Yargıtay 5. Hukuk Dairesine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2022-09-23

23 Eylül 2022 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31962
YARGITAY KARARLARI 
Yargıtay 5. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLAMI 
ESAS NO : 2021/7201KARAR NO : 2021/9147
GÖNDEREN : Yargıtay Cumhuriyet BaşsavcılığıKanun Yararına Temyiz Bürosu 
MAHKEMESİ: Bursa 9. Asliye Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 06/03/2019

NUMARASI : 2019/138-2019/177

DAVACI : Simpaş GYO Bursa Modr.Top.Yap.Sis.Yönt.
Vek.Av.Özlem Toksöz 
DAVALI : Servet Önadım vd.


Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargitay'ca incelenmesi, Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma talebi üzerine Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:
- KARAR
Davacı site yönetimi ile davalılar arasındaki davada Bursa 9. Asliye Hukuk Mahkemesince kesin olarak verilen ve Yargitay'ca incelenmeksizin kesinleşmişbulunan 06/03/2019 günlü, 2019/138 esas, 2019/177 karar sayılı kararın yürürlükteki hukuka aykırı olduğu savıyla Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 31/05/2021 gün 39152028 - 153,01 - 650 - 2019-E. 907/15394 sayılı yazısıyla kanun yararına temyiz edilerek bozulması istenilmiştir.

Dosya kapsamından; davacı tarafindan davalıların kendilerine düşen katkı payınıödememesi nedeniyle başlatiılan icra takibine itiraz etmesi sonucu icra takibinin durdurulduğu bu nedenle davalıların yaptığı itirazın iptalinin istenildiği, mahkemece davanın kısmen kabulüne miktar itibariyle kesin olarak karar verildiği bu nedenle hükmün Yargıtay incelemesinden geçmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; mahkemece davanın kismen kabulüne dair kurulan hükmün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 297.maddesindeki unsurları taşımadığı açıktır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Hükmün kapsamı" başlıklı 297 nci maddesi,
(1) Hüküm "Türk Milleti Adına" verilir ve bu ibareden sonra aşağıdaki hususlarıkapsar:
a) Hükmü veren mahkeme ile hâkim veya hâkimlerin ve zabit kâtibinin ad ve 

soyadları ile sicil numaraları, mahkeme çeşitli sıfatlarla görev yapıyorsa hükmün hangi sifatla verildiğini.

b) Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasi, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini.
c) Tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıklarıhususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri.

ς) Hüküm sonucu, yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kismının iadesi, varsa kanun yolları ve süresini.

d) Hükmün verildiği tarih ve hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin imzalarını.e) Gerekçeli kararın yazıldığı tarihi.

(2) Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin,taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." hükümlerini içermektedir.

Bir mahkeme hükmünün yasanın aradığı şekilde oluşturulduğunun kabulü için hüküm fikralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar;kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam biruyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir. Zira, tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fikralarının bulunması zorunludur.

Nitekim, 07.06.1976 gün ve 3/4-3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde yer alan “Gerekçenin ilgili bilgi ve belgelerin isabetle takdir edildiğini gösterir biçimde geçerli ve yasal olması aranmalıdır. Gerekçenin bu niteliği yasa koyucunun amacına uygun olduğu gibi, kararı aydınlatmak, keyfiliği önlemek ve tarafları tatmin etmek niteliği de tartışma götürmez bir gerçektir.” şeklindeki açıklama ile de aynı ilkeye, vurgu yapılmıştır.

Bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerektiğini öngören Anayasanın 141/3.maddesi ve ona koşut bir düzenleme içeren 6100 sayılıHMK' nın 297. (Mülga HUMK' un 388.) maddesi, işte bu amacı gerçekleştirmeye yöneliktir. Yine HMK' nın 27.maddesinin (HUMK'un 73.m) 2. bendi “c” bölümünde de hukuki dinlenilme hakkının “Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini” de içerdiği açıklanarak bu husus vurgulanmıştır.


Somut olayda mahkemece her ne kadar davalıların sorumlu oldukları ortak gider alacağının tespit edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de ortak gider talep edilen uyuşmazlık konusu yerlerin ortak alan olup olmadığı ve davalıların bu yerlerin giderlerinden yönetim planı mı yoksa vekaletsiz iş görme hükümlerine göre mi sorumlu olacakları hususu yukarıdaki ilgili yasa maddeleri uyarınca hükmün gerekçe kısmında yeterince tartışılıp değerlendirilmemesi doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma isteminin kabulü gerekmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı'nın temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün HMK'nın 363/1 maddesi uyarınca sonuca etkili olmamak kaydıyla kanun yararına BOZULMASINA ve gereği yapılmak üzere kararın bir örneği ile dosyanın Adalet Bakanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 21/06/2021gününde oybirliği ile karar verildi.


Yargitay 5. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLAMI 
ESAS NO : 2021/7032

KARAR N0 : 2021/9148

GÖNDEREN : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Kanun Yararına Temyiz Bürosu 
MAHKEMESİ: Kayseri 1. Sulh Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 06/11/2018

NUMARASI : 2017/1444-2018/1779

DAVACILAR : Marmara Apt.Kat.Maliki adına Agola Apt.Bina Yönetimi 
Vek.Av.Ülkü ÖztürkDemir 
DAVALI : Halis Gültekin vd.


Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma talebi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:
- KARAR
Davacı site yönetimi ile davalılar arasındaki davada Kayseri 1. Sulh Hukuk Mahkemesince kesin olarak verilen ve Yargitay'ca incelenmeksizin kesinleşmişbulunan 06/11/2018 günlü, 2017/1444 esas, 2018/1779 karar sayılı kararın yürürlükteki hukuka aykırı olduğu savıyla Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 21/05/2021 gün 39152028-153,01-560-2019-E.814/14616 sayılı yazısıyla kanun yararına temyiz edilerek bozulması istenilmiştir.

Dosya kapsamından; davacı tarafindan davalıların kendilerine düşen katkı payınıödememesi nedeniyle başlatılan icra takibine itiraz etmesi sonucu icra takibinin durdurulduğu bu nedenle davalıların yaptığı itirazın iptalinin istenildiği, mahkemece davanın kabulüne miktar itibariyle kesin olarak karar verildiği bu nedenle hükmün Yargıtay incelemesinden geçmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacı alacaklı tarafindan davalılar aleyhine ödenmeyen katkı payının tahsili amacıyla 19/10/2017 tarihinde başlatılan icra takibinden sonra davalılardan Halis Gültekin’in 23/10/2017 tarihinde bir kisım ödeme yaptığı ancak ödeme emrinin tebliğinden sonra ise icra takibine itiraz ederek takibin durmasını sağladığından davacı tarafından davalı tarafça yapılan kısmi ödeme beyan edilerek itirazın iptalinin istenildiği anlaşılmakla; İtirazın iptali davası,müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşıaynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır.

Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarınıaraştırmak zorundadır.
Yasal dayanağını İİK'nın 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK'nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklıolup olmadığının belirlenmesidir.
Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir (İİK. m.67/1).Alacaklı, alacağının varlığını Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre caiz olan her türlüdelil ile ispat edebilir. Dava, özünde tahsil istemini de barındırmakla, burada borçlunun takip sonrası yaptığı ödeme iddialarının da nazara alınması zorunludur. Borçlu, ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olup olmamasına bakılmaksızın, bütün itiraz sebeplerini ileri sürebileceğinden; mahkemenin, borcun sonradan ödendiği itirazını araştırarak,ödemenin takip konusu alacakla ilgili olduğunu belirlemesi halinde, alacaklının dava tarihi itibariyle talep edebileceği alacak miktarı üzerinden hüküm kurması gerektiğinde duraksama bulunmamaktadır.
Henüz alacaklı tarafindan itirazın iptali davasının açılmadığı bir evrede,borçlunun, itiraza konu borcu kismen veya tamamen ödemesi mümkündür ve bunu engelleyen herhangi bir yasa hükmü yoktur. Borçlu, itirazın iptali davası açılmamışiken, itirazına konu borcu tamamen öderse, alacaklının itirazın iptali davası açmasına gerek kalmayacak ve böyle bir davayı açmakta hukuki yararı bulunmayacaktır. Zira,itirazın iptali davası açılmasında amaç, itiraz nedeniyle kanun gereğince kendiliğinden durmuş olan takibin devamını sağlamaktır. Takibin devamı yoluyla elde edilecek olan sonuç (alacağın tahsili), borçlunun tüm borcu ödemesiyle zaten gerçekleşmiş olacağına göre, gerçekleşmiş olan bu sonucu sağlamak üzere bir dava açılmasında hukuki yarar bulunmayacaktır. Bunun gibi, takibe konu borcun kismen ödendiği durumlarda da,ödenmeyen borç tutarına yönelik itirazın iptali davasında, itirazdan sonra ödenmiş olan miktar bakımından itirazın iptalinin istenilmesinde hukuki yararın mevcut olmayacağıkuşkusuzdur.
Tüm bu nedenlerle, her ne kadar davalı icra takibinden sonra asıl alacağı ödemişise de icra takibine yönelik yaptığı itirazla takibin durmasına sebebiyet verdiğinden davacı alacaklının icra masraflari, vekalet ücreti gibi bakiye alacakların tahsili için itirazın iptalini istemekte hukuki yararı bulunduğunun kabulü gerekmektedir. Bu durumda yapılması gereken icra takip tarihi itibariyle icra takibindeki alacağın haklıolup olmadığının tespiti ile yerinde görülür ise itirazın iptaline karar vermektir.Mahkemece asıl alacak bakımından tereddüt oluşturacak şekilde icra dosya hesabıçıkartılarak yapılan kısmî ödemenin hesaptan düşürülmesi sureti ile kalan bedel üzerinden itirazın iptaline karar verilmesi bu nedenlerle doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığının Kanun yararına bozma isteminin kabulü gerekmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı'nın temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün HMK'nın 363/1 maddesi uyarınca sonuca etkili olmamak kaydıyla kanun yararına BOZULMASINA ve gereği yapılmak üzere kararın bir örneği ile dosyanın Adalet Bakanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 21/06/2021gününde oybirliği ile karar verildi.