Anayasa Mahkemesinin 20/10/2021 Tarihli ve 2018/11772 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI | 2021-11-17

17 Kasım 2021 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31662
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM 
KARAR 
AHMET DEVLETHAN BAŞVURUSU 

Başvuru Numarasi : 2018/11772Karar Taribi : 20/10/2021
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Öyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞIrfan FIDAN Raportör : Çağlar ÖNCEL Başvurucu : Ahmet DEVLETHAN Vekili : Av. Sevgi Karaduman 
L. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, görevlendirme işlemi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 4/5/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan õn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurununkabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafından yapımasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapıimasına karar verilımiştir.

6.Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
III, OLAY VE OLGULAR 
7.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu, Lâdik Belediye Başkanlığı (İdare) bünyesinde memur olarak görev yaparken görevde yükselme sınavında başarılı olması üzerine müdürłtük kadrosuna atanma talebinde bulunmuştur.


9. Idarenin 17/12/2010 tarihliyazısı ile bu talebin reddedilmesinedeniyle başvurucu tarafindan Samsun 1. Idare Mahkemesine dava açılarak antlan işlemin iptali talep edilmiştir.Mahkemenin 27/12/2011 tarihli karan ile Idarenin işleminin iptaline karar verilmesi neticesinde başvurucu 22/6/2012 tarihinde imar ve şehircilik müdürlağune atanmiştir.

10. Başvurucunun bu birimdeki görevine başlamasından altı gün sonra Idare,başvurucuyu fen işleri müdorüt olarak atamıştır. Başvurucu bu işlemin iptali amactyla bu kez Samsun 2. Idare Mahkemesine (Mahkeme) dava açmış, yargılama sonucunda 30/1/2013tarihli karar ile antlan işlemin iptaline karar veriimiştir. Gerekçede, davalt İdarenin Samsun I.Idare Mahkemesinin iptal kararından sonra başvurucuyu imar ve şehircilik müdürlüğüne atamasına karşın kısa bir sūre içinde bu kişiyi görevinden alarak başka bir göreve atamasının yargı kararını etkisiz kılma sonucunu doğuracağı vurgulanarak anılan işlemin hukuka aykırıolduğu belirtilmiştir.

1l. Mahkemenin iptal kararına karşın fen işleri ınüdarlüğundeki görevine devam ettiği belirlenen başvurucu, Idarenin 19/8/2016 tarihli karan ile geçici olarak kademedeki büro başkan damşmanı olarak gõrevlendirilıniştir.

12.Başvurucu 24/10/2016 tarihinde geçici göreviendirme işleminin iptali talebiyle dava açmıştır. Dava dilekçesinde; başkan danışmanı olarak atandığı yerin hiçbir hizmetin tretilemeyeceği, şantiye niteliğinde bir yer olduğunu, bu görevlendirmenin kamu yaranıamacı taşımadığınıbelirtilmiştir.Dilekçede, görevlendirmenin süresi belirli olmadığı gibi gõrevlendirme amacının ne olduğu hususunda bir açıklamanın yapılmadığını da ifade etmiştir. Idarenin cevap dilekçesinde ise başvurucunun görevlendirildiği birimin fen işlerine bağli olduğu, burada hizmet veren çalışanların tüm ihtiyaçlarının tespiti ile yapılacak olan işlerin tespit ve takibi için görevlendirme yapıldığı belirtilmiştir. Cevap dilekçesinde ayrıca başvurucunun inşaat programına ilişkin ōn lisans diploması bulunduğu ifade edilerek göreviendirmeye konu işi yapabileceği yōnünde kanaat oluşması nedeniyłe görevlendirildiği bildirilmiştir.

13. Mahkemenin 20/4/2017 tarihli kararı ile anılan işlemin iptaline karar verilmiştir.Kararın gerekçesinde; görevlendirme işleminin istisnai nitelikte olması nedeniyle kamu yararıaçısından zorunluluk oluşması hâlinde bu işlemin tesis edilebileceği, ayrica görevlendirme işleminin hukuken bir nedene bağlı olması gerektiği bildirilmiştir. Gerekçede, somut olayda başvurucunun görevlendirihnesine konu işi ne şekilde, ne kadar süreyle yapacağının somut bilgi ve belgelerle ortaya konulmaması nedeniyle işlemin iptalinin gerektiği de ifade edilmiştir.

14. Idare, karara karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur. Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. Idari Dava Dairesinin (Daire) 25/1/2018 tarihli kararı ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir. Karar gerekçesinde,belediyelerde yönetici pozisyonunda yer alan personelin atanması hususunda belediye başkanlarına tanınan takdir yetkisinin diğer personele göre daha geniş olduğu belirtilmiştir.Kararda, yönetici pozisyonuna atanan kişilerin sürekli burada çalışacakları konusunda bir zorunluluk bulunmadığı da belirtilerek belediye başkanı tarafindan kademedeki büroda daha çok ihtiyaç olduğundan bahisle atama yapılmasının anılan takdir yetkisi içinde olduğu vurgulaniniştir.

15.Nihai karar 6/4/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.

16.Başvurucu 4/5/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Huknk 
17. 14/7/1965 tarihli ve 657 sayıl Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesinin (1) numaralı fikrası şöyledir:
"Kurunlar, görev ve unvan eşitliğı gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memuriarı bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedekt esaslar çerçevesinde daha ust, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler."
18.3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediye başkanımn görev yetkileri" kenar başlıklı 38. maddesinin (j) bendi şöyledir:
"Belediye personelini atamak"
19. 5393 sayılı Kanun'un "Norm kadro ve personet istihdamı" kenar başlıkhı 49.maddesinin (2) numaralı fikrasımın ilgili kısmı şöyledir:
"Belediye personeli, beledtye başkanı tarafindan atanu..."
B. Uluslararası Hukuk 
20. Avrupa Insan Hakları Sözleşmesinin (Sözleşme) "Özel ve aile hayatına saygıhakka" kenar başlıkhı 8. maddesi şöyledir:
"(1) Herkes ōzel ve aile hayatına, konutuna ve yazişmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

(2) Bu hakkan kullanulmasına bir kamu makamının mūdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörülmūş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenliği. ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunmast, suç işlenmesinin őnlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkolarmın hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabillr."
21. Avrupa Insan Haklanı Mahkemesine (AfHM) göre mesleki hayat Özel hayat kavramı dışmda tutulamaz. Özel hayat unsurları gerekçe gösterilerek mesleki hayata getirilen sınırlamalar, bireyin sosyal kimliğini etkilediği ölçüde Sözleşme'nin 8. maddesi kapsamına girebilmektedir. AfHM bireylerin genellikle iş yaşamında dış dūnyayla ilişkiler kurduğunu hatırlatarak bireyin kimliğini oluşturmasının ve sosyalleşmesinin Önemli bir aracı olan dışdünyayla ilişki kurma hakkının bireyin iş çevresini de kapsadiğını, bu durumun serbest meslek bağiamında özellikle geçerliolduğunu ifade etmiştir (Niemietz/Almanya, B. No:13710/88, 16/12/1992, § 29; Özpimar/Tūrkiye, B. No: 20999/04, 19/10/2010, § 45;Campagnano/Îtalya, B, No: T7955/01, 23/3/2006, § 53).

2. AlhM, kural olarak ilgili kişinin mesleki yaşantısına getirilen bir kısıtlamayı(Örneğin naklen atama işlemi) Sözleşme'nin 8. maddesinin kapsamı içinde kabul etmektedir.

AlHM tarafından öncelikle mesleki hayatın kişiliğin geliştirilmesi üzerindeki etkisi tartışılarak mesleki hayata getirilen sınırlamaların hireyin yakm çevresiyle ilişkilerini geliştirmesi ve sosyal kimliğini şekillendirmesi üzerinde etki doğuracağıbelirtilmiş, bu bağlamdaki müdahalelerin 8. madde kapsamına girebileceği değerlendirilmiştir (Sodan/Türkiye, B. No: 18650/05, 22/2016, § 37).

23. AlHM, bu konudaki her somut olay değerlendirmesinde Özel hayat kavramının kapsamına ilişkin açıklamalarda bulunmuş; bu kavramın bireyin kişisel hayatını istediği gibi yaşayabileceği bir iç alan ile stnırlandırmayı ve dış dünyayı bu alandan tamamen uzak tutmayı hakkın koruma alanını aşın şekilde sınırlayan bir yaklaşım tarzı olarak nitelendirmiștir (Fernández Martinez/Îspanya [BD], B. No. 56030/07, 12/6/2014, § 109).
V. ÍNCELEME VE GEREKÇE 
24. Anayasa Mahkemesinin 20/10/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünūldū:
A.Başvuruconua Iddialan 
25. Başvurucu; Idarenin görevlendirme işleminin kamu yararı taşımadığını,kendisini cezalandırma amacıile tesis edildiğini, buna karşınDairenin haksız ve hukuka aykırı şekilde iptal talebini reddettiğini iddia etmiştir. Başvurucu ayrıca bu göreviendirme işlemi nedeniyle hiçbir hizmet üretemeyeceği, kimsenin görev yapmadığı, ısitma sisteminin ve temel teçhizatın bulunmadığı bir şantiyede çalışmak zorunda bırakıldığıni, bu durumun şeref ve itibarım zedelediğini belirterek adil yargılanma hakkı ile kişinin maddi ve manevi varlığının korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme 
26. Anayasa'nın "Ozel hayatın gizliliği" kenar başhklı 20. maddesinin birinci fkrasıın ilgili kısmı şöyledir.

“Herkes, özel hayotına .…saygı gősterilmesini isteme hakkana sahiptir. (Özel hayatın .gizliliğine dokumulamoz.

27. Anayasa Mahketnesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16).

28. Başvurucunun temel iddialarının hukuka aykın şekilde görevlendirme işlemine tabi tutulmasına, bu suretle kamu gūcti marifetiyle mesleki hayatina mūdahale edilmesine ve görevlendirme işleminin iptal edilmesi talebiyle açtığıdavanın reddedilmesine dair işlemler bütüntne ilişkin olduğu görülmektedir. Kişilerin mesleki hayatlarının onların özel hayatlarıyla sıkı bir irtibatının olduğu ve meslek hayatına yönelik tedbirlerin ya da mūdahalelerin sōz konusu olduğu dava süreçlerinde özel hayata saygı hakkının gündeme geldiği yadsınamaz. Bununla birlikte öncelikle mesleki hayata yōnelik tedbirlerin ya da müdahalelerin hangi durumlarda özel hayat kapsamında görülmeye uygun olduğu veya başvuru konusu edilen uyuşmazlıkların hangilerinin bu bağlamda uygulanabilir kabul edileceği hususlarında belirlenen ölçütierin dikkate alınması gerekir (C. A. (3) [GK], B. No:2018/10286, 2/7/2020, § 88).


29. C.A. (3) kararında açıklanan kriterler kapsamında somut olay değerlendirildiğinde görevlendirme işłeminin başvurucunun sosyal ve mesleki itibarına yönelik somut etki ve yansımalarımn olduğu, bu sebeple başvurunun sonuca dayalıuygulanabilirlikyaklaşımı çerçevesinde ōzel hayata saygıhakkı kapsamında incelenebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

1. Kabul Edllebilirlk Yönünden 
30. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gercktirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan Özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Esas Yõnünden 
a. Müdahalenin Varhğı
31.Başvurucu, fen işleri müdürü olarak görev yaparken belediye başkanı tarafından tesis edilen işlemle kademedeki būro başkan danışmanı olarak görevlendirilmiştir.Dolayısıyla görevlendirme işleminin tesis edilmesiyle kamusal bir makam tarafindan başvurucunun özel hayata saygı hakkına bir müdahalede bulunulduğu değerlendirilmiştir.
b. Müdahalenin İblal Oluşturup Oluşturmadığı
32. Anılan müdahale, Anayasa'nın I3. maddesinde belirtilen koşullara uygun olmadiğı müddetçe Anayasa'nın 20. maddesinin ihlalini teşkil edecektir. Anayasa'nın "Temel hak ve hürriyetlerin sıırlanması" kenar başhklt 13. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Temel hak ve hürriyetler,  yalnuzca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar,  demokratik toplum düzeninin …. gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamoz."
33. Bu sebeple müdahalenin Anayasa'nm 13. maddesinde öngõrülen ve somut başvuruya uygun düşen kanunlar tarafindan öngörülme, Anayasa'nın ilgili maddesinde belirtilen nedenlere dayanma, demokratik toplum düizeninin gereklerine uygunluk ve Blçültlok koşuilarını sağlayıp sağlamadığının belirlenmesi gerekir.
L. Kanunllik 
34. Somut olaya konu olan müdahalenin 657 sayıh Kanun'un 76. maddesinin (1)numaralı fikrası ve 5393 sayılı Kanun'un 38. ve 49. maddeleri dayanak ahmarak gerçekleştirildiği görülmektedir. Dolayısıyla müdahalenin kanuni dayanağı bulunmaktadır.
H. Meşru Amaç
35. Anayasa'nın 13. maddesi temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasın, ilgili hak ve Özgürlüğe ilişkin Anayasa maddesinde gösterilen özel sınırlandurma sebeplerinin bulunmasına bağhı kılmıştür. Anayasa'nın 20. maddesinin birinci fikrası yönünden ise özel sıırlama nedeni düzenlenmemiştir. Maddenin ikinci fikrasında, birtakım sınırlama sebeplerine yer verilmiş olmakia beraber bu sebepler sadece arama ve elkoyma tedbirlerine yöneliktir. Dolayısıyla bu sebeplerin özel hayata saygı hakkının tüm boyutları yönünden 

uygulanması mümkün görünmemektedir (AYM, E.2012/100, K.2013/84, 4/7/2013; Ahmet Çilgin, B. No: 2014/18849, 11/1/2017, § 40).

36. Anayasa'nın 20. maddesinde Özel hayata saygı hakkı için herhangi bir sınırlama nedeni öngörülmemiş olmakla birlikte söz konusu hakkın hiçbirşekilde sınırlandırılmasımümkün olmayan mutlak bir hak olduğu söylencmez. Anayasa'nın 12. maddesinde düzenlendiği üzere temel hak ve hürriyetler kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşıÖdev ve sorumluluklarını da ihtiva eder. Bu bağlamda özel sınırlama nedeni öngörülmemis olan hakların dahi hakkın doğasından kaynaklanan baz sınırları bulumduğu sonuca ulaşılabilmektedir. Ayrıca Anayasa'nın diğer maddelerinde yer alan kurallara dayamlarak da bu hakların sınırlanması mümkün olabilmektedir. Buna göre Anayasa'nın başka maddelerinde yer alan hak ve özgürlükier ile devlete yüklenen ödevlerin özel sınırlama sebebi gösterilmemiş hak ve δzgürlüklere sıur teşkil edebileceği kabul edilmektedir (AYM,E.2014/87, K.2015/112, 8/12/2015; E.2016/37, K.2016/135, 14/7/2016, § 9; E.2013/130,K.2014/18, 29/1/2014; Ahmet Çilgin, § 39). Bir başka deyişle temel hak ve δzgürlüklerin kapsamının objektif uygulama alanının her bir norm yönünden bağımsız olarak değil Anayasa'nın bütünü içindeki anlama gōre belirlenmesi gerekir (AYM, E.2017/130,K.2017/165, 29/11/2017, § 12).

37. Anayasa'nın 5. maddesinde ise "Devletin temel amaç ve görevleri, Türk Milletinin bağımsızlığım ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhurtyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sinırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldirmaya, insanın maddi ve manevi varlığımn gelişmest için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır." denilmektedir. Buma göre kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak devletin temel amaç ve gõrevlerindendir (Ö.N.M., B. No: 2014/14751, 15/2/2017, § 71). Kişinin ve toplumun refah,huzur ve mutluluğunu sağlamanın ön koşulu millł güvenlik ve kamu düzeninin tesisidir. Millıgüvenlik ve kamu düzeninin sağlanmadığı bir ortamda hak ve özgürlüklerden gereği gibi yararlanılması, kişinin özel hayatına saygı gösterilmesi mümkün değildir. Bu kapsamda devletin hak ve özgürłükleri koruma ödevinin yanında milli güvenliği ve kamu dūüzenini sağlama görevi de bulunmaktadır (Ö.N.M., § 72).

38. Özel hayata saygı hakkına müdahale teşkil eden mesleğe ilişkin tedbirlerde kamu düzeninin korunmasının, kamu hizmetinin sürdürülebilirliğinin sağlanmasının hakkın doğasından kaynaklanan bir sınırlandırma nedeni olarak kabul edilebileceği değerlendirilmektedir. Somut başvuruda da kamu güctnü kullanan idarenin kamu hizmetinin sürdürülebilirliğinin sağlanması amacını taşıdığı değerlendirilmiş ve bu suretle meşru amaçunsurunun bulunduğu sonucuna varilmiştır,
iiDemokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk ve Ölçülüläk 
(1)Genel Ilkeler 
39. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre demokratik toplum dizeninin gerekleri kavramı öncelikle ilgili hak yönünden getirilen sınırlamaların zorunlu ya da istisnai tedbir niteliğinde olmasını, başvurulabilecek en son çare ya da alınabilecek en son önlcm olarak kendisini göstermesini gerektirmektedir. Demokratik toplum düzeninin gereklerinden olma,bir sınırlamanın demokratik bir toplumda zorlayıcı bir toplumsal ihtiyacın karşılanmasıamacına yönelik olmasını ifade etmektedir (Ata Türkeri, B. No: 2013/6057, 16/12/2015, § 44;

Haluk Öktem [GK], B. No: 2014/13433, 13/10/2016, § 49; Erhun Öksüz [GK], B. No:2014/12777, 13/10/2016, § 53; Salim Omur Şakar, B. No: 2015/2711, 21/9/2017, § 35; AYM,E.2016/179, K.2017/176, 28/12/2017).

40. Anayasa'nın 13. maddesinde demokratik toplum düzeninin gerekleri ve ölçülülāk kriterleri iki aynı 8lçüt olarak düzenlenmiş olmakla birlikte bu iki slçüt arasında ayrılmaz bir ilişki vardır. Ölçülolak ilkesinin amacı temel hak ve özgürlüklerin gereğinden fazla sınırlandırlmasının önlenmesidir. Anayasa Mahkemesi kararlan uyarınca ölçülolak ilkesi, sınırlama için kullamlan aracın sınırlama amacını gerçekleştirmeye uygun olmasınıifade eden ełverişlilik, sınırlayıcı ōnlemin sınırlama amacına ulaşmak bakımından zorunlu olmasına işaret eden gereklilik ve araçla amacın orantısız bir Blçü içinde bulunmaması ile sınırlamanın ölçüstiz bir yükümlölük getirmemesi anlamına gelen orantılılık unsurlarınıiçermektedir (Bülent Polat, [GK], B. No: 2013/7666, 10/12/2015, §106; Tevfik Tūrkmen [GKJ, B. No: 2013/9704, 3/3/2016 § 70; Bülemt Kayα, [GK], B. No: 2013/2941, t 1/5/2016, §82; Ferhai Üstündağ, B. No: 2014/15428, 17/7/2018, §§ 45, 48).

41. Kişinin kamu görevlisi olması, kendisine sağladığı bazı ayrıcalıklar ve avantajların yanında birtakım külfet ve sorumluluklara katlanmayı ve diğer kişilerin tabi olmadığı birtakım sınırlamalara tabi olmayı gerektirmektedir. Kişi, kamu görevine kendi isteği ile girmekle bu statünün gerektirdiği ayrıcalıklardan yararlanmayı ve külfetlere katlanmayı kabul etmiş sayılmakta ołup kamu hizmetinin kendine has özellikleri, bu avantaj ve sıntrlamaları zorunlu kılmaktadır (Ihsan Asutay, B. No: 2012/606, 20/2/2014, § 38)
4. Bazı kamu görevlilerinin hizmetin niteliği gereği belirli nedenlerle veya dönemlerde başka yerlere atanmaları ya da görevlendirilmcleri sōz konusu olabilir. Bu konuda İdareye belirli bir takdir alanı tanınması makul karşılanmalıdır. Kişilerin birtakım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma veya görev yerinin değiştirilmemesi konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin -kendi mevzuatı çerçevesinde- ifa edilen kaniu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanıłması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alarak bu talepleri karşılayamaması olağandır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirieri almak, ilgili idarenin Öncelikli görevi ve sorumluluğudur (Ihsan Asutay, § 39).

43. Bu noktada kamu hizmetlerinin sürekliliği ve düzenliliği ilkesi ile kamu görevlilerinin özel hayatına saygı hakları arasında adil bir dengenin gözetilmesi ve alınan tedbirin bireyselleştirilmesigerekir. Başka bir anlatımla temel haklara müdahale teşkil eden işlemin temelini oluşturan meşru amaç karşısında bireye düşen fedakârlığın ağırlığı,başvurucunun mesleğinin niteliği ve atama işlemine tabi tutulmasına neden olan koşullar gözöntnde bulundurulmalıi, kamunun veya kimi zaman başka bir bireyin menfaati ile müdahalenin süjesi olan bireyin menfaati arasında adil bir dengenin kurulup kurulmadığıbelirlenmeli ve tedbirin gerekliliği konusunda somut olaya özgü açıklamalarda bulunulmahdır (Serhai Oyman, B. No: 2017/25497, 13/10/2020, § 55).
44. Ayrıca özel hayata saygı hakkına yönelik müdahalenin demokratik bir toplumda gerekli olma ve ölçülülük ilkelerine uygun olduğu konusunda idari ve yargısal makamlar tarafından oluşturulan gerekçelerin ikna edici nitelikte ilgili ve yeterli olması gerekir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Ata Türkeri, §§ 45, 47; Murat Deniz, B. No: 2014/5318,21/9/2016, § 66). Yine sōz konusu tedbirlerin yargısal denetiminin usule ilişkin gereklilikler yerine getirilerek etkili bir şekilde ve makul bir süre içinde tamamlanması önemlidir (Serhat Oyman, § 56).


45. Öte yandan yapilacak değerlendirmelerde her somut olayın kendine Özgükoşullarının dikkate alınacağı, dolayısıyla ulaşılacak sonuçların olaydan olaya farklılık gösterebileceği gözardı edilmemelidir (Serhat Oyman, § 57).

(2) İlkelerin Olaya Uygulanması
46. Somut olayda belediyede fen işleri müdürü olarak görev yapan başvurucu,kademedeki büro başkan danışmanı olarak görevlendirilmiştir.

47. Başvurucu, Idare tarafindan yargı kararlarının uygulanmadığın, fen işleri müdürü olarak görev yaparken gerçekleşen bu görevlendirme işleminin kendisini cezalandurma amacı taşıdığıni, buna karşın Dairenin somut gerekçeler ortaya koymadan davanın reddine karar verdiğini belirtmiştir, Bununla birlikte başvurucu; kademedeki büro olarak ifade edilen yerin kendisinden başka kimsenin görev yapmadığı, telefon, bilgisayar gibi teknik araçların bulunmadığı, isrtma tertibatı olmayan baraka görünümūndeki bir şantiye olduğunu vurgulamıştır.

48. Idari ve yargısal makamlarca açıklanan gerekçelerden anlaşıldığı Üzere başvurucunun görevlendirildiği birimin fen işlerine bağlı olduğu belirtilerek burada hizmet veren çalışanların tüm ihtiyaçlarının tespiti ile yapılacak olan işlerin tespit ve takibi için görevlendirme yapılmıştır. Ayrica başvurucunun asli görevinin teknikerlik olması ve inşaat programına ilişkin Ön lisans diploması bulunması dolayısryla görevlendirmenin hukuka uygun olduğu belirtilmiştir.

49. Yukarıda ayrıntiları ile belirtildiği üzere hizmetin niteliği gereği belirli nedenlerle veya döncmlerde kamu kurumlar tarafindan atama ve görevlendirme işlemi yapılmasında belirli bir takdir alanı bulunduğu açıktır. Ancak bu takdir yetkisi keyfī şekilde kullanulmamalt, işlemin keyfilik içermediği konusunda idare ve yargısal makamlarca ilgili ve yeterli gerekçeler açıklanmalıdır. Keyfiliğe yol açan ve hiçbir gereklilik ortaya konulmadan tesis edilen işlemler, işlemin muhataplarının temel haklarına ağır bir müdahale olarak kabul edilebilir.

50. Somut olayda başvurucu; Idarenin yargı kararlarını uygulamadığımi,görevlendirme işlcminin keyfilik taşıdığını, İdarenin kendisini kimsenin görev yapmadığı,tsitma sisteminin ve temel teçhizatların bulunmadığı şantiye alamında gõrevlendirdiğini ileri sürmüştür. Nitekim başvurucunun görevde yükselme sınavında başarılı olması ile başlayan süreçte, Idarenin başvurucuyu imar ve şehircilik müdürlüığüne atamadığı ve bu yöndeki yargıkararlarını etkisiz kılacak işlemler tesis ettiği açıktır.

51. Bu itibarla geçici görevlendirme işlemi tesis edilirken hangi somut gerekliliklerin bulunduğunun açıkça ortaya konulmadığı, ayrıca yargı kararlar dikkate alınmaksızın başvurucunun atanmaya hak kazandığı kadroda çalışmasına imkân sağlanmadığı gözetildiğinde İdarenin antlan tasarruflarının keyfīlik taşıdığı yönündeki iddiaların tümüyle temelsiz olmadığı değerlendirilmiştir. Öte yandan kamu otoritelerinin naklen atama ve görevlendirme konusundaki takdir yetkisinin, işlemin kişinin özel hayata saygı hakkına müdahale teşkil ettiği hallerde daralacağı gözetilmelidir. Buna karşın Daire tarafindan yapilan istinaf incelemesinde Mahkemenin tespitlerinin aksine Idarenin yönetici pozisyonundaki çalışanların atama ve görevlendirmelerinde geniş takdir yetkisi bulunduğunun belirtilmesi ile yetinilmiş ve başvurucunun itirazları hakkında hiçbir değerlendirme yapılmamıştır.


5. Dolayısıyla Dairenin kararında; gerek ilk derece mahkemesi tarafindan ortaya konulan gerekçeler gerekse başvurucunun ileri sürdüğü iddia ve itirazlar hakkında hiçbir değerlendirme yapıłmaksızın salt ldarenin takdir yetkişine atıf yapılarak karar verildiği anlaşıımıştır. Bu kapsamda yapılan değerlendirmelerde fdarenin geniş takdir yetkisi içinde hareket ederek stre ve kapsamı açık şekilde belirlenmeksizin görevlendirme yapabileceğini kabul eden idari ve yargısal kararların müdahałenin zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığıkonusunda ikna edici nitelikte ilgilive yeterligerekçeleri içerdiği sõylenemeyecektir.Neticede somut olaydaki müdahale demokratik toplum düzeninin gcreklerine uygunluk koşulunu sağlamamaktadır.

53. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan Özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

3. 6216 Sayılı Kannn'un 50. Maddesf Yönünden 
54. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas inceleme somunda, başvurucunun hakkınun ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. Ihlal kararı verilmesi hálinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırulması için yapılması gerekenlere hükmediltr ..

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararvndan kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarınıortadan kaldirmak içtn yenlden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gônderilir.Yeniden yurgilama yapulmasında hukuki yarar bulunmayan hállerde başvurucu lehine tozminata hükmedllebiltr veya genel mahkemelerde dava açuması yolu gösterilebilir.Yentden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararıda açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekdlde mümkünse dosya üzerinden karar verir."
55. Başvurucu; ihlalin tespit edilmesini, yargılamanın yenilenmesine ve lehine tazminata hükmcdilmesine karar verilmesini talep ctmiştir.

56. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varidığında ihlalin nasıl ortadan kaldıriłacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararında ise bu iłkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesinin sonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devami anlamına geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligūl Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/[2506, 7/11/2019).
57. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarıın ortadan kaldırldığından söz edilebilmesi için temel kural,mümkün olduğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise Öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerck devam eden ihlalin durdurulması, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bumların yol açtığı sonuçların ortadan kaldırlması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrica bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması gerekmektedir (Mehmet Doğan,§§55,57).

58. thlalin mahkeme kararından kaynaklandığı veya mahkemenin ihlali gideremediği durumlarda Anayasa Mahkcmesi, 6216 sayıl Kanun'un 50. maddesinin (2)

numaralı fikrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüizüğü'nün 79. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a) bendi uyarınca ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmast için yeniden yargılama yapilmak Üzere kararın bir Örneğinin ilgilimahkemeye gönderilmesine hükmeder. Anılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer bukuki kurumlardan farkiı olarak ihlali ortadan kaldırmak amacıyla yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya ōzgülenen bir giderim yolunu Öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlı olarak yeniden yargılama kararı verildiğinde usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farklı olarak ilgilimahkemenin yeniden yargtlama sebebinin varlığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyle bir kararın kendisine ulaştığı mahkemenin yasal yükümlüluğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden yargılama kararı vererek devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (Mehmet Doğan, §§58, 59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).

59. İncelenen başvuruda ilgilive yeterligerekçeler ortaya konulmaksızın karar verilmesi nedeniyle Özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılmiştır.Dolayısıyla ihlalin Daire kararından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
60. Bu durumda Özel hayata saygı hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukukiyarar bulunmaktadır.Yapılacak yeniden yargılama ise bireysel başvuruya Özgü düzenleme içeren 6216 sayılı Kanun'un 50.maddesinin (2)numaralı fikrasına göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yōneliktir. Bu kapsamda yapılması gereken iş, yeniden yargılama kararı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenlerigideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Derece mahkemeleri, görevlendirme işleminde idarenin takdirinin sınırlarını aşarak keyfi bir işlem tesis edip etmediğini belirlemek için çekişmeliyargılama sırasında başvurucu tarafindan ileri sürülen iddia ve itirazlarıdeğerlendirmelidir, Bu sebeple kararın bir Ömeğinin yeniden yargılama yapılmak Özere Samsun 2. Idare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.
61. Ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılamanın yeterli bir giderim sağlayacağıanlaşıldığındantazminat talebinin reddine karar verilmesigerektiği sonucuna ulaşilmiştır.

62. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet Ucretinden oluşan toplam 3.894,70 TLyargılama giderinin başvurucuya Ödenmesine karar verilmesi gerekir.

VL HKÜM 
Açıklanan gerekçelerie;
A Özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDILEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan Özel hayata saygı hakkının İHLAL EDİLDIĞINE,
C. Kararın bir Örneğinin özel hayata saygı hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırıması için yeniden yargılama yapılmak üzere Samsun 2. İdare Mahkemesine (E.2016/1499, K.2017/805) GÖNDERILMESINE,

D.Başvurucunun tazminat taleplerinin REDDINE,
E.294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet Ücretinden oluşan toplam 3,894,70 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESINE,
F. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, Ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten Ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAIZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir örneğinin bilgi için Samsun Bölge Idare Mahkemesi 1. Idari Dava Dairesine (E.2017/4718, K.2018/94)ve Adalet Bakanliğına GÖNDERiLMESINE 20/10/2021 tarihinde OYBİRLİGlYLE karar verildi.

Başkan Oye Öye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL 
Úye Selahaddin MENTEŞ
Öye Irfan FIDAN