Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 13/12/2019 Tarihli ve E: 2019/6, K: 2019/7 Sayılı Kararı
YARGITAY KARARI | 2020-02-29

29 Şubat 2020 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 31054
YARGITAY KARARI 
Yargıtay Başkanlığından:
YARGITAY İÇTİHADI BİRLEŞTİRME  BÜYÜK GENEL KURULU KARARI 
ESAS NO : 2019/6KARAR NO : 2019/7KARAR TARİHİ : 13.12.2019
ÖzET: 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20/2. maddesi uyarınca, bu Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açılan ceza davalarında,kovusturma evresinde mahkemesince: Aile. Calisma ve Sosva Hizmetler Bakanlığının davadan haberdar edilmesinin zorunlu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

I.GİRİŞ
A.İCTİHATLARI BİRLESTİRME KONUSUNDAKİ BASVURU 
Yargitay 14. Ceza Dairesi Üyesi Ertan Yüzer 04.04.2019 tarihli dilekçesiyle; Yargitay 14. Ceza Dairesi tarafindan temyizen incelenen dosyalarda, 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına KarşıSiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20/2. maddesi uyarinca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davaya katılma hakkına sahip olduğunu, ancak mahkemece ilgili Bakanlığın davadan haberdar edilmesinde ve yokluklarında verilen kararın anılan Bakanlığa tebliğ edilmesinde zorunluluk bulunmadığı görüşünün benimsendiğini, buna karşılık Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.04.2018tarihli ve 2016/14-1448 E.-2018/177 K. sayılı kararında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının yokluğunda verilen kararların anılan Bakanlığa tebliğinin zorunlu olduğuna hükmedildiğini, bu nedenle Yargıtay 14. Ceza Dairesi ile Yargitay Ceza Genel Kurulu arasındaki içtihat aykırılığının giderilmesi için içtihatların birleştirilmesini istemiştir.

TAARGTAA RNGN 

  L  t   t  de t T   c  a d  cd  ac St          d 

haberdar edilmesinin zorunlu olup olmadıği konusunda Yargitay 14. Ceza Dairesi ile Yargitay Ceza Genel Kurulu arasında görüş aykırılığı bulunduğu ve farklı uygulamaların sürdürüldüğü, bu aykırılığın İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunca içtihatları birleştirme yoluyla giderilmesi gerektiğine karar verilmiștir.

Ancak, Yargıtay Içtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, 6284sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20/2. maddesinde Bakanlığın gerekli görmesi hâlinde kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan şiddet veya şiddet tehlikesi dolayısıyla açılan ceza davalarının yanı sira idari, hukuki her tür davaya ve çekişmesiz yargıya katılabileceği düzenlenmiş olup içtihadı birleştirmeye konu uyuşmazlığın ise ceza davalarının kovuşturma aşamasına ilişkin olması nedeniyle içtihadı birleştirme konusunun “6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20/2. maddesi uyarınca, bu Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açılan ceza davalarında, kovuşturma evresinde mahkemesince;Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davadan haberdar edilmesinin zorunlu olup olmadığı”șeklinde belirlenmesine oy birliği ile karar verilmiştir.

B. GÖRÜŞ AYKIRILIĞININ GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU KARARLAR 

Yargitay 14. Ceza Dairesinin 05.03.2019 tarihli ve 2019/509 E.-2019/7852 K.; Yargitay Ceza Genel Kurulunun 17.04.2019 tarihli ve 2016/14-1448 E.-2018/177 K. sayılı kararlari.
C.GÖRÜŞ AYKIRILIĞININ GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU KARARLARDA BELİRTİLEN GÖRÜŞLERİN ÖZETLERİ

1.İçtihatların Birleştirilmesi Konusu Kapsamında6284 Sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20/2. Maddesi Uyarınca, Bu Kanun Kapsamına Giren Suçlarla İlgili Olarak Açılan Ceza Davalarında, Kovuşturma Evresinde Mahkemesince; Aile, Çalişma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının Davadan Haberdar Edilmesinin Zorunlu Olmadığı Görüşünde Olan Daireler 
On Dördüncü Ceza Dairesi konuyla ilgili olarak Yargıtay Birinci Başkanlığına bildirdikleri görüşlerinde özetle; cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlarla ilgili yapılan soruşturma ve kovuşturmalarda Aile, Çalişma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20/2. maddesi gereğince davaya katılması hususunda ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemelerinde görülmekte olan davalara ilişkin mahkemelerce Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına resen bildirimde bulunulmaması gerektiği ancak Bakanlığın bir şekilde davadan haberdar olup katılma talebinde bulunarak hükmü temyiz etmesi hâlinde anılan maddeye istinaden kanun yolu incelemesinde katilmasına karar verildikten sonra temyiz incelenmesinin yapilarak davadan haberdar edilmemesi nedeniyle hükmün bozulmaması yönünde Dairece uygulama yapıldiği, bu kapsamda ilk derece mahkemesi ile bölge adliye mahkemesince ihbarda 

bulunulmaksızın sonuçlandırılan yargılamalara ilişkin hükümlerin bozulması yoluna gidilmeksizin dosyanin esastan sonuçlandırildiği, ancak Yargitay Ceza Genel Kurulunca; Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine önüne gelen bazi dosyalarda 6284 sayıli Kanun'un 20/2. maddesine istinaden soruşturma ve kovuşturma evrelerinde Bakanlığa ihbarda bulunulmasının zorunlu olduğu ve bu kapsamda mahkemelerde görülen davalarda ihbarda bulunulmadıği takdirde temyiz aşamasında incelemeyi yapacak Yargitay Ceza Dairesince mahkemenin gerekçeli kararının Bakanliğa tebliği için dosyanın tevdi edilmesi gerektiği yönünde kararlar verildiği, bu kararların kabul görmesi hâlinde 6284sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 20.03.2012 tarihinden beri Dairece onanmak suretiyle kesinleşen ve diğer dairelerin görev alanına giren dosyalar da düşünüldüğünde önceden verilen birçok kararın hukuken kesinleşmemiş sayılması gerekeceğinden sonucu itibarıyla ağır neticeler doğacağı, Dairede ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında temyiz inceleme sırası bekleyen eski tarihli çok sayıda dosyanın bulunmasıve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlarda yapılan soruşturmada ilgili kolluk birimlerine Bakanlığa bilgi verme yükümlülüğü getirilmesi nedenleriyle ayrıca mahkemenin gerekçeli kararının tebliğedilmesine gerek bulunmadıği, bu konuda Ceza Genel Kurulu ile Ceza Daireleri arasında içtihat farklılıiğıbulunduğu belirtilmiştir.
2.İçtihatların Birleştirilmesi Konusu Kapsamında 6284 Sayılı Ailenin KorunmasıVe Kadına Karşı Șiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20/2. Maddesi Uyarınca, Bu Kanun Kapsamına Giren Suçlarla İlgili Olarak Açılan Ceza Davalarında, Kovuşturma Evresinde Mahkemesince; Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının Davadan Haberdar Edilmesinin Zorunlu Olduğu Görüşünde Olan Daireler Birinci Ceza Dairesi konuyla ilgili olarak Yargıtay Birinci Başkanlığına bildirdikleri görüşlerinde özetle; 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20maddesinin ikinci fikrasında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davaya katılma hakkının açıkça düzenlendiği, 5271 sayılı CMK'nın 233. maddesinin birinci fikrasında mağdur ve şikâyetçinin,soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısi, kovuşturma aşamasında ise mahkeme başkanı veya hâkim tarafindan usulüne uygun olarak çağrılıp dinlenmesi gerektiğinin hüküm altına alındıği, katılma hakkıolan gerçek veya tüzel kişinin şikâyet hakkının da olduğu, diğer bir deyişle katılma hakkının şikâyet hakkını da içerdiği hususunda hiçbir kuşkunun bulunmadıği, CMK'nın 234. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi gereğince mağdur ile șikâyetçinin kovuşturma evresinde duruşmadan haberdar edilme, kamu davasina katilma, tutanak ve belgelerden örnek isteme, taniklarin davetini isteme, vekili bulunmamasıhâlinde cinsel saldırı suçu ile alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda, baro tarafindan kendisine avukat görevlendirilmesini isteme ve davaya katılmış olmak şartıyla davayı sonuçlandıran kararlara karşı kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğunun belirtildiği, duruşmadan haberdar edilme hakkının kanun koyucu tarafindan, mağdur ve şikâyetçi için kovuşturma aşamasında kullanılabilecek bir hak olarak düzenlendiği, mağdur ve şikâyetçiye veya vekillerine usulüne uygun 

tebliğ işlemi yapılmadan "duruşmadan haberdar edilme" hakkının kullandırıldığından bahsetmenin mümkün olmadığı, bu hakkın kullandırılmamasının CMK'nın 234. maddesine aykırılık oluşturacağı,uluslararası sözleşmeler ve Anayasa ile güvence altına alınan hak arama hürriyetinin sağlanması ve pozitif ayrımcılık ilkesinin tesisi amacına uygun olarak CMK'nın 234. maddesinin birinci fikrası ve 6284sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca, kamu davasına katilma hakkı bulunan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davadan haberdar edilmesinin zorunlu olduğu, bu zorunluluğun hüküm verilinceye kadar yerine getirilmemesi durumunda ise CMK'nın 35 ve 260. maddeleri uyarinca kanun yollarına başvurma hakkı bulunan anılan Bakanlığa gerekçeli kararın tebliğ edilmesinin zaruri olduğu,Dairenin 2016 yılından beri istikrarlı uygulamasının da bu yönde olduğu, ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediği durumlarda bu eksikliğin giderilmesi yoluna gidildiği, Bakanlığın ihbar üzerine davaya katılma isteminde bulunduğu hâllerde de esasa girilmeksizin katılma yönünde karar verilmesi ve yasada öngörülen haklarını kullanmasına imkân sağlanması yönünde bozma kararı verildiği ifade edilmiştir.
3. İçtihatların Birleştirilmesi Konusu Kapsamında Ceza Genel Kurulu Başkanlığının Görüşü

Yargıtay Ceza Genel Kurulu Başkanlığı konuyla ilgili olarak Yargıtay Birinci Başkanlığına bildirdikleri görüşlerinde özetle; dünya genelinde güncelliğini koruyan ve mücadele edilmesi gereken aile içi ve kadına karşı şiddetin, insanların temel hak ve özgürlüklerini ihlal etmesinin yanı sıra toplumsal yaşamı da tehdit eden sosyal bir sorun olarak karşımiza çiktiği, bu bakimdan insan haklarına saygıli,sosyal bir hukuk devleti olma konusundaki kararlılığını ortaya koyan ülkemizce Anayasa'nın herkesin dil, irk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrim gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğunu hüküm altına alan “Kanun önünde eşitlik" kenar başlıklı 10.maddesine 22.05.2004 tarihli ve 25469 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5170 sayılıKanun ile eklenen ikinci fikrada; kadınlar ve erkeklerin eşit haklara sahip olduğu, Devletin bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlü olduğunun belirtildiği, 13.05.2010 tarihli ve 27580 sayılı ResmîGazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5982 sayılı Kanun ile ikinci fikraya eklenen cümle ile kadınerkek eşitliğinin sağlanması hususunda alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı yorumlanamayacağı,eklenen üçüncü fikra ile de çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife șehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılmayacağı hüküm altına alınarak pozitif ayrimcıliğın ilk defa Anayasa düzeyinde benimsendiğini, yine Anayasa'nın 41. maddesinin kenar başlığı “Ailenin korunması" şeklinde iken 5982 sayılı Kanun ile “Ailenin korunması ve çocuk hakları"hâline getirilip anılan Kanun ile maddeye eklenen üçüncü fikrada Devletin, her türlü istismara ve şiddete karşi çocukları koruyucu tedbirleri alacağinın belirlendiği, öte yandan Anayasa'nın 90. maddesinde,usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmaların kanun hükmünde olduğu, bunlar hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamayacağı ve usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin uluslararası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı

hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda uluslararası antlaşma hükümlerinin esas alınacağının hüküm altına alındıği, Birleşmiş Milletler tarafindan; 18.12.1979 tarihinde kabul edilen ve ülkemizde de 14.10.1985 tarihli ve 18898 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren “Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi”, 20 Aralık 1993 tarihinde kabul edilip kadına yönelik şiddet konusunda ilk uluslararası belge özelliği taşıyan “Kadınlara Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Bildirge", Türkiye'nin ilk imzalayan ve onaylayan ülke konumunda olduğu 01.08.2014 tarihinde yürürlüğe girerek iç hukukumuzun parçası hâline gelen “Kadına Yönelik Şiddetin ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi” (İstanbul Sözleşmesi) birlikte irdelendiğinde, söz konusu uluslararası Sözleşmelerle taraf Devletlere kadın erkek eşitliğinin sağlanmasi, kadına yönelik şiddet eylemlerinin gereken özeni göstererek önlenmesi,soruşturulmasi, cezalandırılması ve tazmin edilmesini sağlamak üzere gerekli hukuki tedbirleri alma yükümlülüğünün getirildiği,
Anayasa'nın 36, maddesinde hak arama hürriyetine, 40. maddesinde ise temel hak ve hürriyetlerin korunmasına yer verildiği, 40. maddenin ikinci fikrasının gerekçesinde bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkân sağlanmasının amaçlandığının belirtildiği, içerdiği sav unsuru nedeniyle davaya katılma hakkının hak arama hürriyeti ile yakından ilgili olduğu, CMK'nın 237. maddesinde, mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanların, ilk derece mahkemesindeki kovusturma evresinin her asamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek davaya katılabileceklerinin hüküm altına alındığı, ancak kanun yolu muhakemesinde bu hakkın kullanılamayacağı esasının benimsendiği, bununla birlikte istisnai olarak ilk derece mahkemesinde ileri sürülüp reddolunan veya karara bağlanmayan katilma isteklerinin, kanun yolu başvurusunda açıkça belirtilmesi hâlinde inceleme mercisince karara bağlanacağının kabul edildiği, bir tüzel kişinin kamu davasına katılabilmesi için suçtan doğrudan zarar görmüş olması veya herhangi bir kanunla katilmasını özel olarak düzenleyen bir hükmün bulunmasıgerektiği, örneğin 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun davaya katılmayı düzenleyen 18.maddesi uyarınca Gümrük Idaresinin, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca Maliye Bakanlığının, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 162. maddesi uyarınca Bankacılik Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Tasarruf Mevduati Sigorta Fonunun usulüne uygun başvuruda bulunmaları hâlinde kamu davasına katilacaklarının açıkça hükme bağlandığı, 6284 sayılı Kanun'un “Ihbar" başlıklı 7. maddesinde ise ihbar yükümlülüğühususunda daha kapsamlı bir düzenleme yapıldıği, anilan Kanun'un 20/2. maddesinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davaya katılma hakkının açıkça düzenlendiği,
CMK'nın 233. maddesinin birinci fikrası uyarınca mağdur ve şikâyetçinin, soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısi, kovuşturma aşamasında ise mahkeme başkanı veya hâkim tarafından usulüne uygun olarak çağrılıp dinlenmesinin gerektiği, katılma hakkı olan gerçek veya tüzel kişinin 

şikâyet hakkının da olduğu hususunda hiçbir kuşkunun bulunmadığı, aynı Kanun'un 234. maddesinin birinci fikrasının (b) bendinde mağdur ile şikâyetçinin kovuşturma evresinde; duruşmadan haberdar edilme, kamu davasina katilma, tutanak ve belgelerden örnek isteme, taniklarin davetini isteme, vekili bulunmaması hâlinde, cinsel saldırı suçu ile alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda,baro tarafindan kendisine avukat görevlendirilmesini isteme ve davaya katılmiş olmak şartiyla davayi sonuçlandıran kararlara karşı kanun yollarına başvurma haklarının bulunduğunun hüküm altina alındığı,bu açık düzenlemeden de anlaşılacağı üzere duruşmadan haberdar edilmenin kanun koyucu tarafindan,mağdur ve şikâyetçi için kovuşturma aşamasında kullanılabilecek bir hak olarak düzenlendiği, mağdur ve șikâyetçiye veya vekillerine usulüne uygun tebliğ işlemi yapılmadan “duruşmadan haberdar edilme"hakkının kullandırıldiğından bahsetmenin mümkün olmayacaği, anılan Kanun'un 35. maddesi ile de temyiz kanun yoluna başvuru hakkı bulunanların kararı tefhim veya tebliğ yoluyla öğrenmelerinin sağlanmasının kanuni bir mecburiyet olarak düzenlendiği, aynı Kanun'un 260. maddesinde kanun yollarına başvurma hakkına yer verildiği, bu düzenlemenin amacının, duruşmadan haberdar edilme hakkının kullandırılmaması suretiyle CMK'nın 234. maddesinin ihlal edilmesi durumunda anilan hukuka aykırılığın telafisine imkân sağlamak olduğu, maddede yer alan emredici hüküm nedeniyle temyiz mahkemesince, temyiz davasının görülmesine başlamadan önce ilgililerin tümünün davadan ve hükümden haberdar olup olmadiğının denetlenmesi, kararı usulüne uygun şekilde öğrenmelerinin sağlanması ve müteakiben inceleme yaparak kanun yoluna başvuru hakkini da içeren adil yargilama ilkesine işlerlik kazandırılması olduğu, uluslararası sözleşmeler ve Anayasa ile güvence altına alınan hak arama hürriyetinin sağlanması ve pozitif ayrimcılık ilkesinin tesisi amacıa uygun olarak CMK'nın 234.maddesinin birinci fikrası ve 6284 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca, kamu davasına katilma hakki bulunan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davadan haberdar edilmesi zorunluluğunun bulunduğu,
Öte yandan, Ceza Genel Kurulunca 26.08.2018 tarihli ve 1417-302 sayılı karar ile 6284 sayılıKanun'da tanımlanan şiddet kapsamına giren inceleme konusu olan suç veya suçlar bakımından sanık aleyhine temyiz bulunması hâlinde Ozel Dairece aleyhe temyiz de gözetilerek inceleme yapıldiğından anılan Bakanlığın sanık hakkında açılan kamu davasından haberdar edilmemesinin sonuca etkili olmayacağı, bu nedenle sanık aleyhine temyiz bulunan dosyaların, Bakanlığa tebliğinin sağlanması için yerel mahkemeye ve Özel Daireye gönderilmediği, yine 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına KarşıŞiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un yürürlüğe girdiği 20.03.2012 tarihinden önce ilk derece mahkemelerince karara bağlanan ve fakat Yargitayda incelemesi devam eden dosyalar bakimından da ihbar zorunluluğunun bulunmadığının kabul edildiği,
Yargitay Ceza Genel Kurulunca, 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20/2. maddesi uyarınca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının yargılamalardan haberdar edilmesinin zorunlu olduğu yönünde birçok karar verilmesine karşın Yargitay 

14. Ceza Dairesinin mahkemelerce anilan Bakanliğa resen bildirimde bulunulmaması gerektiği yönündeki içtihatlarının istikrarlı olarak devam etmesi, bu hâliyle Yargitay Ceza Genel Kurulu ile Yargıtay 14. Ceza Dairesi içtihatları arasında farkhılık bulunmasi, Yargitay Kanunu'nun 16/5.maddesinde Ceza Genel Kurulu ile bir ceza dairesi arasındaki içtihat uyuşmazliklarının giderilmesi amaciyla içtihatların birleştirilmesi yoluna başvurulan hâllerden olduğunun belirtilmesi ve uygulamada birliğin sağlanması açisından, Yargitay Ceza Genel Kurulu ve 14. Ceza Dairesinin süreklilik gösteren farklı kararlarına yönelik içtihatların birleştirilmesi yoluna gidilmesi gerektiği belirtilmiştir.
II. ÖN SORUN 
İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasına geçilmeden önce, Yargitay On Dördüncü Ceza Dairesince Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davadan haberdar edilmesinin zorunlu olmadığı yönünde açıkça verilmiş bir karar bulunmadığı, bu nedenle içtihat aykırılığından söz edilemeyeceği ileri sürülerek içtihadı birleştirmeye karar verilmesinin mümkün olmadığı ön sorun olarak belirtilmiş ise de; 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun "Yargitay Büyük Genel Kurulunun Görevleri" başlıklı 16. maddesinin beşinci fikrasında yer alan “Hukuk Genel Kurulunun benzer olaylarda birbirine aykırı biçimde verdiği kararları ile Ceza Genel Kurulunun yine benzer olaylarda birbirine aykırı olarak verdiği kararları veya Hukuk Genel Kurulu ile Ceza Genel Kurulu; Hukuk Genel Kurulu ile bir hukuk dairesi; Hukuk Genel Kurulu ile bir ceza dairesi veya Ceza Genel Kurulu ile bir ceza dairesi; Ceza Genel Kurulu ile bir hukuk dairesi veya bir hukuk dairesi ile bir dairesi ceza arasındaki içtihat uyuşmazlıklarını gidermek ve içtihatları birleştirmek,"şeklindeki hükmü dikkate alındığında, içtihatların birleştirilmesi konusuna ilişkin Yargıtay Ceza Genel Kurulunca ulaşılan sonuçlar itibarıyla farklı kararların mevcut olması ile birlikte Yargıtay On DördüncüCeza Dairesi uygulamasının istikrarl ve sürekli olması nedenleriyle içtihatların birleştirilmesi gerektiğine üçte ikiyi aşan oy çokluğu ile karar verilmiştir.

III. İÇTİHADI BİRLEŞTİRMEYLE İLGİLİ KAVRAM VE MEVZUAT 
A. KATILMA HAKKI 
Mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanların kanunun kendilerine tanıdığı hak ve yetkileri haiz olarak davada Cumhuriyet savcısının yanında yer almasına öğreti ve uygulamada “davaya katılma” veya “müdahale" denilmekte, davaya katilma talebinin kabul edilmesi hâlinde ise davaya katılma isteminde bulunan kişi “katılan” ya da “müdahil’ sifatını almaktadır.
“Kamu davasına katılan kişi” ceza muhakemesi ilişkisinin süjelerinden birisidir (Feridun Yenisey - Ayşe Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku, 7. Baski, Seçkin Yayınevi, Ankara 2019, s. 172.). Esasen ceza muhakemesinde genel kural, her suçun kamu adina takip edilmesidir. Çünkü tüm suçlarin mağdurunun geniş anlamda devlet ve toplum olduğu kabul edilir. Bu nedenle “katilan" Cumhuriyet savcisinin yanında bireysel iddia makamını temsil eder (Nur Centel - Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, 16. Baski, Beta Yayınevi, Ístanbul 2019, s. 966.).


Gerek 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda, gerekse 1412 sayılı Ceza Muhakemesi UsulüKanunu'nda kamu davasına katılma konusunda suç bakımından bir sınırlama getirilmemiş, ilke olarak şartların varlığı hâlinde tüm suçlar yönünden kamu davasına katılma kabul edilmiştir. Öğreti ve uygulamada kamu davasına katılma yetkisi bulunan kişinin “suçtan zarar görmesi" şartı aranmış, ancak Kanun'da “suçtan zarar gören" ve “mağdur’ kavramlarının tanımı yapılmadığı gibi, zararın maddi ya da manevi olduğu hususu bir ayrima tabi tutulmamış ve sınırlandırılmamıştir. Bu nedenle konuya açıklik kazandırılırken katılma yetkisi kabul edilen, “mağdur", "suçtan zarar gören" ve “malen sorumlu olan"kavramlarınin, kamu davasina katilma hususundaki uygulamaya işık tutacak biçimde tanımlanmasıgerekmektedir.
CMK'nın 2. maddesine göre “malen sorumlu”; işlenmiş olan suçun hükme bağlanması ve bunun kesinleşmesinden sonra, maddi ve mali sorumluluk taşiyarak hükmün sonuçlarından etkilenecek veya bunlara katlanacak kişidir. Başka bir ifadeyle malen sorumlu; verilecek kararlardan yapacağı ödemelerle,yani malı ile sorumlu olabilecek kişilerdir (Feridun Yenisey - Ayşe Nuhoğlu, a.g.e., s.170.).
Mağdur; Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlüğünde, “haksızlığa uğramış kimse” olarak tanımlanmaktadır. Ceza hukukunda ise mağdur kavrami, suçun konusunun ait olduğu kişi ya da kişilerdir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun hazırlanmasında esas alınan suç teorisinde suçun maddi unsurları arasında yer alan mağdur, ancak gerçek bir kişi olabilecek, tüzel kişilerin suçtan zarar görmeleri mümkün ise de bunlar mağdur olamayacaklardır. Suçtan zarar gören ile mağdur kavramları da aynı şeyi ifade etmemektedir. Mağdur suçun işlenmesiyle her zaman zarar görmekte ise de suçtan zarar gören kişi her zaman suçun mağduru olmayabilir. Bazı suçlarda mağdur belli bir kişi olmayıp toplumu oluşturan herkes (geniş anlamda mağdur) olabilecektir (Mehmet Emin Artuk- Ahmet Gökcen, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 13. Basi, Adalet Yayınevi, Ankara, 2019, s. 375; İzzet Özgenç, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 13. Basi, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2017, s. 206-207; Mahmut Koca-ilhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 12. Basi, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2019, s. 114-115; Osman YaşarHasan Tahsin Gökcan-Mustafa Artuç, Türk Ceza Kanunu, 6. cilt, Ankara, 2010, s. 7702-7703.).
Kamu davasına katılmak için aranan "suçtan zarar görme" kavramı kanunda açıkça tanımlanmamış, gerek Ceza Genel Kurulu, gerekse Özel Dairelerin yerleşmiş kararlarında; “suçtan doğrudan doğruya zarar görmüş bulunma hâli” olarak anlașılıp uygulanmış, buna bağlı olarak da dolaylıveya muhtemel zararların, davaya katilma hakki vermeyeceği kabul edilmiştir.
Bir tüzel kişinin kamu davasına katılabilmesi için CMK'nın davaya katılmayı düzenleyen genel kural niteliğindeki 237. maddesinde belirtilen şartın gerçekleşmesi, başka bir deyişle suçtan doğrudan zarar görmüş olması veya herhangi bir kanunda, belirli bir tüzel kişinin bazı suçlardan açılan kamu davalarına katılmasını özel olarak düzenleyen bir hükmün bulunması gerekir. Örneğin 5607 sayılıKaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun davaya katilmayı düzenleyen 18. maddesi uyarınca Gümrük İdaresinin, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu'nun 

18. maddesi uyarınca Maliye Bakanlığının, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 162. maddesi uyarınca Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Tasarruf Mevduati Sigorta Fonunun usulüne uygun başvuruda bulunmaları hâlinde kamu davasına katılacakları açıkça hükme bağlanmıştır. Ozel kanun hükümleri uyarınca davaya katılmanın kabul edildiği bu gibi durumlarda, belirtilen kurumların suçtan zarar görüp görmediklerini ayrıca araştırmaya gerek bulunmamaktadır.

B. MEVZUAT 
B. 1. Anayasa 
Kanun önünde eşitlik:
Madde 10- Herkes, dil, irk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir 
(Ek fikra: 07.05.2004-5170/1 md.) Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür. (Ek cümle: 7/5/2010-5982/1 md.) Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz.

(Ek fikra: 07.05.2010-5982/1 md.) Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.
Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.
Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde (.….) kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.

Hak arama hürriyeti:
Madde 36 - Herkes, meşru vasita ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davali olarak iddia ve savunma ile adil yargilanma hakkina sahiptir.
Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz.
Temel hak ve hürriyetlerin korunması:
Madde 40 -Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir.

(Ek fikra: 03.10.2001-4709/16 md.) Devlet, ișlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağini ve sürelerini belirtmek zorundadır.

Kişinin, Resmî görevliler tarafindan vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre,Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakki saklıdır.
Ailenin korunması ve çocuk hakları
Madde 41 - Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasinda eşitliğe dayanır.
Devlet, ailenin huzur ve refahi ile özellikle ananın ve çocukların korunmasi ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar.
(Ek fikra: 07.5.2010-5982/4 md.) Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir.

(Ek fikra: 07.05.2010-5982/4 md.) Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşi çocukları koruyucu tedbirleri alır.

B. 2. Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi (İstanbul Sözleşmesi)

Sözleşmenin amacı:
Madde 1-1 İşbu sözleşmenin amacı;
a. Kadınları her türlü şiddetten korumak, kadınlara yönelik şiddet ve aile içi şiddeti önlemek,kovuşturmak ve ortadan kaldırmak,
b. Kadınlara yönelik her türlü ayrımcılığın ortadan kaldırılmasına katkıda bulunmak ve kadınların güçlendirilmesi yolu dahil kadınlar ile erkekler arasındaki temel eşitliği teşvik etmek;
c. Kadınlara yönelik şiddet ve aile içi şiddet mağdurlarının korunması ve bu mağdurlara yardım edilmesi için kapsamlı bir çerçeve, politikalar ve tedbirler geliştirmek;
d. Kadınlara yönelik şiddeti ve aile içi şiddeti ortadan kaldırmak amacıyla Uluslar arası işbirliğini teşvik etmek;
e. Kadınlara yönelik şiddet ve aile içi şiddeti ortadan kaldırmak üzere bütüncül bir yaklaşim benimsemek amacıyla etkili işbirliğini sağlamak için kuruluşlara ve kolluk kuvvetlerine destek ve yardım sağlamaktır.

2 Sözleşme hükümlerinin taraflarca etkili bir şekilde uygulanmasını sağlama amacıyla, işbu Sözleşme özel bir izleme mekanizması kurar.

Tanimlar:
Madde 3- İşbu Sözleşmenin amacı bakımından:
a. "kadınlara yönelik şiddet", bir insan hakları ihlali ve kadınlara yönelik ayrımcılığın bir biçimi olarak anlaşılmaktadır ve ister kamusal ister özel alanda meydana gelsin, kadınlara fiziksel, cinsel,psikolojik veya ekonomik zarar veya istirap veren veya verebilecek olan toplumsal cinsiyete dayali her türlü eylem ve bu eylemlerle tehdit etme, zorlama veya keyfi olarak özgürlükten yoksun birakma anlamına gelir.

b. "aile içi şiddet", aile içerisinde veya hanede veya, mağdur faille aynı evi paylaşsa da paylaşmasa da eski veya şimdiki eşler veya partnerler arasında meydana gelen her türlü fiziksel, cinsel psikolojik veya ekonomik şiddet eylemi anlamına gelir.

c. " toplumsal cinsiyet", kadınlar ve erkekler için toplum tarafindan uygun görülen ve sosyal olarak inşa edilen roller, davranışlar, eylemler ve nitelikler anlamına gelir 
d. "kadınlara yönelik toplumsal cinsiyete dayal şiddet", kadına kadın olmasından dolayıuygulanan ve kadınları orantısız biçimde etkileyen şiddet anlamına gelir.

e. "mağdur", a ve b bentlerinde belirtilen davranışlara maruz kalan gerçek kişi anlamına gelir,
f. "kadınlar" kelimesi 18 yaşın altındaki kız çocuklarını da kapsar.

Devlet yükümlülükleri ve gereken özeni gösterme sorumluluğu:
Madde 5 -1. Taraflar, kadınlara yönelik şiddet eylemlerinde bulunmaktan kaçınır ve devlet adına faaliyet gösteren devlet yetkilileri, görevliler, kurum, kuruluşlar ve diğer aktörlerin bu yükümlülüğe uygun davranmalarını sağlar.

2. Taraflar devlet dışı aktörlerce işlenen ve işbu Sözleşme kapsamında yer alan şiddet eylemlerinin gereken özeni göstererek önlenmesini, soruşturulmasıni, cezalandırilmasıni ve tazmin edilmesini sağlamak üzere gerekli hukuki veya diğer tedbirleri alır.

Tek tarafl ve resen yargılamalar:
Madde 55 -1. Taraflar, işbu Sözleşme'nin 35, 36, 37, 38 ve 39. Maddeleri uyarinca ihdas edilen suçların soruşturulması veya kovuşturulmasının; suçun tamamının veya bir kismının topraklarında işlenmesi durumunda, suçun mağdur tarafindan bildirilmesi veya şikâyette bulunmasına bağlıolmamasını ve mağdur şikâyetini veya ifadesini geri alsa bile işlemlerin devam edebilmesini sağlamak üzere gerekli hukuki veya diğer tedbirleri alır,
2. Taraflar, iç hukuklarında öngörülen koşullara uygun olarak, kamu kuruluşlarının, sivil toplum örgütlerinin ve aile içi şiddet danışmanlarının, işbu Sözleşme uyarınca belirlenen suçlara ilişkin soruşturma ve adli takibatın yapılması sırasında mağdurun isteği üzerine, mağdura yardım ve destek vermesi olanağını sağlamak üzere gerekli hukuki veya diğer tedbirleri alır.
B. 3. 6284 Sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun Tanimlar:
Madde 2 - (1) Bu Kanunda yer alan;
a) Bakanlık: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığını,
b) Ev içi şiddet: Şiddet mağduru ve şiddet uygulayanla aynı haneyi paylaşmasa da aile veya hanede ya da aile mensubu sayılan diğer kişiler arasında meydana gelen her türlü fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik şiddeti,
c) Hâkim: Aile mahkemesi hâkimini,
c) Kadına yönelik şiddet: Kadınlara, yalnızca kadın oldukları için uygulanan veya kadınlarıetkileyen cinsiyete dayalı bir ayrımcılik ile kadının insan hakları ihlaline yol açan ve bu Kanunda șiddet olarak tanımlanan her türlü tutum ve davranışi,
d) Şiddet: Kişinin, fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle veya acıçekmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanması muhtemel hareketleri, buna yönelik tehdit ve baskıyı ya da özgürlüğün keyfî engellenmesini de içeren, toplumsal, kamusal veya özel alanda meydana gelen fiziksel,cinsel, psikolojik, sözlü veya ekonomik her türlü tutum ve davranışı,
e) Șiddet mağduru: Bu Kanunda şiddet olarak tanımlanan tutum ve davranışlara doğrudan ya da dolayli olarak maruz kalan veya kalma tehlikesi bulunan kişiyi ve şiddetten etkilenen veya etkilenme 

tehlikesi bulunan kişileri,
f) Şiddet önleme ve izleme merkezleri: Şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin olarak uygulanmasına yönelik destek ve izleme hizmetlerinin verildiği, çalışmalarını yedi gün yirmidört saat esası ile yürüten merkezleri,
g) Şiddet uygulayan: Bu Kanunda şiddet olarak tanımlanan tutum ve davranışları uygulayan veya uygulama tehlikesi bulunan kişileri,
ğ) Tedbir kararı: Bu Kanun kapsamında, şiddet mağdurları ve şiddet uygulayanlar hakkında hâkim,kolluk görevlileri ve mülkî amirler tarafindan, istem üzerine veya resen verilecek tedbir kararlarıni,
ifade eder.
ihbar:
Madde 7 -(1) Şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin varlıği hâlinde herkes bu durumu resmi makam veya mercilere ihbar edebilir. Ihbarı alan kamu görevlileri bu Kanun kapsamındaki görevlerini gecikmeksizin yerine getirmek ve uygulanması gereken diğer tedbirlere ilişkin olarak yetkilileri haberdar etmekle yükümlüdür.

Tedbir kararlarinin bildirimi ve uygulanmasi:
Madde 10 - (1) Bu Kanun hükümlerine göre alınan tedbir kararlari, Bakanlığın ilgili il ve ilce müdürlükleri ile verilen kararın niteliğine göre Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa en seri vasıtalarla bildirilir.

(2) Bu Kanun kapsamında ilgili mercilere yapılan başvurular ile bu başvuruların kabul ya da reddine ilişkin kararlar, başvuru yapılan merci tarafından Bakanlığın ilgili il ve ilçe müdürlüklerine derhâl bildirilir.

(3) Korunan kişinin geçici koruma altına alınmasına ilişkin koruyucu tedbir kararı ile şiddet uygulayan hakkında verilen önleyici tedbir kararlarının yerine getirilmesinden, hakkında koruyucu veya önleyici tedbir kararı verilen kişilerin yerleşim yeri veya bulunduğu ya da tedbirin uygulanacağı yer kolluk birimi görevli ve yetkilidir.

(4) Tedbir kararının, kolluk amirince verilip uygulandığı veya korunan kişinin kollukta bulunduğu hâllerde, kolluk birimleri tarafindan kişi, Bakanlığın ilgili il veya ilçe müdürlüklerine ivedilikle ulaştırılır; bunun mümkün olmaması hâlinde giderleri Bakanlık bütçesinin ilgili tertibinden karşılanmak üzere kendisine ve beraberindekilere geçici olarak barınma imkânı sağlanır.
(5) Tedbir kararının ilgililere tefhim veya tebliğ edilmemesi, kararın uygulanmasına engel teşkil etmez.

(6) Hakkında barınma yeri sağlanmasına karar verilen kişiler, Bakanlığa ait veya Bakanlığın gözetim ve denetimi altında bulunan yerlere yerleştirilir. Barınma yerlerinin yetersiz kaldığı hâllerde korunan kişiler; mülkî amirin, acele hâllerde kolluğun veya Bakanlığın talebi üzerine kamu kurum ve kuruluşlarına ait sosyal tesis, yurt veya benzeri yerlerde geçici olarak barındırılabilir.

(7) İşyerinin değiştirilmesi yönündeki tedbir karari, kişinin tabi olduğu ilgili mevzuat hükümlerine göre yetkili merci veya kişi tarafindan yerine getirilir.

Șiddet önleme ve izleme merkezlerinin kurulması
Madde 14 - (1) Bakanlık, gerekli uzman personelin görev yaptığı ve tercihen kadın personelin istihdam edildiği, şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin olarak uygulanmasına yönelik destek ve izleme hizmetlerinin verildiği, çalışmalarını yedi gün yirmidört saat esasına göre yürüten, çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenen, şiddet önleme ve izleme merkezlerini kurar.
(2) Kurulan merkezlerde şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin olarak uygulanmasına yönelik izleme çalışmaları yapılır ve destek hizmetleri verilir.
Harçlar ve masraflardan, vergilerden muafiyet ve davaya katilma 
Madde 20 - (1) Bu Kanun kapsamındaki başvurular ile verilen kararların icra ve infazı için yapılan işlemlerden yargılama giderleri, harç, posta gideri ve benzeri hiçbir ad altında masraf alınmaz. Bu Kanunun 17 nci maddesi uyarınca yapılan ödemeler gelir vergisi ile veraset ve intikal vergisinden, bu ödemeler için düzenlenen kâğıtlar ise damga vergisinden müstesnadır.

(2) Bakanlık, gerekli görmesi hâlinde kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan şiddet veya şiddet tehlikesi dolayısıyla açılan idarî, cezaî, hukukî her tür davaya ve çekişmesiz yargıya katılabilir.

B. 4. 5271 sayıl Ceza Muhakemesi Kanunu 
Kararların açıklanması ve tebliği:
Madde 35 -(1) İlgili tarafin yüzüne karşı verilen karar kendisine açıklanır ve isterse kararın bir örneği de verilir.

(2) Koruma tedbirlerine ilişkin olanlar hariç, aleyhine kanun yoluna başvurulabilecek hâkim veya mahkeme kararlari, (...) hazir bulunamayan ilgilisine tebliğ olunur.

(3) İlgili taraf serbest olmayan bir kişi veya tutuklu ise tebliğ edilen karar, kendisine okunup anlatılır 

Suçun mağduru ile şikâyetçinin çağırılması:
Madde 233 - (1) Mağdur ile şikâyetçi, Cumhuriyet savcısı veya mahkeme başkanı veya hâkim tarafından çağrı kâğıdı ile çağırılıp dinlenir.

(2) Bu hususta yapılacak çağrı bakımından tanıklara ilişkin hükümler uygulanır.
Mağdur ile şikâyetçinin hakları
Madde 234 -(1) Mağdur ile şikâyetçinin hakları şunlardır:
a) Sorușturma evresinde;
1. Delillerin toplanmasini isteme,
2. Soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği isteme,

3. (Değişik: 24.07.2008-5793/40 md.) Vekili bulunmaması halinde, cinsel saldırı suçu ile alt sınıri beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda, baro tarafindan kendisine avukat görevlendirilmesini isteme,
4. 153 üncü maddeye uygun olmak koşuluyla vekili aracılığı ile soruşturma belgelerini ve elkonulan ve muhafazaya alınan eşyayı inceletme,
5. Cumhuriyet savcısının, kovuşturmaya yer olmadığı yönündeki kararına kanunda yazılı usule göre itiraz hakkını kullanma 

b) Kovuşturma evresinde;
1. Duruşmadan haberdar edilme,
2. Kamu davasına katılma,
3. Tutanak ve belgelerden (...) örnek isteme,
4. Taniklarin davetini isteme,
5. (Değişik: 24.07.2008-5793/40 md.) Vekili bulunmaması halinde, cinsel saldırı suçu ile alt sınırıbeş yildan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda, baro tarafindan kendisine avukat görevlendirilmesini isteme,
6. Davaya katılmış olma koşuluyla davayı sonuçlandıran kararlara karşı kanun yollarına başvurma.

(2) Mağdur, onsekiz yaşini doldurmamiş, sağir veya dilsiz ya da meraminı ifade edemeyecek derecede malûl olur ve bir vekili de bulunmazsa, istemi aranmaksızın bir vekil görevlendirilir.
(3) Bu haklar, suçun mağdurları ile şikâyetçiye anlatılıp açıklanır ve bu husus tutanağa yazılır.
(4) (Ek:17.10.2019-7188/21 md.) Soruşturma veya kovuşturma evresinde, dava nakli veya adlî tip işlemleri nedeniyle yerleşim yeri dışında bir yere gitme zorunluluğu doğması hâlinde mağdurun yapmışolduğu konaklama, iaşe ve ulaşım giderleri, 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.

Kamu davasına katılma:
Madde 237 - (1) Mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katilabilirler.

(2) Kanun yolu muhakemesinde davaya katilma isteğinde bulunulamaz. Ancak, ilk derece mahkemesinde ileri sürülüp reddolunan veya karara bağlanmayan katılma istekleri, kanun yolu başvurusunda açıkça belirtilmişse incelenip karara bağlanır.

Katılma usulü:
Madde 238 - (1) Katılma, kamu davasının açılmasından sonra mahkemeye dilekçe verilmesi veya katilma istemini içeren sözlü başvurunun duruşma tutanağına geçirilmesi suretiyle olur.

(2) Duruşma sırasında şikâyeti belirten ifade üzerine, suçtan zarar görenden davaya katılmak isteyip istemediği sorulur.

(3) Cumhuriyet savcisının, sanık ve varsa müdafiinin dinlenmesinden sonra davaya katilma isteminin uygun olup olmadığına karar verilir.

(4) (Mülga: 18.06.2014 - 6545/103 md.)
Katilanın haklari:
Madde 239 - (1) (Değişik: 24.07.2008-5793/41 md.) Mağdur veya suçtan zarar gören davaya katıldığında, cinsel saldırı suçu ile alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda, baro tarafindan kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir.

(2) Mağdur veya suçtan zarar görenin çocuk, sağır ve dilsiz veya kendisini savunamayacak derecede akıl hastası olması halinde avukat görevlendirilmesi için istem aranmaz.
Katilanin kanun yoluna başvurmasi:
Madde 242 - (1) Katılan, Cumhuriyet savcısına bağlı olmaksızın kanun yollarına başvurabilir 
(2) Karar, katılanın başvurusu üzerine bozulursa, Cumhuriyet savcısı işi yeniden takip eder.
Kanun vollarına basvurma hakkı
Madde 260 - (1) Hâkim ve mahkeme kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ve bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için kanun yolları açıktır 
(2) (Değişik: 18.06.2014-6545/73 md.) Ağir ceza mahkemelerinde bulunan Cumhuriyet savcılari,ağır ceza mahkemesinin yargi çevresindeki asliye ceza mahkemelerinin; bölge adliye mahkemesinde bulunan Cumhuriyet savcılari, bölge adliye mahkemelerinin kararlarına karşı kanun yollarına başvurabilirler.

(3) Cumhuriyet savcısi, sanık lehine olarak da kanun yollarına başvurabilir.
B. 5 Katılmanın Özel Olarak Düzenlendiği Bazı Kanunlar 
B. 5. 1. 3628 Sayılı Mal Bildiriminde Bulunulmasi, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu 

Suçun ihbari:
Madde 18 - Yukarıdaki maddede yazılı suçlara ilişkin ihbarlar doğrudan Cumhuriyet Başsavcılıklarına yapılır. İhbar üzerine derhal bir ihbar tutanağı düzenlenir ve bir örneği muhbire verilir.Acele ve gecikmesinde sakinca umulan hallerde tutanak düzenlenmesi sonraya bırakılabilir. Muhbirlerin kimlikleri, rızaları olmadıkça açıklanmaz. İhbar asılsız çıktığında aleyhine takibat yapılanın istemi üzerine muhbirin kimliği açıklanır 

(Ek fikra: 12.12.2003-5020/13 md.) Yukarıdaki fikraya göre yapılan ihbar veya takipsizlik kararıve iddianame Cumhuriyet başsavcılığınca, Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü ile varsa diğer ilgili kamu kurum veya kuruluşlarına bildirilir. Hazine avukatının yazılı

başvuruda bulunması hâlinde Maliye Bakanlığı, başvuru tarihinde müdahil sıfatını kazanır.
Bu suçlardan dolayı müfettiş ve muhakkikler de soruşturma neticesinde delil veya emare elde ettikleri takdirde, işi yetkili ve görevli Cumhuriyet Başsavcılığına ihbar ve evrakı tevdi ederler.Cumhuriyet Başsavcılığı müfettiş ve muhakkikler tarafindan kendisine tevdiine lüzum görülmediği halde dahi evrakın taalluk ettiği iş hakkında soruşturma yapmak üzere gerekçe göstererek evrakı ait olduğu merciden isteyebilir.

17 nci maddede yazılı suçlardan dolayı delil veya emare elde eden müfettiş ve muhakkikler durumu yetkili ve görevli Cumhuriyet Başsavcılığina ihbar ve evrakı tevdi etmedikleri takdirde bunlar hakkında da yapılacak takibattan dolayı Memurin Muhakematı Hakkında Kanunu Muvakkat Hükümleri uygulanmaz.

İhbar konusu müsnet suç hakkında dava açılıncaya kadar bilgi vermek ve yayın yapmak yasaktır.
B. 5. 2. 5411 Sayıh Bankacılık Kanunu 
Yazılı başvuru ve müdahale:
Madde 162 -Bu Kanunda belirtilen suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturma yapılmasi, Kurum veya Fon tarafindan Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulmasına bağlıdır. Bu başvuru muhakeme şartı niteliğindedir. Ancak, 160 incı maddenin üçüncü fikrasında belirtilen suçtan dolayısoruşturma ve kovuşturmalar Kurumun veya Fonun yazılı bildirimi üzerine veya gecikilmesinde sakinca görülen hallerde re'sen Cumhuriyet savcilarinca yapilir ve Kurum ve Fon haberdar edilir. Bu fikra uyarınca yapilan soruşturmalar neticesinde açılan kamu davalarında, Kurumun veya Fonun başvuruda bulunması hâlinde, bunlar başvuru tarihinde müdahil sifatini kazanirlar.

İtibarın zedelenmesi, sırların açıklanması ve zimmet suçlarından dolayı ilgililerin dava hakkı ile 4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri saklıdır.
İtiraz ve bildirim:
Madde 163 - Bu Kanunun 162 nci maddesi uyarinca başlatilan soruşturmalar neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirse, bu karar ilgisine göre Kuruma veya Fona ve ilgili bankaya tebliğ edilir. Kurum, Fon ve ilgili banka kendisine tebliğ edilen bu kararlara karşı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraza yetkilidir.

Kamu davası açılması hâlinde, iddianamenin bir örneği ilgisine göre Kuruma veya Fona tebliğedilir.

B. 5. 3. 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu 
Davaya katilma:
Madde 18 -(1) Bu Kanunda tanımlanan suçlar dolayısıyla açılan davalarda mahkeme,iddianamenin bir örneğini ilgili gümrük idaresine de gönderir. Başvurusu üzerine, ilgili gümrük idaresi açılan davaya katılan olarak kabul edilir 


B. 5. 4. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu 
Yazılı başvuru ve özel soruşturma usulleri:
Madde 115 -(1) Bu Kanunda tanımlanan veya atifta bulunulan suçlardan dolayı soruşturma yapılmasi, Kurul tarafindan Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulmasına bağlıdır. Bu başvuru muhakeme şartı niteliğindedir.

(2) Başvuru üzerine kamu davası açılması hâlinde iddianamenin kabulü ile birlikte, bir örneği Kurula tebliğ edilir ve Kurul aynı zamanda katilan sifatını kazanır.

(3) Bu Kanunda tanimlanan veya atifta bulunulan suçlardan dolayı yapilan soruşturmada Cumhuriyet savcisi, Kurul meslek personelinden yararlanabilir. Bu suçlardan dolayi şüpheli veya tanik sifatiyla kişilerin ifadesinin alıinması sırasında Kurul meslek personelinin de hazir bulunmasi sağlanabilir.

(4) Bu Kanunda tanımlanan veya atifta bulunulan suçlardan dolayı yapılan soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı kararının verilmesi hâlinde, Kurul bu karara karşı itiraza yetkilidir.
(5) 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayıli Internet Ortamında Yapilan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun 8 inci maddesi, 109 uncu maddede yer alan suçlar bakımından da uygulanır.

B. 6. 6284 Sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Șiddetin Önlenmesine Dair Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği 

İhbar ve şikâyet:
Madde 4 -(1) Kişinin, şiddete uğraması veya şiddete uğrama tehlikesi altında bulunması halinde herkes durumu yazıli, sözlü veya başka bir suretle ilgili makam ve mercilere ihbar edebilir. Şiddet veya şiddete uğrama tehlikesinden haberdar olan kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ise durumu derhal, şikâyet mercilerine bildirmek zorundadır.
(2) Şiddet mağduru, şiddet veya şiddete uğrama tehlikesine maruz kalması halinde durumu şikâyet mercilerine yazılı, sözlü veya başka bir şekilde bildirebilir.

(3) Şikâyet mercileri Kanun kapsamındaki görevlerini gecikmeksizin yerine getirmekle yükümlüdür.

(4) Müdürlük veya ŞÖNiM'e yapılan şikâyet ve ihbarlar, bunlar tarafından olayın özelliğine göre, kolluğa, mülki amire, Cumhuriyet başsavcılığına veya hâkime gecikmeksizin bildirilir.
(5) Sözlü yapılan şikâyet ve ihbarlar derhal tutanağa geçirilir.
Yapılacak işlemler:
Madde 5 - (1) Kolluk, kendisine yapilan ihbar veya şikâyet üzerine genel hükümler doğrultusunda gerekli işlemleri yapar. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Kanun kapsamında almiş

olduğu koruyucu ve önleyici tedbirleri onaylanmak üzere tedbirin niteliğine göre mülki amire veya hâkime sunar. Kolluk, kendisine intikal eden her olay hakkında gecikmeksizin en seri vasitalarla ŞÖNiM’e bilgi verir.

(2) Cumhuriyet başsavcılığı, yapılan ihbar ve şikâyet üzerine evrakın bir örneğini ivedilikle olayın niteliğine göre uygulanabilecek olan koruyucu veya önleyici tedbir hakkında karar verilmek üzere hâkime veya mülki amire gönderir.

(3) Mülki amire yapılan ihbar veya şikâyet üzerine Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen koruyucu tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere karar verilebilir. Ayrica mülki amir olayın niteliğine göre şikâyet veya ihbarı, kolluğa veya Cumhuriyet başsavcılığına bildirir.
(4) Hâkim veya mülki amir tarafindan verilen kararlar ivedilikle ŞÖNiM’e bildirilir.
Rehberlik ve danışmanlık hizmeti:
Madde 9 - (1) Korunan kişiye, kişinin psikolojik ve sosyo-ekonomik durumu değerlendirilerek,haklari, destek alabileceği kurumlar, meslek edindirme kurslarına katilmasina yönelik faaliyetlerde bulunmayı da kapsayacak şekilde iş bulma ve benzeri konularda gelişmesi ve uyum sağlamasi, gerekli olan seçimleri, yorumlari, planları yapması ve kararları vermesine yarayacak bilgi ve becerileri kazandırmak ve psikolojik destek sağlamak üzere ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği içerisinde gerekli hizmetler verilir.

(2) Korunan kişinin hukuki rehberliğe ihtiyacı olması halinde 48 inci madde ile düzenlenen davalara müdahil olmayı da içeren gerekli destek ve danışmanlık hizmeti verilir.
(3) Bu hizmetlerin yerine getirilmesinde koordinasyon ŞÖNiM tarafindan sağlanır.
Davaya katilma:
Madde 46 - (1) Bakanlık, gerekli görmesi hâlinde kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan șiddet veya şiddet tehlikesi dolayısıyla açılan ve herhangi bir şekilde haberdar olduğu idarî,cezaî, hukukî her tür davaya ve çekişmesiz yargıya müdahil olarak katılabilir.
B. 7. Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri Hakkında Yönetmelik Sunulan hizmetler:
Madde 7 - (1) İş ve işlemler, İl Müdürlüğüne bağlı olarak konukevleri ile koordinasyon hâlinde yürütülür.

(2) Sunulan hizmetler şunlardır:
a) Koordinasyon hizmeti: Başvuruların ve tedbir kararlarının alınmasi, görev alanındaki tüm bilgilerin sisteme işlenmesi, değerlendirilmesi ve izlenmesi için kurumlar arası iş birliğinin sağlanmasi,

b) Psiko-sosyal destek hizmeti: Şiddet mağduru ve beraberindeki çocuklar ile görüşme yapılmasi,raporların hazırlanması, uygun görülen hizmetlerin sunumu ile sorunun çözümüne ilişkin rehberlik hizmetlerinin ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla koordineli bir biçimde yürütülmesi ve sonuçların izlenmesi,
c) Hukuki destek hizmeti: Şiddet mağduruna ve beraberindeki çocuklarına Kanun kapsamında gerekli hukuki desteğin sağlanması veya baroların ilgili birimlerine yönlendirme yapılması ile müdahil olunan davaların takibi,
c) Eğitim ve mesleki destek hizmeti: Şiddet mağduruna rehberlik yapılması ve ilgili kuruma yönlendirilmesi,
d) Sağlık destek hizmeti: Basit sağlık müdahalesine ihtiyaç duyan şiddet mağdurları ve beraberindeki çocukların ihtiyaçlarının karşılanması ile gerekli destek ve yönlendirmenin yapılmasi,
e) Ekonomik destek hizmeti: Şiddet mağduru ve beraberindeki çocuğun ekonomik olarak güçlendirilmesi için ilgili mevzuat kapsamında maddi yardım ödemelerinin yapılması ve takibi ile istihdam edilmesi konusunda desteklenmesi ve beraberindeki çocuklarina kreş hizmeti sunulmasi,
f) Müdahale ve yönlendirme hizmeti: Çağrı hatlarına gelen ve ŞÖNiM'e iletilen başvuruların alınmasi, ihtiyaç ve talep doğrultusunda ilgili kurum ve kuruluşlarla iletişime geçilerek yönlendirme yapılmasi,
g) Önleyici hizmet: Şiddetin önlenmesine ilişkin toplumsal bilinçlendirme ve farkındalık çalışmalarının yapılması.

(3) Hizmete ilişkin tüm idari, mali ve teknik iş ve işlemler yürütülür.
Sisteme kayıt:
Madde 18 - (1) Kanun kapsamında verilen tedbir kararlari, zorlama hapsi kararları ve $ÖNİM tarafindan yürütülen iş ve işlemlerle ilgili tüm veriler sisteme kaydedilir.

(2) Kadın konukevlerinin kapasitesi, fiilen kalan kişi sayısi, nakiller ve yerleştirme işlemleri ile hizmet alan kişilere ilişkin diğer kayıtlar sistemden yararlanılarak yapılır ve takip edilir 
(3) Koruyucu ve önleyici tedbir kararları kapsamında, ilgili kurumlar tarafindan yerine getirilen işlemlere ilişkin gelen bilgiler ve ŞÖNiM tarafindan yapılan işlemler ile bu işlemlerin sonuçları sisteme kaydedilir.

Adli destek hizmetleri:
Madde 24 - (1) Şiddet mağduru ve beraberindeki çocuklara hukuki danışmanlık, adli yardım ve diğer hukuki destek hizmetleri yürütülür. Bakanlıkça sunulamayan hizmetler için barolar ile iş birliği gerçekleştirilir.

(2) Şiddet veya şiddet tehlikesi dolayısıyla açılan cezai, hukuki her tür davaya ve çekişmesiz yargıya Bakanlığın müdahil olarak katılması talebinde bulunulabilir.


IV. ÖĞRETİDEKİ GÖRÜŞLER 
İçtihadı birleştirmeye konu “6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20/2. maddesi uyarınca, bu Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açilan ceza davalarinda, kovuşturma evresinde mahkemesince; Aile, Çalişma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davadan haberdar edilmesinin zorunlu olup olmadığı" hususu oldukça özellikli bir mevzu olup bu soruna ilişkin daha önceden yazılmiş bilimsel bir esere rastlanmamıştir. Ancak içtihadıbirleştirme kararlarının önem ve etkisi göz önüne alındığında bu konuda akademik camianın görüşlerine de başvurularak Büyük Genel Kurula sunulması amacıyla Raportör Üye tarafindan gönderilen görüştalep yazisi üzerine;
Prof. Dr.Feridun Yenisey; kamu davasına katılmanın istisnai bir yol olduğu, mukayeseli hukukta sadece belirli sayıda sayılan suçlarda kamu davasına katılmanın kabul edildiği, Türk Hukuku'nda da şahsi davanın ve şahsi hak davasının kaldırılmış olmasına dayanılarak katılmanın istisnai bir yol olduğunun söylenebileceği, CMK'nın 237 ve 238/2. maddelerinin birlikte değerlendirilmesinde, ilk derece mahkemesince hüküm kurulduktan sonra Bakanlığa yapılacak duyuru üzerine Bakanlığın kanun yoluna başvurabilmesi için ilk derece mahkemesinde ileri sürülüp reddolunan veya karara bağlanmayan bir katılma isteğinde bulunulmuş olmasının gerektiği, esasen 6284 sayılı Kanun'un 10. maddesinde ilk derece mahkemesince hüküm kurmadan önce verilen tedbir kararlarının Bakanlığa duyurulmasına ilişkin hükmün mevcut olduğunu, böylece kanun koyucunun görülmekte olan davalardan Bakanlığın haberdar olmasını ve kovuşturma evresinde katılma isteminde bulunmasını sağlamayı amaçladığıni, Bakanlığın katilma yetkisini uygun görmesi hâlinde o aşamada katılma isteminde bulunmuş olmasının gerekeceği Mal Bildiriminde Bulunulması Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu, Bankacılık Kanunu ve Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda öngörülen ihbar yükümlüğüne 6284 sayılı Kanun'da yer verilmediği için esas mahkemesi hükmünün Bakanlığa bildirilmesi yükümlülüğünün bulunmadığının söylenebileceği,
Prof. Dr. Bahri Öztürk; meselenin tam manasıyla çözümlenebilmesi için Ceza Muhakemesi Kanunu'nun katılma ile ilgili genel hükümlerinin, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ilgili mevzuatının ve fakat özellikle 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Șiddetin Önlenmesine Dair Kanun ve katılma ile ilgili düzenleme yapan diğer özel kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinin gerektiği, CMK'nın 237. maddesinin birinci fikrasında; mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ve malen sorumlu olanların kamu davasına katılma hakkı olduğunun belirtildiği,6284 sayılı Kanun'un 20/2. maddesinde yer alan düzenleme gibi 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu'nda ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nda katılma ile ilgili özel hükümlerin bulunduğu, 6284 sayılı Kanun'da katılmanın tamamen Bakanlığın takdir ve isteğine bırakildığı, emredici bir düzenlemenin söz konusu olmadıği, 633 sayılı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun 

Hükmünde Kararname'de de Bakanlığın görevleri arasında davaları takip etmenin sayılmadıği, 6284sayılı Kanun'un 1. maddesinin ilk fikrasında șiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kişiler hakkinda görevli makamlarca gerekli koruyucu ve önleyici tedbirlerin alınması ve uygulanmasıusulünün düzenlendiği, Bakanlığın asıl görevinin burada başladıği, Bakanlığın bu durumdan nasıl haberdar olacağının anilan Kanun'un 10. maddesinin birinci ve ikinci fikralarında düzenlendiği, bu düzenlemeler göre Kanun kapsamında bir işleme tabi tutulan kişiden Bakanlığın hemen bilgisinin olacaği, bundan sonraki süreçte yasal düzenlemeye göre Bakanlığın kamuoyu açısından gerekli görmesi hâlinde her türlü davaya ve çekişmesiz yargıya katılabileceği, adı geçen Kanun'a ilişkin Uygulama Yönetmeliği'nin 9 ve 46. maddelerindeki hükümlerde de Bakanlığın hukuki desteğinin dava açılmadan önce başlayacağı ve gerekli görülenlere müdahil olunacağının açıkça gösterildiği, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu gibi katılmanın düzenlendiği özel kanunlarda, açılan davaların ilgili kurumlara ihbar edilmesi hususunun ayrica düzenlendiği, ancak 6284 sayılı Kanun'da ihbara ilişkin bir düzenleme bulunmadıği, bu durumun kanun koyucunun bilinçli bir tercihi olduğu, zira şiddet mağdurlari ile ilgili alinacak tedbir ve ihbarlarin işin başinda daha olay adliyeye intikal etmeder veya intikal eder etmez Bakanlığa bildirim mekanizmasının 6284 sayılı Kanun'un 10. maddesinde düzenlendiği, sonuç olarak davanın Bakanlığa ihbar edilmesi zorunluluğunun bulunmadıği,Prof. Dr. Cumhur Şahin; suçtan zarar görme hâlinde kamu davasına katılabilmenin kabul edildiği,bu zarar görmenin doğrudan doğruya olması gerektiği, ancak bazı durumlarda suçtan zarar görmeyi bizzat kanunun tayin edebildiği, bu durumlarda mahkemelerin ayrica bir değerlendirme yapmasının mümkün olmadığı, suçtan zarar görmeyi kanunun tayin ettiği bazı hâllerde ise katılıp katılmamaya karar verme yetkisinin ilgili kuruma bırakıldıği, 6284 sayılı Kanun'un bu duruma bir örnek teşkil ettiği,Bakanlığın 6284 sayılı Kanun uyarınca katılma yetkisini kullanabilmesi için yargılamalardan haberdar olmasinin gerektiği, ancak kurumun katilma yetkisine sahip olmasinin kural olarak kovuşturma makamlarının kurumu haberdar etmesi zorunluluğunu doğurmayacağı, kaldı ki 6284 sayılı Kanun'un 10.ve anılan Kanun'u Uygulama Yönetmeliği'nin 5. maddesinde Cumhuriyet Başsavcılıkları ve kolluğa böyle bir yükümlülüğün getirildiği, kuruma bildirim yükümlülüğünden söz edilebilmesi için mevzuatta açik bir düzenlemenin bulunması gerektiği, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu'nda yer alan düzenlemelerin buna bir örnek oluşturduğu, 6284 sayılıKanun'da ise böyle bir düzenlemeye yer verilmediği, ilk derece muhakeme makamlarının, zaten konudan erken bir aşamada kolluk marifetiyle haberdar edilen ve süreci kendisinin takip etmesi gereken Bakanlığa ayrıca bildirim yükümlülüğünün bulunmadığı,
Prof. Dr. Muharrem Özen; Bakanlığa, 6284 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fikrasında tanınan yetkinin ihtiyari bir yetki olduğu, dolayısıyla Bakanlığın gerekli görmesi hâlinde katılma talebinde bulunabileceği, uygulamada Bakanlığın söz konusu davalara katilmasının beklenen faydayi 

sağlamadığına yönelik birtakım bulguların ortaya çıktığı, CMK'da veya sair mevzuatta inceleme konusu davaların Bakanlığa bildirileceğine dair bir düzenlemenin yer almadıği, kanun koyucunun bu tür bir bildirim yapılmasını zorunlu gördüğünde mevzuatta bunu açıkça hüküm altına aldıği, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve 5607 sayılı Kaçakçılkla Mücadele Kanunu'nun bu duruma örnek teşkil ettiği, ceza hukukunda kamu davasının Cumhuriyet savcısı tarafından açılıp takip edildiği, Bakanlık bünyesinde tüm davaları takip edecek kadar avukat bulunmadığıi, uygulamada da tüm davaların takip edilemediği, ne 6284 sayılıKanun'da ne de 5271 sayılı CMK'da davanın ihbarına ilişkin bir düzenleme bulunduğu, Bakanlığa tanınan davaya katilma hakkının mahkemelere davanın Bakanlığa ihbarına dair bir yükümlülük getirmediği,
Şeklindeki düşüncelerini bildirmişlerdir.
V. GEREKÇE 
İçtihadı birleştirmenin konusu; 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20/2. maddesi uyarınca, bu Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açılan ceza davalarında, kovuşturma evresinde mahkemesince; Aile, Çalişma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davadan haberdar edilmesinin zorunlu olup olmadığı hususudur.
Hem ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin gereği olarak hem de 4320 sayılı Ailenin Korunmasına Dair Kanun'un güncel ihtiyaçlara cevap vermemesi nedeniyle 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşi Șiddetin Önlenmesine Dair Kanun 20.03.2012 tarihli ve 28239 sayılı ResmîGazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
6284 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fikrasında Bakanlığın, gerekli görmesi hâlinde kadın,çocuk ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan şiddet veya şiddet tehlikesi dolayisıyla açılan idarîcezaî, hukukî her tür davaya ve çekişmesiz yargıya katılabileceği hüküm altına alınmıştır. Kanun'daki açık düzenleme karşısında anılan Bakanlığın 6284 sayılı Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açılan ceza davalarına katılma hakkı bulunduğu hususunda hiçbir tereddüt bulunmamaktadır. Ancak içtihat farklilığının dayanağı oluşturan konu kovuşturma evresinde mahkemesince; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davadan haberdar edilmesinin zorunlu olup olmadıği noktasında toplanmaktadir.
Kanun koyucu 6284 sayılı Kanun'da olduğu gibi bir kisım kanunlarda katilma hususunu özel olarak düzenlemiştir. Bu bağlamda 3628 Sayılı Mal Bildiriminde Bulunulmasi, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu'nda Maliye Bakanlığının katılma hakkının bulunduğuna hükmedilirken Kanun'un 18.maddesinin ikinci fikrasında kamu davasının ihbarına ilişkin “... Yukarıdaki fikraya göre yapılan ihbar veya takipsizlik kararı ve iddianame Cumhuriyet başsavcılığınca, Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü ile varsa diğer ilgili kamu kurum veya kuruluşlarına bildirilir..." düzenlemesinin getirildiği, yine 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda gümrük 

idaresinin katilma hakkına yer verilirken Kanun'un 18. maddesindeki “Bu Kanunda tanımlanan suçlar dolayısıyla açılan davalarda mahkeme, iddianamenin bir örneğini ilgili gümrük idaresine de gönderir..."hüküm ile kamu davasının ihbarına ilişkin düzenlemenin getirildiği, keza 6362 sayılı Sermaye PiyasasıKanunu'nda Sermaye Piyasası Kurulunun katilma hakkı bulunduğu belirtilirken Kanun'un 115.maddesinin ikinci fikrasında “Başvuru üzerine kamu davası açılması hâlinde iddianamenin kabulü ile birlikte, bir örneği Kurula tebliğ edilir..." şeklindeki düzenleme ile davanın ihbarına ilişkin bildirim mecburiyetinin hüküm altına alındığı, aynı biçimde 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nda Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Tasarruf Mevduati Sigorta Fonunun katilma haklarınin bulunduğuna yer verilirken Kanun'un 163. maddesinde “...Kamu davası açilması hâlinde, iddianamenin bir örneği ilgisine göre Kuruma veya Fona tebliğ edilir." hükmüne yer verildiği anlaşılmaktadır.Görüldüğü üzere kanun koyucu katılma hakkına yer verdiği özel kanunlarda ilgili kurum ve kuruluşların kamu davasından haberdar edilmesini ayrıca düzenlemiştir. O hâlde 6284 sayılı Kanun'da Bakanlığın kamu davasından haberdar edilmesine ilişkin bir hüküm bulunmamasının kanun koyucunun bilinçli bir tercihi olduğunun kabulünde zorunluluk bulunmaktadır. Kanun koyucu tarafindan bilinçli olarak getirilmeyen ihbar mükellefiyetinin içtihat yoluyla zorunlu tutulması kanun koyucunun iradesine aykirılik oluşturacağı gibi Kanun'da yer almayan bir zorunluluğun mahkemelere yüklenilmesi sonucunu doğuracaktir.
Öte yandan 6284 sayılı Kanun'un 7. maddesinde şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin varliği hâlinde herkesin bu durumu resmî makam veya mercilere ihbar edebileceği düzenlenmiş, anılan Kanun'un 10. maddesine göre de 6284 sayılı Kanun kapsamında alinan tedbir kararlarının Bakanlığın ilgili il ve ilçe müdürlüklerine bildirileceği hüküm altına alınmıştir. Yine 6284 Sayılı Ailenin KorunmasıVe Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fikrasında kolluk birimlerinin, kendisine intikal eden her olayi gecikmeksizin en seri vasitalarla ŞÖNiM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri)’e bildireceği düzenlenmiştir. 6284 sayılı Kanun'un 14.maddesine göre ihdas edilen Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerine ilişkin Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesi uyarınca ilgili Merkezlerin hizmetleri arasında;başvuruların ve tedbir kararlarının alınmasi, görev alanındaki tüm bilgilerin sisteme işlenmesi,değerlendirilmesi ve izlenmesi için kurumlar arası iş birliğinin sağlanması sayıldıktan sonra, şiddet mağduruna ve beraberindeki çocuklarına Kanun kapsamında gerekli hukuki desteğin sağlanması veya baroların ilgili birimlerine yönlendirme yapılması ile müdahil olunan davaların takibi de hukuki destek altında verilecek hizmetler olarak belirtilmiştir. Bu düzenlemeler dikkate alındiğında kolluk birimlerince,6284 sayılı Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak kendine intikal edilen tüm olaylar henüz soruşturma aşamasındayken Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerine bildirilecek olup bu Merkezler anılan madde uyarınca iş ve işlemlerini Bakanlık bünyesindeki il müdürlüklerine bağl olarak yürüteceğinden Bakanlık bu aşamada 6284 sayılı Kanun kapsamına giren eylemlerden haberdar 

olmaktadir. Yine bahsi geçen maddede Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerince sunulan hizmetler arasında görev alanındaki bilgilerin sisteme işlenmesinin yanı sıra bu bilgilerin değerlendirilmesi ve izlenmesiyle kurumlar arası iş birliğini sağlamasının da bulunduğu dikkate alındığında intikal eden olaylara ilişkin hukuki süreç Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerince de takip edilebilecektir.Bu minvalde mahkemelerin, Bakanlığın kovuşturmaya başlanılmadan önce bilgisinde olan eylemlere ilişkin açılan kamu davalarından Bakanlığı haberdar etmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.Zira Bakanlık soruşturma aşamasında bilgi sahibi olduğu ve Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri aracılığıyla takip ettiği hukuki sürece ilişkin katılma hususundaki takdir hakkını kullanabilecektir.Diğer taraftan 6284 Sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği'nin 9. maddesinde kanun kapsamında korunan kişinin hukuki rehberliğe ihtiyacı olması hâlinde 48. madde ile düzenlenen davalara müdahil olmayı da içeren gerekli destek ve danışmanlık hizmeti verileceği hüküm altına alınmıştır. Bu düzenleme ile Bakanlığın hukuki desteğinin kovuşturma aşamasını da içerisinde barındıran daha geniş bir alanı kapsadığı anlaşılmaktadır.Kadınlara Yönelik Șiddet ve Aile İçi Șiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi'nin 55. maddesinin ikinci fikrasında tarafların, iç hukuklarında öngörülen koşullara uygun olarak, kamu kuruluşlarının, sivil toplum örgütlerinin ve aile içi şiddet danışmanlarının, Sözleşme uyarınca belirlenen suçlara ilişkin soruşturma ve adli takibatın yapılması sırasında mağdurun isteği üzerine, mağdura yardim ve destek vermesi olanağini sağlamak üzere gerekli hukuki veya diğer tedbirleri alacağı hüküm altına alınmıştır. Anılan Sözleşme'de sözleşmeye taraf Devletlere “mağdurun isteği üzerine” soruşturma ve adli takibatin yapılması sırasında mağdura destek ve yardım edilmesi yükümlülüğü getirilmiştir. 6284 Sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği'nin 9. maddesinde Kanun kapsamında korunan kişinin hukuki rehberliğe ihtiyaci olmasi hâlinde 48. madde ile düzenlenen davalara müdahil olmayi da içeren gerekli destek ve danışmanlık hizmeti verileceği belirtilmiştir. Görüldüğü üzere Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesinde, 6284 sayılıAilenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'da ve 6284 Sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği'nde kovuşturma aşamasında mahkemelerin davayı ihbar etmeleri gerektiğine ilişkin hiçbir yükümlülük getirilmemiştir. Esasen 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Șiddetin Önlenmesine Dair Kanun'da yer alan şiddet kavramının geniş bir alanı barındırması nedeniyle birçok ceza davası bu kapsama girebileceğinden kanun koyucu bilinçli olarak her davanın ihbar edilmesi zorunluluğunu getirmemiş, Bakanlığın soruşturma aşamasında haberdar olduğu veya kovuşturma aşamasında bir şekilde öğrendiği kamu davalarına ilişkin katılmaya dair takdir hakkını kullanmasını tercih etmiştir. 6284 SayılıAilenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği'nin 46. maddesinde yer alan “Bakanlik, gerekli görmesi hâlinde kadın, çocuk ve aile 

bireylerine yönelik olarak uygulanan şiddet veya şiddet tehlikesi dolayısıyla açılan ve herhangi bir şekilde haberdar olduğu idarî, cezaî, hukukî her tür davaya ve çekişmesiz yargıya müdahil olarak katılabilir." hükmündeki “herhangi bir şekilde" ibaresi de Kanun'un amacı ve ruhuna uygun bir şekilde kullanılmış, mahkemelerin ihbar yükümlülüğü bulunduğu izlenimini verecek bir ifadeden özellikle kaçınılmiştir.
Öte yandan mahkemelerin 6284 sayılı Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açılan ceza davalarında, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığını davadan haberdar etmemesi durumunda,mağdurların hukuken daha korunmasiz hâle geleceklerinden bahsetmekte mümkün değildir. Zira ceza yargilamasında katilanin, Cumhuriyet savcisinin yanında bireysel iddia makaminı temsil etmesi gözetildiğinde, katılan taraf bulunmasa dahi ceza yargılamasında maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ile hukuk kurallarının doğru ve eksiksiz uygulanmasını sağlamak Cumhuriyet savcısının ve mahkemelerin görevidir. Cumhuriyet savcisi, maddi olguların noksansiz belirlenmesi ve hukuk normlarının doğru uygulanması için yasanın taraflara ve bu arada katılana sağladığı tüm hakları koruyacak genişlikte yetki ve göreve sahiptir. Bu bağlamda maddi gerçeğin eksik ya da hatalı saptandığı veya mağdur haklarının ihlal edildiği düşüncesinde olan Cumhuriyet savcisının anılan noksanlıkları gidermek için gerekli girişimde bulunma ve CMK'nın 260. maddesine göre kanun yollarına başvuru imkânı bulunmaktadır.Bunun yanında mağdurlar veya kanuni temsilcilerinin kamu davasına katılma ve kendilerini vekilleri aracılıiğiyla temsil ettirme haklanı da mevcuttur. Kaldı ki CMK'nın 234. maddesinin ikinci fikrasında on sekiz yaşini doldurmamiş, sağir veya dilsiz ya da meramini ifade edemeyecek derecede malul olan mağdurlar için istem şartı aranmaksızın zorunlu vekil görevlendirileceği belirtilmiş, bu kapsamda bulunmayan mağdurlar için de anilan maddenin birinci fikrasının b bendinin 5 numaralı alt bendinde vekili bulunmaması hâlinde cinsel saldırı suçu ile alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda, baro tarafindan kendisine avukat görevlendirilmesini isteme hakki bulunduğu düzenlemesi getirilmiştir. O hâlde 6284 sayılı Kanun kapsamına giren suçlarda Bakanlik kamu davasına katilmadığıtakdirde olası hatalı kararlara karşı mağdurlar hukuken korunmasız konuma düşmeyecek, mağdurların hakları hem Cumhuriyet savcısı hem de istem üzerine veya zorunlu olarak atanan vekiller tarafindan gözetilecektir.
Tüm bu açıklamalar işığında 6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20/2. maddesi uyarınca, bu Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açılan ceza davalarında, kovuşturma evresinde mahkemesince; Aile, Çalişma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davadan haberdar edilmesinin zorunlu olmadığı kabul edilmelidir.

VI. SONUÇ
6284 sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20/2.maddesi uyarınca, bu Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açılan ceza davalarında, kovuşturma evresinde mahkemesince; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davadan haberdar edilmesinin zorunlu olmadığına 13.12.2019 tarihinde yapılan birinci görüşmede üçte ikiyi aşan oy çokluğuyla karar verilmiștir.


YARGITAY BAŞKANLIĞINA 
Konu: 2019/6 Esas sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına ilişkin karşı oy yazısı.Yargitay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 13.12.2019 tarihli toplantısında 2019/6Esas sayılı dosyada “6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20/2. maddesi uyarinca, bu Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açılan ceza davalarında, kovuşturma evresinde mahkemesince; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanliğının davadan haberdar edilmesinin zorunlu olmadıği" yönünde birinci görüşmede üçte ikiyi aşan oy çokluğuyla karar verilmiştir.
Aşağıda açıklayacağımız nedenlerle sayın çoğunluğun görüşüne iştirak edilmemiştir.
Türkiye'nin ilk imzalayan ve onaylayan ülke konumunda olduğu “Kadına Yönelik Şiddetin ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi" (İstanbul Sözleşmesi) kadına yönelik şiddeti ilk kez açıkça insan hakkı ihlali olarak tanımlamış ve taraf Devletlere uluslararası hukukta kadına karşı ve aile içi şiddet konusunda yükümlülükler getirmiştir. Sözleşme,Türkiye tarafindan 11.05.2011 tarihinde çekince konulmaksizin imzalanmiş, 29.11.2011 tarihli ve 28127sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Ancak Sözleşme, 75. maddedeki en az sekizi Avrupa Konseyi üyesi olan on Devlet tarafindan onaylanma şarti nedeniyle Türkiye bakimindan 01.08.2014 tarihinde yürürlüğe girerek iç hukukumuzun parçası hâline gelmiştir.
Sözleşme'nin 3/a maddesi kadınlara yönelik cinsel eylemleri, kadına yönelik şiddet kapsamına dâhil etmiş, 5/2. maddesi ise taraf Devletlere, gereken özeni göstererek Sözleşme kapsamında yer alan şiddet eylemlerinin önlenmesini, soruşturulmasıni, cezalandırılmasını ve tazmin edilmesini sağlamak üzere gerekli hukuki tedbirleri alma yükümlülüğü getirmiştir. Bu Sözleşme doğrultusunda 4320 sayılıAilenin Korunmasına Dair Kanun'un kadına karşı ve aile içi şiddetle mücadelede yetersiz kaldığıdüşünülerek 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Siddetin Önlenmesine Dair Kanun 20.03.2012 tarihli ve 28239 sayıli, bu Kanunun Uygulama Yönetmeliği ise 18.01.2013 tarihli ve 28532sayılı Resmî Gazetelerde yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
6284 sayılı Kanun'un 2. maddesinin (c) bendinde kadına yönelik şiddetin; “Kadınlara, yalnızca kadın oldukları için uygulanan veya kadınları etkileyen cinsiyete dayalı bir ayrimcılık ile kadının insan hakları ihlaline yol açan ve bu Kanunda şiddet olarak tanımlanan her türlü tutum ve davranışı", (d)bendinde ise şiddetin; “Kişinin, fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle veya aci çekmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanmasi muhtemel hareketleri, buna yönelik tehdit ve baskiyi ya da özgürlüğün keyfi engellenmesini de içeren, toplumsal, kamusal veya özel alanda meydana gelen fiziksel,cinsel, psikolojik, sözlü veya ekonomik her türlü tutum ve davranışı" ifade ettiği belirtilmiştir. Oldukça geniş tutulan şiddet kavramında belli bir ölçüde muğlaklık da vardır. Bakanlığın hangi davaya katılabileceği hususu da sorunludur. Ancak her hâlükârda bu davaların yekûnu çok fazladır. Diğer 

taraftan Bakanlığın bu kadar fazla davayı etkin bir şekilde takip etmesi ve nitelikli bir katkı yapması da beklenilemez. Kanun'da şiddet tanımının geniş tutulması önlem alma bakımından yerinde ise de Bakanlığın makul ve faydalı şekilde davalara katılmasını sağlamak amacıyla takdir edilecek belirli sayıda katalog dava türü belirleyip Bakanlığı haberdar etmeyi açıkça belirtmesi yönünde yasal düzenleme bir çıkış yolu olarak önümüzde durmaktadır.
Ancak hâlihazırda açık bir yasal düzenleme bulunmadığına göre mahkemelerin 6284 sayılı Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açılan ceza davalarında Aile, Çalişma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığını davadan haberdar etmesi zorunluluğu bulunup bulunmadiğinin isabetli bir şekilde çözümlenebilmesi için 6284 sayılı Kanun ile bu Kanunun Uygulama Yönetmeliği'nde yer alan Bakanlığının davaya katılma hakkına ilişkin hükümler, Anayasa'nın “Hak Arama Hürriyeti" başlıklı 36maddesi ve “Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması" başlıklı 40. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nın “Mağdur ile şikâyetçinin hakları" başlıklı 234, maddesi çerçevesinde tartışılmalıdır.
Anayasa'nın “Hak Arama Hürriyeti' başlıklı 36. maddesi; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargi mercileri önünde davaci ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargilanma hakkına sahiptir", “Temel hak ve hürriyetlerin korunmasi" başlıklı 40. maddesine 4709sayılı Kanunun 16. maddesiyle eklenen ikinci fikrasında da, “Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağıni ve sürelerini belirtmek zorundadır." şeklinde hükümlere yer verilmiş, 40. maddenin ikinci fikrasının gerekçesinde bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkân sağlanmasının amaçlandıği, son derece dağınık mevzuat karşisında kanun yolu, mercisi ve sürelerin belirtilmesinin hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk hâline geldiği belirtilmiştir.
Genel olarak pozitif hukukça tanınmış hakların ön koşulu ve usuli güvencesi olarak anlaşılmasıgereken ve yargiya başvurma olanağını her olayda ve aşamada gerekli kılan hak arama özgürlüğü,Anayasa Mahkemesinin 19.09.1991 tarihli ve 2-30 sayılı kararında belirtildiği üzere sav ve savunma hakkı şeklinde birbirini tamamlayan iki unsurdan oluşmakta, hukuksal olanakları kapsamlı biçimde sağlama ve bu konuda tüm yollardan yararlanma haklarını içermektedir (Mesut Aydın, Anayasa Mahkemesi Kararlarında Hak Arama Özgürlüğü, Ankara Universitesi SBF Dergisi, Yil: 2006, S. 3, s. 410.). Bu bakımdan içerdiği sav unsuru nedeniyle davaya katilma hakki, hak arama hürriyeti ile yakından ilgilidir.
Kadına karşı ve aile içi şiddetin önlenmesi ve faillerin cezalandırılması hususunda ülkemizin taraf olduğu uluslararası antlaşmalar ile pozitif ayrımcılık bağlamında Anayasa'nın getirdiği yükümlülüklere uygun düzenlemeler içeren 6284 sayılı Kanun'un 20/2 ile bu Kanunun Uygulama Yönetmeliği'nin 46.maddelerinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının açılan kamu davasına katılma hakkının bulunduğu belirtilmektedir.


Öte yandan katılma hakkının, içerisinde şikâyet hakkını da barındırdığı noktasında hiçbir kuşku bulunmamaktadır. CMK'nın 234. maddesinin birinci fikrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendinde şikâyetçinin hakları arasında duruşmadan haberdar edilme hakkı açıkça gösterilmiştir. O hâlde katılma ve bu bağlamda şikâyet hakkı da bulunan Bakanlık duruşmadan haberdar edilmelidir.Sayın çoğunluk tarafindan 6284 sayılı Kanun'un 20/2. maddesi uyarınca katilma hakkı bulunan Bakanlığın katılma hususunda takdir hakkının bulunduğu, başka bir anlatımla Bakanlığın anılan Kanun kapsamında şiddet kavramını barındıran istediği davaya katılabileceği gibi katılma hakkını kullanmama imkânının da bulunduğu, bu nedenle de davaların ihbar edilmesinin zorunlu olmadıği yönünde görüşler ileri sürülmüştür. Bakanlığın davaya katılma noktasında takdir hakkının bulunduğu noktasında sayın çoğunluk ile aramızda görüş ayrılığı bulunmamaktadır. Ancak Bakanlığın davaya katılıp katılmama konusunda takdir hakkını kullanabilmesi için öncelikle davadan haberdar olması gerekmektedir Davadan haberdar edilmeyen Bakanlığın katilma hususundaki takdir hakkını kullanmasından söz edilemeyecektir.
Yine mahkemelerce anılan Bakanlığa davaların ihbar edilmesinin zorunlu olmadıği, ancak mahkemelerin kendiliğinden ihtiyari olarak Bakanlığı haberdar etmesinin mümkün olduğu da soruna çözüm getiren doğru bir yaklaşım ve çıkarım değildir. Zira ceza yargılamasında “silahların eşitliği” ilkesi geçerlidir. Bu ilkeyi gözetmesi gereken hâkimin taraflara eşit mesafede durmasi gerekmektedir Davaların ihbar edilmesi hususu zorunlu tutulmayıp mahkemelerin takdirine birakılması hâlinde “silahların eşitliği" ilkesi zedelenecek, aynı suça ilişkin bir kısım davalardan Bakanlık haberdar edilmesi,bazılarında ise Bakanlığa bildirim yapılmaması gibi adaletsiz sonuçlar ortaya çıkabilecektir. Kaldı ki mahkemelerin bu hakkı hangi suçlara veya eylemlere ilişkin olarak kullanacağı hususunda netlik bulunmayacak, aynı suç tipine ilişkin farklı yerlerde görülen davaların bir kısmında davadan haberdar edildiği için Bakanlık katılmaya ilişkin takdir hakkını kullanabilecekken, bir kismında ise davadan haberdar edilmeyen Bakanliğa bu imkân tanınmayacaktır.
Sayın çoğunluk tarafından katılma hakkının özel olarak düzenlendiği bazı kanunlarda davanın ihbar edilmesi zorunluluğunun açıkça belirtilmiş olması karşısında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına ihbar zorunluluğu getirmeyen 6284 sayılı Kanun'daki bu düzenlemenin kanun koyucunun bilinçli bir tercihi olduğu düşüncesi ileri sürülmüş ise de, katılma hakkı bulunduğu belirtildiği hâlde ihbar yükümlülüğüne ilişkin bir düzenleme bulunmayan 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na aykırılık suçlarına ilişkin davalarda kooperatifin konusuna göre ilgili Bakanlıklar (Çevre ve Şehircilik Bakanlıği,Tarım ve Orman Bakanlığı gibi), 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'na aykırılık suçlarına ilişkin davalarda ise Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na ihbar edilmekte, ihbarın yapilmaması durumunda ise Yargitay Özel Dairelerince (Yargitay 5. Ceza Dairesinin 29.05.2019 tarihli ve 11071-5915 sayıli Yargitay 19. Ceza Dairesinin 07.03.2019 tarihli ve 366-5396 sayıli, 15.10.2019 tarihli 23615-35781sayılı vb. kararlarında olduğu gibi) söz konusu eksikliğin giderilmesi için tevdi kararları verilmektedir.

Ayrıca yerel mahkemelerce, katilma hakkına ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmayan 4708sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'a aykırılık suçlarına ilişkin davalarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na aykırılık suçlarına ilişkin davalarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veya Kültür ve Turizm Bakanlığı; 6831 sayılı Orman Kanunu'na aykırılık suçlarına ilişkin davalarda Orman Idaresi; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'na aykırılık suçlarına ilişkin davalarda Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu; TCK'nın 181 ve 182.maddelerinde düzenlenen çevrenin kirletilmesi suçlarına ilişkin davalarda Çevre İl Müdürlüğü; TCK'nın 184. maddesinde düzenlenen imar kirliliğine neden olma suçuna ilişkin davalarda ise ilgili Belediye veya Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü suçtan zarar gören sıfatlarının bulunduğu kabul edilerek talepleri hâlinde kamu davasına katılabilecekleri yerleşik bir uygulama hâlini almıştır. Yine burada da ihbarın yapilmamasi durumunda Yargitay Özel Dairelerince (Yargitay 19. Ceza Dairesinin 19.03.2018 tarihli ve 1588-3024 sayıli, 11.02.2019 tarihli ve 34-4100 sayıli, 16.10.2019 tarihli ve 30873-12873 sayıli;Yargitay 12. Ceza Dairesinin 14.02.2019 tarihli ve 6887-2017 sayıli, 11.04.2019 tarihli 393-4917 sayıli;Yargitay 18. Ceza Dairesinin 02.04.2018 tarihli ve 4241-4700 sayıli, 18.09.2018 tarihli 10197-11291sayıli; Yargitay 4. Ceza Dairesinin 11.09.2013 tarihli ve 12758-21846 sayılı vb. kararlarında olduğu gibi) söz konusu eksikliğin giderilmesi için tevdi kararları verilmektedir.
Öte yandan Yargıtay 14. Ceza Dairesince adı geçen Kanun'un yürürlüğe girdiği 20.03.2012tarihinden itibaren ihbarın zorunlu olmadığı yönünde yapılan istikrarlı uygulamalar nedeniyle verilen birçok kararın kesin nitelikte olma vasıflarını yitireceği sorunu içtihadı birleştirmeye yol gösterecek bir durum olmayıp içtihadı birleştirmenin çözümlenmesinin ardından tartışılacak bir durumdur. Yargitay Içtihadı Birleştirme Kurulunca verilen 15.06.1949 tarihli ve 4-11 sayılı kararda da “Tevhidi içtihat kararlarina dayanilarak daha önce müstekar bir surette tatbik olunan içtihatlar dairesinde muħkem kaziye teşkil etmiş olan kararlar hakkında karar tashihi yoluna gidilemeyeceği" şeklinde açıklandığıüzere içtihadı birleştirme kararlarının geriye yürümeyeceğine ilişkin ilkeyle bu sorun aşılabilecektir.Kaldı ki, ihbarın zorunlu olduğunun kabul edilmesi hâlinde sırf daha önce verilen kararların kesin nitelikte olma vasıflarını yitireceği endişesi, gelecekte görülecek birçok dosyadaki aynı sorunun göz ardi edilmesine ve yukarida belirtilen adaletsiz sonuçlarin doğmasina neden olabilecektir.
Müzakereler sırasında Yargitay 14. Ceza Dairesince Aile, Çalişma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına ihbarın zorunlu olmadığı hususunda yerleşik bir uygulama sürdürüldüğü belirtilmiş ise de Ulusal Yargi Aği Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan incelemelerde öncelikle bu hususun hiçbir kararda açıkça belirtilmediği görülmüş olup aksine anılan Dairece verilen ihbarın zorunlu tutulduğu bazıtevdi kararlarına da rastlanılmıştir. Orneğin Yargitay 14. Ceza Dairesinin 23.06.2016 tarihli ve 222-6271sayıli, 01.12.2016 tarihli ve 10137-8195 sayıli, 05.04.2017 tarihli ve 12469-1859 sayıli, 04.10.2017tarihli ve 6731-4482 sayıli, 01.11.2017 tarihli ve 8908-5234 sayıli, 14.03.2018 tarihli ve 9843-1888sayılı kararlarında, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 6284 sayılı Kanun uyarınca katılma 

hakkı bulunduğu belirtilmiş olup davadan haberdar edilmeyen Bakanlığa gerekçeli kararın teblig edilmesi için tevdi kararı verildiği görülmüştür. Bahsedilen bu kararların, Ceza Genel Kurulunca ihbarın zorunluğu olduğu sonucuna ulaşılan 17.04.2018 tarihli ve 1448-177 sayıhı ilk kararından önce verilmeleri de ayrı bir önem taşımaktadır. O hâlde Dairenin bu konuda istikrarlı bir uygulama sürdürdüğünden bahsedilemeyeceği gibi davadan Bakanlığın haberdar edilmesinin zorunlu olmadığına dair bir içtihadı da görüşme gününe kadar ortaya çıkarılmış değildir.
Görüşme tarihine kadar 6284 sayılı Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açılan ceza davalarında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davadan haberdar edilmesinin zorunlu olduğuna dair Özel Dairelerce uygulama yapıldığı da görülmektedir.
Bu bağlamda örneğin;
Yargitay 1. Ceza Dairesinin 21.12.2015 tarihli ve 475-6278 sayıli, 06.10.2015 tarihli ve 15744686 sayıli, 12.01.2016 tarihli ve 753-10 sayıli, 05.12.2016 tarihli ve 5779-4147 sayıli, 08.02.2017tarihli ve 6223-307 sayıli, 13.11.2017 tarihli ve 69-3898 sayıli, 15.05.2018 tarihli ve 51-2299 sayıli,21.11.2018 tarihli ve 3500-4850 sayıli, 13.03.2019 tarihli ve 2200-1566 sayıli, 09.10.2019 tarihli ve 2988-4261 sayıli,
Yargitay 3. Ceza Dairesinin 28.04.2015 tarihli ve 37444-14971 sayıli, 21.12.2015 tarihli ve 16201-36429 sayıli, 08.02.2016 tarihli ve 23923-2270 sayıli, 21.02.2017 tarihli ve 7748-1658 sayıli,14.12.2017 tarihli ve 4354-16817 sayıli, 22.02.2018 tarihli ve 4348-2949 sayıli, 15.11.2018 tarihli ve 2188-17558 sayıli, 29.04.2019 tarihli ve 197-8927 sayıli,
Yargitay 8. Ceza Dairesinin 28.09.2015 tarihli ve 710-21691 sayıli, 23.11.2015 tarihli ve 1256824931 sayıli, 13.01.2016 tarihli ve 4409-297 sayıli, 29.12.2016 tarihli ve 4770-12395 sayıli, 06.03.2017tarihli ve 11-2216 sayıli, 02.11.2017 tarihli ve 11717-12259 sayıli, 12.02.2018 tarihli ve 229-1420 sayıli,17.05.2018 tarihli ve 278-5500 sayıli, 08.01.2019 tarihli ve 2485-119 sayıli, 10.06.2019 tarihli ve 22598006 sayıli,
Yargitay 18. Ceza Dairesinin 12.03.2018 tarihli ve 8381-3375 sayıli, 22.11.2018 tarihli ve 889815586 sayıli, 28.02.2019 tarihli ve 16-4119 sayıli, 09.04.2019 tarihli ve 105-6894 sayıli,
Kararlarında görüleceği üzere, yerel mahkemelerce Bakanlığın davadan haberdar edilmesi gerektiği düşüncesiyle gerekçeli kararın tebliği için tevdi kararları verilmiştir.
Aynı şekilde Ceza Genel Kurulunca ilki 17.04.2018 tarihli ve 1448-177 sayıli, sonuncusu 09.05.2019 tarihli ve 181-403 sayılı olmak üzere toplam 81 adet dosyada, kamu davasından Bakanlığın haberdar edilmesi gerektiğinin zorunlu olduğu sonucuna ulaşılmış ve bu görüş istikrarlı bir şekilde sürdürülmüş olup İçtihadı Birleştirme görüşmesine kadar gerek Ceza Genel Kurulu, gerek Yargıtay 14.Ceza Dairesi, gerekse diğer Özel Daireler tarafindan Bakanlığa ihbarın zorunlu olmadığına ilişkin verilmiş bir karar da bulunmamaktadır.


İhbarın zorunlu olduğu sonucuna ulaşılması durumunda çok sayıda tutuklunun tahliye olacağı, bir kısım hükümlünün ise infazlarının durdurulacağı ön yargısı da doğru değildir. Zira Ceza Genel Kurulunca 26.08.2018 tarihli ve 1417-302 sayılı karar ile 6284 sayılı Kanun'da tanımlanan şiddet kapsamına giren davalar bakımından sanık aleyhine temyiz bulunması hâlinde Özel Dairece aleyhe temyiz de gözetilerek inceleme yapılacağından anılan Bakanliığın sanık hakkında açılan kamu davasından haberdar edilmemesinin sonuca etkili olmayacağı düşüncesiyle sanık aleyhine temyiz bulunan dosyalarda Bakanlığa tebliğin sağlanması için tevdi kararı verilmemiş olup bu tür dosyalar bakimından tahliye veya infaz durdurmaya yönelik sakinca gündeme gelmemektedir. Aleyhe temyiz bulunmayan dosyalar bakımından ise 17.04.2018 tarihinden itibaren ihbarın zorunlu olduğuna karar verilen 81 adet dosyadan sadece birinde tutuklu sanık, tutuklu kaldıği süre ve koşullu salıverme süresi dikkate alınarak tahliye edilmiş, beş adet dosyada ise Ozel Dairece verilen onama kararı kaldırıldığından hükmün kesinleştiği inancıyla cezaevine alınan sanıkların infazların durdurulmasına karar verilmiştir,Bununla birlikte tutuklu yargılanan hiçbir sanık tahliye edilmemiştir.
6284 sayılı Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açılan ceza davalarında, kovuşturma evresinde mahkemesince; Aile, Çalişma ve Sosyal Hizmetler Bakanliğinin davadan haberdar edilmesinin zorunlu olmadığını kabul etmek Ülkemizin Kadına Yönelik Şiddetin ve Aile İci Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi'nden doğan sorumluluğunu yerine getirmesi konusunda önemli bir zafiyete yol açacaktir. Zira Kadına Yönelik Şiddetin ve Aile Içi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi'nin 66. maddesinde kadınlara yönelik șiddet ve aile içi şiddete karşi eylem uzman grubunun (GREVIO), Sözleşme'nin taraf Devletlerce uygulanmasını izleyeceği belirtilmiş, anılan Sözleşme'nin 68. maddesinde de GREVIO'nun belirli dönemler hâlinde bu izlemlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunacağı ve rapor edeceği düzenlenmiştir.
6284 sayılı Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açılan ceza davalarında mahkemelerin Bakanliğa ihbarda bulunmasinin zorunlu olmadiğinin kabulü, kadin cinayetleri basta olmak üzere bu kapsama giren diğer suçlara ilişkin mücadele ve faillerin etkin bir şekilde cezalandırılmasını sağlamak bakimından Devletin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle hak ihlali sonucunu doğurabilecektir.


Sonuç olarak yukarıda açıklanan nedenlerle, uluslararası sõzleşmeler ve Anayasa ile güvence altına alınan hak arama hürriyetinin sağlanması ve pozitif ayrımcılık ilkesinin tesisi amacına uygun olarak CMK'nın 234. maddesinin birinci fikrası uyarınca, 6284 sayılı Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açılan ceza davalarında, kovuşturma evresinde mahkemesince, kamu davasına katılma hakkıbulunan Aile, Çalişma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davadan haberdar edilmesi zorunluluğu bulunmaktadir. 19.12.2019


RTNRA RAA  (T0t T /60C 
S-I 
 t   T d          T t c   B c     d   c m  a t m    d n tebligat yapilmasının zorunlu olmadiğına karar verilmiştir.

Oysa, 6284 sayılı Yasadaki düzenlemelerden hareketle, kimi koşulların varlığı halinde,Bakanlığın davadan haberdar edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle, Bakanlığın her davadan haberdar edilmesine gerek olmadığı gibi; Bakanlığın tedbir talebinde bulunduğu ve dilekçe verdiği durumlarda haberdar edilmesi gerekir. Aksi takdirde, Bakanlığın “gerekli görmesi" halinde davaya "katılabilmesinin" anlamı kalmayacaktır (6284, m.20/2). Çünkü Bakanlığa davaya katılma yetkisi verildiğine göre, haberdar edilmemesi düşünülemez. Yasada Bakanlığa davaya katılma konusunda bildirimde (tebligatta) bulunulmasina yer verilmemesinden hareketle, haberdar edilmesine gerek yoktur denilemez. Yargilamadan Bakanlığın haberdar edilmesinin gerekip gerekmediği hususunda anayasa, sözleşme ve yasadaki düzenlemelerin hep birlikte değerlendirilme yapilmasi gerekir.

Burada yasanın yorumu önem taşımaktadır. Yasayı yorumlamak yargının hem yetkisi, hem de görevidir. Çünkü yargıç yasayı yorumlar, yorumda yasamanın iradesini ortaya çıkarır. Yasayıyorumlamak kendisini yasamanın yerine koymak değildir. Eğer her yorumu yargicın kendisini yasamanın yerine koymak olarak kabul edersek, yargıca gerek olmadığı fikrini kabul etmemiz gerekecektir. Yasamanın her konuyu öngörerek eksiksiz düzenleme getirdiği söylenemeyeceği için,yasama işlemlerinin anayasaya uygunluğu ve giderek uluslar arası sözleşmelere uygunluk denetimi yapılması kabul edilmezdi.

Bir bilim adamının söylediği gibi, “Yasanın metnini, metnin yasasıyla ele alabiliriz". Yargıç,sadece yasayı uygulamakla yetinemez. Yasa açık ve anlaşılir değilse, hak sahibinin yararlanmasınısağlayacak biçimde yorumlanmasi gerekir.

Yargıç, hak sahibini korumak için, her seferinde yasayı yorumlayarak yeniden icat etmelidir.Yasayı, sadece kodlanmış bir program olarak verili bir duruma basitçe uygulamak doğru değildir.Yargicın, adil sonuçlara ulaşabilmesi için, her münferit durumda yeni bir adalet ilişkisi icat etmesi 

gerekir. Bu nedenle, vazedilmiş hukuk, daha geniş bir hukukiliğin yalnızca bir parçasıdır. Hukukun bir kesiti, içinden çıktığı hukukta bir kısım parçalarını bırakır. Hukukun eksik olduğu düşünülen kısımlarının bütünün içerisinde değerlendirilmesi ve bütünden olasılık dâhilinde yararlanılarak yorum yoluyla hakkın etkin kullanımının sağlanması gerekir.
O halde, somut olayimiz bakımından, Bakanlığın davaya katilabilmesi kabul edildiğine göre,katilmayla ilgili diğer hususların, Türk hukukunun diğer düzenlemelerinin dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekir.
İç hukukumuzda bunun ipuçları açık biçimde bulunmaktadır. Hatta, aşağıda belirteceğimiz hususlar, Bakanlığın davaya katılabilmesi için dikkate alınması gereken hususların neler olduğunun da objektif ölçütleridir. Sadece yasada Bakanlığa tebligat yapılacağı konusunda açık hüküm bulunmadığından hareketle, Bakanlığın davaya katılmasını sağlayabilecek düzenlemeler göz ardıedilmemelidir.
Bir başka deyişle 6284 sayılı yasa ile getirilen düzenlemeler, anılan yasada yer alan fiillerle ilgili olarak mağdurun kendi haklarını koruyamadıği, Devlet tarafindan kendisine avukat atanmasinın da yeterli olmadiği, bu nedenle Bakanlığın bu korumayı gerçekleştirmede kendisine yardımci olması gerektiği düşüncesinden kaynaklanmaktadır. Bu temel husus dikkate alındiğında,Bakanlığın adli mercilere verdiği dilekçe ile mağdurla ilgili tedbir alınmasını istediği durumlarda,katılma talebinde bulunacağı düşünülerek, tebligat yapılması gerekir. Bu gibi hallerin dışında Bakanlığın adli organlara başvurusu yoksa, tebligat yapılmasına da gerek olmayacaktır. Örneğin,anne ve babası tarafindan fuhuşa zorlanan bir kiz çocuğunun polise siğınması ve Bakanlık tarafindan sığınma evine alınması ve peşinden yargıçtan tedbir kararı verilmesinin Bakanlık tarafindan istenmesi olayında, açılan davaya katilma isteğinin olup olmadığının belirlenmesi bakımından tebligat yapılmasina gerek olmadiği söylenebilir mi?
Eğer, yargılama sırasında Bakanlığa tebligat yapılması kabul edilmeyecekse, yasa koyucu Bakanlığın bu davalara katilabileceğini neden düzenlemiş olsun?
Görüşleri alınan öğretim üyeleri, haklı olarak sorulan soruya göre sadece yasada tebligatla ilgili düzenleme olmadığından hareket ederek görüşlerini bildirmişlerdir. Kural olarak Bakanlığa tebligatta bulunulmaması gerektiğini ben de savunuyorum. Ancak bunun istisnasinın, Bakanlığin diğer mağdurlar gibi dilekçe vererek işi takip etmesi veya yargıçtan tedbir kararı verilmesini istemesi hallerinde açılacak davalara katilıp katilmamada takdir yetkisini kullanabilmesi için tebligatta bulunulması gerektiğini savunuyorum. Bu nedenle, yüksek çoğunluğun yargılamada Bakanlığa tebligat zorunluluğu olmadığına ilişkin görüşüne, belirttiğim istisnai durumlarda bildirim 

yükümlülüğünün olduğu görüşümle karşı oy kullanmaktayım.
Aşağıda bu konuya işik tutan düzenlemeler üzerinde duracağım.
II-6284 sayıh Yasa'daki Düzenlemeye Göre Katılma Mümkündür 
6284 sayılı Yasa'nın adı, “Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun"dur. Yani bu yasa hem aileyi, hem de kadına karşi şiddetin önlenmesi amacıyla kabul edilmiştir.

6284 sayılı Yasa'nın 20/2 nci maddesindeki düzenlemeye göre, “Bakanlık, gerekli görmesi hâlinde kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan şiddet veya şiddet tehlikesi dolayısıyla açılan idarî, cezaî, hukukî her tür davaya ve çekişmesiz yargıya katılabilir".
Bakanlık davaya “katılabilir" dendiğine göre, katılmayabilir de. Bakanlığın dışındaki tüm mağdur ve suçtan zarar görenler için de “katilabilirler” kavramına yer verilmiştir (5271, m.237/1).
Öyleyse, katılmaların zorunlu olmadığına göre, tebligatın da zorunlu olmadığını neye dayanarak kabul edeceğiz?

Katılma, mağdur veya suçtan zarar gören için bir hak ve hak arama yöntemidir. Hem de Devlet'in, tüm haklarda olduğu gibi, bu hak bakımından da, hakkın etkin kullanımını sağlayacak sistemi getirme yükümlülüğü vardır.

Devlet'in bir hakkı sadece tanıması ve hakkın etkin kullanımını sağlamaması, insan haklarına saygılı (1982 Anayasasi, m.2), insan haklarına dayalı (1982 Anayasasi, m.14/1), hukuk devleti ilkesini benimsemiş (1982 Anayasasi, m.2) ve bu ilkelere Cumhuriyetin nitelikleri arasinda yer vermiş ve bu ilkelerin değiştirilmesinin teklif edilmesi ve değiştirilmesinin yasak olarak kabul edildiği (1982 Anayasasi, m.4) bir anayasal düzende, hakkın etkin kullanımının sağlanması bir yana,bu husustaki engellerin kaldırılması da Devlet'in görevleri arasındadır (1982 Anayasasi, m.5).
Dolayısıyla, suç mağdurları ile suçtan zarar gören için getirilen, adli yargı düzenindeki ceza davalarına katılma hakları gibi, ilgili Bakanlığın da mağdur hakkını korumak için davaya katılma yetkisi vardır. Hak, devleti idare edenler bakımından bir yetki kullanımıdır. Bakanlık burada, 6284sayılı Yasa kapsamındaki suçlar bakımından, mağdurların haklarını elde edebilmeleri için yetki kullanmaktadir.

Diğer mağdur ve suçtan zarar görenler gibi, Bakanlığın da katılma yetkisi vardır. Yasa koyucu burada farklı düzenleme getirmemiştir. Yasa koyucunun burada, suç mağduru ve suçtan zarar görenden farklı düzenlemesi, Bakanlığın katılma konusunda, “gerekli görmesi hâlinde" davaya katılabilir biçimdedir. Bakanlığın hangi hallerde "davaya katılmayı gerekli göreceği" tamamen takdiridir. Aynı takdiri, suçun mağduru ve zarar göreni de kullanmaktadır. Dolayısıyla katılma 

konusunda takdir bakımından suçtan doğrudan mağdur olan veya zarar görenler ile Bakanlığın katılması konusunda farklılık bulunmamaktadır.

III-Bakanlığın Takdiri 
Yasa koyucunun Bakanlığa davaya katılma yetkisini kullanabilmesi için açıkça düzenleme getirmemesi, Bakanlığa hiç tebligat yapılamayacaği anlamına gelmez.

Yasa koyucu, Bakanliğın “gerekli görmesi" halinde katilma isteyebileceğini kabul etmekle,hangi durumlarda bu yetkinin kullanılabileceğini de ortaya koymuştur. Özellikle tedbirlerle ilgili düzenlemelerden hareket edildiğinde, Bakanlığın gerekli görme durumları ortaya çıkabilir.
Bunlar, 6284 sayıh Yasa'da belirtilmiştir. Yasa'nın “Koruyucu ve Önleyici Tedbirlere İlişkin Hükümler” başlıklı İkinci Bölümünde, mülki amir (6284, m.3) ve Yargıca (6284, m.4-5) tedbir kararıalma yetkisi verilmiştir.

Özellikle Yargıç tarafından verilen tedbir kararları ve bu kararların tebliğinin kabul edilmesi,tedbir kararına konu suçlar bakımından Bakanlığa tebligat yapılmasını zorunlu kılmaktadır.
Yasa'da tedbir kararı istemeye yetkili ve görevli makamlar gösterilmiştir. 6284 sayılıYasa'nın 8 nci maddesindeki düzenlemelere göre, “tedbir karari, ilgilinin talebi, Bakanlık veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir. Tedbir kararları en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer hâkiminden, mülkî amirden ya da kolluk biriminden talep edilebilir"(m.8/1); "tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir. Ancak şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceğinin anlaşıldığı hâllerde, resen, korunan kişinin ya da Bakanlık veya kolluk görevlilerinin talebi üzerine tedbirlerin süresinin veya şeklinin değiştirilmesine, bu tedbirlerin kaldırılmasına veya aynen devam etmesine karar verilebilir” (m.8/2); “koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir karari, geciktirilmeksizin verilir. Bu kararın verilmesi, bu Kanunun amacını gerçekleştirmeyi tehlikeye sokabilecek şekilde geciktirilemez" (m.8/3), "tedbir karari, korunan kişiye ve şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ edilir. Tedbir talebinin reddine ilişkin karar ise sadece korunan kişiye tebliğ edilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ilgili kolluk birimi tarafindan verilen tedbir kararı şiddet uygulayana bir tutanakla derhâl tebliğ edilir” (m.8/4); “tedbir kararının tefhim ve tebliğişlemlerinde, tedbir kararına aykirılık hâlinde şiddet uygulayan hakkinda zorlama hapsinin uygulanacağı ihtarı yapılır" (m.8/5); “gerekli bulunması hâlinde, tedbir kararı ile birlikte talep üzerine veya resen, korunan kişi ve diğer aile bireylerinin kimlik bilgileri veya kimliğini ortaya çıkarabilecek bilgileri ve adresleri ile korumanın etkinliği bakımından önem taşıyan diğer bilgileri,tüm resmi kayıtlarda gizli tutulur. Yapılacak tebligatlara ilişkin ayrı bir adres tespit edilir. Bu bilgileri 

hukuka aykırı olarak başkasına veren, ifşa eden veya açıklayan kişi hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanır (m.8/6).

Öyleyse, Bakanlık tedbir kararı istemişse, aynen savcılığa dilekçe veren suç mağduru veya suçtan zarar gören gibi, verilecek kararın kendisine tebliği gerekir. Aksinin kabulü mümkün değildir.
Kaldı ki, Yasa'nın 10 ncu maddesinde, tedbir kararlarının bildirimi ve uygulanmasi düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre, “Bu Kanun hükümlerine göre alınan tedbir kararlari,Bakanlığın ilgili il ve ilçe müdürlükleri ile verilen kararın niteliğine göre Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa en seri vasitalarla bildirilir” (m.10/1); “Bu Kanun kapsamında ilgili mercilere yapılan başvurular ile bu başvuruların kabul ya da reddine ilişkin kararlar, başvuru yapılan merci tarafından Bakanlığın ilgili il ve ilçe müdürlüklerine derhâl bildirilir" (m.10/2); “tedbir kararının, kolluk amirince verilip uygulandığı veya korunan kişinin kollukta bulunduğu hâllerde, kolluk birimleri tarafından kişi, Bakanlığın ilgili il veya ilçe müdürlüklerine ivedilikle ulaştırılır; bunun mümkün olmaması hâlinde giderleri Bakanlık bütçesinin ilgili tertibinden karşılanmak üzere kendisine ve beraberindekilere geçici olarak barınma imkânı sağlanır” (m.10/4); “tedbir kararının ilgililere tefhim veya tebliğ edilmemesi, kararın uygulanmasına engel teşkil etmez” (m.10/5); “hakkinda barinma yeri sağlanmasına karar verilen kişiler, Bakanlığa ait veya Bakanlığın gözetim ve denetimi altında bulunan yerlere yerleştirilir. Barınma yerlerinin yetersiz kaldığı hâllerde korunan kişiler; mülkîamirin, acele hâllerde kolluğun veya Bakanlığın talebi üzerine kamu kurum ve kuruluşlarına ait sosyal tesis, yurt veya benzeri yerlerde geçici olarak barındırılabilir” (m.10/6).
IV-Bakanlığa Cevap Zorunluluğu 
Görüldüğü gibi, tedbir kararının Bakanlığa bildirilmesini kabul eden yasa koyucu, hakkında tedbir kararı verilen kimse ile ilgili olarak savcılık veya mahkemelerce yapılacak işlemi takip etme yetkisini de vermiş olmaktadır. Aksi takdirde özel yasa çıkarmanın, Bakanlığın özel olarak bu konuda yetkilendirilmesinin anlami olmaz.

Bakanlığa tedbir kararı alınmasını isteme yetkisi verilmesi (6284, m.8/1) göre, mülki amir tarafindan verilecek koruyucu tedbir (6284, m.3) veya yargiç tarafindan verilecek “koruyucu” (6284,m.4) ve “önleyici” (6284, m.5) tedbir kararlarının ayrica Bakanlığa bildirilmesinin de kabul edilmesi karşisında (6284, m.10), tedbir kararı sonrasi yapilacak işleme nezaret etmesi için Bakanliğa tebligat şarttir.

Bakanlığa tebligat, yapılacak her işlem için değil, Bakanlığın dilekçe vererek adli organlarıharekete geçirdiği durumlar için zorunludur. Aksi takdirde Bakanlığın 6284 sayılı Yasayla böyle bir düzenleme getirmesinin veya böyle bir düzenlemeyi yürürlükte tutmasının anlamı olmaz.

V-Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın Bu Konuda Takip Birimleri Oluşturmasi 

Dünya'daki gelişmeler gözetilerek, aile ve kadının korunmasına ilişkin uluslar arasısözleşmelerin kabul edilmesi; ülkemizin bu tür sözleşmelere yerinde olarak imza koymasi, bu konuda Bakanlığın görevli ve yetkili kılınmasının özü, aile ve kadının korunmasının sağlanmasıdır 
Devlet, her gün gözümüz önünde gerçekleşen aile ve kadına karşı cinsel ve cinayet suçlarının önlenmesi için, Anayasa'nın 5 nci maddesindeki düzenleme gereğince görevini böyle bir yasal düzenlemeyle gerçekleştirmeyi düşünmüştür. Devlet, bu tür olaylar karşısında seyirci kalmayıdüşünmemiştir. Dünyada artık mağdur hakları kavramı gelişmekte ve bu konuda alabildiğine tedbirler düşünülmekte ve alınmaktadır. Bizde de, 6284 sayılı yasayla getirilen düzenlemeyle, konuya Devlet'in en üst düzeyde hassasiyet göstereceği tüm dünyaya açıklanmıştır. Oyleyse, çağdaş dünyaya ilan edilen bir koruma sisteminin işletilmesinin sağlanması yerine, yasanın işletilmemesi gözetilerek,kesinleşmiş hükümler bakımından da tebligat yapılmadığı gerekçesiyle başvuruların önüne geçilmesi için, yargılamada tebligat zorunluluğunun olmadığının kabul edilmesi, yasamanın iradesine uygun sayılamaz. Tebligat yapılmasının kabul edilmesinin, kesin hükümler bakımından “kaos” yaratacağıyönündeki yaklaşım hukuki sayılamaz. Mağdurun hakkının korunması için getirilen bir düzenlemenin uygulanmaması “kaos” iken, geçmişte bir kısım dosyalarda tebligatın uygulanmamasınedeniyle bundan sonra uygulanmasinın "kaos" olarak nitelenmesi, hukuk devletinin yerleştirilmesine engel olacak bir yaklaşımdır. Yasa ya çıkarılmamalı, ya da çıkarılmış ve yürürlükte uygulanmalıdır. Uygulanmasına zorluk varsa, yasa, hakkın kullanımına kolaylık getirecek biçimde yorumlanmalıdir.

6284 sayılı Yasayla, hem bu tür suçların önlenmesi için tedbirlerin alınması, hem de işlenmişsuçlarla ilgili olarak mağdurun/mağdure'nin yanında bulunarak O'nun haklarının aranmasına hizmet etmesi için, Bakanlığın gerekli görmesi halinde davaya katılması kabul edilmiştir.
Devletin kolluk güçlerinin, savcılarının, yargıçlarının olmasına rağmen, Bakanlığın hak araması/arayabilmesi için bu konuda yetkilendirilmesi, mahkemelere güvensizlik olarak düşünülmemelidir. Çünkü, örneğin, hakkını arayamayan, duruma göre şikayetten vazgeçirilen mağdurenin hakkını Bakanlığın katılma yetkisini kullanarak koruması gerekebilir. Öldürmeye teşebbüs veya aile içi irza geçme olaylarında, aile içinde kalması için şikayetten vazgeçirtmelerin olduğu bilinen bir gerçektir. Işte bu gibi durumlarda, Bakanlığın haberdar edilmesi halinde, gerekli görerek davaya katılmasının sağlanması, tarafı olduğumuz sözleşmeler, anayasamızdaki düzenlemeler (Anayasa, m.10/1, m.17, m.41 ve 90) ve 6284 sayili yasanın hükümlerinin 

gereklerindendir.
Cumhuriyet savcısı varken Bakanlığın bu işle ilgilenmesine gerek olmadığı görüşü, yasa koyucunun Bakanlığa verdiği katilma yetkisi (6284, m.20/2) karşısında temelsiz kalmaktadır.Yargiçlar da, memurlar ve diğer kamu görevlileri gibi, anayasa ve yasayla bağlıdırlar (Anayasa,m.129/1). Hatta yargiçlar, anayasa, yasa ve hukuk ile de bağlıdırlar (Anayasa, m.138/1). Dolayısıyla yargıçlar, anayasa ve yasadan daha geniş düzenleme getiren hukuk ile de bağlı kılınarak, hakların korunmasında, diğer kamu görevlilerinden farklı bir görev ve yetkiyle donatılmışlardır. Bu durumda yargıçların, hakların korunmasındaki işlevi, somut olayımız bakımından, Bakanlığın davaya katılıp katılmamasını sağlamak için, tebligat yapmasını sağlamaktır. Yargıç, Bakanlığın davaya katılmasının gerekli olup olmadiği veya katilsa da katkisinın olup olmayacağı konusunda değerlendirme yapmamalı. Yargıç, yukarıda belirttiğimiz gibi, Bakanlığın tedbir isteminde bulunması veya dilekçe vererek işin takipçisi olduğunu ortaya koyduğu her durumda, davaya katılıp katılmama hususunda değerlendirme yapabilmesi için Bakanlığı haberdar etmekle yükümlüdür.Yasada açıkça tebligattan söz edilmemesine rağmen, Bakanlığın davaya katilabileceğine yer verilmesi karşısında (6284, m.20/2), mahkemenin kural olarak tebligat yapmasına gerek yoktur.Ancak, Bakanlık, tedbir alınması için dilekçe vermişse, mağdurun uğradığı hukuksuzluklar nedeniyle sığınma evine aldığı mağdurun durumunu kolluğa veya adliyeye intikal ettirmişse; tüm mağdurlar gibi Bakanlığın da yasal yetkisini kullanarak, kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karara karşı yasa yoluna bașvurabilmesi veya dava açılmışsa katılıp katılmama konusunda takdirini kullanabilmesi için Bakanliğa tebligat yapilmasi gerekir.
VI-Eşitlik Açısından 
Anayasa'daki düzenlemeye göre, “Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür. Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz" (m.10/2). Görüldüğü gibi, anayasa koyucu kadın erkek eșitliğinin sağlanmasi, eşitliğin yaşama aktarılması için kadınlarla ilgili düzenlemelerin eşitliğe aykırılık oluşturduğu şeklinde bir “yorum yasaği" getirmiştir. Yani, kadının haklarının korunması için 6284sayılı Yasayla getirilen ve aile ve kadınla ilgili suçlar bakimından aile Bakanlıği'nın davaya katılabilmesinin sağlanması eşitlik ilkesine aykırı sayılamayacaktır. Dolayısıyla, anayasa ve yasa koyucunun aile ve kadını korumaya yönelik düzenlemenin yorumunda, bunların haklarını koruyacak biçimde değerlendirme yapilmasi gerekir.
Anayasadaki düzenleme üzerine, aile ve kadinin korunması konusunda yasal düzenleme getirilmiştir. Yasal düzenleme anayasanın gereğinin yapılarak, kadının korunmasının sağlanması için,

Aile Bakanlığı'nın her mağdur için değil, 6284 sayılı Yasa kapsamında kalan kişilere karşı işlenen suçlar bakımından, farklı ve bu mağdurları korumak için getirilmiştir.

Aslinda anayasa ve yasadaki bu düzenlemeler, aile ve kadinin korunması için etkin başvurunun sağlanmasi için getirilmiştir.

Adalete erişim bir hak olarak kabul edilmektedir (Coulon, Jean-Marie/Roche, Marie-Anne Frison: “Le Droit d’Accès à la Justice", Sous La Direction de Rémy Cabrillac/Marie-Anne FrisonRoche ve Thierry Revet, Les Libertés et Droits Fondamentaux, Dalloz, Paris 2001, s.437 vd.).Adalete erişim konusundaki bir çalışmada, yeni yasa, yeni yargıç ve yeni yargı etiğine dikkat çekilmektedir (Coulon, Jean-Marie/Roche, Marie-Anne Frison, 2001, s.438, dipnot:1'de, E.Michelet:Nouveau Code, Nouveau Juge, Nouvelle Éthique, in Mélanges R.Perrot, Dalloz, 1996, pp.277-297).Adalete erişim bir hak olduğu için, bu hakkın kullanımı yoluyla yasanın yorumu, anlaşılabilirliği ve dolayısıyla yararlanılabilirliği sağlanmakta, içtihatlar bu şekilde oluşmaktadır. Böylece yorum,adalete katkida bulunma anlaminı taşimaktadir (Coulon, Jean-Marie/Roche, Marie-Anne Frison,2001, s.440-441). Haklarin sadece tanınmasi yetmez, devlet hakları tanimanın yanında bunlardan etkin yararlanma olanaklarını da sağlamak zorundadır. Hukuk devleti bunun için vardır. Erişim hakkı, haklara kavuşabilmenin en başta gelen yollarından biridir. Ancak erişim hakkı sayesinde haklardan etkili biçimde yararlanma olanağı bulunabilir. Erişim hakkı, yargıçtan yorum yoluyla hakkını istemedir. Çünkü yargıç kararıyla, soyut olarak düzenlenmiş hakkın somutlaştırılması ve yararlanilabilir hale getirilmesine katkı vermek zorundadır. Somut olayimizda ise Bakanlık; suçmağdurunun hakkının aranması konusunda yasayla yetkilendirildiği için, mağdurun hakkını arayan organdır. Bakanlığın davaya katılma konusundaki girişimi yoluyla mağdurun hakkının elde edilip edilmemesi veya elde edilebilip edilmeyeceğinin takdiri yargica ait olamaz.
Bireyler, devlet dahil herkes her konuda kendilerini hakli görebilirler. Ancak bireyler aralarında çıkan anlaşmazlıkları yargıya taşıyarak, sübjektif değer yargılarının somutlaşmasının sağlanmasini isterler.

Yargı organlarının adalet dağıtmaktan kaçınma yetkileri yoktur. Anayasamız bunu, “hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz” biçiminde düzenlemiştir (m.36/2). Adalet dağitimindan kaçınilmasi, hakki teslim etmekten de kaçınma demektir (Coulon,Jean-Marie/Roche, Marie-Anne Frison, 2001, s.443). Adalete erişim hakki, yargiya başvurma (dava açma), güvence oluşturan yasa yollarına başvurma ve yargi kararınin uygulanmasınin sağlanmasini isteme haklarini güvenceye almaktadir (Coulon, Jean-Marie/Roche, Marie-Anne Frison, 2001, s.446449). Temyiz yasa yolu, erişim hakkının adli yargıda zirveye ulaşmasını sağlamaktadır.

Bakanlığın davaya katılma yetkisini kullanabilmesine olanak verilmemesi, aile ve kadının korunmasına ilişkin düzenlemelerle çelişir 

VII-Sonuç
Anayasa, yasa ve tarafi olduğumuz uluslar arası sözleşmelerdeki düzenlemelerde, aile ve kadının korunması amaçlanmıştır. Özel yasa çıkarılması da bunu göstermektedir. Yasada, Bakanlığa dava ile ilgili bildirim (tebligat) konusuna yer verilmemiş ise de, davaya katilma bakimından mağdur ve suçtan zarar görenle ilgili olarak hangi işlem yapılıyorsa, Bakanlık bakımından da aynı işlemin yapılması gerekir. Yasada mağdur ve suçtan zarar gören ile Bakanlığın katılması bakımından farklılık yaratılmış ise de; Bakanlık suçtan doğrudan zarar gören olmayıp, aile ve kadının korunmasında yetkili ve görevli kılınmıştır. Dolayısıyla, Bakanlığın takdirine göre çok önemli olduğunu düşündüğüsuçların mağdurlarının özel olarak korunmasını istemesi halinde adli makamlara dilekçe vererek veya tedbir talebinde bulunarak, davayı takip iradesini ortaya koyduğu durumlarda yargılamadan haberdar edilmesi gerekir.

Özetle; Aile, Çalişma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın, 6284 sayılı Yasanın 10 ncu maddesindeki düzenlemeler dikkate alınarak;
1-Adli organlara dilekçe vererek, aile ve kadına yönelik suçlar bakımından işlem yapilmasinı istediği,
2-Tedbir kararı verilmesi için talepte bulunduğu durumlarda,
Bakanlığın yargılamadan haberdar edilmesi gerekir.
Yargıç tarafından verilen tedbir kararının Bakanlığa tebliğinin kabul edilmesi ve zorunlu kıhnması karşısında (6284, m.10), Bakanlığın katılma iradesinin ortaya konduğunun kabul edilmesi gerekir.

Bu gibi durumlarda Bakanlığın davaya katılmak için, “gerekli gördüğü’ (6284, m.20/2)düşüncesinden hareket edilmelidir. Çünkü Bakanlık bu iki halde, olayın toplumsal ve bireysel önemini kabul etmiş ve işlem yapılması için harekete geçmiş demektir. O halde bu iki halde Bakanlığın bilgilendirilmesi zorunludur.

Bu iki halin dışında Bakanlığa tebligat yapılması konusunda yasada sessizlik söz konusu olduğu için, tebligata gerek olmadıği düşüncesindeyim.


Bu itibarla, yüksek çoğunluğun, Bakanlığın adli mercilere dilekçe vererek davayı takip ve tedbir alınmasını istediği davaları da kapsayacak biçimde, yargılama sırasında davayla ilgili olarak Bakanlığa tebligatın zorunlu olmadığı yönündeki yaklaşımına iştirak edilmemiştir.

YARGITAY BAŞKANLIĞINA 
Konu : 2019/6 Esas sayılı Íçtihadı Birleştirme Kararı
Anayasamizin 36.maddesinde hak arama özgürlüğü ile ilgili düzenleme yapılarak, herkesin meşru vasita ve yollardan yararlanarak yargi merciileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda, kişisel davaya yer verilmediğinden mağdur ve şikayetçiye önemli haklar tanınmıştır.

1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununda duruşma gününün şikayetçiye bildirilmesini zorunlu kılan bir düzenleme bulunmadiğı halde, 5271 sayılı CMK'nın 233.maddesinde;mağdur ile şikayetçinin, Cumhuriyet savcısı veya mahkeme başkanı veya hakim tarafından çağrıkağıdı ile çağrılıp dinleneceği belirtilmiş, 234.maddesinde mağdur ile şikayetçinin haklarıdüzenlenmiştir.

CMK'nın 234.maddesine göre; mağdur ve şikayetçi maddede yazılı diğer haklar yanında,kovuşturma evresinde duruşmadan haberdar edilme, kamu davasına katilma haklarına sahiptir.
CMK'nın 237.maddesine göre de; mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar kamu davasına katilabilirler.

Kamu davasına katılma usulüne ilişkin düzenleme de CMK'nın 238.maddesinde yapılmıştır.
Kamu davasına katılma hakkı ve usulü ile ilgili genel kural ve düzenlemeler 5271 sayıli Ceza Muhakemesi Kanununda yer almasına rağmen, bazı özel kanunlarda da katilma hakkı ve usulükonusunda kolaylaştirici düzenlemeler bulunmakta ise de bu düzenlemelerde de bir yeknesaklik yoktur.

Örneğin; 5411 sayılı Bankacılık Kanununda, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda,3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulmasi, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanununda, 6362sayılı Sermaye Piyasası Kanununda katılma hakkı ile birlikte katılma usulü konusunda da düzenleme yapıldıği halde, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun Ek-2.maddesinde ilgili bakanlığın, 6284 sayılıAilenin Korunması ve Kadına Karşi Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun 20/2.maddesinde Aile,Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının kamu davasına katılma talebinde bulunmalarına olanak sağlanmış, katılma usulüne ilişkin ayrıca bir düzenleme yapılmamıştır.

Özel kanunlarda kamu davasına katılma talebinde bulunmaya olanak sağlanmasına rağmen katilma usulü konusunda bir düzenleme yapilmaması Ceza Muhakemesi Kanununun katilmanın temelini oluşturan maddelerinin uygulanmasına engel olamaz. Zira asil olan özel kanunun kamu davasına katilma talebinde bulunmaya olanak sağlamasidır. Ozel kanunda ayrica katilma usulükonusunda kolaylaştiricı düzenleme yapılması zorunlu değildir. Kanun koyucu isteseydi 5411, 5607,3628, 6362 sayılı kanunlarda yaptiğı düzenlemeyi 6284 sayılı kanunda da yapardı şeklindeki dar ve kısitlayıcı yorumla 5271 sayılı CMK'nın getirdiği en önemli haklardan birisi olan kovuşturma evresinde duruşmadan haberdar edilme hakki yok sayılamaz.


Bu nedenle kamu davasına katilma talebinde bulunma hakki olanın CMK'nin 234.maddesi uyarınca duruşmadan haberdar edilme hakkının da bulunduğunun kabulü zorunludur. Kamu davasına katılma hakkı olana kovuşturma evresinde iddia ve kanıtlarını sunma olanağının sağlanması da ancak durusmadan haberdar edilmesiyle mümkündür.

Yukarıda açıkladığım nedenlerle 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Șiddetin Önlenmesine Dair Kanunun 20/2.maddesi uyarınca, bu kanunun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak açılan ceza davalarında, kovuşturma evresinde mahkemesince Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının davadan haberdar edilmesinin zorunlu olduğu görüşünde olduğumdan "değildir." şeklindeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.