Yargıtay 11. Hukuk Dairesine Ait Karar
YARGITAY KARARI | 2024-10-15

15 Ekim 2024 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 32693
YARGITAY KARARI 
Yargitay 11. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGI TAY İ LÂMI 
Esas No : 2024/3362Karar No : 2024/5219
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Bodrum 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 
(Tüketici Mahkemesi sıfatıyla)

TARİHİ: 13.10.2023

SAYISI : 2023/148 Esas, 2023/455 Karar 
DAVACI : Murat Demircan vekili Avukat Ece Yikmaz Uygun 
DAVALI : MNG Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taş. A.Ş. vekili Avukat Hakan 
Denizoğlu 

DAVA TARİHİ: 27.04.2023

HÜKÜM : Davanın reddi 
TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı


Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen Tüketici Hakem Heyeti kararının iptali davasında davanın reddine karar verilmiştir.

ilk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili, müvekkilinin kendisine ait dizüstü bilgisayarı satmak istediğini, satın alacak kişiye teslim etmesi için ablasına gönderilmek üzere davalı kargo şirketine teslim ettiğini, ancak davalı şirket çahşanları tarafından kimlik bilgileri tespit edilmeksizin bilgisayarın yetkisiz kişiye teslim edildiği ileri sürülerek bilgisayar bedeli ve taşıma bedelinin davalıi kargo şirketinden tahsili için Bodrum Ilçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığına yapılan başvuru üzerine, anılan Heyet tarafından taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlığın tüketici hakem heyetinin görev alanına girmediği gerekçesiyle talebin reddine karar verildiğini ileri sürerek anılan kararın itirazen incelenerek iptalini talep etmiştir.
HI. CEVAP 
Davalı vekili, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu ileri sürerek usulden ve esastan davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1.Îlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada mevcut bilgi ve belgeler Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 2022/1264 E., 2022/1285 K. sayıli emsal ilami bir bütün halinde değerlendirildiğinde uyuşmazliğın çözümünde Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği kanaatıyla davanın reddine karar verilmiştir.

2. Îlk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararina Temyiz Yoluna Başvuran 
Îlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.


B. Temyiz Sebepleri 
Somut uyuşmazlığın taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının ticari ve mesleki amaçla hareket etmediği, davacının 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un (6502 sayılı Kanun) 3 üncümaddesinin (k) bendinde ifade edilen "tüketici", davaciin işleminin ise (l) bendinde ifade edilen "tüketici işlemi" olduğu, Kanun'un 66 ve 68 inci maddeler gereğince uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında ve Tüketici Hakem Heyetinin görev alanı içinde bulunduğu, 6502 sayılı Kanun'un 83 üncümaddesinin ikinci fikrasında somut uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında bulunduğunun vurguladıği, Mahkemece, uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldıği, Tüketici Hakem Heyetinin uyuşmazlıkta görevli olduğunun kabulü ile işin esasının incelenerek hüküm kurulmasıgerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu, bu hususun Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 11.11.2015 tarihli 2015/12792E., 2015/11866 K. sayılı ilâmında da belirtildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı bulunduğu belirtilerek yukarıda tarih ve sayısi gösterilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi istenilmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlk ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, görevli mahkemeye ilişkindir.
2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrasi uyarinca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanliği tarafindan kanun yararina temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargitayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayıli Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3. 6502 sayili Kanun'un 3, 66, 68 ve 83 üncü maddeleri,
4. Dairemizin 16.10.2018 tarihli 2018/3889E., 2018/6376 K. sayilı ve 11.11.2015 tarihli 2015/12792E., 2015/11866 K. sayıli emsal ilamlari.

3. Değerlendirme 
1. Dava, Tüketici Hakem Heyeti kararının iptali istemine ilişkindir. 6502 sayıli Kanun'un 3 üncümaddesinin (k) bendinde tüketici; “Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" olarak, tüketici işlemi ise “mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.Anılan Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fikrasında “Bakanliğın, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazliklara çözüm bulmak amaciyla il merkezlerinde ve yeterlilik şartlari yönetmelikle belirlenen ilçe merkezlerinde en az bir tüketici hakem heyeti oluşturmakla görevli" olduğu, 68 inci maddenin birinci fikrasinda "değeri 2.0o0.00 TL'nin altında (karar tarihinde 66.000,00 TL) bulunan uyuşmazlıklarda ilçe tüketici hakem heyetlerine başvurunun zorunlu" olduğu, 83üncü maddesinin ikinci fikrasında da “taraflardan birini, tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği" düzenlenmiştir.

2.Somut uyuşmazlıkta, kargo taşıma sözleşmesi nedeniyle davalıya teslim edilen ürünün yetkisiz bir kişiye tesliminden dolayı ürün bedeli ve taşıma bedelinin tahsili talep edilmekte olup davaci gönderici 6502 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde ifade edilen "tüketici", davalının işlemi ise aynı maddede ifade edilen "tüketici işlemi" olup Kanun'un 66 ve 68 inci maddeleri hükümleri gereğince uyuşmazlık 6502sayılı Kanun kapsamında ve Tüketici Hakem Heyetinin görev alanı içinde bulunmaktadır. Kaldı ki 6502sayılı Kanun'un 83 üncü maddesinin ikinci fikrası açık hükmü de tereddüde yer birakmayacak şekilde somut uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında bulunduğunu vurgulamaktadır (Dairemizin 16.10.2018 tarihli 2018/3889E., 2018/6376 K. sayili ve 11.11.2015 tarihli 2015/12792E., 2015/11866 K.sayıli emsal ilamlari).


3. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Taraflar da yargilama bitinceye kadar görev itirazinda bulunabilirler.Görev itirazı yapılmamiş olsa dahi mahkeme resen, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdir.

4.Bu durumda Mahkemece, uyuşmazlığın 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığı, Tüketici Hakem Heyetinin uyuşmazlikta görevli olduğunun kabulü ile işin esasının incelenerek hüküm kurulmasıgerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hukuka aykırı olduğundan kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile hükmün bozulmasi gerekmiştir.

V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi