Ulusal Su Planı (2026-2035)’nın Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11063)
CUMHURBAŞKANI KARARI | 2026-03-14

14 Mart 2026 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 33196
CUMHURBAŞKANI KARARI 
C 
Karar Sayısı: 11063
Ekli "Ulusal Su Planı (2026-2035)"nın onaylanmasına, 1 sayılı Cumhurbaşkanlıği Kararnamesinin 435/A maddesi gereğince karar verilmiştir.

13 Mart 2026
Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI 

**e *K *
ARAAL  TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI 
ULUSAL SU PLANI (2026 -2035)
ANKARA, 2026

İçindekiler 

Şekil Listesi 

Çizelge Listesi 

Kısaltmalar 

1.Giriş

1.1.Neden Su Planı?

1.2.Ulusal Su Planının Temel ilkeleri 

1.3.Ulusal ve Uluslararasi Süreçler 

1.4.Zaman Çizelgesi ve Değerlendirme 

2.Hedefler 

2.1.Kurumsal ve Yasal Yapının Güçlendirilmesi 
2.2.Su Kaynaklarının Kalite ve Miktar Olarak Korunmasi, İyileştirilmesi ve Geliştirilmesi 
2.3.Değişen İklim Şartlarına Uyum ve Su Kaynaklarının Verimli Kullanılması
2.4.Hidrometeorolojik Afetler 

2.5.Bütünleşik Su Yönetiminde Dijital Dönüşüm 
2.6.Suya İlişkin Yatrımların Önceliklendirilmesi ve Finansman Mekanizmalarının Geliştirilmesi 
2.7.Su, Enerji, Gıda ve Ekosistem Esaslı "Bağlantısallık Yaklaşımi"nın Geliştirilmesi 
2.8.Eğitim, Farkındalık ve İş Birliğinin Artırılması

3.Hedef, Strateji ve Eylemler 

Kaynakça 

Ekler 


Şekil Listesi 
Şekil 1. Birleşmiş Milletler (BM) suya ilişkin uluslararası gelişme süreci 
Şekil 2. Su konusunda güncel politika çerçevesi 
Şekil 3. Yillara Göre Su Kaybi Oranı ve 2033 Hedefi (%

Çizelge Listesi 
Çizelge 1. Su yönetimi ile ilgili mevcut birincil ve ikincil mevzuat düzenlemeleri 
Çizelge 2. Hidrometeorolojik Gözlem istasyonları

Çizelge 3. Depolamalara ait adet ve hacim bilgileri 
Çizelge 4. Türkiye'deki su durumu ve kullanım alanları

Çizelge 5. Sektörel ve bireysel su verimliliği hedefleri 
Çizelge 6. Havzalarda belirlenen atıksu arıtma tesisi ihtiyacı ve maliyetleri.
Çizelge 7. Havzalarda değerlendirilen atıksu arıtma tesisi sayısı ve yaklaşık yatırım maliyeti.


Kisaltmalar 
AB : Avrupa Birliği 

AFAD : Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı

ASKi : Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
ATD : Arazi Tahribatinın Dengelenmesi 
ATHOM : Akım Tahmin ve Havza Optimizasyon Modeli 
AYM : Avrupa Yeşil Mutabakatı

BM : Birleşmiş Milletler 

BSGM : Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü

CBS : Coğrafi Bilgi Sistemi 

ÇEDİDGM : Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü
ÇEM : Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü
ÇKS :Çiftçi Kayıt Sistemi 

ÇŞİDB :Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
ÇYGM : Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü

DKMP : Doğa Koruma ve Milli Parklar 
Dsi :Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü

ESKY : Entegre Su Kaynakları Yönetimi 
EYDB : Eğitim ve Yayın Daire Başkanlığı

ETKB :Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı

FAO : BM Gida ve Tarım Teşkilatı

GEF : Küresel Çevre Fonu 

GKGM : Gida Kontrol Genel Müdürlüğü

GSYİH : Gayri Safi Yurtiçi Hasıla 
HMB : Hazine ve Maliye Bakanlığı

loT : Nesnelerin interneti 

IPA : Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı
IPARD : Katılım Öncesi Yardım Aracı'nın Kırsal Kalkınma Programı
IPCC : Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli 
IRAP : il Risk Azaltma Planı

IWA : Uluslararası Su Birliği 
IWRA : Uluslararası Su Kaynakları Birliği 
iDB :İklim Değişikliği Başkanlığı

İLBANK : iller Bankası Anonim Şirketi 
KDS : Karar Destek Sistemleri 
KGM : Karayolları Genel Müdürlüğü

KYP : Kuraklık Yönetim Planları

L : Litre 

MEVBiS : Meteorolojik Veri - Bilgi Satış ve Sunum Sistemi 
MGM : Meteoroloji Genel Müdürlüğü


NACE Kodu : Ekonomik Faalivetlerin Adlandırılması Kodu 
NHYP : Nehir Havza Yönetim Planları

NiBiS :Nitrat Bilgi Sistemi 

OECD :Ekonomik İş birliği ve Kalkınma Teşkilatı

OGM : Orman Genel Müdürlüğü

RTÜK :Radyo ve Televizyon Üst Kurulu 
SCADA : Yönetsel Kontrol ve Veri Alma Sistemi 
SÇD : Su Çerçeve Direktifi 

SKA :Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

SSTP :Sektörel Su Tahsis Planları

STK : Sivil Toplum Kuruluşu 

SUEN : Türkiye Su Enstitüsü

SUKAP : Su, Kanalizasyon ve Altyapı Projeleri 
SUKi : Su ve Kanalizasyon Idaresi 

SUTEM :Sulama Tesisleri Mekânsal Bilgi Sistemi 
SYGM : Su Yönetimi Genel Müdürlüğü

TAGEM : Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü

TAGEM SuET : Sulama Yönetimi ve Bitki Su Tüketimi Sistemi 
TCDD :Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü
TEUS :Taşkın Erken Uyarı Sistemi 

TOB :Tarım ve Orman Bakanlığı

TOBB :Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği 
TRGM : Tarım Reformu Genel Müdürlüğü

TRT : Türkiye Radyo Televizyon Kurumu 
TUCBS :Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi 
TUSCAP : Türkiye İklim Akıll ve Rekabetçi Tarımsal Büyüme Projesi 
TÜBİTAK :Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu 
TÜK : Türkiye İstatistik Kurumu 

TVKGM : Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü

TYP :Taşkın Yönetim Planı

TZOB Türkiye Ziraat Odaları Birliği 

UAB :Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı

UNESCO-IHP :Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü - Uluslararası Hidroloji Programı
USBS : Ulusal Su Bilgi Sistemi 

USP : Ulusal Su Plani 

USUK : Ulusal Su Kurulu 

UTAEM : Uluslararası Tarımsal Araştrma Enstitüsü

YİKOB :Yatrım izleme ve Koordinasyon Başkanlığı

WMO : Dünya Meteoroloji Örgütü



GİRİŞ

Biga Çayı, Çanakkale 


1. Giriş
Arz-talep baskısı altında olan su kaynakları, ekonomik kalkınmadan ekosistem sağlığına, gıda güvenliğinden iklim değişikliğine uyuma kadar pek çok alanda çapraz kesen ve belirleyici bir unsurdur. Suyun sürdürülebilir yönetimi için tüm paydaşları kapsayan bütüncül bir yaklaşım esasına dayanan ekosistem bazlı ve havza ölçekli Entegre (Bütünleşik) Su Kaynakları Yönetimi (ESKY), uluslararasıkabul görmüş olup yaygın şekilde kullanılmaktadır. Bu doğrultuda, kamu kurumlari, belediyeler, yerel idareler, su kullanıcıları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör gibi farklıpaydaşları kapsayan Ulusal Su Planı, ESKY'ya uyumlu bir şekilde, ihtiyaçlarımız temelinde küresel yaklaşımlardan ilham alarak ülkemize özgü strateji, hedef ve eylemler geliştirmekte ve uzun soluklu bir su yönetimi vizyonu ortaya koymaktadır. Ulusal Su Plani, ekolojik, ekonomik ve sosyal boyutlarıyla sürdürülebilir su yönetimini güvence altına alarak ülkemizin mevcut ve gelecekteki su taleplerinin ekosistem temelli bir yaklaşımla karşılanmasina hizmet etmektedir.

1.1. Neden Su Planı?
Türkiye, Akdeniz iklim kuşağında yer alan ve yarı kurak iklim özellikleri gösteren bir ülkedir. İklim değişikliğinin etkileriyle birlikte düzensizleşen yağış ve akış rejimleri ile artan buharlaşma, su kaynaklarının miktarı üzerindeki baskıyıartrmaktadır. Buna ek olarak, nüfus artışı, gıda güvenliği kapsamında tarımsal üretim ihtiyacı, endüstriyel üretim ve kentleşme gibi sosyo-ekonomik gelişmeler su talebini arttırmakta ve mevcut su kaynakları bu ihtiyacıkarşılamakta yetersiz kalmaktadır.

Su kalitesine ilişkin mevcut durum göz önüne alındığında,Türkiye'de izleme sistemlerinin kapasitesinin artrılmasına,su ve atiksu altyapılarının geliştirilmesine ve özellikle 
sektörel su kullanımlarında sürdürülebilir uygulamaların yaygınlaştırılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Söz konusu altyapıların geliştirilmesi ve uygulamaların yaygınlaştırılması için gerekli yatırım ve finansmanın sağlanması ise Türkiye'nin su yönetimi alanındaki öncelikli ihtiyaçları arasında yer almaktadır.

1. Su Şurası Sonuç Bildirgesi'nde de yer aldığı üzere Türkiye'de su yönetimine ilişkin strateji ve politikaların önemli bir ekseni de ülkemiz ulusal gündemi doğrultusunda hazırlanan üst ölçekli planlardır. Bu nedenle, Ulusal Su Planı hazırlığında, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi için ulusal önceliklerimiz esas alınmış ve küresel gündeme uyum gözetilmiştir.
Ulusal Su Plani, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini de dikkate alarak, suyun başta temiz, yeşil ve döngüsel ekonomi ve yeşil dönüşüm olmak üzere sürdürülebilir kalkınma temelinde verimli kullanımını sağlamak, kirletici baskı ve etkileri azaltmak, su kalitesini iyileştirmek ve su ve atıksu altyapısını güçlendirmek için bütüncül ve sürdürülebilir çözümler sunan 8 Hedef, 31 Strateji ve 141Eylemden oluşmaktadır.

Ulusal Su Planı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 SayılıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin ilgili maddeleri olan 421 ve 435/A'da yer alan esaslar doğrultusunda, Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğükoordinasyonunda, ilgili kurum ve kuruluşların katkılarıyla hazırlanarak, Ulusal Su Kurulu tarafindan karara bağlanmıştır.

1.2. Ulusal Su Planı'nın Temel ilkeleri 
Ulusal Su Plani, uluslararası ölçekte kabul görmüş yedi temel ilke doğrultusunda Türkiye'nin su yönetimi tecrübeleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.

01Tedbir İlkesi 
02Ortak Sorumluluklar lkesi 
03Sosyoekonomik Yakdaşım İlikesi ULUSAL SU 04Sürdürülebilirlik İlkesi PLANI 
05ve inovasyon lkesi Araştırma, Teknoloji Geliştirme 
06Kriz Yönetimi yerine Risk Yönetimi İikesi 
Halk Sağlığı ve Refahnın 
07
Sağlanması İlkesi 
1.3. Ulusal ve Uluslararası Süreçler 
1.3.1.Ulusal Planlar ve Süreçler 
Türkive'de su vönetimine vön veren üst ölcekli planlamalar.ulusal ve uluslararası gelismeler doğrultusunda belirlenen öncelikleri kapsamaktadır. Ülkemizde kamu kurumlarınca hazırlanan kalkınma planları; cevresel, mekânsal ve sektörel planlar ile iklim değişikliği stratejileri suyun etkin yönetilmesini sağlayacak temel çerçeveyi oluştururken,havza ölçekli yönetim planları da bölgesel özellikleri dikkate alarak yerel düzeyde uygulanabilir çözümler sunmaktadır.Havza ölçekli planlar, su varlığının korunması, su kirliliğinin önlenmesi, taşkın ve kuraklık yönetimi gibi kritik konularıele alarak Türkive'nin sürdürülebilir su vönetimi kapasitesini artırmaktadır.

Kalkınma Planları
12. Kalkınma Planı kapsamında; Su Yönetimi Özel İhtisas Komisyon Raporu ile İklim Değişikliğinin Sürdürülebilir Kalkınmava Etkisi Özel İhtisas Komisvon Raporu'nda su yönetimine ilişkin değerlendirmelere yer verilmektedir 
Söz konusu raporlarda, su kaynaklarının bütünleşik yönetimine vurgu yapılmakta olup üc temel husus üzerinde durulmaktadır;
 Çevrenin tüm doğal kaynaklarıyla bir bütün oluşturmasi,
.Her türlü gelişim planının "sürdürülebilir kalkınma" felsefesi içinde gerçekleştirilmesi zorunluluğu ve 

İklim değisikliği ve küresel ısınma etkileri.
Su kaynakları açısından yaşanan sorunların diğer sektörleri doğrudan etkilemesi sebebiyle entegre çözümlerin hayata geçirilmesi zorunlu hale gelmektedir. Bu kapsamda, su yönetiminde ülkemizde uzun vadeli hedefler, politikalar ve stratejiler geliştirilerek düzenlemelerin yapılması; su yönetimine temel oluşturan dayanakların belirlenmesi ve netlik kazandırılması gerekmektedir.

Orta Vadeli Program (2026-2028)'e göre yeşil dönüşüm süreci venilenebilir enerji yatrımları, yerli teknoloji geliştirme kapasitesi ve sürdürülebilir finansman araçlarıyla desteklenerek basta enerji, ulastırma, sanavi ve tarım sektörlerinde olmak üzere düşük karbonlu üretim, kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi gibi uygulamalarla hızlandırılacaktır. Bu itibarla önümüzdeki dönemde makroekonomik politika çerçevesini destekleyecek temel politika alanları arasında "Arastırma gelistirme ve venilik kapasitesinin artrılmasi" ve "Yesil ve dijital dönüsüm odakl teknolojik gelişimin desteklenmesi" öne çıkmaktadır. Su kaynaklarını güvence altına almak için Su Kanunu 

çalişmaları tamamlanması da Orta Vadeli Program'ın hedefleri arasinda ver almaktadır.

Aşağıda Ulusal Su Planı'na esas ve dayanak teşkil eden planlar, belgeler ve kararlar sunulmaktadır.
Havza Ölçekli Planlar 
Nehir Havzası Yönetim Planları (NHYP)
Kuraklık Yönetim Planları (KYP)
Taşkın Yönetim Planları (TYP)
Sektörel Su Tahsis Planları (SSTP)
Havza Master Planları (HMP)
Strateji Belgeleri ve Ulusal Ölçekli Planlar 
Ulusal Havza Yönetimi Strateji Belgesi (2014-2023)
Ulusal Kuraklık Yönetimi Strateji Belgesi ve Eylem Plani (2017-2023)

Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Strateji Belgesi ve Eylem Plani (2023-2027)

Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033)
İklim Değişikliği Uyum Stratejisi ve Eylem Planı(2024-2030)

Çölleşmeyle Mücadele Ulusal Strateji ve Eylem Plani (2024-2030)

Türkiye Biyolojik Çeşitlilik Eylem Planı (2018-2028)
Yesil Mutabakat Evlem Planı (2021)
Orta Vadeli Program (2025-2027)
Orta Vadeli Program (2026-2028)
Türkive'nin Güncellenmis Birinci Ulusal Katk Beyanı (2023)

Türkiye Ulusal Risk Kalkanı Modeli (2023)
81 il Merkezi İçme Suyu Temini Eylem Planı (20212071)

Şura Kararları
•1. Su Şurasi (2021)
4. Tarim ve Orman $urası (2025)
1.3.2. Ulusal Su Planı (2019-2023) Değerlendirmesi 
"Ulusal Su Politikası Oluşturulmuş Bir Türkiye" hedefi doğrultusunda Ülkemizin ilk Ulusal Su Planı (2019-2023) ile 2023 yılı vizyonu çizilmiş olup Plan, milli su politikamızın genel hatları ile ortaya koyulması ve uygulanmasımaksadıyla, su kaynaklarımızın koruma ve kullanma dengesi gözetilerek miktar ve kalite acısından sürdürülebilir yönetimi için katılımcı ve bütüncül bir yaklaşımla 
hazırlanmiştır (TOB SYGM, 2019). 2019-2023 Dönemi için hazirlanan ilk Ulusgl Su Plgni. ülkenin su kaynaklarının mevcut durumu ve gelecek potansiyeli ile ülkenin coğrafi bölgelerine göre büyük farklılıklar gösteren iklim şartlarıdikkate alınarak geliştirilmiş ve su yönetimi döngüsünün temel alanları olan;
.Su Kaynakları Yönetimi 
•Su Kaynakları Veri Durumu 
Su Kaynaklarınin Miktar, Kalite ve Ekosistemler Açısından Korunması ve lyileştirilmesi 
Arz-Talep Dengesi ve Su Tahsisi 
Finans, Bütçe ve İşletme 
Su Verimliliği 
Sosyo-ekonomik Analizler 
Bilgi ve Karar Destek Sistemleri 
.Su Güvenliği 
Su Politikası
başlıkları çerçevesinde şekillendirilmiştir. Ulusal Su Planı(2019-2023) kapsamında üretilen ve geliştirilen politikalar ile hedefler "Sürekli" ve plan döngüsü olan "2019-2023"yıllarını kapsayacak şekilde iki vadeye ayrılmıştır. Ulusal Su Planı (2019-2023) belgesinin kapsadıği döneminin geride bırakılmasını müteakip, yeni bir vizyon doğrultusunda 2026-2035 yıllarını kapsayacak şekilde hazırlanan Ulusal Su Planı; suyun adil, sürdürülebilir ve etkili yönetiminin sağlanması ve gelecek nesillere doğru ve bilincli bir sekilde kazandırılması hedefiyle mevcut ve gelecek durum ve ihtiyaçlara göre şekillendirilerek hazırlanmıştır.
1.3.3. Uluslararası Süreçler 
Çevre sorunları, 20. yüzyılda öne çıkmış ve geniş kitleler tarafından fark edilerek çözüm arayışları başlamıştır. II Dünya Savaşı'nın sebep olduğu çevresel yıkımlar ve telafisi güç etkiler neticesinde çevresel bilincin küresel ölçekte yaygınlaşması mümkün olmuştur.

Savaş sonrası dönemde, Birleşmiş Milletler (BM) başta olmak üzere pek çok uluslararası kuruluş tarafından,çevrenin en önemli unsuru olan su yönetimine yönelik yaklaşımlar ortaya konulmuştur. Bu çerçevede, su 

yönetimine dair normlar, uluslararası anlaşmalar,politikalar ve sivil inisiyatifler cercevesinde sekillenmistir.
Günümüzde, su yönetimi için uluslararası çerçeve BM bünyesindeki alt kuruluşlar ve programlar aracılığıyla belirlenmektedir. Avrıca. Avrupa Birliği (AB). Ekonomik Kalkınma ve İş birliği Teşkilatı (OECD), Yirmililer Grubu (G20) ve Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) gibi kuruluşlar da bu çalışmalara katkı sağlamakta; kendi alanlarına ilişkin politika ve stratejiler geliştirerek BM çatisı altında öneriler sunmaktadır (WMo, 2023). Genel olarak, gida ve tarım,kırsal kalkınma, eğitim, ekonomik büyüme ile gelir eşitsizliği ve sosyal adalet gibi birçok küresel mesele, suyla doğrudan bağlantılı olarak değerlendirilmektedir 
Suya ilişkin konular, 50 yılı aşkın süredir, BM'nin önceliklerden biri olmustur (Sekil 1). İlk, 1977'de Mar del Plata'da düzenlenen BM Su Konferansı daha sonra 2023vilında New York'ta gerceklestirilmis olup. anılan Konferans, küresel su politikalarının yeniden şekillenmesinde dönüm noktası olmuştur. Konferansta, su konusu "biyoçeşitliliğin yok olmasi", "kirlilik" ve "iklim değişikliği" olmak üzere üçlü küresel krize dair çözüm yollarının belirlenmesinde merkeze alinmış, Konferans sonrasında "BM Su Strateji Belgesi" kabul edilmiştir.
BM Su Strateji Belgesi, su konusunun tüm yönleriyle ele alındığı yeni bir yapılanmaya gidilmesine ve yeni bir mekanizma olusturulmasina dair atilacak adimlarıbelirlemiş, bu doğrultuda yapılacak çalışmaların BM 
Ekonomik ve Sosyal İşler Departmanı (UN-DESA) altında olgunlastırılmasi kararlastırılmistır.

BM Su Stratejisi, BM'nin üc ana sütunu olan "kalkınma""insan haklari" ve "baris ve güvenlik" alanlarında su konusunda vapacaği faalivetlere odaklanmaktadir. Bu kapsamda;
Suyla ilgili konularda BM'nin liderliğinin güçlendirilmesini,
Gelişmekte olan ülkelerin suyla ilgili ihtiyaçlarına özel olarak odaklanılmasını,
BM sistemi ve ortakları tarafından her düzeyde ülkelere "talep ve isteklilik odaklı" destek verilmesini,
Sektörler arası entegrasyonu, "su ve sanitasyon"konusunda politika tutarlılığının artırılmasını,
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'ndan (SKA),suyla ilgili 6 numaralı amaca (SKA 6) ulaşılmasında "finans, veri ve bilgi, kapasite geliştirme,inovasyon ve yönetişim" aracılığıyla ilerlemeyi ve dönüsümsel değisimi hızlandırmak maksadıyla ülkelere daha etkili BM desteği verilmesini,
•ortak inceleme ve öğrenme yoluyla ilerlemenin sağlanmasını

hedeflemektedir. Ayrıca, BM'nin destekleyici faaliyetleri arasında; Bölgesel Ekonomik Komisyonlar ve Bölgesel Ofislerin, bölgesel üst düzey toplantılar, diyaloglar ve etkinlikler sirasinda bütüncül yaklaşımların güçlendirilmesine katkı sağlamak yer almaktadır. Bu kapsamda, suyun sinıraşan boyutlarının ele alınması ve BM'nin "su diplomasisi" ile "su yönetişimi" çabalarının hızlandırılması hedeflenmektedir.

20232015BM Su Konferansı20122030 AjandasıBM Su Strateji Belgesi 2002Rio +20Johannesburg İstediğimiz Gelecek SKA 6.5 Hedefi Küreselsu 
politikalarının 1992Uygulama planıBelgesi Bütünleşik Su yeniden 1977Rio Konferansıbelirleniyor. 2005 yılıina Bütünleşik su Yönetim Planlarının şekillenmesinde BM Su KonferansıBütünleşik su kadar ulusal bütünleşik yönetim planıyönetim planlarının geliştirilmesi oluşturulmasi.dönüm noktası.Bütünleşik su yönetimi çağrısın hazırlanması çağrısının konusundaki yönetiminin şekillendirilmesi.yapılmasi.taahhütlerin teyidi.
temellerinin 
ablmasi.

Şekil 1. Birleşmiş Milletler (BM) suya ilişkin uluslararası gelişme süreci 

2023 BM Su Konferansı sonrasında BM "Su Özel Temsilcisi"atanmis olup veri derleme ve incelemesine davali küresel bir bilgi sisteminin geliştirilmesi de kararlaştırılmıştır. 1992yılında gerçekleştirilen Uluslararası Su ve Çevre Konferansi,Dünya Zirvesi, 2002 Johannesburg ve 2012 yılındaki Rio+20zirveleri gibi etkinlikler, su yönetimi konusundaki uluslararası çağrıları tekrar gündeme taşımıştır. Ayrıca,2005-2015 dönemi "Yaşam İçin Su On Yılı" ve 2018-2028dönemi "Sürdürülebilir Kalkınma İçin Su On Yılı" olarak ilan edilerek, suvun sürdürülebilir kullanımına vönelik küresel farkındalık ve eylem teşvik edilmiştir. Su konusundaki güncel politika çerçevesi (Şekil 2), 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi (Ajandası), 2015-2030 Sendai Afet Risklerinin Azaltılması Çerçevesi ve 2015 Kalkınmanın Finansmanı ile 2015 Paris İklim Değişikliği Anlaşması'ndan oluşmaktadır.

25-27 Eylül 2015 tarihinde gerçekleştirilen BM Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesinde, "DünyamızıDeğiştirmek: Sürdürülebilir Kalkınma için 2030 Gündemi"belgesi kabul edilmiştir. 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi; Deklarasyon, SKA, Uygulama Araçları ile İzleme ve Takip bölümlerinden oluşmaktadır.

Gündem 2030 ve SKA'lar kapsamında yer alan 17 Amaç ve 169 Hedefle; sürdürülebilir kalkınmanın ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlarına dengeli şekilde ağırlık vererek yoksulluktan iklim değişikliğine, sağlıktan ekonomik büyümeye, eğitimden istihdama, kentleşmeden sanayileşmeye kadar birçok konuya yer verilmiştir. Bu kapsamda, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi açısından su (SKA 6 - Herkes için erişilebilir su ve atıksu hizmetlerini ve sürdürülebilir su yönetimini güvence altına almak), birçok göstergenin de başarısı için bir anahtar durumundadır. Suyla ilişkili sürdürülebilir kalkınma göstergeleri sanitasyon veya ekosistem sağlığı gibi antropojenik veya ekolojik süreçlerin tüm yönlerini ele almaktadir.

Sürdürülebilir 
Kalkınma 
Amaçları

Paris Iidim Değişkliği SENDAI Çerçeve Sözleşmesi 
Anlaşmasi 


Şekil 2. Su konusunda güncel politika çerçevesi 
Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi, "kimseyi geride bırakmama" şiarıyla "istediğimiz geleceğe" erişmek için "dünyamızı dönüştürmeye" yönelik hedeflerden oluşan bir kalkınma çerçevesi sunmaktadır. Bu çerçeve ile artan eşitsizlikler, doğal kaynakların tüketilmesi, cevresel tahribat ve iklim değişikliği son dönemlerin en büyük sorunlarıolarak görülmektedir. Bu anlayışa göre sosyal gelişim ve ekonomik refaha erisimin volu, suvun sürdürülebilir yönetiminden geçmektedir. SKA, 2010 yılında gerçekleştirilen BM Zirvesi'nde belirlenen "Binyıl Kalkınma Hedefleri" ile yakından ilişkilidir. Binyıl Kalkınma Hedefleri 8 maddeden olusurken, SKA ile benzer konular 17 temel amaç ile ele alınmaktadır.

Paris İklim Değisikliği Sözlesmesi ile iklim değisikliğinden kaynaklanan zararların azaltılması için küresel sıcaklık artişının 2°C'nin olabildiğince altında (mümkünse 1,5°C derece seviyesinde) tutulması hedeflenmektedir. Bu hedefin gerçekleşmesi, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının yaygınlaşmasına ve emisyonsuz bir üretim döngüsünün oluşturulmasına bağlıdır. Enerji ve imalat sektörlerinde olduğu gibi suyla iliskili altvapıların da emisyonsuz bir işletim sağlanacak şekilde dönüştürülmesi gerekmektedir. İçme suyu temini, arıtma ve sulama tesisleri bu konuda öncelikli olarak ele alınması gereken konulardır.
İklim değişikliği nedeniyle artan su kaynaklı afetlerle mücadelede erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılmasıgerekmektedir. Sendai Çerçevesi ile 2030 yılına kadar afetlerden kaynaklı can kayıplari, ekonomik kayıplar ve 

altyapıya ilişkin zararların önemli oranda azaltılmasıhedeflenmekte ve SKA ile ele alınan ve iklim değişikliğinin etkilerinin azaltilması ve uyum gereksiniminin, afetlerle ilişkili bovutunu temsil etmektedir. Bu nedenle, her iki politika çerçevesini birbiriyle ilişkili hale getiren pek çok unsur bulunmaktadır.

Su kaynaklarının yönetimi bağlamında önemli gelişmelerden biri de Avrupa Yeşil Mutabakatı (AYM)'nın yayımlanması olmuştur. AYM 2050 vizyonu çerçevesinde,AB'yi modern, kaynak açısından verimli ve rekabetçi bir ekonomiye dönüştürmevi hedeflemektedir.
AYM, AB'nin, Paris İklim Anlaşması'nın gerektirdiği yeşil dönüşüm sürecine yönelik yol haritasıdır. Bu mutabakat;temiz ve döngüsel bir ekonomiye geçişle birlikte, su kaynakları da dahil olmak üzere tüm doğal kaynakların verimli kullanımının artırılmasıni, biyolojik çeşitliliğin yeniden sağlanmasını ve kirliliğin azaltılmasını amaçlayan somut eylemler içermektedir. Gelinen aşamada, BirleşmişMilletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü - Uluslararas Hidroloji Programi (UNESCO-IHP) tarafindan, AYM'nin suyla iliskili vönetimsel süreclerinde ESKY vaklasimının benimsenmesinin tüm su ihtivacları icin arz güvenliğinir sağlanması açısından bir ön koşul olarak görülmektedir.
1.4. Zaman Çizelgesi ve Değerlendirme 
Ulusal Su Planı'nda belirtilen hedeflere ulaşmak için zaman çizelgesi plan döngüsü olan 2026-2035 yıllarınıkapsamaktadır. Ulusal Su Planı'nın programı, önümüzdek yıllarda 2035'e kadar aşamalı olarak gerçekleştirilecek belirli tedbirleri tanımlamakta olup altyapı projeleri için zaman, alan, planlama ve uygulama dönemlerinin yani sira önlemlerin yürürlüğe girmesi için gereken süreyi de yansıtmaktadır. En son bölümde verilen hedef, strateji ve eylemler çizelgesi yıllar içinde değerlendirilerek güncellenecek ve uygulaması sağlanacaktır.
Ulusal Su Plani; mevcut su yönetiminin iyileştirilmesi,geleceğe yönelik uygulama safhalarının belirlenmesi ile 
suya ilişkin bilinç ve farkındalığın artırılmasına yönelik sürekli eğitim ve bilgilendirme faalivetlerini kapsamaktadır.Bu doğrultuda, kurumsal ve hukuki düzenlemeler ile birtakım operasyonel ivileştirme faalivetleri özellikle kısa vadede tamamlanması öngörülen eylemler iken; uygulama safhası eylemleri, kurumsal ve hukuki bir ön hazırlığın ardından genellikle orta ve uzun vadede hayata geçirilmesi öngörülen eylemlerdir. Söz konusu iki aşamayı da tamamlayıcı nitelikte olan bilinçlendirme ve farkındalık artirmava vönelik evlemlerin ise planın tüm uvgulama sürecinde etkin şekilde ele alınması gerekmektedir.
Gelişmelerin izlenmesi değişim sürecinin bir parçasıdır ve planda yer alan her bir hedefin ve destekleyici eylemlerin etkinliğinin değerlendirilmesine önemli bir katki sağlamaktadır. Planın uygulanması ve izlenmesi , Tarım ve Orman Bakanliğı (TOB) tarafindan koordine edilecek ve su vönetiminde üst düzey koordinasvon ve is birliğini sağlamak üzere kurulan "Ulusal Su Kurulu" tarafından yürütülecektir. Plan her iki yılda bir gözden geçirilecek, elde edilen sonuçlar doğrultusunda gerekli değerlendirmeler ve düzenlemeler yapılacaktır.


B 
REEEEEEE 
eea a Ja 


HEDEF 1. KURUMSAL VE YASAL YAPININ 
GÜCLENDİRİLMESİ

Kovada Gölü, Isparta 


2.1. Kurumsal ve Yasal Yapinin Güclendirilmesi 
2.1.1. Mevcut Kurumsal Yapi 
Türkiye'de su kaynaklarının yönetimi merkezi bir yapıya sahip olup sular Anayasa'nın 168. maddesi gereğince devletin hüküm ve tasarrufu altnda bulunmaktadır. Su kaynaklarının tüm kullanıcıların hizmetine sunulması ve korunması devletin önemli görevleri arasında ver almakta ve bu hizmet, kamu hizmeti olarak adlandırılmaktadır.
Suyun doğası gereği, suyu kullanan ve yönetiminden sorumlu birçok kurum ve kuruluş doğrudan veya dolaylıolarak görev ve yetki sahibidir. Cumhurbaşkanlığı TeşkilatıHakkında 1ª ve 4² Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile bu kurumların su kaynakları yönetimi konusundaki görev ve yetkileri tanımlanmıştır. Başta, Tarım ve Orman Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı(ÇşiDB), Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı olmak üzere birçok kurum ve kuruluş su konusunda doğrudan ve dolavlı calısmalar vürütmektedir. Bu kapsamda ver alan kurum ve kuruluşlar ve görevleri Ek'te verilmiştir.
Su kaynaklarının yönetiminde birçok kurum ve kuruluşun görev, yetki ve sorumluluğa sahip olması, etkili ve uyumlu bir yönetim sürecini gerektirmektedir. Bununla birlikte, su konusunun yanı sıra farklı görev ve sorumlulukları bulunan kurumların farklı planlama ve yatirım öncelikleri, su kaynaklarının planlanması ve yönetimi süreçlerini aksatabilmektedir. Bu doğrultuda, kurumlar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Ülkemizde su kaynaklarının korunmasi, verimli kullanılmasi, geliştirilmesi ile entegre su yönetiminin sağlanması için önemli bir adım olarak "157 No'lu Kararname" ile "1 Savılı Cumhurbaskanlığı Teskilat Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değisiklik 
Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi"nde yapılan değişiklik ile; milli su politikasına yön verecek Ulusal Su Kurulu ve su kaynaklarının havza ile il bazında katılımcı bir yaklaşımla yönetimini sağlayacak 25 Havzada Hayza Su Kurulları ve 81 ilde jl Su Kurullari oluşturulmuştur.

Ulusal Su Kurulu ile su yönetiminde ülke ölçeğinde koordinasyon etkinliğinin artırılmasi, havza ve il su kurulları ile yerel paydaşların su yönetimine aktif katılımının sağlanması ve planların uygulanma etkinliğinin artrilması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, Ulusal Su Kurulu'nda alınan kararların uygulanması ve etkin takibinin vapılması su yönetiminin etkinliği için kritik önem taşınmaktadır. Benzer şekilde, havzalarda teşekkül ettirilen Havza Su Kurulları ile illerde teşekkül ettirilen il Su Kurullarında kararların uygulanması ve takip edilmesi de verelde su yönetiminde etkinliğin ve sürdürülebilirliğin sağlanması için gereklidir.

2.1.2.Mevcut Yasal Yapi 
Türkive'de su kaynaklarının gelistirilmesi ve vönetimiyle ilgili birçok kanun, yönetmelik, tebliğ ve genelge yayımlanmiştir. Bu düzenlemeler, suyun korunmasi,kullanımi, planlanmasi, yönetimi, yatırımlar ve ilgili kurumların görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemekte ve su yönetimi sürecine dair usul ve esasları açıklığa kavuşturmaktadır. Bu kapsamda, 1926 yılında çıkarılan Sular Hakkında Kanun'dan bu yana, suyla ilgili kapsayıcı ve bütüncül bir kanun yayımlanmamıştır. Mer'i mevzuat,ceșitli alanlarda düzenlemeler getirse de bütüncül yaklaşıma kavuşturulamayan münferit çözüm önerileri ile su yönetiminde etkin sonuçlar alınamamaktadır. Bu nedenle, havza bazında yönetimini esas alan, tüm sektörleri ve paydaşları dahil eden, sosyoekonomik ve 
21SayılıCumhurbaskanliğıKararnamesi (https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/19.5.1.pdf)
24 SayılıCumhurbaşkanlığıKararnamesi https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/19.5.4.pdf 

ekosistem ihtiyaçlarını önceliklendiren bütünçül bir mevzuat çerçevesi oluşturulması önemlidir.
Günümüzde tecrübe edilen durumlar ve bunu destekleyen bilimsel çalışmalar, su kaynakları yönetiminde daha zorlu bir sürecin yaşanacağını göstermektedir. Bu bağlamda, ülkeler, suva dair vasal ve kurumsal yapılarınımevcut ve gelecekteki tehditleri göz önünde bulundurarak güncellemekte ve yeni yaklaşımlar benimsemektedir.Türkive'nin de bu tehditleri dikkate alarak vasal ve 
kurumsal vapısını güclendirmesi, müevvideleri ise caydırıcı hale getirmesi gerekmektedir.

Su yönetiminde mevzuatın bütüncül hale getirilmesi,etkinliğin artırılması ve sürdürülebilir bir su yönetimi oluşturulması için Su Kanunu ve Taşkın Kanunu gibi çerçeve niteliğindeki yasal düzenlemelerin uygulanmasıbüvük önem tasımaktadır. Ayrıca. Su Kanunu'nun yayımlanmasının ardından, güncel ihtiyaçlara yönelik ikincil mevzuat çalışmalarının yapılması ve gerektiğinde mevcut mevzuatın yenilenmesi önemlidir (Çizelge 1).
Çizelge 1. Su yönetimi ile ilgili mevcut birincil ve ikincil mevzuat düzenlemeleri 
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Kanun

Mevzuat Sayı: 442
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Köy Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 18.03.1924

Mevzuat Sayı: 831
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Sular Hakkında Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 28.04.1926

Mevzuat Sayı: 1593
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Umumi Hifzıssihha Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 24.04.1930

Mevzuat Sayı: 4373
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Taşkın Sulara ve Su Baskınlarına Karşı Korunma Kanunu Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 21.01.1943

Mevzuat Sayı: 5442
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: il Idaresi Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 18.06.1949

Mevzuat Sayı: 6200
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Yürütülen Hizmetler Hakkında Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 25.12.1953

Mevzuat Sayı: 6831
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Orman Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 08.09.1956

Mevzuat Sayı: 7269
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Umumi Havata Müessir Afetler Dolavısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 25.05.1959

Mevzuat Sayı: 7478
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Köy İcme Suları Hakkında Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 16.05.1960

Mevzuat Sayı: 167
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Yeraltı Suları Hakkında Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 23.12.1960

Mevzuat Sayı: 1053
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Belediye Teşkilâtı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 16.07.1968

Mevzuat Sayı: 1163
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Kooperatifler Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 10.05.1969

Mevzuat Sayı: 1380
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Su Ürünleri Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 04.04.1971

Mevzuat Sayı: 2090
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Tabii Afetlerden Zarar Gören Çiftçilere Yapılacak Yardımlar Hakkında Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 05.07.1977

Mevzuat Sayı: 2560
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kurulus ve Görevleri Hakkında Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 23.11.1981

Mevzuat Sayı: 2872
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Çevre Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 11.08.1983

Mevzuat Sayı: 3091
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Tasınmaz Mal Zilvetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 15.12.1984

Mevzuat Sayı: 3194
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: İmar Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 09.05.1985

Mevzuat Sayı: 3202
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Köye Yönelik Hizmetler Hakkında Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 22.05.1985

Mevzuat Sayı: 3254
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Meteoroloji Hizmetleri Hakkında Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 14.01.1986

Mevzuat Sayı: 3621
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Kıyı Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 17.04.1990

Mevzuat Sayı: 4123
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Tabii Afet Nedeniyle Meydana Gelen Hasar ve Tahribata İlişkin Hizmetlerin Yürütülmesine Dair Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 25.07.1995

Mevzuat Sayı: 5216
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Büyükşehir Belediyesi Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 23.07.2004

Mevzuat Sayı: 5237
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Türk Ceza Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 12.10.2004

Mevzuat Sayı: 5302
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: il Özel İdaresi Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 04.03.2005

Mevzuat Sayı: 5326
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Kabahatler Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 31.03.2005

Mevzuat Sayı: 5393
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Belediye Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 13.07.2005

Mevzuat Sayı: 5403
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 19.07.2005

Mevzuat Sayı: 5488
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Tarım Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 25.04.2006

Mevzuat Sayı: 5686
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 13.06.2007

Mevzuat Sayı: 5902
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 17.06.2009

Mevzuat Sayı: 6107
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 26.01.2011

Mevzuat Sayı: 6172
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Sulama Birlikleri Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 22.03.2011

Mevzuat Sayı: 6306
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun
Resmî Gazete Tarihi: 31.05.2012

Mevzuat Sayı: 7552
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: İklim Kanunu
Resmî Gazete Tarihi: 09.07.2025

Mevzuat Sayı: 1
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
Resmî Gazete Tarihi: 10.07.2018

Mevzuat Sayı: 4
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
Resmî Gazete Tarihi: 15.07.2018

Mevzuat Sayı: Yönetmelik

Mevzuat Sayı: 4903
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Afetlerin Genel Hayata Etkililiğine İlişkin Temel Kurallar Hakkında Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 21.09.1968

Mevzuat Sayı: 4637
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanunun Uygulama Şekli ve Esaslarına Dair Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 31.07.1985

Mevzuat Sayı: 4897
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Kıvi Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 03.08.1990

Mevzuat Sayı: 22223
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Su Ürünleri Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 10.03.1995

Mevzuat Sayı: 7221
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 31.12.2004

Mevzuat Sayı: 7510
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: İnsani Tüketim Amaclı Sular Hakkında Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 17.02.2005

Mevzuat Sayı: 26047
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 08.01.2006

Mevzuat Sayı: 10837
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Karayolu Yolboyu Mühendislik Yapıları İçin Afet Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 07.12.2006

Mevzuat Sayı: 11765
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Kum Çakıl ve Benzeri Maddelerin Alınması, İşletilmesi ve Kontrolü Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 08.12.2007

Mevzuat Sayı: 27742
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Atksu Altyapı ve Evsel Katı Atik Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 27.10.2010

Mevzuat Sayı: 16038
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Yeraltı Sularının Kirlenmeve ve Bozulmava Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 07.04.2012

Mevzuat Sayı: 16695
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Havza Yönetim Planlarının Hazırlanması, Uygulanması ve Takibi Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 17.10.2012

Mevzuat Sayı: 16806
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 30.11.2012

Mevzuat Sayı: 18947
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Yeraltı Suyu Ölçüm Sistemleri Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 12.10.2013

Mevzuat Sayı: 19259
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Alabalık ve Sazan Türü Balıkların Yaşadığı Suların Korunması ve İyileştirilmesi Hakkında Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 12.01.2014

Mevzuat Sayı: 19392
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Yüzeysel Sular ve Yeraltı Sularının İzlenmesine Dair Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 11.02.2014

Mevzuat Sayı: 19651
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 08.05.2014

Mevzuat Sayı: 21532
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Taşkın Yönetim Planlarının Hazırlanması, Uygulanması ve Izlenmesi Hakkında Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 12.05.2016

Mevzuat Sayı: 29779
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 23.07.2016

Mevzuat Sayı: 23129
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Hassas Su Kütleleri ile Bu Kütleleri Etkileyen Alanların Belirlenmesi ve Su Kalitesinin lyileştirilmesi Hakkında Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 23.12.2016

Mevzuat Sayı: 23333
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Sulama Sistemlerinde Su Kullanımının Kontrolü ve Su Kavıplarının Azaltılmasına İliskin Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 16.02.2017

Mevzuat Sayı: 23970
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: İcme ve Kullanma Suyu Temini ve Dağıtım Sistemleri Hakkında Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 12.10.2017

Mevzuat Sayı: 24036
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: İcme-Kullanma Suvu Hayzalarının Korunmasına Dair Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 28.10.2017

Mevzuat Sayı: 31468
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Taşkın ve Rüsubat Kontrolü Yönetmeliğ
Resmî Gazete Tarihi: 03.05.2019

Mevzuat Sayı: 32653
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: İçme Suyu Temin Edilen Suların Kalitesi ve Arıtılması Hakkında Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 06.07.2019

Mevzuat Sayı: 30941
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Su Yapıları Koruyucu Güvenlik Tedbirleri Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 07.11.2019

Mevzuat Sayı: 30974
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 10.12.2019

Mevzuat Sayı: 5211
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 24.02.2022

Mevzuat Sayı: 32366
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Atıksu Arıtma Tesisi Enerji Teşviki Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 11.11.2023

Mevzuat Sayı: 40929
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Su Kurullarının Görevleri ile Calışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
Resmî Gazete Tarihi: 22.08.2024

Mevzuat Sayı: 41146
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Su Verimliliği Yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 27.12,2024

Mevzuat Sayı: 2006/27
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Dere Yatakları ve Taşkınlar
Resmî Gazete Tarihi: 09.09.2006

Mevzuat Sayı: 2010/5
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Akarsu ve Dere Yataklarının Islahı
Resmî Gazete Tarihi: 20.02.2010

Mevzuat Sayı: 1919
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Jeolojik Etüt Raporları (Afet-Etüt) ile Plana Esas Jeolojik, Jeolojik-Jeolojik-Jeoteknik ve Mikrobölgeleme Etüt Raporlarının düzenlenmesi ve onay işlemleri Hakkında Genelge
Resmî Gazete Tarihi: 20.03.2013

Mevzuat Sayı: 2013/6
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Ergene Havzası Koruma Eylem Planı
Resmî Gazete Tarihi: 13.06.2013

Mevzuat Sayı: 2013/5
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Yeraltı Suyu Yönetimi Eylem Plan
Resmî Gazete Tarihi: 11.07.2013

Mevzuat Sayı: 2015/5
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Melen Cavı Alt Havzası Koruma Eylem Planı
Resmî Gazete Tarihi: 22.08.2015

Mevzuat Sayı: 2016/3
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Nilüfer Çayı Alt Havzası Su Kalitesi Eylem Plani, Uluabat Gölü Su Kalitesi Eylem Planı ve Manyas Gölu Su Kalitesi Eylem Planı'nın Uygulanması
Resmî Gazete Tarihi: 14.06.2016

Mevzuat Sayı: 2017/1
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Göller ve Sulak Alanlar Eylem Plani
Resmî Gazete Tarihi: 02.02.2017

Mevzuat Sayı: 2017/19
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Ulusal Kuraklık Yönetimi Strateji Belgesi ve Eylem Planı Başbakanlık Genelgesi
Resmî Gazete Tarihi: 31.08.2017

Mevzuat Sayı: 2017/6
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Seyhan Havzası Sektörel Su Tahsisi Eylem Planı
Resmî Gazete Tarihi: 14.09.2017

Mevzuat Sayı: 2018/4
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Atıksu Arıtma /Derin Deniz Deşarji Tesisi Proje Onay
Resmî Gazete Tarihi: 20.11.2018

Mevzuat Sayı: 2019/2
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Akarcay Hayzası Sektörel Su Tahsisi Eylem Plan
Resmî Gazete Tarihi: 02.07.2019

Mevzuat Sayı: 2019/9
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Konya Kapalı Havzası Sektörel Su Tahsisi Eylem Planı
Resmî Gazete Tarihi: 02.07.2019

Mevzuat Sayı: 2019/17
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Ergene Nehrinde Deşarj Standartlarında Kisıtlama Genelgesi
Resmî Gazete Tarihi: 26.12.2019

Mevzuat Sayı: 2020/13
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: COviD-19 Salgını ve Atıksu Yönetimine İlişkin Önlemler Genelgesi
Resmî Gazete Tarihi: 08.04.2020

Mevzuat Sayı: 2020/2
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Biyolojik İzleme Tebliği Eğitim Programları Uygulama Esasları
Resmî Gazete Tarihi: 07.05.2020

Mevzuat Sayı: 2020/1
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: İçme Suyu Arıtma Tesisleri Proje Onay
Resmî Gazete Tarihi: 07.05.2020

Mevzuat Sayı: 2020/17
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Atıksu Bilgi Sistemi Genelgesi
Resmî Gazete Tarihi: 15.06.2020

Mevzuat Sayı: 2020/09
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Gediz ve Küçük Menderes Havzaları Sektörel Su Tahsisi Eylem Planı
Resmî Gazete Tarihi: 31.12.2020

Mevzuat Sayı: 2021/13
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Marmara Denizi Eylem Planı Kapsamında Deşarj Standartlarında Kısıtlama Genelgesi
Resmî Gazete Tarihi: 22.06.2021

Mevzuat Sayı: 2021/47
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: İcme Suvu Sistemlerinde Su Kavıplarının Azaltılmasına Yönelik is Termin Plan
Resmî Gazete Tarihi: 04.10.2021

Mevzuat Sayı: 2021/49
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Burdur Gölü Alt Havzası Eylem Plan
Resmî Gazete Tarihi: 14.12.2021

Mevzuat Sayı: 2022/20
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Tekstil Sektöründe Temiz Üretim Uygulamaları
Resmî Gazete Tarihi: 30.12.2022

Mevzuat Sayı: 2023/2
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Zeytinyağı İşletmelerinin 2 Fazlı Üretime Geçişi Genelgesi
Resmî Gazete Tarihi: 23.01.2023

Mevzuat Sayı: 2023/10
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Gediz Havzası Eylem Planı
Resmî Gazete Tarihi: 04.05.2023

Mevzuat Sayı: 2023/9
Kanun, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yönetmelik ve Genelge: Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı
Resmî Gazete Tarihi: 04.05.2023
Su kaynaklarının korunmasi, verimli kullanılması,geliştirilmesi ve iyileştirilmesi için başta izleme, denetim yaptırım, altyapı uygulamaları olmak üzere kurumların etkinliğinin artırılması için kurumsal yapının ve kapasitesinin iyileştirilmesine ve güçlendirilmesine ihtiyaçduyulmaktadır³.

Mevcut durumda, su yönetiminin önemli bir bileşeni olan su kalitesi ve miktarı izleme çalışmaları kurumların kendi ihtiyaçları doğrultusunda planlanmakta, kurumlar arasında koordinasyonun veentegrasyonun sağlanamadığı durumlar mükerrer çalışmalara ve kaynakların verimsiz kullanılmasına yol açmaktadır.Denetim ve yaptırım mekanizmalarının farkli kurumların görev tanımlarında yer alması yapılan denetimlerin etkinliğini azaltmaktadır.

Su yönetiminde kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi uzmanlasmıs insan kaynağı ile sistemli calısmaların yürütülmesi önem arz etmektedir. Ülkemizde büyükşehirlerde su hizmetleri su ve kanalizasyon idareleri gibi özelleşmiş birimler marifetiyle yürütülmekte olup, su yönetiminde uzmanlaşmayı ve kurumsal kapasiteyi destekleyen bu mekanizmaların yaygınlaştırılmasıgerekmektedir.

1. Su Şurasi- Su Verimliliği Grubu Çalışma Belgesi kapsamında tanımlanan "Eylem 2-1 "Büyüksehirler dışındaki illerde Su ve Kanalizasyon İdareleri kurulmasi- Eylem 6-2 "Tarımsal sulama vönetimi açısından uygulama birliğini sağlayacak ve sulama tesisleri bazında vetki ve sorumluluk dağılımının netlestirecek mevzuatın düzenlenmesi" evlemleri su yönetiminde uzmanlaşmaya yönelik ihtiyacın ve önemin altını cizmektedir.

Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nda ver alan "Sulama birliklerinin, sulama kooperatiflerinin ve halk sulamalarının tek catı altında toplanması icin mevzuat hazırlanmasi" eylemi de su yönetiminde kurumsal örgütlenmeyi destekler niteliktedir.

12. Kalkınma Planı Su Yönetimi Özel İhtisas Komisyonu Raporu'nda da sulama birlikleri ve kooperatiflerinin kurumsal vapılarının güclendirilmesi hususu ele alınmaktadır.

2.1.3. Stratejiler 
Strateji 1.1. Sürdürülebilir su yönetimi için kurumsal yapının güçlendirilmesi ile etkin koordinasyonunun sağlanması

Strateji 1.2. Sürdürülebilir su yönetimi için hukuki yapının güçlendirilmesi 

Strateji 1.3. Su yönetiminde kapasitenin geliştirilmesi 
3 Tarım ve Orman Bakanlığı (2021) 1. Su Şurası SonuçBildirgesi.

412. Kalkınma Plani, Su Yönetimi Özel İhtisas Komisyonu Raporu.


HEDEF 2. SU KAYNAKLARININ KALİTE VE MİKTAR OLARAK 
KORUNMASI, İYİLEŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ
Ermenek Baraji, Karaman 


2.2.Su Kaynaklarının Kalite ve Miktar Olarak Korunması, İyileștirilmesi ve Geliştirilmesi 
2.2.1.Sürdürülebilir Su Yönetimine İlişkin Çalışmalar 

Ülkemiz, coğrafi konumu itibarıyla iklim değişikliği etkilerinin yoğun hissedildiği Akdeniz havzasında yer almakta olup kuraklık acısından vüksek risk grubu ülkeler arasında kabul edilmektedir. İklim değişikliğinin yanı sıra hızla artiş gösteren kentleşme, sanayileşme ve tarımsal faaliyetlerin etkisi ile birlikte artan su taleplerinin sonucu olarak su kaynakları kalite ve miktar açısından olumsuz yönde etkilenmektedir.

Türkiye'de 1981-2020 dönemi yıllık ortalama alansal yağış573,4 mm'dir. 450 milyar m³ toplam yağış hacminin 185milyar m³'ü akışa geçmekte ve akarsular aracılığıyla denizlere ve kapalı havzalardaki göllere bosalmaktadır.Yıllık kullanılabilir yerüstü suyu miktarı 94 milyar m³ olan ülkemizin veraltı suvu emnivetli rezery miktarı 18 milvar m³ olmak üzere yıllık toplam kullanılabilir su miktarı 112milyar m³'tür (DSi, 2024a).

Ülkemizin 2025 yılı Temmuz ayı nüfusu ise 85 milyon 824bin 854 kisi olup kisi basına düsen vıllık su miktarı 1.305m³'tür. Falkenmark_ Su_Kıtlığı İndeksine göre yılda kişi başina düşen su potansiyeli 1.700 ~ 1.000 m³ arası olan ülke veya bölgelerin "su sıkıntısı" içinde oldukları ifade edilmektedir. Dünya genelinde yaygın olarak kullanılan Falkenmark Su Kıtlığı Indeksi, ülkemizin halihazırda "su stresi" sınıfında yer aldığını göstermektedir. 6
Türkive İstatistik Kurumu (TÜiK) tarafndan yapılan 20232100 yılı nüfus projeksiyonlarına göre, Türkiye nüfusunun 2030 yılında 88 milyon 188 bin 221 kişiye, 2050 yılında ise 93 milyon 774 bin 618 kişiye ulaşması beklenmektedir (TÜiK, 2024). Yapılan projeksiyonlar neticesinde, iklim 
değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkileri ve artan nüfus ile ülkemizin "su kıtlığı" çeken bir ülke durumuna gelebileceği öngörülmektedir.

Ülkemizde su-nüfus ilişkisi ile ilgili durum itibarıyla suyun bölgesel dağılımı ile nüfusun bölgesel yoğunluğu arasında ters bir ilişki olduğu görülmektedir. Artan nüfus, göç,ekonomik büyümeye bağlı olarak sanayinin gelişmesi,yoğun tarımsal faaliyetlerin gerçekleştirilmesi gibi nedenler birçok havzada önemli baskı oluşturmaktadır.İklim değişikliğinin, suyun hidrolojik çevrimine, mekânsal ve zamansal dağılımına etkisi gün geçtikçe artmakta ve özellikle yağışın düşük ve su kullanımlarının yoğun olduğu havzalarda, su stresi yaşanmaktadır. Buna yönelik 2030,2050, 2070 ve 2100 yıllarına dair yapılan projeksiyon çalışmaları, artan su talepleri ve iklim değişikliğine bağlıolarak su kaynaklarının daha ciddi baskılarla karşılaşacağını göstermektedir (TOB SYGM, 2016).
Diğer taraftan, ülkemizin yağıs rejiminin mevsimlere ve bölgelere göre önemli farklılıklar göstermesi bazıhavzalardaki su talebinin, su arzinın üzerinde olmasına neden olmaktadır. Bu durum, suyun doğru zamanda ve doğru yerde kullanılması için akarsuların regüle edilmesini aynı zamanda su ihtiyacının çok olduğu havzalara komşu havzalardan su transferini gündeme getirmekte ve bu durum büyük ölçekli su yatırımlarını gerektirmektedir.
Su kaynaklarının geliştirilmesi, mevcut kaynakların sürdürülebilir yönetimi için mevcut rezervlerin korunması,yerüstü ile yeraltı sularının entegre bir şekilde yönetilmesi ve havzalar arası su transferlerinin değerlendirilmesi ve gelecekteki ihtiyaçlara yönelik yeni kaynakların oluşturulmasi kapsamlı bir süreçtir. Bu süreçte, doğal su döngüsünü etkilemeden suyun kalitesini ve miktarınıkorumayı; içme suyu gibi temel ihtiyaçları teminat altına almayı ve tarım, sanayi, enerji vb. sektörlerde ekonomik 
5 Türkiye İstatistik Kurumu (2024) Nüfus Projeksiyonları,2023-2100.

6 Tarım ve Orman Bakanlığı (2023) Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Plani (2023-2033)


kalkınmavı desteklerken avnı zamanda ekosistemlerin korunmasını amaçlamaktadır.

Ülkemizde, AB müzakereleri bağlamında 21.12.2009tarihinde açılan 27. Fasıl "Çevre ve İklim Değişikliği" ile birlikte su kaynaklarının miktar ve kalite açısından birlikte ele alındığı bütüncül nehir havza yönetimi planlama çalışmalarına başlanmıştır. Su kalitesini de kapsayan Cevre ve İklim Değişikliği Faslı, su konusunda temel AB mevzuatıolan 2000/60/EC savili Su Cerceve Direktifi (SCD) ve kardes direktiflerine uyum çalışmalarını hızlandırmıştır. Başta Havza Yönetim Planlarının Hazırlanmasi, Uygulanması ve Takibi Yönetmeliği olmak üzere birçok ikincil mevzuat düzenlemesi ile bütüncül havza yönetimi anlayışının temelleri oluşturulmuştur. Planlama calişmalarına esas teșkil edecek olan Su Kanunu ise hazırlanma aşamasında olup yürürlüğe girmesiyle söz konusu faslın kapanışkriterlerinden biri olan "Türkive su kalitesi ile ilaili müktesebatı uyumlaştırmaya yönelik mevzuatı özellikle de Su Koruma Çerçeve Kanununu benimser; Nehir HavzalarıKoruma Eylem Planları oluşturur ve bu sektörde uygulama mevzuatını benimsemek suretiyle yasal uyum alanında önemli gelişmeler kaydeder" kriterine de katkısağlayacaktır.

12. Kalkınma Planı'nda Kentsel Altyapı plan ve hedefleri arasında, "Su kaynakları miktar, kalite ve ekosistemler açısından korunacak ve iyileştirilecektir."politika ve tedbiri yer almaktadın.

2.2.1.1. Planlama 
Nehir Havza Yönetim Planları (NHYP): Ülkemizdeki 25nehir havzasındaki yerüstü ve yeraltı suyu kaynaklarında noktasal, yayılı ve hidromorfolojik tüm baskı ve etkiler belirlenmekte ve yapılan izleme çalışmaları ile suyun miktar ve kalite durumları ortaya konulmaktadır. İzleme çalışmaları kapsamında yerüstü sularında kimyasal,bivolojjik ve hidromorfolojik izleme, veraltı sularında ise kimyasal izleme ve miktar (seviye) ölçümleri yapılmaktadır. Akabinde, tüm su kaynaklarında ivi su 
durumuna ulaşılması maksadıyla alınması gerekli bütün tedbirler ve maliyetler ortaya konulmaktadır. Detaylıekonomik analiz ve modelleme çalışmaları yapılarak önceliklendirilen tedbirlerin uygulanmasından sorumlu kurum ve kuruluşlar ile uygulama dönemleri belirlenmektedir. Söz konusu planlama calısmaları SYGM tarafından vürütülmekte olup 12 havzada tamamlanmış, 7havzada ise çalışmalar devam etmektedir. Tamamlanan planlar Ulusal Su Kurulu'nda görüşülmekte ve Cumhurbaşkanlığı Makamına onaya sunulduktan sonra Resmî Gazete'de vavımlanarak vürürlüğe konulmaktadır.
1. Su Surası'nda "Nehir Havza Yönetim Planlarının (NHYP) tamamlanması/güncellenmesi ile Nehir Havza Yönetim Planlarının uygulanmasi, takip edilmesi ve bu hususta yasal altyapinın birincil mevzuatla düzenlenmesi" stratejileri,
12. Kalkınma Planiı'nda "Nehir havza vönetim planlarının uygulamaya geçirilmesi için kurumsal kapasite aüclendirilecektir" tedbiri 
Güncellenmis Birinci Ulusal Katkı Beyanı'nda "25 nehir havzası icin Nehir Havzaları Yönetim Planlarıhazırlanacaktır've"Su kaynaklarının kalite ve miktarınıkorumak ve suyun adil paylaşımını sağlamak amacıyla, ülkenin tüm nehir havzaları (25 adet) için hazırlanan nehir havzası vönetim planları ve sektörel su tahsis planları izlenmektedir."ifadeleri.
4. Tarım Orman Şurası'nda "Tüm havzalarda entegre ve bütüncül yönetim anlayışıyla planlamaların yapılması" Karari,
İklim Değisikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı(2024-2030)'nda "İklim değişikliği risklerinin daha net ortaya konulabilmesi için kapsamlı risk değerlendirme ve planlama calısmalarının vapılmas" kapsamında nehir havza yönetim planlarının hazırlanması eylemi yer almaktadır.

Söz konusu ulusal nitelikli politika ve stratejilerde nehir havza yönetim planlarının hem hazırlanması hem de uygulanması konusuna dikkat çekilmektedir.
Havza Master Planları: Su kaynaklarının geliştirilmesi, su ve toprak kaynaklarının sürdürülebilir kullanımi, su ekosistemlerinin ve bunlara bağlı diğer ekosistemlerin korunması, ivilestirilmesi ve olası tahribatların önlenmesi 

kapsamında havza ölçeği esas alınarak bütünleşik havza yönetimi anlayışı içinde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü(DSi) tarafindan havza master planlarının hazırlanma çalışmaları sürdürülmüş ve 25 adet Havza Master Planları2013-2019 yılları arasında tamamlanmıştır. Çalışmalar kapsamında;
.Havza su potansiveli ve kalitesi, arazi kullanım durumları, toprak kaynakları, su kullanımları ve ihtiyaçlarının etüt edilerek su bütçesi oluşturulmuş,
Belirlenen potansiyelin içme suyu, sulama, enerji,sanayi vb. maksatlı değerlendirilme öncelikleri ile olabilecek su ihtiyacı tespit edilmiş,
İhtiyacın karşılanma yöntemleri ile teknik,ekonomik ve cevresel vapılabilirliği incelenerek ortaya konulmuştur.

1. Su Şurasi'nda "Havza Master Planlarının tamamlanmasi/aüncellenmesi ile Havza Master Planlarının uyaulanmasi, takip edilmesi ve bu hususta yasal altyapının birincil mevzuatla düzenlenmesi"evlemi ile isaret edilen havza master planlari, havza ölcekli vönetim planlarının temel veri altliığın oluşturmakta ve su yatırımlarını içermektedir.
Suyun Tahsisi: Nehir havza yönetim planlarına uygun olarak sektörel bazda su kaynaklarının tahsislerine ilişkin gerekli koordinasyonu yapmak görevi, CumhurbaşkanlığıTeskilatı Hakkında 1 Savılı Cumhurbaskanlığı Kararnamesi ile Su Yönetimi Genel Müdürlüğü'ne verilmiştir. Havza bazlı ve münferit su tahsisleri Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik kapsamında DSi tarafndan yürütülmektedir.
Su kaynaklarının kullanım amaçları; içme ve kullanma suyu ihtiyaci, cevresel su ihtiyaci, tarimsal sulama ve su ürünleri üretimi, enerji üretimi ve sınai su ihtiyaçları, ticari,turizm, rekreasyon, madencilik, taşıma, ulaşım ile sair su şeklinde önceliklendirilmiştir.

Su kaynaklarının tahsisi ve kullanımına ilişkin düzenlemeler asağıda verilmektedir;
Doğal mineralli suların tahsisi, kiralanması ve ruhsatlandırılması işlemleri DSi görüşüyle ve Valilikler marifetiyle;
İç sulardaki su ürünleri istihsali ile ilgili kiralama ve ruhsatlandırma işlemleri DSi görüşüyle Tarım ve Orman l/ilçe Müdürlükleri marifetiyle;
Denizlerdeki su ürünleri istihsali ile ilgili tahsis işlemleri TOB tarafindan;
Kaynak sularını işletme, işlettirme, kiraya verme,ruhsatlandırma işlemleri için DSi'den görüşalınarak büyükşehir belediyeleri ve büyükşehir beledivesi bulunmayan yerlerde ise il özel idareleri marifetiyle yürütülmektedir.
Ancak, suyun kullanım önceliklerine (içme-kullanma suyu,çevresel akış, tarım vd.) yönelik Kanun seviyesinde düzenlenmesine ve su kaynaklarının tahsisinde havza ölcekli su tahsis planlarının esas alınmasına vönelik güclüdüzenlemelere ihtiyaç duyulmaktadır. Diğer taraftan,ölçüm ve takip sistemlerindeki yetersizliklerin giderilmesi ve farklı yapılarda teşkilatlanmış kurumların veri üretimi,paylaşımı ve standardizasyonu konularında da iyileştirmelere gereksinim duyulmaktadır.
Söz konusu ihtiyaçlar, kurumsal sorumluluk karmaşasının ortadan kaldırılarak sektörel ve münferit tahsislerin tek yapı üzerinden yürütülmesine olanak sağlayacak yasal zeminin oluşturulmasına işaret etmektedir.
Sektörel Su Tahsis Planları (SSTP): Ülkemizdeki 25 nehir havzasında, içme suyu, tarım, su ürünleri üretimi, sanayi ve ekosistem icin normal durumda ve farklı kuraklık şartlarında su arzının sağlanmasi, sulak alanların korunmasi, çevresel akışın sürdürülebilirliğinin sağlanmasi, suların aşırı kullanımının önlenmesi ve veniden su kullanımı ile cevresel ihtiyacin daha fazla karşılanması maksadıyla sektörel su tahsis planlarıhazırlanmaktadır.

1. Su Surası'nda tanımlanan "Su tahsisine ilişkin yetkilerin tek elde toplanması için taslak kanunda tanımlamanın vapilmasi" stratejisi de ihtivacın altın çizmektedir.


1. Su Surası'nda "Havza Bazlı Sektörel Su Tahsis Planlarının tamamlanması/güncellenmesi ile Havza Bazlı Sektörel Su Tahsis Planlarının uygulanmasi,takip edilmesi ve bu hususta yasal altyapının birincil mevzuatla düzenlenmesi" stratejileri,
12. Kalkınma_ Plani'nda "Su tahsisinde arz-talep dengesi gözetilerek suyun en faydalı şekilde kullanımıng vönelik sektörel tahsis planlamasi yapilacaktır' ile "Su tahsisinde arz-talep dengesi gözetilerek suyun en faydalı şekilde kullanımına yönelik sektörel tahsis planlaması yapılacaktır"tedbirleri,
Güncellenmis Birinci Ulusal Katkı Bevani'nda "Havzada kullanım amaclı mevcut su hacminin değerlendirmek ve su tahsis planları ile mevcut suyu sektörel kullanım (sulama, sanayi, enerji üretimi, vb.)ve ekosistemi koruma amaçlı paylaştırmak" ile "25nehir havzası için Nehir Havzaları Yönetim Planları ve Sektörel Su Tahsis Planları hazırlanacaktır" hedefleri,4. Tarım Orman Surası'nda "Ülke genelinde sektörel (tarim, sanayi ve içme-kullanma) su tahsisi çalışmalarının tamamlanmas" ile "Sektörel su tahsis planları çerçevesinde tüm münferit tahsislerin yürütülmesi" kararları ver almaktadır 
İklim değişikliğinin olası etkilerine uyum ve sektörlerin birbirine ve su kaynaklarına olan tesirleri dikkate alınarak su tahsisinin oluşturduğu ekonomik değerlerin tespit edilmesi sağlanmaktadır. Sõz konusu planlar 11 havzada tamamlanmis, 10 havzada ise caliışmalar SYGM tarafindan devam etmekte olup tamamlandiktan sonra, Ulusal Su Kurulu'nda görüşülmekte ve Cumhurbaşkanlığı Makamına onaya sunulduktan sonra Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmaktadır. Ulusal ölçekli plan, şura ve strateji dokümanlarında da havza bazlı su tahsisi planlamalarının yapılması ve tahsislere yönelik izleme sistemlerinin kurularak etkin çalışmasına değinilmektedir.
Taşkın Yönetim Planları (TYP): Taşkın riski taşıyan yerlerde taşkın tehlike haritaları ve tehlikenin risk açısından sınıflandırılmasi ile elde edilen taskın risk haritalarıhazırlanmaktadır. Taşkın riskinin asgari seviyeye indirilebilmesi için gereken tedbirlerin ve sorumlu kurumların belirlenmesi maksadıyla ülkemizin 
tamamında, 25 nehir havzasında, Taşkın Yönetim PlanlarıSYGM tarafndan hazırlanmıştır.

Kuraklık Yönetim Planları (KYP): İklim değişikliğinin en önemli olumsuz etkilerinden biri olan kuraklıklara karşıdavanıklılığın artırılması ve risklerin en aza indirilmesi maksadıyla SYGM tarafndan 25 havzada Kuraklık Yönetim Planları hazırlanmıstır. Kuraklık Yönetim Planları ile su kaynaklarımızın daha verimli kullanılması ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunması hedeflenmektedir.
2.2.1.2. izleme ve Değerlendirme 
Su kaynaklarının miktar ve kalitesinin ortaya konularak korunması ve iyileştirilmesine yönelik tedbirlerin belirlenmesinde en önemli araçlardan bir tanesi izleme çalışmaları olup söz konusu çalışmalar için SçD'nin yerüstüsuyu kalitesi ve sınıflandirılması ile alakalı hususlarının uyumlaştırılması maksadıyla kıyı ve geçiş sularını da kapsayacak şekilde mevzuat düzenlemeleri yapılmıştır."Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği (YSY) (R.G:30.11.2012/28483)" ve "Yüzeysel Sular ve Yeraltı Sularının İzlenmesine Dair Yönetmelik (R.G: 11.02.2014/ 28910)"olmak üzere temel ve alt mevzuat hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. Söz konusu mevzuat kapsamında tüm parametrelerin belirlenen periyotlarda düzenli bir sekilde izlenmesi ve su kalitesi durumunun ortava konulmasıgerekmektedir. Akabinde, çevresel hedeflere ulaşmak için gerekli tedbirlerin belirlenmesi ve takibinin yapılmasıönem arz etmektedir. Havza izleme programları ile belirlenen izleme noktalarında kimyasal, biyolojik ve hidromorfolojik izleme çalışmalarının düzenli ve sürekli olarak yapılması gerekmektedir. Hâlihazırda, havza bazında mevzuata uygun izlemeler SYGM tarafindan NHYP projeleri kapsamında proje bazlı ve Dsi tarafından rutin olarak sürdürülmektedir. Diğer taraftan, cok sayıda kurum tarafindan farklı maksatlarla izleme çalışmalarıgerçekleştirilmektedir. Benzer şekilde, üniversiteler ve araştırma merkezleri tarafindan da AR-GE nitelikli bilimsel çalışmalar kapsamında su kaynaklarında amaca yönelik 

izlemeler vürütülmektedir. Elde edilen tüm izleme verilerinin ortak bir veri havuzunda toplanması ve mevcut izleme programlarıyla entegre edilmesi izleme çalışmalarının bütünlüğü açısından önem arz etmektedir.
1. Su Şurası'nda konuyla ilgili olarak su konusunda merkezde ve taşra teskilatında teknik ekipman ve cihaz acısından benzer donanımlara sahip yaklaşık 10civarında kamu laboratuvarı bulunduğu belirtilmekte ve laboratuvarlarda kullanılan cihazların verimli kullanılamadığı ve metodoloji ve standartlardaki farkliliklar sebebiyle elde edilen verilerde uyumsuzluklar olduğunun altı çizilmektedir.Laboratuvar altvapisi, cihaz ve teknik personel eksiklikleri sebebivle izlemelerin tam olarak izleme programları ile uyumlu yürütülemediğine vurgu yapilmaktadır.

Diğer yandan, Ulusal Su Kurulu kararı kapsamında hazırlanan İzleme Veri Envanteri ve İcme Suvu Alt Kurulu Raporu'nda³; izleme çalısmalarının düzenli ve sorunsuz bir sekilde yürütülebilmesi icin kalifive personel,laboratuvar, cihaz ve ekipman eksikliklerinin giderilmesi,mevcut personel ve altyapinın etkin bir sekilde kullanılması ve su kalitesi izlemeye yönelik laboratuvarlar arasında etkin yönetim ve verimli kullanım esaslarıdoğrultusunda hizmet binasi, cihazlar, ekipmanlar, araç ve gereçler, sarf malzemeleri, personel ve is bölümühususlarında çalışmaların yapılması hususuna özel olarak yer verilmiştir. Yine aynı raporda, izleme çalişmalarınıdüzenleyecek ve koordine edecek şekilde izlemenin tek elden yapılması için mevzuat düzenlemesinin gerekliliği ve izlemelerdeki mükerrerliklerin ortadan kaldırılabilmesi maksadıyla tüm kurumların izleme ihtiyacını karşılayacak izleme programlarının oluşturulması ve izlemelerin tek merkezden yürütülmesinin önemi vurgulanmıştır³.
Havzalardaki kurumsal izleme ihtiyaçları doğrultusunda tek ve kapsamlı bir izleme programı oluşturulması
calışmaları ise Ulusal Su Kurulu tarafından alınan karara istinaden baslatılmıs ve pilot havza olarak Van GölüHavzası belirlenmiştir. Van Gölü Havzası Ortak İzleme Programi olusturulmus ve Dsi tarafndan nehirlerde izleme çalışmalarına başlanılmıştır.

12. Kalkınma Planı'nda "Su kaynaklarının koruma kullanma dengesi gözetilerek sürdürülebilir, bütüncül,etkin ve verimli sekilde vönetimi sağlanacaktır." ve "Su kavnakları miktar, kalite ve ekosistemler acısından korunacak ve iyilestirilecektir" tedbirleri yer almaktadır. Ayrıca, 12. Kalkınma Planı Su Yönetimi Özel İhtisas Komisyonu Raporu'nda büyük debili su havzalarında numune alımını kolaylaştıracak teknolojik donanım vatrımlarının artrılarak numune alma noktasının erisilebilir hale getirilmesi gerektiği hazırlanan bir izleme sistemi ile verilerin daha sağlıklıolarak paylasılması önerilmektedir 
Nitrat Eylem Planları: Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliği; tarımsal kaynaklıkirlilikten etkilenmiş veya gerekli tedbirler alınmazsa yakın gelecekte etkilenebilecek su kaynaklarını etkileyen bölgeleri tanımlayan "Nitrata Hassas Bölgeler"belirlenerek bu bölgelerde tarımdan kaynaklanan ve su kaynaklarımızda kirliliğe sebep olan nitratın tespit edilmesi, azaltılması ve önlenmesi çalışmalarını kapsayan Nitrat Eylem Planları hazırlanmasını hükme bağlanmıştır.
Ancak söz konusu bölgelerin resmi olarak ilan edilmesiyle birlikte nitrata hassas bölgelerde iyi tarım uygulama kodlarının hayata geçirilmesi zorunlu hale getirilecektir.
1. Su Şurası'nda ""Tarımsal yayılı kirlilik yüklerinin kontrolü kapsamında nitrata hassas bölgelerin belirlenmesi ve iyi tarım uygulamaları kodu çerçevesinde eylem planlarının hazırlanması ve uygulanmasi" stratejisi yer almıştır.

İyi Tarım Uygulamaları Kodu: Suların tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan kirliliğe karşı korunmasıamacıvla vapılan bir diğer çalışma ise sulardaki havvansal 
7 Ulusal Su Kurulu 2. Toplantisi, 11.07.2024, 5 No'lu Karar 
8 Ulusal Su Kurulu - Izleme Veri Envanteri ve İçme Suyu Alt Kurulu Raporu, 2024.


ve kimyasal gübrelerden kavnaklanan nitrat kirliliğinin önlenmesine yönelik pratikleri de içeren ivi Tarım Uygulamaları Kodudur. Sularda Tarımsal Faaliyetlerden Kaynaklanan Nitrat Kirliliğinin Önlenmesine Yönelik iyi Tarım Uygulamaları Kodu Tebliği (Tebliğ No:2016/46)Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştin 
2.2.1.3. Denetim 
Anayasa'nın 56. maddesi, Sağlık Hizmetleri ve Çevrenin Korunması başlığı altında, "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek,çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandasların ödevidir." hükmünü icermekte olup Türk çevre hukukunun temel prensibini oluşturmaktadır. Türkiye'de su kaynaklarının denetimi ile su kaynaklarını kirletenlere karşı ceza ve yaptırımlarıbelirleyen; kurumların yetki, görev ve sorumluluklarınıtanımlavan anavasal ilke doğrultusunda düzenlemeler şekillendirilmiştir.

12. Kalkınma Planı'nda planlı birleşik çevre denetimlerinin artrılmasına yönelik 2028 vılı hedefi konulmuştur.

Ancak, vapılan havza ölcekli planlama calışmalarında tespit edildiği üzere; yeraltı su kaynaklarının kalite ve miktarını korumaya yönelik gercekleştirilen denetim faaliyetlerinin yetersiz kaldığı ve buna bağlı olarak hem kalite bozulmalarının yaşandığı hem de yeraltı su seviyelerinin kritik seviyelere düştüğü gözlemlenmektedir.
İklim Değisikliğine Uyum Stratejisi ve Eviem Planı'nda "Su kavnakları vönetiminde vetki ve sorumluluk sahibi bircok kurum ve kurulusun olması nedenivle kurumlar arasında koordinasyonun güçlendirilmesi, yetki, izin denetim ve yaptirım süreçlerinde yeknesaklığsağlayacak düzenlemelerin yapılması önem taşimaktadır' ifadesi ile denetim faalivetlerinin etkinliğinin artırılması gerektiği vurgulanmıştır 
Yeraltı ve verüstü su kaynaklarının kirlilik açısından korunması ve denetimi: 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 12ve 20. maddeleri çerçevesinde içme ve kullanma suyu 
koruma alanları da dahil denizlere ve su kavnaklarına atık bosaltanlara denetim ve ceza vetkisi CsiDB've aittir.
Ayrica, Kum, Çakil ve Benzeri Maddelerin Alinmasi,İşletilmesive Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde denizlerden, akarsu ve kuru dere yataklarından, göl yataklarından ve tarım arazilerinden kum, çakıl ve benzeri maddelerin alinması hususlarında denetimler, Cevre Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca ÇşiDB ile Bakanlıkça yetki devri yapılmış kurum veya kuruluşlar tarafından yapılmaktadır. Maden Kanunu'nun 7. maddesi ve diğer kamu kurum ve kurulusların meyzuatı gereğince izin verilmiş alanlardaki madencilik faaliyetlerini diğer kamu kurum ve kurulusları kendi meyzuatı kapsamında denetleyebilmektedir.

1. Su Şurası'nda "Yerüstü ve yeraltı sularına deşarjların kontrolüne ilişkin izleme ve denetim mekanizmasının etkin hale getirilmesi"' stratejisi yer almaktadır.
icme ve kullanma suvu havzalarında denetim:2872 savılıÇevre Kanunu'nun 12 ve 20. maddesi çerçevesinde koruma esaslarına aykırı olarak içme ve kullanma suyu koruma alanlarına, kaynağın kendisine ve bu kaynağıbesleyen yerüstü ve yeraltı sularına, sulama ve drenaj kanallarına atık bosaltanlara vönelik denetim ve ceza vetkisi CsiDB've aittir. Bakanlıkca bu vetki ilgili idarelere devredilebilmektedir.

Ayrıca 3194 sayılı Imar Kanunu çerçevesinde ÇşiDB;mekânsal planlamaya, etüt ve projelendirmeye ilişkin iş ve işlemler ile yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni düzenlemeye, enerji kimlik belgesi hazırlanmasına ilişkin is ve işlemler vapmava; bu kapsamda, vapı malzemelerini denetlemeye, aykırılıklar hakkında işlem tesis etmeye,aykırılıkları gidererek mevzuata uygun hale getirmeye yönelik değişiklik yapmaya ve onaylamaya, yıkım kararıalmaya ve yıkımı gerçekleştirmeye, ilgililer hakkında idari yaptırım kararı vermeve vetkilidir.

2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon idaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun 

cercevesinde bölge icindeki su kaynaklarının, deniz, göl.akarsu kıvılarının ve yeraltı sularının kullanılmıs sularla ve endüstri atikları ile kirletilmesini, bu kaynaklarda suların kaybına veya azalmasına yol açacak tesis kurulmasını ve bu tür faaliyetlerde bulunulmasını önlemek, bu konuda her türlü teknik, idari ve hukuki tedbiri almak görevi ile su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanıiçindeki iş ve işlemleri yürütmek görevi tevdi edilmiştir.Büyükşehir belediyelerine içme-kullanma suyu temin edilen yerüstü suyu kaynaklarının havzalarında, atıksuların kanalizasyon şebekesi ve alıcı ortama boşaltılmasına ilişkin 2560 sayılı Kanuna dayanarak Büyükşehir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüklerince de denetimler yapılmaktadır. Ayrıca, kuruluş yeri bakımından şehir şebekesinden ayrı ve özel boşaltma tesisi yapmasızorunlu bulunan tesislerin yapımı, büyükşehir belediyelerinin izin ve denetimi altında yapılmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14, 15, ve 18. maddeleri çerçevesinde belediyelerin su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt vapı hizmetleri vapmak; icme, kullanma ve endüstri suyu sağlamak; atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasını sağlamak; bunlar için gerekli tesisleri kurmak. kurdurmak. isletmek ve islettirmek: kaynak sularını işletmek veya işlettirmek gibi görevleri bulunmaktadır.

Ülke genelinde tüketime sunulan içme-kullanma sularının temini, dezenfeksiyonu ve tüketicive güvenli bir sekilde ulaştrılmasından yerel idareler sorumlu iken suların temiz, sağlıklı ve güvenli olup olmadığına yönelik izleme çalışmaları ise AB Mevzuatı ile uyumlu olarak hazırlanan,1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu hükümleri uyarınca Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. Bu bağlamda Bakanlıkça içme-kullanma sularıyla ilgili çalışmalar yerel idarelerle is birliği içinde sürdürülmektedir. Ülkemiz genelinde verel idarelerle birlikte belirlenen izleme noktalarından düzenli şekilde kontrol ve denetleme izlemesi kapsamında numuneler alınarak Sağlık Bakanlığı
Halk Sağlığı Laboratuvarlarında analizi yapılmakta, analiz sonucları çevrim ici sistem üzerinden takip edilmektedir.Ayrıca analiz sonuçlari Ulusal Su Bilgi Sistemine işlenmektedir. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü içme kullanma suyu temin edilen kaynaktan başlanarak, içme suyu temin ve dağıtim sistemi tüm bileşenlerinde izleme yapma yetkisine sahiptir.

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 414. maddesinin birinci fikrasının (b) bendinde ver alan "Bitkisel üretimde kullanılan girdilerin ve üretim teknolojilerinin kullanımının uygunluğunu ve standartlarını belirlemek ve denetlemek"görevi ile Ürün_ Güvenliği_ ve__Teknik Düzenlemeler Kanunu'nun 4. maddesi cerçevesinde yayılı kirliliğin kontrolü kapsamında, hayvansal ve kimyasal gübre ile zirai ilac kullanımlarının denetlenmesi görevi Tarim ve Orman Bakanlığı uhdesindedir.

Ayrıca, İcme-kullanma suyu havzalarındaki her türlü imar faaliyetlerinin denetimi hususunda 2872 sayılı Çevre Kanunu, 3194 sayılı Imar Kanunu, 2560 sayılı Istanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun, 5216 sayılı Büvüksehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve sair mer'i mevzuat hükümleri uyarınca; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Büyükşehir Belediyeleri Su ve Kanalizasyon Idareleri Genel Müdürlükleri ve Belediyeler denetim ve yaptırım yetkilerini haizdir.

Yeraltı sularının kalitesi ve miktarı hususunda denetimler;167 sayılı Yeraltı Suları Hakkındaki Kanun cercevesinde yeraltı sularının Kanun'da belirtilen hükümlere aykırışekilde aranması, kullanımi, islahı ve tadili DSi tarafiından denetlenir ve cezalandırılır. Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında veraltı suyunun miktarına ilişkin konularda denetim yetkisi DSi'ye aittir. 2872 sayılı Çevre Kanunu ile Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya KarşıKorunması Hakkında Yönetmelik kapsamında yeraltı

suyunun kalitesinin korunmasına ilişkin denetim yapma yetkisi ÇşiDB'ye aittir.

Tarımsal kaynaklı kirlilik kontrolü hususunda denetim;Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların KorunmasıYönetmeliği kapsamında tarımsal kaynaklı nitratın suda neden olduğu kirlenmenin tespit edilmesi, azaltilması ve önlenmesine ilişkin hususlar TOB tarafindan yürütülmektedir. "Nitrata Hassas Bölgeler" ilan edildikten sonra tarımsal kirliliği önlemeye yönelik tedbirleri içeren Nitrat Eylem Planının uygulanması izlenecek ve raporlanacaktır. Ek olarak, pestisitlerin kullanımının kontrol altına alınması amacıyla projeler, programlar,denetim ve mevzuat çalışmaları yapılmaktadır 
Zararlı organizmalarla mücadelede öncelikle kültürel tedbirler, biyolojik mücadele, biyoteknik mücadele gibi alternatif mücadele yöntemleri tavsiye edilmekte, son aşamada ise kimyasal mücadele yapılması önerilmektedir.Bu doğrultuda entegre mücadele prensiplerinin yaygınlaştırılması amacıyla Entegre ve Kontrollü Ürün Yönetimi (EKÜY) projeleri yürütülmektedir.
Taze meyve ve sebzelerde tarladan sofraya tüm tedarik zincirinde pestisit denetimleri yapılmaktadır. Özellikle üretim alanlarında yapılan denetimlere ağırlık verilmektedir. Bu cercevede hatalı pestisit kullaniminın denetlenmesi amacıyla tarla bağ bahçe sera gibi üretim alanlarinda hasat öncesi pestisit denetimleri yapilmaktadır. Denetimlerde uygunsuzluk tespit edilen üreticilere hasat geciktirme, ürün imhası ve idari para cezası uygulanmaktadır.

Ülkemizde AB uyum çerçevesinde çevre ve insan sağlığıaçısından olumsuz etkileri tespit edilen 223 aktif madde yasaklanmıştır. Ayrıca, Nehir Havza Yönetim Planı (NHYP)tedbirleri kapsamında, sucul ortamlarda pestisitlerin tespit edilmesi ve Çevresel Kalite Standardı (CKS) sinır değerlerinin aşılması durumunda, ilgili aktif maddenin yerine alternatif bir maddenin kullanılması ve bu konuda eğitim faaliyetlerinin yürütülmesi gerekmektedir.
Ayrıca pestisit kullanımı yönüyle riskli görülen 12 üründe 15 ilde Kalınt Eylem Plani (2022-2027) uygulamaya konulmuştur. Ticaret borsalari, ihracatçı birlikleri, ziraat odalari, TARiş, tarım kredi kooperatifleri, bölgesel kalkınma ajansları, yerel idareler gibi kuruluşlarla iş birliği halinde çalışmalar yürütülmektedir.

Ülkemizde bilinçsiz zirai ilaç kullanımı ve sürdürülebilir tarım konularında farkındalık oluşturmak ve etkin bitki sağlığı programı uygulamak amacıyla eğitim ve yayım çalışmaları ile üretim alanlarında çiftçi tarla okulu çalışmaları yapılmaktadır.

Su ürünleri yetiştiriciliğine ilişkin denetim hususları; 1380sayılı Su Ürünleri Kanunu 33. maddesi çerçevesinde su ürünleri istihsal alanlarındaki faaliyetlere yönelik denetim yapma yetkisi TOB'a aittir. 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'na istinaden cıkarılan Su Ürünleri Yönetmeliği Ek5 ile sucul ekosistemin sürdürülebilirliği kapsamında izleme, hatta tespit edilen herhangi kirletici kaynağına doğrudan ceza yazılabilmektedir. Su Ürünleri kanunu 20.maddeye (sulara zararlı madde dökülmesi hususu) göre çıkarılan yönetmelikteki yasak, sınırlama ve yükümlülüklere aykırı hareket edenlere idari para cezasıverilir.

Sulak alanların korunması ve denetlenmesine vönelik hususlar; Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği 36.maddesi çerçevesinde, sulak alanlar ile daimî veya mevsimsel akarsuların koruma ve kullanma esaslarınıbelirlemek ve uygulanmasını takip etmek görevi Mahalli Komisyonlara verilmistir. Yönetmelik hükümlerine aykırıhareket edenler hakkında idari vaptrımlar ise 2872 savılıÇevre Kanunu'nun ilgili maddeleri cerçevesinde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından uygulanmaktadır.

icme suvu kalitesinin denetlenmesi hususunda; Sağlık Bakanlığınca içme kullanma suyu kalitesinin izlenmesi ve denetlenmesi, kaplica sularina tesis ve işletme izni verilmesi ile denetlenmesi, yüzme havuzlarınin 

denetlenmesi ve su kalitesinin izlenmesi, ambalajlı suların izinlendirilmesi ile piyasa gözetimi ve denetimi çalışmalarının yapılması, yüzme sularının kalitesinin izlenmesi ve sınıflandırılması ile bu halkın bilgilendirilmesi çalışmaları yürütülmektedir. İnsani Tüketim Amaçlıi Sular Hakkında Yönetmelik kapsamında kaynak ve içme sularına ait tesisler senede bir defa Sağlık Bakanlığınca, üçer aylık periyotlarla da il Müdürlüklerince denetlenmektedir. İçme Suyu Temin Edilen Suların Kalitesi ve Arıtilması Hakkında Yönetmelik kapsamında ayrıca belediyeler tarafindan içme suyu kaynaklarının ve içme suyu arıtma tesislerinin giriş ve çıkış analizleri TOB'a raporlanmaktadır.
Jeotermal_faaliyetlerin_denetlenmesi hususunda; 5686sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu 9. maddesi kapsaminda jeotermal faaliyetlerin denetlenmesinde büyükşehirlerde yatrım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, büyükşehir belediyesi bulunmayan illerde ise il özel idareleri yetkilidir. AynıKanunu'nun 1. maddesi kapsamında ise kaynağın ve rezervuarın korunması ile çevre kirliliğinin önlenmesi için acil tedbirlerin gerekli olduğu hallerde tedbirler idarece alınır. Bu nedenle yapilan her türlü masraf,sorumlusundan idare tarafindan 6183 sayıli Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

Doğal mineralli suların denetlenmesi hususunda;Ülkemizde doğal mineralli sulara yönelik izleme çalışmaları "Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik"kapsamında Sağlık Bakanlığı tarafından vapılmaktadır Doğal mineralli su tesisleri; senede bir defa Sağlık Bakanlığınca, üç ayda bir de il Sağlık Müdürlükleri tarafndan denetlenmektedir 
2.2.2. Sınırasan Su Politikası
Sınıraşan havzadaki sular, Türkiye'nin su kaynaklarının vaklaşık %38'ini olusturmaktadır. Türkive'de cok amaclıolarak yapılan baraj ve hidroelektrik santralleri sadece ülkemiz acısından değil asağı kıvıdas havza ülkeleri icin de 
suları regüle ederek mansaba birakmaları münasebetiyle aşağı kıyıdaş ülkelerin de düzenli suya erişimini sağlamaktadır.

Türkiye'nin sınıraşan sular politikası aşağıdaki ana ilkeler üzerine kurulmuştur (Dışişleri Bakanlığı, 2025);
Türkiye su konusuna öncelikle insani açıdan vaklasmaktadır. Ülkemiz, suyun bütünçül ve verimli kullanımına dair sahip olduğu bilgi ve deneyimleri paylaşmaya hazır olduğunu her firsatta vurgulamaktadır.

Türkiye sınıraşan suları, kıyıdaş ülkeler arasında bir iş birliği unsuru olarak görmektedir.
Her bir sınıraşan nehir havzası kendine özgüekonomik, sosyal, çevresel, kültürel, hidrolojik ve meteorolojik dinamiklere sahiptir. Bu nedenle bu meselelerin kıyıdaş ülkeler arasında ele alınmasının daha doğru bir yaklaşım olacağıdüşünülmektedir.

Sınıraşan sular kıyıdaş ülkeler arasında "hakça""akılcı" ve "etkin" biçimde kullanılmalıdır.
2.2.3. Yeraltı Suyu Kaynaklarının Korunmasına İlişkin Çalışmalar 

Yeraltı sularının araştırılmasi, kullanılması ve korunmasımaksadıyla yayımlanan 167 sayılı Kanun kapsamında;
Yeraltı Suları Tüzüğü (1961)
Yeraltı Suları Teknik Yönetmeliği (1972),
Ölçüm Sistemleri Yönetmeliği (2011),
Yeraltı sularının Kirlenme ve Bozulmaya KarşıKorunması Hakkında Yönetmelik (2012)
İçme Suyu Temin Edilen Akifer ve Kaynakların Koruma Alanlarının Belirlenmesi Hakkında Tebliğ(2012),
Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik (2019)yayımlanmıştır.

İçme suyu temin edilen kuyu ve kaynakların koruma alanıilanı calısmaları ile stratejik bir kaynak olan veralt suyunun korunması ve sürdürülebilir yönetiminin sağlanması, yeraltı suyu ile ilişkili bölgelerde özel kısıtlamalar getirilerek suyun miktar ve kalitesinin korunmasi, içme ve kullanma suyu sağlanan yeraltı suyu 

temin noktalarının (kuyu, kaynak vb.) koruma altına alınarak halk sağlığının korunması amaçlanmaktadır.
Bu kapsamda DSi tarafından; havza veya münferit ölçekte yeraltı suyu etüt, planlama, izleme ve rezerv kontrolüçalışmaları yürütülmekte; kuyu ve kaynak envanteri oluşturulmakta, hidrojeolojik kavramsal modeller geliştirilmekte, yeraltı suyu miktar ve kalite izlemeleri ile bütçe ve emniyetli işletme rezervi hesaplamalarıyapılmaktadır. Ayrıca iklim değişikliği ve kuraklık etkilerini dikkate alan havza bazlı yeraltı suyu bütçe projeksiyonlarıhazırlanmakta ve bu çalışmalar karar destek süreçlerine entegre edilmektedir. 2024 yılı sonu itibarıyla 13 havzada hidrojeolojik etüt calısmaları tamamlanmıs; etüdütamamlanan ve yeraltı suyu işletmesine uygun alanlar 167sayılı Kanun çerçevesinde "işletme Sahası" olarak ilan edilmiştir. AB Mevzuatına uyum çalışmaları kapsamında,yeraltı suyu yönetimi konusundaki mevzuat eksikliklerinin giderilmesi maksadıyla Yeraltı Suyunun Kirlenmeye ve Bozulmava Karsı Korunması Hakkinda Konsey Direktif (2006/118/AT) ve SÇD'nin (2000/60/AT) yeralti suyu ile ilgili hükümlerinin ulusal mevzuata aktarılması çalışmalarıneticesinde Yeraltı Sularinin Kirlenmeye ve Bozulmaya Karsı Korunması Hakkında Yönetmelik hazırlanmıs olup 2012 yılında yürürlüğe girmiştir.

Ayrıca, 2013 yılında Yönetmelikte yer alan uygulama adımlarının detaylı faaliyetlere dönüştürüldüğü ve havzaların önceliklendirildiği ve süreçlerin takvime bağlandığı bir "Yeraltı Suyu Yönetimi Eylem Planı"yürürlüğe girmiştir. 18 havzada yeraltı suyu kütlelerinin miktar ve kalitesinin belirlenmesi çalışmalarıtamamlanmiştır.

Çalışmaları tamamlanan havzalarda 472 adet yeraltı suyu kütlesi belirlenmiş olup bu kütlelerin %56'sının kalite açısından zayıf durumda olduğu tespit edilmiştir. Miktar açısından ise kütlelerin %28'inin zayıf durumda olduğu ortaya koyulmuştur.

1. Su Surası Suvun Havza Ölceğinde Yönetimi Grubu Çalışma_Belgesi "Yeraltı sularından aşırı çekimlerin engellenmesine yönelik kaçak kuyuların tespiti,kapatılması ve yeraltı suyu kuyularında sayaçlı ölçüm sistemlerinin kullanılmasi" ifadesi 4. Tarim ve Orman Surası'nda "Strateji 11.3 Yeralti sularının asırı cekimi önlenerek olağanüstü hallerde kullanılmak üzere rezervde tutulması sağlanacaktır. Strateii 11.4 Yeraltı su kavnakları kullanımının kontrol altına alınması için tüm kullanımlar kayıt altına alınarak envanter olusturulacaktir. - Strateji 11.5Yeraltı su kaynakları kullanımının kontrol altına alınması için kademeli olarak tüm kuyulara sayaçtakıilacaktır. - Strateji 11.6 Yeraltı ve yerüstü su kaynaklarına yönelik oluşturulan Ulusal İzleme Programına uygun olarak su kalitesi izleme çalışmaları yapılacaktır."12. Kalkınma_Plani'nda ise "Yeraltı suyu emniyet rezervleri belirlenecek ve su tahsisinde dikkate alınacaktır' tedbiri, ver almaktadır.

2.2.4. İçme-Kullanma Suyuna İlişkin Çalışmalar 
İçme-kullanma suyunun kaynağından itibaren son tüketiciye kadar korunarak iletilmesi halk sağlığının ve çevrenin korunması açısından hayati bir öneme sahiptir."Kaynaktan musluğa" prensibi ile yürütülmesi gereken sağlıklı ve güvenilir içme-kullanma suyuna erişim konusunda pek çok kurum/kuruluşun görev ve yetkisi bulunmaktadır. İçme-kullanma suyu yönetimi; yasal düzenleme, planlama, yatirım, izleme ve denetim,boyutlarını kapsayan çok paydaşlı bir yapıya dayanmaktadır. içme suyu havzalarının korunmasi, arıtma tesislerinin etkin işletilmesi, su kayıplarının azaltılması, su kaynaklı hastalıkların önlenmesi ve olağanüstüdurumlarda içme suyu emnivetinin sağlanmasi temel hedefler arasında yer almaktadır.

2.2.4.1. İçme-Kullanma Suyu Güvenliği Planları
Avrupa Birliği tarafndan revize edilen İçme Suyu Direktifi ile getirilen risk bazlı yaklaşım ile olağan ve olağanüstüdurumlarda halk sağlığının korunması hedeflenmektedir.Bu kapsamda ülkemizde söz konusu Direktif ile uyumlu içme-kullanma sularının kaynaktan musluğa güvenli,

sağlıklı ve sürdürülebilir bir sekilde ulastırılmasını güvence altına almayi hedefleyen ulusal bir mevzuatin hazırlanması çalışmaları devam etmektedir.
1. Su Şurası Sonuç Bildirgesi'nde "Kaynaktan musluğa su güvenliği planlarının hazırlanması ve uygulamaya geçilmesi sağlanacaktır' ifadesi yer almakta olup Sura kapsamında kurulan Su Güvenliği ve Atık Su Hizmetleri Komisyonu tarafindan hazırlanan raporun 4. Hedefi "Kayngktan Musluğg İcme ve Kullanma Suyu Güvenliğinin Sağlanması" olarak belirlenmiş ve bu hedefe ulaşmak için mevzuatin geliştirilmesi ve kaynaktan musluğa içme ve kullanma suyu güvenliği planlarının hazırlanması yönünde stratejiler belirlenmiştir.

İcme-kullanma suvu güvenliği konusunda belirli illerde SYGM tarafından planlama çalışmaları başlatılmıştır.Planların hazırlığına ilişkin ilgili idarelerin kapasite ve farkındalık düzeylerinin artırılması ve diğer iller icin de içme-kullanma suyu güvenliği planlarının hazırlanmasıplanlanmaktadır.

Ayrıca, 2017 yılında yürürlüğe giren İçme-Kullanma Suyu Havzalarının Korunmasina Dair Yönetmeliğe göre tüketiciye ulaşan suyun kalitesi ve miktarını güvence altına almak için ihtiyaç duyulması halinde, içme-kullanma suyu havzası koruma planını da kapsayan icme-kullanma suyu güvenliği planının hazırlanması ve bu planların hazırlanmasina iliskin usul ve esasların belirlenmesi gerekmektedir.

2.2.4.2. İçme-Kullanma Suyu Havzaları Koruma Planlari 
İçme-Kullanma Suyu Havzalarının Korunmasına Dair Yönetmelik kapsamında, hazırlanan içme-kullanma suyu planları ile havzanın fiziki, jeolojik, hidrolojik, ekolojik ve sosyoekonomik özelliklerinin bilimsel verilere dayalıolarak tespit edilerek havzaya özgü koruma alanları ve esasları tespit edilmektedir. Hâlihazırda, 2025 yılı itibarı ile 
toplam 34 adet içme-kullanma suyu havzası için Havza Koruma Planları yürürlüğe girmiştir.

2.2.4.3. İçme-Kullanma Suyu Temin Edilen Kuyu ve Kaynakların Koruma Alani 
içme-kullanma suyu temin edilen kuyu ve kaynakların koruma alanı ilanı çalışmaları ile stratejik bir kaynak olan yeraltı suyunun korunması ve sürdürülebilir bir yönetim sağlanması, yeraltı suyu ile ilişkili bölgelerde özel kısıtlamalar getirilerek suvun miktar ve kalitesinin korunmasi, içme-kullanma suyu sağlanan yeraltı suyu temin noktalarının (kuyu, kaynak vb.) koruma altına alınarak halk sağlığının korunması amaçlanmaktadır.Ülkemizde, 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun, Yeralti Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı KorunmasıHakkında Yönetmelik ve İçme Suyu Temin Edilen Akifer ve Kaynakların Koruma Alanlarının Belirlenmesi Hakkında Tebliğ çerçevesinde koruma alanı çalışmalarıyürütülmektedir. 2025 yılı itibarıyla Resmî Gazetede ilan edilmiş toplam 89 adet koruma alanı bulunmaktadır.
2.2.4.4. İçme Suyu Temin Edilen Suların Kalitesi ve Aritılması

İçme suyu kaynaklarında ve içme suyu artıma tesislerinde icme Suvu Temin Edilen Suların Kalitesi ve Arıtilmasi Hakkında Yönetmelik kapsamında SYGM tarafindan. son tüketiciye ulaşan içme-kullanma sularında ise İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmeliğe göre Sağlık Bakanlığı tarafndan içme suyu kalitesine ilişkin değerlendirmeler gerçekleştirilmektedir.
Bu kapsamda kapasitesi 2000 m³/gün'den fazla olan yeni yapılacak içme suyu arıtma tesislerinin avan (ön) proje onayları SYGM tarafindan verilmektedir 
icme suyu arıtma tesislerinin giris ve cikis sularının kaliteleri izlenerek tesislerin veriminin ve uygunluğunun 
9SYGM içme Suyu Koruma Planlari (https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Sayfalar/Detay.a spx?Sayfald=12)


değerlendirmesi yapılmakta ve halk sağlığına uygun su temininin sağlanması ve su kaynaklı hastalıkların önlenmesi hedeflenmektedir.

Kaynak, depo ve şebeke sistemlerindeki eksiklikler tüketime sunulan icme-kullanma sularının kalitesini etkilemektedir. Özellikle kırsal yerleşim yerlerinde sularla ilgili bakım onarım ve dezenfeksiyon işlemlerinde tespit edilen eksiklikler su kalitesinde uygunsuzluklara neden olmaktadır. Sularda dezenfeksiyonun vetersiz kalmasımikrobiyolojik uygunsuzluklar neden olmakta ve sağlık risklerini beraberinde getirmektedir. Yeterli ve uygun dezenfeksivon islemleri ile olası salgın hastalıkların önüne geçilebilmektedir.

1. Su Şurası Sonuç Bildirgesi'nde "içme suyu arıtma tesisleri, bundan sonra suvun karakteristik özellikleri ve bölgeye uygunluğu dikkate alınarak projelendirilecek ve işletilecektir" maddesi yer almaktadır.

2.2.4.5. Kırsalda İçme-Kullanma Suyu Yönetimi 
Kırsal bölgelerde imar, yol, su, kanalizasyon, kati atik,çevre, acil yardım ve kurtarma gibi hizmetler il Özel İdarelerinin sorumluluğuna verilmiş olup İller Bankasıköylerin içme suyu altyapı projeleri ile teknik ve sosyal altyapı hizmetlerinin finansmanı ve faiz desteği sağlanmasında rol üstlenmektedir. 3202 Sayılı Köve Yönelik Hizmetler Hakkında Kanun'da köy hizmetleri ile içme suyu amaçlı sondaj kuyularına ilişkin esaslar düzenlenmiş olup, 6292 Sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun'da ise su kaynaklarının korunması, içme suyu barajlarının koruma alanları ve rezervuar alanlarındaki yerleşim yerlerinin taşınması gibi hususlar hükme bağlanmıştır.
1. Su Surası Su Güvenliği ve Atıksu Hizmetleri Çalışma Belgesi'nde "Yapılan izleme calışmalarında sebeke aracıliğıyla tüketime sunulan içme kullanma sularında özellikle kırsal kesimde su güvenliğinin sağlanmasında sorunlar bulunmaktadır"değerlendirmesi yer almaktadır 
831 Savılı Sular Hakkında Kanun ile sehir, kasaba ve köylere tahsis edilen suların idaresi belediye ve köy ihtiyar meclislerine verilmiş olup, su kaynağı belediye sınırlarıdışında bulunsa dahi bakım, onarım, temizlik ve sağlık koşullarına uygun olarak bulundurulmasi belediyelerin sorumluluğundadır.

5355 Sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca ilçelerde tüm köylerin katılımıyla, yol, su, kanalizasyon ve benzeri altyapı hizmetlerinin yürütülmesi ve kırsal kalkınmanın sağlanması amacıyla "Köylere Hizmet Götürme Birliği" kurulabilmektedir. Köy ihtiyar hevetinin sorumluluğundaki tesislerin bakım, onarım ve işletilmesi ile gerektiğinde yenilenmesi köy bütçesinden karşılanmakta; birkaç köy veya belediyeye ait müşterek tesislerin yönetimi ise kurdukları birlikler aracılığıyla sağlanmaktadır.

Netice olarak, icme suvu temin ve dağitim sisteminin farklıasamalarında farklı kurumlar tarafından vürütülen çalışmaların birbiriyle entegrasyonunun sağlanmasıkaynakların verimli kullanılmasını ve çalışmaların etkinliğini artıracaktır. İçme Suyu Güvenliği Planı yaklaşımıile bu çalışmaların bir bütün olarak ele alınması, yeterli ve güvenli içme suyu temininin daha etkili bir şekilde ve daha az maliyetle sağlanması hedeflenmektedir.
2.2.4.6. İçme-Kullanma Suyu Sistemlerindeki Su Kayıplarının Azaltılması

İçme-kullanma suyu yönetimindeki bir diğer önemli konu da temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının ve azaltılmasına yönelik yürütülen çalışmalardır. Bu konudaki sorumlu kurumlar belediyelerdir. 2014 yılında yürürlüğe girmiş olan İçme Suyu Temin ve Dağitim Sistemlerinde Su Kayıplarının KontrolüYönetmeliği _gereğince büyükşehirlerde su ve kanalizasyon idareleri, büyüksehir olmavan illerde ise il, ilce ve belde belediyeleri su kayıplarına ilişkin verilerini yıllık olarak SYGM'ye raporlamakla yükümlüdür.


Avrupa Birliği (AB) mevzuatı acısından bakıldığında ise 2020 yılında revize edilen İçme Suyu Direktifi kapsamında;üye devletlere su kayıplarının azaltılmasına ilişkin performans göstergesi belirlenmesi ve gerekli çaliışmaların yürütülmesi yükümlülüğü getirilmiştir. Bu anlamda konuya ilişkin mevzuatın ülkemizde yayımlandığı 2014vılından itibaren yürütülmekte olan calışmalar, ülkemiz adına önemli bir gelişme ve tecrübe birikimi olarak değerlendirilmektedir.

Bütün bu çalışmalar içme-kullanma suyu sistemlerindeki kayıpların değerlendirilmesi ve hedeflerin belirlenmesi bağlamında önemli gelişmelerdir. Bununla birlikte 2023vılında yayımlanan Değisen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı ile su kayıplarına ilişkin uzun vadeli hedef olarak 2040 yılına kadar teknik ve ekonomik olarak kabul edilebilir seviye olan %10 hedefi belirlenmis, eylemler takvimlendirilmistir.
1. Su Surasi Sonuc Bildirgesi'nde "Beledivelerce içme suyu sistemlerinde %35 sevivesinde olan su kavbı oranı%25 seviyesinin altiına indirilecek." maddesi yer almaktadır.

2.2.4.7. Salgınlar ve Su Kaynaklı Hastalıklar 
Su kaynaklı hastalıklar, kirli içme suyu yoluyla, özellikle fekal-oral volla bulaşan patojen mikroorganizmaların neden olduğu hastalıklar olarak tanımlanmaktadır. Su kaynaklı patojenlerin büyük bir kısmi, sadece kontamine yiyecek ve içeceklerin tüketimiyle değil; aynı zamanda,enfekte hayvanlar ve çevresel yüzeylerle temas ya da kişiden kişiye bulaşma gibi yollarla da bulaşmaktadır.
Dünya genelinde vaklaşık %20'lik bir nüfus, güvenilir olmayan içme suyu kullanmakta ve bu durum ciddi sağlık riskleri oluşturmaktadır (TOB SYGM, 2019). Kirli su ve yetersiz sanitasyon, kolera, tifo, dizanteri, hepatit A, ishal ve hatta çocuk felci (polio) gibi birçok bulaşıcı hastalığın vavilmasina neden olmaktadır 
çme suyu kaynaklarının ve şebekelerinin kontaminasyonu büyük salgınlara ve kitlesel etkilere neden olabileceği için 
su kaynaklı hastalıkların önlenmesi ve patojenlerin etkisiz hale getirilmesi için temiz suya erişimin artırılması, atıksu aritma sistemlerinin geliştirilmesi ve hijyen alışkanlıklarının yaygınlaştırılmasıbüyük önem taşımaktadır.

BirleşmişMilletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarından "SKA 3: Sağlıklı ve kaliteli yaşamı her yaşta güvence altına almak" ve "SKA 6: Herkes için erişilebilir su ve atıksu hizmetlerini ve sürdürülebilir su yönetimini güvence altina almak" hedefleri ile su ve sağlık ilişkisi ortaya koyulmuştur.

Güvenli bir içme suyu tedariği sağlamanın en iyi yolu risk yönetimi kapsamında "İçme Suyu Güvenlik Planlaması"dır.Plan ile tedarik sistemi icin risk oluşturan veya bunlarıortadan kaldıramayan tehlikeleri ve olayları (teknik kusurlar, hatalı uygulamalar, kazalar, doğal nedenler vb.)tanımlamak mümkündür. Böylelikle salgına ve bulaşmaya karşı çoklu önlemler geliştirmek mümkündür. İçme suyu güvenlik planlaması ile en temel anlamda, içme suyu hayzası ölceğinde su sistemine giren tehlikelerin önlenmesini, arıtma ölçeğinde tehlikelerin sudan uzaklaştırılmasını, depolama ve dağıtım ölçeğinde ise riskli durumların veniden olusumunun önlenmesini sağlamak mümkündür.

SKA kapsamındaki hedefler yalnızca halk sağlığı açısından değil, aynı zamanda su ürünleri yetiştiriciliği gibi suya bağımlı ekonomik sektörler açısından da stratejik öneme sahiptir. Özellikle sucul hayvan hastalıklari, antibiyotik dirençli patojenler ve su kaynaklı zoonozlar gibi giderek artan cevresel ve sağlık riskleri karşısında, izleme sistemleri ile biyogüvenlik stratejilerinin entegre bir yaklaşımla değerlendirilmesi gerekmektedir. Güvenilir ve erişilebilir içme suyuna adil erişim, özellikle kırsal alanlar ve düşük gelirli bölgelerde mevcut su altyapılarının güçlendirilmesi ve iyileştirilmesi için su hizmetlerinin kapsavıcı, sürdürülebilir ve herkes icin erişilebilir olmasıhedeflenmektedir. İklim değişikliğine karşı hassas bölgelerde salgın hastalıkların ve buna bağlı ölümlerin 

önlenebilmesi için kaynaktan musluğa kadar suyun etkin yönetimi, yeterli miktarda ve iyi kalitede içme-kullanma suyu temini, atıksu arıtma hizmetlerinin iyileştirilmesi ve hijyen koşullarının sağlanması büyük önem taşımaktadır.
Ülkemizde bilhassa mikrokirleticiler, mikro plastikler endokrin bozucu kimyasallar ve antibiyotik kaynaklı kirlilik parametreleri bazında bir seri analiz ve takip çaliışmalarıgerçekleştirilmektedir. İçme-kullanma suyu temini amaçl kullanılacak su kaynaklarının kalitesinin konvansiyonel parametrelerin yanı sıra mikrokirleticilerin de dahil olduğu 99 parametre ile analiz edilip, insani tüketim için belirlenmiş olan standartların üzerinde çıkan parametreleri arıtacak şekilde içme suyu arıtma tesisinin proses tasariminin yapilmasi son derece önemlidir. Bu kapsamda, İçme Suyu Temin Edilen Suların Kalitesi ve Arıtılması başlığı altında ifade edilen içme suyu arıtma tesislerinin projelendirme safhasında proje onay süreci,ele alınan yeni kirlilik parametrelerinin aritma proseslerine entegre edilmesi bakimından kritik bir aşamadır. Ayrıca AB İçme Suyu Direktifi güncellenmiş olup özellikle endokrin bozucu kimyasalların da izlenmesi kapsama alınmiştır.

Bununla birlikte, özellikle sucul cevre için risk teskil eden endokrin bozucu kimvasalların daha detavlı olarak araştırılması ve yerüstü sularında etkin yönetiminin sağlanması ihtiyacına yönelik olarak gerçekleştirilen çalışmalar1º kapsamında yerüstü su kaynaklarında bulunan ve/veya bulunması muhtemel, sucul çevre için risk teşkil eden potansiyel endokrin bozucu kimyasallar (EBK'lar) ile yan ürün/metabolitleri belirlenmiş ve pilot havza olarak seçilen Marmara ve Batı Akdeniz Havzalarında izleme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Söz konusu çalışmalarda EBK'ların alıcı ortam ve endüstriyel 
deşarjlardaki mevcudiveti incelenmis ve EBK'ların sucul organizmalar ve insan sağlığı üzerine olası etkileri araştırılmıştır. Çalışma kapsamında EBK'lar özelinde su ve atıksular için aritma önerileri sunulmus, EBK arıtma teknolojilerinin Türkiye koşullarında uygulanabilirlikleri kapsaminda mevcut teknolojilerin avantaj ve dezavantajları değerlendirilerek uygulanabilirlikleri ortaya konulmustur. Bövlelikle. bu calısma ile ülkemizde ilk kez çok sayıda EBK'nın su kaynaklarımızdaki mevcudiyeti araştırılmış ve sıklıkla görülen EBK'lar ortaya konulmuşolup, bundan sonraki süreçte kirliliğin giderilmesine yönelik tedbirlerin belirlenerek hayata geçirilmesi önem arz etmektedir.

Diğer taraftan, yaygın olarak kullanılan ve klasik arıtma yöntemleriyle yeterince giderilemeyen antibiyotikler, alici su ortamlarına geçerek sucul ekosistemi olumsuz etkilemekte, antibiyotik dirençli bakterilerin oluşumuna vol açmakta ve bazı enfeksivonların tedavisini imkânsız hale getirebilmektedir. Bu durum, verüstü suları ve atiksularda antibiyotiklerin ve antibiyotik dirençli bakterilerin varlığı ile seviyelerinin belirlenmesi, yerüstüsularında izin verilebilecek en üst seviyelerin tespit edilmesi, mevzuat önerilerinin geliştirilmesi, dirençkaynaklarının araştirılmasi ve direncin önlenmesine yönelik tedbirlerin belirlenmesine yönelik ihtiyacın altınıçizmektedir.

COVID-19 pandemisinin başlangicı ile ulusal ölçekte atıksu sürveyans_programı başlatılmış olup çalışmalar halen devam etmektedir 11. Bu calismalar kapsaminda. istanbul ve Türkiye'nin farklı coğrafi bölgelerinde belirlenen 21pilot ilde rutin, 27 turistik beldede yaz aylarında SARSCoV-2 virüs ölçümleri yapılmaktadır. Bu ölçümler ile COViD-19 salgınının ülke genelindeki dağılımi ve seyri 
10 Tarım ve Orman Bakanlığı (2018), Endokrin Bozucu Kimyasallar ve Arıtma Teknolojilerinin Araştırılması Projesi 11 SUEN Covid-19 Yayılimının Atksularda SARS-CoV-2Analizleri ile Rutin Takibi 

(https://www.suen.gov.tr/projeler/covid-19-yayilimininatiksularda-sars-cov-2-analizleri-ile-rutin-takibi 

hakkında bilgi sağlanarak pandemi erken uyarı sistemi oluşturulmuştur. Ulusal düzeyde yürütülen atıksu sürveyansı çalışmalarının kapsamı 2023 yılında "Tek Sağlık" yaklaşımı çerçevesinde genişletilerek, Türkiye'de ilk kez 7 coğrafi bölgeyi temsilen 17 atıksu arıtma tesisi giriş ve çıkışından, 2 mezbaha ve 2 kanatlı kesimhane atıksularında antibivotik direnc bakteri ve gen takibi baslatılmıstır. Bu takip ile Türkive'de sulama kaynaklıantibiyotik direnç riskleri ilk kez gıda güvenliği perspektifinden değerlendirilmis, hayvansal üretimden kaynaklanan direnç verileri hakkında ilk veriler elde edilmiştir. İlerleyen dönemde, atiksu sürveyans programının kapsamı genişletilerek SARS-CoV-2 virüsünün yanı sıra kuş gribi ve influenza başta olmak üzere diğer virüs ve patojenlerin takibinde de kullanılması, arıtılmışatıksularda yapılan Antimikrobiyal direnç (AMR) takibine metagenomik analizlerin de dahil edilmesi hedeflenmektedir.

Günümüzde iklim değisikliği, ekosistemler ve insan faaliyetleri arasındaki etkileşim, bulaşıcı hastalıkların ortaya çıkmasını ve yayılmasını destekleyen koşullar oluşturarak halk sağlığı için önemli zorluklar oluşturabilmektedir. Nitekim COViD-19'un neden olduğu küresel bozulma, çevre ve iklim üzerinde çeşitli sonuçlarıda beraberinde getirmiştir. Sosyal ve ekonomik faaliyetlerin kısıtlanması nedeniyle, dünyanın farklıbölgelerinde su kirliliğinde azalma ve hava kalitesinde iyileşme gözlenmiştir. Diğer yandan, kişisel koruyucu donanım (yüz maskesi, eldivenler, hijyen kitleri vb.)kullanımının artması, bunların gelişigüzel atılması ve yüksek miktarlarda tıbbi atiğın oluşması çevre üzerinde olumsuz etkilere de yol açmıştır.

2.2.5. Su Kaynaklarının Geliştirilmesi 
Su kaynaklarının geliştirilmesi, doğal su döngüsünüetkilemeden mevcut ve gelecek döneme ilişkin taleplerin karşılanmasını ve sürdürülebilir çözümlerin üretilmesini içeren kapsamlı bir süreçtir. Entegre yaklaşımlarla 
desteklenen geliştirme çalışmaları; ekolojik dengeyi gözetirken tarim, sanayi, enerji ve içme suyu gibi sektörlerde ekonomik kalkınmaya katkı sağlamaktadır.
Barai insasi, rezervuarlar, göletler ve veraltı su depolama sistemleri gibi yapısal çözümler, suyun toplanması ve depolanması için kritik öneme sahiptir. Aynı zamanda, su kaynaklarının geliştirilmesi çabaları, iklim değişikliği bağlamında uyum ve dayanıklılık unsurlarını da içermeli gelecekteki risklere karşı toplumsal ve çevresel dayanıklılığı artrmaktadır. Bu doğrultuda, yağmur suyu hasadi, atıksuların yeniden kullanımı ve tuzlu suyun arıtılması gibi yenilikçi yöntemler, tamamlayıcı kaynaklar olarak suvun sürdürülebilir kullanımını desteklemektedir.
1. Su Şurası Sonuç Bildirgesi'nde "23- Ülkemizin su depolama kapasitesini artirmak için uyqun olan yerlerde baraj yapimlarına devam edilip mevcut barajların ekonomik ömürlerinin uzatılması için gerekli önlemler alınacaktır. 24- Yeraltı baraiları ve veraltısuyu suni besleme yapılarının planlanması ve ivedilikle tamamlanması sağlanacaktır." kararlarına yer verilmiştir.

Ancak bu yaklaşımların uzun ömürlü ve etkili olabilmesi,sosyal ve çevresel boyutlarin entegrasyonu da dahil kapsayıcı politikaların, düzenleyici mekanizmaların ve yerel yönetim kapasitelerinin geliştirilmesini gerektirmektedir.

Türkiye'de iklim değişikliğinin etkileri, doğrudan su kaynakları üzerinde baskı oluşturmaktadır. Bu kapsamda,iklim değişikliği ve kuraklık koşullarında artan su talebinin karşılanabilmesi ve kaynakların sürdürülebilir şekilde yônetilebilmesi amacıyla, depolamalı tesislerin kapasitelerinin artrılarak suyun mevsimsel ve yillık dağılımındaki düzensizlikler denge altına alınmış olup su arz güvenliği güçlendirilmiştir. Ülkemizin su kaynaklarıpotansiyelinin ortaya konulabilmesi rasat faaliyetleri kapsamında anlik olarak hidrometrik, hidrometeorolojik,sediment, kar ve su kalite gözlemleri yapılmakta, Hidro Elektrik Santrallerden (HES) bırakılan doğal hayat suyu 

seviyeleri izlenmektedir. Ülkemizdeki rasat faaliyetleri kapsamında oluşturulmuş olan Hidrometeorolojik Gözlem İstasyonları sayıları Çizelge 2'de verilmektedir (DSi, 2025)
Çizelge 2. Hidrometeorolojik Gözlem İstasyonları
Hidrometeorolojik Gözlem istasyonu: Akım Gözlem İstasyonu (AGi)
Sayısı: 1355

Hidrometeorolojik Gözlem istasyonu: Göl Gözlem İstasyonu (GGi)
Sayısı: 78

Hidrometeorolojik Gözlem istasyonu: Kar Gözlem İstasyonu (KGi)
Sayısı: 260

Hidrometeorolojik Gözlem istasyonu: Meteorolojik Gözlem İstasyonu (MGi)
Sayısı: 55

Hidrometeorolojik Gözlem istasyonu: Kalite Gözlem İstasyonu
Sayısı: 1692

Hidrometeorolojik Gözlem istasyonu: HES Gözlem İstasyonu
Sayısı: 319

Hidrometeorolojik Gözlem istasyonu: Tali Gözlem İstasyonu (TGi)
Sayısı: 673
Türkive genelinde depolama hacmi ülkemizin coğrafi ve iklim sartları nedenivle mevcut vağıs ve buna bağlı olarak da akış şartlarının yetersiz olduğu mevsim, yıl ve kurak periyodlarda, başta sulama suyu ihtiyaçlarında olmak üzere, içme-kullanma, endüstri ve hidroelektrik amaçlıenerji üretiminin karşılanmasında kullanılmaktadır. Bu doğrultuda, mevcut durumda su depolama kapasitesine sahip birçok baraj, gölet, yeraltı depolaması ve suni besleme tesisi (Çizelge 3) işletmeye alınarak su kaynaklarıgeliştirilmiş olup, depolama kapasitesi 183,41 milyar m³tür (DSi, 2025).

2024 yılı sonu itibarıyla; ülkemizde yılda 5,41 milyar m³ilave içme suyu ve 322.659 m³/gün atıksu arıtma kapasitesine ulaşılmıştır. 2025'te 52 yeni baraj ve gölet inşa edilerek 512 milyon m³ suyun depolanmasıhedeflenmektedir Diğer yandan, yeraltı sularını beslemek ve buharlaşmayı önlemek için yeraltı depoları ve suni besleme tesisleri inşa edilmekte olup mevcut durumda 145 adet tesisin 2028 vılına kadar 195'e cıkarılmasıhedeflenmektedir.

Çizelge 3. Depolamalara ait adet ve hacim bilgileri 
Tesis Türü: Baraj
Adet: 1.059
Toplam Hacim (milyar m³²): 183,41

Tesis Türü: Gölet ve Bent
Adet: 743

Tesis Türü: Yeralt Depolaması ve Suni Besleme
Adet: 145

Tesis Türü: Doğal Göller
Adet: 17
Toplam Hacim (milyar m³²): 34,40

Tesis Türü: Inşa Halindeki Baraj ve Gölet
Adet: 522
Toplam Hacim (milyar m³²): 24,952

Tesis Türü: Proje Halindeki Baraj ve Gölet
Adet: 345
Toplam Hacim (milyar m³²): 11,622

Tesis Türü: Planlama Aşamasındaki Depolama Tesisleri
Adet: 1.135
Toplam Hacim (milyar m³²): 23,166
Dsi tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında, ülke genelinde belirlenen 25 adet hidrolojik havzada havza alanları icerisindeki verüstü suyu potansiyeli sistematik ölçüm, gözlem ve analizler yoluyla tespit edilmekte olup,Türkive'nin toplam yıllık yerüstü suyu potansiyeli yaklaşık 185 milyar m³ olarak belirlenmiştir. Elde edilen bu veriler;su kaynaklarının planlanması, tahsisi, geliştirilmesi ve sürdürülebilir yönetimine yönelik politika ve uygulamalara altlık teşkil etmektedir. Bununla birlikte DSi tarafından gerçekleştirilen hidrojeolojik etüt çalışmaları ile yeraltısuyu potansiyeli bilimsel yöntemler esas alınarak değerlendirilmekte olup, ülke genelinde yeraltı suyu emniyetli işletme rezervi yaklaşık 18 milyar m³ olarak tespit edilmiştir. İklim değişikliği, artan su talebi ve havza bazlı su bütçesi dengeleri dikkate alınarak söz konusu rezervin güncellenmesine yönelik hidrojeolojik etüt ve izleme çalışmaları Dsi tarafından sürekli olarak sürdürülmektedir.

Ülkemizde su kullanımı istatistikleri (Çizelge 4) 2024 yıli sonuçlarına göre 61,70 milyar m³ ceșitli maksatlara yönelik toplam tüketimin 48,73 milyar m³ (%79) sulama suyu olarak, 12,95 milyar m³ (%21) ise içme-kullanma ve sanayi suyu ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanılmaktadır (DSi, 2025).


Çizelge 4. Türkiye'deki su durumu ve kullanım alanları
Su Bileşeni: Yİllık toplam yağış miktarı
Miktarı: 450 milyar m3

Su Bileşeni: Yıllık ortalama (1991-2020) alansal yağış miktarı
Miktarı: 573,44 mm

Su Bileşeni: Yıllık ortalama yüzeysel akış miktarı
Miktarı: 185 milyar m³

Su Bileşeni: Yillik toplam kullanılabilir su miktarı
Miktarı: 112 milyar m³

Su Bileşeni: Yllık kullanılabilir yerüstü suyu miktarı
Miktarı: 94 milyar m³

Su Bileşeni: Yeraltı suyu emniyetli rezerv miktarı
Miktarı: 18 milyar m³

Su Bileşeni: Toplam sektörel hizmete sunulan su miktarı
Miktarı: 61,70 milyar m³

Su Bileşeni: Tarımsal sulamada kullanılan su miktarı
Miktarı: 48,73 milyar m³

Su Bileşeni: İçme-kullanma ve sanayide kullanılan su miktarı
Miktarı: 12,95 milyar m³
2.2.6.Stratejiler 
Strateji 2.1. İzleme altyapısının güçlendirilmesi 
Strateji 2.2. Su kalitesini etkileyen noktasal ve yayılıkaynaklı kirleticilerin kontrolünün sağlanması
Strateji 2.3. Su kaynakları yönetiminde doğa temelli çözümlerin hayata geçirilmesi 
Strateji 2.4. Ulusal hidropolitik stratejisinin geliştirilmesi 
Strateji 2.5. içme suyu, atıksu ve yağmur suyu master planlarının tamamlanmasi,güncellenmesi ve uygulamasının takip edilmesi 
Strateji 2.6. Su kaynaklarının korunması için denetim ve yaptırım mekanizmasının güçlendirilmesi 
Strateji 2.7. İçme-kullanma suyu kaynaklarının korunmasıve sürdürülebilir yönetiminin sağlanması
Strateji 2.8. Güvenilir ve sağlıklı içme suyuna adil erişimin sağlanması

Strateji 2.9. Su kaynaklarının geliştirilmesi 

HEDEF 3.DEĞİŞEN iKLiM ŞARTLARINA UYUM VE SU KAYNAKLARININ VERİMLİKULLANILMASI Madra Baraji, Balıkesir 

2.3. Değişen İklim Şartlarına Uyum ve Su Kaynaklarının Verimli Kullanılması
İklim değişikliği, küresel ölçekte insanoğlunun karşı karşıya olduğu en büyük tehditlerden biridir (BM, 2021). Son yıllarda, iklim değişikliğinin etkileri giderek daha belirgin hale gelmekte ve ortalama sıcaklıklardaki artıs, yağıs rejiminin değişmesi, buzulların erimesi, deniz seviyelerinin yükselmesi, aşırı hava olaylarının daha sık görülmesi gibi etkileri, su kaynaklarının miktarıni,kalitesini ve dağılımını önemli ölçüde etkilemektedir.
Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) 6.Değerlendirme Raporuna göre, 2011-2020 yillarıarasındaki küresel sıcaklık ortalaması, 1850-1900 dönemi ortalamasına kıyasla 1,09°C artmıştır. Son kırk yıl,1850'den bu yana kaydedilen en sicak dönem olmuştur (IPCC, 2021).

2024 vılı ise, ortalama sıcakliğın Sanayi Devrimi öncesi döneme göre 1.55°C daha vüksek olduğu ve küresel sıcaklık artışının 1,5°C sınırını aştığı ilk takvim yılı olarak kayıtlara geçmiştir (WMO, 2025). 1901-2018 yıllar arasında deniz seviyesi yaklaşık 20 cm yükselmiş, buzullar erimis, kuzey kutbu kar örtüsü 1950'lerden itibaren azalmış ve okyanuslar isınmıştır. Sıcak hava dalgalari,kuraklık ve şiddetli yağışlar gibi aşırı hava olayları daha sık ve daha şiddetli hale gelmiştir. Dünyanın bazı bölgeleri daha yoğun yağış olaylarına maruz kalırken, bazıbölgelerde ise uzun süreli kuraklıklar ve su kıtlığıyaşanmaktadır (IPCC, 2021).

Türkive'de 2007 vılından bu yana (2011 yılı haric) her vil ortalama sıcaklıklar artış eğilimindedir. 2024 yılı, 15,6°C ile 1991-2020 ortalamasinin (13,9°C) 1,7°C üzerinde gerçekleşmiş ve son 54 yılın en sıcak yılı olmuştur. Aynı yıl alansal ortalama vağıs miktarı 537,2 mm ile 1991-2020ortalamasının (573,4 mm) %6,3 altında kalmiştır. Ayrica,2024 yılında meydana gelen meteorolojik afet sayısı(1257), 1940'tan bu yana en yüksek ikinci seviyeye ulaşmış
olup bu olayların %35'ini şiddetli yağış ve sel olaylarıoluşturmuştur (MGM, 2025).

Bu bağlamda, iklim değişikliği hem küresel hem de bölgesel ölçekte su kaynakları üzerinde doğrudan ve çok boyutlu etkiler yaratan ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle, iklim değişikliğiyle etkin mücadele ve uyum politikalarının geliştirilmesi ve uygulanmasi, cevresel,toplumsal ve ekonomik sürdürülebilirlik açısından bir gereklilik haline gelmiştir.

9 Temmuz 2025 tarihinde yayımlanan "7552 Sayılı İklim Kanunu" ile etkin planlama, teknoloji kullanımi, verel uygulamalar, tarımda dönüşüm, afet yönetimi ve yutak alanların korunması yoluyla Türkiye'de iklim uyumlu bir su yönetimi yaklaşımının yasal temellerinin oluşturulmasıhedeflemiştir. Söz konusu Kanun, suyun sadece doğal bir kaynak değil, aynı zamanda iklim değişikliğine uyumun anahtarı olarak görülmesini sağlamaktadır. Su yönetimi açısından yürütülen politika ve stratejiler kapsamında Ulusal Katkı Beyanındaki hedeflere ulaşmak maksadıyla kurumlara düşen sorumlulukların yerine getirilmesi,planlama süreçlerinde iklim değişikliği etkilerinin ve su bütçesinin dikkate alınmasi, suyun tüm sektörlerde verimli kullanılması, ekosisteme uyumlu doğal çözümler geliştirilmesi gibi halihazırda uygulamada olan esaslara İklim Kanunu'nda da yer verilmiştir.

2.3.1. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisinin Analiz Edilmesi 

İklim değişikliğinin su kaynaklarımıza etkisinin tespiti maksadıyla SYGM tarafından 2013-2016 vılları arasinda gerçekleştirilen çalışmalarda 1971-2000 referans dönemi esas alınarak 2015-2100 yılları arasında Türkiye'deki tüm havzalarda (25 havza) iklim değişikliği projeksiyonlarıoluşturulmuş ve beklenen iklim değişikliği etkilerinin yerüstü ve yeraltı sularına etkileri tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, 2015-2100 projeksiyon döneminde mevsimsel ve yıllık ölçeklerde ortalama sıcaklıklarda ciddi artışlar yaşanması beklenmektedir. Yüzyılın sonuna kadar 

ortalama sıcaklıklarda 6°C've kadar artıslar beklenmekle birlikte, ülkemizin doğu ve günevdoğusunda artısların diğer bölgelere göre 1-2°C daha fazla olmasıöngörülmektedir. Türkive genelinde vağıslarda beklenen değişimler bölgesel farklılıklar gösterse de toplam yağışlarının %10 oranında azalması beklenmektedir.Özellikle Ege ve Akdeniz kıyıları ile Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde, yağış miktarlarında yaklaşık %30oranında azalma ile birlikte daha sık ve uzun süreli kuraklık olavlarının vaşanması beklenmektedir. Buna karşılık kuzey bölgelerde özellikle Doğu Karadeniz'de toplam yağışmiktarında ve aşırı yağış olaylarının sıklığında artış, ardışık kurak gün sayısında ise 15 güne varan vükselisler beklenmektedir. 2030 yılına kadar ortalama sıcaklıkların mevcut duruma kiyasla 1,75 °C artması beklenmektedir.Bu dönemde kullanılabilir su potansiyelinin 90,9 milyar m³seviyesine düşeceği ve mevcut duruma göre %18,7oranında azalacağı öngörülmektedir. İklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkilerinin, artan nüfusun, gelişen tarimsal ve endüstriyel üretimin su ihtiyaçlarının birlikte değerlendirildiği havza bazlı su-nüfus projeksiyonlarına göre 2030 yılı itibarıyla 15 havzada su açığı oluşacağıöngörülmektedir (SYGM, 2016).

Söz konusu çalışma kapsamında 2050-2070-2100 yıllarıiçin yapılan projeksiyonlarda;
2050 yılında sıcaklık artışının 2,5 °C'ye ulaşacağı,su potansiyelinin %10,5'lik bir azalma göstereceği ve 100,2 milyar m³ seviyesine düşeceği,
2070 yılı projeksiyonlarına göre sıcaklık artışının 3,7 °C olacağı, kullanılabilir su miktarının %21,7oranında azalarak 87,7 milyar m³'e düşeceği,
2100 yılına gelindiğinde ise sıcaklık artışının 6°C'ye ulaşacaği, su potansiyelinde ise %26,4oranında azalma olacaği ve 82,4 milyar m³'e gerileyeceği öngörülmektedir.

Yağış miktarındaki azalma ve sıcaklık artışına bağlı olarak gelişen kuraklık etkisiyle birlikte; toprak neminde azalma,buharlaşmanın artmasi, yerüstü ve yeralt su kaynaklarında, nehir akımlarında ve baraj rezervuar 
seviyelerinde düşüş yaşanması sonucunda ortaya çıkabilecek riskler;
İçme-kullanma suyu kaynaklarında azalma, hane halkı su ihtiyacının karşılanamaması,
Ekosistemlerin sürdürülebilir su ihtiyacının karşılanamaması,
Su kalitesinde bozulma ve su kaynaklarının kirlenme riski,
Tarımsal sulama suyu ihtiyacının karşılanamamasıve buna bağlı olarak tarımsal üretim ve mahsul veriminde düşüş,
Enerji üretimi ve sanayi sektörlerinde su ihtiyacının karşılanamaması nedeniyle ekonomik kayıplar 
Ticaret, turizm, rekreasvon, madencilik, havvancılik.taşımacılık ve ulaşım gibi sektörlerin suya dayalıfaaliyetlerinde aksaklıkların ortaya çıkması ve buna bağlıekonomik kayıplar şeklinde sıralanmaktadır.
Ayrıca, 2018-2019 yıllarında yürütülmüş olan İklim Değişikliğinin Kar Erimelerine ve Akımlarına Etkisinin Belirlenmesi çalışmaları kapsamında Keban Baraji havzasında (Yukarı Fırat Alt Havzası) iklim değişikliğinin karla kaplı alanlarda, kar-su eşdeğeri miktarında, kar erime döneminde gelen su miktarında ve erime-birikme dönemlerinde meydana getirmesi beklenen değişimler tespit edilmiştir.

Sıcaklık artışlarına bağlı olarak yağış türünün kardan yağmura dönmesi karla kaplı alanların azalmasına ve ilkbahar aylarında ise karın daha erken erimesine sebep olacaktır. Özellikle yüzyılın son çeyreğinde yüksek kotlu bölgelerde karla kaplı alan değişimlerinde %44'lere varan bir azalma öngörülmekte, bununla birlikte kar birikme ve erime dönemlerinin de zamansal olarak kisalmasıbeklenmektedir. Karın yerde kalma süresinde 45 güne varan azalmalar beklenmektedir.

Yine aynı dönemde Yukarı Fırat Alt Havzası'nda kar-su eşdeğeri miktarı membada %44 oranında, mansap bölgelerde ise %67 oranında azalacaktir. Erime periyodunda Yukarı Fırat Alt Havzası'nı besleyen toplam akımlar, mevcut dönem için yaklaşık %68 iken, projeksiyon 

döneminde bu oranın %60'lara kadar azalacağöngörülmektedir (SYGM, 2018).

1. Kalkınma_Planı'nda "İklim değişikliğinin su kaynaklarına etkileri tespit edilecek ve iklim değişikliğine uyum sağlanmasına yönelik faaliyetler vürütülecektir" tedbiri.

Ulusal Katkı Bevanı'nda, "İklim değisikliğinin göller.sulak alanlar ve kıvı bölgeleri üzerindeki etkileri ve bunlara iliskin uvum evlemleri belirlenecektir" hedefi.1. Su Surası Sonuç Bildirgesi'nde; "İklim değişikliğine uyum faaliyetleri, iklim değişikliğinin su kaynaklarına etkileri analiz edilerek hız kazanacaktır.", "iklim değişikliği kapsamında, çölleşme, erozyon, su ve toprak koruma hususunda eğitim ve farkındalık çalışmalarıyla iklim değişikliğine karşı direncin artırılması saălanacaktır. Tüm_ calısmalarda iklim değişikliğinin etkileri öncelikli i olarak değerlendirilecektir" ifadesi,
1. Su Surasi Depolamalı Tesisler Grubu Calisma Belgesi kapsamında "İlgili kurum ve kurulusların katilımiyla bilimsel kurul olusturulmalı ve önümüzdeki vıllarda buharlasmavı en aza indirecek yöntemler araştırılarak ülkemizde uygulanmalıdır"çözüm önerisi,
Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nda "Su kısıtı yaşayan ve yaşaması muhtemel bölgeler başta olmak üzere barailarda suvun buharlasması kavnaklıkayıpların azaltılması için içme suyu barajları hariç,buharlaşmayı azaltacak uygulamaların (güneşpaneli, baraj çevrelerinin ağaçlandırılması vb.)hayata geçirilmesi" eylemi yer almaktadır.
Bu durum, karla beslenen akarsuların akışlarında azalmalara vol acarak vaz dönemlerinde su stresini arttıracaktır. Ayrıca, karla kaplı alanlardaki azalma yüzey albedosunun (yansitma kapasitesinin) da azalmasına neden olacağından, sıcaklıkların beklenenden daha fazla artması öngörülmektedir.

İklim değişikliğine uyumun ve direncin artrılmasına yönelik ulusal ölçekte çok sayıda çalışma yürütülmekte olup, ulusal ölçekte uyum eylemlerini içeren ve 20242030 vıllarını kapsavan İklim Değisikliğine Uvum Stratejisi ve Eylem Planı yayımlanmıştır. Diğer yandan, iklim değişikliğinin su kaynaklarımız üzerindeki etkileri havza 
bazında analiz edilerek havza bazlı tedbirler de belirlenmektedir.

2.3.2. Su Kaynaklarının Verimli Kullanılması
İklim değişikliğinin etkileri ve artan su ihtiyacıyla birlikte suyun verimli ve akılcı kullanımı ulusal düzeyde öncelikli bir hedef haline gelmiştir. Ulusal Su Plani, suyun stratejik bir kaynak olarak ele alınmasını sağlavacak bütüncül politikalar geliştirerek; su yönetiminde etkinliğin artırılmasini, suyun verimli kullanılmasinı ve toplumsal farkındalığın oluşturulmasını amaclamaktadır.
Su verimliliğinin ulusal politikalara entegrasyonunun sağlanması, uygulamaların vavgınlaştırılması ve toplumsal su verimliliği kültürünün tesis edilmesi maksadıyla 31Ocak 2023 tarihinde TOB koordinasyonunda ulusal ölçekte Su Verimliliği Seferberliği başlatılmıştir. Seferberlik kapsamında "Değişen_ İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Stratejj Belgesi ve Evlem Plani (2023-2033)"hazırlanmış ve 2023/9 Sayılı CumhurbaşkanlığıGenelgesi'yle yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Belge kapsamında suyun tüm sektörlerde verimli kullanılmasına yönelik ulusal hedefler, stratejiler ve eylemler belirlenmiştir.

Avrica, 2024 vilinda kentsel, endüstrivel ve tarimsal su verimliliği uygulamalarının yasal altyapisını ve yöntemlerini oluşturan Su Verimliliği Yönetmeliği2024yılında yürürlüğe girmiştir. Düzenleme ile su kullanımlarının ölçülmesi, kayıt altına alınması ve takibi, iyi uygulamaların belgelendirilmesi ve su verimliliği sistemlerinin ülke ölçeğinde yaygınlaştırılmasısağlanacaktır.

Seferberlik kapsamında, Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı ile ulusal nitelik kazanan sektörel ve bireysel su verimliliği hedefleri Cizelge 5'te verilmektedir.

Çizelge 5. Sektörel ve bireysel su verimliliği hedefleri 
Yil: İçme Suyu Kayıpları
2030: %25
2050: %10
2070: %10
2100: %10

Yil: Kişi Başı Günlük Su Tüketimi
2030: 120L
2050: 100 L
2070: 85 L
2100: 75 L

Yil: Sanayide Su Kazanımı
2030: %30
2050: %50
2070: %50
2100: %50

Yil: Tarımsal Sulama Randimani
2030: %60
2050: %65
2070: %70
2100: %75
Su Verimliliği Seferberliği ile ortaya koyulan ulusal vizyon doğrultusunda, mevcut su kaynakları üzerindeki su çekimi ve kirlilik baskılarının hafifletilmesi gayesi ile suyun bütün sektörlerde verimli kullanılması; kayıpların ve israfın azaltılması; arıtılmıs atıksu, tarımdan dönen su, vağmur suyu, gri su gibi geleneksel olmayan su kaynaklarının kullanılması, su verimliliği sağlayan teknik ve teknolojilerin yaygınlaştırılması, su ayak izi konusunda toplumsal farkındalık olusturulmasi, kentlerimizde iklime uyumu ve ekolojik temelli cözümlerle sünger sehir modelinin uygulanması konuları, tüm paydaşların ortak sorumluluğuyla bütün sektörlerde hayata geçirilecek öncelikli stratejiler arasında yer almaktadır.
Söz konusu hedeflerin ve stratejilerin gerceklestirilmesine vönelik faalivetlerin sistematik bir sekilde vürütülmesi ve su verimliliğinin kalıcı ve kurumsal bir yapı kazanması için su verimliliği sistemlerinin hayata geçirilmesi ön koşul olarak değerlendirilmektedir. Yerel yönetimler, kamu kurumları, sanayi tesisleri, sulama teşkilatları, basta olmak üzere tüm su kullanıcı gruplarında su verimliliği sistemleri kurularak, su verimliliği konusunda gerekli planlama,uygulama, izleme ve değerlendirme süreçlerinin sistemli şekilde yapılması ve kurumlarda su verimliliği kültürünün tesis edilmesi hedeflenmektedir.

Su verimliliği kapsamında ülkemizde mevcut durum,sorunlar ve stratejiler, kentsel, tarımsal, endüstrivel su verimliliği ile sürdürülebilir su ayak izi ve geleneksel olmayan su kaynakları bileşenleri kapsamında değerlendirilmektedir.

2.3.2.1. Kentsel Su Verimliliği 
Kentsel su verimliliği yaklaşımı suyun kaynaktan çekilmesinden itibaren iletim ve dağıtım hatları boyunca kayıpların önlenmesi, bilinçli tüketimin sağlanması,tüketim sonrasında oluşan atıksuyun arıtılarak yeniden kullanılması bileşenlerini içermektedir. Kentsel su verimliliği yaklaşımı yeni kaynak arayışının ötelenmesine ve mevcut kaynakların daha sürdürülebilir kullanılmasına katkı sağlayacaktır.

Ulusal Katkı Beyanı'nda, "Büyükşehir ve il belediyelerinin içme suyu temin ve dağıtım şebekelerinde kayıp %25'e düşürülecektir" ifadesi yer almaktadır.

İçme Suyu Temin ve Dağitim Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği ile su idarelerinin su temininde, iletiminde, dağitimında ve tüketiminde su kayıplarının azaltılmasına yönelik görevler, sorumluluklar ve su kayıplarının azaltılmasına ilişkin hedefler belirlenmiştir. Yönetmelik gereği su kayıp oranlarının;büyüksehir ve il belediyelerinde 2028, diğer belediyelerde 2033 yılına kadar %25 düzeyine indirilmesi gerekmektedir (Şekil 3). Bununla birlikte, Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Evlem Planı gereğince su kavıp oranlarının 2040 vılına kadar teknik ve ekonomik olarak erişilebilir seviye olan %10'a düşürülmesi hedeflenmektedir 
2004 vilında ülke genelinde %60'lar sevivesinde olan ortalama su kaybi, 2024 yılında %31,6'ye indirilmiştir ($ekil 3).

70

60

50

39

403735.43536.433.5323231,8
30

20

10

200420052006201720182009202020212022202320242033
(Hedirf)

Sekil 3. Yıllara Göre Su Kaybi Oranı ve 2033 Hedefi (%)

İçme suyu şebekelerinin sayısallaştırılması, ölçüm, izleme ve kontrol sisteminin kurulmasi, izole alt bölgelerin ve basınç yönetim alanlarının oluşturulmasi, basınçdüşürücülerin kullanılmasi, minimum gece debisinin izlenmesi, sizıntı tespit ve onarımi, altyapı rehabilitasyonu gibi tedbirlerin yaygınlaştırılmasıyla ilgili verimlilik hedefine ulaşılması öngörülmektedir. Söz konusu uygulamaları içeren ve içme suyu sistemlerinde su kavıplarının azaltılmasına iliskin izlenecek adımlar kapsayan İçme Suyu Sektöründe Su Verimliliğine İlişkin Metodolojik Rehber ve Su Kayıplarının Azaltılmasına ilişkin El Kitabi TOB ve Su Verimliliği internet savfasında ver almaktadır. (https://www.suverimliligi.gov.tr/)
Kentsel su verimliliği yaklaşımı kapsamında bireysel su verimliliğinin artirılmasi için tedbirlerin uygulanması ve farkındaliığın artırılmasi hedeflenmektedir. 2024 vılında ülkemizde kavıplar dâhil kisi bası su kullanımı ortalamas 235 L/kişi/gün iken, sistemdeki kayıplar hariç net ortalama su kullanımı 154 L/kişi/gün'dür. Bireysel su verimliliği konusunda farkındalığın artırılmasi, verimli cihaz ve ekipmanların kullanımının yaygınlaştırılması ve kullanım alışkanlıklarının iyileştirilmesiyle kişi başı kullanımın 2030yılına kadar 120 litreye, 2050 yılına kadar 100 litreye düşürülmesi hedeflenmektedir.

Kentsel su verimliliğinin önemli bir bileşeni de yoğun su kullanımı olan yeşil alanlarda su kullanımının optimize edilmesidir. Bunun için susuzluğa dayanıklı peyzajın oluşturulabileceği kurakçıl peyzaj uygulamalarının hayata geçirilmesi hedeflenmektedir. Çim alanların azaltlmasi,peyzajda bölgenin iklim şartlarına ve doğal vejetasyonuna uygun bitki türlerinin yer almasi, sulamada verimliliği sağlayan yöntemlerin kullanılması, sulama zamanlamasıve süresinin planlanmasi, toprak neminin korunmas peyzajın su ihtiyacının azaltırken, su ihtiyacının yağmur suvu hasadi, arıtılmıs atksu gibi geleneksel olmavan kaynaklardan sağlanması da tatlı su kaynakları üzerindeki baskıvı hafifletmeve katkı sağlavacaktır. Ulusal Su 
Kurulu'nda ve 4. Tarım ve Orman Surası'nda da kurakcıl peyzaj uygulamalarının ülke ölçeğinde yaygınlaştırılmasına yönelik kararlar alınmıştır.
Klasik peyzaj anlayışı yerine kurakçıl peyzaj tasarımlarının uygulanmasıyla %20-%50 su kazanimı sağlanabilmekte ve bakım maliyetleri önemli ölçüde düşürülebilmektedir. Söz konusu uygulamaları içeren Kurakçıl Peyzaj UygulamalarıRehberi TOB ve Su Verimliliği internet sayfasında yer almaktadır. (https://www.suverimliligi.gov.tr/)
2.3.2.2. Tarımsal Su Verimliliği 
Dünyadaki tarımsal amaclı su kullanımi, toplam sektörel su kullanımlarının %69'unu oluştururken, bu değer Avrupa için %21, Afrika için %82 ve Asya için ise %81'dir. Dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de su kullanımının en yoğun olduğu sektör %79 kullanım oranı ile tarım sektörüdür. Diğer vandan. iklim değisikliğinin olumsuz etkileri tarımsal üretimle birlikte gıda güvenliği için de tehdit oluşturmaktadır. Toplam bitki sulama suyu ihtiyacının su kaynağından şebekeye alınan su miktarına oraninı gösteren tarımsal sulama randımanı Ülkemizde vaklasık %52 civarındadır (DSi, 2025). Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Plani gereğince sulama randımanının 2030 vılına kadar %60 ve 2050 vılına kadar %65 sevivesine vükseltilmesi hedeflenmektedir.

Ulusal Katkı Beyanı'nda da "sulama verimliliğini sağlamak üzere rehabilitasyon ve modernleştirme çalışmalarına ilişkin uyum hedefi" belirlenmiştir.
Tarımsal sulamada ve üretimde verimliliğin sağlanmasıiçin tarımsal planlamaların havzaların su varlığına uygun bir şekilde yapilmasi, temel öncelikler arasında değerlendirilmektedir. 2023 yılında gerçekleştirilen yasal düzenleme ile hayata geçirilen Tarimsal Üretim Planlamasıkapsamında, üretimde ekonomik verimliliğin ve toplumsal refahın artrılması vönünde önemli kazanımlar elde edilmesi amaclanmaktadır. Bu planlama süreci aynızamanda, su kaynaklarını merkeze alan, iklim değişikliğine uyumlu üretim modellerinin teşvik edilmesini ve doğal 

kaynakların sürdürülebilirliğinin güvence altına alınmasınıda hedeflemektedir. TOB tarafndan planlama kapsamındaki ürünleri (13 stratejik ürün + yem bitkileri),havzasinda üreten üreticilere temel desteğe ilave olarak Planlı Üretim Destekleri ödenerek, destek kapsamında mazot maliyetinin %100'ü, gübre maliyetinin %50'si karşılanacaktır. Ayrıca, yeraltı su kısıtının bulunduğu yerlerde planlı üretime ve münavebeye uygun üretim yapan üreticilere temel ve planli üretim desteklerine ilave su kısıtı desteği sağlanacaktır.

DSi tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında; tarımsal sulamada verimliliğin artrılması maksadıyla sulama altyapısının modernizasyonu ve ivilestirilmesi, acık kanal sistemlerinin kapalı borulu sistemlere dönüştürülmesi,eskiyen altyapinin yenilenmesi ve otomasyon sistemlerinin geliştirilmesi kapsamında çalışmalar yürütülmektedir.

Borulu kapalı sulama sistemlerinin oranı son 20 yılda yüzde 6'dan yüzde 38'e çıkarılmış olup bu oranın 2028yılına kadar yüzde 45'e yükseltilmesi hedeflenmektedir.Suyun verimli kullanılmasının bir bileşeni olan ölçüm sistemlerinin kullanılmasi, parsel bazında ölçüm yapılmasıve hacim esaslı ücretlendirmenin yaygınlaştirılması önemli tedbirler arasında yer almaktadır. Bu kapsamda, kapalısistem sulama alanlarında ön yüklemeli sayaç kurulumuna ilişkin çalışmalar yürütülmektedir. 7 bölgede 20 pilot sahada sulama verimliliği sağlayan yapay zekâ destekli sulama otomasyonu ve elektronik su yönetim sistemlerinin yayginlaştırılması calışmalarına devam edilmektedir. Otomasvon sistemleri ile sulamalarda yaklaşık %40 tasarruf sağlanabilmektedir.
TOB tarafindan ciftçilere, tarla ici sulama sistemlerinde (damla ve yağmurlama sulama sistemleri) %50 hibe desteği sağlanarak modern sulama vöntemleri yaygınlaştırılmaktadır. Ayrıca verimli sulama ve su verimliliğini destekleyen sürdürülebilir tarım yöntemleri (ekolojik tarım, malçlama, fertigasyon vb.) kapsamında 
vürütülen farkındalık calışmaları ile ciftcilere modern sulama tekniklerinin benimsenmesi icin eğitim ve destek programları düzenlenmektedir.

Tarımsal sulamada drenaj sularının yönetilmesi ve tekrar sulamaya döndürülmesi tarımsal su kullanım etkinliğinin yanı sıra çevresel sürdürülebilirlik açısından da oldukça önemlidir.

Diğer taraftan, ülkemizde tarım arazileri çeşitli nedenlerle parçalara ayrılarak küçülmüş, verimliliği ve karlılığı olmasıgerekenden cok aşağılarda kalmıştır. Tarımsal verimliliği artırmak, kırsal kalkınmayı desteklemek, sulama ve enerji altyapı hizmetlerine erişim kolaylığı sağlamak için arazi toplulaştırma çalişmaları son derece önemlidir. Bu kapsamda, DSi tarafından yürütülen arazi toplulaştırma faaliyetleri; parçalanmış arazilerin birleştirilmesi, arazi islahi, toprak ve su koruma önlemlerinin alınması ile ulaşım, sulama ve drenaj altyapısının geliştirilmesini kapsavan bütüncül uvgulamaları icermektedir. 2024 vıli itibarıyla toplam 7,9 milyon hektar alanda toplulaştırma çalışmaları tamamlanmış olup devam eden çalişmalar ile bu değerin 9,9 milyon hektara çıkarılmasıhedeflenmektedir (DSi. 2025).

Tarım sektöründe Ar-Ge calışmaları kapsamında; kısıntılısulama programlari, tarımsal üretim riskini azaltmak için toprak neminin yerinde muhafazası için yöntemlerin geliştirilmesi, alternatif ürün çeşitlerinin planlaması, kurak ve tuzlu koşullarda arazi ıslah metotları, drenaj çalışmalarıdüşük nitelikli sulama sularının (arıtılmış atık sular,sulamadan dönen sular vb.) yenilenebilir kullanım koşullarının belirlenmesi konularında çok sayıda çalışma yürütülmektedir.

2.3.2.3. Endüstriyel Su Verimliliği 
Endüstrivel su verimliliği uvgulamalari, cevresel ekonomik ve kamu sağlığı gibi faydaları nedeniyle gün geçtikçe önem kazanmaktadır. Endüstriyel su verimliliği uygulamalarının yaygınlaştrılmasına yönelik 4 haneli 

NACE kodu bazında 152 farklı sektör icin su verimliliği rehberleri hazırlanmış olup TOB ve Su Verimliliği internet sayfasında yer almaktadır.

Su verimliliği sağlayan sektörel tekniklerin yanı sıra özellikle organize sanavi bölgeleri basta olmak üzere yoğun su kullanimı olan tesislerin atıksu arıtma tesisleri ve geri kazanım üniteleri ile elde edecekleri alternatif kaynağıyeniden üretim de kullanmaları önemli tedbirler arasında görülmektedir. Bu uvgulama tatlı su kaynakları üzerindeki çekim baskısının yanı sıra kirlilik yükünü de azaltmaktadır.
Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planıkapsamında sanayi sektöründe %30'a varan oranlarda su kazanımı sağlanmasıhedeflenmektedir.Endüstriyel su verimliliği uygulamalarının yaygınlaştırılmasında, organize sanayi bölgelerinde ve münferit tesislerde sektöre özgü tedbirlerin yanı sıra;
Atıksuların geri kazanılması ve yeniden kullanılmasi,
Ölçüm, izleme, otomasyon sistemlerinin geliştirilmesi,
Su kaynaklarının döngüsel kullanımınıdestekleyecek simbiyoz örneklerinin yaygınlaştırılması,
temel eylemler olarak yer almaktadır.
Avrıca. Endüstrivel Emisvonların Yönetimi Yönetmeliğ2025 yılında yürürlüğe girmiş olup sıfr kirlilik hedefleri doğrultusunda entegre kirlilik önleme ve kontrol yaklaşımıyla hava, su, toprak, gürültü ve koku kirliliğine neden olan sanayi kaynaklı emisyonları ve atık oluşumunu kaynağında önlemek ve azaltmak ile kaynakları verimli kullanmak için sanayide yeşil dönüşüme, döngüsel ekonomiye ve karbonsuzlasmaya yönelik idari ve teknik usul ve esasları düzenlemektedir 
2.3.2.4. Su Ayak İzi ve Sanal Su 
Su ayak izi; su tüketimini, yani sebep olunan su kullanımınıve kirliliğini ölçen en kapsayıcı göstergedir. Daha genel bir ifadeyle su ayak izi, ürünlerin içeriğindeki su tüketimini,ithal ürünlerle birlikte baska coğrafvalarda sebed 
olduğumuz "görünmeyen su tüketimlerimizi" de ortaya koyan çok katmanlı bir kavramdır 
"Su ayak izi" ile yakından ilişkili başka bir kavram ise "sanal su" kavramıdır. Günümüzde mal, ürün ve hizmetlerin küresel ticaretiyle "sanal su" yani ticareti yapılan emtiada "saklı su"yun küresel ölçekte transferi gerçekleşmektedir.Su stresi yaşayan ülkelerde, su kaynakları veterli olan diğer ülkelerden mal, ürün ve hizmetlerin ithalatı yoluyla su kaynaklarına yönelik baskıların hafifletilmesi amaçlanmaktadır.

Belirli bir alandaki su kaynaklarının korunması açısından özellikle su kıtlığı çeken bölgelerde ihracata konu ürünlerin üretiminde ne kadar su kullanıldığının ve sanal formda ne büyüklükte suyun ithal edildiğinin belirlenmesi su yönetimi açısından oluşturulacak politikalar ve su güvenliği stratejileri açısından oldukça önemlidir.
Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı ve Türkive Yeşil Mutabakat Evlem Planı kapsamında havza ölcekli su ayak izi değerlendirmelerine yönelik tedbirler bulunmaktadır.

2.3.2.5. Geleneksel Olmavan Su Kaynakları
İklim değişikliğinin ve sektörel gelişmelerin etkisiyle tatlısu kaynakları üzerindeki baskıların azaltılması için yağmur suları, arıtılmış atıksular, gri sular gibi geleneksel olmayan (alternatif) su kaynaklarının kullanılması önemli bir çözüm olarak değerlendirilmektedir.

Arıtılmıs Atiksuların Suların Yeniden Kullanımı
Kullanım amacına uygun şekilde arıtılmış atıksular tarımsal sulama, peyzaj ve rekreasyon alanlari, endüstriyel kullanım ve yeraltı suyu besleme gibi çeşitli alanlarda yeniden kullanılabilmektedir. Özellikle yaygın olarak tarımsal sulamada kullanılan arıtılmış atiksular, hem tatli su kaynaklarının korunmasına katkı sağlamakta, hem de yüksek bitki besin elementi içermesi sayesinde gübre kullanımını azaltarak tarımsal üretim maliyetlerinin düşürülmesine katkı sağlamaktadır.


Endüstriyel atksuların geri kazanılarak yeniden kullanılması tatlı su tüketimini azaltarak kaynak verimliliğini sağlamakta ve atksu bertarafına yönelik çevresel etkileri azaltmaktadır. Arıtılmış atıksuların kullanım alanlarının genişletilmesi, uygulamaların kolaylaştırılması ve yaygınlaştırılması amacıyla arıtılmışatık suların veniden kullanımına vönelik olarak Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği'nde kullanım amaçlarına özgü kriterler belirlenmiştir.

Bu doğrultuda. Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nde Değisiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile büvüksehir beledivelerinin 2026, il belediyelerinin ise 2027 vılindan itibaren kentsel atiksu aritma tesislerinde arıtılan toplam atiıksuyun en az %10'unun tarımsal sulamada,rekreasyonel, endüstriyel, cevresel ve diğer alanlarda veniden kullanimi zorunlu hale getirilmistir 
12. Kalkınma Planı'nda 2028 yılına kadar arıtılmışatiksuların veniden kullanim oranınin %11'e, Ulusal Katkı Beyanı'nda ise 2030'a kadar %15'e çıkarılmasıhedeflenmektedir.

Atksu Arıtma Tesisi Enerij Tesviki Yönetmeliği ile ileri arıtma teknikleri ile arıttıkları arıtılmıs atksuvu veniden kullanan kuruluşlara, yeniden kullanım oranına göre yüzde yüze kadar teşvik sağlanmaktadır.

Tarım ve Orman Bakanlığınca yürütülen çalışmalar kapsamında evsel/kentsel atiksular ile tarımdan dönen suların yeniden kullanım olanakları değerlendirilmiş ve Kullanılmış Suların Yeniden Kullanım Uygulamalarına İliskin Rehber Doküman hazırlanmıştır.

Yağmur Suyu Hasadı ve Gri Su Sistemleri 
Yağmur suyu hasadi, yağmur suyunun tutularak yeryüzünde, yer altında, toprakta veya depolarda biriktirilmesi yöntemidir. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPcC) 6. Değerlendirme Raporunda iklim değişikliğine uyum kapsamında õnerilen yağmur suyu hasadi evsel kullanim, sulama, tarim, çevresel besleme,
taşkın önleme ve kuraklıkla mücadele için de kullanılmaktadır.

Gri su ise, evsel atiksularda siyah su (tuvaletlerden gelen ve fosseptik atığı içeren su) içermeyen yani duştan,küvetten, lavabodan, mutfaktan, bulaşık ve çamaşır makinesinden gelen az kirli atiksuları ifade etmektedir. Gri su sistemleriyle, az kirli atiksuların tuvalet rezervuarlarında/sifonlarında kullanılması mümkündür.
Tarım ve Orman Bakanlığınca yürütülen çalışmalar kapsamında yağmur suyu hasadı ve gri suyun kullanımı ile ilgili fayda-maliyet analizi, teknik yapılabilirlik analizi ve sosyoekonomik analizler gerçekleştirilerek Yağmur Suyu Hasadı ve Gri Suyun Kullanımı Rehberleri yayımlanmıştır.
Ulusal Katkı Beyanı'nda gri su ve yağmur suyu uygulamalarının yaygınlaştırılması ve teşvik edilmesi uyum hedefleri arasinda yer almaktadır. Bu kapsamda, Planlı Alanlar Imar Yönetmeliği'nde yağmur suyu hasadı ve gri su sistemlerinin kullanımına iliskin sartlar ve uvgulama usulleri belirlenmiştir.
12. Kalkınma Planı'nda uzun vadeli gelişme stratejisi kapsamında ise su kaynaklarının sürdürülebilir ve etkin kullanımıyla yağmur suyu ve gri su gibi alternatif su kaynaklarından istifade edilmesi vurgulanmaktadır.

2.3.3.Stratejiler 
Strateji 3.1. İklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkilerinin analiz edilmesi 

Strateji 3.2. Su kaynaklarında iklim değişikliğine uyum faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi 
Strateji 3.3. Değişen iklime uyum çerçevesinde su verimliliğinin sağlanması


HEDEF 4. HIDROMETEOROLOJIK AFETLER Denizcik Golü, Muğla 

2.4. Hidrometeorolojik Afetler 
Hidrometeorolojik afetler olarak ifade edilen taşkın,kuraklık, çölleşme ve erozyon ile su kaynaklı hastalıklar küresel ölçekte giderek daha büyük bir sorun haline gelmektedir. Hidrometeorolojik afetler her biri kendine özgü riskler taşıyan, fakat sıklıkla birbirini tetikleyen doğal olaylar olarak karşımıza cıkmakta olup yalnızca cevresel ve ekolojik dengeleri değil, aynı zamanda insan sağlığınıekonomi ve altyapıyı da derinden etkilemektedir.
Afet yönetimi, afet öncesi hazırlik, afet sırasında müdahale ve afet sonrası ivileştirme olmak üzere tüm asamalarıiçermekte ve dirençlilik kavrami temelinde ele alınmaktadır. Hidrometeorolojik afetlerin oluşturduğu tehditlerin etkili bir şekilde yönetilmesi için çok-disiplinlıbir yaklaşım gerekmektedir.

Küresel iklim değişikliği, öngörülemeyen meteorolojik olayların sayısını ve siddetini artırmakta, ceşitli doğal afetlere neden olmaktadır. Bu doğal afetler arasında en sık yaşanan ise taşkın afetidir.

2.4.1. Taşkın 
Taşkın, bir akarsuyun çeşitli nedenlerle yatağından taşarak çevresindeki arazilere, yerleşim alanlarına, altyapıtesislerine ve canlilara zarar vermesi sonucunda bölgedeki ekonomik ve sosyal faaliyetlerin kesintiye uğramasına yol açan bir doğal afettir. Etkilerinin büyük olmasının başlıca nedeni ise, taşkın alanlarındaki yerleşimler, akarsu yataklarına yapılan müdahaleler ve hızla gelişen kentleşme ile sanayileşme faaliyetlerinin neden olduğu yüzeysel akışın artışıdır. Taşkınlar, dünyada en yıkıcı afetler arasında yer alırken, ülkemizde de can ve mal kaybıaçısından tüm afetler arasında ikinci, meteorolojik afetler arasında ise birinci sırada yer almaktadır.1213Uluslararasi Afet Veritabani (EM-DAT) verilerine göre 
dünyada son 30 vılda ortalama olarak vıllık 100 milyon kisi taşkınlardan etkilenmiştir. Bu verilere göre 1950-1960yılları arasında taşkınların verdiği hasar ortalama yıllık 5milyar Dolar civarındayken, 1990-2000 yılları arasinda 220milyar Dolar seviyelerine ulaşmıştir. Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin 2007 yılıraporunda ekonomik kayıplardaki bu büyük artışın sebebi küresel ısınma ve buna bağlı iklim değişikliği etkisiyle taşkın şiddetinin ve sıkliğının artması olarak ifade edilmektedir (IPPC, 2007). Avrupa'da 1998 ve 2009 villari arasinda, can ve mal kaybina sebep olan 213 adet çok büyük taşkın yaşanmıştır. Bu taşkınlarda 1126 can kaybı,yaklaşık yarım milyon insanın yer değistirmesi ve sigortalıekonomik kayıpların en az 52 milyar Avro olduğu görülmüştür (EM-DAT, 2025).

Dünya genelinde 1980-1999 yılları ile 2000-2019 yillarıarasında vaşanan doğal afetlerin, afet türüne göre karşılaştırıldığı veriler incelendiğinde, taşkın olaylarının yaklaşık 2,5 kat artış gösterdiği belirlenmiştir. Dünya genelinde, 2000-2019 döneminde 3254 (%44) ta$kin/sel,2043 (%28) firtina, 552 (%8) deprem, 432 (%6) ekstrem sıcaklik, 376 (%5) heyelan ve 338 (%5) kuraklık olayımeydana gelmiştir²4. Bu afetlerden dünya çapında yaklaşık 4 milyar insan etkilenmiş bunun sonucunda 1,2milyondan fazla insan hayatinı kaybetmiştir. Uluslararasi ölçekte kaydedilen 7.348 doğal afetten %44'ü taşkın afeti olup, 20 yıllık süre içerisinde sadece taşkın afetinden toplamda 1,65 milyar insan etkilenmiştir (EM-DAT, 2025).
Ülkemizde 1975 yılından bu yana 2600'ün üzerinde taşkın meydana gelmiş olup bu taşkınlarda 900'den fazla vatandaşımız hayatını kaybetmiştir. Yaklaşık 1 milyon hektar alan taşkına maruz kalmış ve taşkınlardan kaynaklanan ekonomik kayıp 4 milyar Dolar üzerindedir.Sadece 7-11 Temmuz 2023 tarihleri arasında çoğunluğu Karadeniz Bölgesinde meydana gelen taşkın ve sel 
12 MGM - Meteorolojik Afet Istatistikleri 13 AFAD-Türkiye Afet Risk Azaltma Plani (TARAP)
14 EMDAT Uluslararası Afet Veri Tabanı Istatistikleri 

olaylarında, 5 milyar Türk Lirası maddi kayıp meydana gelmistir. Dolavısıvla can ve mal kavbına sebep olan taşkınlara karşı gerek yapısal gerekse yapısal olmayan çalışmaların yapılması zarureti bulunmaktadır. Yaşanan taşkınların yıllara sâri dağılımı incelendiğinde özellikle 2014 yılından sonra her yıl artış gösterdiği belirlenmiştir (MGM, İklim Değerlendirme Raporu, 2024). insan faaliyetlerinin dışında, son vıllarda taşkınlardaki artışın bir diğer sebebinin de iklim değişikliği olduğu ve iklim değişikliği etkileriyle kısa sürelerde birim alana düşen yağış miktarında artış olduğu görülmektedir. Bu sebeple,taşkın yönetiminin önemi her geçen gün artmaktadır.
Ulusal Katkı Bevanı'nda "2030 vılıng kadar, taskın yönetim planlarında tanımlanan çok yüksek ve yüksek öncelikli önlemler hayata geçirilecektir. - 25 nehir havzasına yönelik taşkın yönetim planları ve kuraklık yönetim planları tamamlanacak ve altı yılda bir revize edilecektir - 2030 vılına kadar, Türkive'de 25 nehir havzası için taşkın tahmin etme ve erken uyarı sistemi olusturulacaktir" hedefleri,12. Kalkınma Planı'nda "Taskın Yönetim PlanlarıTamamlanarak Güncel tutulacaktır", ve "Tüm havzalarda ulusal taşkın ve kuraklık tahmini ve erken uyarı sistemi kurulacaktır" tedbirleri,Su Yönetimi Özel İhtisas Komisvonu Raporu'nda "İklim değisikliği nedenivle gerceklesme sıklığı ve neden olduğu tahribatın boyutlarında artış olması beklenen su kavnaklı afetlerle mücadele ve erken uvarısistemleridir. Sendai Afet Risk Azaltma Cerçevesi ile 2030 yılına kadarki süreçte afetlerden kaynaklı can kayıpları, ekonomik kayıplar ve altyapıya ilişkin zararların önemli oranda azaltlmasıhedeflenmektedir" değerlendirmeleri yer almaktadır.
Başta Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok ülkede, yerel düzeyde taşkını önleme yaklaşımından daha geniş ölçekte taşkın risklerinin yönetimi yaklaşımına geçilmiştir. AB üvesi ülkelerde bu gecis ağırlıklı olarak 2007/60/AT sayılıTaşkın Risklerinin Değerlendirilmesi ve Yönetilmesi Direktifi kapsamında havza düzeyinde yönetime geçişşeklinde yapılmıştır. Ülkemizde de yerel düzeyde taşkının önlenmesi yaklaşımından taşkın risklerinin havza 
düzeyinde yönetimi yaklaşımına geçilmesi için havzayıesas alan "Taskın Yönetim Planlari" hazırlanmaktadır.
Taşkın Yönetim Planlari, havzada meydana gelebilecek olası bir taşkın sonucunda; insan hayati, mal varlığı, çevre,doğa ve kültürel varlıklar acısından ortava cıkabilecek maddi ve manevi kayıp ve zararlarının önlenmesi ve/veya azaltiması icin vapılması gerekli olan tüm calısmaları ve kurumlar arası koordinasyonu düzenlemektedir. Bahse konu planlar kapsamında; taşkın riski taşıyan yerlerde suyun yayılımını ve derinliğini gösteren taşkın tehlike haritaları ve tehlikenin risk açısından sınıflandırılması ile elde edilen taşkın risk haritaları hazırlanmakta ve de taşkın riskinin asgari seviveve indirilebilmesi icin gereken tedbirler ve sorumlu kurumlar belirlenmektedir. Bu kapsamda 2013 yılında çalışmalar başlatılmış olup 25nehir havzası için taşkın yönetim planları hazırlanmıştır.Ayrıca, "Taşkın Yönetim Planlarının Hazırlanmasi,Uygulanması ve İzlenmesi Hakkında Yönetmelik" gereği,"AB Taşkın Direktifi" ile de uyumlu altı yıllık döngüler şeklinde Taşkın Yönetim Planlarının güncelleme çalışmaları yapılmaktadır.

Ayrıca, ülkemizde zaman zaman önemli ekonomik kayıplara neden olan Meriç-Ergene Havzası'nda meydana gelen taşkın afetleri ile ilgili olarak risk azaltma yöntemi çerçevesinde her süreçte yapılması gereken çalışmalarda;daha geniş perspektif içinde, mevcut durum ve uygulamalar göz önüne bulundurularak, kıyıdaş ülkeler arasında koordineli ve istişare mekanizmasının uygulanacağı bir çerçeve yaklaşımının oluşturulması ve uygulanması büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda,Meriç-Ergene havzasının sürdürülebilir kullanımı ve korunması ve gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktarılması maksadıyla özellikle memba ülke konumunda olan Bulgaristan ile temaslar gerçekleştirilmektedir.
Taskınların önceden tahmin edilmesi ve taskın yaşanmadan önce gerekli uyarıların yapılarak taşkından kaynaklı can kaybının olmamasi, mal kaybının ise asgari 

düzeve indirilebilmesi maksadıvla SYGM bünvesinde 2017yılında "Taşkın Tahmini ve Erken Uyarı Merkezi (TATUM)"kurulmuştur. Taşkın Tahmini ve Erken Uyarı Merkezi tarafindan, 72 saat öncesinden oluşacak yağışın ne kadarlik bir akış meydana getireceği tahmin edilerek,taşkın hususunda Kurum ve Kuruluşlara gerekli uyarıların yapılması maksadıyla "Taşkın Tahmini ve Erken UyarıSistemi (TATus)" 2021 vilinda 15 pilot alt hayzada çalışmalarına başlanmış olup 2030 yılına kadar tüm havzalarda kurulacaktır.

DSi Genel Müdürlüğünce taşkınların kontrol altına alınması ve zararlarının azaltılmasına yönelik yapısal önlemler kapsamında sel kapanları, barajlar, tersip bentleri ve ıslah sekileri ile taşkın sularını akarsu yatağında tutmaya ya da taşkına maruz kalabilecek sahadan uzaklaştrmaya yönelik düzenlemeleri içeren memba ve mansapta yapıları inşa edilmekte olup gelinen aşamada 10.697 adet tesis isletmeve alınmıştır. Taskın ve rüsubat kontrolüne vönelik olarak vürütülmekte olan vapısal tedbirlere ek olarak Taşkın Erken Uyarı Sistemi (TEUS)projesi kapsamında, Türkiye genelinde önemli bir kısmi Karadeniz Bölgesinde olmak üzere toplam 322 Seviye Gözlem İstasyonunun (SGi) kurulumu tamamlanmıştır.2026 yilı sonuna kadar toplam 723 tesis kurulmasi hedeflenmektedir (DSi, 2025).

DSi Genel Müdürlüğü bünyesinde yer alan Taşkın Koordinasyon Merkezinde; TEUS kapsamındaki seviye gözlem istasyonları aracılığıyla dere yatakları kameralar ile izlenmekte, Akım Gözlem İstasyonları (AGi) seviye ve debileri takip edilmekte ve ceşitli kaynaklardan meteoroloji gözlemleri izlenerek, havzalar gözlem altında tutulmaktadir.

Taşkın riski görülen durumlarda AFAD, yerel yönetimler ve ilgili diğer kurumlarla iletişime gecilip kriz merkezleri 
oluşturulmaktadır. TATUS ve TEUS kapsamında taşkın tahmini ve erken uyarı çıktlarının paydaş kurumlarla (AFAD, yerel yönetimler vb.) paylaşılması ile etkin kriz yönetiminin sağlanması hedeflenmektedir.
2.4.2. Kuraklık 
Türkiye gibi orta kuşak ülkelerinde yıl içinde yağışlı kış ve kurak yaz dönemleri olmak üzere birbirinden farklı iki dönem bulunmaktadır. Türkiye yıllık toplam yağışlarının %35'ini kış aylarında almaktadır. Bunu ilkbahar ve sonbahar mevsimleri izlemekte, vaz aylarında ise bu oran %11'e düşmektedir.15

Kuraklık, "Yağışların, kaydedilen normal düzeylerin önemli ölçüde altına düşmesi sonucu arazi, su kaynaklari, üretim sistemlerini olumsuz olarak etkileyen ve ciddi hidrolojik dengesizliklere yol açan tabii bir olay" olarak tanimlanmaktadır (TAGEM, 2025)

Kuraklık afetinin bircok sektörü olumsuz etkilemesi nedenivle kuraklığın anlasılmasi, vönetilmesi ve tahmin yöntemlerinin geliştirilmesi son derece önemlidir.Kuraklığın, daha az vağıs, daha vüksek sıcaklıklar ve buna bağlı olarak daha fazla buharlaşma, sıcak hava dalgalarının daha uzun süreli ve siddetli gecmesi, daha fazla böcek ve haşere üremesi, susuzluk ve kıtlık yaşanması, daha sık ve uzun süreli orman yanginlarının olması ve hastalıkların artması gibi oldukça yıkıcı sonuçları bulunmaktadır (UNCCD, 2025).

Dünya genelindeki nüfus artışı ile birlikte tarım, enerji ve sanayi gibi suyla ilgili sektörlerdeki gelişmeler tüm dünyada su talebini artırmıştır. Kuraklığın içme suyu, tarım ve sanayi gibi sektörler üzerindeki olumsuz etkilerine ek olarak, akarsu rejimlerinin bozulmasi, göl hacimlerinde azalma, yeraltı su seviyelerinin düşmesi ve sucul ekosistemlerde habitat daralması gibi cevresel etkileri de 
15Meteoroloji Genel Müdürlüğü (2024) "Aylık Normal Yağış Dağılımı


dikkate alındığında, kuraklıkla ilgili çalışmaların önemi daha da artmaktadır.

Kuraklik meteorolojik,tarımsal, hidrolojik ve sosyoekonomik kuraklik olmak üzere dört farklı kategoride değerlendirilmektedir. Kuraklığın sınıflandırılması yağış,toprak nemi, akış vb. değişkenlere bağlı olarak yapılmaktadır (Kadıoğlu, 2008).

Meteorolojik kuraklık; yağışların belirli bir zaman periyoduna ait normallerden (genellikle en az 30 yıllik)meydana gelen sapma olarak ifade edilir. Tarımsal kuraklık; toprakta kök bölgesinde bitkinin ihtiyacınıkarşılayacak miktarda su bulunmamasını ifade eder (TOB SYGM, 2019). Tarımsal kuraklık, belli bir dönem içinde mevcut bir ürünün büyümesi için gerekli olan toprak neminin eksikliği sonucu ortaya çıkar. Tarımsal kuraklık,çoğunlukla meteorolojik kuraklıktan sonra, hidrolojik kuraklıktan önce görülmektedir. Tarımsal kuraklık, çok boyutlu yapısı ve çeşitli olumsuz etkileriyle sosyoekonomik sorunlara yol açmakta ve toplumsal refahıetkilemektedir. Özellikle ekonomisi tarıma dayalı ülkeler veya bölgeler için bu sorunlar daha tehlikeli boyutlara ulaşabilmektedir.

Hidrolojik kuraklık; uzun süren yağış azlığından dolayıkaynak seviyeleri, yüzey akış, yeraltı suyu ve toprak nemi gibi hidrolojik sistemde meydana gelen azalmalardır (TOB SYGM, 2019). Hidrolojik kuraklık hidrolojik sistemde meydana gelen azalmalar (yağışların azalması ve bu nedenle doğal kaynak seviyelerinin düşmesi, yüzey akışının azalması, yeraltı su seviyelerinin düşmesi ve toprak neminin azalması) olarak ifade edilebilmektedir.
Sosyoekonomik kuraklık; meteorolojik, hidrolojik ve tarımsal kuraklıktan kaynaklı bazı ekonomik değere sahip olan ürünlerin arz ve talep ilişkisinde meydana gelen değişime denilmektedir. İçme suyu, soğutma suyu, yem,tahıl, su ürünleri ya da hidroelektrik enerji gibi birçok ekonomik ürünün temini iklim koşullarına bağlı olup iklimin doğal değişkenliği neticesinde su temini ihtiyacı o 
yılların iklim koşulları nedeniyle karşılanamadığı noktada sosvoekonomik kuraklik baslamaktadır.

Kuraklıklara karşı hazırlıklı olunması ve kuraklık risklerinin olumsuz etkilerinin asgari düzeye indirilmesi maksadıyla SYGM tarafindan havza ölçekli kuraklık yönetim planlarıhazırlanmıştır. Kuraklık yönetim planları muhtemel kuraklık risklerinin olumsuz etkilerinin kontrolü ve kuraklık problemlerinin çözümüne yönelik olarak kuraklık öncesinde, esnasinda ve sonrasinda alinacak tedbirleri ihtiva eden yönetim planlarıdır.

Planlar kapsamında; havzaların kuraklık analizleri, su bütçesi ve sektörel etkilenebilirlik (tarım, içme suyu,sanayi, ekosistem, turizm) çalışmaları gerçekleştirilmiş ve olası kuraklık durumlarına hazırlıklı olunması maksadıyla tedbirler belirlenmiştir. Kuraklık Yönetim Planlarında yer alan tedbirlerin uygulanması ile havzada elde edilebilecek su kazanım miktarları da ortaya konulmuştur. 25 havzada tamamlanan Kuraklık Yönetim Planları kapsamında belirlenen tedbirlerin uygulanması ile yaklaşık 12 milyar m³ su kazanımı sağlanabilecek olup bu miktar İstanbul ilinin 10 yıl 6 aylık içme-kullanma suyu ihtiyacına, Ankara ilinin 20 yıllık içme-kullanma suyu ihtiyacına veya Konya Havzasının 2 vıl 3 aylık toplam su ihtivacina (tüm sektör dahil) eşittir.

Ayrıca, havza sınırları esas alınarak 2024 yılı itibari ile Türkiye'nin tamamını kapsayan Kuraklık Tahmini ve Erken Uyarı Sistemi Projesi başlatilmış olup, projenin 2027yılında tamamlanması hedeflenmektedir. Kuraklik tahmini ve erken uyarı sistemi ile sayısal hava tahminleri kullanılarak kısa ve orta vadede oluşabilecek yağış ve akışeksiklikleri tahmin edilecek, bu sayede havzalar bazinda hazırlanan kuraklık yönetim planlarının sağlıklı bir şekilde uygulanması ve kuraklık öncesinde su kullanıcılarına gerekli uyarıların yapılarak kuraklık kaynaklı kayıpların en aza indirilmesi sağlanacaktır.

Tarımsal kuraklık, özellikle ülkemiz gibi büyük ölçüde tarıma dayalı ekonomilerde; bitki gelişim evresi, bitki türü

ve toprak özelliklerine bağlı olarak ciddi ürün kavıplarına.gida güvencesinde zafiyetlere ve kırsal bölgelerde önemli sosyoekonomik sorunlara yol açabilmektedir. Bu doğrultuda, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü (TRGM)tarafindan hazırlanan "Türkive Tarımsal Kurgklıiklo Mücadele Stratejisi ve Evlem Plani", toplumsal farkındalığın artırılması ve tüm paydasların sürece aktif katılımının sağlanmasını amaclamakta olup: avnı zamanda arz-talep dengesini gözeterek çevresel açıdan sürdürülebilir tarımsal su kullanıminı hedeflemekte.kuraklık yaşanmadan önce önleyici tedbirlerin alınmasınıve kuraklik dönemlerinde ise etkili mücadele stratejilerinin uygulanmasını sağlayarak olumsuz etkilerin en aza indirilmesini öngörmektedir.

Ayrıca, ülkemizin yarı kurak iklim kuşağında yer almasınedeniyle vağışların mevsimlere göre düzensiz dağılım göstermesi, su kaynaklarından ve hidroelektrik enerj potansiyelinden etkin ve sürdürülebilir sekilde yararlanılabilmesi için depolamalı tesislere olan ihtiyacıartırmaktadir. Bu cercevede, DSi tarafindan, devlet-özel sektör is birliği modeli kapsamında hidroelektrik potansiyelin geliştirilmesine yönelik yatırımlar sürdürülmekte; özel sektörün veterli olmadığı projelerde kamu vatırımları devreve alınmaktadır.

Bununla birlikte, DSi tarafından inşa edilerek işletilen veya sulama birliklerine devredilen terfili sulama tesislerinin yüksek enerji ihtiyacının yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanması amacıyla, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde lisanssız yenilenebilir enerji üretim tesislerinin kurulmasına yönelik uygulamalar hayata geçirilmiştir. 12. Kalkınma Planıpolitika tedbirleri doğrultusunda terfili sulama tesislerinde yenilenebilir enerji potansiyeli belirlenmis;mevcut ve yeni tesisler için güneş enerjisi sistemlerini içeren projeler yatırım programına alınmiştır. Bu kapsamda, sulama tesislerinin enerji ihtiyacınıkarşılamaya yönelik olarak Şanliurfa ilinde 130 MW ve 
Edirne ilinde 20 MW olmak üzere toplam 150 MW kurulu güce sahip güneş enerjisi projeleri için ön kapasite tahsisleri alınarak uygulama süreci başlatılmıştır.
Söz konusu güneş enerjisi uygulamaları; kara alanlarının yanı sıra depolama tesisleri üzerinde de planlanarak hem enerji üretimi hem de buharlaşma kaynaklı su kayıplarının azaltılması hedeflenmekte; böylece su-enerji-gıdaekosistem etkilesimi çerçevesinde kuraklık riskinin azaltılmasına, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine ve ciftcilerin enerij malivetlerinin düsürülmesine katkısağlanmaktadır.

1. Su Surası Sonuc Bildirgesi'nde "Taskın ve kuraklık yönetiminde kriz yönetiminden risk yönetimine geçişsağlanarak ülkemizdeki tüm havzalarda Taşkın ve Kuraklık Yönetim Planları 2023 yılına kadar tamamlanacak ve bu planlarda belirlenen tedbirlerin uygulanması sürekli takip edilecektir" kararı ve "Taşkın ve kuraklık afetleri ile ilqili tahmin ve erken uyarısistemleri kurulacak ve bu afetler öncesinde gerekli uvarılar vapılarak önlemler alınacaktır" kararlarıyla erken uyarı sisteminin önemine dikkat çekilmiştir.
2.4.3. Çölleşme, Erozyon ve Arazi Kullanımı
Türkiye, coğrafi konumu, iklimi, topografyası ve toprak yapısı nedeniyle çölleşme, arazi tahribati, erozyon ve kuraklığa karşı oldukça hassastır. Yanlış arazi kullanımı,tarim, orman ve mera alanlarinda erozyona vol açarken;tarım ve mera arazilerinin tahribati, verim kaybi ve doğal ekosistemlerin bozulması gibi sorunlar giderek artmaktadır. Özellikle verimli tarım ve mera alanlarının amac dışı kullanımi, usulsüz faydalanmalar, hızlı nüfus artiışı ve kentleşme bu sorunları daha da derinleştirmektedir.

Bu sürecin en önemli bileşenlerinden biri olan su erozyonu, iklim değişikliğiyle birlikte artan aşırı yağışlar ve yüzey akışıyla toprağın aşınıp taşınmasıyla gerçekleşmektedir. Özellikle bitki örtüsünün vetersiz olduğu alanlarda daha şiddetli görülen bu sürec, tarım arazilerinin verimliliğini azaltarak gıda güvenliğini tehdit etmekte, su kaynaklarının kalitesini düşürerek ekosistem 

dengesini bozmaktadır. Su erozyonu, uzun vadede toprak kaybına ve arazi bozulmasına yol açmakta olup iklim değişikliği ve insan kaynaklı yanlış arazi kullanımı ile kurak ve yarı kurak bölgelerde çölleşme riskini artırmaktadır.
İklim değişikliği, çölleşme/arazi bozulumu ve ekosistem hizmetleri ile doğrudan ilişkili olan erozyon sürecinin yerinde ve doğru şekilde tespit edilmesi, doğal kaynakların korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Ülkemizde bu kapsamda geliştirilen Dinamik Erozyon Modeli ve izleme Sistemi (DEMis) yazılımı aracılığıyla, erozyonun zamansal ve mekânsal değişimleri takip edilmiş; 25 ana havza ve 81 ili kapsayan analizlerle erozyon şiddeti sınıflarıbelirlenmiştir. Farklı arazi kullanım türleri ve eğim gruplarıdikkate alınarak yapılan erozyona duyarlılık analizleri sonucunda, yıllık ortalama toprak kaybı miktarlar hesaplanmiş ve öncelikli müdahale alanları ortaya konmuştur.

Türkive'nin ilk cöllesme hassasivet haritası 2015 vılında oluşturulmuştur. 2025 yılında ise çölleşmeye karşı riskli alanların daha hassas bir şekilde belirlenmesi amacıyla dinamik bir model geliştirilmiş; cölleşmeye etki eden kriter ve göstergeler belirlenerek "Türkiye Hassasiyet ve Tehlike Haritasi" güncellenmiştir.

BM SKA "arazi tahribatının dengelendiği bir dünva" hedefi kapsamında Türkiye, 2016 yılında Ulusal Arazi Tahribatının Dengelenmesi (ATD) hedeflerini belirleyen ilk ülkelerden biri olmuştur.

Arazi Tahribatinın Dengelenmesi (ATD) yaklaşımının ülke geneline yaygınlaştirılması amacıyla, Küresel Çevre Fonu (GEF) 6. Dönemi kapsamında yürütülen "Arazi Tahribatının Dengelenmesi: Yukarı Sakarya Havzası Projesi" dünyada ATD yaklaşımını merkezine alan ilk uygulama olmasıbakımından öncü bir nitelik taşımakta olup, elde edilen sonuçlar doğrultusunda diğer ülkelere de Arazi TahribatınıDengeleme vaklasimı konusunda örnek teskil etmistir Projenin en önemli çıktilarından biri olan ATD Karar Destek Sistemi, mevcut durumun ortaya konulmasi, özellikle üç
temel gösterge olan arazi örtüsü, arazi üretkenlik dinamiği ve toprak organik karbonunun izlenmesi yoluyla karar vericilerin süreçte etkin biçimde desteklenmesini hedeflemektedir.

Ayrıca, yapay zekâ ve makine öğrenmesi teknolojileri ile yarı otomatik olarak üretebilen ve değişimleri izleyebilen bir sistemin kurulması amacıyla Ulusal Arazi ÖrtüsüSıniflandırma ve İzleme Sistemi (UAsis) geliştirilmiştir.UASis kapsamında arazi örtüsü verisi kullanan tüm paydaşların ihtiyaçları doğrultusunda ülkemize özgü 5 ana sınıfta 79 alt arazi örtüsü sinıfi belirlenmiştir. Sistemin üreteceği arazi örtüsü haritası tüm sınıflarda 0,25hektardan büyük tüm alanları sınıflayabilmekte ve yıllık arazi örtüsü haritaları üretildikçe arazi örtüsünde meydana gelen değişimleri izleyebilmektedir. Ulusal Arazi Örtüsü Haritası ile birlikte Arazi Örtüsü Değişim Haritası,Ağaç Kapalılık ve Yüzey Gecirimsizlik Haritaları da sistemin çıktları arasında yer almaktadır. UAsis kapsamında üretilecek veriler ulusal uluslararası politikaların belirlenmesinde, erozyon, çölleşme, heyelan, sel, taşkın ve ürün tahmin modellerinde, karbon emisyon hesaplamalarında, iklim değisikliği senarvolarında ve daha birçok çalışmaya katkı sağlayacaktır.

2.4.4.Stratejiler 
Strateji 4.1. Taşkın riskini azaltmaya yönelik koruma ve kontrol faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi 
Strateji 4.2. Kuraklık risklerinin azaltlmasi 
Strateji 4.3. Cöllesme ve erozyon ile mücadele edilmesi 

HEDEF 5. BÜTÜNLEŞİK K SU YÖNETİMİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM 
Köyceğiz, Muğla 

2.5. Bütünlesik Su Yönetiminde Dijital Dönüsüm 
Günümüzde su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi için is ve dijital ekosistemin geliştirilmesi, dijital ikiz,sistemlerin sistemi, Nesnelerin interneti (loT), yapay zekâ,makine öğrenmesi, büyük veri ve uzaktan algılama gibi ileri teknolojilerle desteklenen, gercek zamanlı karar destek altyapılarına sahip entegre akıllı su sistemleri büyük önem taşımaktadır. Bu sistemler, suyun kaynaktan son kullanıcıya kadar verimli kullanılmasını sağlarken,sızıntı ve kavıpları en aza indirerek su kaynaklarının korunmasına katkı sağlamaktadır. Aynı zamanda, su kalitesinin izlenmesi ile kirlenme riskleri önceden tespit edilerek gerekli müdahaleler zamaninda yapilabilmektedir. Gerçek zamanlı verilerle su yönetiminde hızlı ve etkin kararlar alınmasını sağlayan bu sistemler, güvenli içme suyu temininde kritik bir rol oynarken, aynı zamanda su kaynaklarının kullanımında akılcı bir vaklasım sunarak su temininde kalite ve verimliliğin artırılmasına önemli katkı sağlamaktadır.
Mevcut durumda, bütüncül su vönetimi kapsamında su kaynaklarının miktar ve kalitesi değerlendirilmekle birlikte, planlanan tedbirlerin hukuki, idari ve sosyoekonomik etkilerinin öngörülmesi amacıyla, akıllı su vönetimi ve su kaynakları modellerine dayalı vönetim politikalar belirlenirken; tedbir, teşvik ve yaptırım, gibi araçların uygulanabilirliğinin de değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, sistem ve modellerin sağlam temellere dayanması ve hataların minimize edilmesi amacıyla veri altyapisının kurulmasi, saha çalışmaları ile verilerin üretilmesi, izlenmesi ve karar destek sistemlerinin oluşturulması gerekmektedir.
Su kullanımında ölçüm ve takip sistemlerindeki vetersizlikler mevcuttur ve farklı yapılarda teşkilatlanmıs kurumların veri üretimi, paylaşımı ve standardizasyonu konularında ivilestirmelere ihtivac duvulmaktadır. Su yönetiminde bilgi sistemlerinin etkinliğinin artrılmasımaksadıyla gercek zamanlı izleme sistemlerinin 
yaygınlaştırılması, veri paylaşımı ve iş birliğinin artırılması,personel, teknik ve donanımsal altyapılar açısından kurum ve kuruluşların kapasitelerinin artrılması, suya ilişkin verilerin ortak bir yapı altında bütünleşik olarak değerlendirilmesi ve bu sürecte su vönetim sistemlerinden elde edilen verilerin iletimi sirasında siber güvenlik kriterlerinin belirlenerek veri güvenliğinin sağlanması önem arz etmektedir.

1. Su Şurası Su Kaynaklarının Kalite ve Miktar Açısından Korunmasi, İzlenmesi, Yönetilmesi ve Karar Destek Sistemleri Calısma Belgesi kapsaminda ver alan "Veri Üretiminde Sürekliliğin/Güncelliğin Sağlanması" ve "Karar Destek Sistemlerinin Aktif Kullanımının Yaygınlastırılmasi, Su Bilai Sistemlerinin ve Veri Tabanlarının Uyumlu ve Bağlantılı Çalıştırılmasi"stratejileri su yönetiminde akıllı sistemlere ve dijital dönüşüme işaret etmektedir.

2.5.1. Bilgi Sistemleri 
Su kaynaklarının etkin yönetimi ve sürdürülebilir kullanımıiçin bilgi sistemleri hem son kullanıcı hem de yönetim açısından önemli bir araçtır. Bu sistemler; su miktari, su kalitesi, biyolojik çeşitlilik ve su kullanımıyla ilgili verileri toplayarak, bilimsel temellere dayalı karar alma süreçlerini destekleyen bütüncül bir veri ve analiz platformu sunmaktadır, İklim verileri, modeller ve uzaktan algılama teknolojileriyle entegre çalişarak su yönetiminde verimliliği artırmakta ve kuraklık ile taşkın gibi risklere karşı tahmin ve erken uyarı mekanizmaları sağlamaktadır.
Akıllı su vönetimi sistemleri, su kavnaklarına ilişkin düzenli ve güncel veri temini, teknolojik entegrasyonun ve dijital dönüşümün sağlanmasi, depolama analitik alt yapının oluşturulmasi, akıll sistemler marifetiyle paydaşlar arasında veri paylaşımının ve karar mekanizmalarının desteklenmesi gibi ihtiyaçlara cevap vermektedir. Su yönetiminde dijitalleşme sürecinde, mevcut ve planlanan sistemlerin birlestirilerek ulusal su sistemlerinin sisteminin geliştirilerek farklı noktalar üzerinde sistemin yönetilebilir olması gerekmektedir. Ülkemizde mevcut 

bilgi sistemlerine ve gelistirilmekte olan calismalara aşağıda yer verilmektedir.

12. Kalkınma Planı'nda akıllı su yönetimi sistemlerini destekleven "876, Su kavnaklarıng vönelik veri setleri niteliksel ve niceliksel olarak jvilestirilecek ve verive dayalı planlama yapılacaktır, 876.1. İlgili tüm kurum ve kuruluslarca güncel veri temin edilerek Ulusal Su Bilgi Sisteminin etkinliği artiırılacak, mevzuat altyapısıgüçlendirilecektir, 876.2. Mevcut bilgi ve karar destek sistemleri ile çevresel altyapı tesislerindeki ekipmanlarda yerli üretim teşvik edilecektir"hedefleri ver almaktadır. Kalkınma Plani hedefleri doğrultusunda su yönetiminde veri altyapısının güçlendirilmesi ve iyileştirilmesi için;
Su yönetiminde paydaş kurum ve kuruluşlar arasinda koordinasyonun ve veri paylaşımının verimli i bir şekilde gerçekleştirilmesine,
Geniş bir ölçeğe sahip sayısal su kaynaklarıverisinin üretimi kadar yaygınlaştırılması ve güncel tutulmasının sağlanmasına,
Su kaynaklarının kalite, miktar ve tahsis süreçleri ile şebeke hatlarındaki kayıpların izlenmesini sağlayan gerçek zamanlısistemlerin entegre olduğu akıllı su yönetim teknolojilerinin yaygınlaştırılmasına 
ihtiyaç duyulmaktadır.
2.5.1.1. Ulusal Su Bilgi Sistemi 
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 SayılıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 421. maddesinin (c)bendinde "Ulusal su veri tabanını oluşturmak" görevi SYGM'ye verilmiştir.

Bu görev kapsamında, ülkemizde bütüncül su yönetiminin etkin ve doğru bir şekilde yapılması, su kaynaklarına ilişkin verilerin tek bir sistemde değerlendirilmesi amacıyla geliştirilen Ulusal Su Bilgi Sistemi (USBS), su paydaşlarına etkin bir şekilde hizmet sunmaktadır.

USBS, kurumların kanuni vükümlülüklerinin ötesinde paydaş kurum, kuruluş ve kişiler tarafından etkin bir şekilde kullanılmakta olup aşağıda verilen hedeflere hizmet etmektedir;
Ülkemizde suvla ilgili üretilen tüm verilerin ortak bir bilgi teknolojisi altyapısı altında, ulusal ihtiyaclar ve menfaatler gözetilerek doğru şekilde yönetilmesi,
Birçok kamu kurumunun su kaynaklarına ilişkin veri üretiminde ortak bir paydada birleşerek, kaliteli güvenilir ve hem ulusal hem uluslararası standartlara uygun veri üretilmesi,
Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ortamında analizler yapılması ve geleceğe yönelik tahminlerin gerçekleştirilmesi.

Uzun vadede USBS'nin sürdürülebilirliği ve geliştirilmesiyle; çevreye doğrudan veya dolaylı etkisi olan faalivetlerin düzenlenmesi, izlenmesi ve analiz edilerek değerlendirilmesi sağlanacak, bu süreçte politika üretimine destek olacak nitelikli ve anlamlı mekânsal veriler oluşturulacaktır. Ayrica, tüm kullanıcıların bu verilere erişimi sağlanarak karar alma süreçlerine katkısunulması hedeflenmektedir.

2.5.1.2. Türkiye Sayısal Su Kaynakları Altlığı
Su kavnakları vönetim piramidinin temelinde ver alan sayısal verinin doğruluğu ve güncelliği büvük önem taşımaktadır. Verilerin eksiksiz ve doğru olmasının yanısıra, doğal yapılar ve insan kaynaklı müdahalelerle meydana gelen değisimlerin de vansıtılmasi, analiz.sorgulama ve modelleme calışmalarına altlık sağlamasıaçısından önemlidir. 49 Sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile coğrafi veriye dayalı dijital dönüşümün yasal altlığı oluşturulmuş; coğrafi verinin üretiminden paylaşımına kadar tüm süreçlere ilişkin standartların oluşturulması ve Ulusal Coğrafi Bilgi Platformunun kurulması ve isletilmesi görevleri cşiDB Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğüne verilmiştir.
Ulusal ve uluslararası gelişmelerin takibi ve Türkiye'deki su yönetimi ihtiyaçları doğrultusunda, 2017'de SYGM tarafından su kaynaklarının sayısallaştırılması icin çalışmalar başlatıimıştır. Ancak, Türkiye'de farklıkurumlarca savısallastırılmıs su kaynakları verilerinin ölcek ve çeşitlilik bakımından bütünlük göstermediği, hidrolojik nehir ağı verilerinde akım yönlerine ilişkin eksikliklerin 

bulunduğu, ölçeklerin küçük olduğu (1/100.000,1/250.0o0), bazı verilerin güncel olmadığı ve özniteliksel eksiklikler olduğu tespit edilmiştir. Bu eksikliklerin giderilmesi amacıyla SYGM, Harita Genel Müdürlüğü, DSi DKMP, ÇŞiDB ve SBGM gibi kurumların iş birliğinde INSPIRE ve TUCBS projeleri kapsamında "Türkiye Sayısai Su Kaynakları Altlıği" oluşturulmuştur.

Sayısal Su Kaynakları Altlığı'nın yüksek hassasivetle güncellenmesi, su yönetimiyle ilgili karar destek sistemlerinin doğruluğu ve sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahiptir. Hidrolojik süreçlerin dinamik yapısıve arazi kullanımındaki değişimler dikkate alındığında mevcut verilerin belirli aralıklarla revize edilmesi ve veni teknolojilerle desteklenmesi elzemdir. Bu doğrultuda,SYGM tarafından içme-kullanma suyu havza sınırları ileri coğrafi bilgi sistemi araçları ile sayısallaştırılarak güncellenmesi çalışmalarına devam edilmektedir.
2.5.1.3. Sulama Yönetimi ve Bitki Su Tüketimi Sistemi 
Tarımsal Araştrmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü(TAGEM) tarafindan "Türkiye'de Sulanan Bitkilerin Bitki Su Tüketimi Rehber"'i güncellenerek dijital ortama taşınmış ve TAGEM SuET (Tarimsal Su Yönetiminde Sulama Yönetimi ve Bitki Su Tüketimi Sistemi) vazılımı yapılmıştır. TAGEM SuET tüm Türkiye'yi kapsayan bir sulama yönetimi bilgi sistemi olup, sürekli geliştirilmeye ve güncellenmeye açık bir hesaplama ve karar destek aracı olarak, Türkiye' de tarımda su ve kuraklık yönetimine önemli katkılarda bulunmaktadır.

TAGEM SuET kullanıcılara bitki su tüketimi hesaplamalarını mevcut meteorolojik veriler kullanılarak 7farklı yöntem ile hesaplama olanağı ücretsiz olarak sağlamaktadır. Program kullanıcılara aşağıdaki kolaylıklarısunmaktadır;
.TAGEM SuET sistemi hem tam hem de kisıtlısulama kosullarında farklı toprak bünveleri ve sulama yöntemlerine (yüzey, damla ve yağmurlama sulama) göre sulama zaman 
programlaması yaparak farklı dosya türlerinde raporlama imkânı sunmaktadır.

TAGEM SuET sisteminde toprakların genel fiziksel verileri, damla, yağmurlama ve yüzey sulama yöntemlerine ilişkin bilgiler ve hesaplamalar kullanima sunulmustur. Kullanicılar istedikleri takdirde veri tabanında bulunan verileri düzenleyerek kendi hesaplarına bağlı bir veri tabanında saklayabilmekte ve gerek duyduklarızaman bu verilere erişip kullanabilmektedir.
Sulama modülü ve planlama modülü ile küçük ciftliklerden büyük sulama sahalarına kadar onar günlük dönemlere göre sulama modülü, debi ihtiyacı ve su kaynağı ihtiyacı hesaplama imkânısağlanmaktadır.

TAGEM-SuET sistemi Türkiye'de sulama vönetiminde dijital teknolojilerin kullanılmasıvla sulamada israf azaltilmaktadır.

2.5.1.4. Tarim Cebimde-Su 
Tarim Cebimde mobil uygulamasina eklenen "Su"sekmesinde ver alan TAGEM SuET modülü savesinde uzun yıllar ortalamasına dayanan meteorolojik veriler üzerinden üreticiler arazilerinin bulunduğu mahalle,yetiştirilen bitki, toprak ve sulama yöntemlerini seçerek en doğru sulama programina en kısa yoldan ulaşabilmektedir.

2.5.1.5. Dijital Sulama Yönetim Sistemi 
Havza bazlı yapılan planlamalarda su kısıtının göz önüne alınarak üretim planlarının yapılması ve izlenebilirliğinin sağlanması kapsamında bu teknolojiler ile elde edilen verilerden faydalanılarak bitki su tüketimine dayalısulama, kuraklik ve verim tahmini çerçevesinde değerlendirilmesini sağlavacak "Dijital Sulama Yönetim Sisteminin (DiSU) Geliştirilmesi" projesi TAGEM araştirma enstitülerince 2022 yılı itibarıyla başlatılmıştır. KamuÜniversite-Özel sektör paydaşlı proje ile Ar-Ge, teknolojik gelisme ve uvgulama etkilesiminin kesintisiz olarak sürmesi sağlanarak tarımsal üretimde dijital olanaklardan en üst sevivede faydalanilabilecektir.


2.5.1.6. Sulama Tesisleri Mekânsal Bilai Sistemi 
Sulama Tesisleri Mekânsal Bilgi Sistemi (SUTEM), DSi tarafindan işletilen veya işletme, bakım ve yönetim sorumluluğu devredilen sulama tesislerinin izlenmesi değerlendirilmesi ve raporlanmasını sağlamak amacıyla geliştirilen CBS tabanlı bir dijital uygulamadır. Planlı su dağıtımı, mesaha, tahakkuk ve tahsilat gibi kritik işsüreçlerinin, işletme ve bakım faaliyetleri yürüten tüm kuruluşlar tarafından standart ve merkezi bir yapıda yönetilmesini hedeflemektedir. Sistem aynı zamanda su mevcudiyeti, sulama programları ve verimli su kullanım uygulamaları hakkında gerçek zamanlı veriler sunarak,çiftçilere iklime uyumlu sulama yapabilmeleri için gerekli bilgi ve araçları sağlamaktadır.

2.5.1.7. Akıllı Sulama Dağıtiım Otomasyon Sistemi 
TAGEM tarafindan sulamada dijitalleşme ve otomasyon çalışmaları kapsamında yürütülen "Akıllı Sulama Dağıtım Otomasyon Sistemi (AsDos)" projesiyle sulama şebekelerindeki akım gözlem istasyonlarından otomasyonla toplanan veriler doğrultusunda açık ve kapalı sulama sistemlerindeki pompaların otomatik kontrolleri sağlanabilmektedir. Ar-Ge Projesinin cıktisıolarak yerli milli PRO-LOG adında Endüstriyel Veri Kayıt ve Otomasyon cihazı kullanıma sunulmuştur.
2.5.1.8. Ulusal Su Kaynakları Coğrafi Yönetim Sistemi 
Ulusal Su Kaynakları Coğrafi Yönetim Sistemi Kurulum çalışmaları 2024 yılında SYGM tarafından başlatılmış olup USBS teknolojik alt yapısı modernize edilerek Su Verimliliği Bilgi Sistemi ve İçme-Kullanma Suyu Takip Sistemi gibi yeni sistemler geliştirilecektir. Sistem ülkemizdeki su kaynaklarının miktar ve kalite olarak sürdürülebilir yönetimini destekleyecek şekilde tasarlanacak ve e-devlet kapısı üzerinden hizmet vermeye uygun yapıda olacaktır Söz konusu sistem ile halihazırda, fizibilite calışmalarıdevam eden Akill Su Yönetim Sistemine altlik oluşturulacak; su yönetimine ilişkin bilgi ve veri 
tabanlarının ortak bir çati altında toplanmasi sağlanacaktır.

2.5.1.9. Su Verimliliği Bilgi Sistemi 
SYGM tarafından çalışmaları yürütülen sistem sayesinde;kentsel, endüstriyel ve tarımsal sektörlerde su kullanıcısıbazında mevcut su kullanımları ve su verimliliği planlarıkayıt altına alınacak, Su Verimliliği Yönetmeliği kapsamında Su Verimliliği Belgesi (mavi, yeşil, turkuaz)başvuru ve değerlendirme süreçleri yürütülecek; il ölçeğinde su verimliliği il planlarının ve Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planının takibi sağlanacaktır.
2.5.1.10. Türkiye Su Atlası
SYGM tarafndan yürütülen çalışma kapsamında,ülkemizde önemli su kaynaklarının yer aldığı; teknik,kültürel, tarihsel, görsel vb. bilgileri içeren Türkiye Su Atlasi, dijital ve basılı ortamda hazırlanacaktır.
2.5.1.11. Nitrat Bilgi Sistemi 
Nitrat Bilgi Sistemi (NiBis), Tarim Reformu Genel Müdürlüğü (TRGM) tarafndan tarımsal kaynaklı kirlilik kapsamında tüm verilerin toplandığı, değerlendirildiği ve izlenerek raporlandiğı bir sistemdir. Sistem. verüstü ve yeraltı su kütleleri, tarımsal kirlilik izleme verileri, arazi kullanımi, sulanan alanlar, hayvancılik faaliyetleri,kimyasal gübre kullanımı ve havza bazlı sayısal verileri içeren geniş bir veri setine sahip olup su kütlesi işlemleri istasyon yönetimi, numune kaydi, analiz verisi girişi,laboratuvar yönetimi, periyot güncellemeleri, işletme denetimleri, çiftçi eğitimleri ve raporlama gibi çeşitli modüllerden oluşmaktadır. Bu modüller, kirliliği önlemeye yönelik tedbirlerin uygulanmasıni, izlenmesini ve eylem planlarının etkinliğinin değerlendirilmesini sağlamaktadır.
2.5.1.12. Meteorolojik Veri-Bilgi Satiış ve Sunum Sistemi 
Meteorolojik Veri Bilgi Satiş ve Sunum Sistemi (MEVBiS),Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) tarafindan geliştirilen ve meteorolojik verilerin arşivlenmesi,

sunulması ve satişının gerceklestirildiği bir sistemdir Sistem MGM'nin taşra ve merkez birimlerinde üretilen gözlem, sayısal hava tahmin modeli, radar ve uydu verileri gibi meteorolojik bilgileri merkezi bir ortamda toplayarak elektronik ortamda arsivleverek kullanıcılara sunmaktadır 
2.5,1.13. İklim Portal 
İklim Portalıi, Cevre, Sehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığıile Birleşmis Milletler Kalkinma Programi (UNDP) is birliğiyle geliştirilen ve Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadele çalışmalarını destekleyen çevrim içi bir platformdur. Portalda. sera gazi emisvonlari, sıcaklik değişimleri ve yağış oranları gibi iklim değişikliği verilerine ilişkin analizler sunulmakta; projeler, çalıştaylar ve eğitimler gibi etkinlikler hakkında bilgiler paylaşılmaktadır.Kamu kurumları, akademisyenler, özel sektör ve bireyler başta olmak üzere çok sayıda paydaşa hizmet veren sistem, kullanicıların analizlere erişmesini, politika geliştirme süreçlerine katkı sağlamasını ve is birliğini geliştirmesini amaçlamaktadır 
2.5.1.14. Akim Tahmin ve Havza Optimizasyon Modeli 
DSi ve TÜBiTAK iş birliğiyle geliştirilen Akım Tahmin ve Havza Optimizasyon Modeli (ATHOM), depolama tesislerine gelebilecek akimin tahmin edilmesi ve buna bağlı olarak depolama tesislerinin su bütçelerinin hazırlanarak günlük, aylık ve yıllık bazda işletilmesini sağlayan, 10 güne kadar Sayısal Hava Tahmin (SHT) ile otomatik Meteoroloji Gözlem Istasyonu (OMGi) verilerini girdi olarak kullanan dinamik bir sistemdir. Ayrıca,barajlara ait su ve enerji verileri sisteme sürekli olarak girilmektedir. Geliştirilen akım tahmin ve havza optimizasyon modelleri ile oluşturulan akım tahminleri ve işletme eğrileri CBS içeren Web-tabanlı uygulama sayesinde sistem kullanıcılarına sunulmaktadir. Seyhan Havzasında pilot havza olarak başarılı bir sekilde geliştirilerek uygulanan ATHOM projesinin 2030 yılına kadar tüm havzalara yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.
2.5.2. Tahmin ve Erken Uyarı Sistemleri 
Su yönetiminde taşkın, kuraklık ve su kıtlığı gibi afet risklerinin önceden belirlenmesi ve zamanında önlem alınması için erken uyarı ve tahmin sistemleri büyük önem taşımaktadır. Meteorolojik ve hidrolojik gözlem ağları,uzaktan algılama ve yapay zekâ tabanlı modeller sayesinde, su kaynaklarındaki değişimler öngörülerek,karar vericilere hızlı ve doğru bilgi ile afet risk yönetimi ve su güvenliği stratejilerinin güçlendirilmesine katkısağlanmaktadır.

2.5.2.1. Taşkın Tahmini ve Erken Uyarı Sistemi 
2021 yılında Su Yönetimi Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Ulusal Taşkın Tahmini ve Erken Uyarı Sistemi (TATUS) taşkın yönetim planları kapsamında yüksek taşkın riski taşıdığı belirlenen15 pilot alt havzada uygulanmaya konulmuştur. Bu pilot alanlar; Doğu Karadeniz Havzasında 10, Bati Karadeniz Havzasında 3, Antalya Havzasinda 1 ve Doğu Akdeniz Havzasında 1 alt havzadan oluşmaktadır.2023 yılında tamamlanan pilot çalişma ile yukarıda belirtilen ve sık taskın vasanan 15 alt havzada 127 tahmin noktası kurulmustur. Sistemin isletilmesi sürecindeki gerçekleşen olaylarda tahminlerin doğruluğu sonucunda sistemin ülke geneline vaygınlaştırılması kararlastırılmıştır.Bu kapsamda; Meriç-Ergene Havzasinda oluşturulan 108tahmin noktasıyla birlikte, TATUS halihazırda 235 tahmin noktası ile hizmet vermektedir. 2030 yılında tüm havzalarimizda yayginlaştırma çalışmalarının tamamlanmasıyla "Ulusal Taşkın Tahmini ve Erken UyarıSistemi"nin kurulması hedeflenmektedir 
Sistem kapsamında, Meteoroloji Genel Müdürlüğütarafindan sağlanan sayısal hava tahmin modelleri (ECMWF, WRF, ALARO) kullanılarak beklenen yağışlar alansallaştırılmakta ve ilgili havzalarda kurulmuş yağış-akışmodellerine girdi parametresi olarak entegre edilmektedir. Üretilen debiler, dinamik olarak havzalara uygulanarak taşkın yayılım alanları belirlenmekte ve ilgili bölgeler için taşkın tehlike haritaları üretilmektedir 

Hidrolojik modelleme sürecinde. Dağılımlı Olasılık Modeli aracıliğıyla üretilen debiler, erken uyarı kapsamında 72saat öncesine kadar tahmin yapılmasını mümkün kilmaktadır.

Farklı sayısal hava tahmin modelleri için ayrı ayrıoluşturulan hidrolojik modeller, değişken debi çıktılarıüretmektedir. Bu farklılıklar, taskın yavılım alanlarının da değismesine neden olmaktadır. Bu nedenle, dünvada yaygın olarak kullanılan birleştirilmiş modelleme yaklaşimının sisteme entegre edilmesiyle tek ve güvenilir bir sonuç elde edilmesi hedeflenmektedir. Ayrica, makine öğrenmesi ve yapay zekâ tabanlı yöntemlerle üretilen çıktlar doğrulanarak sistemin tahmin yeteneği artırılacaktır.

Ayrica hidrometeorolojik afet yönetiminde veri toplama,tahmin ve karar destek süreçlerinde yapay zeka ile fizik tabanlı modellemenin entegrasyonu sağlanarak taşkın riskinin azaltılması, kurum içi operasyonların iyileştirilmesi ve yerli yapay zeka çözümleriyle teknoloji farkındalığının ve yenilikçi uygulamaların yaygınlaştırılmasıamaçlanmaktadır. Bu kapsamda, TATUS sadece bir erken uvarı sistemi değil, aynı zamanda afet risk yönetimi icin bütünlesik ve ileri teknolojive davalı bir karar destek altyapisı haline gelecektir.

2.5.2.2. Taşkın Erken Uyarı Sistemi 
Dsi bünyesinde, muhtemel taşkınlara karşı hazırlık, zarar azaltma, müdahale etme ve iyileştirme amacıyla kaynakları organize eden analiz, planlama, karar alma ve değerlendirme süreclerini hızlı ve etkili bir sekilde gerçekleştirmeyi hedefleyen bir Taşkın Yönetim Merkezi bulunmaktadır. TEUS kapsamındaki Seviye Gözlem İstasyonları ile akarsu yatakları kameralarla izlenmekte,Akım Gözlem İstasyonları (AGi) ile seviye ve debiler takip edilmekte ve cesitli meteorolojik gözlemlerle havzalar izlenmektedir.

Tüm TEUS Seviye Tespit İstasyonlari, Akım Gözlem İstasyonları, Meteoroloji Gözlemleri ve iş makinelerinin lokasyonları tek bir yazılım altında birleştirilerek, taşkın erken uyarılarıyla ilgili veriler AFAD ve yerel yönetimler gibi paydaş kurumlarla paylaşılarak taşkın erken uyarılarının ülke genelinde daha etkin hale getirilmesi sağlanacaktır.

2.5.2.3. Kuraklık Tahmin ve Erken Uyarı Sistemi 
İklim değişikliğinin en önemli etkilerinden biri olan,kuraklıklara karşı tahmin ve erken uyarı sistemlerinin kurulması kuraklıkla mücadele eden ülkeler için büyük önem arz etmektedir.

Bu maksatla, havza sınırları esas aliınarak 2024 yıl itibarıyla kuraklık tahmini ve erken uyarı sistemi projesi Türkiye'nin tamamı için başlatılmış olup, 2027 yılında tamamlanması hedeflenmektedir. Kuraklık tahmini ve erken uvarı sistemi ile savısal hava tahminleri kullanılarak kısa ve orta vadede meydana gelebilecek yağış ve akışeksiklikleri tahmin edilecek, bu sayede havzalar bazında hazırlanan kuraklık yönetim planlarının sağlıklı bir şekilde uygulanması ve kuraklık öncesinde su kullanıcılarına gerekli uyarıların yapılarak kuraklık kaynaklı kayıpların en aza indirilmesi sağlanacaktır.

Gediz Havzasından başlamak üzere, havzalarda ki kuraklık,su kaynakları ve su kullanımı verilerini analiz eden ve kuraklıik durumunda su arzinda meydana gelebilecek değişiklikleri değerlendirebilecek karar destek sisteminin kurulması planlanmaktadır.

2.5.3. Modelleme Çalismaları
Su kaynakları yönetiminde modelleme, karmaşık sistemleri basitleştiren, dinamik süreçleri simüle eden ve farklı yönetim stratejilerinin potansiyel sonuçlarınıöngörerek karar verme sürecini destekleyen bir süreçtir.Modeller, su döngüsündeki belirsizlikleri azaltmaya,riskleri daha etkin yönetmeye ve kaynak tahsisinde optimal çözümler sunmaya yardımcı olarak, suyun çok 

bovutlu sorunlarına vönelik bilimsel temelli vaklasimlar geliştirilmesine olanak tanır. Bu nedenle su kaynaklarımodelleri yalnızca teknik çözümler sunmakla kalmaz, su politikalarının geliştirilmesi, yasal düzenlemelerin oluşturulması ve iklim değişikliği adaptasyon stratejilerinin belirlenmesi için bilimsel ve veri tabanlıdayanak sağlar.

Farklı model türlerinin (hidrolojik, kalite, hidrodinamik,iklim) bir arada ve entegre bir şekilde kullanılmasi, yalnızca suyun miktarını değil; aynı zamanda kalitesini, ekolojik sağlığını, fiziksel dinamiklerini ve iklim değisikliğkapsamında değisimlerini anlamak ve vönetmek icir kritiktir. Ulusal düzevde geliştirilen su kaynaklarımodelleri, Türkiye'nin su ve veri güvenliğini güçlendirerek dışa bağımlılığı azaltan, lisans maliyetlerinde tasarruf sağlayan ve sürdürülebilir kalkınma ile ekonomik büyüme hedeflerine doğrudan katkı sunan stratejik bir rol oynamaktadır.

2.5.3.1. HiDROTÜRK Milli Yazılımı
Türkiye'de modelleme çalışmaları ağırlıklı olarak, lisans gerektiren ve açık kaynak kodlu olmayan uluslararasımodeller üzerinden yürütülmektedir. Ancak bu durum,yüksek lisans maliyetleri ve verilerin ülke dışına çıkma olasılığı nedeniyle hem ekonomik hem de veri güvenliği açısından sorunlar doğurmaktadır. Bu eksiklikleri gidermek amacıyla geliştirilen HiDROTÜRK Modeli güncel yazılım teknolojilerini kullanarak hidroloji, hidrodinamik hidrojeoloji, su kalitesi ve ekoloji bileşenlerini entegre eden, ülkemiz şartlarına ve uluslararası normlara uygun bir karar destek sistemidir. Açık kaynak kodlu yapısi,kullanıcı dostu arayüzü ve havza veya su kütlesi ölçeğinde uygulanabilme yeteneği ile HiDROTÜRK, yalnızca teknik bir modelleme aracı değil; aynı zamanda ulusal ölçekte sürdürülebilir ve bütünleşik su kaynakları yönetimi vizyonunun uygulanmasında stratejik bir platformdur.
HiDROTÜRK Modeli, iklim değişikliği, taşkın, kuraklık,yeraltı suyu ve su kalitesi gibi kritik alanlara yönelik 
modülleri bir arava getirerek, veri setlerinin bu modüller arasinda sorunsuz biçimde aktarılabilmesini sağlamaktadır. Ayrıca, modelleme süreçlerinin hizinı ve doğruluğunu artrmak amacıyla eksik veri tamamlama,ekolojik kalite oranı hesaplama ve konumsal interpolasyon gibi araçlar geliştirilmiştir.

Kapsamlı yapısı, ulusal ihtiyaçlara özel çözümler üretmesi ve sürekli geliştirilme hedefleri sayesinde HiDROTÜRK,Türkiye'nin su stresi, iklim değişikliği etkileri ve artan su talebi gibi zorluklarla başa çıkmasında kritik bir rol üstlenmektedir. Bu model, teknik bir arac olmanın ötesinde, veri temelli politika oluşturma, kaynak verimliliği sağlama ve cevresel koruma konularında da ulusal stratejilere güçlü bir destek sunmaktadır.
2.5.4. Uzaktan Algılama ve Yapay Zekâ
Yapay zekâ ve uzaktan algılama teknolojileri, su miktarı ve kalitesinin izlenmesini kolaylaştırarak su kaynaklarının etkin ve sürdürülebilir kullanımına önemli ölçüde katkı ve kolaylaştırıcılık sağlamasının yanı sıra, iç su ve kıyı su ürünleri üretim alanlarındaki çevresel parametre değisimlerinin izlenmesinde de kullanılabilecektir.
Türkive'de, vapay zekâ ve uzaktan algılama teknikleri kullanılarak su miktarı ve su kalitesi parametrelerinin tespitine yönelik çeşitli çalışmalar yürütülerek tarım arazilerindeki toprak ve bitki nem düzeyi ve hava koşullarıgibi önemli veriler toplanmakta ve yapay zekâ destekli sistemlerle işlenerek çiftçilere gerçek zamanlı sulama imkânı sunulmaktadır. Ayrıca, kar-su eşdeğerinin hesaplanması ve havza su bütçesine katkısı giderek daha büyük önem kazanmakla birlikte, kar ölçüm istasyonlarının yüksek maliyetlerinden dolayı alternatif bir yöntem olarak kar-su eşdeğerinin Uzaktan Algılama teknikleri ile hesaplanması mümkündür.

Ülkemizde de yapay zekâ ve uzaktan algılama tekniklerinin rolü ve payı su yönetimi ve tarım sektöründe günden güne artmakta, bu sektörlere entegrasyon çalişmaları hiz 

kazanmaktadır. Türkive'de vapay zekâ konusunda vapılan çalışmalardan örnekler olarak aşağıda sunulmaktadır.
2.5.4.1. Yapay Zekâ ve Uzaktan Algılama Teknikleriyle Su Miktarının ve Kalite Parametrelerinin Tespiti 

SYGM tarafından uydu görüntüleri ve yapay zekâvardımıyla icme suyu kaynaklarının tespit edilmesi, su kaynaklarının miktar (su yüzey alanı) değişimlerinin ve belirlenen kalite parametreleri (klorofil-a, sicaklik, renk,bulanıklık, vağ ve gres) değisimlerinin doğru ve düzenli bir şekilde tespit edilmesine ve raporlanmasına yönelik çalışmalar yürütülmekte olup su miktar ve kalitesinin ani değişim durumlarından haberdar olunması için "uyarısistemi" kurulması planlanmaktadır.

2.5.5. Ar-Ge ve Inovasyon 
Su yönetiminde yenilikçi çözümler geliştirmek, bilim ve teknoloji odaklı Ar-Ge calısmalarıyla mümkün olmakta.sürdürülebilir su politikalarının oluşturulmasi, su verimliliğinin artırılması ve iklim değişikliğine uyum sağlanması için ileri teknolojiler ile yenilikçi vaklaşımlar önem arz etmektedir. Bu doğrultuda, ulusal ve uluslararasıiş birlikleriyle akıllı su yönetimi sistemleri, veri tabanlıkarar destek mekanizmaları ve suvun geri kazanımı gibi alanlarda Ar-Ge çalışmaları yürütülmekte olup detaylarıaşağıda sunulmaktadır.

2.5.5.1. Su ve Atiksu Sektöründe Inovasyon 
Su sayaçlari, loT sensörleri ve akıllı sulama gibi teknolojiler, veri kullanılabilirliğini artırırken karar vericilerin ve uzmanlarının kullanımıni, su mevcudiyetindeki gerçek zamanlı değişikliklere erişimini kolaylaştirmaktadır. Akıllı sulama sistemlerinden ve gelişmiş su geri kazanımına kadar geniş bir yelpazede yer bulan teknolojik çözümler, suyun döngüsel kullanımı için yeni olanaklar üretmektedir. Akıllı sensörler su ve atıksu yönetimi dünyasında giderek yaygınlaşmaktadır.Günümüzde loT cihazları, akıllı sayaçlardan oluşan bir 
filonun kurulumu ve bakımı ile ilgili malivetleri azaltarak üretkenliği artrmakta ve operasvonel verimlilik icin gerekli olan gerçek zamanlı verileri sağlamaktadır. Bu kapsamda, ÇşiDB tarafindan yürütülen Sürekli Atıksu izleme Sistemi (SAis), Türkiye'de çevresel denetimlerin etkinliğini artırmak ve alıcı ortamların korunmasıni sağlamak amacıyla kurulmuş ve seçilen atıksu deşarj noktalarına online izleme istasyonları ile atiksuyun debisi ve izlemeye esas parametreleri anlik olarak bildiren bir izleme sistemidir.

Diğer vandan konvansivonel aritma vöntemlerivle etkin olarak giderilemeyen ve alıcı su ortamlarına ulaşan antibiyotikler yerüstü sularında sucul ekosistemi ve canlısağliğını olumsuz etkileyerek tedaviye cevap vermeyen enfeksiyonlara sebep olmaktadır. Bu sebeple, gelişen teknoloji, Ar-Ge ve yenilikçi yaklaşımlardan da istifade edilerek yerüstü ve yeraltı sularında ve atıksularda antibiyotiklerin varlığı ve seviyeleri ile antibiyotik dirençli bakterilerin ve genlerin varlığının belirlenmesinin yanısıra, tedbirlerin ortaya konulması yönünde bir çalışma yapılması önemli bir ihtiyaç olarak değerlendirilmektedir.
2.5.5.2. Su Aritımında Nanoteknoloji 
Nanoteknolojinin su arıtma ve filtreleme için sunduğu en ileri çözümler, malzemelerin moleküler veya atomik düzeyde manipüle edilmesiyle gerçekleştirilmektedir.Nanomalzemeler, en uygun teknolojiler kullanılarak yeni filtre ortamlarının üretimi için kullanılabilmektedir.
2.5.5.3. Su Yönetimi İçin Yapay Zekâ ve Büyük Veri 
Yapay zekâ ve büyük veri analitiği, su yönetim sistemlerinin optimize edilmesinde çok önemli bir rol oynamaktadır. Sensörlerden, hava durumu modellerinden ve tüketim istatistiklerinden elde edilen büyük miktarda veri analiz edilerek, yapay zekâ odaklı sistemlerle su talebi tahmin edilebilir, sızıntilar belirlenebilmekte ve dağitiım ağları optimize edilebilmektedir.


2.5.5.4. Tuzdan Arındırma Teknolojileri 
Tuzdan arındırma, su kıtlığı yaşayan bölgeler için sürdürülebilir bir çözüm sunmaktadır. Günümüzde en yaygın kullanılan yöntem ters ozmoz (RO) iken, enerji tasarruflu ve malivet etkin veni teknolojiler giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Özellikle güneş enerjisiyle çalışan tuzdan arındırma sistemleri, yenilenebilir enerji kullanarak karbon ayak izini azaltırken, fotovoltaik hücreler ve güneş konsantratörlerindeki gelişmeler savesinde verimliliklerini artırmaktadır. Bu vöntem.özellikle Kuzey Afrika ve Orta Doğu gibi yüksek güneşpotansiyeline sahip bölgelerde büyük bir avantaj sağlamaktadır.

Bunun yanı sira, ileri ozmoz (FO) ve membran kapasitif deiyonizasyon yöntemi düşük enerji gerektiren sürdürülebilir tuzdan arındırma vöntemleridir. Bu teknolojilerin yaygınlaşmasıyla su kıtlığına karşısürdürülebilir çözümlerin geliştirilmesine katkısağlanacaktır.

2.5.5.5. Su Kaynakları Yönetimi için Blokzincir 
Blokzincir teknolojisi, su kaynaklarının yönetiminde şeffaflığı, hesap verebilirliği ve verimliliği artıracak ve su kullanımi, dağıtmı ve kalitesinin iyileştirilmesi kapsamında güvenli bir araç olarak değerlendirilmektedir Su işlemlerini takip etmek, kullanımı izlemek, koruma ve verimlilik çabalarını teşvik etmek ve paydaşlar arasında seffaf ve güvenli su yönetimi platformları oluşturmak amacıyla blokzincir teknolojisi ile veri bütünlüğü ve entegrasyonu sağlanabilmektedir.

2.5.5.6. Merkezi Olmayan Su Sistemleri 
Merkezi olmavan su sistemleri, genellikle venilenebilir enerji kaynaklarıyla çalışarak özellikle temiz suya erişimin sınırlı olduğu kırsal ve uzak bölgelerde büyük bir avantaj sunmaktadır Mikro şebekeler, güneş panelleri, bataryalar ve akıllı su dağitim ağlarını entegre ederek, hizmete 
erişimin zor olduğu bölgelerde su ihtiyacına göre ölçeklendirilebilmektedir.

Bunun yanı sıra, güneş enerjisiyle çalışan taşınabilir arıtma sistemleri, gelişmiş filtreleme teknolojileri sayesinde suyu zararlı patojenlerden arındırarak güvenli hale getirmektedir.

2.5.5.7. Akıllı Teknoloji Çözümleri 
Günümüzde kablosuz telekomünikasyon geniş alan ağları(LPWAN'lar) kullanılarak daha sürdürülebilir su sebekeleri olusturabilmektedir. Bu ağlar. loT sensörlerini minimum maliyetle bağlayarak su yönetiminde verimliliği artırmaktadır. Bu teknolojilerin başlıca avantajlarışunlardır;
Sürekli izleme ve veri toplama süreçlerini iyileştirir.
Geçmiş verilere erişimi artirarak sorunları erken tespit eder.

Sızıntılara bağlı ani değişimlere karşı vöneticileri uyarir.

Uzaktan gözetim ve yönetim imkânı sağlar.
Yapay zekâ ile tahmine dayalı analizi destekler.
Akıllı teknolojilere baska bir örnek ise, ülkemizde de son dönemde gelişme imkanları ile kapasite değerlendirme çalışmaları yürütülen rejeneratif (yenileyici) tarım toprak sağlığını besleyen ve restore eden, iklimi, su kaynaklarınıve biyolojik çeşitliliği koruyan ve tarımsal üretimi ve ekolojik dengeyi gözeten bir üretim yaklaşımı olarak kendine yer bulmaktadır.

Rejeneratif tarım ile toprak sağlığının iyileştirilmesi, su kalitesinin korunmasi, tarımsal sera gazı emisyonlarının azaltılması ürünlerin zaman ve mekân açısından çeşitlendirilmesi mümkündür.

2.5.5.8. Akıllı Su Tesisleri: Hizmet Seviyelerinin İyileştirilmesi ve Su Verimliliğinin Teşvik Edilmesi 
Akıllı ölçüm sistemleri, kamu kuruluşlarının sayaç okuma süreçlerini otomatikleştirerek zamanında ve doğru faturalandırma yapılmasını sağlamaktadır. Ayrıca, akıllı

sayaçlar, dağıtım şebekesinin sağlığı hakkında daha iyi bir görünürlük sağlayan sensör verileri de üretebilmektedir.
2.5.6. Stratejiler 
Strateji 5.1. Su kaynakları yönetiminde düzenli ve güncel veri üretilmesine ilişkin teknolojik altyapının iyileştirilmesi 
Strateji 5.2. Akıllı su yönetimi için iş ve dijital ekosistemin geliştirilmesi ile yaygınlaştırılması

Strateji 5.3. Tahmin ve erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılması

Strateji 5.4. Atıksu ve içme suyu arıtımı ile içme-kullanma suyu temininin ileri teknolojilerle ve yenilikçi yaklaşımlarla desteklenmesi 


tar HEDEF 6.SUYA İLİŞKİN YATIRIMLARIN ÖNCELİKLENDİRİLMESİVE FINANSMAN MEKANIZMALARININ GELİŞTİRİLMESİAbant, Bolu 

2.6.Suya İlişkin Yatrımların Önceliklendirilmesi ve Finansman Mekanizmalarının Geliştirilmesi 

Doğal kaynakların korunmasi, iklim değişikliği ile mücadele, su ve hava kalitesinin ivilestirilmesi, ekonomik faydalar ve istihdamın artırılmasi, biyoçeşitlilik ile toplum sağlığı ve refahının korunması, ekosistemlerin sürdürülebilirliği ve kalkınmanın sağlanması açısından çevresel yatrımlar büyük bir öneme sahiptir. Hem ekonomik kalkınmayı destekleyen hem de çevresel sürdürülebilirliği sağlavan bu yatırımlar, insan ve doğa arasindaki koruma kullanma dengesinin temel yapi taşlarından birisidir.

Su kaynaklarının korunmasi, verimli kullanımı, yeniden kullanımı ve su kalitesinin artırılmasına yönelik yatrımlar,çevresel yatirımların en kritik bileşenlerinden biridir. Bu kapsamda. iklim değisikliğine uvumun, gıda güvenliğinin ve ekosistem sağlığının temelini oluşturan su yatırımları;tüm sektörlerde hem çevresel hem de ekonomik açıdan vüksek getirili olup, sürdürülebilir su vönetiminin uygulanabilirliğini güçlendirmektedir. Dolayısıyla, bu hedeflere ulaşmak için üst ölçekli planlar hazırlanırken; su ve arazi kullanım durumunun ve havza ölçeğinde yapılan planların dikkate alınması sürdürülebilir kalkınmanın temini için önemlidir.

2.6.1. Suya ilişkin Yatırımların Önceliklendirilmesi Süreci 

Suya ilişkin yatrımların önceliklendirilmesinde dikkate alınacak yaklaşımlar ve planlamalar şunlardır:
Havza Temelli Planlama Yaklaşımi: Su kaynaklarının miktar ve kalite açısından korunmasinı hedefleyen bütüncül havza yönetimi anlayışı çerçevesinde, başta Hayza Master Planları olmak üzere NHYP. SSTP. KYP ve TYF hazırlanmasına ve uygulanmasina yönelik yatırimlar dikkate alınmalıdır. Aynı zamanda, geleneksel olmayan su kaynaklarının kullanımı kapsamında arıtılmış atıksuların 
yeniden kullanımı ile yerleşim yerlerine yönelik alt yapi vatırımlarının hayata gecirilmesi de havza ölcekli planlama çalışmalarına katkı sağlayacaktır.

Dünya Bankası'nın 2022 yılında yayınlanan Türkiye Ülke iklim ve Kalkınma Raporu'na (CCDR) göre, 25 nehir havzasının üçte ikisinden fazlasının su kıtlığı riskiyle karşıkarşıva olduğu ve iklim değisikliğinin su kaynaklarıüzerindeki baskısının su arzında yüzde 10'luk bir azalmaya ve dolavısıvla GSviH'nın vaklaşık vüzde 6'sı oranında bir zarara yol açacağı belirtilmektedir (Dünya Bankasi, 2022).Özellikle kıyı bölgelerindeki oluşacak iklim değişikliği etkilerine bağlı ekonomik kaybın ise çok daha fazla olacağı, valnızca Istanbul için bu kavbın 2030 vılına kadar yıllık 200 milyon ABD dolarına, yüzyılın sonuna kadar bu rakamın yıllık 10 milyar ABD doları düzeyine çıkabileceği tahmin edilmektedir (İstanbul İklim Değişikliği Eylem Plani, 2021).

Nehir Havza Yönetim Planlarına (NHYP) ilişkin Maliyet:NHYP'ler Türkiye'nin su kaynaklarını hem koruma hem de kullanma stratejilerinde kritik bir role sahiptir. Bu kapsamda, tedbirlerin daha verimli ve sürdürülebilir bir şekilde belirlenmesi için bilimsel tabanlı modelleme ve ekonomik analiz vöntemleri kullanılmaktadır. Ülkemizdeki 25 havzadan 12 havza için NHYP hazırlanmış olup 7havzada çalişmalar devam etmektedir. 12 havzada belirlenen toplamda 1216 yerüstü su kütlesi ve 470 yeralt su kütlesi analiz edilmiş ve su kaynaklarının hem miktar hem de kalite açısindan korunmasını hedefleyen 35.723tedbir belirlenmiştir. 2025 vilı fiyatları ile bu tedbirlerin yatırım maliveti 485 milyar TL, yıllık işletme-bakım maliyeti ise yaklaşık 24 milyar TL olarak belirlenmiştir.
Su kaynaklarında iyi su durumuna erişilmesi için gerek NHYP tedbirlerinde gerekse CsiDB planlamalarında halihazırda işletmede olan tesislere ilave olarak ülkemizde arıtma tesisi olmayan ya da yetersiz olan yerleşimler için 898 adet atiksu aritma tesisinin kurulmasi gerekmekte olup yaklaşık maliyeti 49 milyar TL'dir. Bu noktada,

kurumların sorumlu oldukları tedbirleri özellikle arıtma tesislerinin kurulması calışmalarını öncelikli olarak ele almaları ve yatirım programlarına dâhil etmeleri gerekmektedir. Su güvenliğinin sağlanması ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin desteklenmesi açısından devam eden 7 havzanın çalışmaları ile planlanan havzalar da tamamlandiğında, Türkive'nin su vönetimi stratejilerinde daha güçlü bir altyapı oluşturulmuşolacaktır (Çizelge 6).

Sektörel Su Tahsis Planlarına (SSTP) İlişkin Maliyet: Havza ölcekli sektörel su tahsis planları kapsamında; su kayıplarının önlenmesi, su tüketimi düşük bitki türlerinin ekilmesi, verimli sulama ve zaman planlamasının yapılmasi, su dağıtımının genel sulama planlamalarına 
göre programlanmasi, suyu verimli kullanan teknolojilerin uygulanması gibi önlemler alınmaktadır. Bu tür yönlendirmeler sayesinde, su kaynaklarının sürdürülebilir bir şekilde kullanılması hedeflenmektedir. Tamamlanan 11havzadaki SSTP'lerin uygulanması ile 298 milyar TL ekonomik katma değer elde edilebileceği öngörülmektedir.

Taşkın Yönetim Planlarına (TYP) İlişkin Maliyet:Taşkınlardan kaynaklı tahribatın en aza indirilmesi ve olumsuz etkilerin azaltılması amacıyla havza ölcekli TYP'ler hazırlanmaktadır. 2024 yılı itibarıyla; 24 havzada TYP hazırlanmış olup riskin önlenebilmesi için alınmasıgereken tedbirler havza bazında belirlenmistir.
Çizelge 6. Havzalarda belirlenen atiksu arıtma tesisi ihtiyacı ve maliyetleri.
Havza Adı: Susurluk Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: 2018
Önerilen AAT Sayısı: 25
Maliyetler: 1 Milyar 616 Milyon TL

Havza Adı: Büyük Menderes Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: 2018
Önerilen AAT Sayısı: 54
Maliyetler: 2 Milyar 434 Milyon TL

Havza Adı: Meriç-Ergene Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: 2018
Önerilen AAT Sayısı: 11
Maliyetler: 296 Milyon TL

Havza Adı: Konya Kapalı Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: 2018
Önerilen AAT Sayısı: 56
Maliyetler: 1 Milyar 438 Milyon TL

Havza Adı: Gediz Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: 2018
Önerilen AAT Sayısı: 15
Maliyetler: 792 Milyon TL

Havza Adı: Küçük Menderes Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: 2019
Önerilen AAT Sayısı: 14
Maliyetler: 337 Milyon TL

Havza Adı: Kuzey Ege Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: 2019
Önerilen AAT Sayısı: 7
Maliyetler: 271 Milyon TL

Havza Adı: Burdur Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: 2020
Önerilen AAT Sayısı: 11
Maliyetler: 730 Milyon TL

Havza Adı: Yeşilırmak Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: 2021
Önerilen AAT Sayısı: 107
Maliyetler: 4 Milyar 008 Milyon TL

Havza Adı: Akarçay Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: 2021
Önerilen AAT Sayısı: 27
Maliyetler: 784 Milyon TL

Havza Adı: Batı Akdeniz Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: 2021
Önerilen AAT Sayısı: 70
Maliyetler: 2 Milyar 671 Milyon TL

Havza Adı: Sakarya Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: 2023
Önerilen AAT Sayısı: 62
Maliyetler: 3 Milyar 871 Milyon TL

Havza Adı: Antalya Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: Devam ediyor
Önerilen AAT Sayısı: 9
Maliyetler: 3 Milyar 729 Milyon TL

Havza Adı: Batı Karadeniz Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: Devam ediyor
Önerilen AAT Sayısı: 24
Maliyetler: 1 Milyar 177 Milyon TL

Havza Adı: Doğu Akdeniz Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: Devam ediyor
Önerilen AAT Sayısı: 16
Maliyetler: 525 Milyon TL

Havza Adı: Marmara Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: Devam ediyor
Önerilen AAT Sayısı: 16
Maliyetler: 2 Milyar 425 Milyon TL

Havza Adı: Kızılırmak Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: Devam ediyor
Önerilen AAT Sayısı: 55
Maliyetler: 850 Milyon TL

Havza Adı: Doğu Karadeniz Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: Devam ediyor
Önerilen AAT Sayısı: 41
Maliyetler: 1 Milyar 674 Milyon TL

Havza Adı: Çoruh Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: Başlamadı-HKEP*
Önerilen AAT Sayısı: 16
Maliyetler: 536 Milyon TL

Havza Adı: Aras Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: Başlamadı-HKEP*
Önerilen AAT Sayısı: 24
Maliyetler: 962 Milyon TL

Havza Adı: Van Gölü Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: Başlamadı-HKEP*
Önerilen AAT Sayısı: 5
Maliyetler: 415 Milyon TL

Havza Adı: Firat-Dicle Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: Başlamadı-HKEP*
Önerilen AAT Sayısı: 199
Maliyetler: 13 Milyar 131 Milyon TL

Havza Adı: Seyhan Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: Başlamadi-HKEP*
Önerilen AAT Sayısı: 3
Maliyetler: 139 Milyon TL

Havza Adı: Ceyhan Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: Başlamadı-HKEP*
Önerilen AAT Sayısı: 21
Maliyetler: 2 Milyar 520 Milyon TL

Havza Adı: Asi Havzası
NHYP Tamamlanma Yili: Başlamadı-HKEP*
Önerilen AAT Sayısı: 10
Maliyetler: 1 Milyar 347 Milyon TL
*NHYP olmayan havzalardaki ihtiyaçlar HKEP (TOB) ve Belediye AAT Envanteri (ÇŞiDB)'nden temin edilmiştir 

Tedbirlerin uygulama maliyeti bu tedbirlerin uygulanmasıile önlenecek ekonomik zararın vaklasık %30'una tekabül etmektedir. DSi uzun vadeli programında yer alan taşkın kontrol işlerinin yaklaşık maliyeti 500 milyar TL, tüm bu tedbirlerin uygulanması için kamulaştirma maliveti ise 700milyar TL'dir.

Kuraklık Yönetim Planlarına (KYP) İlişkin Maliyet:Kuraklıklara karşı hazırlıklı olunması ve olumsuz etkilerinin asgari düzeye indirilmesi maksadıyla 25 nehir havzası için hazırlanan Kuraklık Yönetim Planlarında belirlenen tedbirlerin uygulanması ile yılda yaklaşık 12 milyar m³ su kazanımı hedeflenmektedir. Kuraklık Yönetim Planları ile belirlenen sulama ve icme-kullanma suvu tedbirlerine ait yatırım miktarı yaklaşık 430 milyar TL olarak hesaplanmıştır.

Arıtılmış Atıksuların Yeniden Kullanımına İlişkin Maliyet:Ülkemizde oldukça yüksek potansiyeli bulunan evsel,endüstriyel ve tarımsal atıksular yeterli kalitede arıtma sağlandıktan sonra tarımsal sulama, peyzaj ve rekreasyon,endüstrivel kullanım, veraltı suvu besleme gibi pek cok alanda değerlendirilebilmektedir.

Kullanilmis Suların Yeniden Kullanim Alternatiflerinin Belirlenmesi Projesi ile havza bazında yapılan çalışmalarda 601 atiksu arıtma tesisinden 529 tanesinde oluşan atıksuların çeşitli alanlarda yeniden kullanım alternatiflerinin değerlendirilmesi sonucunda tesislerde yapılması gereken revizyonlar için yatırım maliyeti yaklaşık 161 milvar TL (2025 Ocak avı güncel değeri) olarak belirlenmiştir (Çizelge 7).

Çizelge 7. Havzalarda değerlendirilen atıksu arıtma tesisi sayısı ve yaklaşık yatırım maliyeti.
Havza Adı: Meriç-Ergene Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 14
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 1 Milyar 307 Milyon TL

Havza Adı: Marmara Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 52
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 20 Milyar 807 Milyon TL

Havza Adı: Susurluk Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 18
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 3 Milyar 297 Milyon TL

Havza Adı: Kuzey Ege Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 20
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 1 Milyar 810 Milyon TL

Havza Adı: Gediz Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 19
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 10 Milyar 991 Milyon TL

Havza Adı: Küçük Menderes Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 18
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 3 Milyar 311 Milyon TL

Havza Adı: Büyük Menderes Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 24
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 926Milyon TL

Havza Adı: Batı Akdeniz Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 31
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 1 Milyar 979 Milyon TL

Havza Adı: Antalya Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 23
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 10 Milyar 727 Milyon TL

Havza Adı: Burdur Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 2
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 494 Milyon TL

Havza Adı: Akarçay Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 13
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 134 Milyon TL

Havza Adı: Sakarya Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 34
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 39 Milyar 50 Milyon TL

Havza Adı: Batı Karadeniz Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 14
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 561 Milyon TL

Havza Adı: Yeşilırmak Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 21
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 3 Milyar 434 Milyon TL

Havza Adı: Kızılırmak Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 33
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 3 Milyar 963 Milyon TL

Havza Adı: Konya Kapalı Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 17
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 28 Milyar 668 Milyon TL

Havza Adı: Doğu Akdeniz Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 17
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 1 Milyar 495 Milyon TL

Havza Adı: Seyhan Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 5
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 1 Milyar 408 Milyon TL

Havza Adı: Asi Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 19
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 2 Milyar 504 Milyon TL

Havza Adı: Ceyhan Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 18
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 4 Milyar 938 Milyon TL

Havza Adı: Firat-Dicle Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 86
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 17 Milyar 195 Milyon TL

Havza Adı: Doğu Karadeniz Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 10
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 41 Milyon TL

Havza Adı: Çoruh Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 2
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 120 Milyon TL

Havza Adı: Aras Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 8
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 447 Milyon TL

Havza Adı: Van Gölü Havzası
Değerlendirilen Tesis Sayısı: 11
Yaklaşık Toplam Yatırım Maliyeti: 1 Milyar 549 Milyon TL

Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair_Yönetmelik ile yerel yönetimler için kentsel atıksuların kullanımına ilişkin zorunluluklar getirilmiştir.Atksu Arıtma Tesisi Enerji Teşviki Yönetmeliği ile arıtılmışatıksuyun yeniden kullanımına yüzde yüze kadar teşvik uygulanabilmektedir. Mevzuat düzenlemeleri kapsamında inşa edilecek atiksu aritma tesisleri tasarımlarında bölgenin iklimi, atık suyun ve alıcı ortamın karakteristiği ve yeniden kullanım seçenekleri de dikkate alınmalıdır.
İLBANK Yatırımlarına İlişkin Maliyet: İLBANK tarafından 2006-2024 vılları arasinda uluslararasi finansman desteğiyle, yerel yönetimlerin su yönetimi alanındaki (içme suyu, atıksu ve yağmursuyu) ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yaklaşık 900 Milyon Avro bütçeyle 311 çevresel yatırım projesi gerçekleştirilmiştir. Halihazırda yaklaşık 900 Milyon Avro tutarında 66 projenin uygulaması devam etmektedir. Yaklaşık 2 Milyar Avro bütçe ile 114 proje için finansman anlaşması imzalanmiş olup, bu su yönetimi ile ilgili yatrımlar da dahil olmak üzere çevresel yatırımların uygulamasının önümüzdeki beş yıllık dönemde tamamlanması planlanmaktadır.

DSi Faaliyetlerine İlişkin Maliyet: DSi tarafından yürütülen faaliyetler, üst politika belgeleri, kalkınma planları ve yürürlükteki mevzuatla uyumlu olarak belirlenen stratejik amaç ve hedefler doğrultusunda, su ve toprak kaynaklarının çok sektörlü, bütüncül ve sürdürülebilirbir yaklaşımla geliştirilmesini kapsamaktadır. Bu çerçevede, temel araştirma ve etütlerden başlayarak havza ölçeğinde planlama, master plan ve fizibilite çalışmalarının hazırlanması, su kaynaklar potansiyelinin nicelik ve nitelik açısından belirlenmesi, su kullanım önceliklerinin tespiti ve ihtiyaç-kaynak dengesine dayalı alternatif proje geliştirme süreçleri yürütülmektedir. Hidrometeorolojik gözlemler, yüzey ve yer altı suyu ölçümleri, su kalitesi izleme çalışmalari,toprak analizleri, jeolojik ve hidrojeolojik etütler, su yapiları modellemesi ve çevresel etki değerlendirmeleri 
bu sürecin temel bileşenlerini oluşturmaktadır. Planlama ve proje gelistirme asamalarinı takiben; barajlar, icme ve kullanma suyu tesisleri, sulama ve drenaj sistemleri, taşkın koruma yapılari, atiksu altyapı tesisleri ve hidroelektrik enerji projeleri gibi yatirimların projelendirilmesi, ihale edilmesi, inşası ve denetimi gerçekleştirilmektedir. Bunun yanı sıra, su yapılarının işletmeye alınması ve ilgili kurumlara devri, sulama tesislerinin işletme ve bakımının kullanıcı örgütlerine aktarılmasi, kamulaştırma, yeniden verleşim ve arazi toplulaştırma süreclerinin vürütülmesi de DSi'nin sorumluluk alanında yer almaktadır. 2024-2028döneminde söz konusu faalivetler ile kapasite gelistirme konularında Dsi stratejik planında belirlenen amaç ve hedeflerini gerçekleştirilmesinin maliyeti yaklaşık 904Milyar TL olarak belirlenmiştir.

Ayrık Sistemlerin Yaygınlaştırılmasi:Altyapıyatırımlarında özellikle kanalizasyon altyapılarının ayrık sistem olarak projelendirilmesi önem arz etmektedir Birleşik sistemler tamamlayıcı bir kaynak olarak değerlendirilebilecek olan yağış kaynaklı sulardan yararlanılamamasina, hem de aritma tesisinin kapasitesini zorlavarak isletme malivetlerinin artmasina neden olmaktadır. Ayrık sistemlerde yağmur suyu, doğrudan ve ön işlem sonrasında tarımsal sulama, peyzaj sulaması veya yeraltı suyu rezervlerinin beslenmesi gibi amaçlarla kullanılabilir.

Su ve Atiksu Altyapılarında Kurumsal Kapasitenin Geliştirilmesi: Su yönetimi hizmetlerinde insan kaynağının nitelik ve nicelik bakımından güclendirilmesi son derecede önemlidir. Atiksu Arıtma Tesislerinde Çalışan Teknik PersoneleilişkinTebliğ uyarınca düzenli eğitim programları ile teknik becerilerin geliştirilmesi sağlanmalıve personel tesisin işleyişine uygun şekilde yetkilendirilmelidir.

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Kullanımı: İşletme giderlerindeki enerji maliyetleri toplam işletme giderlerinin önemli bir bölümünü oluşturmakta olup bu 

maliyetlerin azaltlmasına yönelik ise yenilenebilir enerj kaynaklarından faydalanılması önem arz etmektedir.
Stratejik Planlama ve Etki Analizi: Suya ilişkin yatırımların ekonomik ve sosyal etkilerini değerlendirerek, en yüksek faydayı sağlayacak projelerin önceliklendirilmesi gerekmektedir.

Katilımcı Yaklasım: Toplum, verel vönetimler ve özel sektör arasında iş birliğini teşvik eden bir planlama modeli uygulanması gerekmektedir.

Köi ve Yeşil Finansman Olanakları: Diğer taraftan, suya ilişkin yatırımların desteklenmesi amacıyla Kamu-Özel işBirliği (kÖi) ve vesil finansman modelleri gibi alternatit mekanizmaların geliştirilmesi ve yeni yatrımların finansmanında çeşitli kaynakların etkin bir şekilde kullanılması gerekmektedir.

Kamu Finansmanı: Su yönetimi ile ilgili projelere yönelik kamu destekleri artrılmalı ve strateiik bir sekilde vönlendirilmelidir. Doğrudan finansmanların vanında suyun "su yönetim hizmeti bedeli" esasına göre fiyatlandırılması hususu da suya ilişkin yatrımlar için önemli bir kaynak oluşturmaktadır. Bu doğrultuda finansal kaynakların artırılması konusunda, Türkive'de su ve atiksu hizmetlerinin fiyatlandırılmasına ilişkin yürürlükteki uygulamaların, Su Çerçeve Direktifi'nde tanımlanan tam maliyet (finansal, cevresel ve kaynak maliyetleri)prensibine göre düzenlenmesi gerekmektedir. Ulusal Su Kurulu kararı ile oluşturulan "Suyun Fiyatlandırılması ve Su Piyasasının Oluşturulması Komisyonu" tarafindan suyun verimli kullanımını teşvik edici fiyatlandırma sistemine yönelik çalışmalar yürütülmüş olup teşvik edici fiyatlandırma aracı, sürdürülebilir su yönetimi için önemli ekonomik araçlardandır. Su tarifeleri ile ilgili düzenlevici bir yapının oluşturulmasi ve suyun verimli kullanılmasınıteşvik edici fiyatlandırma sisteminin kurulması 12.Kalkınma Planı'nın kapsamındaki politikaların havata geçirilmesi açısından elzemdir.

Orta_Vadeli_ Program (2025-2027) kapsamında "Bu çerçevede, Orta Vadeli Program döneminde özel sektör yatrımlarının tamamlayıcısı olan kamu altyapıyatrım harcamalarının gözden geçirme programlarıvasıtasıyla etkinleştirilmesi sağlanacak; yenilenebilir enerji, sulama ve sürdürülebilir ulaştırma altyapısının güçlendirilmesine özel önem verilecektir" ve "Taşkın koruma ve kontrol yatırımları artırılacak ve taşkın hasarlarınin kontrol altına alinmasi ve azaltılmasına yönelik taşkın erken uyarı sistemleri kurulacaktır"hedefleri,
12. Kalkınma_ Plani'nda "879.1. Finans, bütçe ve işletme su tarifeleriyle ilgili düzenleyici bir yapıoluşturulacak ve suyun gelecekteki varliğı dikkate alınarak verimli kullanımı teşvik edecek fiyatlandırma sistemine gecilecektir" tedbiri,
12. Kalkınma Planı Su Yönetimi Özel İhtisas Komisyonu Raporu'nda "Verimliliği artırmak, kaynakları korumak ve korumak, yağmur suyu hasadi, grí su ve atıksuyu geri dönüştürmek ve geleneksel olmayan su kaynaklarını geliştirmek, yeraltı suyu beslemesi ve geri kazanımı da dâhil olmak üzere gelismis su depolama yapıları için yenilikçi teknolojilere yapılan yatırımların artırılması ve ilave araştırma faaliyetlerinin geliştirilmesi elzemdir. Bu ilerlemelerin hizlı bir şekilde yayılmasının, uygun şekilde uyarlanmasının ve uygulanmasının sağlanması, yalnızca milli su yönetimi için değil, küresel açıdan da su kaynaklarının güvence altına alınabilmesi adına büyük bir katkısağlayacaktır" değerlendirmeleri ver almaktadır.
Özel Sektör Katkısı: Özel sektörün, yenilikçi finansman yöntemleri ve sosyal sorumluluk projeleri aracılığıyla başta su yönetimi olmak üzere çevresel yatırımlara katkısağlaması teşvik edilmelidir.

Uluslararası Fonlar ve Destekler: Dis kaynaklı fonlara erişim ile bu kaynakların etkin ve verimli kullanımı yine su yönetimi başta olmak üzere çevresel yatirımların finansmanı konusunda son derece önemlidir. Ülkemizde halihazırda, faydalanılabilecek dış kaynaklı fonlar şu şekildedir:
 AB Fonlari 
1) IPA VE IPARD (Katılım Öncesi Yardım Programı)2) AB Araştırma ve Yenilik Programi 

3) UFUK Avrupa 
FAO (BM Gida ve Tarım Örgütü) Fonlar 
1) Tarim Alanında Ortaklik Programi 
2) Ormancılıik Alanında Ortaklık Programi 
3) Suriyeli Mültecilere Yönelik Projeler 
4) FAO Fonlari 
IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu)
WB (Dünya Bankası)
ISDB (islam Kalkınma Bankası)
COMCEC (iiT Ekonomik ve Ticari İş birliği DaimîKomitesi)

GEF (Küresel Çevre Fonu)
AllB (Asya Altyapı ve Yatırım Bankasi)
Suya ilişkin yatırımların başarılı bir şekilde hayata geçirilmesi için imkân ve kabiliyetler ölçüsünde önceliklendirme çalışmalarının gerçekleştirilmesi elzemdir. Havzaların ekolojik, meteorolojik, hidrolojik,coğrafi ve sosyo-ekonomik koşullarına bağlı olarak su yönetimi riskleri de değişkenlik göstermektedir. SYGM tarafindan yapılan su-nüfus projeksiyonlarına göre, başta Fırat-Dicle, Asi, Akarçay, Konya, Büyük Menderes, Küçük Menderes, Meriç-Ergene, Gediz gibi havzalarda kuraklık ve su kısıtı öne çıkan sorunlar olarak belirlenmiştir. Diğer taraftan, iklim değişikliğinin su kaynaklarına etkisi kapsamında Batı Karadeniz, Susurluk ve Doğu Karadeniz gibi havzalarda taşkın riski ön plana çıkmaktadır. Ayrıca,tarım, sanayi ve yerleşim yerlerinin yoğun olduğu Küçük Menderes, Büyük Menderes, Gediz ve Meric-Ergene havzalarında ise su kalitesi riski gündemdedir 
Kuraklık riski altında olan havzalarda, sebeke kayıplarının önlenmesi, modern sulama sistemlerine geçilmesi,kentsel ve endüstriyel atiksu geri kazanımı ve sulamadan dönen suların yeniden kullanımı ile tarımsal atiksu geri kazanımına ilişkin yatırımların öncelikli olarak ele alınmasıönem arz etmektedir. Taskın riskinin yüksek olduğu verlerde ise dere islahı ve taşkın kontrol tesislerinin yapılması gibi koruma tedbirlerine öncelik verilmesi gerekmektedir.

Bilhassa kentsel, evsel ve endüstriyel atiksu aritma tesisi bulunmayan yerlerde, geri kazanımı da sağlayacak şekilde arıtma tesislerinin kurulması suyun miktar ve kalitesinin korunması açısından önceliklendirilmesi gereken konuların başında gelmektedir.

Bu minvalde, iklim değisikliğine uvum ve direnci artıracak su vönetimine ilişkin vatırımlar için asağıdaki faalivetler elzemdir.

Her havzanın ve bölgenin kuraklık, taşkın, kirlilik vb. riskler kapsamında ihtiyaç duyulan su ve atıksu altyapılarının belirlenerek önceliklendirilmesi,
Azami faydayı sağlayacak yatrımın öncelikli olarak ele alınmasi,
Teşvik ve destekler dâhil olmak üzere finansal kaynakların belirlenmesi, sürdürülebilirliğinin sağlanması ve kullanımında optimizasyonun gerçekleştirilmesi,
Küresel ve bölgesel taahhütlere uygun,sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde yeşil dönüşüme uyumlu akıllı altyapı uygulamalarının geliştirilmesi,
Veriye dayalı bilimsel kriterlerin esas alınması ve 
Politika ve finansal kaynak entegrasyonunun sağlanması.

Su kaynaklarının miktar ve kalitesinin korunmasi,geliştirilmesi ve verimli kullanılması amacıyla 5 - 10 yıllık kısa ve orta döneme ilişkin yatirıma esas önceliklerin ve maliyetlerin belirlenmesi sürdürülebilir kalkınma yaklaşımında önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. Bunun için yatirımların önceliklendirme süreçlerinin rasyonel, şeffaf ve katılımcıbir şekilde yürütülmesi, finansmanın etkili bir şekilde sağlanmasi, izleme ve değerlendirme mekanizmalarının uygulanması gerekmektedir. Bu anlayış sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada kritik bir rol oynayacaktır.

2.6.2. Stratejiler 
Strateji 6.1. Su yönetimine ilişkin yatrımların önceliklendirilmesi 

Strateji 6.2. Su yönetimine ilişkin yatırımların etkin şekilde işletilmesinin sağlanmasi 
Strateji 6.3. Kurum ve kuruluşların finansman yapılarının iyileştirilmesi ve yatırımların finansmanına ilişkin alternatif kaynak sağlanması


HEDEF 7. SU, ENERJI,GIDA VE EKOSISTEM ESASLI 
"BAĞLANTISALLIK YAKLAŞIMI"NIN GELİŞTİRİLMESİ
Büyükçekmece Gölü, istanbul 


Su, Enerji, Gida ve Ekosistem Esasl 
"Bağlantısallık Yaklaşımı"nın Geliştirilmesi 
2011 yılı Dünya Ekonomik Forumunda16 Su Enerji-Gidaİklim Bağlantısallık kavramı ilk defa gündeme gelirken ve sektörler arası entegrasyon ve sinerjilere vurgu yaparak bağlantısallık (nexus) yaklaşımına ivme kazandıran küresel mutabakat metninin temeli atılmıştır.

Bağlantısallık yaklaşımi, su, enerji, gıda ve doğal ekosistemlerin birbiri ile olan yakın ilişkisi ve birbiri üzerine olan doğrudan etkisinin daha iyi anlaşılmasıyla doğmuştur. Geleneksel sektörel yaklaşımlar, her bir sektörde kaynak güvenliğini diğerlerinden bağımsız olarak sağlamaya çalışırken, bu durum genellikle diğer sektörlerde sürdürülebilirlik ve güvenlik risklerini de beraberinde getirmektedir. Bağlantisallık vaklaşımında ise, su-gıda-enerji arz güvenliği ve verimliliğini artırmaya yönelik çözümler geliştirilirken, suya bağlı ekosistemler üzerindeki etkiler ve riskler de azaltılmaya çalışılmakta ve bu bağlamda sektörler arasındaki bağlantılar, denge ve etkileşimler mekânsal planlama ve sektörel veri entegrasyonu ile desteklenerek detaylı bir şekilde analiz edilmektedir.

2022 vılı FAO Su-Enerii-Gıda-Ekosistem Bağlantisallik Raporu'nda da belirtildiği üzere bağlantısallık vaklaşımıküresel kalkınma gündeminde yeni bir istikamet sunmaktadır (FAO, 2022). Özellikle kurak ve yarı kurak ülkelerdeki tarim sistemlerinin, tarımsal verimliliğin düşmesine neden olan su dinamiklerinin kırılganlığı ile karşı karşıva kaldığı açıkça görülmektedir. İklim değişikliği ve buna bağlı olarak sıklığı ve şiddeti git gide artan taşkın ve kuraklık gibi afetlerin yanı sıra, demografik büyüme,ekonomik kalkınma ve kentsel yayılma gibi beşerîmüdahaleler, su kıtlığı olan bölgelerde su talebi ile su 
mevcudiyeti arasındaki farkı artırmış ve tüm gıda sistemini etkilemiştir. Bu nedenle, suya bağlı sektörel rekabeti öncelik çatışmaları ve karşılanamayan su talebi; gida güvenliğinin sağlanmasına ilişkin başlıca kamu zorluklarıolarak önem kazanmaktadır.

Bu kritik durum tarımı, ekonomiyi ve toplumu ciddi şekilde etkilemekte ve kırılgan kesimleri iklim risklerine karşı daha savunmasız hale getirmektedir. Bu bağlamda, su kıtlığı,kuraklıkla başa çıkmak için sürdürülebilir tarımsal su kullanımına yönelik uyarlanabilir su yönetimi stratejileri ve dinamik izleme süreçleri elzemdir. Böylelikle yerel vönetimlerin su-tarım-enerji politikaları ekseninde iklim değişikliğine karşı dayanıklılıkları artırılarak hem yerel ekonomi hem de topluluklarin refahi desteklenebilecektir.
Bu sektörlere ilişkin kararlar, yalnızca diğer sektörleri etkilemekle kalmaz, aynı zamanda ekosistemler, akarsu rejimleri, balık geçitleri, biyoçeşitlilik, yerel halkın geçim kaynakları ve genel ekonomik denge üzerinde de derin etkiler oluşturabilmektedir. Bu nedenle, su, enerji ve toprak yönetimindeki tercihlerin, su ürünleri üretim alanları ve balık göç yolları gibi biyolojik öneme sahip alanları da dikkate alarak, cevresel ve toplumsal bovutlarıgeniş bir şekilde göz önünde bulundurmasıgerekmektedir.

Bağlantısallık yaklaşımı, sektörler arasındaki etkileşimleri analiz ederek olumlu sinerjiler oluşturmayı ve sektörel çıkarların çatıştığı durumlarda, bütünleşik ve koordineli bir yaklaşım benimseyerek, kaynakların rekabetçi kullanımınıdengelemeye, mevcut firsatları değerlendirmeye ve yeni firsatlar kesfetmeye olanak tanir.

Su, enerji ve gıda sektörlerini kapsayan sürdürülebilir kalkınma stratejileri tasarlanırken, çevresel altyapıya yatırım yapılması, ekosistemlerin korunması ve sağladığı
16Dünya Ekonomi Forumu (2011),https://www3.weforum.org/docs/WEF_Wi WaterSecurit y WaterFoodEnergyClimateNexus_2011.pdf 

hizmetlerin sürdürülmesi önemlidir. Böylece, sağlam ekonomik kalkınma ve sosyal adaletin desteklendiği bir ortam sağlanabilir. Bu çerçevede, su, enerji ve gida sektörleri de dahil olmak üzere sektörler arasında sürdürülebilirlik hedeflerini gözeten çalışmalar yürütülmekte olup bu alan potansiyel gelişmelere açıktır.Sulama alanlarının planlanmasında doğal ekosistemlerin korunmasi, suya göre üretim planlaması, her sektörün ihtiyacı olan suyun verimli ve planlı bir şekilde karşılanması maksadıyla havza bazında SSTP hazırlanmasi bu anlayışın uygulama örnekleridir.
Su kaynaklarının havza ölçeğinde planlamasında bağlantısallık yaklaşımı, bütüncül yönetimin önemli unsurlarından biridir. Havza bazında hazırlanan SSTP'ler sektörler arası değerlendirmelerle su kaynaklarının sürdürülebilir şekilde paylaşımının sağlanmasi, kurak dönemler de dikkate alınarak geleceğe yönelik planlanmasını ve her sektörün ihtiyacı olan suyun verimli ve planlı bir şekilde karşılanmasını sağlamaktadır İklim değişikliği, küresel gelişmeler ve yakın coğrafyamızda yaşanan sıkıntılar ülkemiz için gıda arz güvenliğinin önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Bu itibarla, bu olumsuzlukların etkisini en aza indirerek gıda arz güvenliğini sağlayabilmek için doğal kaynakların en uygun kullanımını ilke edinen etkin bir planlama süreci zorunlu hâle gelmiştir.
Ülkemizde 2024 yılında suyu merkeze "Tarımsal Üretim Planlaması"na geçilmiştir. Bu girişimle, iklim değişikliği etkilerinin dikkate alınarak doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımının sağlanması amaçlanmaktadır.Gida üretiminde, enerji ve su verimliliğini artiran ve tasarruf sağlayan yöntemlerin uygulanması kritik önemi haiz bir konudur. Verimli sulama yöntemlerinin yaygınlaştırılmasi, kuraklığa dayanıklı ürünlerin yetiştirilmesi, modern ve kapalı sulama sistemlerine geçişin hızlandırılmasi, su kayıplarının azaltılması ve sulama şebekelerinin bakıminın yapılması ile suyun 
verimli kullanımının yanı sıra, su üretimindeki verimliliğin de artırılması sağlanmaktadır.

Sürdürülebilir tarım ve gıda üretim sistemlerine yönelik tarımsal üretim planlamasında atilan diğer önemli adımlar arasında; ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında üretilecek ürün veya ürün gruplarının belirlenmesi yer almaktadır. Stratejik ürünlerde arz güvenliğinin korunması önceliğiyle hareket edilirken, ülke ihtiyacına göre asgari ve azami üretim miktarları tespit edilerek arz fazlası veya eksikliğinin oluşmasının önüne de gecilmektedir. Aynı zamanda bu planlama ile mahsul verimliliği artırılırken, her birim ürün için su ve enerji kullanımını azaltmaya vönelik tarımsal uygulama ve tekniklerin geliştirilmesi de dikkate alınmaktadır. Zira tarımsal ürünlerin seçiminde, su tüketiminin yanı sıra su temini ve üretim süreçlerinde gerekli olan enerji ve ham madde gereksinimleri de değerlendirmeye alınmaktadır.

Su politikaları, öncelikle su verimliliği sağlamak amacıyla,özellikle gıda ve enerji üretiminde uygulanacak tekniklerin yani sira, tarım arazilerinin genişletilmesi için yatay ve dikey tarıma yönelik stratejiler de içerecek sekilde güncellenmektedir. Örneğin, sağlık standartlarına uygunluk sağlandığı sürece, tarımsal sulamada arıtılmışatıksu kullanımının teşvik edilmesine yönelik mevzuat düzenlemeleri yanı sıra teknik ve teknolojik kabiliyet,kapasite ve imkân geliştirilmektedir. Su kaynaklarıyönetiminde, geleneksel olmayan su kaynaklarinın (geri kazanılmış atıksu, tuzdan arındırılmış deniz suyu, yeraltısuyu besleme, vb.) ceşitli kullanım alanlarının firsat maliyetleri ve bu suyu üretmek için başta yenilenebilir olmak üzere güneş, rüzgâr, termal, hidroelektrik, biyogaz gibi farklı enerji alternatifleri değerlendirilmektedir.
Bu doğrultuda. Türkive'nin iklim uyum cabalarının bir parçası olarak, vağmur suyu hasadı ve gri suyun yeniden kullanımı, iklim değişikliğinin su mevcudiyeti üzerindeki 

etkilerini azaltmak için önemli çözümler olarak ortaya çıkmıştır.

Diğer önemli tedbirler arasında, suyun sürdürülebilir kullanımını sağlamak için yerüstü ve yeraltı sularının yanısıra iyi yapılandırılmış ticaret politikaları aracılığıyla sanal su transferinin de değerlendirilmesi dahil su kaynaklarının geliştirilerek yönetilmesi gelişmeye devam eden bir alandır.

12. Kalkınma Planı'nda İstikrarlı Büyüme, GüçlüEkonomi başlığı altında "Sanayi, tarım ve hizmet sektörlerivle etkilesiminin artırılması" tedbiri ve Gıda Günceliği ve Suyun Etkin Kullanımı başlığı altında,"Dünya nüfusunun üçte biri su stresi olan kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde yaşamaktadır. Gıda qüvenliği, enerji arzi, ekosistemlerin su gereksinimi dikkate alındığında su miktarı ve kalitesinin yeterli olması sürdürülebilir kalkınma ve refah için son derece önemlidir.”su-enerji-gida-ekosistem bağlantısallık yaklaşmı kapsamında tedbirleri bulunmaktadır.

Su, gıda ve enerji politikalarında bağlantısallık yaklaşımının uygulanmasından elde edilecek ekonomik ve mali kazançların da tüm paydaşlar tarafından anlaşılmasıve bu konuda farkındalık oluşturulması gerekmektedir. Bu bağlamda bağlantısallık yaklaşımının benimsenmesini kolaylaştırmak için, düzenleyici çerçevelerin yanı sıra, bu yaklaşımın uygulanmasını teşvik eden uygulamaların hayata geçirilmesi ve finansal kaynakların çeşitlendirilmesi hızlandırılmalıdır. Buna paralel olarak, Ar-Ge ve kapasite geliştirme faaliyetlerini de içeren çeşitli önlemler de hayata geçirilmelidir. Bu sayede, sektörlerin uyumlu bir sekilde çalışabilmesi için gereken altyapı ve bilgi birikimi artırılabilir.

Bununla birlikte, su, gıda ve enerji sektörlerini kapsayan entegre politikaların etkili bir şekilde koordinasyonu ve uvgulanması icin bir ulusal mekanizma olarak Ulusal Su Kurulu'nun rolü cok önemlidir. Ulusal Su Kurulu tarafından ilgili politikaların uygulanmasının yanı sıra, ilerlemenin izlenmesi, takibi ve değerlendirilmesi süreçleri kapsamlı
bir şekilde ele alınmalıdır. Bu süreçler, bağlantısallık yaklaşımının başarılı bir şekilde benimsenmesi ve sürdürülebilir kalkınma ve ekonomik büyüme amaçlarına ulaşılması için kritik öneme sahiptir.

Suya Göre Planlama: Türkiye'nin birçok bölgesinde su kaynakları hızla azalmakta; bu durum başta tarım sektörüolmak üzere gıda güvenliği, enerji üretimi, sanayi faaliyetleri ve doğal ekosistemler üzerinde önemli baskılar oluşturmaktadır. Bu nedenle iklim-akıllı arazi kullanım sistemlerine katkıda bulunan farklı iklim koşullarına göre farklı toprak/arazi vönetimi uygulamaları ve bu doğrultuda uvgun uvgulama seceneklerinin belirlenmesi,iklim değişikliğine uyum ve azaltımın artırılması ve dirençli bir ekosistemin kurulması için önemli bir frsat sunmaktadır. Bu yaklaşım, özellikle su ve toprak kaynaklarının korunmasi, geliştirilmesi ve dengeli vönetilmesi adına önemli bir adımdır.

Orta Vadeli Program (2026-2028)'e göre tarimda verimlilik artışı ve katma değer odaklı dönüşümün sağlanması kapsamında;
Sürdürülebilir su yönetimi çalışmaları kapsamında tarımsal su verimliliği farkındalığının arttırılmasıamacıyla gençler ve kadınlar öncelikli olmak üzere tüm sektörlerde düzenlenecek eğitim programlarına katkı sağlanmasi,
Suva Göre Tarım politikasıvla uvumlu olacak şekilde tarımsal su verimliliğine yönelik çalışmaların yaygınlaştırılması,
•Kentsel, endüstriyel, tarimsal ve bireysel su kullanımlarında kayıpların azaltiması ve su verimliliğinin artrılması için gerekli araştırma ve geliştirme çalışmalarının desteklenmesi hususlarının öncelikli olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.

Tarım sektörü, Türkiye'nin toplam suyunun yaklaşık %79'unu kullanmakta ve iklim değişikliğine karşı en kırılgan alanlardan biri olarak öne cıkmaktadır. Bununla birlikte ülkemizde gıda üretiminin %90' da topraktan sağlanmaktadır. Bu nedenle, sektörlerin su ihtiyacınıbelirlerken, tarımın su kullanımındaki ağırlığı mutlaka dikkate alınmalı: ihtiyac doğru şekilde tespit edildikten 

sonra ise kuraklık şiddetine göre ürün desenleri planlanmalıdır. Bu kapsamda, havza ölçeğinde su kaynaklarının arz-talep dengesinin eşzamanlı sağlanmasıbüyük önem taşımaktadır.

Enerji sektöründe de özellikle hidroelektrik üretimine bağımlı sistemlerde ciddi dalgalanmalar yaşanmakta, bu da enerji arz güvenliği açısından risk teşkil etmektedir.Ekosistemler açısından ise su kıtlığı, biyolojik çeşitliliğin kaybına, sulak alanların kurumasına ve doğal dengenin bozulmasina yol açmaktadır.

Bu gelişmeler karşısında, su kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir yönetimi sadece çevresel değil, aynızamanda ekonomik ve toplumsal bir zorunluluk haline gelmiştir. Suya göre planlama, sektörel politikaların temelinde yer almali; bu çerçevede yeşil dönüşüm ve döngüsel ekonomi gibi kavramlar da bütüncül bir şekilde yürütülmektedir. Ekonomik faaliyetlerin doğayla uyumlu hale getirilmesini amaçlayan yeşil dönüşüm süreci, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji kullanımı, düşük karbonlu üretim teknolojileri ve sürdürülebilir tarım uygulamalarınıicermektedir. Su yönetiminde yeni girişim olan su verimliliği; suyu daha az tüketen teknolojilere geçişi,atksuların veniden kullaniminı ve ekosistemlerin korunmasinı ön plana cıkarmaktadır. Tarımda modern sulama sistemlerinin teşviki, sanayide su verimliliğine odaklı üretim süreçleri ve şehirlerde yağmur suyu hasadıgibi uygulamalar, yeşil dönüşümün su yönetimine doğrudan katkı sağlayan bileşenlerindendir.
Döngüsel ekonomi modeli; kavnakların kullanım süresini uzatmayı, atıkları en aza indirmeyi ve kullanılan materyalleri yeniden değerlendirerek ekonomik döngüye kazandırmayı hedeflemektedir. Atiksuların arıtilarak yeniden kullanılmasi, gri su sistemlerinin yaygınlaştırılmasi, su kayıplarının azaltılması ve endüstrivel süreclerde kapalı devre sistemlerin kullanılması gibi uygulamalar ön plana çıkmaktadır. Bu yaklaşım hem çevresel etkileri azaltmakta hem de suyun 
ekonomik bir kaynak olarak daha verimli kullanılmasıni sağlamaktadır.

Türkiye, su, toprak, biyolojik çeşitlilik kaynaklarını daha sürdürülebilir ve verimli kullanmayı hedefleyen planlama ve buna bağlı uygulamayı kapsayan bütünleşik bir yönetim yaklaşımını benimsemiştir. Ancak tüm bu stratejilerin etkili sekilde hayata gecirilebilmesi için entegre ve uzun vadeli bir su yönetimi anlayışı benimsenmelidir. Sadece arzi artırmaya yönelik değil, talebi azaltıcı ve verimliliği artırıcıpolitikalar da önceliklendirilmelidir. Suya göre planlama anlayışıyla, verel su varlıkları dikkate alınarak sektörel kullanım alanları yeniden düzenlenmeli: özellikle kurak bölgelerde suya uygun tarımsal üretim modelleri geliştirilmelidir.

Ayrıca, merkezi ve yerel yönetimlerin, özel sektörün,üniversitelerin ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliği icinde hareket etmesi büvük önem tasimaktadır.Toplumsal farkındalığın artırılmasi, bireylerin ve kurumların su verimliliği konusunda bilinçlendirilmesi ve eğitilmesi de sürecin temel taşları arasında yer almalıdır.Bu kapsamda ise "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Plani" tüm bu adımların konsolide ve etkin bir sekilde yürütülmesini teminen somut ve kararli bir çerçeve sunmaktadır.
Sonuç olarak, iklim değişikliğinin etkileri karşısında Türkiye'nin su kaynaklarını korumaya yönelik alacağı her karar, aynı zamanda tarımdan enerjiye, sanayiden çevreye kadar birçok alanın geleceğini belirleyecektir. Yesil dönüşüm ve döngüsel ekonomi yaklaşımlarıyla entegre edilmiş, suyu merkeze alan planlama modelleri hem ekonomik kalkınmayı sürdürülebilir kılacak hem de doğal kaynaklarımızın gelecek nesiller için korunmasına katkısağlayacaktir. Bu bağlamda, suya göre planlama bir seçenek değil, yaşamsal bir zorunluluktur.

2.7.1. Stratejiler 
Strateji 7.1. Sektörler arasındaki denge ve etkileşimleri ele alan ve sürdürülebilirlik ile arz güvenliğini güçlü bir şekilde teşvik eden yaklaşımin benimsenmesi 
Strateji 7.2. Su, gida ve enerji politikalarında bağlantısallık yaklaşımının yaygınlaştırılması için sektörel yönelimlerin geliştirilmesi 

Strateji 7.3. Farklı sektörel stratejiler, politikalar ve planlar arasında koordinasyonu, tamamlayıcılığı ve uyumu sağlayacak bir mekanizmanın geliştirilmesi 
Strateji 7.4. Suya göre planlamanın yapılması

I  GEE RIIIE RN TS RAI 
S  es 

2.8. Eğitim, Farkındalık ve İş Birliğinin Artırılması
Su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi, yalnızca teknik çözümlerle sınırlı olmayan: eğitim, farkındalık ve iş birliği mekanizmalarıyla desteklenmesi gereken çok boyutlu bir süreçtir. Eğitim, bireylerin ve toplumların suyun önemi,korunması ve etkin kullanımı konusundaki bilgi düzeyini artırarak bilinçli tüketim davranışlarının yerleşmesine katkı sağlamaktadır. Özellikle temel eğitim, ortaöğretim kurumları ve üniversitelerde su yönetimi ile ekosistem koruma konularının müfredata dâhil edilmesi, geleceğin karar vericileri olan gençlerin çevresel sorumluluk bilincivle donatılmasına olanak tanımaktadır 
Bu doğrultuda eğitim çalışmalari, su kaynaklarının sürdürülebilirliği ile toplumsal refah arasındaki ilişkinin anlaşılmasında kritik bir rol oynamaktadır. ilk ve ortaöğretim seviyesindeki öğrencilere yönelik eğitimler düzenlenerek kücük vasta birevlerin su konusunda farkındalıkları artrılmalıdır.

Farkındalık oluşturma çalışmaları ise, suyun verimli kullanılması, kirliliğin önlenmesi, iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkilerinin azaltılması ve uyum faaliyetleri gibi konularda toplum genelinde bilinc oluşturmayi hedeflemektedir. Bu kapsamda,dezenformasyonun engellenmesi, yanilticı bilgilerin düzeltilmesi ve güvenilir bilginin geniş kitlelere ulaştırılması büyük önem taşımaktadır.

Toplumun her kesiminin bu sürece dâhil edilmesi, ceşitli sosyal grupların ihtiyaçlarının ve katkılarının dikkate alınmasına imkân vermektedir. Farkındalık çalışmalari sadece bireysel davranış değisikliklerini tesvik etmekle kalmaz: aynı zamanda politikaların ve uygulamaların daha genis ölcekte kabul görmesini sağlamaktadır. Eğitim ve farkındalık calışmaları, su vönetimi konusunda ulusal ve uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesiyle daha etkili hâle gelecektir.

Ulusal ölçekte yürütülen Su Verimliliği Seferberliği kapsamında belirlenen vizvon doğrultusunda tüm sektörlerde suyun etkin ve verimli kullanılmasi, israfin ve kavıpların en aza indirilmesi ve mevcut su kavnaklarıüzerindeki tüketim ve kirlilik baskılarının azaltılmasıhedeflenmektedir. Bu doğrultuda, toplumun su verimliliği konusunda bilinçlendirilmesi, eğitim programlarıyla birevlerin ve kurumların farkındalıklarının artırılmas öncelikli hedefler arasında yer almaktadır. iklim değişikliğinin etkileri: suyun kalite ve miktar olarak korunması, kuraklıklara, ani yağış ve taşkınlara hazırlıklıolunmasi: arıtılmış atiksu, tarımdan dönen su, yağmur suyu ve gri su gibi tamamlayıcı su kaynaklarının yaygınlaştırılması, su ayak izi farkındalığı gibi konularda eğitimler ve kampanyalarla ulusal ölçekte bilinçoluşturulmaktadır.

Su kaynaklarının sürdürülebilir yönetiminin sağlanabilmesi için çok yönlü ve kapsayıcı bir yaklaşım gereklidir. Bu doğrultuda, paydaşlar arasında etkin bir işbirliği ve katılım mekanizmasının olusturulması Ulusal Su Planı açısından da temel bir hedeftir. Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşların olduğu bütüncül bir su iletişim stratejisi: farkındalığın yükselmesi, bireylerden kurumlara,özel sektörden sivil toplum kuruluşlarına kadar tüm paydaşların pozitif bir yaklaşımla su kaynakları yönetimine katılımını kolaylaştıracaktır. Etkin iletişim planlamasısavesinde ulusal hedeflerin ve il Su Kurullari, Havza Su Kurulları ve Ulusal Su Kurulu kararlarının takibi ve uygulanma oranı üst seviyeye çıkarılabilecektir.
12. Kalkınma Planı'nda yer alan hedefler doğrultusunda, çevre ve su kaynaklarının korunmasi konusunda kamu kurumlari, özel sektör ve sivil toplum arasındaki is birliğinin güclendirilmesi öncelikli bir gerekliliktir.


Ayrıca, tüm su kurullarında alınan kararların kamuoyuyla etkin ve hızlı sekilde paylaşılmasi, birevlerin ve kuruluşların su yönetimine daha fazla katkı sunmasına ve farkındalığın artmasına olumlu yönde etki edecektir.
Gelismekte olan ülkelerde gözlenen teknik kapasite yetersizlikleri, sürdürülebilir su vönetimi politikalarının planlanması ve uygulanmasında önemli kısıtlar oluşturmaktadır. Su yönetimi alanında karşı karşıya kalınan çok boyutlu sınamaların etkin bir şekilde aşılabilmesi ise, yalnızca ulusal sınırları aşan, çok taraflı ve kapsayıcı iş birliği mekanizmalarının geliştirilmesiyle mümkündür. Uluslararası finansal ve teknik destek mekanizmalarının güclendirilmesi, su kaynaklarının etkin yönetimi, iklim değişikliğine uyum, yapicı ve somut neticelere esas ikili ve çok taraflı ilişkilerin güçlendirilmesi açısından kritik bir araçtır. Türkiye, su yönetimi alanında yapıcı, hakkaniyetli ve is birliğine açık bir tutum sergilemektedir.

Etkin su yönetiminin ön koşulu: eğitimli, yetkin ve alanında uzman insan kaynağının yetiştirilmesi teknik bilgi, koordinasyon ve sürekli takip gerektiren alanlarda geliştirilen politikaların sahada etkili biçimde uygulanabilmesini hızlandıracaktır. Kurumların su yönetimi konusundaki etkinliğinin artırılması için deneyimli personelin bilgi ve tecrübesinden yararlanılmasi, kurumsal hafizanın korunması açısından büyük önem taşımaktadır.

12. Kalkınma Planı'nda "Aşırı hava olayları, cölleşme,erozyon, su ve toprak koruma hususunda eğitim ve farkındalık çalışmalarıyla iklim değişikliğine karşıdirencin artirılması sağlanacaktir" ifadesi yer almakta, bu da insan kaynağının geliştirilmesinin ulusal politika belgelerinde öncelikli bir hedef olarak ele alındığını göstermektedir.

Sonuç olarak, su yönetiminde eğitim ve farkındalık:kaynakların daha verimli ve sürdürülebilir kullanılmasına,politika ile uygulama arasındaki boşluğun kapatlmasına 
ve uzun vadede ülkenin su yönetiminin güçlenmesine katkı sağlayacaktır.

2.8.1. Stratejiler 
Strateji 8.1. "Su İletişim Plani"nın hazırlanması ve uygulanması

Strateji 8.2. Su kaynakları konusunda eğitim, yayım ve farkındalık faaliyetlerinin yaygınlaştırılması

HEDEF, STRATEJI VE EYLEMLER 
Boyabat Baraji, Sinop 


3. Hedef, Strateji ve Eylemler 
Eylem: Hedef 1. Kurumsal ve Yasal Yapının Güçlendirilmesi

Eylem: Strateji 1.1. Sürdürülebilir su yönetimi için kurumsal yapının güçlendirilmesi ile etkin koordinasyonunun sağlanması

Eylem: Eylem 1.1.1. Su kaynaklarının yönetiminde havza ölçeğinde bütünleşik izleme ve takip sistemi geliştirilecek, yerel ve ulusal ölçekte mevcut kurumsal yapı güçlendirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, CSIDB ve İlgili Bakanlıklar, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKİ'ler, Valilikler
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: ihdas edilen birim, İstihdam edilen personel sayısı, Eğitim programi sayısi, Malzeme, donanim, izleme ve denetim yapılan havza sayısı, Hazırlanan mevzuat sayısı

Eylem: Eylem 1.1.2. Su Kurullarında alınan kararların ulusal ve yerel düzeyde uygulanması ve takibi yapılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Uygulamaya geçen karar oranı

Eylem: Eylem 1.1.3. Büyükşehir dişındaki il belediyelerinde su ve atıksu hizmetlerinin etkinliğinin ve sürdürülebilirliğinin sağlanması için kurumsal yapı geliştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞiDB*, İlgili Bakanlıklar, Valilikler, Belediyeler,
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Hazırlanan mevzuat sayısı

Eylem: Eylem 1.1.4. Sulama birlikleri, sulama kooperatifleri ve halk sulamaları tek çatı altında toplanacak, etkinliği artırılacak ve kurumsal yapı geliştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSI*, TRGM), il Özel idareleri
İlgili Kurum/Kuruluş: Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKi'ler
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Yayımlanan düzenleyici mevzuat ve yeni yapıya dahil olan birlik, sulama ve kooperatif sayısı

Eylem: Strateji 1.2. Sürdürülebilir su yönetimi için hukuki yapının güçlendirilmesi

Eylem: Eylem 1.2.1. Su Kanunu hazırlık çalışmaları tamamlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Su Kanununun yayımlanması

Eylem: Eylem 1.2.2. Taşkın Kanunu hazırlık çalışmaları tamamlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Taşkın Kanununun yayımlanması
*Kurum/Kuruluş eylemin koordinasyonundan sorumludur.
**"Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar" ifadesi Ulusal Su Planı (2026-2035) ekinde yer alan kurum ve kuruluşları ifade etmektedir 

Eylem: Eylem 1.2.3. Tarımsal, endüstriyel ve kentsel başta olmak üzere su yönetimi konusunda ikincil mevzuat hazırlama ve güncelleme çalışmaları yapılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Hazırlanan ve güncellenen ikincil mevzuat sayısı

Eylem: Eylem 1.2.4. 167 Sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanunda düzenleme yapılacaktır
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: 167 Sayılı Kanun'un revizyonu (Mevzuat değişikliği)

Eylem: Eylem 1.2.5. Su kaynaklarının kalite ve miktarının korunması icin havza bazlı bütünlesik takip/inceleme/değerlendirme mekanizmasinin oluşturulması ve yaptırımların güçlendirilmesine ilişkin mevzuat geliştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, CŞİBD*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Hazırlanan mevzuat sayısı

Eylem: Eylem 1.2.6. Su tahsisine ilişkin yetkilerin tek çatı altında toplanması ile tahsislerin havza esaslı su tahsis planlarına göre yapılması için mevzuat düzenlemesi yapılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, DSI)
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Hazırlanan mevzuat sayısı

Eylem: Strateji 1.3. Su yönetiminde kapasitenin geliştirilmesi

Eylem: Eylem 1.3.1. Başta yerel yönetim birimlerinde olmak üzere su kaynaklarının planlanmasi, yönetimi ve denetimi konusunda personelin kapasitesinin geliştirilmesi ve uzmanlaşması sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞiDB*, Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: İstihdam edilen/yetiştirilen personel sayısı

Eylem: Hedef 2. Su Kaynaklarının Kalite ve Miktar Olarak Korunması, İyileştirilmesi ve Geliştirilmesi

Eylem: Strateji 2.1. İzleme altyapısının qüçlendirilmesi

Eylem: Eylem 2.1.1. Havza izleme programları, havzadaki kurumsal ihtiyaçlar ve maliyetlerin düşürülmesi doğrultusunda güncellenecek ve mükerrerlikler önlenecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, TRGM, BSGM, TAGEM, DSİ), Sağlık Bakanlığı, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKi'ler
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Güncellenen havza izleme programı sayısı

Eylem 2.2.1. Nehir Havza Yönetim Planları tamamlanacak, uygulanacak ve takibi yapılacaktır.: Eylem 2.2.2. Çevresel Kalite Standartları ile uyumlu olarak alıcı ortam bazlı deşarj limitleri belirlenerek mevzuata aktarılacak ve uygulanacaktır.
TOB (SYGM)*, Su Kurulları: ÇŞİDB*
Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
2026-2030: 2030-2035
Tamamlanan NHYP sayısi, Tedbirlerin tamamlanma yüzdesi (%): Alıcı ortam bazlı deşarj limitlerinin belirlendiği mevzuatın hazırlanması

Eylem 2.2.1. Nehir Havza Yönetim Planları tamamlanacak, uygulanacak ve takibi yapılacaktır.: Eylem 2.2.3. Nitrata Hassas Bölgeler ilan edilerek Çevre Dostu Tarimsal Uygulamalar çerçevesinde Nitrat Eylem Planı uygulanacaktır.
TOB (SYGM)*, Su Kurulları: TOB (TRGM)*
Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
2026-2030: 2026-2028
Tamamlanan NHYP sayısi, Tedbirlerin tamamlanma yüzdesi (%): ilan edilen bölge sayısı, Uygulanan plan sayısı

Eylem 2.2.1. Nehir Havza Yönetim Planları tamamlanacak, uygulanacak ve takibi yapılacaktır.: Eylem 2.2.4. Pestisit kaynaklı kirliliğin azaltılması ve önlenmesi için izleme takip ve denetim sistemi iyileştirilecek ve geliştirilecektir.
TOB (SYGM)*, Su Kurulları: TOB (GKGM)*
Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
2026-2030: 2026-2035
Tamamlanan NHYP sayısi, Tedbirlerin tamamlanma yüzdesi (%): İzleme ve takip çalışmalarının sayısı

Eylem: Eylem 2.2.5. Evsel ve kentsel atiksu arıtma tesisleri tamamlanacak ve deşarj kriterlerine uygun olarak işletilmesi sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: SUKi'ler*, Belediyeler
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM), ÇŞİDB (ÇYGM, ÇEDİDGM), Büyükşehir Belediyeleri
Uygulama Dönemi: 2026-2030
Gösterge: Tamamlanan ve işletilen tesis sayısı

Eylem: Eylem 2.2.6. Endüstriyel kuruluşlarda atıksu arıtma tesisleri tamamlanarak deşarj kriterlerine uygun şekilde işletmeleri sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: STB (OSB)*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM), STB, ÇŞİDB (ÇYGM, ÇEDIDGM), SUKi'ler, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, Sanayi Tesisleri
Uygulama Dönemi: 2026-2030
Gösterge: Tamamlanan tesis sayısı

Eylem: Eylem 2.2.7. Arıtma camurlarının nihai bertarafi kapsamında entegre çözümler hayata geçirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB (ÇYGM)*,Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKi'ler, Sanayi Tesisleri
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)
Uygulama Dönemi: 2026-2030
Gösterge: Entegre bertaraf faaliyetleri sayısı

Eylem: Evlem 2.2.8. Yeraltı suvu tahsisine kapalı havzalar öncelikli olmak üzere havza ve alt havza bazında envanter oluşturulacak, koruma tedbirlerini içeren yeraltı suları eylem planları hazırlanacak ve uygulanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Hazırlanan eylem plani ve uygulama oranı

Eylem: Eylem 2.2.9. İçme-kullanma suları hariç olmak üzere yeraltı sularından emniyetli rezervin üzerinde çekimler engellenecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Havzalara göre ortalama çekim beslenim oranı

Eylem: Strateji 2.3. Su kaynakları yönetiminde doğa temelli çözümlerin hayata geçirilmesi

Eylem: Eylem 2.3.1. Doğa temelli çözümleri içerecek rehber doküman hazırlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, DSi)
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2030
Gösterge: Rehber dokümanın hazırlanması

Eylem: Eylem 2.3.2. Havza ölçekli planlarda doğa temelli cözümleri içerecek sekilde rehabilitasyon ve restorasyon tedbirleri belirlenecek ve uvgulanacaktır
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSI*, SYGM*, DKMP, OGM), ÇŞİDB (ÇEM)
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Doğa temelli çözümleri içeren plan sayısı

Eylem: Strateji 2.4. Ulusal hidropolitik stratejisinin gelistirilmesi

Eylem: Evlem 2.4.1. İhtivac duvulan konu ve alanlarda hidropolitik strateji belgesi(leri) hazırlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: Dışişleri Bakanlığı*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (SUEN, DSI, SYGM, ABDGM), ÇŞiDB (MGM, iklim Değişikliği Başkanlığı, ÇEM, ÇYGM), ETKB
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Hazırlanan belge sayısı

Eylem: Eylem 2.4.2. Uluslararası kuruluşlarda mukim su ve iklim konusundaki temsilcilerin istişare maksadıyla periyodik olarak toplanması ve yapılan toplantıda alınacak kararlar doğrultusunda kurumların çalışmalarının güncellenmesi sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: Dışişleri Bakanlığı*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (DSI, SYGM, ABDGM, SUEN), ÇŞİDB, ETKB, Üniversiteler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yapılan toplantı sayısı

Eylem: Strateji 2.5. İçme suyu, atiksu ve yağmur suyu master planlarının tamamlanması, güncellenmesi ve uygulamasının takip edilmesi

Eylem: Eylem 2.5.1. Havza Master Planları güncellenecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Tamamlanan havza master plani sayısı

Eylem: Eylem 2.5.2. Havza bazlı Hidrojeolojik Etüt Raporları hazırlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Hazırlanan rapor sayısı

Eylem: Eylem 2.5.3. İçme Suyu, Atıksu ve Yağmur Suyu Master Planları tamamlanacak/güncellenecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞiDB*, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKi'ler, İl Özel İdareleri
İlgili Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB (ÇYGM), TOB (DSi, SYGM)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Tamamlanan/güncellenen plan sayısı

Eylem: Strateji 2.6. Su kaynaklarının korunması için denetim ve yaptırım mekanizmasının güçlendirilmesi

Eylem: Eylem 2.6.1. İçme-kullanma suyu havzaları başta olmak üzere, su kaynaklarının korunmasına yönelik denetim faaliyetleri bütünleşik şekilde yürütülecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, TRGM, DKMP, DSi), ÇŞİDB (TVKGM), Belediyeler ve SUKi'ler
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yapilan denetim sayısı

Eylem: Eylem 2.6.2. Evsel ve endüstriyel atiksu arıtma tesislerinin bütünleşik denetimi sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB (ÇEDİDGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yapilan denetim sayısı

Eylem: Eylem 2.6.3. Yeraltı sularına yapılan deşarjların kontrolüne ve denetimine ilişkin mekanizmalar güçlendirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB (ÇEDİDGM)*, TOB (DSI)
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yapılan izleme ve denetim sayısı

Eylem: Eylem 2.6.4. Yeraltı suyu miktarının korunmasında etkin denetim ve yaptrım mekanizması geliştirilerek izinsiz kuyuların tespiti sağlanacak ve tahsis, ruhsatlandırma ile sondaj işlemlerinin takibi yapılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yapilan denetim sayısi, Ruhsatli ve/veya izinsiz kuyu tespit sayısı

Eylem: Eylem 2.6.5. Ticari maksatlı kullanılan doğal mineralli sular ve kaynak suların takip ve denetimine vönelik mekanizmalar güclendirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: Sağlık Bakanlığı*, TOB (DSi)*, Büyükşehir Belediyeleri, Valilikler (il Özel Idareleri, il Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı
İlgili Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB (YYGM), ETKB, Belediyeler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yapilan denetim sayısı

Eylem: Strateji 2.7. İçme-kullanma suyu kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir yönetiminin sağlanması

Eylem: Eylem 2.7.1. Kaynaktan musluğa içme-kullanma suyu güvenliği sistemi geliştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Sağlık Bakanlığı, Belediyeler, Valilikler, SUKi'ler, İçişleri Bakanlığı (AFAD)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Hazırlanan mevzuat sayısı

Eylem: Eylem 2.7.2. İçme-kullanma suyu olarak kullanılan/kullanımı planlanan yerüstü su kaynaklarının hidrolojik sınırları belirlenecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSI*, SYGM)
İlgili Kurum/Kuruluş: Su vönetiminde ver alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Sınırı belirlenen içme suyu kaynağı sayısı

Eylem: Eylem 2.7.3. İçme-Kullanma Suyu Havzası Koruma Planlarını kapsayan Su Güvenliği Planları hazırlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKi'ler
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Plan sayısı

Eylem: Eylem 2.7.4. İçme-Kullanma Suyu Güvenliği Planlarının uygulanması ve takibi yapılacaktır
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKİ'ler, Valilikler
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Uygulanan tedbir sayısı

Eylem: Eylem 2.7.5. içme suyu temin edilen yeraltı suyu kaynaklarının envanteri oluşturulacak ve bu kaynakların koruma alanlarının belirlenmesi için çalışmalar yapılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Koruma alanı belirlenen yeralti içme suyu kaynak ve kuyu sayısı

Eylem: Eylem 2.7.6. Kırsalda içme suyu güvenliğinin sağlanması için gerekli yasal, idari ve teknik altyapı mekanizmaları geliştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: İçişleri Bakanlığı (il Özel İdareleri)*, SUKi'ler*, TOB (DSi, SYGM), Sağlık Bakanlığı, Belediyeler,
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yasal düzenleme sayısi, Denetim sayısi, Yatrım oranı

Eylem: Eylem 2.7.7. içme suyu arıtma tesislerinin revizyon ve rehabilitasyonu yapılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: Belediyeler*, il Özel idareleri*, SUKi'ler*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (DSI, SYGM), ÇŞİDB (İLBANK)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Arıtma tesisi çıkış suyu kalitesi uygunluk oranı

Eylem: Eylem 2.7.8. İçme suyu arıtma tesislerini işleten personelin kapasitesi artirılacak ve sertifikalandırılmaları sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (DSI, SUEN), CSİDB (İLBANK), TBB, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, il Özel İdareleri, SUKi'ler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Sertifika alan personel sayısı

Eylem: Eylem 2.7.9. İçme suyu kaynaklarında ve içme suyu arıtma tesislerinde düzenli izlemeler yapılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*, Belediyeler*, SUKi'ler*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Düzenli izleme sayısı

Eylem: Eylem 2.7.10. Kırsal bölgelerde ve kentlerde içme suyunun dezenfeksiyonu ile su depolarının temizlik ve bakımının sürekli ve etkin bir şekilde yapılması sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: SUKi'ler*, İl Özel idareleri*, Belediyeler*
İlgili Kurum/Kuruluş: Sağlık Bakanlığıi, TOB (SYGM)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Analiz yapılan depo sayısı, Kurulan takip sistemi sayısı

Eylem: Eylem 2.7.11. İçme sularında başta mikrokirleticiler olmak üzere izleme parametrelerinin belirlenmesine iliskin vasal ve teknik çalışmalar yapılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, Sağlık Bakanlığı
İlgili Kurum/Kuruluş: Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKi'ler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Hazırlanan mevzuat sayısı Belirlenen parametreler

Eylem: Strateji 2.8. Güvenilir ve saălıklı icme suvuna adil erisimin sağlanması

Eylem: Eylem 2.8.1. Biyolojik filtrasyon sistemleri ve yenilikçi dezenfeksiyon yöntemleri gibi su arıtma teknolojileri yaygınlaştırılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB*, TOB (DSI), Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler
İlgili Kurum/Kuruluş: SUKi'ler, STB
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Gerçekleştirilen yenilikçi dezenfeksiyon uygulama sayısı

Eylem: Eylem 2.8.2. Temiz suya erişimi olmayan kırsal ve düşük gelirli bölgelerde temiz içme suyuna erişimi sağlamak için altyapi yatirımları artırılacak ve su temin projeleri desteklenecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: İçişleri Bakanlığı(İl Özel İdareleri)*, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKi'ler
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (DSİ), CŞİDB (İLBANK)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Gerçekleştirilen yatırım sayısı, Hizmet sağlanan nüfus oranı (%)

Eylem: Eylem 2.8.3. İklim değişikliğine bağlı su kıtlığı ve aşırı yağışlardan kaynaklanan sağlık riskleri minimize edilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: Sağlık Bakanlığı*, TOB (DSi), Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKi'ler,
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**, ÇŞİDB (ILBANK)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Araştırma ve analiz sayısı

Eylem: Eylem 2.8.4. Mikroplastiklerin ve mikrokirleticilerin neden olduğu su kirliliğinin önlenmesi için tedbirler hayata geçirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞiDB*, STB, KTB, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKi'ler
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: iyi uygulama/tedbir sayısı

Eylem: Eylem 2.8.5. Su kaynaklı hastalık ve salgınların epidemiyolojisinin anlaşılması için halk sağlığı gözetimi artırılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: Sağlık Bakanlığı*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2030
Gösterge: Halk sağlığı gözetimi türü ve sayısı

Eylem: Eylem 2.8.6. Dünya Sağlık Örgütü'nün önerdiği Sağlık Etki Değerlendirmesi (SED) yöntemine ilişkin çalışmalar yapılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: Sağlık Bakanlığı*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2030
Gösterge: Gerçekleştirilen faaliyet sayısı

Eylem: Evlem 2.8.7. İnsan, havvan, bitki ve cevre sağlığ değerlendirmesinde atiksu ve cevresel sürvevans uygulama sonuçlarının kullanımı yaygınlaştırılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SUEN)*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB, Sağlık Bakanlığı ve ÇşiDB
Uygulama Dönemi: 2026-2030
Gösterge: Web tabanlı gösterge panelleri Yapılacak faaliyet sayısı

Eylem: Strateji 2.9. Su kaynaklarının geliştirilmesi

Eylem: Eylem 2.9.1. Yeraltı suyu depolama tesisleri ve yeralti suyu suni besleme yapıları inşa edilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: inşa edilen YAS Baraji ve suni besleme yapıları sayısı

Eylem: Eylem 2.9.2. Uygun yerlerde baraj ve gölet yatırımları yapılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*, Büyükşehir Belediyeleri*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Baraj ve gölet sayısı

Eylem: Hedef 3. Değişen İklim Şartlarına Uyum ve Su Kaynaklarının Verimli Kullanılması

Eylem: Strateji 3.1. İklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkilerinin analiz edilmesi

Eylem: Eylem 3.1.1. Havza bazında, su kaynaklarında ve depolamalı tesislerde iklim değişikliğinin etkileri analiz edilerek mevcut ve gelecek durum ortaya konulacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, DSi)
İlgili Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB (MGM)
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Analiz edilen havza sayısı

Eylem: Eylem 3.1.2. İklim değişikliğinin deniz seviyesi, kıyılar, göller ve sulak alanlar üzerindeki etkileri belirlenecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, DKMP, DSi)
İlgili Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB, TOB, MSB (HGM)
Uygulama Dönemi: 2026-2030
Gösterge: Deniz sevivesi vükselmesine yönelik çalışma yapılmış kıyı şeridi uzunluğu oranı (%), İklim değişikliği etkileri belirlenmiş göl/sulak alan sayısı

Eylem: Eylem 3.1.3. İklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkisi kalite ve miktar olarak ele alınacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB, ÇŞİDB
Uygulama Dönemi: 2026-2030
Gösterge: Değerlendirilen havza sayısı

Eylem: Strateji 3.2. Su kaynaklarında iklim değişikliğine uyum faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi

Eylem: Eylem 3.2.1. Havza bütünlüğü esas alınarak iklim değişikliği ile mücadele kapsamında arazi tahribatının dengelenmesine yönelik faaliyetler yürütülecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: CŞIDB (ÇEM)*, TOB (OGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM, TRGM, DSI)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yukarı/aşağı havzalarda hazırlanan erozyon kontrol, su hasadı, karbon yutak alanı ve sel kontrol çalışmaları sayısı

Eylem: Eylem 3.2.2. Taşkın ve kuraklık yönetiminin entegrasyonu sağlanacak ve taskın/sellerle gelen suların verüstü ve yeraltında depolanması sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi), Büyükşehir Belediyeleri*, Belediyeler*
İlgili Kurum/Kuruluş: SUKİ'ler, TOB (SYGM), ÇŞİDB
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: inşa edilen depolama yapısı sayısı

Eylem: Evlem 3.2.3. Taskın önlemleri icin ekosistem esasl yaklaşım kapsamında doğal su tutma uygulamaları gerçekleştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*, Büyükşehir Belediyeleri*, Belediyeler*, il Özel İdareleri
İlgili Kurum/Kuruluş: SUKi'ler, TOB (SYGM)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Gerçekleştirilen doğal su tutma yöntemi uygulaması sayısı

Eylem: Eylem 3.2.4. Kuraklık riski altında olan göller icin Eylem Planı hazırlanacak ve uygulanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, DSI, DKMP), ÇŞiDB, Büyükşehir
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Hazırlanan eylem planı sayısı, Uygulanan tedbir sayısı

Sorumlu Kurum/Kuruluş: Belediyeleri, Belediyeler, SUKi'ler

Eylem: Eylem 3.2.5. Yerüstü su kaynaklarında buharlaşmanın önlenmesi için yüzer GES ve benzeri uygulamalar gerçekleştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*
İlgili Kurum/Kuruluş: STB, ETKB, ÇŞİDB
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yüzer GES ve benzeri uygulamaların sayısı

Eylem: Strateji 3.3. Değişen iklime uyum çerçevesinde su verimliliğinin sağlanması

Eylem: Eylem 3.3.1. Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planında yer alan eylemler uygulanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluslar**
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2033
Gösterge: Uygulanan eylem sayısı

Eylem: Eylem 3.3.2. Kurakçıl Peyzaj Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında kurakçıl peyzaj uygulamaları yaygınlaştırılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, Üniversiteler, DHMi, KTB, GSB (Golf, Futbol ve Atletizm Sahaları), STB (OSB), Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Kurakçıl peyzaj uygulaması yapan kurum/kuruluş sayısı

Eylem: Eylem 3.3.3. Su verimliliği kapsamında kurumlar arasında iş birliğinin güçlendirilmesi sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su vönetiminde ver alan kurum ve kuruluslar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Kurumlar arası iş birliği faaliyetleri sayısı

Eylem: Eylem 3.3.4. Su verimliliği il planları hazırlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2030
Gösterge: Hazırlanan il planı sayısı

Eylem: Hedef 4. Hidrometeorolojik Afetler Strateji 4.1. Taşkın riskini azaltmaya yönelik koruma ve kontrol faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi

Eylem: Eylem 4.1.1. Taskın Yönetim Planları tüm havzalar icin tamamlanacak ve güncelleme çalışmaları sürdürülecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (DSi, OGM), Valilikler, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, il Özel idareleri, ÇŞİDB (ÇEMI, MGM), UAB (KGM, TCDD), İçişleri Bakanlığı (AFAD)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Tamamlanan/ güncellenen Taşkın Yönetim Planı sayısı

Eylem: Eylem 4.1.2. Taşkın Yönetim Planlarında belirlenen tedbirlerin uygulanması koordine edilecek ve izlenecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, Su Kurulları
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (DSi, OGM), Valilikler, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, il Özel idareleri, ÇŞİDB (MGM), UAB (KGM, TCDD), İçişleri Bakanlığı (AFAD)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Tedbirlerin uygulamasının izlendiği dönem/yıl sayısı

Eylem: Eylem 4.1.3. il Risk Azaltma Planları (İRAP) ve Mekânsal Planlama Çalışmaları, Taşkın Yönetim Planları göz önünde bulundurularak yapılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: İçişleri Bakanlığı (AFAD)*, ÇŞİDB (Mekânsal Planlama GM) *, Valilikler, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, il Özel idareleri,
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Hazırlanan/güncellenen plan sayısı

Eylem: Eylem 4.1.4. Taşkın Risk Yönetim Planlarında ver alan tedbirler uygulanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSI*, OGM), UAB (KGM, TCDD)*, Büyükşehir Belediyeleri*, Belediyeler*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Uygulanan tedbir sayısı

Eylem: Eylem 4.1.5. Akarsu yataklarına müdahaleler önlenecek, hafriyat, cöp vb. maddelerin atilması engellenecek, periyodik olarak temizlenecek ve akarsu üzerindeki hidrolik yapıların periyodik bakım-onarım işleri kurumlarca düzenli olarak yapılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*, Büyükşehir Belediveleri*. Belediveler*
İlgili Kurum/Kuruluş: UAB (KGM, TCDD) Valilikler, Kaymakamlıklar
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Gerçekleştirilen uygulama sayısı

Eylem: Eylem 4.1.6. Taşkın Riskini azaltmaya yönelik kamulaştrma çalışmalarının yapılması sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: Belediyeler*, Büyükşehir Belediyeleri*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (DSI, OGM, SYGM), Valilikler, UAB (KGM, TCDD)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Kamulaştırma yapılan alan

Eylem: Eylem 4.1.7. Taşkın riski yüksek olan illerde taşkın riskini azaltmaya yönelik yatrımlara öncelik verilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi) *, Belediyeler* Büyükşehir Belediyeleri*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (OGM, SYGM), UAB (KGM), İçişleri Bakanlığı (AFAD)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Hazırlanan plan sayısı, Önceliklendirilen yatrım oranı

Eylem: Eylem 4.1.8. Mutlak taşkın alanları güncellenerek ilan edilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, DSi)
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (OGM), UAB (KGM), Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, İçişleri Bakanlığı (AFAD)
Uygulama Dönemi: 2028-2035
Gösterge: ilan edilen mutlak taşkın alanları

Eylem: Strateji 4.2. Kuraklık risklerinin azaltlması

Eylem: Eylem 4.2.1. Kuraklık riski yüksek olan havzalarda kuraklık riskini azaltmaya yönelik yatırımlara öncelik verilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM, DSI*, TRGM*), Büyükşehir Belediyeleri*, Belediyeler*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (OGM), ÇŞİDB (ÇEM, İklim Değişikliği Başkanlığı, MGM), İçişleri Bakanlığı (AFAD)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Hazırlanan plan sayısi, Önceliklendirilen yatrım oranı

Eylem: Eylem 4.2.2. Kuraklık Yönetim Planlarında yer alan tedbirler uvgulanacak ve takip edilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, DSI, TRGM), ÇşiDB, Belediyeler, Büyükşehir Belediveleri, Havza ve il Su Kurulları
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Tedbir uygulamasının izlendiği dönem/yıl sayısı

Eylem: Strateji 4.3. Çölleşme ve erozyon ile mücadele edilmesi

Eylem: Eylem 4.3.1. Su erozyonunun etkilerini azaltmak için yukarı havzalarda sedimantasyon kontrolü ve arazi kullanım faaliyetleri yürütülecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB (ÇEM)*, TOB (DSi, OGM), SUKi'ler
İlgili Kurum/Kuruluş: UAB (KGM), Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yapılan uygulama/altyapı sayısı

Eylem: Evlem 4.3.2. Toprak koruma ve erozvonla mücadele politikalarının ve araçlarının (ulusal çölleşme modeli, erozyon risk haritaları ve havza izleme sistemleri gibi) olusturularak, arazi kullanım planlaması ve kırsal kalkınma hedefleri doğrultusunda uygulanması desteklenecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB (ÇEM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (TRGM, OGM), Büyükşehir Belediyeleri, Belediveler, Valilikler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yapılan uygulama sayısı

Eylem: Eylem 4.3.3. Bütünleşik doğal kaynak yönetimini destekleyecek planlama, uygulama ve izleme faaliyetleri yürütülecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (OGM*, DSi*)
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM), ÇŞİDB, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, Valilikler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Gerçekleştirilen faaliyet sayısı

Eylem: Hedef 5.Bütünleşik Su Yönetiminde Dijital Dönüşüm

Eylem: Strateji 5.1. Su kaynakları yönetiminde düzenli ve güncel veri üretilmesine ilişkin teknolojik altyapının iyileştirilmesi

Eylem: Eylem 5.1.1. Su kaynakları yönetimine ilişkin verilerin tek çatı altında toplanması, siber güvenliğin sağlanması ve ulusal ölçekte belirlenmiş standartlara uygun şekilde üretilmesi sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (BTGM*, SYGM, DSi)
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2030
Gösterge: Standartlaştırılan veri tabani, Entegre edilen su sistemi sayısi, Uygulanan güvenlik protokolleri

Eylem: Eylem 5.1.2. TÜiK tarafından 2 yılda bir olacak şekilde su yönetimine ilişkin havza ölçekli istatistikler üretilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TÜİK*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yayımlanan istatistik sayısı

Eylem: Eylem 5.1.3. Sektörel su kullanımlarında (içme-kullanma suyu, tarım ve sanayi) sürekli ve güvenilir veri elde edilmesini teminen, su çekimi, iletimi, dağıtmi, tüketimi ve deşarj süreçlerinde kullanılan SCADA sistemleri, IoT tabanlı sensör ve ölçüm cihazlarının sayısı artırılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi*)
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: izleme noktası sayısı, kurulacak akıllı sensör (loT) sayısı

Eylem: Strateji 5.2. Akıllı su yönetimi için iş ve dijital ekosistemin geliştirilmesi ile yaygınlaştırılması

Eylem: Eylem 5.2.1. Su kaynakları ile atıksuların kalite ve miktarına iliskin verilerin toplanmasi, değerlendirilmesi ve izlenmesi amacıyla: mevcut veri ve bilgi sistemleri altyapısı
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2027
Gösterge: Sistemin kurulması

Eylem: güçlendirilerek e-Devlet entegrasyonu sağlanan, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı Ulusal Su Bilgi Sistemi kurulacaktır.

Eylem: Eylem 5.2.2. Su kaynaklarına ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından işletilen mevcut bilgi ve izleme sistemleri, ortak veri standartları esas alınarak Ulusal Su Bilgi Sistemine entegre edilecektir. Bu sayede mükerrerlik önlenecek, tekil ve güvenilir veri altyapısı tesis edilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, DSi)
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluslar**
Uygulama Dönemi: 2027-2030
Gösterge: Ulusal Su Bilgi Sistemine entegre edilen Bilgi ve Sistem Sayısı

Eylem: Evlem 5.2.3. Su kalitesi ve miktarının tespitine vönelik dijital ikiz, vapay zekâ ve uzaktan algılama gibi teknolojileri içeren yazılımlar geliştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*. Su vönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
İlgili Kurum/Kuruluş: Su vönetiminde ver alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Geliştirilen yazılım sayısı

Eylem: Eylem 5.2.4. Tarımsal su tüketimi uydu görüntüleri ile izlenecek ve düzenli raporlama vapilarak izleme altvapısı güçlendirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (TRGM*, SYGM, DSi)
İlgili Kurum/Kuruluş: Sulama Birlikleri, Sulama Kooperatifleri, Yerel Yönetimler
Uygulama Dönemi: 2026-2030
Gösterge: Geliştirilen izleme altyapısı

Eylem: Eylem 5.2.5. Ulusal Su Bilgi Sistemi; gerçek zamanlı izleme sistemleri (SCADA), yapay zekâ, dijital ikiz ve uzaktan algılama teknolojileri ile güçlendirilerek, tahmin ve senaryo üretme kabiliyetlerine sahip Akıllı Su Yönetim Sistemi hayata geçirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde ver alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2028-2035
Gösterge: Sistemin faaliyete geçmesi

Eylem: Eylem 5.2.6. Türkiye'ye özgü hidrolojik, hidrodinamik, hidrojeolojik, su kalitesi, ekolojik ve su tahsisi modüllerini içeren model geliştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde ver alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: HiDROTÜRK Modeli altinda geliştirilen modül sayısı

Eylem: Eylem 5.2.7. SUTEM Bilgi Sistemi kapsamı genişletilecek, tüm sulamalarda izleme ve performans değerlendirmesi yapılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM, TRGM), Sulama Birlikleri, Sulama Kooperatifleri
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Sisteme dahil olan birlik ve kooperatif sayısı

Eylem: Eylem 5.2.8. Sulama şebekelerinde suyun ölcülü ve verimli dağitımını teminen ön ödemeli savac uygulamaları yaygınlaştırılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSI*, TRGM), Sulama Birlikleri, Sulama Kooperatifleri
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yapılan uygulama sayısı

Eylem: Eylem 5.2.9. Kullanılan bitki koruma ilaclarının takibine iliskin grup ve aktif madde bazında bilgilerin ver aldığı ve sürekli güncellendiği bir bilgi sistemi kurulacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (GKGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (TRGM, TAGEM, SYGM)
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Oluşturulan bilgi sistemi

Eylem: Eylem 5.2.10. Su yönetiminde teknolojik gelişmeleri takip edip uygulayacak bir inovasyon birimi kurulacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (BTGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Birimin kurulması

Eylem: Eylem 5.2.11. Karar destek ve bilgi sistemlerinin geliştirilmesi ve sürdürülebilirliğinin sağlanması için gerekli personel, yazılim, donanım ve altyapının iyileştirilmesi sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (BTGM)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yapılan faaliyetlerin sayısı

Eylem: Strateji 5.3. Tahmin ve erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştirılması

Eylem: Eylem 5.3.1. Yapay zeka ve fizik tabanlı modellemeyle desteklenen Taşkın Tahmini ve Erken Uyarı Sistemleri kurulacak ve yaygınlaştırılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, DSi)
İlgili Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB (MGM), AFAD, Valilikler. Büyüksehir Belediyeleri, Belediyeler
Uygulama Dönemi: 2026-2030
Gösterge: Tahmin ve Erken Uvari Sistemleri kurulan nokta sayısı, Verilen uyarı sayısı

Eylem: Eylem 5.3.2. Kuraklık Tahmini ve Erken Uyarı Sistemi kurulacak ve yaygınlaştırılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, DSI, TRGM)
İlgili Kurum/Kuruluş: ÇŞIDB (MGM), Valilikler, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Tahmin ve Erken Uyarı Sisteminin kurulan nokta sayısı, Verilen uyarı sayısı

Eylem: Strateji 5.4. Atıksu ve içme suyu arıtımı ile içme-kullanma suyu temininin ileri teknolojilerle ve yenilikçi yaklaşımlarla desteklenmesi

Eylem: Eylem 5.4.1. Sürdürülebilir uygulamalar kapsamında mikrobiyal yakıt hücrelerinin su havzalarının korunması ve bozulmuş arazilerin rehabilitasyonunda daha etkin kullanımı sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB*
İlgili Kurum/Kuruluş: TÜBITAK, TOB (TRGM, SYGM, DSi), Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, Üniversiteler, "SUKi'ler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Uygulanan proje sayısı

Eylem: Eylem 5.4.2. Hizmete erişimin kısıtlı olduğu bölgelerde su ihtiyacına göre mikro şebekeler, güneş panelleri, batarvalar ve akıllı su dağıtım ağları entegre edilerek temiz, güvenilir ve sürekli su tedariki sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSI)*, ÇŞİDB (İLBANK), il Özel İdareleri, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKİ'ler
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB, ÇŞİDB, TBB, Sağlık Bakanlığı
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Sunulan hizmet sayısı

Eylem: Eylem 5.4.3. Sağlıklı toprak, su verimliliği, kirliliğin azaltılmasi, verimlilik artişı ve düşük karbon emisyonu hedefleri doğrultusunda rejeneratif tarım uygulamaları geliştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (TAGEM*, TRGM, DSI, BÜGEM, BSGM)
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM), TZOB, Üniversiteler, TÜBiTAK, Özel Sektör
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Geliştirilen çalışma sayısı

Eylem: Eylem 5.4.4. Su kaynaklarında antibiyotik varlıklarının ve direnç genlerinin araştırılması ve arıtıması çalışması gerçekleştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (TAGEM*, SYGM)
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (SUEN), Sağlık Bakanlığı, ÇŞİDB, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, Üniversiteler, SUKi'ler
Uygulama Dönemi: 2026-2029
Gösterge: Yapılan çalışma sayısı

Eylem: Hedef 6. Suya ilişkin Yatırımların Önceliklendirilmesi ve Finansman Mekanizmalarının Geliştirilmesi

Eylem: Strateji 6.1. Su yönetimine ilişkin yatırımların önceliklendirilmesi

Eylem: Eylem 6.1.1. Havza ölçekli planlar ve mevcut/potansiyel riskler dikkate alınarak vatırımlara ilişkin önceliklendirme metodolojisi belirlenerek yatrımların finansal ihtiyaçları ortaya konulacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, DSI), CŞİDB (İLBANK), Belediyeler, SUKi'ler, Valilikler
İlgili Kurum/Kuruluş: Su Kurulları ve Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluslar**
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Önceliklendirme metodolojisi geliştirilmesi, Yatırım ihtiyaçları belirlenen eylem sayısı

Eylem: Eylem 6.1.2. Belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda proje ve yatrımların sürdürülebilirliğinin sağlanması için finansal kaynak mekanizması geliştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSI), Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKİ'ler, ÇŞİDB (İLBANK), Hazine ve Maliye Bakanlığı*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su vönetiminde ver alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Finansal kaynak mekanizmasının kurulmasına ilişkin hazırlanan mevzuat sayısı, Hazırlanan finansman model taslak sayısı, Uluslararası fon başvurusu sayısı (ör. GCF, GEF, AB vb.) sayısı

Eylem: Eylem 6.1.3. Önceliklendirme programına uygun olarak su yönetimi yatırımları yatırım programına alınacak ve uygulanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: Hazine ve Maliye Bakanlığı*, Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yatrım programina alınan tedbir sayısı

Eylem: Eylem 6.1.4. Yenilenebilir enerji altyapılarının artırılmasi, suyun geri kazanımı ve diğer doğal kaynakların etkin kullanımı için sürdürülebilir ve yeşil altyapı yatrımları artirılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: Hazine ve Maliye Bakanlığı*, Ticaret Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, ETKB
İlgili Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB, UAB
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yapılan yatırım sayısı ve miktarı

Eylem: Strateji 6.2. Su yönetimine ilişkin yatırımların etkin şekilde işletilmesinin sağlanması

Eylem: Eylem 6.2.1. Mevcut ve yeni kurulacak su ve atıksu altyapı tesislerinde alternatif enerji kaynaklarının kullanılması ve tesislerin net sifir enerii modeline göre isletilmesi sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB*, TOB (DSI), STB, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKi'ler
İlgili Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB (İLBANK), Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Alternatif enerji kaynaklarının kullanıldığı su ve atıksu altyapı tesisi sayısı

Eylem: Eylem 6.2.2. Suya ilişkin yatırımların etkin şekilde işletilmesi için idarelerin personel kapasitesi iyileştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Kapasite geliştirme faaliyetlerinin sayısı

Eylem: Eylem 6.2.3. Teknik olarak uygun yerlerde yağmur suyu ve hatları ayrık sistem atıksu toplama olarak projelendirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB (İLBANK)*, STB, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKi'ler
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Geliştirilen ayrık sistem proje sayısı

Eylem: Eylem 6.2.4. Sudan elde edilen gelirlerin su yatrımlarında kullanılması oranı artırılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi), Hazine ve Maliye Bakanlığı*, ÇŞİDB (İLBANK), Belediyeler, SUKi'ler, Sulama Birlikleri, Kooperatifler, Il Özel idareleri
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Sudan elde edilen gelirlerin su yatirımlarına oranı

Eylem: Strateji 6.3. Kurum ve kuruluşların finansman yapılarının iyileştirilmesi ve yatırımların finansmanına ilişkin alternatif kaynak sağlanması

Eylem: Eylem 6.3.1. Suyun gelecekteki varlığı dikkate alınarak tüm sektörlerde verimli kullanımıni tesvik edecek fiyatlandırma sistemine esas düzenleyici bir yapı oluşturulacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, DSI, TRGM), Belediyeler, SUKi'ler, ÇŞİDB (İLBANK), Valilikler ve ilgili kurum kuruluşlar
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Hazırlanan düzenleyici mevzuat

Eylem: Eylem 6.3.2. Ulusal, uluslararası finansman programları ve dış kaynaklı fonlarda su verimliliği alanındaki çalışmalara öncelik verilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB (İLBANK)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Finanse edilen su verimlilik uygulamaları sayısı

Eylem: Eylem 6.3.3. Finansal kaynakların optimizasyonu için kuraklık ve taşkın riski olan havzalarda suya ilişkin altyapı yatırımlarına öncelik verilecek, SUKAP ve Yap-işlet-Devret (YiD) gibi kamu-özel iş birliği yatırım modelleri oluşturulacak ve geliştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSI), STB (Kalkınma Ajansları), ÇŞİDB (İLBANK)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Hazırlanan Mevzuat, Kamu-Özel İş birliği sayısı

Eylem: Hedef 7. Su, Enerji, Gıda ve Ekosistem Esaslı "Bağlantisallık Yaklaşımi"nın Geliştirilmesi Strateji 7.1. Sektörler arasındaki denge ve etkileşimleri ele alan ve sürdürülebilirlik ile arz güvenliğini güçlü bir şekilde teşvik eden yaklaşımın benimsenmesi

Eylem: Eylem 7.1.1. Enerji talebi ile diğer sektörlerin ihtiyacı ve suyun doğal akışa bırakılması süreclerinin optimizasyonu icin sektörler arasında bilgi ve veri paylaşımı sağlamak amacıyla dijital teknolojiler geliştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*, ETKB, Dışişleri Bakanlığı
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Geliştirilen bilgi sistemi

Eylem: Eylem 7.1.2. Sektörel eğitim programları sayesinde, farklı sektörler arasındaki is birliğini anlavan ve bu iş birliğinden yenilikçi çözümler üretebilen nitelikli uzmanlar yetiştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: YÖK*, Üniversiteler, Araştırma Kurumları
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yetiştirilen uzman sayısı

Eylem: Eylem 7.1.3. Gida, enerji, su ve ulaşım gibi sektörlerde yapılan düzenlemeler ile sağlanan teşvik ve destek programları, birbirini tamamlayacak ve bütüncül bir yaklaşımla uyumlu hale getirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: Hazine ve Maliye Bakanlığı*, Ticaret Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, ETKB
İlgili Kurum/Kuruluş: ETKB, TOB, ÇŞİDB, UAB
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Sektörel düzenlemelerde entegrasyon sağlayan mevzuat değişikliği, Entegre teşvik/destek sistemlerinin kapsadığı sektör sayısi

Eylem: Strateji 7.2. Su, gıda ve enerji politikalarında bağlantısallık yaklaşımının yaygınlaştırılması için sektörel yönelimlerin geliştirilmesi

Eylem: Eylem 7.2.1. İçme-kullanma suyu, sanayi, tarım sektörlerinde su vönetimi ile ilgili is birliği ve farkındalik etkinlikleri gerçekleştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Düzenlenen etkinlik sayısı

Eylem: Eylem 7.2.2. Su, gıda ve enerji alanlarında sektörel yönelimleri destekleyen girişimlerin hayata geçmesini sağlamaya yönelik projeler gerçekleştirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Geliştirilen proje sayısı

Eylem: Eylem 7.2.3. Su, gıda ve enerji politikalarına yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi için çapraz sektörel çalışma grupları oluşturulacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, Su Kurullari
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Oluşturulan çalışma grupları, Çalıştay sayısı, Çözüm önerilerini içeren belge sayısı

Eylem: Eylem 7.2.4. Kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplum arasında iş birliği ve sektörel sinerjilerin geliştirilmesi için çok paydaşlı platformlar kurulacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, STK, Üniversiteler, Araştırma Kurumları
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Kurulan platform sayısı

Eylem: Strateji 7.3. Farklı sektörel stratejiler, politikalar ve planlar arasında koordinasvonu, tamamlavıcılığı ve uvumu saălavacak bir mekanizmanın gelistirilmesi

Eylem: Eylem 7.3.1. Gida ve enerjisektörlerine ilişkin konuların Ulusal Su Kurulu, Havza Su Kurulu ve il Su Kurullarınin gündemine alınması sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, Su Kurulları
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Kurul toplantılarında gıda-enerji- su konularına yönelik alınan karar sayısı

Eylem: Eylem 7.3.2. Uygulanan politikaların ekonomik sürdürülebilirliği ile iş gücü üzerindeki etkileri düzenli olarak izlenecek ve değerlendirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: Hazine ve Maliyet Bakanlığı*, Çalışma Bakanlığı, Belediyeler, SUKi'ler, Valilikler
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: izleme--değerlendirme faaliyetlerinin sayısı

Eylem: Eylem 7.3.3. Çevre dostu ürün ve teknolojilerin üretimi ile ulusal ve uluslararası ticareti teşvik edecek politikalar, usul ve esaslar oluşturulacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB, Ticaret Bakanlığı*, STB, TOBB, Su Kurulları
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2030
Gösterge: Çevre dostu ürün ve teknolojileri teşvik eden program veya düzenleme sayısı

Eylem: Strateji 7.4. Suya göre planlamanın yapılması

Eylem: Eylem 7.4.1. Stratejik, master, mekânsal vb. tüm plan ve stratejilerde tarım, sanayi, kentsel ve turizm başta olmak üzere tüm sektörlerde suya göre planlama esas alınacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB*, Tüm kurum ve kuruluşlar
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Mekânsal Plan Sayısı, Master Plan Sayısı

Eylem: Eylem 7.4.2. Suya göre planlama esasına dayalı havzalararası su transferine ilişkin cevresel, sosyal ve ekonomik etkiler belirlenecektir
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (DSi)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Değerlendirme raporu

Eylem: Eylem 7.4.3. Kurak dönemler özelinde havza ve alt havza bazında sektörel su ihtiyaçları ve ihtiyaçlarının karşılanma durumları belirlenecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, TRGM TAGEM, DSi), Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluslar**
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (BÜGEM), Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Tamamlanan havza ve alt havza sayısı

Eylem: Hedef 8. Eğitim, Farkındalık ve İş Birliğinin Artırılması

Eylem: Strateji 8.1. "Su iletişim Plani"nın hazırlanması ve uygulanması

Eylem: Eylem 8.1.1. Bilgilendirme, danışma ve karar alma süreçlerini içeren "Su İletişim Plani" hazırlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM, EYDB), MEB*, YÖK
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Su iletişim Planının hazırlanması

Eylem: Eylem 8.1.2. Su İletişim Planı dahilinde bilgilendirme aşaması uygulanacaktir (Kamu Spotlari, Temel Bilgilendirme Dokümanlari, Bakanlıkların Web Siteleri, Uzaktan Eğitim Kapısı Vb.).
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM, EYDB), MEB*, YÖK, RTÜK
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yapilan bilgilendirme faaliyetleri

Eylem: Eylem 8.1.3. Su İletişim Planı dahilinde danışma süreci (USBS Vatandaş Portali, Bir Fikrim Var, Bakanlık Web Siteleri, Uzaktan Eğitim Kapısı, Havza Ölçekli Plan Süreçlerinde Paydaş Görüşleri) uygulanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM, EYDB)*, MEB, YÖK
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Tarım ve Su Şuraları Kararlari, Bakanlık Çalışmaları Kapsamında Alınan Görüşler, Paydaşlar alınan geri dönüşler ve Anketler

Eylem: Eylem 8.1.4. Ulusal ve uluslararası düzeyde dijital mecralar dahil eğitim programları hazırlanacak ve (Uzaktan Eğitim Kapisi, Hizmet İci Eğitimler, Kurs, Panel ve Sempozyumlar) uygulanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: MEB*, TOB(SUEN)*, Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Gerçekleştirilen eğitim, kurs ve panel sayısı ve eğitim alan kişi sayısı

Eylem: Strateji 8.2. Su kaynakları konusunda eğitim, yayım ve farkındalık faaliyetlerinin yaygınlaştrılması

Eylem: Eylem 8.2.1. Cevre dostu tarimsal uygulamalar ve sularda nitrat kirliliğinin önlenmesine yönelik eğitim ve yayım çalışmaları yapılarak çiftçiler ve işletme sahipleri bilgilendirilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (TRGM, EYDB)*
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**, Üniversiteler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: iyi tarım uygulamaları kapsamında verilen eğitim sayısı

Eylem: Eylem 8.2.2. Tarımsal sulamada su verimliliğinin sağlanmasına yönelik çiftçi eğitimleri düzenlenecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (EYDB)*, il Özel Idareleri, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKi'ler
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**, Üniversiteler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Düzenlenen eğitim sayısı, Eğitim verilen çiftçi sayısı

Eylem: Eylem 8.2.3. Sanayi bölgelerinde atıksu geri kazanımı ve yeniden kullanım uygulamalarıyla suyun döngüsel kullanımına vönelik eğitim ve bilgilendirme faalivetleri yürütülecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*), ÇŞİDB (ÇYGM), STB
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**, OSBÜK, Üniversiteler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Düzenlenen eğitim sayısı

Eylem: Eylem 8.2.4. Geleneksel olmavan su kaynakları konusunda paydaşların teknik bilgi, tecrübe ve farkındalığı artırılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, SUEN, DSI), ÇŞİDB
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluslar**, Özel Sektör, TBB, Büyükşehir Belediveleri, Belediveler. SUKi'ler, Üniversiteler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Yapılan eğitim/çalıştay/iş birliği/yayın sayısı

Eylem: Eylem 8.2.5. Örgün ve yaygın eğitim öğretim programında su kaynaklarının önemi ve verimli kullanılmasına yönelik içeriğe yer verilecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: MEB*
İlgili Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM, İl Müdürlükleri), Üniversiteler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Su kaynaklarına yönelik içeriğin eklendiği eğitim/öğretim programi sayısı

Eylem: Eylem 8.2.6. Su baskıni, sel, taşkın afetleri konusunda toplumda farkındalik artırma ve bilinçlendirme faaliyetleri yürütülecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, DSi), Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, SUKi'ler, MEB, İçişleri Bakanlığı (AFAD), TRT
İlgili Kurum/Kuruluş: Valilikler, Üniversiteler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Gerçekleştirilen faaliyet sayısı

Eylem: Eylem 8.2.7. Su kıtlığı, kuraklık riskine karşı kapasite geliştirme ve farkındalığın artırılması çalışmaları yapılacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM*, DSI), SUKi'ler, MEB, TRT
İlgili Kurum/Kuruluş: Valilikler, Üniversiteler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Gerçekleştirilen faaliyet sayısı

Eylem: Eylem 8.2.8. Temiz su, sanitasyon ve güvenli su kullanımı konularında toplum bilincini artırmak için eğitim ve öğretim programları hazırlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: Sağlık Bakanlığı (Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü*), TOB (SYGM, DSI, EYDB), ÇŞİDB, SUKI'ler, MEB, TRT
İlgili Kurum/Kuruluş: Valilikler, Üniversiteler
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Gerçekleştirilen faaliyet sayısı

Eylem: Eylem 8.2.9. Su tasarrufu, su verimliliği ve su kaynaklarının korunması konularında sosyal medya, yerel su koruma projeleri veya yerel etkinlikler aracılığıyla halkın bilinclendirilmesi sağlanacaktır.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, ÇŞİDB (YYGM), Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, Valilikler, il Müdürlükleri, Özel Sektör, SUKi'ler
İlgili Kurum/Kuruluş: Su yönetiminde yer alan kurum ve kuruluşlar**
Uygulama Dönemi: 2026-2035
Gösterge: Gerçekleştirilen etkinlik/çalışma sayısı

Eylem: Eylem 8.2.10. İklim değişikliğinin su kaynaklarına etkileri hususunda farkındalık ve bilinçlendirme faaliyetleri yürütülecektir.
Sorumlu Kurum/Kuruluş: TOB (SYGM)*, Büyükşehir Belediyeleri, Belediyeler, Valilikler
İlgili Kurum/Kuruluş: ÇŞİDB, MEB, SUKi'ler
Uygulama Dönemi: 2026-2028
Gösterge: Gerçekleştirilen eğitim, toplanti, çalıştay vb. faaliyet sayısı

Kaynakça 
Birleşmiş Milletler, (1994). Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi (UNCCD) 14-15 Ekim 1994.https://catalogue.unccd.int/936 UNCCD_ Convention ENG.pd f (Erişim Tarihi: 15/03/2025)
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, (2021) Climate Change 'Biggest Threat Modern Humans Have Ever Faced',World-Renowned Naturalist Tells Security Council, Calls for Greater Global Cooperation.https://press.un.org/en/2021/sc14445.doc.htm (Erişim Tarihi:15/03/2025)
Devlet Su İsleri Genel Müdürlüğü, (2020). Milli Su Politikası Geliştirme Çalışma Raporu. Ankara, Türkiye Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, (2024a). 2023 YilıFaaliyet Raporu.Ankara,Türkiye.https://www.dsi.gov.tr/sayfa/detay/759(Erișim Tarihi:15/03/2025)
Devlet Su İsleri Genel Müdürlüğü (2024b) Sulamada Yapay Zekâ Destekli Otomasyon Çalışmaları Devam Ediyor.https://www.dsi.gov.tr/Haber/Detay/12868?utm source (Erişim Tarihi: 15/03/2025)
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (2025). 2024 Yıli Faaliyet Raporu.https://cdniys.tarimorman.gov.tr/api/File/GetGaleriFile/425/DosyaGaleri/594/dsi 2024 vili faaliyet raporu.pdf (Erișim Tarihi: 15/03/2025)
Dışişleri Bakanlığı (2025). Türkiye'nin Su Politikası.https://www.mfa.gov.tr/turkiye nin-su-politikasi.tr.mfa (Erişim Tarihi: 15/03/2025)
Dünya Bankasi/World Bank, (2022). People using safely managed drinking water services (% of population)https://data.worldbank.org/indicator/SH.H2O.SMDW.ZS (Erişim Tarihi: 15/03/2025)
Dünya Meteoroloji Örgütü/WMO, (2025). 2024 was the hottest year on record, says UN weather agency https://turkiye.un.org/en/287264-2024-was-hottest-yearrecord-says-un-weather-agency (Erişim Tarihi: 15/03/2025)
Dünya Sağlık Örgütü/WHO (2023). Drinking-water https://www.who.int/news-room/factsheets/detail/drinkingwater (Erişim Tarihi: 15/03/2025)
EMDAT, (2025). Uluslararası Afet Veri Tabani İstatistikleri.https://www.emdat.be/ (Erişim Tarihi:15/03/2025)
Gida ve Tarım Örgütü/FAO, (2022). Water-EnergyFood-Ecosystem (WEFE) Nexus to increase food systems resilience to climate change and conflict's cascading effects in the Mediterranean region.https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/f 769264a-1d8e-4f19-a620-b7670febec4c/content (Erişim Tarihi: 13/08/2025)
IPCC, (2007). Climate Change Synthesis Report-2007.https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/02/ar4 syr_fu lreport.pdf (Erişim Tarihi: 13/08/2025
IPCC (2021). Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change.Cambridge University Press.https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/(Erişim Tarihi:13/08/2025)
Kadıoğlu, M. (2008). Kuraklık Kıranı Risk Yönetimi Kadioglu M ve Ozdamar E (editör) 'Afet Zararlarini Azaltmanin Temel ilkeleri' s. 277-300. JICA Türkiye Ofisi Yayinlari No: 2,Ankara.
İstanbul Büvüksehir Beledivesi (2021). İstanbul İklim Değişikliği Eylem Plan . https://cevre.ibb.istanbul/wpcontent/uploads/2022/01/ist_iklim_degisikligi_eylem_plani.p df (Erişim Tarihi: 5/08/2025)
Meteoroloji Genel Müdürlüğü. (2025). 2024 Yilı İklim Değerlendirmesi.Ankara,Türkiye.https://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/yillikiklim/2024-iklimraporu.pdf (Erişim Tarihi: 15/03/2025)
Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü (2016) İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi.Ankara,Türkiye.https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Belgeler/iklim%20de%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Finin%20su%20kaynaklar%C4%B1n a%20etkisi/Iklim NihaiRapor.pdf (Erisim Tarihi: 15/03/2025)
Tarım ve Orman Bakanliğı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü, (2018). İklim Değişikliğinin Kar Erimelerine ve Akımlarına Etkisinin Belirlenmesi Projesi. Ankara, Türkiye.
Tarım ve Orman Bakanlığı (2019). Ulusal Su Planı 20192023.Ankara,Türkiye.https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Belgeler/NHYP%20DE N%C4%BOZ/ULUSAL%20SU%20PLANI.pdf (Erişim Tarihi:15/03/2025)
Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü (2019). Ulusal Kuraklık Yönetimi Strateji Belgesi ve Eylem Plani 2017-2023.Ankara,Türkiye.https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Sayfalar/Detay.aspx?S ayfald=11 (Erişim Tarihi: 15/03/2025)
Tarımsal Araştrmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü(2025). 2024 Yili Birim Faaliyet Raporu. Ankara, Türkiye.https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/Menu/72/FaliyetRaporu (Erişim Tarihi: 15/03/2025)
TÜiK, (2023). Su ve Atksu İstatistikleri, 2022. Ankara,Türkiye. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Su-ve-AtiksuIstatistikleri-2022-49607 (Erişim Tarihi: 15/03/2025)
TÜiK, (2024). TÜiK Veri Portali-Nüfus Projeksiyonları,2023-2100.Ankara,Türkiye.https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=NufusProjeksivonlari-2023-2100-53699 (Erisim Tarihi: 15/03/2025)

Ekler 

Su Yönetiminde Yer Alan Kurum ve Kuruluşlar ile Görevleri**
Kurum/Kuruluş: Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (SBB)
Görevleri: 13 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde tanımlanmıştır.17

Kurum/Kuruluş: Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Görevleri: Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü (ÇYGM) 1 Savılı CBK Madde 103'te tanımlanmıstr.18

Kurum/Kuruluş: Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü 1 Sayıliı CBK Madde 104'te tanımlanmıştır.19

Kurum/Kuruluş: Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü (ÇEM) 1 Sayılı CBK Madde 108/A'da tanımlanmıştır.19

Kurum/Kuruluş: İller Bankası Anonim Şirketi (İLBANK) 6107 sayılı iller Bankası A.Ş. Hakkında Kanun ile tanımlanmıştır.19

Kurum/Kuruluş: İklim Değişikliği Başkanlığı 31643 Sayi ve 29 Ekim 2021 Tarihli Resmî Gazete'de vayımlanan CBK kapsamında görev tanımı yapılmıştır.²20

Kurum/Kuruluş: Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) 4 Sayılı CBK Madde 262'de tanımlanmıştır.21

Kurum/Kuruluş: Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü 1 Sayılı CBK Madde 109'da tanımlanmıştır. 15

Kurum/Kuruluş: Türkiye Çevre Ajansı 7261 Sayılı Kanun kapsamında görev tanımı yapılmıştır.²2

Kurum/Kuruluş: Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü 1 Sayılı CBK Madde 100'de tanımlanmıştır. 19

Kurum/Kuruluş: Belediyeler 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu²³ 5393 Sayılı Kanun'da tanımlanmıştır.²4 Su ve Kanalizasyon İdareleri (SUKi) 2560 Sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında görevleri tanımlanmıştır.²5

Kurum/Kuruluş: il Özel İdareleri 5302 Sayılı İl Özel Idaresi Kanunu kapsamında görevleri tanımlanmıştır.26

Kurum/Kuruluş: Dışişleri Bakanlığı
Görevleri: 6004 Sayılı Kuruluş kanununda Madde 6'da .27 1 Sayılı CBK Madde 143/D'de tanımlanmıştır. 19

Kurum/Kuruluş: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
Görevleri: 1 Sayılı CBK Madde 166'da tanımlanmıştır. 19

Kurum/Kuruluş: İçişleri Bakanlığı
Görevleri: 1 Sayılı CBK Madde 254'te tanımlanmıştr. 19

Kurum/Kuruluş: Kültür ve Turizm Bakanlığı (Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü)

Kurum/Kuruluş: Millî Eğitim Bakanlığı
Görevleri: 1 Sayılı CBK Madde 301'de tanımlanmıştır.19
17 https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/19.5.13.pdf 18 https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/19.5.1.pdf 1 https://www.ilbank.gov.tr/sayfa/kurulus-kanunu 20 https://iklim.gov.tr/db/turkce/menu/idb-kurulus-kararnamesi 20220725110620.pdf 21 https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/19.5.4.pdf 22 https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/12/20201230-10.htm https://mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5216&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=524 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5393&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=525 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2560&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=526 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5302&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=527 https://www.mfa.gov.tr/data/BAKANLIK/Mevzuat/2-kanun.pdf 28 https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/06/20090617-1.htm 

Kurum/Kuruluş: Sağlık Bakanlığı (Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü)
Görevleri: 1 Sayılı CBK Madde 361'de tanımlanmıştır. 19

Kurum/Kuruluş: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Görevleri: 1 Sayılı CBK Madde 385'de tanımlanmıştır. 19

Görevleri: Su Yönetimi Genel Müdürlüğü (SYGM) 1 Sayılı CBK Madde 421'de tanımlanmıştır. 19

Görevleri: Devlet Su işleri Genel Müdürlüğü (DSi)

Görevleri: 4 Sayılı CBK Madde 121'de, 22 6200 Sayılı DSi Kuruluş Kanunu'nda tanımlanmıştır.19

Görevleri: Türkiye Su Enstitüsü (SUEN) 4 Sayılı CBK Madde 470'de tanımlanmıştr. 2

Kurum/Kuruluş: Tarım ve Orman Bakanlığ
Görevleri: Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) 4 Sayılı CBK Madde 792/Z'de tanımlanmıştır. 22

Kurum/Kuruluş: Orman Genel Müdürlüğü (OGM) 4 Sayılı CBK Madde 333'de tanımlanmıştır. 22

Kurum/Kuruluş: Tarım Reformu Genel Müdürlüğü (TRGM) 1 Sayılı CBK Madde 417'de tanımlanmıştır. 19

Kurum/Kuruluş: Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) 1 Sayılı CBK Madde 418'de tanımlanmıştır.

Kurum/Kuruluş: Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü (BSGM) 1 Sayılı CBK Madde 416'da tanımlanmıştır.

Görevleri: Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü 1 Sayılı CBK Madde 414'de tanımlanmıştır.19

Kurum/Kuruluş: Ticaret Bakanlığı
Görevleri: 1 Sayılı CBK Madde 441'de tanımlanmıştır. 19

Kurum/Kuruluş: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜiK) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Görevleri: 5429 Sayılı Kanun ile tanımlanmıştır.²9 3348 Sayılı Kanun kapsamında tanımlanmıştır.30
29 https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5429.pdf 30 https://www.uab.gov.tr/uploads/pages/mevzuat/ec37f3c74200d9d.doc