Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2020-02-19

19 Şubat 2020 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 31044
YÖNETMELİK
Tarım ve Orman Bakanlığından:
TÜRK GIDA
KODEKSİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; gıda ve
gıda ile temas eden madde ve malzemelere ilişkin asgari teknik ve hijyen
kriterleri, pestisit kalıntıları ve veteriner ilaç kalıntıları, gıda katkı
maddeleri, gıdalara eklenebilecek vitaminler, mineraller ve belirli diğer
öğeler, aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri,
gıda enzimleri, bulaşanlar, hedef dışı yemlere taşınması önlenemeyen
koksidiyostatların ve histomonostatların hayvansal gıdalarda bulunabilecek
maksimum miktarları, ambalajlama, etiketleme, hayvansal gıdalarda
bulunabilecek veteriner ilaçlarına ait farmakolojik aktif maddelerin
sınıflandırılması ve maksimum kalıntı limitleri, numune alma ve analiz
metotları, taşıma ve depolama ile ilgili yatay ve dikey gıda kodeksine ilişkin
esaslar, coğrafi işaretle ilgili özel hükümler ile diğer bazı gıda ve/veya
gıda gruplarına ilişkin özel hükümlerin belirlenmesine dair kuralları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik; gıda ve gıda
ile temas eden madde ve malzemelere ilişkin asgari teknik ve hijyen
kriterleri, pestisit kalıntıları ve veteriner ilaç kalıntıları, gıdalara
eklenebilecek vitaminler, mineraller ve belirli diğer öğeler, gıda katkı maddeleri,
aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, gıda
enzimleri, bulaşanlar, ambalajlama, etiketleme, numune alma ve analiz
metotları, hedef dışı yemlere taşınması önlenemeyen koksidiyostatların ve
histomonostatların hayvansal gıdalarda bulunabilecek maksimum miktarları,
taşıma ve depolama ile ilgili yatay ve dikey gıda kodeksine ilişkin
esaslar, coğrafi işaretle ilgili özel hükümler, diğer bazı gıda ve/veya
gıda gruplarına ilişkin özel hükümlerin belirlenmesine dair kurallar ile
yatay ve dikey gıda kodeksinde yer almayan belirli bir gıda veya gıda grubu
ile ilgili özel düzenlemelere ilişkin hükümleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996
sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 23 üncü
ve 27 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
b) Coğrafi işaret: Belirgin bir niteliği, ünü veya
diğer özellikleri itibarıyla coğrafi kaynağının bulunduğu bölge, coğrafi
sınırları belirlenmiş özel yöre veya istisnai durumlarda ülke adı ile
özdeşleşmiş bir ürünü gösteren menşe adını ve mahreç işaretini,
c) Dikey gıda kodeksi: Belirli bir gıda veya gıda
grubu veya gıda ile temas eden madde ve malzeme için belirlenmiş özel
kriterleri içeren gıda kodeksini,
ç) Şeker: 4/4/2001 tarihli ve 4634 sayılı Şeker
Kanununda tanımlanan şekerleri,
d)Yatay gıda kodeksi: Gıdalara eklenebilecek
vitaminler, mineraller ve belirli diğer öğeler, gıda katkı maddeleri, aroma
vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, gıda enzimleri,
bulaşanlar, pestisit kalıntıları ve veteriner ilaç kalıntıları, numune alma
ve analiz metotları, hedef dışı yemlere taşınması önlenemeyen
koksidiyostatların ve histomonostatların hayvansal gıdalarda bulunabilecek
maksimum miktarları, etiketleme, mikrobiyolojik kriterler gibi tüm gıdalara
ve gıda ile temas eden madde ve malzemelere uygulanacak olan kriterleri
içeren gıda kodeksini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yatay Gıda
Kodeksi ve Dikey Gıda Kodeksi
Yatay
gıda kodeksinin kapsamı
MADDE 5 – (1) Yatay gıda kodeksi;
a) Gıda katkı maddelerinin kullanımı, etiketlenmesi
ve saflık kriterleri,
b) Aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan
gıda bileşenlerinin kullanımı ve etiketlenmesi,
c) Gıda enzimlerinin kullanımı ve etiketlenmesi,
ç) Bulaşanların maksimum limitleri,
d) Gıdalarda bulunmasına izin verilen pestisitlerin
maksimum kalıntı limitleri,
e) Hayvansal gıdalarda bulunabilecek veteriner
ilaçlarına ait farmakolojik aktif maddelerin sınıflandırılması ve maksimum
kalıntı limitleri,
f) Gıdaların mikrobiyolojik kriterleri,
g) Gıda ile temas eden madde ve malzemeler ile
ilgili genel kurallar,
ğ) Gıdaların etiketlenmesi,
h) Gıdalara eklenebilecek vitaminler, mineraller ve
belirli diğer öğeleri,
ı) Numune alma ve analiz metotları,
i) Hedef dışı yemlere taşınması önlenemeyen
koksidiyostatların ve histomonostatların hayvansal gıdalarda bulunabilecek
maksimum miktarları,
konularını içerir.
Dikey
gıda kodeksinin kapsamı
MADDE 6 – (1) Dikey gıda kodeksi; yatay gıda kodeksi
hükümlerine ilave olarak, kapsadığı gıda veya gıda grubu veya gıda ile
temas eden madde ve malzemelere yönelik olarak belirlenecek özel kriterleri
içerir.
(2) Belirli bir gıda veya gıda grubu veya gıda ile
temas eden madde ve malzeme için özel olarak düzenlenmiş numune alma ve
analiz metotlarına ilişkin mevzuat da dikey gıda kodeksi kapsamındadır.
(3) Herhangi bir gıda katkı maddesi, aroma verici
veya aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşeni veya diğer gıda bileşenleri
ilave edilen kaynak suları, içme suları, doğal mineralli sular ve yapay
sodanın özellikleri dikey gıda kodeksi ile belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygulama
Hükümleri, Özel Hükümler, Gıdaların Taşınması ve Depolanması
Uygulama
hükümleri
MADDE 7 – (1) Gıda ve gıda ile temas eden madde ve
malzemeler için ilgili yatay gıda kodeksi hükümlerine uyulması zorunludur.
(2) Dikey gıda kodeksi hükümleri, yatay gıda
kodeksi hükümleri ile birlikte uygulanır.
Coğrafi
işaretle ilgili hükümler
MADDE 8 – (1) Gıda ile ilgili coğrafi işaret veya geleneksel
ürün adlarının kullanımının, tescilde belirtilen özelliklere uygunluğunun
denetimi Bakanlıkça yapılır.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan ve ülkesel
veya yöresel adlarıyla belirtilen gıdalar, coğrafi işaretten doğan haklara
aykırı olmamak koşuluyla bu adlarla üretilebilir.
Özel
hükümler
MADDE 9 – (1) Pekmez olmadığı halde pekmez izlenimi veren
meyveli şekerli şurup, meyve tatlısı, pekmez şurubu, meyveli şekerli şerbet
ve benzeri isimlerle ürünler üretilemez.
(2) Aroma vericiler veya bal eklenerek bal aromalı
şurup, çam aromalı şurup, ballı şurup ve benzer isimlerle bal izlenimi
veren ürünler üretilemez.
(3) Bitkisel yağ veya diğer gıda bileşenleri
kullanılarak peynir izlenimi veren ürünler üretilemez.
Taşıma ve
depolama kuralları
MADDE 10
– (1) Gıdaların taşınması ve
depolanmasında 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliğinde ve 27/12/2011 tarihli ve 28155
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen
Kuralları Yönetmeliğinde yer alan kurallara uyulur.
(2) Belirli bir gıda veya gıda grubuna yönelik özel
taşıma ve depolama kuralları, gerektiğinde dikey gıda kodeksi kapsamında
belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Hüküm
bulunmayan haller
MADDE 11
– (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki
yatay veya dikey gıda kodeksinde hüküm bulunmayan hususlarda öncelikle
ilgili ulusal standart uygulanır. Ulusal standardın bulunmaması durumunda
ise uluslararası standartlar dikkate alınır.
Resmi
kontrol
MADDE 12
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
ilişkin kontrol ve denetimlerde 5996 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat
hükümleri uygulanır.
İdari
yaptırım
MADDE 13
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre
idari yaptırım uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 14
– (1) 29/12/2011 tarihli ve 28157
üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Uyum
zorunluluğu
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin
yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecilerinin 9 uncu
maddenin ikinci fıkrası kapsamında bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce
ürettikleri ürünler, 31/12/2020 tarihinden sonra piyasada bulunamaz.
Yürürlük
MADDE 15
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 16
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Tarım ve Orman Bakanı yürütür.