Anayasa Mahkemesinin 10/9/2020 Tarihli ve E: 2016/61 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2020/35 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2020-10-28

28 Ekim 2020 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31288
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2016/61 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2020/35

Karar Tarihi: 10/9/2020


I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Adalet ve Kalkınma Partisinin 2015 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELI, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ'in katılımlarıyla 31/5/2017 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantisında;
2. Adalet ve Kalkınma Partisinin 2015 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Adalet ve Kalkınma Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2015 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafindan Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıi Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerde Partinin 2015 yılıgelirler toplamının 541.912.746,48 TL, bir önceki yıldan devreden nakit ve alacaklar toplamının 38.291.106,89 TL, yil sonundaki borç toplamının 57.367.115,63 TL; giderler toplamının 598.197.658,23 TL, geçen yıldan kalan borç ödemeleri toplamının 23.253.698,15TL ve gelecek yıla devreden nakit ve alacaklar toplamının 16.119.612,62 TL olduğu anlaşılmaktadır.


5. Partinin 2015 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2015 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A. Gelirlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Gelirleri 
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 355.590.708,01 TL olup bunun 9.460.623,63 TL'si mal varlığı gelirlerinden, 297.980.095,00 TL'si devlet yardımlarından,39.141.064,73 TL'si aday adaylığı özel aidatlarından, 8.614.111,25 TL'si bağış ve yardımlardan ve 394.813,40 TL'si diğer gelirlerden oluşmaktadır.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayitları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. İl Örgütleri Gelirleri 
8. Partinin 2015 yılında il örgütlerine ilişkin gelirleri toplamı 186.322.038,47 TL olup bunun 119.457,10 TL'si üye giriş aidatından, 4.711.123,09 TL'si üye yıllık aidatından,263.520,50 TL'si satış gelirlerinden, 117.619.986,47 TL'si genel merkez yardımlarından,37.509,54 mal varlığı gelirlerinden, 54.541.439,57 TL'si bağış gelirlerinden ve 9.029.002,20TL'si diğer gelirlerden oluşmaktadır.

9. Parti il örgütlerinin 2015 yılı kesin hesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmiştır.

B. Giderlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Giderleri 
10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 413.991.335,52 TL olup bunun 15.968.908,97 TL'si personel giderlerinden, 2.720.535,82 TL'si kira giderlerinden,1.929.841,28 TL'si haberleşme giderlerinden, 632.603,41 TL'si basılı kâğıt, kırtasiye ve diğer giderlerden, 2.767.380,61 TL'si isitma aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 1.248.321,49TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden, 117.619.986,47 TL'si teşkilata yardım giderlerinden,2.490.138,39 TL'si seyahat giderlerinden, 690.620,50 TL'si taşıma vasita giderlerinden,17.006.952,16 TL'si basın yayın ve tanıtim giderlerinden, 418.446,81 TL'si vergi, sigorta,noter ve mahkeme giderlerinden, 74.525,56 TL'si gelir getirici malzeme giderlerinden,236.024.600,69 TL'si seçim giderlerinden ve 14.398.473,36 TL'si diğer giderlerden oluşmaktadır.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayitları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.


2. İl Örgütleri Giderleri 
12. Partinin 2015 yılında il örgütlerine ilişkin giderler toplamı 184.206.322,71 TL olup bunun 9.441.767,20 TL'si personel giderlerinden, 14.145.784,19 TL'si kira giderlerinden, 8.780.609,12 TL'si haberleşme giderlerinden, 3.970.950,48 TL'si basılı kâğit,kirtasiye ve diğer giderlerinden, 6.906.559,55 TL'si isitma, aydınlatma, temizlik giderlerinden, 31.146.299,77 TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden, 8.360.131,41 TL'si teşkilata yardım giderlerinden, 3.629.119,91 TL'si seyahat giderlerinden, 7.955.831,85 TL'si taşima ve vasıta giderlerinden, 9.554.366,66 TL'si basın yayın ve tanıtım giderlerinden,5.404.776,79 TL'si vergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 2.094.542,36 TL'si gelir getirici malzeme giderlerinden, 63.060.307,33 TL'si seçim giderlerinden ve 9.755.276,09TL'si diğer giderlerden oluşmaktadır.

13. Parti il örgütlerinin 2015 yılı kesin hesap çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarinın Íncelenmesi 
14. Partinin 2015 yilı defter ve belgeleri üzerinde yapilan incelemede 5.072.583,69TL tutarında taşınır mal, menkul kıymet ve telif hakkı ediniminin olduğu anlaşılmıştır.
15. Yapılan incelemede Partinin 2015 yılı içinde gerçekleştirdiği 5.072.583,69 TL tutarındaki taşınır mal, menkul kiymet ve telif hakkı ediniminin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu tespit edilmiştir.

IV. SONUÇ
Adalet ve Kalkınma Partisinin 2015 yıli kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
Partinin 2015 yilı kesin hesabında gösterilen 541.912.746,48 TL gelir,38.291.106,89 TL bir önceki yıldan devreden nakit ve alacaklar ve 57.367.115,63 TL y1l sonundaki borç toplamı ile 598.197.658,23 TL gider, 23.253.698,15 TL geçen yıldan kalan borç ödemeleri ve 16.119.612,62 TL gelecek yıla devreden nakit ve alacaklar toplamının ve yıl içinde gerçekleşen 5.072.583,69 TL tutarındaki taşınır mal, menkul kıymet ve telif hakkıediniminin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna 10/9/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan Zühtü ARSLAN 
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 
Başkanvekili Kadir ÖZKAYA 

Üye Üye Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Engin YILDIRIM 
Üye Üye Üye Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL 
Üye Üye Üye M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU 
Üye Üye Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI