Anayasa Mahkemesinin 7/5/2025 Tarihli ve E: 2023/32 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2025/28 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2025-10-28

28 Ekim 2025 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 33061
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2023/32 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2025/28

Karar Tarihi : 7/5/2025


I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Doğru Partinin 2022 yılı kesin hesabını incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCL, İrfan FİDAN,Kenan YAŞAR, Muhterem İNCE ve Yılmaz AKÇİL'in katılımlarıyla 7/3/2024 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağısorunu görüşülmüştür.

2. Doğru Partinin 2022 yıh kesin hesap dosyasında, Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığının siyasi parti teşkilat listesinde aktif görünen dört il teşkilatına ait kesin hesap cetvellerinin sunulmadığı tespit edilmiştir.

3. Siyasi partilerin faaliyetlerini yürüttükleri genel merkez, il, ilçe ve belde başkanlıklarına ait yerler partilerin kendilerine ait olabileceği gibi kiralık olarak da kullanılabilecektir. Parti yetkililerine ait veya bunların kendilerinin kullandıkları yerlerde siyasi parti faaliyette bulunuyor ise bu takdirde kira sözleşmesi düzenlenerek kiraya isabet eden tutarın partiye bağış olarak kaydedilmesi gerekir.

4. Ayrıca partilerin genel merkez, il, ilçe ve belde başkanlıkları hayatın olağan akışıgereği kira, su, elektrik, posta, telefon, kırtasiye, tutulacak defterlerin satın alinması vb.birtakım genel yönetim giderlerini de yapmahıdır.

5. 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 69. maddesinde, bir siyasi partinin bütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliği adına elde edileceği; 70.maddesinde, siyasi partilerin giderlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı ve bir siyasi partinin bütün giderlerinin, o siyasi parti tüzelkişiliği adına yapılacağı, 111. maddesinin birinci fikrasının (c) bendinde de yapılan inceleme ve araştırmalanı engelleyen ve istenen bilgileri vermeyen parti sorumluları hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile altmış milyon liradan az olmamak üzere ağır para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır. Bu hükümlere göre parti yetkililerinin genel yönetim giderlerini kendi imkânlarıyla karşılamaları mümkün değildir. Parti yetkililerinin bu şekilde yaptıkları gider bedellerini partiye bağış geliri olarak kaydetmek suretiyle parti tüzel kişiliği adına hesaplara dâhil etmesi gerekir.
6. Yönetim giderlerinin hesaplarda görülmemesi kayıt dışı gelir ve gider oluşturulduğunu göstermektedir. Bu durumda 2820 sayılı Kanun'un 69. ve 70. maddelerine aykırı davranılmiş olmaktadır.

7. Bilgilerin istendiği şekliyle Anayasa Mahkemesine verilmemesi, hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, hesabın dışında gelir ve gider oluşturulmasıinceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun'un 111.

maddesinin birinci fikrasının (c) bendine istinaden gerekli işlemlerin yapılmasını temin için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
8. Bu itibarla Doğru Partinin 2022 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Genel Merkeze ait kesin hesap cetvelinin sunulmasından dolayı işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
- İstenen bilgilerin Anayasa Mahkemesine istendiği şekliyle verilmemesi, hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, hesabın dışında gelir ve gider yapılması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
9. Doğru Partinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2022 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Kanun'un ilgili kuralları,bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
10. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerden Partinin 2022 yılıgelirler toplaminın 1.706.681,41 TL, geçen yildan devreden nakit toplamının 31.031,73 TL,sene sonu borç tutarı 9.967,83 TL ve giderlerinin 1.698.348,16 TL, gelecek yila devreden nakit toplamının 25.960,49 TL, yıl sonu alacaklar 23.372,32 TL olduğu anlaşıłmıştır.
11. Partinin 2022 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2022 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmiştir.

A. Gelirlerin Íncelenmesi 
1. Genel Merkez Gelirleri 
12. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 537.920,78 TL olup bu tutarın 536.781,82 TL'si bağışlardan, 920 TL'si üye giriş aidatlarından, 218,96 TL'si sahşgelirlerinden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin geçen yıldan devreden nakit toplamının 10.720,94 TL, yıl sonu borç tutarının 816,33 TL olduğu anlaşılmıştır.
13. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.


2. il Örgütleri Gelirleri 
14. Partinin il örgütlerinin gelirleri toplamı 1.168.760,63 TL olup bu tutarın 2.720TL'si üye giriş aidatlarından, 6.000 TL'si üye yıllık aidatlarından, 1.109.216,72 TL'si bağışlardan, 20.280 TL'si yardımlardan ve 543,91 TL'si sair gelirlerden oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin geçen yıldan devreden nakit toplamının 20.310,79 TL, yıl sonundaki borçtoplamının 9.151,50 TL olduğu görülmüştür.

15. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapıan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin Incelenmesi 
1. Genel Merkez Giderleri 
16. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 532.823,85 TL olup bu tutarın 39.904,49TL'si personel giderlerinden, 306.210 TL'si kira giderlerinden, 2.594,75 TL'si temsil ağırlama giderlerinden, 2.398,12 TL'si kırtasiye giderlerinden, 26.832,60 TL'si isınma giderlerinden, 49.000 TL'si teşkilata yardım giderlerinden, 7.132,57 TL'si basın yayın giderlerinden, 1.242 TL'si vergi ve noter giderlerinden, 57.795,96 TL'si danişmanlık giderlerinden, 2.670,80 TL'si geçen yıldan kalan borç ödemelerinden, 1.016,26 TL'si sair giderlerden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin gelecck yıla devreden nakit toplamının 7.461,88 TL, yıl sonu alacak toplamının 9.172,32 TL olduğu görülmüştür.
17. Parti Genel Merkezinin defter kayitları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. il Örgütleri Giderleri 
18. Partinin il örgütlerinin giderleri toplamı 1.165.524,31 TL olup bu tutarın 222.000TL'si personel giderlerinden, 485.527,50 TL'si kira giderlerinden, 16.964,65 TL'si kirtasiye giderlerinden, 9.554,76 TL'si haberleșme giderlerinden, 75.406,18 TL'si isinma giderlerinden, 112.162,49 TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden, 40.614,49 TL'si teşkilata yardim giderlerinden, 55.046,77 TL'si seyahat giderlerinden, 32.752 TL'si basın yayin giderlerinden, 212,69 TL'si vergi giderlerinden, 20.000 TL'si seçim giderlerinden, 95.282,78TL'si sair giderlerden oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin gelecek yıla devreden nakit toplamının 18.498,16 TL, yıl sonu alacaklar toplamının 14.200 TL olduğu görülmüştür.
19. Parti il örgütlerinin defter kayitları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarinın Íncelenmesi 
20. Partinin 2022 yili defter ve belgeleri üzerinde yapilan inceleme neticesinde herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır 
IV. SONUÇ
Doğru Partinin 2022 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

Partinin 2022 yıli kesin hesabında gösterilen 1.706.681,41 TL gelir, 9.967,83 TL y1sonu borç toplami, 31.031,73 TL bir önceki yıldan devreden nakit toplamı ile 1.698.348,16TL gider, 23.372,32 TL yil sonundaki alacaklar, 2.670,80 TL bir önceki yıldan devreden borç,25.960,49 TL gelecek yıla devreden nakit toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru,denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna 7/5/2025tarihinde OYBİRLİĞiYLE karar verildi.

Başkan Başkanvekili Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Hasan Tahsin GÖKCAN Basri BAĞCI 
Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERiNOĞLU Selahaddin MENTEŞ
Üye Üye Üye İrfan FIDAN Kenan YAŞAR Muhterem INCE 
Üye Üye Üye Yılmaz AKÇİL Ömer ÇINAR Metin KIRATLI