Anayasa Mahkemesinin 14/6/2023 Tarihli ve 2020/23730 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-12-07

7 Aralik 2023 PER$EMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 32392
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
GENEL KURUL 
KARAR 
ÖZGÜR BOĞATEKİN BAŞVURUSU 

Başvuro Numarası÷ 2020/23730Karar Tariht : 14/6/2023
Başkan : Zühtū ARSLAN Başkanvekili :Kadir ÖZKAYA Üyeler :Engin YILDIRIM Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI Irfan FIDAN Kenan YAŞAR Muhterem INCE 
Raportör : $eyda Nur UN Bşvur : Özgür BOĞATEKİN Veklll : Av, Hüseyin BOĞATEKİN 
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, bir gazetedeki köşe yazılarından dolayı başvurucu hakkında iftira suçundan hapis cezasına hükmedilmesi nedeniyle ifade ve basın özgürlükleri ile makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

2. Başvurucu 1981 doğumlu olup olay tarihinde internet üzerinden yayın yapan Gerger Fırat gazetesinin (gazete) çalışan ve muhabiridir. Müşteki ise Adıyaman'm Gerger ilçesi kaymakamıdır.

3. Gazetede 2/4/2013 tarihinde "Et Kokarsa Tuzlarsın", 5/4/2013 tarihinde "Kanun Mu Kaymakam Mi", 9/10/2013 tarihinde "Namuzsuz Kim" ve 26/10/2013 tarihinde " Rant Kime Gidiyor" başlıkhı kðşe yazıları yayımlanmıştır. Söz konusu kōşe yazılarının davaya konu içerikleri şöyledir:
"Et Kokarsa Tuzlarsın"

Medeni kamunun 134 ve sonraki maddeleri gereğince, köy muhtarları ile Beledtye Başkanlarına verllen Evlendirme Memurluğu görevini birkaç yrldan beri Gerger Nüfus Müdürlüğübnün görevlendirdiği memurlar tarafindan yapılıyor.

Nüfusun dayanağı ne?
Bir yönetmelikten söz ediliyor.
Oysa, yönetmelik daha yasadan çikyor. Nüfus yasayn bir kenara atmış, yönetmeliğe siğınarak muhtar ve belediye başkanlarının evlendirme yetkisini GASP etmiş. Gasp ettkderi yasaya halka KANUNSUZ evlenme yapnyor. Bunu nüfus kütüğüne tescil etttriyor. Bu işlemleri ilçenin Kaymakamı, Valisi de görüyor ama ses çıkarmıyor.
Gerger Kaymakamım 
Adiyaman Valisint 
C. Savcrlarımuzı göreve davet etmek bir vatandaşlık görevt değil mi? Devlet kurumlarının yasa ihlalini sade bir vatandaş yapsaydı acaba seslendiğimtz makamlarınıtavri ne olur.

Bu yazı bir suç duyurusudur.
Yasa ihlal edenler belgelerle ortadadur.
SYDVnin suç işlediği ekzęki belge ile sabit.
Gerger Nüfus Müdürlüğünün suç işlediği nüfus memurları yapılan BATiL evlenme ve bu evlenmelerin kütüğe tescil kaytlarıdır.

Tekrar suç duyurusunda bulunduğumuzu belirttyoruz ve bekliyoruz."
"Kanun Mu Kaymakam Mi",
".•
Gerger'de Kaymakam diyor ki 
Ben emrediyorum 
Nüfus Dairesi, 45 muhtarın ve 1 Beledlye Evlendirme görevini yapıyor.
Gerger Nüfus Müdürü el mahkumu misalıt 
Medent Kanununu 134'ncü maddesi hükmüne rağmen, Kaymakamın emrine uyuyor ve yasayı çiğniyor. Yasanın kendlstne vermediğı bir gōrevi ver yetkiyi kullanıyor ve suç lşlłyor.
Memurun suç işlediğini kaymakam görüyor. Görmek bir yana bu suçu memura işleten kaymakamm ta kendisinden sadir olan emri.

'Namuzsuz Kim'

Soru 3: Son 1 yldır Istanbula gidip TOKt konutları için kaç kişiden toplam kaç para 
aldınz?

Bu parayı kimin hesabına yauırdınuz?

TÖKI'ye sorduk.

Gerger lle Ugili bir TOKi hesabı yoktur. Yapanlar da korsan iş yapmışlardır. Birakın 
hesabn Gerger'de TOKI projesi yok 

Bu hayali banka hesabı kimin?

Eşinizin, dostunuzun hesabı mı? Kaymakamlığın hesabı miı?

Yoksa 

Örtülü ödenek hesabı mı?

Paraların yatrıldığı hesap kime ait?

Paralar bu hesapta fatze mi verildi? yarın işin cılka çıkarsa parayı yatıranlar parasını
alabilecek mi?

Peki 

Faizí kim alacak?

Kendisini namuslu 

Başkalarını namussuzlukla itham eden 

Kaymakam Ōmo 

Namuslu bir tnsan gibi bu 3 soruya insan glbi doğru cevap verebilecek mi?
Ya cevap vérmezse 

Kendisine bu toplum ne diyecek?

Namuslu mu? Namussuz mu?

Taktiri okur yapsın'
'Rant Kime Gidiyor 

Şahintepe tesisi 

Kaymakam tarafindan 

thalestz, pazarhksız ve bedelstz, dişarıdan getirenlere verildi.

Nasıl verlidiğinden 

Adiyaman Vali'st de haberstz 

Tek bilen var o da kaymakam Omo.

Oda sessiz. Hiçbir açıkdama yapmıyor.

Kimi derkt 

Kaymakamın o tesişi dışarıdan getirllen iki kiştye vermiş. Alın işletin demiş.
Her şey kaymakamın ild dudağından dökülen sözle olmuş.

Kimileri de derki 

Tesis geltrınde kaymakamında payı varmş.

Ama gizlihymiş.

Gergerli lokantacıları da diyor kd 

Neye thale yapilmadi 

Bu işte bir iş var diyor.

Bu tddialar ayyuka çıkmş.

Kaymakamdan çıt yok.

Acaba bu işte bir pislik var mu? Yada bir rant var mu?

Kaymakam 

Sanki olup bitenden memnun.

Ses vermiyor 

Pekt 

Açılışı yapan Vali Demirtaş

Kaymakamım kolluyor mu?

Ranta güz mū yumuyor?

Yoksa Kaymakam bu tesisin işletmesine ortakmı?'


4. Anlan kōşe yazıları nedeniyle müşteki Kaymakam Ö.B. suç duyurusunda bulunmuş ve Gerger Cumhuriyet Başsavcılığının 21/2/2014 tarihli iddianamesi ile başvurucu hakkında iftira suçundan dava açılmıştır. Iddianamenin ilgili kısmı şöyledir:
"Müşteki Gerger Ilçe Kaymakamı „'in 20/l1/2013 tarthli dllekçesiyle… iftira suçunu tşlediğinden bahtsle şüpheli hakkanda suç duyurusunda bulunduğu 
Şüphelinin alınan ifadesinde söz konusu gazetenin muhabtri ve tstthbarat şefi olđuğumu ve şikayete konu yazıları kendisinin yazdığını belirttiği ve sunmuş olduğu cevabi dilekçede amacwın iftira değil kamuoyunun merak euiği konuları haberde dillendirmek ve haber yapmak olđuğumu beliruiği,
Sonuç olarak şūphelt her ne kadar 'namussuz kim' tstmli yazıstyla iftira kastıtaşımadan bazı sorular sorduğunu belirtmiş ise de yazıda geçen ifadelerden kaymakamlığın ve aynı zamanda müļştekinin sanki ilçede bir TOKl profesi olmadan ve buna ilişkin resmi bir hesap numarası olmadan insanlardan para toplandığı anlamını doğurmaktadır. Şüpheli yazıda belirttiği üzere TOKt'ye konuya ilişkin bilgilenmek amaczyla herhangi bir başvuru yapmamuştır. Şüphelintn yaztsında geçen cümleler mūşteki hakkında adli soruşturma açlmasının gerekttrecek nitelikte cümlelerdir, şüphelinin eylemintn basm ve yayın yoluyla mūştekd hakkanda iftira atmak suçuna uyduğu yönůnde kanaut oluşmuş olup şüphelinin kastıile ilgili değerlendtrmenin mahkemenizce yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.
Şuphelinin 'rant kime gldłyor' istmli yazıstyla Şahintepesi isimli yer için müştekinin sankd hiçbir ihale, bedelsiz, pazarłık yapmadan ve el altından tşi başkatarına verdiği ve vermiş olđuğu kişiyle anlaşarak bir çıkar anlaşması yaptığı anlamı çıkmaktadır, Şūphelinin yazısında geçen cümleler müşteki hakkanda adli soruşturma açalmasının gerektirecek nitellkte cümlelerdir, Müşteki dosyaya sunmuş olduğu deliller ile yapuığı thaleleri ispat etmiştr, şüphelinin ihale yaplmadan başkalarına işletmenin verildiğine dair soyua tddta haricinde delili yokur, şüphelinin eyleminin basın ve yayın yoluyla müşteki hakkanda iftira atmak suçuna uyduğu yönünde kanaat oluşmuş olup şüphelinin kastı ile ilgili değerlendirmenin mahkemenizce yaptması gerektiği değerlendirilmiştir.
Şüphelinin nüfus memurlarının evlendirme yetkisine tlişkın yazmış olduğu yazular bakamından, 02/04/2013 tarthli yazısında bizzat nüfus tarafindan yapilan evlendirmelerin yönetmenliğe dayanarak yapildiğınu kendist beltrtmtş ve Gerger Kaymakamının da bu duruma müdahale etmeyerek suç işlediğint belirterek yazısında suç duyurusunda bulunmuşve aynı zamanda da 05/04/2013 tarihli e-postasıyla aynı konuda Içiņleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık Idaresi Genel Müdürlüğüne de şikayette bulunmuştur . Yapılan işlemlerin yasal zeminde yapldığı ve müştekinin konuya lliştdn yapmış olduğu bir yetkilendirme veya taltmatiı olmadığı dikkate alındığında şüphelinin yazısında geçen cümleler, yaptığı şikayetler ve yazıdaki suç duyurular müyteki hakkanda adli veya idari soruşturma açumasınıgerektirecek nitelikte cümlelerdtr, şüphelinin eyleminin basın ve yayın yoluyla müşteki hakkanda iftira atmak suçuna uyduğu yönūnde kanaat oluşmuş olup şüphelinin kastı le llgili değerlendirmenin mahkemenizce yapiması gerektiği değerlendirilmtştir."
5. Yapilan yargılama sonucunda Gerger Asliye Ceza Mahkemesi (ilk derece mahkemesi) 31/3/2015 tarihinde başvurucunun anılan suçtan 12 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırıłmasına karar vermiştir. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir.

"Sanığın 02/04/2013 ve 05/04/2013 tarihli 'Kanun mu Kamakam mı' ve 'Et Kokarsa Tuzlarsın' başlıklı yazılarında Gerger'de evlendirme görevini nüfus müdürünün de yapmast nedeniyle bunun kanuna aykarı olduğu ve katilanın kamunsuz olarak buna izin verdiği şekdinde özetlenebilecek suçlamalarda bulunduğu, ancak Nüfus Kamunu 22. maddede beltrtildiğı üzere '.…'şeklindeki dizenleme karşısında ülçe nūfus mūdürünün yapmış olduğu evlendirme işlemlerinin yasal olduğu, her ne kadar sanık evlendirme yetkisimin Medeni Kamun uyarinca belediye başkanında ve muhtarlarda olduğunu belirtmiş ise de yukarıda beltrtilen düzenleme karşısında bu görevin aynı zamanda ilgili prosedür gereğince nüfus müdarlükderine verileblleceği, Içişlert Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşliık İşleri Genei Müdürlüğü'nün 23/05/2006 tarih ve 2006/11 nolu genelgest ile ilçe müdürlüklerine de evlendirme yetkist verlldiği, bu doğrultuda Adryaman Valiliği'nin l6/06/2008 tarih ve 102/3402 sayılı oluru lle Gerger Nüfus Müdürlüğü'ne de evlendirme yetkisinin verildiği anlaşımakla sanığın bu kamuyu gazetecilik faaliyeti yürüimest de dikkate alındığında ufak bir araştrma somucu ōğrenebileceği halde bumu yapmadığı, ilgili kurumlara yapmış olduğu başvurular araştırılarak sonuç kendtsine tebliği edilmesine rağmen bumu tebliği almadığı ve suçlamalarına devam etiği, kanunu bllmemenin mazeret sayılamacaği, katlan hakkanda somut isnatlarda bulunarak yetkili makamlara basın ve yayın yoluyla şikayette bulunarak tşiemediğini bildiği hâlde, hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatimasını ya da idarî bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için hukuka aykan bir fil tsnat ettiği anlaşıldığından sanığın üzerine atılı fira suçunu işlediği kabul olunmuştur.

Sanığın 09/10/2013 ve 26/10/2013 tarihle gazetede yazmış olduğu vazılarında katilan hakkanda Gergerde vürütmüş olduğu Şahin Tepesi ve Tokd projelert konusunda btrtakam somut Isnatlarda ve suçlamalarda bulunduğu , bu projeler hakkanda soruşturma aşamasında yaplan incelemeler neticesinde projelerin hukuka ve kanuna uygun olduğu, ilgili ihale süreçlertnln kanuna uygun bir şekilde yürütüldüğü, samığın bu projeler hakkanda Toki başkanlığından alınan yazıya göre herħangı bir başvurusunun bulunmadığı, sanığın katılan hakkında yapmuş oiduğu asitsız somut isnatlara dayanan haberler neticesinde katlan hakkanda yeikdli makamlara basın ve yayın yoluyla şikayette bulunarak işlemediğini bildiğıhâlde, hakkanda soruşturma ve kovuşturma başlatilmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak tçtn hukuka aykarı bir fil isnat ettiğı anlaşıldığından sanığın üzerine aulı iftira suçunu işlediği kabul olunmuştur.

**•
Her ne kadar sanuk yargılama aşamasında ilgili haberlert kendisinin yapmadığı ve yazmadığını ileri sürmūş ise de soruşturma aşamasındaki yazıları kendisinin yazdığına ilişkin beyanlari, ilgili haber sitesinden alınan çıkulardaki haberin altında kendtsinin yazdiğına ilişkin isminin buhunması hususları dikkate alındığmda sanığın bu savunmasının suçtan kurtulmaya yönelik olduğu kanaatine varibmıştır. "
6. Kararin temyiz edilmesi üzerine Yargitay 8. Ceza Dairesi 9/3/2020 tarihinde hükmün onammasına karar vermiştir.

7. Başvurucu, nihai karan 4/6/2020 tarihinde Öğrendikten sonra 16/7/2020tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

8. Başvurunum kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölöm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

9. Birinci Bölüm 3/5/2023 tarihli toplantıda başvurunun Genel Kurul tarafindan incelenmesine karar vermiştir.


II. DEĞERLENDİRME 
A. Adli Yardım Talebi Yönünden 
10. Başvurucu, bireysel başvuru harç ve giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğunu belirterek adliyardım talebinde bulunmuştur. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler dikkate alınarak geçimini Önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yardım talebimin kabulüne karar verilmesi gerekir,
B.İfade ve Basın Özgürlüklerlnin İhlal Edildiğine İlişkin İđdia 
Il. Başvurucu; yazdığı yazılardaki asıl amacın ilçenin kaymakamı olan müştekinin işlerinin sorgulanması olduğunu, bir gazeteci olarak bu yazıları basin özgürlüğü çerçevesinde yazdığını, bu nedenle ifade ve basın ōzgürlüklerinin ihlal edildiğini iddia etmiştir.
12. Adalet Bakanlığı görüşünde; mevcut başvuruda başvurucunum ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edilip edilmediği konusunda inceleme yapıhrken Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri, Anayasa Mabkemesi içtihadı ile somut olayın kendine Özgü şartlarının dikkate alnması gerektiği bildirilmiştir.

13. Başvurucunun iddialanı ifade ve basın Özgürlükleri kapsamında incelenmiştir.Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulummadığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

14. Somut başvuruda yerel bir gazetede yayımlanan bazı köşe yazıları nedeniyle başvurucu hakkında yürütülen ceza yargılamasını sonucunda başvurucunun iftita suçumdan bapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir. Mahkeme kararıyla başvurucunun ifade ve basın özgürlüklerine yönelik bir müdahalede bulunulmuştır.

15. Sōz konusu müdahale, Anayasa'nı 13. maddesinde belirtilen şartları yerine getirmediği müddetçe Anayasa'nın 26. ve 28. maddelerinin ihlalini teşkil edecektir. Bu sebeple ilk olarak mtidahalenin Anayasa'nın I3, maddesinde Öngörülen kanunla sinırlama őlçütünü karşılayıp karşılamadığı ele almacaktīr.

16. Anayasa'nın 13. maddesinde yer alan kanunilik ölçüitü sınırlamaya ilişkin kuralın ertşilebilırliği ve öngörülebilırliği ile kesinliğini ifade eden belirliliğini garanti altına alır (Eğitim ve Bllim Emekçileri Sendikası ve diğerleri [GK], B. No; 2014/920, 25/5/2017, §55).Mūdahalenin kanuna dayalı olması, iç hukukta müdahaleye ilişkin yeterince ulaşılabilir ve öngörülebilir kuralları bulunmasını gerektirmektedir (Türkiye İş Bankast A.$. [GK], B.No: 2014/6192, 12/11/2014, § 44). Kanunilik umsuru yönümden değerlendirme yapılırken derece mahkemclerince müdahaleye imkân tantyan kanun hükümlerinin yorumu ve bu hükūmierin olaya uygulanması bariz takdir hatası ya da açık keyfilik içermediği sürece bu alanda bir inceleme yapilması bireysel başvurunun amacryla bağdaşmaz. Ancak derece mahkemelerinin müdahaleye imkân tanıyan kanun hükmünü açık bir biçimde hatalıyorumladığının ve uyguladığıın tespiti hâlinde müdahalenin kanunilik temelinden yoksun olduğu sonucuna ulaşılabilir (Ramazan Atay, B. No: 2017/26048, 29/1/2020, § 29). Öte 

yandan derece mahkemelerince yapılan yorum ve uygulama da bir kuralın belirliliğini doğrudan doğruya etkilemektedir. Kanunun varlığı kadar kanunun hem metninin hem de uygulanmasının bireylerin davranışlarının sonucunu öngörebileceği kadar hukuki belirlilik taşiması Önemlidir (Necmiye Ciftçi ve diğerleri, B. No: 2013/1301, 30/12/2014, § 55)Öyleyse Anayasa Mahkemesince yapılması gereken, incelemeye konu başvuru konusu normun yargı organlarınca yapılan yorumlarınin kişilerce bangi davranışların yasaklanarak ceza yaptırımına bağlandığıı öngörebilmelerini sağlayacak belirlilikte olup olmadığıın tespit edilmesidir (benzer değerlendirmeler için bkz. Hanifi Yaliçli [GK], B. No: 2014/5224,10/6/2021, § 95).

17. Somut olayda başvurucunun gazetede yayımladığı kōşe yazıları esas itibarıyla īki farklı konuya ilişkindir. İlk olarak başvurucu; ilçede nüfus müdürlüklerinin evlendirme yetkisi kullandığıa, bu yetkinin kanuna aykını olduğuna ve ilçe kaymakamı olan müştekinin kanuna aykırı bu işlemlere göz yumduğuna dair yazılar kaleme almıştır. Ikinci olarak da Toplu Konut İdaresi (TOki) ve Şahintepesi projelerinde usulsüz para toplandiğına,müştekinin projeleri ihale, pazarlık vs. yöntemleri kullanmadan birtakım kişilere verdiğine,bu bususta ilçede menfaat temin ettiği şeklinde müştekinin adının da geçtiği çeşitli sðylentiler olmasına rağmen müştekinin bumlara ses çıkarmamasına ilişkin yazılar yayımlanmıştır.
18. İlk derece mahkemesi, gerekçesinde sőz konusu yazılara yönelik iki ayrıdeğerlendirmede bulunmuştur. Mahkeme, nüfus müdürlüklerinin evlendirme yetkisi kullanmasına yönelik iddialar yönünden yaptığı değerlendirmede sðz konusu yetkiye ilişkin kanuni düzenlemelere yer vermiş; kanumu bilmemenin mazeret sayılamayacağınt,başvurucunun bahsi geçen olaylara yönelik gerekli araştırmayı yapması hâlinde gerçeği tespit edebileceğini ancak bunu yapmadığını belirtmiştir. Diğer yönden mahkeme; TOki ve Şahintepesi projelerindeki usulsüzlük iddialan yönünden yaptığı değerlendirmede ilgili kurumlarla gerekli yazışmaları yaptığıı, bahsi geçen olaylarda herhangi bir usulsüzitık bulunmadığını belirtmiş ve başvurucunun mūştekiye yönelik iftira suçunu işlediği kanaatiyle hapis cezası ile cezalandırlmasına karar vermiştir. Temyiz mercüi söz konusu karan başka bir gerekçe belirtmeden onamıştir.

19. Öncelikle 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'un 267.maddesinin (1) numaralı fikrasında yer alan basí yoluyla iftira suçunun oluşmasına ilişkin şartların olayda uygulanmasımm öngörtlebilir olup olmadığı değerlendirilmelidir. Yargitay içtihadına göre iftira suçunun oluşması için işlemediğint bildiği hâlde hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için bir kimseye hukuka aykarı bir filin isnat edilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede anılan içtihada göre Öncelikli olarak iftira suçunun oluşabilmesi için kendisine hukuka aykıı füil isnat edilen kişinin bu eylemi işlemediğinin bilinmesi ve bu kişi bakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasım ya da idari bir yaptırım uygulanmasım sağlamak amacryla hareket edilmesi gerekir. Bu itibarla suçun basın ve yayın yolu ile gerçekleştirilmesi bakımından failin,hakkında asılsız suç isnadında bulunuian mağdurun masum olduğunu ya da isnat edilen filin astlsızlığını kesin olarak bilmesi şartı arandığından bu suç özel kasitla işlenebilir. Zanna ve tahmine dayalt isnatlarda dahi iftira suçu oluşmamaktadır. Zira şüphe Özerine şikâyette bulunması vatandaşın hakkı olduğumdan iftira suçunun oluşması için mağdurun suçsuz olduğunu bile bile isnatta bulunduğunu sübuta vardiran kesin delillerin mevcudiyeti gerekir (benzer yöndeki karar için bkz. Arifhan Mehmet Kızılyalın, B. No: 2016/9398, 14/9/2021, §40).

20. Somut olayda ilk derece mahkemesi nüfus müdürlüklerinin evlendirme yetkisine dair kanuni düzenlemelere yer vererek düzenlemeleri başvurucunun bilmemesinin mazeret 

sayılamayacağından yola çıkmış ve böylelikle iftira suçunun oluştuğu kanaatine varmıştır.5237 sayıl Kanun'un "Kanunun bağlayıcılığı" kenar başlıkh 4. maddesinde yer verilen "Ceza kanunlarını bilmemek mazeret saylmaz." kurali, işlenen filin suç olduğumu bilmemesinin failin cezai sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağina ilişkindir. Bu kuralın hukuka uygun olduğu hâlde bir kimsenin fillerinin hukuka aykın olduğunu iddia eden kişilerle ve iftira suçunun unsurlarıyla berhangi bir ilişkisi bulunmamaktadır.

21. Öte yandan açıktır ki başvurucu, nüfus müdüriüklerinin evlendirme yetkisinin kanuna aykırı olduğunu düşünmekte ve müştekiyi bu "kanunsuzluğa" engel olmamakla itham etmektedir. Başvurucunun iddiası, idarenin bir işleminin kanunlara aykırı olduğunu ileri sürmekten ibarettir. Kamu gücünüi kullanan organların ve özellikle idarelerin yetkilerinin kanuna uygun olup olmadığının sorgulanmasının -yöneticiler yahut hukuk profesyonelleri için son derece saçma görünse bile- olgusal bir iddia olduğunun ve iftira suçuna vücut verdiğinin kabul edilmesi ber tür görevini kanuna uygun olarak yapmak zorunda olan idarenin işlem ve eylemlerinin araştirimasını, soruşturulmasın, değerlendirilmesini ve bu alanda düştince üretilerek yayıłmasınt, basınm demokratik bir toplumdaki vazgeçilmez kamusal gözetleyici (watchdog) rolünüi oynamasını imkânsız hâle getirecektir (basının gözetleyici rolüne ilişkin bir olarak bkz. Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, §20; Nihat Özdemlr [GK], B. No: 2013/1997, 8/4/2015, §§ 47, 58).
22. İkinci olarak ilk derece mahkemesi TOKı ve Şahintepesi projeleri ile ilgili olarak kurumlarla gerekli yazışmaları yaptığıı belirtmiş, söz komusu cevabi yazılara göre başvurucunun köşe yazılarında isnat ettiği hususların doğru olmadığı, böylelikle iftira suçumun oluştuğu kanaatine varmıştır. Bununla birlikte ilk derece mahkemesi kararında başvurucunun kōşe yazılarında yer alan olay ve olgulara dair somut ve isnatlara özgü bir açıklama yapılmadığı görülmüştür. Başvurucu, Şahintepesi projesinin ihalesiz verilmesinin bukuka uygunluğunu sorgulamakta; müştekinin "Gerger ile ilgilil bir TOK/ hesabıbulunmamasına rağmen İstanbul'a gidip TOKl için para topladığınā" dair sõylentilerin doğru olup olmadığını araştırmaktadır. Söz konusu yazılar başvurucunun toplumdaki gözetleyici rolünün bir yansımasıdır. Başvurucu, bir gazeteci olarak toplumun sözcülüğünü yapmış ve yüksek sesle dile getirilen söylentileri kışkırtıcı bir üslupla ifade etmiştir. Başvurucunun iddiasının olgusal temelinin iłçede yürütülen projeler olduğu ortadadır. Bununla birlikte projeler hakkında çıkan söylentilerin varlığını bir beyanım doğruluğunu kanıtlayan savcı gibi ispat etmesi başvurucudan beklenemez. Burada sözü edilen araştırma yükümlūlüğü somut gerçeklik anlamında değil yayının yapıldığı andaki olayın ortaya çıkma biçimine uygunluk olarak anlaşılmalıdır. Başvurucunun haber kaynaklarinın söz konusu iddialar bakımından makul olarak güvenilir olup olmadığı ile doğru ve güvenilir bilgiler sunmak için iyi niyet çerçevesinde çaba gösterip göstermediğini ortaya koyması yeterlidir (benzer değerlendirmeler için bkz. Örhan Pala, B. No: 2014/2983, 15/2/2017, § 51; Uğurlu Gazetecilik Basın Yayın Matbaacıhk Reklamcılık Lid. Ştt (2) [GK], B. No: 2016/12313,26/12/2019, § 52).

23. Özellikle ekonomik etkileri olan yahut kamu kaynaklarının kullanıldığı projeler her zaman hoşnutsuzluklar üretmeye, aleyhine söylentiler çıkarmaya elverişlidir. Nitekim küçük bir ilçede gazetecilik yapan başvurucu, cezalandırılmasıa neden olan yazısıda konu ettiği iki projede halktan toplanan paraların ve yapılan ihalelerin usulsüz olduğu, dolayısıyla ıüştekinin menfaat temin ettiği şeklinde söylentiler çıkmasına rağmen müştekinin bunlara ses çıkarmadığını iddia etmiştir. Başvurucu, ilçede yürütülen projeler ve müşteki hakkında çıkan söylentileri haberleştirmekte ve bunlara ilişkin olarak kamuya doyutucu bir açiklama yapiimasını beklemektedir. Yeterli olgusal temelleri olduğu müddetçe bireyleri yahut 

toplumu ilgilendiren olaylar hakkında çıkan sōylentilerin haberleştirilmesi de cezalandırılamaz. Dahası sōz kontsu duyumlar bakkında yetkilileri doyurucu açıklama yapmaya çağırmanın sağhıklı bir demokraside cezajandırma konusu olması düşthülemez.Kaldı ki köşe yazılarında başvurucu, kesin ifadeler kullanmak yerine yazılarında yer alan iddiaların birer söylenti olduğunu ifade etmiş; iddialarn doğruluğuma ilişkin olarak kendisinin hiçbir şüphesi bulunmadığı algısmı yaratacak bir dil kullanmamıştır (benzer değerlendirmeler için bkz. Mehmet Ali Yılmaz, B. No: 2019/21052, 15/3/2022, § 37).
24. Anayasa'nın 13. maddesinde öngörülen kanunilik öiçütüne ilişkin yukarıdaki ilkeler dikkate alımdığında kanunda öngörülen normun kapsamına girmediği anlaşılan bir filin işlenmesini normun ihlali olarak gören bir yargısal yorumun öngörülebilirlik şartınısağladiğı söylenemez (benzer yöndeki değerlendinmeler için bkz. Sercan Avşar, B. No:2016/63088, 9/6/2021, § 52). Başvuruya konu yazılar bir bütün olarak ele alındığında başvurucunun dōnemin ilçe kaymakamı hakkında idari veya adli bir soruşturma açılmasııbedeflediği ve bu kasıtla hareket ettiği sonucuna varmak öngörülebilir değildir. Dolayısıyla bir gazeteci olarak başvurucu, kaymakam hakkıda bir soruşturma açılmasıı değil onun birtakım işlem ve davranışlarının toplum nezdinde sorgulanmasıı amaçlamaktadır. Dahasıilk derece mahkemesi başvurucunun hukuka aykını fili işlemediğini bildiği hâlde müştekiye isnat ettiğini de kesin delillere dayalı olarak ve her türlü şüpheden uzak bir biçimde gösterememiştir (benzer yöndeki bir karar için bkz. Arifhan Mehmet Kızilyalın, § 41).Dolayısıyla başvuru konusu müdahalenin Anayasa'nın 13. maddesinde öngörülen kanunilik şartını karşılamadığı sonucuna varılmıştır.

25.Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğü ile Anayasanın 28. maddesinde gülvence altına alıman basın Özgürlöğünün ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

C. Makul Sürede Yargdanma Hakkımn İhlal Edldiğine İlşkin İddla Yönünden 

26. Başvurucu, söz konusu köşe yazıları nedeniyle yargılandığı davanın 7 yıl devam ettiğini ve makul strede sonuçlanmadığını belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.

27. Anayasa Mahkemesi Veysl Ado ([GK], B. No: 2022/100837, 27/4/2023)kararmda, ilk bakışta ulaştlabilir olan ve iblal iddialanyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurumun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararakbaşvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabui edilemezlik kararı vermiştir. Mevcut başvuruda da söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

28. Açıklanan gerekçeyle başvurunun bu kısmının diğer kabul edilebilirlik nedenleri incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

II. GÍDERİM 
29. Başvurucu, ihlalin tespiti ile miktar belirtmeksizin maddi ve manevi zararlarınıgiderilmesi talebinde bulunmuştur.


30. Başvuruda tespit edilen ifade ve basın Özgürlüklerinin ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasıda hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken is, yeniden yargtlama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren,ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Doğan, §§54-60;Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).

31. Öte yandan ihlalin niteliği dikkate alınarak başvurucuya net 30.000 TL manevi tazminat ödenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Başvurucu, maddi zarara ilişkin olarak bilgi veya belge sunmadığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.
IV. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. l. Makul sürede yargılanma hakkıın ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarımın tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDILEMEZ OLDUĞUNA OYBİRLİĞIYLE,
2. Ifade ve basın Özgürlüklerinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA OYBİRLİĞİYLE,
C. Anayasa'nm 26. maddesinde güvence altma alnan ifade özgüriağo ile 28.maddesinde güvence altına alınan basın Özgürlüğünün İHLAL EDİLDİĞİNE Recai AKYEL,Yıldız SEFERÍNOĞLU, İrfan FİDAN ve Muhterem İNCE'nin KARŞIOYLARI ve OYÇOKLUĞUYLA,
D. Kararın bir öreğinin ifade ve basın Özgürlüklerinin ihlalinin sonuçlarıın ortadan kaldırıması için yeniden yargılama yapılmak üzere Gerger Asliye Ceza Mahkemesine (E.2014/8, K.2015/45) GÖNDERILMESİNE,
E. 9.900 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESINE,
F. Başvurucuya net 30.000 TLmanevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDINE,
G. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapilmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAIZ UYGULANMASINA,
H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESINE 14/6/2023tarihinde karar verildi.


Başvuru Numarası : 2020/23730Karar Tarihi : 14/6/2023
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Başvırucu; bir gazetedeki köşe yazıları nedeniyle hakkında iftira suçundan hapis cezasma hükmedilmesinin ifade ve bası özgürlüklerini ihlal ettiğini ileri sürmüştür.
2.Başvurucu Gerger Furat Gazetesinde (Gazete); 2/4/2013 tarihinde "Et Kokarsa Tuzlarsın", 5/4/2013 tarihinde "Kanun Mu Kaymakam Mi", 9/10/2013 tarihinde "Namuzsuz Kim" ve 26/l0/2013 tarihinde "Rant Kime Gidiyor" başlıkhı köşe yazılarını yayımlamıştı(bkz. yukarıda § 3).

3. Söz konusu köşe yazıları nedeniyle ilçenin Kaymakamı tarafından yapılan şikâyet üizerine başvurucu hakkında iftira suçundan kamu davası açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda başvurucumun 12 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandirilmasına karar verilmiştir. Katar Yargıtay 8. Ceza Dairesince onanarak kesinleşmiştir.
4. Basın yoluyla iftira suçu 5237 sayılı TCK'nm 267. maddesinin (1) numaralıfkrasmda düzenlenmiştir. Yargītay içtihadına göre iftira suçunun oluşması için işlemediğini bildiği balde, hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için bir kimseye hukuka aykırı bit fil isnat edilmesi gerekmektedir.Bu çerçevede anılan içtihada göre öncelikli olarak iftira suçumun oluşabilmesi için kendisine hukuka aykırı fiil isnat edilen kişinin bu eylemi işlemediğinin bilinmesi ve kendisine hukuka aykırı fil isnat edilen kişi hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmastmı ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak amacıyla hareket edilmesi gerekir. Bu itibarla suçun basın ve yayı yolu ile gerçekleştirilmesi bakımından failin hakkında asılsız suç isnadında bulunulan mağdurun masum olduğumu ya da isnat edilen filin asusızlığıı kesin olarak bilmesi arandığından bu suç õzel kasıtla işlenebilir. Zanna ve tahmine dayalı isnatlarda dahi iftira suçu oluşmamaktadır. Zira şüphe üzerine şikâyet etmek vatandaşın hakkı olduğundan iftira suçunun oluşmast için mağdurun suçsuz olduğunu bile bile isnatta bulunduğunu sübuta vardıran kesin delillerin mevcudiyeti gerekir (Benzer yönde bkz. Arifhan Mehmet Kızilyalm,B. No: 2016/9398, 14/9/2021, § 40).

5. Somut olayda ilk derece mahkemesi nüfus müidtriöklerinin evlendirme yetkisine dair kanuni düzenlemelere yer vererek ilgili düzenlemelerin başvurucu tarafindan bilimmemesinin mazeret sayılamayacağıdan yola çıkmış ve böylelikle iftira suçunun oluştuğu kanaatine varmıştır. İkinci olarak ilk derece mahkemesi TOKł ve Şahintepesi projeleri ile ilgili olarak kurumlarla gerekli yazışmaları yaptığını, söz konusu cevabi yazılara göre başvurucunun köşe yazılarında isnat ettiği hususlarin doğru olmadığı ve böylelikle yine iftira suçumun oluştuğu kanaatine varmıştır (bkz. yukarıda § 5).

6. 5237 sayılı Kanun'un "Adliyeye Karşı Suçlar" böldmtünde yer alan "Iftira"başlıklı 267. maddesinin (1) numatalı fikrası şōyledir.

“(1) Yetkli makamlara ihbar veya şikayette bulunarak ya da basın ve yayın yoluyla, işlemediğini bildiği halde, hakkanda soruşturma ve kovuşturma başlatilmasım ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için bir kimseye hukuka aykarı bir fil isnat eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandtrıhr."

7. Yargıtaya göre, iftira suçu, failin, hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatıłmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için, bir kimseye hukuka aykırı bir fil isnat etmesidir. lftira suçunun konusunu hukuka aykırı fil oluşturur. Bu filin suç oluşturması şart değildir. Disiplin yaptırımımı veya başka bir idari yaptırım gerekli kılan filler de iftira suçumun konusunu oluşturabilir. Öte yandan hukuka aykını bir eylemin gerçekleştirildiğine yönelik isnat yetkili makamlara ihbar veya şikâyette bulunmak suretiyle ya da basın ve yayın aracılığıyla yapılabilir. Bu anlamda iftira suçu serbest hareketli bir suçolarak düzenlenmemiştir. İftira suçu failinin, isnat ettiği fil gerçekte hiç işlenmemişolabileceği gibi, işlenmiş olmakla birlikte kendisine isnatta bulunulan kişi tarafindan işlenmemiş olabilir. Yine, kendisine isnatta bulunulan kişi tarafindan bukuka aykırı bir fil işlenmiş bulunmakla birlikte; iftira suçunun faili, bu filin karşılığında isnatta bulunulan kişiye verilecek yaptınımı ağırlaştıracak bazı eklemelerde bulunmuş olabilir. Bu durumlarda da iftira suçunun oluştuğunu kabul etmek gerekir (Yargıtay CGK, 6/12/2022 tarihli ve E.2019/8-613, K.2022/768 sayılı kararı).

8.Öte yandan, iftira suçunun oluşabilmesi için, iftira suçu failinin, hukuka aykırıfil isnat ettiği kişinin bu fiili işlemediğini bilmesi gerekmektedir. Bu açıdan, iftira suçu ancak doğrudan kastla işlenebilir. Ancak bu suçun oluşabilmesi için, doğrudan kast tek başına yeterli olmayıp ayrıca failin hukuka aykırı fil isnat ettiği kimse hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatilmasını ya da idari bir müeyyideye maruz kalmasını sağlamak amacryla hareket etmesi gerekir. Bu nedenie, iftira suçu açisından failde kastm Ötesinde belirtilen amacı varlığı, bir başka deyişle özel kastı bulunması gerekmektedir. İçeriği kanıtlanamasa dahi, gerçekleştirilen ihbar veya şikâyetin bir anayasal hakkın kullamlması olarak değerlendirilebildiği hâllerde, bir hukuka uygunluk nedeninin varlığı söz konusu olacaktır.Anayasa'nın 36. maddesinde, herkesin, meşru vasita ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri Önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkıa sahip olduğu, 40. maddesinde, Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlâl edilen herkesin, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkıın bulunduğu, 74. maddesinde, vatandaşların ve karşılıkhılık bulunması koşuluyla Türkiye'de oturan yabancıların, kendileriyle veya kamu ile ilgili hususlarda dilek ve şikâyet haklarmın bulunduğu vurgulanmıştır. Bireylere tanınan bu anayasal hak, onların idare ve diğer bireylerle ilişkilerinde gerek “çıkarlarını korumast, gerek "özgürlüklerint kısıntısız"kullanabilmesi bakımından, devlet organlarına başvurmasımı gerekli kılar. Bu başvuru,bireyin kendisi, ūçüncü kişi veya kamuyla ilgili olabilir, Başvurulabilecek devlet organları da yasama, yürütme ve yargıdır, Dilekçe hakkını yargısal alanda başlıca ortaya çıkış biçimi ise,ihbar ve şikâyet hakkının kullanlmasıdır gerekir (Yargıtay CGK, 6/12/2022 tarihli ve E.2019/8613, K.2022/768 sayıh katari).

9. Somut olayda ilk derece mahkemesi tarafindan başvurucunun hapis cezası ile cezalandırılması kararının. "kanun tarafindan öngörülme", "demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykir olmama" ölçütlerine uygun olup olmadığının incelenmesi gerekir.

10. Başvurucunun ifade ve basın özgürlüğüne yönelik müdahalenin S237 sayıh Kanun'un 267. maddesine dayalı olarak gerçekleştirildiği dikkate alındığıda, kanuni dayanağının bulunduğu açıktır.

I1. Müdahalenin, Anayasa'nın 13. maddesinde Öngörülen demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk ve ölçülülük ilkesi yönünden incelenmesi gerekir.

12. Anayasa'nın I7. maddesinin birinci fikrasında koruma altına alınan kişisel itibarmin korunmasını isteme hakkı ile Anayasa'nın 28. maddesinde güvence altina alınan basın özgürlüğü ve bu Özgüriükle bağlantılı olarak Anayasanın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade Özgtürlüğü arasında bir denge kurulması gerekmektedir (Ahmet Oğuz Çinko ve Erkan Çelik [GK], B. No: 2013/6237, 217/2015, § 57).

13.İfade ve basın Özgtüriüğu ile şeref ve itibar hakkı arasmda adil bir denge kurulup kurulmadığı ve verilen ceza yönüyle zorunlu toplumsal ihtiyacın karşılanıp karşılanmadığımn yerel makamlarca yeterince değerlendirilip değerlendirilmediği her olayın kendine özgükoşullarında değerlendirilmesi gerekir.

14. Başvurucuntun cezalandırihmasına neden olan ifadeler, gazetenin yayınlandığıilçenin kaymakamına yöneltilmiştir. Kamu görevlilerinin meşleklerinin icrası bağlamındaki -sebepsiz, mantık dışı ve saldrgan olmayan- eleştirilere olayın somut koşullarına göre katlanmaları beklenebilir. Bununla birlikte bu eleştirilerin kişilerin şeref ve itibarlarının korunmasını isteme haklarinı ihlal eder boyuta ulaşmaması gerekir. Bunun yanı stra kaymakamlar da diğer kamu görevlileri gibi kamunun güvenine sahip olmalıdırlar. Bu sebeple kamu görevlilerini sebepsiz saldırlardan korumak devletin görevlerindendir (Benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. llhan Cihaner (3), B. No: 2013/5298, 20/5/2015, §§ 26,27),
15. Somut olayda Gerger Asliye Ceza Mahkemesi, kovuşturma aşamasında başvurucunun ifade ve basın özgürlüğü ile kamu gürevlisi olan kaymakamın kişilik haklarının korunması hususlarımı değerlendirmiştir. Mahkeme, başvurucumun yazılarındaki ifadelerin, yetkili makamlara basın ve yayın yoluyla şikâyette bulumarak, işlemediğini bildiği hâlde hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasıı ya da idarî bir yaptiırım uygulanmasınt sağlamak için bukuka aykırı bir fiil isnat etme mahiyetinde olduğunu tespit etmiștir.

16, Başvuru konusu olayda başvurucu tarafimdan yazılan yazıların içeriği dikkate alındığında, ceza davasında müşteki olan kaymakamın Anayasa'aın 17. maddesindeki şeref ve itibarının korunması hakkı ile Anayasa'nun 26. ve 28, maddelerinde düzenlenen ifade ve basın Özgüriüğü arasında adil bir dengenin kurulmadığı söylenemez. Öte yandan küçük bir ilçedeki en büyük mülki amir olan kamu görevlisi hakkında, gerçek olmadığı bilindiği halde isnatlarda bulunulmasınm kamu görevlisinin şeref ve itibar hakkınt zedelediği açıktır.Başvurucunun, topluma haber verme görevinden ziyade ilçe kaymakamı ħakkında isnatlarda bulunma şeklindeki fili sonucu hakkında ceza soruşturması yapılmasum demokratik bir toplumda gerekli ve ölçülū olmadığı sőylenemez.

17. Diğer taraftan başvurucu, başvuru formunda, Gazetedeki yazilarında belirttiği bususlarm toplumda konuşulan bususlar olduğunu, halk arastnda söylentiler çıktığını iddia etmemiştir.Dolayısıyla başvurucunun yazılarmdaki iddiaların zorunlu bir toplumsal ihtiyact karşıladığından da bahsedilemez. Bu gerekçenin, başvuru formunda bulunmamasına rağmen ihlal kararınm gerekçelerinden biri olmaşınm da bireysel başvurunun incelenme yöntemine uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

18. Mahkeme tarafından da bu hususların tartişılarak hükmedilen hapis cezası ile çatışan iki değer arasında (ifade ve basın özgürlüğü ile şeref ve itibar hakkı) adil bir dengenin kuruldnğu, mahkeme kararının ilgili ve yeterli gerekçe içermediğinin söylenemeyeceği değerlendirilmiştir.


19, Son olarak olayda, 5237 sayılı Kanun'un 267. maddesinde düzenlenen iftira suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığının, bu yönden delilleri ve hukuk kurallarınıyorumlama yetkisinin derece mahkemelerine ve duruma gõre Yargitaya ait olduğunun altıçizilmelidir. Anayasa Mahkemesinin delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanmasında ve özellikle bir suçun unsurlarının oluşup oluşmadığın, kararda keyfilik veya bariz takdir hatası bulunmadığı takdirde, inceleme yetkisinin bulunmadığıı, zira bu durumun kanun yolu şikâyeti niteliğinde değerlendirileceğini belirtmek gerekir.
20. Açıklanan nedenlerle somut olay yönünden, başvurucunun yazlarının içerikleri ile hakkında verilen cezamn ağırlığı dikkate ałmdığıda, müdabalenin demokratik bir toplumda gerekli ve ölçtlü olradığıın sõylenemeyeceği, başvurucunun Anayaşa'nı 26, ve 28. maddelerinde güvence altına alınan ifade ve basın özgüriüğünün ihlal edilmediği kanaatine vardığımızdan, çoğunluğun aksi yöndeki kararıa katılmıyoruz.
Uye Recai AKYEL 
Öye Yıldız SEFERİNOĞLU 
Uye Irfan FIDAN 

Başvuru Numarası : 2020/23730Karar Tarihi : 14/6/2023
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Bir gazetedeki kōşe yaztları nedeniyle hakkında iftira suçundan hapis cezasına karar verilen başvurucu, ifade ve basın özgürlüğünün ihlal edildiğini ileri sürmüiştür.Mahkememiz çoğunluğu, başvuruya konu müdahalenin Anayasa'nın 13. maddesinde öngörülen kanunilik şartinı karşzlamadığı gerekçesiyle ifade ve basın özgürlüğünün ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştir.

2. Internet üzerinden yaym yapan Gerger Fırat gazetesinin çalışanı ve muhabiri olan başvurucu, aynı ilçede görev yapan kaymakam hakkında 2/4/2013 taribinde “Et Kokarsa Tuzlarsın”, 5/4/2013 tarihinde “Kanun Mu Kaymakam Mi", 9/10/2013 tarihinde “Namuzsuz Kim" ve 26/10/2013 tarihinde ise “Rant Kime Gidiyor" başlıklı köşe yazılarım yayımlamış;anlan köşe yazıları nedeniyle müişteki Kaymakam Ö.B.,başvurucu hakkında suçduyurusunda bulunmuş ve Gerger Cumhuriyet Savcilığınca hazırlanan iddianame ile iftira suçundan başvurucu hakkında kamu davası açılmıştir. Gerger Asliye Ceza Mahkemesi "...katılan hakkanda somut isnatlarda bulunarak yetkili makamlara basın ve yayın yoluyla şikâyette bulunarak işlemediğini bildiği hâlde, hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için hukuka aykırı bir flil isnat ettiği anlaşıldığından sanığın üzerine atılı iftira suçunu lştediği ." gerekçesiyle başvurucunun anuian suçtan 12 ay 15 gūn hapis cezası ile cezalandırmasına karar vermiş, sôz konusu karar Yargıtay tarafından da onanarak kesinleşmiştir.

3. İftira suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nu 267, maddesinde düzenlenmiş,maddenin (1) numaralı fikrasında ise cezanın artriım nedenlerinden birisi öngörülmüştür.Müştekinin kendisi hakkında internet sitesinde yayınlanan köşe yaziları nedeniyle suçduyurusunda bulunması tzerine Savcılk, amlan köşe yaztlarında (§ 3) belirtilen açıklamaların 5237 sayılı Kanun'un 267. maddesindeki iftira suçumu oluşturduğu değerlendirmesini yaparak başvurucunum anilan madde gereğince cezalandıriması talebiyle Gerger Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açmıştır. Mahkeme, köşe yazzlarında ifade edilen açıklamaların bir bütün olarak iftira suçunu oluşturduğu sonuncuna varmıştir, Buna gerekçe olarak; gazeteci olan başvurucunun basit bir araştırmayla öğrenebileceği konuları,herhangi bir araştırmaya gitmediği, ayrıca ilgili kurumlara yapmış olduğu başvuruların araştırılarak sonuçların kendisine tebliği edilmesine rağmen tebliğe yanaşmadığı ve suçlamalarına devam ettiği, müşteki hakkında somut isnatlarda bulunduğu, yetkililere basın yoluyla şikāyette bulunarak ilçe kaymakamı hakkında soruşturma açılmasmı veya idari yaptırım uygulanmasıı amaçladığı hususları gösterilmiştir. Bu şekilde mahkemenin Kanun'un aradığı unsurları gerekçeli kararda gösterdiği anlaşılmaktadır. Mahkemenin bu gerekçesi, Yargıtay tarafindan da uygun bulunmuştur. Dolayısıyla 5237 sayılı Kamun'un 267.maddesinin erişilebilir ve öngörülebilir nitelikte olduğu görülmektedir. Bu yüzden başvuru komusu müdahalenin Anayasa'nun I3. maddesinde öngörülen kamunilik şartını karşılamadığısöylenmeyecektir.

4. Sonuç olarak, başvurucumun Anayasa'nın 26. maddesinde korunan ifade Özgürlügü ile 28. maddesinde korunan basm Özgürlüğünün ihlal edilmediği kanaatini taşıdığımdan çoğunluğun aksi yöndeki kararma katılmıyorum.

Öye Muhterem INCE