Endüstriyel Emisyonların Yönetimi Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2025-01-14

14 Ocak 2025 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 32782
YÖNETMELİK
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığından:
ENDÜSTRİYEL
EMİSYONLARIN YÖNETİMİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; çevrenin ve insan
sağlığının bütüncül olarak korunması için sıfır kirlilik hedefleri
doğrultusunda entegre kirlilik önleme ve kontrol yaklaşımıyla hava, su,
toprak, gürültü ve koku kirliliğine neden olan sanayi kaynaklı emisyonları
ve atık oluşumunu kaynağında önlemek ve azaltmak ile kaynakları verimli
kullanmak için sanayide yeşil dönüşüme, döngüsel ekonomiye ve
karbonsuzlaşmaya yönelik idari ve teknik usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, EK-1 ve EK-2’de yer alan
faaliyetlerin gerçekleştirildiği işletmeleri kapsar.
(2) Milli güvenlik kapsamında görev ve yetkisi
bulunan kurum ve kuruluşlar, araştırma ve geliştirme faaliyetleri, yeni
ürün ve süreçlerin test edilmesi için kullanılan işletmeler veya işletme
bölümleri bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı
Çevre Kanununun 3 üncü, 8 inci ve 11 inci maddeleri ile 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 103 üncü
ve 104 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığını,
b) Çevresel kalite standartları: İlgili mevzuatla
belirlenen, belirli bir kirletici veya kirletici gruplarının çevrede ya da
alıcı ortamda insan sağlığı ve çevreyi korumak için sağlanması gereken
değerleri,
c) Çevresel performans: Tüketim seviyeleri,
malzemeler, su ve enerji kaynakları ile ilgili kaynak verimliliği, emisyon
değerleri, malzemelerin ve suyun yeniden kullanımı ve atık üretimi ile
ilgili performansı,
ç) Değerlendirme raporu: SYD belgelendirme
sürecinde başvuru dosyası kabul edilen işletme için Bakanlıkça yapılan
düzenlemelerde ve Mevcut En İyi Teknikler (MET) dokümanları doğrultusunda
hazırlanan ve içeriği EK-4’te yer alan raporu,
d) Değişiklik raporu: Tesiste yapılması planlanan
değişikliğe yönelik olarak hazırlanan raporu,
e) Derin endüstriyel dönüşüm: İklim nötr hedefi
doğrultusunda; işletme tarafından bir tesisin tamamının veya bir kısmının
tasarımında veya mevcut bir tesisin teknolojisinde büyük bir değişiklik
yapılmasını içeren, çapraz medya etkilerini de dikkate alarak MET
sonuçlarında belirlenen tekniklerle elde edilebilecek düzeylere kadar
çevresel ortak faydaları optimize eden ve sera gazı emisyonlarında kayda
değer bir azalma sağlayan MET’in veya yeni tekniklerin uygulanmasını,
f) e-SYD Sistemi: SYD sürecindeki iş ve işlemlerin
elektronik ortamda gerçekleştirileceği çevrimiçi sistemi,
g) Emisyon: Maddelerin, titreşimin, ısı veya
gürültünün işletme veya tesiste yer alan bir veya birden fazla kaynaktan
havaya, suya ya da toprağa doğrudan veya dolaylı biçimde bırakılmasını,
ğ) Emisyon sınır değeri (ESD): Bir emisyonun
belirli parametrelerle ifade edilen kütlesinin, belirli zaman dilimi içinde
aşılmaması gereken konsantrasyonu ve/veya seviyesini,
h) Eşdeğer parametreler veya teknik tedbirler:
Sektörel MET dokümanlarında ve MET-Ref dokümanlarında ESD’leri verilmiş
olan kirleticiler yerine, tesisin özelliklerine göre göz önünde bulundurulacak
parametre veya teknik tedbirleri,
ı) Gelişmekte olan teknik: Ticari olarak
geliştirilmesi halinde daha yüksek seviyede çevre ve insan sağlığı korumasını
sağlayacak veya mevcut tekniklerin uygulanma maliyetinden daha düşük
maliyetli ve asgari olarak mevcut çevre koruma düzeyinin muhafaza
edilmesine imkan sağlayacak endüstriyel faaliyetlere yönelik yeni bir
tekniği,
i) Genel bağlayıcı kurallar: SYD belgesi şartlarını
belirlemek için getirilmiş asgari olarak 10/9/2014 tarihli ve 29115 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamındaki
emisyon sınır değerleri ve diğer şartları,
j) Gözden geçirme raporu: SYD belgesi gözden
geçirme sürecinde tesise ilişkin hazırlanan raporu,
k) İl müdürlüğü: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
il müdürlüklerini,
l) İşletme: Tesis ve faaliyetleri,
m) İşletmeci: SYD belgesine tabi olan tesisi
işleten ve mülkiyet hakkı, kiralama veya diğer kanuni yetkilerle kullanma
hakkına sahip gerçek veya tüzel kişiyi,
n) Kirlilik: İnsan faaliyetlerinin doğrudan veya
dolaylı sonucu olan maddelerin, titreşimlerin, gürültünün veya ısının ve
kokunun insan sağlığına, çevre kalitesine, maddi varlıklara zararlı
olabilecek veya çevrenin kalitesini bozacak ve meşru amaçlarla
kullanılmasına engel olabilecek şekilde havaya, suya veya toprağa doğrudan
ve dolaylı biçimde bırakılması sonucu oluşan durumu,
o) Madde: 7/11/2023 tarihli ve 32362 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Radyoaktif Atık ve Kullanılmış Yakıt Yönetimi
Yönetmeliğinde yer alan radyoaktif maddeler, 13/8/2010 tarihli ve 27671
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar
ve Ürünlerine Dair Yönetmelikte yer alan genetiği değiştirilmiş
mikroorganizmalar ve 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı Biyogüvenlik
Kanununda yer alan genetik yapısı değiştirilmiş organizmalar tanımına giren
maddeler hariç olmak üzere her türlü kimyasal element ve bunların
bileşiklerini,
ö) Mevcut durum raporu: Bu Yönetmelik kapsamında
yer alan toprak kirliliği ve yer altı ve yer üstü suyunun kirlilik durumu
hakkında, ilgili mevzuat kapsamında Bakanlıkça yeterlik verilmiş
kurum/kuruluş tarafından 8/6/2010 tarihli ve 27605 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş
Sahalara Dair Yönetmelik kapsamında hazırlanan raporu,
p) Mevcut En İyi Teknikler (MET): Çevrenin bir
bütün olarak en yüksek düzeyde korunmasında teknolojik ve ekonomik
sürdürülebilirliği uluslararası kabul görmüş olan, Bakanlıkça yayımlanan ve
SYD belgesinin gerekliliklerine temel oluşturan, en etkin, ileri,
uygulanabilir, temiz üretim teknikleri;
1) Teknikler: Kullanılan teknolojiyi ve tesisin
tasarlanma, inşa, bakım, işletme ve devreden çıkarma yöntemlerini,
2) Mevcut teknikler: İşletmeci tarafından teknik ve
ekonomik olarak uygulanabilir olduğu sürece, ülkemizde üretilmesine veya
kullanılıyor olmasına bakılmaksızın, sektörde ekonomik ve teknik olarak
sürdürülebilir koşullar ve maliyetler ile avantajlar dikkate alınarak
uygulanan teknikleri,
3) En iyi: İnsan sağlığı ve iklim koruması da dahil
olmak üzere, çevrenin bir bütün olarak en yüksek düzeyde korunmasında en
etkili olanı,
r) MET ile ilişkili emisyon seviyesi (MET-İES):
Sektörel MET dokümanlarında, belli bir zaman dilimi içerisinde, belirli
referans koşulları altında ortalama bir değer olarak ifade edilen, MET veya
MET kombinasyonu uygulanarak elde edilen, normal işletme koşullarında
erişilen emisyon seviyesi aralığını,
s) MET referans dokümanı (MET-Ref): EK-1’de yer
alan faaliyetler için EK-7’de yer alan kriterler dikkate alınarak, sektörel
olarak hazırlanan uygulanan teknikleri, mevcut emisyonları, azaltım
seviyelerini, MET’in belirlenmesinde göz önünde bulundurulan kriterleri,
MET sonuç belgelerini ve gelişmekte olan teknikleri içeren ve Bakanlıkça
yayımlanan dokümanı,
ş) MET sonuç belgesi: MET ile ilgili sonuçlar,
tanımlar, MET uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi için gerekli bilgiler,
MET-İES, bu tekniklerle ilişkili çevresel performans seviyeleri, izleme,
azaltım seviyeleri ve saha iyileştirilmesi uygulandığı durumlarda
iyileştirme tedbirleri dahil olmak üzere bir çevre yönetim sisteminin
içeriğini ortaya koyan bir MET-Ref dokümanının bölümlerini içeren ve
Bakanlıkça yayımlanan belgeyi,
t) Önemli değişiklik: Bir tesisin SYD belgesinde
yer alan bilgiler kapsamında tesisin yapısında veya işleyişinde,
prosesinde, besleme sisteminde, kapasite veya boyutlarında, insan sağlığı
ve çevre üzerinde önemli olumsuz etkileri olabilecek olan çevre izin ve
lisans belgesinin yenilenmesini gerektiren değişiklik veya genişletmeyi,
u) Sanayide yeşil dönüşüm (SYD): Çevresel etkiyi ve
sürdürülebilirliği dikkate alan, yenilikçi ve en iyi çevresel uygulamalar
ile enerji ve kaynak verimliliğini artıran, sürdürülebilir tüketim ve üretim modellerini
benimseyen dönüşüm sürecini,
ü) Sanayide yeşil dönüşüm (SYD) belgesi: EK-1’de
yer alan faaliyetlerin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak işletildiğini
gösteren belgeyi,
v) SYD başsorumlusu: SYD belgesi başvuru
dosyasındaki bilgilere istinaden, değerlendirme, değişiklik ve gözden
geçirme süreçlerinde ilgili raporları hazırlamak üzere süreçlerin
koordinasyonunu sağlamaktan ve raporların tamamından sorumlu Bakanlıkça
yetkilendirilmiş başsorumluyu,
y) SYD sorumlusu: SYD belgesi başvuru dosyasındaki
bilgilere istinaden, değerlendirme, değişiklik ve gözden geçirme süreçlerinde
ilgili raporları hazırlamak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş sorumluyu,
z) Sektörel MET dokümanları: Bu Yönetmelik
kapsamında yer alan faaliyetler için uluslararası kabul görmüş uygulanan
teknikleri, mevcut emisyonları, izleme azaltım seviyelerini, MET’in
belirlenmesinde göz önünde bulundurulan kriterleri, MET-İES’i, saha
iyileştirilmesi uygulandığı durumlarda iyileştirme tedbirlerini ve
gelişmekte olan teknikleri içeren ve sektörel olarak hazırlanan ulusal
teknolojik altyapı ile uyumlu Bakanlıkça yayımlanan dokümanları,
aa) Sıfır kirlilik: Hava, su, toprak kirliliğinin,
gürültü ve atığın, sağlığa ve doğal ekosistemlere zararlı kabul edilmeyen
seviyelere düşürülmesi ile toksik olmayan bir çevre hedefini,
bb) Tesis: EK-1 ve EK-2’de yer alan bir veya birden
fazla faaliyeti yürüten işletmenin, bu faaliyetlerle teknik bağlantısı olan
ve kirlilik üzerinde etkisi olabilecek, aynı sahada bulunan ilgili
işlemlerin yürütüldüğü sabit bir teknik birimi, faaliyeti veya
faaliyetlerin bütününü,
cc) Uygunluk incelemesi: Yerinde tespit raporu
hazırlanmış başvuruların üçüncü taraf doğrulama kuruluşlarınca uygunluğunun
doğrulanma sürecini,
çç) Uygunluk raporu: Uygunluk incelemesi sürecinde
hazırlanan raporu,
dd) Üçüncü taraf doğrulama kuruluşu: ISO/IEC 17029
standardına göre akredite olmuş, SYD belgelendirme sürecince uygunluk
inceleme için ulusal ve uluslararası alanda uygunluk inceleme prosedürünün
ve belgenin kabulünü temin eden kurum veya kuruluşu,
ee) Yerinde tespit raporu: Bakanlıkça değerlendirme
raporu uygun bulunan tesisin il müdürlüklerince yerinde incelenmesi
sonucunda hazırlanan raporu,
ff) Zararlı madde: 11/12/2013 tarihli ve 28848
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maddelerin ve Karışımların
Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik
kapsamında zararlı olarak sınıflandırılan maddeleri ve karışımları,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yetki ve Sorumluluklar
Bakanlığın
yetki ve sorumlulukları
MADDE 5- (1) Bakanlık;
a) Belgelendirme sürecinde uygulanacak MET’i,
MET-İES’i, ESD ve ilgili hükümleri belirlemekle,
b) SYD belgelendirme sürecine ilişkin
düzenlemeleri, MET dokümanlarını ve rehber dokümanları hazırlamak ve
yayımlamakla,
c) SYD belgelendirme sürecini yürütmek ve ilgili
kurum ve kuruluşlarla bu kapsamda gerçekleştirilen çalışmaları
desteklemekle,
ç) SYD belgelendirme sürecinde görev alacak SYD
sorumluları ve başsorumlularına ilişkin eğitim, sınav uzmanlaşma
belgelendirilme, yetkilendirme ve denetimine yönelik usul ve esaslarını
belirlemekle,
d) Sanayide en iyi çevresel uygulamalar, sıfır
kirlilik, derin endüstriyel dönüşüm, sürdürülebilir tüketim ve üretim,
temiz üretim konularında ülke politikaları ve stratejilerini belirlemek ve
bu kapsamda ilgili kurum ve kuruluşlarla yürütülen ulusal ve uluslararası
çalışmaları koordine etmekle,
e) Ülke genelinde sıfır kirlilik hedefini
yakalamaya yönelik olarak tüm alıcı ortamlarda kirliliğin azaltılmasına
ilişkin sektörel hedef ve eylemleri belirlemek, koordine etmek ve
çalışmaları teşvik etmekle,
f) SYD belgelendirme sürecinde faaliyetlerin
bulunduğu alan, bölgenin kirlilik yükü gibi unsurları dikkate alarak
uyulması gereken ilave tedbirleri ve/veya hükümleri belirlemekle,
g) SYD belgesinde belirtilen, izlenmesi gereken
emisyon parametrelerine yönelik ölçüm yöntemini, sıklığını ve değerlendirme
prosedürünü içeren izleme koşullarını belirlemekle,
ğ) Sıfır kirlilik, derin endüstriyel dönüşüm,
sürdürülebilir tüketim ve üretim, temiz üretim, MET konusundaki
uluslararası gelişmeleri takip etmek, MET konusunda teknolojilerin
geliştirilmesini desteklemek, mevzuatı hazırlamakla,
h) SYD sürecinde ilgili kurum ve kuruluşlarca
yürütülen çalışmaları desteklemek ve bilgi, belge, veri sağlamakla,
ı) İlgili kurum ve kuruluşlar tarafından inovatif
ve çevreci en iyi uygulamaların yaygınlaştırılması ve teşvik edilmesine
yönelik yürütülen çalışmalarda asgari olarak bu Yönetmelik hükümlerinin
esas alınmasını sağlamakla,
i) Sektörel MET dokümanları kapsamında çevresel
kalite standartlarını belirlemekle,
yetkili ve sorumludur.
İl
müdürlüğünün yetki ve sorumlulukları
MADDE 6- (1) İl müdürlükleri SYD belgelendirme süreci
kapsamında;
a) Sanayide en iyi çevresel uygulamalar, sıfır
kirlilik, derin endüstriyel dönüşüm, sürdürülebilir tüketim ve üretim,
temiz üretimin yaygınlaşmasına yönelik olarak illerde çalışma yürütmekle ve
ilgili kurum kuruluşlarla koordinasyon sağlamakla,
b) EK-3’te yer alan başvuru dosyası içeriği ve
belgelendirme sürecine ilişkin işletmecileri bilgilendirmekle,
c) Tesisin SYD belgelendirme sürecinde sunulan
değerlendirme raporundaki koşullarda faaliyet gösterdiğine ilişkin yerinde
tespit raporunu hazırlama ve e-SYD sistemine yüklemekle,
ç) Belgesi bulunan tesisin, belgede yer alan
koşullarda faaliyet gösterdiğine ilişkin takip sürecini yürütmek ve EK-6’da
yer alan hususlara göre gözden geçirme sürecinde görev almakla,
d) EK-1 ve EK-2’de yer alan faaliyetlerin kayıt
işlemlerini takip etmekle,
yetkili ve sorumludur.
Üçüncü
taraf doğrulama kuruluşlarının yetki ve sorumlulukları
MADDE 7- (1) Ulusal ve uluslararası tanınan üçüncü taraf
doğrulama kuruluşları;
a) SYD belgelendirme sürecinde uygunluk
incelemesini yürütmekle,
b) Uygunluk raporunu hazırlayarak işletmeciye
iletmekle,
yetkili ve sorumludur.
İşletmecinin
yükümlülükleri
MADDE 8- (1) EK-1 ve EK-2’de yer alan faaliyetleri yürüten işletmeciler
Bakanlıkça belirlenen sektörel takvim doğrultusunda elektronik sisteme
bilgilerini girerek kayıt olmak ve her yıl 1 Nisan tarihine kadar
bilgilerini güncellemekle yükümlüdür.
(2) SYD belgesi alacak tesis işletmecileri çevre
izin ve lisans belge başvurusu ile eş zamanlı bir şekilde bu Yönetmelik
kapsamında istenen bilgi ve belgeleri Bakanlığa ibraz etmekle yükümlüdür.
Tesislerde, çevre izin ve lisans sürecinin tamamlanması için SYD belgesi
gerekir.
(3) SYD belgesi bulunan tesisler için işletmeciler;
a) SYD belge şartlarına göre faaliyet göstermekle,
b) İşletmenin çevre izin ve/veya lisans belgesinin
yenilenmesi durumunda otuz gün içinde Bakanlığa bilgi vermek ve SYD
belgesini yenilemekle,
c) Meydana gelebilecek kazaların önlenmesi ve insan
sağlığı ile çevre kalitesine etkilerinin sınırlandırılması amacıyla ilgili
mevzuatla belirlenen tedbirleri almakla,
ç) Kirliliğin kaynağında önlenmesi ve azaltılması,
atık, atık su ve emisyonların azaltılması, enerji, su, hammadde ve diğer
kaynakların verimli kullanılması için; MET’i uygulayarak gerekli önleyici
tüm tedbirleri almakla,
d) Kirleticilerin hava, su ve toprak gibi alıcı
ortamlara salımı ile atık sudaki kirleticilerin ve atıkların taşınmasına
yönelik toplulaştırılmış yıllık yük bilgisini elektronik veri tabanına
kaydetmekle,
e) MET-İES’e ve ESD’lere uymakla ve/veya buna
yönelik yeşil dönüşümü gerçekleştirmekle,
f) Saha ziyaretleri, yerinde tespit incelemesi,
uygunluk değerlendirme, denetleme ve kontrol faaliyetlerinde iş birliği
sağlamakla,
g) Faaliyetlerin kesin olarak sona ermesi durumunda
kirlilik riskinin önlenmesi ve faaliyet sahasının eski haline veya
planlanan yeni kullanım amacına uygun hale getirilebilmesi için gerekli
tedbirleri almakla,
yükümlüdür.
(4) İşletmeci; SYD belgesi başvuru, belgelendirme,
gözden geçirme, sahanın kapatılması dahil tüm SYD sürecinde sunulan bilgi,
belge ve raporların doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan sorumludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SYD Belgelendirme Süreci
Genel
esaslar
MADDE 9- (1) SYD belgesi, Bakanlıkça yapılan düzenlemelerde
yer alan MET’e uyum durumuna ve MET-İES’den seçilecek ESD’lere göre
Bakanlıkça sınıflandırılır.
(2) SYD belgesi tesisler için Bakanlıkça yapılan
düzenlemelerde yer alan faaliyetle ilişkili MET’in uygulanmasına ve
MET-İES’e uyum durumuna göre A (100 puan), B (90-99 puan), C (80-89 puan),
D (70-79 puan), E (60-69 puan), F (50-59 puan) kategorilerine göre
düzenlenir.
(3) Bakanlık, SYD belgesinin, aynı alan üzerinde
aynı işletmeci tarafından işletilen bir veya daha fazla işletmeyi veya
işletme bölümlerini kapsamasına karar verebilir.
(4) Bir işletmenin EK-1 kapsamında birden fazla
faaliyeti bulunması halinde faaliyet kodu ile birlikte kategorisi
belirtilerek işletme için tek bir SYD belgesi düzenlenir.
(5) Tesislerin, çevresel performansı SYD belgesi kategorileri
ile belirtilir/ilan edilir.
(6) Tesisler en az D seviyesinde SYD belgesi alacak
şekilde planlanır, tasarlanır, inşaasına başlanır.
(7) Gözden geçirme süreci sonucunda SYD belgesi
kategorisinin D seviyesinin altına düşmesi halinde belge iptal edilir.
(8) İşletmeci SYD belgesi ile, ilgili mevzuatına
göre teşvik, hibe, kredi benzeri finansal mekanizmalara başvuruda
bulunabilir.
(9) SYD için uygulanacak teşvik, hibe ve kredilerde
belge ile birlikte kategorisi ve çevresel performansı dikkate alınır.
(10) SYD belgesi, ilgili mevzuat gereğince alınması
gereken diğer yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.
(11) Bakanlıkça gerekli görüldüğü durumlarda tüm
alıcı ortamlar gözetilerek, SYD belgesi kapsamına daha sıkı/esnek ESD’ler
ve/veya çevresel kalite standardı bazlı ESD’ler ve/veya ilave önlemler
dahil edilir. Çevresel kalite standardı bazlı ESD’ler ve geçiş süreci
Bakanlık tarafından belirlenir.
(12) Belgelendirme sürecinde e-SYD üzerinden
elektronik ortamda yapılan bildirimler işletmeye tebliğ edilmiş kabul edilir.
(13) Bakanlık, SYD belge şartlarında belirtmek
kaydıyla toplamda dokuz ayı aşmayan bir süre boyunca MET referans
belgesinde belirtilmiş olan yeni gelişen tekniklerin test edilmesi ve
kullanılması için geçici süreli muafiyetler verebilir. Muafiyet süresinden
sonra, SYD belgesi koşullarında belirtilen MET-İES’e uygun faaliyet
gösterilmesi sağlanır ya da uygulama sonlandırılır.
(14) SYD belgesinin verilmesi, yenilenmesi ve
gözden geçirilmesi için ödenecek bedel her yıl Bakanlık tarafından
belirlenir.
(15) SYD belgelendirme sürecine ilişkin diğer
hususlar Bakanlıkça belirlenir.
Belge
işlemleri
MADDE 10-
(1) SYD belgesi başvurusu, EK-1’de
yer alan tesislerin işletmecileri tarafından Bakanlığın sistemine
elektronik ortamda yapılır.
(2) EK-1’de yer alan faaliyet kategorilerinden
kapasite eşiğinin altında üretim yapan tesislerin işletmecileri de başvuru
yapabilir.
(3) İşletmeci EK-3’te belirtilen bilgi, belge ve
raporlar ile elektronik ortamda Bakanlığa başvuruda bulunur.
(4) Elektronik ortamda yapılan başvuru dosyası
içeriği Bakanlık tarafından otuz gün içinde incelenir.
(5) Başvurunun EK-3’te belirtilen gereklilikleri
karşılamaması durumunda eksik bilgilerin tamamlanması için Bakanlık
tarafından işletmeciye en fazla altmış gün süre verilir.
(6) Eksik bilgilerin düzeltilmemesi ve
eksikliklerin belirtilen sürede giderilmemesi halinde SYD belgesi başvurusunun
işletmeci tarafından geri çekildiği kabul edilir.
(7) Eksikliklerin süresi içinde tamamlanması
durumunda başvuru kabul edilir.
(8) İşletmeci, başvurusu kabul edilen faaliyetler
için Bakanlık tarafından görevlendirilen SYD başsorumlusu koordinasyonunda
hazırlanan değerlendirme raporunu en geç bir yıl içerisinde elektronik
ortamda Bakanlığa sunar.
(9) Değerlendirme raporu Bakanlıkça altmış gün
içerisinde incelenir.
(10) Değerlendirme raporunun Bakanlıkça uygun
bulunmaması halinde, işletmeciye en fazla altı ay süre verilir, verilen
süre içerisinde uygunsuzluğun giderilmemesi halinde başvurunun geri
çekildiği kabul edilir.
(11) Değerlendirme raporunun Bakanlıkça uygun
bulunmasının ardından A kategorisi belge başvurularında ve/veya
işletmecinin talebi üzerine kırk beş gün içerisinde uygunluk incelemesi
yapılarak hazırlanan uygunluk raporu e-SYD sistemine yüklenir.
(12) Değerlendirme raporunun Bakanlıkça uygun
bulunmasının ardından A kategorisi dışındaki belge başvurularında; tesisler
için il müdürlüğü tarafından yerinde tespit raporu hazırlanarak e-SYD
sistemine kırk beş gün içerisinde yüklenir.
(13) Sürecin olumlu tamamlanmasının ardından
işletmeciye gözden geçirme sürecine tâbi olmak, bu Yönetmelik hükümleri ile
diğer mevzuata uygun çalışmak ve EK-5’te yer alan belge şartlarını sağlamak
koşulu ile Bakanlık tarafından elektronik ortamda SYD belgesi düzenlenir.
(14) Yerinde tespit veya uygunluk incelemesi
sırasında işletmede değerlendirme raporunda belirtilen kriterlerin
sağlanmadığının tespit edilmesi halinde, yüz yirmi güne kadar eksiklikleri
gidererek sisteme inceleme başvurusunda bulunur. Bu süre sonunda;
a) İşletmenin değerlendirme raporunda belirtilen
kriterleri sağladığının tespit edilmesi durumunda SYD belgesi düzenlenir.
b) Belirtilen süre sonunda işletmenin değerlendirme
raporunda belirtilen kriterleri sağlamadığının tespit edilmesi durumunda
başvuru reddedilir.
(15) Uygun bulunan değerlendirme raporları ve olumlu
ibareli uygunluk ve yerinde tespit raporları mevzuatta veya tesiste önemli
bir değişiklik olmaması koşuluyla en fazla beş yıl geçerlidir.
SYD belge
şartlarının gözden geçirilmesi
MADDE 11-
(1) Bakanlık, SYD belgesi olan ve
faaliyette bulunan işletmelerin belge şartlarını, belge düzenleme
tarihinden itibaren her beş yılda bir gözden geçirir ve gerekli olduğu
durumlarda belge şartlarını günceller.
(2) İşletmeci bu süre bitiminden bir yıl önce
gözden geçirme sürecinin başlatılması için Bakanlığa başvurur, gözden
geçirme raporunun hazırlanması için Bakanlık tarafından SYD başsorumlusu ve
sorumluları görevlendirilir. İşletmeci yüz seksen gün içerisinde hazırlanan
raporu e-SYD sistemi üzerinden Bakanlığa sunar.
(3) EK-6’da yer alan SYD belgesi gözden geçirme
raporu formatına göre hazırlanan raporun Bakanlıkça uygun bulunması halinde
işletmeye gözden geçirme sürecinin olumlu olduğu bildirilir ve işletme
EK-5’te yer alan SYD belgesi şartlarını sağlamak koşulu ile faaliyetine
devam eder.
(4) SYD belgesi gözden geçirme sürecinde işletmede
belge şartlarına uygunsuzluk tespit edilmesi halinde işletmeciye uygunluğu
sağlaması için en fazla altı ay süre verilir.
(5) Süresi içinde uygunsuzluğun giderilmesi halinde
işletmeye gözden geçirme sürecinin olumlu olduğunu bildirir ve işletme
EK-5’te yer alan SYD belgesi koşullarını sağlaması şartıyla faaliyetine
devam eder.
(6) Uygunsuzluk süresi içinde giderilmediği
takdirde Bakanlık tarafından SYD belgesi iptal edilir.
SYD belgesinin
yenilenmesi
MADDE 12-
(1) Çevre izin ile çevre izin ve
lisans belgelerinin yenilenmesini takiben en geç otuz gün içinde EK-3’te
yer alan hususlara göre belge yenileme başvurusu yapılır.
(2) İşletmenin ünvan/vergi numarasının değişmesi
durumunda geçerlilik süresi değişmemek kaydıyla SYD belgesi yeniden
düzenlenir.
(3) İşletmenin ünvanı ve/veya vergi numarasının
değişmemesi, sadece işletmenin sahibinin değişmesi/ortaklık yapısının
değişmesi veya işletmenin kiralanması durumunda, Bakanlıkça talep edilmesi
halinde sunulmak üzere, değişikliğe ilişkin ilgili bilgi ve belgeler
işletmede saklı bulundurulur. Yeni işletme sahibi veya kiralayan, mevcut
belge ekindeki çalışma koşullarına uymakla yükümlüdür.
(4) İşletmelerde önemli değişiklik olması durumunda
güncel değerlendirme raporu ile belge yenileme süreci başlatılır.
(5) Yapılan değişiklikle birlikte SYD kriterlerinin
sağlanmaması durumunda mevcut belge iptal edilir.
Genel
bağlayıcı kurallar
MADDE 13-
(1) SYD belgesinin ön koşulu
olarak EK-1’de yer alan faaliyetler için genel bağlayıcı kurallar
uygulanır.
ESD’leri,
eşdeğer parametreler ve teknik tedbirlerin belirlenmesi esasları
MADDE 14-
(1) SYD belgesine esas teşkil eden
ESD’leri, eşdeğer parametreler ve teknik tedbirler Bakanlıkça belirlenir ve
Bakanlığın resmî internet sayfasında duyurulur.
(2) Kirletici maddelere ilişkin ESD’leri,
emisyonların ilgili ünite ve/veya tesis çıkış noktası için geçerlidir.
(3) Kirletici maddelerin suya dolaylı deşarjında
tesisin ESD’leri atık su arıtma tesisinin etkisi dikkate alınarak
belirlenir. Ancak bu durumda eşit düzeyde çevresel koruma gerçekleşeceği
güvence altına alınır ve söz konusu durumun daha yüksek düzeyde çevre
kirliliğine yol açmaması sağlanır.
İzleme
gerekliliklerinin belirlenmesi
MADDE 15-
(1) Faaliyetlerin ölçüm
metodolojisi, sıklığı ve değerlendirme prosedürünü içeren izleme gereklilikleri
Bakanlık tarafından belirlenir ve Bakanlığın resmî internet sayfasında
duyurulur.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak ölçüm ve
analiz faaliyetleri için 25/12/2013 tarihli ve 28862 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Çevre Ölçüm ve Analiz Laboratuvarları Yeterlik Yönetmeliği
uygulanır, ölçüm ve analizler Bakanlıktan yetki almış laboratuvarlarca
yürütülür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Bilgiye
erişim
MADDE 16-
(1) Bakanlık; bir tesise yönelik
SYD belgesi verilmesi ve/veya belge şartlarının güncellenmesi, işletmeci
tarafından sonlandırılan faaliyete ilişkin alanın kapatılması halinde
tesise yönelik ticari sır niteliğindeki bilgiler haricindeki çevresel
iyileştirme konularına kamuoyunun çevresel bilgiye etkin ve zamanında
erişebilmesini sağlar ve sürecin sonucuna ilişkin bilgileri yayımlar.
(2) SYD belgelendirme sürecine ilişkin kamuoyunun
çevresel bilgi talebi gizlilik esasları dikkate alınarak ilgili mevzuat
çerçevesinde karşılanır.
İşletmeci
tarafından sonlandırılan faaliyete ilişkin alanın kapatılması veya farklı
bir faaliyet için bırakılması
MADDE 17-
(1) Bakanlık, işletmeci tarafından
faaliyetlerin kesin olarak sonlandırıldığı durumlarda, alanın
kapatılmasını, değerlendirme raporu içerisinde yer alan mevcut durum
raporuna göre değerlendirir.
(2) Faaliyet sonlandırma süreci de dahil olmak
üzere herhangi bir aşamada hazırlanan mevcut durum raporuna göre, bu
Yönetmeliğe uygun olarak ilk defa SYD belgesi alınmasından önceki süreçte
gerçekleştirilen faaliyetlerin bir sonucu olarak toprak, yer altı ve yer
üstü sularında insan sağlığı üzerinde önemli risk oluşturacak ölçüde
kirliliğe sebep olunduğunun tespit edilmesi durumunda işletmeci, Toprak
Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair
Yönetmelik kapsamında öngörülen gerekli tedbirleri alır ve gerekli
iyileştirmeleri yapar.
SYD
belgesi şartlarının kaybedilmesi
MADDE 18-
(1) SYD belgesi şartlarının
kaybedilmesi durumunda işletmeci, Bakanlığı derhal bilgilendirmekle ve
Bakanlıkça verilecek süre içerisinde belge şartları ile uygunluğun tekrar
sağlanması için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
(2) SYD belgelendirme koşullarına uyum sağlanana
kadar belge askıya alınır. Verilen sürenin sonunda uygunsuzluğun devam
etmesi durumunda belge iptal edilir.
(3) SYD belgesinin şartlarının insan sağlığına
doğrudan zarar verecek veya çevre üzerinde doğrudan olumsuz etkiye sebep
olacak şekilde kaybedilmesi durumunda, süre verilmeksizin belge iptal edilir.
(4) Belgenin askıya alınması ya da iptali, 2872
sayılı Kanunda yer alan yaptırımların uygulanmasına engel teşkil etmez.
SYD
sorumlusu ve başsorumlusu
MADDE 19-
(1) Çevre yönetimi hizmeti
yeterlik belgesi bulunan kişiler, mühendislik, fen ve veterinerlik fakülteleri
öğretim üyeleri ve emeklileri, Bakanlık veya mülga Çevre Bakanlığı veya
mülga Çevre ve Orman Bakanlığı veya mülga Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
merkez ve taşra teşkilatlarında hava, su, toprak, atık, kimyasallar ve
deniz ile ilgili birimlerde alıcı ortam bazlı çevresel yönetim ve denetim
konularında çalışmış ve kurumla ilişiği bulunmayan personel Bakanlıkça
belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde SYD sorumlusu ve başsorumlusu olmak
üzere başvuru yapabilir.
(2) SYD sorumlusu ve başsorumlusunun eğitimi,
nitelikleri, sınavı, belgelendirilmesi, yetkilendirmesi ve denetimine
ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir ve Bakanlığın resmî internet
sayfasında duyurulur.
(3) SYD sorumlusu ve başsorumlusu sınavlarına,
Bakanlıkça belirli dönemlerde ilan edilen eğitimlere katılım sağlayanlar
girebilir. Sınav sonucunda ilgili mevzuatça belirlenen kriterlere göre
başarılı sayılanlar belge almaya hak kazanır, alınan belgeler beş yıl
geçerlidir.
(4) SYD başsorumlusu koordinasyonunda hazırlanan
değerlendirme raporu, değişiklik raporu ve gözden geçirme raporlarından SYD
başsorumlusu sorumludur. Raporların hazırlama sürecine SYD başsorumlusu
koordinasyonunda en az iki SYD sorumlusu katılır.
(5) SYD belgesine başvuru yapan tesislerin çevre
yönetimi ile ilgili birimlerinde görev yapmakta olan en az üç yıl tecrübeye
sahip personel, özgeçmişi değerlendirme raporunda yer verilmek koşuluyla
Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde SYD sorumlusu olarak
sadece kendi tesisleriyle ilgili belgelendirme sürecinde yer alabilir.
(6) SYD sorumlusu ve başsorumlusu olmak için en az
lisans düzeyinde mezuniyet şartı aranır.
Büyük
yakma tesisleri için özel hükümler
MADDE 20-
(1) EK-1’de yer alan büyük yakma
tesislerinin SYD belgelendirme sürecinde bu Yönetmelik ve Bakanlıkça
yapılan düzenlemelerde yer alan esaslar uygulanır.
(2) Bakanlık, büyük yakma tesisleri için;
işletmenin faaliyete geçiş tarihi, kalan işletim ömrü, yerel yakıt özellikleri,
bölgesel ısıtma sistemleri ile bağlantısı, uyum maliyetlerinin çevresel
kazanımlarla orantısız olması gibi Bakanlıkça yapılan düzenlemelerde yer
alan koşul ve durumlarda MET-İES ve ESD’ler için istisna ve muafiyetler
getirebilir.
Atık
yakma tesisleri ve atık beraber yakma tesisleri için özel hükümler
MADDE 21-
(1) EK-1’de yer alan atık yakma
veya beraber yakma tesislerinin SYD belgelendirme sürecinde bu Yönetmelik,
6/10/2010 tarihli ve 27721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atıkların
Yakılmasına İlişkin Yönetmelik ve Bakanlıkça yapılan düzenlemelerde yer
alan esaslar uygulanır.
Organik
solvent kullanan tesisler ve faaliyetler için özel hükümler
MADDE 22-
(1) EK-1’de yer alan organik
solvent kullanan tesis ve faaliyetlerin SYD belgelendirme sürecinde bu
Yönetmelik ve Bakanlıkça yapılan düzenlemelerde yer alan esaslar uygulanır.
(2) Ek-2’de yer alan faaliyetlerin uçucu organik
bileşik emisyonlarının yönetimine ilişkin usul ve esaslar Bakanlık
tarafından belirlenir.
İdari
yaptırımlar
MADDE 23- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden
işletmeler hakkında 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinde yer alan idari
yaptırımlar uygulanır.
Tereddütlerin
giderilmesi
MADDE 24-
(1) Bakanlık; bu Yönetmeliğin
uygulanması ile ilgili tereddütleri gidermeye, uygulamayı düzenlemeye ve bu
Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere kılavuzlar, rehberler ve alt
düzenleyici işlemler yapmaya yetkilidir.
Avrupa
Birliği mevzuatına uyum
MADDE 25-
(1) Bu Yönetmelik, Endüstriyel ve
Hayvancılık Emisyonlarına İlişkin 15/7/2024 tarihli ve 2024/1785 sayılı
Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi ile değiştirilen Endüstriyel
Emisyonlara İlişkin 24 /11/2010 tarihli ve 2010/75/AB sayılı Avrupa
Parlamentosu ve Konsey Direktifi dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına
uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Geçiş
dönemi
GEÇİÇİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihte faaliyette olan veya çevresel etki değerlendirmesi
mevzuatına göre başvurusu bulunan SYD belgesi alacak tesislerin
işletmecileri, çevre izin ve lisans belgesinin düzenlenmesini takiben en
geç doksan gün içerisinde bu Yönetmelik kapsamında istenen bilgi ve
belgeleri Bakanlığa ibraz etmekle yükümlüdür.
(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte
faaliyette olan veya çevresel etki değerlendirmesi mevzuatına göre
başvurusu bulunan tesisler 31/12/2028 tarihine kadar en az F seviyesinde,
31/12/2030 tarihine kadar ise en az D seviyesinde SYD belgesi almakla
yükümlüdür.
SYD
sorumluları ve başsorumlularına ilişkin geçiş dönemi
GEÇİÇİ
MADDE 2- (1) 1/12/2030 tarihine
kadar SYD sorumlusu ve başsorumlusu olarak görev yapmak üzere Bakanlıkça sorumlu
havuzu oluşturulur ve ilan edilerek görevlendirmeler Bakanlık tarafından
yapılır.
(2) SYD sorumlusu havuzuna aşağıdaki niteliklerden
herhangi birisini sağlayanlar özgeçmişleriyle ve destekleyen belgelerle
beraber Bakanlığa başvurur:
a) Çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi bulunan
kişilerden ilgili sektörde en az beş yıl tecrübeye sahip olanlar.
b) Mühendislik, fen ve veterinerlik fakülteleri
öğretim üyeliği görevinde bulunanlardan sektör ile ilgili en az bir projede
çalışmış ve/veya yayın/bildiri hazırlamış olanlar.
c) Bakanlık veya mülga Çevre Bakanlığı veya mülga
Çevre ve Orman Bakanlığı veya mülga Çevre ve Şehircilik Bakanlığı merkez ve
taşra teşkilatlarında hava, su, toprak, atık, kimyasallar ve deniz ile
ilgili birimlerde alıcı ortam bazlı çevresel yönetim ve denetim konularında
en az yedi yıl çalışmış ve kurumla ilişiği bulunmayan personel.
(3) SYD başsorumlusu havuzuna aşağıdaki
niteliklerden herhangi birisini sağlayanlar özgeçmişleriyle ve destekleyen
belgelerle beraber Bakanlığa başvurur:
a) Çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesi bulunan
kişilerden ilgili sektörde en az on yıl tecrübeye sahip olanlar.
b) Mühendislik, fen ve veterinerlik fakülteleri
öğretim üyeliği görevinde bulunanlardan, sektör ile ilgili en az üç projede
çalışmış ve/veya yayın/bildiri hazırlamış olanlar.
c) Bakanlık veya mülga Çevre Bakanlığı veya mülga
Çevre ve Orman Bakanlığı veya mülga Çevre ve Şehircilik Bakanlığı merkez ve
taşra teşkilatlarında hava, su, toprak, atık, kimyasallar ve deniz ile
ilgili birimlerde alıcı ortam bazlı çevresel yönetim ve denetim konularında
en az on yıl çalışmış ve kurumla ilişiği bulunmayan personel.
Yürürlük
MADDE 26-
(1) Bu Yönetmelik 1/12/2025
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 27-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız