Alan Yönetimi ile Anıt Eser Kurulunun Kuruluş ve Görevleri ile Yönetim Alanlarının Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2021-03-26

26 Mart 2021 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 31435
YÖNETMELİK
Kültür ve Turizm Bakanlığından:
ALAN YÖNETİMİ İLE ANIT ESER KURULUNUN KURULUŞ VE
GÖREVLERİ
İLE YÖNETİM ALANLARININ BELİRLENMESİNE İLİŞKİN USUL
VE
ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 – 27/11/2005 tarihli ve
26006 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Alan Yönetimi ile Anıt Eser Kurulunun
Kuruluş ve Görevleri ile Yönetim Alanlarının Belirlenmesine İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 1 inci maddesine “etkileşim” ibaresinden
sonra gelmek üzere “-geçiş” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 2 nci
maddesine “etkileşim” ibaresinden sonra gelmek üzere “-geçiş” ibaresi
eklenmiştir.
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Madde 4 –
Bu Yönetmelikte geçen;
Alan başkanı: Yönetim alan başkanını,
Anıt eser: Kullanım durumu, konumu, fonksiyonu,
ziyaretçi yoğunluğu ile tarihi ve sanatsal özellikleri de dikkate alınarak
Bakanlıkça belirlenen taşınmaz kültür varlıklarını,
Anıt eser kurulu: Anıt eser niteliğindeki taşınmaz
kültür varlıklarına münhasır olarak oluşturulan kurulu,
Arkeolojik sit alanı: İnsanlığın varoluşundan
günümüze kadar ulaşan eski uygarlıkların yer altında, yer üstünde ve su
altındaki ürünlerini, yaşadıkları devirlerin sosyal, ekonomik ve kültürel özelliklerini
yansıtan her türlü kültür varlığının yer aldığı yerleşmeler ve alanları,
Bağlantı noktası: Yönetim alanı sınırlarında yer
almamakla birlikte, arkeolojik, coğrafi, kültürel ve tarihi nedenlerle veya
aynı vizyon ve tema etrafında yönetim ve gelişiminin
sağlanması bakımından bu yer ile irtibatlandırılan
kültürel varlıkları,
Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
Danışma kurulu: Alan yönetimine ilişkin yönetim
plan taslağının karara bağlanması ve uygulanması konusunda önerilerde
bulunmak amacıyla oluşturulan kurulu,
Denetim birimi: Gerek görülmesi halinde eşgüdüm ve
denetleme kurulunun denetim görevini yürütmek üzere kurulacak birimi,
Eşgüdüm ve denetleme kurulu: Yönetim planını
onaylamak ve uygulanmasını denetlemekle yetkili ve görevli kurulu,
Genel müdürlük: Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel
Müdürlüğünü,
Kanun: 21/7/1983 tarihli
ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununu,
Kentsel sit alanı: Mimari,
mahalli, tarihsel, estetik ve sanat özelliği bulunan ve bir arada
bulunmaları ve bir bütün olarak o yerleşmenin ait oldukları dönemin yaşam
biçimini gelecek nesillere aktarmaları sebebiyle teker teker
taşıdıkları kıymetten daha fazla kıymeti olan, kültürel ve tabii peyzaj
elemanlarının (yapılar, bahçeler, bitki örtüleri, yerleşim dokuları,
duvarlar, sokak ve meydanlar ve benzeri) birlikte bulundukları alanları,
Kültür varlığı: Tarih öncesi ve tarihi devirlere
ait bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili bulunan veya tarih öncesi
ya da tarihi devirlerde sosyal yaşama konu olmuş bilimsel ve kültürel
açıdan özgün değer taşıyan yer üstünde, yer altında veya su altındaki bütün
taşınır ve taşınmaz varlıkları,
Sivil toplum örgütleri: 2863 sayılı Kanun ve alt
mevzuatı ile ilgili, yönetim planının hazırlanması ve uygulanması sırasında
katkısı olabilecek dernek, vakıf, birlik, üniversite ve meslek odası gibi
kuruluşları,
Tarihi sit: Milli tarihimiz ve askeri harp tarihi
açısından çok önemli tarihi olayların cereyan ettiği ve bu sebeple
korunması gerekli yerleri,
Yönetim alanı: Sit alanları, ören yerleri, tescilli
taşınmaz kültür varlıkları ve etkileşim-geçiş sahalarının doğal bütünlüğü
içerisinde etkin bir şekilde korunması, yaşatılması, değerlendirilmesi,
belli bir vizyon ve tema etrafında geliştirilmesi,
toplumun kültürel ve eğitsel ihtiyaçlarıyla buluşturulması amacıyla,
plânlama ve koruma konusunda yetkili merkezî ve yerel idareler ile sivil
toplum kuruluşları arasında eşgüdümü sağlamak için oluşturulan ve sınırları
ilgili idarelerin görüşleri alınarak Bakanlıkça belirlenen yerleri,
Yönetim planı: Yönetim alanının korunmasını,
yaşatılmasını, değerlendirilmesini sağlamak amacıyla işletme projesini,
kazı planı ve çevre düzenleme projesi veya koruma amaçlı imar planını
dikkate alarak oluşturulan koruma ve gelişim projesinin, yıllık ve beş
yıllık uygulama etaplarını ve bütçesini de gösteren, her beş yılda bir
gözden geçirilen planları
ifade eder.”
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci
fıkrasının (a) ve (g) bentlerine, “etkileşim” ibarelerinden sonra gelmek
üzere “-geçiş” ibareleri eklenmiştir.
MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 6 ncı
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Madde 6 –
Yönetim alanları Bakanlıkça belirlenir. Yönetim alanlarının belirlenmesinde
aşağıdaki hususlara uyulur:
a) Sit alanlarının, ören yerlerinin ve alanın
etkileşim-geçiş sahalarının ve bağlantı noktalarının araştırılması ve elde
edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla etütler yapılır. Bu etüt
sonuçlarına göre Kanun, bu Yönetmelik ve ilke kararlarına uygun olarak
öneri yönetim alanı sınırı belirlenir. Öneri yönetim alanının
belirlenmesiyle ilgili olarak ilgili kurum ve kuruluşlar, meslek odaları,
üniversiteler, sivil toplum örgütlerinin ve alanda mülkiyet hakkı
bulunanların önerileri de değerlendirilir.
b) Öneri yönetim alanı sınırı, bu sınır dahilinde alanla ilgili hizmetine ihtiyaç duyulan ilgili
kamu kurum ve kuruluşlarına iletilir. Kurum ve kuruluşlar, öneri ve
görüşlerini tebliğden itibaren otuz gün içinde iletmedikleri takdirde
olumlu görüş verildiği kabul edilir.
c) Üniversiteler, belediyeler, valilikler ve ilgili
sivil toplum örgütleri yönetim alanı belirlenmesi önerisiyle başvurduğu
takdirde bu esaslar doğrultusunda teklif Bakanlıkça değerlendirilir.
ç) Bu çalışmalar sonucunda belirlenen nihai yönetim
alanı sınırları Bakanlıkça ilgili kurum ve kuruluşlara iletilir.”
MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 7 nci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Madde 7 –
Yönetim planı taslağı, Bakanlık tarafından atanan alan başkanının
eşgüdümünde, alanın niteliğine bağlı olarak farklı meslek gruplarına mensup
uzmanlardan oluşturulacak bir ekip tarafından bu Yönetmelik esaslarına göre
hazırlanır.
Plan taslağının hazırlanması öncesinde ve
hazırlanma sürecinde ilgili kurum ve kuruluşların, yerel halkın, ilgili sivil
toplum örgütlerinin, meslek odalarının, üniversitelerin, gerekli görülecek
özel sektör temsilcilerinin ve alanda mülkiyet hakkı bulunanların katılımı
ile bilgilendirme ve yönetim planına veri oluşturacak konuların
belirlenmesi amacıyla ilgili tarafların katıldığı asgari iki toplantı
düzenlenir. Bu toplantılar halka, mahalli idarelerce panolara asılacak
ilanlarla, mahalli idarelerin internet siteleri ve sosyal medya hesapları
vasıtasıyla, diğerlerine yazı ile duyurulur.”
MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Madde 8 –
Yönetim alanının bütününe ilişkin yönetim planı taslağı Bakanlıkça doğrudan
hazırlanır veya hazırlattırılır. Bakanlık yönetim planlarının
hazırlanmasına ilişkin olarak alanla ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşları
ile her türlü işbirliği yapabilir.
Bakanlığın yönetim alanının belirlenmesi, yönetim
planlarının hazırlanması ve alan yönetimi konusunda yapacağı çalışmalar
Genel Müdürlükçe yürütülür.”
MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde yer alan tablo
örneği aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“Madde 10 –
Yönetim planlarının hazırlanması veya hazırlattırılması hallerinde
kurulacak planlama ekibinde en az;
a) Kentsel sit alanları için; üniversitelerin
mimarlık, şehir ve bölge planlama ve sanat tarihi bölümleri,
b) Arkeolojik sit alanları için; üniversitelerin
mimarlık, şehir ve bölge planlama, sanat tarihi ve arkeoloji bölümleri,
c) Tarihi sit alanları için; üniversitelerin
mimarlık, şehir ve bölge planlama ve tarih bölümleri,
mezunu uzmanların bulunması zorunludur.
Alanın niteliğine göre üniversitelerin tarih,
sosyoloji, antropoloji, kamu yönetimi, işletme, ekonomi, turizm işletmeciliği,
reklamcılık, halkla ilişkiler ve iletişim gibi bölümlerinden mezun uzmanlar
ile gerekli olabilecek farklı meslek gruplarına mensup kişiler de ekibe dahil edilebilir.”
MADDE 10 – Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci
fıkrasında yer alan “yetkili idarece” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 11 – Aynı Yönetmeliğin 12 nci
maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Danışma kurulunun önerileri doğrultusunda gözden
geçirilen yönetim planı taslağı, Bakanlıkça danışma kurulunun görüşleri ile
birlikte bu Yönetmelik esaslarına göre oluşturulan eşgüdüm ve denetleme
kuruluna iletilir.
Eşgüdüm ve denetleme kurulu, planı inceler ve
gerekirse plan hazırlama ekibine gerekli düzeltmeleri yaptırır. Yönetim
planının onaylanabilmesi için toplantıya katılan kurul üyelerinin dörtte
üçünün olumlu oyu gerekir. Onaylama işlemi, yönetim planı taslağının
eşgüdüm ve denetleme kuruluna tebliğ tarihinden itibaren en geç altı ay
içinde tamamlanır.
Yönetim planı onaylandıktan sonra Bakanlıkça
çoğaltılarak sorumlu kurum ve kuruluşlara iletilir. Yönetim planları
alenidir. Bu aleniyeti sağlamak Bakanlığın görevidir.”
MADDE 12 – Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“Madde 13 –
Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ile gerçek ve tüzel kişiler, eşgüdüm
ve denetleme kurulunca onaylanan yönetim planına uymak, plan kapsamındaki
hizmetlere öncelik vermek ve bu amaçla bütçelerine gerekli ödenekleri
koymakla yükümlüdürler.
Yönetim planlarında tanımlanan görevlerin
gerçekleştirilmesi sürecinde alan başkanı, uygulamadan sorumlu kurum ve
kuruluşlar ile Bakanlık koordineli olarak çalışır. Bu koordinasyonu
sağlamak alan başkanının görevidir.
Alan başkanınca, yönetim planı kapsamında belirlenen
yönetim hedef ve politikaları doğrultusunda alana yönelik yapılan
çalışmaların yıllık performans değerlendirmeleri ve bir sonraki yılın
çalışma programı ile bütçe taslağı bir raporla birlikte hazırlanır.
Hazırlanan raporlar eşgüdüm ve denetleme kurulunca değerlendirilir ve bir
sonraki yılın çalışma programı ve bütçesi onaylanır. Yıllık incelemenin
dışında alan başkanı ve Bakanlık koordinasyonunda beş yılda bir vizyon, hedefler ve politikalar gözden geçirilerek
güncellenen yönetim planı taslağı 11 inci ve 12 nci
maddelerde tanımlı süreç doğrultusunda değerlendirilir ve onaylanır.
Planın, beş yıl sonunda kapsamlı olarak
güncellenmesi sürecinde gerekli görülmesi halinde Bakanlıkça ilgili
tarafların katılımıyla koordinasyon toplantıları düzenlenebilir.
Yönetim alanı kapsamındaki taşınmaz kültür ve
tabiat varlıkları ile sit alanlarında yönetim planı ile yapılması öngörülen
çalışmalara ilişkin her türlü inşai ve fiziki
müdahale ve fonksiyon değişiklikleri ile bunlara ait plan ve proje için
Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun izninin alınması zorunludur.”
MADDE 13 – Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“Madde 14 –
Alan başkanı, alanla ilgili daha önceden çalışmalarda bulunmuş, alanı
yeterince tanıyan, alan hakkında belirli bir vizyon
geliştirebilen, kültürel miras yönetimi ile ilgili yeni yaklaşımlar
hakkında bilgi sahibi, yönetim politikaları ve uygulamaları hakkında deneyimli,
en az dört yıllık lisans eğitimi veren fakülte veya yüksekokulların veya
bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içindeki
veya yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının mimarlık, şehir ve bölge
planlama, arkeoloji, sanat tarihi/tarih, hukuk, kamu yönetimi, işletme ve
ekonomi bölümü mezunlarından Bakanlıkça atanır. Alan başkanının görev süresi üç yıldır.
Görev süresi sona eren alan başkanı Bakanlıkça tekrar atanabilir.
Alan başkanlığı görevini fiilen yürütenlere, Devlet
memurları aylık katsayısının (20000) gösterge rakamı ile çarpımı sonucu
bulunacak tutarı aşmamak kaydıyla alanın özelliğine göre Bakan tarafından
belirlenecek miktarda, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi
tutulmaksızın çalışmayı takip eden her aybaşında Bakanlık Döner Sermaye
İşletmesi Merkez Müdürlüğü bütçesinden ödeme yapılır.
Alan başkanı aşağıdaki görevleri yürütür:
a) Yönetim planının hazırlanması, onaylanması,
uygulanması ve denetlenmesi sürecinde ilgili idareler arasındaki eşgüdümü
ve gerçekleştirilecek toplantıların organizasyonunu sağlamak,
b) Yönetim planının yıllık hedeflerinin
gerçekleşmesi için Bakanlık ve ilgili diğer idareler ile birlikte çalışma
programlarını hazırlamak ve kaynak araştırması yapmak,
c) Yıllık denetim raporlarını hazırlamak ve bu
raporları Bakanlığa sunmak,
ç) Yönetim planlaması sürecindeki tüm raporların ve
belgelerin arşivlemesini yapmak,
d) Alanın kültürel kaynaklarının yönetimi için
ilgili kurum ve kişilerle işbirliğini sağlamak.
Alan başkanı, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile
üçüncü kişilerden yönetim planı ve uygulaması ile ilgili her türlü bilgi ve
belgeyi istemeye yetkilidir.”
MADDE 14 – Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “alan başkanı ve yetkili idarece” ibaresi “Bakanlıkça”
olarak, ikinci fıkrasında yer alan “Yetkili idare” ibaresi “Bakanlık”
olarak değiştirilmiştir.
MADDE 15 – Aynı Yönetmeliğin 16 ncı
maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Eşgüdüm ve denetleme kurulu, alan başkanı, danışma
kurulunca kendi içinden seçilecek iki üye ile hizmetine ihtiyaç duyulan
idarelerden birer temsilci olmak üzere Bakanlıkça tespit edilecek en az beş
üyeden oluşur. Alan başkanı, eşgüdüm ve denetleme kurulunun da başkanıdır.
Eşgüdüm ve denetleme kurulunda yer alan kurum temsilcisi üyelerin
üyelikleri kurumlarının görevlendirdiği süre boyunca devam eder.
Eşgüdüm ve denetleme kurulu yılda en az iki kere
mahallinde toplanır. Kurul toplantısının bu Yönetmelikte belirlenen
görevleri kapsamındaki gündemi alan başkanı tarafından belirlenir.
Alan başkanının talebi üzerine veya Bakanlık
gerekli gördüğü takdirde kurul, olağanüstü toplantıya çağırılabilir. Kurul
salt çoğunlukla toplanır ve toplantıya katılan üyelerin en az dörtte üçünün
oylarıyla karar alır.”
MADDE 16 – Aynı Yönetmeliğin 17 nci
maddesinin, ikinci fıkrasında yer alan “yetkili idarelerce” ibaresi, “Bakanlıkça”
olarak değiştirilmiştir.
MADDE 17 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 18 – Bu Yönetmelik hükümlerini Kültür ve Turizm Bakanı
yürütür.