Anayasa Mahkemesi Başkanlığının 20/5/2021 Tarihli ve 2018/21949 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-09-10

10 Eylül 2021 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31594
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
GENEL KURUL KARAR İDRİS ERTAŞ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/21949Karar Tarihi : 20/5/2021
Başkan : Züht0 ARSLAN Başkanvekili :Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili :Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI Irfan FIDAN 
Raportör : Selçuk KILIÇ
Başvurucu : İdris ERTAŞ
Vekill : Av. Mesut AYDOĞaN 

I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru; kamu görevine atanmama işleminin iptali talebiyle açılan davada hūkmün esas dayanağı olan belgeye erişim imkânının tanınmaması ve sadece idarece sunulan istihbarat kaynaklı bilgiler gerekçe gösterilerek karar verilmesi nedeniyle silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin, atanunama gerekçesine dayanak gösterilen bilgi notunda yer alan terör örgtitü ilişkisi ithamı nedeniyle masumiyet karinesinin, tesis edilen haksız işlem nedeniyle kamu hizmetine girme hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU ŞÜRECI 
2.Başvuru 18/7/2018 tarihinde yapılmıştır.
3.Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yaptlan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.


4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölūm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasıa karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir Örmeği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.

7.Başvurucu, Bakanlığın görüişüne karşı beyanda bulunmamıştır.
8. İkinci Bölüm tarafindan niteliği itibarıyla Genel Kurul tarafindan karara bağlanmaşıgerekli görüldāğünden başvurunun AnayasaMahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük)28. maddesinin (3) numaralı fikrası uyarınca Genel Kurula sevkine karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR 
9.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar Özetle şðyledir:
A. Arka Plan Bilgisi 
10,Tūrkiye 15 Temmuz 2016 tarihinde askerî bir darbe teşebbüstīyle karşı karşıya kalmıştır. Devletin yetkiliorganlanı tarafindan tehdit değerlendirmesi yapılarak demokratik anayasal düzene, bireylerin temel hak ve hürriyetlerine, millî güvenlige yönelik tehdit oluşturan tüm terör Örgütlerine ve illegal yapılanmalara karşt tedbirler alınmasıkararlaştırımıştır (ayrıntılar için bkz. Aydın Yavuz ve diğerleri [GKj, B. No: 2016/22169.20/6/2017).

11. Amlan tedbirier kapsamında olağanüstü hål ilan edilmiş ve olağanüstüı hâl kanun hükmünde kararnameleri çıkanılmıştir. Bu çerçevede 22/7/2016 tarihinde kararlaştırılan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbiriere İlişkin Kanun Hūkmünde Karamame (667 sayıhı KHK) 23/7/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürūriüğe girmiştir.

12. 667 sayılt KHK'mn 4. maddesinde devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna Milli Gāvenlik Kurulunca karar verilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terōr Örgütlerine tiyeliği, mensubiyeti veya iitisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen her türlt kadro, pozisyon ve stattde (işçi dâhil) istihdam edilen personelin kamu görevinden çıkarılmalan öngörülmüştür.

13, 667 sayılı KHK 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Kanun'un 29/j0/2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi sonucunda kanunlaşmıştır.
B. Somut Başvuruya İlşkin Olay ve Olgular 
14. Başvurucu 2016 yılı Kamu Personeli Seçme Sınavı'nda aldığı puanla kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonlarına yapılan ikinci yerleştirme sonuçlarına göre Kültür ve Turizm Bakanlığının Erzincan teşkilatrna kütüphaneci olarak yerleştirilmiştir.

15. 23/6/2017 tarihli işlemle başvurucuya 667 sayılı KHK'da yer alan "terðr ōrgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca. Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara ūyeliği. mesuliyett veya iltisaki yahut bunlorla irtibatı olduğu değerlendirilen" hükmüi uyarınca yapılan değerlendirme sonucu ve Kültür ve Turizm BakanlığıTeftiş Kurulu Başkanlığıın 13/6/2017 tarihli onayıa istinaden atamasının yapılmadığı bildirilmiştir.

16.Başvurucu, sōz konusu işleme karşı Mardin I. Idare Mahkemesinde [9/7/2017tarihinde iptal davası açmıştır. Dava dilekçesinde başvurucu; atanmama işleminin ortada herhangi bir suç isnadı bulunmadan, bu konuda ifadesine veya savunmasına başvurulmadan,kendisine en ufak bir bilgilendirme yapıłmadan gerçekleştirildiğini, hiçbir somut gerekçe ve delil olmamasına karşın atamasının iptal edildiğini, kararın hukuka aykırı olduğunu ifade etmiştir.

17. Mardin 1. Idare Mahkemesince 3/8/2017 tarihinde davanın yetki yönünden reddine ve dosyanın yetkili Ankara idare mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, dava dosyası Ankara I 5. Idare Mahkemesi (Mahkeme) esasına kaydedilmiştir.
18. Davalı idare tarafindan Mahkemeye 1/1 1/2017 tarihinde ilk savunma dilekçesi sunulmuştur. Dilekçede; Küitür ve Turizm Bakanlığı Bakanlık makamı onayıın birinci sayfasında başvurucunun ilişik kaydına rastlandığı ifadesine yer verildiğinden kadroya alınmasının uygun görülmediği ifade edilmiştir. Savunma dilekçesinde, 667sayılı KHK'nın 4. maddesinde belirtilen hükme gōre hâlihazırda kamu personeli olsa idi kamu görevinden çıkarılması gerekecek kişilerin kamu personeli statüisüne alınmamasının kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından uygun ołduğu savunulmuştur. Dilekçede ayrıca işlem dosyasının ilgili bølümlerinin savunma ekinde sunulduğu belirtilmiştir.

19. Başvurucu 20/11/2017tarihinde Mahkemenin kayıtlarınagirendilekçesiyle,davalı idarece sunulan cevap dilekçesinin ekinde bakan onayı, inceleme raporu ve eklerinin yer aldığı belirtilmesine karşın kendisine sadece cevap dilekçesinin göndcrildiğini,bahsedilen eklerin tarafina tebliğedilmediğini belirtmiştir.Cevaba karşt savunmalarını ve cevaplarınt sunabifmesi için davanın temel konusunu oluşturan sõz konusu belgelerin tarafina tebliğ edilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Bu talebe Mahkemece herhangi bir cevap verilmemiştir.

20. Mahkemece 28/2/2018 tarihinde davanin reddine oyçokluğuyla karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde, başvurucunun atamasının hakkında yapılan inceleme ve araştırma sonucunda 2012-20I5 yılları arasında PKK/KCK eylem etkınlik kaydına rastlandığıve eylem etkinlik potansiyeli taşryan kişiler arasında değerlendirildiği şeklindeki bilgi notu Üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanhığuın 13/6/2017 tarihli onayı ile 667 sayılı KHK'ya atıfta bulunularak yapılmadığı belirtilmiştir. Ardından 667 saythı KHK ile 14/7/1965 tarihli ve 657 sayilı Devlet Memuriar Kanunu kapsamıda mevzuat değerlendirmesi yapılmış ve netice itibarıyla yıkıcı ve bölüctı terör örgütü ile irtibatı ve iltisakı olması sebebiyle güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanan başvurucunun atamasıın yapılmamasına ilişkin işlemde hukuka aykınılıtk bulunmadığı belirtilmiştir.
2I. Karşıoyda ise dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden başvurucu hakkında herhangi bir adli, idari soruşturma ya da adli sicil kaydının bulunmadığının anlaşıldığı,sadece 2012-2015 yilları arasında nerede, ne zaman, hangi şartlarda gerçekleştiği belli olmayan PKK/KCK eylem etkinlik kaydı ve eylem etkinlik potansiyeli taştyan kişiler arasında 

değerlendirildiği şeklinde subjektif bir bilgi notunun bulumduğunun görüldāğü belirtilmiştir.Doğruluğu kesin olarak teyit edilmemiş,istihbari mahiyetteki bilgi notlarının tek başına güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmast için yeterli olmadığı, davalı kamu idaresince başvurucu hakkında bir karara ve sonuca varilırken ilave araştırmalar yapılması.başvurucunun yasa dışı terör örgütlerine Gyeliğini, bu ðrgūtle irtibatını ve iltisakını ortaya koyan, destekleyen, hukuken kabul edilebilir, somut bir tespitin bulunup bulunmadığıhususunda devletin yetkili kurum ve kuruluşlarından bilgi istenmesi ve elde edilen her tūrlāşüpheden uzak, kesin, somut tespitler değerlendirilerek bir sonuca variması gerektiği vurgulanmıştır. Diğer taraftan dava konusu işlemin 667sayılı KHK'nın 4. maddesine istinaden tesis edildiği, söz konusu madde tle kamu görevlileri ile ilgili alınacak tedbirlerin dÜzenlendiği, halihazırda kamu görevlisi olmayan başvurucunun atanma talebinin bu gerekçe ile reddedilmesinin ise hem sebep yönünden hem de eksik inceleme ve araştirmaya dayal olarak tesis edilmiş olması nedeniyle hukuka uygun olmadığı ifade edilmiştir.
22. Başvurucu, ret hükmüne yönelik istinaf talebinde bulunmuştur. İstinaf dilekçesinde başvurucu, karara dayanak gösterilen belgelerin talep etnesine karşın tarafina tebliğ edilmediğini ve savunma hakkının kısıtlandığını belirtmiştir. Bununla birlikte aleyhine kurulan hükme dayanak teşkil eden hakkındaki bilgi notumun nereden geldiğine, kimin tarafindan tutulduğuna, hangi eyleme ve ne tür bir eylem etkinliğine katıldığına ilişkin bir bilgi taşımadığınt, hiçbir temele veya delile dayandırılmayan söz konusu bilgi notuna istinaden kurulan mahkeme hükmünün hukuka aykırı olduğunu ve bu şekilde doğruluğu kesin olarak teyit edilmemiş istihbarı mahiyetteki bilgi notlarının tek başına güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmaşıiçin yeterli olamayacağını ifade etmiştir. Başvurucu ayrica hiçbir illegal yapılanma veya terör õrgütü ile en ufak bir bağının veya irtibatının asla söz konusu olmadığını ve olamayacağını, Mahkemece kurulan hükmün tamamen eksik inceleme sonucu alındığını ve kanuna açtkça aykırılık teşkil ettiğini ileri sürmüştür.
23. Başvurucunun istinaf başvurusu Ankara Bölge Idare Mahkemesi I. Idari Dava Dairesi (Bölge Idare Mahkemesi) tarafindan 24/5/2018 tarihli karar ile kesin olarak reddedilmiştir.

24. Nihai karar 20/6/2018 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu 18/7/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV, İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
25. 667 sayılı KHK'nın "Kamu görevlilerine ilişkin tedbirler" kenar haşlıklı 4.maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlk Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşıfaaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahu bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen:
f) 14/7/1965 tarihli ve 657 saylı Devlet Memurları Kanunu ile bu Kamun Hükmünde Kararnamenin 3 ünct maddesinde belirtllenler hartç diğer mevzuata tabi her sürlü kadro,pozisyon ve statüde (işçi dahil) istihdam edilen personel, ilgili kurum veya kuruluşun en üst 

yðneticisi başkanlığında bağli, ilgili veya ilişkili bakan tarafindan otuşturulan kurulun tekdifi üzerine ilgisine göre ilgili bakan onayıyla kamu görevinden çıkarılı
g) Bir bakanlığa bağlı, ilgili veya ilişkili ołmayan diğer kurumlarda her türlü kadro.poztsyon ve statüde (lşci dahil) istihdam edilen personel, birim amirinin teklifi üzerine atamaya yetkili amirin onayıyla kamu gōrevinden çıkarılır. …"
26.6749 sayılı Kanunư 4, maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Terör Örgütlertne veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşıfaaliyette bulunduğuna karar verilen yapi, oluşum veya gruplara iyeliği, mensubiyeti veya iltisaka yahua bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen:
D) 657 sayrlı Devlet Memurları Kanumuna ve diğer mevzuata tabi her türla kadro,pozisyon ve statüde (lşçt dåhil) istihdam eđilen personel, ilgili kurum veya kuruluşun en üst yōneticisi başkanlığında bağli, llgili veya ilişkili olunan bakan tarafından oluşturulan kurulun teklif üzerine ilgili bakan onayıyla kamu görevinden çıkarıı. Bu Kanunun 3 ünca maddesinde belirtilenlerin işlemleri tse söz konusu maddedeki usule göre yapılır.
g) Błr bakanlığa bağli, ilgili veya ilişkili olmayan diğer kurumlarda her türlü kadro,pozisyon ve statūde (işçi dâhil) istihdam edilen personel, birim amirinin tektifi üzerine atamaya yetkili amirin onayıyla kamu görevinden çıkarırr. .…"
27. 657 sayılı Kanun'un "Genel ve özel şartlar" kenar başhıklı 48. maddesinin olay tarihindeki ilgili kısmı şðyledir:
"Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.
A) Genel şartlar:
...
8. Gtvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapımış olmak. .."
28. 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı Idari Yargılama Usul0 Kanunu'nun 16.maddesinin iigili kışmı şöyledir:
"Dava dilekçelerinin ve eklerinin birer örneği davalıya, davalının vereceği savunma davacrya tebliğ olumur.

Davacının ikinci dilekçesi davalrya, davalının vereceği ikinci savunma da davacıya tebliğ edilir.

.••
Davalara ilişkin işlem dosyalarvnın aslı veya onaylı örneği ldarenin savunması ile birlike, Danıştay veya ilgili mahkeme başkanlığına gönderilir."
29.2577 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ilgili kışmı şöyledir:

"Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergı mahkemeleri, bakmakta olduklarıdavalara ait her türlu incelemeyi kendiliğinden yapar, Mahkemeler belirienen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her rürlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilirter. Bu husustaki kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesi mecburidir. ."
B. Ulnslararast Hukuk 
1. İlglli Sözleşme 
30. Avtupa Insan Haklan Sözleşmesi'nin (Sözleşme) “Adil yargulanma hakkı"kenar başlıklı 6. maddeşinin ilgili kısmt şöyledir:
"I. Herkes medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, kamunla kaurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafindan davasının makul bir süre içinde, hakkuniyete uygun ve açık olarak görülmesini isteme hakkana sahiptir. ...

2. Bir suç ile itham edilen herkes, suçluluğu yasal olarak sabit oluncava kadar masum sayılır. ..."
. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtibadı
aSilabları Eşitliği ve Çelişmeli Yargılama İlkelerine İlişkin İçtihat 
31. Avrupa Insan Hakları Mahkemesine (AlHM) göre Sözleşme'deki hakların etkili bir biçimde korunması için davaya bakan mahkemelerin Sözleşme'nin 6. maddesine göre "tarafların dayanakdarı, iddialarını ve delillerini etkili bir biçimde inceleme görevi" vardır (Dulaurans/Fransa, B, No: 34553/97, 21/3/2000, § 33).

3. Hakkaniyete uygun yargılanmanın temel unsuru, yargılamanın çelişmeli olmasıve taraflar arasında silahların eşitliğiin sağlanmasıdır (Rowe ve Davis/Birleşik Krallık [BD],B. No: 28901/95, 16/2/2000,§60). Adilyargılanma hakkının unsurlarından olan çelişmeli yargılama ilkesi taraflara, dava dosyasındaki belgeler hakkında bilgi sahibi olma ve yorum yapma hakkını tanımayı, bu nedenle tarafların yargılamanın btitününe aktif olarak katılmasınıgerektirmektedir.Bu anlamda mahkemece tarafların dinlenmemesi, taraflara delillere karşıçıkma imkânı verilmemesi yargılama faaliyetinin hakkaniyete aykır hâle gelmesine neden olabilecektir (Feldbrugge/Hollanda, B. No: 8562/79, 29/5/1986, § 44).
33.Sözleşme'nin 6, maddesinde davada kullanılan delillerin ispat güçleri ile ilgili bir düzenleme bulunmamakla birlikte AfHM delillerin kabul edilebilirliğiile ilgili olarak somut davada kullanılan delillerin silahların eşttliği ve çelişmeliyargtlama ilkeleri gözetilerek tartışılıp tartışılmadığını ya da söz konusu delillerin yargılamanın bir bütün olarak adil olup olmamasına ctkisinideğerlendirmekie (Tamminen/Finlandiya,B. No: 40847/98,15/6/2004, §§ 40, 41; Barberà, Messegué ve Jabardo/lspanya, B. No: 10590/83, 6/12/1988,§§ 68, 81-89) ve birçok kararında Sözleşme'nin 6. maddesinin adil yargılanma hakkınıgüvence altına almakia beraber Öncelikli olarak ulusal hukuk bağiamında dtizenlenmesi gereken bir konu olan delillerin kabuł edilebilirliğine ilişkin bir kuralortaya koymadığınıbelirtmektedir (Schenk/Îsviçre, B. No: 10862/84, 12/7/1988, §§45, 46; Desde/Türkiye, B.No: 23909/03, 1/2/2011, § (24).


4. AlHM, hükme esas olan ve gizli olduğu belirtilen belgelere tarafların erişiminin kısıtlanmasını ihlal sebebi saydığı birçok kararından biri olan Miran/Türkiye (B. No:43980/04, 2(/4/2009) kararında, Askerî Yüksek Idare Mahkemesinde görülen davada “gizli"ibareli belgelere başvuranın erişiminin imkânsız olmasına ilişkin şikayet yönünden Sözleşme'nin 6. maddesinin (1) numaralt fikraşının ihlal edildiğine karar vermiştir. AlHM,benzer bit karurnda gizli ibareli belgelere erişimin sağlanmamasınınsilahların eşitliğive çelişmeliyargılama ilkelerine aykın olduğu gerekçesiyle Sözleşme'nin 6. maddesinin (1)numaralı fikrasının ihlal edildiğine hükmetmiştir (Güner Çorum/Türkiye, B. No: 59739/00,31/10/2006, §§ 21-30). AlHM, Aksoy (Eroğlu)/Turkiye, (B. No: 59741/00, 31/10/2006)karannda da idare tarafindan mahkemeye sunulan ve davanın sonucu hakkında temel ðnem taşiyan bazı belgelerinbaşvurucunun bilgisine sunulmayarak kendisine yorumda bulunma olanağı sağlanmumasının silahların eşitliği ve çelişmeliyargılama ilkelerine aykını olduğu gerekçesiyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varmıştır.
b. Masumlyet Karinestne tlişkin İçtihat 
35. AlHM Sözleşme'nin 6. maddesinin (2)numaral fikrasında düzenlenen masumiyet karinesinin adil bir ceza yargılamasının unsurlarından biri olmakla birlikte sadece ceza yargılamasındaki usule ilişkin bir gūvenceden ibaret olmadığını, kapsamının daha genişolup hiçbir devlet temsilcisi ya da kamu otoritesinin suçu mahkeme karariyla tespit edilmeden önce kimscyi suçlu ilan edememesini de güvence altına aldiğını belirtmiştir (Moullet/Fransa (k.k.), B. No: 27521/04, 13/9/2007; Çelik (Bozkurt)Türkiye, B. No:34388/05, § 29).

36. AlHM,masumiyet karinesinin Sözleşme'deki düzenlenme biçimi gereğiancak cezai bir suçla itham edilme durumunda uygulanabilir olduğunu ancak bunun özerk olarak yorumlanması gerektiğini belirtmiştir.AlíM, özerk yorumda dikkate alacağ:kriterleri (Engel kriterlerf) ise sövle sıralamıstir: suc ithamınin ic hukuktaki nitelendirmesinin ne olduğu, itham edilen suçun doğasının ne olduğu, bu suç ithamı nedeniyle maruz kalınacak cezanın ağırliğının ne olduğu (Engel ve diğerleri/Hollanda, B. No: 5100/7I; 5101/71;5102/71; 5354/72; 5370/72, 8/6/1976, § 82; Phillips/Birleşik Krallık, B. No: 41087 / 98.5/7/2001, § 31; Allen/Birleşik Krallık [BD], B. No: 25424/09, § 95). Öte yandan AlHM, ceza yargılamasının sona ermesinden sonra devreye giren masumiyet karinesinin koruduğu ikinci yõnūn anılan teste tabi olmadığını da belirtmiştir, Zira bu durumlarda ceza davası zorunlu olark sonuçlandırılmıştır ve müteakip adli iştemler yapılacak ðzerk yoruma gōre yeni bir suçithamı içermiyorsa masumiyet karinesinin uygulanma alanindan bahsedilemeyecektir (Allen/Birleştk Krallık, § 96).

37. Ayrıca görülmekte olan ya da mahkümiyet dışındaki bir hükūmle sonuçlanan ceza yargılamalarıyla tazminat ya da disiplin hukuku gibi davaların arasında bağlantıbulunması hâlinde de masumiyet karinesinin uygulanabilirliğinden bahsedilebilir (Sekanina/Avusturya, B. No:13126/87, 25/8/1993, §22; Weixelbraun/Avusturya, B. No:33730/96, 20/12/2001, § 24; (./Norveς, B. No: 29327/95, 11/2/2003, § 38;Hammern/Norveç,B. No: 30287/96, [1/2/2003, §46).Örneğin bir ceza yargilamasısonucunda suçlu bulunmayan kişiye karşı mağdurun açtığı tazminat davasında verilen kararın cezai sorumluluğa işaret eden ifade içermesi durununda anılan bağlantının varlığı kabul edilebilir (Ringvold/Norveç, B. No: 34964/97, 11/2/2003, §38; Y/Norveç, B. No: 56568/00,11/2/2003, § 42; hapishane iznindeyken kasten yaralama suçundan yargılanan ve beraat eden başvurucunun şartlı tahliye talebinin aynı suçlamaya bağlı olgulara dayanılarak reddedilmesine ilişkin yargılamada masumiyet karinesi yönünden davalar arasında bağlantı

bulunduğu yðnūndeki karar için bkz. Mūller/Almanya, B. No: 54963/08, 27/3/2014, § 35).Ancak AfHM'e göre bu yöndeki bir bağlantının başvurucu tarafından ispat edilmesi gerekmektedir (Allen/Birleşik Krallık, § 104).

38.Masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddiası bulunan bir başvurudaAlHM -her ne kadar lłye devlet konu bakımından yetkisizlik itirazında bulunmasa da- bu husuşun resen incelenmesi gereken bir mesele olduğunu belirtmiştir (Batiashvili/Gürcistan, B. No: 8284/07,10/10/2019, §78). AlHM, Ingiliz Parlamentosundaki soru ōnergesi sonrası konuşmada bir parlamenterin cimas ticareti konusunda Birleşmiş Milletler ambargosunu ihlal ctme ve Namibyalı yetkililere rüşvet verme ithamlarına maruz kalan Belçika vatandaşı iki başvurucunun masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddialarını yukarda yer verilen ölçütler Üzerinden değerlendimiş ve başvuruyu konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez bulmuştur (Zolmann/Birleşik Krallık (k.k.), B. No; 62902/00, 27/11/2003).
39. Benzer şekilde AlHM, bir istihbarat görevlisinin kaleme aldığı kitaptaki bilgilerin yayımlanmasına ilişkin tazminat davasımn temyiz incelemesindeki bazt ifadeler ile parlamentodaki bir konuşmacının ithamlarının masumiyet karinesini ihlal ettiği şikâyetine dair başvuruyu; başvuran hakkında açılmış veya gelecekte açılma ihtimali bulunan bir ceza davasının oimadığı, davanın başlangıcından itibaren başvuranın Birleşik Krallık yargı yetkisi dışında bulunduğu, söz konusu ithamların bir ceza davasını amaçlamadığının açık olduğu gerekçeleriyle -Zolmann/Birleşik Krallık kararına da atıf yaparak- konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez bulmuştur (Blake/Birleşik Krallık (k.k.), B. No:68890/01, 25/10/2005, §§ (20124).

40. AlíM, başvuranın eşinin şikâyetçi olmamast nedeniyle ceza yargılamasına taşınamayan yaralama olayıyla ilgili olarak sağlık sigortası şirketince polis kaydının kullanılmasının masumiyet karinesini ihlal ettiğiiddiasını, Öye devletin uygulanabilirliğe ilişkin açık bir itirazı da bulunmamasına rağmen konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez bulmuştur (Mikolajova/Slovakya, B. No: 4479/03, 18/1/2011, §§ 4043).
41.Öte yandan AlHM, hakkında yolsuzluk ithamıyla ceza yargılaması yapılan bir kamu görevlisinin işten çıkarılmasına dair işlemin iptali nedeniyle açılan idari davada masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddiasına ilişkin olarak başvurucunun ceza gerektiren bir suç işlediği için görevden alınmadığını, idari davada verilen kararın ceza yargılamasında elde edilen bulgulara dayandırılmadığını ve hakkındaki iddialara başvuranın yanıt vercbilme firsatı bulabildiğini, kararda kullamılan dilin başvurucunun masumiyetini sorgulamayıp suçlu olduğu imasını içermediğini belirterek başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olmasınedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Nikolova ve Vandova/Bulgaristan, B. No:20688/04, 17/12/2013, §§ 97-101).

42. Pişkin/Türkiye (B. No: 33399/18, (5/12/2020) kararında ise AlHM, terōr Örgūtüyle ilişkili olma sebebine bağlı olarak başvurucunun işten çıkarıimış olmasının masumiyet karinesini ihlal ettiği şikâyetini uygulanabilirlik yönünden değerlendirme konusu yapmıştir. Bu değerlendirmede AlHM, yerleşik içtihadına da atif yaparak Engel kriterleri olarak bifinen testini uygulamış ve başvurucunun işten çıkarımasınin suç isnadına bağlı bir cezalandırma olmadığı sonucuna varmıştır. AfHM'e göre başvurueu her ne kadar bir terör Örgūtü ile olan ilişki sebebine bağłı olarak işten çıkarılmış olsa da bunun başlı başına (teknik anlamda) bir suç ithamı olmadığı, sőz konusu işten çıkarma sebebinin herhangi bir ceza yargilamasına da konu edilmediği, işten çıkarılmaya dair yargılamanın cezai bir yönübulunmayıp salt iş hukuku yargılamasından ibaret olduğu açıktır (aynı kararda bkz.§§103-109).


V. İNCELEME VE GEREKÇE 
43. Mahkemenin 20/5/2021tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği dāşünöldo:
A.SilablarınEşitliğive ÇellşmeliYargılamaİlkelerininİblal Edildiğine tlişkin İddia 

.Başvürucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
4. Başvurucu; işleme ve karara dayanak olarak gösteriten bilgi notunun nereden geldiğine ve kim tarafından düzenlendiğine yönelik bir bilgi ve belgenin mevcut olmadığını,yine sðz konusu bilgi notunda ne tür bir eylem etkinliğine katıldığının belirtilmediğini, bahsi geçen bilgi notunun aksini ispat etmenin tarafinca oldukça gūçhaita imkânsız olduğunu,fişleme niteliğindeki bu tarz bir belgenin mahkeme kararinda gerekçe olarak muteber sayılmasının hukuka aykırı olduğunu ifade etmiştir. Başvurucu ayrıca ilgili belgelerin ısrarla tarafina tebliğ edilmesini talep etmesine karşın belgelerin gönderilmediğini ve bu nedenle gerektiği gibi savunma yapamadığını, Mahkemece sadece idarenin sunduğu belgeler dayanak alınarak hūküm kurulduğumu, aleyhine açılmış herhangi bir soruşturma veya ceza davasınıbulunmadığıni, kütüphaneci görevine yönelik güvenliksoruşturması ve arşiv araştırmasıyapmaya idarenin yetkisinin olmadığını, işlemin sebepten yoksun olduğunu, haksız yere terōr Örgütü üyesi olarak gösterildiğini belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sūrmūştūr.

45. Bakanlık gōrüşünde; 667 sayılt KHK'nın kamu çalışanlarına yönelik 4.maddeşinin ilk atamalarda da dikkate alınması gerektiğinde kuşku bulunmadıği, başvurucu hakkıdaki tedbirin olağanüstü hål döneminde alındığı ve bu nedenle adil yargılanma hakkıile ilgili olarak yapılacak incelemede Anayasa'nın 15. maddesinin gözönünde bulundurulmasıgerektiği, somut olayda başvurucunun kütüphaneci olarak atanmaması işleminin yıkıct bölücl terőt Örgtiti ile irtibatı ve iltisakı olması sebebiyle güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına dayalı olarak tesis edildiği belirtilmiştir.

2. Değerlendirme 
46. Anayasa'nın “Hak arama hürriyeti" kenar başlıklı 36.maddesinin birinci fikrası şöyledir.

"Herkes, meşru vasua ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri onünde davacı veya davalı olarak iddía ve savunma ile adil yargılanma hakkana sahiptir."
47. Anayasa Mahkemesi; güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırmasıyapılmasının devlet memurluğuna altmlarda genelşartlar arasında sayılmasına yönelik düzenlemeye ilişkin norm denetiminde verdiği kararda, Anayasa'nın 129. maddesinin birinci fikrasında niemurlar ve kamugörevlilerinin Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunma yükümlülüklerinin düzenlendiğini, belirtilen hususlar gözetilerek kamu görevlerine atanacak kişiler bakmından birtakım şartlarıngetirilmesinin doğal olduğunu, bu şekilde aranan niteliklerin kamu hizmetinin etkin ve sağhıklı bir biçimde yürütülmesi amacınıtaşıdığını, dolayısıyla kamu görevine atanmadan Önce kişilerin güvenliksoruşturmasının ve arşiv araştırmasmın yapılmasını öngören kuralın kanun koyucunun takdir yetkisinde olduğunu belirtmiştir. Ancak anılan kararda, bu alanda düzenleme getiren kuralların kamu 

makamlarına hangi koşullarda ve hangi sınırlar içinde tedbirler uygulama, özel hayatın gizliliğine yönelik müdahalelerde bulunma yetkisi verildiğini yeterince açık olarak gōstermesi ve olası kötüye kullanmalara karşı yeterli güvenceleri sağlaması gerektiği vurgulanmıştır. Kuralda güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmasının memurluğa alımlarda genel şartlar arasında sayılmasına karşın gūvenlik soruşturmasına ve arşiv araştırmasına konu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğuna, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağına, hangi mercilerin soruşturma ve araştırmayı yapacağına ilişkin hcrhangibir düzenleme yapılmadığına değinilmiştir. Diğer bir ifadeyle gūvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasmm yapiimasına, elde edilecek verilen kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmeksizin kuralla sadece güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmasının devlet memurluğuna alımiarda aranacak şartlar arasında sayıldığı ifade edilmiştir. Nihai olarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda devlet memurluğuna atanmada esas alınacak kişiselveri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına, işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesininAnayasa'nın 13., 20.ve 128. maddeleriyle bağdaşmadığsonucuna varilmiştir (AYM, E.2018/73, K.2019/65, 24/7/2019, §§ 170-{72).
48. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir edcr (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun idare tarafindan tesis edilen ișleme dayanak ve aynı zamanda uyuşmazlığın esasının karara bağlanmasında Önemli olan belgelerin kendisine tebliğ edilmediği, bu belgelerin gcrçeği yansıtıp yanstmadiğına dair tartışma imkânı sağlanmadığı, Mahkemece araştıma yapıımadığı yönündeki iddialarının adil yargılanma hakkı kapsamındaki şilahların eşitliğive çelişmeli yargılama ilkeleri yðnünden incelenmesi gerektiği değerlendirimiştir.

a. Uygulanabllirlik Yönünden 
49. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı, suçisnadına bağlt yargılamaların yanmda bir kimsenin medeni hak ve yükłmlølaklerinin karara bağlanmasıyla ilgiliyargiłamalarda da uygulanır. Anayasa'nın 36. maddesinin (1) numaralıfikrasının medeni meselelerde uygulanabilmesi için ortada hukuk düzeni tarafindan kişiye tanınmış veya en azından savunulabilir temeli bulunan bir hakkın bulunmast gerekir. Ayrica bu hakka ilişkin olarak ilgili kişinin menfaatini etkileyen bir uyuşmazlık mevcut olmalıdır.Öte yandan bu uyuşmazlık ihtilaf konusu hakkın tespiti ve bu haktan yararlanılmasıbakımından belirleyici bir nitelik arz etmelidir (Mehmer Güçlü ve Ramazan Erdem, B. No:2015/7942, 2&/5/2019, § 28).

50. Anayasa'nın 70. maddesi ile 657 sayılı Kanun'un 48. maddesi uyarınca her Türk vatandaşının kamu hizmetine girme hakkına sahip olduğu tartışmasızdır. Öte yandanTürk hukukunda devlet memurluğuna alınmamaya ilişkin işlemlerin dava konusu edilebilirliğine ilişkin bir tereddtit bulunmamaktadır. Somut olayda başvurucunun kanunda Öngðrülen koşulları taşımadığı gerekçesiyle atamasının yapılmamasına ilişkin işleme karşı dava açılmıştır.Başvurucunun devlet memurluğuna girme koşullarını taşıyıp taşımadığıhususu uyuşmazlığın esasını oluşturmaktadır. Bu yöntlyle dava, başvurucunun memuriyete atanmaması yolundaki işleminiptalini sağlama kapasitesini haizdir.Budurumda bireysel başvuru konusu davanın başvurucunun medeni bak ve yükümlalukleri yðnünden belirleyici bir nitelik taşıdığı ve adil yargılanma hakkı güvencelerinin bu davada uygulanması gerektiği sonucuna varılmaktadır (Sebiha Kaya [GK], B. No: 2018/34124, 20/5/2021, § 34).

b. Kabol Edilebilirlik Yönünden 
5t. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmeşini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaştlan silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiğine ilişkin iddianm kabul edilebilir olduğuna karar verilmeşi gerekir.

c. Esas Yönünden 
i. Genel Îlkeler 
52. Anayasa'nın 36. maddesi uyarinca hcrkes iddia, savunma ve adil yargilanma hakkına sahiptir. Anayasa'nın anılan maddesinde adil yargtlanma hakkından ayrı olarak iddia ve savumma hakkına birlikte yer verilmesi, taraflara iddia ve savunmalarını mahkeme Önünde dile getirmefirsatı tanınması gerektiğianlamını da içermektedir (Mehmet Fidan,B. No:2014/14673, 20/9/2017, § 37).

53, Diğer yandan Anayasa'nın 36. maddesine "ile adil yargilanma" ibaresinin eklenmesine ilişkin gerekçede, Türkiye'nin tarafi olduğu uluslararası sözleşmelerce de güvence altına alınan adil yargılanma hakkının madde metnine dâhil edildiği vurgulanmıştır.Nitekim Anayasa Mahkemesi de Anayasa'nın 36. maddesi uyarınca inceleme yaptığıbirçok kararında, AfHMiçtihadıyla adilyargılanmahakkınınkapsamına dâhiledilen silahların eşitliği ilkeşine Anayasa'nın 36.maddesi kapsamında yer vermektedir. Bu itibarla anılan ilkenin adil yargılanma hakkının kapsam ve içeriğine dâhil olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır, Antlan ilkeye uygun yürütülmeyen bir yargılamanın hakkaniyete uygun olmasımümkün değildir (Mehmet Fidan, §38).

54.Silahların eşitliği ilkesi davanın taraflarının usule ilişkin haklar bakımından aynıkoşullara tabi tutulması, taraflardan birinin diğerine göre daha zayif bir duruma düştrülmeksizin iddia ve savunmalannı makul bir şekilde mahkeme õnünde dile getirme firsatıma sahip olmașı anlamtna gelir (Yaşasın Aslan, B. No: 2013/1134, 16/5/2013, § 32). Bu usul gūvencesi, uyuşmazlığın her iki tarafina da savunmasının temel dayanağı olan delilleri sunma imkânı tanınmasını kapsamaktadır (Yaksel Hançer, B. No: 2013/2116, 23/1/2014, §18).

55.Silahların eşitliği ilkesinin tamamlayıcısı olan çelişmeli yargılama ilkesi, kural olarak bir hukuk ya da ceza davasında tüm taraflara, gösterilen kanıtlar ve sunulan görüşler hakkında bilgi sahibi olma ve bunlarla ilgiligörüş bildirebilme imkâmı vermektedir. Bu çerçevede başvuranlarin bilirkişi raporunun sonucuna itiraz edememesi ya da delillerle ilgili görūş bildirmelerine firsat verilmemesi çelişmeli yargılama ilkesinin ihlali olarak değerlendirilebilmektedir (Hüseyin Sezen, B, No: 2013/1793, 18/9/2014, § 38).
56. Yargılama makamlart, yargilamanın traflarınca ileri sürülen iddiaları ve gösterdikleri delilleri gereği gibi incelemek zorundadır. Bununla birlikte belirli bir davaya ilişkin olarak delilleri değerlendirme ve gösterilmek istenen delilin davayla ilgili olup olmadığına karar verme yetkisi esasen derece mahkemelerine aittir. Mevcut yargılamada geçerli olan delil sunma ve inceleme yöntemlerinin adil yargılanma hakkına uygun olup olmadığını denetlemek Anayasa Mahkemesinin görevi kapsamında olmayıp Anayasa Mahkemesinin görevi başvuru konusu yargılamanın bir bütün olarak adil olup olmadığınıdeğerlendirmektir. Genel anlamda hakkaniyete uygun bir yargılamanın yürtitölebilmesi için 

silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkeleri işığıda tarafłara iddialarını sunmak hususunda uygun imkânlarin sağlanması şarttır (Yüksel Hançer, § 19).
57. Bununla birlikte kamu güvenliği veya başkalarının haklarının korunması gibi haklı nedenlerin bulunması hâlinde hūkme esas alman kanıt ve belgelerin başvurucuya verilmemesi veya gōsterilmemesi makul görülebilir. Ancak bu hâlde dahi hūkme esas alınan belge kendisine verilmeyen başvurucunun savunma hakkında meydana gelen bu kisıtlamayıtelafī edecek karşıt-dengeleyici imkânların başvurucuya sağlanması gerekir. Bu bağlamda başvurucunun belge içeriğinden haberdar edilmesinin, buna karşı savunma ve itirazlarnımahkemeye sunabilme firsatına sahip olmasının dengeleyici bir imkân olduğu sðylenebilir.Yine söz konuşu belgenin başvurucu tarafindan bilinmesinin sakıncalı olduğu düşünülen kısumları karartilarak başvurucuya verilmesi ya da başvurucunun söz konusu belgeyi mahkeme kaleminde inceleme firsatı bulması da dengeleyicibirer imkân olarak görülebilir (Ayfer Átalmi$, B. No: 2016/12198, 9/6/2020, § 35).

58. Öte yandan silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkeleri mutíak değildir.Bazı durumlarda birtakım zorunluluklar veya daha üstün değcrdeki bir kamusal yarar gözetilerek bu ilkelerin gereklerinin belli ölçüde yumuşatılması ve bunlara aykırı tedbirler alımması mümkündūr. Dolayısıyla silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerine aykın işlemlerin yapılması tek başına adil yargılanma hakkının ihlal edilmesi sonucunu doğurmaz.Sðzfl edilen ilkelere aykın işlemlerin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğinden sõz edilebilmesi için bu aykırılığın bir bütün olarak bakıldığıda yargılamanın hakkaniyetini zedelemiş olmasıgerekir (Hacı Karabulut, B. No: 2017/14871, 9/10/2019, § 32).

59. Bu çerçevede silahların eşitliğive çelişmeliyargılama ilkelerine aykıriığın sonuçlarının yargılamamn ilerleyen safhalarında giderildiğiveya en azzndan giderilme imkânının bulunduğu hâllerde söz konusu aykırılığın bir bttün olarak yargılamanın hakkaniyetini zedelediğisonucuna ulaşılamayacak ve bu durumda adil yargılanma hakkının ihlal edildiğinden sõz edilemeyecektir (Hacı Karabulut, § 33).

Hi. İlkelerin Olaya Uygulanması
60. Somut olayda güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandtğından bahisle başvurucunun memur olarak atamasının yapılmaması işleminin başvurucu hakkmdaki 2012-2015 yılları arasında PKK/KCK eylem etkinlik kaydına rastlandığı ve eylem etkinlik potansiyeli taştyan kişiler arasında değerlendirildiği şeklindeki bilgi notuna dayalı olarak tesis edildiği görülmektedir. Yargılama makamları tarafindan da Kültür ve Turizm Bakanlığıtarafindan belirtilen hususlar ve söz konusu bilgi notu uyarınca değerlendirme yaptlarak bōltctī terör örgūtūile irtibatı ve iltisakı olması sebebiyle güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanan başvurucunun atamasının yapılmamasında hukuka aykırılık bulunmadığısonucuna ulașilmiștir.

61. 657sayılı Kanun'un 48. maddesine eklenen "Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapımış olmak" biçimindeki alt bendin başvurucunun yerleştirildiği kadro da dâhil olmak üzere tüm devlet memurluğu kadrolarına atanabilmek için güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yaptıması şartını getirdiği açıktır. Bu sebeple memur kadrosuna yerleştirilen başvurucunun gūvenliksoruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulacağının öngörülebilir olduğundan kuşku duymayı gerektirecek bir neden bulunmamaktadır (Sebiħa Kaya, §44).


62. Anılan kuralın Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73,K.2019/65 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması da bu neticeyi değiştirmemektedir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararında Özel hayata saygı hakkıyla sınırlı bir inceleme yapıidığıdikkatten kaçırılmamalıdır. Anayasa Mahkemesinin söz konusu kararında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu bireylerin kişisel verilerinin toplanmasının,işlenmesinin ve kullanılmasının kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına müdahale teşkil ettiği kabul edilerek bu müdahaleye dayanak oluşturan kanunun hukuk devleti ilkesinin gerektirdiği kriterleri karşılayıp karşılamadığı irdeienmiştir. Anayasa Mahkemesigüvenlik soruşturması ve arşiv araştirması neticesinde devlet memurluğuna atanmada esas alinacak kişiscl veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına ve işlenmesine yōnelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesinin Anayasa'nın [3., 20. ve 128. maddeleriyle bağdaşmadığı sonucuna ulaşmiştir (§ 47).

63. 657sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fikrasının (A) bendinin devler memurluğuna girişte gūvenliksoruşturmast ve arşiv araştırması yaptıması şartını getiren (8)numaralı alt bendinin kişisel verilerin korunmaşı hakkı yönünden yeterli güvenceleri içermnediği gerekçesiyle iptal edilmiş olması, yürürlükte bulunduğu dönemdeki uygulamalarına ilişkin olarak açılan davalarda bu kuralın dikkate alınmasının otomatik olarak adil yargılanma hakkını zedelediği anlamına gelmemektedir. Kuralın kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlalini teşkil ctmesi adilyargılanma hakkını da ihlal ettiği biçiminde anlaşıłamaz. Zira adilyargılanma hakkı uyuşmazłıkta uygulanacak kuralın içeriği itibarıyla adil olmasını değil uygulanmaşekli itibarıyla adil olmasını garanti etmektedir (Sebiha Kaya, § 46).

64. Başvurucu, idari işleme ve mahkeme kararına dayanak belgelerin talebine rağmen hiçbir aşamada kendisine tebliğ edilmediğini, dolayısıyla anılan istihbari bilgiye karşıiddialarını ileri süremediğini, bahsi geçen bilgi notunun herhangi bir olgusal temele ve delile dayanmadığını, nitekim aleyhine başlatılmış herhangi bir soruşturma veya ceza davaşının bulunmadığını ileri sürmüştür. Mahkeme ve Bölge İdare Mahkemesł kararlarında ise -söz konuşu bilgi notuna dayalı olarak hüküm kurulduğu hålde- başvurucunun anılan nota ve notun dayanaklarının kendisine tebliğ edilmediğine ilişkin iddialarına yönelik herhangi bir açıklamada bulunulmamıştır. Öte yandan Mahkeme tarafindan sõz konusu bilgi ve belgelerin başka şahıs ve makamlarin özel bilgileri ile şeref, haysiyet ve gūvenliğinin korunması veya idarenin soruşturma metotlarının gizli tutulması ya da benzeri haklı görülebilecek hususlar nedeniylebaşvurucuya verilmediğini gösterecek hiçbir argümanın ortaya konulmadığıgörülmüşttr. Ayrıca anılanbelgelerinbaşvurucunun incelemesineaçıımayacağınailişkin herhangi bir karar alınmadığı ve bu belgelerden başvurucunun haberdar edilmediğitespit edilmiştir.

65. Başvurucu her ne kadar idarenin savunma dilekçesi ile kendisi hakkında elde edilen iştihbari bilgilerden kaynaklı olarak atamasının yapılmadığım öğrenmiş ise de (bkz§18) savunma dilekçesinin ekleri başvurucuya tebliğedilmediğinden hakkında elde edildiği iddia edilen bilgilerin hangi delillere dayandigi, bu iddianın nasıl ve neden doğduğu konusunda bilgi ve belgelere sahip olmayan başvurucunun bunlara karşı etkin olarak yorumda ve itirazda bulunma için yeterli imkâna sahip olduğu sðylcnemez Ilk derece mahkemesi kararında da iştihbari bilginin dayanağı bilgilere, olgu ve olaylara yer verilmediği için-karar öncesi- yargılama sırasında oluşan eksikliğin sonraki aşamada da giderilmediği,dolayısıyla bir bQtün olarak bu bilgelere yönelik yorumda ve itirazda bulunabilmesi için pratik ve etkin imkânların sağlanmadığı görtülmüştür.


66. Kural olarak Anayasa Mahkemesinin yargtlama sürecinde uygulanan delil sunma ve inceleme yöntemlerinin adil yargılanma hakkına uygunluğunu denetleme görevi bulummamaktadır, Anayasa Mahkemesinin görevi, sőzü edilen usul işlemlerinin yargılamanın bütūnlüğa içinde adil yargılanma hakkını ihlal edip etmediğini denetłemektir.Bu bağlamda başvuruda ileri sürülmesi durumunda adilyargılanma hakkının alt ilkeieri olan silahlarım eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerine yargılama sürecinde aykırıltk bulunup bulunmadığının denctlenmesi Anayasa Mahkemesinin temel görevi kapsamındadır.
67. Başvuruya konu uyuşmazlıkta maddi vakıaları açıklanmayan, başvurucunun dayanağını ve sebebini bilemediği isnatlara karşı etkili bir şekilde itiraz etme, karşı delillerini bildirme ve olaylar hakkında değerlendirme yapma imkânından yeterince yararlanamadığıanlaştlmaktadır. Başka bir ifade ile Mahkemece sadece idarenin beyanları ve gösterdiği istihbari nitelikteki bilgi notu dikkate ağınarak hüküm kurulmuş; bu belgelerin gerçekliğine ve gūvenilirliğine ilişkin olguların varlığı ortaya konmamış ve bu nedenle başvurucuya alcyhindeki delillerin aksini ispata imkân tanıyan usul güvenceleri sağlanmayarak başvurucu,davalı idareye nazaran zayıf bir konuma dūşürülmüştür. Bu durum yargtlamayı bir bütün hâlindę adil olınaktan çıkarmıştır.

68. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alman adil yargılanma hakkı kapsamındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkımın güvencelerinden olan silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkesinin ihłal edildiğine karar verilmesi gerekir.

B. Masumiyet Karinesinin İblal Edildiğine Îlşkin İddla 
1. Başvurucunun Iddlaları
69. Başvurucu, hakkında herhangi bir yargı kararı ya da açılmış bir soruşturma olmakştzın terör örgütieriyle kendisini irtibatlandıran bir istihbarat bilgi notuna dayanılarak suçlu kabul edildiğini belirterek masumiyet karinesinin ihlal edildiğini ileri sürmektedit.
2. Değerlendirme 
70. Masumiyet karinesi, Anayasa'nın 38. maddesinin dördüncü fikrasında "Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz," şeklinde düzenlenmiştir.Anayasa'nın 36. maddesinde ise herkesin iddia ve savunma ile adil yargilanma hakkına sahip olduğubelirtilmektedir.Anılan maddeye adilyargrlanma ibaresinin eklenmesineilişkin gerekçede, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerce de güvence altına alınan adil yargılama hakkının madde metninedâhil edildiğivurgulanmıştır.Nitekim Sözleşme'nin 6.maddesinin (2) numaralı fikrasında, kendisine bir suç isnat edilen herkesin suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar suçsuz sayılacağı düzenlenmiştir. Bu itibarla masumiyet karinesi,Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına altnan adilyargılanma hakkının bir unsuru olmakla beraber suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimsenin suçlu sayılamayacağıa dair 38. maddesinin dördüncü fikrasında ayrıca düzenlenmiştir (Fameka Inş. Plastik San ve Tic. Ltd. $irketi, B. No; 2014/3905, 19/4/2017, § 27).

71. Masumiyet karinesi, hakkında suç isnadı bulunan bir kişinin adil bir yargılama sonunda suçlu olduğuna dair kesin hüküm tesis edilene kadar masum sayılması gerektiğini ifade etmekte ve hukuk devleti ilkesinin de bir gereğini oluşturmaktadır (AYM, E.2013/133,K.2013/169, 26/12/2013). Anılan karine, kişininsuç işlediğine datr kesinleşmiş bir yargı

karanı olmadan suçlu olarak kabul edilmemesini gūvence altına almaktadır. Ayrica hiç kimse,suçluluğu bükmen sabit oluncaya kadar yargılama makamları ve kamu otoriteleri tarafindan suçlu olarak nitelendirilemez ve suçlu muamelesine tabi tutulamaz (Kūrşat Eyol, B. No:2012/665, 13/6/2013, § 26).

7. Adilyargılanma hakkının bir unsuru olan masumiyet karinesinin sağladığıgüvencenin iki yönt bulunmaktadı. Güivencenin ilk yönü; kişi hakkındaki ceza yargılamasısonuçlanıncaya kadar geçen, bir başka ifadeyle kişinin ceza gerektiren bir suçla itham edildiği (suç isnadı altinda olduğu) sürece ilişkin olup suçlu olduğuna dair hüküm tesis edilene kadar kişinin suçluluğuve eylemteri hakkında erken açıklamalarda bulunulmasınıyasaklar.Güvencenin bu yönünün kapsamı sadece ceza yargılamasım yürüten mahkemeyle sınırı değildir. Gtivence aynı zamanda diğer tüm idari ve adli makamların da işlem ve kararlarında, suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kişinin suçlu olduğu yōnünde ima ya da açıkiamalarda bulunmamasını gerekli kılar. Dolayısıyla sadece suçisnadına konu ceza yargılaması kapsamında değil ceza yargılaması ile eş zamanlı olarak yürütülen diğer hukuki süreç ve yargılamalarda da (idari, hukuk, disiplin gibi) masumiyet karinesininihlali söz konusu olabilir (Galip $ahin, B. No: 2015/6075, 11/6/2018, § 39).
73.Gtvencenin ikinci yðnt ise ceza yargılaması sonucunda mahkûmiyet dışında bir hüküm kurulduğunda devreye girer ve daha sonraki yargılamalarda ceza gerektiren suçla ilgili olarak kişinin masumiyetinden şüphe duyulmamasını, kamu makamlarının toplum nezdinde kişinin suçlu olduğu izlenimini uyandtracak işlem ve uygulamalardan kaçımasınıgerektirir (Galip Şahin, § 40).

74.Masumiyet karinesini sağladığıve yukarıda anılan güvencenin dışında kalan,ayrıca suç isnadına ve suç ithamına ilişkin olmayan durumlara yönelik ihlal iddialarī ise masumiyet karinesinin kapsamı içinde yer almamaktadır.

75. Somut olayda başvurucu hakkında herhangi bir ceza yargılamasının bulunmadığı açıktır. Bununla birlikte bireysel başvuruya konu derece mahkemesi kararında başvurucunun terör örgütı ile irtibatı ve iltisakı olduğu belirtilmeşine karşın terör Örgütü ile ilişkili olmanın başlt başına bir suç ithamı anlamına gelmeyeceği, bireysel başvuruya konu edilen derece mahkemesindeki yargılamanın bir ceza yargılaması niteliğitaşunadığı ve kararda kullanılan dilin başvurucunun masumiyetini sorgulamadığı değerlendirilmiştir.
76. Buna gōre hakkında ceza yargilaması ve suç isnadı bulunmayan, herhangi bir suçla itham da edilmeyen başvurucununihlal iddialarının masumiyet karinesi kapsamına gimediği anlaşılmıştır.

77. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının komu bakımından yerkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

C.Kamu Hizmetine Girme Hakkını İblal Edildiğine İlişkin İddia 
1. Başvurucunun İddialari 
78.Başvurucu; gerekli tūm şartları yerine getirmesine karşın astlsız bir bilgi notu nedeniyle kamu görevinegiremediğini,atama işleminin haksız yere iptaledildiğini, çalışma hak ve özgürlüğüntın tamamen kısıtlandığını belirterek çalışma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştlr.


2. Değerlendirme 
79. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifıni kendisi takdir eder (Tahir Conan, § 16). Başvurucunun şikâyeti, hakkında tesis edilen işlem ve buna ilişkin yargısal karar nedeniyle kamu gõrevine atanmamasına ve bu görevde çalışamayacak olmasına yöneliktir. Bu kapsamda başvurucunun iddialarının kamu hizmetine girme hakkı kapşamında incelenmesi uygun görülınüştür.

80. Anayasa'nın 148. maddesinin üçüncü fikrası ile 30/3/201 1 tarihli ve 6216 sayıl Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usufleri Hakkında Kanum'un 45. maddesinin (I) numaralı fikrasına göre bireysel başvurunun incelenebilınesi için kamu güeü tarafindan ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa'da güvence altına alınmış olmasının yanı sıra Sözleşme ve Türkiye'nin taraf olduğu Sözleşme'ye ek protokoller kapsamtna da girmesi gerekir. Anayasa ve Sōzleşme'nin ortak koruma alanı dışında kalan hak ihlali iddiasını içeren başvurular bireysel başvurunun kapsamında değildir (Ómurhan Solmaz, B. No: 2012/1049,26/3/2013, § 18).

81. Bireyin karmu hizmetine girme hakkı Anayasa'nın 70. maddesinde güvence altına alınmış olmakla birlikte Sözleşme'de düzenlenen haklardandeğildir.Dolayısıyla başvurucunun başvuru formunda ifade ettiği şekliyle ihlal edildiğini ileri sürdüğü kamu hizmetine girme hakkı, Anayasa ve Sözleşme ile Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerin ortak koruma alanına girmemektedir.

82. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının komu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmcsi gcrekir.

D.Diğer İhlal Iddiaları
. Başvurucunun İddialari 
83.Başvurucu, atamasının yapılmaması nedeniyle mesleğini icra edemediğini ve elde etmesi gereken gelirdenmahrum kaldığıı belirterekmülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

2. Değerlendirme 
84. Başvurucunun adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyeti yönünden yapılandeğerlendirmede ihlal sonucuna varldığından müikiyet hakkınin ihlal edildiğine yönelik iddialar kapsamında ayrıca değerlendirme yapilmasına gerek görülmemiştir.

E. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
85,6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas inceleme somunda, başvurucumun hakkanın ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. Ihlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıması için yapıması gerekenlere hükmedilir...


(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarım ortadan kaldırmak için yeniden yarglama yapmak üzere dasya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yargıluma yapumasında hukuki yarar bulunmayan hállerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veyu genel mahkemelerde dava açımast yolu gösterilebilir.Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayusa Mahkemesinin ihlal kurarında açıkladığı ihlali ve somuçlarım ortadan kaldıracak şektlde mūmkinse dasya üzerinden karar verir."
8.Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yargılama yapılmasına hükmedilerek ihlalin giderilmesi ile 10.000,000 TLmaddive 10.000.000 TLmanevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmuştur.

87. Anayasa Mahkemesinin Mehmer Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna vartldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağıhususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesininsonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamıanlamına geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiștir (Aligūl Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
88. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıldığından söz edilebilmesiiçin temel kural mümkün olduğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden Önceki duruma dönülmesinin sağlanmastdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam cdcn ihlalin durdurulmasi, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldurılması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrıca bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınmasıgerekmektedir (Mehmer Doğan,§§ 55,57).

89. fhlalin ınahkeme kararindan kaynaklandığı veya ınahkemenin ihlali gideremediğidurumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216sayıliKanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrası ile İçtlzük'tn79. maddesinin(1) numaral fikrasının (a) bendi uyarınca ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak Özęre kararın bir örneğinin ilgilimahkemeye gönderilmesine hükmeder. Anılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardanfarklı olarak ihlaliortadan kaldırmak amacıyla yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya özgülenen bir giderim yolunu Öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlı olarak yeniden yargılama kararı verildiğinde usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farklı olarak ilgilimahkemenin yeniden yargılama sebebinin varlığıı kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyle bir kararın kendisine ulaştığı mahkemenin yasal yükümlülağı, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karan nedeniyle yeniden yargılama kararı vererek devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek Özere gcrcken işlemleri yerine getirmektir (Mehmet Doğan, §§58, 59;Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).

90.Incelenen başvuruda yargılama sūreciiçinde silahlarıneşitligi ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiği sonueuna varılmıştır. Dolayısıyla somut başvuruda ihlalin mahkeme kararından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.


91. Bu durumda silahların eşitliğive çelişmeliyargılama ilkelerinin ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırıması için yeniden yargılama yapılmasıda hukuki yarar bulunmaktadtr. Yapılacak yeniden yargılama ise bireysel başvuruya Özgū dozenleme içeren 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fikrasına göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Bu kapsamda yapılması gereken iş yeniden yargılama kararı verilerek Anayasa Mahkemesini ihtal sonucuna ulaşturan nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir, Bu sebeple kararın bir Örneğinin yeniden yargılamayapılmak üzereilgilimahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekir.

92, Silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlali ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılamanın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

93. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet Ucretinden oluşan toplam3.894,70 TLyargılama giderinin başvurucuyaδdenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. [. Silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBILIR OLDUĞUNA,
2. Masumiyet karinesinin ihlal cdildiğine ilişkin iddianın konu bakımından yetkistzlIk nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
3. Kamu hizmetine girme hakkının ihlal edildiğineilişkin iddianın komu bakumından yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nin 36. maddesinde güvence altına alinan adilyargılanma hakkıkapsamındaki silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin İHLAL EDİLDİĞINE,
C. Kararın bir Örneğinin silahların eşitliği ve çelişmcli yargılama ilkelerinin ihlalmin sonuçlarının ortadan kaldımılması için yeniden yargılama yapımak amacıyla Ankara 15. Idare Mahkemesine (E.2017/2664, K.201&/343) GÖNDERfLMESINE,
D.Başvurucunun tazminat talebinin REDDfNE,
E. 294,70 TL harç ve 3.600 TL veklet Ücretinden oluşan toplam 3.894,70 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESINE,
F. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmastna, δdemede gecikme olmasıhâlinde bu strenin sona erdiği tarihten &deme tarihine kadar geçen stre için yasal FAlZ UYGULANMASINA,

G. KararınbirÖrneğinin AdaletBakanlığınaGÖNDERiLMESiNE20/5/2021tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 
Üye Üye Üye Engin YİL,DIRIM Hicabi DURSUN Celal Mūmtaz AKINCI 
Üye Üye Üye Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ
Üye Üye Üye Recai AKYEL YusufŞevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERINOĞLU 
Öye Oye Oye Selahaddin MENTE$Basri BAGCI Irfan FIDAN