Anayasa Mahkemesinin 7/10/2021 Tarihli ve 2018/13952 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-12-31

31 Aralık 2021 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31706
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
İKİNCİ BÖLÜM  KARAR 
A.C.K. VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/13952Karar Tarihi : 7/10/2021
Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Heysem KOCAÇİNAR Başvurucular : J. A.C.K.
2. M.K.
3. S.Ü.Y.
4. Ü.A.
5. Ü.K.
Başvurucular Vekili : Av. Fatih Cenk CANPOLAT 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
I. Başvuru, ipotek bedelinin güncellenmiş değerinin ödenmesi isteğinin reddi nedeniyle mülkiyet hakkıın ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 7/5/2018 tarihinde yapıłmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapıłmasına karar veriłmiştir.

6.Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR 
7.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucular 31/12/1994 tarihinde ölen H.K.nın mirasçılarıdır. Başvurucular murisi, maliki olduğu 10 parsel sayıłı arsa niteliğindeki taşınmazı 23/10/1984 tarihinde tapuda yapilan resmi senetle 3.500.000 TL'ye (eski TL) G.D.ye satmiştir. Resmî senette satişbedelinin ödenmediği, teminat olarak 15/4/1985 vadeli ve 3.500.000 TL bedelli ipoteğin satieı lehine tesis edildiği şerhi bulunmaktadır.

9.  Aħcı G.D. 11/9/2007 tarihinde ölmüş; geriye mirasçı olarak N.D., M.D. ve S.D.kalmıştir.

A.İcra Takip Süreei 
10. G.D.nin mirasçıları 15/6/2012 tarihli dilekçe ile 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayıh İcra ve İflas Kanunu'nun 153. maddesi uyarınca bedeli karşılığında ipoteğin çözülmesi talebiyle icra dairesine başvuruda bulunmuştur.

11. İcra Müdürlüğü bu talep üzerine başvuruculara ihtarname göndermiştir.Başvurucular 4/3/2013 tarihłi dilekçe ile satış bedeli kendilerine ödenmediğinden ipoteğin kaldırılması isteğine itiraz etmiştir.

12. G.D.nin mirasçıları ipotek ałacaklısı ofan başvurucuların parayı almaktan ve ipoteği çözmekten imtina etmesi nedeniyle mahkemeye başvurarak depo edilen bedel karşılığında ipoteğin çözülmesini talep etmiştir.

13. Bakırköy 2. İcra Hukuk Mahkemesi 23/9/2013 tarihli kararla ipoteğin çözülmesine karar vermiştir.

14. Hüküm, başvurucular tarafndan temyiz edilmiştir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi makbut bir sebep ileri sürerek ipoteğin çözülmesine itiraz edildiğinden davanın reddine karar verilmek üzere 31/10/2014 tarihinde hükmü bozmuştur.

15. Bakırköy 2. İera Hukuk Mahkemesi 25/2/2015 tarihinde bozma doğrultusunda davanın reddine karar vermiştir.

B.Bireysel Başvuruya Konu Dava Süreci 
t6. Başvurucular 24/2/2015 taríhli dava dilekçesiyle 10 parsel sayılı taşınmazın babaları adına kayıthı iken 23/10/1984 tarihinde G.D.ye resmî senetle satldığınu ancak satışantnda bedel ödenmediğinden murisleri lehine 3,5 Tl. bedelle ipotek tesis edildiğini bildirmiştir. Başvurucular aradan 28 yıl gibi uzun bir zaman geçmesine rağmen satışbedelinin kendilerine ödenmediğini ve hâl böyle iken G.D.nin mirasçılarının hakkaniyete aykın biçimde 35 TL gibi oldukça düşük bir bedelle ipoteğin çözülmesi tafebinde bulunduklarını ileri sürmüştür. Başvuruculara göre ipotek bedeli arsanın güncel değeri ve Amerikan doları üzerinden günümüze uyarlanarak kendilerine ödenmefidir.
17. Başvurucular 20/3/2015 tarihłi dilekçe ife davanın harca esas değerini 30.000TL olarak bildirmiş ve bu değer üzerinden harç yatırmiştır.

18. G.D.nin mirasçıları 27/3/2015 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesiyle ipotek bedelinin güncel değeri ile ödenmesine ilişkin isteğin haksız olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiş ve karşı dava olarak -bedeli iera dairesine depo ettiklerinden- ipoteğin çözülmesine karar verilmesini istemiştir.


19. Bakırköy 7. Asliye Hukuk Mahkemesi (Mahkeme) 9/5/2017 tarihli kararla başvurucuların ipotek bedelinin güncel değeri ile ödenmesi isteğinin reddine ve başvurucular aleyhine açılan ipoteğin çözülmesi istekli davanın kabulüne karar vermiştir. Mahkemeye göre 23/10/1984 tarihli resmî senette açıkça belirtildiği üzere satış bedeli 3,5 TL olup bu borcun õdenmesini temin amacıyla başvurucular murisi lehine kesin borç ipoteği tesis edilmiştir. Hâl bõyle iken borçlulardan N.D. 19/6/2012 tarihinde icra dosyasına 35 TL depo etmiş olup bu miktar, bilirkişi tarafindan ayrıntılı ve seçenekli olarak tespit edilen ana para, faiz ve masrafları karşılamaktadır.

20. Başvurucular hükme karşı istinaf talebinde bulunmuştur. İstanbul Böłge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi (BAM) 28/9/2017 tarihinde başvurucuların istinaf isteğinin esastan reddine temyiz yolu açık olmak üzere karar vermiştir.

21. Başvurucular, BAM kararını temyiz etmiştir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 12/2/2018 tarihli kararla başvurucuların 33,80 TL olarak gösterdiği dava değerinin karar tarihi itibarıyla geçerli olan 41,530 TL temyiz sınırının altında olduğunu belirterek temyiz isteğini reddetmiştir.

22,Nihai karar 5/4/2018 tarihinde başvuruculara tebliğ edilmiştir.
23.Başvurucular 7/5/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
1. Kanun Hökümleri 
24.22/11/2001 tarihli ve 4721 sàyılı Türk Medeni Kanunu'nun 881. maddesinin (1)numaralı fikrası şöyledir:
“Hálen mevcut olan veya henüz doğmamış olmakla beraber doğması kesin veya olası bulunan herħangi bir alacak, ipotekle güvence altina almabilir.
25.4721 sayılı Kanun'un 883. maddesinin birinci fikrası şöyledir;
“Alacak sona erince ipotekli taşımazın maliki, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesint isteyebilir."
26.4721 sayılı Kanun'un 875. maddesi şöyledir:
“Taşımaz rehninin alacaklıya sağladığı givencenin kapsamıma şunlar girer:
1. Ana para,
2. Takip giderleri ve gecikme faizi,
3. Iflásın açıldīğı veya rehnin paraya çevrilmesinin istendiği tarihe kadar muaccel olmuş üç yıllık faiz ile son vadeden başlayarak işleyen faiz.


Daha önce belírlenmiş olan faiz oran, sonradan gelen alacaktiların zararıa olarak artirilamaz."
27.2004 sayıl Kanun'un 148. maddesi şöyledir:
"Taşınınaz ipotek alocaklısı. yetkili veya taşımazın bułunduğu yer icra dairesine elindeki ipotek belgesinin akit tablosumun tapu idaresince verilmiş resmi hir örneğini ibrazla alacağı miktarını bildírir ve 58 inci maddeye göre takip talebinde bułunur."
28.2004 sayıhı Kanun'un 153. maddesinin birinei fikrası şöyledir:
"Ipotekle temin edilmiş ve vadesi gelmiş bir alacuğın borçlusu icra dairesine müracaatla alacakłisınn gaip ve yerleşim yerinin meçhul bulunduğunu veya borcu almaktun ve ipoteği çözmekten imtina ettiğini beyan ederse icra dairesi on beş gün içinde daireye gelerek paravı almasın ve ipoteği çözmesini alacaklya usulüne göre tebliğ eder.Alacaklı bu müddet içinde gelmediği veya gelipte kumunen makhul bir sebep beyan etmeksizin parayı abmaktan ve ipoteği çözmekten imtina eylediği takdirde borçlu borcunu icra dairesine tamamiyle yatirirsa icra mahkemesi verilen paranın alacaklı namına hifzino ve ipotek kaydımın terkinine karar verir. Bu karar tapu doiresine tehliğ edilerek ipotekli taşınmazın sicilline geçirilir."
2. Yargıtay Kararları
29. Yargitay 14. Hukuk Dairesinin 5/11/2019 tarihli ve E.2016/11459, K.2019/7275sayılı kararınin ilgili kısmi şöyledir:
"::
Davacilar vekili, davaciları murisi M.A.'nin 17.12.2010 tarihinde vefat ettiğini.murisin 42 parselde kayıtlı 6.350 m² alanlı taşmnmazı 03.11.1972 turihinde 65.000,00TL.bedelle davalıya sattığıni. 20.000,00TL'nin peşin ödendiğini, kalan 45.000 TL rehin bedelli davalıya satığın, davałmın aylık 2.500 TL olarak düzenli ödeme yapması gerektiğini ancak ödemelerin yapılmadığım, bunun üzerine mirasçı davacıların 45.000TL'nin günümüz rayici olan 111.117,00TL üzerinden K. Icra Müdürlüğümün 2012/1869 Esas sayıh takip dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlattıklarım, daha sonra davalının davacilar lehine tesis edilen ipoteğin kaldırilması için IIK'nn 153. maddesi uyarmca K.İcra Müdürlüğünün 2012/1956 Esas saylı takip dosyası ile 421,76T1. üzerinden icra takibi başłatildığıi. davacıara muhtira çıkartildiğı, bu rakamın gümún koşullarında uygun olmadığın, davalmın böyłelikle davacılor aleyhine sebepsiz zenginleştiğini, zira eski 45.000TL'nin şimdi 45,00TL olduğunu bunun kabul edilemeyeceğini belirterek davacilarım mağduriyetinin giderilmesi açısındon bahse konu taşınmazın davaliı adına olan tapu kaydın iptali ile davacılar adına kaynt ve tescilini, olmadığı takdirde 111.117,00TL'nin faiz ve ferileri ile birlikte ödenmesini, davalı tarafin icra maħkemelerinde açılacak olan olası ipoteğin kaldırilması davasma vónelik ara kararı ile ihtiyati tedbir verilmesini,yargilama giderleri ile avukatlık ücretinin davaliya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiștir.

.
Mahkemece, davann kismen kabulü ile; davacı tarafin tapu iptali tescil isteminin reddine, 33,93TL, nin dava tarihi olan 13/04/2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı taraftan taħsili ile davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.


I- Yapilan yargilamaya, topłonan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davacilar vekilinin aşağıdaki bendin kopsaını dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir."
30. Yargitay 14. Hukuk Dairesinin 19/12/2017 tarihli ve E.2017/1490, K.2017/9505sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:
"Bu itibarla. 136.000 TL. ipotek bedelinin herhongi bir gúncelleme yaplmadan,yukaruda belirtilen ilkeler doğrultusunda ipotek akit tablosunda bila faiz 1 yıl müddette 136.000TL üzerinden ipotek konulduğu anlaşıldığıdan 07.10.1978 tarihinden itibaren dava tarihine kadar yasal faizi ile birlikte ulaşacağı değerin depo eutirilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken güncelleştiritmiş ipotek bedetinin depo ettirilerek davanın kabulüne karar veribnesi doğru görülmemiş, bu sebeple kararı bozulmasıgerekmiştir."
B. Uluslararası Hukuk 
. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
31. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne (Sözleşme) ek 1 No.lu Protokol'ün "Mülkiyetin korunması" kenar başlkłı 1. maddesinin ilgili kısmı şöyłedir:
"Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazliğına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir.
":.

2. Avrupa Insan Hakları Mahkemesi Kararları
32. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AiHM) göre Sözleşme'ye ek 1 No.lu Protokol'ün 1. maddesinin temel amaci, devlet tarafindan mülkiyet hakkına yapılan baksız müdahalelere karşı kişinin korunmasını sağlamaktır. Sözleşme'nin 1. maddesi uyarınca her taraf devlet "kendi yetki alanı içinde bulunan herkesin, Sözleşme'de tanımlanan hakları ve özgürlüklerden yararlanmalarını sağlama" yükümlülüğü altındadır. Bu genel nitelikli görevin yerine getirilmesi, Sözleşme ile güvence altına alınan hakların etkili bir biçimde uygulanmasını sağlamak için bazı pozitif yükümlülükler getirmektedir (Ališić ve diğerleri/Bosna Hersek, Hırvatistan, Srbistan, Slovenya ve Makedonya Cumhuriyeti [BD],B. No: 60642/08, 16/7/2014, § 100; Sovtransavto Holding/Ukrayna, B. No: 48553/99,25/7/2002, § 96).

33. AiHM, Sözleşme'ye ek 1 No.lu Protokol'ün 1. maddesinin devletin doğrudan müdahalesinin söz konusu olmadığı, özel kişiler arasındaki uyuşmazlıklar yönünden de -belirli durumlarda- mülkiyet hakkının korunması için gerekli tedbirleri alma yükümlülüğüiçerdiğini kabul etmektedir, Pozitif yükümlülükleri çerçevesinde devlctin -özel kişiler arasımülkiyet ilişkileri bakımından olsa bile- kişilerin mülkiyet haklarına yapılacak keyfi müdahalelere karşı hukuksal bir koruma sağlaması gerekmektedir. Bu bağlamda devlet,Šzellikle tarafların mülkiyet hakkına ilişkin uyuşmazhklar yönünden gerekli usule ilişkin güvenceleri sunan etkin bir yargısal mekanizma oluşturma yükümlülüğü altındadır. Bu 

çerçevede oluşturulan yargı yollarında ulusal mahkemeler de iç hukukta yer alan ilgili kanunlar ışığında makuł ve adil bir biçimde mülkiyet uyuşmazłıklarını çözmek durumundadır. AlHM, bu gerekliliğin sağlanıp sağlanmadığıni değerlendirirken uygulanan usulün bütününü incelemektedir (Sovtransavto Holding/Ukrayna, §96; Fuklev/Ukrayna, B.No: 7l186/01, 7/6/2005, §§ 90, 91; Kotov/Rusya [BD], B. No: 54522/00, 3/4/2012, § 112;Anheuser-Busch Inc./Portekiz [BD], B. No: 73049/01, 11/1/2007, §§82-87; Capital Bank AD/Bulgoristan, B. No: 49429/99, 24/1 1/2005, § 134; Kushoglu/Bulgaristan, B. No:48191/99, 10/5/2007, § 47).

34. Bununla birlikte AlHM iç hukukun yorumlanması ve uygulanması konusundaki görevinin sınirl olduğunu, ulusal mahkemelerin hukuk kurallarının yorumlanmasıbakımından sahip oldukları takdir hakkına açık bir keyfilik veya bariz takdir hatasıiçermedikçe karışamayacağını belirtmektedir (Anheuser-Busch Inc./Portekiz, § 83).
35. Diğer taraftan AÍHM, her ne kadar Sözleşme'ye ck 1 No.Ju Protokol'ün 1.maddesinde açık olarak usule ilişkin güvencelerden söz edilmese de bu maddenin keyfi müdahalelerden korunmak amacıyla mülkiyet hakkına yapılan müdahalelerin kanun dışı veya keyfī ya da makul olmayan şekilde uygulandığına ilişkin savunına ve itirazların sorumlu makamlar önünde etkin bir biçimde ortaya konabilme olanağınun tanınması güvencesini kapsadığını belirtmektedir. Bu değerlendirme ise uygulanan sürecin bütününe bakılarak yapılmalıdır (4GOSI/Birleşik Krallık, B. No: 9118/80, 24/10/1986, § 60; Jokela/Finlandiya,B. No: 28856/95, 21/5/2002, § 45).

36. AiHM ayrıca usule ilişkin güvencelerin özel kişiler arasında ihtilaf oluşturan mülkiyet hakkı ile ilgili meseleler yanında taraflardan birinin devlet olması durumunda da geçerli olduğunu belirtmiştir (Plechanow/Polonya, B. No: 22279/04, 7/7/2009, § 100). Bu bağlamda mülkiyet hakkının korunmasına dair usule ilişkin güvenceler kapsamında mahkeme kararlarınun ilgili ve yeterli bir gerekçeye sahip ołması gerektiğine değinmiştir. AiħM'e göre bu zorunlutuk davacinin her iddiasına ayrıntıli cevap verilmesi anlamına gelmemekle birlikte en azından mülk sahibinin esasa ilişkin temel iddia ve itirazlan yargıłama makamlarınca yapilacak dikkatli ve özenli bir inceleme sonucunda karşıanmalıdır (Gereksar ve diğerleri/Türkiye, B. No: 34764/05, 34786/05, 34800/05, 34811/05, 1/2/201 [, § 54).
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
37. Anayasa Mahkemesinin 7/10/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A.Başvurucularm İddiaları
38. Başvurucular, satış bedelinin ödenmemesi üzerine murisleri adına 23/10/1984tarihinde tescil edilen 3,5 TL bedelli ipoteğin güncel değeri belirlenneden ana para, faiz ve masraflar karşılığı olarak toplam 35 TL üzerinden çözüłmesine karar veriłdiğini bildirmiştir.Başvuruculara göre aradan geçen 28 yil nedeniyle ipotek bedelinin güncellenmesigerekli olup Mahkemenin bu yola başvurmamast nedeniyle borcunu ödemeyen borçlular hatalıdavranışlarından menfaat temin etmiştir. Başvurucular ayrıca ipoteğin güncel değerinin tespiti için talep ettikleri yeni bilirkişi incelemesinin gerekçesiz olarak reddedildiğini, hukuka aykırı olduğuna inandıkları karara karşı temyiz yoluna gittiklerini ancak Yargitayın belirsiz alacak davasina ve 30.0oo TL üzerinden harç yatırılmış olmasına rağmen ilk dava dilekçesindeki 33,80 TL' yi dava değeri olarak kabul etmek suretiyle temyiz isteğinin usulden reddine karar verdiğini belirterek adil yargıłanma hakkı ile mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


B. Değerlendirme 
39. Anayasa'nın "Mülkiyet hakkı" kenar başlıklı 35. maddesi şöyledir:
“Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir.
Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilír.
Mülkiyet hakkınım kullambması toplum yararına aykarı olamaz."
40. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağłı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisì takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucular, adit yargilanma hakki kapsamındaki gerekçeli karar hakkı ve hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüşse de başvurucuların iddialarının özünü 23/t0/1984 tarihli ipoteğe konu bedelin aradan geçen uzun zaman diliminde uğramış olduğu değer kaybının karşılanmamasıolduğundan şikäyetlerinin bütün hâlde mülkiyet hakkının ihlali iddiası kapsamında incelenmesi uygun görülmüştür.

1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
41. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargilama Usutleri Hakkında Kanun'un 47. maddesinin (5) numaralı fikrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64. maddesinin (1) numaralı fikrası gereği, başvuru yollarının tüketildiğì,başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde bireysel başvuru yapılması gerekir.

42.Anayasa Mahkemesinin kararlarındakesin niteliktekikararların öğrenilmesinden itibaren bireysel başvuru süresinin başlayacağı, bu nitelikteki kararlara karşıkanun yołuna başvurulmasının bireysel başvuru süresine bir etkisi bulunmadığı belirtilmiştir (Nesin Kayserilioğlu, B. No; 2012/613, 13/6/2013, § 17).

43. Usul hükümlerine göre mahkeme kararlarının hüküm kısmında kanun yolu ve süresinin belirtilmesi zorunluluğu, tarafların karara karşı Öngörülen kanun yolunu etkili ve işlevsel bir şekilde kullanmalar açısından önem arz etmektedir (S.K., B. No: 2015/2438,19/4/2018, § 43).

44. Mahkemenin ipoteğin fekkine ilişkin kararına yönelik istinaf isteği BAM tarafindan 28/9/2017 tarihinde reddedilmiş ise de BAM kararmda verilen hükme karşıtemyiz yolunun açık olduğu belirtilmiştir. Başvurucular da bu karar üzerine iki haftahk süre içinde temyiz yoluna başvurmuş ancak temyiz istekleri, inceleme tarilinde geçerli olan 41.530 TLlik sınırın altında bulunduğundan Daire tarafindan reddedilmiştir. Bu itibarla istinaf incelemesi sonucunda verilen karar dava değeri itibarıyla usuł hükümlerine göre kesin olmakla birlikte başvurucuların temyiz yoluna gitmesinde bu kararın etkisi yadsınamaz.Başvurucułar BAM kararında açıkça belirtilen bu yola müracaat etmiş ve Yargıtayın karanısonrasında bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucuların Yargıtay kararına göre otuz günlük süre içinde bireysel başvuruda bulundukları da nazara alındığında bireysel başvuru süresinin BAM'ın kesin nitelikli kararı ile başlatılmasıın başvurucular yönünden öngörülemez, ağır sonuçlar doğuracağı da açık olup bireysel başvurunun süresinde yapıldığuın kabulü gereklidir (benzer nitelikteki karar için bkz. Esat İnevi, B. No:2015/11677, § 26).


45. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bułunmadığı anlaşılan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabuł edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir,
2. Esas Yönünden 
a. Mülkün Varlığı
46. Anayasa'nın 35. maddesiyle güvenceye bağlanan mülkiyet hakki, ekonomik değer ifade eden ve parayla değerlendirilebilen her türlü mal varlığı hakkını kapsamaktadır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, § 20). Bu bağlamda mülk olarak değerlendirilmesi gerektiğinde kuşku bulunmayan menkuł ve gayrimenkul mallar ile bunların üzerinde tesis edilen sınırfı ayni hakların ve fikrî hakların yanı sıra icrası kabil olan her türlü alacak da mülkiyet hakkmın kapsamına dâbildir (Mahmut Duran ve diğerleri, B. No: 2014/11441,1/2/2017, § 60).

47. Somut olayda başvuruculara murislerinden intikal eden ipotek alacağ; 4721sayit Kanun'da düzenlenmiş; gayrimenkuller üzerinde etkisini doğuran, resmî senede bağłanmış kesin ve iera edilebilir nitelikte bir alacak hakkı içerdiğinden maddi bir değer ifade ettiği tartışmasızdır. Bu çerçevede başvurucuların 35. madde kapsamında korunması gereken bir menfaatinin bulunduğu açıktır.

b. Genel İlkeler 
48. Anayasa'nın 35. maddesinin birinci fikrasında "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sohiptir." denilmek suretiyle mülkiyet hakkı güvenceye bağlanmıştır. Bu maddede bir temel hak olarak güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkının gerçekten ve etkili bir şekilde korunabilmesi yalnızca devletin müdahaleden kaçınmasına bağlı değildir.Anayasa'nın 5. ve 35. maddeleri uyarınca devletin mülkiyet hakkının korunmasına ilişkin pozitif yükümlülükleri de bulunmaktadır. Bu pozitif yükümlüłükler, kimi durumlarda özel kişiler arasındaki uyuşmazlıklar da dâhil olmak üzere mülkiyet hakkının korunması için belirli tedbirlerin ahınmasını gerektirımektedir (Türkiye Emekliler Derneği, B. No: 2012/1035,17/7/2014, §§ 34-38; Eyyüp Boynukara, B. No: 2013/7842, 17/2/2016, §§ 39-41).
49. Devletin pozitif yükümlülükleri, mülkiyet hakkıa yapılan müdahalelere karşıusule ilişkin güvenceleri sunan, yargisal yolları da içeren etkili hukuksaf bir çerçeve oluşturma ve oluşturulan bu hukuksal çerçeve kapsamında yargısal ve idari makamların bireylerin özel kişiłerle olan uyuşmazhıklarıda etkili ve adil bir karar vermesini temin etme sorumluluklarımı da içermektedir (Selahattin Turan, B. No: 2014/[ 1410, 22/6/2017, § 41).
50. Başvuru konusu olayda özel kişiler arasındaki borç ilişkisi nedeniyle alacakhının alacağının Ödenmesinin teminat altına alınması amacıyla borçlulara ait taşınmaz üzerinde tarafların rizasıyla ipotek hakkı tesis edilmiştir. Borçlunun ipotek bedelini taraflarca belirlenen zaman içinde ödememesi nedeniyle ipoteğin kaldırılması için ödenecek miktar hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır. Buna göre başvurucuların mülkiyet hakkıa yönelik olarak kamu makamlarınca doğrudan yapılan bir müdahale meveut değildir.Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi daha önce pek çok kararında kimi durumlarda özel kişiler arasındaki uyuşmazlıklarda dahi devlete düşen pozitif yükümlülükler olduğunu kabul etmiştir (Türkiye Emekliler Derneği, § 34; Eyyüp Boynukara, B. No: 2013/7842, 17/2/2016,§§ 39-41; Osmanoğlu Inşaat Eğitim Gida Temizlik Hizmetleri A.Ş, B. No: 2014/8649,15/2/2017, § 44; Selahattin Turan, §§ 36-41).


c. İlkelerin Olaya Uygulanması
51. Somut olayda başvurucular murisi lehine 23/10/1984 tarihinde tesis edilen ipotek şerhi, borçlufardan N.D.nin ana para borcu, faiz ve masraflardan oluşan miktarı iera dairesinde başvurucular adına depo etmesi nedeniyle mahkemece yapilan yargilama sonucunda kaldırılmıştır. Başvurucular ipoteğin tesisinden 28 yıl sonra yapılan ödemenin -paranın enflasyon karşısında uğradığı değer kayhı nedeniyle- alacaklarını karşılamadığınıiddia etmektedir. Başvurucular 2012 yıh itibarıyla 35 TL tutarındaki ödemeyi kabul etmemiştir. Buna göre başvurucuların mülkiyet hakkına doğrudan kamu makamlarınca yapılan herhangi bir müdahale söz konusu değildir. Ancak mülkiyet hakkına yönelik müdahale özel kişiler tarafindan gerçekieşse dahi devletin pozitif yükümlülükleri çerçevesinde mülkiyet hakkının korunması için gerekli idari ve adli tedbirleri almasıgerekmektedir. Bu sebeple başvuruya konu olayda devletin mülkiyet hakkıın korunmasına ilişkin pozitif yükümlütüklerinin yerine getirilip getirilmediğinin değerlendirilmesi gerekir.
52. Bu kapsamda taraflar arasındaki hukuki ilişkinin nitcliği ve mülkiyetin özel kişilerden gelen müdahaleler yönünden korunması için gerekli hukuki mekanizmaların oluşturulup oluşturulmadiğı incelenmelidir. İpotek, bir alacağın ödenmesine güvence teşkil eden ve borcun ödenmemesi hâlinde alacaklıya ipotekli taşınmazı sattırıp alacağına kavuşması imkânını veren bir rehin türüdür. 2004 sayılı Kanun'un 148. maddesinde ipotek ile teminat altına alınan bir borcun ödenmemesi hâlinde alacaklınin ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla borçlu hakkında takip başłatabileceği açıkça düzenlenmiştir. Somut olayda başvurucular murisi lehine tesis edilen ipoteğin vadesi 15/4/1985 tarihidir. Bu tarihten itibaren başvurucular ve öncesinde murislerinin muaccel hâle gelen borcun õdenmemesi nedeniyle ipotekli taşınmazı icra vasıtası ile sattırarak alacaklarını tahsil etme imkânlarıbulunmaktadir.

53. Öte yandan taşınmaz üzerindeki ipotek şerhi devam ettiği müddetçe alacaktıların taşınmazı sattırarak alacaklarını tahsil etme imkànına karşılık olarakborçluların da 472t sayıh Kanun'un 883. maddesi uyarınca ipotek bedelini ödeyerek taşınmaz üzerindeki ipotek şeklindeki kısitlamanın kaldırıłmasın isteme hakları bulunmaktadır.
54. Somut olayda borcun vadesi ile ödeme tarihi arasında geçen uzun zaman içinde para enflasyon karşısında değer kaybetmiştir. Bu hâlde 4721 sayılı Kanun'un taraflara tanıdığı haklar kapsamında ipotek bedelinin hangi usule göre hesaplanacağı ve bu hususun başvurucular yönünden keyfi ya da öngörülemez olup olmadığı önem arz etmektedir.Başvurucular yukarıda açıklandığı üzere ipoteğin vadesinin dolduğu taribten itibaren 2004sayılı Kanun'un 148. maddesine göre alacaklarını tahsil etmek imkânına sahiptir. Hâl böyle iken başvurucular ve murisleri aradan geçen uzun zaman içinde alacağın tahsili için kanunda öngõrülen bu yolu kullanmamış ve bu yolu kullanmalarına engel teşkił edecek fiili ya da hukuki bir durum da ileri sürmemiştir. 4721 sayılı Kanun'un ipotek bedelinin befirlenmesine ilişkin 875. maddesinde bedelin ne şekilde hesaplanacağı açıkça düzenlenmişolup Yargitay içtihatlarında da bu hususta bir tereddüt de bulunmamaktadır. Bu hâlde Mahkemenin bilirkişi raporunu esas alarak borçlulardan N.D.nin icra takibi sırasında yapmışolduğu 35 TL ödeme sonucu ipotek ile teminat altına alıman alacağı tamamen karşılandığıyönündeki kabulünün keyfiī ya da başvurucular yönünden öngörülemez olduğunu söylemek mümkün değildir.

55. Bu itibarla mülkiyet hakkının ihlali iddiası yönünden somut olay bağlamında uyuşmazlığa ilişkin olarak mülkiyetin korunmasına yönelik belirli, ulaşılabilir ve 

öngörülebilir kanun hükümlerinin ve buna dayalı olarak yerleşik yargısaf içtihatlanın mevcut olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca mülkiyet hakkının korunması yükümlülüğü yönünden başvurucuların usule ilişkin güvencelerden etkin biçimde yararlanmasının sağlandığı,kararlarda yer verilen tespit ve gerekçelere göre yargısal makamłarı takdir yetkilerinin sınırının aşılmadığı kanaatine varlmıştır. Son olarak taraflar arasındaki menfaat dengesini sağlayacak sistem içinde gerekli mekanizmaların mevcut olduğu da dikkate alındığında devletin mülkiyet hakkına iłişkin pozitif yükümlülüklerinin somut olayda yerine getirildiği sonueuna varilmiştir.

56. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edilmediğine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Kamuya açık belgelerde başvurucuların kimliğinin gizli tutulması talebinin KABULÜNE,
B. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDiLEBiLİR OLDUĞUNA,
C. Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına ahınan mülkiyet hakkının İHLAL EDİLMEDIĞINE,
D.Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA,
E. Kararın bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESiNE 7/10/2021tarihinde OYBIRLIĞIYLE karar verildi.