Anayasa Mahkemesinin 11/2/2021 Tarihli ve 2017/34763 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-04-15

15 Nisan 2021 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31455
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
İKİNCİ BÖLÜM  KARAR 
İNTA MÜHENDİSLİK MİMARLIK İNŞ. SAN. VE TİC. LTD.ŞTİ. BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2017/34763Karar Tarihi : 11/2/2021
Başkan : Kadir ÖZKAYA 
Üyeler : Engin YILDIRIM 
Celal Mūmtaz AKINCI 
M.Emin KUZ 

Basri BAĞCI 

Raportör : Fatma Bureu NACAR YÜCE 
Başvuruçu : IntaMähendislik Mimarlık Inş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Vekili : Av. Ahmet ÇAĞLAR 

I. BAŞVURUNUN KONUSU 
I.Başvuru, tenıyiz talebinin süre yönünden reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru [2/9/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan õn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5.Böltiım Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR 
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar δzetle şōyledir:
8. B.P. A.Ş. isimli Şirket ile F. Bankası (Banka) arasmda genel kredi sözleşmesi imzalanarak Şirkete ait taşımmaza ipotek konulmuştur. Şirket Bankaya olan borçlarınıδdememiş vehakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yapılmıştır. Takip 

devam ederken borçlu Şirketin iflastna karar verildiğinden alacağın bir kısmı iflas idaresince iflas masasına kaydedilmemiştir. Banka ile müflis Şirket arasıda eksik olan alacağa ilişkin protokol imzalanmıştır. Banka, iflas masasına kaydedilmeyen alacak için kayıt kabul davasıaçmıştır. Dava devam ederken Banka, alacağıı temlik sözleşmesine istinaden başvurucuya devir ve temlik etmiştir.

9. Başvurucu,(ticaret mahkemesi sifatiyla) Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) temlik sõzleşmesine istinaden alacağın iflas masasına kayit ve kabulü davasında davacı olmuştur.

10. Mahkeme 17/2/2013 tarihli kararında davanın kısmen kabulüne karar vermiştir Mahkemenin kısa ve gerekçeli kararlarında, karara karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği belirtilmiştir.

11, Mahkemenin gerekçeli kararı 27/1/2014 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu 10/2/2014 tarihinde temyiz dilekçesini sunmuştur.

12. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi (Daire) 6/5/2015 tarihli kararında, hükmün başvurucuya 27/1/2014 tarihinde tebliğ edildiğini belirterek 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayıßIcra ve Iflas Kanunu'nun 164. maddesinde öngörülen on günlük yasal stre geçtikten sonra temyiz talebinde bulunulduğundan temyiz talebinin süre yönünden reddine karar vermiştir.
13. Karar d0zeltme talebi Dairenin 8/5/2017 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
14. Nihai kararı5/9/2017 tarihinde 8ğrendiğini beyan eden başvurucu [2/9/2017tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK 
15.2004 sayılı Kanun'un 2/3/2005 tarihli ve 5311 sayılı Kanun ile değiştirilen 164.maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Ticaret mahkemesince verilen nihai kararlar, 160 vncı maddenin son fikrasına göre alman masraflan karşulanmak suretiyle mahkemece re'sen taraflara tebliğ olumur.
Bu kararlara karşı teblig tarthtnden itibaren on gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı da tebliğ tarlhtnden itibaren on gūn içinde temytz yoluna başvurulabilir. Istinaf ve temyiz incelemeleri, Hukuk UsulūMuhakemeleri Kamunu hükümlerine göre yapılır.

a ...

16. 2004 sayılı Kanun'un 164. maddesinin 531l sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önceki hâlinin ilgili kısmı şöyledir:
"Ticaret mahkemesince verilen nihai kararlar tebliğden itbaren on gün içinde temyiz edilebilir. Kararlar 160 vncı maddenin son fikrasma göre alımacak masraftan karşıanmak suretiyle mahkemece resen taraflara teblig olunur.


17, 2004 sayılı Kanun'a 5311 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle eklenen geçici 7.maddesi şöyledir:
*Bölge adliye mahkemelerinin, 26.9.2004 tarthli ve 5235 saylı Adli Yargı Ilk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkunda Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar Icra ve Iflás Kamumunun bu Kamunla yapılan değişiklikten önceki temyiz ve karar dūzeltmeye ilişkin hükümleri uygulanır."
18. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayıl Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297.maddesinin (1) numaralı fikrastnın ilgili kısmı şöyledir:
Hüküm "Türk Milleti Adına" verilir ve bu ibareden sonra aşağıdaki hususları kapsar 
...
s) Hüküm sonucu, yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kasmının ladest, varsa kanun yolları ve süreşini.

»...

19.6100 sayıł Kanun'un geçici 3. maddesi şöyledir:
"(1) Bölge adlye mahkemelerintn, 26/9/2004 tarthli ve 5235 saylı Adli Yargı Ilk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kurulus, Görev ve Yetkileri Hakkanda Kanumun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmi Gazete'de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 saylı Kamunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlertnin uygulanmasına devam olumur.

(2) Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 saylı Kanumun 26/9/2004 tarthli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişikdikten önceki 427 ilá 454 üncümadde hükimlerinin uygulanmasına devam olunur.

(3) Bu Kamunda bölge adliye mahkemelerine görev verilen hallerde bu mahkemelerin göreve başlama tarlhine kadar 1086 saylı Kanunun bu Kamuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır."
20, 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı mülga Hukuk Muhakemeleri Usul0 Kanunu'nun 388 . maddesinin birinci fikrasının ilgili kısmı şöyledir:
" Karar aşağıdaki hususları kapsar:
1. ..
...
4. Hükūm sonucu ile varsa kamun yolu ve süresi,

21. 1086 sayılı mülga Kanun'un dava tarihi itibarıyla yürürlūkte olan 432.maddesinin birinci fikrası şöyledir:
"Temyiz süresi on beş gündür. Temyiz süreleri, ilâmın usulen targflardan her birine tebliği ile işlemeye başlar."
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
22. Mahkemenin 11/2/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıdą başvuru incelenip gereği dūşünüldü:
A.Başvurucunun İddialart 
23. Başvurucu, mahkeme kararında temyiz süresinin on beş gün olarak gösterildiğini ve bu süre içinde temyiz talebinde bulunmasına karşın talebinin sūre yönünden reddedildiğini belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmūştür.
B. Değerlendirme 
24.Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fikrası şöyledir:
"Herkes, meşru vasua ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddla ve savunma ile adil yargılanma hakkana sahiptir."
25. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunum șikâyetinin δzū, temyiz talebinin Yargitayca incelenmemesine yönelik olduğundan inceleme adil yargılanma hakkının güvenceleri arasında yer alan mahkemeye erişim hakkı kapsamında yapılmıştır.
1. Kabal Edllebilirlik Yönünden 
26. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaştlan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Esas Yönünden 
a.Müdahalenin Varlığı ve Hakkın Kapsamı
27. Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fikrasında, herkesin yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddiada bulunma ve savunma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.Dolayısıyla mahkemeye erişim hakki, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürilüğünün bir unsurudur. Diğer yandan Anayasa'nın 36. maddesine "adil yargılanma" ibaresinin eklenmesine ilişkin gerekçede, Ttrkiye'nin taraf olduğu uluslararasısözleşmelerce de güvence altına alınan adil yargılanma hakkının madde metnine dâhil edildiği vurgulanmıştır. Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi'ni (Sözleşme) yorumlayan Avrupa Insan Hakları Mahkemesi, Sözleşme'nin 6. maddesinin (1) numaralı fikrasının mahkemeye erişim hakkını içerdiğini belirtmektedir (Özbakım Özel Sağlık Hiz. Inş. Tur. San. ve Tic. Lid.$t., B. No: 2014/13156, 20/4/2017, § 34).


28. Mahkemeye erişim hakkı bir uyuşmaziığı mahkeme õnüne taşıyabilmek ve uyuşmazlığın etkili birşekilde karara bağlanmaşımıisteyebilmek anlamına gelmektedir (Özkan $en, B. No: 2012/791, 7/1 1/2013, §52). Öte yandan mahkemeye erişim hakkı ilk derece mahkemesine dava açma hakkının yanı sıra itiraz, istinaf veya temyiz gibi kanun yollarına başvurma imkânı tanınmış ise anılan yollara başvurma hakkını da içerir (Ali Atlı, B.No: 2013/500, 20/3/2014, § 49).

29. Mahkeme kararlarının hukuka uygun olup olmadtğına yönelik uyuşmazlığın çözümlenmek üzere bir yargı makamı Öntne taşınması kamun yoluna başvurma olarak nitelendirilmektedir. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürlüğü,bir temef hak olmanın yanında diğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmayı ve bunların korunmasını sağlayan en etkiligüvencelerden biridir. Adil yargılanma hakkı bir mahkeme kararına karşı ūst yargı yollarına başvurabilmeyi güvence altına almamakla birlikte gerek suç isnadına bağlı yargılamalarda gerekse medeni hak ve yūktımlülüklere ilişkin yargılamalarda istinaf veya temyiz gibi kanun yollarına başvurma imkânı tanınmış ise bu kanun yolları yönünden de adil yargılanma hakkı kapsamıdaki güvencelerin sağlanmașiı gerekir (Hasan İ$ten, B, No: 2015/1950, 22/2/2018, § 36).
30. Somut olayda süre yönünden temyiz isteminin reddedilmesinin mahkemeye erişim hakkına bir müdahale teşkil ettiği açıktır.

b. Mädahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
31. Anayasa'nın 13, maddesi şõyledir:
"Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokumulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kamunla sprlanabilir. Bu sımırlamalar, Anayasanın sözúne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gerekderine ve ölçülülük ilkestne aykırı olamaz."
32. Yukarıda anılan müdahale, Anayasa'nın I3.maddesinde belirtilen koşullara uygun olmadığı takdirde Anayasa'nın36.maddesinin ihlalini teşkil edecektir. Bu sebeple müdahalenin Anayasa'nın 13. maddesinde öngörülen ve somut başvuruya uygun düşen,kanun tarafından öngörülme, haklı bir sebebe dayanma, ölçülülāk ilkesine aykırı olmama koşullarına uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

i. Kanunilfk 
33. Başvuru konusu olayda Dairece temyiz talebinin 2004 sayılı Kanun'un 164.maddesinde öngörüfen strede yapılmadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
34. Dairenin bu hükmü esas alarak verdiği ret kararına göre yapılan müdahalenin kanum tarafindan ðngörülme ölçūtünü karşıladığı sonucuna varılmıştır.
iL. Meşru Amaç
35. Yargı kararlarının tabi kilınacakları bir kanum yolu incelemesi neticesinde ortadan kaldırılma ihtimalinin hukuk düzeni içinde sürekli olarak gündemde tutulması hukuki güvenlik ve istikrar ilkeleriyle bağdaşmaz. Yargılamaların sürüncemede kalmasını

engellemek, uyuşmazlıkların mümkān olan en kısa stre içinde nihai çözüme kavuşturulmasını ve hukuk aleminde etki ve sonuçlarını doğurmast beklenen kesin hükmün bir an önce teminini sağlamak düşüncesiyle yargı kararlarına karşı Üst mahkemeler nezdinde yapılması öngõrülen kanun yolu başvuruları kanunlarla belli sürelere bağlanmıştır. Bu itibarla kanun yoluna başvurma hakkının belli bir süre koşuluna bağlanması, yukarıda belirtilen sakıncaları bertaraf ederek hukuki güvenlik ve istikrarın sağlanması gibi önemli ve meşru bir amaca hizmet eder (Ertuğrul Dalbaş, B. No: 2014/7805, 25/10/2017, § 59).
ili Ölçülalak 
(1) Genel İlkeler 
36. Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fikrasında devietin işlemlerinde ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını, başvuru sürelerini belirtmek zorunda olduğu ifade edilmiştir. Kanun koyucu; devlet organlarının tesis ettiği işlemlere karşı kanun yolları, hangi mercilere başvurulacağı ve başvuru süresi bakımından tarafların doğru bilgi sahibi olmalarını sağlayarak dağınık mevzuat karşısında hangi yola mttracaat edeceğini bilmeyen yahut tereddüt eden bireylerin hak arama özgüriüğünü etkin ve sağlıklı bir şekilde kullanmalarını amaçlamıştır (Kommersan Kombassan Mermer Maden İşletmeleri Sanayi ve Ticaret A.$. ve diğerleri, B. No: 2013/7114, 20/1/2016, § 50).

37. 1086 sayılı mülga Kanun'un 388. maddesinin birinci fikrasınun (4) numaralıbendi ile ayn yönde düzenleme getiren 6100 sayılı Kanun'un 297. maddesinin (1) numaralıfikrasının (ç) bendinde, kanun yolları ve süresinin hüktim içeriğinde yer alması gerektiği belirtilmiştir.

38. Usul hükümlerine göre mahkeme kararlarımın hüküm kısmında kanun yolu ve süresinin belirtilmesi zorunluluğu, tarafların karara karşı öngörülen kanun yolunu etkili ve işlevsel bir şekilde kullanmaları açısından Önem arz etmektedir (Cemile Akyıldız, B. No:2014/1382, 22/9/2016, § 40).

39. Dava açma ya da kanun yollarına başvuru için Öngörülen stre koşullarının hukuka açıkça aykırı olarak yanlış uygulanması ya da hatalı hesaplanması nedeniyle kişiler dava açma ya da kanun yollarına başvuru hakkını kullanamamışsa mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini kabul etmek gerekir (Garanti Bankası A.$., B. No: 2013/4553,16/4/2015, § 42),
40. Başvuru konusu olaya benzer nitelikteki Cemile Akyrldhız başvurusunda; icra hukuk mahkemesi kısa ve gerekçeli kararında temyiz stresini on beş gün olarak göstermiş,başvurucu bu süreye güvenerek kararın tebliğinden itibaren on birinci günde hükmü temyiz etmiş, Yargitay ise icra mahkemesi kararlarına karşı temyiz stresinin on gün olduğunu belirterek temyiz dilekçesinin reddine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi bu başvuruda;dava açma sürelerini düzenleyen son derece karışık ve dağınık olan mevzuatın aşırı şekilci (katı) yorumunun mahkemeye erişim hakkmı ihlal edebileceğini, őzellikle başvuru mercii ve süresi doğru gösterilmeyen işlemlerle ilgili davalarda mahkemelerin usul kurallarınıyorumlarken mahkemeye erişim hakkını zedeleyecek şekilde katı yorumdan kaçınmalarıgerektiğini belirterek somut olay açısından icra müdürlüğü işlemlerine karşı yapılan şikâyeti inceleyen icra hukuk mahkemesinin kararına karşı kanunda on günltik temyiz sūresi öngörüldağü hâlde mahkemenin kısa ve gerekçeli kararında süreyi on beş gün olarak 

gösterdiğini, bu açıdan başvurucunun belirtilen süreye güvenerek hareket etmesinin makul görülmesi gerektiğini, kararda belirtilen süre içinde talepte bulunan başvurucunun temyiz dilekçesini reddeden Yargıtay değerlendirmesinin başvurucunun temyiz hakkını kullanmayıimkânsız kılacak ölçüde ve aşırı şekilci bir yakiaşımla elde edildiğini, kararın başvurucunun mahkemeye erişim hakkını zedelediğini belirtmiştir (Cemile Akyıldız § 46).
(2)İlkelerin Olaya Uygulanması
41. Başvurucu; Mahkemenin gerekçeli kararında belirtilen temyiz süresi içinde Yargrtaya başvurduğunu ancak Dairenin gerekçeli kararda gösterilen sūre yerine kanunda öngörülen temyiz süresini dikkate alarak temyiz istemini reddettiğini, bu suretle temyiz hakkının elinden alındığını belirtmiştir.

42. Somut olayda değerlendirilmesi gereken mesele, başvurucunun temyiz talebinin süre koşułu gerekçe gösterilerek kanun yolu incelemesine konu yapılmamasıun mahkemeye erişim hakkına orantısız bir müdahale oluşturup oluşturmadığıdır.
43. Qlay tarihinde de yürüritkte olan2004 sayılı Kanun'un 164. maddesinin ikinci fikrasına göre Mahkeme tarafindan verilen kararlarla ilgili olarak on günlük temyiz süresinin öngörüldüğo, somut olay açısından temyiz süresinin on beş gün olduğuna ilişkin genel kuraldan ayrı bir durumun söz konusu olduğu anlaşılmaktadır.

4. Başvuru konusu kararın verildiği tarihte yürürlükte olan 2004 sayılı Kanun'un 164. maddesine göre ticaret mahkemesince verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on gūn içinde istinaf veya temyiz yoluna başvurabileceğinin ōngörüldüğü, yine 6100 sayılıKanun'un 297, maddesinin (I) numaralı fikrasının (ç) bendinde kanun yolları ve süresinin hüktīm içeriğinde yer alması gerektiğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.
45. Bireysel başvuru yolunun ikincil miteliği gereği mevzuatın yorumlanması ve uygulanması derece mahkemelerinin görevi olmakla birlikte bu yorum ve uygulamaların etkilerinin Anayasa ve Sözleşme'nin ortak koruma alanında bulunan hak ve yükthmlülüklerle bağdaşıp bağdaşmadığının Anayasa Mahkemesince incelenebileceğitabiidir. Mahkemeye erişim hakkı yōnūnden yapılacak bõyle bir inceleme, somut olayın koşulları çerçevesinde olacaktir (Kemal Inan, B. No: 2013/1524, 6/10/2015, § 49). Somut başvuruda da Anayasa Mahkemesinin görevi, usul kurallarmın uygulanmast konusunda derece mahkemelerinin takdir ve değerlendirmelerini denetlemek olmayıp usule ilişkin uygulamanın başvurucunun mahkemeye erişim hakkını, Anayasa'ya aykırı olarak kısıtlayıp kıstlamadığını denetlemektir.
46. Anayasa Mahkemesi; mahkemeye erişim hakkı yönünden inceleme yaptığıkararlarında, dava açma sūrelerini düzenleyen, son derece karışık ve dağıık olan bir mevzuatın aşırışekilci (kati) yorumunun mahkemeye erişim hakkını ihlal edebileceğini,Özellikle başvuru mercii ve stresi gösterilmeyen durumlarda mahkemelerin usul kurallarımıyorumlarken mahkemeye erişim hakkının özünü zedeleyecek şekilde katı yorumdan kaçınmaları gerektiğini vurgulamaktadır. Özellikle hukuk sisteminde var olan yedi, sekiz, on,on beş, otuz günlük, bir ve iki haftalık, bir aylık kanun yolu sürelerinin çeşitliliği ve ilgili usul kanunlarında bu sürelere ilişkin yapılan değişiklikler dikkate alındığında kanun yolu sürelerinin karışıklığa neden olmayacak şekilde sade olduğunu söylemek güçtür. Bu noktada hak arama Özgürlüğünün etkin bir şekilde kulłanılabiłmesi için mahkeme kararlarmın hüküm kısmında kanun yolu süresinin belirtilmesinin ayrı bir önem taşıdığı açıktır. Bu durum Özellikle ayrı ihtisas mahkemesi bulunmayan yerlerde çeşitlistfatlarla görev yapan asliye hukuk mahkemeleri açısından belirginleşmektedir.


47. Diğer taraftan Anayasa Mahkemesi kararlarında vurgulandığı üzere adil yargılanma hakkı, uyuşmazlıkları çözümlenmesinde hukuk devleti ilkesinin gözetilmesini de gerektirmektedir. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesi, Anayasa'nın tüm maddelerinin yorumlanması ve uygulanmasında gözöntnde bulundurulması zorunlu olan bir ilkedir, Bu noktada hukuk devletinin gereklerinden birini de hukuk güvenliği ilkesi oluşturmaktadır (AYM, E.2008/50, K.2010/84, 24/6/2010 ve E.2012/65, K.2012/128,20/9/2012). Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi hukuk normlarınin õngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete (aynızamanda mabkemelere) güven duyabilmesini, devletin (aynı zamanda mahkemelerin) de bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar.
48. Somut olayda başvurucu, Mahkemece gerek kısa kararda gerekse gerekçeli kararda gösterilen on beş günlük süreye uyarak temyiz talebinde bulunmuş ancak Yargıtay sürenin on beş gūn değil de on gūn olduğu gerekçesiyle başvurucunun temyiz istemini reddetmiştir. Oysa mahkemelerin kanun yolunu ve stresini ilgili kanun ve içtihatlara uygun olarak taraflara doğru gösterme yükümltiuğü altında olduğu dikkate alındığında başvurucunum ilk derece mahkemesi kararında gösterilen süreyi esas almasının makul görülmesi gerekmektedir.

49. Anayasa Mahkemesinin õnceki başvurularda ortaya koyduğu, yukarıda Özetlenen ilkeler dikkate alındığında kanun yolu sürelerinin sade oiduğunun sõylenemeyeceği bir sistemde ilk derece mahkemesince gösterilen temyiz süresine, hukuki güvenlik ilkesine uygun şekilde güvenerek hareket eden başvurucunun temyiz talebinin süreden reddedilmesiyle haksız yere yüklenen külfetin ölçülü olmadığı ve başvurucunun mahkemeye erişim hakkıı ihlal ettiği sonucuna varılmıştır.

50. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Anayasa'nın 36.maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

3. 6216 Saydı Kannn'un 50. Maddesi Yönünden 
51. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurułuşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunu'nun 50. maddesinin ilgili kısmı şõyledir:
"(1) Esas inceleme somunda, başvurucunun hakkinın ihlal edildiğine ya da editmediğine karar verilir. Ihlal kararı verilmesi hålinde ihlalin ve sonuçlarınm ortadan kaldıılması için yapıması gerekenlere hükmedilir...

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarım ortadan kalđırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yarglama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hällerde başvurucu lehine uzminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir.Yeniden yargılama yapmakla yükümlū mahkeme, Anayasa Mahkemestnin thlal kararında açıkladığı ihlali ve somuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dasya üzerlnden karar verir."
52. Başvurucu,ihtalin tespiti ve sonuçlarının ortadan kaldırilması ile maddi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmuştur.


53. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varıldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. AnayasaMahkemesi diğer bir karannda ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesininsonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamıanlamına geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligūl Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/1 1/2019).
54. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlaj edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıldığından söz edilebilmesi için temel kural,mümkün olduğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönüimesinin sağlanmasıdır. Bumun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulması, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldırıması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrıca bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin ahnması gerekınektedir (Mehmet Doğan, §§ 55,57).

55. fhlalin mahkeme kararından kaynaklandığı durumlarda Anayasa Mahkemesi,6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fikrası ile Anayasa Mahkemesi Îçtüzüğü'nūn 79. maddesinin 1 numaralı fikrasının (a) bendi uyarınca ihlalin ve sonuçlarınım ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın bir örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. Anulan yasal dützenleme, usul hukukundaki bertzer hukuki kurumlardan farkı olarak ihlali ortadan kaldırmak amacryla yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlı olarak yeniden yargılama kararıverildiğinde usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farklı olarak ilgili mahkemenin yeniden yargrlama sebebinin varlığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır, Dolayısıyla böyle bir kararın kendisine ulaştığı mahkemenin yasa!yükümlüłüğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden yargılama kararı vererek devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (Mehmet Doğan, §§58, 59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§57-59, 66, 67).

56. Incelenen başvuruda, başvurucunun temyiz isteğinin süreden reddine karar verilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği sonucuna varlmıştır.Dolayısıyla somut başvuruda ihlalin Daire kararından kaynaklandığı anlaşımaktadır.
57, Bu durumda mahkemeye erişim hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırıiması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Yapılacak yeniden yargılama ise bireysel başvuruya özgü düizenleme içeren 6216 sayılı Kanun'un 50.maddesinin(2)numaralı fikrasına göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Bu kapsamda yapılması gereken iş, yeniden yargılama kararı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuma ulaştıran nedenleri gideren, ihial kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple mahkemeye erişim hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla kararın bir örneğinin yeniden yargılama yapılmak Üzere ilgili Yargitay Dairesine gönderilmesi için Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.

58.İhlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıması için yeniden yargılamanın yeterli bir giderim sağlayacağıanlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesigerektiği sonucuna ulaşılmıştir.


59. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 257,50 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ūcretinden oluşan toplam 3.857,50 TLyargılama giderinin başvurucuya δdenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜ
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına ahnan adi!yargılanma hakkıkapsamındaki mahkemeye erişim hakkının lHLAL EDİLDİĞtNE,
C. Kararın bir Örneğinin mahkemeye erişim hakkının ihlalinin sonuçlarımın ortadan kaldırlması amacıyla yeniden yargılama yapimak ūzere ilgili Yargıtay Dairesine gönderilmesi için Dtizce 2. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2011/355, K.2013/691)GÖNDERİLMESİNE,
D. Başvurucunun tazminat talebinin REDDiNE,
E. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 257,50 TL harç ve 3.600 TL vekâlet Ucretinden oluşan toplam 3.857,50 TL yargtlama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,
F. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapilmasına, δdemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen stire için yasal FAIZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir ömeğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESINE 11/2/2021tarihinde OYBlRLİĞiYLE karar verildi.

Başkan Üye Üye Kadir ÖŻKAYA Engin YİLDIRIM Celal Mümtaz AKINCI 
Üye M.Emin KUZ 
Üye Basri BAĞCI