Anayasa Mahkemesinin 8/9/2021 Tarihli ve 2018/14509 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-12-24

24 Aralik 2021 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31699
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
İKİNCİ BÖLÜM KARAR 
KADİR KUDİN BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/14509Karar Tarlbi : 8/9/2021
Başkan : Kadir ÖZKAYA Öyeler : Engin YILDIRIM Celal Mūmtaz AKINCI M. Emin KUZ Basri BAĞCI Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucu : Kadir KUDIN 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
I. Başvuru, kolluk görevlilerinin güç kullanması sonucunda ölüm olayının meydana gelmesi ve olayla ilgili olarak ctkili ceza soruşturması yürūtülmemesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 25/4/2018 tarihinde yapıhmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir 

5. Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verihmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir Örneği bilgi için Adalet Bakanhığma (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşıbeyanda bulunmamıştır.

HIL. OLAY VE OLGULAR 
7.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar õzetle şõyledir:
8. Suriye'nin Kobani kentinde meydana gelen olayları protesto etmek amacıyla Şanlıurfa'nın Viranşehir ilçesinde 8/10/2014 tarihinde gösteriler/eylemler gerçekleştirilmiştir.

9. Başvurucunun iddiasına (formda ve Mtüşteki Ifade Tutanağı'nda yer alan beyanlara) göre kızı A.K.nın hastaneye kaldırımasına kadar gerçekleşen olaylar paragrafin takip eden cümlelerinde aktarıldığı gibi cereyan etmiştir, 8/10/2014 tarihinde başvurucunun oğlu S.K. hem ablası A.K.run soğuk algınlığı nedeniyle daha Önce verdiği kan örneğinin tahlil sonuçlarını almak hem de eezaneye gitmek için evden çıkmıştır. S.K. eve dönmesinin ardından gösteriler nedeniyle oluşacak olası kargaşa sonucu zarar görmemesi için evin Bnünde duran otomobili babasının uyarısıyla otoparka çekmiştir. S.K. otomobili park ettikten sonra eve doğru yūrūrken göstericilerin de evin bulunduğu sokağa doğru kaçması sonucu polis tarafindan gözaltına alınmıştır. Kardeşinin polis tarafından gözaltına alındığını evin balkonundan gören A.K. polislere "Durun, kardeşimi bưrakan o suçsuz." diyerek seslenmiştir.Polisłer evin balkonuna biber gazı atmış ve aile bireyleri yoğun gaza maruz kalmıştır.Başvurucu, kızı ile birlikte polislere oğlunun suçsuz olduğunu anlatmak için sokağa çıkmışancak polis ekipleri biber gazı kullanmaya devam etmiştir. Yoğun gazdan etkilenen A.K.fenalaşmış ve Viranşehir Devlet Hastanesine kaldırıImıştır.

[0. Kolluk kuvveti tarafindan 8/10/2014 tarihinde saat 21.15'te düzenlenen Olay,Yakalama ve Salıverme Tutanağı'nda "etrafa taş atarak zarar veren, terör örgütü lehine slogun atan kulabalık grubun sokak aralarına kaçarak dağılmasını takiben ara sokakta mavłkot gömlek, sarımsı pantolon ve beyaz spor ayakkabılı şahsın şüphe üzerine yakalandığı.haklarının sözlü olarak hatırlatldığı, polis merkezine götürüldüğü, nüfus bilgilerine göre şahsın S.K. olduğumun anlaşıldığ, yapılan aramada üzerinde bir suç unsuruna rastlanmaması, olayla ilgisinin olmadiğınin anlaşılması somucu serbest bırakaldığı" ifade edilmiştir.

[1. A.K., fenalaşıp bayılması sonucu saat 21.53 civarında gōtürüldoğo Viranşehir Deviet Hastanesinden Urfa'da bulunan Balıklıgöl Devlet Hastanesine nakledilmiştir. Hastane tarafindan düzenlenen epikriz raporuna göre genel durumu kötü ve şuuru kapalı olan A.K.intraserebral hematom nedeni ile yoğun bakıma alınmış ve ventilatõre bağlanmıştır.
12. A.K. tedavisi devam etmekte iken sol temporoparietal hematom nedeni ile tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayarak 16/10/2014 tarihinde hayatını kaybetmiştir.
13. Hastane polisinin şüpheli ölühn bildirimi tzerine Şanlurfa Cumhuriyet Başsaveılığı tarafından cesedin Şanliurfa AdliTip Şube Müdürlügüne sevki sağlanarak aymıgün Blamuayene ve otopsi işlemleri gerçekleştirilmiştir.Bu işleme A.K.mın amcasının oğlu M.K. da katilmış ve cesedi teşhis etmiştir.

I4. Otopsi işleminin sonunda düzenlenen Öla Muayene ve Otopsi Tutanağı'nda "A.K.nın bedeninde darp, cebir, mūcadele izine cinsel ya da fiziksel istismar bulgusuna kesici delici alet izine, ateşli stlah yarasına, telem veya boğma izine rastlanmadığı" ifade edilmiştir. Tutanağa göre bilirkişi doktor,"cesetten alınan örneklerin alkol,uyuşturucu,sistematik analiz ve histopatolofik inceleme için Adana Adli Tip Kurumuna gönderilmesinin uygun olduğunu ve gelecek tetkik somuçlarına göre kesin ölüm nedenine ilişkin görüşbildirebileceğini" beyan etmiştir.

15. A.K.nın δlümūne ilişkin olarak Şanlurfa Cumhuriyet Başsavcılığı 23/10/2014tarihinde, olayın yargı çevresi dişında gerçckleştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı vererek evrakı Viranşehir Cumhuriyet Başsavcılığına (Başsaveılık) göndermiştir.

16. 16/10/2014 tarihli Öla Muayene ve Otopsi Tutanağı ile Adana Adli Tip Grup Başkanlığından istenen tahlil (ahşa, histopatoloji ve toksikoloji raporlart) sonuçları 2015yılının Ocak ve Şubat aylarında düzenlenerek Başsaveılığa gönderilmiştir.
17. 21/6/2015 tarihli Kolluk Araştırma Tutanağı'nda "etrafa taş atarak zarar veren,terör örgütü lehine slogan atan kalabalık grubun sokak aralarına kaçarak dağımasın takiben ara sokakta şüphe üzerine yakalanan S.K.mn olayla ilgisinin olmadığımn anlaşımasısomucu serbest btrakaldiğı, A.K.nın ilçe devlet hastanesine 8/10/2014 tarihinde saat 21:53 te getirildiği, R55-senkop ve bayılma tanısıyla işlem gördüğü, çevreden A.K.mn ikametinin merdiven boşluğunda dūşerek yaralandığı şeklinde bilgiler alındığı, şahsın gösteri olaylarıyla ilgisinin bulunmadıği, yaşanan olaylarda yaralamp yaralanmadığının tespit edilemediği" ifade edilmiştir.

18. Başsavcılık 22/1/2016 tarihli yazısı ile Viranşehir Ilçe Emniyet Müdüriüğünden "A.K.nın yakanlarımn müşteki sıfatıyla ifadesinin alınmasın; olay yeri krokisinin çtzilmesini;olay anını tesplt eden varsa kamera kayıtlarının araştırılmasım; olaya llişkin varsa tamkdarın tespit edilerek ifadelerinin alınmasın; S.K.nın alıkomulmasına ve salrverilmesine ilişkin evrak ile A.K.nın hastane sürecine dair evrakın temin edilmesint" talep etmiştir.
19. Kolluk görevlilerince 8/2/2016 tarihinde olay yerinin krokisi çtkarıimış28/3/2016 tarihli Araştırma Tutanağı ile "olay anını gösteren kamera kaydımn ve olayı gören,duyan. şahitlik eden hiç kimsenin bulunmadığı" kayıt aluna alınmıştır.
20. A.K.nın kardeşi S.K.nın, amcaşının oğlu M.K.nın ve babaşı olan başvurucumun mūşteki sıfatıyla ifadeleri alınmıştır. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kayıtiarına göre başkaca bir şahsın ifadesinin alınmadığı anlaşılmıştır.

21. Başvurucu 3/3/2016 tarihli ifadesinde Özetle "oğlumun polis tarafindan tutulmasıüzerine kazı ile birlikte sokağa çıktıkların, kızımn polislere 'kardeşimi brrakan' diye bağırdiğını, polislerden birinin kızına stlah doğrulttuğumu, insanların toplanması ile ortamın bir anda kalabalıklaştığını, polisin 3 tane gaz bombası atlığını, kendisinin eve doğru koştuğumu ve o sırada 'A.K. düştü' şeklinde bağrışmalar dhuyduğunu, tekrar sokağa döndüğünde ise kızının hastaneye götürülmek üzere taksiye bindirildiğini gördüğümü,kendisinin de hastaneye gittiğini, doktorun A.K.mın beyin kanaması geçirdiğini söylediğini, il merkezindekd hastanede ise doktorların atilan gaz bombası somucu A.K.nın tanstyonumun yükseldiğini ve bunun beyne/kalbe etkisinin olacağını söylediklerini, ilgili kolluk gőrevlilerinden şikayetçi olduğumu" beyan etmiştir.

22. Ifadesi alınan kardeş S.K. "ablasına müdahale edildiği ana ilişkin bilgi ve görgüsünün bulunmadığın, olayın muhtemelen kendisi karakolda iken cereyan ettiğini,ablasının biber gazı nedeniyle beyin kanaması geçirdiğini diğer aile fertlerinden öğrendiğıni" beyan etmiştir. M.K. ise A.K.nın fenalaştığı gün olay yerinde bulunmadığından konu hakkında tanıklığının söz konusu olmadığıı, sadece ölümün ardından cesedi almaya gittiğini beyan etmiştir.

23. 30/3/2016 tarihli Polis Tutanağı'na göre A.K.nın annesi Ş.K., görevli memurların çabasına karşın ifade vermek istememiştir.


24. Başsavcılığın İstanbul Adli Tıp Kurumundan istediği A.K.nuın kesin ölüm nedenini bildirir otopsi raporu1/5/2016tarihinde dūzenlenerek Başsavcıliığa iletilmiştir.Ahşa, histopatoloji ve toksikoloji raporları, Otopsi Tutanağı ve ilgili dosya evrakı uyarınca düzenlenen raporun sonuç bölümünün ilgili kısmı şöyledir:
"..iç muayenede kafatasında karık, kufa içi kanama, patolofik beyin kanaması(travmatik olamayan) dışında beyin kanamasi, beyin doku harabtyeti, iç organ ve büyük damar yaralanması tarif edilmediğı dikkate alındhğında: kişinin travmatik tesirle öldüğünün tıbbi delilleri bulunmadığı.

2.Adli dosyada kayulı nbbi belgelerde intoksikasyon tarif edilmediği, otopsisinde aliınan doku örneklerinin Kimya Ihtisas Dairesinde yapilan tetkikinde Acetaminophen,Phenytoin-ME, Pentobarbital, Thiopental, Phenytoin, Pantoprazole, Paracetamol,Pheniramine ve Metamizole-M tespit edildiği medikal tedavide kullanıldığı tbben bilindiği,aranan diğer toksik maddelerin bulunmadığı dikkate alındığında kişinin zehirlenerek oldüğünün tbbi delilleri bulunmadığı,
3.Adli dosyada kayulı belgelerde; kdşinin 08/lor2014 tarihinde kardeşinin yakalanmasma mūdahale ettiği strada gaz bombası atilması nericesinde oluşan duman nedeniyle etkilenip olduğu yere bayıldığı, gittiği hastanede beyin kanaması nedentyle hastane yoğun bakam servistnde takip edilen hastanın 16/10/2014 tarthinde öldüğa, yaplan otopsisinde sağ parietooksipital bölgede 1,5 cm çapında ekimoz Ule tüm bölgelerde peteşlal kanama alanları görüldüğü, Her iki temporal adale grubu ve kqfa kubbe kemikleri sağlam bulunduğu, Kafa boşluğunda epidural, subdural ve subaraknoidal mesqfelertn temiz olduğu,Beyin-beyincik, beyin sapı haricen ileri derecede odemli hiperemik, krvamını kaybetmişyumuşamış görünümde olup kesitlerinde sol parietal ve temporal loblar iç kasımlarınıtamamen kaplayan organize görünümde hematom, çevre dakularda erime alanlari, diğer bölgelerde kavam değişiklikieri izlendiğı, kafa kaide kemikleri sağlam bulunduğu.histopatolojik incelemede kalpte konjesyon, akciğerlerde ödem, konjesyon, atelektazi,kuraciğerde konjesyon, karaciğer parankiminde hepatositlerin bazdarmın stoplazmalarında genlşleme vakuolizasyon, böbrekie konjesyon, dalakta kanjesyon, beyin intraparankimal kanama, beyincikte konjesyon izlendiği dikkate alındığında,
Olayın gelişimt, olay yeri tnceleme bulguları ve otopsi bulguları birlikte değerlendirildiginde kiştnin Ölumünün patolojik beyin kanaması (travmatik olmayun)somucunda meydana gelmiş olduğu oy birliği ile miltalaa olunur."
25. Başsavcılık 4/1/2017 tarihli yazı ile Viranşehir flçe Emniyet Müdürlüğünden olay günü S.K.yı yakalayan, mūdahale sırasında biber gazı kullanma yetkisini haiz olan ve biber gazı kullanan kolluk görevlilerinin kimlik ve adres bilgilerini talep etmiştir.Viranşehir İlçe Emniyet Madūrlūğü 72r2017 tarihlicevap yazısında "olay günü biber gazı kullanan herhangi bir personel tespit edilemediğini" belirterek olaya müdahalede görevli olan polislerin kimlik ve adres bilgilerini liste olarak Başsavcılığa iletmiştir. Başsavcılık tarafindan olayla ilintisi bulunan kolluk görevlilerinin tanık ya da şüpheli sıfatıyla ifadelerine başvurulduğu yönünde gerek bitreysel başvuru dosyasında gerek -UYAP Özerinden yapılan incelemeden anlaşıldığı tizere- soruşturma dosyasında bir bilgiye/kayda rastlanmamıştır.
26, Başsavcılık 26/1/2018 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir.Gerekçenin ilgili kısmı şöyledir:
".…. müteveffanın balkondan gördūğü kardeşinín gūz ałtına alınmasına müdahale etmek için aşağı indiği, bu sırada konu çevrestnde ailenin komşuları ve akrabalarından oluşan 

kalabalığın toplandığı, toplanan kalabalığın dağıması amacryla kolluk gūçleri tarafindan biber gazı kullanıudiğı, müteveffa [A.]'nın komutunun merdivenlerinden inerken baygınlık geçirdiği ve hastaneye kaldırıldiğu,
Müteveffanın beyin kanaması geçirdiğinin anlaşıması üzerine Şanlturfa iline sevk edildiği ve burada hayatın kaybettiğl,
Mülteveffanun kesin oltm nedeninin tespiti için yapulan otopsi sonrası hazırlanan adli tip raporunda ölenin kafasında karık veya kafa içi kunanasının olmadığınn, travmatik tesirle veya zehirlenerek öldüğünün tıbbi delilleri bulunmadığını, kişinin ölüm nedentnin patolojik beyin kanaması (travmatik olmayan) olduğunun belirtildiği,
Bu hali ile olay günü vuku bulan müteveffanın ölümünün olay yertnde kullanılan biber gazinın etkisi ile meydana geldiğini ve yaşanan olaylar arasında illiyet bağının bulunduğunu gösterir nitelikte bir bulguya rastlanımadığı anlaşımakla …."
27. Başvurueu sðz konusu karara itiraz etmiştir. Başvurucu, itirazda bulunurken kararın kendi içinde çelişkiler içerdiğini, otopsi raporunda ðlūmün biber gazımdan kaynaklıolarak gerçekleştiğine yõnelik tespitler bulunduğunu (ağız ve burundaki lekeler, dil köktinde kanama vs.), soruşturmanın yüzeysel yapıldığını ve gereğinden uzun sūrdüğünü ifade etmiştir.

28. Başvurucunun itirazı Şanlıurfa 1. Sulh Ceza Hâkimliği tarafindan 14/3/2018tarihinde reddedilmiştir. Ret gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir.

".Dosyadan anlaşudığı üzere olay günü Viranşehir ilçesinde terör örgüu yandaşlarının yaptığı eyleme güvenlik güçlerinin müdahale ettiği, bu strada ltiraz edenin kizımm da fenulaşarak hastaneye kaldırıldığı ve peşinden hayatiını kaybetiği, soruşturma makamınca ölüm nedeninin tesplti için ATK dan alınan raporun sonuç kasmunda kişinin zehirlenerek öldüğünün tibbt delillerinin bulunmadığı ve ölüm olayının patolojik beyin kanaması sonucu meydana geldiğinin belirtildiği, bu hali ile ölüm olayının kesin nedeninin biber gazı olduğuna dair bir tespit yapılmadığı, dasyadaki deliller itibarı ile güvenlik gúçlerinin toplunsal olaya müdahale sırasında biber gazı kullandığı, bu hususun da itiraz eden ve dosyadaki diğer beyanlarda da kabul edildiği, bumun dışında güvenlik güçlerinin surf müiteveffann zarar görmest için hareket ettikderine veya sadece müteveffaya yōnelik eylemde bulunduklarına dair bir delil bulunmadığı, yapılan araştrmalara rağmen itiraz edenin iddiaların doğrulayacak bir delile rastlanmadığı, bu hususta dolayısıyla ölüm olayında güvenlik güçlerinin kasu veya taksirlerinin bulunduğuna dair kamu davası açmaya yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmadığı... "
29. Başvurucu, itirazı reddine dair kararı 26/3/2018tarihinde tebelloğ etmesinin ardıdan 25/4/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

TV. İLGLI HUKUK 
30. llgili hukuk için çok sayıda karar arasından bkz. Melih Dalbudak, B. No:2016/16050, 13/2/2020, §§ 50-66; Esma Çelebi, B. No: 2014/17591, 19/4/2017, §§ 51-67;Abdullah Süngü, B. No: 2016/7039, 28/11/2019, §§ 31-48; Devrim Zengin ve diğerleri, B.No: 2017/26413, 9/7/2020, §§ 35, 36; Nesrin Demir, B, No: 2014/5785, 29/9/2016, §§ 7486;Turan Uytun ve Kevzer Uytun, B. No: 2013/9461, 15/[2/2015, §§ 35-42.

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
31. Mahkemenin 8/9/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği dūşünüldü:
A. Başvurucnnun İddtaiarı ve Bakanlık Görüşä
3, Başvurucu; krzının polis memurlarının gereksiz ve aşın gaz kullanımından etkilenerek beyin kanaması geçirmek suretiyle hayatını kaybettiğini, olayda polisin müdahalesini gerektirecek bir durumun bulunmadığını zira polis tarafından yakalanan oğlunun gösterilerle bir alakasının olmadığını, ölüm olayına ilişkin olarak yüzeysel bir soruşturma yapıldığını, çelişkiler içeren bir takipsizlik kararı verildiğini, tanık beyanlarına dayanılmadığını, otopsi raporunun birkaç cümlesinin esas alınarak sonuca ulaşıldığını, öłūm sebebinin tam olarak ortaya konmadığıni, ek rapor imkânından faydalanmadığını, takipsizlik gerckçesinin tatmin edici olmadığıni, soruşturmanın uzun sürdüğünü belirterek Anayasa'nın i7, ve 36. maddelerinin ihlal edildiğini ileri sürmūştür.

3. Bakanlık; başvurunun süresinde yapılmadığını, başvurucu tarafindan tazminat davası yolunun işletilmemesi nedeniyle bu hususun kabul edilebilirlik değerlendirmesinde dikkate alınmaşı gerektiğini, Başsavcılık tarafindan soruşturmanın olayı aydınlatacak biçimde gerçekieştirildiğini, yaşam hakkına ilişkin usul yükümlolüğünün yerine getirildiğini ve incelemenin aktarılan hususlar dikkate alınarak yaptlması gerektiğini beyan etmiştir.
B. Değerleudirme 
1.Hukuki Nitelendirme ve Încelemenin Kapsamı Yönünden 
34. Anayasa'nın "Kişinin dokumulmazlığı, maddī ve manevi varlığı" kenar başlıklı17, maddesi şöyledir.

“Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştiłrme hakkına sahiptir.
Tibbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vùcut bürünlüğūne dokunulamuz: rizası olmadan bilimsel ve ubbi deneylere tabi tutulumaz.
Kimseye işkence ve eztyet yapılamoz; kimse insan haystyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veyo muameleye tabi tutulamaz.

(…) meşru mūdafaa hali, yakalama ve tuuklama kararlarının yerine getiritmesi, bir tutukdu veya hükümlümůn kaçmasının önlenmesi, btr ayaklanma veya isyanın bastırıması(…) veya olağanüstü hallerde yetkili merciin verdiği emtrlerin uygulanması surasında silah kullanilmasına kanunun cevaz verdiği zorunlu durumlarda meydana gelen öldürme filleri,birinci fika hūkmü dşındadur."
35. Anayasa'nın "Devletin temel amaç ve görevlerl" kenar başlıklı S. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
“Devletin temel amaç ve görevleri, . kiştnin temel hak ve hürriyetlertni, sosyal hukuk devleti ve adaler ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığuın gelişmesi içi gerekdi şartlarıhazırlamaya çalışmakav."

36. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarufindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlt olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16).

37. Devletin bir bireyin ðlämünden sorumlu tutulabilmesi için öncelikle o kişinin deviet görevlileri tarafindan ðldürüldüğünün makul şüpheye yer kalmayacak şekilde anlaşılır olması gerekir. Eğer devletin ölūm olayından sorumlu olduğu anlaşılıyorsa bu durumda öldūrme olayının Anayasa hūkümleri bağlamında hukuka uygun olduğunu ispat yūkūmlālāğu devlete geçer (benzer değerlendirmeler için bkz.Ipek Deniz ve diğerleri, B, No: 2013/1595,21/4/2015, § 121). Bireysel başvuruya altlanan sürece ve süreçte elde edilen verilere bakıldığında polisin gūç kullanmak (gaz bombası) suretiyle mūdahale ettiği olay sırasında meydana gelen bir vefat söz konusudur. A.K.nın kardeşinin -hâlihazırda göstericileri dağıtmaya çalışan- kolluk kuvvetleri tarafindan gözaltına alınması sırasında meydana gelen -polisin güç de kullandığı- olaylar nedeniyle rahatsızlanarak hastaneye kaldırıldığı ve akabinde vefat ettiği hususunda duraksama bulunmamaktadır. Olayın gerçekleşme koşulları,olay akışt, A.K.mn vefatının polisin müdahalesine bağlı olarak gerçekleştiği iddiasının makul şüpheyi aşan bir niteliği olduğu kanaatine ulaşıması adına yeterli görülmüştūr, Bu bağlamda ihlal iddiasının değerlendirilmesine esas oluşturacak sekilde, ihlal iddiasına konu ıüdahalenin kamu gūcü kullanımına bağlı olarak gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Bu kabulden hareketle šlom olayı ve õlūm olayına yönelik ceza soruşturması sürecine odaklanan şikâyete ilişkin incelemenin devletin yaşam hakkına ilişkin maddi yükümlolüğü ile usul yükūmlūlüğü çerçevesinde gerçekleştirilmesi uygun görülmüştūr.
2. Kabul Edllebilirlik Yönünden 
38. Yaşam hakkının doğal niteliği gereği, yaşamımı kaybeden kişi açısından bu hakka yönelik bir başvuru ancak yaşanan šltm olayı nedeniyle ðlen kişinin mağdur olan yakınları tarafindan yapılabilecektir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, B. No: 2012/752,17/9/2013, § 41). Somưt olayda õlen kişi, başvurucunun kızı ołduğundan başvuruda başvuru ehliyeti açısından bir eksiklik bulunmamaktadır.

39. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan yaşam hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

3. Esas Yönünden 
a. Genel İlkeler 
40. Anayasa'nın 17. maddesinde düzenlenen yaşam hakki, Anayasa'nın 5.maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde devlete pozitif ve negatif ödevler yükler. Devletin negatif bir yükümlolāk olarak yetki alanında bulunan hiçbir bireyin yaşamına kasıthı ve hukuka aykın olarak son vermeme, pozitif bir yüktimlülük olarak da yetki alanında bulunan tüm bireylerin yaşam hakkını gerek kamusal makamların ve diğer bireylerin gerekse kişinin kendisinin eylemlerinden kaynaklanabilecek risklere karşı koruma yükümlolağübulummaktadır (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, §§ 50, 51).


41. Kamusal yetkiyle gūç kullanılması sonucu gerçekleşen ðlūmlerin devletin yaşam hakkına ilişkin negatif yükümlülağü kapsamında değerlendirilmesi gerekir. Bu yükümlālok hem kasithı biçimde hem de kasıt olmaksızın õlümle sonuçlanan veya sonuçlanabilecek gūçkullanımını kapsamaktadır (Cemil Damşman, B. No: 2013/6319, 16/7/2014, § 44). Yaşam hakkına ilişkin negatif yükümltltk kapsamında kamusal bir yetkiyle güç kullanan görevlilerin kasıthı ve hukuka aykırı bir şekilde hiçbir bireyin hayatına son vermeme ödevi bulunmaktadır (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 51).

42. Anayasa'nın I7. maddesinin son fikrasında belirtilen hâllerde başka şekilde mūdahale olanağı kalmaması nedeniyle son çare olarak öldürūct kuvvet kullanılması zorunlu olınalıdır. Bu nedenle yaşam hakkının dokunulmaz niteliği de dikkate alınarak ðlümle sonuçlanabilecek bir gūç kullanımı sōz konusu olduğunda bunun gerekliliği ve ðiçülüłağüçok sıkı bir şekilde denetlenmelidir (Nesrin Demir, §§ 106, 107).

43. Kamu görevlilerinin güç kullanumına ilişkin eylemlerinin bu konuda değerlendirmesi yapılırken sadece fülen gücü kullanan görevlilerin eylemlerinin değil söz konusu eylemlerin planlanması ve kontrolü dâhil olayın bütün aşamalarının dikkate alınmasıgerekmektedir. Bunun yant sira bu konuda yaptlacak değerlendirmede bir bütün olarak somut olayın hangi koşullarda gerçekleştiğinin ve nasıl bir seyir izlediğinin de gözönünde bulundurulması gerekmektedir (Cemil Danşman, § 57).

44. Devletin sorumluluğunu gerektirebilecek şartlar altında can kaybının gerçekleştiği durumlarda Anayasa'nın 17. maddesi devlete, elindeki tüm imkânları kullanarak yaşam hakkını korumak için oluşturulan yasal ve idari çerçevenin gereği gibi uygulanmasınıve bu hakka yōnelik ihlalłerin durdurulup cezalandırımasını sağlayacak etkili idari ve yargısal tedbirleri alma gōrevi yüklemektedir. Bu yükūmlālak -kamusal olsun veya olmasınyaşam hakkının tehlikeye girebileceği her türlo faaliyet bakımından geçerlidir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 52).

45. Devletin yaşam hakkı kapsamındaki pozitif yükümlölüklerinin usule ilişkin yönū, doğal olmayan her šlüm olayının sorumlulartnın belirlenmesini ve gerekiyorsa cezalandınlmasını sağlayabilecek etkili bir soruşturma yürütmeyi gerektirir. Bu soruşturmanın temel amacı, yaşam hakkını koruyan hukukun etkili bir şekilde uygulanmasınıve varsa sorumluların hesap vermelerini sağlamaktır, Bu, bir sonuç yūkümlüloğü değil uygun araçların kullanıiması yūkümlülağtdür (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, §§ 54, 56)
46.Yaşam hakkına ilişkin bu usul yūkümlalağü olayın niteliğine bağlı olarak cezai,hukuki ve idari nitelikteki soruşturmalarla yerine getirilebilir. Kasten veya kötü muamele sonucu meydana gelen õlüm olaylarında Anayasa'nın 17. maddesi gereğince devletin sorumluların tespitini ve cezalandırılmalarını sağlayabilecek nitelikte bir cezai soruşturma yūrütme yükümlutığo bulunmaktadır. Bu tür olaylarda idari soruşturmalar ve tazminat davaları sonucunda idari bir yaptırım veya tazminata hükmedilmesi ihlali gidermek ve dolayısıyla mağdur şıfatını ortadan kaldırmak için yeterli değildir (Serpil Kerimoğłu ve diğerleri, § 55).

47. Yaşam hakkına ilişkin ceza soruşturmasının etkili olabilımnesi için õncelikle soruşturma makamlarının resen harekete geçerek slüm olayını aydınlatabilecck ve sorumiuların belirlenmesini sağlayabilecek bütün delilleri tespit etmeleri gerekir.Soruşturmada ðlūm olayının nedeni veya sorumlu kişilerin belirlenmesi imkânını zayıflatan 

bir eksiklik, etkili soruşturma yükümlālüğüne aykırılık oluşturabilir (Serpil Kerimoğłu ve diğerleri, § 57).

48. Yetkililerce soruşturma konusu olayın gerektirdiği tanıkların ifadelerinin alınması, bilirkişi incelemeleri, gerektiğinde eksiksiz ve detaylı bir rapor hazırlanmasına imkân verecek otopsinin yapılması gibi sõz konusu olaylarla ilgili kanıtların elde edilmesi için mümkün olan tüm tedbirlerin alınması, ölümün gerçekleşme sebebinin objektif analizinin yapilmasi, soruşturma sonucunda alınan kararın soruşturmada elde edilen tüm bulguların kapsamli, nesnel ve tarafsız bir analizine dayalı olması ve soruşturma sonucunda verilen kararın yaşam hakkına yönelik müdahalenin Anayasa'nın aradığı zorunlu bir durumdan kaynaklanan ölçüla bir müdahale olup olmadığına yönelik bir değerlendirıne içermesi de gerekmektedir (Cemil Danişman, § 99).

49. Kamu görevlilerinin güç kullanımı sonucu gerçekleşen ölümlere ilişkin soruşturmaların etkili olabilmesi için soruşturma makamlarının olaya karışmış olabilecek kişilerden bağımsız olması gerekir. Soruşturma makamlarının sadece hiyerarşik ve kurumsal bağımsızlığı yeterli olmayıp aynı zamanda soruşturmanın da fiilen bağımsız olarak yürütülmesi gerekir (Cemil Danışman, § 96).

50. Bunların yanında soruşturmaların makul bir özen ve süratle yürütülmesi de gerekir. Bazı durumlarda soruşturmanın ilerlemesine engel olan güçlükler bulunabilir. Ancak böyle bir durumda dahi yetkililcrin süratle hareket etmeleri olayın aydınlatilabilmesi,hukukun üstünlüğüine olan inancın korunması ve hukuka aykırı eylemlere müsamaha gösterildiği veya kayıtsız kalındığı görünūmü verilmemesi açısından kritik bir öneme sahiptir (Deniz Yæzici, B. No: 2013/6359, 10/12/2014, § 96). Sorusturma makamlarının ve derece mahkemelerinin bu tür olaylara ilişkin yürüttükieri soruşturma ve yargılamalarda Anayasa'nın I7. maddesinin gerektirdiği seviyede derinlik ve özenle bir inceleme yapip yapmadıkları ya da ne õlçüde yaptıkları da Anayasa Mahkemesi tarafindan değerlendirilmelidir. Zira derece mahkemeleri tarafindan bu konuda gösterilecek hassasiyet,yürürlükteki yargı sisteminin daha sonra ortaya çıkabilecek benzer yaşam hakkı ihlallerinin Önlenmesinde sahip olduğu önemli rolün zarar görmesine engel olacaktır (Cemil Damşman, §110; Filiz Aka, B. No: 2013/8365, 10/6/2015, § 33).

51. Anayasa'nın I7. maddesinde düzenlenen yaşam hakkı kapsamında devletin yerine getirmek zorunda olduğu etkili soruşturma yükümlüloğünün gerektiği şekilde yerine getirilmemesi hâlinde devletin negatif ve pozitif (koruma ve öldürmeme) yükümlülāklerine gerçekten uyup uymadığının tam olarak tespit edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle soruşturma yūkümlalağo, devletin bu madde kapsamındaki negatif ve pozitif yūkūmlūlaklerinin güvencesini oluşturmaktadır (Salih Akkuş, B, No: 2012/1017, 18/9/2013, §29).

b. İlkelerin Olaya Uygulanması
52. Yaşam hakkının sağladığı güvenceler gereği devlet, kamusal yetkiyle güçkullanımının söz konusu olduğu her ölüm vakasına ilişkin olarak olayın gerçekleştiği koşulların belirlenmesini, sorumluların tespit edilmesini ve gerekiyorsa cezalandırlmasımışağlayabilecek nitelikte etkili bir ceza soruşturması yürütmekle mükelleftir. A.K.nın šlüımü.protesto eylemi yapan göstericileri kolluk görevlileri yakalanmaya çalışırken kardeşini gösterici sararak gözaltına alınması sırasında yaşanan olaylar esnasında fenalaşıp şuuru kapalı olarak hastaneye sevk edilmesi sonrasında meydana gelmiştir. Somut olayda A.K.nın Blümünün şüpheli olduğu yönünde adli birimlere yapılan bildirim üzerine aynı gün öla 

muayene/otopsi işlemleri yapılmış ve akabinde Başsavcılık tarafindan soruşturma başlatılmışur.

53. Soruşturma sürecinde otopsi raporu düzenlendiği, A.K.nın yakınlarının tanık ve mūşteki sıfatıyla ifadelerine başvurulduğu, A.K.nın tedavisine ilişkin hastane kayrtiarının incelendiği, olaya ilişkin kamera kaydının ve tanığın bulunup bulunmadığının araştırıdığı,S.K.nın salverilmesi ile ilgili belgenin temin edildiği, olay yeri krokisinin çizildiği, olaya müdahale eden/biber gazı kullanan polislerin kimliklerinin araştırldığı, müdahalede bulunan polislerin listesinin de temin edildiği görülmektedir.

54. Süreç bir bütün olarak ele alındığında 8/l0/2014 tarihinde gerçekleşen olayla bağlantılı olarak 16/l0/2014 tarihinde meydana gelen Ölūm olayına ilişkin yapılan soruşturma süresince 2016 ylının Ocak ayında ilgili sağlık kurumundan A.K.ya ilişkin evrakın istendiği,8/2/2016 tarihinde olay yeri krokisinin hazirlandığı, 2016 yılunn Mart ayında müteveffanın yakınlarının ifadelerinin almdığı ve olaya ilişkin bir tanığın/kamera kaydının olmadığına yönelik tespitin yapıdığı, 2017 yılını başında olaya müdahale eden kolluk görevlilerinin bilgisinin emniyet birimlerinden talep edildiği, ayrica ölüm olayı ile aynı gün yapılan işlemlere dair (δl0 muayene ve otopsi) tutanak ile istenen kimyasal tetkikler 2015 yılının Ocak ayında hazırłanmasına karşın otopsi raporunun yaklaşık bir buçuk yıl sonra 2016 yılının Mayıs ayında düzenlendiği görülmektedir.

55. Sürece dair zaman çizelgesinc bakıldığında -21/6/2015 tarihli Kolluk Tutanağıhariç- genel olarak işlemlerin ölüm olayımın gerçekleşmesinden en az bir yılı aşkın bir süre geçmesinin ardından yapıldığı dikkati çekmektedir. Müşteki ifadelerinin alınmasının, başkaca tanık ve kamera kaydı bulunup bulunmadığına dair araştırmanın yapılmasının olaydan yaklaşık bir buçuk yıl sonra gerçekleştirilmesi ve yaptıkları mūdahale ile A.K.nın ölümūne sebep oldukları ileri sürülen polislerin kimlik bilgilerinin temini için emniyet birimleri ile yazişmanın olayın azerinden 2 yılı aşkın bir süre geçtikten sonra yapılması soruşturma makamlarının göstermesi gereken özen yönünden olumsuz bir izlenim oluşturmaktadır.
56. Kolluk görevlilerinin toplumsalolaylara müdahalesinde araç olarak kabul edilen,kullanılması ulusal ve uluslararası mevzuatta yasak olmayan göz yaşartıcı gazın kullanım usullerinde öngörülen kriterlerin denetlendiği önceki başvurularda biber gazının kullamimasmın bazı sağlk sorunlanna yol açabileceği ifade edilmiştir. Kararda, Tork Tabipleri Birliğinin yayımladığı “Toplumsal Olaylarda Kullamlan Kimyasal Silahlara llişkin Bilgi Notu"nda ülkemizde kullanulan gazın solunum darlığı, bulanti, kusma, tahriş gibi sonuçlara yol açabileceğine hatta küçtk çocuklarda, yaşfılarda, gebelerde ve kronik rahatsızlkları olanlarda ölüme varabilecek daha vahim sonuçlar doğurabileceğine vurgu yapıldığı hatırlatılmıştır (Ali Rıza Ozer ve diğerleri [GK] B.No:2013/3924, 6/l/2015, § 91).
57. A.K.nın yakınları ifadelerinde, polisin yoğun olarak biber gazı kullandığını ileri sürmüş hatta müteveffanın kaldırıldığı hastanedeki doktorların "gazın kalbe ve beyne etkisinin olacağı" yönünde beyanda bulunduklarını iddia etmiştir. Soruşturma sūrecinde sðz konusu doktorlarin ifadesine/beyanına başvurulmamıştır. Soruşturma sūrecinde alınan otopsi raporuna gōre A.K. bir darbeye veya zehirlenmeye bağlı olarak ölmemiş patolojik (darbeye bağlı olınayan) beyin kanaması sonucu vefat etmiştir. Raporda, beyin kanamasını neyin tetiklediği konusunda patolojik ibaresi dışında açtk/net bir tespit bulunmamaktadır. Hâlbuki yukarıda aktarılan tespit ışığında yaş, kronik hastalık ōyküsünün varlığı gibi durumların gazın etki/sonuçlarını değiştirdiği de dikkate alınarak ðlüm ile gaza maruz kalma arasında bu tür illiyet bağının bulunup bulunmadığının araştırılması ölümün koşullarının aydınlatılması adına 

açık bir gerekliliktir, Buna karştn beyin kanamaşına ve dolayısıyla šlüme asıl olarak neyin sebep olduğu -biber gazının doğrudan ya da dolaylı eiki edip etmediğı- hususu belirsiz bırakılmıştır.

58. Başsavcılık soruşturma sonunda takipsizlik kararı vermiş ise de A.K.nın hastaneye kaldtrılmasına sebep olan olayda polisin biber gazı kullandığı bir olgusal durum olarak kabuledilmiştir. Başsavcılık ve itiraz mercii biber gazı kullanılmasını dosyada mevcut delillere dayandırmışsa da (bkz.§§ 26, 28) cmniyet birimleri konuya ilişkin olarak yapılan yazışmada olay günü biber gazı kullanan herhangi bir personel tespit edilemediğini(bkz.§25) ifade etmiştir. Dolayısıyla soruşturma makamlarımın biber gazı kullanımına ilişkin olgusal kabulünü, A.K.nın yakınlarının iddiaları dışında hangi delillere dayandırdığı açık değildir.

59. Başvurucunun 3/3/2016 tarihlimüşteki ifadesinde "insanların toplanması ile ortamın bir anda kalabalıklaştığı" yōnündeki beyanına ve daha da δnemlisi 2l/6/2015tarihinde kolluk görevlileri tarafindan tutulan tutanakta "cevreden A.K.nin ikametinin merdiven boşluğundo düşerek yaralandığı şeklinde bilgiler alındığı" ifadesine yer verilmesine karşın 28/3/2016 tarihli Kolluk Tutanağında "olayı gören, duyan, şahitlik eden hiç kimsenin bulunmadığı" yöntünde tespitte bulunulmasının bir tezat oluşturduğu izahtan varestedir. A.Knın merdtven boşluğundan düşerek yaralandığı bilgisini sağlayan çevrenin ifadesine/tanıklığına kayıt altına alınmak suretiyle başvurulmaması ve dolayısıyla amlan iki tespit arasında mevcut tutarsızlık, soruşturmanın özensiz olarak yürütüldüğü izlenimine neden olabilecek bir emaredir.

60. Kolluk kuvvetinin biber gazı kullanmasının, bir başka ifadeyle güç kullanımının δlümün sebebi olarak gōsterildiği bir vakada eylemi gerçekleştirdiği iddia edilen ve/veya olaya/müdahaleye dâhil olan personelin ifadesine başvurulması -olayın bizzat tarafı olduklart düşünüldüğünde- ölümle sonuçlanan sürecin gerçekleşme koşullarının ortaya çıkarılmasıadına açık bir gerekliliktir. Kamu görevlilerinin adli merciler dâhil hiçbir merciye eylemleri ile ilgili olarak hesap vermedikleri bir ortamın oluştuğu veya oluşturulduğu izleniminin ortaya çıktığı hâllerde hukuk devletine olan inanç ve adalete olan güvenin zedeleneceği açıktır. Ayrica 4/12/2004 tarihli ve S271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ek 1.maddesinde, kolluk görevlileri hakkındaki öldürme suçuna ilişkin iddialara yönelik soruşturmaların Cumhuriyet savcıları tarafindan bizzat ve öncelikle yapılacağı hükme bağlanmıştır. Amian hususlara karşın olaya dâhil olan kolluk personelinin kimlik bilgilerini Blümün Özerinden iki yıl geçtikten sonra ilgili birimlerden talep eden Başsavcıliığın söz konusu personelin ifadesine başvurduğuna dair UYAP kayıtlarında bir bilgi/belgeye rastlanmamıştır. Bir başka ifadeyle gūç kullanımı ile ölūme yol açtığı ileri sürülen/olaya dâhil olan kolluk personelinin tanık ya da şüpheli sifatyla ifadesi alınmamıştır. Bu durum yürütülen soruşturmanın derinliğive ciddiyetiüzerinde tereddütlere neden olabilecek Önemli bir eksikliktir.

61. Tūm bu belirlemeler ışiğında A.K.nun şüpheli Blümünü tüm yönleriyle aydınlatabilecek ve sorumluların belirlenmesini sağlayabilecek bütün delilleri tespit eden,yaşam hakkının sağladığı güvencelerin gerektirdiği derinlik ve ciddiyette bir soruşturmanın yürütüldüğünü sßylemek mümkün görünmemektedir. Sonuç olarak yürütülen soruşturma sürecine dair yukarıda aktarılan eksiklik ve belirsizliklerin yaşam hakkı kapsamında etkili soruşturma yūkūmlālağūnü ihlal eder nitelikte olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

62. Diğer taraftan yaşam hakkı kapsamında devletin yerine getirmek zorunda olduğu etkilisoruşturma yükümiüiüğünün gerektiği şekilde yerine getirilmemesi hâlinde devletin maddi yükümlaloğūne uyup uymadığını tam olarak tespit edilmesi mūmkün değildir (bkz. §S1). Bu bağlamda A.K.nın -kamu gücünün müdahalesine bağlı olarak gerçekleştiği kabulūne ulaşılan- šlümünūn gerçekleşme koşullarını tam olarak tespit etmemiş bulunan soruşturma bu hâliyle devletin negatif yükümltlüğü bakımından gerçek bir değerlendirme (meşru amaç,õlçülolük gibi testler bağlamında) yapılabilmesi adına yeterli veri sağlamadığından bu aşamada yaşam hakkının maddi boyutu yönünden değerlendirme yapılması mümkün değildir.
63. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkıa ilişkin etkili soruşturma yükümlülağünün ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

4. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
64. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayıh Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas tnceleme sonunda, başvurucunun hakkinun ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. thlal kararı verilmesi hülinde ihlalin ve somuçlarının ortadan kaldırıması için yapıması gerekenlere hükmedilir ...

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarım ortadan kaldırmak için yeniden yargulama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yargilama yapımasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gósterilebilir.Yeniden yargılama yapmakla yükümlū mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dasya üzerinden karar verir."
65. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden soruşturma yapılması ve soruşturma yapilamaması hâlinde tazminat talebinde bulunmuştur.

66. Anayasa Mahkemesinin Mehmer Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varldığında ihlalin nasıl ortadan kaldınlacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkenıesi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesinin sonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamıanlamına geleccği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiștir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
67. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıldığından sōz edilebilmesi için temel kural mümkūn olduğunca eski håle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulmasi, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtiğı sonuçların ortadan kaldıriması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrica bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması gerckmektedir (Mehmet Doğan, §§55,57).

68. Ihlalin mahkeme kararından kaynaklandığı durumlarda Anayasa Mahkemesi 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrası ile Anayasa Mahkemesi 

İçtüzüğü'nün 79. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a) bendi uyarınca ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın bir örneğinin ilgilimahkemeye gönderilmesine hökmeder. Anılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farklı olarak ihlali ortadan kaldırmak amacıyla yeniden yargilama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlı olarak yeniden yargılama karan verildiğinde, usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farklı olarak ilgili mahkemenin yeniden yargılama sebebinin varlığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyle bir kararın kendisine ulaştığı mahkemenin yasal yükümlölogo, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedemiyle yeniden yargilama kararı vererek devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek Üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (Mehmet Doğan, §§ 58, 59;Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).

69. Incelenen başvuruda yaşam hakkı kapsamında etkili soruşturma yükümlüloğünün ihlal edildiğisonucuna ulaşılmıştır. İhlal Başsavetlık tarafından yürütülen ceza soruşturması sürecinden kaynaklanmaktadır. Bu bağlamda ctkili soruşturma yükümiälüğüne dair ihlalin sonuçlarının ortadan kaldıniması için yeniden soruşturma yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Yapılacak yeniden soruşturma ise usul hukukunda yer alan benzer kurumlardan farkhı ve bireysel başvuruya özgü bir düzenleme içeren 6216sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fikrasına göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırımasına yöneliktir. Bu kapsamda yapılması gereken iş yeniden soruşturma kararıverilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştiran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir soruşturma yapılmasından ibarettir.Bu sebeple kararın bir Örneğinin yeniden soruşturma yapılmak Özere Viranşehir Cumhuriyet Başsavcılığına gōnderilmesine karar verilmesi gerekir. fhlal kararının gereklerinin yerine getirilmesi için yeniden soruşturma yapimasına hükmedildiğinden ve başvurucu terditli olarak (yeniden soruşturma yapilmasına karar verilmemesi halinde) tazminat talebinde bulunduğundan tazminat istemi hakkında ayrıca bir karar verilmesine gerek görülmemiştir.
70. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harçtan oluşan yargılama giderinin başvurucuya õdenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Yaşam hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDfLEBfLIR OLDUĞUNA.

B. Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkının etkili soruşturma yükūmlöloğü bakımından İHLAL EDİLDİĞINE,
C. Kararın bir Brneğinin yaşam hakkının etkili soruşturma yükümlolüğünün ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırıması için yeniden soruşturma yapılmak üzere Viranşchir Cumhuriyet Başsavcılığına (lhlal Soruşturma No: 2014/3129, K.2018/163 sayıli kovuşturmaya yer olmadığı kararına ilişkindir.) GÖNDERİLMESINE,

D. 294,70 TL harçtan oluşan yargılama giderinin başvurucuya ÔDENMESİNE,
E. Ödemenin, karanın tebliğini takiben başvuruculann Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAIZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir Ömeğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERILMEShNE 8/9/2021tarihinde OYBtRLIĞİYLE karar verildi.