Anayasa Mahkemesinin 29/7/2025 tarihli ve 2023/69534 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2026-01-28

28 Ocak 2026 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 33151
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BURKAN EMRE ATAGÜN BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2023/69534Karar Tarihi : 29/7/2025
Başkan : Basri BAĞCI Üyeler :Yıldız SEFERİNOĞLU Kenan YAŞAR Ömer ÇINAR Metin KIRATLI Raportör : Hüseyin ERAL Başvurucu : Burkan Emre ATAGÜN Vekili : Av. Harun CÜCELOĞLU 
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, beyanları mahkûmiyet kararında belirleyici ölçüde delil olarak kullanılan tanığın duruşmada sanık tarafindan sorgulanamaması nedeniyle tanık sorgulama hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

2. Bodrum Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) tarafından müştekinin şikâyeti üzerine başvurucu hakkında tehdit ve hakaret suçlarını işlediği iddiasıyla soruşturma başlatılmıştır. Müşteki, şikâyetinde yöneticisi olduğu siteyle ilgili gönderdiği e-posta sonrasında evine gelen başvurucunun "..burada rahat oturamayacaksınız, siz benim kim olduğumu bilmiyorsunuz .…. gerzek, aptal, bunlar daha iyi günlerin." şeklinde hakaret ve tehdit içeren sözler söylediğini ileri sürmüştür. Başvurucu, soruşturma kapsamında alınan ifadesinde; sitenin e-posta hesabından kat maliklerine gönderilen e-postayla ilgili konuşmak amacıyla müştekinin evine gittiğini, kendisine iftira atıldığını açıkladığı esnada müştekinin bağırmaya başladığını, hakaret ve tehdit içeren söz söylemediğini beyan ederek atılısuçlamayı reddetmiştir.

3. Soruşturma kapsamında bilgisine başvurulan F.N.B. müştekinin evinde misafir olarak bulunduğu sırada kapının çaldığını, müştekinin kapıdaki kişiyle gönderilen e-posta konusunda konuşmaya başladığını, salondan duyduğu kadarıyla yüzünü görmediği bu kişinin müştekiye hitaben "….bu daha başlangic, burada rahat oturamayacaksınız, siz benim kim olduğumu bilmiyorsunuz." şeklinde sözler söylediğini beyan etmiştir. Bilgi sahibi G.Y. ise başvurucunun kendisine müştekinin evini sorduktan sonra hızla eve doğru gittiğini, yaklaşık on dakika sonra müştekinin kendisini arayarak yardım istediğini beyan etmiştir.

4. Başsavcılık tarafından başvurucunun tehdit suçundan cezalandırılması talebiyle 22/4/2015 tarihinde iddianame düzenlenmiştir. İddianamede; müştekinin şikâyeti,başvurucunun savunmasının kapsamı ve bilgi sahibi F.N.B.nin beyanları doğrultusunda başvurucunun müştekiye tehdit içeren sözler söylediği dikkate alınarak başvurucunun cezalandırılması talep edilmiştir. Başsavcılık hakaret ve konut dokunulmazliğının ihlali suçları bakımından ise kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir.
5. Başvurucu hakkındaki yargılamaya Bodrum 6. Asliye Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) başlanmıştır. Mahkeme tarafindan 4/5/2015 tarihinde duruşma hazırlığı işlemleri yapılmıştır. Tensip Tutanağı'nda başvurucu ve müştekinin beyanlarının istinabe mahkemeleri tarafindan alınmasina karar verilmiştir.

6. Yargilama üç celsede tamamlanmıştir. Birinci celse öncesinde başvurucunun savunması ile müştekinin beyanları gönderilmiştir. Müşteki, soruşturma aşamasındaki şikâyet ve beyanlarını tekrar etmiştir. Başvurucu ise müdafi huzurunda verdiği savunmasında müştekiyi tehdit etmediğini, olay yerinde tanığın olmadığını, müştekinin bağırmaya başladıktan sonra kendisini tehdit etmeye başladığını beyan etmiştir. Birinci celsede başvurucu müdafii olay yerinin yakınında bulunan E.A.nın dinlenmesini talep etmiştir.Mahkeme başvurucunun tanik dinletme talebinin reddine, tanık F.N.B.nin beyanlarinin istinabe mahkemesi tarafindan alınmasına karar vermiştir. Başvurucu müdafii tarafindan ikinci celsede hazir edilen E.A. Mahkeme huzurundaki beyanlarında kardeşi olan başvurucunun müştekiye tehdit ve hakaret içeren söz söylemediğini, aksine müştekinin başvurucuyu tehdit ettiğini ifade etmiştir. Mahkeme tanık F.N.B.nin beyanlarının dosyaya gönderilmemesi nedeniyle celseyi ertelemiştir.

7. Üçüncü celse öncesinde tanık F.N.B.nin beyanları Mahkemeye gönderilmiştir.Tanık F.N.B. müştekinin evinde misafir olarak bulunduğu esnada kapının yumruklanmaya başladığını, müştekinin kapıyı açması üzerine kapıdaki kişinin "….sen ne hakla beni rezil edersin, sana buraları dar [ederim], buralarda rahat oturamazsın" dediğini beyan etmiştir.Üçüncü celsede başvurucu, tanığın beyanlarını kabul etmediğini ve beraatine karar verilmesini talep etmistir. Mahkeme, basvurucunun tehdit suçundan 3.200 TL adli para cezasıile cezalandırılmasına karar vermiş; gerekçesinde, başvurucu ile müşteki arasında başka bir olaydan kaynaklanan gerginlik olduğu, başvurucunun bu konuyu konuşmak üzere müştekinin evine gittiği, kapının önünde müştekiye yönelik tehdit içeren sözler söylediği ve bu durumun tarafsız tanık F.N.B.nin anlatımından anlaşıldığı hususlarına dayanmıştır.
8. Başvurucu, karara karşı sunmuş olduğu temyiz dilekçesinde -diğerlerinin yanısıra- tanığın çelişkili beyanlarına itibar edilerek ceza verildiğini belirtmiştir. Yargıtay 4. Ceza Dairesi ilk derece mahkemesi kararının diğer yönlerini incelemeksizin basit yargılama usulüyönünden değerlendirme yapılması amaciyla 10/1/2022 tarihinde kararın bozulmasına karar vermiştir.

9. Bozma sonrasında Mahkemece 1/3/2022 tarihinde duruşma hazırliği işlemleri yapılmiştır. Tensip Tutanağı'nda basit yargılama usulü kapsamında başvurucuya savunmasınıyazılı olarak sunması amacıyla gerekli şerhleri içeren tebligat yapılmasına, yine müştekinin de şikâyetini yazılı olarak bildirmesine karar verilmiştir. Başvurucu; sunduğu yazılısavunmalarında birbirleri ile çelişen tanık ve müşteki beyanları ile ceza verilemeyeceğini,atılı suçu işlemediğini beyan etmiştir. Mahkeme, başvurucunun tehdit suçundan 2.400 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar vermiş; mahkûmiyet gerekçesinde bozma 

öncesindeki delillere dayanmıştır (bkz. § 7). Başvurucu 20/7/2022 tarihinde tebliğ edilen karara karşı itiraz yoluna başvurmuştur.

10. Başvurucunun basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle verilen karara itirazıüzerine Mahkemece 1/9/2022 tarihinde duruşma hazırlığı işlemleri yapılmıştır. Tensip Tutanağı'nda genel yargılama usulüne geçilmesine, başvurucu ve müştekinin beyanlarının istinabe yoluyla alınmasına karar verilmiştir.

11. İtiraz sonrasındaki yargılama üç celsede tamamlanmıştır. Başvurucu ve müştekinin katilmadığı birinci celsede Mahkeme istinabe cevaplarının beklenmesine karar vermiştir. İkinci celse öncesinde başvurucunun önceki beyanlarıyla aynı yönde suçu inkâra yönelik savunması dosyaya gönderilmiştir. Müştekiye ise ulaşılamadığı gerekçesiyle istinabe evrakı iade edilmiştir. İkinci celseye katılan başvurucu ve müdafii, tanık beyanlarının güvenilirliğini sağlamak amacıyla HTS kayıtlarının incelenmesini talep etmiştir. Cumhuriyet savcısı başvurucunun tehdit suçundan cezalandırılması talebini içeren esas hakkındaki mütalaasıni bildirmiştir. Mahkeme mevcut delil durumu dikkate alınarak HTS kayıtlarına yönelik talebin reddi ile başvurucuya yazılı savunma sunmak amacıyla süre verilmesine karar vermiştir.

12. Başvurucu, sunduğu yazılı savunmalarında -diğerlerinin yanı sıra- tanık F.N.B.nin beyanları ile müştekinin çelişkili beyanlarının dayanılan tek delil olduğunu ve bu kişilerin duruşmada dinlenmesi gerektiğini ifade etmiştir. Mahkeme, başvurucunun tehdit suçundan 740 TL adli para cezası ile cezalandirılmasina kesin olarak karar vermiştir.Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:
"Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde, sanık [başvurucu] ile müşteki arasında dava dışı başka bir konudan ötürü gerginlik bulunduğu, bu konuyu görüşmek üzere sanığın yalnız başına müştekinin kapısına geldiği, tartışmanın devamında sanığın müştekiye hitaben "burada rahat oturamayacaksiniz, benim kim olduğumu bilmiyorsunuz, buraları dar ederim" gibi sözler söylediği, bu eylemin beyanları tarafsız olduğu kanaatine varılan tanık [F.N.B.nin] anlatımlarından anlaşıldıği, tanık [E.A.nın] olay yerinde olmadığı sanığın savunmalarından anlaşıldığından beyanlarına itibar edilmeyeceği. söylendiği sabit olan sözlerin basit tehdit suçunu oluşturacağı..."
13. Başvurucu, nihai hükmü 22/6/2023 tarihinde öğrendikten sonra 20/7/2023tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

14. Komisyon; başvurucunun adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkı, gerekçeli karar hakkı ve mahkemeye erişim hakkı dışındaki şikâyetlerin kabul edilemez olduğuna, anılan haklara ilişkin şikâyetlerin kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar vermiştir.

II. DEĞERLENDİRME 
15. Başvurucu, beyanları mahkûmiyet hükmüne belirleyici ölçüde esas alınan tanık F.N.B. ile müştekinin kendisinin de hazır bulunduğu duruşmada dinlenmemeleri nedeniyle tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

16. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde; mahkûmiyet kararının -sadece veya belirleyici ölçüde- saniğın soruşturma veya yargilama aşamasında sorgulama veya 

sorgulatma imkânı bulamadığı bir kimse tarafindan verilen ifadelere dayandırılıp dayandırılmadığının ortaya konulmasi, somut bir yargılama öncesinde veya haricinde elde edilen tanık ifadelerinin delil olarak kabulünün yargılamanın adilliğine zarar verip vermediğinin değerlendirilmesi gerektiği bildirilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşıbaşvuru formundaki şikâyetleri ile aynı doğrultuda beyanda bulunmuştur.
17. Başvurucunun iddiaları adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkı yönünden incelenmiştir.

18. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan tanik sorgulama hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
19. Anayasa Mahkemesi, birçok kararında tanık kavramını sanığa isnat edilen fiil hakkında bilgi veren herhangi bir kişi şeklinde özerk olarak yorumlamış ve tanık sorgulama hakkı ile ilgili ilkeleri belirlemiştir. Anayasa Mahkemesi, tanık sorgulama hakkiyla ilgili olarak verdiği kararlarında somut bir yargılama öncesinde veya haricinde elde edilen tanık beyanlarının delil olarak kabulünün yargılamanın adilliğine zarar verip vermediğini değerlendirmek için üç aşamalı bir test uygulanması gerektiğini ifade etmektedir. Buna göre ilk olarak taniğın mahkemede hazır edilmemesinin geçerli bir nedeninin varlığına bakılmalıdır. Ancak buna ilişkin geçerli bir nedenin ortaya konulamaması tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğinin kabul edilmesi için yeterli değildir. İkinci olarak sanığın sorgulama veya sorgulatma imkânı bulamadığı tanık tarafindan verilen beyanın mahkûmiyetin dayandığıtek veya belirleyici delil olup olmadığı değerlendirilmelidir. Sorgulama veya sorgulatma imkânı tanınmayan tanığın beyanının tek veya belirleyici delil olduğunun tespit edilmesi durumunda ise üçüncü aşama olarak savunma tarafının maruz kaldığı bu zorlukların telafi edilmesi amacıyla yeterli düzeyde karşı dengeleyici güvenceler sağlayan bir usulün yürütülüp yürütülmediği ortaya konulmalıdır (Atila Oğuz Boyalı [2. B.], B. No: 2013/99, 20/3/2014, §§34-56; Selçuk Demir [2. B.], B. No: 2014/9783, 22/1/2015, §§ 27-46; AZ. M. [2. B.], B. No:2013/560, 16/4/2015, §§ 45-67; Baran Karadağ [2. B.], B. No: 2014/12906, 7/5/2015, §§49-76; Orhan Güleryüz [1. B.], B. No: 2019/30221, 28/12/2021, §§ 33-42; Abdurrahim Balur [2. B.], B. No: 2013/5467, 7/1/2016, § 80; Onur Urbay [1. B.], B. No: 2014/6222, 6/3/2019,§§ 36, 40; Zekeriya Sevim [2. B.], B. No: 2018/18989, 16/6/2021, §§ 44, 51; Metin Akdemir (2) [1. B.], B. No: 2020/3964, 21/9/2022, § 36; Uğur Özcan [1. B.], B. No: 2021/12137,26/7/2022, § 40).

20. Başvuru konusu olayda incelenmesi gereken ilk sorun, beyanı delil olarak kabul edilen tanık F.N.B. ve müştekinin duruşmada dinlenmemesinin geçerli bir nedene dayanip dayanmadığıdır. Mahkeme, bozma öncesindeki kovuşturma aşamasında istinabe mahkemesi tarafindan dinlenen tanık F.N.B. ile müştekinin kovuşturma aşamasında Mahkeme huzurunda dinlenmesine yönelik herhangi bir işlem yapmamıştır. Diğer taraftan gerekçeli kararda adresleri yargı çevresi dışında bulunan tanıkların duruşmaya getirilmesinin zor olup olmadığıyla ilgili bir değerlendirme bulunmamaktadır. Dolayısıyla başvurucunun tanık sorgulama imkânından yararlandırılmamasının gerekçelendirilmesi yükümlülüğü somut olayda kamu makamları tarafından yerine getirilmemiştir. Ancak buna ilişkin geçerli bir nedenin ortava konulmaması tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğinin kabul edilmesi için yeterli değildir. İkinci olarak, hükmün tek başına veya belirleyici ölçüde başvurucunun sorgulama veya sorgulatma imkânına sahip olmadığı bir tanık tarafindan vcrilen ifadeyc dayali olup olmadiği ortaya çikarilmalidır.


21. Somut olayda Mahkeme, olay günü müştekinin evine gelen başvurucunun müştekiye söylediğini kabul ettiği tehdit içeren sözlere ilişkin anlatımlarının tanık F.N.B.nin beyanları ile de desteklendiği gerckçesiyle mahkûmiyet sonucuna ulaşmıştır (bkz. § 12).Mahkeme ayrıca tanığın tarafsız olduğu kanaatine varıldığını da vurgulamıştır. Dolayısıyla mahkûmiyet kararının dayanağının başvurucunun sorgulama olanağı bulamadığı müştekinin beyanı ile müşteki beyanını destekleyen ve tarafsız olduğu vurgulanan tanık F.N.B.nin anlatimlarının olduğu görülmüştür. Mahkemenin salt tanık beyanlarına dayanarak mahkûmiyet kararı vermesi karşısında bilgi ve görgüleri istinabe yoluyla tespit edilen tanıkların anlatımlarının mahkûmiyet kararında tek delil olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
22. Yargılamalar sürecinde başvurucuya olayları bakiş açisına göre anlatma ve delillerini sunma imkânı tanınmıştır. Dosyada tanık beyanlarını destekleyen başka delil ise bulunmamaktadır. Ancak Mahkemenin yargı çevresi dişındaki tanikları başvurucunun da onlara soru sormasına imkân sağlayacak şekilde Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBiS)gibi vasıtalarla neden dinlemediğine ilişkin bir bilgi ve belgeye ulaşılamamıştır. Başvurucu,tanıkların beyanlarının tespiti sırasında hazır bulunmadığı esnada tanıkların verdikleri cevaplar hakkında izlenim edinme firsatı elde edcmemiştir. Bu yüzden tanıkların tepkileri konusunda Mahkemcnin dikkatini çekememiş, böylelikle tanık beyanlarının güvenilirliği test edilememiştir. Mahkeme de tanıklar beyanda bulunurken gösterdiği tepkilerle ilgili olarak izlenim edinememiştir. Sonuç olarak güvenilirliği ve doğruluğu test edilmemiş tanık beyanları belirleyici ölçüde hükme esas alındığı hâlde savunmaya, karşılaştığı zorluklarıtelafi edecek karşı dengeleyici güvencelerin sağlanmadığı anlaşılmıştır. Bu bağlamda tanıkların duruşmada veya SEGBīS yoluyla dinlenmemesinin bir bütün olarak yargılamanın hakkaniyetini zedelediği sonucuna ulaşılmiştır.

23. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

24. Başvuruda tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğine karar verildiğinden kararda varılan sonuca ve uygun görülen giderime göre başvurucunun adil yargılanma hakkıkapsamındaki gerekçeli karar hakkı ile mahkemeye erişim hakkına ilişkin şikâyetleri hakkında kabul edilebilirlik ve esas yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek olmadığına karar verilmesi gerekir.

III. GİDERİM 
25. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yargılama yapılması ile 740 TL maddi ve 1TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

26. Başvuruda tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılmasıiçin yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktadır. Anayasa'nın 148. ve 153. maddeleri ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayıli Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargilama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. ve 66. maddeleri uyarınca ihlal kararının gönderildiği yargı mercilerinin yapması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatıp Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yürütülecek yargılama sonunda hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermektir (yeniden yargılama konusunda bkz. Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, §§54-60; Aligül Alkaya ve diğerleri (2) [1. B.], B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60, 66;Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).

27. Öte yandan hak ihlali kararından Anayasa Mahkemesinin davanın neticesiyle ilgili bir tutum sergilediği sonucu çıkarılmamalıdır. Anayasa Mahkemesince verilen hak ihlali kararı uyuşmazliğın sonuçlarından bağımsiz olup davanın kabulüne, reddine ya da beraate veya mahkûmiyete karar verilmesi gerektiği anlamına gelmemektedir. Kural olarak yargılamanın her aşamasında olduğu gibi ihlalin sonuçlarını gidermek üzere yeniden yapılacak yargılama sonunda da delillerin dava ile ilişkisini kurma ve bunları değerlendirip sonuç çıkarma yetkisi ilgili mahkemelere aittir.

28. Tanık sorgulama hakkı taniğın yargılama evrelerindeki beyanlarının delil değeriyle ilgili bir derecelendirme yapılmasını güvence altına almamaktadır. Diğer bir ifadeyle bu hak, tanığın duruşmadaki beyanlarına üstünlük tanınması gerektiği yönünde bir güvence içermemektedir. Savunmaya duruşmada tanığı sorgulama firsatı tanındığı ve sanığın diğer haklarına saygı gösterildiği sürece tanığın yargılama evresindeki beyanlarının hangisine itibar edileceği meselesi karar veren mahkemenin takdirindedir (bazı değişikliklerle birlikte bkz. Musa Yilmaz Acar [1. B.], B. No: 2013/1664, 16/7/2014, § 53).
29. İhlalin niteliğine göre yeniden yargılama yapılmasının yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından manevi tazminat, başvurucu uğradığını iddia ettiği maddi zararla ilgili bilgi ve belge sunmadığından da maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

IV. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkıkapsamındaki tanık sorgulama hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C.Diğer ihlal iddialarının İNCELENMESÍNE GEREK OLMADIĞINA,
D. Kararın bir örneğinin tanık sorgulama hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Bodrum 6. Asliye Ceza Mahkemesine (E.2022/536, K.2023/352) GÖNDERİLMESİNE,
E. Başvurucunun tazminat talebinin REDDİNE,
F. 2.220,60 TL harç ve 30.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 32.220,60 TL yargilama giderinin başvurucuya ÖDENMESiNE,
G. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 29/7/2025tarihinde OYBİRLİĞiYLE karar verildi.