Anayasa Mahkemesinin 16/10/2019 Tarihli ve E: 2015/62 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2019/14 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2020-01-14

14 Ocak 2020 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 31008
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2015/62 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2019/14

Karar Tarihi: 16/10/2019

I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Anavatan Partisinin 2014 yıli kesin hesabinın incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELI, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Alparslan ALTAN, Celal Mümtaz AKINCI, Erdal TERCAN, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA ve Rıdvan GÜLEÇ'in katılımlarıyla 26/5/2016 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Anavatan Partisinin 2014 yıli kesin hesabinın incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Anavatan Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2014 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarınıiçeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayıli Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kurallari, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerde Partinin 2014 yil gelirler toplamının 41.027,00 TL, giderler toplamının 38.741,54 TL olduğu anlaşılmaktadır.
5. Partinin 2014 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2014 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmiştır.


A. Gelirlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Gelirleri 
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 19.750,00 TL olup bunun tamami bağis gelirlerinden oluşmaktadır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri 
8. Partinin 2014 yılında il örgütlerine ilişkin gelirleri toplamı 21.227,00 TL olup bunun tamamı bağış gelirlerinden oluşmaktadır.

9. İl örgütlerinin 2014 yılı kesin hesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin Íncelenmesi 
1. Genel Merkez Giderleri 
10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 19.654,54 TL olup bunun 848,25 TL'si haberleşme giderlerinden, 293,76 TL'si kırtasiye giderlerinden, 473,28 TL'si haberleşme giderlerinden, 70 TL'si taşima giderlerinden, 140 TL'si seyahat giderlerinden, 17.000,00TL'si kira giderlerinden, 29,25 TL'si bakım ve onarım giderlerinden ve 800 TL'si isinma giderlerinden oluşmaktadır.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayitları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede aşağıda belirtilen dışındaki giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır:
Partiye gönderilen yazıyla 2014 yılı işletme defterinde kayıtlı olan ve ayrıntısıaşağıdaki tabloda verilen toplam 3.500,00 TL tutarındaki harcamaya ait fatura veya fatura yerine geçen belgenin gönderilmesi istenmiştir.

Yevmiye Tarihi: 27.6.2014
Açıklama: Barcelo Ankara Altinel (5.7.2014 tarihli toplantı bedeli)
Tutar: 750,00 TL

Yevmiye Tarihi: 21.7.2014
Açıklama: Barcelo Ankara Altinel (24.7.2014 tarihli toplanti bedeli)
Tutar: 400,00 TL

Yevmiye Tarihi: 10.9.2014
Açıklama: Barcelo Ankara Altinel (20.9.2014 tarihli toplanti bedeli)
Tutar: 1.050,00 TL

Yevmiye Tarihi: 30.10.2014
Açıklama: Barcelo Ankara Altinel (1.11.2014 tarihli toplantı bedeli)
Tutar: 1.300,00 TL

Açıklama: Toplam
Tutar: 3.500,00 TL
Parti tarafindan anılan yazıya verilen cevapta söz konusu ödemelerin sözleşme karşılığı nakden yapıldığı belirtilmiştir.


2820 sayılı Kanun'un 74. maddesinin altıncı fikrasında "Siyasi partiler harcamalarinı fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerin temin edilmesinin mümkün olmadığı hallerde harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik ederler. Ancak kaybolma, yırtilma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilmediği hallerde, fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerden alınacak tasdikli örnekleri kullanılabilir", 75. maddesinin dördüncü fikrasında “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir" ve 76.maddesinin son fikrasında "Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlıği, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irat kaydedilir" denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince siyasi partiler harcamalarını fatura,fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerin temin edilmesinin mümkün olmadığı hâllerde harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik etmek zorundadırlar. Ayrıca kaybolma, yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilmediği hâllerde de fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerden alınacak tasdikli örneklerin kullanılması gerektiği ilgili Kanun maddesinde ifade edilmiştir. Yapılan incelemede ise gönderilen belgeler içinde 3.500,00 TL tutarında gidere ilişkin fatura, fatura yerine geçen belge veya harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip herhangi bir tevsik edici belgenin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Buna göre Genel Merkez kesin hesabında gösterilen ve tevsik edilmeyen 3.500,00TL gider karşılığı Parti mal varlığının Hazineye irat kaydedilmesi gerekir.
2. İl Örgütleri Giderleri 
12. Partinin 2014 yılında il örgütlerine ilişkin giderler toplamı 19.087.00 TL olup bunun 1.517,00 TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden, 5.715,00 TL'si kirtasiye giderlerinden, 1.162,00 TL'si haberleşme giderlerinden, 2.606,00 TL'si seyahat giderlerinden,6.900,00 TL'si kira giderlerinden, 311,00 TL'si bakim ve onarım giderlerinden ve 876,00TL'si isınma giderlerinden oluşmaktadır.

13. İl örgütlerinin 2014 yılı kesin hesap çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarinın Íncelenmesi 
14. Partinin 2014 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapilan incelemede herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Anavatan Partisinin 2014 yıli kesin hesabınin incelenmesi sonucunda;

A. Kanun'a uygun olmayan 3.500,00 TL gider karşılığı Parti mal varlığının 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayıli Siyasi Partiler Kanunu'nun 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineye irat kaydedilmesine,
B. Partinin 2014 yılı kesin hesabında gösterilen 41.027,00 TL gelir ve 38.741,54 TL giderin Hazineye irat kaydedilen dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğuna,
16/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Engin YILDIRIM Hasan Tahsin GÖKCAN 
Üye Üye Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Recep KÖMÜRCÜBurhan ÜSTÜN 
Üye Üye Üye Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL 
Üye Üye Üye M. Emin KUZ Kadir ÖZKAYA Rıdvan GÜLEÇ
Üye Recai AKYEL 
Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Üye Yıldız SEFERİNOĞLU 
Üye Selahaddin MENTEŞ