Anayasa Mahkemesinin 14/9/2022 Tarihli ve 2018/27032 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI | 2022-10-11

11 Ekim 2022 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 31980
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ZÜLKÜF KILIÇ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/27032Karar Tarihi : 14/9/2022Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Irfan FIDAN Raportör : Kemal ÖZEREN Başvurucu : Zülküf KILIÇ
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
l. Başvuru, psikolojik taciz nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığınu koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

IL BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru S/9/2018 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar vermiştir.
3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR 
4.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:
5. Başvurucu, bireysel başvuruya konu olayların gerçekleştiği dönemde Bingöl Üniversitesi (İdare) Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde yardımcıdoçent (doktor öğretim ūyesi) unvanıyla δğretim ūyesi olarak gðrev yapmaktadır.
6. Başvurucu hakkında 2011 ila 2013 yıllarında dokuz farklı disiplin cezası tesis edilmiştir. Bahse konu disiplin cezaları ve bunlara ilişkin yargılama süreci şöyledir:
i. Başvurucu 26/10/2011, 27/10/2011 ve 28/10/2011 tarihlerinde belli saatlerde izinli ve mazeretli olmamasına rağmen işe gelmediği gerekçesiyle Idarenin 27/12/2011 tarihli işlemiyle uyarma cezasıyla cezalandırılmıştır. Elâzığ 2. İdare Mahkemesinin (Mahkeme) 14/11/2012 tarihli kararıyla, başvurucunum derslerini 

aksattığı yöntınde bir tespitin bulunmaması gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bu karara yönelik itiraz, Malatya Bölge Idare Mahkemesinin (Bölge Idare Mahkemesi) 27/9/2013 tarihli karanyla reddedilmiştir.
ii. İdarenin 27/12/2011 tarihli işlemiyle başvurucu, birçok konuda mesnetsiz iddialarla kurumu ve kişileri mağdur edecek şikâyetlerde bulunduğu gerekçesiyle kınama cezasıyla cezalandırıimıştır. Mahkemenin 14/11/2012 tarihli kararıyla,başvurucunun dilekçelerinde kullandığı ifadelerin mevzuata aykırı olmadığı ve Idareye yaptığı başvurulara cevap alabilmek için yeni başvurularda bulunduğu belirtilerek işlemin iptaline karar verilmiştir. Bu karara yönelik itiraz, Bölge İdare Mahkemesinin 18/12/2013 tarihli kararryla reddedilmiştir.

iii. Başvurucu, görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek fiilini işlediği gerekçesiyle Idarenin 3/2/2012 tarihli işlemiyle aylıktan kesme cezasıyla cezalandırıImıştır. Mahkeme 14/11/2012 tarihli kararıyla başvurucunun Idareye sunduğu dilekçesindeki ifadelerin saygısızlık olarak nitelendirilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Bu karara yönelik temyiz İstemi DanıştaySekizinci Dairesinin 24/3/2015 tarihli kararıyla reddedilmiş ve anılan karar onanmıştır.

iv. Hastalık raporunu en geç raporun düzenlendiği gůnü takip eden gůn intikal ettirmediği gerekçesiyle başvurucu, ldarenin 22/5/2013 tarihli işlemiyle uyarma cezasıyla cezalandırılmıştır. Mahkemenin 29/3/2016 tarihli kararıyla soruşturma raporunun olayı tüm yönleriyle ortaya koyacak nitelikte olmadığı ve eksik incelemeye dayalı olarak hazırlandığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.Bu karara yönelik istinaf başvurusu Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 3. Idari Dava Dairesinin 23/12/2016 tarihli kararıyla reddedilmiştir.

v. Başvurucunun, gerçeğe aykın rapor ve belge düzeniemek, öğretim eleman sıfatı ile bağdaşmayacak eylemde bulunmak fillerini işlediğinden bahisle İdarenin 17/12/2013 tarihli işlemiyle hakkında kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıtesis edilmiştir. Elazığ 1. Idare Mahkemesinin 3/2/2015 tarihli kararıyla,başvurucuya savunma hakkı tanınmadığı ve usulūne uygun soruşturma yürütülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir, Bu karara yönelik temyiz istemi Danıştay Sekizinci Dairenin 26/1/2017 tarihli kararıyla reddedilmiş ve anılan karar onanmıştır.

vi. Doktora tezinde usulüne uygun olmayan alıntı yaparak "bir başkasının biltmsel eserintn veya çalışmasının tümünü veya bir kasmın kaynak belirtmeden kendi eseri gibi göstermek" şeklindeki disiplin suçunu işlediği gerekçesiyle başvurucunun üniversite öğretim üyeliği mesleğinden çıkarılması cezası ile cezalandırılması İdare tarafindan teklif edilmiştir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı(YÖK) Yüksek Disiplin Kurulu 12/9/2013 tarihinde teklifin reddine, başvurucunun eyleminin mevzuatta geçen diğer hükümler çerçevesinde değerlendirilmesi için Idareye gönderilmesine karar vermiştir.

vii. Başvurucu hakkmda tesis edilen ç farkl kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, başvurucunun itirazı üzerine YÖK'tün muhtelif tarihli kararlarıyla kaldırılmıştır. Bu nedenle söz konusu işlemlerin iptali işlemiyle açılmış

davalar hakkında Mahkemece farkh tarihlerde karar verilmesine yer olmadiğına karar verilmiştir.

7. Başvurucu, kendisine verilen disiplin cezalarının mabkeme kararlarıyla iptal edilmesi nedeniyle uğradığımı iddia ettiği zararların tazminine karar verilmesi talebiyle 26/5/2014 tarihinde tam yargı davası açmıştır. Dava dilekçesinde başvurucu; hakkında yürütülen disiplin soruşturmalarının ve cezalarının bir işkence aracı olarak kullamldığını, bu yolla kendisine psikolojik taciz uygulandığını ileri sürmüştür. Aynıca başvurucu süreç içinde psikolojik tedavi gördüığünü belirterek buna ilişkin raporları Mahkemeye sunmuştur.
8. Mahkeme 30/12/2014 tarihinde davanın reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde; uyuşmazlık konusu olayda hizmet kusurunun bulunmadığı, başvurucunun ileri sürdüğü zararın muhtemel zarar kapsamında kaldığı, tam yargı davalarında ise ancak ilgilinin uğradığı gerçek zararların tazmininin amaçlandığı vurgulanarak başvurucunun iddialarıkarşısında Idarenin tazminat ödemekle yükümlü tutulabilmesine olanak bulunmadığı ifade edilmiştir.

. Başvurucu bu karara karşı temyiz talebinde bulunmuştur. Temyiz dilekçesinde başvurucu; görevine son verilmeden önce kendisine psikolojik şiddet uygulandığını, istifa etmeye zorlandığım, bu süreçte psikolojik tedavi görmek zorunda kaldığını ileri sürmüştür.Söz konusu raporları Mahkemeye sunmasına rağmen Mahkemece bu husustaki iddialarının dikkate alınmadığını vurgulayan başvurucu, mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.
10. Danıştay Sekizinci Dairesi 30/5/2018 tarihinde, mahkeme kararının tazminat talebinin reddine ilişkin kısmının onanmasına; nispi vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ise bozulmasına karar vermiştir. Onama kararının gerekçesinde, mahkeme kararının ve dayandığı gerekçenin usule ve kanuna uygun olduğu ve bozulmasım gerektirecek bir neden bulunmadığı belirtilmiştir.

11. Nihai karar 6/8/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
12. Öte yandan Idare 5/2/2015 tarihinde, intihal yapıldığı gerekçesiyle başvurucunun doktora tezinin iptaline ve doktor unvanının geri alinmasına karar vermiştir.Açılan davada Elâzığ 1. Idare Mahkemesinin 29/9/2017 tarihli kararıyla işlemin iptaline karar verilmiştir. Kararda, konu ile ilgili bilirkişi raporlarına da dayamlarak intihal kapsam ve boyutuma ulaşmayan atsf ve alıntılama hataları nedeniyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilmiştir.

13. Bununla birlikte başvurucu; görev yaptığı üniversitenin rektörül, rektör yardımcısı, fen edebiyat fakültesi dekanı ve Türk dili ve edebiyatı böltm başkanı hakkında görevi kðtüye kullanma suçunu işledikleri iddiasıyla suç duyurusunda bulunmuştur. Bingāl Cumhuriyet Başsaveılığı 13/7/2012 tarihinde soruşturma izni verilmesi için evrakın YÖK'e gönderilmesine karar vermiştir. YÖK 21/3/2013 tarihli işlemle ilgililer hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığına karar vermiştir.

14. Ayrıca başvurucu hakkında görev yaptığı üniversitenin rektörünün şikâyeti Üzerine sesli ve görüntülü bir ileti ile hakaret suçundan ceza yargılaması yürütülmüştür.Bingöl 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 10/6/2013 tarihli kararıyla başvurucunun eyleminin 

psikolojik tacizle ilgili bir yazıyı internet sitesinde yayımlamaktan ibaret olduğu, suç işleme kastıyla hareket etmediği belirtilerek beraatine karar verilmiştir.

I5. Yine başvurucu, söz konusu kişiler hakkında adli yargıda tazminat davasıaçmıştır. Bingöl 2. Asliye Hukuk Mahkemesi söz konusu tazminat davasında somut olayda tazminat davasmın kişiler aleyhine değil idareler aleyhine açılabileceğini belirterek davanın husumet yokluğundan reddine karar vermiştir.

16. Son olarak başvurucunun görev süresinin sona ermesi nedeniyle Idarenin 7/5/2013 tarihli işlemiyle yeniden atanmamak suretiyle görevine son verilmesine karar verilmiş ve bu tarihten itibaren Üniversiteyle ilişiği kesilmiştir. İşlemin iptali istemiyle açılan davada ilk olarak Mahkeme 10/4/2014 tarihinde davanın reddine karar vermiştir. Kararda,İdarenin görev süresini uzatmak hususundaki takdir yetkisine vurgu yapıimış; takdir yetkisinin kullanımı konusunda kamu hizmetinin gereklerine ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı, işlemin tesisi sürecinde de usule uyulduğu belirtilmiştir. Danıştay Sekizinci Dairesi bu kararı onadıktan sonra karar düzeltme aşamasında başvuruçunun karar ditzeltme talebini kabul ederek Mahkemenin ret kararının bozulmasına karar vermiştir. Nihai olarak göreve son verme işleminin iptaline ilişkin olarak Erzurum 2. Idare Mahkemesi tarafından verilen karar Damştay Sekizinci Dairesi tarafindan onanmış, bu karara yönelik karar düzeltme talebi de 19/1/2022 tarihinde reddedilmiştir.

17. Ayrıca başvurucu hakkında Ankara Üniversitesi Tip Fakültesi Hastanesinde 3/8/2012 tarihinde "depresif dhuygu durumu, anhedoni ve insomnia" tanılarıyla tek hekim tarafindan 10 gün, 28/8/2012 tarihinde aynı tanıyla sağlk kurulu tarafindan 1 ay, Ankara Gazi Mustafa Kemal Hastanesinde 26/9/2012 tarihinde "depresif nöbet" tanısıyla 10 gün istirahat raporu düizenlenmiştir.

IV. İLGİLİ HUKUK 
18.Îlgili hukuk için bkz. Mehmet Bayrakcı, B. No: 2014/8715, 5/4/2018, §§3045;Ebru Bilgin [GK], B. No: 2014/7998, 19/7/2018, §§ 43-67, Türkan Aydoğmuş, B. No:2018/19000, 12/1/2022, §§ 16-18.

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
19. Anayasa Mahkemesinin 14/9/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşüntüldü:
A. Adli Yardm Talebi Yönünden 
20. Başvurucu, bireysel başvuru harç ve masraflarını karşılama imkâmının olmadığım belirterek adli yardım talebinde bulunmuştur.

21. Anayasa Mahkemesinin Mehmer Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013)kararında belirtilen ilkeler dikkate alımarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yardım tatebinin kabultıne karar verilmesi gerekir.

B. Kişinin Maddi ve Manevi Varlığını Koruma ve Geliştirme Hakkmın İhlal Edildiğine İlişkin İddta 

1. Başvurucunun İddiaları
22. Başvurucu; daha önce herhangi bir psikolojik sorunu olmamasına rağmen yaşadığı olaylar nedeniyle tedavi görmek zorunda kaldığıru, yürütülen soruşturmalar sonucunda kendisine dokuz farklı disiplin cezası uygulandığını ve bunların yargı yoluyla iptal edildiğini belirtmiştir. Bununla birlikte süreç içinde doçentlik ve profesörlük başvurusu yapamadığını, ayrıca doktora tezinin iptal edilipdoktor unvanının almdığımu ve yeniden atanmamak suretiyle görevine son verildiğini, bunun öncesinde de baskılarla istifa etmeye zorlandığını ifade etmiştir. İleri sürdüğü olaylar bağlamında kendisine sürekli ve sistematik bir şekilde psikolojik taciz uygulandığım, bu hususta açtığı tam yargı davasının reddedildiğini vurgulayan başvurucu, özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.
2. Değerlendirme 
23. Anayasa'nm iddianın değerlendirilmesinde dayanak alınacak "Kiştnin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" kenar başlıklı l7. maddesinin birinci ve üçüncüfikraları şöyledir:
"Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geltştirme hakkana sahiptir.
Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz."
24. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 1879/2013, § 16). Başvuruya konu şikâyetlerin tümü -Anayasa Mahkemesinin önceki kararları da dikkate alınarak- Anayasa'nın 17. maddesi kapsammda değerlendirilmiştir (Hūdayt Ercoşkun, B. No: 2013/6235, 10/3/2016, §§59, 60; Sūmeyye Ornek, B. No: 2014/11091, 7/6/2017, § 16; Mehmet Bayrakcı, §50; Ebru Bilgin, §70;Türkan Aydoğmuş, § 22).

25. Anayasa'nın 17. maddesinin birinci fikrasında, herkesin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu belirtilmekte olup söz konusu düzenleme, Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi'nin 8. maddesinde düzenlenen Özel hayata saygı hakkı kapsamında güvence altına alınan fiziksel ve zihinsel bütünlüğüın korunmasıhakkına karşılık gelmektedir (Sevim Akar Eşkd, B. No: 2013/2187, 19/12/2013, § 30).
26. Anayasa Mahkemesi önceki kararlarında, Anayasa'nın I7. maddesinin birinci fikrası ile üçüncü fikrasının koruduğu temel haklara bir eylemin Anayasa'nın 17. maddesinin Üçüncü fikrasının kapsamına girebilmesi için asgari bir ağırlık düzeyine ulaşmış olmasıgerektiğine ve söz konusu ağırlk düzeyi belirlenirken gözönüne alınması gereken durumlara ilişkin ilkeler tespit etmiştir (Şehnaz Ayhan, B. No: 2013/6229, 15/4/2014, §§ 21-26; Işıl Yaykīr, B. No: 2013/2284, 15/4/2014, §§ 31-36; Emel Leloğlu, B. No: 2013/3512, 17/7/2014,§§ 26-31; Hūdayl Ercoşkun, §§ 8488; Hacer Kahraman, B. No: 2013/7935, 20/4/2016, §§51-56). Bu tespitler ışığında somut olaya konu muamelelerin uygulamş şekli ve yöntemi ile 

özellikle meydana getirdiği fiziksel ve ruhsal etkiler açısından başvurumun Anayasa'nın 17.maddesinin üçtincü fikrası kapsamında değerlendirilmesi için gerekli olan asgari eşiği aştığısöylenemez Bu nedenle başvurucunun şikâyetlerinin Anayasa'nın 17. maddesinin birinci fikrası kapsamında değerlendirilmesi uygun görülmüştīür (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Mehmet Bayrakcı, § 59; Ebru Bilgin, § 76, Türkan Aydoğmuş, § 24).
a. Kabul Edflebilirlik Yöuünden 
27. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan kişinin maddi ve manevi varlığınıkoruma ve geliştirme hakkınım ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

b. Esas Yöuünden 
L Genel İlkeler 
28. Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarında; çalışan bireylerin maddi ve manevi varlıklarımın korunması bağlamında devletin Anayasa'nın 17. maddesinin yanı sıra 5., 12., 49.ve 56. maddeleri çerçevesinde üstlenmesi gereken negatif ve pozitif yükümlülüklerinin kapsamına, başta 3/5/1996 tarihli Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı ile UluslararasıÇalışma Örgütü (ILO) bünyesinde imzalanan sözleşmeler olmak üzere uluslararasısōzleşmelere taraf olan devletlerin taahhütlerine, bu doğrultuda hayata geçirilen düzenlemelere ilişkin açtklayıcı değerlendirmelere ve genel ilkelere yer verilmiştir (Mehmet Bayrakcı, §§ 61-72, Ebru Bilgin, §§ 79-83).

29. Sðz konusu değerlendirmelerde Anayasa Mahkemesi, her somut olayın kendi būtünlüğü içinde değerlendirilmesi koşuluyla bireylerin çalışma ortamlarında maruz kaldıklarımı ileri sürdükleri eylem, işlem ya da ihmallerin psikolojik taciz derecesine ulaşmasıiçin birtakım unsurların aranması gerektiğini vurgulamıştır. Bu bağlamda İLO ile Çalışma ve Sosyal Gūvenlik Bakanlığınca hazırlanan yayın ve raporlar da dikkate alındığında muamelelerin psikolojik taciz olarak vasıflandırılabilmesi için;
i. İşyeri ile ilgili olarak işyerindeki yöneticiler ve/veya diğer çalışanlar tarafindan gerçekleştirilmesi ya da bu tfir müdahalelere göz yumułması,
ii. Süreklilik arz edecek şekilde tekrarlanması, keyfilik içermesi, sistemlive kasītlı olması, yıldırma ve dışlama amacı taşımasi,
iii. Mağdurun kişiliğinde, mesleki durumunda veya sağlığında zarar ortaya çıkaran ya da ciddi bir zarar tehlikesi içermesi gerekir (Mehmet Bayrakcı, § 69; Ebru Bilgin, § 80; Tūrkan Aydoğmuş, § 27).

30. Muamelelerin neden olduğu sonuçların boyutu mağdurun konumuna,muamelelerin süresine, sıklığma, kim ya da kimler tarafından gerçekleştirildiğine, mağdurun cinsiyetine, yaşına ve sağlık durumuna kadar birçok faktöre göre değişebilmektedir (Aymur Özdemtr ve diğerleri, B. No: 2013/2453, 24/3/2016, § 79; Hacer Kahraman, § 69, Mehmet Bayrakcı, § 70, Ebru Bilgin, § 81; Türkan Aydoğmuş, § 28).


31. Yine bu değerlendirmelere göre çalışanların yaşamlarına etkisi bakımından çekilmez bir ağırlık ve yoğunluk derecesine ulaşarak onların manevi bütünlüklerini tehdit eden ve psikolojik taciz olarak nitelendirilen eylem, işlem ya da ihmaller konusunda Anayasa'nn 17. maddesinin birinci fikrası kapsamında devletin üstlenmesi gereken pozitif yükümlülükler temel olarak şöyle stralanabilir:
i. Çalışanlara yönelen psikolojik taciz mahiyetindeki davranışların oluşmamasıiçin önlemler alınması

ii. Şikâyetleri etkili şekilde inceleyecek denetim mekanizmalarının oluşturulması
iji. Pozitif ayrıcalıklar tanınması gereken çalışanların önündeki güçlüklerin kaldırıması ve kolaylaştırıcı imkânlardan yararlandırıımasının sağlanması
iv. Yıldırıcı ve kasıtlı tutumlara maruz kalanların uğradıkları maddi ve manevi zararlarının giderilmesi ya da ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümtıne ilişkin yasal altyapının oluşturulması ve suç teşkil eden durumlarda sorumluların yasal çerçevede cezalandırılmalarının sağlanması

v. Oluşan zararların tazmin edilmesi amacıyla açılan davalarda mağdurların haklarımı adil şartlarda savunabileceği etkili usule ilişkin güvencelerden yararlandirılması ve yargılamalar sonucunda temel hakların içerdiği güvenceleri koruyacak şekilde mahkemelerce ulaşılan sonuçların ilgili ve yeterligerekçelerle açıklanması (Mehmet Bayrakcı, § 71; Ebru Bilgin, § 82; Tūrkan Aydoğmuş, § 29)
32. Anayasa Mahkemesince ;yapılan değerlendirmelerde mevzuatin yorumlanmasıyla ilgili sorunları cözmenin öncelikle derece mahkemelerinin yetki ve sorumiuluk alanında olduğu da daha õnceki kararlarda sıkltıkla vurgulanmıştır. Sistemli ve kasıtlı olarak haksız şekilde gerçekleştirildiği iddia edilen eylem, işlem ve ihmallerin psikolojik taciz olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceğine yönelik yapılacak incelemede olayın tim tarafları ile doğrudan temas halinde bulunan derece mahkemelerinin olayın koşullarını değerlendirmek açısından daha avantajlı konumda bulunduğu tartışmasızdır.Dolayısıyla Anayasa Mahkemesinin rolü bu kuralların yorumunun Anayasa'ya uygun olup olmadığım belirlemekle sınırlıdır (Aynur Özdemir ve diğerleri, § 81; Hacer Kahraman, § 70,Mehmet Bayrakcı, § 72, Ebru Bilgin, § 83; Tūrkan Áydoğmuş, § 30).
İlkelerin Olaya Uygulanması
33. Somut olayda başvurucunun haksız yere maruz kaldığını ileri sürdüğüişlemlerin başvurucunun yaşamına etkisi bakımından çekilmez bir ağırlık ve yoğunluk derecesine ulaşıp ulaşmadığı değerlendirilirken süreç içinde gerçekleşen vakıaların tümüntın birlikte değerlendirilmesi gerektiği tartışmasızdır.

34. Başvurucu hakkında 2011 ila 2013 yıllarında dokuz farklı disiplin cezası tesis edilmiştir. Bu disiplin cezalarının üçü itiraz üzerine YÖK tarafindan kaldırılmış, diğerleri hakkında ise derece mahkemelerince hukuka aykırı oldukları gerekçesiyle iptal kararlarıverilmiştir. Devam eden süreçte intihal gerekçesiyle başvurucunun doktora tezi iptal edilerek doktor urvanı geri alınmış, buna yönelik işlem de Mahkemece iptal edilmiştir. Bununla birlikte başvurucunun görev yaptığı üniversitenin rektörünün şikâyeti üzerine hakaret suçundan yūrütülen yargılamada başvurucu beraat etmiştir. Ayrıca başvurucunun görev 

süresinin sona ermesi nedeniyle yeniden atanmamak suretiyle görevine son verilmesine ilişkin işlemin de iptaline karar verilmiştir.

35. Öte yandan söz konusu disiplin cezalarının tesis edildiği dönemde başvurucu hakkında "depresif duygu durumu, deprestf nōbet, anhedoni ve insomnia" tanılarıyla sağlık raporları düzenlenmiştir. Bu bağlamda Idarenin yargı yerlerince iptal edilen bahse konu işlemlerinin başvurucunun yaşamına etkisi bakımıdan katlanılamaz bir ağırlık ve yoğunluk derecesine ulaşmadığı ve manevi bttünlüğünü tehdit etmediği, neticede psikolojik taciz boyutuna ulaşmadığı söylenemez. Dolayısıyla başvurucunun maddi ve manevi bttünlüğüne yönelik olarak ileri sürdüğü ihlal iddiasının yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda devletin pozitif yükümlülükleri bağlamında ele alımması gerekir.

36. Başvurucu; derece mahkemelerine sunduğu dilekçelerde, hakkında yürütülen disiplin soruşturmalarının ve verilen disiplin cezalarının bir işkence aracı olarak kullanıldığını, kendisine psikolojik taciz uygulandığını ve bu süreçte tedavi görmek zorunda kaldığım ileri sürmüştür. Somut olay bakımından başvurucunun iki yıllık süreçte dokuz farklıdisiplin cezassyła cezalandırıdığıfakat bu yöndeki işlemlerin yargı yerlerince iptal edildiği veya YÖK tarafından kaldırıidığı, bununla birlikte aynı dönemde başvurucu hakkında psikolojik hastalık tanısı konulduğu görülmüştür. Derece mahkemeleri tarafindan ise başvurucunun bu bağlamda bir sürece yayılan olaylar ile desteklenen ciddi iddialarıbulunmasına rağmen herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Öyle ki başvurucunun psikolojik taciz iddialarına mahkeme kararının davanın özeti kışmında dahi yer verilmemiştir.
37. Öte yandan başvurucunun ilgili kişiler aleyhine adli yargıda açtığı tazminat davasında da kişiler aleyhine değil idareler aleyhine dava açılması gerektiği belirtilerek husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir. Bununla birlikte başvuruçunum ilgili kişiler aleyhine görevi kötüye kullanma suçundan yaptığ şikâyet de YÖK tarafindan soruşturma açılmasına gerek olmadığına karar verilmesi nedeniyle sonuçsuz kalmıştır.
38. Kamusal makamlar; psikolojik taciz oluşturan durumları tespitle yetinmemeli,bu tr davranışların oluşmaması ya da telafi edilmesi amacryla etkili önlemleri hızla almalıdır. Kamusal makamların psikolojik taciz iddiaları karşısında hızlı davranarak gerçeği ortaya çıkarması, psikolojik tacizi ortadan kaldıracak, tekrarlamasımı Önleyecek tedbirleri alması ve mağdurun zararlarmın giderilmesini sağlamasının bir yandan kamusal hizmetin etkin bir şekilde yürütülmesine hizmet edeceği, diğer yandan kişinin maddi ve manevi varlığının korunması bağlamındaki pozitif yükümlülüğün gereği olduğu söylenebilir.Bunumia birlikte somut olaydaki tam yargı davasıın maddi ve inanevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkı bağlamında giderim sağlayacak yol olduğu tartışmasızdır. Ancak mevcut başvurunun koşullarında tam yargı davasının reddedilmesi nedeniyle başvurucunun var olduğu açık olan manevi zararlarının tazmin edilemediği görülmüştür. Bu bağlamda Mahkemece ulaşılan ret somucunun kişinin maddi ve manevi varlığım koruma ve geliştirme hakkının içerdiği güvenceleri koruyacak, başvurucumun zararlarını tazmin edecek şekilde ilgili ve yeterli gerekçeler içermediği sonucuna ulaşılmıştır.

39. Sonuç olarak somut başvuruda kamusal makamlar tarafindan etkili önlemler almmaması ve yürütülen tam yargı davasında derece mahkemelerince ulaşılan sonuçların ilgili ve yeterli gerekçelerle açıklanmaması nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığınıkoruma ve geliştirme hakkı kapsamında kamusal makamlarca üstlenilmesi gereken pozitif yükümlülüklerin yerine getirilmediği kanaatine varılmıştır.


40. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Anayasa'nın I7. maddesinde güvence altına alınan kişinin maddj ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

C. Giderim Yönünden 
41. Başvurucu, ihlalin tespiti ile maddi ve manevi tazminat taleplerinde bulunmuştur.

42. Tespit edilen ihlalin ve sonuçlarıun ortadan kaldırılmasına ilişkin usul ve esaslar 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinde yer almaktadır,
43. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldrımast için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken is, yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuma ulaştiran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (6216 sayılı Kanun'un 50.maddesinin (2) numaralı fikrasında düzenlenen bireysel başvuruya özgü yeniden yargılama kurumunun özelliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz. Mehmet Doğan [GK], B. No:2014/8875, 7/6/2018, §§ 5460; Aligul Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506,7/11/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§93-100).

44. Öte yandan ihlalin niteliğine göre yeniden yargılamanın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından başvurucunun tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A.Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Kişinin maddi ve manevi varlığım koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
C. Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan kişinin maddj ve manevi varlığım koruma ve geliştirme hakkımın ÎHLAL EDİLDİĞİNE,
D. Kararm bir örneğinin kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapıimak üzere Eläziğ 2. İdare Mahkemesine (E.2014/646, K.2014/1332) GÖNDERILMESÍNE,
E. Başvurucunun tazminat taleplerinin REDDiNE,
F. Kararın bir örneğinin bilgi için Danıştay Sekizinci Dairesine ve Adalet Bakanlığına GÖNDERILMESÍNE 14/9/2022 tarihinde OYBİRLIĞIYLE karar verildi.