Hava ve Yer Operasyonları İçin Kullanılan Ölçü Birimleri Yönetmeliği (SHY-ÖLÇÜ)
YÖNETMELİKLER | 2019-11-27

27 Kasım 2019 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 30961
YÖNETMELİK
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden:
HAVA VE YER
OPERASYONLARI İÇİN KULLANILAN
ÖLÇÜ BİRİMLERİ
YÖNETMELİĞİ (SHY-ÖLÇÜ)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, Türk
Hava Sahasında ulusal ve uluslararası hava ve yer operasyonları
gerçekleştiren tüm işletmeler tarafından kullanılan ölçü birimlerinin usul
ve esaslarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik; havayolu
işletmelerini, uçuş mürettebatını, hava trafik hizmet birimlerini, arama ve
kurtarma birimlerini, havaalanı işletmelerini, hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcılarını, meteoroloji hizmet sağlayıcılarını, meteoroloji otoritesini,
uluslararası hava seyrüseferinin yürütülmesi veya geliştirilmesi ile ilgili
olan kurum, kuruluş ve tüzel kişileri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 4 sayılı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve
Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 14/10/1983
tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununa dayanılarak ve
5/6/1945 tarihli ve 4749 sayılı Kanun ile kabul edilen Şikago Konvansiyonu
Ek-5'e uyumlu olarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve Kısaltmalar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Amper (A): Amper, eğer ihmal edilebilir dairesel
kesitin iki düz paralel iletken halinde sonsuza kadar tutulursa, vakumla 1
metre aralıkla yerleştirilen iletkenler arasında, her metre için 2 × 10-7
newton'a eşit bir kuvvet üreten elektrik akımı sabitini,
b) Bekerel (Bq): Saniyede bir adet parçalanma
gösteren radyoaktif madde miktarını,
c) BIMP: Uluslararası Ölçü ve Ağırlık Bürosunu,
ç) Coulomb (C): 1 saniyede 1 amper akım ile taşınan
elektriğin miktarını,
d) Deniz mili (NM): 1852 metreye eşit olan uzunluğu,
e) Farad (F): 1 coulomb’e eşit bir elektrik miktarı
ile şarj edildiğinde, 1 voltluk bir fark görülen plakalar arasındaki bir
kapasitörün kapasitesini,
f) Feet (ft): Tam olarak 0,3048 metreye eşit olan
uzunluğu,
g) Gray (Gy): Işınlanan maddenin bir kilogramına
bir jul enerji veren radyasyon miktarını,
ğ) Henry (H): Devredeki elektrik akımı saniyede 1
amper oranında eşit olarak değiştiğinde 1 volt'luk bir elektromotor kuvveti
üretilen kapalı bir devrenin indüktansı,
h) Hertz (Hz): Saniyede bir titreşim yapan devirli
bir olayın frekansına eşit frekans birimini,
ı) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,
i) Jul (J): Bir cisim üzerine uygulanan bir
newtonluk kuvvetin uygulama noktasını, kendi doğrultusunda bir metre
değiştiren iş birimini,
j) Kandela (cd): Metrekarede 101325 Newton basınç
altında platinin donma sıcaklığında siyah cismin 1/600000 metrekaresinin
yüzeyine dik olan ışık yoğunluğunu,
k) Kelvin (K): Suyun 3 faz noktasının termodinamik
sıcaklığının 1/273.16 fraksiyonu olan bir termodinamik sıcaklık birimini,
l) Kilogram (kg): Uluslararası prototip kilogramın
kütlesine eşit olan kütle birimini,
m) Kişi performansı: Havacılık operasyonlarının
emniyeti ve verimliliği üzerinde etkisi olan insan kapasitesini ve
sınırlamaları,
n) Knot (kt): Saatte 1 deniz miline eşit hızı,
o) Litre (L): Sıvıların ve gazların 1 kübik
desimetreye eşit olan hacim birimini,
ö) Lümen (lm): 1 kandela yeğinliğindeki ışık
kaynağının, birim yay açıda, saniyede yaydığı ışık niceliğini,
p) Lüks (lx): 1 metrekare yüzeye bir lümenlik ışık
akısı düşmekle sağlanan aydınlanma birimini,
r) Metre (m): Saniyenin 1/299 792 458'inde ışığın
boşlukta kat ettiği mesafeyi,
s) Mol (mol): Karbon-12'nin 0,012 kg.'ında bulunan
atom sayısı kadar molekül içeren madde miktarını,
ş) Newton (N): Kütlesi 1 kg olan cisme saniye
karede 1 m lik bir ivme veren güç birimini,
t) Ohm: Bir iletkenin iki ucu arasında değişmeyen 1
voltluk potansiyel farkı uygulanarak iletkende 1 amperlik akım oluştuğunda,
iletkenin iki ucu arasındaki direnci,
u) Paskal (Pa): 1 metrekarede 1 Newtonluk kuvvetin
yaptığı basıncı,
ü) Radyan (rad): Bir çemberde, uzunluğu yarıçapa
eşit olan bir yayın belirlediği merkezi açı veya bu açının ölçüsünü,
v) Saniye (s): Sezyum 133 atomunun temel hâlinin
çok ince yarılmış iki enerji düzeyindeki geçişe karşılık gelen ışıma
periyodunun 9 192 631 770 katına eşit olan süreyi,
y) Santigrat derece (°C): Celsius sıcaklığı
değerlerinin belirlenmesinde kullanılmak üzere olan birim Kelvin'in özel
adını,
z) Santigrat sıcaklık (t°C): To=273.15 kelvin
olduğu iki termodinamik sıcaklık olan T ve To'nun farkını (t°C = T-To),
aa) SI: Uluslarası birim sistemini,
bb) Siemens (S): 1 voltluk bir elektrik potansiyel
farkı ile 1 amperlik akımın üretildiği bir iletkenin elektriksel
iletkenliğini,
cc) Sievert (Sv): Kilogram başına 1 jul olan
radyasyon doz birimini,
çç) Steradyan (sr): Bir kürenin merkezini tepe
olarak alan ve küre yüzeyi üzerinde, kenarı bu kürenin yarıçapına eşit bir
kare kadar alan ayıran, uzay açıya eşit, uzay açı birimini,
dd) Tesla (T): Metrekare başına 1 weberlik manyetik
akı tarafından verilen manyetik akı yoğunluğunu,
ee) Ton (t): 1000 kilograma eşit olan kütleyi,
ff) Volt (V): Uçları arasında bir Wattlık güç
oluşurken bir amperlik elektrik akımı taşıyan bir iletkenin iki ucu
arasındaki potansiyel farkı ve elektromotor kuvveti birimini,
gg) Watt (W): Saniyede 1 jul oranında enerji üreten
gücü,
ğğ) Weber (Wb): Devre içinde bir tur dönüşte 1
saniye içinde eşit bir hızda sıfıra giderken 1 voltluk bir elektromotor
kuvveti üreten manyetik akıyı,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte belirtilmeyen tanımlar için,
2920 sayılı Kanun, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve ülkemizin üyesi
bulunduğu uluslararası sivil havacılık kuruluşları tarafından yayımlanan
dokümanlarda belirtilen tanımlar geçerlidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar
ve Ölçü Birimlerinin Standart Uygulaması
Uygulanabilirlik
MADDE 5 –
(1) Bu Yönetmelikte bulunan
standartlar ve önerilen uygulamalar, uluslararası sivil havacılık sahasında
hava ve yer hizmetleri operasyonlarındaki tüm faaliyetlerde uygulanır.
SI
birimleri
MADDE 6 –
(1) BIPM tarafından
gerçekleştirilen 11 inci Ağırlık ve Ölçü Genel Konferansında geliştirilen
ve sürdürülen Uluslararası Birim Sistemi, bu Yönetmeliğin 8 ve 9 uncu
maddelerinde yer alan hükümlere de tabi olmak kaydıyla, uluslararası sivil
havacılık ve yer operasyonlarının tüm faaliyetleri için standart ölçüm
birim sistemi olarak kullanılır.
Ön ekler
MADDE 7 –
(1) Ek-1'de listelenen örnek ve
semboller, SI birimlerinin ondalık katlarının ve alt katlarının adlarını ve
simgelerini oluşturmak için kullanılır.
SI
olmayan birimler
MADDE 8 –
(1) Ek-2'de listelenen SI olmayan
birimler, SI birimlerinin yerine veya ek olarak birincil ölçüm birimleri
olarak, ancak Ek-4'te belirtildiği şekilde kullanılır.
SI
olmayan alternatif birimlerin SI ile geçici kullanımı
MADDE 9 –
(1) Ek-3'te listelenen SI olmayan
birimler, alternatif ölçüm birimi olarak sadece Ek-4'te belirtilen birimler
için geçici olarak kullanılır.
Belirli
birimlerin uygulanması
MADDE 10
– (1) Uluslararası sivil havacılık
ve yer hizmetleri operasyonlarında kullanılan belirli miktarlardaki ölçüm
birimlerinin uygulanması Ek-4'e uygun olur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Teknik
düzenlemeler
MADDE 11
– (1) Bu Yönetmelikte yer almayan
ve istisnai özellik arz eden teknik konular ile bu Yönetmelikte belirtilen
konulara ilişkin uygulama detayları, ICAO tarafından bu konulara ilişkin
olarak yapılan uygulamalara uyumlu olarak Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
tarafından hazırlanacak talimatlar ile düzenlenir.
Yürürlük
MADDE 12
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 13
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.
Ekleri için tıklayınız