İç Sularda Çalışan Gemi ve Su Araçları Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2024-09-11

11 Eylül 2024 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 32659
YÖNETMELİK
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından:
İÇ SULARDA ÇALIŞAN GEMİ VE SU ARAÇLARI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; iç sularda çalışan gemi
ve su araçlarının denetim ve belgelendirme işlemlerini yapmak, gemi ve su
araçlarının inşası, tadilatı, bakım-onarımı, ölçümü ve kaydı ile bu gemi ve
su araçlarında çalışacak asgari personel sayısı ve personele ait
yeterliklerin, eğitimlerin, sınavların, belgelendirilmelerin, sağlık
durumlarının ve elektronik kayıt işlemlerinin belirlenmesine ilişkin usul
ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, iç sularda çalışan ticari gemi
ve su araçları ile bu gemi ve su araçlarının asgari personel donatımı ve
çalışan personelini kapsar.
(2) Seferi kısmen de olsa denizde geçen gemi ve su
araçları bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
(3) Tatvan Liman Başkanlığı idari sınırlarında
çalışan gemi ve su araçları, bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
(4) Devletin ve kolluk birimlerinin kullanımında
bulunan ve ticari faaliyet göstermeyen gemi ve su araçları ile askeri gemi
ve su araçları bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 10/7/2004 tarihli ve 5216
sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesi, 3/7/2005 tarihli ve
5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesi, 26/9/2011 tarihli ve 655
sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 478 inci ve 490 ıncı
maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bağlama kütüğü: Gemi, deniz ve su aracının
kaydedildiği, ana ve yardımcı kütüklerden oluşan elektronik kayıt sistemini
ve bağlama kütüğü dosyasını,
b) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
c) Başlangıç sörveyi: İç suya elverişlilik
belgesi/su aracı uygunluk belgesi düzenlenmesine yönelik olarak, kara ve su
üstü sörveyi yapılarak gemi veya su aracının tahsis edildiği hizmete uygun
olup olmadığının sörveyini,
ç) Belediye başkanlığı: Gemi ve su aracının denetim
ve belgelendirme işlemlerini yapmak üzere İdarece yetkilendirilmiş belediye
başkanlığını,
d) COLREG: 11/3/2024 tarihli ve 8258 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Denizde Çatışmayı Önleme
Yönetmeliğini,
e) Fribord boyu: Omurganın üstünden ölçülen en
küçük kalıp derinliğinin %85’indeki su hattı üzerindeki toplam boyun %96’sı
veya daha büyük ise, aynı su hattı üzerinde baş bodoslamanın ön yüzünden
dümen rodu eksenine kadar olan uzunluğu,
f) Gemi: Adı, tonilatosu ve kullanma amacı ne
olursa olsun iç suda kürekten başka aletle yola çıkabilen ve ticari amaçla
kullanılan her tekneyi,
g) Gemi sevk ve idarecisi: İç sularda çalışan
gemiyi sevk ve idare eden kişiyi,
ğ) Gemi yaşı: Omurganın konulma veya blok
inşaatının başlangıç tarihinden itibaren hesaplanan zamanı,
h) İç su: Tabii ve suni göller, baraj gölleri,
dalyan ve nehirleri,
ı) İç suya elverişlilik belgesi: İç sularda çalışan
gemilerden bu Yönetmelik gereklerini sağlayanlara düzenlenen ve şekli
İdarece belirlenen belgeyi,
i) İdare: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik
Genel Müdürlüğünü,
j) Liman başkanlığı: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Bölge Liman başkanlıkları ile Liman başkanlıklarını,
k) Su aracı: İç sularda tahsis edildiği gayeye
uygun olarak kullanılan, suda yüzebilen, gemi dışındaki ticari amaçla
kullanılan her türlü vasıtayı,
l) Su aracı uygunluk belgesi: İç sularda çalışan su
araçlarından bu Yönetmelik gereklerini sağlayanlara düzenlenen ve şekli
İdarece belirlenen belgeyi,
m) Tam boy: 12/3/2009 tarihli ve 27167 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Gemilerin Tonilatolarını Ölçme Yönetmeliğinde
tanımlanan tam boyu,
n) Yolcu gemisi: On ikiden fazla yolcu taşıyan
ticaret gemisini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Görevler ve Sorumluluklar, İnşa ve Tadilat, Ölçüm
ve Kayıt
Görev,
yetki ve sorumluluklar
MADDE 5- (1) İç sularda çalışan gemi ve su araçlarının bağlama
kütüğüne kaydı için başvurular İdarece yetkilendirilmiş belediye
başkanlığına yok ise ilgili liman başkanlığına yapılır.
(2) Tam boyu on beş metre ve üzerindeki gemi ve su
araçları ile boyuna bakılmaksızın yolcu gemilerinin belgelendirme işlemleri
ilgili liman başkanlıklarınca yapılır. İç sulardaki yetkili liman
başkanlıkları listesi İdarenin internet sitesinde yayımlanır.
(3) Tam boyu on beş metrenin altındaki yolcu gemisi
hariç gemi ve su araçlarının belgelendirme işlemleri belediye başkanlıkları
tarafından, yetkili belediye başkanlığı yoksa ilgili liman başkanlığı
tarafından yapılır.
(4) 25/9/2014 tarihli ve 29130 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Bağlama Kütüğü Uygulama Yönetmeliği kapsamında
belediye başkanlıkları bağlama kütüğü kayıt işlemleri ile denetim ve
belgelendirme işlemleri için İdare tarafından yetkilendirilir.
(5) Belediye başkanlıklarında denetim ve
belgelendirme işlemleri, lisans, ön lisans mezunu veya denizcilik meslek ve
teknik liselerinin denizcilik alanları ile gemi yapım alanları mezunu
personel tarafından gerçekleştirilir. Söz konusu personel, ilgili liman
başkanlığı tarafından gemi denetimi ve belgelendirmesi hakkında en az üç
gün süreli teorik ve pratik eğitime tabi tutulmuş ve sertifikalandırılmış
olmalıdır. Sertifikalandırılmış personel, yetkisinin devamı için iki yılı
geçmeyen aralıklarla iki gün süreli yenileme eğitimine tabi tutulur.
(6) Belediye başkanlıklarında denetim ve
belgelendirme konularında sertifikalandırılmış personelin herhangi bir
sebeple görev değişikliği, görevden ayrılması veya yeni personel
görevlendirilmesi gibi durumlarda; on beş iş günü içerisinde yeni
görevlendirilecek personel bilgileri ile ilgili liman başkanlığına bilgi
verilerek yeni eğitim programı yapılır. Aksi durumda, belediye başkanlığının
yetkisi, yeni personel sertifikalandırılıncaya kadar askıya alınır.
(7) Belediye başkanlığı, sorumluluk sahası
içerisinde bulunan gemi ve su araçlarının denetim ve belgelendirme
faaliyetlerini bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yerine getirir.
(8) İdare, gerekli gördüğü hallerde belediye
başkanlığına vermiş olduğu yetkiyi iptal ederek farklı bir belediye
başkanlığına veya söz konusu iç su bölgesinde ilgili liman başkanlığına
geçici veya daimî yetkilendirme yapabilir.
(9) İç sularda çalışan araç ve/veya yolcu
taşımacılığı yapan gemi ve su araçlarının; bilet ücreti ve tarifelerini,
zaman ve güzergahları ile durak ve park yerlerini ilgili belediye
başkanlıkları belirler. Birden fazla belediye başkanlığı sınırlarında
yapılan seferler için bu fıkrada belirtilen hususlar, hat sahibinin
çalışma/iş yeri açma ruhsatı aldığı belediye başkanlığı tarafından
belirlenir.
Gemi ve
su araçlarının inşası, tadilatı, bakım-onarımı, ölçümü ve kaydı
MADDE 6- (1) Bu Yönetmelik kapsamında gemi ve su
araçlarının inşa, tadilat ve bakım-onarımları 7/11/2015 tarihli ve 29525
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemi ve Su Araçlarının İnşa, Tadilat ve
Bakım-Onarım Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır.
(2) İç sularda çalışan gemi ve su araçları,
Gemilerin Tonilatolarını Ölçme Yönetmeliği hükümleri uyarınca tonilato
belgesi almak zorundadır.
(3) İç sularda çalışan gemi ve su araçlarının
kaydı, kaydın değiştirilmesi, satışı, terkini ve yenilenmesi Bağlama Kütüğü
Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır. Sicile kaydı zorunlu olan
gemi ve su araçlarının kaydı, kaydın değiştirilmesi, satışı, terkini ve
yenilenmesi, liman başkanlıklarının bağlı olduğu sicil limanında 13/1/2011
tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri
kapsamında yapılır.
(4) Gemi ve su araçlarının sahibi veya kanuni
temsilcisi iç suya elverişlilik belgesi/su aracı uygunluk belgesi almak
için belediye başkanlığına, İdarece yetkilendirilmiş belediye başkanlığı
yok ise ilgili liman başkanlığına başvurur. Tam boyu on beş metre ve
üzerindeki gemi ve su araçları ile boyuna bakılmaksızın yolcu gemilerinde
başvuru doğrudan liman başkanlığına yapılır. Başvuruya istinaden başlangıç
sörveyi kapsamında yapılan denetim sonucunda, tekne, makine ve genel
donatım bakımından bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uygun durumda olduğu
anlaşılan gemi ve su araçlarına liman başkanlığı/belediye başkanlığı
tarafından beş yıl geçerli iç suya elverişlilik belgesi/su aracı uygunluk
belgesi düzenlenir ve bu belge belediye başkanı veya liman başkanı
tarafından imzalanarak talep sahibine verilir.
(5) 18/1/2017 tarihli ve 29952 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Gemiler İçin Yetkilendirilmiş Kuruluşlar Yönetmeliği
kapsamında yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından düzenlenmiş geçerli klas
sertifikasına sahip gemi ve su araçlarına, ayrıca kara ve su üstü sörveyi
yapılmadan, ilgili liman başkanlığı tarafından klas durum sörvey raporunda
yazılı süre için, iç suya elverişlilik belgesi/su aracı uygunluk belgesi
düzenlenir. Ancak yetkilendirilmiş kuruluşların kurallarının denetleme dışında
bıraktıkları kısımların denetlenmesi bu Yönetmelik hükümlerine göre
yapılır.
(6) İç suya elverişlilik belgesi/su aracı uygunluk
belgesi, yolcu gemileri hariç olmak üzere tam boyu on beş metrenin
altındaki gemi ve su araçları için ihtiyaridir ve donatanın talebi olması
halinde düzenlenir.
(7) İç suya elverişlilik belgesi/su aracı uygunluk
belgesi alması zaruri olup belgesi olmayan yahut belgesinin süresi bitmiş
olan gemilerin faaliyetine izin verilmez. Faaliyet izni verilmeyenlere
yönelik takip ve kontrol liman başkanlıklarının idari sahasında liman
başkanlığınca diğer iç su alanlarında ise ilgili belediye başkanlığı
ve/veya kolluk kuvvetlerince yapılır.
(8) Herhangi bir sebeple bu Yönetmelikte belirtilen
niteliklerini kaybetmiş olan gemi veya su aracının iç suya elverişlilik
belgesi/su aracı uygunluk belgesi, belgeyi düzenleyen belediye başkanlığı
veya liman başkanlığı tarafından iptal edilir. Bahse konu gemi ve su
araçları tespiti yapan kurum/kuruluş tarafından ilgili belediye başkanlığı
veya liman başkanlığına bildirilir. Belgenin geçerlilik süresi içinde
niteliklerini kaybetmiş olduklarından şüphe edilen gemi ve su araçları aynı
süre içinde tekrar denetlenebilir.
(9) İç suya elverişlilik belgesi/su aracı uygunluk
belgesinin gemi ve su araçlarında bulundurulması zorunludur.
(10) İç sularda bulunan sahipsiz ve başıboş
teknelerin akıbeti, ilgili mülki idare amirliği başkanlığında kurulan ve
liman başkanlığı, belediye başkanlığı ve kolluk kuvveti temsilcilerinden
oluşan komisyon tarafından belirlenir.
(11) Fribord boyu yirmi dört metre ve üzerindeki
yük ve yolcu gemilerine ulusal yükleme sınırı belgesi verilir. Bu gemiler,
17/11/2009 tarihli ve 27409 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemilerin
Teknik Yönetmeliğinde yer alan yükleme sınırı ile ilgili hususlara uyarlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Gemi ve Su Araçlarının Denetimi
Gemi ve
su araçlarının genel denetim esasları
MADDE 7- (1) Yolcu kapasitesi on ikiden fazla olacak
şekilde belgelendirilecek gemilerin kapasitelerini Gemilerin Teknik
Yönetmeliğinde belirlenen esaslar dâhilinde ilgili liman başkanlıkları
belirler.
(2) Liman başkanlığı veya belediye başkanlığı
tarafından aşağıdaki esaslara göre gemi ve su araçlarının genel denetimi
yapılır:
a) İç suya elverişlilik belgesi düzenlenmesine yönelik
kara ve su üstü sörveyi ile gemi veya su aracının tahsis edildiği hizmete
uygun olup olmadığının tespiti için başlangıç sörveyi gerçekleştirilir.
b) Yolcu gemilerinde iç suya elverişlilik
belgesinin devamlılığını ve geminin tahsis edildiği hizmet için yeterliliğinin
uygunluğuna yönelik;
1) On yaşına kadar olanlarda kara sörveyi beş yılda
bir yapılır.
2) On yaş üzeri yolcu gemilerinde beş yılda bir
yapılan kara sörveyine ilave olarak iç suya elverişlilik belgesinin ikinci
ve üçüncü yıl dönümleri arasında kara sörveyi veya kamera ile su altı
sörveyi yapılır.
3) Beş yıllık belge geçerlilik süresinin her yıl
dönümünde su üstü sörveyi yapılır.
c) Yolcu gemisi haricindeki gemilerde iç suya
elverişlilik belgesinin devamlılığını ve geminin tahsis edildiği hizmet
için yeterliliğinin uygunluğuna yönelik;
1) Kara sörveyi beş yılda bir yapılır.
2) Tam boyu on beş metreden küçük olanlarda su üstü
sörveyi beş yılda bir yapılır.
3) Tam boyu on beş metre ve daha büyük olanlarda
beş yılda bir yapılan su üstü sörveyine ilave olarak, iç suya elverişlilik
belgesinin ikinci ve üçüncü yıl dönümleri arasında su üstü sörveyi yapılır.
ç) Su araçlarının su altı ve su üstü sörveyleri beş
yılda bir yapılır ve uygun durumda olduğu anlaşılanlara su aracı uygunluk
belgesi düzenlenir.
d) Kara, kamera ile su altı ve su üstü sörveyleri
için yıl dönümü tarihleri, iç suya elverişlilik belgesinin geçerliliğinin
sona erdiği ay ve günün her yıllık takvimde oluşturduğu tarihlerdir.
(3) Gemi veya su araçlarının sörvey aralığında
donatanın başlangıç sörveyi talep etmesi durumunda, başlangıç sörveyleri
yapılarak yeni belge düzenlenir.
(4) Belgenin ilk yayımlanmasından sonra gemi veya
su aracının, kaza veya olağan üstü nedenlerle karaya çekilmesi halinde
donatanın başlangıç sörveyi talep etmesi durumunda, başlangıç sörveyleri
yapılarak yeni belge düzenlenir. Başlangıç sörveyi talebi olmaması
durumunda mevcut belgenin geçerlilik tarihi esas alınır.
(5) Sörveylerin belirlenen tarih aralığında
yapılmadığı durumlarda iç suya elverişlilik belgesi/su aracı uygunluk
belgesi geçersiz olur. Bu durumda;
a) Zaman aralığı kaçırılan sörveyde sadece su üstü
sörveyi yapılması gerekiyor ise, su üstü sörveyi yapılarak eski belgenin
geçerlilik tarihine kadar yeni belge yayımlanır.
b) Zaman aralığı kaçırılan sörveyde kara ve su üstü
sörveyi yapılması gerekiyor ise kara sörveyi ve su üstü sörveyi yapılarak
eski belgenin geçerlilik tarihine kadar yeni belge yayımlanır. Bu durumda
yapılmayan sörvey kara ise kara sörveyi, kamera ise kamera ile su altı
sörveyi yapılır.
c) Bu fıkra kapsamında yapılan sörveyler mevcut
belgedeki bir sonraki sörvey aralığını değiştirmez ve düzenlenecek yeni
belgede mevcut sörvey aralıkları kullanılır.
Gemi ve
su araçlarının denetimi teknik kriterler
MADDE 8- (1) Kara sörveyi, aşağıda belirtilen hususlarla
ilgili olarak teknenin karada yapılan muayenesidir. Teknenin kara
sörveyinin yapılabilmesi için tekne karaya alınmış durumda ve omurga ile su
altında kalan yüzeylerinin ayrıntılı olarak incelenebilmesini temin etmek
için, zeminden itibaren yeterli bir yükseklik sağlanmış olmalıdır. Gemi ve
su araçlarına yapılacak kara sörveyinin kapsamı, aşağıda belirtilen
hususların, Gemilerin Teknik Yönetmeliğinin kara sörveyine yönelik
hükümleri doğrultusunda yapılan kontrolü şeklindedir:
a) Su alıcı ve verici bağlantıları, valfler ve
süzgeçler, borda boşaltım ağızları.
b) Kapılar, pencereler ve lumbuzların su geçmez ve
sızdırmazlığı, açma kapama sisteminin faal olarak çalıştığı.
c) Vardevelalar ve parampetlerin deformasyon ve
çürümesi.
ç) Demir, zincir, ırgat ve bağlama donanımları ve
güverte bağlantıları.
d) Hava firar, iskandil, havalandırma, doldurma
devresi ile diğer tüm boru bağlantı ve devrelerinin deformasyon ve
çürümesi.
e) Pervane ve kanatları.
f) Ana makine ve yardımcıların sabitleştirme
ekipmanları.
g) Dümen ve yelpazesi ile burç ve yatakları.
ğ) Geminin dış kaplamaları, postaları, kemereleri,
tülanileri, güverteleri, perdeleri, döşekleri gibi yapısal kısımlarda ve
elemanlarında deformasyon olup olmadığının gözle kontrolü, zayıflığından
şüphe edilen yerlerin yenilenmesi, ahşap teknelerde kalafatlamanın
yapıldıktan sonra macun ve boyası veya verniklenmesi, fiber teknelerde dış
kaplama temizliği yapılması ile tüm gemilerin su altı kesiminin koruyucu
boya ile boyanarak gerekli olan tutyaların yerlerine yerleştirilmesi.
h) Sac kalınlık ölçümleri, pervane ve şaft
kontrolleri ile demir ve zincirleri.
(2) Yolcu gemileri harici diğer gemi ve su
araçlarında sac kalınlık ölçümleri ile demir ve zincirlerin kontrolü on
senelik periyotlarda yapılır, ancak tuzluluk oranı binde on beşten yüksek
olan doğal göllerde bu fıkrada belirtilen istisnai hüküm uygulanmaz.
Geminin kondisyonundan şüphe edilen hallerde yeniden ölçüm talep
edilebilir.
(3) Su üstü sörveyi; tekne, makine, genel donanım,
can kurtarma, yangından korunma ve yangın söndürme durumu, seyir teçhizatı
ve haberleşme sistemi, sağlık koşulları, yük ve yolcu taşıma kapasiteleri,
çevre kirliliğini önleme donanımları ile diğer seyir emniyeti gibi
konularda iç suya elverişlilik belgesi/su aracı uygunluk belgesine yönelik
hususların kontrolü şeklindedir. Bu kontrol Gemilerin Teknik Yönetmeliği
eklerinde yer alan sörvey listelerinden idari liman seferi yapan gemiler
için istenen gerekliliklere uygun olarak yapılır.
(4) 6 ncı maddenin beşinci fıkrası hükmü
kapsamında, yetkilendirilmiş kuruluşlarca düzenlenmiş klas sertifikası
uyarınca iç suya elverişlilik belgesi/su aracı uygunluk belgesi alan gemi
ve su araçları, belgelerinin geçerlilik süresi içerisinde klas
sertifikasının geçerliliğini yitirmesi halinde, başlangıç sörveyine esas
denetimlerle yeniden belgelendirilir.
(5) Ulusal yükleme sınırı belgesi sörveyleri, iç
suya elverişlilik belgesi sörveyleri periyodunda yapılır.
Gemi ve
su araçlarının denetimine dair diğer hususlar
MADDE 9- (1) Gemi ve su araçlarının iç suya elverişlilik
belgesi/su aracı uygunluk belgesinde belirtilen şartlarına uygunluğunun
devamından gemi sevk ve idarecisi ile gemi ve su aracı sahibi müteselsilen
sorumludur. İç suya elverişlilik belgesi/su aracı uygunluk belgesinde
belirtilen şartları etkileyecek tadilat ve değişimler ilgili liman başkanlığı
veya belediye başkanlığı izni olmadan yapılamaz. Başvuru, iç suya
elverişlilik belgesi/su aracı uygunluk belgesini düzenleyen kuruma yapılır.
Ancak Gemi ve Su Araçlarının İnşa, Tadilat ve Bakım-Onarım Yönetmeliği
kapsamında yapılacak tadilat işlemlerinde başvuru ilgili liman başkanlığına
yapılır.
(2) Gemi ve su araçları belgelerinde yazılı cins
için belirlenmiş faaliyetler dışında kullanılamaz.
(3) Bu Yönetmelik kapsamında yapılan denetimlerde
tespit edilen eksikliklerin giderildiğinin kontrolüne yönelik olarak
yapılan ilk denetim için herhangi bir sörvey ücreti alınmaz. Ancak sonraki
her bir denetimde sörvey yapılan geminin iç suya elverişlilik belgesi/su
aracı uygunluk belgesi harcı kadar ilave ücret Bakanlık Döner Sermaye
İşletme Dairesi Başkanlığı hesabına yatırılır.
(4) İç sularda faaliyet göstermek üzere
belgelendirilen gemi ve su araçları, belgelerinde belirtilen araç ve/veya
yolcu sayısı ile yük kapasitesini aşamaz. Gemi ve su aracının bu fıkraya
uygun olarak işletilmesinden gemi sevk ve idarecisi ve donatan sorumludur.
(5) Gemi ve su araçlarının teknik yapısı ve
özellikleri, seyir mesafesi, iç su yolunun dalga, akıntı, derinlik gibi
hidrografik özellikleri, iç su yolundaki gemi ve su aracı trafiği, geminin
seyir güzergahındaki emniyetli su derinliği ve yanaşacağı
iskele-rıhtım-kıyı tesisinin bulunduğu alandaki su derinliği hususları göz
önüne alınarak, her durum için ayrıca olmak üzere, İdare veya İdarenin onayıyla
liman başkanı istisnai düzenleme yapabilir.
(6) Gemi ve su araçlarının belgelendirme işlemi
İdarenin kurmuş olduğu elektronik belge yönetim sistemi üzerinden yapılır.
Sistemde yer almayan belgeler elle (manuel olarak) düzenlenebilir.
(7) Bu Yönetmelikte yer almayan hususlarda
Gemilerin Teknik Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Çevre
denetimi
MADDE 10- (1) İç sularda kullanılacak gemi ve su araçlarında
oluşabilecek her türlü atık su ve sintine suyunun arıtıldıktan sonra bile
içme ve kullanma suyu rezervuarına boşaltılması yasaktır.
(2) Gemi ve su araçlarında oluşan çöp, pis su ve
sintine suyu gibi yağlı atıkların iç sulara boşaltımı veya deşarjı
yasaktır. Bu atıkların su çevresini kirletmeyecek şekilde depolanmasının
sağlanması ve bertarafı ile ilgili 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre
Kanunu ile ilgili mevzuatta tanımlanan usul ve esaslara uyulması
zorunludur.
(3) Gemi ve su araçlarında tehlikeli yüklerin
taşınmasına ilişkin hususların denetimi liman başkanlıklarının idari
sahasında liman başkanlığınca diğer iç su alanlarında ise liman başkanlığı,
ilgili belediye başkanlığı ve/veya kolluk kuvvetlerince yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gemi Personelinin Yeterlik Başvuru, Sınav,
Belgelendirme ve Kütükleme İşlemleri
Gemi
personeli yeterlik başvuru şartları
MADDE 11- (1) İç sularda çalışan gemi ve su araçları,
gemi/makine sevk ve idare belgesi ile kıdemli gemi/makine sevk ve idare
belgesi sahibi gemiadamları tarafından sevk ve idare edilir.
(2) Ek-1 (A)’da yer alan gemi sevk ve idare belgesi
(GSİB) ile Ek-1 (C)’de yer alan makine sevk ve idare belgesini (MSİB) almak
isteyenler, on sekiz yaşını doldurmuş ve en az ilköğretim mezunu olmak
kaydıyla; Ek-1 (B)’ de yer alan kıdemli gemi sevk ve idare belgesi (KGSİB)
ile Ek-1 (D)’ de yer alan kıdemli makine sevk ve idare belgesini (KMSİB)
almak isteyenler ise, gemi sevk ve idare belgesi/makine sevk ve idare
belgesi ile iki yıl hizmet yapmak ve sınırlı vardiya zabitliği/sınırlı
makine zabitliği kursunu İdare tarafından yetkilendirilmiş bir eğitim
kurumunda başarı ile bitirmek kaydıyla, belediyeye, bir dilekçe ile
birlikte aşağıdaki belgeleri sunmaları gerekir:
a) T.C. kimlik belgesi.
b) Öğrenim belgesi örneği.
c) Sağlık raporu.
ç) İki adet fotoğraf.
d) Kıdemli gemi sevk ve idare belgesi için, gemi ve
su araçlarında iki yıl görev yaptığına dair liman başkanlığı, belediye veya
donatan tarafından onaylanmış hizmet belgesi, Sosyal Güvenlik Kurumu
priminin yatırıldığına dair belge ve sınırlı vardiya zabitliği kurs başarı
belgesi.
e) Kıdemli makine sevk ve idare belgesi için, gemi ve
su araçlarında iki yıl görev yaptığına dair liman başkanlığı, belediye veya
donatan tarafından onaylanmış hizmet belgesi, Sosyal Güvenlik Kurumu
priminin yatırıldığına dair belge ve sınırlı makine zabitliği kurs başarı
belgesi.
f) 10/2/2018 tarihli ve 30328 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliğinde
gemiadamı olabilme şartlarından adli sicil gereklerini sağladığını gösterir
adli sicil kaydı.
(3) Gemi personeli, gemi adamları ilgili mevzuatına
göre birden fazla yeterliğe sahip olabilir ancak bir gemide aynı anda
birden fazla yeterlikle çalışamaz.
(4) Talepleri halinde;
a) Balıkçı gemisi kaptanı ile gemici ve üstü
yeterliklere sahip gemiadamlarına GSİB,
b) Yağcı ve üstü yeterliklere sahip gemiadamlarına
MSİB,
c) Sınırlı vardiya zabiti ve üstü yeterliklere
sahip gemiadamlarına KGSİB,
ç) Sınırlı makine zabiti ve üstü yeterliklere sahip
gemiadamlarına KMSİB,
doğrudan düzenlenir.
Eğitim,
sınav ve belgelendirme
MADDE 12- (1) Belediye, 11 inci maddede belirtilen şartları taşıyan
isteklilerin sundukları belgelerin belediyece onaylı birer suretini,
eğitimin ve sınavın yapılacağı tarihten en az on beş gün önce ilgili liman
başkanlığına gönderir.
(2) Gemi/makine sevk ve idare belgesi ile kıdemli
gemi/makine sevk ve idare belgesi eğitim ve sınavları, ilgili liman
başkanlığının belirlediği, birisi başkan olmak üzere sınırlı vardiya
zabiti/makinisti ve üzeri bir yeterliğe sahip denizcilik sörvey mühendisi,
denizcilik uzmanı, mühendis veya uzman unvanına sahip asgari iki personel ile
ilgili belediye başkanlığından bir temsilcinin katılımıyla oluşan komisyonu
marifetiyle yapılır. Eğitim ve sınavlar ilgili liman başkanlığında veya
liman başkanlığınca uygun görülen yerde yapılır. Ancak İdare eğitim ve
yazılı sınavın gerekli nitelikleri haiz uzman ve personelin bulunduğu daha
yakın bir liman başkanlığında veya yetkili belediye sınırlarında
yapılmasına karar verebilir.
(3) Gemi/makine sevk ve idare belgesi sınavları
yazılı ve uygulama sınavı olarak, kıdemli gemi/makine sevk ve idare belgesi
sınavları ise sadece yazılı sınav olarak yapılır.
(4) Eğitim ve sınavlar ilgili liman başkanlığı
tarafından yılda en az iki defa nisan ve ekim ayları içerisinde bu
Yönetmelik hükümlerine göre yapılır. Gerekli görülen durumlarda ilave
eğitim ve sınav yapılabilir. Eğitimler en az otuz iki saatten oluşur ve
aşağıdaki konuları içerir:
a) Gemi sevk ve idare belgesi için; COLREG
kuralları, seyir, gemicilik, haberleşme, iç sularda emniyet, yolcu ve araç
emniyeti.
b) Kıdemli gemi sevk ve idare belgesi için; COLREG
kuralları, seyir, gemicilik, haberleşme, iç sularda emniyet, yolcu ve araç
emniyeti, yük işlemleri ve gemi stabilitesi, ana/yardımcı makineler ve
güncel mevzuat.
c) Makine sevk ve idare belgesi için; ana
makine/yardımcı makineler operasyon ve bakımı, elektrik, makine
operasyonları, yakıt alımı, sintine/pis su tahliyesi, iç sularda emniyet,
yolcu ve araç emniyeti.
ç) Kıdemli makine sevk ve idare belgesi için; ana
makine/yardımcı makineler operasyon ve bakımı, elektrik, makine
operasyonları, yakıt alımı, sintine/pis su tahliyesi, iç sularda emniyet,
yolcu ve araç emniyeti ve güncel mevzuat.
(5) Eğitim akabinde en az elli sorudan oluşan, dört
seçenekli, çoktan seçmeli test yöntemiyle yazılı sınav yapılır. Yazılı
sınavda başarılı olmak için yüz üzerinden en az altmış puan almak gerekir.
(6) Yazılı sınavda başarılı olan adaylara yönelik,
gemi/makine sevk ve idare belgesi için liman başkanlığı ve belediye
başkanlığınca belirlenecek olan bir gemide ayrıca bir uygulama sınavı
yapılır. Uygulama sınavı, sınav komisyonu tarafından adaylara ayrı ayrı
olacak şekilde, güverte için dümen tutma, genel denizcilik bilgisi ve
uygulamaları, manevra, COLREG konuları; makine için ise makine
operasyonları, elektrik, yağ-yakıt işlemlerini içeren konular üzerinden
yapılır. Uygulamalı tekne kullanma sınavında başarılı olmak için yüz
üzerinden en az altmış puan almak gerekir. Uygulama sınavında başarılı olan
adaylar gemi/makine sevk ve idare belgesi almaya hak kazanırlar.
(7) Sınav sonuçları ilgili liman başkanlığında ilan
edilir.
(8) Sınavı kazananlar için, ilgili liman
başkanlığında evrakların muhafaza edildiği bir sicil dosyası ve personel
kütüğü oluşturulur. Gemi/makine sevk ve idare belgesi veya kıdemli
gemi/makine sevk ve idare belgesi almaya hak kazananlar ya da yenileme talepleri
olumlu karşılananlar için, ilgili liman başkanlığı söz konusu belgeyi
düzenleyerek doğrudan teslim eder.
(9) Bu madde kapsamındaki uygulama sınavı hariç
olmak üzere diğer eğitim ve sınavlar, İdare tarafından elektronik ortamda
da yapılabilir.
(10) Gemi/makine sevk ve idare belgeleri ile
kıdemli gemi/makine sevk ve idare belgeleri beş yıl geçerlidir. Bu sürenin
bitiminde, talep edilmesi ve bu Yönetmelik kapsamındaki gemi ve su
araçlarında belge süresi içerisinde en az on iki ay görev yaptığına veya başvuru
tarihi itibarıyla son altı ay içerisinde üç ay görev yaptığına dair liman
başkanlığı, belediye veya donatan tarafından onaylanmış hizmet belgesi,
Sosyal Güvenlik Kurumu priminin yatırıldığına dair belge ile son altı ay
içerisinde alınmış sağlık raporu sunulması halinde belgeler yenilenir.
(11) Gemi/makine sevk ve idare belgesi ile kıdemli
gemi/makine sevk ve idare belgesi almak isteyen adaylar tarafından Bakanlık
Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığı hesabına eğitim ve sınav ücreti,
sınavlardan başarılı olup belge almaya hak kazananlar tarafından ise belge
ücreti yatırılır. Ücret tutarları Bakanlık Oluru ile belirlenir.
Personel
kütük defteri
MADDE 13- (1) Gemi/makine sevk ve idare belgesi veya kıdemli
gemi/makine sevk ve idare belgesini vermekle görevli liman başkanlıklarınca
Ek-2’de yer alan Gemi ve Su Aracı Personel Kütük Defteri tutulur.
(2) Bu deftere, gemi/makine sevk ve idarecisinin
belgesinde yazılı kayıtlar ile sonraki belge işlemleri yazılır.
(3) Personel kütük defteri İdare tarafından kurulan
elektronik sistem üzerinden tutulabilir.
İç
sularda çalışacak geminin personel donatımı
MADDE 14- (1) İç sularda çalışacak ticari gemilerde asgari
personel donatımı Ek-3’te yer alan tabloya göre yapılır.
(2) Ek-3’te yer alan tabloya ilişkin olarak,
aşağıda belirtilen ilave gereklilikler uygulanır veya istisnai hükümler
tatbik edilebilir:
a) On ikiden fazla yolcu taşıyan gemilerde her yüz
(dahil) yolcu kapasitesi için yukarıdaki listeye bir GSİB yeterliğinde
personel ilave edilir.
b) Kıdemli gemi sevk ve idare belgesini haiz
personel yerine, sınırlı vardiya zabiti ve üstü yeterlik belgesini haiz
personel ile de donatım sağlanabilir.
c) Kıdemli makine sevk ve idare belgesini haiz
personel yerine, sınırlı makine zabiti ve üstü yeterlik belgesini haiz
personel ile de donatım sağlanabilir.
ç) Gemi sevk ve idare belgesini haiz personel
yerine, balıkçı gemisi güverte tayfası veya gemici ve üstü yeterlik
belgesini haiz personel ile de donatım sağlanabilir.
d) Makine sevk ve idare belgesini haiz personel
yerine, yağcı ve üstü yeterlik belgesini haiz personel ile de donatım
sağlanabilir.
e) Kısa mesafe telsiz (KMT) belgesini haiz personel
yerine, GMDSS sınırlı telsiz operatörü belgesi (ROC) ve üstü yeterlik
belgesini haiz personel ile de donatım sağlanabilir.
f) Herhangi bir çalışanda KMT belgesi mevcut ise,
ayrıca KMT belgeli bir personel aranmaz.
g) Yolcu gemileri hariç olmak üzere on metreden
küçük ticari tekneler amatör denizci belgesini (ADB) haiz personel ile donatılabilir.
(3) Su araçları, en az bir GSİB ile donatılır.
Kürekli
tekne kullanıcıları
MADDE 15- (1) Tam boyu beş metreden küçük olmak kaydıyla,
devamlı olarak kürekle sevk ve idare edilecek kadar küçük olan motorsuz ve
yelkensiz tekneleri idare edeceklerin herhangi bir yeterlik belgesine sahip
olmaları zorunlu değildir.
Sağlık
yoklaması
MADDE 16- (1) Gemi/makine sevk ve idare belgeleri ile
kıdemli gemi/makine sevk ve idare belgelerini alabilmek için sunulması
gereken sağlık raporunda, ilgili mevzuata göre B sınıfı sürücü belgesinin
düzenlenmesinde esas alınan sağlık şartları aranır. Sürücü olabileceğine
dair sağlık raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarından alınacak olan
sağlık raporları beş yıl süre ile geçerli kabul edilir. Gemi/makine sevk ve
idarecileri ilk belge alırken Sağlık Bakanlığının ilgili mevzuat
hükümlerine göre sağlık yoklaması yaptırır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
İdari Yaptırımlar
Gemi ve
su araçlarının gözetimi
MADDE 17- (1) Gemi veya su araçları; bağlı oldukları
rıhtımda, iskelede, tesiste ve demirde kaptanı, sahipleri veya işleticileri
tarafından emniyet açısından devamlı göz önünde ve kontrol altında
bulundurulur.
(2) Can ve mal emniyeti ile çevre güvenliğine bir
tehdit oluşturabilecek durumlarda ise, gemi veya su aracının sahibi veya
işleticisi gerekli olduğu zamanlarda asgari GSİB yeterliğine sahip bir
gözcü görevlendirir. Bu araçlar, havanın karanlık olduğu saatlerde
aydınlatılır.
(3) İç sularda tehlikeli yükler özel kaplar ve
ambalajlar içerisinde, vagonlara veya kamyonlara yüklenmiş olarak ve taşıyan
ile taşıtan tarafından gerekli emniyet tedbirleri alınmak kaydıyla;
tehlikeli yük kara taşıtlarının sürücüleri hariç olmak üzere üzerinde yolcu
bulunmayan gemi ve su araçları ile taşınır. Bu taşıma, ilgili liman
başkanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yapılır.
(4) Gemi ve su araçlarının sevk ve idarecisi ile
sahip ve işleticileri, bu maddede belirtilen konularda ilgili belediye
başkanlığına veya liman başkanlığına karşı doğrudan sorumludur.
İdari
para cezaları ve diğer idari tedbirler
MADDE 18- (1) Aşağıda belirtilen ihlallerin tespit edilmesi
durumunda gemi veya su aracının donatanına, yine aşağıda belirtilen
tutarlarda idari para cezası uygulanır:
a) 6 ncı maddenin yedinci fıkrasına aykırı
davranılması durumunda beş bin Türk Lirasından elli bin Türk Lirasına
kadar.
b) 9 uncu maddenin ikinci fıkrasına aykırı
davranılması durumunda beş bin Türk Lirasından elli bin Türk Lirasına
kadar.
c) 9 uncu maddenin dördüncü fıkrasına aykırı davranılması
durumunda beş bin Türk Lirasından elli bin Türk Lirasına kadar.
ç) 14 üncü maddeye aykırı davranılması durumunda
dört bin Türk Lirasından kırk bin Türk Lirasına kadar.
d) 17 nci maddenin üçüncü fıkrasına aykırı
davranılması durumunda üç bin Türk Lirasından otuz bin Türk Lirasına kadar.
(2) Bu madde kapsamında tespit edilen
uygunsuzlukların donatan talimatı ile gerçekleşmesi gemiyi sevk ve idare
eden kaptanın sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Gemiyi sevk ve idare eden
kaptana bu cezaların üçte biri ayrıca verilir. Bu maddede belirtilen idari
para cezaları ilgili liman başkanlığı tarafından uygulanır. Belediye
başkanlığı veya kolluk kuvvetlerince yapılan denetim neticesinde, idari
para cezasını gerektirecek bir fiilin tespiti halinde tutulan tutanak ve
toplanan diğer deliller ile birlikte ceza işlemi yapılmak üzere ilgili
liman başkanlığına gönderilir.
(3) 10 uncu maddenin birinci ve ikinci fıkralarına
yönelik aykırılık tespit edilmesi halinde ilgili gemi veya su aracına
yönelik tutanak tutulur, kanıt niteliğindeki unsurlar kayıt altına alınır
ve gerekli bildirimler ivedilikle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl
Müdürlüklerine yapılır.
(4) Bu madde kapsamında belirtilen idari para
cezaları, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, 4/1/1961 tarihli ve
213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca tespit ve ilan olunan
yeniden değerleme oranında artırılır.
(5) Verilen idari para cezaları tebliğinden
itibaren bir ay içerisinde ödenir.
(6) İdari yaptırımların uygulanmasına ilişkin diğer
hususlarda 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununda yer alan
esaslar dikkate alınır.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
İç
sularda denetim faaliyetleri
MADDE 19- (1) İç sularda çalışan gemi ve su araçları, gemide
bulunması gereken belgeler ve teçhizat, gerçekleştirilen faaliyet için
belgesinde kayıtlı cinse uygunluğu, araç ve/veya yolcu sayısı ile yük
kapasitesi, gemiadamı donatımı ve çevre kirliliği hususları bakımından
liman başkanlıkları, yetkili belediye başkanlıkları ve sorumlu bulunan
genel kolluk birimince denetlenir.
Bayrak
çekme yükümlülüğü
MADDE 20- (1) Gemi ve su araçları güneşin doğuşu ile batışı
arasında Türk Bayrağı çekmek zorundadır. Seyir halinde olan gemi ve su
araçları bayraklarını geceleri de çekili bırakabilirler.
Gemi ve
su araçlarının adı
MADDE 21-
(1) Gemi ve su araçlarının adı ve
bağlama kaydı bilgileri, Bağlama Kütüğü Uygulama Yönetmeliğinin 11 inci
maddesi ve 6102 sayılı Kanunun 939 uncu maddesine uygun olarak yazılır.
Özel
teknelere ilişkin hükümler
MADDE 22- (1) İç sularda faaliyet gösteren özel teknelerin
donatımı ve bunları kullanacak kişilerin yeterlikleri, eğitim ve sınavları
ile belgelendirilmeleri hususunda, 18/1/2023 tarihli ve 32077 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Özel Teknelerin Donatımı ve Özel Tekneleri Kullanacak
Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 23- (1) 31/10/2010 tarihli ve 27745 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İç Sularda Çalışan Gemi ve İç Su Araçları Yönetmeliği
yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) İç sulardaki gemi ve
su araçlarının mevcut belgeleri, yıllık sörvey hükümlerine uyulması
kaydıyla müteakip başlangıç sörveyine kadar geçerlidir.
(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce
İdare tarafından yetkilendirilmiş belediye başkanlıklarının yetki ve
sorumlulukları devam eder.
(3) 5 inci maddenin beşinci fıkrasında aranan
eğitim kriterlerini haiz personeli bulunmayan yetkilendirilmiş mevcut
belediye başkanlıklarına gerekliliği sağlamaları için bir defalığına altı
ay süre verilebilir.
(4) 14 üncü maddede belirtilen gemilerin personel
donatımı gerekliliği hükümleri 1/3/2025 tarihine kadar uygulanmaz.
Yürürlük
MADDE 24- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 25- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı
Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.