Anayasa Mahkemesinin 19/10/2021 Tarihli ve 2016/9350 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-05-18

18 Mayıs 2022 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31839
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanliğından:
İKİNCİ BÖLÜM KARAR 
İBRAHİM YAŞAR BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2016/9350Karar Tarihi : 19/10/2021Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Hasan SARAÇBaşvurucu : İbrahim YAŞAR Vekili : Av. Mahmut KAÇAN 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, güvenlik güçleri tarafìndan silahlı güç kullanılması sonucu meydana gelen ölüm olayı ve bu olayın etkili soruşturułmaması nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasma ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 11/5/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapıłmasına karar verilmiştir.

6.Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
III, OLAY VE OLGULAR 
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığıdan (Başsavcılık) bir örneği temin edilen soruşturma evrakına göre ilgili olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucu İbrahim Yaşar 31/7/2015 tarihinde Ağrı İl Emniyet Müdürlüğütarafindan gerçekleştirilen operasyonda ölen S.Y. ile A.Y.nin babasıdır.
A.Olayın Gelişimi ve Soruşturma Sürecinde Yapılan İştemler 
9. 30/7/2015 taribinde saat 23.19 siralarında 155 Polis Ímdat hattina bir ihbarda bulunulmuştur. Tutanağa göre ihbar şu şekildedir:
".…[B]ir ihbarda bulunacaknm. [Ö.B.] bugün dağa gitti. Oradan silah ve homba getirdi de bombaları eniştesinin evine götürdü de Atatürk Caddesinde soldan girince çikmaz sokaktaki evine götürdü de numarası belli değil yarın büyük bir eyłem yapacaklar."
10. Íhbarda bahsi geçen adresin açık konumu ve bilgileri güvenlik güçleri tarafindan tespit edilmiştir. Fezlekeye göre söz konusu adreste, ihbara konu edilen Ö.B.nin kız kardeşi Ş.Ç.nin ve H.Ç.nin yaşadığı tespit edilmiştir. Söz konusu araştırmada ayrıca ihbarda bahsi geçen adreste bu iki kişiden başka kimsenin ikamet etmediği belirtilmiştir.Polis fezlekesinde; bir iki gündür söz konusu adrese mahallenin sakinterinden olmayan ve tanınmayan esmer, zayıf, uzun boylu iki veya üç şahsın girip çıktığı bilgisine ułaşıldığı ifade edilmiştir.

11. Gecikmesinde sakınca bulunan häl kapsaminda değerlendirilen bu durum karşısmda Başsavcılık tarafindan arama kararı verilmesinin ardından ihbara konu olan adrese 31/7/2015 tarihinde saat 01.45 sıralarında bir operasyon yapılmıştır. Bu işleme ilişkin olarak düzenlenen aynı tarihli tutanağa göre özetle kapı önünde duran leşker kıyafetli bir şahsın eve kaçtiğı, şüphelinin evde bulunan diğer şahısłara zarar vermesinin önüne geçilmesi için içerideki diğer şabıslar ile birlikte teslim olması yönünde defalarca megafonla uyarıldığı fakat bu uyarlara herhangi bir cevap alınamaması üzerine Özel Harekât ekiplerince kontrollü bir şekilde ikametgâha girildiği ve evde kímsenin bulunmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu adreste ayrica 1 adet el bombasi, 8 adet patlayici madde, I adet kurusikidan bozma tabanca ve bu tabancaya ait 30 adet fişek, Kalaşnikof marka silaha ait 4 adet şarjör ve topłam 283adet fişek (107'si şarjöre takılı vaziyette), 1 adet cep telefonu bulunmuştur.
12. İhbara konu kişinin yakalanabilmesi için çevredeki bazı evlerde de usulüne uygun arama işlemleri icra edilmişse de şüpheli yakalanamamış ve arama çalışmaları31/7/2015 tarihi saat 07.00'ye kadar sürmüştür.

13. Aynı tarihli tutanağa göre mahaflede ismini vermek istemeyen şahıslarin paylaştığı bilgiler üzerine soruşturınada daha sonra ifadelerine müşteki olarak başvurulacak olan K.Ö., H.Ö., B.Ö. ile Si.Ö.nün ikanıet ettikleri ayni sokaktaki farklı evlerde şüphelilerin saklanabilecekleri bilgisine ulaşan güvenlik güçleri 31/7/2015 tarihinde saat 16.30 sıralarında F. Mahallesi'ndeki K.Ö.nün evinin çevresine gelmiştir. Aynı tutanağa göre ilk ihbara konu edilen yer ile gelinen bu yer birbirine yakındır.

14. Söz konusu evin müştemilatındaki garajda saklanan şüphelilerden birinin elindeki tüfekle perdeyi kaldınp çevrede gözcülük yaptığının, diğer şahısların da aynı yerde bulunduğunun tespit edilmesi üzerine güvenlik güçleri zırhlı araçla bahçeye giriş yapmıştır.

15. Başvurucuya göre bu sırada herhangi bir uyarı yapılmamıştır. Polis fezlekesi,Başsavcılık kabulü ve dosyadaki müşteki ifadelerine göre ise şüpheliler teslim olmalarıkonusunda defalarca uyarilmiştir.

16. İçeride bulunan kişiler, uyarılara rağmen güvenlik güçlerine ateş etmeye başlamıştır. Güvenlik güçleri açılan ateşe ateşli silah kullanmak suretiyle karşılık vermiştir.Bahçedeki polis araçlarına isabet eden kurşunlar nedeniyle bir polis aracında maddi hasar meydana gelmiştir.

17. İlgili tutanağa göre güventik güçlerinin uyarılarına silahla ateş etmek suretiyle karşılık verilmesi üzerine başlayan çatişma, söz konusu ikametgâhın bahçesinde bulunan garajda şahısların ölū olarak ele geçirilmesi ile sona ermiştir. Şahısların bulunduğu garaja girilmeden önce olay yerine bomba imha ekipleri çağrıłııştir. Bomba imha ekiplerinin hazırlıklarını yaptığı sırada garajda bir patlama meydana gelmiştir. Bu patlama sırasında çevreye yayılan bomba parçaları nedeniyle bir polis memuru hafif şekilde dizinden yaralanmıştır. Yapılan kontroller sonrasında içeride tuzak kalmadığının anlaşılması üzerine Cumhuriyet savcisi olay yerine gelmiştir.

18. 405 polis memurunun imzasını taşıyan 31/7/2015 tarihli Olay Tutanağ'nın ilgili kısmı yukarıdaki süreç özetlendikten sonra şöyledir:
"[K.Ö.]. [Ö.B.], [H.Ç.], [$.Ç.] isimli şahnslar ile örgüt mensuplarını [H.Ö.] isimli şahsın..„sayıh adresteki [B.Ö.] isimli şahsın.…sayılı adreste. [S.Ö.] isimli şaħsın sayılıadreste ikamet eden şahısların evlerinde saklanabileceklerinin anlaşıilması üzerine baħse konu ikametlerin yakın çevresinde gerekli güvenlik tedbirleri alınnış ve Ağrı Cuhuriyet Başsaveılığıın gecikmesinde sakınca bulunan hal kapsamında şahsların yakalanmasi, suçve suç unsurłarına el konulmasına yönelik verilen kararı ile [K.Ö.] ve [S.Ö. nün] ikamet ettikleri…adres etrufinda 31/7/2015 günü saat 16.30 sıralarında gerekli güvenlik önlemleri alınmış, bu sırada gözcülerin ikametin bahçe girişinin sağ tarafinda buluman garaj içerisinde, bir şahsın garajın önünde bulunan koyu renkli perdeyi kalaşnikof marka silah ile kaldırarak dışarıva bakıp tekrar huzhı bir şekilde garajın içerisine girdiğini gör[ülłmesi üzerine ve bahçe içerisinde kimsenin bulunmadıģınn görülmesi üzerine „plakahı .araç ve „plakatı aruç bahçenin içerisine girmiş. garaj içerisinde buluan sahusłara hoparlör ile defalarca 'içeridekiler dişarı çıkın teslim olun' şeklinde uyarılar vapılmuş, ancak garaj içerisindeki şahıslar dışarıya çıkmanış ve garaj içerisinde bułunan şahıstar tarafindan bahçe içerisinde bulunan .araç[lara] doğru ateş açılımş, bunun üzerine garj içerisinde bulunan şahısłara teslim olmaları yönünde hoparlör ile tekrar ikazlarda bulunulmuş.yapıłan ikazlara ateşli silah ile karşılık veren şahıslarla yaşanan çauşma netícesinde şahıslar ölü olarak ele geçirilmiş. yaşanan çatışma saat 16.50 sıralarında son bulmuştur.
Örgüt mensuplarının olay verinde tuzaklama yapma ihtimallerinden dolayı şahısłarın bulundukları garaja hiç girilmeden olay yerine Olay Yeri İnceleme Şube Müdürlüğü Bomba Imħa ve İnceleme Büro Amirliği görevlileri çağrılmış. çatışmanın sona ermesinden yaklaşık 20 dakika sonra bomba imha uzmanlarının hazırlandikları sırada garaj içerisinde bir patlama meydana gelmiştir. Bomba ihma uzmanlarınca bahçe içerisinde ve teröristlerin bulunduğu garajda gerekli kontroller yapılmış. herhangi bir tuzaklamanın olmadığıanlaşılınca Cumhuriyet Savcisı olay yerine intikal etmiştir..Patlama esnasında „sicil sayıli polis memuru hafif şekilde bacağından yaralanmıştır. Yaşanan çatişmada teröristler tarafindan sikilan bir kurşun …sicil sayili polis memurunun bacağina isabet etmiş, isabet eden kurşunun połis memurunun pantolon cebinde bulunan cep tetefonuna isabet ettiği, cep telejonunun kırıldığı, görevli memurda herhangi bir yaralanma ołmadığı anlaşılmışur.

Meydana gelen olay ile ilgili olarak otay mahallinde ve şahislar üzerinde incelemeler Olay Yeri Inceleme Şube Müdürlüğü görevlilerince yapılmıştır. Şahıslar üzerilerinde yapilan ilk aramalarda 2 adet kalaşmikof' marka silah, bu silahlara ait 6 adet şarjör,kalaşnikof marka silaha ait_125 adet fişek. I adet üzerinde …bulunan tabanca, tabancava takılı 1 adet şarjör ve şarjöre takıh 5 adet üzerinde MKE yazılı fişek ve örgütsel dokümanlar ele geçirilmiştir. Gerek kalaşnikof marka silah gerekse tabancanın mermi yatağında fişek bulunduğu turafimızdan gärülmüş ve söz kanusu fişek görevlilerce çikarılmuştır.
..
İş bu tutanak tarafimizdan tanzimle altı birlikte imza altina alınmıştır."
19. Başsavcılıkça olaya ilişkin olarak derhâl ve resen başlatılan soruştumada olay yeri bizzat Cumhuriyet savcısı tarafından olay günü saat 17.15 civarında incelenmiştir.Cumhuriyet savcısi, söz konusu incelemeye ilişkin bir tutanak düzenlemiştir. Tutanaktan,şüphelilerin yakalanması amacıyla verilen arama kararının icrası strasmda şüphelilerin ihtara rağmen teslim olmadıkları, ateşle karşılık verdikleri, çıkan çatışmada ölü olarak ele geçirildiklerinin biłdirilmesi üzerine olay mahalline gelindiği, gerekli güvenlik önlemlerinin alındıği, Bomba Imha ve Olay Yeri İnceleme ekibinin olay yerinde olduğunun tespit edildiği.olay yerine intikal edilmeden bir bombanın patlaması nedeniyle şüphelilerin bulunduğu garaja girilmediği, gerekli güvenlik önlemłeri alınarak bomba imha ekibinin şüphelilerin bulunduğu garaja girmesi için olay mahallinin boşaltıldığı, ölülerin garajdan çıkarıldığı, hem garaj içinde hem de õlü olarak ele geçirilenler üzerinde bomba incelemesi yapıldıği, ölüolarak ele geçirilen şahıslar ile olay mahallinin, garajin, ev ve bahçenin, zarar gören zırhlıaraçların fotoğraflarının çekilmesi, şüphelilerin el svaplarının, pammak izlerinin, ayrıntılıfotoğraflatının, tirnak arası svaplarının aliınmast, kimliklerinin tespit edilmesi talimatlarının verildiği anlaşılmıştır. Tutanakta ayrıca Mervan kod adlı M.G., başvurucunun oğulları olan Dilovan kod adh S.Y. ve A.Y.nin vücutlarının değişik bölgelerinde yaraların olduğu ve bu nedenle hayatlarını kaybettikteri belirtilmiştir.

20. Ayrıca Cumhuriyet savcısı olayın meydana geldiği garaji bizzat incelemiş;șüphelilerle beraber 2 adet Kalaşnikof marka tüfek, 1 adet tabanca, 1 adet tabanca şarjörü, 5adet 9 mm tabanca meπisi, 1 adet el bombasi, 1 adet patlamiş el bombasimn maşası ve pimi,6 adet dolu Kalaşnikof şarjörünün ele geçirilmiş olduğunu Olay Yeri İnceleme Tutanağı'nda belirtmiştir,
21. Cumhuriyet savcisi, havanın kararmaya başladığı ve mahaflin teröre müzahir olduğu gerekçesiyle güvenlik güçlerinin ve personelin güvenliği için olay yeri incelemesinin ardından ölü muayene işlemlerinin Ağnı Devlet Hastanesinde gerçekleştirilmesine karar vermiştir. Tutanağa göre olay yeri incelemesi aynı gün saat 18.58 eivarında bitirilmiştir.
22. Cumhuriyet savcisınün talimatı ile olay yeri Ağrı Il Emniyet Müdürlüğü Olay Yeri Înceleme Şube Müdürlüğü tarafindan 31/7/2015 tarihinde 17.50-20.00 saatleri arasında ayrıntılı olarak ayrica incelenmiştir. Bu hususta bir tutanak düzenlenmiştir. 1/8/2015 tarihli raporda özetle garajdaki muhtelif eşya üzerinde tahminen mermi vuruş izlerinin olduğu, bu garajda fişeklerin, kovanłarın, mermi çekirdeklerinin ve kan benzeri lekeler ile içine 4 adet fişek takılı I adet tabanca şarjörünün olduğu, garaj önündeki bahçenin toprak zemininde ise üç cesedin, kovanların, uzun namlulu silahların, tabancanın, sarjörlerin, etrafta kana benzer 

lekelerin bulunduğu, ikametgâhın bahçe kapısı karşısında Emniyet Müdürlüğüne ait 04 …plakalı zırhh aracın olduğu ve bu araç üzerinde mermi vuruşlarından kaynaklanan izlerin bułunduğu belírtilmiştir. Bu tutanakta ayrica olay mahallinde baħçeye çıkarılan ölü şahıslara ilişkin bazı verilere yer verilmiştir. Tutanağın ilgili kısmı şöyledir;
"…Bulgu:I Eks şahıs olup sol kolu omuz altından kopuk vaziyette ve yanında olduğu, vücudunda mermi vuruşlarının olduğu ve üzerinde siyah kisa kollu tişört,belinde sarıhı bez, siyah pantolon, siyah don, siyah çoraplar, siyah ayakkabı olup kirli sakalli, siyah saçlı, tahmini 55-60 kg, 160-165 cm boyłarında, üzerinden kağıt parçasi, sekiz ader 100$T L,\ldots$ , deri siyah silah kıhfi ve palaska, THE END ibareli not kağıdı. Bulgu 2: eks olup kanlı yırtık gömlekli, beyaz atleıli, gri donlu, spor ayakkabıłı, vücudunda mermi vuruş izlerinin olduğu, tahmini 65-70 kg ağırlığıda 170 boylarinda, esmer tenli, ve üzerinden [S.Y.] isimli kimlik…cep telefonu, kirmizıteshih, cep telefon bataryasi, .….Bulgu 3: eks şahıs olup elleri parçalanmıs[.]vücudunda mermi isabetlerinin olduğu, üzerinde yırtık kanlı gömlek... çıktıği, eks şahislardan Cumhuriyet Savcıst taliamatiyla olay verinde usulüne uygun el svaplari-el parmaklarının tırnak arası svapları ve on parmak ve avuç içi izleri alınmış.. olay yerinin önce görüldüğü haliyle sonra bulgularla birlikte fotoğraf ve kamera çekimleri yapıldı."
23. Cumhuriyet savcisı ölü muayene işlemini aynı tarihte saat 19.59 ile 23.49arasında yapmıştır. Bedenler, olayda ölen S.Y. ile A.Y.nin kardeşi olan O.Y.ye gösterilerek teşhis işlemi yaptirılmıştir.

24. Başsavcılık, cesetler üzerinde ölü muayene işlemi ve otopsi işlemini yaptıktan sonra kesin ölüm sebebinin belirlenebilmesi için cesetlerin Erzurum Adli Tip Grup Başkanlığına sevkine karar vermiştir.

25. Erzurum Adli Tip Grup Başkanlığı Morg İhtisas Dairesi (ATK) tarafindan 1/8/2015 tarihinde klasik otopsi işlemi yapılmıştır. Otopsi sırasında kimlik belirleme işłemi icra edilmiş ve başvurucunun oğlu O.Y., kardeşleri A.Y. ile S.Y.yi; diğer kimlik tanığı olan M.F.G. de M.G.yi teşhis etmiştir. M.F.G., M.G.nin üniversite öğrencisi iken PKK tcrör örgütüne katıłmak üzere gittiğini beyan etmiştir. Otopsi raporlarında özetle başvurucunun oğullarından A.Y.nin sağ ön kol iç yanına, S.Y.nin ise sağ uyluk ön alt yüzeyine birer ateşlìsilah mermi çekirdeğinin isabet ettiği, bunların öldürücü mahiyette olmadığı. M.G.nin vücudunda ateşti silah mermi isabeti belirlenemediği, her üç kişinin ölümünün de şarapnel parçaları yaralanmalarına bağlı kafatası kırıkları ile birlikte beyin kanamasi, beyin doku harabiyeti, iç organ ve büyük damar yaralanmasına bağhı olarak gelişen iç ve dış kanama sonucu meydana geldiği bildirilmiştir. Yapılan õlü muayene ve otopsi işlemleri sonucunda düzenlenen aynı tarihli tutanağın ilgili kısmı şöyledir:
"1. [A.Y.nin] cesedi üzerinde vapilan otopsi sonucunda:Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığıtarafindan ölü muayenesi yapılarak gönderilen erkek cesedine harici muayene ve üç boşluk açılarak klasik otopsi işleni uygulandı.

Cesetten otopsi sirasunda bir adet deforme mermi çekirdeği ve 0,5 cm çapinda metal parçasi elde edildi.

Cesetten toksikolojik inceleme için kan ve göz içi srvısı örneklendi. Cesetten DNA tetkiki için FTA kartına kan örneği ve sternum kemik örneği örneklendí.


2. [S.Y.nin]_ cesedi üzerinde yapılan otopsi sonucunda:Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığıtarafindan ölü muayenesi yapılarak gönderilen erkek cesedine harici muayene ve üç boşluk açılarak klasik otopsi işłemi uygulandı.

Cesetten otopsi esnasında bir adet 0,5 cm çaplarında ateşli silah mermi çekirdeği nüvesi elde edildi.

Cesetten toksikolojik inceleme için kan ve göz içi sivisı örneklendi. Cesetten DNA tetkiki için FTA kartına kan örneği ve sternum kemik örneği örneklendi.
3. [M.G.nin] cesedi üzerinde yapılan otopsi sonucunda: Ağri Cumhuriyet Başsavcılığıtarafindan ölü muayenesi yapilarak gönderilen erkek cesedine harici muayene ve üç boşłuk açıłarak klasik otopsi işlemí uygulandı.

Cesetten toksikolojik inceleme için kan ve göz içi sivısı örneklendi. Cesetten DNA tetkiki için FTA kartına kan örneği ve sternum kenik örneği örneklendi.
Bilirkişiler beyanında:
1. [A.Y.nin] cesedi üzerinde yapilan otopsi sonucunda: Cesedin harici muayenesi klasik otopsisinin Nöbetçi Cumhuriyet Savcısı ile hirlikte yaptık. Ölenin kesin ölüm nedeninin şarapnel parçalarına bağlı bağlı kafatası kırıkları ile birlikte bevin kanuması.beyin doku harabiyeti, iç organ ve büyük damar yaralanmasına boğlı gelişen iç ve dışkanama sonucu olduğu kanaatindeyim. Ayrıntılı otopsi raporu toksikolojik incelemeler tamamlandıktan sonra gönderilecektir.

2.[S.Y nin] cesedi üzerinde yapilan otopsi sonucunda: Cesedin harici muayenesi klasik otopsisinin Nöhetçi Cumhuriyet Savcısı ile birlikte vaptik. Ölenin kesin ölüm nedeninin şarapnel parçalarına bağłı kafatusı kırıkları iłe birlikte beyin kanamasi, beyin doku harabiyeti, iç organ ve büyük damar yaralanmasına bağlı gelişen iç ve dış kanama sonucu olduğu kanaatindeyim. Ayrımtiłı otopsi raporu toksikolojik incelemeler tamamłandıktan sonra gönderilecektir.

3. [M.G.nin] cesedi üzerinde yapilan otopsi sonucunda: Cesedin harici muayenesi klasik otopsisinin Nöbetçi Cumhuriyet Savcısı ile birlikte yaptık. Ölenin kesin ölüm nedeninin şarapnel parçalarına bağlı kafatası kırıkları ile birlikte beyin kanaması, beyin doku ħarabiyeti, iç organ ve büyük damar yaralanmasına bağlı gelişen iç ve dış kanama sonucu olduğu kanaatindeyim. Ayrmtih otopsi raporu toksikolojik incelemeter tamamlandiktan sonra gönderilecektir."
26. Ölen üç kişi hakkında ATK tarafindan ayrı aynı düzenlenen 31/8/2015 tarihli otopsi raporlannın ilgili kısmı şöyledir:
"[A.Y.nin ayrmtılı raporu] … ölü lekelerinin vücut arka yüzünde bası görmeyen yerlerde oluştuğu görüldü. Skopi altiında yapılan incelemede tüm vücutta çok sayıda şarapnel parçası izlendi. Sol kol orta 1/2 den tam ampute olduğu ampütasvon kenarlarınun şarapnele bağliı parçalı görününide olduğu. sağ alt ekstremitede ve sol alt ekstremitede çok sayıda şarapnele bağłı yaralanma, sağ bacakta diz bilek arası sol bacakta bilek ve ayak kismı şarapnele bağlı parçalı görünümde, sol okspital bölgede 3 cm çapında şarapnel varasi, bovun ön yüz sol tarafta 3 cm çapında şarapnel yarası, boyım sol diş yan alt kisımda 2 cm çapında şarapnel yarasi, boun arka yüz solda 4 cm çapmda şarapnel yarasi. göğüs ön yüz solda 2 adet 1.5 cm çapında şarapnel yarası. göğüs õn yüz sağda 3 cm çapında 

şarapnel yarası, göğüs arka yüzde sağda_ 5 cm ve solda 15 cm çaplarında yanık görünümde şarapnel yaralari, sol skapula üst kisimda 4 cm çapinda şarapnel yarasi, penis uç kisımda ve skrotumda şarapnel varalari, sağ ön kol ic vanda 1.5 cm çapıuda ateşli silah mermi çekirdeği giriş yarası görüldü.

..
BA AÇILDI: Saçhı deri kaldırıldı. Saçlı deri ultında yer yer kanamalı ve hiperemik görümüm izlendi. Sot temporal kas gurubu kanamalı suğ temporal adale grubu sağlam bulundu. Kafa kubbe kemikleri oksipital kemik sol yanda 8 cm çapında parçalı kırık alanıgörüldü. Kafatası açıldı. Beyin, beyincik ve beyin sapı çıkarıłdı, yüzey ve kesitlerinde yaygın subaraknoidal kanama sol oksipital bölgede beyin parankim harabiveti ve kamamalıgörünüm izlendi. Kafa kaide kemiklerinde sol arka kufa çukurunda parçalı kırık görüldü.
BATIN AÇILDI: …. Mesane boş bulundu. Sağ đirsek iç büklümde deforme ateşli silah mermi çekirdeği cilt altında elde edildi. Sağ alt ekstremitede 0.5 em çaplarında metal parçası elde edildi.

Haricen tarif edilen sağ önkol iç yandan giren mermi çekirdeğinin (cilt altıda atşatkları tespit edilmedi) yumuşak dokuda sevrederek sağ dirsek iç büklümde deforme ateşlísilah mermi çekirdeği cilt altinda elde edildi 

:
SONUÇ
2. Kişinin vücuduna çok sayıda şarapnel parçaları ve 1 (bir) adet ateşli silah mermi çekirdeği isabet etmiş olup şarapne! parçatarıın oluşturduğu varalanma ölūm meydana getirir nitelikte olduğu. ateşli silah mermi çekirdeği yaralanmıasmın öldürücü nitelikte olmadıği,
3. Ateşi silah mermi çekirdeği giriş deliği. cilt cilt ału bulgularına ve Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığı ölü muayene tutanağında kişinin üzerinde tişört giyili olduğu belirtildiği, ve önkol bölgesinin tişörite açık bulunacağına göre atışın uzak atış mesafesinden yapılmışolduğu.

4. Cesedin 1 adet deforme mermi çekirdeği ve 1 adet 0,5 cm çapında metal parçasi elde edildiği,
5. Kişinin ölümünün şarapnel parçalarına bağlı kafatası kırıkları ile birlikte beyin kanuması. beyin doku harabiyeti, iç organ ve büyük damar yaralanmasma bağlı gelişen içve dış kanama sonucu meydana gelmiş olduğu kanaatini bildirir rapordur.
[M.G.nin ayrıntilı raporu]: .…. Radyolojik incelemede; baş bölgesinde, göğüste, üst ve alt ekstremitierde çok sayıda şarapmel parçası imajı görüldü. Her iki tarafta göğüs ön yüz,boyun ön yüz, alt ve üst çene, sağ omuz ve sot ön kol şarapnel parçalarına bağlt parçalıgörünümde, sağ ön kol ve el kısmınım şarapnel yaralanmasına bağlı parçalı olduğu, her iki alt ekstremitede, göğüs sol yanda ve yüz ve alın bölgesinde [yer yer] şarapnel parçalarına bağlı yaralanmalar, vücut arka yüzde de sol gluteal bölgede daha belirgin olmak üzere yer 

ver şarapnel parçalarına bağlı yaralanmałar görüldü. Her iki tarafta göğüs üst bölgeden sarapnel yarasına bağlı açık olup akciğerlerde yaralanma ve [kanama] olduğu görüldü. Bas sağ temporooksipital bölgede 2 cm çapmda şarapnel yarası görüldü.
...
BAş AÇILDI: Saçlı deri kaldırıldi. Saçlı deri altmnda yer ver kanamalı alan görüldü.Her iki temporal adale grubu sağlam bulundu. Kafa kubbe kemiklerinde sağtemporooksipital bölgede 5 em çaplı alanda parçałı kirık alanı görüldü. Kafatası açildi Beyin. beyincik ve bevin sapı çikarıldi, vüzev ve kesitlerinde vavgın subaraknoidal kananıa ve suğ paryetal ve oksipital bölgede beyin parankiminde hasar görüldü. Kafa kaide kemikleri sağda arka ve orta çukurunda parçałı kırik hatları izlendi.
GÖĞÜS AÇILDI: …. Akciğerler çıkartıldı, her iki akeiğer vüzey ve kesitteri çok sayıda şarapnel parçalarına bağlı yaralanmış ve kanamalt görüldü. Boyun organlarımın tetkikinde:Boyun yumuşak dokularda ön ve yan kismmda şarapnel yaralanmalarına bağlı parçalıgörünüründe, her iki tarafta boyun dam sinir paketi şarapnel yaralanmalarına bağlı parçalıgörüldü. Hyoid kemik ve timid kartilajda porçalı kirık mevcut olup boyun omurlarī sağlam bulundu. Trakeada ve özefagusta şarapnel yaralanmalariına bağlı boyun bölgesi parçalıgörüldü.

BATIN AÇILDI:…. İskelet sisteminde; kafatası kırıkları haricinde sağ klavukalada kırık,her iki tarafta göğüs ön bölgede kaburgalarda çok sayıda kırık, her iki taraf üst ekstremitede çok sayıda kırık görüldü.

..
SONUÇ
.
2. Cesetten mermi çekirdeği elde edilmediği,
3. Kişinin ölümünün şorapnet parçaları yaralanmalarına bağlı kafatası kırıklurı ile birlikte beyin kanamast, beyin doku harabiyeti, iç organ ve hüvük damar yaralanmasına bağlı gelişen iç ve dış kanama sonucu meydana gelmiş olduğu kanaatini bildirir rapordur.
[S.Y.nin aynntılı raporu] ….Radyolojik incelemede; her iki taraf ait ve üst ekstremitelerde, göğüs, boyun ve baş bölgesinde çok sayıda şarapmel parçası imajı ve sağuyluk üst kısımda ateşli silah merni çekirdeği nüvesine ait imaj görüldü. Baş sol temporopuryetal bölgede 2 cn çapında şarapne! yarasi, yüz ve ahn bölgesinde yer yer şarapnel yaralari, boyun solda 4 cm çapında şarapnel yarası, her iki üst ve alt ekstremitede,göğüs sol ön yüz ve von vüzde çok sayıda şarapnel varalarī. göğüs ön yüz suğ üst ve altta i cm çapłannda şarapnel yaraiarı. göğüs sağ arka yüzde 5 cm çapmda şarapnel yarası sol glutea üstünde 2 cm çapında şaropnel yarasi, sol kol, sol önkol, sol bacakia ve sağ uylukta kırığa hağłı patolojik ħareket mevcut ve sağ uyluk ön alt yüzde_ [1 cm] çapında ateşli siłah mermi çekirdeği giriş yarası görüldü.

.

BAş AÇILDI: Saçh deri kaldırıldı. Saçlı deri altında yer yer kanamah alan görüldü.
Her iki temporal adale grubu sağlam görüldü. Kafa kubbe kemikleri sol temporopariyetal kemikie 10 cm çaplı alanda parçahı kırık izlendi. Kafatası açıldı. Beyin.beyincik ve beyin sapı çıkarıldī, yüzey ve kesitlerinde yaygın subaraknoidal kunama ve sol paryetal ve sol temporal bölgede beyin parankiminde hasar görüldü. Kafa kaide kemikleri sağlam bulundu. Orbita, burun ve ağız boşluklarının incelenniesinde niakroskopik patolojik özellik görülmedi.

GÖĞÜS AÇILD1: Sternal kupak kaldırıldı. Her iki akciğer serbest bulundu. Şarapnel parçalarıın sağda 2. Kotu midklaviküler hattan kırarak şarapnelin sağ göğüs boşłuğuna girip sağ akciğeri, perikardı sağ tarafta ve kalp sol ventrikül üst ön yüzü parçaladığıgörüldü. Şarapnel parçalarının solda 3. interkostal aralıkta midklavikular hatta i cm ekt oluşturup sol akciğerde yaralanma oluşturduğu görüłdü. Sağ göğüs boşluğunda 500 cc kan.sol göğüs boşlugunda 500 cc kan olup perikard boştuğunda sıvama tarzında kanama görüldü. Kalp çıkartıldi, sol ventrikül üst ön yüz parçalı görünümde izlendi. Aortta özellik görülmedi. Koroner arterler açık bulundu. …Akciğerler çıkartıldt, her iki akciğer yer yer şarapnele bağlı yaralanma akciğer ver yer şarapnele bağlı yarałanma ve kananıalıgörünümde olduğu görüldü. Boyun organłarmın tetkikinde: Boyun yumuşak dokularında solda kanamalı görünüm izlendi. Hvoid kemik, tiroid kartilaj ve boyun omurları sağlam bulundu. Trakeada ve özefagusta makroskopik patolojik özellik görüłmedi.
BATIN AÇILDł: Batın boşluğunda kanla bułaşık görüldü. . Sağ uyluk üst iç vanda cilt altında 0,5 cm. çaplarında ateșli silah mermi çekirdeğine ait kurşun nüve elde edildi.
Haricen iarif’ edilen sağ uyluk ön alt yüzden giren mermi çekirdeğinin (cilt altında atışartıkları tespit edilmedi) yumuşak dokuda seyrederek sağ uvluk üst iç vanda cilt altnda 0,5cm çaplarında ateşli silah mermi çekirdeğine ait kurşun nüve elde edildi 
...
SONUÇ
...
2.Kişinin vücuduna çok sayuda şarapnel parçaları ve I (bir) adet ateşli şilah merrni çekirdeği isabet etmiş ołup şarapnel parçalarının oluşturduğu varalanma ölüm meydana getirir nitelikte olduğu. ateşli silah mermi çekirdeği yaralanmasının öldürücü nitelikte olmadiği,
3. Ateşlì silah mermi çekirdeği giriş deliği cilt cilt alt bulgularına göre, atişı bitişik auş mesafesi dişmdan yapılmış olduğu, ancak atiş elbiseli bölgeye isabet etmiş olduğundan kesín atış mesafesi tayini vaplmadiğı, kesin atış mesafesi tayini isteniyorsa olay anında kişinin üzerinde bulunan ve delik ihtiva eden giysilerin yıkanmadan incelenmek üzere Adli Tip Kurumu Fizik İhtisas Dairesine gönderilmesinin gerektiği.

4. Cesetten 1 adet 0.5 cm çaplarında ateşli silah nermi çekirdeğine ait kurşun nüve elde edildiği,
5. Kişinin ölümünün şarapnel parçaları yaralanmalarına bağlı kafatası kırıkları ile birlikte beyín kanamasi, beyin doku harabiyeti, iç organ ve büyük damar yaralanmasına bağłı gelişen iç ve dış kanama sonucu meydana gelmiş olduğu kanaatini bildirir rapordur."

27. Ağrı ve Erzurum Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından yapılan otopsi sonucunda düzenlenen raporlardan A.Y.deki ateşli silah yaralanmasınin uzak mesafeden yapılan atış sonucu oluştuğu, S.Y.nin ateşli silah yaralanmasının ise bitişik atış mesafesi dışıdan yapılmış olduğu fakat ölenin olay anında üzerinde olan elbiselerin gönderilmemesi nedeniyle atış mesafesinin tam olarak belirlenemediği anlaşılmiştır. AtK, bu hususun netliğe kavuşturulmasının istenmesi hâlinde giysilerin yıkanmadan gönderilmesi gerektiğini de belirtmiştir. Her üç kişinin kanında da -uyutucu, uyuşturucu, uyaricılar dâhil- sistemde aranan maddelerin bulunamadiğimi ifade etmiştir.

28. Bedenlerin Ağrı ve Erzurum Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafindan yapılan adli muayenesi ve otopsi işlemleri sırasında fotoğraf ve video çekimleri yapimiştır.
29. Olay yeri incelemesi sırasında, ölen her üç şahsı sol ve sağ el içi ve dışmdan,vücutlarından ve yanak bölgelerinden svap örekleri alınmıştır. Erzurum Kriminat Polis Laboratuvarlarında 10/8/2015 tarihinde yapiian inceleme sonucunda düzenlenen raporda,ölen her üç şahsın svaplarında atış artıkłarına rastlandığı belirtilmiştir. Ayrıca el üstünde atışartıkları tespitinin o elin ateş ettiğini veya ateş sirasında silaha yakın mesafede olduğunu gösterdiği, avuç içinde atış artıklarının tespitinin ise o elin silah tuttuğunu, ateş etmediği hâlde atış artıklarının bulunduğu yerlere temas ettiğini veya ateş sırasında silaha yakın mesafede olduğunu gösterdiği, olayla ilgisi olmadığı hâlde atış artıklarının bulunduğu yerlere temas eden ellerde de atiş artiklarinın bulunabileceği açiklanmiştir.
30. Kalaşnikof marka tüfekler, tabanca ve şarjörler ile diğer materyaller üzerinde parmak izi bulunup bulunmadığı hususunda Ağrı Emniyet Müdürlüğü Olay Yeri İnçeleme Şube Müdürlüğü Parmak İzi Geliştirme Laboratuvarlarında yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 4/8/2015 tarihli raporda, olay yerinde bulunan A4 kâğit üzerinde E.M.nin parmak izine rastlandıği, diğer materyaller üzerinde ise parmak izine rastlanmadığı belirtilmiştir.
31. Olay yerinde bulunan silahlar ve diğer maddi delillerden -delil incelemesine olanak verecek şekilde- örnekler ahınmış ve krokiler çizilmiştir. 10/8/2015 tarihli rapora göre başvurucunun oğullan A.Y., S.Y. ile diğer şüpheli M.G.nin el içłerinde, ellerinin üzerinde ve yanaklarında atış artıkları tespit edilmiştir.

32. Olay yerinde fünye grubu, el bombasi gövdesi ve maşalari, emniyet pimi ve halkası ile granül patlayıcı maddelerden olan TNt (trinitrotoluren) üzerinde de krimina!inceleme yapilmiştır. Söz konusu raporda bu maddenin bir tür patlayıcı niadde olduğu belirtilmiştir. Maddi delillerin elde edilmesi ve incelenmesi sirasında yapilan işlemlere dair tutanaklar ve inceleme raporları ilgili görevlilerce düzenlenmiştir. Sôz konusu 31/8/2015tarihli inceleme raporunda, Parnak lzi Geliştirme Laboratuvarları Büro Amirliğinin olay yerinden elde edilen el bombası üzerinde parmak izi bulunamadiğía ilişkin 19/8/2015 tarihli raporuna da yer verilmiştir.

33. Olay yerinde başvurucunun oğlu A.Y. üzerinde, ayrica terőr örgütümensuplarımın kullanımima sunulmak üzere el yapımı bombaların nasıl hazirlanmasıgerektiğinin, hazırlanan patlayıeıların hızını etkileyen faktör ile formüllerin yazıh olduğu bir belge bulunmuştur.

34. Olay yerinde bulunan Kalaşnikof marka iki tüfek, tabanca, kovan, mermi çekirdekleri ile diğer maddi deliller üzerinde inceleme Erzurum Kriminal Polis 

Laboratuvarlarında yaptirılmıştir. 10/8/2015 tarihinde yapılan inceleme sonucundaki bulgular özet olarak şöyledir:
- Kalaşnikof marka iki tüfek; yarı ve tam otomatik ateşleme düzeneği olan,atışlarına engel mekanik herhangi bir arızası ve eksikliği bulunmayan, çaplarına ve tiplerine uygun fişekleri patlatabilen, 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayıli Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanuna göre yasak ve vahim nitelikteki silahlardir.

- Bir adet tabanca; yarı otomatik, atışlarına engel mekanik herhangi bir arizasıve eksikliği bulunmayan, çap ve tipine uygun fişekleri patlatabilen, böylece 6136sayıłı Kanun'a göre yasak olan fakat vahim nitelikte olınayan ateşli silahlardandır.
- 7,62x39 mm çapındaki on sekiz kovan, yapilan incelemelerde iki gruba ayrılmış ve Kalaşnikofmarka iki farklı silahtan atılmıştır.

- 5,56x 45 nm çap ve tipindc otuz beş kovan, çap ve tipine uygun iki ayrı ateşlìsilahtan atilmuştır.

- 9x19 mm çapındaki iki kovan, çap ve tipine uygun iki ayrı ateşli silahtan atilmiştir.

- 7,62 mm çapındaki üç deforme mermi çekirdeği, 7,62 mm çapındaki iki mermi çekirdeği parçası, bir mermi çekirdeği gömlek parçası aynı/tek silahtan atlmıştır.
- 9 mm çapındaki dört deforme mermi çekirdeği iki farklı silahtan atılmıştır.
- 7,62x39 mm çap ve tipinde on kovan 27188102 numaralı Kalaşnikof marka tüfekten, aynı çap ve tipteki sekiz kovan ise 26052957 numaralı Kalaşnikof marka ateşli silahtan atılmıştir.

- 7,62 mm çapındaki üę deforme çekirdeği, iki mermi çekirdeği parçası ve bir mermi çekirdeği gömlek parçası ise incelemeye tahi olan bu silahtan atılmamıştır.
- 9x19 mm çapındaki iki kovan ve 9 mm çapındaki dört mermi çekirdeği, sol yan yüzeyinde "FABRIKOLENT" ibaresi bulunan el yapısı otomatik tabancadan atilmamiştir.

- 5,56x45 mm çap ve tipindeki otuz beş kovanın bu tüfek ve tabancalardan atılması mümkün değildir.

35. Silahlı çatışma sırasında güvenlik güçlerine ait Shortland marka, (4... plakalıaraç içinde -bir ve aracın sağ tekeri içinde bir olmak üzere- bulunan nüvelerin Erzurum Kriminal Polis Laboratuvarında incelemesi yapılmıştır.

36. Başsavcılık, 9/7/2014 tarihinde teslim olan M.Ç.nin ifadesinde geçen, yapılan araştırmada da Hezil kod adını kullandığı tespit edilen ve bireysel başvuruya konu olan soruşturmada, M.G. hakkında aynı Başsaveılığın 2014/2600 sayılı soruşturma dosyasında 

bulunan ve talcp üzerine düzenlenmiş yakalama emrini soruşturma dosyasına 7/9/2015tarihinde intikal ettirmiştir.

37. Olay yerinde yapıan incelemeler strasında çekilen fotoğraflarla ilgili olarak Görüntü İnceleme Tutanağı düzenlenmiştir. 3/8/2015 tarihli tutanakta olayın gelişimine dair yukarıda aktarılan hususlara yer verildikten sonra tutanağu geri kalan kısmı şöyledir:
".….Yaşanan çatışmanın akabinde sonra olay yerinde çekilmiş olan I nołu fotoğraf karesinde üç teröristin van yana birbirlerine yastanmış vaziyette oldukları ve şahısların vücut bütünlüğünün iam olduğu olduğu görülmektedir. Ancak fotoğraf çekildikten sonru yaşanan patlamanın, teröristlerin ölmeden önceki emniyet kuvvetlerine son bir zarar vermek için örgüt tarafindan sıkça kullanılan yöntem olan bomba ile tuzuklama yapuğı tespit edilmiştir. Bu patlama neticesinde 1 nolu fotoğraf karesinde en saġda bulunan ve üzerinde koyu renkli pantolon ve kareli gömlek bulunan şahsm muhtemel[en] el bombasını sağ elinde ve kendi baş kısmınm sağ tarafinda yakın tuttuğu ve yine I nolu fotoğraf karesinde ortada bulunan şaħsın soł kolunun altnda kaldiğı ve fotoğraf 2 ve fotoğraf 3'te görünen vücutlar üzerinde hasarlarim bu patlama sonucunda oluştuğu tespit edilmiştir.
Fotoğraf 1 orta[da] bulunan şahsın göğüs kismında heline sarıhı bulunan bez parçasınun üst tarafina takılmış olarak duran tabancanın kabzası görülmektedir. „ayrica aym şahsın ayak kısmında çanşmada kullandıkları kalaşnikof marka silah ve hu silaha takıłı olarak görünen şarjörü görülmektedir. 3/8/2015 saat 14.44."
38. Olay yeri inceleme uzmantarı tarafindan ihbara konu evlerdeki diğer eşya üzerinde de kriminal incelemeler yapılmiştir.

39. Silahlı çatışmanın yaşandığı evde bulunan K.Ö. ve eşi N.Ö. müşteki olarak ifade vermiştir. K.Ö.nün silah kullanımı öncesine ve olay anına dair 31/7/2015 tarihli ifadesinin ilgili kısmı şöyledir:
"...Evde sadece eşim vardı. Ben eve girdiğim esnado saaı hatırladıgım kadarıyla 16.30-17.00 arasrydı. Polis aracī evin önüne gelerek 'içerdekiler[.] silahınuzı btrakıp teslim olun, etrafinız sarıldı’ diye 5-6 kez auons etti. Benim kullandığım garajmn içerisinden ateşedilmesi beni çok şaşırui. Daha sonra polislere ateş açılması üzerine polisler de benim garaja doğru ateş etti. Daha sonra çatişma bitti. Ben bu esnada olan bitenleri gördüm...-oraya nasil girdiler bilmiyorum."
40. İfadesine başvurulan K.Ö.nün eşi N.Ö. de 2/8/2015 tarihinde benzer şckildc ifade vermiş, evdeyken saat 16.30 sıralarında dışanıdan polisin "İçeridekiler, silahınızıburakın teslim olun, etrafinz sarıldt." diye beş altı kez anons ettiğini duyduğunu belirtmiştir.
41. Olay yerinde yapılan incelemede, ölen A.Y.nin üzerinden çıkan yoklama kaçağıbelgesinde parmak izlerine rastlanan E.M. isimli kişinin ifadesine şüpheli sifatıyla başvurulmuştur. E.M. ölen kişileri tanımadığıı belirterek kendisine yöneltilen tüm suçlamaları ve parmak izlerinin kendisine ait olduğu şeklindeki tespiti reddetmiş. ardından serbest btrakilmıştir.

42. Operasyonda başvurucunun oğulları ile diğer kişinin silahlı güç kullanımısonucunda ölmesinin ardindan garajda yapilan inceleme sirasında meydana gelen patfamada bombadan sıçrayan şarapnel parçasiyla sağ diz altından hafif şekilde yaralanan pofis memuru Z.O.nun ifadesine 1/8/2015 tarihinde müşteki sıfatıyla başvurulmuştur.

43. Başvurucu, vekili aracılığı ile 7/3/2016 tarihinde bireysel başvuru formunda ileri sürdüğü hususlara benzer şekilde oğullarının herhangi bir terör örgütünün üyesi olduğu bilgisi bulunmaksızın güvenlik güçlerinin şüphclileri rahatlıkla yakalama imkânına sahipken orantısız bir şekilde silah kullandıklarını belirterek şüpheliler hakkında suç duyurusunda bulunmuştur. Başvurucu; dilekçesinde olaya ilişkin görgüsü ve bilgisi olan birçok kişiyle konuştuğunda bu kişilerin ölenlerin silahsız olduklarını, połise ateş etmediklerini, güvenlik güçlerinin uyarıda bulunmadan ateş ettiklerini beyan ettiğini ileri sürmüştür. Başvurucu ayrıca olay yerinde keşif yapılması ve şüphelilerin tutuklanması talebinde bułunmuştur.
44. Başvurucunun sunduğu evrak ile Ulusal Yargı Aği Bilişim Sistemi (UYAP)üzerinden yapilan incelemede başvurucu ve olayda sorumlu olduğu değerlendirilen veya operasyonda görev alan herhangi bir polis memurunun ifadesine başvurulduğuna dair bilgi ve belgeye rastlanmamıştır. Bununla birlikte olaya ilişkin olarak ilk ihbarın yapıldiği andan başlamak üzere şüpheli veya şüphelilerin yerlerinin tespit edilmesi ve yakalanmaları için yapilan işlemler ile olay yerinde meydana gelen silah kullaniminin önccsinc ve sonrasına dair, çok sayıda güvenlik görevlisinin imzasını taşıyan ayrıntıfı bir tutanak düzenlendiği, bu tutanakta, yapılan tüm işlemlere ilişkin yeterli bilgiye yer verildiği görülmüştür (ilgili tutanağın ayrıntıları için bkz. § 18). Yine, bu kapsamda olmak üzere olay yeri incelemesi de bizzat Cumhuriyet savcısı tarafından gerçekleştirilmiş, yapılan tespitler tutanağa bağlanmışincelenmiş, aynca Bomba Imba ve Olay Yeri İnceleme Şube Müdürlüğü tarafindan da ayrıntılı teknik incelemeler yapılarak tutanak düzenlenmiştir (yapılan işlemler için bkz. §š19, 20).

B.Soruşturma Sonucunda Verilen Karar ve İtiraz Süreci 
45. Başsaveılık; devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma suçundan şahısların öldüğü, böylece soruşturma ve kovuşturma imkânının kalmadığı gerekçesiyle 1/10/2015tarihinde ek kovuşturmaya yer olmadiğına dair karar vermiştir.

46. Başvurucunun oğullarının ölümü ile ilgili olarak Başsavcılık 16/3/2016tarihinde Ağrı Il Emniyet Müdürlüğü görevlileri hakkında kasten öldürme iddiası bakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir. Olay Tutanağı'na gôre bir adet el bomhasının pimi çekili vaziyette bulunduğunun belirtilmesine ve olayda inceleme öncesinde bomba veya başka bir madde ile patlamanın meydana gelmesine ilişkin olarak herhangi bir değerlendirme içermeyen kararın ilgili kısmı şöyledir:
"[H]er ne kadar müşteki [başvurucu] Ibrahim YAŞ4R vekilleri tarafindan 31/07/2015tarihinde Ağrı ilinde_ [S.Y.] ve [A.Y.nin] örgüt üyesi olmamalarıno rağmen, yine teslim ol ve benzeri uvarılarda bulunulmaksızın orantlılık ilkesine uvulmaylurak kolluk güçlerince öldürüldükleri iddiasıyla_müracaatta_bulumulması üzerine_ Cumhuriyet_Başsavcilığımz tarafindan soruşturna işlemlerine başlantmuşsa da;
30/07/2015 tarihinde saat 23:19 siralarında 155 polis imdat hatina bir şahsın 'bir ihbarda bulunacaktım [Ö.B.] bugün dağa gitti oradan silah ve bomba getirdi ve bombalarıeniştesinin evine götürdü de Atatürk caddesinde soldan girince çikmaz sokaktaki evine götürdü de numarası belli değil yarın büvük bir iylem yapacaklar' şeklinde ihbarda bulunulması üzerine Cumhuriyet Başsaveıliığımuz tarafimndan soruşturma işlemlerine başlanıldığı, bu kapsamda ihbara konu [H.Ç.] ve [$.Ç.] isimli şahısların..sayılı adresinde örgüt mensuplarınn olduğunun değerlendiriłdiği, kolluk güçleri tarafindan ikamete girilmeden teslim olunması yönünde çağriların yapildiğı, ancak cevap alnamaması üzerine operasyon düzentendiği. ikamette yapıtan aramalarda şahıslara ulaşılamadıği, şahısłarım 

ikametten kaçtıklarının anlaşıldiğı, ikamette yapılan aramalarda çok miktarda örgütsel evlemlerde kullanılmak üzere bulundurulduğu anlaşilan el bombasi, tabanca v.b mühimmata ulaşıldıği, devamında yapılan araştırmalorda şüpheliterin 31/07/2015 tarihinde saat 16:00 sıralarında sayılı adreste [K.Ö.] ve [Si.Ö.ye] ait ikametin eklentilerinde saklandıklarmın anlaşıldığı, bumun üzerine kolluk güçlerince gerekli tedbirlerin alındığı ve megafonla örgüt mensuplarına teslim olmaları yönünde defalarca ikazların yapıldıġı, ancak örgüt mensuplarının teslim olmayıp .…- plaka sayılı polis ekiplerine ait araca ateș uçtikiari,bunun üzerine kolluk kuvvetleri tarafından gerekli karşıliġın verildiği, çatişma sonucunda silaħlı terör örgütü PKK/KCK mensupları olan şüphelileri [S.Y.], [A.Y.], ve [M.G.nin] ölüolarak ele geçirildiği. örgüt mensupłarının üzerlerinde yapılan aramalarda; iki adet kalaşnikof marka silah, bu siłahlara ait 6 adet şarjör. kalaşnikof marka silaha ait 125 adet fişek, 1 adet üzerinde Fabrikolen T Dervesdel ibareleleri bulunan tabanca, bu tabancava ait şarjör ve şarjöre takılı üzerine MKE yazılı 5 adet fişek ve örgütsel dokümanların ele geçirildiği, Kalaşnikof marka silahlar ve tabancanın merni yatağıda fişek bulundüğumın tespit edildiği,
[A.Y.], [S.Y.], ve [M.G.ye] ait svap örneklerinin almdiği. 12/08/2015 tarihli kriminal rapor içeriğíne göre; her üç şahsa ait svaplarda atiş artıklarımın bulunduğunun tespit edildiği,
2559 sayıh yasanın 16. maddesinin son ikrasıın d bendine 27/03/2015 tarihinde 6638sayiłı vasa ile eklenen düzenteme ile; polisin 'kendisine veva başkalarina, is verlerine,konutlara, kanu binałarıa, okullara, vurtlara, ibadethanelere, araçlora ve kişilerin tek tek veya toplu halde bulunduğu açik veya kapalı alantara molotof. patlayici, yamici, yakicı,boğucu. yaralayicı ve benzeri silahlurla saldiran veya saldtrmava teşebbüs edenlere karşısaldırıvı etkisiz kılmak amacıyla ve etkisiz kilacak şekilde silah kullanmaya yetkiłidir' hükmüdoğrultusunda silah kullanma yetkisinin hulunduğu,
Yapilan ihbar_ içeriği. [H.Ç.] ve [$.C.ye] ait_ ikamette mühimmatlara ulaşılmasi,öldürülen şahislar ait parmak izine bu ikamette rastlammasi, şahuslarn söz konusu ikametten kaçarak teslim olmamasi, bulundukları [K.Ö.ye] ait ikamette polis ekipleri tarafindan yapılan uvarılara reğmen teslim ołmamaları, aksine ateşle karşıłık vermeleri, üçşahsın üzerinde 2 Kalaşnikof, 1 tabanca ve çok sayıda merni ve fişeğe ułaşıłlmasi, söz konusu silahların atışa hazır vaziyette ele geçirilmesi ve dosya kapsamındaki diğer deliller nazara almdığında [A.Y.], [S.Y.],_ve [M.G.nin] silahlı terör örgütü PKK/KCK mensuplart olduklari, Aġrı ilinde eylem hazirliğı içerisinde bulunduklarunın sabit olduğu, zaten [M.G.]hakkında Ağrı Sulh Ceza Hakimliğinin 2014/671 D.Íş sayılı numarah kararı ile 11/12/2014tariħinden itibaren silahłı terör örgütü üyeliği suçu bakımından yakalamasının bulunduğu,şahısların kolluk güçleri tarafindan kendilerine yapılan testim ol çağrılarına ateşle karşıłık vermeleri, nitekim bunu doğrulur şekilde ateş etneleri sonucu kolluk güçlerine ait aracm zarar görmesi ve şahuslarin svaplarında atiş artıklarına ulaşilması nazara alındiğında kolluk güçleri tarufindan Örgüt mensuplarinın 'teslim ol' çağrilarına aldıriş etmemeleri ve ateşle karşılık vermeleri nedeniyle gerçekleşmesi muhtemel vakın tehlike. yukarıda belirtilen kanun hükmü ve diğer mevzuat hükümleri nazara alındığında kolluk güçlerinin yasanun dışına çikarak hareket etmedikleri, orantıhlık ilkesine uyduklari. buna göre kolluk görevlilerinin üzerlerine atıhı iddia olunan suçu işlemedikleri tüm dosva kapsamından anlaşıłmakla, Müştekinin söz konusu iddiaları nedeniyle, KAMU ADINA KOVUŞTURMA YAPILMASINA YER OLMADIĞINA... [karar verilmiştir.]

47. Başvurucunun bu karara yaptığı itiraz Ağrı Sulh Ceza Mahkenesince reddedilmiştir. Mahkeme; gerekçesinde Anayasa'nın 17, ve 90. maddelerini, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nu, 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayıh Polis Vazife ve Salâhiyct Kanunu'nu, 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nu birlikte 

değerlendirmiştir. Ağrı Sulh Ceza Mabkemcsi; olay tarihinde Ağrı Îl Emniyet Müdürlüğümensuplarının görev ve yetki sınırlarını aşacak şekilde orantısız güç kullandığına dair dosya içinde delil bulunmadığını, gerek tarafsız tanıkların beyanlarından gerekse dosyada bulunan tutanaklardan şahuslara (ölenlere) teslim olmaları için gerekli ve yasal uyarıların defalarca yapıldığını, şahısların ateşle karşıhk vermeleri üzerine ikazın tekrar edildiğini, buna rağmen şahısların ateşe devam etmeleri üzerine kolluk güçleri tarafindan yasal mevzuat sınırlarıiçinde kontrollü güç kullanıldığını kabul ederek yapılan itirazı reddetmiştir.
48. İtirazın reddine dair karar, başvurucular vekiline 13/4/2016 tarihinde tebliğedilmiş; başvurucular 11/5/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
49. Anayasa Mahkemesince Ağrı il Emniyet Müdürlüğü ile yazışma yapılarak operasyonun icrasına dair video görüntülerinin veya fotoğrafların ya da ses kayıtlanının olup olmadiği, varsa bu görüntülerin ve ses kayıtlarinin aynica olay yeri inceleme sirasında çekilen diğer görüntülerin gönderilmesi istenmiştir. il Emniyet Müdürlüğü, olay icrasına dair herhangi bir görüntünün veya video kaydının bulunmadığım bildirmiş olup olay yeri incelemesi ve otopsi sirasında yapilan kayitlan göndermiştir.

IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
50. İlgili ulusal hukuk için bkz. Cemil Danışman, B. No: 2013/6319, 16/7/2014;Turan Uytun ve Kevzer Uytun, B. No: 2013/9461, 15/12/2015; Serpil Kerimoğlu ve diğerleri,B. No: 2012/752, 17/9/2013; Mustafa Çelik ve Siyahmet $eran, B. No:2014/7227, 12/1/2017;Aisha Fares, B. No: 2015/18701, 31/10/2018; Beriva Tedik Yeşiltepe ve diğerleri, B. No:2015/17206, 31/10/2018.

B. Uluslararası Hukuk 
1. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
51. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) "Yaşam hakkı" kenar başlıkı2. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"I. Herkesin yaşam hakkı yasavla korunur..
2. Ölüm, aşağudaki durumlardan birinde muttak zorunłu olam aşmayacak bir güç kullanımı sonucunda meydana gelmişse, bu maddenin ihlatine neden olmuşsayilmaz:
a) Bir kimsenin yasa dışı şiddete karşı korunmasının sağlanması:
b) Bir kimsenin usulüne uygun olarak yakulanmasını gerçekleştirme veya usulüne uygun olarak tutulu bulunan bir kişinin kaçmasını önleme..."
2. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadı
52. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AiHM) göre yaşam hakkmı koruyan 2.madde, Sözleşme'nin en temel hükümlerinden biridir ve Avrupa Konseyini oluşturan 

demokratik topłumların ana değerlerinden birini korumaktadır. AíHM, bu maddenin ihlal edildiğine ilişkin iddiayı en dikkatli incelemeye tabi tutmaktadır. Devlet görevlilerinin güçkullanımına ilişkin davalarda yalnızca güç kullanan devlet görevlisinin eylemleri değil aynt zamanda meveut ilgili hukuksal veya düzenleyici sisteın ile eylemin planlanması, kontrolü de dâhil olayı çevreleyen tüm faktörlerin gözönünde bulundurułması gerekmektedir (Nachova ve diğerleri/Bułgaristan [BD], B. No: 43577/98, 43579/98, 6/7/2005, § 93).
53. Sözleşme'nin 2. maddesinin ikinci fikrasında da görülebileceği üzere polis memurları tarafından ölümcül bir gücün kullanlması belirli durumlarda haklı görülebilir.Ancak kullanılan güç kesinlikle gerekli olandan daha fazla olmamalıdır yani olayın gerçekleştiği şartlarda kullanılan güç kesinlikle orantılı olmahıdır. Yaşam hakkının temel hak olduğu gözönünde bulundurulduğunda can kaybının haklı görülebileceği durumlar dar yorumlanmalıdır (Nachova ve diğerleri/Bulgaristan, § 94).

54. AiHM, Sözleşme'nin 2. maddesini 1. maddesiyle birlikte yorumlayarak devletin yaşam hakkı kapsamındaki bir olayı etkili soruşturma yükümlülüğünün bułunduğunu kabul etmiştir (McCanı ve diğerleri/Birleşik Krallık [BD]. B. No: 18984/91, 27/9/1995, § 161).
55. AtHM'e göre bu yükümlülük, sadece bir kamu görevlisinin eylemi veya ihmali sonucu meydana gelen ölüm olayları açısından geçerli değildir (Can ve diğerleri/Türkive (k.k.), B. No: 27446/12, 25/11/2014, § 37). Devletin doğal olmayan her ölüm olayında -öldürmeme ya da yaşamı korumama yükümlülüklerini ihlal etmemiş olsa da- gerçekleşen ölümün sebebini ve varsa sorumlularını ortaya çıkarmaya yönelik etkili bir soruşturma yapma yükümlülüğü vardır. Ayrıca devletin etkili soruşturma yapma şeklindeki usul yükümlülüğü,maddi yükümlülükten ayrı ve bağımsız bir yükümlülük hâline gelmiştir.
56. AiHM, 2001 yılında incelediği bir başvuruda verdiği kararda ise devletin yükümlülüğündeki etkili soruşturmanın ilkelerini belirlemiştir (Hugh Jordan/Birleşik Krallık,B. No: 24746/94, 4/5/2001). Jordan Prensipleri olarak antlan bu ilkeler, AtHM'in tamamen yeni belirlediği ilkeler değildir. Bunlar, yukatıda helirtilen McCann ve diğerleri/Birleşik Kralhk kararından beri önüne gelen davalarda uyguladığı birtakım ilkelerin sistematikleştirilımesinden ibarettir. AiHM'in yaşam hakkı kapsamında etkili soruşturmaya ilişkin belirlediği ilkeler şöyledir:
- Soruşturma makamlarının yaşam hakkıyla ilgili konulardan haberdar olduğunda kendiliğinden harekete geçmeleri (Hugh Jordan/Birleşik Krallık, § 105)
- Soruşturma makamlarının bağımsız olması (Hugh Jordan/Birleşik Krallık, §106)

- Soruşturmanın sorumluların tespitini ve cezalandırılmasını sağlayabilecek şekilde etkili olması, bu kapsamda olayı aydınlatmaya yarayabilecek bütün delillerin toplanması (Hugh Jordan/Birleşik Krallık, § 107)

- Soruşturmanın makul bir süratle tamamlaniması (Hugh Jordan/Birleşik Krallik, § 108)

- Yürütülen soruşturmanın ve sonuçlarının kamu denetimine açık olması, her olayda ölen kişinin yakınlarının meşru menfaatlerini korumak için bu sürece gerekli olduğu ölçüde katılmalarının sağlanması (Hugh Jordan/Birleşik Krallık, § 109).

57. Sözleşme'nin 2. maddesi soruşturma mercilerine, ölenin bir yakınının belirli bir soruşturma tedbirinin alınması için yaptığı her talebi karşılamalanı şeklinde bir yükümlülük yüklemez (Ramsahai ve diğerleri/Hollanda [BD], B. No: 52391/99, 15/5/2007, § 348; Velcea ve Mazăre/Romanya, B. No: 64301/01, 1/12/2009, § 113).

58. Yürütülen soruşturmalarda güvenlik güçlerinin kendi aralarında veya meslektaşlarıyla anlaştıklarıa ilişkin hiçbir delil olmasa da ifadelerini uyumlu hâle getirmek için gizli anlaşma yapma riskini azaltacak şekilde uygun tedbirlerin alınmayarak ifadelerin belirli bir zamana yayılması soruşturmanın özensizliğine ve neticede etkisizliğine neden olabilir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Karataş ve diğerleri/Türkiye, B. No:46820/09, 12/9/2017, § 76; kısmen benzer yöndeki değerlendirme için bkz. Ramsahai ve diğerleri/Holłanda [BD], B. No: 52391/99, 15/5/2007, § 330).

59.Bir soruşturmanın bağımsız olup olmadığı soruşturmaya özel bütün koşullara ve soruşturmadaki unsurłarın öfümün koşullarını tespit etme ve sorumluları cezalandırma yeterliliğini riske atip atmadığına, riske atıyorsa ne öłçüde riske attığına bağlıdır (benzer yöndeki değerlendirme için bkz. Mustafa Tunç ve Fecire Tunç/Türkiye [BD], B. No:24014/05, 14/4/2015, §§ 223, 224).

60. AfíM, devletin hüküm ve tasarrufu altında yer alan bir askerin ölümü olayıa ilişkin olarak Mustafa Tunç ve Fecire Tunç kararında, Giuliani ve Gaggio/Italy (B. No:23458/02, 24/03/2011) kararındaki ilkelere atif yaparak mağdurun yakınlarının katılımlatının soruşturmanın diğer aşamalarında sağlanabildiği durumlarda sadece bu_ iddialar nedeniyle bu ilke yönünden bir sakıncanın bulunmadığını kabul etmiştir.

61. Abik/Türkiye (B. No: 34783/07, 16/7/2013) ve Makbule Kaymaz ve diğerleri/Türkive (B. No: 651/10, 21/2/2014) kararlanında olay yerinde bir keşif ve olay anına ilişkin bir canlandırma yapılmamış olmasını ihlal nedeni olarak kabul eden AiHM, keşfin yapılmadığı Camekan/Türkiye (B. No: 54241/08, 28/1/2014) kararında bu eksikliği tek başına bir ihlal nedeni olarak görmemiştir. Abik/Türkive kararıda deliller arasındaki tutarsızhıklar ve beyanların doğrulanamamasına, Makbule Kaymaz ve diğerleri/Türkiye kararında ise polis ifadeleri ile toplanan kovanların bulunduğu yerłer arasında farklılık olduğuna işaret eden AłHM, olayın koşulłlarında bir işlevi bulunmayacağı gerekçesiyle keşif yapılmamasını bir eksiklik olarak görmüştür. Camekan/Türkiye kararında ise AfíM, ilgilinin yerel mabkemeler önünde itiraz etmediğine ve olayın ardından yaklaşık dört yıl sonra duruşma sırasında,olayların yeniden kurgulanmasmı ilk kez talep ettiğine işaret ederek olay ve talep arasında geçen zamanı dikkate alan saveıın keşif yapılması talebinin yararsız olduğu kanısına varıp bu tatebi reddetmesini ulusal yetkililerin davaya ilişkin başłıca olayları tespit etmesini ciddi şekilde engellediği konusunda ikna olmadığına karar vermiştir.

62. Aynı şekilde Mustafa Tunç ve Fecire Tunç kararında AiHM, soruşturmada yer alan birçok eksikliğe işaret etmiş; tüm bu eksikliklerin soruşturmanın bütününe olan etkisini değerlendirmiştir. AiHM, söz konusu kararında olay yerinin bütünlüğünün sağlanamamışolduğunu, olayda kułlanılan silahın olay yerinden alınması ve başka bir yerde kilitli hâlde muhafaza edilmiş olduğunu, parmak izi tozu ile silahın üzerinde parmak izlerinin tespit edilmediğini, olay yerinin incelenmesi yapıldiktan sonra söz konusu mahallin çimentoyla kaplandığını, ayrıca soruşturmada yer alan askerî savcının hukuksal olarak bağımsız olmamasına rağmen somut soruşturmada soruşturmanın bağımsızliğına zarar verebilccek nitelikte herhangi bir bulgunun yer almadiğını, başvuranların ifadelerinde yer alan tank 

beyanları arasındaki çelişkinin giderilmediğine yönelik iddialara ilişkin olarak beyanlar arasında ciddi uyuşmazhığın bulunmadiğıni, önemli veya kilit bir tanığının sorgulanmamasıgibi bir durumun olmadığını belirlemiş; tüm bu eksikliklerin bütün olarak etkili soruşturma yükümlülüğünün ihlaline sebebiyet vermediğini kabul ederek iddiaları açıkça dayanaktan yoksun bułmuştur.

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
63. Anayasa Mahkemesinin 19/10/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A.Yaşam Hakkmın Maddi Boyutunun İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
1. Başvurucunun İddiaları
64. Başvurucu, öncelikle yaşam hakkının maddi boyutunun ihlal edildiğini ileri sürımektedir. Bu kapsamda, olayda ölen çocuklarının silahlı terör örgütüne üye olmamalarına ve olay anında silah bulundumamalarına rağmen güvenlik güçlerinin gerekli olmayan silah kullanımı sonucu yargısız infaz ile kasten öldürüldüklerini iddia etmektedir. Başvurucu;yaşam hakkının ihlal edildiği iddialartna dayanak olarak güvenlik güçlerine yapılan ihbar ile operasyon arasında süre olduğunu, bu süre içinde yaşam hakkının öldürme zorunlułuğunu ortadan kałdıracak şekilde operasyon planlaması yapılmadığını öne sürmüştür. Ayrıca güçkullanımına ilişkin yasal çerçevenin temelde kusurlu ołduğunu, var olan mevzuata göre silaħkullanmayı gerektiren şartlar oluşmamasına rağmen silah kullanıldığını da ifade etmiştir.
2. Değerlendirme 
65. Anayasa'nın "Kişinin dokunulmazlığı. maddi ve manevi varhığı" kenar başlıkhı17, maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığmı koruma ve geliştirme hakkına sahiptir.
Meşrú müdafaa hali, yakalama ve tutuklama kararlarının yerine getirilmesi, bir tutukłu veya hükümlünün kaçmasıın önlenmesi, bir ayaklanma veya isyanin basurılmasi,sıkivönetim veva olağanüstü hallerde yetkili merciin verdiği emirlerin uygulanmasi sırasında silah kullanilmasına kanunun cevaz verdiği zorunlu durunlarda meydana gelen öldürme filleri, birinci fikra hükmü dişındadır. "
66. Anayasa'nın "Devletin temel amaç ve görevleri" kenar başlıkhı 5. maddesinin ilgili kısm şöyledir:
“Devletin temeł amaç ve görevleri, …. Cumhuriyett ve demokrasiyi korumak. kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mululuğunu sağlamak: kişinin temel hak ve hürrivetlerini,sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal.ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varliğmın gelişmesí için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır."

a.Kabul Edilebilirlik Yönünden 
67. Yaşam hakkının doğal niteliği gereği, yaşamını kaybeden kişi açısından bu hakka yönelik bir başvuru ancak yaşanan ölüm olayı nedeniyle ölen kişinin mağdur olan yakınları tarafından yapılabilecektir (Serpil Kerimoğłu ve diğerłeri, § 41). Başvuru konusu olayda başvurucu, olayda ölen S.Y. ile A.Y.nin babasıdır. Bu nedenle başvruruda başvuru ehliyeti açısından bir cksiklik bulunmamaktadır.

68.Başvuucu tarafından dile getirilen iddialar açikça dayanaktan yoksun olmadığıgibi başvuruda başka bir kabul edilemezlik nedeni de bulunmamaktadır. Bu nedenle yaşam hakkının maddi boyutunun ihlal edildiğine ilişkin iddiaların kabul edilcbilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

b. Esas Yönünden 
i. Genel ilkeler 
69. Yaşam hakkını güvence altına alan Anayasa'nın 17. maddesi, devletin temel amaç ve görevlerini düzenleyen Anayasa'nın 5. maddesiyle birlikte değerlendirildiğindo devlete birtakım negatif ve pozitif yükümlülükler yükler (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 50).
70. Devletin negatif yükümlülüğü kapsamında kamusal bir yetkiyle güç kullanan görevlilerin hiçbir bireyin yaşamına kasıtłhı ve hukuka aykırı bir şekilde son vermeme yükümlülüğü bulunmaktadır (Serpil Kerimoğlı ve diğerleri, § 51). Anılan bu yükümlülük,hem kasitłı öldürme hem de kasıt olmaksızın ölümle sonuçlanan güç kullanımı için geçerlidir (Cemil Danişman, § 44).

71. Öte yandan Anayasa'nın 17. maddesinin son fikrasında; meşru müdafaa hâli,vakalama ve tutuklama kararlarının yerine getirilmesi, bir tutuklu veya hükümlünün kaçmasının õnlenmesi, bir avaklanma veva isvanın bastırılması veya olağanüstü hâllerde yetkili mercinin verdiği emirlerin uygulanması sırasında silah kullanılmasına kanunun cevaz verdiği zorunłu durumlarda yaşam hakkına yapılan müdahalenin hukuka uygun olduğu belirtilmiştir.

72. Anılan hüküm temel hak ve hürriyetlerin özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasa'nin ilgili maddelerinde bclirtilen sebeplere bağli olarak ve ancak kanunla sıırlanabileceği ve bu sınırlamalariın Anayasa'nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyet'in gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağını ifade eden Anayasa'nın 13. maddesi ile birlikte düşünüldüğünde kamusal bir yetkiyle güç kullanan görevlilerin ancak Anayasa'da belirtilen amaçlara ulaşmak adına başka bir çarenin kalmadığımutlak zorunlu durumlarda ve karşı karşiya kałınan güce nispeten ulaşılmak istenen amaçdoğrułtusunda oranth bir biçimde silahlı güç kullanabilmelerine izin verildiği söylenebilecektir (Cemil Danşman, § 50)

73. Anayasa Mahkemesi, kamusal bīr yetkiyle güç kullanan görevlilerin mutlak zorunlu durumlarda ve orantıhı bir biçimde güç kullanıp kullanmadiklarını incelerken başliıca şu prensipleri nazara almaktadır:

i. Silahlı güç kullanımına ilişkin eylemler değerlendirilirken kamu gücünükullanan görevlilerin eylemleri yanında söz konusu eylenlerin planlanması ve kontrolü dâhil olayın bütün aşamalan dikkate alımalıdır (Nesrin Demir ve diğerleri,B. No: 2014/5785, 29/9/2016, § 108). Ayrica somut olayın hangi koşullarda gerçekleştiği ve nasıl bir seyir izlediği gözönünde bulundurulmalıdır (Cemil Danişman, § 57).

ii. Ötümle sonuçlanan olayın gerçekleşme şartları dikkate alınmalı, kendisine karşı güç kullanılan kişinin önceki eylemleri ile kendisinin yarattığı tchlike de hesaba katılmahdır (Cemil Danışman. § 63).

74. Son olarak ifade etmek gerekir ki öldürücü gücün Anayasa'da helirtilen hâllerde ve başka şekilde müdahale olanağı kalmaması nedeniyle son çare olarak kullanılmasızorunluluğu ve yaşam hakkınin dokunulmaz niteliği, ölümle sonuçlanabiłecek bir güçkullanımı söz konusu olduğunda bunun gerektiliğinin ve orantıhlığının çok sıkı bir şckilde denetlenmesini gerektirir ([pek Deniz ve diğerleri, B. No: 2013/1595, 21/4/2015, § 117).
ii. İlkelerin Olaya Uygulanması
75. Anayasa Mabkemesi açisından başvurucunun somut olayın gelişimine ilişkin iddiaları ile soruşturma kapsamında elde edilen bulgu ve ulaşılan sonuçlar arasında bazt farklar bulunmakla birtikte güvenlik güçlerince silahlı güç kullanıidığının kabul edildiği hususunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktadir.

76. Yaşam hakkı kapsamında devletin öncelikle yaşamı tehlikeye girebilecek kişilerin yaşamını korumak için yeterli yasal ve idari bir çerçeve oluşturması gerekmektedir.Aynı yükümlülük, kolluk güçlerinin bireylerin yaşamlarının sona ermesine yol açabilecek şekilde silah kulłanması hâlleri için de geçerlidir. Bu yükümlülüğün yanı sıraoluşturulan bu çerçevenin gereği gibi uygulanmasının da devlet tarafindan sağlanması gerekmektedir.
77. Başvurıcu, öncelikle bu kapsamda mevzuatın yetersiz olduğunu iddia etmektedir.

78. Başvuru konusu olayda polislerin silah kuilanımının dayanağını oluşturduğu anlaşılan 2559 sayıhı Kanun'un yukarıda yer verilen 16. maddesi hükmü Anayasa'nın silah kullanımının koşullarına ilişkin ilkeleri yönünden incelendiğinde düzenlemenin -Anayasa’nın 17. maddesine uygun bir şekilde- hangi amaçlarla ve hangi ölçüde güç kullanılabileceğini ortaya koyduğu, öncesinde ilgililere direnmeye devam edilmesi hàlinde -doğrudan doğruya zor kullanılacağı ihtarı yapılıması koşuluyla- güç kullanımının ateşli silah kullandmasına varacak şekilde kademeli olarak arurılabileceğini hüküm altına aldığı görülmektedir. Silah kullanımına ilişkin söz konusu yasal çerçevenin Anayasa'nın 17. maddesinin aradığı güce başvurmaya cevaz verilen zorunlu bir durum koşulunu ve genel olarak Anayasa'nın 13.maddesinin temel hakların sınırlanabilmesi için aranan orantıhhık koşulunu karşıladığıgörülmektedir (Cemil Danşman, §§ 46-50).

79. Bu tespit sonrasında söz konusu yasal çerçevenin somut olayda ne şekilde uygulandiğinin incelenmesi gerekmektedir.

80. Bu noktada belirtmek gerekir ki Anayasa Mabkemesinin doğrudan ilgili soruşturma ve yargılama makamlarının yerine geçerek delil değerlendiresi yapması söz 

konusu değiłdir. Bu konuda asıl sorumlu ve yetkilì olanlar ilk elden olayları inceleyen yetkili adli ve idari mercilerdir, Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi ilk derece yetkili mercilerin değerlendirmelerine tamamen bağlı kalmak zorunda olmayıp kesin, ikna cdici bulgulara dayanarak farkhı bir değetlendirmede bułunabilir (Cemil Danışman, § 58).
81. Somut olayda 30/7/2015 tarihinde saat 23.19 sıralarında yapılan ihbar üzerine güvenlik güçleri, öncelikle ihbara konu olan adreste arama yaparak şüphelileri yakalamaya çalışmıştır. Bu adreste her ne kadar terör şüphelileri yakalanamamışsa da bazı suç unsurlarına rastlanmiştır (bkz. § 11). El bombasi, el yapımı patlayıcı maddeler ve kurusıkı tabancanın yapısının değiştirilerek elde edilen gerçek tabanca ve tabancaya ait fişekler, Kalaşnikof marka tüfeğe ait şarjör ve çok sayıda fişeğin bulunması üzerine güvenlik güçleri, şüphelilerin yakalanmasına yönelik çalışmalarını muhtemel adreslere yoğunlaştırmış ve tutanağa göre usulüne uygun olarak alınan arama kararlanna istinaden söz konusu olayın olduğu K.Ö.nün evinin müştemilatına 31/7/2015 tarihinde saat 16.30 siralarında ulaşmıştir.
82. Başvurucunun söz konusu operasyonun planlamnasına ve kontrolüne ilişkin olarak yaşam hakkının maddi boyutunun ihlal edildiğine dair diğer iddialarının bu aşamada ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir. Somut olaydaki silah kullanımının önceden planlanıp koordine edilmiş bir operasyonun icrası sırasında gerçekleşmediği anlaşılmıştir. İhbar üzerine gidiłen bölgede başka bir ihhar yapılması nedeniyle aradan çok uzun süre geçmeden olay yerine gidilmesinin, burada da şüphelilerin saklandığının tespit edilmesinin, olayın takip ve yakalama süreei şeklinde gerçekleştiğinin özellikle dikkate alınması gerekmektedir. Bir başka ifadeyle başvuru konusu olayda güvenlik güçlerinin müdahalesi önceden planlama, istihbarat ve hazırhk çalışmaları yapıłmış bir operasyon ołmayıp anlık ihbarla başlayan bir müdahaledir.
83. Başvurucu, bu aşamada güvenlik güçlerinin herhangi bir uyarıda bułunmaksızın doğrudan ateş açtiğını soyut şekilde ileri sürmüştür. Başvurucu, iddiasını hangi delile dayandırdığı, kimliklerinin araştırılmadığını ileri sürdüğü tanıkların kimler olduğu hususunda bir açıklamada bulunmamıştır. Dosyada ifadelerine başvurulan K.Ö. ile N.Ö.nün silahı güçkullanılmasının öncesinde gerekli uyariların yapıldiğı hususunda anlatımlarda bulunduğu,ayrıca Olay Tutanağı'nda (bkz. § 18) gerekli uyarının yapıldığının belirtildiği görülmüştür.
84. Olay Tutanağı ile ifadelerden şüphelilerin güvenlik güçlerinin yaptıkları çağrıya rağmen teslim olmayarak yanlarındaki otomatik silablarla güvenlik güçlerine ateş ettikleri sabittir. Her ne kadar bazi materyaller üzerinde yapilan inceleme sonucunda el bombasıüzerinde parmak izlerine rastlanmasa da (bkz. § 32) diğer krimina) raporlarda şüphelilerin el içleri ve yanakları jle diğer vücut bölgelerinden alınan svap örneklerinde atış artıklarına rastlandığı belirtilmiştir. Olay yerinde bulunan Kalaşnikof marka tüfekler, mermi çekirdekleri ve kovanlar üzerinde yapilan inceleme sonucunda düzenlenen raporda ise söz konusu silahlardan atılmış çok sayıda mermi olduğu (bkz. § 34), olayda güvenlik güçlerine karşı bir silah kullanımının söz konusu olduğu ifade edilmiştir.

85. "Olay ve Olgułar" kısmında (bkz. §§ 8-49) ayrıntılı olarak değilinildiği üzere Başsavcılık tarafindan yapılan tüm işlemler, olay yeri ve kriminal incelemeleri, müşteki ifadeleri ve diğer tüm dosya içeriğinden şu bulgular ve tespitlere ulaşılmıştır:
- Bir ihbar sonrasında gidilen adreste çok sayıda suç unsuru tespit edildikten sonra şüphelilerin belirlenebilmesi ve yakalanabilmesi için yapılan araştırmaların ardından silahlı çatışmanın gerçekleştiği olay yerine gelinmiştir.

- Tanık ifadelerine ve olay yerinde tutulan tutanaklara göre şüpheliler, güvenłik güçleri tarafından silahlı güç kullanılmadan önce teslim olmaları için birkaç kez uyarilmiştır.

- Şüpheliler, söz konusu uyarı ve çağrılara silahlarla ateş etmek suretiyle karşılık vermiştir. Kriminal raporlara göre söz konusu mahalde ele geçirilen Kalaşnikof marka silahlar ile diğer el yapımı tabanca olay sırasında kullanılmıştír. Bu raporlara göre on sekiz kovanın Kalaşnikof marka silahtan atıldığı hususunda herhangi bir şüphe bulunmamaktadır. Yine söz konusu raporlara göre öldürülen üç şahsın elinde atış artıklarına rastlanmıştir. Bundan başka olay yeri incelemelerinde el bombasının bulunması ve başvurucunun oğlu A.Y.nin üzerinde bombah saldırı düzeneğine ilişkin doküman ele geçirilmesi karşısında şüphelilerin bir saldırı hazırlığında olduğu değerlendirilmiştir. Bu tespitler sonrasında güvenlik güçleri -Anayasa'nın l7.maddesinin dördüncü fikrasında yer alan meşru amaç bakımından- sadece kendilerine yönelik silah kullanılmasından dolayı hayatlarını korumak için meşru müdafaa kapsamında silah kullanmamış, aynı zamanda bombalı bir saldır gerçekleştirileceği yönünde kuvvetli bir şüphe olması nedeniyle üçüncükişilerin/sivillerin hayatların korunması kapsamında da hareket etmiştir.
- Güvenlik güçleri, kendiłerine karşı yapılan ölümcüł saldırı karşısında zorunłıu bir durumda silah kullanmiştir.

- Olayın öncesi ve gelişimi itibarıyla ateşli silahlar ve patlayıcılarla yapılan hukuka aykını saldırılar karşısında güvenlik güçleri, Anayasa'nın yaşam hakkınıteminat altina alan 17. maddesinin son fikrasında belirtilen “meşru müdafao hali"kapsamında bu meşru amacı gerçckleştirmek için orantıli olarak silah kullanmiştir.Gerçekten de ölenlerin bedenleri üzerinde gerçekleştirilen otopsi sonrasi düzenlenen rapordan da anlaşılacağı üzere başvurucunun oğulları A.Y.nin sağ ön kol içbölgesine, S.Y.nin sağ uyluk üst iç bölgesine bir adet ateşli silah mermi çekirdeği isabet ettiği tespit edilmiş; ölenlerin vücutlarında saptanan tahribatın bomba ile gerçekleştirilen tuzak düzeneğinden kaynaklandığı. bu nedenle orantılı olmayan bir silah kullanımından bahsedilemeyeceği değerlendirilmiştir.

86. Açıklanan gerekçelerle somut olayda yaşam hakkuın maddi boyutunun ihlal edilmediğine karar verilmesi gerekir.

B. Yaşam Hakkıın Usul Boyutunun İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
1.Başvurucunun İddiaları
87. Başvurucu, yaşam hakkının maddi boyutunun yanında hakkın usul boyutunun da ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucu bu kapsamda soruşturmada olayın gerçekleşme koşullarının belirlenmediğini, soruşturmanın bağımsız yürütülmediğini, tarafsız tanıkların araştırılıp bilgi ve görgülerinin tespit edilmediğini, şüphelilerin ifadesine başvurułmadığını ve maddi gerçeği ortaya çıkaracak nitelikteki delil araştırma ve incelemelerinin yapılmadiğım ileri sürmüştür. Başvurucu aynıca soruşturmaya etkili katılımının sağlanmadığını ileri sürerek soruşturmanın hiçbir aşamasında ifadesinin alımmadığını ve itiraz dilekçesinde ileri sürülen hususlarda Sulh Ceza Hâkimliğinin hiçbir inceleme yapmadığını iddia etmiştir.

2. Değerfendirme 
a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
88. Başvurucunun diłe getirdiği iddialar açıkça dayanaktan yoksun olmadığı gibi başvuruda başka bir kabul edilemezlik nedeni de bułunmamaktadır. Bu nedenle yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğine ilişkin iddiaların da kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

b. Esas Yönünden 
i. Genel ilkeler 
89. Devłetin yaşam hakkı kapsamındaki pozitif yükümlülüklerinin usule ilişkin yönü, doğal olmayan her ölüm olayının varsa sorumłularının belirlcnmesini ve gerekiyorsa cezalandırılmasını sağlayabilecek etkili bir soruşturma yürütülmesini gerektirir. Yürütülecek soruşturmanın temel amacı yaşam hakkını koruyan hukukun etkili bir şekilde uygulanmasınıkamu görevlilerinin müdahalesiyle veya onların sorumlulukları altında meydana gelen ya da diğer bireylerin filleriyle gerçekleşen ölümler nedeniyle ilgililerin hesap vermelerini sağlamaktır (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 54).

90. Bununla birlikte etkili soruşturma yükümlülüğü bir sonuç yükümlülüğü değil uygun araçların kullanılması yükümlülüğüdür. Anayasa'nın I7.maddesi başvuruculara üçüncü kişileri bir suç nedeniyle yargılatma ya da cezalandırma hakkı verınediği gibi devlete tüm yargılamaları mahkûmiyetle sonuçlandırma ödevi de yüklemez (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 56).

91. Şüpbeli bir ölüm olayı hakkında yürütülen ceza soruşturmasının Anayasa'nın 17. maddesinin gerektirdiği etkinlikte olduğunun kabul edilebilmesi için;
- Kamu görevlilerinin güç kullanımı sonucu gerçekleşen ölümler yönünden soruşturma makamlarının olaya karışmış olabilecek kişilerden bağımsız olması(Cemil Danişman, § 96),
- Soruşturma makamlarnın olaydan haberdar olur olmaz, resen harekete geçerek ölüm olayinı aydınłatabilecck ve sorumluların belirlenmesini sağłayabilecek bütün delilleri tespit etmeleri (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 57).
- Soruşturma sürecinin kamu denetimine açık olması ve meşru menfaatlerini korumak için ölen kişinin yakınlarının soruşturna sürccine gerekli olduğu ölçüde katilabilmeleri (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri. § 58),
-Soruşturmanın makul bir özen ve süratle yürütülmesi (Salih Akkuş. B. No:2012/1017, 18/9/2013, § 30),
-Soruşturma makamlannca olayın sebebinin objektif analizinin yapılması ve soruşturma sonucunda alınan kararın elde edilen tüm bulguların kapsamli, nesnel ve tarafsız bir analizine dayalı olması, olayda güç kullanımı var ise kararın ayrıca yaşam hakkına yönelik müdahalenin Anayasa'nın aradığı zorunlu bir durumdan kaynaklanan ölçülü bir müdahale olup olmadığına yönelik bir değerlendirme içermesi (Cemil Danuşman. § 99) gerekir.


ii. Ílkelerin Olaya Uygulanması
(a) Soruşturma Makamlarının Resen ve Derhâl Harekete Geçmesi Yönünden 
92, Olaydan hemen sonra haberdar edilen Cumhuriyet Başsavcılıği, olay ile ilgili olarak derhäl bir soruşturma başlatmış ve ardından yetkili Cumhuriyet savcısı delillerin elde edilerek muhafaza edilmesi için gecikmeksizin olay yerinde gerekli incelemeler yapmiştır.Dolayısıyla soruşturma makamlarının resen ve derhål harekete geçtiği somut olayda, bu başlk altında incelenen etkililik kriteri bakımından herhangi bir eksiklik görülmemiştir.
(b)Soruşturmann Bağımsızlığı
93. Başvurucu; operasyonu düzenleyen kolluk görevlilerinin kimliklerinin tespit edilmemesi nedeniyle soruşturmada görev alan kolluk görevlileri ile operasyonu düzenleyen kolluk görevlileri arasında hiyerarşik bir bağ olup ołmadığının belirsiz kaldığını, dolayısıyla soruşturmanın bağımsız olmadığını iddia etmiştir.

94. Operasyon sonrasında düzenlenen Olay Tutanağına göre silahlı güç kullanımıÖzel Harekât Şube Müdürlüğüne bağlı güvenlik güçlerince gerçekleştirilmiştir. Soruşturma işlemlerinin ise Cumhuriyet saveisının gözetim ve denetimi altında yapilan işlemin niteliğine bağlı olarak Ağn İl Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü, Erzurum ve Ağn Oiay Yeri İnceleme Şube Müdürlükleri, yine bu yerlerin kriminal polis taboratuvarlarışube müdürlükleri tarafından yerine getirildiği anlaşılmıştır.

95. Bununla birlikte olaya ilişkin soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcısının salt başvurucunun yakinlarinin işlediği iddia edifen suçlani soruşturmasi nedeniyle soruşturmanın bağımsız olmadığı da söylenemez. Ayrıca olay ycrini inceleyen polisler Terörle Mücadele Subesinde görevli değildir. Gerekli balistik. ve biyolojik incelemeler, operasyonda görevli güvenlik güçleri ile hiyerarşik ilişkileri olduğu bilgisi bułunmayan görevlilerce yapılmıştır.Ayrica diğer delil araşturma ve incelemelerinin de bizzat Cumhuriyet savcisı ve operasyonda görev alan güvenlik güçleri dışındaki görevliler tarafından gerçekleştirildiği anlaşıłmıştır.
96. Diğer taraftan bir soruşturmanın bağımsız olup olmadığı; soruşturmaya özel koşullara, soruşturmada bağımsızlık bağlamındaki unsurların olayın gerçekleşme koşullarınıtespit etme ile varsa sorumlulari cezalandırma yeterliliğini bir riske atip atmadiğına veya ne ölçüde riske attığına bağhıdır. Başvuruya konu soruşturmada bağımsızlık bağlamındaki hiçbir unsur nedeniyle soruşturmanın ölümlerin gerçekleşme koşullarm belirleme yeterliliğini riske attiğını söylemek mümkün değildir.

(c) Başvurucunun Ölen Yakınlarının Meşru Menfaatlerini Korumak İçin Soruşturma Sürecine Gerektiği Ölçüde Katıhmı Yönünden 
97. Başvurucu; soruşturımada ifadesinin alınmadığını ve şikâyet dilekçesi verdikten çok kısa bir süre sonra olayla ilgili olarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini,bu nedente soruşturmaya etkili katılumının engellediğini iddia etmiştir.
98. Başsavcıhğın başvurucunun beyanlarına başvurmadığı anlaşılmıştır. Bununta birlikte hu bağlamda öncelikle belirtınek gerekir ki başvurucunun olayla ilgili görgüye dayalıbilgisinin bulunduğuna dair dosyada bir bilgi ve iddia bulunmamaktadır. Ayrica 31/7/2015tarihinde başlatılan soruşturrna sürecine katilmasının Önüne geçen herhangi bir engel 

bulunmamasına rağmen şikâyet dilekçesi 7/3/2016 tarihinde verilmiştir. Başvurucu tarafından soruşturma sürecine dâhil olmasının önüne engel konulduğuna ilişkin herhangi bir iddia da ileri sürülmemiştir.

99. Ayrıca 16/3/2016 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ve bu karara itirazın incelendiği karara bakıldığında başvurucunun söz konusu dilekçesinde ileri sürdüğühususların iigili ve yeterli şekilde değerlendirilip bir sonuca varıldığı görülmüştür.
100. Bunun yanında başvurucunun soruşturma sürecine katilımınin sağlanmamasına bağlı olarak soruşturmanın etkililiğinin/yeterliliğinin ne şekilde zedelendiği konusunda da bir açıklamada bulunmadığı belirtilmelidir. Bununla birlikte dilekçesini verdiği tarihe kadar aradan geçen zaman zarfinda Başsavcılık tarafindan iddiaları ile ilgili olarak bazı soruşturma işlemlerinin gerçekleştirildiği de görülmektedir (mağdurların katılımlarının soruşturmanın diğer aşamalarında sağlanabildiği durumlarda bu ilke yönünden hcrhangi bir sakıncanın oluşmadığına dair AİHM kararı için bkz. § 60).

101. Sonuç olarak yetkili mercilerce herhangi bir kısitlama kararı da alınmayan soruşturmada, başvurucunun baştan itibaren soruşturmaya katilabilme imkânina sahip olduğu ile soruşturmanın ilerleyen aşamalarında da iddia ve taleplerini yetkili makamlara iletebildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle yetkili makamlarca başvurucunun ifadesine hiç başvurulmamışolmasının somut olayın açıklanan koşullarına göre başlı başına soruşturmanın etkililiğini zedeleyen bir eksikliğe sebebiyet vermediği değerlendirilmiştir.

102. Açıklanan gerekçelerle somut olayda başvurucunun soruşturmaya gerektiği ölçüde katılımının sağlandıği kanaatine varılmıştır.

(d) Soruşturmanın Yeterliği ile Soruşturma Makamlarınca Olayın Sebebinin Nesnel Analizinin Yapilmasi, Soruşturma Sonucunda Verilen Kararın Toplanan Tüm Delillerin Kapsamlı, Nesnel ve Tarafsız Bir Analizine Dayanması Gerekliliği Yönünden 
103. Etkili soruşturma yürütme yükümlülüğü bakımından olayın aydınlatılması ve varsa sorumluların belirłcnmesi için delillerin toplanması adına gerekli tüm makul tedbirlerin alınıp alınmadıği, bu yönde gerçekleştirilen işlemlerde soruşturmanın derinliği ve ciddiyeti üzerinde etki gösteren eksikliğin bulunup bulunmadığı, ayrica soruşturma sonucunda alınan kararın soruşturmada elde edilen tüm bulguların kapsamhi, nesnel ve tarafsız analizine dayalıolup olmadiği yönlerinden de bir inceleme yapilmalıdır.

104. Somut olayda ihbar ile başlayan ve aralarında başvurucunun iki oğlunun da olduğu şüphelilerin ölümü ile sonuçlanan operasyonun öncesi ve icrasına dair ayrıntılıaçıklamalara "Olay ve Olgular" başlığı altında (bkz. §§ 8-49) yer verilmiştir.
105. Cumhuriyet savcısı olay yerini refakatindeki bilirkişilerle incelemiştir.Buradaki delil niteliğinde olabilecek eşya muhafaza altına ahnmış, ayrica olay yerinin krokisi çizilip fotoğraflan çekilmiştir. Olay yerinde bulunan silah, kovan ve mermiler ile ölenlerin üzerindeki eşya ayrıntılı bir şekilde ilgili tutanaklara kaydedilmiş; ardından deliller üzerinde gerekli incelemeler yapılarak bu konuda ilgili ve yeterli raporlar düzenlenmiştir.

106. Somut olayda başta başvurucunun oğulları A.Y. ile S.Y. ile ilgili deliller ołmak üzere olay yerinden elde cdilen tüm deliller üzerinde gerekli ayrıntıß incelemelerin yapıldığı,bunları kayıt altına alındığı, bazı delillere ilişkin görüntüleme ve video kayıt işlemlerinin de yapıldiğı hususunda şüphe bulunmamaktadır.

107. Olay yeri incelemeleri, ölü muayenesi ile otopsi iștemleri bizzat Cumhuriyet savcısının katılım, refakat ve gözetimi ile yerine getirilmiştir, Bununla birlikte soruşturmada,maddi delillerin bilirkişiterce incelenebilmesine yönelik çok sayıda işlem gerçekleştirilmiştir.
108. Bu aşamada başvurucunun atiş mesafesinin tereddütsüz belirlenebilmesi amacıyla ölenlerin olay anındaki kıyafetlerinin bilirkişi incclemesinc gönderilmediği iddiasmın değerlendirilmesi gerekmektedir. Başvurucu, söz konusu iddiasını atış mesafesinin kesin olarak belirlenemediği olgusuna dayandırmaktadır. Otopsi raporunda, atışın bitişik atışmesafesi dışından yapıłmış olduğu fakat atışın elbiseli bölgeye isabet etmesi nedeniyle kesin atış mesafesi tayininin yapılamadığı, bu konuda bir inceleme yapılabiłmesi için ölenlerin üzerlerindeki kryafetlerin gönderilmesi gerektiği belirtilmiştir. Başsavcıhk tarafindan kıyafetlerin atış mesafesinin kesin olarak belirlenebilmesi için gönderilip gönderilmediği hususunda başvuru dosyasında bilgiye ulaşıłamamakla birlikte ilgili uzman raporlarıma göre atışın bitişik atış mesafesi dışından yapıldığının belirlenmesi için kıyafetlerin incclenmemesinin soruşturmanın derinliğine etki edecek nitelikte bir eksiklik olmadiğıdeğerlendirilniştir.

109. Başsaveılığın kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına bakıldığında (bkz.§46) kararda olayın gelişimi aktarıldıktan sonra ölenlerin güvenlik güçlerinin teslim olmalarıyönündeki çağrısına ateşli silahlar kullanarak karşılık verdikleri, güvenlik güçlerinin 2559sayılı Kanun'un 16. maddesinde düzenlenen yetkilerine istinaden ve bu yetkilerinin sınırlarıiçinde kalarak orantılı biçimde silah kullanildiğının kabul edildiği anlaşılmıştır.
110. Bu karara başvurucunun itirazı üzerine Ağr Sulh Ceza Hâkimliği,başvurucunun ileri sürdüğü hususlara ilişkin olarak Sözleşme'nin 2. maddesine, Anayasa'nın 17. ve 90. maddelerine, 5237 sayılı Kanun'un 24. maddesinin (1) numaralı fikrası ile 3713sayılı Kanun'un 20. maddesine yer verdikten sonra olayda silahlı güç kullanımına ilişkin olarak hukuka uygunluk sebebinin var olduğu gerekçesiyle itirazı reddetmiştir.
111. Diğer taraftan soruşturmanin yeterliliğinin derecesi kuşkusuz her somut olayın kendine özgü koşullarıa göre değişiklik gösterebilir (Cenan Günhan ve diğerleri, B. No:2017/26441, 4/11/2020, § 80). Ancak ölüm olayını çevreleyen koşulların ve varsa sonumlułarın tespitine engel olmadıği sürece yetkili makamların, mağdurların delillerin elde edilmesi ve değerlendirilmesine iłişkin olarak ileri sürdükleri tüm iddialarını ve taleplerini karşılama zorunluluğu bulunmamaktadır (benzer yöndeki değerłendirme için bkz. Yavuz Durmuş ve diğerleri, B. No: 2013/6574, 16/12/2015, § 62).

112. Ayrıca Anayasa Mahkemesinin yetkili makamların yerine geçerek delillcrin değerlendirmesini doğrudan kendisinin yapmasının söz konusu olamayacağının bu noktada hatırlanması gerekmektedir, Anayasa Mahkemesinin görevi, yetkili makamların maddi ołaya ilişkin yaptıklanı değerlendirmenin yerine kendi değerlendirmesini koymak değildir (Hıdır Öztürk ve Dilif Öztürk, B. No: 2013/7832, 21/4/2016, § 185). Anayasa Mahkemesi bu konuda ancak önünde kesin, ikna edici bir bilgi, belge ve bulgu varsa soruşturma makamlarından farkli bir değerlendirmede bulunabilir (Cemił Danşman.§ 58).


113. Bu noktada belirtmek gerckir ki Anayasa Mahkemesi, somut olayda soruşturma kapsamında toplanan deliller işığında yaşam hakkının maddi boyutunun ihlal edilmediği sonucuna oybirliği ile karar vermiştir bkz. §§ 71-87). Böyle bir durumda ve insan haklarına saygılı bir hukuk devletinde silah kullanımının zorunlu durumda ve ortaya çıkan tehlikeye nazaran orantılı kullanıldığı, dolayısıyla silahlı güç kullanan polislerin eylemlerinin hukuka uygun olduğu değerlendirilerek verilen kovuşturmasızlık kararı ile sonuçlanan soruşturmanın bu bağlamda etkili yürütülmediğini söylemek mümkün değildir.

I14. Sonuç olarak soruşturmanın olayı füm yönleriyle aydınlatabilecek düzeyde bir yeterlilikte yürütüldüğü ile soruşturmada bu şekilde elde edilen delillerin de nesneł ve tarafsız bir değerlendirmesi yapılarak bir sonuca varıldığı kanaatine varılmıştır.
(e) Soruşturmanın Makul Sürat ve Özenle Yürütülmesi Yönünden 
115. 31/7/2015 tarihinde meydana gelen olay hakkında aynı gün derhâl soruşturma başlatıidığı, bu kapsamda çok sayıda araştırma ve işłem yapıldığı, soruşturmanın yaklaşık on bir ay gibi bir sürede sona crdirildiği anlaşılmaktadır. Hâl böyle olunca soruşturmanın pek çok maddi delil incelemesi yapılmasını gerektiren kendine özgü koşulları dikkate ahndığında makul sürat ve özenle yürütülmediğinin söyłenemeyeceği değerlendirilmiştir.
116. Açıkłanan gerekçelerle başvuruya konu soruşturmanın makul sürat ve özenle yürütüldüğü sonucuna varılmiştir.

(f)Sonuç
117. "Genel ilkeler" başlıği altinda_ belirtildiği_ üzere yürütülecek soruşturmanın temel amaci, yaşam hakkını koruyan hukukun etkili şekilde uygulanarak kamu görevlilerinin müdahalesiyle veya onların sorumlulukları altında meydana gelen ölümlerde bir sorumluluk varsa sorumlularin mutlaka hesap vermelerini sağlamaktır. Ancak unutułmamahdır ki etkili soruşturma yükümlülüğü bir sonuç yükümlülüğü değil uygun araçların kullanılmasıyükümlülüğüdür. Başka deyişle Anayasa'nın I7. maddesi başvuruculara üçüncü kişileri bir suç nedeniyle yargılatma ya da cezalandırma hakkı vermediği gibi devlete tüm yargılamalarımahkûmiyetle sonuçlandırma ödevi de yüklemez. Somut olayda soruşturmadan sorumlu makamların maddi gerçeğin açığa çıkartılıp böylece öłümle sonuçlanan olayın tüm yönleriyłe aydınlatılması bakımından yapılması gcrekenleri zamanında ve yeterli düzeyde yerine getirerek yaşam hakkı kapsamıda etkili bir soruşturma yürüttükleri kanaatine ulaşılmıştır.Somut olaydaki herhangi bir unsurun soruşturmanın etkililiğini zedelemediği sonucuna varılmiştır. Soruşturmada, somut olaydaki ölümlerin kamu görevlilerinin müdahalesiyle gerçekleştiği ancak müdahalenin hukuka_ uygun_ olduğu belirlendiğinden başvurucunun iddialarında ileri sürdüğü gibi bir cezai sorumluluk tespit edilmesi ve bu cezai sorumluluğa göre hesap verilmesinin sağłanması, başka bir anlatımla olayda görev alan kolluk görevlileri hakkında mutlaka bir kamu davası açılması gerekliliğinden de bu nedenle bahsedilemez.
118. Açıklanan gerekçelerle yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edilmediğine karar verilmesi gerekir.

Celal Mümtaz AKINCI ve M. Emin KUZ bu görüşe katılmamişlardır.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Yaşam hakkının maddi ve usul boyutlarnın ihlal edildiğine ilişkin iddiann KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA OYBİRLİĞİYLE,
B. 1. Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkının maddi boyutunun İHLAL EDİLMEDİĞÍNE OYBİRLİĞİYLE,
2. Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkınm usul boyutunun İHLAL EDİLMEDİĞiNE Celal Mümtaz AKINCI ve M. Emin KUZ'un karşıoyları ile OYÇOKLUĞUYLA,
C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA,
D. Kararın bir ömeğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 19/10/2021tarihinde karar verildi.


Başvuru Numarasi : 2016/9350Karar Tarihi : 19/10/2021
KARŞIOY GEREKÇESİ
Sayın Üye M. Emin KUZ'un karşı oyunda ifade olunan gerekçelerle, Yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğine karar verilmesi gerektiğini düşündüğümden çoğunluk kararmna katihnıyorum.

Üye Celal Mümtäz AKINCI 

Başvuru Numarasi : 2016/9350Karar Tarihi ; 19/10/2021
KARŞIOY GEREKÇESİ
Güvenlik kuvvetlerinin silahlı güç kullanımı sonucunda başvurucunun iki oğlunun ölmcsi ve bu olay bakkında etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi sebebiyle yaşam hakkının ihtal edildiği iddiasına ilişkin başvuruda söz konusu hakkın ihlal edilmediğine karar verilmiştir.

Çoğunluğun buna ilişkin kararının gerekçesinde; şüpheli bir ölüm olayı hakkında etkili bir ceza soruşturması yürütüldüğünün kabul edilebilmesi için gerekli şartlar sayıłarak bunların gerçekleştiği, toplanmayan bir delil bulunmadığı gibi yaklaşık olarak onbir ayda tamamlanması sebebiyle soruşturmanın makul bir sürede ve özenle yürütülmediğinin de söylenemeyeceği, somut olayın koşullarında soruşturmanın bağımsız olduğunun değerlendirildiği, başvurucunun soruşturma sürecine yeterli ölçüde katılabildiği ve soruşturına aşamasında toplanan delillerin kapsamli, nesnel ve tarafsız bir analizinin yapıldığıbelirtilerek, yaşam hakkının maddî boyutu vanında usul boyutunun da ihlal edilmediğine hükmedilmiştir.

Kararda yaşam hakkının maddî boyutu konusunda yapılan değerlendirmelcr ve ulaşılan sonuç ile usul boyutu yönünden belirtilen genel ilkeler ve bu ilkelerin olaya uygulanmasıyla ilgili olarak soruşturma makamlarının resen ve derhal harekete geçmesi,soruşturmanın bağımsızlığı, ölenlerin yakınlarının meşru menfaatlerini korumak için soruşturma sürecine yeterli ölçüde katilimı ve soruşturmanın makul bir süratle ve özenle yürütülmesi yönlerinden yapilan tespitłler isabetli olmakla birlikte, soruşturmanın yeterliliği ile soruşturma makamlarınca olayın nesnel bir analizinin yapilması ve kararin toplanan delillerin kapsamlt, nesnel ve tarafsiz değerlendirmesine dayanmasi zorunluluğu yönlerinden çoğunluğun görüşüne katılmak mümkün değildir.

Bilindiği gibi, etkili soruşturma yükümlülüğü bağlamında, olayın aydınlatılması ve sorumlularin belirlenmesi için delillerin toplanması bakumından gerekli tedbiderin alimp alımmadığı, yapılan işlemlerde soruşturmanın derinliği ve ciddiyeti üzerinde etki gösteren bir noksanlığın bulunup bulunmadiği, ayrıca soruşturma sonucunda alnan kararın elde edilen bütün bulguların kapsamh ve nesnel bir analizine dayanıp dayanmadığı yönlerinden inceleme yapılmalıdır.

Kuşkusuz, bu kapsamda Mahkememizce yapilacak değerlendirmeler kişilerin masun veya suçlu olduğuna ilişkin bir nitelik taşımamakta; delillerin degerlendirilmesi konusunda sorumlu ve yetkili mercilerin olayları ilk elden inceleyen yetkili adlî makamlar olduğu da bilinmektedir. Başka bir anlatımla, Anayasa Mahkemesinin ilgili soruşturma ve yargilama makamlarının yerine geçecek şekilde delilleri doğrudan kendisinin değerlendirmesi söz konusu değildir.

Yine kararlarımızda birçok defa vurgulandığı üzere, soruşturmanın gerektirdiği yeterlilik boyutu her olayın niteliğine göre değişiklik gösterebilmektedir. Bu antamda,şüpheli ölüm olaylarında Devletin yükümlülüğü bir sonuç yükümlülüğü olmadığı gibi, ölüm olayıuın gerçekleştiği şartlar ile varsa sorumluların tespitine engel olmadığı sürece,Anayasanin i7. maddesi uyarınca yürütülecek soruşturmalarda soruşturma makamtarinin,olayin gelişimi ve deliller konusunda ölenin yakinlarıın bütün iddialarını ve taleplerini karşilama zorunluluğu da bulunmamaktadir.


Bununla birlikte, yaşam hakkının usul boyutuna ilişkin genel ilkelerde de belirtildiği üzere, şüpheli bir ölüm olayı hakkındaki ceza soruşturmasının, Anayasanın mezkůr hükmünün gerektirdiği ölçüde etkili bir şekilde yürütüldüğünün kabul edilebilmesi için -diğer şartların yanında- sonuşturma makamlarınca olayın objcktif bir analizinin yapılmasi,soruşturma sonucunda verilen kararın bütün bulguların kapsamłı ve nesnel bir analizine dayanması, olayda güç kulłanımı varsa kararın aynıca yaşam hakkına yönelik müdahalenin zorunłu ve ölçülü olup olmadığına yönelik bir değerlendire içeπmesi gerekir.
Íncelenen başvuruya konu somut olayda Cumhuriyet savcisı olaydan hemen sonra başlayan soruşturmada birçok işlem gerçekleştirmiştir. Buna karşılık, başvurucuların iddialarina ve otopsi raporunda atişın elbiseli bölgeye isabet etmis olması sebebiyle atişmesafesinin kesin olarak belirlenemediğinin ve bu hususta inceleme yaptlabilmesi için maktullerin olay anındaki giysilerinin gönderilmesi gerektiğinin belirtilmesine rağmen bu iddialar ve talepler değerlendirilmemiş; ayrıca olay yeri inceleme tutanağında, olay yerinde üç kişinin ölü olarak ele geçirildiğinin ve çatışmanın sona ermesinden yaklaşık yirmi dakika sonra bomba imha uzmanlarının tuzaklama yapilma ihtimaline karşı inceleme yapmak üzere hazırlandıkları sırada bir patlama meydana geldiğinin belirtilmesine karşılık, fotoğraflar ve video kayıtları üzerinde yapilan incelemeden sonra düzenlenen tutanakta yer verilen “cesetlerin yanyana, birbirine yaslanmış durumda ve vücut bütünlüklerinin tam olduğu şeklindeki” tespitlerle otopsi rapotunda belirtilen tespitler arasındaki çelişkiler giderilmemiş,özellikle operasyonda görevli güvenlik görevlilerinin bu konudaki ifadelerine başvurułmamışve tereddütlere yol açabilecek olan mezkûr konularda bir değerlendirme yapılmamıştır.
Bu değerlendirmelerin yapılmaması, hayatını kaybedenlerin yakınlarında ve genel olarak toplumda, kolluk görevlilerinin, eylemlerinden dolayı adli makamlar da dahil olmak üzere kimseye karşı sorumlu olmadıkları ve bir otorite boşluğu içinde hareket ettikleri, bu konulara ilişkin soruşturmalarda da gerekli özenin gösterilmediği yönünde şüphelere ve tereddütlere yol açabileceğinden, söz konusu noksanlıkların giderilmesi zorunludur.
Bu itibarla, başvuru konusu olayla ilgili soruşturmanın yukarıda belirtilen yönlerden Anayasanın 17, maddesinin gereklerine uygun nitcliktc yürütülmediği ve yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiği düşüncesiyle çoğunluğun aksi yöndeki kararına karşıyım.
Üye M. Emin KUZ