Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2025-01-21

21 Ocak 2025 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 32789
YÖNETMELİK
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
ELEKTRİK PİYASASI YAN HİZMETLER YÖNETMELİĞİNDE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 26/11/2017 tarihli ve 30252 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendine aşağıdaki cümleler, (b) bendine aşağıdaki cümle
eklenmiş ve (c) bendine “yayımlanacak duyuru uyarınca” ibaresinden sonra
gelmek üzere “yan hizmet birimi bazında” ibaresi eklenmiştir.
“Tedarik sürecinde belirlenen
tedarik dönemleri saatlik ve/veya blok tekliflerden oluşur. Tedarik süreci
rezervin sağlanacağı günden bir gün önce saat 10.30’da tamamlanır. Ancak
tedarik sürecinin yürütülmesinde aksaklık yaşanması ve tedarik sürecinin
saat 10.30’a kadar tamamlanamaması durumunda TEİAŞ bu süreci saat 12.15’e
kadar uzatabilir. Tedarik sürecinin saat 12.15’e kadar da tamamlanamaması
durumunda benzer bir gün seçilerek tedarik süreci tamamlanır.”
“TEİAŞ gerek görmesi halinde,
ihtiyaç duyulan primer frekans kontrol yedeği
miktarını kaynak türü, tepki hızı, tedarik dönemi bazında kısımlara
ayırarak her bir kısım için farklı tedarik süreçleri yürütebilir.”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendine aşağıdaki cümleler eklenmiştir.
“Tedarik sürecinde belirlenen
tedarik dönemleri saatlik ve/veya blok tekliflerden oluşur. Tedarik süreci
rezervin sağlanacağı günden bir gün önce saat 10.30’da tamamlanır. Ancak
tedarik sürecinin yürütülmesinde aksaklık yaşanması ve tedarik sürecinin
saat 10.30’a kadar tamamlanamaması durumunda TEİAŞ bu süreci saat 12.15’e
kadar uzatabilir. Tedarik sürecinin saat 12.15’e kadar da tamamlanamaması
durumunda benzer bir gün seçilerek tedarik süreci tamamlanır.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 31/G maddesinin birinci ve ikinci
fıkralarında yer alan “fatura dönemi” ibareleri “uzlaştırma dönemi” olarak
ve aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan “fatura dönemleri” ibaresi
“uzlaştırma dönemleri” olarak değiştirilmiştir.
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 39 uncu maddesinin birinci ve
ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) İletim sistemine 66 kV
ve üzeri gerilim seviyesinden bağlı ve kurulu gücü 30 MW ve üstünde olan
lisanslı veya lisanssız elektrik üretim tesisi sahibi kişilerle reaktif güç
kontrolü hizmet anlaşması imzalanır. TEİAŞ’ın
gerekli gördüğü durumlarda iletim sistemine bağlı olan ve kurulu gücü 30 MW’tan az olan lisanslı üretim tesisleri de reaktif güç
kontrolüne katılmakla yükümlüdür. Rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisleri
ve güneş enerjisine dayalı fotovoltaik üretim
tesisleri, Elektrik Şebeke Yönetmeliğinde belirtilen koşullar dahilinde reaktif güç kontrolüne katılır.
(2) Üretim tesislerinin reaktif güç kapasitesi
sağlaması veya senkron kompansatör
olarak çalışması için tesis sahibi kişiler ile TEİAŞ arasında, 66 kV ve üzeri gerilim seviyesinden bağlı üretim tesisleri
için reaktif güç kontrolü hizmetine ilişkin yan hizmet anlaşması bulunması
zorunludur. TEİAŞ ile bağlantı anlaşması imzalamış 34,5 kV
ve altı gerilim seviyesinden bağlı üretim tesisleri için adlarına kayıtlı
bulundukları lisans sahibi tüzel kişilerin, ilgili dağıtım şirketinin
talebi ve TEİAŞ’ın uygun görüşü doğrultusunda
ilgili dağıtım şirketi ile reaktif güç kontrolü hizmet anlaşması
imzalamaları zorunludur.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 40 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“b) Sistem ihtiyaçları doğrultusunda seçilen üretim
tesislerinin sahibi kişiler ile TEİAŞ arasında reaktif güç kontrolü
hizmetine ilişkin yan hizmet anlaşması imzalanır.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin
41 inci maddesinin birinci fıkrasına “üretim tesislerinden” ibaresinden
sonra gelmek üzere “dengeleme birimi olmayan” ibaresi, ikinci fıkrasına
“lisans sahibi tüzel kişi” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya iletim
sisteminden bağlı 30 MW ve üzeri kurulu güçteki lisanssız elektrik üretim
tesisi sahibi” ibaresi eklenmiş ve üçüncü fıkrasının (ç) bendi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“ç) Anlaşma kapsamında bulunan lisanslı veya
lisanssız üretim tesisleri için anlaşmayı imzalamaya yetkili kişiye ait
sicil tasdiknamesi veya vekâletname ile lisanslı üretim tesisleri için
üretim lisansı,”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 46 ncı
maddesinin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş
ve altıncı fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
“(3) Reaktif güç kontrolü veya senkron
kompanzasyon hizmeti sağlamakla yükümlü olan
üretim tesislerinin izlenmesi ve bu hizmetlerin sağlanıp sağlanamadığının
tespiti amacıyla TEİAŞ öncelikli olarak TEİAŞ SCADA sistemi ve/veya TEİAŞ
güç kalitesi çözümleme cihazları vasıtasıyla elde edilen veri ve bilgileri
kullanır. İhtiyaç olması halinde üretim tesislerinde bulunan kayıt
cihazlarından elde edilen veri ve bilgiler ile YHPYS aracılığıyla yapılan
bildirimler de dikkate alınır. Söz konusu verilerin bulunmadığı durumlarda
reaktif güç kontrol hizmetinin sağlanmamış olduğu kabul edilir.
(4) Reaktif güç kontrolü veya senkron
kompanzasyon hizmeti sağlamakla yükümlü olan
üretim tesisleri, Elektrik Şebeke Yönetmeliği uyarınca hizmet verir.
Reaktif güç kontrolü veya senkron kompanzasyon hizmetinin sağlanmaması, hizmete ilişkin
veri gönderim yükümlüğünün yerine getirilmemesi veya geçici kabul veya
nükleer güç santralleri için ön kabul tarihi itibarıyla 120 gün içerisinde
reaktif güç kontrolüne ilişkin test raporunun TEİAŞ’a
sunulmaması halinde ilgili üretim tesisi sahiplerine uygulanacak cezai
şartlar, reaktif güç kontrolü sağlanmasına ilişkin yan hizmet anlaşmasında
yer alır.
(5) Reaktif güç kontrolü veya senkron
kompanzasyon hizmeti sağlamakla yükümlü olan
üretim tesislerinin haberleşme ve kontrol sinyallerinin karşılıklı olarak
ve doğru biçimde iletildiğinin tespiti amacıyla Point-to-Point testlerini de başarı
ile tamamlamaları zorunludur.”
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 60 ıncı
maddesinin birinci, altıncı, yedinci ve sekizinci fıkraları aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(1) Yan hizmet sağlayan tüzel kişilere,
sağladıkları hizmet sonucu yapılması gereken ödemeleri içeren ödeme
bildirimleri EPİAŞ tarafından hazırlanarak hizmetin tedarik edildiği ayı
izleyen ayın yedinci gününden sonraki ilk iş gününün sonuna kadar ilgili
tüzel kişilere duyurulur. Bu bildirimlerde ilgili tüzel kişi tarafından
hizmete konu ay boyunca sağlanmış olan tüm yan hizmetlere ilişkin ödeme
miktarları ayrı ayrı olarak belirtilir.”
“(6) İkinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarda
yer alan bilgiler her ayın dördüncü gününden sonraki ilk iş gününün sonuna
kadar TEİAŞ tarafından belirlenen formatta EPİAŞ’a
bildirilir.
(7) TEİAŞ, yan hizmet sağlayan tüzel kişilere,
sağladıkları hizmet esnasında yerine getirmedikleri yükümlülükleri
sebebiyle uygulanan yerine getirmeme bedellerini her ayın dördüncü gününden
sonraki ilk iş gününün sonuna kadar YHPYS aracılığıyla bildirir. Bu
bildirimlerde ilgili tüzel kişi tarafından söz konusu ay boyunca maruz
kalınan ve hesaplanmış yerine getirmeme bedelleri her bir yan hizmet için
ayrı ayrı olarak belirtilir.
(8) İlgili tüzel kişiler, birinci fıkra
kapsamındaki ödeme bildirimlerine ilişkin itirazlarını EPİAŞ’a,
yedinci fıkra kapsamındaki yerine getirmeme bedellerine ilişkin
bildirimlerine ilişkin itirazlarını TEİAŞ’a
yapar. İtiraz yapılan kuruluş, itirazların ilgili ayı takip eden ayın
onuncu gününe kadar yapılması halinde ilgili ayın on üçüncü günü mesai
bitimine kadar itirazların değerlendirilmesini sonuçlandırır. Ayın onuncu
gününden sonra yapılan itirazlar, 63 üncü madde kapsamında sonuçlandırılır.
TEİAŞ kendisine yapılan itiraz sonuçlarını da değerlendirmesi sonucunda
ortaya çıkan reaktif güç kontrolü dışındaki yerine getirmeme bedellerine
ilişkin miktarları, nihai ödeme bildirimine dahil
etmek üzere ilgili ayın on üçüncü gününden sonraki ilk iş gününün sonuna
kadar EPİAŞ’a bildirir. Her iki ödeme
bildiriminin sonucunda ortaya çıkan nihai ödeme bildirimleri, TEİAŞ
tarafından yerine getirmeme bildirimlerinin EPİAŞ’a
bildirilmesinden sonraki ilk iş gününün sonuna kadar EPİAŞ tarafından
ilgili tüzel kişilere bildirilir.”
“(9) İlgili gerçek/tüzel kişiler, reaktif güç
kontrolü hizmeti yerine getirmeme bildirimlerine ilişkin itirazlarını TEİAŞ’a ilgili ayı takip eden ayın onuncu gününe kadar
yapması durumunda TEİAŞ, bu itirazları ilgili ayın on üçüncü günü mesai
bitimine kadar sonuçlandırır. Ayın onuncu gününden sonra yapılan itirazları
TEİAŞ, 63 üncü madde kapsamında sonuçlandırır.”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici maddeler
eklenmiştir.
“Lisanssız elektrik üretim tesislerinin reaktif güç
desteğine ilişkin performans testlerini sunma yükümlülüğü
GEÇİCİ MADDE 10- (1) 39 uncu madde kapsamında olan
lisanssız üretim tesislerinden kabulü yapılmış olan üretim tesisleri, bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 180 gün içinde reaktif güç
destek hizmeti yan hizmet test sertifikasını TEİAŞ’a
sunmakla yükümlüdür.
Primer ve sekonder frekans
kontrolü hizmetinin saatlik ve blok teklifler ile tedarik edilmesi ve primer frekans kontrol hizmetinin yan hizmet birimi
bazında tedarik edilmesi
GEÇİCİ MADDE 11- (1) Bu maddeyi ihdas eden
Yönetmelikle 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri
ile 21 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendine eklenen cümleler ve
ibare kapsamındaki gerekli altyapı hazırlıkları TEİAŞ tarafından 31/12/2026 tarihine kadar tamamlanır.”
MADDE 10-
Bu Yönetmeliğin;
a) 1 inci ve 2 nci
maddeleri 1/1/2027 tarihinde,
b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
MADDE 11-
Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji
Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.