Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2026-05-06

6 Mayıs 2026 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 33245
YÖNETMELİK
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından:
HUZUREVLERİ İLE
HUZUREVİ YAŞLI BAKIM VE REHABİLİTASYON
MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Huzurevleri ile Huzurevi
Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezlerinden hizmet alacak 70 yaş ve
üzerindeki bireyler ile 60 yaş ve üzeri olup yaşlılığa bağlı hastalıklar
nedeniyle kısmi veya tam bağımlı engelli sağlık kurulu raporuna sahip, rehabilitasyon ve bakıma ihtiyacı bulunan yaşlıların
yararlanacağı barınma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini; bu hizmetlerin
türünü, niteliğini ve işleyişini; Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve
Rehabilitasyon Merkezlerinin açılışına ilişkin usul ve esasları ile bu
merkezlerde görev yapan personelin görev, yetki ve sorumluluklarını
belirlemektir.
(2) Bu Yönetmelik; Aile ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığına bağlı huzurevleri ile huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; 24/5/1983
tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 3 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (f) bendinin (4) ve (5) numaralı alt bentleri ile 19 uncu
maddesine ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 65 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine, 71 inci
ve 508 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakan: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanını,
b) Bakanlık: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığını,
c) Bakım değerlendirme ekibi: Müdürün kuracağı veya
müdürün görevlendireceği müdür yardımcısı başkanlığında sağlık servisi,
beslenme servisi, sosyal servis ve fizyoterapi
biriminde görevli en az üç personelden oluşan ekibi,
ç) Bakım personeli: Yaşlı bakımı
alanında; yükseköğrenim kurumlarının ilgili bölümlerinden veya lise ve dengi
ortaöğretim kurumlarının ilgili alanlarından mezun olanlar ile en az
ortaöğretim mezunu olup yükseköğrenim kurumları veya Millî Eğitim
Bakanlığınca ya da Millî Eğitim Bakanlığının onayıyla açılan yaşlı bakım,
engelli bakım, hasta bakım, evde bakım ve öz bakıma destek
programları/kurslarından sertifika ya da kurs bitirme belgesi almış
kişileri,
d) Bakıma ihtiyacı olan yaşlı: Günlük yaşam
aktiviteleri ve öz bakım gibi temel işlevlerini bağımsız şekilde yerine
getiremediği, Bakanlık tarafından belirlenen ve geliştirilen ölçeklerle
tespit edilen ve bir başka kişinin desteğine ihtiyaç duyan 60 yaş ve üzeri
kişiyi,
e) Başvuru değerlendirme
komisyonu: Yaşlıların yatılı bakım hizmeti başvurularını değerlendirmek ve
nihai kararı vermek üzere; sosyal incelemenin yapıldığı yerde sosyal hizmet
merkezi bulunması hâlinde öncelikle sosyal hizmet merkezi müdürlüğü
bünyesinde, bulunmaması ve gerekli görülmesi durumunda il müdürlüğü
bünyesinde kurulan; en az bir sosyal çalışmacı ve psikolog ile bulunması
halinde en az bir sağlık personeli ünvanına sahip
lisans veya üstü mezunu personelin yer aldığı, asgari üç kişiden oluşan
komisyonu,
f) Bireysel bakım planı: Kuruluşta yaşlıya
verilecek sağlık ve sosyal bakım hizmetlerinin türünü, içeriğini ve
sıklığını ayrıntılı şekilde belirleyen; bireyin ihtiyaçları dikkate
alınarak bakım değerlendirme ekibi tarafından hazırlanan ve sağlık
servisinden sorumlu müdür yardımcısı veya sosyal servisten sorumlu müdür
yardımcısı tarafından onaylanan yazılı planı,
g) Disiplin kurulu:
Yaşlılarla ilgili disiplin işlemlerini yürütmek üzere müdür tarafından
belirlenen beş personelden oluşan kurulu,
ğ) Döner sermaye işletmesi: 2828 sayılı Kanunun 19
uncu maddesi gereğince kurulan döner sermaye işletmesini,
h) Ekonomik yoksunluk: Yaşlının her ne ad altında
olursa olsun tüm gelirleri esas alınarak hane içinde kişi başına düşen
ortalama aylık gelir tutarının, asgari ücretin aylık net tutarının üçte
ikisinden az olmasını,
ı) Erişilebilirlik standartları: Türk Standardları Enstitüsünün erişilebilirliğe ilişkin
yayımladığı standartları,
i) Genel Müdürlük: Engelli ve Yaşlı Hizmetleri
Genel Müdürlüğünü,
j) Huzurevi: 70 yaş ve üzeri olup günlük yaşam
aktivitelerini bağımsız sürdürebilen yaşlılara, huzurlu ve güvenli bir
ortamda sosyal, fiziksel ve psikolojik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla
yirmi dört saat hizmet veren; 1. seviye yaşlı yaşam birimi ve/veya 2.
seviye gözetimli yaşlı yaşam biriminden oluşan yatılı sosyal hizmet
kuruluşunu,
k) İl müdürü: Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürünü,
l) İl müdürlüğü: Aile ve Sosyal Hizmetler İl
Müdürlüğünü,
m) Koordinasyon ve değerlendirme komisyonu:
Kuruluşta mesleki çalışmaları yürütmek, meslekler arası koordinasyon ve
ekip çalışmasını sağlamak amacıyla en az beş personelden oluşan komisyonu,
n) Kuruluş: Huzurevi ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve
Rehabilitasyon Merkezlerini,
o) Müdür: Kuruluş müdürünü,
ö) Müdür yardımcısı: Kuruluş müdür yardımcısını,
p) Rehabilitasyon: Bedensel ve/veya yaşlılığa bağlı
zihinsel fonksiyonlarını kalıcı veya geçici olarak kaybeden yaşlıların
fonksiyonel kapasitelerinin belirlenmesi, rehabilite
edilmesi, psikososyal açıdan desteklenmesi ve
günlük yaşam aktivitelerinde bağımsız hâle gelmelerine yönelik tüm
çalışmaları,
r) Risk değerlendirmesi: Başvuru değerlendirme
komisyonu tarafından, başvuru yapan yaşlının Bakanlık tarafından belirlenen
ve geliştirilen ölçekler doğrultusunda yapılan sosyal inceleme sonucuna
göre bütüncül şekilde değerlendirilerek risk sınıfının, bakım türünün ve
düzeyinin belirlenmesini,
s) Risk sınıfı: Yaşlının kurum bakımına ihtiyaç
önceliğinin belirlenmesi amacıyla oluşturulan; kırmızı, turuncu, sarı ve
yeşil olmak üzere dört farklı risk alanını,
ş) Sosyal yoksunluk: Bireyin malı ve/veya geliri
olmakla birlikte bakımını ve geçimini temin edememesi ve sosyal-kültürel
normlar nedeniyle toplumla etkileşiminin azalması veya engellenmesi
durumunu,
t) Vaka tartışma ve değerlendirme komisyonu:
Kuruluşta vaka çalışması sürecinin yürütülmesi amacıyla müdür tarafından
belirlenen en az beş personelden oluşan komisyonu,
u) Yaşlı: 70 yaş ve üzeri kişiler ile 60 yaş ve
üzeri olup rehabilitasyon ve bakıma ihtiyacı olan
kişileri,
ü) Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi: 60 yaş ve
üzeri olup bakım ihtiyacı olan, korunma altına alınan ve yaşamını
başkasının yardımı olmadan sürdüremeyen yaşlı bireylere; sağlık, sosyal
hizmet, rehabilitasyon ve psikolojik destek
hizmetlerinin verildiği; 3. seviye profesyonel destekli yaşlı yaşam birimi
ile 4. seviye ileri ve ağır bakım yaşlı yaşam biriminin bulunduğu yatılı
sosyal hizmet kuruluşunu,
v) Yaşlı temsilcisi: Huzurevinde hizmet alan
yaşlılar tarafından, en az bir yıldır kuruluştan hizmet alan kişiler
arasından yılda bir kez seçilen; yaşlıların talep ve şikâyetlerini kuruluş
yönetimine ileten ve hizmet kalitesinin artırılmasına katkı sunan kişiyi,
y) Yaşlı yaşam birimi: Huzurevleri ile Yaşlı Bakım
ve Rehabilitasyon Merkezlerinde, yaşlıların fiziksel ve bilişsel sağlık
durumlarına göre farklılaşan bakım ihtiyaçlarını karşılamak üzere Bakanlık
tarafından oluşturulan özelleştirilmiş bakım birimini,
ifade eder.
Genel
esaslar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında temel alınan
esaslar aşağıda belirtilmiştir:
a) Yaşlıların, yaşlı bakım kuruluşlarında insan
hakları ve temel özgürlükler çerçevesinde; onur, itibar, haysiyet, inanç,
mahremiyet ve bireysel ihtiyaçlarına saygılı, huzurlu ve güvenli bir hizmet
almalarını sağlamak üzere gerekli tedbirlerin alınması esastır.
b) Yaşlıların fiziksel, zihinsel ve psikolojik
iyilik hâllerinin korunması ve geliştirilmesi, rehabilitasyonlarının
sağlanması ve sosyal yönden toplumla bütünleşmelerine yönelik tedbirlerin
alınması hedeflenir.
c) Kamu ve özel sektör kurumları ile gönüllü kişi
ve kuruluşlarla iş birliği içerisinde düzenlenen sosyal, kültürel,
sanatsal, sportif ve benzeri etkinliklere yaşlıların katılımına önem
verilir.
ç) Özel bakım ve rehabilitasyon
gereksinimi olan yaşlılara hizmet sunulacak mekânların fiziki şartları;
cinsiyet farklılığı ve kişisel mahremiyet dikkate alınarak planlanır.
d) Kuruluşta sunulan hizmetlerde yaşlıların
bağımsızlığının korunması ve sosyal hayata katılımının artırılması ile
bilgi, yetenek ve becerilerini kullanmalarının desteklenmesi ve teşvik
edilmesi esastır.
e) Yaşlılarla ilgili tutulan kayıt ve raporlarda
sade, açık ve anlaşılır ifadeler kullanılır. Bilgi ve verilerin kayıt
altına alınması, bilişim sistemine işlenmesi; istatistiki
çalışmaların yapılması ve raporlanması sağlanır.
f) Kuruluşta görev yapan idari, sosyal, sağlık ve
güvenlik personelinin karşılıklı etkileşim ve iş birliği içerisinde
koordineli bir şekilde çalışması sağlanır.
g) Yaşlılara sunulan hizmetlerin Bakanlık
tarafından belirlenen standartlara uygun olarak yürütülmesi, izlenmesi,
değerlendirilmesi, denetlenmesi ve sürekli geliştirilmesi esastır.
ğ) Kuruluşta hizmet alan yaşlılar ve yakınlarına
ait kişisel verilerinin 24/3/2016 tarihli ve 6698
sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununa uygun şekilde korunması
esastır.
h) Genel Müdürlük tarafından, kuruluşlarda
hizmetlerin etkin ve verimli yürütülmesi ile uygulamada birlik sağlanması
amacıyla uygulama rehberleri hazırlanır. Bu rehberlerde; kuruluş açılış
süreçleri, başvuru ve kabul işlemleri, personelin görev ve sorumlulukları,
denetim esasları ile mevzuatın uygulanmasına ilişkin açıklamalara yer
verilir.
ı) Kuruluşta hizmet alan yaşlıların bilgi, tecrübe
ve mesleki deneyimlerinin gönüllülük esasına dayalı olarak idarenin
öngördüğü hizmet alanlarında değerlendirilmesine özen gösterilir.
i) Huzurevinde kalan ve günlük yaşam aktivitelerini
bağımsız olarak sürdürebilen yaşlıların; bireysel yeterliliklerinin
korunması, aktif yaşlanmanın desteklenmesi ve yaşam becerilerinin
sürdürülmesi amacıyla, kendi odalarının düzeni ve basit temizliğine
katılımları teşvik edilir. Güvenlik riski taşıyan cam, balkon ve benzeri
alanların temizliği personel tarafından yapılır.
İKİNCİ BÖLÜM
Kuruluşun Fiziki Şartları ve Kullanımı
Kuruluşun
genel fiziki koşulları
MADDE 5- (1) Kuruluşun; Türk Standardları
Enstitüsü tarafından yayımlanan TS 9111 standardına uygun olması
zorunludur.
(2) Kuruluşta; sağlık birimi, beslenme birimi,
idari, sosyal, teknik, güvenlik ve benzeri birimler binanın fiziksel
koşullarına uygun olarak düzenlenir.
(3) Kuruluşta yaşlılara hizmet veren ve yaşlıların
kullanımına sunulan tüm birimler, yaşlıların sağlık ve erişim koşulları
dikkate alınarak düzenlenir.
(4) Kuruluşta, yaşlıların fiziksel ve sosyal
ihtiyaçlarını karşılayabilecek nitelikte uygun bir bahçe bulunur.
(5) Kuruluşta, yaşlıların zihinsel, bilişsel ve el
becerilerinin geliştirilmesine yönelik iş ve uğraşı terapilerinin
yürütülebilmesi amacıyla uygun odalar ve atölyeler oluşturulur.
(6) Kuruluşta; sağlık ünitelerindeki cihazların,
asansörlerin, ısıtma ve soğutma sistemlerinin kesintisiz çalışmasını
sağlayacak yeterli kapasitede jeneratör bulundurulur.
(7) Yaşlı bakım kuruluşlarında hizmetlerin
kesintisiz sürdürülebilmesi ve acil durumlarda su temininin sağlanabilmesi
amacıyla yeterli kapasitede su deposu bulundurulması zorunludur. Su
deposunun temizlik ve bakımı, ilgili mevzuat hükümlerine ve yetkili
kurumlarca belirlenen periyotlara uygun olarak
yapılır ve yapılan işlemler kayıt altına alınır.
(8) Katlı binalarda fiziksel koşulların elverişli
olması halinde sedye asansörü bulundurulabilir. Yaşlı odası kapısında, acil
hâl ve güvenlik durumlarında görevli personelin iç mekânı kontrol
edebilmesini sağlayan, mahremiyeti koruyucu nitelikte pencere kontrol
paneli bulundurulabilir.
Kuruluş
bölüm ve birimleri
MADDE 6- (1) Kuruluşun bölüm ve birimleri, yaşlıların güncel
ihtiyaçları, hizmet türü ve bu Yönetmelikte belirtilen genel esaslar
doğrultusunda Bakanlık tarafından hazırlanacak ihtiyaç programına göre
belirlenir. Kuruluşta yaşlı odaları, yaşlı mutfağı, kat banyosu, kat tuvaleti,
çamaşır ve ütü odası, kuruluş mutfağı, yemekhane, çamaşırhane, sağlık
ünitesi, gözlem odası, emanet deposu, tereke odası ve yaşlıya yönelik diğer
bölüm ve birimlerin oluşturulmasına özen gösterilir. Bu bölüm ve birimler;
kuruluşun kapasitesi, yaşlıların ihtiyaçları ve binanın fiziksel koşulları
ve personel durumu da dikkate alınarak kurulabilir, kaldırılabilir veya
birleştirilebilir. Özellikle düşük kapasiteli kuruluşlarda hizmet binasının
verimli ve etkin şekilde kullanılmasına dikkat edilir.
(2) Kuruluşta;
a) 27/11/2007 tarihli ve
2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların
Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun yangın merdiveni,
yangın algılama ve alarm sistemi bulundurulur.
b) 18/3/2018 tarihli ve
30364 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Bina Deprem
Yönetmeliği hükümlerine uygun yapısal ve yapısal olmayan deprem güvenliği
tedbirleri alınır.
c) 25/8/1988 tarihli ve
19910 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığınak Yönetmeliği hükümlerine
uygun sığınak bulundurulur.
Yaşlı
odaları
MADDE 7- (1) Tüm odalar, erişilebilirlik standartlarına
uygun şekilde düzenlenir.
(2) Huzurevi odaları, yaşlıların sağlık durumu
dikkate alınarak ev ortamı oluşturacak şekilde düzenlenir. Odalarda kalacak
yaşlı sayısı kadar yatak, komodin, gardırop, sandalye, koltuk ve benzeri
eşya bulundurulur.
(3) Huzurevi ve rehabilitasyon
merkezlerinin odalarında yaşlıların kolaylıkla ulaşabileceği mesafede çağrı
bulunur.
(4) Huzurevi ve rehabilitasyon
merkezlerindeki yaşlı odalarında banyo ve tuvalet bulunması esastır; ancak
binanın mevcut fiziki koşulları nedeniyle mümkün olmaması hâlinde kat
banyosu ve kat tuvaleti düzenlemesi yapılabilir. Odalarda bulunan banyo ve
tuvaletlerin kolay temizlenebilir malzemeden yapılması, zeminlerinin
kaydırmaz özellikte malzeme ile kaplanması gerekir. Banyo ve tuvaletlerde
yatay ve düşey tutunma barları bulunmalı; sifonlar yaşlıların kolayca
kullanabileceği özellikte olmalı; yaşlı ergonomisine uygun yükseklikte
lavabo yer almalı ve ayna, sabunluk ile havluluk sabit şekilde monte
edilmelidir.
(5) Rehabilitasyon odaları, yaşlıların sağlık
durumu dikkate alınarak düzenlenir. Odalarda; kalacak yaşlının ihtiyacına
göre yatak, hasta başı komodin, gardırop, sandalye ve hasta önü yemek
masası bulundurulur. İki veya daha fazla yaşlının kaldığı odalarda yataklar
arasında mahremiyet perdesi bulunur.
(6) Oda donanımlarının temizlenebilir nitelikte
malzemeden olmasına dikkat edilir. İmkanlar
ölçüsünde zemin, anti-statik ve anti-bakteriyel malzeme ile döşenir.
(7) Tüm odaların giriş, banyo ve tuvalet
kapılarının, erişilebilirlik standartlarına uygun olarak tekerlekli sandalye
ve sedyelerin rahat hareket edebileceği genişlikte olması gerekir. Deprem
anında devrilerek yaşlılara zarar verebilecek veya kaçış yollarını
kapatabilecek eşyaların duvara veya zemine sabitlenmesi için yapısal
olmayan tehlikelerin azaltılması kapsamında düzenleme yapılır.
(8) Tüm odaların giriş kısımlarında fotoselli
aydınlatma bulunur.
(9) Tüm yataklarda sıvı geçirmez alez kullanılması zorunludur.
Yaşlı
mutfağı
MADDE 8- (1) Huzurevi bölümünde, yaşlıların ihtiyaç
duyduklarında yiyecek ve içecek hazırlayabilecekleri, personel gözetiminde
pişirme yapabilecekleri ve bulaşık yıkayabilecekleri bir mutfak bulunur.
(2) Bu mutfakta; ocak, eviye, buzdolabı, dolap ve
yiyecek-içecek hazırlama ile pişirme ekipmanları
bulunur.
Kat
banyosu
MADDE 9- (1) Kuruluşta yer alan kat banyoları,
erişilebilirlik standartlarına uygun şekilde düzenlenir.
(2) Kuruluşta odalarda banyo bulundurulmasının fiziken imkânsız olması halinde kat banyoları
kullanılır.
(3) Kat banyolarının kolay temizlenebilir
malzemeden yapılmış olması ve zeminlerinin kaydırmaz özellikte malzeme ile
döşenmesi gerekir. Kat banyolarında yatay ve düşey tutunma barları
bulunmalı; yaşlı ergonomisine uygun yükseklikte lavabo yer almalı ve ayna,
sabunluk ile havluluk sabit şekilde monte edilmelidir.
(4) Kat banyo kapılarının, erişilebilirlik
standartlarına uygun olarak tekerlekli sandalye ve sedyenin rahat hareket
edebileceği genişlikte ve dışarıya açılır şekilde olması gerekir.
(5) Malzemelerin saklanabileceği ve havalandırma
olanağı bulunan bir dolap düzenlenir.
Kat
tuvaleti
MADDE 10-
(1) Kuruluşta yer alan kat
tuvaletleri, erişilebilirlik standartlarına uygun şekilde düzenlenir.
(2) Kat tuvaletlerinin kolay temizlenebilir
malzemeden yapılmış olması ve zeminlerinin kaydırmaz özellikte malzeme ile
döşenmesi gerekir. Kat tuvaletlerinde yatay ve düşey tutunma barları
bulunmalı; sifonlar yaşlıların kolayca kullanabileceği özellikte olmalı;
yaşlı ergonomisine uygun yükseklikte lavabo yer almalı ve ayna, sabunluk
ile havluluk sabit şekilde monte edilmelidir.
Çamaşırhane
MADDE 11-
(1) Çamaşırhane; çamaşır yıkama ve
kurutma makinelerinin bulunduğu alan, ütü alanı ve temiz çamaşır alanı
olmak üzere üç bölüm hâlinde düzenlenir.
(2) Çamaşırhanede, yaşlılara ait çamaşırların
birbirine karışmasını önleyecek bir sistem oluşturulur.
(3) Çamaşırhanede amaca uygun dolap ve raflar
bulunur.
(4) Çamaşırhanede ortamın hijyen
ve kullanım koşullarına uygun yeterli bir havalandırma düzeneği sağlanır.
Çamaşır
ve ütü odası
MADDE 12-
(1) Katlarda, ihtiyaç duyan
yaşlıların kendi çamaşırlarını yıkayabilmeleri için uygun hacimde ev tipi
çamaşır makinesi bulundurulur.
(2) Bu alanda malzeme dolabı, portatif çamaşır
askısı veya çamaşır kurutma makinesi ile ütü masası ve ütü bulundurulur.
Kuruluş
mutfağı
MADDE 13-
(1) Mutfak zeminine kolay
temizlenebilir ve açık renkli ıslak zemin malzemesi döşenir.
(2) Duvarlara kolay temizlenebilir, açık renkli
seramik kaplama yapılır. Tavan ve döşemesi tamamlanmamış duvarlar açık renk
boya ile boyanır.
(3) Mutfak; malzeme teslim alma, depolama,
hazırlama, pişirme, bulaşık yıkama, çöp toplama ve mutfak ekipmanları depolama birimlerinden oluşur.
(4) Hazırlık, pişirme ve sunum için gerekli tüm
araç ve gereçlerin bulunduğu mutfakta, malzeme ve donanımın saklanabileceği
dolap ve raflar yer alır.
(5) Mutfakta yemek kokusunun binaya yayılmasını
önleyici havalandırma ve baca sistemi bulunur.
(6) Soğuk hava depoları ile kuru gıda depoları,
mutfağa yakın bir yerde bulunur. Depolardaki malzemelerin üretim tarihi,
alım tarihi ve son tüketim tarihi üzerine yazılır.
(7) Binanın fiziki koşulları uygun ise yemekhane
ile mutfak arasında bağlantılı yemek asansörü yapılabilir.
(8) Pişirme ve serviste kullanılan tüm araç ve
gereçler sağlığa zarar vermeyecek malzemelerden seçilir.
(9) Çöplerin biriktirilmesi için gıdalardan ayrı ve
uzak alanlar oluşturulur.
Yemekhane
MADDE 14-
(1) Yemekhaneler; havalandırma
düzeneği bulunan, ferah ve aydınlık salonlardan oluşturulur.
(2) Yaşlıların yemeklerini kendilerinin alabileceği
servis işleyişine uygun düzenleme yapılır.
(3) Yemekhanede, kolay temizlenebilir malzemeden
yapılmış 4-6 kişilik masalar ve yeterli sayıda sandalye bulunur.
(4) Yemek servisinde kullanılan araç ve gereçler
dolaplarda muhafaza edilir.
(5) Yemeklerin ısısının korunarak dağıtılmasını
sağlamak için gerekli ekipman bulundurulur.
(6) Yemekhanelere bağlı bulaşıkhane bölümlerinde;
bulaşık makinesi, eviye, dolap ve rafların bulunduğu ve havalandırmanın
sağlanabildiği bölümler oluşturulur.
(7) Fiziki koşulların uygun olması halinde,
yaşlıların yemek öncesi ve sonrası el temizliğini yapabileceği imkanlar sağlanır.
(8) Çok katlı kuruluşlarda, katlara ayrı yemekhane
bölümleri düzenlenebilir.
(9) İhtiyacı olan yaşlıların odasına servis
yapılmasına imkân verecek ekipman bulundurulur.
(10) Kuruluşta yer alan yemekhane, erişilebilirlik
standartlarına uygun şekilde düzenlenir.
Sağlık
ünitesi
MADDE 15-
(1) Kuruluşta gerekli tıbbi araç ve
gereçlerin bulunduğu bir sağlık ünitesi düzenlenir.
(2) Muayene, gözlem, izolasyon
ve fizyoterapi odaları ile kuruluşun kapasite ve fiziki şartlarına göre
oluşturulabilen egzersiz ve ergoterapi odalarını
içeren sağlık ünitesi, yaşlıların kolay erişebileceği bir konumda yer alır.
(3) Sağlık ünitesi yeterli aydınlatma ve
havalandırmaya sahip olur. Zemin ve duvarlar kolay temizlenebilir
malzemeden yapılır. Yeterli ısıtma ve nem dengesi sağlanır.
(4) Fiziki tıbbi kayıtların tutulduğu defter ve
dosyaların muhafazası için uygun dolaplar bulundurulur.
(5) İlaçların saklama koşullarına uygun şekilde
kilit altında muhafaza edilebilmesi için kilitli dolaplar bulundurulur.
(6) Özel saklama koşulu gerektiren ve/veya soğuk
zincire tabi ilaçların muhafazası için uygun nitelikte dolaplar
bulundurulur.
(7) Kuruluşta, sağlık hizmetlerinin yürütülmesinde
kullanılmak üzere sağlık ünitesinde kilitli ilaç dolapları bulundurulur.
Dolabın sorumluluğu tabip tarafından yürütülür; tabibin bulunmadığı
kuruluşlarda ise idare tarafından yetkilendirilen sağlık personeli
tarafından yerine getirilir.
(8) Kuruluşta ihtiyaç duyulan alanlarda ilk yardım
dolapları bulundurulur.
(9) Acil durumlarda kullanılmak üzere acil müdahale
çantası bulundurulur. Taşınabilir şok cihazı olan otomatik eksternal defibrilatör
bulundurulabilir.
Gözlem
odası
MADDE 16-
(1) Gözlem odası, hastalanması
nedeniyle kısa süreli tıbbi gözlem ihtiyacı bulunan yaşlıların takibini
sağlamak üzere düzenlenir.
(2) Gözlem odasında;
a) Hasta bakım yatağı, mahremiyet perdesi, serum
askısı, başucu komodini,
b) Vital bulgu izleme
için termometre, tansiyon aleti, nabız oksimetresi,
stetoskop,
c) Eldiven, maske, dezenfektan, tıbbi ve evsel atık
kapları ve benzeri hijyen ve atık yönetimi
donanımı,
ç) Kaymaz zemin, tutunma barı, çağrı butonu sistemi
ve benzeri yaşlı güvenliği donanımı,
bulundurulur.
İzolasyon
odası
MADDE 17-
(1) Kuruluşlarda, yetkili sağlık
kuruluşu veya tabip raporu ile bulaşıcı hastalık riski taşıdığı tespit
edilen yaşlıların geçici olarak izole edilebilmesini sağlamak amacıyla izolasyon odası oluşturulur.
(2) İzolasyon odası tek kişilik olur, doğal
havalandırmaya sahip bulunur ve kolay temizlenebilir malzemelerle
donatılır. Odada lavabo ve tuvalet bulunur.
(3) İzolasyon odası, hastalık riski taşıyan
yaşlıların diğer sakinler ve personel ile temasını en aza indirecek şekilde
konumlandırılır ve acil durum çağrı sistemi ile donatılır.
Emanet
deposu
MADDE 18-
(1) Kuruluşta uygun bulunan bir
yer, yaşlıların odalarında muhafaza edemedikleri boş valiz ve çantaların saklanması
amacıyla emanet deposu olarak düzenlenir.
(2) Emanet deposunda raf veya dolaplar bulunur.
(3) Bu oda, müdür tarafından görevlendirilecek bir
personelin sorumluluğunda olur.
(4) Eşyalar, cinsi ve miktarı yazılı makbuz
karşılığında teslim alınır ve korunur; aynı şekilde makbuz karşılığında
geri teslim edilir.
(5) Emanete alınan tüm eşyaların üzerine isim
etiketi takılır.
(6) Emanet deposunda yaşlılara ait para, mücevher
ve değerli kâğıtlar bulundurulmaz.
Tereke
odası veya tereke dolabı
MADDE 19-
(1) Yaşlının vefatı, kuruluşu terk
etmesi veya eşyasını unutması hâlinde, tutanak altına alınan kişisel
eşyalarının mahkemeye teslim edileceği zamana veya tereke davası
sonuçlanıncaya kadar saklandığı, amaca uygun şekilde düzenlenmiş odayı
ifade eder.
(2) Bu oda, gerekli güvenlik önlemleri alınarak
korunur ve 24 saat kayıt yapabilen bir güvenlik kamerası ile izlenir. Bu
fıkra kapsamındaki güvenlik kamera kayıtları otuz gün süreyle saklanır;
adli veya idari soruşturma hâlinde ilgili mercilerin talebi üzerine saklama
süresi uzatılabilir.
(3) Kuruluşta tereke odasına gerek duyulmaması
halinde bu ihtiyacı karşılamak için para, mücevher, değerli evrak, kağıt ve eşyalar için emanet kasası, değersiz eşyalar
için kilitli dolap kullanılabilir.
(4) Kuruluşun fiziki kapasitesinin sınırlı olması
ve kullanım ihtiyacının düşük olması hâlinde, emanet deposu ile tereke
odası aynı mekân içerisinde fiziksel olarak ayrılmış bölümler şeklinde
düzenlenebilir. Bu düzenlemede; tereke bölümünün güvenlik ve kamera izleme
şartları korunur.
Yaşlıyla
ilgili diğer bölümler
MADDE 20-
(1) Bu maddede yer alan tüm
bölümler, erişilebilirlik standartlarına uygun olarak düzenlenir.
(2) İbadethane, kadın ve erkek yaşlıların ayrı ayrı ibadet edebilecekleri şekilde düzenlenir.
Kuruluşun fiziki şartları uygunsa abdestlikler oluşturulabilir.
(3) Kuruluşun ihtiyacına göre çay ve kahve salonu,
aydınlık ve havalandırılabilir şekilde oluşturulur. Bu salonda kolay
taşınabilir ve temizlenebilir masa ve sandalyeler bulunur.
(4) Yaşlının talep ve ihtiyacına göre, erkek ve
kadın yaşlılara ayrı ayrı hizmet verebilecek
şekilde donatılmış kuaför ve berber odası bulundurulabilir.
(5) Kuruluşa ve yaşlıya ait eşyaların dikiş ve
tadilat işlemlerinin yapılabildiği, gerekli malzeme ve donanıma sahip bir
terzi atölyesi oluşturulabilir.
(6) Kütüphane, açık raf sistemine uygun; yeterli
ışık alan, yeterli sayıda masa, sandalye ve koltuk bulunan bir alan olarak
düzenlenebilir.
(7) Kuruluşun fiziki alanının uygun olması halinde
yaşlı yakını görüşme alanı oluşturulabilir.
Huzurevi
yaşlı bakım ve rehabilitasyon hizmeti
MADDE 21-
(1) Huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezleri; huzurevi bölümü ile yaşlı
bakım ve rehabilitasyon bölümü ve bölümlerin altında yer alan birim ve
ünitelerden oluşur.
(2) Bölüm, birim ve ünitelerde hizmet alan
yaşlılara yönelik kontrollü geçişi sağlamak amacıyla gerekli güvenlik
tedbirleri alınır. Bu hizmetler ayrı alanlarda, kat, blok veya binalarda
sunulur.
(3) Huzurevi bölümü, 70 yaş ve üzeri; ruh sağlığı
yerinde, bulaşıcı hastalığı bulunmayan, aktif ve bağımsız yaşlılara yönelik
olarak aşağıdaki birimlerden oluşur:
a) Birinci Seviye Yaşlı Yaşam Birimi: Sosyal
ve/veya ekonomik yoksunluğu bulunmakla birlikte bakım yoksunluğu olmayan,
günlük yaşam aktivitelerini bağımsız sürdürebilen aktif ve sağlıklı
yaşlılara hizmet verilen birimdir.
b) İkinci Seviye Gözetimli Yaşlı Yaşam Birimi:
Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirebilen ancak belirli ölçüde bakım
gözetimine ihtiyaç duyan, tıbbi bakım ve diyet düzenine ilişkin düzenli
takip ve kontrol gereksinimi bulunan yaşlılara hizmet verilen birimdir.
(4) Yaşlı bakım ve rehabilitasyon
bölümü; 60 yaş ve üzeri, ruh sağlığı yerinde, bulaşıcı hastalığı
bulunmayan, kısmi ya da tam bağımlı ibareli engelli sağlık kurulu raporu
bulunan ve rehabilitasyona, sürekli ve özel bakıma ihtiyaç duyan yaşlılara
hizmet verir.
(5) Yaşlı bakım ve rehabilitasyon
bölümü aşağıdaki birimlerden oluşur:
a) Üçüncü Seviye Profesyonel Destekli Yaşlı Yaşam
Birimi: Doğrudan ve sürekli bakım desteğine ihtiyaç duyan, günlük yaşam
aktivitelerini bağımsız gerçekleştiremeyen yaşlılara hizmet verilen
birimdir. Bu birim aşağıdaki alt ünitelerden oluşur:
1) 3A Ünitesi: Fiziksel
engeli bulunan ancak bilişsel durumu korunmuş yaşlılara yönelik birimdir.
2) 3B Ünitesi: Bilişsel
bozukluğu bulunan ancak fiziksel fonksiyon kaybı olmayan yaşlılara yönelik
birimdir.
3) 3C Ünitesi: Hem
bilişsel hem fiziksel yetersizliği bulunan yaşlılara yönelik birimdir.
4) 3D Ünitesi: Sağlık
problemleri nedeniyle geçici olarak özel bakıma ihtiyaç duyan yaşlılara,
sağlık servisinin teklifi ve kuruluş müdürünün onayı doğrultusunda en fazla
altı ay süreyle kısa süreli bakım ve rehabilitasyon
hizmeti sunmak üzere oluşturulan birimdir. Bakım süresi sonunda, yaşlının
durumuna uygun diğer birimlere geçişi sağlanır.
b) Dördüncü Seviye İleri Ağır Bakım Yaşlı Yaşam
Birimi: Tedavi süreci tamamlanmış, uzun süreli yaşam desteği gerektiren,
terminal dönemde olan veya mekanik ventilatör, trakeostomi, PEG, nazogastrik
sonda gibi destek cihazları ile izlenmesi gereken yaşlılara hizmet verilen
birimdir.
(6) Huzurevi birimlerinde hizmet almakta iken bakım
ihtiyacı artan yaşlılar, durumlarına uygun birime öncelikli olarak alınır.
(7) Kuruluşta kalmakta iken ruh sağlığı yerinde olmadığı
uzman hekim raporu ile tespit edilen ve bu durumu nedeniyle diğer yaşlılar
ile personelin güvenliğini tehdit eden yaşlı, vaka tartışma ve
değerlendirme komisyonu kararıyla uygun bakım kuruluşuna yerleştirilir.
(8) Kuruluşta kalan yaşlılar, sağlık veya ziyaret
amaçlı olarak başka bir ilde boş yatak kapasitesi bulunan kuruluşta en
fazla 20 gün süreyle ücretsiz misafir statüsünde kalabilir. Daha uzun
süreli misafirliklerde iller arasında yazışma yapılır.
Bakım ve rehabilitasyon hizmeti esasları
MADDE 22-
(1) Rehabilitasyon hizmeti;
yaşlının kendi başına yerine getiremediği günlük yaşam aktivitelerine
ilişkin bakım, beslenme, güvenlik, fiziksel hareketlilik ile rehberlik ve
danışma hizmetlerinin bütününü kapsar.
(2) Bakım ve rehabilitasyon
hizmetleri, yaşlının bireysel ihtiyaçlarına uygun şekilde; fiziksel, sosyal
ve sağlık durumunu destekleyecek biçimde planlanır ve yürütülür.
(3) Ücretli yaşlıların yetişkin hasta bezi
giderlerinin yaşlı veya yakınları tarafından karşılanması esastır.
(4) Hizmetlerin sunumunda; yaşlının günlük
bakımının sağlanması, beslenme düzeninin oluşturulması, hijyen
ve kişisel bakımının yapılması, sağlık izlemlerinin yürütülmesi ile kuruluş
içi yaşam düzenlemelerinde cinsiyet farklılığına uygun planlama yapılması
esastır.
(5) Bakım ve rehabilitasyon
hizmetlerine ilişkin ayrıntılı usul ve esaslar ile ücretli yaşlıların
yetişkin hasta bezi giderlerine yönelik düzenlemeler Bakanlıkça çıkarılacak
usul ve esaslarda belirlenir.
Huzurevi
yaşlı bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinin
işleyişi
MADDE 23-
(1) Huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezinde sunulacak hizmetler, kuruluşun
kapasitesi ve imkânları dâhilinde, her bir birey için özel olarak
hazırlanan bireysel bakım planı çerçevesinde yürütülür.
(2) Sağlık, beslenme, sosyal servislerinde ve fizyoterapi birimlerinde görevli personel tarafından
hazırlanıp teklif edilen bireysel bakım planı, sağlık servisinden sorumlu
müdür yardımcısı ve/veya sosyal servisten sorumlu müdür yardımcısı
tarafından onaylanarak uygulanır.
(3) Bireysel bakım planı, huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezinde yaşlıya hizmet veren tüm birimlerde
sunulacak hizmetlerin tamamını kapsar.
(4) Bireysel bakım planı, ihtiyaç duyulduğu
hâllerde koordinasyon ve değerlendirme komisyonu tarafından gözden
geçirilir; bireyin değişen ihtiyacına göre revize edilir ve yaşlının
dosyasında muhafaza edilir.
(5) Kuruluşta sunulan hizmetlere ilişkin olarak
Bakanlık tarafından belirlenen standart formlar ve belgeler kullanılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kabul Koşulları, Başvuru Esnasında İstenecek
Belgeler, Başvuru Mercileri, İnceleme, Kabul ve Ayrılış
Kabul
koşulları
MADDE 24-
(1) Huzurevleri ile yaşlı bakım ve
rehabilitasyon merkezlerine kabul edilecek
yaşlılarda aşağıdaki şartlar aranır:
a) 70 yaş ve üzeri olmak veya 60 yaş ve üzeri olup
tam bağımlı ya da kısmi bağımlı ibareli Engelli Sağlık Kurulu Raporuna
sahip olmak.
b) Sağlık durumu itibarıyla;
1) Huzurevleri için, günlük yaşam etkinliklerini
(yeme, içme, banyo, tuvalet ve benzeri) bağımsız olarak yerine
getirebilecek durumda olmak.
2) Yaşlı bakım ve rehabilitasyon
merkezleri için, bedensel ve/veya yaşlılığa bağlı fiziksel ya da demans ve benzeri zihinsel gerilemeler nedeniyle süreli
veya sürekli özel ilgi, bakım ve rehabilitasyona ihtiyaç duymak.
c) Ruh sağlığının yerinde olması.
ç) Bulaş yolları nedeniyle toplu yaşam alanlarında
kalmaya engel teşkil edecek bulaşıcı hastalığının bulunmaması; bulaşıcı
hastalığın bulunması hâlinde ise toplu yaşam alanında kalmaya engel teşkil
etmediğinin sağlık raporu ile belgelendirilmesi.
d) Uyuşturucu madde ve/veya alkol bağımlısı
olmamak.
e) Kuruluşa kabulde sosyal ve/veya ekonomik
yoksunluk içinde bulunduğunun sosyal inceleme raporu ile tespit edilmiş
olması.
f) Başvuru tarihi itibarıyla 26/9/2004
tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu veya diğer ceza hükmü içeren
kanunlar uyarınca herhangi bir suçtan hükümlü bulunmamak.
g) Yakınları veya kendisine bakmakla yükümlü
kişiler tarafından terk edildiği yönünde makul şüphe oluşan ve bu nedenle kuruluşa
yerleştirilen yaşlılara ilişkin olarak, 5237 sayılı Kanunun 97 nci maddesi kapsamında terk suçunun oluşup
oluşmadığının Cumhuriyet Başsavcılığınca değerlendirilmesini teminen ilgili mercilere suç duyurusunda bulunulması.
Başvuru
esnasında istenecek belgeler
MADDE 25-
(1) Kurum bakım hizmetlerinden
yararlanmak üzere yapılacak başvurularda, başvuru sahiplerinden aşağıdaki
bilgi ve belgeler istenir:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için kimlik
bilgileri.
b) Gelir durumu ve mal varlığını gösterir belge
örnekleri.
c) Yabancı uyruklu bireyler için oturma izni ile
geçici veya yabancı kimlik numarasını gösterir belge.
ç) İlgili adli mercilerden veya e-Devlet sistemi
üzerinden temin edilen adli sicil kaydı belgesi.
d) Yetkili sağlık kuruluşu/tek hekim tarafından
düzenlenmiş ve üzerinde “toplu yaşam alanlarında kalabilir” ibaresi bulunan
sağlık raporu.
e) 60 yaş ve üzeri olup 70 yaşın altında bulunan
başvuru sahiplerinden, kısmi veya tam bağımlı olduklarını gösterir Engelli
Sağlık Kurulu Raporu.
f) Başvuru sahibi tarafından imzalanmış dilekçe
veya e-başvuru.
g) 22/11/2001 tarihli ve
4721 sayılı Türk Medeni Kanununda belirtilen sebeplerle korunması,
gözetilmesi ve mahkeme kararıyla kısıtlanması gereken yaşlılar için;
vasilik kararı, aynı Kanunun 462 nci maddesinin
birinci fıkrasının (13) numaralı bendi uyarınca vesayet makamından alınacak
izin veya yetki belgesi ile vasi tarafından imzalanmış dilekçe.
ğ) 4721 sayılı Kanunda belirtilen
sebeplerle korunması, gözetilmesi ve mahkeme kararıyla kısıtlanması gerektiği
hâlde henüz vasilik kararı bulunmayan yaşlıların başvurularında; vasilik
başvuru formu, anılan Kanunun 462 nci maddesinin
birinci fıkrasının (13) numaralı bendi kapsamında vesayet makamından
alınacak izin veya yetki belgesi ile vasilik talebinde bulunan kişi
tarafından imzalanmış dilekçe (Vasilik kararının, yaşlının kuruluşa kabulü
itibarıyla altı ay içinde ibraz edilmesi esastır.).
h) Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin aydınlatma
metni ile gerekli hâllerde kendisi veya yakınlarından alınacak açık rıza
beyanı.
Başvuru
mercileri
MADDE 26-
(1) Kuruluş hizmetlerinden
yararlanmak için başvurular;
a) Kuruluş müdürlüğüne,
b) Sosyal hizmet merkezi müdürlüğüne,
c) İl müdürlüğüne,
yapılabilir.
(2) Başvurular ayrıca e-Devlet üzerinden elektronik
ortamda da yapılabilir.
(3) Mülki idare amirleri, muhtarlar, kolluk
kuvvetleri, belediye başkanlıkları, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile
vatandaşlar tarafından il müdürlüklerine bildirilen acil durumdaki yaşlılar
ile basın yayın organlarındaki haberler de bildirim olarak değerlendirilir;
doğrulama amacıyla sosyal inceleme süreci başlatılır.
Başvuru
inceleme ve kabul
MADDE 27-
(1) Kuruluş hizmetlerine yapılan
başvuruların inceleme ve kabul sürecinde aşağıdaki usul ve esaslar
uygulanır:
a) Kuruluş hizmetlerinden yararlanmak amacıyla
başvuruda bulunan yaşlı ve/veya vasisine ait başvuru evrakları, başvurunun
yapıldığı merci tarafından alınarak yaşlı dosyası oluşturulur. Elektronik
ortamda başvuru belgelerine ulaşılamaması hâlinde, sunulan asıl belgelerden
fotokopi ile çoğaltılan ve başvuru merciinin müdürü tarafından tasdik
edilen belgeler dosyaya eklenir.
b) Kabul koşullarını taşıyan yaşlı veya vasisinin
başvurusu üzerine; yaşlının ikametgâhına en yakın sosyal hizmet merkezinde,
kuruluşta veya il müdürlüğünde görev yapan sosyal çalışmacı tarafından
sosyal inceleme yapılır. Sosyal inceleme; standardize edilmiş ölçme
araçları, yaşlının fiziki çevresinde yapılan gözlemler, yüz yüze görüşmeler
ve başvuru evraklarında yer alan bilgiler esas alınarak gerçekleştirilir.
c) Sosyal inceleme raporunun sonuç ve değerlendirme
bölümünde aşağıdaki hususlara yer verilir:
1) Yaşlının kurum bakımına ihtiyaç duyup duymadığı.
2) Kurum bakımına ihtiyaç duyulması hâlinde
yaşlının dâhil olduğu risk sınıfı.
3) Hizmet almasının uygun olduğu bölüm ve yaşlı
yaşam birimi.
4) Hizmetten ücretli veya ücretsiz statüde
yararlanıp yararlanamayacağı.
5) Kurum bakımına ihtiyaç bulunmaması hâlinde
yönlendirilebileceği gündüz bakım, aktif yaşam, evde bakım ve benzeri alternatif
hizmet modelleri.
ç) Sosyal inceleme sonucunda kurum bakım hizmeti
alması uygun görülen yaşlıya ilişkin dosya, başvuru mercii tarafından
Başvuru Değerlendirme Komisyonuna sunulur. Yaşlının risk sınıfı, sosyal
inceleme raporunda yer alan değerlendirmeler esas alınarak aşağıdaki
şekilde belirlenir:
1) Kırmızı risk sınıfı: Buluntu veya terk edilmiş
olan ya da ihmal veya istismar mağduru olan yaşlılar ile günlük yaşam
aktivitelerini desteksiz olarak yerine getiremeyen ve bakım verecek kimsesi
bulunmayan yaşlılar kırmızı risk sınıfı kapsamında değerlendirilir. Bu kapsamdaki yaşlılar için il müdürlüğü teklifi ve mülki idare
amirinin onayı alınır; kırmızı risk sınıfında yer alan yaşlı, bulunduğu il
içinde durumuna uygun bir kuruluşa geçici veya misafir statüsünde
yerleştirilir ve kurum bakımına ilişkin gerekli belgelerin tamamlanmasını
müteakip Türkiye genelinde durumuna uygun bir kuruluşta ilk boşalan
kontenjana yerleştirme işlemi gerçekleştirilir.
2) Turuncu risk sınıfı: Bakım
ihtiyacı bulunan ve mevcut bakım desteği yetersiz olan; 90 yaş ve üzeri
yaşlılar ile eşlerin her ikisinin de 80 yaş ve üzerinde olduğu, eşlerden
birinin bakıma ihtiyaç duyduğu ve hanede bakım sağlayabilecek başka bir
kişinin bulunmadığı durumlardan en az birini taşıyan ve sosyal veya ekonomik
yoksunluk içinde bulunan yaşlılar bu risk sınıfında değerlendirilir.
3) Sarı risk sınıfı: Bakıma ihtiyacı bulunmakla
birlikte bakım vereni mevcut olan ve sosyal veya ekonomik yoksunluğu
bulunmayan yaşlılar sarı risk sınıfı kapsamında değerlendirilir.
4) Yeşil risk sınıfı: 70 yaş ve üzerinde olup
günlük yaşam aktivitelerini bağımsız olarak yerine getirebilen ve sosyal
veya ekonomik yoksunluk içinde bulunan yaşlılar yeşil risk sınıfı
kapsamında değerlendirilir.
d) Yaşlının hangi risk sınıfında yer aldığına ve
hangi bölüm ve yaşlı yaşam biriminden hizmet alacağına ilişkin nihai karar,
Başvuru Değerlendirme Komisyonu tarafından verilir. Komisyon kararı
doğrultusunda yaşlının dosyası sistem üzerinden il müdürlüğüne gönderilir.
e) İl müdürlüğü tarafından yapılan inceleme
sonucunda uygun bulunan dosyalar onaylanarak ilgili kuruluşa gönderilir;
uygun bulunmayan başvurular gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilir ve
işlem sonlandırılır.
f) Sadece sosyal yoksunluk sebebiyle kurum bakım
hizmeti talep eden yaşlılar, ikamet ettikleri ilde bulunması hâlinde
öncelikle Gündüz Bakım ve Aktif Yaşam Merkezlerine yönlendirilir.
g) Kurum bakımına yerleştirmede (ç) bendinin (1)
numaralı alt bendi birinci, (2) numaralı alt bendi ikinci, (3) numaralı alt
bendi üçüncü, (4) numaralı alt bendi dördüncü önceliğe sahiptir.
ğ) Başvuruda sıralama; başvuru dilekçe tarihi esas
alınmak suretiyle yaşlının risk sınıfı, cinsiyeti, bölge, il, kuruluş ve
oda tercihi, yaşı, sağlık ve ekonomik durumu dikkate alınarak yapılır.
Sırası gelen yaşlıya veya varsa vasisine çağrı yapılır.
h) Kendisine veya vasisine ulaşılan yaşlının, on iş
günü içinde mazeret bildirmeksizin çağrıya icabet etmemesi hâlinde dosyası
işlemden kaldırılır. Telefon ve/veya posta yoluyla kendisine veya
yakınlarına on iş günü içinde ulaşılamayan yaşlıların dosyası işlemden
kaldırılır; başvuru sahibine/vasisine durum yazılı olarak bildirilir ve
yeniden başvuru hakkı saklıdır. Bu işlemler kuruluşun sosyal servis
görevlileri tarafından yürütülür.
ı) Sırası gelen yaşlının kuruluşa kabul işlemleri,
sosyal servis görevlisinin teklifi ve kuruluş müdürünün onayıyla sistem
üzerinden gerçekleştirilir.
i) Kuruluşa kabul edilen yaşlı için bireysel bakım
planı hazırlanır, sağlık hizmetlerinden sorumlu müdür yardımcısı tarafından
onaylanır ve bakım hizmetleri bu plan doğrultusunda yürütülür.
j) Kabulü yapılan yaşlıya kuruluş birimleri,
işleyişi ve kuralları hakkında gerekli bilgilendirme yapılır; sağlık
muayenesi yapılır ve sağlık bilgileri kayıt altına alınır. Yaşlının
kuruluşa uyum sürecine yönelik gerekli tedbirler alınır.
k) Kırmızı risk sınıfında bulunanlardan, il
müdürlüğünün teklifi ve mülki idare amirinin onayı ile kurum bakımına
geçici olarak alınan yaşlının, kuruluşa kabul tarihinden itibaren yirmi gün
içinde vasilik işlemleri hariç olmak üzere gerekli belgeler düzenlenir ve
Türkiye geneli durumuna uygun bir kuruluşa tertibi yapılır.
Yaşlının
kendisinin ya da vasisinin talebi ile ayrılış
MADDE 28-
(1) Bir başka yerde yaşamını
sürdürmek isteyen yaşlıların yazılı talepleri üzerine kuruluş ile ilişiği
kesilir.
(2) 4721 sayılı Kanunda belirtilen sebeplerden
dolayı korunması, gözetilmesi ve mahkeme kararıyla kısıtlanması gereken
yaşlılar için vasi tarafından ilgili mahkemeden izin yetki belgesi alınması
hâlinde yaşlının kuruluş ile ilişiği kesilir.
(3) Kuruluştan kendi isteği ile ayrılanların
geçerli mazereti olması durumunda, kuruluşa yeniden kabulü yapılabilir.
Yeniden kabul sürecinde bu Yönetmeliğin başvuru ve kabule ilişkin hükümleri
uygulanır.
Nakil
işlemleri
MADDE 29-
(1) Yaşlılar, kendi istekleriyle
yaptıkları nakil başvurularında, sağlık ve güvenlik nedenleri dışında beş
defadan fazla nakil talebinde bulunamaz.
(2) Nakil başvurusunda bulunan yaşlının durum
değerlendirme raporu doğrultusunda talebinin uygun görülmesi hâlinde;
a) İl içi nakil işlemleri il müdürlükleri
tarafından,
b) İl dışı nakil işlemleri Genel Müdürlük
tarafından,
yürütülür.
(3) Hizmet alınan birimin bulunduğu il ile nakil
talep edilen ilin eşleşmesi durumunda, nakil başvuruları dilekçe tarihine göre
sıralanarak kuruluş müdürlerinin teklifi üzerine Genel Müdürlükçe becayiş
işlemi yapılır.
(4) Nakil yapılacak kuruluş tarafından çağrı
yapılmadan, yaşlının mevcut kuruluş ile ilişiği kesilmez.
(5) Becayiş işlemleri hariç olmak üzere, yaşlının
nakil işlemleri, kabul edileceği kuruluştaki tüm tertip işlemlerinin
tamamlanmasından sonra gerçekleştirilir.
(6) Yaşlının, hizmet aldığı kuruluşa ait oda ücreti
borcu ödenmeden nakil işlemi yapılmaz. Zorunlu hâllerde il müdürlüğü onayı
ile nakil yapılabilir, tahsil işlemleri ayrıca yürütülür.
(7) Yaşlının mevcut kuruluşta can güvenliğinin
tehlikede olduğu durumlarda, talebi aranmaksızın uygun bir kuruluşa
nakledilerek güvenliği sağlanır.
Kuruluşu
terk etme
MADDE 30-
(1) Kuruluşu izinsiz terk eden
yaşlının durumu, varsa yakınına, vasisine, kolluk kuvvetlerine, il
müdürlüğüne ve Genel Müdürlüğe bildirilir.
(2) Kuruluşu izinsiz terk eden ve yeri belirlenen
yaşlının, kendisine veya vasisine tebligat hükümlerine uygun olarak yazılı
bildirim yapılır. Yazılı bildirime rağmen on beş gün içinde kuruluş ile
iletişime geçmemesi hâlinde, il müdürlüğünün onayı ile yaşlının kuruluş ile
ilişiği kesilir.
(3) Kuruluşu izinsiz terk eden yaşlının yerinin
tespit edilememesi ve terk tarihinden itibaren otuz gün içinde bulunamaması
hâlinde, il müdürlüğünün onayı ile yaşlının kuruluş kaydı silinir.
(4) İzinli ayrılan ancak izin süresi sonunda
kuruluşa dönmeyen yaşlılar, kuruluşu izinsiz terk etmiş sayılır ve bu madde
hükümleri uygulanır.
(5) Kuruluş ile ilişiği kesilen yaşlıların,
kuruluşa yeniden başvurmaları hâlinde; sosyal incelemelerinin yeniden
yapılması, raporlandırılması ve gerekli sağlık kontrollerinden geçirilmesi
esastır. Yaşlının kuruluşa yeniden kabulüne ilişkin karar, yapılacak sosyal
inceleme sonucuna göre verilir.
(6) Kuruluşu izinsiz terk eden yaşlı ile yaşlıyı
kuruluşa teslim eden kişi ve görevlilerle, ilgili meslek elemanı veya
nöbetçi amir tarafından görüşme yapılır. Bu görüşmelerde; yaşlının izinsiz
terk etme nedenleri, bu süre içerisinde bulunduğu yerler ve kişiler, yaşanan
olumlu veya olumsuz durumlar, edindiği sosyal ilişkiler ile kuruluşa dönme
isteğinin bulunup bulunmadığı hususları araştırılır. Tespit edilen bilgiler
doğrultusunda sosyal inceleme raporu düzenlenir.
(7) Hazırlanan rapor çerçevesinde uygun görülen
mesleki çalışmalar planlanır ve uygulanır. Gerekli hâllerde üniversite
hastaneleri ve Devlet hastanelerinin psikiyatri bölümleri başta olmak üzere
ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılır. Yapılan tüm işlemler kayıt
altına alınır ve yaşlının kişisel dosyasında muhafaza edilir.
(8) Kuruluşu izinsiz terk eden
yaşlının kuruluşa geri döndüğü veya kuruluşa teslim edildiği durumlarda yapılan
tıbbi muayene, inceleme ve değerlendirme sonucunda herhangi bir istismara
maruz kaldığının tespit edilmesi hâlinde; tespiti izleyen yetmiş iki saat
içinde, sorumluluğu bulunduğu değerlendirilen kişiler hakkında kuruluş
tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ve yasal
süreç takip edilir. Konu
hakkında il müdürlüğüne bilgi verilir.
Yaşlının
vefatında yapılacak iş ve işlemler
MADDE 31-
(1) Vefat eden yaşlılarla ilgili
aşağıdaki işlemler yapılır:
a) Ölüm belgesinin düzenlenmesi sağlanır.
b) Vefat eden yaşlının üzerinde, odasında, emanet
kasasında veya emanet deposunda bulunan para, mücevher, değerli kâğıtlar ve
kişisel eşyaları; müdür yardımcısı, sosyal çalışmacı, psikolog, tabip,
sağlık personeli ve ayniyat saymanı olarak görev yapan personelden
oluşturulan en az üç kişilik bir heyet tarafından tespit edilerek tutanağa
bağlanır.
c) Yaşlının kimlik bilgi/belge örneği, varsa
yakınlarının isim ve adresleri, eşya tespit tutanağı ve bulunuyor ise
vasiyetnamesi eklenerek ilgili Sulh Hukuk Hâkimliğine yazı ile bildirilir;
tereke tespitine gelen heyete eşyalar teslim edilir.
ç) Vefat eden yaşlının yakınlarına bilgi verilir ve
cenaze teslim edilir.
d) Yakınları bulunmayan veya yakınları tarafından
cenaze işlemleri yapılamayan yaşlıların cenazeleri, teçhiz, tekfin ve defin
işlemleri usulüne uygun olarak kuruluş müdürlüğünce gerçekleştirilir.
e) Tıbbi veya adli sakıncaları bulunan cenazelerin
yakınlarına teslimi, ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılır.
f) Sağlığında yazılı ve imzalı olarak kuruluşa
bağışladığını beyan ettiği eşyalar hariç olmak üzere vefat eden yaşlının
hiçbir eşyası kuruluş müdürlüğünce alıkonulamaz.
g) Hastanede veya izinli bulunduğu sırada vefat
eden yaşlılar için ölüm belgesinin elde edilmesi sağlanır ve belge
dosyasında saklanır; kuruluşta bulunan eşyalarına ilişkin işlemler bu madde
hükümlerine göre yürütülür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Komisyonlar, Kurullar ve Servislerin Görevleri
Koordinasyon
ve değerlendirme komisyonu
MADDE 32-
(1) Kuruluşta mesleki çalışmaları
yürütmek ve meslekler arası koordinasyon ve ekip çalışmasını sağlamak
amacıyla müdür, müdür yardımcısı, sosyal çalışmacı ve sağlık personelinin yer
aldığı koordinasyon ve değerlendirme komisyonu oluşturulur.
(2) Komisyona müdür başkanlık eder.
(3) Komisyon, üyelerinin en az 2/3’ünün katılımıyla
üç ayda bir toplanır. Kararlar oy çokluğu ile alınır. Gerekli hâllerde
müdür, Komisyonu olağanüstü toplantıya çağırabilir.
(4) Kararlar oy çokluğu ile alınır. Karara
katılmayan üye muhalefet şerhini toplantı tutanağına yazdırır. Oyların eşit
olması halinde, başkanın oy verdiği taraf çoğunluğu sağlamış olur.
(5) Koordinasyon ve değerlendirme komisyonunun görevleri
şunlardır:
a) Her yıl Aralık ayı içerisinde bir sonraki yılın
çalışma programlarını hazırlamak ve bir önceki yıl içinde yapılan
uygulamalardan alınan sonuçları değerlendirerek raporlaştırmak ve kuruluş
müdürlüğüne sunmak.
b) Yıllık çalışma programında alınan kararları
içeren çalışmaları takip etmek, üç ayda bir değerlendirmesini yapmak.
c) Yaşlıların ihtiyaç ve sorunlarını tartışmak,
konuya ilişkin önerileri incelemek ve karara bağlamak.
ç) Hizmetin kalitesini yükseltmeye yönelik çalışma
süreçlerini izlemek, değerlendirmek.
d) Kuruluş personelinin hizmet içi programlarını
yapmak ve uygulamak.
e) Meslekler arası koordinasyon ve ekip çalışmasını
sağlayıcı nitelikte iş birliği ve iş bölümü esaslarını saptamak ve kuruluş
müdürlüğüne sunmak.
f) Yaşlılar hakkında hazırlanan bireysel bakım
planı çerçevesinde; yaşlıların ihtiyaçları göz önünde bulundurularak uygun
bakım modellerini değerlendirmek.
g) Hizmete ilişkin kamu kurum ve kuruluşları,
gönüllü kişi ve kuruluşlar, üniversiteler ile yapılacak iş birliği esaslarını
saptamak.
ğ) Yaşlıların ihtiyaç ve sorunlarını tartışmak,
konuya ilişkin önerileri ve gerçekleştirilen mesleki çalışma sürecini
değerlendirmek, gerekli görüldüğü durumda vaka tartışma ve değerlendirme
komisyonuna sevk etmek.
(6) Komisyon toplantısında alınan kararlar raportör tarafından tutanağa bağlanır ve dosyalanmak
üzere ilgili sosyal servis görevlisine tebliğ edilir.
Vaka
tartışma ve değerlendirme komisyonu
MADDE 33-
(1) Kuruluşta vaka çalışması
sürecinin başlatılması ve yürütülmesi amacıyla müdür veya müdür yardımcısı,
mesleki ve sağlık personelinden oluşan en az beş kişilik komisyon
oluşturulur.
(2) Komisyona müdür başkanlık eder.
(3) Komisyon gerekli hâllerde müdürün davetiyle
toplanır. Kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması halinde,
başkanın oy verdiği taraf çoğunluğu sağlamış olur.
(4) Komisyon başkanı gerekli gördüğü takdirde vaka bazlı olarak alanında uzman kişi veya kişilerin görüşüne
başvurabilir.
(5) Vaka tartışma ve değerlendirme komisyonunun
görevleri şunlardır:
a) Vaka olarak süreci başlatılan yaşlının kimlik
bilgileri, özgeçmişi, ekonomik durumu, sağlık durumu, aile ve sosyal
yaşantısı, huzurevi yaşantısı ile ilgili bilgilerin yer aldığı durum
değerlendirme raporu ile gündemi başlatarak, yaşlının ihtiyaçlarını ve sorunlarını
belirlemek.
b) Önerileri değerlendirmek, planlama yapmak, plan
doğrultusunda vaka sürecini başlatmak, süreç raporu düzenlemek ve süreci
takip etmek.
c) Gerektiğinde ihtiyaç duyulan kişi ve
kuruluşlarla iş birliği yapmak.
ç) Vaka sürecini izlemek amacıyla süreç
tamamlanıncaya kadar planlanan tarihlerde komisyon toplantısı yapmak,
alınan kararları değerlendirmek ve rapor oluşturmak.
d) Mesleki çalışma ve vaka sürecini değerlendirmek,
vakayı sonlandırmak, gerekli görüldüğü durumda disiplin kuruluna sevk etmek.
(6) Komisyon toplantısında alınan kararlar raportör tarafından tutanağa bağlanır ve dosyalanmak
üzere ilgili sosyal servis görevlisine tebliğ edilir.
Disiplin
kurulu
MADDE 34-
(1) Kuruluşta, rehabilitasyon,
terapi, mesleki çalışmalar ile vaka tartışma ve değerlendirme süreçlerinde
durumu çözümlenemeyen yaşlılarla ilgili disiplin işlemlerini yürütmek
üzere; müdür veya vekilinin başkanlığında, sosyal çalışmacı, psikolog,
tabip veya sağlık personeli ile yaşlı temsilcisinden oluşan beş kişilik bir
disiplin kurulu oluşturulur. Bu ünvanlara sahip
personelden birinin bulunmaması durumunda, yerine idare tarafından uygun
görülen meslek elemanı görevlendirilebilir.
(2) Kurula müdür başkanlık eder.
(3) Kurul, gerekli hâllerde müdürün davetiyle
toplanır. Kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşit olması halinde,
başkanın oy verdiği taraf çoğunluğu sağlamış olur. Karara katılmayan
üye/üyeler muhalefet şerhi düşebilir.
(4) Disiplin kurulunun görevleri şunlardır:
a) Kuruluşta yaşlılar arasında
bireysel hak ve özgürlüklerin korunması amacıyla kuruluş müdürlüğünce belirlenen
kurallara uyum sağlayamayan, kuruluşta hizmet alan diğer yaşlılara veya
kuruluş personeline sözlü ya da fiili hakarette bulunan, kuruluş
hizmetlerinin yürütülmesini güçleştiren, huzur, sükûn ya da çalışma
düzenini bozan fiil ve hâlleri işlediği tutanakla tespit edilen yaşlı
hakkında bu Yönetmeliğin ilgili disiplin hükümlerinin uygulanabilmesi için
gerekli gündemi oluşturmak.
b) Disiplin süreci başlatılan yaşlıya yedi gün
içinde yazılı savunma yapabilmesi için süre tanımak; yaşlının talep etmesi
hâlinde sözlü savunmasını almak ve tutanağa bağlamak; savunma için tanınan
süre ile süresi içinde savunma yapılmaması durumunda işlemlerin mevcut
bilgi ve belgeler üzerinden yürütüleceğini yaşlıya yazılı olarak bildirmek.
c) Mevcut durum ve olayla ilgili gerekli görülmesi
hâlinde personel ve/veya diğer yaşlıların görüşüne başvurmak ve varsa
kamera kayıtlarını incelemek.
ç) Yaşlı hakkında hazırlanan durum değerlendirme raporu
ile vaka tanıtma ve değerlendirme raporunu incelemek.
d) Raporlar, bilgi ve belgeler ile yaşlıdan alınan
savunma doğrultusunda oluşturulan olay dosyasını değerlendirerek disiplin
sürecini karara bağlamak.
(5) Toplantıda alınan kararlar raportör
tarafından tutanağa bağlanarak kurul üyeleri tarafından imzalanır ve
yaşlının dosyasında muhafaza edilmek üzere ilgili sosyal servis görevlisine
tebliğ edilir.
Sosyal
servis
MADDE 35-
(1) Sosyal servis, kuruluştaki
sosyal hizmet çalışmalarını yürütmek, yaşlıların psiko-sosyal
ihtiyaçlarını karşılamak, sosyal etkinlikleri planlamak ve yaşlı
yakınlarıyla ilişkileri düzenlemek üzere sosyal çalışmacı ve psikologlardan
oluşan servistir.
(2) Sosyal servis görevlileri, yaşlılarla doğrudan
ilgilenen personeli yönlendirir ve sağlık servisiyle koordineli çalışır.
(3) Sosyal servisin görevleri şunlardır:
a) Yaşlının kuruluşa kabulü ve uyum sürecine
ilişkin mesleki çalışmaları yapmak ve yürütmek.
b) Kuruluş ve çevre koşulları göz önüne alınarak
yaşlılara yönelik psiko-sosyal programlar
hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek.
c) Yaşlılarla bireysel veya grup çalışmaları
yapmak.
ç) Yaşlılara ihtiyaç duydukları konularda yardımcı
olmak ve rehberlik etmek.
d) Yaşlının yakınlarıyla sağlıklı ilişki kurmasını
sağlamak; gerektiğinde yaşlıya ve yakınlarına danışmanlık ve yönlendirme
yapmak.
e) Yaşlılara yönelik sosyal, kültürel ve sportif
etkinlikler düzenlemek veya düzenlenmesini sağlamak.
f) Yaşlılıkla ilgili konularda yaşlı, yaşlı yakını
ve personele yönelik eğitim programları düzenlemek veya düzenlenmesini
sağlamak.
g) Yaşlıların bilgi, yetenek ve tecrübelerine uygun
hobi, el sanatları ve benzeri çalışmaları belirlemek ve uygulanmasını
sağlayarak yaşlıları aktif hâle getirmek.
ğ) Bakanlıkça belirlenen bakım hizmetleri kalite
standartlarının kuruluşta uygulanmasını ve takibini sağlamak, geliştirilen
standart formları doldurmak.
h) Disiplin kurulunun işleyişinde gerekli olan
raporlar ile mesleki çalışma raporlarını düzenlemek.
ı) Gizlilik ilkesine bağlı kalarak yaşlıya ilişkin
tüm kayıtları tutmak, hazırlamak, dosyalamak ve saklamak; hizmetin
gerektirdiği tüm yazışma ve raporlama işlemlerini yürütmek.
i) Toplumsal sorumluluk çerçevesinde, kuruluşta
verilen hizmetlere halkın gönüllü katkı ve katılımını sağlayacak etkinlik
programları düzenlemek; gönüllü kişi ve kuruluşlarla ve kamu kurumlarıyla
iş birliği yapmak.
j) Yaşlılık alanı ile ilgili mesleki araştırma ve
incelemeler yapmak; gerektiğinde İl Müdürlüğünün onayı ve kişisel verilerin
korunmasına ilişkin mevzuat hükümlerine uygun olmak kaydıyla yayımlamak.
k) Emanet kasasına ilişkin işlemleri yürütmek;
yaşlılara ait para, mücevher ve diğer değerli eşyaların emanet kasasına
teslim alınması, kayıt altına alınması ve muhafaza edilmesine ilişkin idari
işlemleri yürütmek; yaşlının vefatı hâlinde emanet kayıtlarına konu para,
mücevher ve değerli eşyaların tereke işlemlerine esas olmak üzere ilgili
birimlere bildirimini yapmak.
l) Yaşlılara ilişkin konularda müdür tarafından
verilen diğer mesleki görevleri yerine getirmek.
Sağlık
servisi
MADDE 36-
(1) Sağlık servisi, sağlık ünitesi
içerisinde yer alır, yaşlıların hastalıklara karşı korunması için koruyucu
ve önleyici tedbirler alır. Ayrıca yaşlıların tedavi ve tıbbi rehabilitasyonlarına yönelik iş ve işlemleri yürütmek
üzere tabip, diş tabibi ve diğer sağlık personelinden oluşur.
(2) Müdür tarafından belirlenen servis sorumlusu,
müdür ya da görevlendireceği müdür yardımcısına karşı sorumludur. Sağlık
servisi görevlileri yaşlı bireylerle doğrudan ilgili bakım personelini
yönlendirir. Sosyal servis ile koordineli çalışır.
(3) Sağlık servisinde sağlık hizmetleri ve kayıt
işleri, tabip bulunan kuruluşlarda tabibin yazılı direktifi doğrultusunda;
tabibin bulunmadığı kuruluşlarda ise sağlık personeli tarafından ilgili
mevzuat hükümleri ve mesleki yetki sınırları çerçevesinde yürütülür.
(4) Sağlık servisinin görevleri şunlardır:
a) Bakanlıkça oluşturulan standart formları
doldurmak.
b) Yaşlıların sağlık takiplerini yapmak.
c) Yaşlıların hastalanması hâlinde servise alarak
gerektiğinde sağlık kuruluşlarına sevkini sağlamak ve süreci takip etmek.
ç) Kuruluşta hizmet alan yaşlıların tabipleri
tarafından konulan teşhisleri, hastalıklarının seyri, yapılan tedavi
biçimleri, verilen ilaçları ile ilgili tıbbi kayıtlarını tutmak ve yaşlının
sağlık dosyasında saklamak.
d) Sağlık servisinde; hasta takibi, hasta sevkleri,
sağlık raporları, ilaç kullanım/takipleri, protokol ve hasta tedavi,
hastaya ait anamnez bilgileri ve tıbbi kayıtları
tutmak.
e) Sağlık servisinin tıbbi sarf malzeme
ihtiyaçlarını idareye bildirmek, mevcut malzemeyi korumak, gerekli
kayıtları tutmak.
f) Tıbbi cihaz ve gereçlerini her zaman kullanılmak
üzere hazır hâlde bulundurmak.
g) Tabip tarafından reçete edilen ilaçları,
kuruluşun ilaç dolabında uygun sıcaklık ve güvenlik koşulları sağlanacak
şekilde kilit altında muhafaza etmek ve tabibin önerdiği şekilde
kullanımını sağlayarak kullanım kayıtlarını düzenli olarak tutmak.
ğ) Son kullanım tarihi geçen ilaçları saptamak,
tutanak ile kayıt altına almak, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak gerekli
iş ve işlemleri yapmak.
h) Vaka tartışma ve değerlendirme komisyonunda
sağlık servisi tarafından takip edilmesi kararı alınan yaşlının teşhis ve
tedavisi için gerektiğinde hastaneye sevk etmek, durumunu takip etmek.
ı) Sağlık servisi, sosyal servis ve fizyoterapi/ergoterapi birimi
tarafından müştereken hazırlanan ve sağlıktan sorumlu müdür yardımcısı
tarafından onaylanan bireysel bakım planı ile ilgili iş ve işlemlerin
takibini yapmak.
i) Yaşlıların günlük sıvı tüketiminin izlenmesine
yönelik takip çizelgelerinin hazırlanmasını sağlamak. Sağlıklı huzurevi
yaşlısının kendisi tarafından, gözetim gereken yaşlıların ise bakım
personeli tarafından yapılan sıvı takibi kayıtlarının kontrolünü
gerçekleştirmek ve riskli durumlarda gerekli sağlık değerlendirmesini
yapmak.
Fizyoterapi/Ergoterapi birimi
MADDE 37-
(1) Fizyoterapi/Ergoterapi birimi; kuruluşun sağlık servisi bünyesinde
yer alır. Birim, yaşlı bireylerin tabip tarafından verilmiş olan fizik
tedavi ve rehabilitasyon çalışmalarını yürütmek,
yaşlıların fiziksel aktivitelerini düzenlemek, hareket ve yaşam
becerilerini artırmak amacıyla faaliyet gösterir.
(2) Birim; fizyoterapist, ergoterapist, fizyoterapi teknikeri ile varsa, dil ve
konuşma terapisti dahil ilgili meslek elemanlarından oluşur. Birim, müdüre
veya müdürün görevlendireceği müdür yardımcısına karşı sorumludur. Birim
sosyal servisle koordineli şekilde çalışır.
(3) Fizyoterapi/Ergoterapi
biriminin görevleri şunlardır:
a) Fizyoterapiye gereksinim duyan yaşlı bireyleri
tespit etmek, gerektiğinde tabibe yönlendirilmesini sağlamak.
b) Tabip tarafından verilmiş olan fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarını uygulamak.
c) Program kapsamındaki yaşlı bireylerdeki
gelişimleri izleyerek kayıt altına almak.
ç) Yaşlı birey için bireyselleştirilmiş egzersiz
programı oluşturmak ve düzenli olarak uygulanmasını sağlamak.
d) Bakanlıkça belirlenen standart formları
doldurmak.
e) Kuruluşta kalan yatağa bağımlı yaşlı bireylerin
uygun pozisyonlarını belirlemek, hizmet veren personele bu konuda eğitimler
vermek ve takip cetvellerini kontrol etmek.
f) Kuruluşta görev yapan personele bel sağlığını
koruma ve doğru transfer teknikleri konusunda eğitimler vermek.
g) Yaşlı bireyin fonksiyonel potansiyelini ve sınırlılıklarını
değerlendirerek performansını artırmak, çevreye uyumunu desteklemek.
ğ) Günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığı
artırmaya yönelik yöntemleri ve araç-gereçleri belirlemek, bunların
kullanımını öğretmek.
h) Yaşlı bireyin duyusal, motor, bilişsel,
psikolojik ve psikososyal performansını
değerlendirmek, ergoterapi müdahalelerini birey
merkezli olarak planlamak ve uygulamak.
ı) Yaşlı bireylerin konuşma, ses, dil ve yutma
işlevlerine yönelik değerlendirme yapmak, bireysel terapi
planını hazırlamak ve uygulamak.
i) Yapılan tüm değerlendirme, uygulama ve eğitim
faaliyetlerini kayıt altına almak ve gerektiğinde sağlık servisi, sosyal
servis ile bakım personeliyle iş birliği içinde yürütmek.
Beslenme
MADDE 38-
(1) Kuruluşlarda sunulan yemek
hizmetleri; yaşlıların sağlık durumu, beslenme ihtiyaçları ve personel iaşe
düzeni dikkate alınarak planlanır ve yürütülür.
(2) Yaşlılara verilecek normal ve özel diyet
yemekleri, sağlık servisinin görüşü doğrultusunda diyetisyen tarafından
düzenlenir.
(3) Personelin yemek hizmetlerinden yararlanması,
görev süresi ve iaşe esaslarına göre yürütülür; geçici ayrılıklarda iaşe
istihkakından düşüm yapılır.
(4) Kuruluşta gerçekleştirilecek sosyal
etkinliklerde sunulacak yiyeceklerin cinsi ve miktarı müdürlükçe belirlenir.
(5) Beslenmeye ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça
belirlenir.
Beslenme
servisi
MADDE 39-
(1) Beslenme servisi; kuruluşta
kalan yaşlıların yaş, sağlık durumu ve özel beslenme gereksinimleri dikkate
alınarak sağlıklı ve dengeli beslenmelerini sağlamak amacıyla beslenme
hizmetlerinin planlanması, yürütülmesi ve izlenmesine ilişkin iş ve
işlemleri yerine getirmek üzere varsa, diyetisyen ile memur, aşçı, aşçı
yardımcısı, diğer mutfak ve yemekhane personelinden oluşur.
(2) Servisin sorumlusu olan diyetisyen müdüre ya da
müdürün görevlendireceği müdür yardımcısına karşı sorumludur.
(3) Beslenme servisinin görevleri şunlardır:
a) Kuruluşta hizmet alan yaşlılara verilen günlük
beslenme hizmetlerinin kontrolünü sağlamak.
b) Yaşlıların yeterli ve dengeli beslenmesini
sağlayacak yemeklerin planlamasını yapmak.
c) Yaşlı ve personelin beslenmesine ilişkin menü ve
formları Bakanlık tarafından belirlenen gıda rasyolarına
uygun hazırlamak ve formların uygulanmasını sağlamak.
ç) Bakanlık tarafından oluşturulan standart formları
doldurmak.
d) Mutfak ve yemekhanelerde kullanılacak her türlü
malzemenin kontrolünü yapmak.
e) Mutfak ve yemekhanelerin temizlik ve hijyen yönünden kontrollerini sağlamak.
f) Gıda malzemelerinin kontrolünü yapmak, uygun
koşullarda saklanmasını sağlamak.
g) Sunulan tüm yemeklerin şahit numunelerinin
alınarak 72 saat, ilgili gıda güvenliği mevzuatına uygun koşullarda
saklanmasını sağlamak.
ğ) Yemeklerin tüm hazırlık aşamalarındaki
kontrollerini yaparak, uygun şekilde servise sunulmasını ve servis edilmesini
sağlamak.
h) Tabip tarafından özel diyet verilen yaşlıların
durumlarını göz önüne alarak onlara ayrı diyet menüleri hazırlamak ve
takiplerini yapmak.
ı) Yeme problemi tespit edilen yaşlıların besin
tüketimlerinin, bakım veren personelin 24 saatlik kayıt formuna işlemesini
sağlamak.
i) Yemek menülerinin kuruluş panolarında etkin
şekilde duyurulmasını sağlamak.
j) Mutfak ve yemekhanelerin haşere ve kemirgenlere
karşı ilaçlamalarının yapılmasının kontrolünü sağlamak.
Teknik
servis
MADDE 40-
(1) Teknik servis; kuruluş
binasının ve eklentilerinin bakım-onarım işlerini yürütmek ve teknik
ihtiyaçlarını karşılamak üzere teknik işlerde görevlendirilen personelden
oluşur. Servisin sorumlusu tekniker veya teknisyendir ve müdüre ya da
müdürün görevlendireceği müdür yardımcısına karşı sorumludur.
(2) Teknik servisin görevleri şunlardır:
a) Kuruluş binasının tüm bölümlerinin teknik açıdan
günlük kontrollerini yapmak, eksiklikleri tespit etmek ve gidermek.
b) Makine, cihaz ve tesisatın düzenli işleyişini ve
güvenli şekilde çalışmasını sağlamak, arızalı olanların bakım ve
onarımlarını yapmak veya yapılması için ilgili birimlere bildirmek.
c) Küçük ölçekli onarımları zamanında yapmak.
ç) Onarımda kullanılan araç ve gerecin düzenli
kullanılmasını ve korunmasını sağlamak.
d) Yapılacak onarımlara ilişkin malzeme
gereksinimini belirlemek, ilgili birimlere bildirmek ve sarf edilen
malzemelerin kaydını tutmak.
e) Teknik işlemler sırasında diğer birimlerle iş
birliği yapmak.
Döner
sermaye işletmesi
MADDE 41-
(1) Döner sermaye işletmesinin iş
ve işlemleri; ilgili mali mevzuat ve 22/8/2015
tarihli ve 29453 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aile ve Sosyal
Politikalar Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Yönetmeliği hükümlerine
göre yürütülür.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Personel Görev ve Yetkileri
Müdürün
görev ve yetkileri
MADDE 42-
(1) Müdür; kuruluşun yönetiminden,
hizmetlerin etkin ve verimli şekilde yürütülmesinden, personelin
koordinasyonundan ve işleyişin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesinden
sorumludur.
(2) Müdürün görev ve yetkileri şunlardır:
a) Kuruluşun yönetsel, mali ve teknik tüm iş ve
işlemlerini ilgili mevzuata göre planlamak, yürütmek ve denetlemek.
b) Kuruluşta kalan yaşlıların bakım, korunma ve her
türlü gereksinimlerinin karşılanması için gerekli önlemleri almak; personel
arasında işbölümünü belirlemek, görev tanımlarını yapmak ve uygulamayı
denetlemek.
c) Bakanlıkça geliştirilen standart formların,
kayıtların ve belgelerin eksiksiz ve doğru şekilde doldurulmasını sağlamak;
istatistik ve raporları ilgili mercilere zamanında iletmek; yaşlılarla
ilgili tüm yazışma ve kayıtları gizlilik ilkesi ile 6698 sayılı Kanuna
uygun olarak yürütmek.
ç) Kuruluş döner sermaye saymanlığı bütçe teklifini
ilgili usul ve esaslara göre hazırlamak ve Genel Müdürlüğe iletmek.
d) Döner sermaye işletmesinin harcama yetkilisi
olarak işletmenin iş ve işlemlerinin ilgili mevzuata uygun biçimde
yürütülmesini sağlamak.
e) Kuruluşun harcama yetkilisi olarak Bakanlıkça
gönderilen ödeneklerin kuruluşun ihtiyaçları doğrultusunda kullanılmasını
koordine etmek ve harcamaların ilgili mevzuata uygun olarak harcanmasını
gerçekleştirmek.
f) Ayniyat, ambar ve depo işlerinin yürütülmesini
sağlamak; görev değişikliği veya ayrılma durumlarında sayım ve devir teslim
işlemlerini genel hükümlere göre tamamlatmak.
g) Personelin özlük dosyalarının eksiksiz, düzenli
ve mevzuata uygun şekilde tutulmasını sağlamak; personel işlemlerini
gizlilik ilkesine uyarak ilgili mevzuat çerçevesinde yürütmek.
ğ) Personelin ilgili mevzuat gereğince Devlet
memurlarından istenen tutum, davranış, kılık-kıyafet ve benzeri
özelliklerini izleyerek gerekli denetimleri yapmak.
h) Günlük çalışma programı, çalışma saatleri ve
nöbet çizelgelerini mevzuata uygun olarak düzenlemek, onaylamak ve
uygulanmasını sağlamak.
ı) Kurullar, komisyonlar ve servislerin görev ve
çalışmalarının düzenli, verimli ve uyumlu şekilde yürütülmesini sağlamak;
alınan kararların uygulanmasını izlemek.
i) Bakanlıkça belirlenen esaslar doğrultusunda
hizmet içi eğitim programlarının planlanmasını, uygulanmasını ve
değerlendirilmesini sağlamak.
j) Yıllık çalışma programının uygulanmasını
sağlamak, koordinasyon ve değerlendirme komisyonunca önceki yıl içinde
yapılan uygulamalardan alınan sonuçları değerlendirerek hazırlanan raporu,
Ocak ayı sonuna kadar Genel Müdürlüğe iletilmek üzere il müdürlüğüne
göndermek.
k) Kuruluşun Bakanlıkça belirlenen bakım hizmetleri
kalite standartları doğrultusunda faaliyet göstermesini sağlamak,
değerlendirme sonuçları doğrultusunda iyileştirmeleri planlamak.
l) Kuruluş hizmetlerine ilişkin konularda
araştırma, inceleme ve değerlendirme çalışmalarının yapılmasını sağlamak;
gerekli iş birliklerini tesis etmek.
m) Kuruluşun ve sunulan hizmetin, toplumda
tanıtılmasını sağlamak, kamu kurumları, yerel yönetimler ve gönüllü kuruluşlarla
iş birliği yapmak; gönüllü faaliyetlerin planlanmasını koordine etmek.
n) Kuruluşta görev yapan personelin güvenli bir
çalışma ortamında görev yapmasını, bilgi ve donanım düzeyinin
geliştirilmesini sağlamak üzere gerekli çalışmaları yürütmek, bu konularda
il müdürlüğüyle iş birliği yapmak.
o) Bakanlıkça belirlenen diğer görevleri yerine
getirmek.
(3) Müdürün bulunmadığı durumlarda müdür
yardımcısı; müdür yardımcısının da bulunmadığı hâllerde ilgili mevzuat
çerçevesinde il müdürlüğü tarafından görevlendirilecek bir personel,
vekâleten müdürün görevlerini yürütür.
Müdür
yardımcısının görev ve yetkileri
MADDE 43-
(1) Müdür yardımcısı, müdüre karşı
sorumludur. Kuruluş hizmetlerinin etkin ve düzenli biçimde yürütülmesinde
müdüre yardımcı olur.
(2) Müdür yardımcısının görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Kuruluşun idari, mali, teknik ve mesleki tüm iş
ve işlemlerinin ilgili mevzuata uygun şekilde yürütülmesinde müdüre
yardımcı olmak.
b) Müdür tarafından verilen görevleri yerine
getirmek ve yapılan iş ve işlemler hakkında müdüre düzenli bilgi vermek.
c) Görev alanına giren servis, birim ve personelin
çalışmalarını koordine etmek ve hizmetin aksamasını önleyici tedbirleri
almak.
ç) Günlük çalışma programı, çalışma saatleri ve
nöbet çizelgelerinin mevzuata uygun olarak hazırlanmasını sağlamak, müdürün
onayına sunmak ve uygulanmasını takip etmek.
d) Günlük bakım, beslenme, hijyen,
ilaç uygulamaları ve rehabilitasyon programlarının yürütülmesini izlemek;
tespit edilen uygunsuzluklar hakkında müdüre bilgi vererek gerekli
düzeltici işlemlerin başlatılmasını sağlamak.
e) Kuruluş içi komisyon, kurul ve etkinliklerin
planlanması ve yürütülmesine katkı sağlamak; görevli personel arasında
koordinasyonu yürütmek.
f) Personelin birimler arası görevlendirme, nöbet
ve izin taleplerine ilişkin ilk değerlendirmeyi yapmak ve müdür onayına
sunmak.
g) Risk değerlendirmesi, acil durum planları, iş
sağlığı ve güvenliği süreçleri ile yıllık eğitim programlarının
uygulanmasına yönelik çalışmalara destek sağlamak ve ilgili birimlerle koordinasyonu
yürütmek.
ğ) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen diğer görevleri yerine getirmek.
Sosyal
çalışmacının görev ve yetkileri
MADDE 44-
(1) Sosyal çalışmacı, kuruluşta
sunulan sosyal hizmet faaliyetlerinin planlanması, yürütülmesi, izlenmesi
ve raporlanmasından sorumludur.
(2) Sosyal çalışmacının görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Kuruluş hizmetinden yararlanmak üzere başvuruda
bulunan yaşlılara ilişkin başvuru belgelerinin düzenlenmesini sağlamak,
sosyal incelemelerini yapmak ve raporlaştırmak; başvuruların değerlendirme
ve sıralama sürecine ilişkin iş ve işlemleri yürütmek, dosyalamak ve
gerekli yazışmaları yapmak.
b) Yaşlıların psiko-sosyal,
fiziksel ve ruhsal durumlarını izlemek, bireysel, grup ve toplumla çalışma
yöntemleri aracılığıyla sorunlarının çözümüne yardımcı olmak, yapılan
çalışmaları raporlamak.
c) Yaşlıların ilgi ve yeteneklerine uygun işlerle
meşgul olmalarını sağlamak, boş zamanlarını değerlendirme çalışmalarının
planlanmasına katkı vermek.
ç) Kendisi ya da yakınlarının isteği ile kuruluş
ile ilişiği kesilecek olan yaşlıyı yeni yaşantısına hazırlamak.
d) Kuruluşta hazırlanan bireysel bakım planına
sosyal yönden katkı sağlamak, uygulamayı izlemek ve değerlendirmek.
e) Kabulü yapılan yaşlının kuruluşa uyum sürecini desteklemek,
uyum güçlüğü yaşayan yaşlıların psiko-sosyal
sorunlarını belirlemek ve çözümüne yönelik çalışmalar yürütmek.
f) Yaşlıların hukuki sorunlarının çözümünde,
gerekli hâllerde il müdürlüğü hukuk birimiyle koordinasyon sağlamak ve
destek sunmak.
g) Hizmetin amacına uygun mesleki araştırma ve
inceleme çalışmalarına katkı sağlamak ve gerektiğinde bu çalışmalarda görev
almak.
ğ) Sosyal servisin işleyişine ilişkin olarak
Bakanlıkça belirlenen standart form, kayıt ve dosyalama süreçlerinin
düzenli şekilde yürütülmesini sağlamak.
h) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen mesleği ile ilgili diğer görevleri yerine getirmek.
Psikoloğun görev ve yetkileri
MADDE 45-
(1) Psikolog, kuruluşta sunulan
psikolojik destek ve danışmanlık hizmetlerinin yürütülmesinden sorumludur.
(2) Psikoloğun görev ve
yetkileri şunlardır:
a) Kuruluşa kabul edilecek yaşlıların gerektiğinde
psikolojik incelemelerini yapmak, kabul edilen yaşlıları uyum aşamasında
izlemek ve ilgili raporları düzenlemek.
b) Yaşlının ruhsal özelliklerini ve kuruluş
yaşantısından doğan sorunlarını saptamak, bu sorunların çözümüne yardımcı
olmak; sağlık servisi tarafından gerektiğinde hastane, psikiyatri kliniği
ve benzeri kuruluşlara sevk edilen yaşlılar hakkında vaka takibi yapmak.
c) Yaşlılara hizmet sunan personele yönelik ruhsal
dayanıklılığı artırıcı, tükenmişliği önleyici ve çalışanın iyilik hâlini
güçlendirmeye yönelik Çalışana Destek Programı kapsamındaki faaliyetleri
hazırlamak, yürütmek ve değerlendirmek.
ç) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen mesleği ile ilgili diğer görevleri yerine getirmek.
Sosyal
çalışmacı ve psikoloğun ortak görev ve yetkileri
MADDE 46-
(1) Sosyal çalışmacı ve psikolog,
sosyal servis bünyesinde yürütülen hizmetlerin planlanması, uygulanması ve
değerlendirilmesinde birlikte görev yaparlar.
(2) Sosyal çalışmacı ve psikoloğun
ortak görev ve yetkileri şunlardır:
a) Kabulü yapılan yaşlının kuruluşa uyumunu
sağlamak, uyumsuzluk yaşayan yaşlıların sorunlarını belirlemek ve çözümüne
yönelik çalışmalar yürütmek.
b) Sosyal servis işleyişine ilişkin Bakanlıkça
geliştirilen standart formların doldurulmasını sağlamak.
c) Sosyal, kültürel, eğitsel ve sportif etkinlikler
düzenlemek ve düzenlenen bu etkinliklere yaşlıların aktif katılımını
sağlamak.
ç) İlgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla iş birliği
içerisinde çocukların ve gençlerin yaşlılarla iletişimine ve etkileşimine
yönelik çalışmalar yapmak.
d) Yaşlı hakları konusunda yaşlılara bilgilendirme
yapmak.
e) Yaşlılara yönelik ihmal, istismar ve kötü
muamele durumlarında kuruluş müdürünü bilgilendirmek.
f) Sosyal servisin aylık ve yıllık çalışma
programlarını hazırlamak, uygulama sonuçlarını değerlendirmek, rapor
düzenleyerek müdüre sunmak.
g) Hizmet içi eğitim programlarının hazırlanması ve
uygulanmasında görev almak.
ğ) Sosyal servis bünyesinde yaşlılara yönelik psiko-sosyal programlar hazırlamak, koordinasyon ve
değerlendirme komisyonuna sunmak ve alınan kararları uygulamak.
h) Yaşlıların bağımsız yaşam becerilerini
geliştirmek ve sosyal ilişkilerini güçlendirmek amacıyla çalışmalar
yürütmek, gerektiğinde yakın çevreleriyle mesleki görüşmeler yapmak.
ı) Kuruluşun çevreye ve topluma tanıtılmasını
sağlamak amacıyla resmî ve gönüllü kuruluşlarla iş birliği yapılmasında ve
gönüllü çalışmalarının planlanmasında görev almak.
i) Kuruluşun hizmet alanına ilişkin mesleki
araştırma, inceleme ve istatistiki çalışmalar
yapmak, elde edilen verileri değerlendirmek.
Gerontoloğun görev ve yetkileri
MADDE 47-
(1) Gerontolog;
yaşlanma sürecini biyolojik, psikolojik, sosyal ve çevresel boyutlarıyla
değerlendiren ve yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırmaya yönelik bakım
planlaması, fonksiyonel değerlendirme, eğitim, danışmanlık, program
geliştirme ve kuruluş içi hizmet koordinasyonunu yürüten meslek elemanıdır.
(2) Gerontolog, kuruluşta
sunulan yaşlı bakımına ilişkin tıbbi olmayan, bilimsel temelli gerontolojik değerlendirmelerin yapılmasından; yaşlanma
sürecine özgü risk analizlerinin gerçekleştirilmesinden; çevresel
düzenlemeler ile fonksiyonellik ve bağımsız yaşamı destekleyici programların
planlanması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesinden sorumludur.
(3) Gerontoloğun görev ve
yetkileri şunlardır:
a) Kuruluşa kabul edilecek yaşlılara yönelik gerontolojik fonksiyonel değerlendirme yapmak; düşme
riski, bilişsel yoksunluk riski, kırılganlık, malnütrisyon
riski, bağımlılık düzeyi ve günlük yaşam aktiviteleri gibi alanlarda
bilimsel ölçüm araçları ile değerlendirme yaparak bakım planına katkı
sunmak.
b) Kuruluştaki yaşlıların fonksiyonel, bilişsel,
sosyal ve çevresel risklerini düzenli aralıklarla izlemek ve değişiklik
görülen durumlarda bakım planının gerontolojik
açıdan güncellenmesine katkıda bulunmak.
c) Yaşlıların uzun dönemli bakım ihtiyaçlarının
belirlenmesine yönelik bütüncül biyo-psiko-sosyal değerlendirmelere uzmanlık alanı
çerçevesinde katkı sağlamak.
ç) Yaşlı bireylerde düşme, malnütrisyon,
hareketsizlik, izolasyon ve bilişsel gerileme gibi
fonksiyonel kayıp risklerini belirlemek ve gerekli önlemlerin planlanmasına
katkıda bulunmak.
d) Yaşlıya sunulacak bireysel bakım planının gerontolojik bileşenlerini hazırlamak; bakım ekibi ile
koordineli şekilde planın uygulanmasını izlemek ve değerlendirmek.
e) Yaşlıların bağımsızlığını desteklemek amacıyla
yaşam becerileri, düşme önleme, mobilite artırma,
ince ve kaba motor aktiviteler, bilişsel işlevlerin korunması ve günlük
yaşam aktivitelerinin sürdürülmesine yönelik programlar hazırlamak,
uygulamak ve değerlendirmek; yaşlının bağımsız yaşam becerilerini
destekleyen kişiselleştirilmiş müdahale programları geliştirmek.
f) Kuruluş içi fiziksel çevrenin yaşlı dostu
standartlara uygunluğunu değerlendirmek; erişilebilirlik, aydınlatma,
gürültü, renk-kontrast, mobilya güvenliği ve alan
yerleşimi gibi konularda iyileştirme önerileri geliştirmek.
g) Yaşlıların güvenliği ve yaşam kalitesinin artırılması
amacıyla düşme algılama, dijital ilaç hatırlatıcı, sensörlü
izlem sistemleri ve benzeri geronteknoloji
uygulamalarının ve takip sistemlerinin kullanımına yönelik öneriler
geliştirmek, eğitim vermek ve uygulamayı izlemek.
ğ) Kuruluşta sunulan bakım hizmetlerinin gerontolojik kalite standartlarına uygunluğunu
değerlendirmek; bakım süreçlerini izlemek, kalite iyileştirmeye yönelik
öneriler geliştirmek ve bu kapsamda müdüre rapor sunmak.
h) Yaşlanmaya bağlı risklerin azaltılması ve yaşam
kalitesinin artırılması amacıyla özel gereksinime yönelik beslenme
modelleri, hareketlilik, çevresel uyum ve sosyal entegrasyon
gibi kanıta dayalı uygulamaların kuruluşa uyarlanmasına katkıda bulunmak.
ı) Kuruluş personeline yaşlanma fizyolojisi, ileri
yaş iletişimi, davranışsal belirtilerle baş etme, yaşlı dostu bakım,
çevresel düzenleme ve geronteknolojik araçların
kullanımı gibi konularda hizmet içi eğitim programları hazırlamak ve
yürütmek.
i) Kuruluş yönetimine yaşlı bakım politikaları,
yaşlanmaya ilişkin ulusal ve uluslararası standartlar, kalite göstergeleri
ve uzun dönem bakım modelleri konusunda danışmanlık sunmak.
j) Yaşlıların sosyal katılımını artırmak amacıyla
akran destek grupları, nesiller arası etkileşim programları, toplumsal dahil olma çalışmaları, anlam ve amaç odaklı yaşlanma
faaliyetleri ve aktif yaşlanma programlarını tasarlamak ve yürütmek.
k) Yaşlıların toplumsal hayata katılımını
destekleyen yetenek odaklı, anlam merkezli ve terapötik
gerontoloji temelli faaliyetlerin
geliştirilmesini sağlamak.
l) Kuruluş hizmetlerine ilişkin gerontolojik
araştırmalar yürütmek; yaşlanma göstergelerinin analizini yapmak; yaşlı profili çalışmaları ve veri değerlendirme faaliyetlerini
gerçekleştirmek ve sonuçları kuruluş müdürüne raporlamak.
m) Alanla ilgili ulusal ve uluslararası bilimsel
gelişmeleri izlemek ve kuruluşa uyarlanabilecek yenilikçi uygulamalar
hakkında önerilerde bulunmak.
n) Görev alanına giren konularda Bakanlıkça
belirlenen ve kuruluş müdürü tarafından verilen mesleği ile ilgili diğer
görevleri yerine getirmek.
Tabibin
görev ve yetkileri
MADDE 48-
(1) Tabip, kuruluşta yürütülen
koruyucu/önleyici sağlık hizmetleri, sağlık izlemi ile sevk ve takip
süreçlerinin planlanması, yürütülmesi, izlenmesi ve değerlendirilmesinden
sorumludur.
(2) Tabibin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Kuruluşun sağlık hizmetlerini yürütmek, sağlık
servisi çalışmalarını koordine etmek ve denetlemek; sağlık hizmetlerinin
yürütülmesinde diğer sağlık personeli ve servislerle iş birliği yapmak.
b) Kuruluşa kabul edilen yaşlıların muayene ve
tıbbi değerlendirmesini yapmak, gerekli tedavi ve izlem planlarını
oluşturmak.
c) Kuruluştaki yaşlıların düzenli sağlık
kontrollerini gerçekleştirmek, her yaşlı için sağlık dosyası düzenlemek ve
güncelliğini sağlamak.
ç) Bakanlık tarafından gönderilen standart
formların doldurulmasını sağlamak.
d) Hastalanan yaşlıların muayenesini yapmak,
gerektiğinde sağlık kuruluşuna sevkini sağlamak ve tedavi sürecini izlemek.
e) Bulaşıcı veya salgın hastalık durumunda ilgili kurumlara
bildirimde bulunmak, koruyucu, önleyici ve tedavi edici önlemleri almak.
f) Acil sağlık sorunlarına müdahale etmek.
g) Bakım hizmetlerinde ihtiyaç duyulan ilaç, tıbbi
sarf malzemesi, cihaz, araç ve gereçlerin temini için idareye teklifte
bulunmak; mevcutların korunmasını, sürekliliğini ve kayıtlarının düzenli
tutulmasını sağlamak.
ğ) Yaşlının rehabilitasyonuna
yönelik çalışmalarda, diğer servislerle ve sağlık personeli ile iş birliği
yapmak.
h) Diyetisyen bulunmayan kuruluşlarda yaşlıların
beslenmesine ilişkin çalışmaları yönlendirmek ve denetlemek.
ı) Sağlık alanında yaşlı bakım hizmetlerine yönelik
araştırma ve incelemeler yapmak, mesleki gelişimi destekleyici çalışmalara
katkıda bulunmak.
i) Hizmet içi eğitim programlarında verilen
görevleri yerine getirmek, sağlık personeline yönelik eğitimlerin
yürütülmesine katkı sağlamak.
j) Sağlık servisinin işleyişine ilişkin aylık ve
yıllık değerlendirme raporlarını hazırlamak ve müdüre sunmak.
k) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen mesleği ile ilgili diğer görevleri yerine getirmek.
Diş
tabibinin görev ve yetkileri
MADDE 49-
(1) Diş tabibi, kuruluşta sunulan
ağız ve diş sağlığı hizmetlerinin yürütülmesinden sorumludur.
(2) Diş tabibinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Sağlık hizmetlerinin yürütülmesinde tabip, diğer
sağlık personeli ve ilgili servislerle iş birliği yapmak.
b) Kuruluştaki yaşlıların düzenli ağız ve diş
sağlığı kontrollerini yapmak, gerekli tedavileri uygulamak; ihtiyaç
duyulması hâlinde yaşlıların sağlık kuruluşlarına sevkini sağlamak ve
tedavi sürecini izlemek.
c) Ağız ve diş sağlığı hizmetlerinde gereksinim
duyulan ilaç, tıbbi sarf malzemesi, cihaz, araç ve gereçlerin temini için
idareye teklifte bulunmak; mevcutların korunmasını, sürekliliğini ve
kayıtlarının düzenli tutulmasını sağlamak.
ç) Sağlık servisinin işleyişine ilişkin aylık ve
yıllık değerlendirme raporlarını hazırlamak ve müdüre sunmak.
d) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen mesleği ile ilgili diğer görevleri yerine getirmek.
Hemşire
ve diğer sağlık personelinin görev ve yetkileri
MADDE 50-
(1) Hemşire ve diğer sağlık
personelinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Hizmet alan yaşlılardan hastalıklarıyla ilgili
bilgilerini almak, yaşlıyı muayeneye hazırlamak, tabip veya diş tabibinin
uygun gördüğü tedavinin gerçekleştirilmesinde tabip veya diş tabibi ile iş
birliği hâlinde çalışmak.
b) Tabip tarafından yaşlılara reçete edilen
ilaçların kullanılmasını ve uygulanmasını sağlamak, miktar ve zaman
belirterek kaydetmek, vital bulgularını takip
etmek, ilgili mevzuat kapsamında enjeksiyon,
pansuman, sonda bakımı ve benzeri sağlık uygulamalarını yapmak.
c) Acil durumlarda mesleğinin gerektirdiği temel
ilk yardımı yapmak.
ç) Bulaşıcı hastalık ve/veya salgın hastalık
durumunda gerekli önlemleri almak ve sağlık ekibinin diğer üyeleri ile
koordineli çalışmak.
d) Sağlık kuruluşlarına sevk edilen, işlemlerini
tek başına yürütemeyecek durumda olan ve yakını tarafından eşlik edilemeyen
yaşlılara, gelir durumu dikkate alınmaksızın eşlik etmek ve taburculuk
sonrasında gerekli takibi sağlamak.
e) Sağlık servisi ve gözlem odası ile ilgili işleri
yürütmek.
f) Kuruluşun genel hijyen
koşullarının sağlanması yönünde çalışmaları koordine etmek.
g) Yaşlıların yatak, çamaşır ve vücut temizliği
gibi kişisel bakım başlığı altında yer alan hizmetlerin yürütülmesinden ve
düzeninden sorumlu olmak, saptadığı eksikliklerin giderilmesini sağlamak.
ğ) Sorumlu olduğu bölümde reçete edilen mamaların
ve yemeklerin dağıtımını, yaşlıların yemek yemelerini ve yemeğini yemekte zorluk
çeken yaşlılara yardımcı olunmasını koordine etmek.
h) Diyetisyen bulunmayan kuruluşlarda
mutfak/yemekhane bölümünün hijyen koşullarına
uygunluğunu sağlamak ve mutfak/yemekhane personelinin gerekli hijyen
kurallarına uymalarını denetlemek ve ilgili personelin eğitimini hizmet içi
eğitimler ile desteklemek.
ı) Bakanlıkça belirlenen ve kuruluş müdürü
tarafından verilen mesleği ile ilgili diğer görevleri yerine getirmek.
(2) Sağlık servisi, sosyal servis ve fizyoterapi birimi tarafından müştereken hazırlanan ve
sağlıktan sorumlu kuruluş müdür yardımcısı tarafından onaylanan bireysel
bakım planı ile ilgili iş ve işlemlerin takibini yapar.
(3) Hemşire ve diğer sağlık personeli sağlık
servisi bünyesinde, servis çalışanları ve diğer servislerle beraber iş birliği
hâlinde çalışır.
(4) Kuruluş bünyesinde kullanılan her türlü tıbbi
sarf malzeme, tıbbi cihaz, araç ve gereçlerin uygun şekilde kullanılmasını
ve korunmasını sağlar.
Fizyoterapistin
görev ve yetkileri
MADDE 51-
(1) Fizyoterapist, kuruluşta
sunulan fizik tedavi ve rehabilitasyon
hizmetlerinin planlanması, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesinden
sorumludur.
(2) Fizyoterapistin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Fizyoterapi biriminin işleyişinden sorumlu
olmak.
b) Uzman tabip tarafından konulan teşhise uygun
olarak yaşlıya verilen fizyoterapi programını
uygulamak.
c) Sağlıklı yaşlılar için fiziksel egzersiz
programları hazırlamak.
ç) Kişiye özel egzersiz programları oluşturarak
yaşlıların fiziki gücünü geliştirmek, günlük aktivitelerini bağımsız biçimde
yapabilmelerine yardımcı olmak.
d) Düşmeleri önlemeye yönelik bilgilendirme yapmak,
çevresel riskleri belirlemek ve gerekli çevre düzenlemelerinin yapılmasını
sağlamak.
e) Fizyoterapi programına alınan yaşlılardaki
gelişimleri izleyerek kayıt tutmak.
f) Yaşlıların boş zamanlarını değerlendirici ve
fiziki aktivite düzeylerini artırıcı egzersiz programları düzenlemek.
g) Göreviyle ilgili sarf malzemeleri, araç ve
gereçlerin sağlanması için idareye teklifte bulunmak; mevcut araçları
korumak ve hizmete hazır hâlde bulundurmak.
ğ) Mesleğiyle ilgili olarak kuruluşun hizmet
amacına uygun konularda inceleme ve araştırma yapmak, sonuçlarını
raporlaştırmak.
(3) Fizyoterapist, diğer sağlık personeli ve
servislerle iş birliği içinde çalışır.
(4) Fizyoterapist, müdüre ya da müdürün
görevlendireceği müdür yardımcısına karşı sorumludur.
(5) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen mesleği ile ilgili diğer görevleri yerine getirir.
Ergoterapistin görev ve yetkileri
MADDE 52-
(1) Ergoterapist,
kuruluşta sunulan ergoterapi hizmetlerinin
planlanması, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesinden sorumludur.
(2) Ergoterapistin görev
ve yetkileri şunlardır:
a) Yaşlının fonksiyonel potansiyelini ve
sınırlılıklarını değerlendirerek performansını en üst düzeye çıkarmak ve
çevreye uyumunu sağlamak için önerilerde bulunmak.
b) Yaşlıların günlük yaşam aktivitelerinde
bağımsızlığını sağlamaya yönelik yöntemler ile araç-gereçleri belirlemek ve
kullanımını öğretmek.
c) Yaşlıya ait duyusal, motor, bilişsel, psikolojik
ve psiko-sosyal performans ile yaşlıların
gerçekleştirdikleri aktivite ve bulundukları çevreye yönelik ergoterapi değerlendirmelerini yapmak, ergoterapi müdahalelerini birey merkezli olarak
planlamak, uygulamak ve sonuçları değerlendirmek.
ç) Yaşlıların topluma katılımını etkileyen kişisel,
çevresel ve aktivite performansına ait engelleri değerlendirmek.
(3) Ergoterapist, diğer
sağlık personeli ve servisler ile iş birliği hâlinde çalışır.
(4) Ergoterapist, müdüre
ya da görevlendireceği müdür yardımcısına karşı sorumludur.
(5) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen mesleği ile ilgili diğer görevleri yerine getirir.
Fizyoterapi
teknikeri ile konuşma ve dil terapistinin görev ve
yetkileri
MADDE 53-
(1) Fizyoterapi teknikeri ile konuşma
ve dil terapisti, görevlerini ilgili mevzuatları
ve mesleki standartları çerçevesinde yerine getirir ve çalışmalarını sağlık
servisi sorumlusu ile müdüre veya görevlendireceği müdür yardımcısına karşı
sorumlu olarak yürütür.
(2) Fizyoterapi teknikeri, fizyoterapist
tarafından planlanan fizik tedavi, egzersiz ve rehabilitasyon uygulamalarının
yürütülmesine yardımcı olur, uygulamaların takibini yapar ve gerekli
kayıtları tutar.
(3) Konuşma ve dil terapisti; konuşma, dil,
iletişim, ses ve yutma fonksiyonlarına ilişkin değerlendirme ve terapi süreçlerini yürütür, uygulamaların sonuçlarını
izler ve gerektiğinde sağlık servisi ile iş birliği sağlar.
(4) Her iki meslek mensubu da sağlık servisi,
sosyal servis ve bakım personeli ile iş birliği içinde çalışır; yaşlıların
fonksiyonel kapasitesinin artırılmasına ve rehabilitasyon
süreçlerinin desteklenmesine yönelik faaliyetlere katkı sunar.
(5) Her iki meslek mensubu da Bakanlıkça belirlenen
ve müdür tarafından verilen mesleği ile ilgili diğer görevleri yerine getirir.
Diyetisyenin
görev ve yetkileri
MADDE 54-
(1) Diyetisyen, kuruluşta sunulan
beslenme hizmetlerinin planlanması, uygulanması, izlenmesi ve
değerlendirilmesinden sorumludur.
(2) Diyetisyenin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Yaşlıların ve personelin beslenmesine ilişkin
program ve cetvelleri hazırlamak, uygulanmasını izlemek ve denetlemek.
b) Kuruluştaki tüm yaşlıların genel beslenme
durumunu değerlendirmek, malnütrisyon ve obezite taramaları yapmak.
c) Beslenme güçlüğü çeken veya malnütrisyonu
olan yaşlıları tespit etmek, izlem ve takip sürecinde sağlık servisiyle iş
birliği yapmak.
ç) Diyet tedavisi gereken yaşlılar için uygun
bireysel diyet listeleri hazırlamak ve kontrollerini yürütmek.
d) Özel beslenme gereksinimi olan yaşlılara uygun
özel menü ve besin programları hazırlamak.
e) Özel gün ve gecelerde uygulanacak beslenme
programlarını planlamak.
f) Yemeklerden şahit numune alınması ve uygun
koşullarda 72 saat süreyle, ilgili gıda güvenliği mevzuatına uygun
koşullarda saklanmasını sağlamak.
g) Mutfak ve yemek servis bölümlerinin genel hijyen koşullarına uygunluğunu denetlemek.
ğ) Yemeklerin kalite, sıcaklık ve besin değerinin
korunmasına yönelik kontrolleri yapmak ve dağıtım sürecinin uygunluğunu
izlemek.
h) Bakım hizmeti veren personele; yaşlı beslenmesi,
yatağa bağımlı bireylerde beslenme, malnütrisyon
ve obezite konularında eğitimler vermek.
ı) Mutfak ve yemekhane personeline; beslenme, hijyen, gıda güvenliği, şahit numune alma, yiyecek
depolama ve servis teknikleri konularında eğitimler vermek.
i) Mutfak ve yemekhane personelinin, 24/4/1930
tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile 5/7/2013 tarihli ve
28698 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hijyen Eğitimi Yönetmeliği
hükümleri uyarınca düzenlenen hijyen eğitimine
katılmalarını ve belge almalarını sağlamak, ayrıca personelin bulaşıcı
hastalığı bulunmadığını gösteren sağlık raporlarının altı ayda bir alınarak
kuruluş müdürlüğüne bildirilmesini takip etmek.
j) Kuruluşa alınacak gıda maddelerinin cins, miktar
ve kalite standartlarını belirlemek; alımların şartnameye uygunluğunu
kontrol etmek.
k) Gıda depolarının hijyen
ve saklama koşullarını denetlemek; yiyeceklerin korunması, dağıtımı ve
muhafazasında uygulanacak kuralları gözetmek.
l) Gereken araç-gereç ve malzemelerin temini
konusunda idareye teklifte bulunmak; mevcutların korunmasını ve düzenli
kullanılmasını sağlamak.
m) Mesleği ile ilgili kuruluşun hizmet amacına
uygun konularda inceleme ve araştırma yapmak ve raporlaştırmak.
n) Mutfak ve yemek servis personelinin çalışma yöntem
ve tekniklerinin belirlenmesinde yönetimle birlikte planlama yapmak.
o) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen mesleği ile ilgili diğer görevleri yerine getirmek.
(3) Diyetisyen, sağlık servisi, sosyal servis ve
taşınır kayıt ve kontrol görevlileri ile iş birliği hâlinde çalışır.
(4) Diyetisyen, kuruluşa yapılan gıda ve mamul
yemek alımlarında muayene komisyonunun doğal üyesidir.
(5) Diyetisyen, müdüre veya görevlendireceği müdür
yardımcısına karşı sorumludur.
Büro
görevlilerinin görev ve yetkileri
MADDE 55-
(1) Büro görevlileri, kuruluşun
yazışma, evrak, arşiv ve büro hizmetlerini mevzuata uygun olarak yürütmekle
sorumludur.
(2) Büro görevlileri, ilgili mevzuat hükümlerine
uygun olarak verilen görevleri yapar.
(3) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen diğer görevleri yerine getirir.
Yurt
yönetim memurunun görev ve yetkileri
MADDE 56-
(1) Yurt yönetim memuru, kuruluşta
yürütülen hizmetlerin nöbet süresince düzenli, güvenli ve kesintisiz
biçimde sürdürülmesinden sorumludur.
(2) Yurt yönetim memurunun görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Nöbet hizmetlerini yürütmek, nöbet süresince
kuruluşun genel işleyişini izlemek ve gerekli durumlarda idari tedbirleri
almak.
b) Nöbeti esnasında kuruluşun nöbetçi amiri olarak
görev yapmak, yaşlılar ve personel arasında koordinasyonu sağlamak, olağan
dışı durumları kayıt altına alarak yönetime bildirmek.
c) Nöbet süresince yaşlıların güvenliği, sağlık
durumu veya acil ihtiyaçlarıyla ilgili gelişmelerde ilgili birimlerle iş
birliği yapmak ve gerekli bildirimleri yapmak.
ç) Nöbet defterini usulüne uygun biçimde tutmak,
yapılan işlemleri ve tespitleri kayıt altına almak.
d) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen diğer görevleri yerine getirmek.
(3) Yurt yönetim memuru nöbet dışında başka bir
görevde görevlendirilemez.
Din
görevlisinin görev ve yetkileri
MADDE 57-
(1) Din görevlisi, kuruluşta kalan
yaşlılara yönelik manevi destek ve rehberlik hizmetlerinin yürütülmesinden
sorumludur. Kuruluşta istihdam edilen din görevlisi bulunmaması halinde
Diyanet İşleri Başkanlığı ile yapılan protokol çerçevesinde kuruluşta din
görevlisi görevlendirilebilir.
(2) Din görevlisinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Yaşlılara sunulacak manevi destek, rehberlik ve
danışmanlık hizmetlerini yürütmek.
b) Kuruluşta sohbet, dua, kandil programı, değerler
eğitimi ve benzeri manevi içerikli etkinlikler düzenlemek ve yaşlıların
katılımını teşvik etmek.
c) Yaşlıların moral ve motivasyonunu
artırıcı bireysel veya grup görüşmeleri yapmak; ihtiyaç duyanlara manevi
danışmanlık sağlamak.
ç) Hizmetlerin yürütülmesinde Bakanlık ve Diyanet
İşleri Başkanlığı iş birliğiyle belirlenen usul ve esaslara uygun hareket
etmek.
d) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen mesleği ile ilgili diğer görevleri yerine getirmek.
Güvenlik
görevlisinin görev ve yetkileri
MADDE 58-
(1) Güvenlik görevlisi, 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik
Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde görev
yapar.
(2) Güvenlik görevlisinin görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Kuruluşun bina, tesis ve eklentilerinde can ve
mal güvenliğini sağlamak, giriş-çıkışları mümkünse elektronik cihazları
kullanarak da kontrol etmek ve yetkisiz kişilerin girişini önlemek.
b) Kuruluşta meydana gelebilecek acil durum, kaza,
yangın veya güvenlik ihlali hâllerinde derhal müdahale etmek ve gerekli
mercilere bildirimde bulunmak.
c) Kuruluşta görevli personel, yaşlılar ve
ziyaretçilerin güvenliği açısından gerekli tedbirleri almak, devriye
görevini yürütmek.
ç) Görevi sırasında gözlemlediği olağan dışı
durumları nöbet defterine kaydetmek ve amirine bildirmek.
d) Görev alanında bulunan kamera, alarm, yangın
sistemi ve benzeri güvenlik ekipmanlarının çalışır
durumda olmasını sağlamak, arıza veya aksaklıkları yönetime bildirmek.
e) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen diğer görevleri, 5188 sayılı Kanun kapsamındaki yetki sınırları
çerçevesinde yerine getirmek.
Teknik
personelin görev ve yetkileri
MADDE 59-
(1) Teknik personel, kuruluşun
teknik altyapısının, bina, tesis, makine ve donanımlarının işlevsel,
güvenli ve sürekli şekilde çalışmasını sağlamakla sorumludur.
(2) Teknik personelin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Kuruluşun bina, tesis, makine, araç-gereç,
teçhizat ve teknik sistemlerinin bakım, onarım ve periyodik kontrollerini
yapmak; arıza durumlarında gerekli müdahaleleri gerçekleştirmek ve kayıt
altına almak.
b) Teknik donanım ve sistemlerin kullanıma hazır ve
güvenli durumda olmasını sağlamak, enerji, su, ısıtma, soğutma,
havalandırma ve benzeri altyapı sistemlerinin sürekliliğini izlemek.
c) Görevlendirildiği teknik alanlarda sorumluluk
üstlenmek, bakım ve onarım planlarının uygulanmasında diğer birimlerle iş
birliği yapmak.
ç) Teknik işlerle ilgili gerekli malzeme, araç ve ekipmanların temini için idareye teklifte bulunmak, mevcutların
korunmasını ve uygun koşullarda muhafazasını sağlamak.
d) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen mesleği ile ilgili diğer görevleri yerine getirmek.
Destek
personelinin görev ve yetkileri
MADDE 60-
(1) Terzilik, berberlik,
kuaförlük, ısınma, aşçılık gibi hizmetleri gördürmek için istihdam edilen
destek personeldir.
(2) Destek personelinin görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Mesleğine ilişkin görevleri, kuruluşun düzeni ve
yaşlının ihtiyaçları doğrultusunda yerine getirmek.
b) Kullanılan araç, gereç, malzeme ve ekipmanların temizlik, bakım ve güvenli şekilde
muhafazasını sağlamak.
c) Görev alanlarının hijyen
ve güvenlik kurallarına uygunluğunu sağlamak, eksiklikleri yönetime
bildirmek.
ç) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen mesleği ile ilgili diğer görevleri yerine getirmek.
Bakım
personelinin görev ve yetkileri
MADDE 61-
(1) Bakım personeli, yaşlı
bireylerin günlük yaşam faaliyetleri, kişisel hijyen,
temizlik ve bakım destek hizmetlerini yürütmekle sorumludur.
(2) Bakım personelinin görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Yaşlının kişisel bakım ve temizliği ile ilgili
her türlü hizmeti yerine getirmek.
b) Alt bezi kullanan yaşlının alt bakımını,
mahremiyetine özen göstererek yapmak.
c) Altı kirlenen yaşlının, günlük zaman sınırlaması
olmaksızın ve kesintisiz biçimde, alt temizliğini ivedilikle yapmak;
gerekli hâllerde vücut temizliğini sağlamak, kurulayarak yeniden bezlemek.
ç) Yaşlının kişisel bakım ve cilt bakımına yönelik işlemler
sırasında, sağlık servisi tarafından uygun görülen ürünleri kullanmak ve
uygulamak; tıbbi ürün veya ilaç niteliği taşıyan uygulamaları ise tabip
veya yetkili sağlık personelinin talimatı ve gözetimi çerçevesinde yapmak.
d) Alt temizliği sonrasında çıkan atıkları uygun
şekilde toplayarak çöp toplama alanına ulaştırmak.
e) Kirlenen giysi ve yatak takımlarını ivedilikle
değiştirmek.
f) Yaşlının kişisel temizlik ve hijyeninin
korunması amacıyla periyodik olarak veya ihtiyaç halinde banyosunu
yaptırmak, tırnak, saç ve sakal bakımını yapmak veya yapılmasına destek
olmak.
g) Yaşlının ağız ve diş bakımı gibi günlük kişisel
bakımına yardımcı olmak.
ğ) Günlük olarak ve gerektiğinde yaşlının
giysilerini ve çarşaflarını değiştirmek.
h) Yaşlının yaşam alanında kullandığı malzemeleri
ve yatağını temizlemek, yaşlı odasının düzenli ve temiz tutulmasını
sağlamak.
ı) Görevinde kullanılan araç, gereç ve ekipmanların temizliğini yapmak ve uygun şekilde
muhafaza etmek.
i) Yaşlının bakım ve kişisel sağlığı için uygun
pozisyonu almasına yardımcı olmak.
j) Gerek duyulması hâlinde yaşlıya yemek yemesinde
ve beslenmesinde yardımcı olmak, kendi başına yemek yiyemeyenlere
yemeklerini yedirmek.
k) Oral nütrisyon
ürünleriyle beslenen yaşlıların ürünlerini uygun şekilde tüketmelerini
sağlamak ve takip çizelgelerini doldurmak.
l) Yaşlılarla birlikte oldukları süre içinde
gözlemledikleri önemli olayları veya yaşlının sağlık durumundaki
değişiklikleri birim sorumlusuna bildirmek.
m) Yaşlıların sağlık durumlarında gözlemlenen
değişiklikleri sağlık servisine bildirmek ve sağlık servisi tarafından
belirlenen tedbirlere uymak.
n) Yaşlıların sağlık servisine ve kuruluş içindeki
diğer birimlere ulaşmalarına yardımcı olmak, gerektiğinde refakat etmek.
o) Sağlık kuruluşlarına sevk edilenlere nakilleri
esnasında eşlik etmek ve gerektiğinde refakatçi olarak destek sağlamak.
ö) Yaşlıların iletişim kurmalarına destek olmak ve
sosyal etkileşimlerini teşvik etmek.
p) Yaşlıların yaşam alanlarında kaza riski ve
güvenlik açısından gerekli önlemleri almak, tespit ettiği eksiklikleri
bildirmek.
r) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen mesleği ile ilgili diğer görevleri yerine getirmek.
Temizlik
personelinin görev ve yetkileri
MADDE 62-
(1) Temizlik personeli, kuruluşun
tüm bina, araç, gereç ve yaşam alanlarının temizlik ve hijyeninden
sorumludur.
(2) Temizlik personelinin görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Kuruluşun genel temizlik, dezenfeksiyon ve hijyen işlerini, belirlenen plan ve program dâhilinde
düzenli olarak yürütmek.
b) Ortak kullanım alanları, yemekhane, mutfak,
banyo, tuvalet, koridor, ofis, yaşlı odaları ve servis birimlerinin
temizlik ve düzenini sağlamak.
c) Kullanılan temizlik malzemelerinin ve ekipmanlarının doğru, güvenli ve ekonomik biçimde
kullanılmasını sağlamak, stok durumunu ilgili personele bildirmek.
ç) Çalışma alanlarında iş sağlığı, güvenliği ve hijyen kurallarına uymak, bu konularda yapılan hizmet
içi eğitimlere katılmak.
d) Bakanlıkça belirlenen ve müdür tarafından
verilen diğer görevleri yerine getirmek.
ALTINCI BÖLÜM
Disiplin Hükümleri
Yaşlıların
uyması gereken kurallar
MADDE 63-
(1) Yaşlının uyması gereken
kurallar, kuruluş müdürlüğünce bu Yönetmelik çerçevesinde yayımlanan emir
ve talimatlarla düzenlenir.
(2) Yaşlılar odalarında ve üzerlerinde ateşli
silah, kesici, delici, yaralayıcı alet, tehlikeli madde veya kimyasal madde
bulunduramaz.
(3) Talep eden yaşlılar, odalarını huzurevi
idaresinin uygun gördüğü ölçüde düzenleyip döşeyebilir.
(4) Yaşlının kuruluşa kabulünde bu kurallar
kendilerine tebliğ edilir ve anlatılır.
Uyarma
MADDE 64-
(1) Uyarma; yaşlının davranışları
ile ilgili daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
(2) Uyarmayı gerektiren fiil ve hâller aşağıda
belirtilmiştir:
a) Temizlik kurallarına uymamak.
b) Kişisel bakımını ve temizliğini yerine
getirmemek.
c) Gerçeğe dayanmayan şikâyet ve başvuruda
bulunmak.
ç) Kuruluşu izinsiz terk etmek.
d) Yaşlılar ve personele hakaret içeren sözler
kullanmak, sözel şiddette bulunmak gibi toplu yaşam kurallarına aykırı
fiili tutum ve davranışlarda bulunmak.
e) Kuruluş içinde alkol ve uyuşturucu madde
kullanmak ya da alkollü olarak kuruluşa gelmek.
f) Dilencilik yapmak.
g) Kuruluş araç, gereç ve eşyalarına kasıtlı olarak
zarar vermek.
ğ) Kuruluş hakkında gerçeğe aykırı yayın yapmak
veya yaptırmak, resmî makamlara asılsız şikâyette bulunmak, personel ve
yaşlılar hakkında asılsız ve onur kırıcı haber yaymak.
h) Dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi
inanç, din ve mezhep ayrımcılığı içeren söz, tutum ve davranışlarda
bulunmak.
ı) Diğer yaşlıların ve personelin zararını hedef
tutan davranışlarda bulunmak.
i) Yaşlıların odalarında ve üzerlerinde ateşli
silah, kesici, delici, yaralayıcı alet, tehlikeli madde veya kimyasal madde
bulundurmak.
j) Yaşlı ile kuruluş personeli arasında para
alışverişinin bulunması.
k) Kuruluştaki demirbaş malzemeye zarar vermek.
Oda
değiştirme
MADDE 65-
(1) Oda değiştirme, yaşlının kendi
isteği dışında odasının değiştirilmesinin yaşlıya yazı ile bildirilmesidir.
(2) Uyarmayı gerektiren fiil ve hallerin üç kez
tekrarlanması, oda değiştirmeyi gerektirir.
Kuruluş
değiştirme
MADDE 66-
(1) Kuruluş değiştirme, yaşlının
kendi isteği dışında bir başka kuruluşa gönderilmesidir.
(2) Kuruluş değiştirme cezasını gerektiren fiil ve
haller aşağıda belirtilmiştir:
a) Oda değiştirmeyi gerektiren fiil ve halleri bir
kez daha tekrarlaması ve yapılan mesleki çalışmaların sonuçsuz kalması.
Kuruluştan
çıkarma
MADDE 67-
(1) Yaşlının beş yıl süreyle kurum
bakımına alınmama koşuluyla kuruluştan çıkarılmasıdır.
(2) Kuruluştan çıkarmayı gerektiren fiil ve haller
aşağıda belirtilmiştir:
a) Uyarılara rağmen; kuruluşun huzur, sükûn ve
çalışma düzenini sürekli bozmak ve bu amaçla başkalarını tahrik ve teşvik
etmek.
b) Yaşlıların ve personelin vücut bütünlüğünü
bozacak ve sağlığına zarar verecek şekilde fiil ve eylemde bulunmak.
c) Yaşlılar ve personele söz, hareket veya
davranışlarla ya da vücut dokunulmazlığını ihlal edici tacizde bulunmak.
ç) Yaşlıların ve/veya personelin can güvenliğini
tehdit edici söz ve davranışlarda bulunmak.
d) Uyuşturucu madde kullandığı ve bağımlı olduğu
kuruluş tutanakları ile tespit edilenler için tedavi olmayı reddetmek veya
tedavi sonrası kullanmaya devam etmek.
e) Alkol bağımlısı olduğu kuruluş tutanakları ile
tespit edilenler için tedavi olmayı reddetmek veya tedavi sonrası
kullanmaya devam etmek.
f) İki kez kuruluş değiştirme cezası almış olup
üçüncü kez kuruluş değiştirme cezasını gerektiren fiillerden birisini
işlemiş olmak.
g) Kendisi için belirlenen huzurevi aylık ücretini,
kabul edilebilir bir mazeret göstermeksizin üç kez yatırmamak.
ğ) Yaşlının kuruluşa kabulü ile birlikte 5237
sayılı Kanun ya da diğer ceza hükmü uyarınca hapis cezasını gerektiren
fiilleri işlemek ve bu fiilleri işlediğinin mahkemelerce hüküm altına
alınması.
h) 25/7/1951 tarihli ve
5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkındaki Kanuna aykırı
fiilleri işlemek ve fiilleri işlediğinin mahkemelerce hüküm altına
alınması.
ı) Devletin itibarını ya da personelin onurunu
zedeleyecek tutum ve davranışlarda bulunmak.
(3) 5237 sayılı Kanun ya da diğer ceza hükmü içeren
kanunlara göre suç sayılan fiilleri işlemiş yaşlılar ivedilikle adli
makamlara ve Genel Müdürlüğe bildirilir.
Disiplin
hükümlerinin uygulanması
MADDE 68-
(1) Disiplin hükümlerinin
uygulanmasını gerektirecek fiil ve hâllerin idare tarafından öğrenilmesinden
itibaren bir ay içinde disiplin işlemlerine başlanması zorunludur. Bu süre
içinde disiplin işlemine başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme
yetkisi zaman aşımına uğrar.
(2) Disiplin soruşturması, müdür veya müdürün
görevlendireceği bir müdür yardımcısı tarafından yürütülür. Soruşturma,
başlatıldığı tarihten itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır. Gerekli
görülmesi halinde bu süre, gerekçesi belirtilmek kaydıyla on beş günü
geçmemek üzere bir defaya mahsus uzatılabilir.
(3) Disiplin süreci başlatılan yaşlıya ilişkin
dosyada aşağıdaki belgeler yer alır:
a) Yaşlının kimlik bilgileri, özgeçmişi, ekonomik
ve sağlık durumu, aile ve sosyal yaşamı ile kuruluş içi gözlemlerinin yer
aldığı durum değerlendirme raporu.
b) Vaka Değerlendirme Toplantısında hazırlanacak
vaka tanıtım ve değerlendirme raporu.
c) Disiplin kurulunda görüşülmek üzere düzenlenen
disiplin kurul karar tutanağı.
ç) Yaşlının ifade veya yazılı savunması.
d) Gerektiğinde olayla ilgili görüşüne başvurulan personel
ve/veya yaşlıya ait ifade tutanakları.
e) Yaşlının daha önce disiplin cezası alıp
almadığına ilişkin bilgi ve belgeler.
f) Kuruluş değiştirme teklif edilen yaşlılar için
ortam değişikliğinin etkisine ilişkin kanaat; kuruluştan çıkarılması teklif
edilen yaşlılar için ise yaşamını nasıl sürdüreceğine dair bilginin
eklendiği değerlendirme notu.
(4) Disiplin Kurulu, müdürün çağrısı üzerine
toplanır ve soruşturma dosyasını değerlendirir. Kurul; uyarı, oda
değiştirme, kuruluş değiştirme veya kuruluştan çıkarma teklifinde
bulunabilir.
(5) Uyarı ve oda değiştirme disiplin cezası kuruluş
müdürlüğü tarafından verilir. Disiplin cezasına karşı yaşlı veya vasisi,
kararın kendisine tebliğinden itibaren on beş gün içinde il müdürlüğüne
itirazda bulunabilir. İtiraz başvuruları, il müdürlüğü tarafından en geç
otuz gün içinde sonuçlandırılır.
(6) Disiplin Kurulu tarafından kuruluş değiştirme
veya kuruluştan çıkarma teklif edilen dosyalar, gerekçeli karar tutanağı
ile birlikte Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlük, dosyanın
intikalini izleyen on beş gün içinde durumu değerlendirir; sonuç uygulanmak
üzere resmî yazı ile il müdürlüğüne bildirilir.
(7) Genel Müdürlük tarafından kuruluştan
çıkarılmasına karar verilen yaşlı, beş yıl süreyle Bakanlığa bağlı resmî
kuruluşlara tekrar alınamaz. Kuruluş değiştirme kararı verilen yaşlı ise
sıra gözetilmeksizin uygun kuruluşa kabul edilir.
(8) Kuruluş değişikliği ve kuruluştan çıkarma
disiplin cezasına karşı yaşlı veya vasisi, kararın kendisine tebliğinden
itibaren on beş gün içinde il müdürlüğü vasıtasıyla Genel Müdürlüğe
itirazda bulunabilir. İtiraz başvuruları, Genel Müdürlük tarafından en geç
otuz gün içinde sonuçlandırılır.
(9) Disiplin süreci devam ederken kuruluştan kendi
isteğiyle ayrılan yaşlılar hakkında, fiilin işlendiği tarihte disiplin
soruşturması başlatılmışsa, süreç tamamlanır ve sonucuna göre karar
verilir.
(10) Vaka Değerlendirme Toplantısı, disiplin
sürecinin destekleyici aşamasıdır; olayın sosyal, psikolojik ve çevresel
boyutlarını değerlendirir ve görüşünü disiplin kuruluna sunar. Nihai karar,
Disiplin Kurulu ve Genel Müdürlük tarafından verilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
İzin ve Ücretler
İzin
MADDE 69-
(1) Yaşlıların izin durumuna
ilişkin esaslar aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
a) Yaşlıların kuruluşa günlük giriş ve çıkışı kayıt
altına alınır. Giriş ve çıkış esasları müdür tarafından belirlenir ve
yaşlılara duyurulur.
b) Yaşlıların yıllık izin formu sosyal servis
görevlisi tarafından hazırlanır ve müdür tarafından onaylanır.
c) Yaşlılara bir yıl içinde üç ay izin verilebilir.
ç) İzin süresi biten yaşlıya müdürün onayı ile
yirmi güne kadar mazeret izni verilebilir.
d) Ücretli yaşlı izinde olduğu sürede de aylık
ücretinin tamamını ödemekle yükümlüdür.
e) Kuruluş müdürlüğünce yukarıda belirtilen esaslar
çerçevesinde verilen izin süresinin bitiminde kuruluşa dönmeyen ve
mazeretini belgeleyemeyen yaşlıya, bir defaya mahsus olmak üzere on beş gün
ek süre verilir. Ek sürenin sonunda da kuruluşa dönmemesi hâlinde, il
müdürünün onayı ile yaşlının kuruluş ile ilişiği kesilir. Yaşlının oda ve
bakım ücreti, kuruluş ile ilişiğinin kesildiği tarihe kadar tam olarak
tahsil edilir.
f) İlişiği kesilen yaşlı tekrar kurum bakımına
alınmak için başvuru yapabilir.
Ücret
durumu
MADDE 70-
(1) Kuruluş yaşlılarından alınacak
aylık ücret; oda, yatak, yemek, bakım ve rehabilitasyon
giderlerini kapsar.
(2) Yaşlılardan alınacak aylık bakım ücretleri;
binanın konumu, kuruluşun kapasitesi, fiziki koşulları, il-ilçe
merkezlerine yakınlığı ve benzeri durumlar değerlendirilerek, genel esaslar
çerçevesinde Bakanlık tarafından belirlenir.
(3) Yaşlının, ücretli/ücretsiz statüsünün
belirlenmesinde sosyal inceleme raporu esas alınmak üzere aşağıdaki
hususlar da değerlendirilir:
a) Kanunen bakmakla yükümlü kimsesi olmayan, sosyal
güvenlik kuruluşlarından emekli, dul ve yetim aylığı almayan, adına kayıtlı
menkul veya gayrimenkulü bulunmayan yaşlılar ile kanunen bakmakla yükümlü
kimsesi olup yükümlülerinin ekonomik gücünün yeterli olmadığı sosyal
inceleme raporu ile tespit edilen yaşlılar ücretsiz kabul edilir.
b) Ekonomik yoksunluğu bulunmayıp bakıma muhtaç
durumda olduğu sosyal inceleme raporu ile tespit edilen yaşlılar ücretli
kabul edilir.
c) Kuruluşta bulundukları süre içerisinde
olağanüstü bir nedenle gelir ve varlıklarını kaybedenlerden, kendilerine
kanunen bakmakla yükümlü kimsesi bulunmayan ya da yükümlüsü olup da
ekonomik gücü yeterli olmayan yaşlılar, sosyal inceleme raporu ve il
müdürlüğünün onayı ile ücretsiz kabul edilir.
ç) Ücretsiz kabul edilmesine rağmen gelir veya mal
varlığını gizlediği tespit edilenlerin statüsü ücretliye dönüştürülür;
ücret, kuruluşa ilk kabul tarihi esas alınarak yasal faiziyle birlikte
tahsil edilir. Ücretli statüsünü kabul etmeyenlerin kuruluş ile ilişiği,
borç yükümlülüğü devam etmek kaydıyla il müdürlüğü onayıyla kesilir.
d) Ücretli statüde olduğu halde acil durum
nedeniyle valilik oluru ile geçici olarak kabul edilen yaşlılardan, nakli
yapılana kadar gün hesabı üzerinden oda ücreti tahsil edilir.
e) Ücretin her ayın onuncu gününe kadar peşin
olarak tahsil edilmesi esastır. Ancak özel durumların belgelendirilmesi
hâlinde, aynı ay içinde kalmak kaydıyla farklı bir ödeme günü
belirlenebilir.
f) Kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın
ücretini yatırmayan yaşlıya bildirim yapılır; söz konusu ücret en geç ayın
yirmi beşinci gününe kadar yasal faiziyle birlikte tahsil edilir. Bu
durumun üç kez tekrarlanması hâlinde, il müdürlüğünün onayı ile yaşlının
kuruluş ile ilişiği kesilir. İlişiği kesilen yaşlının, borcunu ödeyerek
kuruluşta kalmak amacıyla yeniden başvuruda bulunması durumunda, müracaatı
yeni başvuru olarak değerlendirilir.
g) Kabul sırasında ve nakil halinde gün hesabı
üzerinden ücret tahsil edilir.
ğ) Nakil dışındaki nedenlerle kuruluştan ayrılan
yaşlıya, kalmadığı günler için alınan ücret iade edilir.
h) Yakınları tarafından ödeme yapılması halinde,
ödemeyi üstlenen kişiden noter onaylı müteselsil kefalet sözleşmesi alınır.
ı) Aylık ücrete ilişkin ek düzenlemeler ve artışlar
Bakanlık tarafından hazırlanan usul ve esaslarla belirlenir.
i) Kuruluşta ücretsiz kalan yaşlılara bağlanan
harçlık, yaşlının giyim ve kişisel temel ihtiyaçlarında kullanılır; bu
doğrultuda kullanım planı sosyal servisin değerlendirmesiyle yapılır.
Ücret
tahsili
MADDE 71-
(1) Aylık ücretleri, kuruluş döner
sermaye işletmesi tarafından tahsil edilir. Tahsilat,
döner sermayeli kuruluşlarda ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılır.
(2) Döner sermaye işletmesi olmayanlarda aylık
ücret il/ilçe muhasebe veya mal müdürlüğüne ödenir.
(3) Emekli maaşı alan ücretli yaşlılar; aylık oda
ve bakım ücretlerinin maaş aldıkları bankalardan otomatik olarak kesilmesi
için talimat verebilir; talimat verilmesi durumunda, kuruluşa kabul
sürecinde otomatik ödeme talimatı verildiğine ilişkin belge istenmelidir.
(4) Aylık ücretini zamanında ödemeyenlere, kanuni
faiz tahakkuk ettirilir. Kuruluş ücretine ilişkin alacağın tahsil
edilememesi halinde alacak takibine ilişkin dosya, bulunulan ilin Aile ve
Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü Hukuk Birimine gönderilir.
(5) Öngörülemeyen salgın hastalık, doğal afetler
gibi olağanüstü hâllerde gerekli görülmesi halinde süreci kuruluş dışında
geçirmek isteyen yaşlılardan Bakanlık Makamının Onayı ile ücret tahsil
edilmez.
Ücret
indirimi
MADDE 72-
(1) Asgari ücretin üçte birinden
daha az geliri bulunan yaşlılar, kuruluş hizmetlerinden ücretsiz olarak yararlandırılır.
Bu kişiler genel sağlık sigortası kapsamında değerlendirilir.
(2) Ücreti karşılamaya yetecek düzeyde geliri
bulunmayan yaşlıların gelirinin yüzde yirmi beşi harçlık olarak kendisine
bırakılır, kalan yüzde yetmiş beşi ise Bakanlık tarafından belirlenen
ücreti aşmamak kaydıyla tahsil edilir.
(3) Geliri bulunmasına rağmen, gelirinin yüzde
yirmi beşinin harçlık olarak kendisine bırakılması sonrasında ailevi,
sağlık veya benzeri zorunlu nedenlerle gelire ihtiyaç duyan ve oda ücretini
ödemekte güçlük yaşayan yaşlılara, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar
çerçevesinde indirim uygulanabilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Mesleki
çalışma
MADDE 73-
(1) Yaşlıların kuruluştaki
yaşamlarını sağlıklı, huzurlu ve mutlu olarak sürdürebilmeleri amacıyla
sosyal servis görevlisi tarafından çalışma yapılır.
(2) Bu çalışmalar; kuruluşa yeni
kabul edilenlerin uyum sürecini hızlandırmayı, ruhsal, sosyal ve ekonomik
sorunlarını çözmeyi; yaşlıların yakınlarıyla, diğer yaşlılarla, personel ve
yönetimle olan ilişkilerini düzenlemeyi, bu konularda davranış değişikliği
sağlamaya yönelik destekleyici programlar geliştirmeyi; ruhsal sorunları
veya kendine zarar verme eğilimi saptanan yaşlıları gerekli desteği
alabilecekleri sağlık kuruluşlarına yönlendirmeyi, tepkileri dikkate alarak
koruyucu önlemler geliştirmeyi ve gözetimi artırmayı; yaşlıların aktif
birey olmaları yönünde sosyal etkinlikler düzenlemeyi ve üretkenliğini
artırıcı ortam ve mekânlar hazırlamayı içerir.
(3) Uyum sorunları veya davranış bozuklukları olan
yaşlılar için sosyal servis görevlisi tarafından kapsamlı bir mesleki
çalışma planı hazırlanır ve uygulanır. Yaşlının durumunda değişiklik
olmaması halinde mesleki rapor sonucu sağlık servisine bildirilir; sağlık
servisi tarafından sevk işlemleri yürütülür.
(4) Mesleki çalışma raporları dosyalanarak
saklanır. Mesleki ve vaka tartışma ve değerlendirme çalışmasından sonuç
alınamaması durumunda düzenlenen raporlar değerlendirilmek üzere il
müdürlüğüne gönderilir.
Gündüzlü
hizmet ile geçici yatılı bakım hizmeti
MADDE 74-
(1) Kuruluşlarda, kuruluş
binasının fiziksel koşullarının uygun olması durumunda, geçici süre ile
gündüzlü veya yatılı bakım için yaşlı kabul edilebilir. Bu bakıma ilişkin
olarak;
a) Yaşlıların huzurevlerine ve merkezlere kabul koşullarına
sahip olmaları ile ilgili belgeleri düzenlemeleri,
b) Kaldıkları süre içerisinde kuruluşun mevcut
kurallarına uymaları,
c) Gündüzlü hizmet alan yaşlıların, kuruluş
yaşlılarına verilen günlük hizmetlerden kuruluşun imkanları dahilinde yararlandırılmaları,
esastır.
(2) Kuruluş kapasitesinin uygun olması halinde;
ailesinin özel durumu nedeniyle geçici barınma ihtiyacı doğan yaşlılar,
geliri bulunmaması halinde ücretsiz, geliri bulunması halinde ise gün
hesabı üzerinden ücret alınarak en fazla otuz gün süreyle misafir
statüsünde kalabilir. Zorunlu hâllerde il müdürlüğü onayı ile süre
uzatılabilir.
(3) Geçici süreyle yatılı olarak kabul edilen
yaşlılar, bu sürenin sonunda kuruluştan ayrılmakla yükümlüdür.
(4) Belirlenen sürenin sona ermesine rağmen, mazeretsiz
olarak veya mazereti kuruluş tarafından kabul edilmeksizin kuruluşta
kalmaya devam eden kişilere ilişkin; ilgili kişi veya yakını hakkında suistimal girişimi gerekçesiyle işlem başlatılır ve
yaşlının kuruluş ile ilişiği derhal kesilir.
(5) Geçici sürenin aşılmasıyla oluşan tüm hizmetler
için günlük ücretin on katı fazlası üzerinden tahsilat
yapılır.
(6) Aynı kişi adına bir yıl içinde yeniden geçici
yatılı başvurusu yapılamaz. Ancak zorunlu hallerde il müdürlüğünün onayı
ile toplam kalma süresi otuz günü geçmeyecek şekilde başvurusu kabul
edilebilir.
(7) Gündüzlü bakım hizmetlerinin ücretsiz
sağlanması ya da sosyal ve ekonomik koşullar dikkate alınarak ücret
miktarının belirlenmesi ile ücretin tahsili veya indirim uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
Yaşlıların
para, mücevher ve değerli kâğıtlarının güvencesi
MADDE 75-
(1) Yaşlıların tasarruf ve değerli
eşyalarının güvencesi aşağıda belirtilen esaslar uyarınca sağlanır:
a) Yaşlıların para, mücevher ve değerli kâğıtları,
müdür yardımcısı, sosyal servis görevlisi, ayniyat saymanı ya da mutemet
arasından seçilecek üç görevlinin huzurunda tespit yapılıp iki nüshalı
tutanak düzenlenerek müdürün onayına sunulur. Yaşlının mücevher, altın,
değerli kağıt ve paralarının komisyon tarafından
teslim alınabilmesi için orijinalliğe dair kanıtlayıcı belge olması
zorunludur. Tutanağın biri yaşlıya verilir, diğeri de sosyal servisteki
dosyasında saklanır. Bu tür emanetler emanet kasasında saklanır.
b) Emanet kasa, müdürün odasında sosyal servisin ve
sosyal servisten sorumlu müdür yardımcısının kontrolünde muhafaza edilir.
c) Yaşlının emanetteki para miktarının, bu
Yönetmelikte belirlenen kasada tutulabilecek üst sınırdan bağımsız olarak,
en düşük Devlet memuru maaşını aşması durumunda, müdürün görevlendireceği
iki kişi tarafından bir kamu bankasında yaşlının adına hesap açtırılır.
ç) Yaşlıların tasarruflarının bankada saklanmasına
ilişkin kuruluş müdürlüğünce en yakın kamu bankası şubesi ile protokol
yapılması durumunda, ilgili şube görevlisince ödeme kuruluşta yaşlıya
bizzat yapılır.
d) Yaşlının ihtiyacı için memur maaş taban aylığı
katsayısının 5.000 sayısı ile çarpılması sonucu ortaya çıkan tutardan fazla
para kasada tutulmaz. Bu tutarı aşan miktarlar, yaşlının adına açılmış
banka hesabında tutulur.
e) Acil durumlar dışında emanet kasaya para
yatırmak veya çekmek için kuruluş tarafından haftanın bir günü belirlenir.
Harçlık
MADDE 76-
(1) Ücretsiz yaşlıların
harçlıkları, 31/1/2015 tarihli ve 29253 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Hizmet Kuruluşlarında Bakımı Sağlanan
Engelli ve Yaşlı Bireylere Harçlık Ödenmesine İlişkin Yönetmelik
hükümlerine göre belirlenir ve ödenir.
(2) Kuruluşta ücretsiz olarak bakım hizmeti alan
yaşlılara ilişkin bilgiler, 1/7/1976 tarihli ve
2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk
Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında bağlanan yaşlı
aylığının kesilmesine yönelik gerekli işlemlerin yapılması amacıyla ilgili
birimlere derhâl bildirilir. Bu bildirimin yapılmasından kuruluş müdürlüğü
sorumludur.
(3) Kuruluş tarafından harçlık ödenen yaşlının
vefatı hâlinde, emanet kasada biriken harçlık tutarı il müdürlüğünce
alınacak onayla hazineye gelir kaydedilir.
(4) Ücretsiz olarak bakım hizmeti alan yaşlılardan,
24 ay boyunca harçlıklarını hiç kullanmayanlara ilişkin hareketsiz harçlık
bakiyesi il müdürlüğünün onayı ile hazineye gelir olarak aktarılır.
Yol
masrafı
MADDE 77-
(1) Bir başka kuruluşa nakli
yapılan, başka bir ilde tedavisi uygun görülen, dinlenme amaçlı kamplara
katılacak olan ücretsiz yaşlıların yol masrafları kaldıkları kuruluş
müdürlüğünce Genel Müdürlük tarafından gönderilen ödenekten karşılanır.
Tiyatro, koro ve benzeri sosyal etkinliklerde görev alan yaşlıların turne
yol masrafları Genel Müdürlük ödeneklerinden karşılanır.
Tedavi
yardımı ve esasları
MADDE 78-
(1) Kuruluşta ücretsiz hizmet alan
yaşlıların muayene ve tedavi giderleri 31/5/2006
tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
kapsamında karşılanır.
(2) Tedavi yardımının verilme esasları aşağıda
belirtildiği gibi düzenlenmiştir:
a) Kuruluşta ücretli veya ücretsiz olarak hizmet
alan yaşlıların sağlık kontrolleri kuruluşta görevli tabip, yoksa hemşire
veya diğer sağlık personeli tarafından yapılır. Tabip muayenesi gereken yaşlının
tedavisinin, sağlık sorununa göre aile tabibi veya diğer sağlık kuruluşları
tarafından yapılması sağlanır.
b) Kuruluşta ücretli veya ücretsiz olarak hizmet
alan yaşlıların, tedavi amacıyla sağlık kuruluşlarına nakilleri öncelikli
olarak yakınları tarafından sağlanır. Yakınları tarafından sağlanamaması
halinde; tabip veya diğer sağlık personelinin uygun görüşü ve müdürün onayı
ile kuruluş aracıyla gerçekleştirilir.
(3) Kuruluştan hizmet alan yaşlıların sağlık
kuruluşlarında yatılı tedavi görmesi durumunda; refakatçi ihtiyacı
öncelikli olarak kendi imkanlarıyla ve yaşlı
yakınları tarafından karşılanır, bunun mümkün olmaması halinde kuruluş
tarafından karşılanır.
Giyim
yardımı ve esasları
MADDE 79-
(1) Kuruluştan bakım hizmeti alan
ücretsiz yaşlıların giyecek ihtiyaçları, EK-1’de yer alan Ücretsiz
Yaşlılara Yapılacak Giyim Yardımı miktarları göz önünde bulundurularak
Genel Müdürlük tarafından gönderilen ödenekten karşılanır.
(2) Giyim yardımı aşağıdaki usul ve esaslar
çerçevesinde yapılır:
a) Giyim yardımı ayni olarak yapılır.
b) Giyim eşyaları, yaşlıların ihtiyaçları
doğrultusunda beden ölçülerine göre farklı model ve renklerde satın alınır.
c) İklim koşulları göz önünde bulundurularak
kışlıklar Ekim, yazlıklar Mayıs ayında temin edilir. Yeni kabul edilen
yaşlının ihtiyacı olması durumunda, giyim ihtiyacı bu aylar beklenmeksizin
kuruluş tarafından karşılanır.
ç) Kullanma süresi dolmadan, yenisi verilmez. Ancak
kullanılamaz hâle geldiği tutanakla saptanan giysinin yenisi verilebilir.
d) Giyim eşyaları yaşlıya tutanakla teslim edilir
ve tutanak dosyasında saklanır. Bir başka kuruluşa nakil durumunda da
ilgili müdürlüğe bildirilir.
e) Ücretsiz yaşlılara bağış ve benzeri yollarla
gelen giyim eşyalarının verilmesi durumunda, aynı eşyaları içeren giyim
yardımı yapılmaz.
(3) EK-1’de belirtilen miktarlar azami olup
uygulamada kuruluş müdürlüğü takdir yetkisine sahiptir.
Formlar
ve raporlar
MADDE 80-
(1) Bu Yönetmelik kapsamında
düzenlenecek form, tutanak ve rapor örnekleri Bakanlık tarafından
belirlenen standartlara uygun olarak kullanılır.
(2) Bu Yönetmelikte geçen tüm form, tutanak ve
raporlar ilgili mevzuat kapsamında elektronik ortamda kayıt altına alınır,
saklanır ve arşivlenir.
(3) Elektronik formlarda yapılacak güncellemeler ve
standart değişiklikleri Bakanlık tarafından duyurulur ve kuruluşlar
tarafından derhâl uygulanır.
Çalışma
gün ve saatleri
MADDE 81-
(1) Bakanlık tarafından belirlenen
vardiya veya postalar halinde çalışmaya ilişkin usul ve esaslar
çerçevesinde çalışma gün ve saatleri, idare tarafından aylık olarak
düzenlenir. Mesai ve nöbet çizelgeleri görünen bir yere asılır ve ayrıca
ilgililere tebliğ edilir.
(2) Hafta sonu ve resmî tatil günleri ile sosyal
etkinliklerin düzenlendiği günlerde idare gerekli gördüğü personel için
tabii olunan ilgili mevzuat çerçevesinde serbest zaman veya denkleştirme
süresi ya da izin uygulamak koşulu ile görevlendirebilir.
Nöbet
hizmetleri
MADDE 82-
(1) Kuruluşlarda, hizmetlerin
yirmi dört saat esasına göre kesintisiz yürütülmesini sağlamak amacıyla
nöbet hizmeti yürütülür.
(2) Kuruluşta; yurt yönetim memuru başta olmak
üzere sosyal çalışmacı, psikolog, tabip, diyetisyen, fizyoterapist,
hemşire ve diğer sağlık personeli, mesleki görev alanlarıyla sınırlı olmak
üzere nöbet tutmakla yükümlüdür. Hizmetin gerektirdiği hâllerde, müdürün
uygun göreceği diğer personel de nöbet hizmetlerine dâhil edilebilir.
(3) Nöbet tutmakla yükümlü personel sayısının
yeterli olmaması hâlinde, kuruluş müdürü ve kuruluş müdür yardımcıları ile
bu görevlere vekâlet edenler, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde nöbet
hizmetlerine dâhil edilebilir.
(4) Kuruluşta sosyal servis görevlisi, tabip,
hemşire veya diğer sağlık personelinin tek olması hâlinde bu personel fiilî
nöbetten muaf tutulur; ancak hizmetin aksamasını önlemek amacıyla icap
nöbeti kapsamında görevlendirilebilir.
(5) Kuruluşlarda, ilgili mevzuatında öngörülmesi ve
hizmetin gerektirmesi hâlinde sağlık nöbeti tutulabilir. Sağlık nöbeti
tutan personel, aynı zamanda nöbetçi amir olarak görevlendirilemez.
(6) Yeni hizmete açılan kuruluşlar hariç olmak
üzere, ilk defa göreve başlayan personel, göreve başladığı tarihten
itibaren ilk bir ay süreyle yalnızca refakat nöbeti tutar.
(7) Nöbet hizmetlerinin planlanması ve
yürütülmesine ilişkin nöbet süresi, nöbet çizelgesi, nöbet izni, nöbet
ücreti, nöbet değişikliği, kayıt ve denetim usulleri ile diğer hususlar,
Bakanlık tarafından düzenlenir.
Nöbetçi
amirin görev ve yetkileri
MADDE 83-
(1) Nöbetçi amir, nöbet süresince
nöbet mahallini terk etmeden, yaşlıların bakım, güvenlik ve günlük yaşam ihtiyaçlarının
karşılanmasını sağlar; müdür adına görev yapar ve yetkisi dâhilinde
kuruluşun işleyişini yürütür.
(2) Nöbetçi amir, nöbet süresince kuruluşun düzeni,
temizliği, disiplini ve güvenliğinden sorumludur.
(3) Görevli personelin çalışmalarını izler ve
denetler; tespit edilen aksaklıklara ilişkin gerekli tedbirleri alır ve
günlük çalışma programının uygulanmasını sağlar.
(4) Nöbet süresince meydana gelen izinsiz ayrılma,
sağlık vakası, ölüm, adli olay, kaza, afet ve benzeri olağan dışı durumlar
hakkında ivedilikle kuruluş müdürünü bilgilendirir.
(5) Nöbet bitiminde, nöbet süresince yapılan
işlemler ve meydana gelen olaylara ilişkin nöbet defterini düzenler; hafta
içi nöbetlerde idareye, hafta sonu ve resmî tatil nöbetlerinde ise bir
sonraki nöbetçi amire devir ve teslim eder.
Bağışlar
MADDE 84-
(1) Kuruluşa yapılan ayni
bağışlar, taşınır işlem fişi karşılığında kabul edilir ve 9/10/2024 tarihli ve 9014 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla
yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliğine göre işlem yapılır.
(2) Kuruluşa yapılan her türlü şartlı nakdi
bağışlar hakkında 10/12/2003 tarihli ve 5018
sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri uygulanır.
İlaçlama
MADDE 85-
(1) Kuruluş bölümleri; yaşlılara,
personel ve gıda maddelerine zarar vermeyecek şekilde, haşerelere karşı
düzenli olarak ilaçlanır.
Ziyaretçiler
MADDE 86-
(1) Yaşlıların aileleri ve
arkadaşları ile personelin ziyaretçileri, misafirler için düzenlenen bölümlere
kabul edilir. Yaşlıların ve idarenin izni olmaksızın yaşadıkları bölümlere
misafir kabul edilmez.
(2) Yaşlıların aileleri ve arkadaşları ile personel
ziyaretçilerine ilişkin ziyaret saatleri hizmetin niteliği dikkate alınarak
kuruluş müdürlüğü tarafından belirlenir.
Kuruluş
giderleri
MADDE 87-
(1) Kuruluş giderleri konuyla
ilgili mevzuat gereği Bakanlıkça gönderilen ödeneklerden ve varsa döner
sermaye işletme gelirlerinden karşılanır.
(2) Ödeneklerin gereksinim önceliklerine göre uygun
bir şekilde zamanında kullanılması esastır. Harcamalar, ilgili mevzuat ve
Bakanlıkça belirlenen genel esaslar çerçevesinde yapılır.
Muhasebe
MADDE 88-
(1) Muhasebe işlemleri, Devlet
muhasebe usul ve esaslarına göre yürütülür.
Hizmete
katkı
MADDE 89-
(1) Yaşlıların sosyal, psikolojik
ve ruhsal yönden desteklenmeleri ve üretken duruma gelebilmeleri amacıyla
sağlık durumu ve yetenekleri göz önünde bulundurularak kuruluş hizmetlerine
gönüllü olarak katılmaları sağlanır. Gönüllü olarak kuruluş hizmetlerine
katkı sunacak olan yaşlıların organizasyon işlemlerini sosyal servis
yürütür.
(2) Kuruluş hizmetlerine gönüllü katılımlara
ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
Bilişim
sistemi, araştırma ve inceleme
MADDE 90-
(1) Hizmete ilişkin tüm veriler,
yalnızca veri girişi konusunda yetkilendirilmiş personel tarafından, doğru,
eksiksiz ve zamanında bilişim sistemine kaydedilir.
(2) Veri giriş süreçlerinde; 6698 sayılı Kanun ile 15/2/2025 tarihli ve 32814 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Veri Paylaşım Yönetmeliğinin 17 nci maddesinde yer alan veri güvenliği, paylaşım
ilkeleri ve yetkilendirme hükümleri esas alınır.
(3) Verilerin işlenmesi ve kullanımı sürecinde,
hizmetten yararlanan bireylerin mahremiyetinin korunması esastır. Bu
kapsamda, verilere erişim, veri giriş ve paylaşım işlemleri kayıt altına
alınır, yetkilendirme esaslarına uygunluğu düzenli olarak izlenir ve
denetlenir.
İş
sağlığı ve güvenliği
MADDE 91-
(1) Kuruluşta çalışanların iş
sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasına ilişkin usul ve esaslar hakkında 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanunu hükümleri uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 92-
(1) 21/2/2001
tarihli ve 24325 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Huzurevleri ile Huzurevi
Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçiş
hükmü
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yayımı tarihinden önce kurum bakımı hizmeti alan, kurum bakımından
yararlanmak için başvuruda bulunan ve kurum bakımına alınmak üzere sırada
bekleyen yaşlılar için 70 yaşını doldurmuş olma veya 60 yaşını doldurmuş
olup kısmi veya tam bağımlı olma şartı aranmaz.
(2) Devir, takas, trampa, tahsis, bağış ve benzeri
sebeplerle devredilen hizmet binaları ile bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden
önce yapımına başlanan veya yapımı tamamlanan hizmet binalarının
kullanımında Bu Yönetmelikte kuruluş için düzenlenen fiziki şartlar
aranmaz.
(3) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde 92 nci maddeyle yürürlükten kaldırılan Huzurevleri ile
Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliğinin 62 nci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında
kuruluştan hizmet alanlar aynı kapsamda hizmet almaya devam ederler.
(4) 3/6/2011 tarihli ve
633 sayılı Sosyal Hizmetler Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin mülga geçici 10 uncu maddesi kapsamında Bakanlığa
devredilen kuruluşlar hakkında bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 93-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 94-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Aile
ve Sosyal Hizmetler Bakanı yürütür.
Eki için tıklayınız