Askeralma Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2020-07-22

22 Temmuz 2020 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 31193
YÖNETMELİK
Millî Savunma Bakanlığından:
ASKERALMA YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, yükümlülerin yoklama,
sınıflandırma, celp, sevk, erteleme, muafiyet, muvazzaflık, cezalı
yükümlülere yapılacak işlemler ile Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına çeşitli statülerde katılan
personelin askerlik yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılması ve bunlardan
askerlik hizmetini tamamlamamış bulunanların işlemlerine ilişkin usul ve
esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı
olan, askerlik çağı içerisindeki her erkeğin askerlik işlemleri ile bu
işlemlerle ilgili kurum ve kuruluşların görev ve sorumluluklarına ilişkin
usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 25/6/2019 tarihli ve 7179
sayılı Askeralma Kanununun 61 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Arşiv araştırması: Kişinin kolluk kuvvetleri
tarafından halen aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat
ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir tahdit
olup olmadığının mevcut kayıtlardan saptanmasını,
b) Askerlik çağı: Nüfus kayıtlarına göre her
erkeğin yirmi yaşına girdiği yılın Ocak ayının birinci gününden başlayan ve
kırk bir yaşına girdiği yılın Ocak ayının birinci gününde biten süreyi,
c) Askerlik hizmeti: Türkiye Cumhuriyeti
Anayasasının 72 nci maddesine göre her Türkün hak ve ödevi olan vatan
hizmetinin Kanun esaslarına göre yerine getirilmesini,
ç) Askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılma:
Kanun hükümlerine göre fiilî askerlik hizmeti ile herhangi bir ilişiği
kalmamış olmayı,
d) Askerlik şubesi: Yükümlülerin nüfusa kayıtlı
bulundukları yer askerlik şubesini,
e) Bakanlık: Millî Savunma Bakanlığını,
f) Bakaya: Sevke tabi olduğu halde sevkini
yaptırmayanlar ile sevk edildiği birliğe katılmayanları,
g) Bedelli askerlik: Kanunda belirtilen yararlanma
şartlarını taşımak kaydıyla bedelli askerliğe seçilenlerin belirlenen
bedeli ödemesi ve temel askerlik eğitimi yapması şartı ile yerine getirilen
askerlik hizmetini,
ğ) Birinci derece kan ve kayın hısımlar: Yükümlünün
annesi, babası, çocukları (evlat edinilmiş çocuklar dâhil), eşinin annesi
ve eşinin babasını,
h) Branş: Sınıfları meydana getiren temel
hizmetlerden her birini,
ı) Celp ve sevk: Yükümlülerin silahaltına alınmak
üzere çağrılması ve birliklerine gönderilmesini,
i) Celp ve sevk dönemi: Bakanlıkça belirlenen
birbirini takip eden iki celp ve sevkin, başlangıç tarihleri arasındaki
süreyi,
j) Çapraz kur: İki ülke parası arasında üçüncü bir
ülke parasıyla tayin edilen kambiyo rayici, üç ülkenin paralarının
birbirine oranlarını,
k) Çok vatandaşlık: Türk vatandaşının aynı anda
birden çok vatandaşlığa sahip olmasını,
l) Doktora: Lisansa dayalı en az altı yarıyıllık
veya yüksek lisansa veya eczacılık veya fen fakültesi mezunlarınca Sağlık
Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında
kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört yarıyıllık programı kapsayan ve
orijinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir
yükseköğretimi,
m) Dövizle askerlik: Yurt dışında bulunan
vatandaşlarımızdan Kanunda belirtilen usul ve esasları yerine getirenlerin
askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılmalarını,
n) Dövizle askerlik hizmeti başvurusu: Dövizle
askerlik hizmetinden yararlanmak isteyen yükümlülerin Kanunda yazılı esas
ve usullere uygun olarak yararlanma şartlarını haiz olduklarının bağlı
bulundukları Türk Konsolosluklarınca tespit edilmesini müteakip öngörülen
dövizi peşin ödemeleri ve haklarında Türk Konsolosluklarınca başvuru
formunun tanzim edilmesi ile oluşan işlemi,
o) Döviz ödeme: Yükümlülerin Türk Konsolosluklarına
yaptıkları ödemeleri veya Türk Konsolosluklarınca uygun görülen hallerde
yurt dışında bulunan muhabir bankalar ya da yurt içinde Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası şubelerine yaptıkları ödemelerin, doğru bilgi, cins, miktar
veya süreler içerisinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasındaki “Türkiye
Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı Dövizle Askerlik Özel Döviz
Hesabı”na geçmiş olmasını,
ö) Enstitü: Üniversitelerde ve fakültelerde birden
fazla benzer ve ilgili bilim dallarında lisansüstü eğitim/öğretim, bilimsel
araştırma ve uygulama yapan bir yükseköğretim kurumunu,
p) Er: İhtiyaçları Devlet tarafından üstlenilen
rütbesiz asker kişileri,
r) Erbaş: İhtiyaçları Devlet tarafından üstlenilen
onbaşı ve çavuş rütbelerini haiz asker kişileri,
s) Erteleme: Kanunda yazılı nedenlerle askerlik
hizmetine alımın geçici süreyle geri bırakılmasını,
ş) Erteleme dönemi: Ertelemenin başladığı tarih ile
bittiği tarih arasındaki süreyi,
t) Erteleme işlem makamları: Yükümlülerin askerlik
hizmetini ertelemeye, sürelerini uzatmaya veya iptal etmeye yetkili
makamları,
u) Erteleme teklif makamları: Yükümlülerin askerlik
hizmetini erteleme, uzatma veya iptal teklifini yapmaya yetkili makamları,
ü) Fakülte: Yüksek düzeyde eğitim/öğretim, bilimsel
araştırma ve yayın yapan; kendisine birimler bağlanabilen bir yükseköğretim
kurumunu,
v) Federasyon: Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı
spor federasyonları ile bağımsız spor federasyonlarını ve Türkiye Futbol
Federasyonunu,
y) Firar: Kıtasından veya görevi icabı bulunmak
zorunda olduğu yerden izinsiz olarak altı günden fazla uzaklaşmayı,
z) Geç iltihak bakayası: Sevkini yaptırdığı halde
kendisine tanınan yol süresi dışında birliğine katılanları,
aa) Geçici terhis: Kanuni bir mazerete dayalı olarak
askerlik hizmet süresinin geçici olarak durdurulmasını,
bb) Geçici transfer: Sporcunun, belirli bir süre
için tescilli bulunduğu kulüpten başka bir kulüpte müsabakalara
katılmasını,
cc) Gemi adamı: Geminin kaptanını, zabitlerini,
yardımcı zabitlerini, stajyerlerini, tayfalarını ve yardımcı hizmet
personelini,
çç) Hava değişimi/izin tecavüzü: Kıtasından veya
görevini yapmakta olduğu yerden izin, istirahat veya hava değişimi alarak
ayrılanlardan, dönmeye mecbur bulundukları günden itibaren altı gün içerisinde
özürsüz olarak gelmemeyi,
dd) Hizmet süresi: Kanunda belirtilen muvazzaf
askerlik sürelerini,
ee) İaşe bedeli: Kazandan beslemeye alınamayanlara,
22/6/1978 tarihli ve 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli
Verilmesi Hakkında Kanun kapsamında ödenen aylık yemek parasının bir günlük
karşılığını,
ff) İhtisas (Tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık):
Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre yürütülen ve tıp
doktorlarına ve diş hekimlerine belirli alanlarda özel yetenek ve yetki
sağlamayı amaçlayan doktora düzeyindeki bir yükseköğretimi,
gg) İhtiyaç: Genelkurmay Başkanlığınca müteakip yıl
için belirlenecek yükümlü ihtiyacını,
ğğ) İkinci derece kan ve kayın hısımlar:
Yükümlünün; kardeşleri, eşinin kardeşleri, dedesi (annesinin ve babasının
babaları), babaannesi, anneannesi, eşinin dedesi (eşinin annesinin ve
babasının babaları), eşinin babaannesi, eşinin anneannesi ve torunlarını,
hh) İşçi: Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınmış
yabancı ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke mevzuatına uygun
bir şekilde elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya
doğrudan çalışma iznine sahip olarak bir işveren ile yapılan hizmet akdine
göre yurt içinde geçirilen süreler hariç olmak üzere ücret veya maaşları
yurt içinden transfer edilmeyen en az toplam üç yıllık (1095 gün) süreyle
fiilen çalışanları,
ıı) İşveren: Türkiye Cumhuriyeti tarafından
tanınmış yabancı ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke mevzuatına
uygun bir şekilde elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni
veya doğrudan çalışma iznine sahip olarak yurt içinde geçirilen süreler
hariç olmak üzere bir işyerini en az toplam üç yıl (1095 gün) süreyle
işveren olarak bizzat kendi veya ortakları ile birlikte fiilen
çalıştıranları,
ii) Kamu kurum ve kuruluşu: Devlete ait kuruluş,
müessese ve tesisleri,
jj) Kamu personeli: Devlete ait kuruluş, müessese
ve tesislerde çalışan kişileri,
kk) Kanun: 25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı
Askeralma Kanununu,
ll) Kaynak: Sınıflandırmaya tâbi tutulacaklar ve
ertelilerden silahaltına alınabilecekler ile bakaya olarak sevk edilmesi
tahmin edilen yükümlü sayısının toplamını,
mm) Kesin dönüş: Bulundukları yabancı ülkelerden
yurda naklihane etmeyi (dönmeyi), yabancı ülkede oturma veya çalışma
izinleri devam etse dahi meslek ve sanatlarını yurt içinde icra etmeyi veya
her takvim yılında toplam olarak 184 gün ve daha fazla yurt içinde
bulunmayı,
nn) Kontenjan: Yükümlülerin Genelkurmay
Başkanlığınca bildirilen kuvvetlere tahsis oranını,
oo) Konvertibl: Dövize ilişkin işlemlerde Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasınca alım satım konusu yapılan, uluslararası para
piyasalarında diğer paralara serbestçe çevrilebilen yabancı ülke parasını,
öö) Lig: Federasyonlara bağlı spor kulüplerinin
oluşturduğu, bunların birbirleri ile belli yöntem ve kurallara göre
karşılıklı ve deplasmanlı olarak karşılaşmalarını sağlayan, en az sekiz
takımdan oluşan düzenlemeyi,
pp) Lisans: Orta öğretime dayalı, en az sekiz
yarıyıllık bir programı kapsayan bir yükseköğretimi,
rr) Lisansüstü: Yüksek lisans, doktora, tıpta
uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini,
ss) Mecburi hizmet (Devlet hizmeti yükümlülüğü):
Özel kanunlar gereğince kamu kurum ve kuruluşlarında yapılması zorunlu olan
Devlet hizmeti yükümlülüğünü,
şş) Meslek veya sanat mensubu: Türkiye Cumhuriyeti
tarafından tanınmış yabancı ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke
mevzuatına uygun bir şekilde elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden
oturma izni veya doğrudan çalışma iznine sahip olarak yurt içinde geçirilen
süreler hariç olmak üzere en az toplam üç yıl (1095 gün) süreyle meslek ya
da sanatını icra edenleri,
tt) Meslek veya sanatını yurt içinde icra etmek:
Yurt dışında oturma veya çalışma izni veya çok vatandaşlık hakkına sahip
olanlardan dövizle askerlik hizmeti başvuru tarihi itibarıyla başvuruya
esas hesaplanan çalışma veya bulunma süresi esnasında meslek veya sanatını
yurt içinde icra etmeyi, yurt dışında çalıştığı işyerinin yurt içindeki
temsilciliğinde ya da bağlı biriminde çalışmayı veya yurt içinde kurulu
herhangi bir işyerinde işçi ya da işveren sıfatıyla çalışmayı,
uu) Meslek yüksekokulu: Belirli mesleklere yönelik
nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak
üzere iki yıllık eğitim-öğretim sürdüren, ön lisans derecesi veren
yükseköğretim kurumunu,
üü) Muafiyet: Kanunda yazılı nedenlerle askerlik
hizmetinin yerine getirilmemesini,
vv) Muhabir banka: Dövizle askerlik hizmetinden
yararlanmak üzere başvuran yükümlülerin yabancı ülke parası üzerinden
yaptıkları ödemelerin, dövizle askerlik özel döviz hesabına gönderilmesini
ve aktarılmasını sağlamak için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından
belirlenmiş yabancı ülkelerdeki bankaları veya kuruluşları,
yy) Muvazzaf: Askerlik hizmetini yerine getirmek
üzere silahaltına alınanları,
zz) Muvazzaflık dönemi: Yükümlünün sevk belgesinde
yazılı sevk tarihi ile başlayıp terhis tarihine kadar geçen süreyi,
aaa) Noksan hizmetli: Tabi olduğu muvazzaflık
süresinden eksik hizmet yaptığı tespit edilenleri,
bbb) Oturma veya çalışma izni: Türkiye Cumhuriyeti
tarafından tanınmış yabancı ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke
mevzuatına uygun bir şekilde kendilerine işçi, işveren veya bir meslek ya
da sanat mensubu statüleri sağlayan ve statülere uygun olarak yabancı
ülkelerde serbestçe ikamet ile bir işyerinde çalışma, bir işyerini
çalıştırma veya meslek ya da sanatlarını icra edebilmelerine olanak
sağlayan izni,
ccc) Resmî görevli: Ücret, maaş ve yollukları
yabancı ülke kurum ya da kuruluşlarınca ödense bile Türkiye Cumhuriyetinin
resmî kurum ya da kuruluşlarının kadrolu personeli olma sıfatı devam
edenlerin veya yabancı ülkelerde bulunmalarına rağmen maaş, ücret veya
yollukları Türkiye Cumhuriyetinin bütçesinden ödenenler ile hissesinin
yarısından fazlası Devlete ait kuruluşlarda çalışanları,
ççç) Sağlık kararı: Yükümlülerin askerliğe
elverişli olup olmadıkları hakkında tek hekim veya sağlık kurullarınca
verilen kararı,
ddd) Sağlık kurulu: Sağlık Bakanlığınca belirlenen
sağlık raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşları bünyesinde oluşturulan
heyeti,
eee) Saklı: Yirmi yaşına girmiş oldukları halde
isimlerini nüfus kayıtlarına geçirmemiş bulunanları,
fff) Sanatta yeterlik: Lisansa dayalı en az altı
yarıyıl veya yüksek lisansa dayalı en az dört yarıyıllık programı kapsayan
ve orijinal bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne
sanatlarında ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan doktora
düzeyinde lisansüstü bir yükseköğretimi,
ggg) Savaş hâli: Savaş ilanına karar verilmesinden,
bu hâlin kaldırıldığının ilan edilmesine kadar devam eden süre içinde, hak
ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı durumu,
ğğğ) Seçim: Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç
duyduğu yedek subay ve yedek astsubay adaylarının, bu Yönetmelik esaslarına
göre ayrılmasını,
hhh) Seferberlik: Devletin tüm güç ve kaynaklarının,
başta askerî güç olmak üzere savaşın ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde
hazırlanması, toplanması, tertiplenmesi ve kullanılmasına ilişkin bütün
faaliyetlerin uygulandığı; hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya
tamamen sınırlandırıldığı hâli,
ııı) Sınıf: Hizmetlerin ifası için oluşturulmuş
temel gruplardan her birini,
iii) Sınıflandırma: Yükümlülerin; sağlık durumları,
öğrenimleri, meslekleri, fiziki yetenekleri ve Bakanlıkça tespit edilecek
diğer niteliklerinin bilgi sistemi ortamında değerlendirilmesini,
jjj) Sınıflandırma dönemi: Bakanlıkça belirlenen,
yükümlülerin sınıflandırma işlemleri ile celp ve sevkin icra edileceği
dönemleri,
kkk) Sınıflandırma kurulu: Askere sevk edilecek
yükümlülerin statü belirleme ve sınıflandırma işlemlerini yürütmekten
sorumlu olan heyeti,
lll) Sınır dışı edilme: Erteleme başvuru tarihi ile
ertelemenin sona ereceği tarih arasında kalan sürede başvuruda bulundukları
ülkelerdeki serbestçe ikamet etme ve çalışma hakları iptal edilenleri,
mmm) Sonradan Türk vatandaşı olan yükümlü:
29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununda tanımı yapılan
Türk vatandaşlığını; soy bağı esasına göre kazananlar hariç olmak üzere
yetkili makam kararı veya evlat edinilme ya da seçme hakkının kullanılması
ile sonradan kazanmayı,
nnn) Sözleşmeli astsubay: 13/6/2001 tarihli ve 4678
sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve
Astsubaylar Hakkında Kanunda öngörülen esaslara göre kendileri ile sözleşme
yapılarak astsubay nasbedilen astsubay çavuş, astsubay kıdemli çavuş,
astsubay üstçavuş ve astsubay kıdemli üstçavuş rütbelerini haiz
astsubayları,
ooo) Sözleşmeli erbaş ve er: 10/3/2011 tarihli ve
6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanununda öngörülen esaslara göre
kendileriyle sözleşme yapılan sözleşmeli er ve sözleşmeli onbaşı veya çavuş
rütbelerini haiz kişileri,
ööö) Sözleşmeli subay adayı veya sözleşmeli
astsubay adayı: Sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubay yetiştirilmek
amacıyla ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınanları,
ppp) Sözleşmeli subay: 4678 sayılı Kanunda
öngörülen esaslara göre, kendileri ile sözleşme yapılarak subay nasbedilen
teğmen, üsteğmen ve yüzbaşı rütbelerini haiz subayları,
rrr) Sporcu: Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı
federasyonlar ve bağımsız federasyonlar ile Türkiye Futbol Federasyonunda;
kulüpler adına veya ferdî olarak tescil yaptırmak suretiyle aktif spor
hayatını sürdürenleri,
sss) Sporcu kadrosu: Uluslararası kurallara göre
müsabakalarda fiilen yer alan asıl ve yedek sporculardan oluşan ekibi,
şşş) Staj: Herhangi bir meslek edinmek veya bir
mesleğin icrası için, bir dal veya konuda mesleki bilgi ve beceri
artırılması amacıyla yapılan, teorik ve uygulamalı eğitim ve öğretim
faaliyetini,
ttt) Takvim yılı: Her yılın 1 Ocak-31 Aralık
tarihleri arasındaki süreyi,
uuu) Takvim yılının yarısından fazlasını yurt
içinde geçirmek: Erteleme başvuru tarihi ile ertelemenin sona ereceği tarih
arasında kalan herhangi bir takvim yılında toplam olarak 184 gün ve daha
fazla süreyle yurt içinde bulunmayı,
üüü) Taşıma bedeli: Gidilecek yerin il/ilçe
merkezine kadar olan mesafeye göre, 102 nci maddeye uygun olarak tespit
edilen tutarı,
vvv) Temel askerlik eğitimi: Silahaltına alınan
yükümlülere sınıf farkı gözetmeksizin bedenen ve ruhen askerlik hizmetine
hazırlayıcı temel bilgi, beceri ve alışkanlıkları kazandırmak amacıyla
verilen ve süresi Bakanlıkça belirlenen eğitimi,
yyy) Terhis: Muvazzaflık hizmet süresini tamamlayan
veya tamamlamış kabul edilen yükümlülerin, yedeklik döneminde silahaltına
alınıp hizmetine ihtiyaç kalmayanlar ile özel kanunlarla Türk Silahlı
Kuvvetlerine katılan ve resmi bir kıyafet taşıyan şahısların çeşitli
nedenlerle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılmalarını,
zzz) Tescil/Lisans: Sporcunun, federasyon
faaliyetlerine katılabilmesi için bir kulüp adına veya ferdî olarak
federasyona ya da ilgili gençlik ve spor il müdürlüğüne yaptıracağı kayıt
ve lisans işlemlerini,
aaaa) Transfer: Sporcunun kulüp değiştirmesini,
bbbb) Umuma mahsus pasaport: Türk vatandaşlarının
yurda giriş ve çıkışlarında yetkili makamlara ibraz etmek zorunda oldukları
diplomatik pasaport, hizmet damgalı pasaport ve hususi damgalı pasaport
dışında kalan ve dövizle askerlik ile yurt dışı erteleme işleminde başvuru
tarihinde geçerlilik süresi devam eden Türkiye Cumhuriyeti yetkili
makamlarınca düzenlenmiş belgeyi,
cccc) Uzaktan eğitim: Dövizle askerlik hizmetinden
faydalanmak üzere başvuruda bulunan yükümlülere elektronik ortamda verilen
ve sonunda değerlendirme yapılan eğitimi,
çççç) Uzman erbaş: 18/3/1986 tarihli ve 3269 sayılı
Uzman Erbaş Kanununda öngörülen esaslara göre kendileriyle sözleşme yapılan
uzman çavuş ve uzman onbaşı rütbelerini haiz kişileri,
dddd) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel
kişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim/öğretim, bilimsel araştırma, yayın
ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve
birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumunu,
eeee) Yabancı bandıralı gemi: Türkiye Cumhuriyeti
Devleti hariç uyrukluğunda bulunduğu yabancı ülkenin yetki ve sorumluluğu
altında yurt dışında yasal olarak faaliyet gösteren gemileri,
ffff) Yan dal uzmanlık: Sağlık Bakanlığı tarafından
düzenlenen esaslara göre yürütülen ve yan dalın bağlı olduğu ana dal
uzmanlarının görebileceği uzmanlık eğitimini,
gggg) Yedek astsubay: Yedek astsubay adaylarından
öğrenimini müteakip astsubay astçavuş nasbedilenleri,
ğğğğ) Yedek astsubay adayı: Yapılan seçim ve
sınıflandırma sonucu yedek astsubay statüsüne ayrılanlardan, astsubay
astçavuş nasbedilinceye kadar geçen dönemde bulunan yükümlüleri,
hhhh) Yedek astsubay aday adayı: İki veya üç yıl
süreli yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ve bunların yetkili
makamlarca dengi olduğu kabul edilen yurt dışı öğrenim kurumu mezunları ile
dört yıl ve daha fazla süreli yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ve
bunların yetkili makamlarca dengi olduğu kabul edilen yurt dışı öğrenim
kurumu mezunlarından istekli olan yükümlüleri,
ıııı) Yedeklik dönemi: Muvazzaflık döneminin
bitiminden askerlik çağının sonuna kadar olan süreyi,
iiii) Yedek subay: Yedek subay adaylarından
öğrenimini müteakip asteğmen nasbedilenleri,
jjjj) Yedek subay adayı: Yapılan seçim ve
sınıflandırma sonucu yedek subay statüsüne ayrılanlardan, asteğmen
nasbedilinceye kadar geçen dönemde bulunan yükümlüleri,
kkkk) Yedek subay aday adayı: Dört yıl ve daha
fazla süreli yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ile yetkili
makamlarca dengi olduğu kabul edilen yurt dışı öğrenim kurumu mezunu olan
yükümlüleri,
llll) Yoklama: Yükümlülerin sağlık muayenelerinin
yapılarak askerliğe elverişli olup olmadıkları, öğrenim durumları,
meslekleri ve niteliklerinin tespitini,
mmmm) Yoklama dönemi: Askerlik çağının
başlangıcından muvazzaflık hizmetinin başlangıç tarihine kadar geçen
süreyi,
nnnn) Yoklama kaçağı: Tabi olduğu yoklama yılı
içerisinde yoklamasını yaptırmayanları,
oooo) Yol masrafı: İaşe bedeli ile taşıma bedelinin
toplamından oluşan tutarı,
öööö) Yüksek lisans: Bir lisans öğretimine dayalı,
eğitim/öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan; bilim
uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master gibi yükseköğretimi,
pppp) Yüksekokul: Belirli bir mesleğe yönelik
eğitim öğretime ağırlık veren yükseköğretim kurumunu,
rrrr) Yükseköğretim kurumu mezunu: Yükseköğretim
kurumlarını bitirmiş olanları,
ssss) Yükümlü: Askerlik hizmetini Kanun hükümleri
gereğince yerine getirmek veya yerine getirmiş sayılmak zorunda olan erkek
Türk vatandaşını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yoklama ve Sağlık İşlemleri
Askerlik
çağına giren yükümlülerin kimlik bilgilerinin alınması
MADDE 5 – (1) Her yıl 1 Ocak tarihinde askerlik çağına
gireceklerin kimlik bilgileri, Millî Savunma Bakanlığı Askeralma Genel
Müdürlüğünce elektronik ortamda İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık
İşleri Genel Müdürlüğünden alınarak Millî Savunma Bakanlığı Bilgi Sistemine
yüklenir.
(2) Kimliği sonradan bildirilenler, nüfus kayıtları
esas alınarak askeralma kayıtlarına alınır. Kimlik bilgilerinde değişiklik
olanların değişen kayıtlarına göre askeralma kayıtları güncellenir.
(3) Nüfus kayıtları ile askeralma kayıtları
arasında farklılık olması halinde, askeralma kayıtları nüfus kayıtları esas
alınarak düzeltilir.
Saklılar
MADDE 6 – (1) Saklılar, nüfus kaydındaki doğum yılına göre
askeralma kayıtlarına alınır. Ancak nüfus kayıtlarına geçirildikleri yıl
askerlik çağına giren doğumlularla işleme tabi tutulur. İşleme tabi
tutuldukları doğumluların yoklama dönemi sona ermiş saklılardan erteleme
hakkı bulunmayanlara Kanunun 24 üncü maddesi esaslarına göre işlem yapılır.
Yaşları
değişenler
MADDE 7 – (1) Askerlik çağına girmeden önce yaşları
değişenler, değişen doğum yılına göre işlem görürler. Yaş değişikliğinde
mahkeme kararının kesinleşme tarihi esas alınır.
(2) Askerlik çağına girdikten sonra yapılan yaş
değişiklikleri askerlik işlemlerinde dikkate alınmaz. Ancak kendi isteği
dışındaki mahkeme kararına istinaden resen yapılan yaş değişiklikleri kabul
edilir.
(3) Değişen doğum yılına göre emsalleri henüz
yoklama görmemiş olanlar veya yoklaması devam edenler kendi doğumlularıyla,
değişen doğum yılına göre emsallerinin yoklama dönemi sona ermiş olanlar
mahkeme kararının kesinleştiği yıl askerlik çağına giren doğumlularla
işleme tabi tutulur.
Yoklama
esasları
MADDE 8 – (1) O yıl askerlik çağına girenlerle, bu
doğumlularla işleme tabi olanların yoklamaları; 1 Ocak günü başlar ve o
yılın 31 Aralık (dâhil) tarihine kadar devam eder.
(2) Yoklama; yükümlülerin kimlik, adres, nitelik,
tahsil, özellik, meslek ve sağlık durumlarının tespit edilerek bilgilerin
bilgisayar ortamına aktarılması işlemlerini kapsar.
(3) Tabi olduğu yoklama yılı içerisinde yoklamasını
yaptırmayanların, müracaatlarında veya yakalandıklarında haklarında, 99
uncu ve 101 inci madde hükümlerine göre yoklama kaçağı olarak işlem
yapılır.
(4) Askerlik çağına girmemiş olanlar ile askerlik
yükümlülüğünü fiilen silahaltına alınmayı gerektirmeyen askerlik hizmet
çeşitlerinden biriyle yerine getirecek veya getirmiş sayılacak olanların
yoklamaları yapılmaz. Bunlardan askerlik çağına girmemiş olanların askerlik
çağına girmeleri beklenir.
Askerlik
yoklaması sağlık muayenesi ve onay işlemleri
MADDE 9 – (1) Yükümlülerin sağlık muayeneleri 31/10/2016
tarihli ve 2016/9431 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirtilen usul ve esaslara göre
yapılır.
(2) Sağlık muayeneleri; öncelikle yükümlünün
kayıtlı olduğu aile hekimi, yoksa müracaat ettiği askerlik şubesine en
yakın resmî sağlık kuruluşundaki hekim tarafından yapılır.
(3) Muayeneyi yapan hekim, yükümlülerin kimlik
belgesi ile yoklamaya esas belgelerdeki fotoğraf ve kimlik bilgilerini
kontrol ederek doğruluğunu teyit eder.
(4) Yükümlülerin sağlık muayenelerinden önce sağlık
durumları hakkında beyanları alınır. Yükümlü varsa sağlık durumuna ilişkin
raporları ile birlikte ilgili hekime müracaat eder. Hekim, yükümlünün beyan
ettiği rahatsızlıkları da dikkate alarak fiziki muayeneyi yapar ve sonucunu
askerlik yoklaması sağlık muayene belgesinin ilgili bölümlerine yazarak
imzalar.
(5) Yoklama ve sevk esnasında yükümlü tarafından
beyan edilmeyen ya da fiziki muayene sırasında belirti veya bulgusuna
rastlanmayan çeşitli hastalıkların ortaya konması veya taranması için
laboratuvar veya görüntüleme tetkiki gibi ileri tetkikler yapılması
gerekmez. Yükümlülerin bu şekilde gerçekleştirilen sağlık muayenelerinde
askerliğe elverişli bulunmaları, kendilerinin muayene tarihinde tam
sağlıklı olduklarını göstermez. Yükümlülerin silahaltına alındıktan sonra
saptanan hastalıkları yoklama veya sevk esnasında yapılan muayenenin eksik
ya da hatalı yapıldığının veya muvazzaflık hizmeti sırasında ortaya
çıktığının karinesini oluşturmaz.
(6) Muayene sonucunda;
a) Sağlamlar ile tespit edilen hastalıkları
nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin EK-C’sinde yer alan
Hastalıklar Listesinin (A) diliminden kod verilenler hakkında ‘‘Askerliğe
Elverişlidir” kararı verilir.
b) Hakkında karar verilemeyenler ile beyan ettiği
hastalığı ya da fiziki muayene bulguları nedeniyle ileri tetkik yapılarak
değerlendirilmesi gereken yükümlüler Sağlık Bakanlığınca belirlenen Türk
Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili en yakın sağlık
kuruluşunun ilgili birimine doğrudan sevk edilir.
(7) Yetkili sağlık kuruluşlarına sevk edilenlerin
işlemleri en kısa sürede sonuçlandırılır. Bunlar genel randevu sistemine
dâhil edilmezler. Yoklama kaçağı ve bakayaların muayeneleri sevk
edildikleri yetkili sağlık kuruluşları tarafından aynı gün içerisinde sonuçlandırılır.
Sağlık kuruluna çıkarılması gerekenlerin işlemlerinin ilk heyet gününde
bitirilmesi esastır.
(8) Yükümlüler hakkında Türk Silahlı Kuvvetleri,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği
Yönetmeliğinin EK-C’sinde yer alan Hastalıklar Listesinin;
a) (C) diliminden yoklama sırasında ‘‘Ertesi Yıla
Bırakma’’, sevk sırasında ‘‘Sevk Geciktirmesi’’,
b) (B) veya (D) dilimlerinden ‘‘Askerliğe Elverişli
Değildir’’,
kararlı sağlık raporlarını tanzim etmeye yetkili
makam, Sağlık Bakanlığınca belirlenen Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu
vermeye yetkili sağlık kuruluşunun sağlık kuruludur.
(9) ‘‘Askerliğe Elverişli Değildir’’ kararlı sağlık
kurulu raporları, Bakanlığın onayını müteakip kesinleşir.
Yoklamaların
sonucu ve statülerin belirlenmesi
MADDE 10
– (1) Yoklaması yapılanlar;
askerliğe elverişli olanlar, geçici rahatsızlığı bulunanlar ve askerliğe
elverişli olmayanlar olarak ayrılır.
(2) Askerliğe elverişli olmayanlar silahaltına
alınmaz.
(3) Geçici rahatsızlığı bulunanlara, raporlarının
bitiminde yapılacak muayeneleri sonucunda verilecek sağlık kararına göre
işlem yapılır.
(4) Yoklama sonunda askerliğe elverişli olanlar
tahsil seviyelerine göre yedek subay aday adayı, yedek astsubay aday adayı
veya er statüsüne ayrılır.
Yurt
dışındakilerin askerlik yoklaması sağlık muayenesi ve onay işlemleri
MADDE 11
– (1) Yurt dışındakilerin sağlık
muayeneleri Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirtilen esaslara
göre yapılır.
(2) Türk Konsolosluklarınca; herhangi bir hastalığı
olmayanların sağlık muayeneleri, yükümlünün bulunduğu yabancı ülke sağlık
mevzuatına uygun şekilde resmi sağlık kuruluşlarında yaptırılır ve
düzenlenecek askerlik yoklaması sağlık muayene belgesi doğrudan yükümlünün
nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesine gönderilir.
(3) Askerlik hizmetini yerine getirmeye engel
sağlık sorunu olduğunu beyan edenlerin sağlık muayeneleri, bulundukları
yabancı ülke sağlık mevzuatına uygun şekilde resmi sağlık kuruluşlarında
yaptırılır, alacakları muayene ve tetkik sonuçları veya sağlık raporları
Türkçe tercümeleri ile birlikte Türk Konsolosluklarca Bakanlığa gönderilir.
Bu raporlar Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği esaslarına göre
incelenerek durumuna uygun sağlık kararı ile onaylanır.
(4) Yurt dışında yoklaması yapılanların sağlık
durumları hakkında beyanları alınmaz. Ancak bunlardan, yurt içindeki
yetkili sağlık kuruluşlarına sevki gerekenlerin sağlık durumları hakkında
beyanları alınır.
(5) Askerlik hizmetini yapmakta olanlar ile firar,
hava değişimi/izin tecavüzünde veya noksan hizmetli durumunda bulunanların
yurt dışında sağlık muayeneleri yapılmaz. Yapılanların bu muayeneleri
geçerli kabul edilmez.
(6) Yükümlülerin yurt dışındaki sağlık
kuruluşlarınca düzenlenmiş sağlık raporlarına ilişkin itirazları yurt
içindeki yetkili sağlık kuruluşlarında sonuçlandırılır.
Engel durumunu
bildiren rapor ibraz edenlere yapılacak işlemler
MADDE 12
– (1) Askerlik şubelerince, engel
durumunu bildirir geçerli sağlık kurulu raporu olanların bu raporları
askerliğe elverişli olup olmadıklarının tespiti için Bakanlığa gönderilir.
Bakanlık Askerî Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünce bu raporlar Türk
Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirtilen esaslara göre incelenir. Bu
raporlar;
a) Askerliğe elverişlidir,
b) Askerliğe elverişli değildir,
c) Ertesi yıla bırakma,
ç) Sevk geciktirmesi,
d) Rapor tanzim etmeye etkili en yakın sağlık
kuruluşunda muayenesi uygundur,
kararlarından biri ile onaylanarak yükümlünün
nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesine gönderilir.
(2) Askerlik şubelerince, yatalak ve bakıma
ihtiyacı olduğu halde engel durumunu bildirir geçerli sağlık raporu
bulunmadığı tespit edilenler ilgili sağlık il/ilçe müdürlüklerine
yönlendirilerek haklarında sağlık kurulu raporu düzenlenmesi sağlanır.
Engel durumunu bildirir sağlık raporu düzenlenmesini istemeyen yükümlülerin
işlemleri 9 uncu maddedeki usûle göre yürütülür.
(3) Sağlık
Bakanlığınca, her yıl askerlik çağına giren yükümlülerden haklarında engel
durumunu bildirir sağlık kurulu raporu bulunanlar ile daha yaşlı doğumlu
yükümlülerden o yıl haklarında engel durumunu bildirir sağlık kurulu raporu
tanzim edilenlerin raporları elektronik ortamda müteakip yılın 31 Ocak
tarihine kadar Bakanlığa bildirilir.
Geçici
hastalığı olanların rapor süreleri
MADDE 13
– (1) Geçici hastalıkları olanlar
hakkında verilen ‘‘Ertesi Yıla Bırakma’’ ve ‘‘Sevk Geciktirmesi’’ kararlı
raporların süreleri ilk rapor tarihinden itibaren aynı tanı ve kararlı
hastalıklar bakımından üç yılı geçemez. Üç yılın hesabında ilk rapor tarihi
esas alınır.
(2) Farklı tanı ve kararlı geçici hastalıklar
bakımından üç yıllık süre yeniden başlar.
(3) Geçici rahatsızlığı nedeniyle haklarında rapor
tanzim edilenler, rapor süresi bitmeden yeniden sağlık muayenesine tabi
tutulamaz.
Sağlık
kararlarına itiraz
MADDE 14
– (1) Kesinleşmiş raporlara tebliğ
veya teslim tarihinden itibaren otuz gün içinde itiraz edilebilir. Süresi
içinde itiraz edilmesi halinde yeniden muayene işlemi yapılır. Onay
makamlarından geçerek kesinleşmeyen raporlara itirazda bulunulamaz.
(2) “Askerliğe Elverişlidir”, “Askerliğe Elverişli
Değildir”, “Ertesi Yıla Bırakma”, “Sevk Geciktirmesi” ve “Askere Sevkine
Mani Hali Yoktur” kararlı raporlara itirazlar askerlik şubelerine yapılır.
Aile hekimi veya tek hekim muayenelerinde itirazlar doğrudan muayeneyi
yapan hekime de yapılabilir.
(3) Yoklama, sevk esnasında veya silahaltında iken
yapılan muayeneleri neticesinde haklarında aile hekimi veya tek hekim
tarafından verilen sağlık raporlarına muayeneyi yapan hekimde itiraz
edilmesi halinde; yükümlüler sağlık kurulu raporu aldırılmak üzere Türk
Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
sağlık kurulu raporu vermeye yetkili en yakın sağlık kuruluşuna hekim
tarafından doğrudan sevk edilir.
(4) Haklarında verilen sağlık kurulu kararlarına
itiraz halinde; yükümlüler, kontrol muayenesi için, itiraz edilen raporu
tanzim eden sağlık kuruluşunun bulunduğu yerdeki il sağlık müdürlüğünce
belirlenecek, yükümlünün adresine (silahaltında olanlar için birliğine) en
yakın başka bir Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık
kuruluşuna sağlık kurulu raporu verilmek üzere sevk edilir.
(5) İlk sağlık kurulu raporundaki tanı ve karar ile
kontrol muayenesi raporundaki tanı ve karar arasında uyumsuzluk yoksa rapor
kesinleşir. Uyumsuzluk halinde yükümlü ilk raporu tanzim eden sağlık
kuruluşunun bulunduğu yerdeki il sağlık müdürlüğünce belirlenecek
yükümlünün adresine (silahaltında olanlar için birliğine) en yakın başka
bir Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşuna sağlık
kurulu raporu verilmek üzere hakem muayenesi için sevk edilir. Hakem
muayenesi sonucundaki rapor kararına göre kesin işlem yapılır. Hakem
muayenesi raporuna yapılan itirazlar dikkate alınmaz.
(6) Kontrol ve hakem muayeneleri, ilk raporun
verildiği tarihte geçerli olan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği
esaslarına göre yapılır.
(7) İtiraz edenlerden; kontrol ve hakem muayenesi
işlemlerini kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre
içinde tamamlatmayanlar hakkında ilk rapor kararlarına göre işlem yapılır.
Şikâyet
ve ihbar edilen raporlar ile idarece yeniden muayenesine lüzum görülenler
MADDE 15
– (1) Muayeneleri sonucunda tanzim
edilen askerlik yükümlülüğü ile ilgili kesinleşen sağlık raporları hakkında
şikâyet veya ihbarda bulunulması halinde, bu yükümlülerin sağlık durumları
yurt içinde Sağlık Bakanlığı, yurt dışında Dışişleri Bakanlığı tarafından
araştırılır.
(2) Yurt içinde tanzim edilen sağlık raporları
hakkında şikâyet veya ihbar Bakanlığa yapılmış ise incelenip değerlendirilmesi
amacıyla raporu tanzim eden sağlık kuruluşunun bulunduğu yerdeki il sağlık
müdürlüğüne gönderilir. Yapılan inceleme ve araştırma sonucu raporun
gerçeği yansıtmadığına kanaat getirilmesi durumunda, yükümlünün kontrol
muayenesine tabi tutulmak üzere sevk edileceği yetkili sağlık kuruluşu
yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesine bildirilir.
(3) Yurt dışında tanzim edilen sağlık raporları
hakkında şikâyet veya ihbar Bakanlığa yapılmış ise incelenip
değerlendirilmesi amacıyla ilgili dış temsilciliğe gönderilir.
(4) Dış temsilcilik tarafından yapılan araştırma ve
inceleme sonucu raporun gerçeği yansıtmadığına kanaat getirilenler,
yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesine bildirilir. Askerlik
şubesince kontrol muayenesine tabi tutulmak üzere yükümlünün sevk edileceği
yetkili sağlık kuruluşunun bildirilmesi yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu il
sağlık müdürlüğünden istenir. İl sağlık müdürlüğü yükümlünün sevk edileceği
yetkili sağlık kuruluşunu askerlik şubesine bildirir.
(5) Haklarında şikâyet ve ihbarda bulunulanlardan,
yapılan inceleme sonucunda verilen rapor sonrası sağlık durumlarının
kendiliğinden veya tıbbi müdahale ile düzeldiği anlaşılanlar kontrol
muayenesine tabi tutulmaz.
(6) Askerlik çağı dışına çıkan yükümlüler hakkında
yapılan şikâyet ve ihbarlara işlem yapılmaz. Ancak bu durumdaki yükümlüler
hakkında ciddi bilgi veya belge var ise ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkra
hükümleri uygulanır.
(7) İdarece yeniden muayenesine lüzum görülenler,
sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşuna askerlik şubesince
(silahaltında olanlar için birlik komutanlığınca) kontrol muayenesi için
sevk edilir.
(8) Bu madde kapsamında kontrol ve hakem
muayenesine tabi tutulan yükümlüler hakkında 14 üncü maddenin dördüncü,
beşinci ve altıncı fıkra hükümleri uygulanır.
(9) Askerlik şubesi başkanlıklarınca şikâyet, ihbar
veya idarece yeniden muayenesine lüzum görülenlerden kontrol ve hakem
muayenesi işlemlerini kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir
yıllık süre içinde tamamlatmayanlar hakkında yetkili Cumhuriyet
başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Bunlar hakkında şikâyet, ihbar
veya idarece yeniden muayeneye lüzum görülen rapor kararından önceki mevcut
statülerine göre işlem yapılır.
(10) Askerlik şubesi başkanlıklarınca şikâyet,
ihbar veya idarece yeniden muayeneye lüzum görülen ilk rapor ile hakem
muayenesi raporundaki tanı ve karar uyumlu değilse yükümlü hakkında yetkili
Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ve ilk raporu tanzim
eden sağlık kuruluşunun bulunduğu yerdeki il sağlık müdürlüğüne yapılan
işlem sonucu bildirilerek varsa idari veya adli tedbirin alınması istenir.
(11) Haklarında şikâyet ve ihbar yapılanlar ile
idarece yeniden muayenesine lüzum görülenlerden işlemleri sonuçlandırılanlar
için yeni delil içermeyen aynı konudaki şikâyet ve ihbarlar dikkate
alınmaz.
(12) Şikâyet ve ihbarlar hakkındaki işlemler
şikâyet ve ihbarcının kimliğini açığa çıkarmayacak şekilde gizlilik içinde
yürütülür.
(13) Adli makamlar hariç, şikâyet ve ihbarı yapanın
kimliğine ilişkin taleplere olumsuz cevap verilir.
Yükümlülerin
sorumlulukları
MADDE 16
– (1) Yoklamaya tabi yükümlüler,
Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunan kimliği ile öğrenim
durumlarını, varsa meslek ve niteliklerini gösterir belgeler ile birlikte
yurt içinde askerlik şubelerinde, yurt dışında elçilik veya Türk Konsolosluklarında
bizzat hazır bulunmaya veya e-Devlet üzerinden bu işlemleri tamamlamaya
mecburdur.
(2) Yoklamaya tabi yükümlülerden yoklamada
bulunamayacak derecede hastalığı bulunanlar ile tutuklu veya hükümlü
olanlar, usulüne uygun rapor göndermeye ve hükümlülük veya tutukluluklarını
bildirmeye mecburdur.
(3) Yoklama ve sevke tabi yükümlüler, kendilerine
yöneltilen askerlik işlemleriyle ilgili soruları doğru ve eksiksiz
cevaplandırmak zorundadır.
(4) Sevke tabi tutulan yükümlüler bizzat askerlik
şubesinden veya e-Devlet üzerinden sevk belgelerini almaya ve kendilerine
tebliğ edilen tarihte birliklerine katılmaya mecburdur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yedek Subay ve Yedek Astsubay
Yedek
subay seçim esasları
MADDE 17
– (1) Dört yıl veya daha fazla
süreli yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ile yetkili makamlarca
dengi olduğu kabul edilen yurt dışı öğretim kurumu mezunu olanlar yedek
subay aday adayı statüsüne hak kazanırlar.
(2) Yedek subay aday adayı statüsünde bulunan
yükümlüler arasından Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç sayısı kadarı yedek
subay adayı statüsüne ayrılır. Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu
yedek subay sayısından fazla olan yükümlülerden; istekli olanlardan ihtiyaç
sayısı kadarı askerlik hizmetini yedek astsubay, diğerleri erbaş ve er
olarak yerine getirir.
(3) Yükümlülerin yedek subay adayı statüsüne
ayrılmasında öncelik Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı olmak üzere
yükümlülerin istekleri de dikkate alınır.
(4) Yedek subay adayları, Bakanlıkça belirlenen
celp ve sevk dönemlerinde yetiştirilmek üzere sınıf okulu veya eğitim
merkezlerine sevk edilir. Yedek subay yetiştirme süresi Bakanlıkça
belirlenir. Buna ait teklifler Bakan onayı alınmak üzere Personel Genel
Müdürlüğüne bildirilir. Yedek subay eğitim programları ilgili kuvvet
komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca
belirlenir. Yedek subay eğitimi sonunda başarılı olanlar yedek subay
statüsüne ayrılır.
Yedek
astsubay seçim esasları
MADDE 18
– (1) İki veya daha fazla süreli
yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ile yetkili makamlarca dengi
olduğu kabul edilen yurt dışı öğrenim kurumu mezunu olanlar ve yedek subay
aday adayı statüsünde olup yedek subay adayı statüsüne ayrılmayanlardan
yedek astsubay olmaya istekli olanlar yedek astsubay aday adayı statüsüne
hak kazanır.
(2) Yükümlülerin yedek astsubay adayı statüsüne
ayrılmasında öncelik Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı olmak üzere
yükümlülerin istekleri de dikkate alınır. İhtiyaç fazlası yükümlüler
askerlik hizmetini erbaş ve er olarak yerine getirir.
(3) Yedek astsubay adayları, Bakanlıkça belirlenen
celp ve sevk dönemlerinde yetiştirilmek üzere sınıf okulu veya eğitim
merkezlerine sevk edilir. Yedek astsubay yetiştirme süresi Bakanlıkça
belirlenir. Buna ait teklifler Bakan onayı alınmak üzere Personel Genel
Müdürlüğüne bildirilir. Yedek astsubay eğitim programları ilgili kuvvet
komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca
belirlenir. Yedek astsubay eğitimi sonunda başarılı olanlar yedek astsubay
statüsüne ayrılır.
Yedek subay
ve yedek astsubay olmaya engel haller
MADDE 19
– (1) Yedek subay veya yedek
astsubay, yedek subay adayı veya yedek astsubay adayı ya da yedek subay
aday adayı veya yedek astsubay aday adayı iken Kanunun 33 üncü maddesinde
belirtilen engel hali olduğu anlaşılanların askerlik hizmeti er statüsünde
tamamlatılır.
(2) Yedek subay veya yedek astsubay olmaya engel
hali olduğu silahaltına alınmadan önce anlaşılanların statü değişikliği
Askeralma Genel Müdürlüğünce, silahaltına alındıktan sonra anlaşılanların statü
değişikliği ise ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılır.
(3) Yedek subay veya yedek astsubaylar ile bunların
adaylarının kalan askerlik hizmetleri,
ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığınca belirlenen birliklerde tamamlatılır.
(4) Yedek subay adayı veya yedek astsubay adayı ve
yedek subay veya yedek astsubay olarak silahaltında iken statüsü
değiştirilenlerin silahaltında geçirmiş oldukları süreler tabi olacakları
erbaş ve er askerlik hizmet süresinden sayılır.
(5) Bu madde kapsamındakilerin askerlik hizmet
süresi erbaş ve erlerin hizmet süresi kadardır.
(6) Bu maddede belirtilmeyen diğer hususlar kuvvet
komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca
ilgili mevzuatlarında düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Sınıflandırma, Celp ve Sevk İşlemleri
İhtiyacın
tespiti ve tahsisi
MADDE 20
– (1) Genelkurmay Başkanlığınca,
her yıl bir sonraki yılın Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı olan yedek
subay, yedek astsubay, erbaş ve er sayısı; sınıf, meslek, branş ve
ihtisaslarını belirtmek suretiyle celp ve sevk takvimi ile tahsis oranları
30 Kasım tarihine kadar Bakanlığa bildirilir. Her sınıflandırma döneminden
önce yedek subay ve yedek astsubay ihtiyacı yeniden bildirilebilir.
Terör
örgütleri ile Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunanların
silahaltına alınmaları
MADDE 21
– (1) Terör örgütlerine veya Millî
Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna
karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı
yahut bunlarla irtibatı olan ve askerliğe elverişli oldukları anlaşılan
yükümlülerden, yoklama kaçağı ve bakayalar dâhil Kanunda yazılı geçerli mazereti
olmayanlar, Bakanlıkça belirlenecek celp ve sevk esaslarına göre
silahaltına alınırlar.
Arşiv
araştırmalarının yapılması
MADDE 22
– (1) Silahaltına alınacak
yükümlülerin arşiv araştırmaları; 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Güvenlik
Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile
Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı
Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun ile 14/2/2000
tarihli ve 2000/284 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği kapsamında
Bakanlıkça yaptırılır.
(2) Yedek subay aday adayı ve yedek astsubay aday
adayları hakkında;
a) Sınıflandırma işleminden önce; arşiv araştırması
Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünden, adli sicil kayıtları Adalet Bakanlığı
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünden, bilgi kayıtları ise İçişleri Bakanlığı
Kaçakçılık İstihbarat Harekât ve Bilgi Toplama Dairesi Başkanlığından
istenir.
b) Sınıflandırma işleminden sonra; arşiv
araştırması Emniyet Genel Müdürlüğünden istenir.
c) Bakayalar ve daha önce sınıflandırıldığı halde
silahaltına alınamayanlardan, en son yapılan arşiv araştırması tarihi
üzerinden altı ay geçenler için adli sicil kayıtları Adalet Bakanlığı Adli
Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünden yeniden istenir.
(3) Erbaş ve erler hakkında; her sınıflandırma
döneminde celp ve sevk planlamasına alınanlar ve bakayalar için Emniyet
Genel Müdürlüğünden arşiv araştırması; İçişleri Bakanlığı Kaçakçılık
İstihbarat Harekât ve Bilgi Toplama Dairesi Başkanlığındaki bilgi kayıtları
istenir.
(4) Yükümlülerin arşiv araştırmasına esas kimlik
bilgileri hazırlanarak arşiv araştırması yapmaya yetkili makamlara otuz
işgünü araştırma süresi bırakacak şekilde gönderilir.
(5) Arşiv araştırması sonucu Devletin güvenlik
kurumlarınca haklarında bilgi bulunduğu bildirilenler Askeralma Genel
Müdürlüğünce oluşturulacak komisyon tarafından ilgili mevzuat kapsamında
değerlendirilerek sınıflandırmada dikkate alınmak üzere askeralma
kayıtlarına işlenir.
(6) Arşiv araştırmaları sonucunu değerlendirecek
komisyon, Askeralma Genel Müdürünün başkanlığında; Askeralma İşlemleri
Dairesi Başkanlığından sorumlu Genel Müdür Yardımcısı, Askeralma İşlemleri
Dairesi Başkanı, Veri ve Proje Yönetimi Dairesi Başkanı, Sevk İşlemleri
Şubesi Müdürü ve istihbarat subay veya astsubayından oluşur.
(7) Askeralma Genel Müdürlüğü, arşiv araştırması
sonuçlarını ilgili kuvvet komutanlıklarına gönderir.
Sınıflandırma
genel esasları
MADDE 23
– (1) Sevke tabi yükümlüler Bakanlıkça
belirlenecek sınıflandırma dönemlerinde sınıflandırma kurulunca
sınıflandırmaya tabi tutulur.
(2) Sınıflandırma işlemleri, günün gelişen şartları
ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçları dikkate alınarak yükümlülerin
bilgileri ve Askeralma Genel Müdürlüğünce belirlenen seçim kriterleri esas
alınarak bilgisayar üzerinden icra edilir.
(3) Sınıflandırma işlemlerinin her aşamasında
gizlilik prensibine riayet edilir. Kaynağın şifrelenmesini müteakip
sınıflandırılacak kaynağın şifreleri hakkında hiçbir makam veya personele
bilgi verilmez.
(4) Kuvvetlere tahsis, seçim ve sınıflandırma
işlemleri, Askeralma Genel Müdürünün başkanlığında; Genelkurmay
Başkanlığından, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünden, Muhabere ve Bilgi
Sistemleri Daire Başkanlığından birer temsilci ile Askeralma Genel
Müdürlüğünden; Askeralma İşlemleri Dairesi Başkanlığından sorumlu Genel
Müdür Yardımcısı, Askeralma İşlemleri Dairesi Başkanı, Veri ve Proje
Yönetimi Dairesi Başkanı, Sevk İşlemleri Şubesi Müdürü ve askeralma plan
subayından oluşan kurul huzurunda, dışarıdan müdahaleye kapalı bilgisayar
yazılımı vasıtasıyla yapılır ve tutanak altına alınır. Sınıflandırma
işlemleri, katılmayanların yokluğunda sonuçlandırılır.
(5) Sınıflandırma kurulunun temel görevi
yükümlülerin hak, adalet ve eşitlik prensiplerine göre kuvvetlere ayrılmasını
sağlamaktır. Bu nedenle sınıflandırma kurulu üyelerine, görevlerine ilişkin
hiç kimse tarafından emir verilemez, telkin veya tavsiyelerde bulunulamaz.
(6) Sınıflandırmada öncelik sırası aşağıda
belirtildiği şekildedir:
a) Bedelli askerlik hizmetinden faydalanmak
isteyenler.
b) Yedek subay aday adayları.
c) Yedek astsubay aday adayları.
ç) Erbaş ve erler.
(7) Sınıflandırma sonuçları, sınıflandırma kurulu
başkanının bir üst makamı tarafından onayını müteakip kesinleşir.
Yedek
subay adayı seçim ve sınıflandırma esasları
MADDE 24
– (1) Türk Silahlı Kuvvetlerinin
ihtiyacı olan sınıf ve branşlar için yedek subay adayı yükümlüler, o
sınıflandırma döneminde sevke tabi yedek subay aday adayları arasından
seçilir.
(2) Seçim ve sınıflandırmada öncelik, Türk Silahlı
Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına uygun nitelikte personelin seçilmesidir. Yedek
subay adayları belirlenirken; yükümlülerin istekleri de dikkate alınarak
meslek bilgisi, tahsil, akademisyenlik ve sağlık durumları ile yaş, yabancı
dil notu, lisans bitirme notu, fiziksel özellik, günün gelişen şartları ve
Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçları dikkate alınarak Bakanlıkça
belirlenecek diğer kriterler nota tahvil edilir. Seçim, bu not üzerinden
yapılır.
(3) Seçim sonucunda, yedek subay adayı olarak
ayrılanların kuvvet, sınıf, branş ve sınıf okulu veya eğitim merkezleri de
belirlenir.
(4) Arşiv araştırması sonucunda hakkında bilgi
bulunanlardan komisyonca durumu olumsuz değerlendirilenler yedek subay
adayı seçilmez.
(5) Askeralma Genel Müdürlüğünce;
a) O yıl silahaltına alınacak yükümlülerin
sınıflandırma dönemleri, Genelkurmay Başkanlığından bildirilen ihtiyaç,
yükümlülerin erteleme bitim tarihleri ve yoklama durumları dikkate alınarak
tespit edilir.
b) Sınıflandırmaya tabi yükümlüler;
1) Türk Silahlı Kuvvetlerinin meslek, branş ve
sınıf kontenjanları bazında talep ettiği yedek subay ihtiyacı kadar veya
daha az ise isteklerine bakılmadan tamamı yedek subay adayı olarak ayrılır.
2) Türk Silahlı Kuvvetlerinin meslek, branş ve
sınıf kontenjanları bazında talep ettiği yedek subay ihtiyacından fazla ise
yedek subay adayı olmaya istekliler arasından seçim notu en yüksek olanlar
yedek subay adayı olarak ayrılır.
c) Seçim sonucunda yedek subay adayı olarak
seçilenlerin bilgileri kuvvet komutanlıklarına gönderilir.
ç) Yedek subay adaylığına ayrılmış yükümlülerin
sevk öncesinde statü, sınıf, branş ve sınıf okulu bilgilerinde değişiklik
yapılmaz, ayrılmış oldukları sınıfın, sınıf okulu veya eğitim merkezlerine
sevk edilirler. Bunlardan celp ve sevke tabi tutuldukları ilk celp ve sevk
döneminde sınıf okulu ve eğitim merkezindeki eğitimin üçte birine katılmayanlardan
Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu sınıf ve meslekler hariç
diğerleri askerlik hizmetlerini er olarak yerine getirir.
d) Hizmetine ihtiyaç duyulan ve özellik arz eden
meslekler; Personel Genel Müdürlüğü, Genelkurmay Personel Başkanlığı,
kuvvet komutanlıkları personel başkanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı
Personel Başkanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel Başkanlığınca
Bakanlığa yazılı olarak bildirilir. Bildirilen mesleklere sahip olanlar
sınıflandırma kurulunca yedek subay adayı seçilebilir.
e) Mesleklerinde profesör ve doçent olanlar ile
doktora tezlerini tamamlayarak bu unvanları almış olanlar, isteğe bırakılmadan
Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç sayısı kadarı doğrudan yedek subay adayı
olarak ayrılabilir.
f) Seçim ve sınıflandırma sonucu sınıfları
belirlenen yükümlüler meslekleri ne olursa olsun, ayrıldıkları sınıfın
ihtiyaçları içinde değerlendirilir.
(6) Sınıflandırma işlemi sonunda komando olarak
ayrılanlardan komando niteliği olmadığı tespit edilenlerin işlemleri ilgili
kuvvet komutanlığı tarafından yürütülür.
(7) Yükümlülerin sınıflandırma sonuçları e-Devlet
ve askerlik şubeleri vasıtasıyla duyurulur.
Yedek
astsubay adayı seçim ve sınıflandırma esasları
MADDE 25
– (1) Türk Silahlı Kuvvetlerinin
ihtiyacı olan sınıf ve branşlar için yedek astsubay adayı yükümlüler o
sınıflandırma döneminde sevke tabi yedek astsubay aday adayları ve yedek
subay adayı statüsüne ayrılmayan yedek subay aday adaylarından yedek
astsubay olmaya istekli olanlar arasından seçilir.
(2) Seçim ve sınıflandırmada öncelik Türk Silahlı
Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına uygun nitelikte personelin seçilmesidir. Yedek
astsubay adayları belirlenirken; yükümlülerin istekleri de dikkate alınarak
meslek bilgisi, tahsil, akademisyenlik ve sağlık durumları ile yaş, yabancı
dil notu, ön lisans/lisans bitirme notu, fiziksel özellik, günün gelişen
şartları ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçları dikkate alınarak
Bakanlıkça belirlenecek diğer kriterler nota tahvil edilir. Seçim, bu not
üzerinden yapılır.
(3) Seçim sonucunda, yedek astsubay adayı olarak
ayrılanların kuvvet, sınıf, branş ve eğitim merkezleri de belirlenir.
(4) Arşiv araştırması sonucunda hakkında bilgi
bulunanlardan komisyonca durumu olumsuz değerlendirilenler yedek astsubay
adayı seçilmez.
(5) Askeralma Genel Müdürlüğünce;
a) O yıl silahaltına alınacak yükümlülerin
sınıflandırma dönemleri, Genelkurmay Başkanlığından bildirilen ihtiyaç, yükümlülerin
erteleme bitim tarihleri ve yoklama durumları dikkate alınarak tespit
edilir.
b) Sınıflandırmaya tabi yükümlüler;
1) Türk Silahlı Kuvvetlerinin meslek, branş ve
sınıf kontenjanları bazında talep ettiği yedek astsubay ihtiyacı kadar veya
daha az ise isteklerine bakılmadan tamamı yedek astsubay adayı olarak
ayrılır.
2) Türk Silahlı Kuvvetlerinin meslek, branş ve
sınıf kontenjanları bazında talep ettiği yedek astsubay ihtiyacından fazla
ise yedek astsubay adayı olmaya istekliler arasından seçim notu en yüksek
olanlar yedek astsubay adayı olarak ayrılır.
c) Seçim sonucunda yedek astsubay adayı olarak
seçilenlerin bilgileri kuvvet komutanlıklarına gönderilir.
ç) Yedek astsubay adaylığına ayrılmış yükümlülerin
sevk öncesinde statü, sınıf, branş ve sınıf okulu bilgilerinde değişiklik
yapılmaz, ayrılmış oldukları sınıfın sınıf okuluna veya eğitim merkezine
sevk edilirler. Bunlardan celp ve sevke tabi tutuldukları ilk celp ve sevk
döneminde sınıf okulu ve eğitim merkezindeki eğitimin üçte birine katılmayanlardan
Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu sınıf ve meslekler hariç
diğerleri askerlik hizmetlerini er olarak yerine getirir.
d) Hizmetine ihtiyaç duyulan ve özellik arz eden
meslekler; Personel Genel Müdürlüğü, Genelkurmay Personel Başkanlığı, kuvvet
komutanlıkları personel başkanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı Personel
Başkanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel Başkanlığınca Bakanlığa
yazılı olarak bildirilir. Bildirilen mesleklere sahip olanlar sınıflandırma
kurulunca yedek astsubay adayı seçilebilir.
e) Seçim ve sınıflandırma sonucu sınıfları
belirlenen yükümlüler meslekleri ne olursa olsun, ayrıldıkları sınıfın
ihtiyaçları içinde değerlendirilirler.
(6) Sınıflandırma işlemi sonunda komando olarak
ayrılanlardan komando niteliği olmadığı tespit edilenlerin işlemleri ilgili
kuvvet komutanlığı tarafından yürütülür.
(7) Yükümlülerin sınıflandırma sonuçları e-Devlet
ve askerlik şubeleri vasıtasıyla duyurulur.
Erlerin
kuvvetlere tahsis esasları
MADDE 26
– (1) Yapılan seçim sonucunda
yedek subay adayı ve yedek astsubay adayı olarak ayrılanların dışında
kalanlar er kaynağını oluşturur.
(2) Genelkurmay Başkanlığınca bildirilen kuvvet
tahsis oranları ile celp usul ve esaslarına göre er statüsündeki
yükümlülerin kuvvet komutanlıklarına tahsisi Bakanlıkça yapılır.
(3) Bakanlıkça;
a) Kuvvet komutanlıklarına tahsisi yapılan yükümlü
bilgileri sınıf, branş ve eğitim merkezleri ile celp ve sevk döneminin
belirlenmesi maksadıyla, şifreli kayıtlar üzerinden elektronik ortamda
kuvvet komutanlıklarına gönderilir. Kuvvet komutanlıklarınca celp ve sevk
döneminin belirlenmesinde yükümlülerin celp ve sevk dönemi tercihleri Türk
Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç ve önceliklerine göre dikkate alınabilir.
b) Yükümlülerin sınıflandırma sonuçları e-Devlet ve
askerlik şubeleri vasıtasıyla duyurulur.
Sevk
esasları
MADDE 27
– (1) Sınıflandırılan yükümlüler
Bakanlıkça belirlenen, celp ve sevk duyurusunda belirtilen tarihlerde
silahaltına alınır.
(2) Yoklama kaçağı ve saklılardan;
a) Erteleme hakkı bulunanlar yoklamaları yapılmadan
ertelenir.
b) Ertelemesi sona erenler ile erteleme hakkı
bulunmayanlar, yapılan muayeneleri neticesinde askerliğe elverişli
olduklarının anlaşılması halinde ilk sınıflandırma kaynağına alınır.
(3) Bakayalar hariç sınıflandırıldıktan sonra
Kanunda yazılı bir mazeret nedeniyle ertelemesi yapılanlar, ertelemelerinin
bitimini müteakip ilk sınıflandırma döneminin ilk celp ve sevk döneminde
sevk edilirler.
(4) Cezaevinden tahliye olan er statüsündeki
bakayalar tahliyelerini müteakip ilk sınıflandırma döneminin ilk celp ve
sevk döneminde, diğer er statüsündeki bakayalar ise müracaatlarını veya
yakalanmalarını müteakip derhal sevk edilir. Bunlardan Kanunda yazılı bir
mazereti nedeniyle ertelemesi yapılanlar erteleme bitimini müteakip ilk
mesai gününde sevk edilir.
(5) Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu
sınıf ve meslekleri haiz yedek subay adayı ve yedek astsubay adayı
statüsündeki bakayalar müracaatlarından veya yakalanmalarından sonraki
eğitimin verileceği ilk yedek subay veya yedek astsubay celp ve sevk
döneminde sevk edilir. Bunlardan Kanunda yazılı bir mazeret nedeniyle
ertelemesi yapılanlar erteleme bitimini müteakip eğitimin verileceği ilk
yedek subay veya yedek astsubay celp ve sevk döneminde sevk edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Duyurular
Yoklama,
celp ve sevk duyuruları
MADDE 28
– (1) Yoklama, sınıflandırmaya
yönelik bilgi güncelleme esasları, sınıflandırma sonuçlarının açıklanacağı
tarih, sevk tarihleri ile celp ve sevke ilişkin hususlar; Bakanlık
tarafından, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu ve diğer ulusal yayın yapan
televizyon ve radyo kanalları aracılığıyla zorunlu yayın kapsamında
duyurulur. Ayrıca Bakanlığın resmi internet sitesinde ve e-Devlet üzerinden
ilan edilir. Bu duyuru ve ilan yükümlülere tebliğ mahiyetindedir.
(2) Duyuruların yayına hazır hale getirilmesi
Bakanlığın talebi üzerine Türkiye Radyo Televizyon Kurumunca yapılır.
(3) Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, duyuruları ve
Bakanlığın talep ettiği yayın tarihlerini ilgili kanallara bildirir. Ayrıca
duyuruları yayınlayan kanalları, tarih ve saati yayınların bitimini
müteakip on beş gün içerisinde Bakanlığa bildirir.
(4) Duyurular ulusal yayın yapan televizyon ve
radyo kanalları tarafından Bakanlığın talep ettiği tarihlerde 19:00-23:00
saatleri arasında en az bir kez yayınlanır.
(5) Millî Savunma Bakanlığı tarafından yapılacak
duyurular Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla yurt dışı temsilciliklerimize
iletilir ve dış temsilciliklerimizce yurt dışında yaşamakta olan
vatandaşlarımıza ilan, internet sitesi ve sosyal medya hesapları gibi uygun
yöntemlerle duyurulur.
ALTINCI BÖLÜM
Muvazzaflık ve Terhis İşlemleri
Genel
esaslar
MADDE 29
– (1) Yükümlülerin muvazzaflık
hizmet süreleri Kanunda belirlenen süre kadardır.
(2) Muvazzaflık hizmet süresi, sevk belgesinde
yazılı olan sevk tarihi ile başlar ve terhis tarihinde sona erer.
(3) Temel eğitim süresi, Genelkurmay Başkanlığı
koordinesinde ilgili kuvvet komutanlıklarınca belirlenir.
(4) Yedek subay adayı ve yedek astsubay adaylarının
kanuni mazeretlerine dayalı olarak;
a) Sınıf okulundan ayrı geçirilen süre, sınıf okulu
toplam süresinin üçte birinden fazla olanlar hizmet durum belgesiyle geçici
terhis edilir. Bunlar mazeretlerinin bitimini müteakip eğitimin verileceği
ilk yedek subay veya yedek astsubay celp ve sevk döneminde sevk edilir.
b) Rahatsızlığı nedeniyle geçici terhis
edilenlerden raporları bitiminde rahatsızlığının devam etmediği yapılan
muayeneleri ile tespit edilenler eğitimin verileceği ilk yedek subay veya
yedek astsubay celp ve sevk döneminde sevk edilir. Bunlardan eğitimin üçte
birine katılmayanlara, ilgisine göre 24 üncü maddenin beşinci fıkrasının
(ç) bendi veya 25 inci maddenin beşinci fıkrasının (ç) bendi hükümleri
uygulanır.
c) Sınıfı görevini yapamaz raporu alanlar hizmet
durum belgesiyle geçici terhis edilir. İlgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca yeniden
sınıflandırılmalarını müteakip eğitimin verileceği ilk yedek subay veya
yedek astsubay celp ve sevk döneminde sevk edilir. Bunlardan eğitimin üçte
birine katılmayanlara, ilgisine göre 24 üncü maddenin beşinci fıkrasının
(ç) bendi veya 25 inci maddenin beşinci fıkrasının (ç) bendi hükümleri
uygulanır.
ç) Bunlar yeni sınıf okulu eğitim döneminin
tamamına katılır.
(5) Erbaş ve erler dağıtımlarında, nüfusa kayıtlı
oldukları ve kendileri ile ailelerinin dağıtım tarihinden önce daimi ikamet
ettikleri il mülki sınırları içindeki birlik, kurum ve karargâhlara tertip
edilmez. Bu şekilde dağıtımı yapılanların görev yerleri ilgili kuvvet
komutanlıklarınca, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca
görevli olduğu il dışındaki birlik ve kurumlara tertip edilmek suretiyle
değiştirilir. 89 uncu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilenler ile ilgili
mevzuat kapsamında usulüne göre annesi, babası veya eşi hakkında erişkinler
için engellilik raporu, çocukları hakkında çocuklar için özel gereksinim
raporu düzenlenen erbaş ve erler hakkında bu fıkra hükümleri uygulanmaz.
Katılış
MADDE 30
– (1) Sevk belgesi olmadan eğitim
birlikleri ve sınıf okullarına gelenler elektronik olarak bildirilen
bilgilerden kontrol edilerek kabul edilir. Kabul edilmeyi müteakip sevk
belgesinin yükümlü tarafından e-Devlet üzerinden alınması sağlanır.
e-Devletten sevk belgesinin alınamaması durumunda yükümlüler en yakın
askerlik şubesine gönderilir ve askerlik şubelerince durumları askeralma
kayıtlarından kontrol edilerek kendilerine sevk belgesi verilir.
(2) Yükümlüler tarafından askerlik işlemleri ile
ilgili e-Devlet üzerinden usulüne uygun olarak alınan her türlü belge onaya
gerek olmaksızın resmî belge olarak kabul edilir.
(3) Sevk edilen yükümlülerin eğitim birliklerine ve
sınıf okullarına katılış tarihleri ile katılış yapmayanların kimlik
bilgileri kuvvet komutanlıkları tarafından Bakanlığa bildirilir.
(4) Temel eğitimi sonunda, tertip edildikleri
birlik veya kurum ile katılış tarihi, katılışlarını müteakip bir ay
içerisinde elektronik olarak ilgili kuvvet komutanlıkları tarafından
Bakanlığa bildirilir. Ayrıca, katılış tarihlerini gösteren birlik komutanı
veya yetkili amir tarafından imzalı sevk belgesi, terhisi müteakip kıta
şahsi dosyası ile birlikte nüfusa kayıtlı oldukları askerlik şubesine
gönderilir.
(5) Birlik veya kurumlar tarafından; yükümlülerden
firar ve hava değişimi/izin tecavüzü suçlarını işleyenler ile kısa süreli
kaçma ve izin süresini geçirme disiplinsizliklerini yapanların tarihleri
ile bunlardan birliklerine katılış yapanların tarihleri, birlik
değişiklikleri, istirahat veya hava değişimi sonunda katılış yapanların
katılış tarihleri nüfusa kayıtlı oldukları askerlik şubesine bildirilir.
(6) Yükümlülerin firar ve hava değişimi/izin
tecavüzü suçları ile kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme disiplinsizlikleri,
hizmetten men cezası, disiplin cezaları gibi hizmet süresini etkileyen
bilgileri elektronik olarak ilgili kuvvet komutanlıkları tarafından
Bakanlığa bildirilir. Ayrıca, bu durumlara ilişkin belgeler terhisi
müteakip kıta şahsi dosyası ile birlikte nüfusa kayıtlı oldukları askerlik
şubesine gönderilir.
İzin
işlemleri
MADDE 31
– (1) Erbaş ve erlere ilk altı
aylık hizmetlerinin her ayı için bir gün, ikinci altı aylık hizmetine devam
edenlerin her ayı için iki gün izin verilir. İzin süresi içerisinde
gözaltına alınma, tutuklanma, ceza infazı, yatarak tedavi görme, hava
değişimi veya istirahat gibi belgelendirilebilen gerekçelere dayalı olarak
izin süresinin bir kısmının kullanılamaması durumunda, fiilen
kullanılamayan süre izin süresinden düşülür.
(2) Çeşitli nedenlerle askerlik hizmetinden
sayılmayan süresi bulunanlara, noksan hizmetlerini tamamlamak üzere
silahaltına alındıklarında, noksan hizmetlerinin her ayı için bir gün izin
verilir, bir aydan az süreler için izin verilmez.
(3) Askerlik hizmetinin gerektirdiği görev ve
yükümlülükleri yerine getirme konusunda gayret ve çalışmaları sonucu
emsalleri arasında üstün başarı gösteren erbaş ve erlerden, muvazzaflık
hizmetleri boyunca, disiplin amiri, disiplin kurulu veya mahkemelerden
herhangi bir ceza almamış olanlara, terhisleri öncesinde kullanılmak üzere
azami üç güne kadar ilave izin verilebilir.
(4) Radyoaktif ışınla çalışan erbaş ve erlere, her
ay için iki gün ilave izin verilir.
(5) Muvazzaflık hizmeti esnasında eşi doğum yapan
ya da eşi veya ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımlarından biri vefat
eden erbaş ve erlere, talepleri üzerine her defasında ilave on gün izin
verilir.
(6) Erbaş ve erlere bu madde kapsamındaki izinleri
vermeye, asgari bağımsız bölük veya tabur ve eşiti birlik komutanları/kurum
amirleri yetkilidir.
(7) Askerlik hizmetini yedek subay ve yedek
astsubay olarak yerine getirmekte olanların izinleri 27/7/1967 tarihli ve
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda belirtilen sürelere
göre oranlanarak verilir. Bunların hizmet sürelerinin uzatılması veya
kısaltılması halinde yıllık planlı izin süreleri otuz günlük planlı izin
süresi birimine, yıllık mazeret izin süreleri on beş günlük yıllık mazeret
izin süresi birimine orantılı olarak belirlenir ve verilir. Kesirli günler
bir yukarı tam sayıya tamamlanır. Bunlara beşinci fıkradaki mazeret
hallerinde talep üzerine iznin tamamı verilir.
(8) Kanunun 28 inci maddesi hükmü uyarınca bu
maddede yazılı izinlerin dışında afet ve acil durum olarak belirtilen
hallerde izin vermeye Cumhurbaşkanı yetkili olup verilecek bu izinlerin
askerlik hizmetinden sayılıp sayılmayacağı Cumhurbaşkanınca tespit edilir.
(9) Temel eğitim süresince mazeret halinde birinci
fıkradaki izin sürelerinden sayılmak üzere izin vermeye yetkili makam,
birliklerde asgari bağımsız alay veya tugay ve eşiti, kurum veya
karargâhlarda ilgili amirin yetki vereceği kurum amiri veya birlik
komutanlarıdır.
(10) Silahaltında bulunan erbaş ve erlerin Kanunda
belirtilen izinlerini yurt dışında kullanmalarına izin vermeye yetkili
makam, birliklerde asgari bağımsız alay veya tugay ve eşiti, kurum veya
karargâhlarda ilgili amirin yetki vereceği kurum amiri veya birlik
komutanlarıdır.
(11) Birinci fıkra kapsamındaki izinlerde bir defa
gidiş ve dönüş yol süresi verilir. Daha önce yol süresi verilmemiş ise
terhis mahiyetinde izne gönderilenlere sadece gidiş yol süresi verilir.
(12) Yedek subay ve yedek astsubay olarak askerlik
hizmetini yerine getirmekte iken, statüsü er olarak değiştirilenlerin,
yedek subay veya yedek astsubay iken kullandıkları izinler, er statüsünde
hak kazandıkları izinlerden düşülmez.
(13) Yükümlüler ile Kanunun 5 inci maddesinin
üçüncü fıkrası kapsamında askerlik hizmetine devam edenlerden isteklilere,
kamu görevine giriş sınavlarına katılacaklarını belgelendirmeleri şartıyla,
Kanunun 28 inci maddesi kapsamında izin hakkı bulunmaması halinde sınav
süresince izin verilir.
Sağlık
işlemleri
MADDE 32
– (1) Erbaş ve erlerin hava
değişimi ve istirahatte geçen sürelerinin, tabi oldukları hizmet süresinin
her ayı için bir günlük kısmı askerlik hizmetinden sayılır.
(2) Yedek subay ve yedek astsubaylardan
hastalananlar, muvazzaf subay/astsubay emsalleri gibi sıhhi izin süresine
tabi tutulurlar. Sıhhi izin süresince, özlük hakları saklı kalmak kaydıyla,
yedek subay veya yedek astsubaylıkta alınan sıhhi izin sürelerinin, tabi
oldukları hizmet süresinin her ayı için bir günlük kısmı askerlik
hizmetinden sayılır. Bu süreye yedek subay veya yedek astsubay adaylığında
alınan istirahat veya hava değişimi süreleri de dâhil edilir.
(3) Yedek subay veya yedek astsubaylar ile
adaylarının ve erbaş ve erlerin sağlık kuruluşlarına müracaatı ilk
amirlerinden alacakları muayene istem belgesi ile yapılır. Bunlar acil
tedaviyi gerektiren durumlarda en yakın sağlık hizmeti sunucularına
doğrudan müracaat edebilir ve tedavi olabilir.
(4) Yedek subay adayları veya yedek astsubay
adayları ile erbaş ve erlerden izinli iken rahatsızlananlar hakkında 4/1/1961
tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 63 üncü
maddesine göre işlem yapılır.
(5) Yedek subay ve yedek astsubaylar mesai dışında
veya izinli bulunduklarında doğrudan sağlık kuruluşuna müracaat
edebilirler.
(6) İzinli bulundukları sırada hastalanan yedek
subay adayları veya yedek astsubay adayları ile erbaş ve erler, garnizon
veya merkez komutanlıklarına başvurarak muayene ve tedavilerini talep
ederler. Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
mensupları ise bu komutanlıklara bağlı en yakın birlik komutanlığı veya
kurum amirliklerinin birinden alacakları muayene istem belgesi ile muayene
ve tedavi olurlar.
(7) Firar ve hava değişimi/izin tecavüzünde iken
haklarındaki yakalama kararına istinaden yakalananlardan yolculuk
yapamayacak derecede acil tıbbî tedavi ve müdahaleyi gerektirecek şekilde
hasta olanların resmî sağlık kuruluşuna sevkleri adli makamların
talimatları doğrultusunda yürütülür.
(8) Firar ve hava değişimi/izin tecavüzü suçlarını
işleyenlerden haklarında adli makamlarca çıkartılmış yakalama kararı
olmayanlar, kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme disiplinsizlikleri
sırasında kendiliğinden askerlik şubesine müracaat edenler ile mehil içi
firar ve hava değişimi/izin tecavüzünde iken yakalananlardan garnizon veya
merkez komutanlıkları ya da kolluk kuvvetleri tarafından askerlik
şubelerine teslim edilenlerden hastalıklarını beyan edenler, 24/3/2013
tarihli ve 28597 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Uygulama
Tebliğinde belirtilen acil durumlarının bulunup bulunmadığının tespiti için
en yakın sağlık kuruluşuna sevk edilir. Acil durum kapsamında olması
halinde muayene ve tedavilerinin yapılması sağlanır. Sağlık kuruluşlarınca
acil durum kapsamında olmadığı tespit edilenler derhal birliklerine sevk edilir.
(9) Silahaltında iken geçici bir hastalığı tespit
edilen yedek subay ve yedek astsubay adayları ile erbaş ve erlere, sağlık
kuruluşlarınca hava değişimi veya istirahat raporu verilir. Sağlık
kurullarınca verilen istirahat raporlarına süresine bakılmaksızın hava
değişimi raporu olarak işlem yapılır.
(10) Geçici hastalıkları nedeniyle haklarında
verilen hava değişimi veya istirahat süreleri ilk rapor tarihinden itibaren
aynı tanı ve kararlı hastalıklar bakımından üç yılı geçemez. Farklı tanı ve
kararlı geçici hastalıklar bakımından üç yıllık süre yeniden başlar.
(11) Hava değişimi veya istirahat süresi içerisinde
muayene ve tedavilerini talep edenler en yakın resmi sağlık kuruluşuna sevk
edilirler.
(12) Hava değişimi veya istirahat raporlarının
karar bölümünde, sonunda muayene kaydı varsa yükümlünün süre bitiminde
muayenesi zorunludur. Sonunda muayene kaydı bulunan hava değişimi veya
istirahat rapor kararında sağlık kuruluşu ismi belirtilmiş ise doğrudan bu
sağlık kuruluşuna sevk yapılır.
(13) Yetkili sağlık kuruluşlarınca haklarında
"Askerliğe Elverişli Değildir" kararlı rapor düzenlenen yükümlüler,
birlik komutanlıkları veya kurum amirliklerince rapor tarihine göre hizmet
durum belgesi ile geçici olarak terhis edilir. Haklarında düzenlenen
raporun yetkili makam tarafından onaylanmasını müteakip askerlik
şubelerince rapor tarihi itibarıyla terhis işlemleri yapılır.
(14) Muvazzaflık hizmeti sırasında muvazzaf veya
sözleşmeli subay veya astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli
erbaş ve er olmak üzere müracaat edenlerden, sevk edildikleri sağlık
kuruluşları tarafından yapılan muayenelerinde askerliğe elverişli
olmadıklarına ilişkin rapor tanzim edilenler, birlik veya kurumları
tarafından askerlik yükümlülüğü bakımından askerliğe elverişli olup olmadıklarının
tespiti maksadıyla derhal en yakın rapor vermeye yetkili hastane sağlık
kuruluna sevk edilirler. Askerlik yükümlülüğü ile ilgili işlemler,
verilecek rapor kararına göre sonuçlandırılır.
(15) “Askerliğe Elverişli Değildir” veya “Kıtasına
Sevkine Mani Hali Yoktur” kararlı raporlara itirazlar askerlik şubesine,
“İstirahat” veya “Hava Değişimi” kararlı raporlara itirazlar ise ilgili
sağlık kuruluşlarına sevki yapan birime yapılır.
(16) Silahaltında bulunan yükümlülerin sağlık
raporuna itiraz işlemleri 14 üncü madde hükümlerine uygun olarak yürütülür.
(17) Silahaltında bulunan yükümlülerden organ,
doku, kök hücre ve kemik iliği nakli için bağışçı olacağını beyan edenlere
birlik komutanlıkları veya kurum amirliklerince kanuni izinlerine mahsuben
izin verilir. Bağışçı olacağını sağlık kurulu raporu ile belgelendirenler,
dilekçe ile birlik komutanlığına veya kurum amirliğine müracaat etmeleri
halinde müracaat tarihi itibarıyla hizmet durum belgesi ile geçici olarak
terhis edilirler. Naklin gerçekleşmesini müteakip yükümlüler, askerliğe
elverişli olup olmadıklarının tespiti için yetkili sağlık kuruluşlarına
sevk edilirler ve bu yükümlülere haklarında verilecek sağlık kurulu
kararına göre işlem yapılır.
(18) Terhis olduktan sonra askerlik şubesine
müracaat edip hastalıklarının askerlik hizmetinin sebep ve tesiriyle
oluştuğunu beyan ederek sağlık kuruluşuna sevk talebinde bulunan
yükümlüler, bir defaya mahsus olmak üzere hastalığın askerlik hizmetinin
sebep ve tesiriyle oluşup oluşmadığının tespiti maksadıyla yetkili sağlık
kuruluşuna sevk edilir.
Yol
süreleri
MADDE 33
– (1) Yükümlülere;
a) Askerlik şubelerinden sınıf okulu ve eğitim
merkezlerine sevklerinde,
b) Eğitim birliklerinden dağıtıma esas birlik
komutanlıklarına sevklerinde,
c) Garnizon dışında başka birliklere tertip
edilmelerinde,
ç) Memuriyet mahalli dışındaki sağlık kuruluşlarına
sevklerinde ve birlik veya kurumlarına dönüşlerinde,
d) Hava değişimi sona eren yükümlülerin birlik veya
kurumlarına sevklerinde,
e) Askerlik hizmeti süresince izne gidenlere bir
defaya mahsus,
f) Firar ve hava değişimi/izin tecavüzü suçlarından
veya kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme disiplinsizliklerinden
birlik veya kurumlarına sevklerinde,
31 inci maddenin on birinci fıkrası hükümleri saklı
kalmak üzere, 800 (dahil) kilometreye kadar olan mesafeler için bir gün,
800 kilometreden daha fazla mesafeler için iki gün yol süresi verilir.
Terhis mahiyetinde izne gönderilenlere, daha önceki izinlerinde
kullanmamışlarsa sadece gidiş yol süresi verilir.
(2) Aynı garnizon içinde, deniz geçişi olan
yerlerde, yurt dışına veya yurt dışından yapılacak sevklerde verilecek yol
süreleri ile diğer hususlar Bakanlıkça ilgili yönergede belirlenir.
Noksan
hizmetliler
MADDE 34
– (1) Yükümlülerden, muvazzaflık
hizmeti veya hava değişimi sonunda kalan noksan hizmetleri, kullanmadıkları
izinler hariç altı gün (dâhil) ve daha az olanların bu hizmetleri kuvvet
komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
ayrımı yapılmaksızın ikamet ettikleri yere en yakın askerlik şubesinde,
yedi gün ve daha fazla olanların ise birlik veya kurumlarında tamamlatılır.
(2) Kanunun 9, 10, 12, 13, 39, 46 ve 48 inci
maddeleri kapsamında bulunanlardan noksan hizmetleri altı gün (dâhil) ve
daha az olanların bu hizmetleri kuvvet ayrımı yapılmaksızın ikamet
ettikleri yere en yakın askerlik şubesinde, yedi gün ve daha fazla
olanların ise ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenen birlik veya kurumlarda
tamamlatılır.
(3) Askerlik şubesince noksan hizmetli yükümlülere
askerlik hizmet süresinin tamamlatılması maksadıyla öncelikle 11/2/1959
tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebligat yapılır.
Tebligat tarihinden itibaren noksan hizmetini tamamlamak üzere iki aylık
süre içerisinde askerlik şubesine müracaat etmeyenler hakkında bakaya
hükümleri uygulanır.
(4) Silahaltında iken organ, doku, kök hücre ve
kemik iliği nakli için bağışçı olacağını beyan ederek geçici terhis
edilenlerden, geçici terhis tarihinden itibaren üçüncü ayın sonuna kadar
müracaat etmeyenlere 7201 sayılı Kanun hükümlerine göre askerlik hizmet
süresinin tamamlatılması maksadıyla askerlik şubesince tebligat yapılır.
Tebligat tarihinden itibaren iki aylık süre içerisinde askerlik şubesine
müracaat etmeyenler noksan hizmetli olarak aranır. Bu yükümlüler hakkında
bakaya hükümleri uygulanır.
(5) Tebligat yapılmış olmasına rağmen iki aylık
süre içerisinde askerlik şubesine müracaat etmeyenler, yakalanmaları için
Askeralma Genel Müdürlüğünce İçişleri Bakanlığına bildirilir. Yakalananlar
mesai saatleri içerisinde en yakın askerlik şubesine getirilir. Mesai
saatleri dışında veya askerlik şubesinin bulunmadığı yerlerde ilgili kolluk
kuvveti tarafından hazırlanan tutanağa istinaden serbest bırakılırlar.
Askerlik
hizmetinden sayılan süreler
MADDE 35
– (1) Aşağıda belirtilen süreler
askerlik hizmetinden sayılır:
a) 31 inci maddenin on üçüncü fıkrası kapsamında
kullandırılan izin süreleri hariç, anılan maddede yazılı izin süreleri.
b) 32 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı sağlık
izin süreleri.
c) Muvazzaflık hizmeti esnasında sağlık
kuruluşlarında tanı ve tedavi için geçen süreler.
ç) Birliğinden ayrı bulunduğu zamanda fizik tedavi
görenlerin yalnızca fizik tedavi gördüğü
günler.
d) Yargılama sonucu beraat edenlerin askerlik
hizmeti sırasındaki gözaltı ve tutuklulukta geçen süreleri.
e) Terörle mücadele görevi sırasında veya bu
görevinden dolayı alıkonulan veya kaybolanların yeniden birliklerine
dönmeleri hâlinde Kanunun 31 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince
teşkil edilen kurul tarafından kusursuz görülenler ile haklarında
kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilenlerin birliklerinden
ayrı geçirdiği süreler.
f) 33 üncü maddede yazılı yol süreleri.
g) Personelin seyahat güvenliği kapsamında teşkil
edilen kabul ve toplanma merkezlerinde geçen süreler.
ğ) Askerlik hizmetini yedek subay veya yedek
astsubay olarak yapmakta iken er statüsüne geçirilenlerin sınıf okulunda,
yedek subaylıkta ve yedek astsubaylıkta geçirdikleri süreler.
h) 32 nci maddenin birinci fıkrası hükmü dikkate
alınarak yedek subay adayları veya yedek astsubay adaylarından 29 uncu
maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen kanuni mazeretlere dayalı olarak
geçici terhis edilenlerin silahaltında geçirdikleri süreler.
ı) 31/1/2013 tarihli ve 6413 sayılı Türk Silahlı
Kuvvetleri Disiplin Kanunu kapsamında disiplin amirlerince verilen oda
hapsi cezalarının infazında geçen süreler.
i) Mahkûmiyetle neticelenen davalarda, infazı
gereken süreden fazla gözaltında, tutuklulukta ve hükümlülükte geçen
süreler.
Askerlik
hizmetinden sayılmayan süreler
MADDE 36
– (1) Aşağıdaki süreler
muvazzaflık ve yedeklik hizmeti sürelerinden sayılmaz:
a) Firar ve hava değişimi/izin tecavüzü suçları ile
kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme disiplinsizliklerinde geçen
süreler.
b) Mahkemelerin hükmettiği hapis cezalarının
infazında geçen süreler.
c) Kendilerini askerliğe elverişsiz hale getirmeye
veya getirtmeye teşebbüs ettikleri mahkeme kararı ile sabit olanların
yargılanmalarına esas eylemleri dolayısıyla ortaya çıkan rahatsızlıklarından
ötürü yatarak veya ayakta gördükleri tedaviler ile istirahatte ya da hava
değişiminde geçirdikleri süreler.
ç) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaları
nedeniyle mahkeme tarafından haklarında tedaviye karar verilenlerin bu
karar nedeni ile yatarak veya ayakta gördükleri tedaviler ile istirahatte
ya da hava değişiminde geçirdikleri süreler.
d) Disiplin kurullarınca verilen hizmetten men
cezaları ile seferberlik ve savaş hallerinde disiplin kurullarınca verilen
oda hapsi cezalarının infazda geçen süreleri.
e) Kovuşturma açılıp açılmadığına bakılmaksızın
askere ilk sevkinden sonra birliklerine geç katıldıkları süreler.
f) 31 inci maddede yazılı izin sürelerinden fazla
kullandırılan süreler.
g) 33 üncü maddede yazılı yol sürelerinden fazla
kullandırılan süreler.
ğ) Kanunda belirtilen sürelerden fazla kullanılan
hava değişimi ve istirahat süreleri.
h) Hizmetleri sırasında tutuklanan ve
yargılanmaları neticesinde haklarında “Hükmün Açıklanmasının Geriye
Bırakılması” kararı verilen ve beş yıl süreyle denetim süresine tabi
tutulanlardan; bu süre içinde hükmün açıklanmasına karar verilmesi halinde
tutuklulukta geçen süreler.
ı) 926 sayılı Kanunun 126 ncı maddesi kapsamında,
yedek subaylara ve yedek astsubaylara verilen refakat izni süreleri.
i) Firar ve hava değişimi/izin tecavüzü veya kısa
süreli kaçma ve izin süresini geçirme disiplinsizliklerinden birlik veya
kurumlarına sevk edilenlerden, birlik veya kurumlarına katılış yapmayanlara
verilen yol süreleri.
j) Silahaltında iken hakkında verilen sağlık kararına
itiraz edenlerden, itirazı aleyhine sonuçlananların görevden ayrı
geçirdikleri süreler.
k) 31 inci maddenin on üçüncü fıkrası kapsamında
kullandırılan izin süreleri.
Terhis
MADDE 37
– (1) Tabi olduğu statüde Kanunda
yazılı askerlik hizmet süresini tamamlayanlar birlik ve kurumlarınca terhis
edilir.
(2) Terhis belgelerinin, terhis tarihinden önce
düzenlenmesi, kazanılmış hak teşkil etmez. Terhis belgesi, terhis tarihi
hanesinde yazılı olan tarihten itibaren geçerlidir.
(3) Terhis edilenlere, birlik komutanlığı veya
kurum amirliği tarafından terhis belgesi verilir. Terhis belgesi, kıta
şahsi dosyası ile birlikte nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesine
gönderilir.
Tutuklu
ve hükümlü işlemleri
MADDE 38
– (1) Askerlik hizmetine
başlamadan önce veya askerlikleri sırasında işledikleri suçlardan dolayı,
haklarında bir yıl ve daha az süreli hürriyeti bağlayıcı bir ceza
hükmedilenler ile 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50
nci maddesinin birinci fıkrasının (c), (e) ve (f) bentlerinde yazılı
tedbirler veya adli para cezasına mahkûm edilen yükümlüler hakkında verilen
ceza ve tedbirlerin yerine getirilmesi askerlik hizmetlerinin sonuna bırakılır.
Bu durumdakiler cezalarının çektirilmesi için terhislerinde birlik ve
kurumlarınca bulundukları yer Cumhuriyet başsavcılıklarına teslim
edilirler. Terhis mahiyetinde izne gönderilenlerin ise izne
gönderildikleri, adresleri ve terhis tarihleri birlik ve kurumlarınca
ilgili savcılıklara bildirilir.
(2) Bir yıldan fazla hürriyeti bağlayıcı cezaya
hükmedilenler, birlik ve kurumlarınca bulundukları yer Cumhuriyet
başsavcılıklarına teslim edilerek hizmet durum belgesi ile geçici olarak
terhis edilir. Bunlardan askerlikle ilişiği olanlar hakkında tahliyelerinde
cezaevi idarelerince on beş günlük süre içerisinde askerlik şubesine
müracaat edeceklerine dair belge imzalatılarak askerlik şubesine
gönderilir. Askerlik şubelerine kendilerine tanınan süre içerisinde
gelmeyenler hakkında bakaya hükümleri uygulanır. Bu durumdakilerin
yakalanmaları için bildirimleri, yakalanmaları, askerlik şubelerine
götürülmeleri ve serbest bırakılmalarında 34 üncü madde hükümleri
uygulanır. Bunlar, noksan kalan hizmetlerinin tamamlatılması için geçici
olarak terhis edildikleri birlik veya kurumlarına sevk edilir.
(3) Tutuklulukta geçen sürenin askerlik hizmetinden
sayıldığı durumlarda, fiilen bir aydan az hizmeti bulunanlar, bir aylık
hizmetlerini tamamlamalarını müteakip terhis edilirler.
Disiplin
kurullarınca cezalandırılanlardan, cezası infaz edilmeden terhis edilenlere
yapılacak işlemler
MADDE 39
– (1) 6413 sayılı Kanun gereği
disiplin kurulları tarafından verilen hizmetten men ve oda hapsi
cezalarının terhis tarihinden önce kesinleşmesi ve infaz edilmesi halinde
bu cezalar askerlik hizmetinden sayılmaz. Yükümlüler ceza süreleri kadar
geç terhis edilir. Bu cezalar dikkate alınmadan birliklerince terhis
edilenler, askerlik şubelerince noksan hizmet takibine alınır ve 34 üncü
maddenin birinci fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınmadan noksan
hizmetleri ikamet ettikleri yere en yakın askerlik şubesinde tamamlatılır.
Cezanın, kesinleşme tarihinden itibaren bir yıl içinde infaz edilememesi
durumunda noksan hizmet takipleri durdurulur.
(2) Bunlardan terhis tarihinden sonra cezaları
kesinleşenlerin ceza infazları yapılmaz.
Kıbrıs
Türk Barış Kuvvetleri Komutanlığı emrinde görev yapanlara yapılacak
işlemler
MADDE 40
– (1) Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri
Komutanlığı emrinde görev yapanlardan muvazzaflık hizmetleri sırasında,
askere alınmadan önce veya askerlikleri sırasında işlemiş oldukları suçlar
nedeniyle mahkemelerden bir yıldan fazla ceza alanlar, cezaları
Türkiye’deki cezaevlerinde infaz edilmesi halinde kalan hizmetlerini
tamamlamak üzere Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki birliklerine sevk
edilmezler. Bunlar ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı
ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenmiş olan birliklere sevk edilir.
Bu durumdakilerden kendiliğinden birliklerine katılanların birlikleri
değiştirilmez.
(2) Haklarında “Kıbrıs Koşullarında Askerlik
Yapamaz” kararlı rapor verilenler, kalan hizmetlerini yurt içinde ilgili
kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığınca belirlenen birliklerde tamamlar. Bunların yeni birliklerine
sevkleri, birlik komutanlığı veya müracaat ettikleri askerlik şubesi
başkanlığınca yapılır.
(3) Firar ve hava değişimi/izin tecavüzü suçları
ile kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme disiplinsizliklerini işleyen
erbaş ve erlerden;
a) Temel eğitimleri sonunda Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti’nde konuşlu birliklere tertip edilmiş olup bu birliklere
katılmamış olsalar dâhi, suç tarihinden sonra askerlik şubelerine müracaat
edenler veya yurt içinde yakalananlar kalan hizmetlerini tamamlamak üzere
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne gönderilmez ve ilgili kuvvet komutanlıkları,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenen
birliklere sevk edilir.
b) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yakalanan veya
kendiliğinden birliklerine katılanların birlikleri değiştirilmez.
(4) Haklarında adli kontrol tedbiri olarak yurt
dışına çıkış yasağı konulan yükümlüler ilgili kuvvet komutanlıkları,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenen
birliklere sevk edilir.
Birliği
lağvedilenlere yapılacak işlemler
MADDE 41
– (1) Birliği lağvedilenlerden; izinde,
hava değişiminde veya istirahatli olanlar, firarda, hava değişimi/izin
tecavüzünde veya kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme
disiplinsizliklerinde bulunanlar, noksan hizmetli olanlar ile
cezaevlerinden tahliye edilenlerden noksan hizmetleri yedi gün ve daha
fazla olanlar ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenen birliklere sevk edilir. Bunlardan
noksan hizmeti altı gün (dâhil) ve daha az olanların süreleri 34 üncü
maddenin birinci fıkrası kapsamında ikamet ettikleri yere en yakın askerlik
şubesinde tamamlatılır.
(2) Konuş ve kuruluşları değiştirilen birlikler,
lağvedilen birlik kapsamında değerlendirilmez.
Firar ve
hava değişimi/izin tecavüzü suçları ile kısa süreli kaçma ve izin sürelerini geçirme disiplinsizliklerini işleyenlere
yapılacak işlemler
MADDE 42
– (1) Firar ve hava değişimi/izin
tecavüzü suçlarını işleyen yükümlüler hakkında tanzim edilen suç dosyası,
suçun oluşması için öngörülen sürelerin geçmesini müteakip, soruşturma izni
vermeye yetkili komutan veya askerî kurum amiri tarafından ilgili Kanun
hükümleri uyarınca soruşturma izni verilmesi halinde, birlik komutanlığı
veya kurum amirliklerince yetkili Cumhuriyet başsavcılıklarına gönderilerek
kayıtlı oldukları askerlik şubelerine bilgi verilir.
(2) Haklarında adli makamlarca çıkarılmış yakalama
kararı olan firar ve hava değişimi/izin tecavüzü durumundaki yükümlüler
yakalanıncaya kadar kolluk kuvvetlerince aranır. Yakalananlar en yakın adli
makama teslim edilir ve adli makamın talimatı doğrultusunda işlem yapılır.
(3) Haklarında adli makamlarca çıkarılmış yakalama
kararı olmayan firar ve hava değişimi/izin tecavüzü durumundaki
yükümlülerden, kendiliğinden gelen veya garnizon/merkez komutanlıkları ya
da kolluk kuvvetleri tarafından askerlik şubelerine teslim edilenler birlik
ve kurumlarına serbest olarak sevk edilir.
(4) Haklarında adli makamlarca çıkarılmış yakalama
kararı olan firar ve hava değişimi/izin tecavüzü durumundaki yükümlülerden
kendiliğinden askerlik şubesi başkanlığına müracaat edenler, en yakın adli
makama teslim edilmek üzere kolluk kuvvetlerine bildirilir. Bunların
işlemleri adli makamın talimatına göre yürütülür.
(5) Haklarında adli makamlarca çıkarılmış yakalama
kararı olmayan firar ve hava değişimi/izin tecavüzü durumundaki
yükümlülerin takibi maksadıyla mülki makamlara yazı yazılmaz. Ancak, bu
durumdaki yükümlüler kalan askerlik ödevlerini yerine getirmek maksadıyla
yakalanmaları için Bakanlıkça İçişleri Bakanlığına bildirilir. Yakalanarak
muhafaza altına alınanlar, mesai saatleri içerisinde en yakın askerlik
şubesine getirilirler. Mesai saatleri dışında veya askerlik şubesinin
bulunmadığı yerlerde ilgili kolluk kuvvetinin hazırladığı tutanağa
istinaden derhal serbest bırakılırlar.
(6) Kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme
disiplinsizliklerinde bulunan yükümlülerden kendiliğinden askerlik
şubelerine gelenler ile bu eylemleri sırasında mehil içinde yakalananlardan
garnizon veya merkez komutanlıkları ya da kolluk kuvvetleri tarafından
askerlik şubelerine teslim edilenler birlik ve kurumlarına serbest olarak
sevk edilir.
(7) Haklarında adli makamlarca çıkarılmış yakalama
kararı olanlardan adli makamların talimatları doğrultusunda askerlik
şubesine teslim edilen firar ve hava değişimi/izin tecavüzü durumundakiler,
haklarında yakalama kararı bulunmayan firar ve hava değişimi/izin
tecavüzündekiler, kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme
disiplinsizliklerinde olanlardan kendiliğinden askerlik şubelerine gelenler
ile bu eylemleri sırasında mehil içinde yakalananlardan garnizon veya
merkez komutanlıkları ya da kolluk kuvvetleri tarafından askerlik
şubelerine teslim edilenler kalan askerlik hizmet sürelerine bakılmaksızın
birlik veya kurumlarına serbest olarak sevk edilir. Ancak, askerlik
şubelerinden sevk evrakını aldığı tarih itibarıyla verilen yol süresinin
sonunda terhise hak kazananlar birlik veya kurumlarına sevk edilmezler.
Bunların noksan hizmetleri 34 üncü madde kapsamında askerlik şubesinde
tamamlatılır.
Muvazzaf
ve sözleşmeli subay veya astsubaylar ile uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve
er iken ayrılanlar
MADDE 43
– (1) Muvazzaf ve sözleşmeli subay
veya astsubaylar ile uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve er iken
ayrılanların;
a) Askeri öğrenci olarak okudukları Millî Savunma
Üniversitesi ve diğer üniversite, fakülte, yüksekokul veya meslek
yüksekokullardan mezun olmayı müteakip muvazzaf subay ve astsubay
naspedilenlerin, bu okullarda ay olarak geçen sürelerin üçte biri ile
muvazzaf subay ve astsubaylıkta geçen sürelerinin tamamı,
b) Dış kaynaktan temin edilen muvazzaf subay ve
astsubaylar ile bunların adaylarından deneme süresinin bitimine kadar
ayrılanların temel eğitimde ve muvazzaf subay ve astsubaylıkta ay olarak
hizmette geçen sürelerinin üçte biri, deneme süresi sonrasında geçen
sürelerinin tamamı,
c) Sözleşmeli subay veya sözleşmeli astsubayların
ve bunların adaylarının ön sözleşme ve sözleşme sürelerinin toplamının üçte
biri,
ç) Uzman erbaşların sözleşme döneminde ay olarak
geçen sürelerinin üçte biri,
d) Sözleşmeli erbaş ve erler ile sözleşmeli er adaylarından,
ön sözleşme ve sözleşme döneminde ay olarak hizmette geçen sürelerinin üçte
biri,
e) Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı olan
statülerde istihdam edilmek üzere temini silahaltında iken gerçekleştirilen
yükümlülerin silahaltında geçirilen sürelerinin tamamı,
askerlik hizmetinden sayılır.
(2) Sayılan hizmet süresi, erbaş ve erlerin tabi
olduğu hizmet süresini karşılayanlar askerlik hizmetini yapmış sayılır.
Hizmet süresini karşılamayanların noksan hizmet süreleri, erbaş ve erlerin
tabi olduğu hizmet süresi esas alınarak 34 üncü maddenin ikinci fıkrası
kapsamında erbaş ve er olarak tamamlatılır.
(3) Yedek subay adayı veya yedek astsubay adayı
olma hakkı bulunanlar, yedek subay veya yedek astsubay olmaya istekli
olmaları ve yedek subay adayı veya yedek astsubay adayı seçilmeleri halinde
daha önceki hizmet süreleri dikkate alınmaksızın yedek subay veya yedek
astsubayların hizmet süresine tabi tutulur. Bunlardan sınıflandırma
sonucunda er olarak seçilenlerin noksan hizmetleri ise bu Yönetmeliğin 34
üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında tamamlatılır.
(4) Sözleşmesi feshedilen uzman erbaşlar,
sözleşmeli erbaş ve erler ile sözleşmeli er adaylarının varsa kalan
askerlik hizmeti, ilgilinin ilişiği kesilmeden, ilgili kuvvet
komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca
belirlenen birliklerde erbaş ve er olarak tamamlatılır.
(5) Özel kanunlarla Türk Silahlı Kuvvetlerine
katılan personelin askerlik yükümlülüğüne ilişkin kendi yönetmeliklerinde
farklı bir hüküm bulunsa bile bu Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılır.
Bu Yönetmeliğe aykırı olanlar uygulanmaz.
Askerlik
hizmetini yaparken yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar
MADDE 44
– (1) Askerlik hizmetini yapmakta
iken yedek subay veya yedek astsubay olma hakkını veren öğrenim
kurumlarından mezun olanların yedek subay veya astsubay olarak statü
değişikliği talepleri dikkate alınmaz.
(2) Bu
durumdaki yükümlülerin tabi oldukları statüdeki askerlik hizmetleri geçici
terhis edilmeden tamamlatılır.
İkinci
altı ay süreyle askerlik hizmetine devam edecek erbaş ve erlerin işlemleri
MADDE 45
– (1) Erbaş ve erlerden istekli
olanlar, sıralı disiplin amirlerinin olumlu değerlendirmesi ile terhise hak
kazandıkları tarihten itibaren altı ay süre ile sınırlı olmak üzere bu
Yönetmelik hükümlerine göre askerlik hizmetlerine devam eder ve bu sürenin
sonunda terhis edilirler. Bu şekilde askerlik hizmetine devam edenlerin
vazgeçme talepleri kabul edilmez. Bunlar hakkında askerlik hizmetinden
sayılmayan sürelere ilişkin hükümler uygulanmaz. Bu yükümlüler hakkında ilk
altı aylık hizmet süresi için ayrı, diğer altı aylık hizmet süresi için
ayrı terhis belgesi tanzim edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında askerlik hizmetine
devam edecek erbaş ve erlerin sayısı, yıllık olarak İçişleri Bakanlığı ve
Kuvvet Komutanlıklarınca bildirilen askerlik yükümlüsü genel ihtiyacı
dikkate alınarak Genelkurmay Başkanlığınca belirlenir ve 31 Aralık tarihine
kadar Askeralma Genel Müdürlüğüne bildirilir.
(3) Askeralma Genel Müdürlüğünce ikinci altı ay
için planlanan yükümlü sayısı ve bu sayıda meydana gelen değişiklikler
Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe
Başkanlığına bildirilir.
(4) Askerlik hizmetine devam edenlerin sayı, istek,
tercih durumları ve özlük haklarına ilişkin işlemler bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olarak çıkarılacak yönergeye göre yürütülür.
(5) Müracaat edenlerde aşağıdaki nitelikler aranır:
a) Kamusal hakları kullanmaktan yoksun bırakılmamış
olmak.
b) Cezaları ertelenmiş, seçenek yaptırımlardan
birisine çevrilmiş, genel ya da özel af kanunları kapsamına girmiş veya
haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa
dahi;
1) Devletin güvenliğine karşı işlenen suçlar, halkı
askerlikten soğutmak, Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini,
Devletin kurum ve organlarını aşağılama ile zimmet, irtikâp, iftira,
rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma,
yalan tanıklık, yalan yere yemin, suç uydurma, cinsel saldırı, cinsel
taciz, kişiyi hürriyetinden yoksun bırakmak, fuhuş, gayri tabii mukarenet,
hileli iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlar ile
kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma
suçlarından,
2) Firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre
itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat ve isyan suçlarından,
3) 22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Askerî Ceza
Kanununun 148 inci maddesinde belirtilen suçlardan,
birisinden mahkûm olmamak.
c) Taksirli suçlar hariç olmak üzere bir suçtan bir
ay veya daha fazla hapis cezası ile mahkûm olmamak.
ç) Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî
güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya
gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut
bunlarla irtibatı bulunmamak.
d) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde
olmamış, bu örgütlere yardım etmemiş, kamu imkân ve kaynaklarını bu
örgütleri desteklemeye yönelik kullanmamış ya da kullandırmamış, bu
örgütlerin propagandasını yapmamış olmak.
e) Arşiv araştırması olumlu sonuçlanmış olmak.
f) Birlik Komutanlığınca
hakkında olumlu nitelik belgesi doldurulmuş olmak.
(6) Askerlik
hizmetine devam edenlerden;
a) Disiplinsizlik ve ahlâki durum nedeniyle sıralı
disiplin amirlerinin her türlü bilgi ve belgeye dayanarak düzenleyeceği
nitelik belgesine göre askerlik hizmetine devam etmesi uygun görülmeyenler,
b) Hizmetlerinde yetersiz ve başarısız oldukları
sıralı disiplin amirlerinin her türlü bilgi ve belgeye dayanarak
düzenleyeceği nitelik belgesi ile anlaşılanlar,
c) Yetkili sağlık kurullarınca bu süre içerisinde
hakkında “Askerliğe Elverişli Değildir” kararlı sağlık raporu düzenlenmiş
olanlar ile herhangi bir nedenle verilen istirahat veya hava değişimi
süreleri toplamı yirmi günü geçenler,
ç) Yasa dışı siyasi, yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde
bulunanlar ile tutum ve davranışlarıyla bu görüşleri benimsediği tespit
edilenler,
d) Herhangi bir suç sebebiyle on günden fazla
tutuklu kalanlar,
e) Bu maddenin beşinci fıkrasında belirtilen
suçlardan hakkında mahkûmiyet kararı göreve başladıktan sonra
kesinleşenler,
f) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının ihtiyacı olan statülerde
istihdam edilmek üzere açılan sınavları kazanarak eğitime katılacakları
tespit edilenlerden istekliler,
asgari tabur komutanı ve eşiti birlik komutanı veya
kurum amirince (Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları ile Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında eşiti) terhis edilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Erteleme İşlemleri
Genel
esaslar
MADDE 46
– (1) Her türlü erteleme
işlemlerinde, Türk Silahlı Kuvvetlerinin kaynak ihtiyacı ile celp ve sevk
dönemleri arasındaki dengenin korunması genel prensiptir.
(2) Erteleme işlemine tabi tutulanların seferberlik
ve savaş zamanında silahaltına alınmalarına Bakanlıkça karar verilebilir.
(3) Sözleşmeli er adayları, sözleşmeli erbaş ve
erler, uzman erbaşlar ile yükümlülük esasına göre silahaltına alındıktan
sonra muvazzaf veya sözleşmeli subay veya astsubaylıktan ayrılanların
askerlik hizmetinden sayılan süreleri, tabi oldukları hizmet süresini
karşılamayanların askerlik işlemleri 49 uncu, 50 nci, 51 inci ve 59 uncu
maddeler kapsamındaki durumlar hariç ertelenmez.
Lisans ve
daha aşağı seviyedeki öğrenci ertelemeleri
MADDE 47
– (1) Lisans ve daha aşağı
seviyede öğrenim görenlerin askerlikleri azami olarak;
a) Lise veya
dengi okullarda 22 yaşını tamamladıkları,
b) Fakülte ve yüksekokullar ile meslek
yüksekokullarında ise 28 yaşını tamamladıkları,
yılın sonunu geçmemek kaydıyla mezun oluncaya veya
ilişikleri kesilinceye kadar yoklamaları yapılmadan ertelenir.
(2) Farklı programlara yatay geçiş yaptıranlar
dâhil yatay geçiş yaparak okul değiştirenlerin azami öğrencilik sürelerinin
hesaplanmasında ilk kayıt yaptırdıkları okulun kayıt tarihi esas alınır.
(3) Çift ana dal programına kayıtlı öğrencilerin
askerlikleri, bir programdan mezun olduklarında diğer ana dal programındaki
öğrenciliğinin devam etmesi halinde bu ana dal programındaki öğrenciliğine
göre ertelenir.
(4) Aynı anda birden fazla öğretim kurumunda
öğrenime devam edenlerin askerlikleri, öğrencilikleri bildirildiği sürece
mezun oluncaya kadar ya da ilişikleri kesilinceye kadar lehlerine uygun
olan okula göre ertelenir.
(5) Yükümlülerin bitirdikleri okulun dengi veya
daha aşağı seviyedeki bir okula kayıt yaptırmaları ya da aynı seviyede
birden fazla yükseköğretim kurumunda öğrenim görmekte iken bunlardan
herhangi birisinden mezun olmaları halinde aynı seviyede devam eden diğer
öğrenimleri nedeniyle askerlikleri ertelenmez.
(6) Okula kayıt tarihi yoklama kaçağı veya bakaya
kaldıkları tarihten sonra olanların askerlikleri ertelenmez.
(7) 27 nci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi
gereğince yoklama kaçağı olarak muayenesi yapılarak sınıflandırma kaynağına
alınacaklardan; sevke tabi tutulacakları tarihe kadar okula kayıt
yaptıranların askerlikleri ertelenmez.
(8) Yurt dışında yükseköğretim kurumlarında öğrenim
görenlerin askerlikleri, yetkili Türk makamlarınca okulun tanınmasını
müteakip birinci ila dokuzuncu fıkralardaki esaslara göre ertelenir.
(9) Öğrenim kurumlarında öğrenim gören, kaydı
silinen veya mezun olanların bilgileri elektronik ortamda Bakanlıkça
alınarak askeralma kayıtlarına işlenir. Öğrencilere ait bilgiler Dışişleri
Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu tarafından
sürekli güncel bulundurulur.
(10) Öğrenim kurumlarınca kayıt hakkı kazandığı
bildirilen yükümlülerin askerlik durumları Bakanlıkça talep eden kurumlarla
paylaşılır. Askerlikle ilişiği olmayan yükümlülerin kayıtları askerlik
durum belgesi aranmaksızın yapılır. Askerlikle ilişiği olanlar ise okul
idarelerince askerlik şubelerine yönlendirilir. Kayıt tarihinde henüz
askerlik çağına girmemiş olanlardan askerlik durum belgesi talep edilmez.
(11) Yabancı ülkelerin mevzuatlarına göre
Türkiye’de eğitim ve öğretim yapan orta öğretim seviyesindeki okullarda
öğrenim görenler hakkında düzenlenecek öğrenci durum belgelerinin okulun
bağlı bulunduğu il/ilçe millî eğitim müdürlüğünce onaylanmasını müteakip
askerlikleri, öğrencilikleri nedeniyle ertelenir. Öğrenim bilgileri elektronik
ortamda Millî Eğitim Bakanlığından alındığında bu bilgilere göre erteleme
işlemi yapılır.
(12) Mesleki eğitim merkezleri ile meslek
okullarında eğitim görenlerin askerlikleri, 22 yaşını geçmemek üzere kurs
veya okulun bitiş tarihine kadar ertelenir.
(13) Lise ve daha üst seviyede bir öğrenim
kurumundan mezun olanların mesleki eğitim merkezleri ile meslek okulu
eğitimleri nedeniyle askerlikleri ertelenmez.
Öğretim
kurumlarından terk, ilişiği kesilen veya mezun olanların ertelemeleri
MADDE 48
– (1) Yükümlülerin askerlikleri
istekleri halinde mezuniyet veya ilişik kesme tarihinden itibaren
yoklamaları yapılmadan;
a) Lise veya dengi okuldan mezun olanların üç yıl,
b) Mesleki ve teknik liselerden mezun olanların
altı yıl,
c) Fakülte, yüksekokul veya meslek
yüksekokullarından ilişikleri kesilenler ile meslek yüksekokulundan mezun
olanların iki yıl,
ç) Dört yıl ve daha uzun süreli yükseköğretim
kurumlarından mezun olanların mezuniyet tarihinden itibaren iki yıl, yurt
dışındaki öğrenim kurumlarından mezun olanlara ise denklik işlemlerini
tamamlayabilmeleri için denklik onay birimine başvuru tarihinden itibaren
ilave bir yıl,
d) Yüksek lisans eğitimini tamamlayanlara bir yıl,
yurt dışındaki öğrenim kurumlarından mezun olanlara ise denklik işlemlerini
tamamlayabilmeleri için ilave bir yıl,
süreyle ertelenir. Bu erteleme süreleri; lise veya
dengi okul mezunları için 22 yaşını, mesleki ve teknik lise mezunları için
25 yaşını, fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarından ilişikleri
kesilenler ile meslek yüksekokulu mezunları için 28 yaşını, dört yıl ve
daha uzun süreli yükseköğretim kurumu mezunları ile denklik işlemlerini
tamamlayabilmeleri için bir yıllık erteleme süresi verilenler için 32
yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçemez.
(2) Yurt dışı yükseköğretim kurumları mezunlarının
erteleme süreleri hiçbir şekilde lisans mezunlarının mezuniyet tarihinden
itibaren üç yılı, yüksek lisans mezunları için mezuniyet tarihinden
itibaren iki yılı geçemez.
(3) Erteleme süresi içerisinde yükseköğretim
kurumuna kayıt yaptıranların askerlikleri öğrencilik nedeniyle ertelenir.
(4) Askerlik çağına girmeden önce lise veya dengi
okullar ya da meslek yüksekokullarından mezun olanlar ile
fakülte/yüksekokul veya meslek yüksekokullarından ilişiği kesilenlerin
ertelemeleri, askerlik çağına girdikleri yıldan itibaren başlar.
(5) Yurt dışındaki öğrenim kurumlarında öğrenim
görerek yetkili makamlarca denkliği tanınanların askerlikleri, tanındığı
öğrenim seviyesine göre bu maddede belirtilen sürelere göre ertelenir.
(6) Çift ana dal programından mezun olanlardan
erteleme talep edenlerin işlemleri işlem yaptırmak istedikleri program
üzerinden yapılır.
Tutuklu,
hükmen tutuklu (hükümözlü) veya hükümlülerin ertelemeleri
MADDE 49
– (1) Yoklamaları veya askere
sevkleri sırasında tutuklu, hükmen tutuklu veya hükümlü oldukları tespit
edilenlerin askerlikleri ertelenir.
(2) Bu durumdaki yükümlüler ile hakkında “denetimli
serbestlik” kararı verilenlerin bilgileri elektronik ortamda Bakanlıkça
alınarak askeralma kayıtlarına işlenir ve yükümlülerin denetimli serbestlik
süresince askerlikleri ertelenir. Bu bilgiler Adalet Bakanlığınca güncel
bulundurulur.
(3) Cezaevine girdikleri tarihler dikkate alınarak;
a) Yoklama
döneminde veya yoklama kaçağı durumunda bulunan tutuklu ve hükmen
tutukluların askerlikleri o yılın sonuna, hükümlülerin askerlikleri ise şartlı
tahliye tarihine kadar ertelenir. Tahliye olmadıkları sürece tutukluların
ve hükmen tutukluların ertelemesine yıllık olarak devam edilir. Tutuklu,
hükmen tutuklu veya hükümlüler tahliye edildikleri yıl askerlik çağına
giren doğumlularla birlikte yoklamaya tabi tutulur.
b) Sınıflandırılmalarını müteakip veya bakaya iken
cezaevine girenlerin askerlikleri tahliye tarihine kadar ertelenir, bunlar
tahliyelerini takip eden ilk sınıflandırma döneminin ilk celp ve sevk
döneminde sevk edilirler.
c) Hükümlülük ve tutukluluk öncesi yoklama kaçağı
durumunda bulunan hükümlü, tutuklu ve hükmen tutuklular tahliyelerini takip
eden 15 günlük süre içerisinde yoklamalarını yaptırmak zorundadır. Bu süre
içerisinde yoklamalarını yaptırmayanlar hakkında 101 inci madde kapsamında
işlem yapılır. Bunlar ilk sınıflandırma döneminin ilk celp ve sevk
döneminde sevke tabi tutulur.
ç) Yoklama kaçağı veya bakaya kaldıktan sonra bu
madde kapsamında ertelemesi yapılanların, erteleme süresi içinde veya sevke
tabi tutulacağı tarihe kadar askerlikleri, 49 uncu, 50 nci, 51 inci ve 59
uncu maddeler kapsamındaki durumlar hariç ertelenmez.
(4) Hakkında adli kontrol kararı verilenler, adli
kontrol kararının niteliğine uygun düştüğü takdirde ve yargılamanın
yürütüldüğü mahkeme tarafından aksi yönde bir karar verilmedikçe, tabi
oldukları statüde silahaltına alınırlar. Silahaltına alınan bu durumdaki
yükümlülerin birlik adı ve adresi ilgili mahkemeye bildirilir. Mahkemece
silahaltına alınması uygun görülmeyen yükümlülerin askerlikleri adli
kontrol süresince ertelenir. Adli kontrol kararının kaldırılması halinde
ise yükümlü hakkında bu madde hükümlerince işlem tesis edilir.
(5) Yurt dışında tutuklu, hükmen tutuklu veya
hükümlü olduğu anlaşılanların askerlik işlemleri bu maddedeki esaslara göre
yürütülür.
Geçici
rahatsızlığı olanların ertelemeleri
MADDE 50
– (1) Geçici rahatsızlığı
nedeniyle haklarında yetkili sağlık kuruluşlarınca “Ertesi Yıla Bırakma”
kararlı rapor verilenlerin ertelemeleri rapor bitim tarihine kadar yapılır.
Bunlar raporlarının bittiği yıl askerlik çağına giren doğumlularla birlikte
yoklamaya tabi tutulur.
(2) Yoklama kaçağı kaldıktan sonra “Ertesi Yıla
Bırakma” kararı verilen yükümlüler rapor bitim tarihlerini takip eden 15
günlük süre içerisinde yoklamalarını yaptırmak zorundadır. Bu süre
içerisinde yoklamalarını yaptırmayanlar hakkında 101 inci madde kapsamında
işlem yapılır. Bunlardan askerliğe elverişlidir kararı verilenler ilk
sınıflandırma döneminin ilk celp ve sevk döneminde sevke tabi tutulur.
(3) Geçici rahatsızlığı nedeniyle yetkili sağlık
kuruluşlarınca “Sevk Geciktirmesi” kararlı rapor verilenlerin ertelemeleri
rapor bitim tarihine kadar yapılır. Bunlar rapor bitim tarihlerini takip
eden 15 günlük süre içerisinde sağlık muayenelerini yaptırmak zorundadır.
Bu süre içerisinde yoklamalarını yaptırmayanlar hakkında 101 inci madde kapsamında
işlem yapılır. Yapılan muayeneleri sonucunda;
a) Bakaya iken "Sevk Geciktirmesi" raporu
alan er statüsündekiler sevkine mani hali olmadığına dair verilen karar
tarihini takip eden ilk mesai günü,
b) Bakaya kalmadan önce "Sevk
Geciktirmesi" raporu alan er statüsündekiler sevkine mani hali
olmadığına dair verilen karar tarihini takip eden ilk sınıflandırma
döneminin ilk celp ve sevk döneminde,
sevk edilir.
(4) Yoklama kaçağı veya bakaya kaldıktan sonra bu
madde kapsamında ertelemesi yapılanların, erteleme süresi içinde veya sevke
tabi tutulacağı tarihe kadar askerlikleri, 49 uncu, 50 nci, 51 inci ve 59
uncu maddeler kapsamındaki durumlar hariç ertelenmez.
Kardeş
ertelemeleri
MADDE 51
– (1) Bir baba veya ananın iki
oğlundan biri askerdeyken diğer oğlunun, ikiden fazla oğlu olanlardan ikisi
askerde iken diğerlerinin askerlik işlemleri, baba veya ananın talebi
üzerine oğullarından biri muvazzaf askerlik hizmetini bitirinceye kadar
ertelenir.
(2) Kardeş ertelemesi yapılırken 20 yaşından küçük
olanlar ile geçime yardım edemeyecek derecedeki maluller dikkate alınmaz.
(3) Erteleme işlemi askere sevk sırasında yapılır.
(4) Aynı anda silahaltına alınacaklar için baba
veya ana hangisinin bırakılmasını isterse, onun askerliği ertelenir.
(5) Ertelemenin yapıldığı tarihte bakaya durumunda
olan er statüsündekiler ertelemelerinin bitiminde derhal, bakaya durumunda
bulunmayan er statüsündekiler takip eden ilk sınıflandırma döneminin ilk
celp ve sevk döneminde sevk edilirler. Erteleme bitim tarihi genel sevk
günleri içerisinde olanlar o celp ve sevk döneminde sevk edilir.
(6) Bu madde kapsamında yapılacak erteleme süreleri
yükümlülük süresiyle sınırlıdır. İkinci altı ay süreyle askerlik hizmetine
devam edenler için bu süre dikkate alınmaz.
(7) Baba veya annenin nüfusuna geçmiş olan evlatlık
ya da üvey evlatlar, öz evlatlar gibi işlem görür.
(8) Seferberlik ve savaş zamanı bu madde hükümleri
uygulanmaz.
Lisansüstü
eğitim, kamu personeli ve sporcu ertelemelerinde uygulanacak yaş sınırları
MADDE 52
– (1) Kanunun 20 nci maddesinin
dördüncü fıkrasının (a) bendine göre; kamu kurum ve kuruluşlarında görevli
olup hizmetinin özelliği sebebiyle ertelenmesine ihtiyaç duyulan kamu
personelinin askerlikleri, bu Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde,
32 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere yoklamaları yapılmadan
ertelenebilir.
(2) Kanunun 20 nci maddesinin dördüncü fıkrasının
(b) bendine göre; Devlet veya kendi hesaplarına yurt içinde veya yurt
dışında staj, dil öğrenimi, yüksek lisans eğitimi yapanlar ile aday
memurların askerlikleri, bu Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde,
32 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere yoklamaları yapılmadan
ertelenebilir.
(3) Kanunun 20 nci maddesinin dördüncü fıkrasının
(c) bendine göre; sanatta yeterlik, doktora, tıpta ve diş hekimliğinde
uzmanlık eğitimi yapanların askerlikleri, bu Yönetmelikte belirtilen
esaslar çerçevesinde, 35 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere
yoklamaları yapılmadan ertelenebilir.
(4) Kanunun 20 nci maddesinin dördüncü fıkrasının
(ç) bendine göre; yükseköğrenim mezunlarından, mesleklerine ait staj ve
ihtisaslarını tamamladıktan sonra, yurt içinde veya yurt dışında
çalıştıkları bilim dallarına, dünya ölçüsünde bir yenilik veya ilerleme
getiren orijinal araştırmalarda bulunanlar, çalıştıkları ilim
müesseselerince belgelenen ve talep edilenlerin askerlikleri, bu
Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde, 35 yaşını doldurdukları yılın
sonunu geçmemek üzere yoklamaları yapılmadan ertelenebilir.
(5) Kanunun 20 nci maddesinin dördüncü fıkrasının
(d) bendine göre;
a) Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa
Şampiyonaları ile uluslararası müsabakalarda ilk üç dereceye giren
sporcular ile bu dereceleri alan takımların kadrolarında yer alan
sporcuların,
b) A/Büyükler Millî Takım kadrolarında yer alan
sporcuların,
c) Türkiye profesyonel futbol liglerinde yer alan
takımların kadrolarında bulunan sporcuların,
ç) Üç ve daha fazla ligi bulunan spor dallarında,
en üst iki ligde yer alan takımlar ile en az iki ligi bulunan spor
dallarında, en üst ligde yer alan takımların uluslararası kuralların
öngördüğü sayıdaki sporcularının,
askerlikleri, bu Yönetmelikte belirtilen esaslar
çerçevesinde, 35 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere yoklamaları
yapılmadan ertelenebilir.
Lisansüstü
eğitim, kamu personeli ve sporcu erteleme işlemlerinde uyulması gereken
usul ve esaslar
MADDE 53
– (1) Ertelemesi yapılacak
yükümlülerden;
a) Ertelemeye esas başlangıç tarihinden önce
yoklama kaçağı veya bakaya durumunda olanlar ile yoklama kaçağı olarak
muayenesi yapılarak sınıflandırma kaynağına alınacakların, sevke tabi
tutulacağı celp tarihine kadar geçen süre içinde kayıt yaptıranların
askerlikleri ertelenmez.
b) Ertelemeye esas başlangıç tarihi yoklama kaçağı
veya bakaya kaldıkları tarihten önce olanların ertelemeleri yapılabilir.
Bunlar hakkında yoklama kaçağı ve bakaya işlemi yapılmaz.
c) Yurt içinde lisansüstü eğitim yapacaklar için
kayıt tarihi, yurt dışına lisansüstü eğitim amaçlı gidenler için kayıt kabul
tarihi; bilgi ve görgüsünü artırmak, araştırma yapmak için yurt dışına
görevlendirilenlerde ise görevlendirme onay tarihi yoklama kaçağı veya
bakaya kaldığı tarihten önce olanların ertelemeleri yapılabilir.
(2) Erteleme teklifleri, yükümlülerin sevke tabi
oldukları sınıflandırma döneminden en az bir ay önce erteleme işlem
makamında bulundurulur. Erteleme teklifleri, işlem makamınca incelenerek en
geç iki ay içinde sonuçlandırılır.
(3) Erteleme teklifleri, erteleme teklif makamları
tarafından, yükümlünün erteleme bitim süresinden en az bir ay önce erteleme
işlem makamına gönderilir.
(4) Ertelemesi teklif edilen yükümlülerden daha
önce herhangi bir nedenle erteli olduğu tespit edilenler hakkında
yükümlünün erteleme süresi dikkate alınarak lehine olan erteleme işlemi
yapılır.
(5) Askerlikleri ertelenenler, erteleme müddetinin
bitiminden önce ertelemesine sebep olan çalışmalarını veya öğrenimlerini
bıraktıklarında veya mezun olduklarında, sözleşmesi feshedilen, altı ay ve
üzeri hak mahrumiyeti cezası verilen, erteleme kapsamında bulunmayan
liglerdeki takımların kadrolarına geçen sporcuların durumu, erteleme teklif
makamları tarafından, iki ay içinde erteleme işlem makamına bildirilir. Bu
yükümlülerin ertelemeleri, erteleme işlem makamınca iptal edilir. Ertelemeye
neden olan çalışmalarını bıraktıklarını veya tamamladıklarını belgeleyerek
erteleme işlem makamına müracaat edenlerin ertelemeleri iptal edilebilir.
(6) Ertelemesinin iptalini gerektiren durumun
zamanında erteleme işlem makamına bildirilmemesi, teklif yapan makamların
ve hakkında erteleme teklifinde bulunulanların sorumluluğunu ortadan
kaldırmaz. Erteleme iptalini gerektiren durumun zamanında erteleme işlem
makamına bildirilmemesine sebebiyet verenler ve askerlik işlemlerinin
yürütülmesine ilişkin görevlerini veya sorumluluklarını zamanında yerine
getirmediği tespit edilenler hakkında, erteleme teklif makamı ve erteleme
işlem makamınca gerekli tahkikat yapılır.
(7) Ertelemeyi gerektiren durumun ortadan kalktığı
ve bu durumun teklif makamınca iki ay içinde erteleme işlem makamına
bildirilmediği tespit edilenlerin askerlik işlemleri, ertelemeye esas
durumun ortadan kalktığı tarihteki durumları dikkate alınarak yürütülür.
(8) Erteleme işlemleri, erteleme teklif
makamlarının beyanı esas alınarak bu Yönetmelikte belirtilen düzenlemeler
çerçevesinde yapılır. Erteleme şartlarını taşımadığı, bilgi veya belgeleri
gerçeği yansıtmadığı tespit edilenlerin ertelemeleri iptal edilir. Bu
durumda olanların askerlik işlemleri, erteleme işlemi yapılmadan önceki
durumları dikkate alınarak yürütülür.
(9) Hakkı olmadığı halde erteleme işleminden
yararlanmak maksadıyla sahte belge düzenleyenler, gerçeği yansıtmayan bilgi
veya belgeyi ibraz edenler, bunların gerçek olmadığını bildiği halde işleme
koyanlar, sahte belgeleri kabul edenler ve herhangi bir surette sahteciliği
bilmesine rağmen haksız yere erteleme işlemine sebebiyet verenler hakkında,
suçu tespit eden kurum tarafından, yetkili Cumhuriyet başsavcılığına suç
duyurusunda bulunulur.
(10) Kamu kurum ve kuruluşlarının mevzuatında,
erteleme işlemleri ile ilgili değişiklik meydana geldiğinde, bu durum
ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından ivedilikle erteleme işlem
makamlarına bildirilir.
(11) 107 nci madde uyarınca 2937 sayılı Kanun
kapsamındaki yükümlülere ilişkin işlemler hariç olmak üzere erteleme
işlemleri e-Devlet üzerinden elektronik ortamda yürütülür. Elektronik
ortamda yürütülemediği durumlarda bu işlemler, erteleme işlem makamları ile
erteleme teklif makamları arasında, 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı
Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imzalı olarak yapılır.
(12) Yedek subay veya yedek astsubay aday adayı
statüsünde iken ertelemesi yapılan yükümlünün, herhangi bir nedenle karar
tadili yapılarak statüsünün ere çevrilmesi, erteleme iptalini gerektirmez.
(13) 107 nci madde gereğince 2937 sayılı Kanun
kapsamındaki yükümlülerin erteleme işlem makamı Askeralma Genel Müdürlüğü
Askeralma İşlemleri Dairesi Başkanlığıdır.
Hizmetine
ihtiyaç duyulan kamu personelinin erteleme esasları ve süreleri
MADDE 54
– (1) Kamu kurum ve kuruluşlarında
görevli olup, hizmetinin özelliği sebebiyle ertelemesine ihtiyaç duyulan
kamu personelinin askerlikleri, 32 yaşını doldurdukları yılın sonunu
geçmemek üzere;
a) İlgili kamu idaresi tarafından hazırlanan, il ve
ilçelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasında son bölgeye giren iller
ile son iki bölgeye giren ilçelerde görev yapan;
1) Üniversite, fakülte ve meslek yüksekokullarının
öğretim üyelerinin, hizmetine ihtiyaç duyulduğu tarihten itibaren bir
defaya mahsus ve azami iki yıla kadar,
2) Hâkim ve savcıların, bölge hizmetlerine
başladıkları tarihten itibaren bir defaya mahsus ve azami üç yıla kadar,
3) Hizmetine ihtiyaç duyulan diğer kamu
personelinin ise hizmetine ihtiyaç duyulduğu tarihten itibaren azami bir
yıla kadar askerlikleri ertelenebilir.
b) Vali yardımcısı veya kaymakamlardan; 16/7/1986
tarihli ve 19166 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mülki İdare Amirleri
Atama, Değerlendirme ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde yer alan son coğrafi
bölge il merkezleri ve bağlı ilçeleri ile ilgili kamu idaresi tarafından
hazırlanan, il ve ilçelerin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasında son
bölgeye giren iller ile son iki bölgeye giren ilçelere ataması yapılanların
askerlikleri, bölge hizmetine başladıkları tarihten itibaren anılan
bölgelerdeki görevleri süresince toplam beş yıla kadar ertelenebilir.
Ancak; tekraren erteleme kapsamındaki bölgelere atanma, beş yıllık zaman
dilimi içerisinde erteleme kapsamı dışındaki bölgelerde görev yapma veya
kaymakam iken vali yardımcısı olarak atanma gibi nedenlerden, ertelemenin
yapılabileceği beş yıllık zaman dilimi yeniden başlatılmaz. Tekraren
erteleme kapsamındaki bölgelere atananlar için; erteleme kapsamı dışında
bulunan bölgelerdeki hizmet süreleri beş yıllık süreye dâhil edilmez.
c) Kuruluş tarihi itibarıyla beş yılını doldurmamış
üniversite, fakülte ve meslek yüksekokullarda görevli öğretim üyelerinin
askerlikleri, bu öğrenim kurumlarının kuruluş tarihinden itibaren beş yıl
içinde, hizmetine ihtiyaç duyulduğu tarihten itibaren bir defaya mahsus ve
azami iki yıla kadar ertelenebilir.
ç) Kamu kurum ve kuruluşlarında görevli olan ve
kamu hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin projelerde çok önemli görevi
bulunan, görevinden ayrılması durumunda yürütülen projede önemli
aksaklıklar meydana gelebilecek derecede dalında uzmanlaşmış personelin
askerlikleri, hizmetine ihtiyaç duyulduğu tarihten itibaren bir defaya
mahsus ve azami bir yıla kadar ertelenebilir.
d) Kamu kurum ve kuruluşlarında görevli olan ve
hizmetine ihtiyaç duyulan kamu personelinden, görevinin özelliği sebebiyle
yurt dışına görevlendirilen yükümlülerin askerlikleri, görevlendirildikleri
tarihten itibaren ve yurt dışı görev süresi kadar ertelenebilir.
e) Mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek,
eğitilmek, bilgi ve görgülerini artırmak veya araştırma yapmak amacıyla,
4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 39 uncu maddesi
gereği, üniversite rektörlüklerince yurt dışına görevlendirilen, lisansüstü
eğitimini tamamlamış öğretim elemanlarının askerlikleri, görevlendirildikleri
tarihten itibaren bir defaya mahsus ve azami bir buçuk yıla kadar
ertelenebilir.
(2) Kanunun 20 nci maddesinin dördüncü fıkrasının
(a) bendine göre azami süre kadar herhangi bir nedenle ertelenenlerden,
ikinci kez aynı nedenle hizmetine ihtiyaç duyulması sebebiyle ertelemesi
teklif edilenlerin erteleme işlemi yapılmaz.
(3) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ihtiyacını karşılamak için
yapılan sınavları kazananlardan askerlik hizmetini yapmamış olanların
askerlik işlemleri, yoklama kaçağı
ve bakayalar dâhil eğitime başlayacakları tarihe kadar ertelenir. Bunlardan
eğitime başlayanların askerlik işlemleri ise nasbedilecekleri tarihe kadar
ertelenir.
Staj,
aday memurluk, dil öğrenimi, yüksek lisans, sanatta yeterlik, doktora,
tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi yapanların erteleme işlemleri
MADDE 55
– (1) Devlet veya kendi
hesaplarına, yurt içinde veya yurt dışında staj, aday memurluk, dil öğrenimi
veya yüksek lisans eğitimi yapanların askerlikleri 32 yaşını doldurdukları
yılın sonunu geçmemek üzere, tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık, sanatta
yeterlik, doktora eğitimi yapanların askerlikleri 35 yaşını doldurdukları
yılın sonunu geçmemek üzere, aşağıda belirtilen süreler kadar
ertelenebilir:
a) Herhangi bir kamu kurumuna aday memur olarak
atanacağını belgelendirenlerin askerlikleri altı ay süre ile ertelenebilir.
Aday memur olarak göreve başlayanların askerlikleri 657 sayılı Kanuna göre
asil memur oluncaya kadar ertelenebilir. Kamu kurum ve kuruluşlarında
mesleki staj yapanların askerlikleri ise azami üç yıla kadar ertelenebilir.
Aday memur veya mesleki stajı nedeniyle azami süre kadar ertelenenlerden
kurum değiştirenlerin askere sevkleri yeniden ertelenmez.
b) Staj yapan yükümlülerin askerlikleri, yeterlik
sınavına girebilmelerine imkân tanımak maksadıyla staj süresinin sonundan
itibaren üç ay süre ile ertelenebilir.
c) Yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik
eğitimi yapanların askerlikleri, tabi oldukları kanun ve yönetmeliklerinde
belirlenen azami süreler kadar ertelenebilir. Lisansüstü eğitime kayıt
hakkını kazandığını belgeleyenlerin askerlikleri altı ay süre ile
ertelenebilir.
ç) Yurt içi veya yurt dışında lisansüstü öğrenim
için bilimsel hazırlık veya yabancı dil eğitimi alması ilgili üniversite
yönetmeliğinde zorunlu olan yükümlülerin askerlikleri, tabi oldukları kanun
ve yönetmeliklerinde belirtilen süreler kadar ertelenebilir. Bir lisansüstü
eğitim amacına yönelik olmayan, tamamen yükümlünün kendi isteğine bağlı
olarak yurt içinde veya yurt dışında yapılan özel dil eğitimlerinden dolayı
erteleme yapılmaz.
d) Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (TUS) ve Diş
Hekimliği Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavını (DUS) kazanan yükümlülerin
askerlikleri, uzmanlık eğitimlerine başlayabilmeleri için altı ay; uzmanlık
eğitimine başlayanların ise, 26/4/2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi
Yönetmeliğinde ana dallara göre belirlenen azami uzmanlık eğitimi süreleri
kadar ertelenebilir.
e) Uzmanlık eğitimini tamamlayanlardan; Yan Dal
Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavını (YDUS) kazanan yükümlülerin askerlikleri,
yan dal uzmanlık eğitimlerine başlayabilmeleri için altı ay, bu eğitime
başlayanların ise Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinde
yan dallara göre belirlenen azami yan dal uzmanlık süreleri kadar
ertelenebilir.
(2) Herhangi bir branştan lisansüstü eğitimini
tamamlayarak mezun olanlardan, aynı veya daha aşağı seviyede ikinci kez
lisansüstü eğitim yapanların ertelemeleri yapılmaz.
(3) Staj nedeniyle ertelemesi teklif edilen
personel, staj yapılmasının zorunlu olduğu bir meslek grubuna mensup
olmalıdır. Ancak; avukat, serbest muhasebeci ve mali müşavir gibi özel
kanunları gereğince, o mesleği icra edebilmesi için mesleki staj yapması
zorunlu olanlarda Devlet memuru olma şartı aranmaz.
(4) Kayıtları dondurulan, izinli sayılan veya
yükseköğretim kurumundan uzaklaştırma cezası alan öğrencilerin ertelemeleri
aşağıdaki esaslar dâhilinde yapılır:
a) Azami eğitim süreleri kadar ertelemeleri yapılan
yükümlülerden ertelemeleri içerisinde, kayıtları dondurulduğundan, izinli
sayıldıklarından veya yükseköğretim kurumundan uzaklaştırma cezası
aldıklarından lisansüstü öğrenimlerini belirlenen azami süreler içerisinde
bitiremeyenler veya bitiremeyecekleri anlaşılanlar hakkında ertelemelerinin
uzatılması teklif edilenlerin; kayıtlarının dondurulduğu, izinli
sayıldıkları veya yükseköğretim kurumundan uzaklaştırıldıkları süre kadar
ertelemeleri uzatılabilir.
b) Kaydı dondurulan, izinli sayılan veya
yükseköğretim kurumundan uzaklaştırma cezası alan yükümlülerin bu
durumları, öğrenim gördükleri kurum tarafından erteleme işlem makamına
bildirilmez. Bildirilse bile, bu durumdakilerin ertelemeleri iptal edilmez.
Ancak bunlardan, askerlik hizmetine sevklerini istediklerinden dolayı kaydının
dondurulduğu, izinli sayıldığı bildirilerek ertelemelerinin iptali
istenenlerin ertelemeleri iptal edilir.
Çalıştıkları
bilim dallarına dünya ölçüsünde bir yenilik veya ilerleme getiren orijinal
araştırmalarda bulunan yükümlülerin erteleme işlemleri
MADDE 56
– (1) Yükseköğrenim mezunlarından
mesleklerine ait staj ve lisansüstü eğitimlerini tamamladıktan sonra, yurt
içinde veya yurt dışında çalıştıkları bilim dallarına, dünya ölçüsünde bir
yenilik veya ilerleme getiren orijinal araştırmalarda bulunan yükümlülerin
askerlikleri, Kanunun 20 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (ç) bendine
göre 35 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek şartıyla, çalışmalarını
devam ettirdikleri sürece ertelenebilir.
Aktif
spor hayatı devam eden sporcuların erteleme işlemleri
MADDE 57
– (1) Aktif spor hayatı devam eden
sporcuların askerlikleri, aşağıdaki şartları taşımaya devam ettikleri
sürece erteleme teklif tarihinden itibaren birer yıllık sürelerle, 35
yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere ertelenebilir:
a) Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa
Şampiyonaları ile uluslararası müsabakalarda ilk üç dereceye giren
sporcular ile bu dereceleri alan takımların kadrolarında yer alan
sporcular;
1) İlk defa yapılacak erteleme işleminde; son bir
yıl içerisinde yapılan Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa Şampiyonaları
ile uluslararası müsabakalarda ilk üç dereceye girmek veya bu dereceleri
alan takımların kadrosunda bulunmak,
2) Müteakip ertelemelerinde; bir önceki erteleme
dönemi içerisinde yapılan Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa Şampiyonaları
ile uluslararası müsabakalarda ilk üç dereceye girmek veya bu dereceleri
alan takımların kadrosunda bulunmak şartıyla erteleme hakkından
yararlanabilirler. Ancak, erteleme süresi içinde Olimpiyat Oyunları, Dünya
ve Avrupa Şampiyonası ile uluslararası müsabaka yapılmamış ise bir defaya
mahsus bu şart aranmaz.
b) A/Büyükler Millî Takım kadrolarında yer alan
sporcular;
1) İlk defa yapılacak erteleme işleminde; son bir
yıl içerisinde en az bir kez A/Büyükler Millî Takım kadrosunda yer almak,
2) Müteakip ertelemede; bir önceki erteleme dönemi
içerisinde yapılan uluslararası müsabakaların en az birinde Millî Takım
kadrosunda bulunmak,
şartıyla erteleme hakkından yararlanabilirler.
Ancak, erteleme süresi içinde Millî Takım düzeyinde müsabaka yapılmamış ise
bir defaya mahsus bu şart aranmaz.
c) Türkiye profesyonel futbol liglerinde yer alan
takımların kadrolarında bulunan profesyonel futbolcular;
1) İlk defa yapılacak erteleme işleminde; Türkiye
profesyonel futbol liglerinde yer alan takımlardan birisi ile sözleşmesi
bulunmak,
2) Müteakip ertelemede; halen kadrosunda bulunulan
takımın bir önceki erteleme dönemindeki profesyonel futbol liglerindeki
müsabakaların en az üçte birinde takım kadrosunda bulunmak,
şartıyla erteleme hakkından yararlanabilirler.
Sezon başında, Futbol Federasyonunca isimleri Gençlik ve Spor Bakanlığına
bildirilecek olan üçüncü kaleciler için müteakip erteleme tekliflerinde
müsabakaların en az üçte birinde takım kadrosunda bulunma şartı aranmaz.
ç) Üç ve daha fazla ligi bulunan diğer spor
dallarında, en üst iki ligde yer alan takımlar ile en az iki ligi bulunan
spor dallarında, en üst ligde yer alan takımların uluslararası kuralların
öngördüğü sayıdaki sporcuları;
1) İlk defa yapılacak erteleme işleminde; üç ve
daha fazla ligi bulunan spor dallarında en üst iki ligde yer alan takımlar
ile en az iki ligi bulunan spor dallarında en üst ligde yer alan
takımlardan birisi ile sözleşmesi bulunmak veya o takımın kadrosunda yer
almak,
2) Müteakip ertelemede; halen kadrosunda bulunulan
takımın, bir önceki erteleme dönemindeki resmî müsabakaların en az
yarısında, takım kadrosunda bulunmak,
şartıyla erteleme hakkından yararlanabilirler.
(2) Bir defada altı ay ve üzeri hak mahrumiyeti
cezası verilen sporcuların ertelemeleri iptal edilir ve bunlar hakkında bir
daha erteleme teklifi yapılmaz.
(3) Sezon içerisinde veya sonunda, yurt içinde
erteleme kapsamındaki veya yurt dışındaki bir başka takıma transfer veya
geçici transfer nedeniyle gidenler için bir sefere mahsus olmak üzere bir
önceki erteleme dönemindeki profesyonel futbol ligi müsabakalarının en az
üçte bir, diğer spor dalları resmî müsabakalarının en az yarısında takım
kadrosunda bulunma şartı aranmaz.
(4) Üç ve daha fazla ligi olan spor dallarında en
üst iki ligde yer alan takımlar ile en az iki ligi bulunan spor dallarında
en üst ligde yer alan takımların kadrolarında bulunan sporcuların
ertelemelerinin yapılabilmesi için, 1 inci, 2 nci ve 3 üncü ligin en az
sekiz takımdan oluşması gerekir.
(5) Üç ay veya daha fazla süreli sakatlık geçiren
sporcuların durumlarını heyet raporuyla belgelendirmeleri halinde,
ertelemeleri erteleme süresi sonuna kadar devam eder. Bunlardan müteakip
sene yeniden erteleme teklif edileceklerden spor dalına göre üçte biri veya
yarısı oranında takım kadrosunda bulunma şartı aranmaz.
(6) Erteleme süresi içerisinde sözleşmesi sona eren
ve müteakip transfer döneminin sonuna kadar yeni sözleşme yapmayan
sporcuların erteleme iptali için teklif makamınca erteleme makamına iptal
teklifinde bulunulur.
(7) Yoklama kaçağı veya bakaya durumunda iken
ertelemeleri teklif edilen sporculardan, yoklama kaçağı ve bakaya durumuna
düşmeden önce kulüpleri ile sözleşme imzalamış olan ve sözleşme tarihinden teklif
tarihine kadar geçen süre içinde gerekli diğer şartları da taşıdıkları
anlaşılanların ertelemeleri yapılabilir.
(8) Amacı spor yapmak olmayan, sadece erteleme
hükümlerinden yararlanmak için profesyonel takımlara kayıt yaptırdığı
tespit edilenler hakkında, daha önce yapılan ertelemelerinin iptali için
erteleme teklif makamı tarafından erteleme işlem makamına iptal teklifinde
bulunulur. Erteleme teklif makamınca takım tüzel kişiliği ile erteleme işlemine
başvuranlar hakkında tahkikat yaptırılır.
Kamu personeli,
lisansüstü eğitim ve sporcu ertelemelerine ilişkin teklif ve işlem
makamları ile kullanılacak formlar
MADDE 58
– (1) Erteleme süreleri ile teklif
ve işlem makamları Ek-1’de yer alan çizelgede belirtilmiştir.
(2) Erteleme tekliflerinde;
a) Hizmetine ihtiyaç duyulan kamu personeli için
Ek-2’de,
b) Kamu kurum ve kuruluşlarında yürütülen
projelerde önemli görevi olan kamu personeli için Ek-3’te,
c) Kamu hizmetlerine ilişkin projede çok önemli
görev alanlar için Ek-4 bilgi formu (Ek-3’e eklenir.),
ç) Yurt içinde veya yurt dışında lisansüstü eğitim
yapanlar için Ek-5’te,
d) Tıpta uzmanlık, diş hekimliğinde uzmanlık, yan
dal uzmanlık eğitimi yapanlar için Ek-6’da,
e) Mesleki staj yapanlar ile aday memur olarak
görev yapanlar için Ek-7’de,
f) Dünya ölçüsünde bir yenilik veya ilerleme
getiren orijinal araştırmalarda bulunanlar için Ek-8’de,
g) Olimpiyat Oyunları, Dünya ve Avrupa
Şampiyonaları ile uluslararası müsabakalarda ilk üç dereceye giren ve
A/Büyükler Millî Takım kadrolarında yer alan sporcular için Ek-9’da,
ğ) Türkiye profesyonel futbol liglerindeki
takımların kadrolarında yer alan profesyonel futbolcular ile diğer spor
dallarında yer alan sporcular için Ek-10’da,
yer alan teklif formları kullanılır.
Sevke
ilişkin mazeret hallerinde erteleme
MADDE 59
– (1) Askere sevk için
çağrıldıkları halde;
a) Kendisinin tutukluluğu veya hükümlülüğü,
b) Kendisinin herhangi bir sağlık kurumu raporuyla
belgelendirilmiş istirahat gerektiren hastalığı,
c) Eşi veya ikinci derece dâhil kan/kayın
hısımlarından birinin sağlık kurumu heyet raporuyla belgelendirilmiş hayati
tehlike içinde olduklarını gösteren hastalığı,
ç) Sevkten önceki veya sonraki on beş gün içinde
eşinin, ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımlarından birinin ölümü,
d) Sevkten önceki veya sonraki on beş gün içinde
kendisi veya ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımlarından birinin
evlenmesi,
e) Sevkten önceki veya sonraki iki ay içinde
çocuğunun doğması,
nedeniyle sevkini yaptırmayanlar, bu mazeretlerini
kanıtlayan belgeleri askerlik şubesinde bulundururlar.
(2) Birinci fıkradaki yükümlülerden bakaya olanlara
bu süreleri için 101 inci maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanmaz.
(3) Birinci fıkranın (b) bendi kapsamındakiler
istirahatları bitiminde derhal sevk edilir. Diğer mazeret hallerinde ise
ilgili yükümlüler mazeretlerinin bitimini takip eden ilk sınıflandırma
döneminin ilk celp ve sevk dönemine bırakılırlar.
(4) Birinci fıkra kapsamında sevki geri
bırakılanların 49 uncu, 50 nci ve 51 inci maddeler kapsamındaki durumlar
hariç ertelemeleri yapılmaz.
(5) Seferberlik ve savaş hâlinde bu madde hükümleri
uygulanmaz.
Erteleme
şartlarını taşımadığı tespit edilenler
MADDE 60
– (1) Erteleme şartlarını
taşımadığı, bilgi veya belgeleri gerçeği yansıtmadığı halde askerliği ertelendiği
tespit edilenlerin askerlik işlemleri, erteleme işlemi yapılmadan önceki
durumları, erteleme şartlarını kaybettiği tespit edilenlerin ise erteleme
şartlarını kaybettikleri tarihteki durumları dikkate alınarak yürütülür.
(2) Müracaatına ait belgelerde sahtecilik veya
resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunarak idareyi yanıltmak
suretiyle erteleme başvurusunda bulunduğu tespit edilenler hakkında
Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Bedelli Askerlik
Bedelli
askerlik
MADDE 61
– (1) Bedelli askerlik yararlanma
şartları ve başvuru esasları şunlardır:
a) Askerlik çağına girmiş yükümlülerden herhangi
bir yaş sınırlandırması olmaksızın fiilî askerlik hizmetine başlamamış
olmak.
b) Bakaya olmamak.
c) Yoklamasının yapıldığı tarihte yoklama kaçağı veya
saklı olmamak.
ç) İstekli olmak ve kendisi, eşi, birinci veya
ikinci derece kanuni yakınları, vekilleri ya da vasileri aracılığıyla
e-Devlet üzerinden veya askerlik şubeleri aracılığıyla 31 Aralık tarihine
kadar başvuru yaparak bedelli askerlik tercihinde bulunmak.
d) Yoklaması olmayan yükümlüler için, yoklamaya
esas sağlık muayenelerini (ç) bendindeki süre içerisinde tamamlayarak
“Askerliğe Elverişlidir” kararı verilmiş olmak.
e) Kanunda belirtilen bedel tutarını başvuru
tarihinden itibaren iki ay içerisinde (ç) bendindeki süreyi aşmamak üzere
peşin ödemek.
f) Temel
askerlik eğitimine alınacağı yılın celp ve sevk dönemleri için tercihte
bulunmak.
g) Sınıflandırma veya kura işlemi sonucunda bedelli
askerliğe hak kazanmak.
ğ) Bir aylık temel askerlik eğitimini tamamlamak.
(2) Erteleme hakkı olanlar hariç, bedelli askerlik
tercihinde bulunmayanlar veya son hakkında tercihte bulunduğu halde kurada
çıkmayıp da diğer statülerde sınıflandırılmış olanlar bedelli askerlikten
yararlandırılmaz.
(3) Bedelli askerlik sınıflandırma, celp ve sevk
işlemleri aşağıda belirtilen esaslara göre yürütülür:
a) Bedelli askerlikten yararlandırılacak yükümlü
sayısı Genelkurmay Başkanlığı ile koordine edilerek Bakanlıkça tespit
edilir. Bunların temel askerlik hizmetini yapacakları birlikler ile bu
birliklerin kontenjanları Genelkurmay Başkanlığınca 31 Aralık tarihine
kadar Bakanlığa bildirilir.
b) İstekli sayısının, bedelli askerlik için
belirlenen sayıdan fazla olması halinde yararlandırılacak olanlar Bakanlıkça
belirlenen tarihlerde sınıflandırma kurulunca kura ile belirlenir. İstekli
sayısının yararlandırılacak sayıdan az olması halinde kuraya tabi
tutulmaksızın tüm istekliler bedelli askerlik hizmetinden yararlandırılır.
c) Yükümlülerin kuvvet komutanlıklarına tahsisi, sınıflandırılması
ve temel askerlik eğitimini alacakları birlik komutanlıklarına dağıtımı,
kuraya tabi tutma işlemleri, 23 üncü madde hükümlerine göre sınıflandırma
kurulunca yapılır.
ç) Kura sonucu bedelli askerliğe seçilemeyenler,
yasal erteleme hakları devam ettiği sürece müteakip yıllarda yeniden
bedelli askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvuruda bulunabilir.
Bunların ödedikleri bedel, başvurularını müteakip kendilerine iade edilir.
Her başvuruda Kanunda belirtilen bedel miktarı peşin olarak ödenir.
d) Yükümlülerin bedelli askerlikle ilgili celp ve
sevk dönemi değişiklik talepleri o yıl içerisinde olmak kaydıyla Askeralma
Genel Müdürlüğünce değerlendirilir.
e) Bu fıkranın (b) bendi kapsamında yararlanma
hakkı elde edenlerin 59 uncu maddede belirtilen mazeret halleri hariç
ertelemeleri yapılmaz.
f) Bu fıkranın (b) bendi kapsamında yararlanma
hakkı elde edenler, tabi oldukları celp ve sevkte silahaltına alınmamış
olmaları şartıyla emsallerinin terhise hak kazanacakları tarihe kadar
askerlik şubesine başvurmaları halinde bedelli askerlikten vazgeçebilirler.
Vazgeçenlere bedelli askerlikten yararlanmaları için yeni bir hak verilmez.
Bunların işlemleri bedelli askerlik müracaatından önceki durumlarına göre
yürütülür.
g) Bu fıkranın (b) bendi kapsamında yararlanma
hakkı elde edenlerden temel askerlik eğitimini tamamlamadan Türk
vatandaşlığından çıkan veya çıkarılan yükümlülere, tekrar Türk
vatandaşlığını kazandıklarında bedelli askerlikten yararlanabilmeleri için
yeni bir hak verilmez.
(4) Bedelli askerlik duyuruları 28 inci maddedeki
esaslara göre yapılır.
(5) Bedelli askerlik hizmeti kapsamında olanlardan;
a) Verilen yol süresi de dâhil olmak üzere
emsallerinin terhise hak kazanacağı tarihe kadar birliklerine katılmayanlar,
b) Temel askerlik eğitimine katıldıkları halde
firar ve hava değişimi/izin tecavüzü suçlarını işleyenler,
c) Hak sahibi olmadıkları halde bedelli askerlik
hizmetinden yararlandığı tespit edilenler,
bedelli askerlik kapsamından çıkarılır ve bunların
kalan askerlik hizmetleri erbaş ve er statüsünde ilgili kuvvet
komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca
belirlenen birliklerde tamamlatılır.
ç) Bu fıkranın (a), (b) ve (c) bentleri gereğince
kapsamdan çıkarılanların yeniden bedelli askerlikten yararlanmak üzere
yapacakları başvuruları kabul edilmez.
d) Fiilen temel askerlik eğitimine başlayanlar ile
temel eğitimini tamamlayanlardan bedelli askerlik kapsamından
çıkarılmalarını talep edenlerin istekleri kabul edilmez.
(6) Bedelli askerlik geri ödeme işlemleri aşağıda
belirtilen esaslara göre yapılır:
a) Bedelli askerlik hizmetine seçilmeyenlerin,
b) Fazla veya mükerrer ödemede bulunanların,
c) Beşinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentleri
gereğince kapsamdan çıkarılanların,
ç) Üçüncü fıkranın (f) bendi kapsamında
vazgeçenlerin,
d) Başvuruları olmadığı halde ödeme yaptığı tespit
edilenlerin,
e) Temel askerlik eğitimini tamamlamadan;
1) Askerliğe elverişsiz hale gelenlerin,
2) Türk vatandaşlığından çıkan veya çıkarılanların,
3) Vefat edenlerin,
ödedikleri bedel; talepleri halinde kendilerine,
vekil, vasi veya kanuni mirasçı sıfatı ile yükümlü adına müracaat edenlere
iade edilir.
f) Başvuru sahipleri, durumlarını ispata yarayan
vekâletname veya mirasçılık belgesinin asıl ya da yurt içinde noterlerce,
yurt dışında Türk Konsolosluklarınca onaylanmış suretlerini dilekçelerine
ekleyerek askerlik şubelerine müracaat ederler. Yükümlüler dilekçelerinde;
yurt içinde kendi adlarına açılan Türk Lirası hesaplarının IBAN’ını,
Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralarını ve iletişim bilgilerini de
belirtirler.
g) Kanuni mirasçı sıfatıyla yükümlü adına geri
ödeme müracaatında bulunanların her biri için mirasçılık belgesinde
belirtilen hak sahipliği oranları dâhilinde geri ödeme yapılır.
ğ) Geri ödeme şartlarını haiz olan yükümlülerin
askerlik şubelerince alınan dilekçelerine istinaden ödemelerinin iadesi
kendilerine veya vekil, vasi ya da kanuni mirasçılarının hesaplarına ilgili
muhasebe birimi tarafından yapılır. Geri ödemeyi yapan birim, geri ödemenin
yapıldığını askerlik şubesine bildirir.
h) Temel askerlik eğitimini tamamladıktan sonra;
vefat edenlere, askerliğe elverişsiz hale gelenlere veya Türk
vatandaşlığından çıkanlara ya da çıkarılanlara geri ödeme yapılmaz.
(7) Temel eğitim süresinin sona ermesini müteakip
yapılacak olan yemin töreninden sonra yükümlüler, varsa 31 inci maddenin
birinci fıkrasındaki izin süresi de kullandırılarak terhise hak
kazanacakları tarihe kadar idari izinli sayılırlar. Ancak, tabi oldukları
celp ve sevk döneminin sevk günleri içinde sevkini yaptırmadığından
birliklerine geç katılanlar terhise hak kazanacakları tarihe kadar askerlik
hizmetine devam ettirilir.
(8) Bedelli askerlik hizmetinden yararlanacak
yükümlülerden ödeme yapanların bilgileri Bakanlık Merkez Muhasebe
Birimince, elektronik ortamda Askeralma Genel Müdürlüğüne bildirilir.
(9) Uygulamaya ilişkin diğer usul ve esaslar her
yıl için Bakanlık tarafından belirlenir.
(10) Seferberlik ve savaş hallerinde bu madde
hükümleri uygulanmaz.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Yurt Dışı Erteleme ve Dövizle Askerlik
Yurt dışı
erteleme yararlanma şartları
MADDE 62
– (1) Türkiye Cumhuriyeti
tarafından tanınmış yabancı ülkelerde;
a) Çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya
doğrudan çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren, meslek veya sanat
mensubu statülerinden biri ile bulunanlar,
b) Yabancı bandıralı gemilerde gemi adamı
statüsünde çalışıyor olanlar,
c) Tabiiyetinde bulunduğu yabancı ülkelerde ikamet
eden çok vatandaşlık hakkına sahip olanlar,
durumlarını ispata yarayan belgeler ile bağlı
bulundukları Türk Konsolosluklarına başvurmaları halinde askerlikleri, 63
üncü maddede belirtilen esaslara uygun olarak 35 yaşını tamamladıkları
yılın sonuna kadar ertelenebilir.
(2) Erteleme şartlarını taşıyanların;
a) Doğum yılına göre 35 yaşında veya öncesinde
bulunması,
b) Yabancı ülkelerde resmi görevli olarak
bulunmaması,
c) Dövizli askerlik hizmeti dışında diğer askerlik
hizmetlerinden biri ile fiili askerlik hizmetine başlamamış olması,
gerekir.
Yurt dışı
erteleme başvuru esasları
MADDE 63
– (1) Yurt dışı ertelemeden
yararlanmak isteyen;
a) İşçiler;
1) Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınmış yabancı
ülkenin resmî makamlarından iltica başvurusu dışında elde ettikleri ve
kendilerine yabancı ülkede işçi statüsü sağlayan çalışma iznini ihtiva eden
oturma izni veya çalışma izin belgesi,
2) Umuma mahsus Türkiye Cumhuriyeti pasaportu,
b) İşverenler;
1) Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınmış yabancı
ülkenin resmî makamlarından iltica başvurusu dışında elde ettikleri ve
kendilerine yabancı ülkede işveren statüsü sağlayan çalışma iznini de
ihtiva eden oturma izni veya çalışma izin belgesi,
2) Umuma mahsus Türkiye Cumhuriyeti pasaportu,
c) Bir meslek veya sanatı icra edenler;
1) Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınmış yabancı
ülkenin resmî makamlarından iltica başvurusu dışında elde ettikleri ve
kendilerine yabancı ülkede meslek ya da sanatlarını icra etmelerine imkân
veren çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya çalışma izin belgesi,
2) Umuma mahsus Türkiye Cumhuriyeti pasaportu,
ç) Gemi adamları;
1) Gemiyi işleten şirket veya yetkilendirdikleri
kişi ya da makamlarca düzenlenmiş fiilen gemi adamı olarak çalıştıklarını
gösterir iş sözleşmesi,
2) Türk veya yabancı ülke resmi makamlarınca
düzenlenmiş gemi adamı cüzdanı,
3) Umuma mahsus Türkiye Cumhuriyeti pasaportu,
d) Yabancı ülkelerde ikamet eden çok vatandaşlık
hakkına sahip olanlar;
1) Yabancı ülke vatandaşlık kimlik belgesi veya
pasaportu,
ile bağlı bulundukları Türk Konsolosluklarına, gemi
adamları ise geminin bayrağını taşıdığı ülkedeki veya Dışişleri
Bakanlığının gemi adamlarının işlemlerinin yürütülmesi için yetkilendirdiği
Türk Konsolosluklarına bizzat başvurmak zorundadır.
(2) Yabancı ülkelerde; ilticacı, kaçak işçi ve
sığınmacı olarak bulunanların, bu durumlarını sona erdirmedikçe erteleme
başvuruları kabul edilmez.
(3) Kendisi resmi Devlet görevlisi sıfatı
taşımamasına rağmen; eşinin veya birinci derece kan ve kayın hısımlarının
görevinden dolayı diplomatik, hizmet veya hususi pasaport sahibi olan
yükümlülerden Kanunda öngörülen kendilerine işçi, işveren veya meslek sanat
mensubu statüsünü sağlayan iltica başvurusu dışında elde ettikleri çalışma
iznini ihtiva eden oturma izni veya doğrudan çalışma izin belgesini ibraz
edenlerden umuma mahsus pasaport sahibi olmaları istenmez.
(4) Türk Konsoloslukları; yükümlülerin ibraz etmiş
olduğu belgelerin yeterli olmadığını değerlendirmesi halinde durumunu
aydınlatmaya yarayacak her türlü bilgi ve belgeyi başvuru sırasında talep
edebilirler.
(5) Yükümlülerin yurda giriş ve çıkış tarihleri
kontrol edilirken, “girişi olmayan çıkışlar” ve “çıkışı olmayan girişler”
ile aynı güne ait giriş ve çıkışlar dikkate alınmaz. Kayıtlarda, yurt
dışına çıkışın ya da girişin olmadığı belirlense bile, yurda giriş veya
çıkış yaptığını gösteren kullanılmış seyahat bileti, pasaport giriş-çıkış
kaşesi, yurt içinde ya da yurt dışında muayene veya tedavi gördüğünü
gösteren rapor veya benzeri belgeler ile kanıtlayabilenlerin işlemleri,
yapılan tespit doğrultusunda yürütülür.
(6) Aile Birleşimi Anlaşmaları çerçevesinde yabancı
bir ülkede kendilerine ikamet etme ve çalışma hakkı verilmesi taahhüt
edilenlerin askerlikleri, iltica başvurusu dışında elde ettikleri ve
kendisine yabancı ülkede işçi statüsü sağlayan çalışma iznini ihtiva eden
oturma veya doğrudan çalışma izni alıncaya kadar başvuru yılını takip eden
yılın sonuna kadar 35 yaşını geçmemek üzere birer yıllık sürelerle en çok
üç kez bağlı bulundukları Türk Konsoloslukları aracılığı ile askerlik
şubelerine başvurmalarını müteakip ertelenebilir. Müracaatı, yükümlünün
ikamet veya çalışma hakkı verileceği taahhüt edilen ülkede yaşayan eşi veya
birinci dereceden kan ve kayın hısımları yapabilir. Bu şekilde yapılan
müracaatlarda; yükümlü adına müracaat edenin çalışma iznini de ihtiva eden
oturma izni veya çalışma izni bulunduğunu gösteren belgelerin ve yükümlü
ile yakınlık derecesini ispata yarayan evlilik belgesi veya vukuatlı nüfus
kayıt örneğinin de yükümlüye ikamet ve çalışma hakkı verileceğini taahhüt
eden yabancı ülke makamları tarafından düzenlenmiş belge ile birlikte ibraz
edilmesi zorunludur.
(7) Yoklama kaçağı veya bakaya olarak yurt içinde
aranırken askerlik şubelerine teslim edilen veya kendiliğinden müracaat
eden yükümlülerin herhangi bir yaş sınırı aranmadan, dövizle askerlik
hizmeti kapsamından çıkarılanların ise yeniden dövizle askerlikten
yararlanma hakkı bulunmadığından 35 yaş sınırı dikkate alınarak, yabancı
bir ülkede oturma veya çalışma iznine sahip olduklarının pasaport, oturma
veya çalışma izin belgesi, yabancı ülke pasaportu veya kimlik kartı ya da
Türk Konsoloslukları aracılığı ile kanıtlanmasını müteakip askerlik
işlemleri bir defaya mahsus üç ay süreyle geçici olarak ertelenir.
(8) Yurt dışında öğrenciliğine bağlı olarak ikametine
izin verilmiş olanların bu madde kapsamında erteleme işlemleri yapılmaz.
Ancak, mevcut oturma veya çalışma izinlerinin kendilerine Kanunda
belirtilen işçi, işveren veya bir meslek ya da sanat mensubu statülerini
sağlaması ve diğer yararlanma şartlarını da taşımaları halinde erteleme
işlemi yapılabilir.
Yurt dışı
erteleme süresinin tespiti
MADDE 64
– (1) Türk Konsolosluklarınca
erteleme başvuruları kabul edilen yükümlülerin her türlü askerlik
işlemleri, 35 yaşını geçmeyecek şekilde, iltica başvurusu dışında elde
ettikleri;
a) Süresiz çalışma iznini de ihtiva eden oturma
izni veya doğrudan çalışma iznine sahip olanlar ile ikamet eden ve çok
vatandaşlık hakkına sahip olan yükümlülerin ertelemeleri, başvurularının
kabulünü müteakip doğum yılına göre 35 yaşını tamamlayacakları yılın 31
Aralık tarihine kadar,
b) Süreli çalışma iznini de ihtiva eden oturma veya
çalışma izinlerinden uzun olanının bitim tarihini takip eden yılın 31
Aralık tarihine kadar,
ertelenebilir.
Yurt dışı
ertelemenin iptali
MADDE 65
– (1) Erteleme başvurusu kabul
edilenlerden;
a) Yararlanma şartlarını oluşturmadıkları halde
başvuruları yanlışlıkla kabul edilenlerin,
b) Kendi istekleri ile yararlanma hakkından
vazgeçenlerin,
c) Türk vatandaşlığından izinle çıkan veya Türk
vatandaşlığı kaybettirilenlerin,
ç) Türk bandıralı gemilerde çalışanların,
d) Türkiye Cumhuriyetinin resmi görevlisi sıfatıyla
yurt dışında bulunanların,
e) Oturma veya çalışma izni iptal edilenlerin veya
oturma veya çalışma iznini yeniletmeyenlerin,
f) Müracaatına ait belgelerde sahtecilik veya resmi
belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunarak idareyi yanıltmak
suretiyle erteleme başvurusunda bulunduğu anlaşılanların,
g) Dövizle askerlik dışında diğer askerlik hizmet
şekillerinden biri ile askerlik hizmetine başlayanların,
ğ) Askerliğe elverişsiz hale gelenlerin,
h) Vefat edenlerin,
ı) Yurda kesin dönüş yapan veya sınır dışı
edilenlerin,
i) Başvuru tarihi ile ertelemenin sona erdiği tarih
arasında bir takvim yılında toplam olarak 184 gün ve daha fazla süreyle
yurt içinde kalanların,
ertelemeleri iptal edilir.
Yurt dışı
yeniden erteleme esasları
MADDE 66
– (1) 65 inci maddenin birinci fıkrasının (a),
(b), (c), (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen nedenlerden dolayı
askerlik ertelemeleri iptal edilenler, yararlanma şartlarını yeniden haiz
oldukları takdirde erteleme hakkından yararlanabilirler.
(2) Bulunduğu ülkede meydana gelen savaş, genel
hayatı olumsuz etkileyen toplumsal olaylar, doğal afet, salgın hastalık ve
benzeri zorunlu nedenlerden dolayı yurda dönen ve erteleme dönemi içinde
yer alan bir takvim yılında toplam olarak 184 gün ve daha fazla süreyle
yurt içinde kalanların ertelemeleri, tabi oldukları yaş sınırını geçmemek
üzere yükümlünün yurda döndüğü yılı takip eden yılın sonuna kadar iptal
edilmez.
Yurt dışı
erteleme ile ilgili yükümlülerce yapılacak işlemler
MADDE 67
– (1) Yurt dışı ertelemesinden ilk
kez yararlanmak isteyen yükümlüler bu Yönetmelikte belirtilen belgelerle
birlikte bizzat, müteakip ertelemelerde ise bizzat veya posta yoluyla Türk
Konsolosluklarına başvururlar.
(2) Gemi adamları ilk ve müteakip ertelemelerde
Türk Konsolosluklarına bizzat başvururlar.
(3) Yükümlülerin yararlanma şartlarını kaybetmeleri
veya erteleme süresi içinde Kanunun başka bir maddesi gereğince askerlik
erteleme talebinde bulunmaları halinde, erteleme işleminin sonlandırılması
için doğrudan veya Türk Konsoloslukları vasıtasıyla askerlik şubelerine
müracaat etmeleri gerekir.
Yurt dışı
erteleme ile ilgili Türk Konsolosluklarınca yapılacak işlemler
MADDE 68
– (1) Yurt dışı erteleme ile
ilgili Türk Konsolosluklarınca yapılacak işlemler şunlardır:
a) Erteleme başvurusunda bulunan askerlik çağına
girmiş yükümlülerin, bu Yönetmelikte belirtilen yararlanma şartlarını
taşıyıp taşımadıklarını yabancı ülke çalışma mevzuatı çerçevesinde
inceleyerek karara bağlamak.
b) Yükümlülerin, iltica başvurusu dışında elde
ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya doğrudan çalışma
izinlerinin kendilerine işçi, işveren, meslek ya da sanat mensubu statülerini
sağlayıp sağlamadığını tespit etmek, ihtiyaç duyulması halinde yerel
makamlardan yazılı veya sözlü bilgi almak ve edinilecek bilgi doğrultusunda
oluşturulan kanaate göre erteleme işlemlerini yürütmek.
c) Bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre, yükümlülerin
erteleme bitim tarihlerini tespit etmek.
ç) Yararlanma şartlarını taşıdıkları anlaşılanlar
hakkında; Ek-11’de yer alan İşçi/İşveren/Meslek-Sanat Mensubu/Gemi Adamı
Statülerine/Çok Vatandaşlık Hakkını Haiz Olan Yükümlüler İçin Erteleme
Belgesini iki suret düzenleyerek, ilgili bölümlerini yükümlüye imza
karşılığı tebliğ etmek ve bir suretini yükümlüye vermek.
d) Ek-11’de yer alan İşçi/İşveren/Meslek-Sanat
Mensubu/Gemi Adamı Statülerine/Çok Vatandaşlık Hakkını Haiz Olan Yükümlüler
İçin Erteleme Belgesi ile birlikte başvuruya esas evrakı Türk
Konsolosluğunda arşiv mevzuatına uygun olarak muhafaza etmek.
e) Kabul edilen erteleme başvurusunu elektronik
ortamda Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla Askeralma Genel Müdürlüğüne
göndermek, elektronik ortamda gönderilememesi halinde Ek-11’de yer alan
erteleme belgesini dört suret tanzim ederek, üç suretini nüfusa kayıtlı
olduğu askerlik şubesine göndermek; askerlik şubesinin onayını müteakip
gelen Ek-11 erteleme belgesini yükümlünün Türk Konsolosluğundaki dosyasında muhafaza etmek.
f) Yararlanma şartlarını taşıdıkları anlaşılan
yükümlülerin posta yoluyla yaptıkları müteakip erteleme başvurularını
elektronik ortamda Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla Askeralma Genel
Müdürlüğüne göndermek, elektronik ortamda gönderilememesi halinde Ek-12’de
yer alan Müteakip Askerlik Erteleme Belgesini dört suret tanzim ederek, üç
suretini nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesine göndermek; askerlik
şubesinden, onayını müteakip gelen Ek-12’de yer alan Müteakip Askerlik
Erteleme Belgesini yükümlünün Türk Konsolosluğundaki dosyasında muhafaza
etmek.
g) Aile Birleşimi Anlaşmaları çerçevesinde yabancı
bir ülkede kendilerine ikamet etme ve çalışma hakkı verilmesi taahhüt
edilenler hakkında Ek-13’te yer alan Aile Birleşimi Kapsamındaki Yükümlüler
İçin Bir Yıl Süreli Erteleme Belgesini düzenleyerek erteleme başvurularını
elektronik ortamda Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla Askeralma Genel
Müdürlüğüne göndermek.
ğ) Yükümlülerin erteleme işlemlerine ait Askeralma
Genel Müdürlüğü ve askerlik şubelerinden gelen bilgi ve belge taleplerini
karşılamak.
h) Yükümlülerin erteleme işlemleri yapılırken
tereddüt edilen konularda Bakanlık görüşüne ihtiyaç duyulması halinde Türk
Konsolosluğunun görüşlerini bildirmek.
Yurt dışı
erteleme ile ilgili askerlik şubelerince yapılacak işlemler
MADDE 69
– (1) Yurt dışı erteleme ile
ilgili askerlik şubelerince yapılacak işlemler şunlardır:
a) Yurt dışı erteleme başvurusunda bulunan
yükümlülerin bilgilerini askeralma kayıtlarına işlemek.
b) Yurt içinde dövizle askerlik hizmeti dışında
herhangi bir statüde askerlik hizmetine başladıkları tespit edilen
yükümlülerin başvurularını reddetmek, Türk Konsolosluklarına ve yükümlülere
bilgi vermek.
c) Fiziki olarak gönderilen başvuru evrakını
inceleyerek;
1) İmza ve onay eksikliğinin bulunması halinde
eksiklerin giderilmesi maksadıyla ilgili Türk Konsolosluğuna iade etmek.
2) Kabul edilen belgeyi onaylayarak bir suretini
başvuruyu alan Türk Konsolosluğuna göndermek ve yükümlünün yurt dışı
adresine yazılı olarak bildirmek.
ç) Yurt dışı erteleme müracaatlarının kabul
edilmesini müteakip müracaatına ait belgelerde sahtecilik veya resmi
belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunarak idareyi yanıltanlar
hakkında yetkili Cumhuriyet başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunmak.
Yurt dışı
erteleme ile ilgili Askeralma Genel Müdürlüğünce yapılacak işlemler
MADDE 70
– (1) Askeralma Genel Müdürlüğü,
Dışişleri Bakanlığınca elektronik ortamda gönderilen yurt dışı erteleme
bilgilerini askeralma kayıtlarına aktararak sonuçlarını Dışişleri
Bakanlığına bildirir.
(2) Askeralma Genel Müdürlüğü, kamu kurum ve
kuruluşlarının taleplerini değerlendirerek konu hakkında görüş bildirir.
Yurt dışı
erteleme ile ilgili Dışişleri Bakanlığınca yapılacak işlemler
MADDE 71
– (1) Yurt dışı erteleme ile
ilgili Dışişleri Bakanlığınca yapılacak işlemler şunlardır:
a) Yükümlülerin yurt dışı erteleme işlemlerinin
yürütülmesinde Türk Konsoloslukları arasında koordinasyonu sağlamak.
b) Yurt dışı erteleme işlemlerinin yürütülmesine
etki eden yabancı ülkelerdeki gelişmeler ve yabancı ülke mevzuatındaki
değişiklikler konusunda Askeralma Genel Müdürlüğüne bilgi vermek.
c) Yükümlülerin yurt dışı erteleme başvurularını
elektronik ortamda Bakanlığa göndermek.
(2) Yurt dışı erteleme işlemlerinin bu Yönetmelik
esaslarına göre yürütülmesinde yetki ve sorumluluk Dışişleri
Bakanlığındadır.
Yurt dışı
erteleme ile ilgili Emniyet Genel Müdürlüğünce yapılacak işlemler
MADDE 72
– (1) Talep edilmesi halinde,
Emniyet Genel Müdürlüğü yükümlülerin yurda giriş ve çıkış tarihlerini
Askeralma Genel Müdürlüğüne, askerlik şubelerine ve Türk Konsolosluklarına
bildirir.
Dövizle
askerlik hizmetinden yararlanma esasları
MADDE 73
– (1) Dövizle askerlik hizmetinden
yararlanma şartları aşağıda belirtilmiştir:
a) Bakanlıkça verilecek olan uzaktan eğitimi
tamamlamış olmak.
b) Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınmış yabancı
ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke mevzuatına uygun bir
şekilde elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya
doğrudan çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren, meslek ya da sanat
mensubu statüsüne veya bir iş sözleşmesine bağlı olarak yabancı bandıralı
gemilerde gemi adamı cüzdanında yazılı mesleğini icra eden gemi adamı
statülerini haiz olarak yurt içinde geçirilen süreler hariç olmak üzere en
az toplam üç yıl (1095 gün) süre ile fiilen çalışmış olmak.
c) Dövizle askerlik hizmeti dışında diğer askerlik
hizmetlerinden biri ile askerlik hizmetine başlamamış olmak.
ç) Yurt dışında ikamet eden ve çok vatandaşlık
hakkına sahip olanlar ile yurt dışında doğup yurt dışında ikamet eden ve
süresiz ikamet iznine sahip olanlar için ise, yurt içinde geçirilen süreler hariç olmak
üzere en az üç yıl (1095 gün) süre ile fiilen yabancı ülkede bulunmuş
olmak.
d) Kanunda belirtilen döviz miktarını peşin ödemek.
(2) Yükümlülerin Kanunda belirtilen şart ve
statülere uygun olarak birden fazla ülkede çeşitli zaman aralıkları
dâhilinde çalıştıkları süreler, belgelendirilmesi kaydıyla çalışma ve
bulunma sürelerinden sayılır. Çok vatandaşlık hakkına sahip vatandaşların
yalnızca tabiyetindeki ülkelerde bulundukları süreler bulunma süresinden
sayılır. Yurt dışında doğup yurt dışında ikamet eden ve süresiz ikamet
iznine sahip olan vatandaşların ise süresiz ikamet iznine sahip oldukları
ülkelerde bulundukları süreler bulunma süresi olarak kabul edilir. Başvuru
tarihinden önce yararlanma şartlarını sağlamış olanların işlemleri dövizle
askerlik hizmeti kapsamında yürütülür.
(3) Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere
başvuranlardan yurt dışında fiilen çalıştıkları veya bulundukları süre
içerisinde;
a) İşçi, işveren, bir meslek veya sanat mensupları
ya da gemi adamlarının;
1) Ücret veya maaşının yurt içinden transfer
edildiği,
2) Yabancı ülkelerde resmî görevle bulunduğu,
3) Geçerli oturma çalışma izninin olmadığı ya da
oturma veya çalışma iznini iltica nedeniyle aldığı,
4) Gemi adamı cüzdanı ve geçerli bir iş
sözleşmesinin bulunmadığı veya Türk bandıralı gemilerde çalıştığı,
5) Yurt içinde geçirdiği,
6) Yararlanma şartlarından herhangi birini
taşımadığı,
b) Çok vatandaşlık hakkına sahip olanların;
1) Yurt içinde geçirdiği,
2) Yabancı ülkelerde resmi görevle bulunduğu,
3) Yabancı ülke vatandaşlığını kazanmadan önce
oturma veya çalışma iznine sahip olmadığı ya da yabancı ülke
vatandaşlığının bulunduğu ülke dışındaki başka bir yabancı ülkede oturma
veya çalışma iznine sahip olmadan çalıştığı ya da bulunduğu,
4) Yararlanma şartlarından herhangi birini
taşımadığı,
tespit edilen süreleri çalışma veya bulunma
süresinden sayılmaz.
c) Yurt dışında doğup yurt dışında ikamet eden ve
süresiz ikamet iznine sahip olanların;
1) Yurt içinde geçirdiği,
2) Yabancı ülkelerde resmi görevle bulunduğu,
3) Süresiz ikamet iznine sahip olmadığı ya da
süresiz ikamet iznine sahip bulunduğu ülke dışındaki başka bir yabancı
ülkede oturma veya çalışma iznine sahip olmadan çalıştığı ya da bulunduğu,
tespit edilen süreleri çalışma veya bulunma
süresinden sayılmaz.
(4) Dövizle askerlik hizmeti başvurularının kabul
edilmesine esas teşkil eden çalışma süresi hesaplanırken;
a) Herhangi bir işyerinde çalışmayarak işsizlik
sigortası alan veya kendisine ait mülklerin kira ya da benzeri gelirle
geçimini sağlayanların,
b) Malûliyet yardımı alanların,
c) Eşi çalıştığından ya da ikamet edilen hanenin
toplam geliri yeterli olduğundan kendisine işsizlik veya malûliyet yardımı
ödenemeyenlerin,
ç) Resmî kurumlardan sosyal yardım alarak
geçimlerini sağlayanların,
bu durumlarını ispata yarayan belgeleri ibraz
etmeleri halinde, bu sürelerin tamamı fiilen çalışma süresine dahil edilir.
(5) Çok vatandaşlık hakkına sahip olanların yabancı
ülke vatandaşlığını kazanmadan önce oturma veya çalışma iznine sahip
oldukları süreler bulunma süresine dâhil edilir.
(6) Yurt dışında doğup yurt dışında ikamet eden ve
süresiz ikamet iznine sahip olanların doğduğu yabancı ülkede süresiz ikamet
izni almadan önce oturma veya çalışma iznine sahip oldukları süreler
bulunma süresine dâhil edilir.
(7) Yükümlülerin yurda giriş ve çıkış tarihleri
kontrol edilirken, “girişi olmayan çıkışlar” ve “çıkışı olmayan girişler”
ile aynı güne ait giriş ve çıkışlar dikkate alınmaz. Kayıtlarda, yurt
dışına çıkışın ya da girişin olmadığı belirlense bile, yurda giriş veya
çıkış yaptığını gösteren kullanılmış seyahat bileti, pasaport giriş-çıkış
kaşesi, yurt içinde ya da yurt dışında muayene veya tedavi gördüğünü
gösteren rapor veya benzeri belgeler ile kanıtlayabilenlerin işlemleri,
yapılan tespit doğrultusunda yürütülür.
(8) Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren Türk
şirketlerinde çalışanların Kanunda belirtilen statüleri haiz olmaları,
çalıştıkları işyerinin ticari faaliyette bulunma ve gelir elde etme izninin
olması, ücret ve maaşlarının bu ülkede elde edilen gelirden ve döviz olarak
ödenmesi kaydıyla kabul edilir.
(9) Yabancı bir ülkeye iltica talebiyle sığınanlar
ile yabancı ülkede oturma veya çalışma izni bulunmadığından kaçak olarak
yaşayanların ya da yabancı ülkelerde resmi görevli olarak bulunanların bu
durumlarını sonlandırıp Kanunda yazılı işçi, işveren, meslek veya sanat
mensubu, gemi adamı ya da çok vatandaşlık hakkını kazanmadıkça dövizle
askerlik hizmeti başvuruları kabul edilmez. Yurt dışında doğup yurt dışında
ikamet eden ve çok vatandaşlık hakkına sahip olmayanların süresiz ikamet
izni olmadıkça dövizle askerlik hizmeti başvurularında çalışma süresi
aranır. Bunlardan gerekli yararlanma şartlarını oluşturanların çalışma
süreleri hesap edilirken, iltica talebiyle sığınanlar ile yabancı ülkede
oturma veya çalışma izni bulunmadığından kaçak olarak yaşayanların ya da
yabancı ülkelerde resmi görevli olarak bulunanların bu statülerde
bulundukları süreler çalışma ve bulunma sürelerine dâhil edilmez.
(10) Başvuru tarihi itibarıyla geçerli bir pasaport
ibraz edemeyenlerin başvuruları kabul edilmez.
(11) Aile Birleşimi Anlaşmaları kapsamında
askerlikleri ertelenen yükümlülerin oturma veya çalışma izni olmadan
çalıştıkları süreler, dövizle askerlik hizmeti için gerekli çalışma
süresinden sayılmaz.
(12) Dövizle askerlik hizmeti başvurusunun
gerçekleşmesi için, uzaktan eğitim programının tamamlanması, başvuruya esas
teşkil eden evrakın Türk Konsolosluğuna ibraz edilmesi, Türk
Konsolosluklarınca yapılacak inceleme neticesinde hak sahibi olduklarının
tespit edilmesi, Kanunda öngörülen dövizin ödenmesi ve haklarında dövizle
askerlik başvuru belgesinin tanzim edilmesi gerekir. Uzaktan eğitim
programının tamamlanması ve/veya ödemede bulunulması dövizle askerlik
başvurusunun tamamlandığı anlamına gelmez.
(13) Yurt dışında öğrenciliğine bağlı olarak
ikametine izin verilmiş olanlar dövizle askerlik hizmetinden yararlanamaz.
Ancak, mevcut oturma veya çalışma izinlerinin kendilerine Kanunda
belirtilen işçi, işveren veya bir meslek ya da sanat mensubu statülerini
sağlaması ve diğer yararlanma şartlarını da taşımaları halinde dövizle
askerlik hizmetinden yararlanabilir.
(14) 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı mülga
Askerlik Kanunu uygulamaları gereğince dövizle askerlik kapsamından
çıkarılanlar yeniden dövizle askerlik hizmetinden yararlanamazlar.
(15) Seferberlik ve savaş hâlinde bu madde
hükümleri uygulanmaz.
Dövizle
askerlik başvurusu
MADDE 74
– (1) Dövizle askerlik hizmetinden
yararlanmak isteyen;
a) İşçiler;
1) Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınmış yabancı
ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke mevzuatına uygun bir
şekilde elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya
doğrudan çalışma iznine göre alınmış ve kendilerine yabancı ülkede işçi
statüsü sağlayan belge,
2) Çalıştığı işyerinin işvereni tarafından
düzenlenmiş, çalışma tarihlerini ve sürelerini belirten ve fiilen en az
toplam üç yıl (1095 gün) süre ile yabancı ülkede çalıştığını kanıtlayan
belge,
3) Umuma mahsus Türkiye Cumhuriyeti pasaportu,
b) İşverenler;
1) Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınmış yabancı
ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke mevzuatına uygun bir
şekilde elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya
doğrudan çalışma iznine göre alınmış ve kendilerine işveren statüsü
sağlayan oturma belgesi,
2) Yabancı ülkede, bir işyerini fiilen en az toplam
üç yıl (1095 gün) süre ile işveren olarak çalıştırdığını kanıtlayan belge,
3) Umuma mahsus Türkiye Cumhuriyeti pasaportu,
c) Bir meslek veya sanatı icra edenler;
1) Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınmış yabancı
ülkelerde iltica başvurusu dışında yabancı ülke mevzuatına uygun bir
şekilde elde ettikleri çalışma iznini de ihtiva eden oturma izni veya
doğrudan çalışma iznine göre alınmış ve kendilerine meslek ya da
sanatlarını fiilen icra etmelerine imkân veren belge,
2) Yabancı ülkelerde en az toplam üç yıl (1095 gün)
süre ile fiilen bir meslek veya sanatı icra ettiklerini gösterir belge,
3) Umuma mahsus Türkiye Cumhuriyeti pasaportu,
ç) Yurt dışında ikamet eden çok vatandaşlık hakkına
sahip olanlar;
1) Yabancı ülke vatandaşlık kimlik belgesi veya
yabancı ülke pasaportu,
ile bağlı bulundukları Türk Konsolosluklarına
kendileri, vekilleri ya da vasileri aracılığıyla başvurmak zorundadırlar.
d) Gemi adamları;
1) Gemiyi işleten şirket veya yetkilendirdikleri
kişi ya da makamlarca düzenlenmiş en az toplam üç yıl (1095 gün) süre ile
fiilen gemi adamı olarak çalıştıklarını gösterir iş sözleşmeleri,
2) Türk veya yabancı ülke resmi makamlarınca
düzenlenmiş gemi adamı cüzdanı,
3) Umuma mahsus Türkiye Cumhuriyeti pasaportu,
ile geminin bayrağını taşıdığı ülkedeki veya gemi
adamlarının işlemlerinin yürütülmesi için Dışişleri Bakanlığınca
yetkilendirilen ülkelerdeki Türk Konsolosluklarına kendileri, vekilleri ya
da vasileri aracılığıyla başvurmak zorundadırlar.
(2) Kendisi resmi Devlet görevlisi sıfatı
taşımamasına rağmen; eşi veya birinci derece kan ve kayın hısımlarının
görevinden dolayı diplomatik, hizmet veya hususi pasaport sahibi olan
yükümlülerden Kanunda öngörülen kendisine işçi/işveren/meslek sanat mensubu
statüsünü sağlayan çalışma iznini ihtiva eden oturma izni veya çalışma izin
belgesini ibraz edenlerden umuma mahsus pasaport sahibi olmaları istenmez.
Döviz
ödeme esasları
MADDE 75
– (1) Dövizle askerlik hizmetinden
faydalanacak yükümlülerin ödeyeceği miktar; Kanunun 39 uncu maddesi
uyarınca belirlenen tutarın Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca her yılın
ilk mesai günü tespit edilen döviz alış kuruna göre Avro veya karşılığı
kadar konvertibl yabancı ülke parasıdır.
(2) Avro para birimini kullanmayan ancak paraları
konvertibl olan yabancı ülkelerde bulunanlar, Askeralma Genel Müdürlüğünce
belirlenen Avro dışındaki konvertibl döviz tutarını öderler.
(3) Paraları konvertibl olmayan ülkelerde çalışan
yükümlüler de belirlenen konvertibl döviz miktarlarından herhangi biri ile
ödemede bulunabilirler.
(4) Yapılan ödemeler, Dışişleri Bakanlığınca
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasında Hazine adına açılacak özel döviz
hesabına Avro olarak kaydedilir. Bu tutarlar Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankasınca transfer tarihindeki döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına
çevrilerek Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığı hesabına aktarılır
ve bütçeye gelir kaydedilir.
(5) Döviz tahsilâtı ve özel döviz hesabına
aktarılması ile ilgili oluşacak transfer ücreti ve diğer masraflar yurt
dışı temsilcilikler tarafından yükümlülerden tahsil edilir. Transfer ücreti
ve diğer masraflar, Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Dışişleri
Bakanlığınca belirlenir.
(6) Dövizle askerlik hizmeti kapsamında yapılan
döviz ödemelerinin tahsilatı ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasında Hazine
adına açılmış özel döviz hesabına aktarılması işlemleri Dışişleri
Bakanlığınca yapılır.
(7) Yükümlüler dövizle askerlik ödemelerini peşin
olarak yapar.
Dövizle
askerlik başvurusunun iptalini gerektiren durumlar
MADDE 76
– (1) Dövizle askerlik hizmetinden
yararlanmak üzere yaptıkları başvuruları kabul edilenlerden çalışma veya
bulunma süresi içerisindeki;
a) İşçi, işveren, bir meslek veya sanat mensupları
ya da gemi adamlarının;
1) Ücret veya maaşının yurt içinden transfer
edildiği,
2) Yabancı ülkede resmî görevle bulunduğu,
3) Geçerli bir oturma çalışma izni olmadığı ya da
oturma veya çalışma iznini iltica nedeniyle aldığı,
4) Gemi adamı cüzdanı ve geçerli bir iş
sözleşmesinin bulunmadığı veya Türk bandıralı gemilerde çalıştığı,
5) Yurt içinde geçirdiği,
süreler düşüldükten sonra toplam çalışma süreleri
üç yıllık (1095 günlük) süreden az olduğu,
6) Dövizle askerlik hizmeti dışında diğer
statülerde fiilî askerlik hizmetine başladığı,
7) Müracaatına ait belgelerde sahtecilik veya resmi
belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunarak idareyi yanıltmak
suretiyle dövizle askerlik başvurusunda bulunduğu,
8) Ödenmesi gereken döviz miktarını ödemediği,
9) Yararlanma şartlarından herhangi birini
taşımadığı,
sonradan anlaşılanlar,
b) Çok vatandaşlık hakkına sahip olanlardan;
1) Ödenmesi gereken döviz miktarını ödemediği,
2) Dövizle askerlik hizmeti dışında diğer
statülerde fiilî askerlik hizmetine başladığı,
3) Yararlanma şartlarından herhangi birini
taşımadığı,
4) Müracaatına ait belgelerde sahtecilik veya resmi
belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunarak idareyi yanıltmak
suretiyle dövizle askerlik başvurusunda bulunduğu,
5) Yurt içinde geçirdiği veya yabancı ülkede resmî
görevle bulunduğu ya da yabancı ülke vatandaşlığını kazanmadan önce oturma
ve çalışma iznine sahip olmadıkları süreler düşüldükten sonra toplam
bulunma süreleri üç yıllık (1095 günlük) süreden az olduğu,
sonradan tespit edilenler dövizle askerlik
hizmetinden faydalanamazlar. Bu durumda bulunan yükümlülerin müracaatları
nüfusa kayıtlı oldukları askerlik şubesince iptal edilir.
(2) Türk Konsolosluklarınca bu madde kapsamında
olduğu tespit edilenlerin kimlik bilgileri başvurularının iptali için nüfusa
kayıtlı oldukları askerlik şubesine bildirilir.
(3) Dövizle askerlik hizmeti dışında diğer
statülerde fiilî askerlik hizmetine başlayanlar ve müracaatına ait
belgelerde sahtecilik veya resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda
bulunarak idareyi yanıltmak suretiyle dövizle askerlik başvurusunda
bulunduğu anlaşılanlar hariç diğer nedenlerle başvurusu iptal edilenler,
yararlanma şartlarını sonradan sağlamaları halinde dövizle askerlik
hizmetinden faydalanabilirler. Bunların ödedikleri toplam döviz tutarı,
ödeyecekleri miktardan düşülür.
(4) Başvuru ve ödeme işlemlerini tamamladıktan
sonra dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarılmalarını talep edenlerin
bu istekleri kabul edilmez.
(5) Başvurusu kabul edilmeyen ya da başvurusu iptal
edilen yükümlülerin askerlik işlemleri tabi oldukları statülerine göre
yürütülür.
Dövizle
askerlik geri ödeme esasları
MADDE 77
– (1) Döviz ödemesinde
bulunanlardan;
a) Başvurusu kabul edilmeyen veya iptal
edilenlerin,
b) Öngörülen döviz tutarlarından fazla ödemede
bulunanların,
c) Başvuruları olmadığı halde ödeme yaptıkları
tespit edilenlerin,
ödedikleri dövizler talepleri halinde kendilerine,
vekillerine, vasilerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir.
(2) Geri ödeme ile ilgili başvurular; yurt içinde
yükümlünün kayıtlı olduğu askerlik şubesine, yurt dışında ise askerlik
şubelerine iletilmek üzere Türk Konsolosluklarına yapılır. Yükümlüler
dilekçelerinde; yurt içinde kendi adlarına açılan Türk Lirası hesaplarının
IBAN’ını, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralarını ve iletişim bilgilerini
de belirtirler.
(3) Vekil, vasi veya kanuni mirasçı sıfatı ile
yükümlü adına müracaat edenlerin, bu durumlarını ispata yarayan vekâletname
veya mirasçılık belgesinin asıl ya da yurt içinde noterlerce, yurt dışında
Türk Konsolosluklarınca onaylanmış suretleri talep dilekçelerine eklenir.
Kanuni mirasçı sıfatıyla yükümlü adına geri ödeme müracaatında bulunanların
her biri için, mirasçılık belgesinde belirtilen hak sahipliği oranları
dâhilinde geri ödeme teklifinde bulunulur.
(4) Ödenen dövizler, yükümlülerin ödeme yaptığı
tarihteki Avro karşılığı üzerinden, askerlik şubelerince bildirilmesi
üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığınca iade tarihindeki
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruna göre Türk Lirasına
çevrilerek talep dilekçesinde belirtilen hesap numarasına aktarılır. Geri
ödeme işleminin gerçekleştiği, Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığı
tarafından ilgili askerlik şubesine bildirilir.
Dövizle
askerlik hizmetine tabi yükümlülerce yapılacak işlemler
MADDE 78
– (1) Dövizle askerlik hizmetine
tabi yükümlülerce yapılacak işlemler şunlardır:
a) Dövizle askerlik uzaktan eğitiminde başarılı
olmalarını müteakip 74 üncü maddede belirtilen belgelerle birlikte bağlı
bulundukları Türk Konsolosluklarına kendileri, vekilleri ya da vasileri
aracılığıyla başvurmak.
b) Belirlenen döviz miktarını Türk
Konsolosluklarına peşin ödemek.
c) Türk Konsolosluklarınca tanzim edilen Ek-15’te
yer alan Dövizle Askerlik Hizmeti Başvuru Belgesinin ilgili bölümlerini
imzalamak suretiyle başvuru işlemini tamamlamak.
Dövizle
askerlik hizmeti uzaktan eğitim işlemleri
MADDE 79
– (1) Uzaktan eğitim portalının
oluşturulması, donanım, bakım, idame ve işletilmesi ile ilgili her türlü
işlemler Bakanlık Muhabere ve Bilgi Sistem Dairesi Başkanlığınca yürütülür.
(2) Uzaktan eğitim portalındaki eğitim
içeriklerinin belirlenmesi, güncelliğinin sağlanması ve yeni içeriklerin
oluşturulması Genelkurmay Harekât Başkanlığınca, Askeralma Genel Müdürlüğü
ile koordine edilerek yürütülür.
(3) Uzaktan eğitim portalının güncelliğinin
sağlanması ve yardım masasının işletilmesi Askeralma Genel Müdürlüğünce
yürütülür.
Dövizle
askerlikle ilgili Türk Konsolosluklarınca yapılacak işlemler
MADDE 80
– (1) Dövizle askerlikle ilgili
Türk Konsolosluklarınca yapılacak işlemler şunlardır:
a) Askerlik çağına girmiş yükümlülerden dövizle
askerlik hizmetinden yararlanmak isteyenlerin durumlarını aydınlatmaya
yarayacak her türlü bilgi ve belgeyi başvuruları esnasında alarak bu
Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre yabancı ülke mevzuatı
çerçevesinde incelemek, ihtiyaç duyulması halinde, yerel makamlardan yazılı
veya sözlü bilgi talep ederek başvuru işlemini kabul veya reddetmek.
b) Dövizle askerlik başvurusu kabul edildikten
sonra bu Yönetmelikte belirtilen başvurunun iptalini gerektiren nedenlerden
herhangi birinin tespit edilmesi halinde yükümlülerin kimlik bilgilerini
iptal işlemi için nüfusa kayıtlı oldukları askerlik şubesi başkanlıklarına
bildirmek.
c) Dövizle askerlik başvurusu kabul edilenler
hakkında iki suret olarak Ek-15’te yer alan Dövizle Askerlik Hizmeti
Başvuru Belgesini düzenlemek, bir suretini başvuruya esas diğer evrak ile
birlikte Türk Konsolosluklarında arşiv mevzuatına uygun olarak muhafaza
etmek, diğer suretini yükümlüye vermek.
ç) Yetkili makamlarca talep edilmesi halinde
başvuruya esas bilgi ve belgeleri göndermek.
d) Başvurusu kabul edilen yükümlülerin başvuru ve
ödeme bilgilerini elektronik ortamda Dışişleri Bakanlığı vasıtasıyla
Askeralma Genel Müdürlüğüne göndermek.
e) Başvuruların elektronik ortamda gönderilemediği
durumlarda, işlemleri fiziki olarak yürütmek. Bu kapsamda, başvurusu kabul
edilen yükümlü hakkında tanzim edilen Ek-15 Dövizle Askerlik Hizmeti
Başvuru Belgesini ve ödeme dekontunu posta yoluyla doğrudan yükümlünün
nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesi başkanlığına göndermek.
f) Döviz ödemelerinin tahsilâtı ve özel döviz
hesabına aktarılması ile ilgili oluşacak transfer ücreti ve diğer
masrafları yükümlülerden tahsil etmek.
g) Muhabir bankalarca veya Türk Konsolosluklarınca
tahsil edilen ödemelerin fazla, mükerrer veya hatalı olarak havale edildiği
gerekçesi ile iadesinin talep edilmesi halinde, konuyu açıklayıcı bir üst
yazı ile yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesine bildirmek.
Dövizle
askerlik ile ilgili askerlik şubelerince yapılacak işlemler
MADDE 81
– (1) Dövizle askerlik ile ilgili
askerlik şubelerince yapılacak işlemler şunlardır:
a) Dövizle
askerlik başvurusunda bulunan yükümlülerin bilgilerini askeralma
kayıtlarına işlemek.
b) 76 ncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen
durumda oldukları tespit edilenlerin başvurularını reddetmek, Türk
Konsolosluklarına ve yükümlülere bilgi vermek.
c) Fiziki olarak gönderilen başvuru evrakını
inceleyerek imza ve onay eksiği bulunanların evrakını işleme almayarak
ilgili Türk Konsolosluğuna eksiklerin giderilmesi maksadıyla iade etmek.
ç) Kabul edilen başvuruya ait Ek-15’te yer alan
Dövizle Askerlik Hizmeti Başvuru Belgesinin onaylanmasıyla bir suretini
başvuruyu alan Türk Konsolosluğuna göndermek ve yükümlünün yurt dışı
adresine yazılı olarak bildirmek.
d) Dövizle askerlik müracaatlarının kabul
edilmesini müteakip müracaatına ait belgelerde sahtecilik veya resmi
belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunarak idareyi yanıltanlar
hakkında yetkili Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunmak.
e) Başvuru ve ödemelerini süresi içinde
tamamladıkları tespit edilenler hakkında “Muvazzaf Askerlik Hizmetini
Yerine Getirmiş Sayılanlara Mahsus Belge”yi düzenlemek.
f) Yükümlülerden geri ödeme hakkı olduğu
anlaşılanların, geri ödeme teklifini Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez
Saymanlığına göndermek.
g) Muhabir banka veya Türk Konsolosluklarınca
tahsil edilen ödemelerin; fazla, mükerrer veya hatalı olarak havale
edildiği gerekçesi ile Türk Konsoloslukları ve yükümlüler tarafından
iadesinin talep edilmesi halinde, hak sahibi oldukları tespit edilenlerin
iade tekliflerini yapmak.
ğ) Geri ödeme işleminin gerçekleştiğinin
bildirilmesini müteakip geri ödeme bilgilerini yükümlülerin kayıtlarına
işlemek.
Dövizle
askerlik ile ilgili Askeralma Genel Müdürlüğünce yapılacak işlemler
MADDE 82
– (1) Dövizle askerlik ile ilgili
Askeralma Genel Müdürlüğünce yapılacak işlemler şunlardır:
a) Kanunda belirtilen esaslara göre yükümlülerin
ödeyecekleri döviz miktarını belirlemek, Dışişleri Bakanlığı ve askerlik
şubeleri aracılığıyla yayımlamak.
b) Dışişleri Bakanlığınca elektronik ortamda
gönderilen başvuru bilgilerini askeralma kayıtlarına aktararak sonuçlarını
Dışişleri Bakanlığına bildirmek.
c) Dövizle askerlik hizmetine tabi yükümlüler ile
uygulama kapsamına giren kurum ve kuruluşların mazeret ve taleplerini
değerlendirerek görüş bildirmek.
Dövizle
askerlik ile ilgili Dışişleri Bakanlığınca yapılacak işlemler
MADDE 83
– (1) Dövizle askerlik ile ilgili
Dışişleri Bakanlığınca yapılacak işlemler şunlardır:
a) Yükümlülerin dövizle askerlik işlemlerinin
yürütülmesi konusunda Türk Konsoloslukları arasında koordinasyonu sağlamak.
b) Askerlik işlemlerinin yürütülmesine etki eden
yabancı ülkelerdeki gelişmeler ve yabancı ülke mevzuatındaki değişiklikler
konusunda Askeralma Genel Müdürlüğüne bilgi vermek, görüş ve önerilerde
bulunmak.
c) Yükümlülerin dövizle askerlik başvurularına ait
bilgilerini elektronik ortamda Bakanlığa göndermek.
ç) Yapılan ödemelerin, Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankasında Hazine adına açılacak özel döviz hesabına Avro olarak
kaydedilmesini sağlamak.
d) Ödenecek dövize ait transfer ücreti ve diğer
masraflar için Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşünü almak.
(2) Bu Yönetmelik esaslarına göre dövizle askerlik
hizmetinden faydalanmak isteyenlerin işlemlerinin yapılmasında yetki ve
sorumluluk Dışişleri Bakanlığındadır.
Dövizle
askerlik ile ilgili Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca yapılacak işlemler
MADDE 84
– (1) Dövizle askerlik ile ilgili
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca yapılacak işlemler şunlardır:
a) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından
konvertibl döviz cinslerinin her yılın ilk mesai günü itibarıyla Avro para
birimine göre çapraz kurları ve bir Avro karşılığı Türk Lirası bedeli
belirlemek ve aynı gün Askeralma Genel Müdürlüğüne bildirmek.
b) Döviz ödemelerini, Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankasında Hazine adına açılacak özel döviz hesabına Avro olarak kaydetmek,
bu tutarları transfer tarihindeki döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına
çevirerek Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığı hesabına aktarmak.
c) Askeralma Genel Müdürlüğü ile koordineli olarak
belirlenen dönemlerde yükümlülerin Türk Konsolosluğu yerine doğrudan
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına yaptığı ödemelere ilişkin bilgiler ile
önceki bilgilerde yapılan değişiklikleri elektronik ortamda Askeralma Genel
Müdürlüğüne bildirmek.
ç) Dövizle askerlik özel döviz hesabına para
gönderen yükümlülere ait ihbarnamede; yükümlünün adı, soyadı, doğum tarihi
ve Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ve paranın yatırıldığı hesap
numarasının belirtilmesi ile yükümlüler tarafından ödenen dövizin,
Askeralma Genel Müdürlüğü tarafından teklif edilmedikçe geri ödenemeyeceği
ya da yükümlülerin başka hesaplarına nakledilemeyeceği hususlarını muhabir
bankalara bildirmek.
d) Muhabir bankalarda veya dövizin havale edileceği
hesap numaralarında/IBAN'da olabilecek değişiklikleri, en kısa zamanda Türk
Konsolosluklarına bildirmek üzere Dışişleri Bakanlığına ve Askeralma Genel
Müdürlüğüne bildirmek.
e) Askeralma Genel Müdürlüğünce yükümlü ödemelerine
ilişkin araştırma ve bilgi edinme taleplerini, kendi kayıtlarından
araştırarak cevaplandırmak.
f) Yükümlünün göndermediği, ancak teknik sebepler
ve muhabir kaynaklı hatalı işlemler sebebiyle sehven veya mükerrer olarak
gönderilen kayıtlar haricindeki tüm iade taleplerini reddederek, ilgilileri
77 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında Konsolosluk veya askerlik
şubesine başvuruda bulunmaya yönlendirmek.
Dövizle
askerlik ile ilgili Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığınca
yapılacak işlemler
MADDE 85
– (1) Hazine ve Maliye Bakanlığı,
askerlik şubelerince yapılan geri ödeme tekliflerine istinaden, hak
sahiplerine geri ödeme yapar ve geri ödeme işleminin gerçekleştirilmesini
müteakip mükerrer geri ödeme teklifinde bulunulmasını önlemek maksadıyla,
teklifi yapan askerlik şubesine bilgi verir.
Dövizle
askerlik ile ilgili Emniyet Genel Müdürlüğünce yapılacak işlemler
MADDE 86
– (1) Talep edilmesi halinde,
Emniyet Genel Müdürlüğü yükümlülerin yurda giriş ve çıkış tarihlerini
Askeralma Genel Müdürlüğüne, askerlik şubelerine ve Türk Konsolosluklarına
bildirir.
ONUNCU BÖLÜM
Sağlanan Haklar ve Yaptırımlar
Sağlanan
haklar
MADDE 87
– (1) Muvazzaflık hizmetini, 61
inci madde kapsamında bedelli askerlikle yerine getirenler hariç olmak
üzere, erbaş ve er olarak yapanlara aşağıda belirtilen haklar sağlanır:
a) Muhtaç asker ailelerine yapılan yardım miktarı
Cumhurbaşkanınca belirlenir. Muhtaç Asker Ailelerine Yönelik Düzenli Nakdi
Yardım Programına yapılacak başvuruların ikamet edilen il/ilçede bulunan
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına yapılması, Milli Savunma
Bakanlığı veri tabanından alınan askerlik bilgileri ve başvuru sahiplerinin
ilgili vakıf tarafından 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı
Teşvik Kanunu kapsamında değerlendirilmeleri şartı ile Aile, Çalışma ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülür. Yapılan yardımlara ilişkin
Askeralma Genel Müdürlüğünün bilgi ve belge talepleri Aile, Çalışma ve
Sosyal Hizmetler Bakanlığınca karşılanır.
b) Askerî öğrenci, dış kaynaktan muvazzaf
subay/astsubay, sözleşmeli subay/astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli
erbaş/er temininde;
1) İlk altı aylık askerlik hizmetini tamamlayarak
terhis olanlara sınav tam notunun yüzde beşine kadar, Kanunun 5 inci
maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında askerlik hizmetine devam edip bu sürenin
sonunda terhis olanlara ise yüzde on beşine kadar,
2) Meslek yüksekokulu veya mesleki ve teknik lise
mezunlarından; ilk altı aylık askerlik hizmetini tamamlayarak terhis
olanlara sınav tam notunun yüzde onuna kadar, Kanunun 5 inci maddesinin
üçüncü fıkrası kapsamında askerlik hizmetine devam edip bu sürenin sonunda
terhis olanlara ise yüzde yirmisine kadar,
ilave puan verilebilir.
c) Toplu Konut İdaresinin yaptığı konutların
tahsisinde, Toplu Konut İdaresinin belirleyeceği şartları taşımaları
kaydıyla kendi üzerine kayıtlı konutu olmayanlar, öncelikli istifade
ettirilebilir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, her yıl Ocak ayında bir
önceki yılda bu bent kapsamında yararlandırılan yükümlü sayısını Askeralma
Genel Müdürlüğüne bildirir ve bu işlemleri yürütür.
ç) Bu madde kapsamındaki yükümlüler, hizmette geçen
süre içinde kamunun ve belediyelerin işlettiği deniz ve şehir içi toplu
taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlanır. İlgili Bakanlıklar bu işlemleri
koordineli olarak yürütür.
d) Bu madde kapsamındaki yükümlüler, hizmette geçen
süre içinde müze ve ören yeri gibi yerlerden ücretsiz yararlanır. Kültür ve
Turizm Bakanlığı bu işlemleri yürütür.
(2) Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası
kapsamında askerlik hizmetine devam edenler hakkında birinci fıkranın (a)
bendi uygulanmaz.
(3) Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası
kapsamında askerlik hizmetine devam edip bu sürenin sonunda terhis
olanlardan 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel
Sağlık Sigortası Kanununun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi
kapsamında hizmet borçlanması talebinde bulunanların; Kanunun 5 inci
maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında geçmiş olan sürelerinin taleplerinde
5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesine göre prime esas günlük kazanç alt
sınırının yüzde otuzikisi ile çarpımı neticesinde hesaplanacak kısmı,
borcun Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca yapılacak tebligat üzerine
harçlık ödemesinin yapıldığı harcama birimi tarafından tebliğ tarihinden
itibaren üç ay içinde ödenir.
(4) Teknik bilimler meslek yüksekokulundan veya
meslek yüksekokullarının teknik bölümlerinden mezun olanlar ve mesleki ve
teknik lise mezunları ile tarım, turizm ve mevsimlere bağlı sektörlerde
faaliyet gösteren yükümlülerin askere sevki Türk Silahlı Kuvvetlerinin
ihtiyaç ve önceliklerine göre mesleklerine uygun sınıflandırma ve
istedikleri celp ve sevk döneminde silahaltına alınma taleplerine ilişkin
usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
Yaptırımlar
MADDE 88
– (1) Bu Yönetmelik kapsamında
kendilerine tanınan erteleme süreleri dikkate alınmak şartıyla askerlik
yükümlülüğünü yerine getirmeyen öğrencilerin kayıtları askerlik hizmetini
yerine getirene kadar Bakanlığın talebi üzerine ilgili orta ve
yükseköğretim kurumlarınca geçici olarak dondurulur. Bu şekilde kayıtları
dondurulanlardan herhangi bir harç veya öğrenim katkı payı alınmaz.
(2) Yoklama kaçakları ve bakayalar ile barışta
tatbikat ve ferdî seferberlik eğitimi bakayaları kamu veya özel hizmete
alınmazlar. Bunları kamu veya özel hizmete alanlar hakkında askerlik
şubelerince mahallin Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.
(3) İşe alındığında yoklama kaçağı, bakaya veya
barışta tatbikat ve ferdî seferberlik eğitimi bakayası olmamasına rağmen
sonradan bu suçlardan birini işleyenleri kamu veya özel hizmette
çalıştıranlar hakkında ikinci fıkra hükümleri uygulanır.
(4) Yoklama kaçağı, saklı ve bakayalar ile barışta
tatbikat ve seferberlik eğitimi bakayalarına 101 inci maddede belirtilen
yaptırımlar uygulanır.
ON BİRİNCİ BÖLÜM
Muafiyet İşlemleri
Yükümlüler,
kamu görevlileri ve sivillerden hayatını kaybedenlerin yakınlarının
muafiyet hakları ile hak sahiplerinin dağıtımları
MADDE 89
– (1) Askerlik hizmetini yerine
getirmekte iken veya Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında
askerlik hizmetine devam ederken; ölen, hakkında gaiplik kararı alınan veya
maluliyet aylığı bağlanmasını gerektirecek biçimde malul olanlar ile terhis
edildikten sonra askerlik hizmetinin sebep ve tesiri ile hayatını kaybettiği
mahkeme kararı ile sabit olanların;
a) Baba ve annesinin müşterek olarak talep ettiği
veya baba ya da annesinden biri ölmüş ise sağ olanın talep ettiği
kardeşlerinden biri, istekli olmadıkça silahaltına alınmaz veya
silahaltında ise terhis edilir.
b) Baba ve annenin müştereken anlaşamadıkları veya
her ikisinin de ölmüş olması durumunda; öncelikle silahaltında olan kardeşi
var ise istekli olması halinde terhis edilir, silahaltında kardeşi yok ise
veya silahaltındaki kardeşi terhis olmak istemez ise askerlik hizmet sırası
gelen ilk kardeş istekli olmadıkça silahaltına alınmaz.
c) Bu fıkra kapsamında baba veya annenin nüfusuna
geçmiş olan evlatlık ya da üvey evlatlar, öz evlatlar gibi işlem görür.
(2) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle
Mücadele Kanunu kapsamında hayatını kaybedenlerden;
a) Askerlik hizmetini yerine getirmekte olan
yükümlüler ve Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında askerlik
hizmetine devam edenler ile 3713 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci
fıkrasının (j) bendi kapsamına giren sivillerin kendilerinden olma
çocukları ile aynı anne ve babadan olma kardeşlerinin tamamı,
b) 15/7/2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe
teşebbüsü ve terör eylemi ile bu eylemin devamı niteliğindeki eylemlere,
görevi olmadığı hâlde mukavemet ederken şehit olanların kendinden olma
çocukları ile aynı anne ve babadan olma kardeşlerinin tamamı,
c) Güvenlik korucuları dâhil kamu görevlilerinin
kendilerinden olma çocuklarının tamamı ile aynı anne ve babadan olma
kardeşlerinden biri,
istekli olmadıkça silahaltına alınmaz ve
silahaltındakiler istekleri halinde terhis edilir. Kardeşlerden hangisinin
askerlik hizmetinden muaf tutulacağı birinci fıkranın (a) ve (b)
bentlerinde düzenlenen usule göre belirlenir.
(3) 3713 sayılı Kanun kapsamında yaralanan veya
engelli hale gelerek 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve
Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanan kamu personelinin
(güvenlik korucuları dâhil), sivillerin ve yükümlülerin kendileri ile
kendilerinden olma çocuklarının, Kanunun 42 nci maddesinin ikinci fıkrası
kapsamında muafiyet hakkı olduğu halde bu haktan faydalanmak istemeyerek
askerlik hizmetini yerine getirmek isteyenler ile muafiyet hakkı olmayan
kamu görevlilerinin (güvenlik korucuları dâhil) kardeşlerinin ve 3/10/2016
tarihli ve 675 sayılı Olağanüstü Hâl Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesi kapsamında gazilik
unvanı verilenlerin ve kendilerinden olma çocuklarının dağıtımları
isteklerine bağlı olarak nüfusa kayıtlı oldukları, kendisinin veya
ailesinin ikamet ettiği il hudutları içerisindeki birlik, kurum veya
karargâhlara dağıtım yapılır. Tercih edilen yerde dağıtım yapılacak birlik,
kurum veya karargâh bulunmaması halinde, tercih edilen yere en yakın
birlik, kurum veya karargâhlara yapılır. Bu husus kuvvet komutanlıkları,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca ilgili
mevzuatlarında düzenlenir.
(4) Bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında hayatını
kaybederek yakınlarına maaş bağlananlar ile üçüncü fıkrası
kapsamındakilerden 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesi
kapsamında gazilik unvanı verilenlerin kimlikleri Sosyal Güvenlik Kurumu
tarafından Bakanlığa bildirilir.
(5) Bu madde hükümleri seferberlik ve savaş hâlinde
uygulanmaz.
Vatandaşlığa
sonradan alınanlara uygulanacak erteleme ve muafiyet işlemleri
MADDE 90
– (1) Soy bağı esasına göre
sonradan alınanlar hariç Türk vatandaşlığına sonradan alınanlar askerliklerini,
vatandaşlığa alındıkları tarihteki yaş ve öğrenim durumlarına göre o yıl
askerlik çağına giren yükümlüler gibi yaparlar. Vatandaşlığa alındıkları
yıla göre emsalleri henüz yoklama görmemiş olanlar veya yoklaması devam
edenler kendi doğumlularıyla, emsallerinin yoklama dönemi sona ermiş
olanlar vatandaşlığa alındıkları yıl askerlik çağına giren doğumlularla
işleme tabi tutulur.
(2) Soy bağı esasına göre sonradan alınanlar hariç
Türk vatandaşlığına alınmadan önce gelmiş oldukları ülkelerde askerlik
yaptıklarını veya askerlik hizmetini yerine getirmiş sayıldıklarını
belgeleyenler ile vatandaşlığa alındıkları yıl, doğum ay ve günleri dikkate
alınmadan yirmi iki ve daha büyük yaşta olanlar askerlik yapmış sayılır. Bu
yükümlülerin şahsen askerlik şubelerine müracaatları beklenilmeden muafiyet
işlemleri yapılır.
(3) 21 yaşında ve daha küçük doğumlu olanların
askerlikleri, istekleri hâlinde vatandaşlığa alındıkları tarihten itibaren
yoklamaları yapılmadan iki yıl süreyle ertelenir. Ertelemelerinin sona
ereceği yıl yoklamaları yapılarak o yıl askerlik çağına giren doğumlularla
işlem görürler. Seferberlik hâlinde ihtiyaca göre askere sevk
edilebilirler.
(4) Yükümlülerce ibraz edilen belgelerin asıl nüsha
olması, yeminli tercüman tarafından tercüme edilmiş ve noter tarafından da
onaylanmış olması zorunludur. Aksi takdirde ibraz edilen belgelere işlem
yapılmaz.
(5) İbraz edilen belgelerin sonradan sahte olduğunun
anlaşılması halinde haklarında suç duyurusunda bulunulacağı hususu
yükümlülere tebliğ edilir ve sahte olduğunun anlaşılması halinde nüfusa
kayıtlı oldukları askerlik şubesince yetkili Cumhuriyet başsavcılığına suç
duyurusunda bulunulur.
(6) Çeşitli nedenlerle Türk vatandaşlığını
kaybettikten sonra yeniden Türk vatandaşlığına alınanlar sonradan Türk
vatandaşı olanlar kapsamında değerlendirilmez. Bunların askerlik işlemleri,
önceki askerlik safahatları dikkate alınarak vatandaşlığı kaybettikleri
tarihteki statülerine göre yürütülür.
(7) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşı iken
29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 42 nci maddesi
kapsamında Türk vatandaşlığını kazananlar sonradan Türk vatandaşı olan
yükümlü kapsamında değerlendirilir.
Aynı
zamanda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşı olanlar
MADDE 91
– (1) Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti yetkili makamlarınca, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kanunlarına
göre zorunlu askerlik hizmetini yerine getirdikleri veya “Askerliğe
Elverişli Değildir” kararlı rapor aldıklarından askerlik hizmetinden muaf
tutuldukları bildirilen Türk vatandaşları bu Yönetmelik kapsamında askerlik
yapmış veya muaf tutulmuş sayılır.
(2) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kanunlarına göre
zorunlu askerlik hizmetini yerine getirecek olan yükümlülerin her türlü
askerlik işlemleri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kanunlarına göre
yürütülür.
(3) Yükümlülerin “Askerliğe Elverişli Değildir”
kararlı raporları Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yetkili makamlarınca
onaylanacağından ayrıca Bakanlıkça onay işlemi yapılmaz.
(4) Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliğince
askerlik işlemlerine esas bilgi ve belgelerin gönderilmesinde Ek-16’da yer
alan usul ve esaslar uygulanır.
(5) Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliği
tarafından Türkiye'deki askerlik işlemlerinin ertelenmesi istenen
yükümlülerin bilgileri elektronik ortamda Bakanlığa gönderilir.
(6) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kanunlarına göre
askerlik hizmetini yapan ya da yapmış kabul edilen yükümlülerin muafiyete
esas belgeleri Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliğince elektronik
ortamda Bakanlığa gönderilir.
(7) Elektronik ortamda alınan verilerin sisteme
aktarılmasını müteakip yükümlülerin kayıtlı oldukları askerlik şubelerince
işlemleri tamamlanır.
(8) Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliğince,
elektronik ortamda gönderilen verilerin asıl nüshaları arşiv mevzuatına
uygun olarak muhafaza edilir ve yetkili makamlarca talep edilmesi halinde
askerlik işlemlerine esas bilgi ve belgeler gönderilir.
Özel
durumlarda muafiyet
MADDE 92 – (1) İki ülkeden birinde yapılan askerlik
hizmetinin sayılmasına dair ikili anlaşmalar kapsamında askerlik
hizmetinden muaf tutulacak ya da ertelenecek yükümlülerin işlemleri anlaşma
hükümlerine göre yürütülür.
(2) Kanunun 45 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü
geeğince barışta, olağanüstü hâl veya seferberlik hâllerinde veya savaşta,
askerliğini henüz yapmadan, Millî Güvenlik Kurulunca gerekli görülen
sahalarda Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca özel olarak
görevlendirilen gönüllüler, Cumhurbaşkanınca belirlenen şartlara uydukları
takdirde askerlik hizmetinden muaf tutulur.
Askerî
okullardan ayrılanlar
MADDE 93
– (1) Askeri öğrenci olarak
okudukları Millî Savunma Üniversitesi ve diğer üniversite, fakülte,
yüksekokul veya meslek yüksekokullarından ilişiği kesilenlerin, bu
okullarda ay olarak okudukları sürenin üçte biri muvazzaflık hizmetinden
sayılır.
(2) Askerlik hizmetinden sayılan sürenin erbaş ve
erlerin tabi olduğu hizmet süresini karşılaması halinde bunlar temel
askerlik hizmetine tabi tutulmadan askerlik hizmetini yerine getirmiş
sayılır.
(3) Muvazzaflık hizmetinden sayılan süreleri, erbaş
ve erlerin tabi olduğu hizmet süresinden az olanların kalan hizmet
süreleri, erbaş ve erlerin tabi olduğu hizmet süresi esas alınarak
yoklamalarının yapılmasını müteakip 34 üncü maddenin ikinci fıkrası
hükümlerine göre tamamlatılır.
(4) Yedek subay adayı veya yedek astsubay adayı
olma hakkı bulunanlar, yedek subay veya yedek astsubay olmaya istekli
olmaları ve yedek subay adayı veya yedek astsubay adayı seçilmeleri halinde
daha önceki askerî okullarda geçen süreleri dikkate alınmaksızın yedek
subay veya yedek astsubayların hizmet süresine tabi tutulur.
(5) Yedek subay veya yedek astsubay statüsünde
muvazzaflık hizmetini yapmak isteyenlerden sınıflandırma sonucunda er
olarak ayrılanların noksan hizmetleri 34 üncü maddenin birinci fıkrası
hükümlerine göre tamamlatılır.
ON İKİNCİ BÖLÜM
Kamu Görevlileri ile İlgili İşlemler
Öğretmenlerin
askerlik hizmetine ilişkin usul ve esaslar
MADDE 94
– (1) Öğretmenlerin askerlik
hizmetine ilişkin genel esaslar şunlardır:
a) Temel askerlik eğitimlerini müteakip geri kalan
hizmetlerini Millî Eğitim Bakanlığı emrinde öğretmen olarak tamamlayacak
olanların görev yerlerine sevkleri ve katılışları aşağıdaki şekilde
yapılır:
1) Temel askerlik eğitimini tamamlayanlar
görevlendirildikleri il millî eğitim müdürlüğü emrine katılırlar. Bu
yükümlülere, Millî Eğitim Bakanlığınca görevlendirildikleri yere kadar olan
yol masrafları eğitim merkezlerince veya sınıf okulu ve eğitim merkezi komutanlıklarınca
tahakkuk ettirilir.
2) Temel askerlik eğitimlerini müteakip Millî
Eğitim Bakanlığı emrinde öğretmen olarak görevlendirilen yükümlülerin şahsi
dosyaları, eğitim merkez komutanlıkları veya sınıf okulu komutanlıklarınca
görevlendirilmiş oldukları il millî eğitim müdürlüklerine ve Kara
Kuvvetleri Komutanlığına gönderilir.
3) İl millî eğitim müdürlüklerince
görevlendirildikleri okullara katılış yapan öğretmenlerin katılış
tarihleri, görevlendirildikleri okulların bağlı oldukları il veya ilçe millî
eğitim müdürlüklerince kayıtlı oldukları askerlik şubelerine bildirilir.
b) Millî Eğitim Bakanlığı emrinde öğretmen olarak
görevlendirilen yükümlüler, öğretmenlik görevleri sırasında resmi elbise
giyemez, iaşe edilmez, hizmetlerinin devamı süresince derneklere üye olamaz
ve siyasi faaliyetlerde bulunamazlar.
c) Yedek subaylar için belirlenen askerlik
hizmetinden sayılmayan haller, Millî Eğitim Bakanlığı emrinde öğretmen
olarak görevlendirilen yükümlüler için de uygulanır.
ç) Millî Eğitim Bakanlığı emrine öğretmen olarak
verilen yükümlülere verilecek yurt içi ve yurt dışı izinlerinde aynı
Bakanlıkta görevli diğer öğretmenlere uygulanan usul ve esaslar uygulanır.
Ancak bunlara aylıksız izin verilmez.
d) Millî Eğitim Bakanlığı emrine görevlendirilenler
temel eğitimleri sonunda eğitim merkezi veya sınıf okulu komutanlıklarınca
kendilerine teslim edilmiş bulunan iç çamaşırı ve çorap hariç her türlü
silâh, teçhizat, melbusat ve askerî eşyayı iade ederler.
e) Temel askerlik eğitimlerini müteakip Millî
Eğitim Bakanlığı emrine öğretmen olarak görevlendirilen yükümlülerin hizmet
süreleri, emsali yedek subayların hizmet süresi kadardır. Bu yükümlüler
hizmet süresinin sonunda asteğmen rütbesi ile terhis edilirler. Noksan
hizmetli olarak terhis edildiği tespit edilenlerin kalan hizmet süreleri 34
üncü maddenin birinci fıkrası hükümlerine göre tamamlatılır.
f) Görevleri sırasında usulüne göre öğretmenlik
mesleği ile ilişikleri kesilenlerin hizmet süresi, erbaş ve erler için
belirlenen hizmet süresi kadardır. Bunların kalan noksan hizmetleri er
olarak 34 üncü madde hükümlerine göre tamamlatılır ve ödenmekte olan aylık,
ödenek, yardım ve tazminatlar kesilir.
g) Millî Eğitim Bakanlığı emrinde öğretmen olarak
görev yapmak üzere ayrılanlara, fiilen öğretmenlik görevine başladıkları
tarihten itibaren 926 sayılı Kanunda asteğmenler için tespit edilen aylık,
ödenek, yardım ve tazminatlar Millî Eğitim Bakanlığınca ödenir ve bu
yükümlülerin aylıklarından Ordu Yardımlaşma Kurumu aidatı kesilir. Bunlara
öğretmenlikten dolayı ayrıca bir ücret ödenmez.
ğ) Millî Eğitim Bakanlığı emrine öğretmen olarak
görevlendirilenler hakkında sicil belgesi düzenlenmez.
h) Millî Eğitim Bakanlığı emrine verilen
öğretmenlerin her türlü sağlık işlemleri, diğer öğretmenlerde olduğu gibi
Millî Eğitim Bakanlığınca yürütülür. Garnizon veya merkez komutanlıklarınca
bu yükümlülerin askerî tabip, revir, hastane ve benzeri kuruluşlara
sevkleri yapılmaz.
ı) Millî Eğitim Bakanlığı emrine öğretmen olarak
görevlendirilen yükümlülerin istirahat ve hava değişimi süreleri yedek
subaylar için belirlenen süreler kadardır.
(2) Öğretmenlerin askerlik hizmetine ilişkin Millî
Eğitim Bakanlığının görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:
a) Millî Eğitim Bakanlığınca ihtiyaç duyulan branş
ve öğretmen sayıları sınıflandırma döneminden en az iki ay önce Bakanlığa
bildirilir.
b) Bakanlıkça uygun görülen branş ve sayıya göre
öğretmenlik mesleğini fiilen icra edenler arasından tespit edilenlerin
kimlik bilgileri Millî Eğitim Bakanlığınca Bakanlığa bildirilir.
c) Millî Eğitim Bakanlığı kadrolarında fiilen
öğretmen olarak görev yapanlar il veya ilçe millî eğitim müdürlüklerinden
alacakları öğretmen bildirim çizelgesini sınıflandırılacakları dönemin
başlangıcına kadar askerlik şubelerinde bulundururlar. Bunlar arasından
öğretmenlik mesleğinden ayrılan veya branş değiştirenlerin bilgileri il
veya ilçe millî eğitim müdürlükleri tarafından kayıtlı bulundukları
askerlik şubesine bildirilir.
ç) Temel askerlik eğitimlerini müteakip, Millî
Eğitim Bakanlığı emrine öğretmen olarak verilecek yükümlülerin
görevlendirilecekleri il millî eğitim müdürlükleri belirlenir ve dağıtım
listeleri temel askerlik eğitiminin bitiminden önce Kara Kuvvetleri
Komutanlığı ile eğitim gördükleri eğitim merkezi veya sınıf okulu
komutanlıklarına gönderilerek Bakanlığa bilgi verilir.
d) İl millî eğitim müdürlükleri emrine verilen
öğretmenlerin görev yaptıkları okulları gösterir listenin il garnizon
komutanlıklarına gönderilmesi sağlanır.
e) Temel askerlik eğitimini müteakip, Millî Eğitim
Bakanlığı emrine verilen yükümlülerden;
1) Görevlendirildikleri il veya ilçe millî eğitim
müdürlükleri emrine katılmayanların,
2) Her ne sebeple olursa olsun ilişiği
kesilenlerin,
3) Askerliğe elverişli değildir kararlı rapor
alanların,
4) Sağlık nedeniyle hizmet süresi uzayanların,
5) Adlî ve disiplin işlemleri nedeniyle hizmet
süreleri uzayanların,
kimlik bilgileri ile durumlarını açıklayıcı bilgi
ve belgelerin zamana bağlı kalınmaksızın Kara Kuvvetleri Komutanlığına ve
Bakanlığa gönderilmesi sağlanır.
f) Temel askerlik eğitimleri sonunda Millî Eğitim
Bakanlığı emrine verilen öğretmen yükümlüler, Millî Eğitim Bakanlığının
uygun gördüğü yerlerde görevlendirilir. Bu yükümlülerden daha önce Millî
Eğitim Bakanlığı kadrolarında görevli olanlar, ihtiyaç halinde önceki görev
yerlerine verilebilir.
g) Yetkili sağlık kuruluşlarınca haklarında
"Askerliğe Elverişli Değildir" kararlı rapor düzenlenen
yükümlüler rapor tarihine göre hizmet durum belgesi ile geçici olarak
terhis edilir.
ğ) Millî Eğitim Bakanlığı emrine öğretmen olarak
verilen yükümlüler, askerlik hizmet süreleri içerisinde ihtiyaç durumuna
bağlı olarak yer değiştirme suretiyle görevlendirilmeye tâbi tutulabilir.
Bu şekilde yer değiştirmeye tâbi tutulanların görev yerleri, kayıtlı
oldukları askerlik şubeleri ile Kara Kuvvetleri Komutanlığına bildirilir.
Bunların sürekli ve geçici görev yollukları usulüne uygun olarak Millî
Eğitim Bakanlığınca ödenir.
h) İlgili yükümlüler hizmet sürelerinin sonunda,
emrinde görevli oldukları il veya ilçe millî eğitim müdürlüklerince beş
nüsha terhis belgesi tanzim edilerek asteğmen olarak terhis edilirler.
ı) Terhis belgeleri, yükümlünün görev yaptığı
yerdeki il veya ilçe millî eğitim müdürleri tarafından imzalanıp
mühürlenerek onaylanmak suretiyle bir nüshası hizmetinin sonunda yükümlüye
verilir, diğer dört nüshası şahsi dosyalarıyla birlikte kayıtlı
bulundukları askerlik şubelerine gönderilir.
(3) Bu madde kapsamında Bakanlığın görev yetki ve
sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:
a) Millî Eğitim Bakanlığının ihtiyaç duyduğu
branşlar ve öğretmen sayıları, Türk Silahlı Kuvvetlerinin destekleme
oranları ve ihtiyacı dikkate alınarak değerlendirilir ve Millî Eğitim
Bakanlığına verilmesi uygun görülen branşlar ve öğretmen sayıları
bildirilir.
b) Millî Eğitim Bakanlığınca öğretmenlik mesleğini
fiilen icra edenler arasından yedek subay öğretmen statüsünde silahaltına
alınması teklif edilenler, yedek subay öğretmen aday adayı statüsünde
sınıflandırmaya tabi tutularak temel askerlik eğitimine sevk edilir.
c) Temel askerlik eğitimini başarıyla bitirenler,
kalan askerlik hizmetlerini tamamlamak üzere Millî Eğitim Bakanlığı emrine
verilir.
ç) Yedek subay öğretmen olarak celp ve sevke tabi
tutuldukları ilk celp ve sevk döneminde sınıf okulu ve eğitim merkezindeki
eğitimin üçte birine katılmayanlar askerlik hizmetlerini er olarak yerine
getirir.
d) Bu yükümlülerin asteğmenliğe nasıp işlemleri
Kara Kuvvetleri Komutanlığınca yürütülerek, asteğmenliğe nasıpları
yapılanların kimlikleri ilgili il veya ilçe millî eğitim müdürlüklerine
bildirilir.
e) Yedek subay öğretmenlerin terhis belgelerinin
birer nüshası terhis oldukları yılı takip eden yılın Ocak ayı içerisinde
askeralma bölge başkanlıklarınca Kara Kuvvetleri Komutanlığına gönderilir.
(4) Millî Eğitim Bakanlığı emrinde öğretmen olarak
görevlendirilen yükümlüler hakkında;
a) 1632 sayılı Kanunda yer alan yoklama kaçağı,
bakaya, geç iltihak suretiyle bakaya kalmak, firar, hava değişimi/izin
tecavüzü suçlarından birini işlemeleri halinde, 1632 sayılı Kanun,
b) 6413 sayılı Kanunda yer alan kısa süreli kaçma
ve izin süresini geçirme disiplinsizliklerinden birini işlemeleri halinde,
6413 sayılı Kanun hükümleri,
uygulanır.
c) Firar ve hava değişimi/izin tecavüzü suçlarını
işleyenler hakkında suçun oluşması için öngörülen sürelerin geçmesini
müteakip il veya ilçe millî eğitim müdürlüklerince suç dosyası tanzim
edilerek mahallin askerlik şubesine gönderilir. Bu suç dosyaları,
soruşturma izni vermeye yetkili komutan veya askerî kurum amiri tarafından
ilgili Kanun hükümleri uyarınca soruşturma izni verilmesi halinde, askerlik
şubelerince yetkili Cumhuriyet başsavcılığına gönderilerek, il veya ilçe
millî eğitim müdürlüklerine bilgi verilir.
ç) Kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme
disiplinsizliklerini işleyenler hakkında il veya ilçe millî eğitim
müdürlüklerince suç dosyası tanzim edilerek, mahallin askerlik şubesine
gönderilir. Bu suç dosyaları, askerlik şubelerinin disiplin yönünden bağlı
oldukları disiplin kuruluna gönderilerek il veya ilçe millî eğitim
müdürlüklerine bilgi verilir.
d) Firar ve hava değişimi/izin tecavüzü suçları ile
kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme disiplinsizliklerini
işleyenlerin yargılanmalarının yanında, işlemiş oldukları bu ve diğer
suçlarla ilgili olarak Millî Eğitim Bakanlığı kadrolarında öğretmen olarak
görev yapan diğer öğretmenlerin tâbi oldukları Millî Eğitim Bakanlığı
mevzuatına uygun olarak gerekli idarî işlemler yapılır. Bu işlemler
neticesine göre usulüne uygun olarak öğretmenlik mesleği ile ilişiği
kesilenlerin kimlikleri Bakanlığa bildirilir.
(5) Seferberlik ve savaş hâlinde bu madde hükümleri
uygulanmaz.
Emniyet
Hizmetleri Sınıfı mensuplarının ertelemeleri
MADDE 95
– (1) Emniyet Teşkilatı
kadrolarında kadro ve/veya rütbeleri ile ilişkisi devam eden Emniyet
Hizmetleri Sınıfına mensup personel ile polis eğitim ve öğretim
kurumlarında öğrenim görenler veya bu kurumların giriş sınavlarını
kazananlardan askerlik hizmetini yapmamış olanların her türlü askerlik
işlemleri ertelenir.
(2) Ertelemesi yapılacak olanların bilgileri
Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre, İçişleri Bakanlığınca elektronik
ortamda bildirilir.
(3) Muafiyete esas olan on yıllık erteleme süresi
içerisinde; herhangi bir nedenle Emniyet Hizmetleri Sınıfından ayrılan,
başka kuruma nakledilen veya bu süre içinde meslekten ilişiği kesilenlerin
ertelemeleri iptal edilir. Bunlar Kanun hükümlerine göre askerlik hizmetini
yerine getirir.
(4) Ertelemesi yapılmış olanlardan erteleme hakkını
kaybedenlerin bilgileri İçişleri Bakanlığınca elektronik ortamda Bakanlığa
bildirilir. Bunların ertelemeleri iptal edilerek statülerine göre askerlik
işlemlerine kaldığı yerden devam edilir.
(5) Fiilî askerlik hizmeti başladıktan sonra
birinci fıkra kapsamındaki eğitim ve öğretim kurumlarında öğrenim hakkı
elde edenlerin ertelemeleri yapılmaz. Bunlar tabi oldukları askerlik hizmet
süresini tamamlamak zorundadır.
(6) Erteleme şartlarını taşımadığı, bilgi veya
belgeleri gerçeği yansıtmadığı halde askerliği ertelendiği tespit
edilenlerin askerlik işlemleri, erteleme işlemi yapılmadan önceki
durumları, erteleme şartlarını kaybettiği tespit edilenlerin ise erteleme
şartlarını kaybettikleri tarihteki durumları dikkate alınarak yürütülür.
Erteleme işlemlerinin yürütülmesine ilişkin görevlerini veya
sorumluluklarını zamanında yerine getirmediği tespit edilenler hakkında
yetkili Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.
(7) Seferberlik ve savaş hâlinde bu madde hükümleri
uygulanmaz.
Emniyet
Hizmetleri Sınıfı mensuplarının muafiyetleri
MADDE 96
– (1) Emniyet teşkilatında Emniyet
Hizmetleri Sınıfı mensubu olarak on yıllık hizmet süresini kamu görevinden
sayılmayacak haller hariç olmak üzere tamamlayanlar, askerlik hizmetini
yerine getirmiş sayılır. Geçici süreli görevlendirmeler, yurt dışı misyon
koruma, yurt dışında eğitim ve diğer görevler sebebiyle geçirilen süreler
de on yıllık hizmet süresinin hesabında dikkate alınır.
(2) Muafiyete esas on yıllık hizmet süresi, polis
eğitim ve öğretim kurumlarından mezun olarak fiilen göreve başlanılan
tarihte başlar. Bu sürenin hesabı, Ek-17’de bulunan Emniyet Hizmetleri
Sınıfı İçin Fiilî Çalışma Süresinden Sayılan ve Sayılmayan Hallerde
belirtilen esaslara göre yapılır.
(3) Muafiyet işlemleri e-Devlet üzerinden
elektronik ortamda yürütülür. Ayrıca hizmet süresini tamamlayarak muafiyet
hakkını kazananlar için İçişleri Bakanlığınca Ek-18’de bulunan Emniyet
Hizmetleri Sınıfına Mensup Personel İçin Muafiyet Teklif Belgesi 5070
sayılı Kanun kapsamında elektronik imzalı olarak yükümlünün nüfusa kayıtlı
olduğu askerlik şubelerine gönderilir.
(4) Nüfusa kayıtlı oldukları askerlik şubelerince;
haklarında Ek-18’de bulunan Emniyet Hizmetleri Sınıfına Mensup Personel
İçin Muafiyet Teklif Belgesi gönderilenlerin kayıtları kontrol edilerek
uygun olanlara muafiyet işlemi yapılır.
(5) Muafiyet şartlarını taşımadığı, bilgi veya
belgeleri gerçeği yansıtmadığı halde hakkında muafiyet işlemi yapıldığı
tespit edilenlerin askerlik işlemleri, muafiyet işlemi yapılmadan önceki
durumları dikkate alınarak yürütülür. Muafiyet işlemlerinin yürütülmesine
ilişkin görevlerini veya sorumluluklarını zamanında yerine getirmediği
tespit edilenler hakkında yetkili Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda
bulunulur.
(6) Seferberlik ve savaş hâlinde bu madde hükümleri
uygulanmaz.
Jandarma
Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı mensuplarının askerlik
hizmeti ile ilişikleri hakkında esaslar
MADDE 97
– (1) Jandarma ve Sahil Güvenlik
Akademisinde veya Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı
adına üniversite, fakülte veya yüksekokullar ile meslek yüksekokullarında
öğrenim görenler veya bu kurumların giriş sınavlarını kazananlardan
askerlik hizmetini yapmamış olanların her türlü askerlik işlemleri ertelenir.
(2) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı kadrolarında görevli muvazzaf ve sözleşmeli subay veya
astsubaylar ile uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erlerin hizmette
geçirdikleri sürelerin görevlerinden ayrıldıktan ve ilişikleri kesildikten
sonra askerlik yükümlülüğünden sayılmasına ilişkin 43 üncü madde hükümleri
uygulanır.
(3) Görevlerinden ayrılan veya ilişikleri kesilen
uzman jandarmaların hizmette geçirdikleri sürelerin tamamı askerlik
hizmetinden sayılır.
(4) Sayılan hizmet süresi, erbaş ve erlerin tabi
olduğu hizmet süresini karşılayanlar askerlik hizmetini yapmış sayılır.
Hizmet süresini karşılamayanların eksik kalan süreleri, erbaş ve erlerin
tabi olduğu hizmet süresi esas alınarak 34 üncü maddenin ikinci fıkrası
hükümlerine göre erbaş ve er olarak tamamlatılır.
(5) Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinden veya
Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı adına okudukları
üniversite, fakülte veya yüksekokullar ile meslek yüksekokullarından
ilişiği kesilenlerin bu okullarda okudukları sürelerin askerlik hizmetinden
sayılmasına ilişkin sürelerinin hesabında ve noksan hizmetlerinin
tamamlatılmasında 93 üncü madde hükümleri uygulanır.
(6) Yedek subay adayı veya yedek astsubay adayı
olma hakkı bulunanlar, yedek subay veya yedek astsubay olmaya istekli
olmaları ve yedek subay adayı veya yedek astsubay adayı seçilmeleri halinde
daha önceki hizmet süreleri dikkate alınmaksızın yedek subay veya yedek astsubayların
hizmet süresine tabi tutulur.
(7) Sözleşmesi feshedilen uzman erbaşlar,
sözleşmeli erbaş ve erler ile sözleşmeli er adaylarının varsa kalan
askerlik hizmeti, ilgilinin ilişiği kesilmeden Jandarma Genel Komutanlığı
ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenen birliklerde erbaş ve er olarak
tamamlatılır.
Tabipler
ile diğer sağlık personelinin askerlik hizmetine ilişkin usul ve esaslar
MADDE 98
– (1) Bakanlık ile Sağlık
Bakanlığınca her celp ve/veya atama döneminde müştereken belirlenen yer ve
miktarda;
a) Askerlik hizmetini yedek subay olarak yerine
getiren tabipler Devlet hizmeti yükümlülüğünü tamamlamış sayılır.
b) Temel askerlik eğitimini tamamlayan tabipler
Devlet hizmeti yükümlülüğünü yapmak üzere Sağlık Bakanlığı emrine verilir.
Yer ve miktarın belirlenmesinde öncelikle Türk Silahlı Kuvvetlerinin
harekâta katılan birlikleri, hudut birlikleri, eğitim birlikleri,
yüzer/uçucu birlikleri ile bunları destekleyen diğer birlik ihtiyaçları
dikkate alınır.
(2) Silahaltına alınan tabip yedek subay adayları
temel eğitimin sonunda kuraya tabi tutulur. Birinci fıkranın (a) bendi
kapsamına gireceklerin kurası önce, (b) bendi kapsamına gireceklerin kurası
sonra çekilir. Kura çekiminde subay
ve astsubayların ilk atamasındaki kura usul ve esasları uygulanır.
(3) Devlet hizmeti yükümlülüğünü yerine getirmiş
olanlar birinci fıkra kapsamına alınmaz.
(4) Askerlik hizmetini yedek subay olarak yerine
getirdikleri Bakanlıkça Sağlık Bakanlığına bildirilenler Devlet hizmeti
yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılır.
(5) Devlet
hizmeti yükümlülüğünü yapmak üzere Sağlık Bakanlığı emrine verilenlerin
atamaları Sağlık Bakanlığınca yapılır. Bunlar Devlet hizmeti yükümlülüğünü
yerine getirinceye kadar geçici terhis edilir. Bunların;
a) Her türlü özlük işleri Devlet hizmeti yükümlülüğünün
devamı süresince Sağlık Bakanlığınca yürütülür.
b) Usulüne uygun olarak Devlet hizmeti
yükümlülüğünü yerine getirdikleri Sağlık Bakanlığınca Bakanlığa
bildirilenler askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılır ve asteğmen olarak
terhis edilir.
c) Sağlık Bakanlığındaki bu görevleri sırasında
usulüne göre tabiplik mesleği ile ilişikleri kesilenler kalan hizmetlerini
er olarak tamamlamak üzere Sağlık Bakanlığı ile ilişikleri kesilerek
Bakanlığa bildirilir.
ç) Devlet hizmeti yükümlülüğünü usulüne uygun
olarak tamamlamayanların takipleri ve noksan hizmetlerinin tamamlatılması
hakkında 34 üncü madde hükümleri uygulanır. Noksan hizmetin hesabında
Devlet hizmeti yükümlülüğünde geçen süre dikkate alınmaz.
(6) Seferberlik ve savaş hâlinde bu madde hükümleri
uygulanmaz.
(7) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar Bakanlık ile Sağlık Bakanlığınca müştereken belirlenir.
ON ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yoklama Kaçağı, Saklı ve Bakayaların Takip ve
Cezalandırma İşlemleri
Yoklama
kaçağı, saklı, bakaya ve geç iltihak bakayaları
MADDE 99
– (1) Kanunda yazılı mazereti
bulunduğuna dair belge ibraz etmeyenlerden;
a) Tabi olduğu yoklama yılı içerisinde yoklamasını
yaptırmayanlar yoklama kaçağı,
b) Yirmi yaşına girmiş oldukları halde isimlerini
nüfus kayıtlarına geçirmemiş bulunanlar saklı,
c) Sevke tabi olduğu halde sevkini yaptırmayanlar
ile sevk edildiği birliğe katılmayanlar bakaya,
ç) Sevkini yaptırdığı halde kendisine tanınan yol
süresi dışında birliğine katılanlar geç iltihak bakayası,
olarak kabul edilir. Bu durumda bulunan yükümlüler
hakkında 101 inci madde hükümleri uygulanır.
Yoklama
kaçağı ve bakayaların takipleri
MADDE 100
– (1) Yoklama kaçağı ve bakayalar,
askerlik ödevlerini yerine getirmek maksadıyla yakalanmaları için Askeralma
Genel Müdürlüğünce İçişleri Bakanlığına bildirilir.
(2) Kolluk kuvvetlerince yakalanarak muhafaza
altına alınanlar, mesai saatleri içerisinde en yakın askerlik şubesine
getirilir. Mesai saatleri dışında veya askerlik şubesinin bulunmadığı
yerlerde yakalananlar ilgili kolluk kuvveti tarafından hazırlanan tutanağa
istinaden derhal serbest bırakılır.
(3) Kolluk kuvvetleri tarafından hazırlanan
tutanakların bir nüshası yükümlüye verilir, diğer nüshası ise en geç üç
işgünü içerisinde en yakın askerlik şubesine teslim edilir.
(4) Yoklama kaçağı ve bakaya olarak arananlardan
yurt dışında yaşadığı tespit edilenlere ilgili Türk Konsoloslukları
aracılığıyla işlemlerini tamamlatması tebliğ edilir ve tebellüğ belgeleri
askerlik şubesine iade edilir.
Yoklama
kaçağı, saklı ve bakayaların cezalandırma işlemleri
MADDE 101
– (1) Yoklama kaçağı, saklı ve
bakayalar Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fıkrası esaslarına göre idari
para cezasıyla cezalandırılır.
(2) Bunlardan kendiliğinden gelenler her gün
karşılığı 5 Türk Lirası, yakalananlar ise 10 Türk Lirası idari para cezası
ile cezalandırılır. Bu fıkra kapsamında belirlenen idari para cezalarının
yeniden değerlemesinde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler
Kanununun 17 nci maddesinin yedinci fıkrasındaki idari para cezasının bir
Türk Lirasının küsuru dikkate alınarak uygulanır. İdari para cezaları
tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.
(3) Yapılan muayenelerinde askerliğe elverişli
olmadıkları anlaşılanlar, askerlikten muafiyet hakkı olanlar ile Kanunda
belirtilen nedenlerle erteleme hakkı olduğu halde süresi içerisinde işlem
yaptırmayanlara erteleme sürelerine denk gelen günler için idari para
cezası uygulanmaz. Uygulandıktan sonra bu madde kapsamında olduğu
anlaşılanlar iptal edilir ve iptal edilen para cezaları, 21/7/1953 tarihli
ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında
takip ve tahsil için gönderildiği vergi dairelerine bildirilir. 54 üncü
maddenin üçüncü fıkrası kapsamında ertelemesi yapılanların, yoklama kaçağı
veya bakaya olarak geçen süreleri için Kanunun 24 üncü maddesi esasları
uygulanır.
(4) İdari para cezası vermeye yetkili makam;
askerlik şubesine bizzat müracaat eden yükümlüler için müracaat ettiği,
kolluk kuvvetleri tarafından getirilen yükümlüler için ise getirildiği
askerlik şubesi başkanı; kolluk kuvvetleri tarafından haklarında tutanak
tutulma işlemi de dahil diğer durumlar için nüfusa kayıtlı olduğu yer
askerlik şubesi başkanıdır. Yükümlünün bizzat müracaat ettiği veya
getirildiği askerlik şubesi başkanınca uygulanan idari para cezası derhâl
yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu yer askerlik şubesi başkanlığına
bildirilir.
(5) Barışta, Kanunun 24 üncü maddesinin birinci
fıkrası uyarınca verilen idarî para cezası kesinleştikten sonra bu
eylemlerden herhangi birini işleyenler ile bu eylemleri seferberlik ve savaş
hâlinde işleyenler hakkında nüfusa kayıtlı olduğu yer askerlik şubesince
suç dosyaları hazırlanarak yükümlünün nüfusa kayıtlı oldukları yer
Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir.
(6) Yükümlülere verilen idari para cezaları 7201
sayılı Kanun ile 25/1/2012 tarihli ve 28184 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik esaslarına göre
tebliğ edilir.
(7) Verilen idari para cezaları hakkında 5326
sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
ON DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Mali Hususlar
Harcırah
ve yol masrafı ödemeleri
MADDE 102
– (1) Yoklama, celp ve sevk
döneminde; askerliğe elverişli olup olmadıklarının tespiti için memuriyet
mahalli dışındaki yetkili sağlık kuruluşlarına sevk edilmelerine zaruret
görülenlerin harcırahı, 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun
8 inci maddesine göre ödenir. Buna göre, yılı merkezi bütçe kanunu H
cetvelinde belirlenen gündeliklerden; “I-Yurt İçinde Verilecek Gündelikler
“(Madde:33)” maddesinin “B-Memur ve Hizmetlilerden;” fıkrasının “e)
Aylık/Kadro derecesi 5-15 olanlar için” belirlenen gündelik miktarı esas
alınır.
(2) Yükümlünün ikametgâhının bulunduğu yer ile
askerlik şubesinin farklı il veya ilçelerde olması durumunda askerlik
şubesinin bulunduğu yer memuriyet mahalli olarak kabul edilir.
(3) Harcırah, yükümlünün sevk ve muayene
işlemlerinin sonuçlanması veya sevk edildiği yetkili sağlık kuruluşundan
dönüşünü müteakip ödenir.
(4) İşlemlerini aynı gün içerisinde
tamamlayanlardan; öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00) yemeği zamanlarından
birini geçirenlere üçte bir, ikisini geçirenlere üçte iki oranında ve
geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir.
(5) Konaklama giderleri yılı merkezi bütçe
kanununda yapılan düzenlemelere göre ödenir.
(6) Gündeliklerin hesaplanmasında, sevk
belgesindeki tarih göz önünde bulundurulmaz; bu hesaplamada yetkili sağlık
kuruluşuna gitmek üzere yola çıkılan tarih esas alınır.
(7) Yetkili sağlık kuruluşlarında yatarak geçen
süreler için gündelik ve konaklama gideri ödenmez.
(8) Sağlık kararlarına ilişkin olarak;
a) Haklarında şikâyet ve ihbarda bulunulanlar ile
idarece muayenesine lüzum görülenlerin, yeniden yetkili sağlık
kuruluşlarına sevklerinde; yoklama, celp ve sevk ile yedeklik
dönemindekiler için harcırah ve konaklama gideri, silahaltındakiler için
yol masrafı ödenir.
b) Haklarında verilen karara itiraz edenlerin,
yeniden yetkili sağlık kuruluşlarına sevklerinde; yoklama, celp ve sevk ile
yedeklik dönemindekiler için harcırah ve konaklama gideri,
silahaltındakiler için ise yol masrafı ödenmez.
(9) Askerliğe elverişli olup olmadıklarının tespiti
için yapılacak sağlık muayenelerinden herhangi bir ücret veya katkı payı
alınmaz.
(10) Yükümlülerin birliklerine sevklerinde yol
masrafı ödenir. Bunlardan çeşitli nedenlerle birliklerine katılmayanlara
müteakip sevklerde ödeme yapılmaz. Kısa süreli kaçma ve izin süresini
geçirme disiplinsizlikleri ile firar ve hava değişimi/izin tecavüzünde iken
birliklerine sevk edilenlere ödeme yapılmaz.
(11)
Refakatli sevklerde refakatçi için ödeme yapılmaz.
(12) Serbest usul ile sevk edilecek yükümlülerden;
a) İlk defa askere sevk edileceklerden, sevk
işlemlerini askerlik şubesine müracaat ederek yaptıranlar, askerlik
şubesine müracaat etmeksizin işlemlerini e-Devlet üzerinden yaptıranlar ve
kendiliğinden eğitim birlik veya merkezlerine müracaat edenler için, adrese
dayalı nüfus kayıt sisteminde kayıtlı olan ikamet adresi il/ilçe
merkezinden, sevk edildikleri yerin bulunduğu il/ilçe merkezine kadar olan,
b) Adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde kayıtlı
ikamet adresi yurt dışı olanlardan;
1) Askerlik şubesine müracaat ederek sevk işlemini
yaptıranlar için askerlik şubesinin bulunduğu yer il/ilçe merkezinden, sevk
edildikleri yerin bulunduğu il/ilçe merkezine kadar olan,
2) Sevk işlemini e-Devlet üzerinden yaptıranlar ile
kendiliğinden eğitim birlik/merkezlerine müracaat edenler için nüfusa
kayıtlı oldukları yer il/ilçe merkezinden, sevk edildikleri yerin bulunduğu
il/ilçe merkezine kadar olan,
c) Askerlik şubesinden sevki yapılacak diğer
yükümlülere, müracaat ettikleri askerlik şubesinin bulunduğu yer il/ilçe
merkezinden, sevk edildikleri yerin bulunduğu il/ilçe merkezine kadar olan,
ç) Diğer birlik ve kurumlardan sevk edilecekler,
dağıtımı yapılacaklar, Kanunun 28 inci maddesinin yedinci fıkrası
kapsamında bir defaya mahsus olmak üzere kanuni izine veya mazeret iznine
gönderilecekler veya terhis edilecekler için, sevk işleminin yapıldığı
birlik/kurum, hastane ve benzeri konuşlu bulunduğu yer il/ilçe merkezinden,
sevk edilecekleri veya izin ve terhiste adrese dayalı nüfus kayıt
sisteminde kayıtlı olan ikamet adreslerinin il/ilçe merkezine kadar olan,
d) Hastanelerde muayene ve tedavileri neticesinde
hava değişimi, sağlık kurulu raporu ile verilen istirahatlerde veya
“Askerliğe Elverişli Değildir” kararı verilen erbaş ve erlerin
hastanelerden ikamet adreslerinin il/ilçe merkezine kadar olan,
e) Terhiste ikametgâhının yurt dışında olacağını
belgeleyen erbaş ve erler için, terhis edildiği birliğin konuşlu bulunduğu
il/ilçe merkezinden, yurt dışına çıkış yapılacak yer il/ilçe merkezine
kadar olan,
mesafeler esas alınarak taşıma bedeli tespit
edilir.
(13) On ikinci fıkrada belirtilen yükümlülere
ödenecek taşıma bedelinin hesaplanmasında;
a) 400 kilometreye kadar olan mesafeler için
gidilecek mesafenin 1,6 katının,
b) 400 (dahil) kilometreden fazla-800 kilometreden
az olan mesafeler için her kilometre başına gidilecek mesafenin 1,4
katının,
c) 800 (dahil) kilometreden fazla-1.201
kilometreden az olan mesafeler için her kilometre başına gidilecek mesafenin
1,2 katının,
ç) 1.201 (dahil) kilometreden fazla olan mesafeler
için her kilometre başına gidilecek mesafenin,
memur aylık katsayısı ile çarpılması sonucu bulunan
tutar esas alınır.
d) Sevk edilecek yere gidişte feribot, vapur ve
benzeri vasıta ile geçiş yapılması zorunlu ise bu denizyolu geçiş vasıtası
ücreti ayrıca ilave edilir.
e) Taşıma bedeli hesaplama (mesafe x memur aylık
katsayı x oran) yönteminde yer alan ve ayrıntısı (a), (b), (c) ve (ç)
bentlerinde belirtilen oran miktarı; ihtiyaç hâlinde Hazine ve Maliye
Bakanlığının uygun görüşü alınarak Millî Savunma Bakanı onayı ile
güncellenir ve yayımlanacak tebliğ ile duyurulur.
(14) Taşıma bedeli hesaplamasında kullanılacak
mesafenin tespitinde, Karayolları Genel Müdürlüğünün genel ağında yer alan
“Mesafe Cetveli” veya “İller Arası Mesafe Cetveli/İl İlçe Arası Mesafe
Cetveli” veya “Mesafe Sorgulama” hizmetindeki mesafeler esas alınır.
(15) Serbest usul ile sevklerde; sevki yapan
askerlik şubeleri veya birlik/kurumlar tarafından taşıma bedeli ödemesinde
Kabul Toplanma/Tali Kabul Toplanma Merkezleri (KTM/TKTM) arasında geçen
mesafe dikkate alınmaz. Yapılacak ödemede sevkin başlangıç yerinden
KTM/TKTM’lere kadar olan mesafe veya KTM/TKTM’nin bitiş yerinden gidilecek
yere kadar olan mesafe dikkate alınır.
(16) İlk defa askere sevk edilecekler hariç,
askerlik şubelerinden aynı garnizon içerisindeki birlik veya kuruma yapılan
sevkler ile hastaneye sevklerde bir gün yol süresi verilir; ancak, taşıma
ve iaşe bedeli ödemesi yapılmaz.
(17) Yol masrafı ile varsa denizyolu geçiş vasıtası
ücreti, yükümlüye elden nakit olarak ödenebileceği gibi bankacılık veya PTT
havale sistemi kullanılarak yükümlünün hesabına aktarılmak suretiyle veya
usulüne uygun bir dilekçeye göre tayin edilen mutemede de ödenebilir.
(18) Terhis olduktan sonra askerlik şubesine
müracaat ederek, hastalıklarının askerlik hizmetinin sebep ve tesiriyle
oluştuğunu beyan ederek sağlık kuruluşuna sevk edilenlere yol ve iaşe
bedeli ödenmez.
(19) 31 inci maddenin birinci fıkrası kapsamındaki
izinler için bir defa, beşinci fıkrası kapsamındaki izinlerde ise her
defasında gidiş ve dönüş taşıma ve iaşe bedelleri birlik komutanlıklarının
bağlı olduğu harcama birimlerince ödenir.
Noksan
hizmetlilere tayın bedeli ve yol masrafı ödenmesi
MADDE 103
– (1) Noksan hizmetlilerden,
askerlik hizmetini erbaş ve er bulunmayan askerlik şubesinde tamamlatılacak
olanlara, 24/5/2007 tarihli ve 5668 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Besleme Kanununun
4 üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereğince tayın bedeli verilir.
(2) Noksan hizmetlilerin noksan hizmetini
tamamlamak için ikametgâhının bulunduğu yer ile noksan hizmetini
tamamlayacağı yer arasındaki yol masrafı sadece ilk gelişi ve dönüşü olmak
üzere noksan hizmetini yaptığı yerin bağlı olduğu harcama birimince 102 nci
madde esaslarına göre ödenir.
Harçlık
ve diğer ödemeler
MADDE 104
– (1) Askerlik hizmetini birinci
altı ay için yapmakta olan er ve erbaşlara ve Kanunun 5 inci maddesinin
üçüncü fıkrası kapsamında askerlik hizmetine devam edenlere (ikinci altı
ay) bu görevlerinin devamı süresince 257 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine
göre harçlık ödenir. Ayrıca Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası
kapsamında askerlik hizmetine devam edenler için 257 sayılı Kanunda
belirlenen harçlık miktarının net asgari ücretin altında olması halinde,
harçlık tutarı ile net asgari ücret tutarı arasındaki fark kadar
tamamlayıcı ödeme yapılır.
(2) Hatay, Kilis, Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin,
Şırnak, Hakkâri, Van, Ağrı ve Iğdır illerindeki hudut birliklerinde Kanunun
5 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında askerlik hizmetine devam
edenlere (ikinci altı ay), Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Bakanlık
tarafından birlikte belirlenecek tutar üzerinden ilave harçlık ödenir. Bu
tutara ilişkin gösterge rakamı Milli Savunma Bakanlığı Bütçe ve Mali Hizmetler
Genel Müdürlüğü tarafından ayrıca ilgili birimlere yayımlanır.
(3) Birinci ve ikinci derecede kalkınmada öncelikli
yörelerde Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilen birliklerde görevli olup
ikinci altı aylık dönemde askerlik hizmetine devam eden er ve erbaşlara
ikinci altı aylık dönem için iki katı harçlık ödemesi yapılmaz.
(4) İkinci altı aylık dönemde askerlik hizmetine
devam eden er ve erbaşlara ikinci altı aylık dönemde 257 sayılı Kanunun 5
inci ve 6 ncı maddeleri kapsamında munzam harçlık ödemesi yapılmaz. Ancak
257 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin (b) fıkrasında gösterilen er ve
erbaşlara ödenen munzam harçlık bu durumdan müstesnadır.
(5) Kıbrıs'ta, askerlik hizmetini birinci altı ay
için yapmakta olan er ve erbaşlara 14/7/1964 tarihli ve 500 sayılı Kıbrıs'a
Gönderilecek Türk Askerî Birliği Mensuplarının Aylık ve Ücretleriyle
Çeşitli İstihkakları ve Birliğin Başka Giderleri Hakkında Kanunun 1 inci
maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen göstergelere göre hesaplanacak
harçlık tutarı ödenir. Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında
askerlik hizmetine devam edenlere (ikinci altı ay) 500 sayılı Kanunun 1
inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamındaki göstergeler üzerinden ayrıca
bir harçlık ödemesi yapılmaz.
(6) 926 sayılı Kanunun 143 üncü maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, yedek subay okulu öğrencilerine ve yedek astsubay okulu
öğrencilerine harçlık ödenir.
ON BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yeniden
sağlık kuruluşlarına sevki gerekenler
MADDE 105
– (1) İnceleme ve onay makamınca
tespit edilen eksik veya hatalı hususlar nedeniyle haklarında tanzim edilen
raporları onaylanmayarak zeyil raporu düzenlenmesi maksadıyla iade
edilenler ile yetkisiz sağlık kuruluşları tarafından rapor tanzim
edilenlerden tekrar sağlık kuruluşlarına sevki gerekenlere;
a) Askerlik şubesince öncelikle 7201 sayılı Kanun
hükümlerine göre tebligat yapılır.
b) Tebliğ tarihinden itibaren iki ay içinde sağlık
kuruluşuna sevk için askerlik şubesine müracaat etmeyenler hakkında mevcut
statülerine uygun olarak yoklama kaçağı, bakaya veya noksan hizmetlilere
ilişkin hükümler uygulanır.
c) Tebligat yapılmış olmasına rağmen iki aylık süre
içerisinde askerlik şubesine müracaat etmeyenler, yakalanmaları için
Bakanlıkça İçişleri Bakanlığına bildirilirler. Yakalanarak muhafaza altına
alınanlar, mesai saatleri içerisinde en yakın askerlik şubesine
getirilirler. Mesai saatleri dışında veya askerlik şubesinin bulunmadığı
yerlerde yakalananlar ilgili kolluk kuvveti tarafından hazırlanan tutanağa
istinaden derhal serbest bırakılırlar.
Adli
makamların talimatları gereği sağlık kuruluşlarına sevki yapılanlar
MADDE 106
– (1) Adli makamların talimatları
doğrultusunda askerliğe elverişli olup olmadıklarının tespiti maksadıyla
sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarına sevk edilen yükümlülerin
işlemleri, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında tanzim edilen
sağlık raporlarına göre yürütülür.
İstihbarat
ve tanık koruma kapsamındaki yükümlü işlemleri
MADDE 107
– (1) 1/11/1983 tarihli ve 2937
sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Millî İstihbarat Teşkilatı Kanunu
ile 27/12/2007 tarihli ve 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu kapsamındaki
yükümlülerin askerlik işlemleri, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı, Jandarma
Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün talebi üzerine Askeralma
Genel Müdürlüğü tarafından gerekli tedbirler alınarak yürütülür.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelikler
MADDE 108
– (1) Aşağıda sayılan;
a) 17/3/1984 tarihli ve 18344 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Yedek Subay Aday Adaylarından veya Yedek Subay
Adaylarından Erbaş ve Er Çıkarılacaklara İlişkin Yönetmelik,
b) 3/10/1984 tarihli ve 18534 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetlerinin İhtiyaç Duyduğu Yedek Subay
Adaylarının Seçimine İlişkin Şekil ve Esaslar ile Celp Usulleri Hakkında
Yönetmelik,
c) 6/7/2005 tarihli ve 25867 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Askerlik Yükümlülüğünü Millî Eğitim Bakanlığı Emrinde Öğretmen
Olarak Yerine Getirecekler Hakkında Yönetmelik,
ç) 17/10/2009 tarihli ve 27379 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Millî Savunma Bakanlığı Sevk Tehiri İşlemleri
Yönetmeliği,
d) 12/4/2010 tarihli ve 27550 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Millî Savunma Bakanlığı Er Olarak Askere Sevk Edilecek
Yükümlülerin Sınıflandırma İşlemlerine Ait Yönetmelik,
e) 25/8/2015 tarihli ve 29456 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Yurt Dışı İşçi Erteleme Yönetmeliği,
yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici
hükümler
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Kanunun yürürlüğe
girdiği 26/6/2019 (hariç) tarihinden önce, mülga 1111 sayılı Kanun
kapsamında askerlik hizmetleri erteli durumda bulunanlar için, erteleme
şartlarını kaybetmedikleri sürece mülga 1111 sayılı Kanundaki yaş süreleri
geçerlidir ve erteleme şartlarını kaybetmedikleri sürece bunların ertelemeleri
iptal edilmez. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra erteleme talep
edenlerin işlemleri Kanun hükümlerine göre yürütülür.
(2) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığının askerlik yükümlüsü ihtiyacı İçişleri Bakanlığınca Bakanlığa
bildirilir. Genelkurmay Başkanlığınca kuvvet komutanlıklarının ihtiyaçları
da dikkate alınarak Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığının tahsis oranları belirlenir. Belirlenen tahsis oranlarına
göre Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenecek süre ile Bakanlıkça yükümlü
ihtiyacı karşılanır. Bu suretle Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı emrine yükümlülük esası ile verilenler hakkında diğer
yükümlülerin tabi olduğu hükümler uygulanır.
(3) Kanunun geçici 1 inci maddesinin üçüncü fıkrası
kapsamında bedelli askerlik hizmeti yükümlülüğünü tamamlayanlar hakkında
Kanunun 24 üncü maddesi ile mülga 1111 sayılı Kanun gereğince verilen idari
para cezalarından ödenmemiş olanların tahsilinden vazgeçilir.
(4) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
altı ay içerisinde muvazzaflık hizmetine başlayanlar hakkında mülga 1111
sayılı Kanun ile Kanunun 24 üncü maddesi gereğince verilen idari para
cezalarından askere sevk tarihi itibarıyla ödenmemiş olanların tahsilinden
vazgeçilir.
(5) Çok vatandaşlık hakkına sahip olan ve
bulundukları yabancı ülkelerde yapmış oldukları askerlik hizmetleri
nedeniyle mülga 1111 sayılı Kanun kapsamında muafiyet hakkı olanların
Kanunun yürürlüğe girdiği 26/6/2019 (hariç) tarihinden önce dış
temsilciliklere başvurmuş olmaları halinde bu talepleri yerine getirilir.
(6) Mülga 1111 sayılı Kanunun geçici 53 üncü
maddesi gereğince; 27/1/2016 tarihinden önce dövizle askerlik hizmetinden
yararlanmak üzere başvuran ve işlemleri dövizle askerlik hizmeti kapsamında
yürütülmeye devam olunanlardan 1.000 Avro veya karşılığı yabancı ülke
parası ödemesi bulunanlar ile 27/1/2016 tarihinden önce dövizle askerlik
hizmetinden yararlanmak üzere başvurmalarına rağmen ödemelerini
tamamlamadıkları için dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılanlardan
31/12/2017 tarihine kadar 1.000 Avro döviz tutarı üzerinden yeniden başvuranlar,
muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar. Bunların fazladan
yaptıkları ödemeler iade edilmez. Mülga 1111 sayılı Kanunun uygulamaları
gereğince dövizle askerlik kapsamında ödemede bulunan yükümlülerin geri
ödeme talepleri Ek-14’te yer alan Dövizle Askerlik Geri Ödeme Çizelgesine
göre yürütülür.
Yürürlük
MADDE 109
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 110
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Millî Savunma Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.