Varlık Yönetim Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları ile Devralınacak Alacaklara İlişkin İşlemler Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2021-07-14

14 Temmuz 2021 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 31541
YÖNETMELİK
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:
VARLIK YÖNETİM ŞİRKETLERİNİN KURULUŞ VE FAALİYET
ESASLARI
İLE DEVRALINACAK ALACAKLARA İLİŞKİN İŞLEMLER
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve
kapsam
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, varlık
yönetim şirketlerinin kuruluş ve faaliyetlerine ve varlık yönetim
şirketlerince devralınacak alacaklara ilişkin süreç ve işlemlere ilişkin
usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, 19/10/2005
tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 93 üncü ve 143 üncü maddeleri
ile 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring,
Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununun 15 inci maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Banka: 5411 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde
tanımlanan bankaları,
b) Değerleme kuruluşu: 12/1/2017 tarihli ve 29946
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Değerleme Hizmeti Almaları ve
Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve
Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik kapsamında Kurulca yetkilendirilen
değerleme kuruluşlarını,
c) Diğer mali kurumlar: 6361 sayılı Kanunda
tanımlanan Finansal Kurumlar Birliğine üye olan kuruluşlar ile ana faaliyet
konuları para ve sermaye piyasaları olan ve bu konulardaki özel kanunlara
göre izin ve ruhsat almak suretiyle finansman sağlama veya ödünç para verme
konularında ya da sigortacılık alanında faaliyet gösteren yurt içi ve yurt
dışındaki kuruluşları,
ç) Finansal tablo: 1/11/2006 tarihli ve 26333
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Muhasebe Uygulamalarına ve
Belgelerin Saklanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte
belirtilen finansal tabloları,
d) Finansal tüketici: 7/3/2020 tarihli ve 31061
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Finansal Tüketicilerden Alınacak
Ücretlere İlişkin Usûl ve Esaslar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2020/7)’in 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen tüketicilerden, banka
veya diğer mali kurumlara olan ve tacirlere kullandırılan ticari bir
finansman niteliğinde olmayan borçları varlık yönetim şirketlerince
devralınan tüketiciyi,
e) Kalıcı veri saklayıcısı: Müşterinin gönderdiği
veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak makul
bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden
kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren kısa
mesaj, elektronik posta, internet, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri her
türlü araç veya ortamı,
f) Kanun: 5411 sayılı Kanunu,
g) Kayıtlı elektronik posta: 13/1/2011 tarihli ve
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1525 inci maddesinde düzenlenen
elektronik ortamda tebligatı sağlayan hesabı,
ğ) Kaynak kuruluş: Ana faaliyet konularından doğan
alacaklarını veya diğer varlıklarını varlık yönetim şirketine devreden
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, banka veya diğer mali kurumları,
h) Kontrol: Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan
kontrolü,
ı) Kurul: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme
Kurulunu,
i) Kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme
Kurumunu,
j) Ödenmiş sermaye: Şirketin fiilen ve her türlü
muvazaadan arî olarak ödenmiş sermayesinden, bilançoda görülen zararın
yedek akçelerle karşılanamayan kısmı düşüldükten sonra kalan tutarı,
k) Özkaynak: Ödenmiş sermaye, sermaye yedekleri,
kâr yedekleri, dönem net kârı, geçmiş yıllar kârı ve Kurulca belirlenecek
diğer kalemler toplamından varsa dönem net zararı, geçmiş yıllar zararı ve
Kurulca belirlenecek diğer kalemlerin düşülmesi suretiyle elde edilen
bakiyeyi,
l) Risk grubu: Kanunun 49 uncu maddesinde yer alan
risk grubunu,
m) Risk Merkezi: Kanunun ek 1 inci maddesi uyarınca
Türkiye Bankalar Birliği nezdinde kurulan Risk Merkezini,
n) Tekdüzen Hesap Planı Hakkında Yönetmelik:
1/8/2019 tarihli ve 30849 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tekdüzen Hesap
Planı Hakkında Yönetmeliği,
o) Türkiye Muhasebe Standartları: 6102 sayılı
Kanunda belirtilen Türkiye Muhasebe Standartlarını,
ö) Varlık yönetim şirketi: Kaynak kuruluşların
alacakları ile diğer varlıklarının satın alınması, tahsili, yeniden
yapılandırılması ve satılması amacına yönelik olarak faaliyet göstermek
üzere Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine göre izin alarak kurulan
şirketleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kuruluş ve İzne Tabi İşlemler
Kuruluş
şartları
MADDE 4 –
(1) Varlık yönetim şirketlerinin
kuruluşlarına Kurulca izin verilir.
(2) Varlık yönetim şirketlerinin;
a) Anonim şirket şeklinde kurulması,
b) Nakden ve her türlü muvazaadan ari olarak
ödenmiş sermayesinin elli milyon Türk Lirasından az olmaması,
c) Hisse senetlerinin tamamının nama yazılı ve
nakit karşılığı çıkarılması,
ç) Ticaret unvanında "Varlık Yönetim
Şirketi" ibaresinin bulunması,
d) Ana sözleşmesinin 6102 sayılı Kanun, bu
Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uygun olması,
e) Kurucularının 5 inci maddede sayılan şartları
taşıması,
şarttır.
(3) Kuruluş için gerekli olan asgari sermaye
tutarını arttırmaya Kurul yetkilidir.
(4) Faaliyet konuları farklı olan şirketler ana
sözleşmelerini 6102 sayılı Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
değiştirmek ve ikinci fıkrada belirtilen şartları taşımak üzere kuruluşta
aranan belgelerle Kuruma başvurmak ve Kuruldan gerekli izinleri almak
kaydıyla varlık yönetim şirketi olarak faaliyet gösterebilirler.
Kurucularda
aranan şartlar
MADDE 5 –
(1) Varlık yönetim şirketi
kurucuları ile tüzel kişi kurucuların sermayesinde yüzde on ve daha fazla
paya sahip ortaklarının veya kontrolü elinde bulunduran gerçek ve tüzel
kişilerin Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen şartları
taşımaları zorunludur.
Kuruluş
ve faaliyet izni
MADDE 6 –
(1) Varlık yönetim şirketi
kurulması veya mevcut bir şirketin varlık yönetim şirketine dönüşmesi için
EK-1’de belirtilen belgelerle birlikte Kuruma başvurulması zorunludur.
Kurum gerekli görmesi halinde ilave bilgi ve belge talep etmeye yetkilidir.
(2) Yabancı uyruklu kişilerce temin edilecek bilgi
ve belgeler hakkında EK-1’de yer alan hükümler kıyasen uygulanır. Bu
Yönetmelik kapsamında;
a) Yabancı uyruklu kişilerden istenilen belgelerin
bu kişilerin yerleşik olduğu ülkede kayıtların tutulduğu bir merci ya da
sistem olmaması nedeniyle temin edilememesi durumunda, bu durumun ilgili
ülkenin yetkili mercilerinden alınacak bir belge ile Kuruma tevsik edilmesi
zorunludur.
b) Yabancı uyruklu kişilerden istenilen belgelerin
bu kişilerin yerleşik olduğu ülkede kayıtların tutulduğu bir merci ya da
sistem olmaması nedeniyle temin edilemediği ve bu durum ilgili ülkenin
yetkili mercilerinden alınacak bir belge ile Kuruma tevsik edilemediği
takdirde, söz konusu tevsikin yapılamayacağına dair ilgili gerçek kişi veya
tüzel kişilerce yazılı olarak beyanda bulunulması zorunludur.
c) Bu Yönetmelikte yer alan başvurularla ilgili
olarak yurt dışından temin edilecek belgelerin ilgili ülkenin yetkili
makamlarınca ve Türkiye’nin o ülkedeki konsolosluğunca veya Lahey Devletler
Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan 20/6/1984 tarihli ve 3028
sayılı Kanun ile kabul edilen Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki
Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre onaylanmış olması
ve başvuruya belgelerin noter onaylı tercümelerinin de eklenmesi şarttır.
(3) Kurulca başvurunun uygun görülmesi halinde,
varlık yönetim şirketi, kuruluş veya dönüşüm işlemlerinin mevzuat
hükümlerine uygun bir şekilde gerçekleştirilmesinden ve Ticaret Siciline
tescil ve ilân işlemlerinin tamamlanmasından sonra faaliyet izni almak
üzere Kuruma başvuruda bulunur.
(4) Faaliyet izni için yapılacak başvurularda ana
sözleşmenin yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin bir nüshası,
yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve genel müdür yardımcılarının 10 uncu
maddede belirtilen şartları haiz olduklarını tevsik edici belgeler ile
varlık yönetimi şirketini temsil ve ilzama yetkili kişilerin adres
bilgilerinin Kuruma gönderilmesi gereklidir.
(5) Kurumca, faaliyet izni için başvuran varlık
yönetim şirketinin sermayesinin her türlü muvazaadan ari olarak nakden
ödenip ödenmediği ile planlanan faaliyetleri gerçekleştirebilecek düzeyde
olup olmadığı, uygun hizmet birimleri ile risk yönetimi, iç kontrol,
muhasebe, bilgi işlem ve raporlama sistemlerinin kurulup kurulmadığı, bu
birimler için yeterli personel kadrosunun oluşturulup oluşturulmadığı ve
personelin buna uygun görev tanımları ile yetki ve sorumlulukların
belirlenip belirlenmediği hususları incelenir. Yapılan değerlendirmeler
neticesinde faaliyet konularını yürütebilecek yeterliliğe sahip bulunduğuna
hükmedilen varlık yönetim şirketlerine Kurulca faaliyet izni verilir.
(6) Varlık yönetim şirketlerinin kuruluş izinleri
kuruluş izninin gerçeğe aykırı beyanlarla alınmış olması, kuruluş izninden
vazgeçildiğinin beyan edilmesi, iznin verilmesinde aranan şartların
faaliyete geçilinceye kadar kaybedilmesi, faaliyet izni alınamamış olması
veya kuruluş iznini takip eden yüz seksen gün içinde faaliyet izni almak
üzere başvuruda bulunulmaması hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi
durumunda Kurulca iptal edilir. Faaliyet izninin alınmasını müteakip bir
yıl içinde faaliyete geçmeyen ya da faaliyetlerine bir yıl süre ile
kesintisiz ara veren varlık yönetim şirketlerinin faaliyet izni Kurulca
iptal edilir. Faaliyete geçildiği tarihten itibaren yedi iş günü içinde
durumun Kuruma bildirilmesi zorunludur.
Ana
sözleşme değişikliği ve hisse devri
MADDE 7 –
(1) Varlık yönetim şirketleri, ana
sözleşmelerinde yapılacak değişiklikler öncesinde Kuruma bilgi verir.
Kurum, ana sözleşme değişiklikleri ile ilgili olarak on beş iş günü içinde
olumsuz görüş bildirmediği takdirde, bu değişiklikler şirketlerin genel
kurul gündemine alınır ve sonucundan Kuruma bilgi verilir. Kurumca uygun
görülmeyen değişiklik tasarıları genel kurulda görüşülemez. Sicil memuru,
Kurumun uygun görüşü olmaksızın ana sözleşme değişikliklerini Ticaret
Siciline tescil edemez. Varlık yönetim şirketlerinin ana sözleşmeleri
güncel olarak varlık yönetimi şirketinin internet sayfasında yayımlanır.
Ana sözleşmelerin güncelleştirilmesi, değişikliklerin gerçekleştiği
tarihten itibaren on iş günü içinde yapılmak zorundadır. Varlık yönetim
şirketinin adres değişikliklerini değişiklik tarihinden itibaren on beş iş
günü içinde Kuruma bildirmesi zorunludur.
(2) Bir gerçek veya tüzel kişinin, varlık yönetim
şirketi sermayesinin yüzde onunu veya daha fazlasını temsil eden payları
edinmesi veya varlık yönetim şirketinin kontrolünün el değiştirmesi
sonucunu doğuran pay devirleri Kurulun iznine tabidir. Bu kapsam dâhilinde
yeni imtiyazlı pay ihracı, mevcut paylar üzerine imtiyaz tesisi, imtiyazın
kaldırılması veya intifa hakkı tesisi de bu maddede belirtilen usul ve
esaslar çerçevesinde Kurulun iznine tabidir. Oy hakkı edinilmesi ile
hisselerin rehnedilmesinde de bu hüküm uygulanır. Yönetim veya denetim
kurullarına üye belirleme imtiyazı veren payların tesisi veya devri bu
fıkradaki oransal sınırlara bakılmaksızın Kurulun iznine tâbidir. İzin
alınmadan yapılan pay devirleri pay defterine kaydolunmaz. Bu hükme aykırı
olarak pay defterine yapılan kayıtlar hükümsüzdür.
(3) Yönetim veya denetim kurullarına üye belirleme
imtiyazı veren hisse senetlerine sahip olan ortakların kurucularda aranan
nitelikleri taşıması şarttır.
(4) Varlık yönetim şirketi sermayesinin kontrolünü
elinde bulunduran tüzel kişilerin kontrolünün el değiştirmesi Kurulun
iznine bağlıdır. Bu hüküm tüzel kişi ortağın yönetim ve denetimini
belirleyen sermaye paylarının bir başka tüzel kişiye ait olması halinde
gerçek kişi ortak ya da ortaklara ulaşılıncaya kadar uygulanır.
(5) Bu madde kapsamındaki hisse devir izinleri,
devralan ortağın kurucularda aranan nitelikleri taşıması şartıyla
verilebilir.
(6) Pay defterine kaydedilen hisse devirlerinin
izne tabi olmasalar bile bir ay içinde Kuruma bildirilmesi zorunludur.
(7) Sermaye artırımlarına ilişkin ana sözleşme
değişikliğine dair yönetim kurulu kararının bir örneği ve bir önceki
sermayenin ödendiğinin tespitine ilişkin rapora ek olarak, sermaye
artırımının iç kaynaklardan gerçekleştiriliyor olması halinde iç
kaynakların sermayeye ilave edilebilirliğine ilişkin tespit raporunun, iç
kaynaklara başvurulmadan gerçekleştirilecek sermaye artırımlarında ise
arttırılacak tutarın her türlü muvazaadan âri olarak nakden ödeneceğine
ilişkin beyanın Kuruma gönderilmesi gerekir. Sermayenin mevzuata aykırı
olarak artırıldığı tespit edilen kısmı, özkaynak hesabında dikkate alınmaz.
(8) Yedinci fıkra uyarınca Kuruma gönderilecek
raporların, 6102 sayılı Kanun, 26/9/2011 tarihli ve 660 sayılı Kamu
Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili mevzuat çerçevesinde,
26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bağımsız
Denetim Yönetmeliğinin 28 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde
belirtilen şartları haiz bağımsız denetçiler tarafından onaylanması
zorunludur.
(9) 6102 sayılı Kanun çerçevesinde kayıtlı sermaye
sistemine geçmiş şirketler için kayıtlı sermaye tavanı içinde yapılacak
sermaye artırımlarında, yedinci fıkra kapsamında Kuruma bildirimde
bulunulması zorunludur.
(10) Ana sözleşme değişikliğinin yayımlanmasını
müteakip değişikliğin yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin bir
nüshası on beş gün içinde Kuruma gönderilir.
Birleşme,
bölünme, devir ve tasfiye
MADDE 8 –
(1) Varlık yönetim şirketinin
birleşme, bölünme, devir ve tasfiyesi Kuruldan izin alınmak kaydıyla genel
hükümlere tabidir.
(2) Birleşme, bölünme ve devir izni için varlık
yönetim şirketince Kuruma verilecek başvuru dilekçesine;
a) Birleşme, bölünme veya devre ilişkin yönetim
kurulu kararı,
b) Birleşme, bölünme veya devir sözleşmesi,
c) Varlık yönetim şirketi özkaynağının tespitine,
birleşme ve değiştirme oranlarının hesaplanmasına, gerçekleştirilecek
sermaye artırım tutarının belirlenmesine ve birleşme, bölünme veya devre esas
finansal tablolara ilişkin bağımsız denetim raporları,
ç) Birleşme, bölünme veya devir sonucu oluşacak ana
sözleşme taslağı,
d) Birleşme, bölünme veya devir işleminin
gerekçelerini ortaya koyan rapor,
e) Birleşme, bölünme veya devirden itibaren üç
yıllık hedeflerin ortaya konulduğu tahmini finansal tablolar ve birleşme,
bölünme veya devir sonrası tahmini bilanço,
eklenir.
(3) Varlık yönetim şirketlerinin faaliyetlerine son
vermeleri ve iradi tasfiyeleri Kurulun iznine tabidir. Varlık yönetim
şirketlerinin faaliyetlerine son vermesi ve iradi tasfiyesi için konuya
ilişkin yönetim kurulu kararı ile birlikte Kuruma başvurması gerekir. Bu
durumda, şirketin faaliyet izni Kurulca iptal edilir.
(4) Varlık yönetim şirketi genel kurulunda karar
almak suretiyle iznin tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde birleşme,
bölünme, devir veya tasfiye işlemlerine geçilmediği takdirde verilen izin
geçersiz olur. Yeniden izin alınmadan bu işlemlere devam olunamaz.
Şube açma
MADDE 9 –
(1) Şube açma izni almak üzere
Kuruma başvuracak varlık yönetim şirketinin, 25 inci maddede yer alan
standart orana uyumlu olarak faaliyet göstermesi ve her bir şube için bir
milyon Türk Lirası tutarında ödenmiş sermayeye sahip olması gereklidir.
(2) Kuruma yapılacak başvurulara, şube açılışına
ilişkin yönetim kurulu kararının bir örneğinin eklenmesi zorunludur.
(3) Varlık yönetim şirketinin yurt dışında şube
açma talebine izin verilebilmesi için şubenin bulunduğu ülke düzenlemeleri
ve uygulamalarında, Kurumun denetim ve gözetim faaliyetleri kapsamında ihtiyaç
duyduğu bilgi ve belgeleri edinmesine ve söz konusu şubede denetim
yapmasına ilişkin herhangi bir engel bulunmaması şarttır.
(4) Yapılacak değerlendirme sonucunda Kurumca uygun
görülmesi halinde varlık yönetim şirketine şube açma izni verilir.
(5) İzin tarihinden itibaren üç ay içinde, yurt içi
şubenin Ticaret Siciline tescil ve ilan ettirilmesi ve tescilin ilan
edildiği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin bir nüshasının Kuruma
gönderilmesi zorunludur.
(6) İzin tarihinden itibaren üç ay içinde yurt içi
şubenin tescil ve ilan ettirilmemesi halinde, şube açılış izni geçersiz
olur. Varlık yönetim şirketi kapanan şubesini kapanış tarihini izleyen bir
ay içinde Kuruma bildirir.
(7) Şubelerin adres değişikliklerinin bir ay içinde
Kuruma bildirilmesi zorunludur.
(8) Varlık yönetim şirketinin bir ilde bulunan
şubesinin başka bir ile taşıması, yeni şube açılması esaslarına tabidir.
(9) Yurt dışı şubenin faaliyete başlamasını ya da
faaliyetinin sona ermesini müteakip bir ay içinde Kuruma bildirimde
bulunulması zorunludur.
(10) Varlık yönetim şirketi her ne ad altında
olursa olsun şube dışında teşkilatlanmaya gidemez ve acentelik veremez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kurumsal Yönetim
Yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve genel müdür
yardımcıları ile bunlara ilişkin
bildirimler
MADDE 10
– (1) Varlık yönetim şirketlerinin
yönetim kurulları genel müdür dahil üç kişiden az olamaz. Genel müdür,
bulunmadığı hallerde vekili, yönetim kurulunun doğal üyesidir. Varlık
yönetim şirketlerinde görev alacak yönetim kurulu üyeleri ile genel müdür
ve genel müdür yardımcılarının, Kanunun 8 inci maddesinin birinci
fıkrasının (a), (b), (c), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen şartları
taşıması zorunludur. İkinci fıkrada belirtilen genel müdür için aranan
eğitim ve mesleki tecrübe şartları yönetim kurulu üyelerinin yarısından bir
fazlası için de aranır.
(2) Varlık yönetim şirketi genel müdürlerinin
hukuk, iktisat, işletme, maliye, bankacılık, kamu yönetimi ve dengi dalları
ile mühendislik dallarında lisans veya lisansüstü düzeyinde öğrenim görmüş
ve hukuk, finans veya işletmecilik alanında en az yedi yıllık mesleki
tecrübeye sahip olmaları şarttır. Genel müdür yardımcılarının ise bu
fıkrada belirtilen mesleki tecrübe alanlarında en az beş yıl deneyime sahip
olmaları ve ayrıca lisans düzeyinde öğrenim görmüş olmaları şarttır.
(3) Başka unvanlarla istihdam edilseler dahi yetki
ve görevleri itibarıyla genel müdür yardımcısına denk veya daha üst
konumlarda görev yapan diğer yöneticiler de bu Yönetmeliğin genel müdür
yardımcılarına ilişkin hükümlerine tabidir.
(4) Genel müdürün bulunmadığı hallerde genel müdür
ile aynı nitelikleri haiz olmak kaydıyla yönetim kurulu toplantılarına
genel müdür vekili olarak katılacaklar ve hangi hallerde bu toplantılara
katılacakları yönetim kurulunca belirlenir.
(5) Varlık yönetim şirketlerinin yönetim kurulu
üyelerinin, genel müdürlerinin ve genel müdür yardımcılarının,
atanmalarından veya seçilmelerinden sonra bir ay içinde, varlık yönetim
şirketi tarafından Kuruma hitaben düzenlenecek bir yazı ekinde;
a) Mesleki tecrübelerini ve aldıkları eğitimleri
içeren EK-8’de yer alan örneğe uygun olarak düzenlenecek ayrıntılı
özgeçmişleri ile 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu
kapsamında oluşturulan sistemler vasıtasıyla kimlik ve adres bilgilerine
elektronik ortamda ulaşılabilenler hariç, yabancı uyruklu kişiler için
kimlik belgesi veya pasaportlarının noter onaylı örnekleri,
b) Müflis veya konkordato ilan etmiş olmadıklarına
ilişkin yazılı beyanları,
c) Kanunun 71 inci maddesi uygulanan bankalarda
veya Kanunun yürürlüğe girmesinden önce Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna
devredilmiş olan bankalarda doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha
fazla paya sahip olmadığına veya kontrolü elinde bulundurmadığına dair
noter huzurunda imza edecekleri birer taahhütname (EK-6) ile bu hususlara
ilişkin olarak Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonundan temin edecekleri
belgeler,
ç) Tasfiyeye tabi tutulan bankerler ile iradi
tasfiye haricinde faaliyet izni kaldırılan varlık yönetim, faktoring,
finansal kiralama, finansman ve sigorta şirketleri ile para ve sermaye
piyasalarında faaliyet gösteren kurumlarda doğrudan veya dolaylı olarak
yüzde on veya daha fazla paya sahip olmadığına veya kontrolü elinde
bulundurmadığına dair noter huzurunda imza edecekleri birer taahhütname
(EK-7),
d) Arşiv kaydını da içeren son altı ay içinde
alınmış adli sicil belgeleri,
e) Atanmalarına veya seçilmelerine ilişkin genel
kurul ya da yönetim kurulu kararının bir örneği,
Kuruma gönderilir.
(6) Genel müdür ve genel müdür yardımcıları için
beşinci fıkradaki belgelere ilave olarak lisans diplomasının noter onaylı
bir örneği Kuruma gönderilir.
(7) Yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve genel
müdür yardımcılarının herhangi bir nedenle görevden ayrılmaları halinde, bu
durum görevden ayrılma tarihinden itibaren bir ay içinde Kuruma bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İç Sistemler
İç
sistemlerin tesisi
MADDE 11
– (1) Varlık yönetim şirketleri,
maruz kaldıkları risklerin izlenmesi, kontrolünün sağlanması, faaliyetlerinin
kapsamı ve yapısıyla uyumlu ve değişen koşullara uygun ve yönetim kuruluna
bağlı olarak görev yapacak yeterli ve etkin bir risk yönetimi ve iç kontrol
sistemi kurmak ve işletmekle yükümlüdürler.
(2) Varlık yönetim şirketleri, risk yönetimi ve iç
kontrol sistemlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tesis etmekle bu sistemlerin
işlerliğini, uygunluğunu, etkinliğini ve yeterliliğini sağlamakla bu
sistemler ile muhasebe ve raporlama sistemlerinin Kanun ve ilgili
düzenlemeler çerçevesinde işleyişini ve üretilen bilgilerin güvenilir,
doğru, tam, izlenebilir, tutarlı ve ihtiyacı karşılayacak uygun biçim ve
nitelikte olmasını sağlamakla yükümlüdür ve bu yükümlülük münhasıran
yönetim kuruluna aittir.
(3) Varlık yönetim şirketleri, faaliyetlerinin
mevzuata, iç düzenlemelerine ve faaliyetlerinin mahiyetine uygun olarak
yürütülmesini, muhasebe ve raporlama sisteminin bütünlüğünü,
güvenilirliğini ve bilgilerin zamanında elde edilebilirliğini her
seviyedeki personeli tarafından uyulacak ve uygulanacak sürekli kontrol
faaliyetleri ile sağlamak üzere etkin ve yeterli iç kontrol sistemi tesis
etmek zorundadır. İç kontrol faaliyetleri yönetim kuruluna bağlı olarak
çalışacak, varlık yönetim şirketinin faaliyet yapısı ve kapsamıyla uyumlu
sayıda olmak üzere asgari bir kişiden oluşan ve münhasıran iç kontrol
faaliyetleri ile iştigal eden iç kontrol personeli vasıtasıyla
gerçekleştirilir. İç kontrol personeli tarafından, gerçekleştirilen iç
kontrol faaliyetlerine ilişkin olarak Haziran ve Aralık aylarını takip eden
bir ay içinde yılda iki kez olmak üzere yönetim kuruluna veya yönetim
kurulunun belirleyeceği genel müdür dışındaki bir yönetim kurulu üyesine
raporlama yapılır.
(4) İç kontrol sisteminin etkin ve yeterli bir
şekilde çalışabilmesi için;
a) Varlık yönetim şirketi bünyesinde işlevsel görev
ayrımının tesis edilmesi, sorumlulukların paylaştırılması, yetki ve
sorumlulukların açıkça ve yazılı olarak belirlenerek uygulama esasları ile
birlikte yönetim kurulu tarafından onaylanması,
b) İç kontrol faaliyetlerinin oluşturulması,
c) Varlık yönetim şirketinin iş süreçleri üzerinde
kontrollerin ve iş adımlarının gösterildiği iş akım şemalarının
oluşturulması,
gereklidir.
(5) Varlık yönetim şirketleri, faaliyetlerini etkin
ve güvenli bir şekilde sürdürebilmek amacıyla uygun bir risk yönetimi
sistemi tesis etmek ve bu kapsamda risk politikalarını oluşturmak,
uygulamak, maruz kaldıkları riskleri tespit etmek, değerlendirmek,
raporlamak ve yönetmek için gerekli önlemleri almak zorundadır. Risk
yönetimi faaliyetleri yönetim kuruluna bağlı olarak çalışacak risk yönetimi
birimi ve personeli tarafından yürütülür.
Bilgi
sistemlerinin tesisi
MADDE 12
– (1) Varlık yönetim şirketleri
nezdinde oluşturulacak bilgi sistemleri, varlık yönetim şirketlerinin
ölçeği, faaliyetlerinin niteliği ve karmaşıklığı ile uyumlu olarak
yapılandırılır. Bilgi sistemleri, varlık yönetim şirketleri ile ilgili tüm
bilgilerin elektronik ortamda güvenli bir şekilde saklanmasına ve
kullanılmasına imkân verecek yapıda oluşturulur. Bilgi sistemlerinin
güvenilirliğinin sağlanması ve düzenli olarak güncellenerek gerekli
değişikliklerin yapılması zorunludur.
Muhasebe
ve finansal raporlama sistemi
MADDE 13
– (1) Varlık yönetim şirketi; Kamu
Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından belirlenen
usul ve esaslar çerçevesinde tüm işlemlerini gerçek mahiyetlerine uygun
surette, her bir işlem bazında zamanında ve doğru bir şekilde muhasebeleştirmek,
finansal raporlarını bilgi edinme ihtiyacını karşılayabilecek biçim ve
içerikte, anlaşılır, güvenilir ve karşılaştırılabilir, denetime, analize ve
yorumlamaya elverişli, zamanında ve doğru şekilde düzenlemek zorundadır.
Finansal raporlarda yer verilen bilgilerin muhasebe kayıtları ile uyumlu
olması şarttır.
(2) Varlık yönetim şirketleri Türkiye Muhasebe
Standartları ile Tekdüzen Hesap Planı Hakkında Yönetmeliğe göre kayıt
tutmaya elverişli bir muhasebe ve finansal raporlama sistemine sahip
olmakla ve söz konusu Yönetmelik uyarınca Kurul tarafından belirlenen
Bankalarca Uygulanacak Tekdüzen Hesap Planı ve İzahnamesinde yer verilen
hesaplardan faaliyet izinleri kapsamındaki uygun hesapları kullanmak sureti
ile tüm işlemlerini Türkiye Muhasebe Standartlarına uygun olarak
muhasebeleştirmekle yükümlüdür.
(3) Varlık yönetim şirketleri, işlemleri nedeniyle
doğmuş veya doğması beklenen, ancak miktarı kesin olarak belli olmayan
zararlarını karşılamak amacıyla, devraldıkları toplam alacaklar ile diğer
varlıklarını Türkiye Muhasebe Standartları çerçevesinde belirlenen usul ve
esaslara uygun olarak değerler ve karşılığa tabi tutarlar. Devralınan alacaklara
ilişkin olarak değerleme yapılırken mali tablo hazırlama tarihinden
itibaren 10 yıl içindeki beklenen nakit akışları dikkate alınır.
(4) Toplu
muhasebeleştirme gerektiren işlemler ile geri valörlü işlemler varlık
yönetim şirketi tarafından ancak istisnai hallerde gerçekleştirilebilir ve
bu işlemlerin doğruluğunu ve mutabakatını gösteren çalışma kağıtları ay
sonları itibarıyla hazırlanır, kayıt altına alınır ve denetime hazır halde
bulundurulur.
(5) Varlık
yönetim şirketlerinin nam ve hesabına yapılan tüm tahsilatların, ilgililer
tarafından söz konusu tahsilatlar üzerinden mahsup edilen hizmet bedelleri
de dahil olmak üzere, varlık yönetim şirketinin muhasebe kayıtlarına
yansıtılması zorunludur. Her ne ad altında olursa olsun asıl ve diğer
borçlulardan muhasebe kayıtlarına yansıtılmayan bir tahsilat yapılamaz.
19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 164 üncü maddesi
uyarınca doğrudan vekil tarafından tahsil edilen vekalet ücretleri için bu
hüküm uygulanmaz.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Faaliyet Alanı ve Denetim
Faaliyet
alanı
MADDE 14
– (1) Varlık yönetim şirketleri;
a) Sigortacılık alanı dışında faaliyet gösteren
kaynak kuruluşların ana faaliyet konularından doğan alacakları ve diğer
varlıkları ile sigortacılık alanında faaliyet gösteren kaynak kuruluşların
yalnızca kredi sigortası hizmetinden doğan alacaklarını devralabilir,
devredebilir, devraldığı alacakları tahsil edebilir, varlıkları nakde
çevirebilir veya bunları yeniden yapılandırarak devredebilir.
b) Alacakların tahsili amacıyla edindiği
gayrimenkul veya sair mal, hak ve varlıkları işletebilir, kiralayabilir,
teminata konu edebilir, devredebilir ve bunlara yatırım yapabilir.
c) Sağlanan finansman toplamının özkaynaklarının üç
katını geçmemesi şartıyla alacaklarını tahsil etmek amacıyla borçlularına ilave
finansman sağlayabilir.
ç) Kaynak kuruluşların ana faaliyet konularından
doğan alacakları ile diğer varlıklarının tahsilatı, yeniden yapılandırılması
veya üçüncü kişilere devri konularında aracılık, destek ve danışmanlık
hizmeti verebilir.
d) Ana faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere sermaye
piyasası mevzuatı dâhilinde ve gerekli izinleri almak kaydıyla faaliyette
bulunabilir ve menkul kıymet ihraç edebilir, fon kurabilir, ihraç edilmiş
menkul kıymetlere yatırım yapabilir.
e) Alacaklardan dolayı edinilmek zorunda kalınan
iştirak payları dışında, yalnızca faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla
sınırlı olmak üzere iştirak edinebilir.
f) Şirketlere kurumsal ve finansal yeniden
yapılandırma alanlarında danışmanlık hizmeti verebilir.
(2) Varlık yönetim şirketleri, bu maddede
belirlenen konular dışında faaliyette bulunamaz. Banka ve diğer mali
kurumların alacakları ile diğer varlıklarının devralınmasına münhasır
olarak, alacağını veya diğer varlığını devraldığı banka veya diğer mali
kurumlar ile Kanunun 48 inci maddesinde düzenlenen kredi tanımına uygun bir
kredi ilişkisi kuramaz.
(3) Varlık yönetim şirketlerinin, alacaklarından
dolayı edinmek zorunda kaldıkları iştirak payları dışında iştirak
edinebilmesi Kurumun iznine tabidir. İştirakin edinilme gerekçesinin
şirketin mali planlaması ve beklenen nakit akışlarını da içerecek şekilde
yazılı hale getirilmesi ve konu ile ilgili alınacak yönetim kurulu kararı
ile birlikte Kuruma başvurulması zorunludur. Kurum izni sonrasında iştirak
edinim süreçlerinin tamamlanmasını müteakip on beş gün içinde sürecin
tamamlandığına ilişkin Kuruma bilgi verilir. Varlık yönetim şirketlerinin,
bu madde uyarınca iştirak edecekleri ortaklıkların, sermayesinin veya oy
hakkı toplamının en az yüzde onuna sahip olması şarttır.
(4) Varlık yönetim şirketlerinin devraldıkları
alacaklardan dolayı edinmek zorunda kaldıkları iştirakler için üçüncü fıkra
hükümleri uygulanmaz. Bu kapsamdaki iştirakler için edinim tarihinden
itibaren on beş gün içinde Kuruma bilgi verilmesi zorunludur.
(5) Birinci fıkranın (c) bendi kapsamında yapılan
işlemler hakkında Kuruma bildirim yapılması zorunludur.Yapılacak bildirimde
sağlanan finansmanın arkasındaki mali planlama ve beklenen nakit akışlarını
da içeren finansman sağlanma gerekçesine yer verilir.
Bağımsız
denetim
MADDE 15
– (1) Varlık yönetim şirketlerinin
bağımsız denetimi 6102 sayılı Kanun, 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve
ilgili mevzuat çerçevesinde yapılır.
(2) Varlık yönetim şirketinin yıl sonu konsolide
olmayan finansal tablolarına ilişkin bağımsız denetim raporlarının takip
eden yılın 15 Nisan tarihine kadar Kurum veri tabanına raporlanması
zorunludur.
(3) Varlık yönetim şirketlerinin bağımsız
denetimden geçmiş finansal tabloları varlık yönetim şirketlerinin internet
sayfalarında yayımlanır.
Denetim,
gözetim ve bilgi verme
MADDE 16
– (1) Varlık yönetim şirketleri,
varlık yönetim şirketlerinin ortakları, varlık yönetim şirketlerinin
kontrol ettiği ortaklıklar ve ilgili diğer gerçek ve tüzel kişiler bu
Yönetmelik hükümleriyle ilgili olarak Kurum ve Kurumun yerinde denetim
yapmaya yetkili meslek personeli tarafından istenecek her türlü bilgi ve
belgeyi vermek, defter ve belgelerini ibraz etmek, incelemeye hazır
bulundurmak ve tüm bilgi işlem sistemini denetim amaçlarına uygun olarak
yerinde denetime açmakla yükümlüdür.
(2) Mali bünyelerini ciddi şekilde olumsuz
etkileyecek durumların tespiti halinde, Kurum varlık yönetim şirketlerinden
gerekli her türlü tedbirin alınmasını istemeye yetkilidir. Varlık yönetim
şirketleri Kurum tarafından istenen tedbirleri Kurumca belirlenen süreler
içinde almak ve uygulamakla yükümlüdür.
(3) Varlık yönetim şirketleri, şekil ve kapsamı
Kurumca belirlenen finansal tablolar ve istatistiki bilgileri istenilen
süre ve yöntemlerle Kuruma göndermek zorundadır.
Faaliyet
izninin iptali ve diğer yaptırımlar
MADDE 17
– (1) 4 üncü maddenin ikinci
fıkrasında belirlenen şartları ya da ortakları, kurucularda aranan şartları
kaybeden, 14 üncü maddenin ikinci fıkrasına aykırı işlem yaptığı tespit
edilen, 16 ncı madde uyarınca Kurumca istenen tedbirleri belirlenen
sürelerde almayan, Kurumca talep edilen bilgi ve belgeleri süresi içinde
göndermeyen, işlemlerini kayıt dışı bıraktığı veya gerçeğe aykırı olarak
muhasebeleştirdiği ya da bu Yönetmelik hükümlerine aykırı işlem yaptığı
tespit edilen varlık yönetim şirketlerine, Kurum tarafından durumlarını
mevzuat hükümlerine uygun hale getirmeleri için üç aya kadar süre
verilebilir. Kurul tarafından süre verilmesine gerek görülmeyenlerin veya
Kurul tarafından süre verilmesi halinde verilen süre içinde durumlarını
düzeltmeyenlerin faaliyet izinlerinin iptal edilmesi veya varlık yönetim
şirketlerinin kaynak kuruluşlar ile alacaklarının veya diğer varlıklarının
devrine ilişkin yeni sözleşme yapma yetkilerinin askıya alınması Kurulun
takdirindedir.
(2) İradi tasfiye talebinde bulunan varlık yönetim
şirketleri ile 7 nci madde uyarınca adres değişikliklerini süresinde
bildirmeyen ve yapılan yasal tebligata rağmen adresinde bulunmadığı tespit
edilen varlık yönetim şirketlerinin faaliyet izni Kurulca iptal edilir.
(3) Faaliyet izni iptaline ilişkin Kurul kararları
Resmî Gazete’de yayımlanır.
(4) Faaliyet izni iptal edilenler, Kanun ve ilgili
mevzuat uyarınca münhasıran varlık yönetim şirketlerine tanınan
faaliyetlerle iştigal edemez, ticaret unvanlarında, ilan ve reklamlarında
veya işyerlerinde söz konusu işlerle iştigal ettikleri izlenimini yaratacak
hiçbir kelime, deyim ve işaret kullanamazlar.
ALTINCI BÖLÜM
Alacakların Devrine ve Diğer İşlemlere İlişkin
Süreçler
Devir
öncesi süreç
MADDE 18
– (1) Kurumun denetim ve
gözetimine tabi kaynak kuruluşlar borçluyu ve teminatı dikkate alarak
borcun tahsil edilme yüzdesi ve süresi ile gerçeğe uygun değerini de
içerecek şekilde iktisadi nedenini yazılı hale getirmek kaydıyla ana
faaliyet konularından doğan alacakları ile diğer varlıklarını varlık
yönetim şirketlerine devredebilirler. Devre ilişkin uygulama esasları
yazılı olarak belirlenir ve uygulanır.
(2) Kurumun denetim ve gözetimine tabi kaynak
kuruluşlar, yalnızca münferit bir risk grubunu içeren alacaklar hariç,
alacaklarını varlık yönetim şirketlerine ihale usulü dışında bir yöntem ile
devredemezler.
(3) Kurumun denetim ve gözetimine tabi kaynak
kuruluşlarca, devre ilişkin ihale sürecinde varlık yönetim şirketlerinin
eşit şartlarda süreci değerlendirmelerine imkan verecek bir takvim
belirlenir. Bu takvim doğrultusunda ihale şartlarını ve devredilecek alacak
portföyünün niteliklerini içeren ve ihaleye davet niteliğinde olan bir
bilgilendirme metni, kaynak kuruluşun kendi internet sayfasında ve ana
sayfada görünecek şekilde en az beş iş günü süreyle yayınlanır.
(4) Kurumun denetim ve gözetimine tabi kaynak
kuruluş tarafından ihaleye katılacak varlık yönetim şirketlerine ihale
öncesi inceleme yapabilmeleri için on iş gününden az olmamak üzere aynı
süre ve bu süre zarfında aynı nitelikte bilgi ve belge verilir. Devir
süreci işletilirken adil, şeffaf ve rekabetçi bir devir ortamının tesis
edilmesi sağlanır. Bilgi ve belge paylaşımının Kanunun 73 üncü maddesinin
dördüncü fıkrasına uygun olarak, taraflar arasında akdedilecek gizlilik
sözleşmesi çerçevesinde ve sadece ihale amacıyla sınırlı olacak ve ihale
sonrasında imha edilecek şekilde gerçekleştirilmesi zorunludur. Söz konusu
bilgi ve belge paylaşımı kapsamında asgari olarak, devre konu alacağın
kredi türü, kredi borçlusunun kimliği/ticaret unvanı ile TCKN/VKN gibi kimlik
tanımlayıcıları, borcun anaparası, işlemiş faiz ve masraf tutarı, faiz
oranı, temerrüt tarihi, teminat durumu, yapılandırmaya konu olup olmadığı
ve devam eden veya sonuçlanmış hukuki süreçlere ilişkin bilgiler
paylaşılır. Bu bilgi paylaşımının içeriğinde yer alması gereken ilave
unsurları belirlemeye Kurul yetkilidir.
Kaynak
kuruluşun devirle ilgili yükümlülükleri
MADDE 19
– (1) Kurumun denetim ve
gözetimine tabi kaynak kuruluşlar;
a) Alacakların devrinden önce borçluya, borcun,
aslı ve ferileri ile birlikte alacağın hangi varlık yönetim şirketine
devredileceğine dair bilgi vermekle ve buna ilişkin belge ve kayıtları
denetime hazır bulundurmakla,
b) Alacak devrinin gerçekleşmesinden önce 18 inci
maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen bilgi ve belgeleri varlık yönetim
şirketlerine doğru ve eksiksiz olarak bildirmekle,
c) Alacağa dayanak belge ve evraklar ile icra/iflas
takibi başlatılmış olması halinde takip ve varsa dava bilgilerinin, kendi
uhdesinde bulunan ilgili borçlunun kimlik tespitini sağlayacak kimlik
bilgileri ile güncel iletişim bilgilerinin sağlıklı ve doğru bir şekilde
devir sözleşmesi kurulmuş varlık yönetim şirketlerine iletilmesini
sağlamakla,
ç) Devredilen alacaklara ilişkin şikâyetlere dayalı
olarak varlık yönetim şirketlerince kendilerine iletilen her türlü bilgi ve
belge talebini, talebin kendilerine iletildiği tarihten itibaren on beş gün
içinde, talepte bulunan borçluya iletmek suretiyle yerine getirmekle,
d) Risk Merkezi üyesi olmaları halinde alacağın
varlık yönetim şirketine devredildiğine dair Risk Merkezi ve ilgili diğer
mercilere gerekli bildirimleri yapmakla,
yükümlüdür.
(2) Varlık yönetim şirketine devre konu edilecek
alacakların nitelikleri, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak Kurumun
denetim ve gözetimine tabi kaynak kuruluşların yönetim kurullarınca
verimlilik ilkesi, piyasa şartları, alacağın tahsil edilme potansiyeli ve
teminat durumu, borçlunun varlık durumu, yasal takiplerden alınabilecek
sonuçların neler olduğu gibi hususlar dikkate alınarak geliştirilecek
yazılı politika ve prosedürler çerçevesinde ve gerekli fayda ve maliyet
analizleri yapılarak belirlenir.
(3) Kurumun denetim ve gözetimine tabi kaynak
kuruluşlarca, varlık yönetim şirketine donuk alacakların yanı sıra canlı
alacaklar da devredilebilir. Yalnızca münferit bir risk grubunu içeren
alacaklar hariç, canlı ve donuk alacaklar aynı devir portföyü içinde yer
alamaz.
Devredilen
alacaklara ilişkin yükümlülükler
MADDE 20
– (1) Varlık yönetim şirketleri,
devraldıkları alacaklara ilişkin takip ve tahsil işlemlerine başlamadan
önce asıl borçluların veya yasal temsilcilerinin Risk Merkezi veya
elektronik haberleşme işletmecilerinin rehber hizmetleri üzerinden
sorgulanan ya da kaynak kuruluşlardan alınan iletişim adreslerine yazılı
bildirimde bulunur. Söz konusu bildirim kalıcı veri saklayıcısı yoluyla
elektronik ortamda da yapılabilir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen bildirimde, kaynak
kuruluşun adı da belirtilmek suretiyle borçlunun kaynak kuruluşa olan
borcunun varlık yönetim şirketine devrolduğu ve borç hakkında bilgi
alınmasını teminen varlık yönetim şirketi ile iletişime geçilmesi yönünde
bir metin ile ilgili varlık yönetim şirketine ait tüm iletişim bilgileri
yer alır. Söz konusu bildirimde borcun detayları hakkında bilgilere yer
verilmez.
(3) Borçlunun ilgili varlık yönetim şirketi ile
iletişime geçmesi halinde yapılan ilk görüşmede, 21 inci maddede belirtilen
usule uygun olarak, borcun kaynağını oluşturan işlem, borcun tarafı olan
kuruluş, borcun aslı ile fer’ileri ve tutarı, varlık yönetim şirketince
takibi durumunda borçlunun karşılaşacağı hukuki işlemler ile borçluların
ödemekle yükümlü olduğu diğer tutarlar doğru, sade ve anlaşılır şekilde
bildirilir. Borçlu tarafından ilgili makamlara ödenmesi gereken harç ve
masrafların bildirim anında net bir şekilde tespit edilmesi mümkün ise bu
harç ve masrafların tutarı, mümkün değil ise borçlunun söz konusu harç ve
masrafları ödemekle yükümlü olacağına ilişkin de borçlu bilgilendirilir.
Söz konusu iletişim sırasında borçluya yapılan bilgilendirmelerin tamamı,
borçlunun birinci fıkrada belirtilen iletişim adreslerine ya da borçlunun
bu iletişim sırasında belirttiği diğer iletişim adreslerine yazılı olarak
veya kalıcı veri saklayıcısı yoluyla da iletilir.
Tahsilat
süreci
MADDE 21
– (1)Varlık yönetim şirketleri ile
bunlara bağlı tahsilat ekipleri tarafından borçluya tutar teklif edilen her
durumda ve sonrasında uzlaşılan tutar ödendiğinde borçluya yazılı veya
kalıcı veri saklayıcısı yoluyla bildirim yapılması ve bu bildirimin kayıt
altına alınarak saklanması zorunludur. Uzlaşılan tutarın ödenmesi durumunda
söz konusu bildirimin borcun sona erdiği bilgisini içermesi de zorunludur.
(2) Varlık yönetim şirketleri borçluların kimlik ve
iletişim bilgilerini doğru tespit etmekle yükümlüdür. Varlık yönetim
şirketlerinin borçluya bildirdiği iletişim bilgileri üzerinden şirket ile
doğrudan kendilerinin iletişim kurması ya da borçlu ile iletişim kurulduğu
esnada borçlunun ve kendilerinin onay vermesi suretiyle, borcu ödemek,
borcu üstlenmek, borca veya sözleşmeye katılmak isteyenler dışında, borçla
ilgili yetkili olmayan üçüncü kişilere borçla ilgili herhangi bir şekilde
bilgi verilemez ve bu kişilerle iletişim kurulamaz.
(3) Varlık yönetim şirketleri, borçlularla kurulan
her türlü iletişimde Kanunun 73 üncü maddesi ile 24/3/2016 tarihli ve 6698
sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine
uygun davranmakla, borçluların toplum içindeki itibarını zedeleyici
iletişim ve tahsilat yöntemlerinden kaçınmakla isim ve sair bilgi
benzerlikleri nedeniyle borçla ilgisi bulunmayan üçüncü kişilerle iletişim
kurmamakla yükümlüdür. Varlık yönetim şirketleri, Risk Merkezi veya
elektronik haberleşme işletmecilerinin rehber hizmetleri üzerinden
sorgulanan ya da kaynak kuruluşlar veya borçlu tarafından bildirilen
telefon numaraları üzerinden borçlu ile iletişime geçebilir ve söz konusu
iletişim sırasında ancak borçlu kimlik bilgileri üzerinden ya da sair
suretle güvenlik teyidi yapılması sonrasında borç hakkında bilgi verebilir.
Varlık yönetim şirketleri, borçlu ile iletişim kurduğu telefon numarasının
üçüncü kişilerce kullanıldığını tespit etmesi halinde ilgili numarayı
sistemlerinde iletişimde kullanılmamak üzere pasif hale getirmekle
yükümlüdür.
(4) Varlık yönetim şirketleri, devraldıkları
alacakları ancak Kurumun denetim ve gözetimine tabi bir başka banka ya da
diğer mali kuruma veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredebilir.
Devralınan alacaklara ilişkin kaynak kuruluş ile borçlu arasındaki
finansman sözleşmesinde borçlu lehine teminat, kefalet, garanti vermek veya
sair suretle söz konusu borç ilişkisinin tarafı olan diğer gerçek ve tüzel
kişilere veya borçlunun yazılı muvafakati olmak şartıyla diğer üçüncü
kişilere söz konusu alacakların devri bu hükme aykırılık teşkil etmez.
(5) Varlık
yönetim şirketlerinin, sulh yolu ile edinilen taşınmazları iktisap
tarihinden önceki bir yıl içinde bağımsız değerleme şirketi tarafından
yapılan değer tespitinde belirtilen tutarın altında, icra yolu ile edinilen
taşınmazları ise edinim tutarının altında satışa konu etmemesi esastır. Bu
hükme aykırı olarak satış yapılması durumunda satışın ekonomik gerekçeleri
yazılı hale getirilerek denetime hazır bulundurulur.
(6) Hasılat paylaşımlı dosyalarda alacağı devreden
kuruluşun varlık yönetim şirketince yapılan tahsilatı kontrol edebilmesi
için varlık yönetim şirketlerince yerine getirilmesi gereken yükümlülükler,
kaynak kuruluş ile yapılan alacak devrine ilişkin sözleşmelerde açıkça
düzenlenir.
Takip
süreci
MADDE 22
– (1) Hakkında 9/6/1932 tarihli ve
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri kapsamında icra veya iflas
takibi başlatılmamış olan borçlulardan yapılan doğrudan tahsilat işlem ve
tutarlarına ilişkin belgeler, borçluların talebi halinde varlık yönetim
şirketlerince ödemeyi yapan borçlulara yazılı olarak veya kalıcı veri
saklayıcısı yoluyla elektronik ortamda iletilir.
(2) Borcun devralınmasından önce kaynak kuruluş
tarafından başlatılmış açık icra veya iflas takibi bulunması ya da varlık
yönetim şirketince icra veya iflas takibi başlatılması halinde borca
ilişkin varlık yönetim şirketleri ve Kurumun gözetim ve denetimine tabi
kaynak kuruluşlar tarafından yapılan her türlü tahsilat, borçlunun talebi
ve gerekli harcı yatırması halinde ilgili icra teşkilatına da bildirilir.
Varlık yönetim şirketleri, kaynak kuruluşlar tarafından yapılan tahsilatların
icra dairelerine bildirilmemesi nedeniyle bu hükme aykırılıktan sorumlu
tutulmaz.
(3) Borcun karşılıklı anlaşma yoluyla ya da
doğrudan asıl ve fer’ileri ile birlikte ödenmesi halinde icra takibinin
ortadan kaldırılmasına yönelik borçlu tarafından diğer kişi ve kuruluşlara
yapılması gereken varsa harç, vergi, karşı taraf vekalet ücreti ve sair
başka ödeme ve işlemler hakkında borçluya, tahsilat talebi ile
başvurulmadan önce açık ve anlaşılır şekilde bilgi verilir. Borçluyla
yürütülen görüşmelerde toplam kapama bakiyesi söz konusu masraflar da dâhil
edilerek aktarılır. Borçlu hangi işlemleri yapması halinde icra kaydının
düşürüleceği konusunda ve tam veya kısmi tahsilat yapılmadan önce varsa
icra işlemlerinden veya başka nedenlerden kaynaklanan vergi, harç ve diğer
yükümlülükler hakkında bilgilendirilir. Yapılan bilgilendirme kayıt altına
alınarak denetime hazır halde bulundurulur.
(4) Borcun veya kapak hesabının icra dosyasına
ödenerek takibin ortadan kalkması halinde bu duruma ilişkin Risk Merkezi ve
ilgili diğer mercilere gerekli bildirimler yapılır.
Dış
hizmet sağlayıcı kuruluşlar
MADDE 23
– (1) Varlık yönetim şirketlerinin
esas faaliyetlerini kendi organizasyonuyla gerçekleştirmesi esas olmakla
birlikte tahsilat ve takip işlemleri için hukuk bürosu, çağrı merkezi,
değerleme kuruluşu gibi dış hizmet sağlayıcı kuruluşlarla çalışması halinde
bu durum varlık yönetim şirketinin ve varlık yönetim şirketi yönetim
kurulunun mevzuat karşısındaki sorumluluklarını etkilemez.
(2) Devralınan alacakların takibine yönelik olarak
varlık yönetim şirketinin dış hizmet alımı yoluyla süreli ya da süresiz
avukatlık hizmeti alması halinde, hizmet sağlayıcılar ile varlık yönetim
şirketleri arasında bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerindeki yükümlülüklere
uygun bir sözleşme akdedilir ve söz konusu sözleşmeler denetime hazır bir
şekilde bulundurulur.
Finansal
tüketicilere ilişkin hükümler
MADDE 24
– (1) Devralınan alacağın
borçlusunun finansal tüketici olduğu hallerde varlık yönetim şirketleri
tarafından;
a) 20 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca
bildirimde bulunulmasına rağmen borcun ödenmediği hallerde resmî tatil
günleri ve Pazar günleri hariç olmak üzere sadece 09.00-20.00 saatleri
arasında borçluyla ya da 21 inci maddenin ikinci fıkrasında borçla ilgili
veya yetkili olduğu belirtilen diğer kişilerle iletişim kurulması ve bunlar
dışındaki kişilerle iletişim kurulmamasına yönelik tedbirler alınması,
b) Tahsilat konusunda 21 inci maddenin üçüncü
fıkrasına uygun olarak, borçlunun Risk Merkezi veya elektronik haberleşme
işletmecilerinin rehber hizmetleri üzerinden sorgulanan ya da kaynak
kuruluşlar veya borçlu tarafından bildirilen telefon numaraları üzerinden
ve gerekli güvenlik teyidinin yapılması suretiyle iletişim kurulması,
c) Borçluya ulaşılamadığı durumlarda, arama sayısının
farklı telefon hatlarından yapılan aramalar da dâhil günde en fazla üç,
mesaj sayısının ise bir ile sınırlı tutulması, borçluya ulaşıldığı ve
konunun aktarıldığı durumlarda ise borçlunun kayıt altına alınmış rızası
bulunmadıkça bir sonraki aramaya kadar asgari beş iş günü geçmesi, borçlu
olduğuna dair varlık yönetim şirketinin elinde somut belgeler olmadıkça
borcunu kabul etmeyen, herhangi bir uzlaşmayı reddeden ve kesinlikle
aranmak istemediğini açıkça ifade eden kişilerin aranmaması,
ç) İnternet sitesinde veya yapılan yazılı ve sözlü
bildirimlerde numarası açıkça belirtilen çağrı merkezlerinden arayan
kişinin borçlu olduğuna yönelik borçlu kimlik bilgileri üzerinden güvenlik
teyidi yapılmak suretiyle borca ilişkin her türlü bilgi ve belge talebinin
alınabildiği, şikâyet ve itirazların kaydedildiği ve saklandığı, varlık
yönetim şirketlerinin mesai saatleri içinde süreklilik arz edecek, kolay
erişilebilen bir sistemin tesis edilmesi ve işletilmesi,
d) 20/5/2020 tarihli ve 31132 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Banka Çağrı Merkezlerinin Hizmet Seviyesinin ve
Kalitesinin Belirlenmesine İlişkin Yönetmeliğin 5 inci ve 8 inci
maddelerinde belirtilen oransal sınırlara uygun olarak çağrı merkezi
hizmetinin verilmesi,
zorunludur.
(2) Varlık yönetim şirketlerince, finansal
tüketicilere verilen borç ve tahsilat bilgilerinin doğru, sade ve anlaşılır
olması esastır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Koruyucu Hükümler
Standart
oran
MADDE 25
– (1) Varlık yönetim şirketi
özkaynağının, toplam aktiflerine oranının asgari yüzde üç olarak tutturulması
ve idame ettirilmesi zorunludur.
(2) Kurul, varlık yönetim şirketinin aktif yapısını
ve mali bünyesini dikkate alarak standart oranın artırılmasını veya varlık
yönetim şirketi bazında farklı oranların uygulanmasını kararlaştırabilir.
(3) Standart oranı sağlayamayan varlık yönetim
şirketi, bu oranı tutturuncaya kadar kaynak kuruluşlar ile alacaklarının
veya diğer varlıklarının devrine ilişkin yeni sözleşme yapamaz.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelikler
MADDE 26
– (1) 1/11/2006 tarihli ve 26333
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Varlık Yönetim Şirketlerinin Kuruluş ve
Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik ile 11/8/2017 tarihli ve 30151 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Sermayeli Bankalar ile Bu Bankaların Bağlı
Ortaklığı Niteliğini Haiz Finansal Kuruluşların Alacaklarının Varlık
Yönetim Şirketlerine Satışı Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
İntibak
süresi
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Varlık yönetim
şirketleri durumlarını bir yıl içinde bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin
ikinci fıkrasının (b) bendine uygun hale getirirler. Kurulca uygun
görülmesi halinde bu süre bir yılı geçmemek üzere uzatılabilir. Anılan
yükümlülüğü sağlayamayan varlık yönetim şirketlerinin faaliyet izinleri
Kurul tarafından iptal edilir.
(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce Kuruma
kuruluş veya faaliyet izni başvurusunda bulunmuş olanlar için bu
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen
tutar otuz milyon Türk Lirası olarak uygulanır. Faaliyet izni alınmasını
müteakip söz konusu varlık yönetim şirketleri durumlarını bir yıl içinde bu
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendine uygun hale
getirirler.
(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih
itibarıyla faaliyette bulunan varlık yönetim şirketleri durumlarını altı ay
içinde Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun hale getirmek zorundadırlar.
Yürürlük
MADDE 27
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 28
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.