Liman Devleti Denetimi Uygulama Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2025-09-20

20 Eylül 2025 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 33023
YÖNETMELİK
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından:
LİMAN DEVLETİ
DENETİMİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; deniz yetki alanlarımızda gerçekleşen deniz
taşımacılığında kullanılan gemilerin, taraf olduğumuz uluslararası mevzuat
kapsamında seyir, can, mal ve çevre emniyeti açısından uygunluğu ile gemide
görevli gemi adamlarının yaşam ve çalışma koşullarının uygunluğunun
denetlenmesi ve uygun olmayanlar hakkında gerekli yaptırımların yapılması
ile denetimleri gerçekleştirecek liman devleti denetim görevlilerinin
yetkilendirilmesine ve görevlendirilmesine yönelik usul ve esasları
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; liman tesisine ve açık deniz
tesislerine gelen veya buralarda demirleyen yabancı bayraklı gemilere ve
personeline uygulanır.
(2) Balıkçı gemileri, savaş gemileri ve yardımcı
savaş gemileri, ticari amaçla kullanılmayan devlet gemileri, ilkel yöntem
ve tekniklerle inşa edilmiş ahşap tekneler ile ticari faaliyette bulunmayan
özel yatlara bu Yönetmelik uygulanmaz.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 10/6/1946
tarihli ve 4922 sayılı Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanun, 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 478
inci ve 490 ıncı maddelerine, 11/7/1997 tarihinde
imzalanan Akdeniz Liman Devleti Denetimi Mutabakat Muhtırası ile 7/4/2000
tarihinde imzalanan Karadeniz Liman Devleti Denetimi Mutabakat Muhtırası
hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Açık deniz tesisi: Türk karasularında faaliyet
gösteren sabit veya yüzen tesisi,
b) Açık gerekçe: Uluslararası Denizcilik Örgütünün
yürürlükteki güncel liman devleti denetimi prosedürü
kararında belirlenen; geminin, ekipmanının veya mürettebatının ilgili
sözleşmelerin gerekliliklerini sağlamadığına veya kaptanın veya gemi
mürettebatının geminin emniyeti veya kirliliğin önlenmesi ile ilgili
prosedürlere aşina olmadığına dair kanıtı,
c) Akdeniz Liman Devleti Denetimi Mutabakat
Muhtırası: 11/7/1997 tarihinde Malta’da imzalanan
Liman Devleti Denetimi konusunda varılan anlaşmanın güncellenmiş son
halini,
ç) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
d) Denetim: Geminin; ilgili belge ve dokümanlarının
geçerliliğini, teçhizatının ve personelinin genel durumunu, uluslararası
sözleşmelere uyumu ile personelinin yaşam ve çalışma koşullarını kontrol
etmek için gemide yapılan incelemeyi,
e) Detaylı denetim: Geminin, teçhizatının ve
personelinin, 15 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen koşullar dahilinde, bir bütün veya ayrı olarak tabi olduğu,
geminin yapısı, teçhizatı, gemi adamı donatımı, yaşam ve çalışma koşulları
ve faaliyet usullerinin uygunluğunu kapsayan denetimi,
f) Faaliyetin durdurulması: Tespit edilmiş
eksikliklerin tek başına veya birlikte bir faaliyetin devamını tehlikeye
attığı durumda geminin bu faaliyetine devam etmesinin eksiklikler
giderilene kadar yasaklanmasını,
g) Gemi: Bir veya daha fazla uluslararası sözleşme
kapsamına giren, yabancı bayraklı her türlü deniz aracını,
ğ) Genişletilmiş denetim: Taraf olunan mutabakat
muhtırası hükümlerine göre genişletilmiş denetim kapsamına giren gemilere
yapılan denetimi,
h) Hedef gemi: Taraf olunan mutabakat muhtırası
veya İdarenin talimatları ile belirlenen öncelikle denetlenmesi gereken
gemiyi,
ı) IMO: Uluslararası Denizcilik Örgütünü,
i) İdare: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik
Genel Müdürlüğünü,
j) Karadeniz Liman Devleti Denetimi Mutabakat
Muhtırası: 7/4/2000 tarihinde İstanbul’da
imzalanan Liman Devleti Denetimi konusunda varılan anlaşmanın güncellenmiş
son halini,
k) Liman başkanlığı: Bakanlık bölge liman
başkanlıkları ile liman başkanlıklarını,
l) Liman devleti denetim görevlisi: İdare
tarafından liman devleti denetimi yapmak üzere yetkilendirilmiş ve taraf
olduğumuz uluslararası sözleşme hükümlerine göre denetim yaparak sonucuna
ilişkin rapor düzenleyen, Bakanlıkta görevli ve sadece Bakanlığa karşı
sorumlu olan kamu görevlisini,
m) Liman tesisi: Sınırları İdare
tarafından belirlenen, gemilerin güvence içinde yük ve yolcu alıp
verebilecekleri veya yatabilecekleri, barınabilecekleri, rıhtım, iskele,
şamandıra demir yerleri ve yaklaşma alanları ile kapalı ve açık depolama
alanlarını, atık alım tesislerini, idari ve hizmet amacıyla kullanılan bina
ve yapıları veya bunların bazı kısımları ve bu bölümlerin hepsine girişin
kontrollü olduğu yerleri, diğer tüm yapıları, kullanımlı veya boş sahaları
içine alan bölümleri içeren doğal ya da yapay deniz yerlerini,
n) Öncelik faktörü: Taraf olunan mutabakat
muhtırası veya İdare tarafından belirlenen, gemiyi hedef gemi haline
getiren eksikliği, raporu, şikâyeti veya kanıtı,
o) Tutulma: Tespit edilmiş eksikliklerin tek başına
veya birlikte bir gemiyi denize elverişsiz hale getirmeleri durumunda
geminin sefere çıkmasının yasaklanmasını,
ö) Uluslararası sözleşme: Ülkemizin taraf olduğu
uluslararası sözleşmeleri ve bu sözleşmelerin protokollerini, yapılan
değişiklikleri ve zorunlu statüdeki ilgili kodları ile beraber Türkiye’de
geçerli güncel şekillerini,
p) YDS/e-YDS: Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit
Sınavını/Elektronik Yabancı Dil Sınavını,
r) Yetkilendirilmiş kuruluş: IMO Tanınmış
Kuruluşlar Kodu kapsamında bayrak idaresi tarafından yetkilendirilen klas kuruluşunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İdarenin Yükümlülüğü ve Liman Devleti Denetim
Görevlisi
Liman
devleti denetim yükümlülüğü
MADDE 5- (1) Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamındaki
denetimleri ve belirlenen yükümlülükleri yerine getirmek ve deniz
emniyetini sağlamak üzere gerekli tüm tedbirleri alır. Bu yükümlülük
çerçevesinde; nitelikli ve yeterli sayıda liman devleti denetim personeli
ile bu personelin kullanması için gerekli araç, teçhizat, doküman ve iş
sağlığı ve güvenliği kıyafetlerini sağlar.
Liman
devleti denetim görevlisinde aranacak şartlar
MADDE 6- (1) Liman devleti denetim görevlilerinde aşağıdaki
şartlar aranır:
a) Denizcilikle ilgili lisans düzeyinde eğitim
veren fakülte veya yüksekokulların;
1) Deniz ulaştırma işletme mühendisliği veya
güverte,
2) Gemi makineleri işletme mühendisliği veya gemi
makineleri mühendisliği,
3) Gemi makinaları veya
gemi makineleri,
4) Gemi inşaatı ve gemi makineleri,
5) Gemi inşaat ve gemi makineleri mühendisliği,
6) Gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği,
7) Gemi inşaatı mühendisliği,
8) Gemi inşaatı ve denizcilik teknolojileri,
9) Deniz teknolojisi mühendisliği veya gemi ve
deniz teknolojisi mühendisliği,
bölümlerinden veya yurt içi ve yurt dışındaki bunlara
denkliği/eşdeğerliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen
yükseköğretim kurumlarından mezun olmak.
b) İngilizce dili yeterliliğine ilişkin, geçerlilik
süresi dolmamış, YDS/e-YDS’den en az (E)
düzeyinde veya uluslararası geçerliliği bulunan ve Ölçme, Seçme ve
Yerleştirme Merkezi Başkanlığınca eşdeğerliği kabul edilen sınavlardan buna
denk düzeyde başarılı olduğunu gösterir belge sunmak.
c) Uluslararası sözleşmelerin hükümleri ve liman
devleti kontrolü ile ilgili yeterli bilgiye sahip olmak.
ç) İdarece belirlenen teorik ve pratik eğitimleri
tamamlamak ve aşağıdaki şartlardan en az birini taşımak:
1) Uzakyol birinci zabiti
veya üstü yeterliliğe sahip olmak.
2) Uzakyol ikinci
mühendisi/makinisti veya üstü yeterliliğe sahip olmak.
3) Uzakyol vardiya zabiti
veya mühendisi/makinisti olarak 1 yıl deniz hizmetine sahip olmak ve bayrak
devleti sörveyörü olarak gemilerin uluslararası
sözleşmeler ve ulusal mevzuat uyarınca denetlenmesi ve
sertifikalandırılması konusunda bir yıllık hizmeti tamamlamış olmak.
4) Gemi inşaatı ve gemi makineleri, gemi inşaat ve
gemi makineleri mühendisliği, gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisliği,
gemi inşaatı mühendisliği, gemi inşaatı ve denizcilik teknolojileri, deniz
teknolojisi mühendisliği veya gemi ve deniz teknolojisi mühendisliği
bölümlerinden veya yurt içi ve yurt dışındaki bunlara denkliği/eşdeğerliği
Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yükseköğretim kurumlarından
mezun olarak; 3 yıl tersanede veya klas
kuruluşlarında hizmete sahip olmak veya en az 1 yılı tersanede veya klas
kuruluşlarında, geri kalanı ise bayrak devleti sörveyörü
olarak gemilerin uluslararası sözleşmeler ve ulusal mevzuat uyarınca
denetlenmesi ve sertifikalandırılması konusunda olmak şartıyla toplamda 3
yıl hizmete sahip olmak.
5) Birinci fıkranın (a) bendinde belirtilen
bölümlerden mezun olmak kaydı ile bayrak devleti sörveyörü
olarak gemilerin uluslararası sözleşmeler ve ulusal mevzuat uyarınca
denetlenmesi ve sertifikalandırılması konusunda 3 yıllık hizmeti tamamlamış
olmak.
(2) Bayrak devleti sörveyörü
olarak geçirilen sürede, gerçekleştirilmesi gereken gemi denetimine ilişkin
asgari şartlar İdarece belirlenir.
Liman
devleti denetim görevlilerinin yetkileri
MADDE 7- (1) Liman devleti denetimleri, gerekli nitelikleri
haiz ve idari düzenlemeler kapsamında yetkilendirilmiş liman devleti
denetim görevlileri tarafından yürütülür.
(2) Liman devleti denetim görevlisi, denetim
raporlarını İngilizce dilinde hazırlar ve imzalar.
(3) Liman devleti denetim görevlisi, denetim
sırasında gerek gördüğü teknik konularda gecikmeye sebep olmayacak şekilde
konusunda uzman kişilerden destek alabilir.
(4) Gemi tutulma ve serbest bırakılma bildirim
yazıları, denetimi gerçekleştiren denetim görevlisinin raporuna istinaden
liman başkanı tarafından imzalanarak bayrak devletine ve klas
kuruluşuna gönderilir.
(5) Liman devleti denetim görevlileri tarafından
gerçekleştirilen denetimlerin mutabakat muhtıraları kapsamında kurulan
elektronik sisteme girişleri, liman başkanı tarafından denetlenir. İdare,
bu denetim haricinde kontroller yapmaya her zaman yetkilidir.
Liman
devleti denetim görevlilerinin eğitimi
MADDE 8- (1) Denetimlerin taraf olunan uluslararası
sözleşmelere uygun olarak yürütülmesi amacı ile liman devleti denetim
görevlilerinin yetkilendirme ve yenileme eğitimleri, İdare tarafından
düzenlenir. İdare, bu eğitimleri uzaktan çevrimiçi veya yüz yüze olarak düzenleyebilir.
(2) Denetim görevlilerinin yaptıkları denetimlerin
ve eğitimlerinin takibi ile kayıt altına alınması, İdare tarafından
sağlanır. İdare tarafından denetim ve eğitim kayıtlarının tutulabilmesi
için kendi kaydında olmayan bilgi ve belgeler, liman başkanlığından talep
edilir. İdare bu kayıtları, oluşturacağı elektronik sistemde tutabilir.
(3) İdare, denetim görevlisinin ilave eğitimler
almasına karar verebilir.
(4) İdare düzenleyeceği eğitimlere ilişkin; ulusal
veya uluslararası kurum ve kuruluşlar ile firmalardan eğitici, eğitim ekipmanı veya dokümanı ile eğitim modülleri temin
edebilir.
Liman
devleti denetim görevlisinin yükümlülükleri
MADDE 9- (1) Liman devleti denetimini gerçekleştiren denetim
görevlileri; denetim limanı veya denetlenen gemiler ile ticari ilişki
içinde olamazlar, gemi acentesi ile yasal belgeler ve klas
sertifikası düzenleyen veya gemilere bu belgelerin verilmesi için gerekli incelemeleri
yapan kuruluşlarca istihdam edilemezler ve bunlar adına iş yapamazlar.
(2) Liman devleti denetim görevlileri; klas kuruluşları, gemi acenteleri, malzeme sağlayıcıları
ve gemi donatanları gibi denizcilikle ilgili kuruluşların faaliyet
gösterdiği alanlarda kamu görevi haricinde faaliyette bulunamazlar ve başka
bir şirket veya kuruluş adına gemi denetimi yapamazlar.
(3) Liman devleti denetim görevlileri, Bakanlık
tarafından düzenlenen, liman devleti denetimlerini yapmaya yetkili
olduklarını gösteren kimlik kartını taşırlar ve gemiye gittiklerinde bunu
ilgililere ibraz ederler.
(4) Liman devleti denetim görevlileri; IMO’nun yürürlükteki güncel liman devleti denetimi prosedürleri ve eki liman devleti denetim görevlileri
iyi uygulamalar kodunda belirtilen hususlara tam uyum içerisinde
görevlerini gerçekleştirirler.
(5) Bu Yönetmelikte belirtilen gemilerin denetimi
neticesinde geminin tutulması, denetimin askıya alınması veya geminin bakım
tutum amaçlı tersaneye gönderilmesi hallerinde, denetimi yapan liman
devleti denetim görevlisi denetim bulguları hakkında liman başkanını
bilgilendirir.
Liman
devleti denetim görevlilerinin görevlendirilme şartları
MADDE 10-
(1) Bakanlık, mevcut gemi
yoğunluğuna göre liman başkanlıklarında yeterli sayıda denetim görevlisi
görevlendirir. Denetim görevlileri, ihtiyaca göre birbirine yakın birkaç
liman başkanlığı idari sahasından sorumlu olacak şekilde de İdare
tarafından görevlendirilebilir.
(2) Denetimlerin; gemi yaşı, cinsi ve tonajına
bağlı olarak güverte, makine ve gemi inşa olmak üzere mümkün olduğu ölçüde
farklı bölümlerden mezun en az iki denetim görevlisi ile yapılması esastır.
Acil ve zaruri durumlarda denetim, liman başkanlığının yetkili personel
durumuna göre tek denetim görevlisi ile de gerçekleştirilebilir ancak bu
durum nedeni ile birlikte İdareye bildirilir.
(3) Denetimler, en az 2 saat olarak
gerçekleştirilir. İşgücünün verimli kullanımı amacıyla, denetimler mesai
saatleri içerisinde veya 26/9/2011 tarihli ve 655
sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 2 nci maddesi
kapsamında mesai saatleri dışında, en fazla sayıda gemiyi denetleyecek
şekilde planlama yapılarak gerçekleştirilir. Bu verimli planlamadan liman
başkanı sorumludur.
(4) Liman devleti denetim görevlileri,
tecrübelerinin artırılması amacıyla veya ihtiyaç hasıl
olan limanlarda liman devleti denetimlerini gerçekleştirmek üzere Bakanlık
tarafından süreli olarak görevlendirilebilir, bu görevlendirmelerde süre 3
ayı geçemez.
Liman
devleti denetim görevlilerinin yetkisinin askıya alınması ve yetkinin
devamı
MADDE 11-
(1) Liman devleti denetim
görevlisinin yetkisinin devamı için, merkez teşkilatında veya liman
başkanlıklarında çalışan denetim görevlilerinin bir takvim yılında en az 10
liman devleti denetimi gerçekleştirmesi veya denetime eşlik etmesi ve
Bakanlığın düzenleyici işlemleri ile belirlenen yenileme eğitimlerini
tamamlamış olması gereklidir.
(2) Liman başkanlığı, söz konusu denetimlerin
yapılması amacıyla, denetim görevlilerini diğer liman başkanlıklarında
geçici olarak görevlendirir.
(3) Birinci fıkra kapsamında denetim sayılarının ve
eğitimlerin tamamlanamaması durumunda liman devleti denetim görevlisinin
yetkisi askıya alınır. Bakanlık, yetkisi askıya alınan liman devleti
denetim görevlisini, diğer liman başkanlıklarında görevlendirmeler de dahil olmak üzere personelin verimli kullanılması için
her türlü tedbiri alabilir.
(4) Yetkisi askıya alınan liman devleti denetim
görevlisinin, birinci fıkra kapsamında belirtilen eğitim şartını yerine
getirmesi ve belirtilen sayıda denetime gözlemci olarak katılım sağlaması
durumunda denetim yetkisi aktif hale getirilir.
Liman
devleti denetimleri esnasında ihtiyaç duyulan vasıta, malzeme ve araç
gereçlerin temini
MADDE 12-
(1) Liman devleti denetim
görevlilerinin denetim yapacakları gemilere ulaşımı Bakanlık tarafından
sağlanır. Ulaşımın Bakanlık tarafından sağlanamadığı hallerde liman devleti
denetim görevlilerinin harcırahları, 10/2/1954
tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu esaslarına göre ödenir.
(2) Liman devleti denetim görevlilerinin denetim
sırasında iş sağlığı ve güvenliği ile işin gereği açısından ihtiyaç
duyacakları koruyucu giysi, baret, emniyet ayakkabısı, kontrol çekici, el
feneri, fotoğraf makinesi, diğer teknik araç ve gereçler ile denetim
faaliyetlerine ilişkin doküman ve yayınlar Döner Sermaye İşletme Dairesi
Başkanlığı bütçesinden İdare vasıtasıyla karşılanır. İhtiyaçlar iki yılda
bir yaz ve kış mevsimine uygun olarak tedarik edilir. İş sağlığı ve güvenliği
ile ilgili gereklilikler sağlanmadan denetim gerçekleştirilmez.
(3) Liman idari sınırları içinde kıyı tesislerinde
bağlı bulunmayan veya demirleme sahalarında bulunan gemilere yapılacak
denetimlerde, varsa Bakanlığa ait liman kontrol botu kullanılır. Liman
kontrol botunun arızalı olması veya hava ve deniz şartlarının uygunsuzluğu
gibi mücbir sebepler olması durumunda denetime, en uygun ulaşım vasıtası
ile gidilir. Liman kontrol botunun tüm giderleri Döner Sermaye İşletme
Dairesi Başkanlığı bütçesinden karşılanır. Liman kontrol botu bulunmayan
liman başkanlıklarında bu ihtiyaç, varsa Bakanlığın bağlı, ilgili veya
ilişkili kurum/kuruluşlarının deniz araçları vasıtası ile karşılanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Denetime İlişkin Usul ve Esaslar
Asgari
denetim yükümlülüğü
MADDE 13-
(1) İdare tarafından yapılacak
yıllık toplam denetim sayısı, öncelikle taraf olunan liman devleti denetimi
mutabakat muhtıralarında belirlenen denetim yükümlülüğü hükümlerine göre
belirlenir ancak İdare, belirlediği hedef gemi kriterlerine
göre asgari denetim sayısını değiştirebilir.
Denetlenecek
gemilerin tespiti
MADDE 14-
(1) Gemilerin denetiminde;
a) Taraf olunan liman devleti denetimi mutabakat
muhtıraları tarafından veya İdarenin talimatları ile belirtilen hedef
gemilere,
b) Arıza yapan veya kazaya karışan gemilere,
c) Hakkında eksiklik/şikâyet bildirimi bulunan
gemilere,
ç) Ülkemiz limanlarına ilk defa gelen veya en son
gelişi üzerinden 12 aydan fazla süre geçmiş gemilere,
öncelik verilir.
(2) İdare tarafından yayımlanacak öncelik
faktörleri ve denetlenecek geminin durumu göz önünde bulundurularak
gemilerin denetim programı, liman başkanı tarafından hazırlanır ve
onaylanır. Liman başkanı, bu yetkisini liman başkan yardımcısına
devredebilir.
(3) Birinci fıkra kapsamına giren gemiler hariç
olmak üzere;
a) Taraf olunan mutabakat muhtırasına üye devletler
tarafından son 6 ay içerisinde denetlenen,
b) Denetim yapılması için herhangi bir açık gerekçe
bulunmayan,
gemilerin denetimine öncelik verilmez.
(4) İdare, gemilerin denetimi için öncelik
faktörleri ile ilgili kurallar oluşturabilir. Öncelik faktörlerinin belirlenmesinde,
İdare tarafından öngörülen denetim gerekliliklerine karşılık gelecek
şekilde ulusal önceliklendirme sistemi
oluşturabilir; mutabakat muhtırası sistemi gibi bir sistem veya diğer
uluslararası veya bölgesel sistemler kullanılabilir. İdare ayrıca,
ülkemizde gerçekleştirilen liman devleti denetimi ile ilgili faaliyetler
hakkında bu bilgi sistemlerine, başka devletlere, uluslararası veya
bölgesel kurumlara bilgi ve istatistik gönderebilir.
(5) İdare denetimlerle ilgili veri tabanı
oluşturur.
Denetim
esasları
MADDE 15-
(1) Liman devleti denetim
görevlisi; yaptığı denetimde asgari olarak IMO’nun
yürürlükteki güncel liman devleti denetimi prosedürlerinde yer alan bilgi
ve dokümanları inceler, bu denetimlerde, hijyenik
koşullar ile makine dairesi ve yaşam mahalli de dahil olmak üzere geminin
genel durumunu; bu Yönetmelikte, liman devleti denetimi prosedürlerinde,
Türkiye’nin taraf olduğu liman devleti denetimi mutabakat muhtıralarında ve
uluslararası sözleşmelerde belirtilen usul ve esaslar ile İdarenin
talimatlarını uygulayarak kontrol eder.
(2) Liman devleti denetim görevlisi, bu bilgi ve
dokümanlar dışında uluslararası sözleşmeler gereği gemide bulunması zorunlu
olan tüm ilgili bilgi ve dokümanları inceleme yetkisine sahiptir.
(3) Denetimlerden sonra geminin veya ekipmanının durumunun veya personelin, sözleşmelerin
öngördüğü gerekleri karşılamadıklarına dair açık gerekçeler mevcut ise,
gemideki faaliyetlerin uygunluğunun belirlenmesi için detaylı denetim
yapılır.
(4) Liman devleti denetim görevlisinin mesleki
yargısına göre geminin, ekipmanının veya
personelinin daha detaylı denetlenmesini gerekli kılacak kanıtların mevcut
olması halinde açık gerekçelerin var olduğu kabul edilir.
(5) Liman başkanlığının veya liman devleti denetim
görevlisinin, ilgililere denetim yapılacağına dair önceden haber verme
zorunluluğu yoktur.
(6) 500 groston altındaki gemilerin denetimlerinde,
liman devleti denetim görevlisi yürürlükteki uluslararası sözleşmelerin
uygulanabilir gerekliliklerinin ve uluslararası sözleşmelerin kapsamına
girmeyen konularda geminin emniyet, sağlık veya çevreye açıkça tehlike
oluşturmamasının sağlanması için gerekli faaliyetleri gerçekleştirir. Bu
fıkranın uygulanmasında liman devleti denetim görevlileri, IMO’nun yürürlükteki güncel liman devleti denetimi prosedürleri ve eklerini rehber olarak kullanır.
(7) Uluslararası sözleşmelerden birisine taraf
olmayan bir devletin bayrağını taşıyan bir gemi denetlenirken, liman
devleti denetim görevlisi, söz konusu sözleşmeye taraf bir devletin
bayrağını taşıyan bir gemiye uygulanan gereklilikleri eşdeğer halde uygular.
(8) Taraf olunan mutabakat muhtırası hükümlerine
göre genişletilmiş denetim kapsamına giren gemiler, ilgili muhtıra prosedürleri uyarınca genişletilmiş denetime tabi
tutulur.
(9) IMO’nun yürürlükteki
güncel liman devleti denetimi prosedürleri ve
ekleri, taraf olunan mutabakat muhtırası prosedürleri ve liman devleti
denetimi ile ilgili İdarenin uygulama talimatları, İdarenin internet
sayfasında veya İdare tarafından oluşturulan elektronik sistem üzerinden
yayımlanır.
Gemilerin
denetlenememesi halinde yapılacak işlem
MADDE 16-
(1) Liman devleti denetim
görevlisi, 14 üncü maddenin ikinci fıkrası kapsamında kendisine denetlenmek
üzere bildirilen bir geminin denetimini yapamadığı hallerde, denetimin
yerine getirilemediğini ve bunun nedenlerini derhal liman başkanlığına
bildirir.
(2) Denetimi yapılamayan gemi, Türkiye’de bir başka
limana uğradığında, liman devleti denetim görevlisi tarafından bu
Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre denetlenir.
Gemi
girişlerinin reddedilmesi tedbirleri
MADDE 17-
(1) Geminin ülkemiz veya taraf
olunan mutabakat muhtıralarına üye ülke limanlarında tutulma kararına
rağmen izinsiz olarak limandan ayrılması halinde veya tamir görmek üzere
uğrak yapacağını beyan ettiği tersaneye gitmemesi halinde gemiye Türk
limanlarına 6 ay süre ile giriş yasağı uygulanır. Bu fıkra kapsamındaki
giriş yasağının uygulanması ve kaldırılmasında, taraf olunan mutabakat
muhtıralarında yer alan hükümler de dikkate alınır.
(2) Ülkemizde gerçekleştirilen liman devleti
denetimleri neticesinde son 36 ay içerisinde üç veya daha fazla tutulması
olan geminin Türk limanlarına girişine izin verilmez.
(3) Girişe izin verilmemesi tedbiri, geminin üçüncü
defa tutulmuş olduğu limandan ayrılmasına izin verilmesinden sonra veya
birinci fıkrada yer alan durumun gerçekleştiğinden haberdar olunmasından
sonra derhal uygulanır. Yasaklama kararı, liman yönetimi bilgi sistemine
nedeni belirtilerek işlenir ve İdarenin internet sayfasında duyurulur.
Yasaklama kararının kaldırılması, ilgili geminin geldiği liman başkanlığı
tarafından uygulanır ve İdareye bilgi verilir.
(4) İkinci fıkra kapsamında giriş yasağı uygulanan
gemiye; ilk defa 12 ay, giriş yasağının bitiminden sonra 12 ay içinde Türk
limanlarında tekrar tutulması halinde ise 24 ay süre ile Türk limanlarına
giriş yasağı uygulanır.
(5) Bu maddede yer alan koşullar yerine geldiğinde,
gemi kaptanı, donatanı ya da işleticisi ve acentesi geminin giriş yasağına
ilişkin, liman başkanlığı tarafından bilgilendirilir.
(6) İkinci fıkra uyarınca giriş yasağı konulan
gemiler, giriş yasağı süresinin bitmesi akabinde ilk Türk limanına
gelişinde öncelikle denetlenir.
(7) İkinci defa giriş yasağı uygulanan bir geminin,
Türk limanlarında tutulması halinde kalıcı giriş yasağı uygulanarak geminin
Türk limanlarına girişine izin verilmez.
(8) Taraf olunan mutabakat muhtıraları uyarınca
bölge genelinde gerçekleşen tutulma sayısından kaynaklı giriş yasağı
tedbiri uygulanması yönünde hüküm getirilmesi halinde, giriş yasağı tedbiri
ayrıca uygulanır.
(9) İdare, yapılan denetimler neticesinde mutabakat
muhtıralarının kara listelerinde yer alan veya performans listelerinde hiç
yer almayan bayrak devletlerine ait gemiler ile standart altı gemi
listesinde yer alan gemilerin Türk limanlarına girişlerini kısıtlayabilir.
Denetim
raporu düzenlenmesi
MADDE 18-
(1) Denetimi müteakip liman
devleti denetim görevlisinin hazırlayacağı, üye olunan mutabakat
muhtıralarına uygun şekilde kaptan tarafından da imzalanmış denetim
raporunun bir nüshası gemi kaptanına verilir. Gemi kaptanının düzenlenen
rapora imza atmaktan imtina etmesi durumunda, raporun bir nüshası gemiye
bırakılır veya geminin yetkili acentesine verilir. Düzenlenen rapora itiraz
20 nci maddede belirtilen usul ve esaslara göre
yapılır.
(2) Denetim raporu düzenlenirken, tespit edilen
eksiklik maddelerinin yazımında taraf olunan mutabakat muhtıralarının
ilgili dokümanlarında belirtilen eksikliklere ait cümle/kelime kalıpları
kullanılır. İdarece düzenlenen eğitimlerde, bu hususa ayrıca yer verilir.
Eksikliklerin
tespiti, giderilmesi ve tutulma
MADDE 19-
(1) Liman devleti denetim
görevlisi, bu Yönetmelik uyarınca yapılan denetimler sonucu tespit edilen
eksikliklerin düzeldiği veya düzeleceği hususundan emin olmak zorundadır.
(2) Liman devleti denetim görevlisi; tutulma
maddeleri öncelikli olmak üzere, tespit ettiği eksikliklerde kural
referansı belirtir, tutulmaya neden olan eksikliklere ait fotoğrafları,
mutabakat muhtırası sistemine kaydeder. Eksikliklerin giderildiğine dair
fotoğraflar ise liman başkanlığında saklanır. Bu fıkrada belirtilen
hususlarda gerekli kontroller, İdare ve liman başkanlığı tarafından
yapılır.
(3) Emniyet, sağlık veya çevre yönünden ciddi
eksikliklerin bulunması halinde, liman devleti denetim görevlisi, geminin
tutulmasını veya eksiklik tespit edilmiş olan faaliyetin durdurulmasını sağlar.
Liman devleti denetim görevlisinin, eksiklik giderilinceye kadar veya
yolcular ve mürettebatın emniyet ve sağlığına, diğer gemilere, deniz çevresine
yönelik risk oluşturmadan geminin gerekli şartlara tabi olarak denize
açılabileceğini veya operasyonun tekrar başlatılabileceğini tespit edinceye
kadar tutulma/faaliyetin durdurulması kararı kaldırılmaz.
(4) Liman devleti denetim görevlisi, bir geminin
tutulmasının gerekli olup olmadığı konusunda mesleki bilgi ve tecrübesine
göre değerlendirme yaparken IMO’nun ve taraf
olunan mutabakat muhtıralarının ilgili prosedürlerinde
yer alan kriterleri göz önünde bulundurur. Tutulma kararının verilmesi
durumunda, tespit edilen eksiklikler tutulma limanında kısa sürede
düzeltilemiyor ise liman devleti denetim görevlisi, geminin, eksikliğin
kısa sürede düzeltileceği en yakın uygun limana gitmesine müsaade edebilir
veya eksikliğin belirli bir süre içinde düzeltilmesini isteyebilir. Bu
konuda, 21 inci maddede öngörülen usuller geçerli olur.
(5) Liman devleti denetim görevlisi, denetim
esnasında bir geminin genel durumunun standart altı olduğunu tespit ettiği
istisnai hallerde, sorumlu taraflarca geminin uluslararası sözleşmelere
uygunluğunu sağlamak için gerekli işlemler yapılıncaya kadar geminin
denetimini askıya alabilir.
(6) Bu Yönetmelik uyarınca yapılan denetimlerde
geminin tutulması durumunda, liman başkanı, yazılı olarak denetim raporunu
da dahil etmek suretiyle geminin bayrak devleti
idaresine, mümkün değil ise o devletin konsolosluğuna veya yokluğunda en
yakın diplomatik temsilcisine geminin tutulduğunu derhal bildirir. Ayrıca,
uluslararası sözleşmeler uyarınca bayrak devleti adına düzenlenen
belgelerden sorumlu yetkilendirilmiş klas kuruluşu
da bu hususta bilgilendirilir.
(7) Bu Yönetmelik hükümleri, liman devleti denetimi
ile ilgili bildirim ve rapor hazırlama usullerine dair uluslararası
sözleşmelerin verdiği ilave yükümlülükleri etkilemez.
İtiraz
hakkı
MADDE 20-
(1) Bir geminin sahibi, işleteni
veya bayrak devleti, liman devleti denetim görevlisince verilen tutulma
kararına itiraz etme hakkına sahiptir. Gemi acentesinin yaptığı başvuru
dikkate alınmaz. İtiraz başvurusu, tutulmanın askıya alınması sonucunu
doğurmaz.
(2) İtiraz başvurusu, geminin tutulma tarihinden
itibaren en geç 1 ay içerisinde İdareye yapılır.
(3) İlgili liman devleti denetim görevlisi, itiraz
hakkı konusunda gemi kaptanını bilgilendirir.
(4) Geminin gereksiz yere tutulması veya
geciktirilmesi hallerinde geminin sahibi veya işleteni, yargı yoluna
başvurabilir. Gereksiz yere tutulma veya geciktirme iddiası açısından ispat
külfeti, gemi sahibine veya işletenine aittir.
Tutulma
sonrası tamamlama denetimi
MADDE 21- (1) 19 uncu
maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen eksiklikler denetim limanında
düzeltilemiyor ise liman devleti denetim görevlisi, bayrak devletinin
yetkili makamınca belirlenen ve liman devleti denetim görevlisince kabul
edilen koşullara uyulması şartıyla, geminin liman başkanlığınca da uygun
görülen, gemi kaptanı tarafından seçilen en yakın onarım tersanesine
gitmesine izin verebilir. Söz
konusu koşullar, yolcuların veya gemi personelinin emniyet ve sağlığı ile
diğer gemiler veya deniz ortamı bakımından risk oluşturmadan geminin onarım
tersanesine gidebilmesini sağlamaya yeterli olmalıdır.
(2) Birinci fıkrada belirtilen durumlarda liman
devleti denetim görevlisi, onarım tersanesinin bulunduğu devletin yetkili
makamına ve 19 uncu maddenin altıncı fıkrasında belirtilen taraflara
yolculuk için öngörülen bütün koşulları bildirir. Ülkemizde böyle bir
bildirimi alan ilgili liman başkanlığının denetim birimi, bildirimde
bulunan liman başkanlığına yapılan işlem konusunda bilgi verir.
(3) İdare, birinci fıkrada belirtilen denetim
limanındaki liman devleti denetim görevlisince belirlenmiş koşullara
uymaksızın denize açılan veya belirtilen onarım limanına uğramayarak
uluslararası sözleşmelerin gereklerine uymayan gemilere 17 nci madde kapsamında giriş yasağı uygular. Bu fıkra,
taraf olduğumuz bir liman devleti denetimi mutabakat muhtırasına üye bir
ülkenin limanında denetim sonucunda emniyet, sağlık veya çevre yönünden
ciddi eksikleri olduğu belirlenerek tutulan gemiler için de uygulanır.
(4) Üçüncü fıkrada belirtilen durumun tespiti
halinde, denetim limanındaki veya ilgili limandaki denetim birimi diğer
ilgili devletlerin yetkili makamlarını derhal uyarır.
(5) Liman başkanlığı, emniyete ilişkin çok önemli
gerekçelerle veya kirlenme riskini asgariye indirmek gibi mücbir sebeplerle
eksikliklerin giderilmesi amacıyla, geminin limana girişine izin verebilir.
Eksikliklerin
bildirimi
MADDE 22- (1) Kılavuz
kaptanlar; gemilerin yanaşma ve ayrılmaları ile boğaz geçişleri ve kılavuz
kaptan eşliğinde seyir yapılan diğer hallerde, görevleri esnasında
kılavuzluk hizmeti vermiş oldukları geminin emniyetli seyrini engelleyecek
veya seyir, can, mal ve çevre emniyeti açısından risk oluşturacak eksiklik
veya uygunsuzluk gördüklerinde, derhal ilgili liman başkanlığına bilgi
verirler. Bu hususları
bildirmeyen kılavuz kaptanlar hakkında ilgili mevzuat kapsamında işlem
tesis edilir.
(2) Liman başkanlıkları personeli, sahada görevli
olduğu sırada, limanda veya demirde bulunan bir gemide seyir, can, mal ve
çevre emniyetine ilişkin eksiklik veya uygunsuzluk gördüklerinde derhal
liman başkanlığına bilgi verir. Liman başkanlığı eksiklikleri giderecek
tedbirleri alır ve geminin denetlenmesi için personel görevlendirmesi
yapar.
(3) Gemideki yaşam ve çalışma koşullarıyla ilgili
meşru menfaatleri olan kişi ve kuruluşlardan gelen şikâyetler, taraf olunan
uluslararası sözleşmeler kapsamında araştırılır. Şikâyette bulunan kişi ve
kuruluşlar, şikâyetiyle ilgili yapılan işlemler hakkında bilgilendirilir.
(4) Liman tesisi yetkilileri ve diğer ilgililer,
gemide bulunan eksiklik ve uygunsuzlukları liman başkanlığına bildirirler.
İş
birliği
MADDE 23-
(1) İdare, liman devleti denetim
görevlilerinin limana gelen gemiler hakkında gerekli bütün bilgileri elde
edebilmesini sağlamak amacıyla liman başkanlıkları ve ilgili diğer makamlar
veya ticari kuruluşlar arasında iş birliğine yönelik düzenlemeler yapar.
(2) İdare, ilgili Türk makamları ve diğer ilgili
devletlerin yetkili makamları arasında bilgi paylaşımı ve iş birliğine
yönelik faaliyetler yürütür.
Denetim
ücretleri
MADDE 24-
(1) Gemiye iki veya daha fazla
denetim yapılması halinde denetim ücretleri, gemiyi işleten firma veya
temsilcisi tarafından karşılanır.
(2) 17 nci maddenin
altıncı fıkrası kapsamında yapılan denetimin ücreti, gemiyi işleten firma
veya temsilcisi tarafından karşılanır.
(3) Denetim ücreti, gemiye ikinci çıkış için 18.000
Türk lirası ve sonraki her çıkış için bir önceki miktarın yüzde yüz
artırımlı olacak şekilde Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığı hesabına
yatırılır. Bu miktar her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca tespit ve ilan olunan
yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere
artırılır.
(4) Denetim masraflarının tamamı ödeninceye kadar
geminin tutulma kararı devam ettirilir.
(5) Liman başkanlıklarında mesai dışında verilen
hizmetlere ilişkin ücretler, Bakanlık tarafından yayımlanan mevzuat
kapsamında gemiyi işleten firma veya temsilcisi tarafından ayrıca
karşılanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yaptırımlar
MADDE 25-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
veya denetimler sonucunda sözleşme ihlallerinin tespit edilmesi halinde,
4922 sayılı Kanun hükümleri ile ilgili diğer mevzuatta belirtilen
yaptırımlar uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 26-
(1) 26/3/2006
tarihli ve 26120 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Liman Devleti Denetimi Yönetmeliği
yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) 6 ncı
maddede yer alan liman devleti denetim görevlisinin yetkilendirilmesine
ilişkin şartlar, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce
yetkilendirilmiş olan kişiler açısından uygulanmaz.
Gemi
girişlerinin reddedilmesi
GEÇİCİ
MADDE 2- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten önceki tutulmalar, 17 nci
maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen giriş yasağının uygulanmasında
dikkate alınmaz.
Yürürlük
MADDE 27-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 28-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.