Maden Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2022-12-11

11 Aralık 2022 PAZAR
Resmî Gazete
Sayı : 32040
YÖNETMELİK
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından:
MADEN YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Cumhuriyeti
Devletinin hüküm ve tasarrufu altında olan maden kaynaklarının, milli
menfaatlere uygun olarak aranması, işletilmesi, geliştirilmesi ve
üretilmesi amacıyla gerçek ve tüzel kişilere belli bir süreyle hak
verilmesi için 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun uygulanması
ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Yer kabuğunda ve su kaynaklarında tabii olarak
bulunan, ekonomik ve ticarî değeri olan petrol, doğal gaz, jeotermal ve su
kaynakları dışında kalan her türlü madde maden sayılır.
(2) Bu Yönetmelik;
a) Ruhsat verme, arama ve işletme dönemleri
işlemlerine, ruhsat alanlarının değiştirilmesine, faaliyetlerin denetim ve
kontrolüne, buluculuk hakkına, görünür rezerv geliştirme hakkına, terk,
iptal, devir ve intikal işlerine, arama ile işletme ruhsatı aşamalarında
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne ibraz edilecek rapor, proje ve
belgelere, ödenecek bedellere, faaliyette bulunmak için alınacak izinlere,
maden siciline, kamu yararı ve kamulaştırma işlemlerine,
b) Maden arama ve işletme faaliyeti ile kamu yararı
niteliği taşıyan kamu veya gerçek/tüzel kişilere ait yatırımların
birbirlerini engellemesi, kamu kurum ve kuruluşlarının uygulamalarından
dolayı maden arama ve işletme faaliyetinin yapılamaz hale gelmesi, kamu
veya gerçek/tüzel kişilere ait yatırım için başka alternatif alanların
bulunamaması durumunda yapılacak işlemlere,
c) Kamu kurum ve kuruluşlarınca veya yap-işlet-devret
modeli ile yapılan kamu yatırımları için görevli şirketçe projelerde
kullanılacak yapı ve inşaat hammaddelerinin üretimi için izin verilmesine,
ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı
Maden Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Altyapı tesisi: Madencilik faaliyetleri için
zorunlu ve temdit dahil ruhsat süresi ile sınırlı olan yol, su, haberleşme,
enerji nakil hattı, bant konveyör, havai hat, kuyu tesisleri, şantiye
binası, yemekhane, atölye, kantar tesisleri, maden stok alanı, pasa döküm
alanı, atık barajı, trafo, patlayıcı madde ve müştemilatı deposu gibi
geçici yapı ve binaları,
b) Ara ve uç ürün: Tüvenan madenin zenginleştirme
işlemlerine tabi tutulması sonucu elde edilen ve madenin tüvenan haline
göre daha ekonomik ve kullanım açısından daha elverişli olan ürünü,
c) Arama dönemi: Arama ruhsatının düzenlenmesinden
başlayarak maden kaynağının tespiti ve ekonomik olarak işletilebilirliğinin
belirlendiği, maden gruplarına göre ön, genel ve/veya detay arama ile uygun
bulunması halinde fizibilite dönemlerinden oluşan dönemi,
ç) Arama ruhsatı: Belirli bir alanda, belli bir
süreyle maden arama faaliyetlerinde bulunulabilmesi için verilen yetki
belgesini,
d) Ariyet malzemesi: Kayaçların doğal ve jeolojik
etkenler sonucu kırılması, ufalanması, alterasyonu, taşınması ve/veya
yerinde çökelimi ile oluşan; çakıl, kum, silt ve mil içeren gevşek malzeme
ile yamaç molozu niteliğinde olan ve yapılarda dolgu olarak kullanılan
malzemeyi,
e) Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,
f) Banka: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce
belirlenen bankayı,
g) Beklenmeyen hal: Tenör, jeoloji, pazarlama,
ulaştırma ve alt yapı şartlarındaki beklenmeyen değişiklikler ile ilgili
mevzuat gereğince diğer kurumlardan alınması gereken izinlerin alınamaması
durumlarını,
ğ) Beyan: İlgililerin resmî kuruluşlara herhangi
bir durumu belirlemek veya açıklamak maksadı ile yazılı ve/veya elektronik
ortamda vermiş oldukları belgeyi,
h) Buluculuk: Herhangi bir ruhsat döneminde bir
kaynak veya rezervin Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Koduna göre
hazırlanmış rapor sonucunda ortaya çıkartılmasını,
ı) Buluculuk hakkı: Ruhsat sahibinin, arama veya
işletme ruhsatı süresince kaynak veya rezervin, Ulusal Maden Kaynak ve
Rezerv Raporlama koduna göre hazırlanan teknik raporlar ile birlikte
kanıtlanan kaynak veya rezerv olarak bildirilen ve Maden ve Petrol İşleri
Genel Müdürlüğü tarafından uygun bulunan miktar ile sınırlı madenden doğan
hakkı,
i) ÇED: Çevresel etki değerlendirmesini,
j) Çevre ile uyum planı: Madencilik faaliyetinde
bulunulan alanın, can ve mal emniyetinin sağlanarak faaliyet süresince ve
sonrasında ıslah edilmesine, doğaya yeniden kazandırılmasına ve şev
stabilitesi ile duraylılığı sağlama, düzeltme, üst toprağı serme, tohum
ekme, fidan dikme, arazi yapısı uygun yerlerde rekreasyon alanları
oluşturma, bitkilendirme ve ağaçlandırmaya yönelik işlemlerin tümünü
gösteren planı,
k) Çevre ile uyum teminatı: 4/2/2015 tarihli ve
6592 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce arama ve işletme ruhsatlarından
alınan çevre ile uyum teminatını,
l) Daimî nezaretçi: Maden işletme faaliyetlerine
nezaret eden, işletmede daimî olarak istihdam edilmek üzere ataması talep
edilen ve Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından ataması
onaylanan maden mühendisini,
m) Daimî nezaretçi defteri: Daimî nezaretçinin,
yürütülen maden işletme faaliyetlerine ilişkin tespit, önlem ve önerileri
ile teknik elemanın varsa önerilerinin yazıldığı elektronik ortamdaki
defteri,
n) Detay arama faaliyet raporu: Detay arama
döneminde madene yönelik maden arama projesinde belirtilen yöntem ve
uygulamalar ile sondaj, yarma, kuyu, galeri gibi arama faaliyetlerine
ilişkin bilgileri ve diğer belgeleri kapsayan Ek-12’de yer alan kaynak
raporunu,
o) Devlet hakkı: Maden istihracı ile sağlanacak
gelirden Devlet payına düşen ve ödeme yükümlülüğü ruhsat sahibine ait olan
kısmı,
ö) Devlet hakkı beyan formu: Devlet hakkına esas beyanları
içeren ve ruhsat/hammadde üretim izni sahibinin imzasıyla İşletme Faaliyet
Raporu ile birlikte Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne verilmesi
zorunlu olan Ek-29’da yer alan formu,
p) Faaliyeti gerçekleştiren: Hammadde üretim izin
sahasında madencilik faaliyeti yürüten gerçek veya tüzel kişiyi,
r) Fizibilite dönemi: Detay arama faaliyetleri
sonunda belirlenen maden kaynağının ekonomik değer olarak işletilebilirliğini
göstermek amacıyla yapılacak çalışmaların gerçekleştiği dönemi,
s) Fizibilite raporu: Bir cevher kaynağının
ekonomik olarak işletilebilirliğini göstermek amacıyla jeolojik, madencilik,
metalürjik, ekonomik, pazarlama, yasal, çevresel, sosyal ve mali etkenlerin
önerilen maden projesinde yeterli ayrıntıda incelendiği Ek-23’te yer alan
kapsamlı raporu,
ş) Geçici tesisler: Maden ruhsatının süresine bağlı
olarak yapılan tesis ve altyapı tesislerini,
t) Genel arama faaliyet raporu: Genel arama
döneminde madene yönelik maden arama projesinde belirtilen yöntem ve
uygulamalar ile detay arama dönemine ilişkin öngörülen sondaj, yarma, kuyu,
galeri gibi arama faaliyetlerine ait bilgileri içeren Ek-11’de yer alan
kaynak raporunu,
u) Genel Müdürlük: Maden ve Petrol İşleri Genel
Müdürlüğünü,
ü) Görünür rezerv: Kaynağın üç boyutu ile
belirlenmiş olan ve bu boyutlar içerisinde sürekliliği konusunda en az risk
taşıyan, jeolojik, madencilik, metalürjik, ekonomik, pazarlama, hukuki,
çevresel, sosyal, mali etkenlerin altında ve günün şartlarında
işletilebilir kısmını,
v) Görünür rezerv geliştirme hakkı: Ruhsat sahibi
ile veya ihalelik sahalara ilişkin Genel Müdürlük ile gerçek/tüzel kişiler
ve/veya kamu kurum ve kuruluşları arasında yapılan sözleşme kapsamında,
Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Koduna göre hazırlanmış rapor ile
belirlenen görünür rezervden, bu görünür rezervi ortaya çıkaran
gerçek/tüzel kişiler ve/veya kamu kurum ve kuruluşlarının aldığı payı,
y) Halihazır harita: Yeryüzündeki belirli bir
alanın, mevcut topoğrafik durumunun ve yol, bina, şev gibi diğer detayların
gösterildiği, koordinat ve yükseklik bilgilerini içeren sayısal haritayı
veya 30/4/2018 tarihli ve 2018/11962 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim
Yönetmeliğinde belirtilen standartlarda üretilmiş 1:2.000, 1:1.000, 1:500
veya daha büyük ölçekteki basılı haritayı,
z) Hammadde üretim izni: Kamu kurum ve
kuruluşlarınca veya yap-işlet-devret modeli ile yapılan kamu yatırımları
için görevli şirketçe projelerde kullanılacak yapı ve inşaat
hammaddelerinin üretimi için verilen izni,
aa) Harita personeli: Harita mühendisi, harita ve
kadastro mühendisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ile geomatik
mühendisini,
bb) İhtisaslaşmış Devlet kuruluşu: Madencilik
faaliyetleri ile ilgili konularda ihtisas sahibi kamu kurum ve kuruluşlarını,
cc) İmalât haritası: Ruhsat veya hammadde üretim
izin sahasında; maden üretimi yapılan ve planlanan ocak alanları ile stok,
pasa, atık, artık ve benzeri alanların gösterildiği, koordinat ve yükseklik
bilgilerini içeren sayısal haritayı veya Büyük Ölçekli Harita ve Harita
Bilgileri Üretim Yönetmeliğinde belirtilen standartlarda üretilmiş 1:2.000,
1:1.000, 1:500 veya daha büyük ölçekteki basılı haritayı,
çç) İşletme dönemi: İşletme ruhsatının
düzenlenmesinden başlayarak ruhsat hukukunun herhangi bir nedenle hükümden
düşmesine kadar madencilik faaliyetlerinin yapıldığı dönemi,
dd) İşletme faaliyet raporu: Ruhsat sahasında bir
önceki yıl içinde gerçekleştirilen işletme faaliyetleri ile ilgili üretim,
sevkiyat/satış, stok, pasa miktarı, satış tutarı ile toplam gelir ve
tahakkuk eden Devlet hakkı gibi mali durumu, üretim yapılması düşünülen
yerlere ilişkin planı gösteren, YTK ve ruhsat sahibi tarafından elektronik
ortamda her yıl Nisan ayı sonuna kadar beyan edilen Ek-25 veya Ek-26’da yer
alan belgeyi,
ee) İşletme izni: Bir madenin işletmeye
alınabilmesi için Genel Müdürlükçe uygun bulunan alan/alanları ve süreyi
gösterir Ek-15’te yer alan belgeyi,
ff) İşletme projesi uygulama raporu: Üretim
faaliyetine geçilinceye kadar işletme projesinin uygulanmasına ilişkin
olarak her yıl Nisan ayı sonuna kadar işletme faaliyet raporu içerisinde
belirtilen raporu,
gg) İşletme ruhsatı: İşletme faaliyetlerinin
yürütülebilmesi için Genel Müdürlükçe uygun bulunan alan/alanları ve süreyi
gösterir Ek-14’te yer alan belgeyi,
ğğ) Kamulaştırma: İşletme ruhsat süresi boyunca
ruhsat alanında kalan özel mülkiyet arazilerinde yapılacak madencilik
faaliyeti için alınan kamu yararı kararı ve 4/11/1983 tarihli ve 2942
sayılı Kamulaştırma Kanunu gereğince işlemlerin sonuçlandırılmasını,
hh) Kantar fişi: Cevher nakillerinde cevherin
ağırlığını gösterir tartı makbuzunu,
ıı) Kanun: 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden
Kanununu,
ii) Kaynak: Yerkabuğunda veya derinliklerinde;
biçim, nitelik ve nicelik olarak muhtemel ekonomik beklentileri karşılayacak
katı, sıvı ve gaz birikimlerini,
jj) Kaynak raporu: Yerkabuğunda veya
derinliklerinde; biçim, nitelik ve nicelik olarak muhtemel ekonomik
beklentileri karşılayacak katı, sıvı ve gaz birikimlerine ilişkin bilgileri
içeren raporu,
kk) Kompleks maden: Jeolojik oluşumlar sonucu aynı
parajenezde yataklanmış, birbirine bağlı tek kayaç içinde olan en az iki
madenin bir arada bulunduğu, tek bir maden üretiminin mümkün olmadığı,
birinin üretimi diğerinin üretimini zorunlu kılan maden oluşumunu,
ll) Maden arama faaliyetleri: Jeolojik
prospeksiyon, jeoloji ve hidrojeoloji haritası yapımı, numune alma, jeofizik
araştırma, jeokimya, hidrojeolojik ve jeoteknik etütler ile üretime yönelik
olmayan sondaj, galeri sürme, yarma ve kuyu açma gibi faaliyetleri,
mm) Maden arama projesi: Arama ruhsat sahasında bir
termin planı dahilinde, ekonomik olarak işletilebilecek bir maden yatağı
bulabilmek için arama süresi boyunca yapılacak olan arama faaliyetlerini ve
bu faaliyetlerin gerçekleştirilmesine yönelik yatırım bilgilerini ve mali
yeterliliği içeren Ek-8’de yer alan projeyi,
nn) Maden hakları: Madenlerin aranması, bulunması,
görünür rezervinin geliştirilmesi ve işletilebilmesi için verilen izinler
ve maden yataklarının bulunmasına yardımcı olanlara tanınan maddî imkânları,
oo) Maden işletme faaliyetleri: Üretime yönelik
hazırlık çalışmaları ve üretim için yapılan faaliyetleri,
öö) Maden işletme projesi: Rezervi üç boyutlu
olarak belirlenen bir maden yatağındaki madeni, bir termin planı dahilinde,
teknolojik ve ekonomik olarak işletilmesi ile çevresel önlemleri alarak
madenin kapanma sonrası rehabilitasyon planlamasını içeren Ek-13’te yer
alan temel ve detay mühendislik projesini,
pp) Maden sicili: Tüm madencilik faaliyetleri ile
ilgili bilgilerin kaydedildiği belgeyi,
rr) Madencilik faaliyetleri: Madenlerin aranması,
üretime yönelik hazırlık çalışmaları, üretilmesi, sevkiyatı, cevher
hazırlama ve zenginleştirme, atıkların bertarafı, ruhsat sahasındaki
stoklama/depolama işlemleri, maden işletmelerinin kapatılması ve çevre ile
uyumlu hale getirilmesi ile ilgili tüm faaliyetler ve bu faaliyetlere
yönelik geçici tesislerin yapılmasını,
ss) MTA Genel Müdürlüğü: Maden Tetkik ve Arama
Genel Müdürlüğünü,
şş) Muhtemel rezerv: Sürekliliği görünür rezervde
olduğu kadar tarif edilemeyen, ekonomik işletilebilirliği jeolojik,
madencilik, metalürjik, ekonomik, pazarlama, hukuki, çevresel, sosyal ve
mali etkenler ile ilgili belirsizlikler içeren cevher miktarını,
tt) Mücbir sebep: Sel, taşkın, yangın, deprem,
grizu patlaması, çökme, heyelan ve benzeri halleri,
uu) Oda sicil belgesi: Mühendislerin bağlı
oldukları odaya üyeliklerinin devam ettiğine dair yılda bir kez alınan
belgeyi,
üü) Ön arama faaliyet raporu: Ön arama döneminde
maden arama projesinde belirtilen madene yönelik elde edilen veriler
doğrultusunda hazırlanan tenör/kalite tahminini içeren Ek-10’da yer alan
kaynak raporunu,
vv) Ön görünüm alanı: Bulunulan yerden ufuk
çizgisine kadar olan bölgedeki görünen alanı,
yy) Ön inceleme raporu: Hedef sahayı seçmenin
gerekçeleri, nedenleri ve aranacak maden/madenlerin belirtildiği; mevcut
bilgiler doğrultusunda hazırlanmış yorum ve değerlendirmeleri içeren
Ek-7’de yer alan raporu,
zz) Öncelik hakkı: Maden hakkı için ilk müracaat
edene tanınan hakkı,
aaa) Pasa: Mevcut ekonomik ve teknik şartlara göre
işletilmesi mümkün olmayan, ancak işletme gereği istihsal edilen maddeyi,
bbb) Pasa değerlendirme izin belgesi: Ruhsata konu
madenin üretilmesi aşamasında ortaya çıkarılan pasanın değerlendirilmesine
ilişkin Genel Müdürlükten alınan izni gösteren ve IV. Grup (ç) bendi
kapsamındaki maden tesisleri için Nükleer Düzenleme Kurumunun yaptığı
yetkilendirme kapsamında incelemeye tabi olan Ek-27’de yer alan belgeyi,
ccc) Prospeksiyon: Maden arama faaliyetlerine
dayanak teşkil edecek jeolojik, hidrojeolojik, mineralojik, jeokimyasal
araştırmalar temelinde ön bilgilerin toplanması işini,
ççç) Rezerv: Kaynağın, boyutları ve tenörü/kalitesi
belirlenmiş ve günün şartlarında ekonomik olarak üretilebilir ve
işlenebilir kısmını,
ddd) Rezerv raporu: Bir veya birden çok boyutu ve
tenörü/kalitesi belirlenmiş maden miktarına ilişkin bilgileri içeren
raporu,
eee) Rödövansçı: Ruhsat sahalarındaki madenlerin
üretilerek değerlendirilmesi amacıyla ruhsat sahiplerinin rödövans
sözleşmesi imzaladığı gerçek veya tüzel kişiler, kamu kurum ve kuruluşları
ile bunların iştiraklerini,
fff) Rödövans sözleşmesi: Ruhsat sahalarındaki
madenlerin işletilerek değerlendirilmesi amacıyla üçüncü kişilere veya
kuruluşlara tasarruf hakkı sağlamak üzere ruhsat sahasının tamamı ya da bir
kısmı için ruhsat sahiplerinin, bu kişilerle yapmış oldukları sözleşmeleri,
ggg) Ruhsat: Madenlerin aranması ve işletilmesi
için bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde Genel
Müdürlükçe verilen belgeyi,
ğğğ) Ruhsat harcı: 6592 sayılı Kanun yürürlüğe
girmeden önce arama ve işletme ruhsatlarından alınan ruhsat harcını,
hhh) Ruhsat hukuku: Ruhsat sahiplerinin ruhsattan
doğan hak ve yükümlülüklerini,
ııı) Ruhsat bedeli: Taban bedelinin, ruhsatın
yürürlükte kaldığı takvim yılı sayısı, maden grubu, cinsi ve alan
büyüklüklerine göre belirlenen katsayılarla çarpılarak Kanunun ekli (1) ve
(2) sayılı tablolarında gösterildiği şekilde hesaplanarak her yıl ocak
ayının sonuna kadar; arama ruhsatlarında tamamı Genel Müdürlüğün bütçesine
ve işletme ruhsatlarında ise %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını temin
etmek üzere teminat olarak, %20’si Genel Müdürlüğün bütçesine, %50’si ise
genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Genel Müdürlüğün muhasebe birimi
hesabına yatırılması gereken tutarı,
iii) Ruhsat teminatı: 6592 sayılı Kanun yürürlüğe
girmeden önce madencilik faaliyetlerinde Kanun hükümlerine ve tekniğe uygun
çalışmayı temin amacı ile arama ve işletme ruhsatlarından alınan nakit
para, süre yönünden sınırsız banka ve özel finans kurumu teminat mektubu,
Devlet bono ve tahvili olarak alınan geçici ödemeyi,
jjj) Sevk fişi: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun 240 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinde
yer alan sevk irsaliyelerindeki bilgiler ile sevk edilen madene ilişkin
Genel Müdürlüğün belirlediği bilgileri içeren, bedeli her yıl Genel
Müdürlükçe belirlenen ve elektronik ortamda hazırlanan beyan niteliğindeki
belgeyi,
kkk) Taksir: Ruhsat alanlarının Kanun ve bu
Yönetmelik gereğince küçültülmesini,
lll) Teknik belge: Maden arama ve işletme
faaliyetleri ile Kanunda belirtilen diğer işler için ilgili mühendis ve
diğer teknik elemanlar tarafından hazırlanan arama faaliyet raporları,
arama/işletme projeleri, işletme faaliyet raporları, imalat haritası,
jeolojik, jeofizik, hidrojeolojik etüt, harita, kesitler, laboratuvar
analizleri, sondaj verileri, çevre ile uyum planı, raporlar ve bunun gibi
teknik içerikli belgeyi,
mmm) Teknik eleman: İşletme tekniği, büyüklüğü ve
yapısal durumu göz önüne alınarak, Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında istihdam
edilen maden, jeoloji, jeofizik ve ihtiyaç halinde harita mühendisleri ile
diğer mühendisleri,
nnn) Tenör/Kalite: Tetkik, gözlem, analiz,
teknolojik test, ölçüm sonucunda ortaya konulan kalorifik değer, bome,
konsantrasyon, karat/ayar, denklik, reçeteye uygunluk gibi fiziksel,
kimyasal ve jeokimyasal özelliklerine göre piyasa koşullarında değişik
amaçlı değerlendirilebilme kıstaslarını/oranlarını,
ooo) Termin planı: Maden ocağında yapılacak
hazırlık ve/veya üretim faaliyetlerinin zamana bağlı gerçekleştirilme
durumunun gösterildiği planı,
ööö) Tesis: Madencilik faaliyetleri için zorunlu
olan her türlü kırma, eleme, öğütme, kesme ve sayalama tesisleri ile işleme
tesisi kapsamında asfalt üretim, hazır beton, yapı elemanı tesisleri,
sallantılı masa, jig, konsantratör, flotasyon, liç, kalsinasyon,
bioksidasyon ve benzeri cevher hazırlama ve zenginleştirme tesisleri,
karıştırma, depolama, stoklama, atık/artık kazanma ve atık/artık bertaraf
tesisleri gibi geçici üniteleri,
ppp) TPAO: Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığını,
rrr) Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS):
11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve 6/12/2018 tarihli ve
30617 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik Tebligat Yönetmeliği
uyarınca yapılan elektronik tebligat işlemlerini yürütmek amacıyla PTT
tarafından kurulan, işletilen ve güvenliği sağlanan sistemi,
sss) UMREK: Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama
Komisyonunu,
şşş) Üretim: Yer altı madenciliğinde cevher
içerisinde bir daha girilemeyecek, tavan göçmesine sebebiyet verecek
ve/veya girilmesi işletme güvenliği açısından tehlikeli alan oluşturacak
şekilde yapılan maden istihracını; açık işletmelerde ise üretim
faaliyetlerinin durdurulmasına neden olan durumları ortadan kaldırmaya
yönelik faaliyetler dışında yapılan maden istihracını,
ttt) Vardiya: 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş
Kanununda yer alan çalışma süresine uygun olarak yirmi dört saat içerisinde
çalışmanın yapıldığı zaman dilimini,
uuu) Yarma: Cevher varlığının ortaya çıkarılması,
numune alınması, cevherin fiziksel, kimyasal, jeoteknik özellikleri ile
doğrultu ve eğiminin belirlenmesi amacıyla sahada işletme güvenliğini
tehlikeye atmayacak ve kademe oluşturulmasına gerek olmayacak şekilde
yapılan arama amaçlı kazı ve kesim faaliyetini,
üüü) Yatırım gideri: Ruhsat sahalarında arama ve
maden işletme faaliyetlerine yönelik yapılan ve Genel Müdürlük tarafından
tespit edilen toplam harcama tutarını,
vvv) Yerli kömür: Yurt içinde üretilen turba,
leonardit, linyit, taşkömürü, antrasit, asfaltit, bitümlü şist ve bitümlü
şeyli,
yyy) Yetkilendirilmiş tüzel kişiler (YTK): Genel
Müdürlükçe yetkilendirilen, Kanun kapsamında Genel Müdürlüğe verilmesi
gereken rapor, proje ve her türlü teknik belgeyi hazırlamaya yetkili ve
bunlardan sorumlu olan şirket hisselerinin yarısından fazlasının sahibinin
mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve nicelikleri 3/6/2016 tarihli ve
29731 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yetkilendirilmiş Tüzel Kişiler ile
İlgili Yönetmelik ile belirlenen mühendisler çalıştıran maden arama ruhsat
sahibi veya işletmesi olan tüzel kişileri,
zzz) Yolluk avansı: İşletme ruhsatı, ruhsat süre
uzatımı, ruhsat birleştirme, tesis izni, izin alanı değişikliği, terk,
ikinci maden, mera tahsis değişikliği, buluculuk hakkı, görünür rezerv
geliştirme hakkı, devir, zaruri üretim izni, kamu yararı kararı, pasa
değerlendirme izni, KDV istisnası, işletme yöntemi değişikliği, irtifak ve
intifa hakkı, ruhsat küçültme, patlayıcı madde izni, faaliyete açma,
intibak, yatırım gider tespiti ve ruhsat sahaları üzerine yapılan diğer yatırım
taleplerinde mahallinde tetkik giderlerinin karşılanması için talep
sahibinden alınan bedeli,
aaaa) Zaruri üretim izin belgesi: Ruhsata konu
madenin üretilmesi için işletme faaliyetinin zaruri neticesi olarak
çıkarılan diğer grup madenlerin değerlendirilmesine ilişkin Genel
Müdürlükten alınan izni gösterir belgeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Madenlerin Gruplandırılması
Madenlerin
gruplandırılması
MADDE 5- (1) I. Grup madenler:
a) İnşaat ile yol yapımında kullanılan ve tabiatta
doğal olarak bulunan kum ve çakıl, %80’in altında SiO2 içeren
kum, ariyet malzemesi ve SiO2 oranına bakılmaksızın denizlerdeki
ve akarsu yataklarındaki kum ve çakıllar,
b) Tuğla-kiremit kili, çimento kili, baraj, gölet
ve benzeri yapılarda kullanılan killer, marn, puzolanik kayaç (tras),
çimento ve seramik sanayilerinde kullanılan kayaçlar ile;
1) %25’den az Al2O3 içeren
killer,
2) %50’den az montmorillonit minerali içeren
killer,
3) %50’den az illit minerali içeren killer,
4) %50’den az zeolit minerali içeren kayaçlar,
5) Na2O ile K2O toplamı
%5’den az olan ve II. Grupta yer almayan kayaçlar ile, Na2O ve K2O
toplamı %5’ten fazla olan ancak Feldispat kaynağı olmayan kayaçlar,
6) Kil grubunda ağırlıkça birinci sırada kaolinit minerali
bulunmayan ve kaolinit minerali oranı %20’den az olan, %2’den fazla Fe2O3
ve K2O, %1’den fazla Na2O içeren ve %44’den az SiO2
içeren killer,
7) Diğer gruplarda yer almayan kayaçlar.
(2) II. Grup madenler:
a) Kalsit, dolomit, kalker, granit, andezit, bazalt
gibi kayaçlardan agrega, mıcır, geometrik şekil verilmeden yol, baraj,
gölet ve liman gibi alanlarda kullanılan taşlar, dolgu, istinat ve diğer
yapı duvarı gibi yerlerde kullanılan yapı taşları (dekoratif amaçlı
kullanılan taşlar hariç), hazır beton ve asfalt üretiminde kullanılan
kayaçlar,
b) Mermer, traverten, oniks mermeri, granit,
andezit, bazalt, diyabaz gibi blok olarak üretilen taşlar, boyutlandırılarak
geometrik şekil verilen taşlar ile kayraktaşı, arduvaz, tüf, ignimbirit ve
benzeri dekoratif amaçla kullanılan doğal taşlar,
c) Kalsit, dolomit, kalker, granit, andezit, bazalt
gibi kayaçlardan entegre çimento, kireç ve kalsit öğütme, demir çelik
tesisleri, enerji santrali ile metal üretimine yönelik tesislerde hammadde
olarak kullanılan kayaçlar.
(3) III. Grup madenler: Deniz, göl ve kaynak
sularında eriyik halde bulunan tuzlar, jeotermal, doğal gaz ve petrol
alanlarının dışında bulunan karbondioksit (CO2) gazı, hidrojen
sülfür (30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu hükümleri mahfuz
kalmak kaydıyla), IV. Grup madenleri eriyik olarak içeren ve 3/6/2007
tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu
kapsamına girmeyen çeşitli amaçlarla kullanılan gaz ve sular.
(4) IV. Grup madenler:
a) Endüstriyel hammaddeler; kaolen, dikit, nakrit,
halloysit, endellit, anaksit, bentonit, montmorillonit (%50’den fazla
montmorillonit minerali), baydilit, nontronit, saponit, hektorit, illit
(%50’den fazla illit minerali), vermikülit, allofan, imalogit, klorit,
sepiyolit, paligorskit (atapuljit), loglinit ve bunların karışımı killer,
refrakter killer, şiferton, alçıtaşı (jips, anhidrit), alünit (şap), halit,
sodyum, potasyum, lityum, kalsiyum, magnezyum, klor, nitrat, iyot, flor,
brom ve diğer tuzlar, bor tuzları (kolemanit, uleksit, borasit, tinkal,
pandermit veya bünyesinde en az %10 B2O3 içeren diğer
bor mineralleri), stronsiyum tuzları [selestin (selestit), stronsiyanit],
barit, vollastonit, talk, steattit, pirofillit, diatomit, olivin, dunit,
sillimanit, andaluzit, dumortiorit, disten (kyanit), fosfat, apatit, asbest
(amyant), manyezit, huntit, tabiî soda mineralleri (trona, nakolit,
davsonit), zeolit (%50’den fazla zeolit minerali), pomza, pekştayn, perlit,
obsidyen, grafit, kükürt, flüorit, kriyolit, zımpara taşı, korundum,
diyasporit, kuvars, kuvarsit ve bileşiminde en az %80 SiO2
ihtiva eden kuvars kumu, feldispat (pegmatit, altere granit/granit kumları,
aplit, nefelinli siyenit-siyenit, alaskit, feldispatik kumlar gibi
feldispat kaynağı olan ve Na2O ile K2O toplamı %5’ten
fazla olan kayaçlar), mika (biyotit, muskovit, serisit, lepidolit,
flogopit), nefelinli siyenit, kalsedon (sileks, çört), harzburgit,
radyolarit,
b) Enerji hammaddeleri; torf, turba, leonardit,
linyit, taşkömürü, antrasit, asfaltit, bitümlü şist, bitümlü şeyl,
kokolit-sapropel (6491 sayılı Kanun hükümleri mahfuz kalmak kaydıyla),
c) Metalik madenler; altın, gümüş, platin, osmiyum,
bakır, kurşun, çinko, demir, pirit, manganez, krom, civa, antimuan, kalay,
vanadyum, arsenik, molibden, tungsten (volframit, şelit), kobalt, nikel,
kadmiyum, bizmut, titan (ilmenit, rutil), alüminyum (boksit, gipsit,
böhmit), nadir toprak elementleri (seryum grubu, yitriyum grubu) ve nadir
toprak mineralleri (bastnazit, monazit, ksenotim, serit, oyksenit,
samarskit, fergusonit), sezyum, rubidyum, berilyum, indiyum, galyum,
talyum, zirkonyum, hafniyum, germanyum, niobyum, tantalyum, selenyum,
telluryum, renyum,
ç) Uranyum, toryum, radyum gibi elementleri içeren
radyoaktif mineraller ve diğer radyoaktif maddeler.
(5) V. Grup madenler: Kıymetli ve yarı kıymetli
mineraller; elmas, safir, yakut, beril, zümrüt, morganit, akuvamarin,
heliodor, aleksandirit, agat, silis kökenli oniks, sardoniks, jasp,
karnolin, heliotrop, kantaşı, krizopras, opal (irize opal, kırmızı opal,
siyah opal, ağaç opal), kuvars kristalleri (ametist, sitrin, neceftaşı (dağ
kristali), dumanlı kuvars, kedigözü, avanturin, venüstaşı, gül kuvars),
turmalin (rubellit, vardelit, indigolit), topaz, aytaşı, turkuaz (firuze),
spodümen, kehribar, lazurit (lapislazuli), oltutaşı, diopsit, amozonit,
lületaşı, labrodorit, epidot (zeosit, tanzonit), spinel, jadeit, yeşim veya
jad, rodonit, rodokrozit, granat minarelleri (spesartin, grosüllar
hessanit, dermontoit, uvarovit, pirop, almandin), diaspor kristalleri,
kemererit, krizoberil, fenakit, taaffeit, oyklas, krizolit, zebercet, uvit,
siberit, akroit, safirin, praziolit, sarder, karneol, jaspis, moldavit,
enstatit, aktinolit, ateş opal, brazilianit, vezüvyan (idokras),
kordiyerit, sfen kristalleri, dioptas, apofillit, prehnit, petalit,
fibrolit, benitoid, sanidin, bitovnit, andezin, adularya, skapolit,
natrolit, hayün, pektolit, polusit (polluks), datolit, kornerupin,
danburit, sinhalit, kurnokovit, lazulit, ambligonit, sodalit, krizokol,
vardit, nefrit, sedef, operkül.
Madenlerin
grubunun tespiti
MADDE 6- (1) Kanunda sayılan ve bu Yönetmelikte belirtilen
madenler dışında yeni bir madenin tespit edilmesi durumunda bu madenin
grubu; mineralojik, fiziksel ve kimyasal özellikleri, kullanım alanları göz
önünde bulundurularak bu Yönetmelikte gerekli değişiklik yapılarak
belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Maden Hakkı ve Ruhsat Müracaatları
Maden
hakkı
MADDE 7- (1) Maden hakları, medeni hakları kullanmaya ehil
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre
kurulmuş tüzel kişiliği haiz şirketlere, bu hususta yetkisi bulunan kamu
iktisadi teşebbüsleri ile müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri
ile diğer kamu kurum, kuruluş ve idarelerine, gerçek veya tüzel tek kişi
adına verilir.
(2) Madenler 5 inci maddede belirtilen gruplara
göre ruhsatlandırılır.
(3) Kanuna göre verilen ruhsatlar başka amaçla
kullanılmaz.
(4) Madenler üzerinde tesis olunan ilk müracaat,
arama ruhsatı, buluculuk, işletme ruhsatı ve görünür rezerv geliştirme
haklarının hiçbiri hisselere bölünemez. Her biri bir bütün halinde
muameleye tabi tutulur. Ancak kamu kurum ve kuruluşlarına ait IV. Grup (b)
bendi madenlere ilişkin ruhsatlar, rezerv kaybına sebep olmayacak şekilde,
elektrik üretimine yönelik olmak üzere Bakanlık onayı ile ayrı ruhsatlara
bağlanabilir.
(5) Buluculuk ve görünür rezerv geliştirme hakları,
maden siciline bilgi amaçlı şerh edilir. Kanunun 24 üncü maddesinin üçüncü
fıkrası hükümleri kapsamında ruhsat hukukunun sona ermesi hali hariç
ruhsatın devri, intikali, terki, iptali, sicile şerh edilmiş buluculuk ve
görünür rezerv geliştirme haklarını ortadan kaldırmaz. Genel Müdürlük,
buluculuk ve görünür rezerv geliştirme haklarının tarafı değildir.
Genel
müracaat
MADDE 8- (1) Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen nitelikleri
taşıyan gerçek veya tüzel kişiler tarafından maden hakkı için I. Grup (a)
bendi madenlerde büyükşehir belediyesi olan illerde valiliklere diğer
illerde il özel idarelerine, diğer grup madenlerde Genel Müdürlüğe müracaat
yapılır.
(2) I. Grup (a) bendi madenlerde büyükşehir olan
illerde valilikler, diğer illerde il özel idareleri, Genel Müdürlüğün uygun
görüşünü alır. Genel Müdürlük, talep edilen alanın niteliğini, talep
alanında diğer grup ruhsatların bulunup bulunmadığını, ruhsat bulunması
halinde yapılan nazari ve/veya mahalli inceleme sonucunu dikkate alarak görüşünü
bildirir. Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının olumlu görüşünün alınmasını
takiben valiliklerce/il özel idaresince ihale yolu ile işletme ruhsatı
verilir. Bu madenlerin ihale bedeli büyükşehir belediyesi olan illerde
ilgili muhasebe birimi hesabına, diğer illerde il özel idarelerinin
hesabına yatırılır.
(3) I. Grup (b) bendi, II. Grup (a) ve (c) bendi
madenler için ihale yoluyla doğrudan işletme ruhsatı, III. ve V. Grup
madenler için ihale yoluyla arama ruhsatı verilir.
(4) II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler için
arama ruhsatı, Genel Müdürlüğe yapılacak ilk müracaat yoluyla verilir.
(5) II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler için
yapılan müracaatlarda öncelik hakkı esastır. Yapılan müracaatlar, müracaat numarası,
gün, saat ve dakika esas alınarak değerlendirilir. Müracaata esas olan
bilgileri ve müracaat sonucunu içeren belgeler müracaat sahibine verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Arama Ruhsatı
Arama
ruhsatı müracaatı ve değerlendirilmesi
MADDE 9- (1) II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler için
arama ruhsat müracaatı, işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak Ek-6’da yer
alan taahhütname ve Ek-5’te örneği verilmiş dilekçe ile üç nüsha halinde
Genel Müdürlüğe doğrudan veya Genel Müdürlük internet sayfasında yayımlanan
müracaat formu ile elektronik ortamda yapılır.
(2) II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenlerde,
arama ruhsatı almak için müracaat edilen alan, altındaki mevcut haklar
dikkate alınarak değerlendirilir. Talep edilen alanın hak sağlamaya müsait
olan kısmına ait bilgileri içeren belge müracaat tarihinde müracaat edene
verilir. Ayrıca sonuçlar, Genel Müdürlük internet sayfasında ilan edilir.
Sonuç ile ilgili olarak müracaat sahibine ayrıca yazılı bir tebligat
yapılmaz.
Arama
ruhsatı müracaat esasları
MADDE 10-
(1) Müracaatlar aşağıdaki esaslar
doğrultusunda yapılır:
a) Müracaatlar, müracaat alanı düzlemsel olarak II.
Grup (b) bendi madenlerde 100 hektarı ve IV. Grup madenlerde 2.000 hektarı,
tamamı denizlere yapılan IV. Grup ruhsat müracaatları ise 50.000 hektarı geçmeyecek
şekilde yapılır.
b) Müracaatlar tek poligon olarak yapılır.
c) Müracaat edilen alanın koordinatları, saat
ibresi dönüş yönünde sağa (Y), yukarı (X) olarak verilir.
ç) Müracaatlar; UTM Projeksiyon ED 50 Datum 6
derecelik dilim esas alınarak, on noktayı geçmeyecek şekilde, Y koordinatı
altı basamaklı, X koordinatı yedi basamaklı olarak 1/25.000 ölçekli pafta
adı yazılarak yapılır. Pafta sayısı dördü, ancak tamamı denizlere yapılan
IV. Grup ruhsat müracaatlarında ise pafta sayısı sekizi geçemez. Talep
edilen alanla ilgili en az bir pafta adının belirtilmesi zorunludur.
(2) Bu maddedeki esaslara aykırı müracaatlar ile
talep alanı altındaki mevcut haklar dikkate alınarak değerlendirilip hak
sağlayamayan müracaatlar reddedilir ve yatırılan işletme ruhsat taban
bedeli iade edilmez.
Arama
ruhsatı düzenlenmesi için gerekli belgeler
MADDE 11-
(1) İlk müracaat yoluyla hak
sağlayan müracaatların ruhsatlandırılması veya ihale yoluyla arama ruhsatı
almaya hak sağlayan müracaatların ihale bedelinin yatırılmasına müteakip
arama ruhsatının düzenlenebilmesi için müracaat tarihinden itibaren iki ay
içinde talep sahibinin aşağıdaki belgeleri tamamlayarak Genel Müdürlüğe
vermesi zorunludur:
a) Gerçek kişiler;
1) T.C. kimlik numarası beyanı,
2) Onaylı imza beyanı,
3) Ruhsat bedelinin yatırıldığına dair belge,
4) Ek-7’de yer alan ön inceleme raporu,
5) Ek-8’de yer alan maden arama projesi,
6) Mali yeterlilik belgeleri,
7) Aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresi
(KEP) veya UETS adresi,
b) Tüzel kişiler;
1) Müracaatçı tüzel kişiye ait güncel şirket ana
sözleşmesini, yönetim kurulunu ve şirketin ortaklarının pay oranlarını
içeren ticaret sicil müdürlüğünden onaylı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi
örneği,
2) Tüzel kişinin bağlı olduğu vergi dairesi, ili ve
vergi numarasını gösterir belge,
3) Tüzel kişiyi temsil ve ilzama yetkili kişilerin
sicil tasdiknamesi,
4) Ruhsat bedelinin yatırıldığına dair belge,
5) Ek-7’de yer alan ön inceleme raporu,
6) Ek-8’de yer alan maden arama projesi,
7) Mali yeterlilik belgeleri,
8) Aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresi
(KEP) veya UETS adresi,
9) Ortaklık teyit belgesi ve ticaret sicil
tasdiknamesi.
(2) II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler için
talep edilen alanın hak sağlamaya müsait olan kısmının ilgili kurumlar
tarafından Genel Müdürlüğe bildirilen; özel çevre koruma bölgeleri, milli
parklar, yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları, muhafaza ormanları,
4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre korunması gerekli
alanlar, 1 inci derece askeri yasak bölgeler, 1/5000 ölçekli imar planı
onaylanmış alanlar, 1 inci derece sit alanları, 25/6/2010 tarihli ve 6001
sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunda
belirtilen alanlar ile madencilik amacı dışında tahsis edilen ve Genel
Müdürlük tarafından uygun görüş verilen elektrik santralleri, organize
sanayi bölgeleri, petrol, doğal gaz ve jeotermal boru hatları gibi yatırım
alanları içinde kalması halinde, iki ay içinde ruhsat bedelinin
yatırılmasından sonra bu alanlara ilişkin ilgili kurumlardan izin alınması
için müracaat sahibine bir yıl süre verilir. İki aylık süre içerisinde
ruhsat bedelinin tam olarak yatırılmaması halinde bu alan müracaatlara açık
hale gelir. Bu bir yıllık süre içinde izin alınması durumunda Ek-6’daki
diğer belgeler ile ön inceleme raporu, mali yeterliliği içeren maden arama
projesi ve izin alındığına dair belgenin eksiksiz olarak Genel Müdürlüğe
verilmesi zorunludur. Aksi takdirde müracaat reddedilir ve bu alan ihale
yolu ile ruhsatlandırılır. İlgili kurumlardan izin alınması için müracaat
sahibine verilen bir yıllık sürenin sonunda bu alanların bir kısmı için
izin alınmışsa izin alınamayan kısımları müracaat sahasından taksir edilir
ve taksir edilen bu alan ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Bu fıkrada
belirtilen alanlara yapılan müracaatlar, bu fıkrada ve üçüncü fıkrada
belirtilen yükümlülükler yerine getirilmeden müracaat edene hak sağlamaz.
(3) Müracaat edilen alanın bir kısmının ikinci
fıkradaki bahse konu alanlarla çakışması halinde, çakışan alan dışındaki
serbest alana ilişkin olarak birinci fıkrada yer alan hükümlere göre işlem
yapılır. Aksi halde, çakışan alan dışındaki serbest alan iki aylık süre
sonunda müracaatlara açık hale gelir. Çakışan alanla ilgili olarak iki
aylık süre içinde ruhsat bedelinin yatırılmasını müteakip gerekli izinlerin
alınması için müracaat sahibine bir yıl süre verilir. İki aylık süre
içerisinde ruhsat bedelinin tam olarak yatırılmaması halinde çakışan bu
alan müracaatlara açık hale gelir. Bu alan için gerekli iznin alınması
halinde bu müracaat ile alınan ruhsata ilave edilir. Ayrı bir ruhsat yoksa
yeni ruhsat düzenlenir. Aksi takdirde, ilgili kurumlardan izin alınması
için müracaat sahibine verilen bir yıllık sürenin sonunda, müracaatın
çakışan alanla ilgili kısmı reddedilir ve bu alan müracaat edilen grup baz
alınarak ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Müracaat sahibi ile yatırımcının
aynı kişi veya kurum olması halinde izin alınmasına gerek duyulmaksızın hak
sağlanan alana ruhsat düzenlenir. İlgili kurumlardan izin alınması için
müracaat sahibine verilen bir yıllık sürenin sonunda bu alanların bir kısmı
için izin alınmışsa izin alınamayan kısımları müracaat sahasından taksir
edilerek müracaat edilen grup baz alınarak ihale yolu ile ruhsatlandırılır.
(4) Denizlerde yapılan kokolit ve sapropel ile
ilgili arama ruhsatı müracaatları maden ismi belirtilerek yapılır. Maden
ismi belirtilmeyen müracaatlar kokolit ve sapropele hak sağlamaz.
Müracaatta öncelik hakkı esastır. Diğer madenlerle ilgili müracaatlar
neticesinde verilmiş işletme izni bulunan alanlar, bu madenler için hak
sağlamaz. Adaları kapsayacak şekilde yapılan müracaatlarda, adalara isabet
eden alanlar taksir edilir. Bu madenlerin üretimi sırasında işletme
faaliyetinin zaruri neticesi olarak çıkarılan diğer grup madenler için
Kanunun 16 ncı maddesi uygulanır.
(5) Denizlerde alınan kokolit, sapropel ve hidrojen
sülfür ruhsatı sahipleri, arama ruhsat yürürlük tarihinden itibaren bir yıl
içerisinde, TPAO veya TPAO’ya bağlı bir şirketi en az bir yönetim kurulu
üyeliği ile bir denetçi üye vererek, sermaye koyma şartı aramaksızın en az
yüzde on hisse vermek kaydıyla şirketine ortak almak zorundadır. Ancak,
TPAO veya TPAO’ya bağlı şirketin, hisse oranının %10’dan fazla artırılması
talebi tarafların anlaşmasına bağlıdır. Ruhsat sahibinin, bir yıllık süre içinde
TPAO veya TPAO’ya bağlı bir şirketine başvurmaması halinde ruhsat iptal
edilir. Ortaklık işlemleri, TPAO veya TPAO’ya bağlı şirketi tarafından
yürütülür.
(6) Ruhsat sahibinin gerçek kişi olması halinde bir
yıllık süre içerisinde bir sermaye şirketi kurarak ruhsatı bu şirkete
devretmesi ve TPAO veya TPAO’ya bağlı şirketine hisse devri için müracaat
etmesi zorunludur.
(7) Ruhsat sahibinin sermaye şirketi olması halinde
TPAO veya TPAO’ya bağlı şirketi, bu şirkete ortak alabileceği gibi yeni bir
sermaye şirketi kurup ruhsatı bu şirkete devrederek hisse devri yapabilir.
Süresi içerisinde yapılan müracaatlara ait işlemlerin, TPAO tarafından
tamamlanması gerekir.
(8) Kanun ve 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk
Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak ruhsat sahibi tarafından yapılan
ortaklık müracaatının, TPAO tarafından sonuçlandırılmamasından TPAO
sorumludur.
(9) Ruhsat sahibi ile TPAO veya TPAO’ya bağlı bir
şirket ortaklığı ile kurulan şirket, bu kapsamda daha sonra yapılan ruhsat
müracaatları için ortaklık şartını sağlamış sayılır. Ayrıca ortaklık için
TPAO’ya yeniden müracaat şartı aranmaksızın mevcut şirket ile ruhsat
işlemleri yürütülür.
Ön
inceleme raporu
MADDE 12-
(1) Ek-7’de yer alan ön inceleme
raporunda, hedef sahayı seçmenin gerekçeleri ve grubu içinde aranacak
maden/madenlerin belirtilmesi, öncelikle bölgesel jeolojik ve jeofizik
etütler, bölgesel jeoloji ve jeofizik haritaları gibi mevcut bilgi ve
belgelerin yer alması gereklidir. Bu bilgi ve belgeler kullanılarak,
jeolojik ve jeofizik çıkarsamalar ve öngörülere dayanılarak hedef madenlere
yönelik bilgiler belirlenir.
(2) Deniz ve göllere yapılan müracaatlarda ise
araması hedeflenen madenin cinsi, yapısı ve arama gerekçelerini içeren ön
inceleme raporu verilir. Bu alanlarda varsa yapılmış ilgili haritalar
verilir.
Maden
arama projesi
MADDE 13-
(1) Maden arama projesinin
aşağıdaki hususları içermesi zorunludur:
a) Maden arama projesinin içeriği: Ek-8’de yer alan
maden arama projesinde, projenin amacı açık bir şekilde ifade edilerek
müracaat sahibinin beklentisi ortaya konulur. Arama yapılacak sahanın
seçiminden başlayıp, kaynağın belirlenmesi, değerlendirilip
sınıflandırılması, raporlama aşamasının sonuna kadar geçen tüm maden arama
süreci (ön arama, genel arama, detay arama) bir termin planı kapsamında
belirtilir. Bu faaliyetlerin gerçekleştirilmesine yönelik yatırım ve mali
yeterlilik bilgileri belgelenir. Maden arama faaliyetleri kapsamında
gerekli görülen çalışmalar; yöntem, içerik ve uygulama biçimi ile açıklanır
ve bunlar sıraya konularak takvime bağlanır. Gerekli ekip/ekipman belirlenerek
tüm bu işlerin maliyeti hesaplanır ve finansman kaynakları gösterilir.
Maden arama projesi, arama faaliyet dönemleri kapsamında yapılan
çalışmalardan elde edilecek verilere göre, gerektiğinde ilgili dönem başlamadan
veya dönem içerisinde revize edilerek Genel Müdürlüğe verilir.
b) Maden arama projesi faaliyet yeterliliği: Maden
arama projesinin yeterli sayılabilmesi için, arama dönemleri ile ilgili ön,
genel ve detay arama ile fizibilite dönemleri sonunda verilen faaliyet
raporlarında yer alan asgari faaliyetleri içermesi zorunludur. Genel
Müdürlükçe gerek görülmesi halinde ek arama faaliyetlerinin yapılması
istenebilir.
c) Maden arama projesi yatırım tutarı yeterliliği:
Maden arama projesinin yeterli sayılabilmesi için, ön, genel ve detay arama
dönemlerinde yapılması öngörülen faaliyetlere ait toplam harcama tutarına
ilişkin açıklamaların yer alması zorunludur.
ç) Termin planı ve yeterliliği: Arama dönemleri
itibarıyla yapılacak faaliyetlerin dönemleri ve süreleri bu plan kapsamında
belirtilmek zorundadır. Maden arama projesi kapsamında dönemler itibarıyla
toplam yatırım tutarını oluşturacak harcama kalemlerinin ayrı ayrı
belirlenmesi gerekir.
d) Mali Yeterlilik:
1) Gerçek veya tüzel kişiler Ek-2’de belirtilen
mali yeterlilik tutarındaki kullanılabilir nakdi kredi limiti ve/veya
vadeli/vadesiz mevduat miktarını gösterir banka referans mektubunu ibraz
etmek zorundadır. Tüzel kişiler, maden gruplarına göre mali yeterlilik
tutarlarının en az %30’unu sermayeleriyle, geri kalan kısmını banka
referans mektubuyla, gerçek kişiler ise mali yeterlilik tutarının tamamını
banka referans mektubuyla ibraz etmek zorundadır.
2) Kamu kurum ve kuruluşları veya sermayesinin %50’
den fazlası kamuya ait olan tüzel kişilerde mali yeterlilik şartı aranmaz.
3) Ruhsat talep sahipleri, her bir ruhsat talebi
için ayrı ayrı Ek-2’de belirtilen mali yeterlilik belgesini sunmak
zorundadır. Mali yeterlilik belgesi düzenlendiği tarihten itibaren on beş
gün içinde Genel Müdürlüğe verilmesi halinde geçerlidir.
4) Her yıl Aralık ayının sonuna kadar bir sonraki
yıl içinde yapılacak müracaatlarla ilgili geçerli olacak Ek-2’de yer alan
mali yeterlilik tutarları, yeniden değerleme oranlarında artırılarak Genel
Müdürlüğün internet sayfasında ilan edilir.
Arama
ruhsatı düzenlenmesi
MADDE 14-
(1) Müracaat sahibi; ruhsat
bedelinin yatırıldığına dair belgeyi ve Ek-6’daki diğer belgeler ile
Ek-7’deki ön inceleme raporu, maden arama projesi ile mali yeterlilik
belgelerini müracaat gününden itibaren iki ay içinde Genel Müdürlüğe vermek
zorundadır. Belgelerin verilmesini müteakip Ek-9’da yer alan arama ruhsatı
düzenlenip sicile işlenerek yürürlüğe girer. Aksi takdirde, bu alanlar
başka bir işleme gerek kalmaksızın müracaatlara açık hale gelir.
(2) Yapılan müracaatın birden fazla alana hak
sağlaması durumunda, müracaat sahibinin talebi halinde her alan için iki ay
içinde ayrı ayrı ruhsat bedelinin yatırılması ve Ek-6’daki diğer belgeler
ile ön inceleme raporu, maden arama projesi ile mali yeterlilik
belgelerinin tamamlanması durumunda ayrı olarak ruhsatlandırılır. Müracaat
sahibinin ruhsatını almak istemediği alanlar başka bir işleme gerek
kalmaksızın bu süre sonunda yeni müracaatlara açık hale gelir.
(3) Müracaat sahibinin Genel Müdürlükte başka bir
işlem için onaylı belgelerinin (imza beyanı/sicil tasdiknamesi) bulunması,
müracaat sahibinin bu hususu dilekçesinde beyan etmesi ve yapılan kontrolde
teyit edilmesi durumunda bu belgelerin örneklerinin verilmesi yeterlidir.
(4) Ruhsat bedelinin yatırıldığını gösteren belgenin,
Ek-6’daki diğer belgelerin, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi
geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgenin Ek-7’deki ön inceleme raporu,
maden arama projesi ve mali yeterlilik belgelerinin Genel Müdürlüğe süresi
içinde ve eksiksiz olarak verilmesi zorunludur. Bu bilgi ve belgelerin
eksiksiz ve tam olarak verilmemesi durumunda, bu alanlar müracaatı takip
eden günden itibaren ikinci ayın son gününü takip eden ilk iş günü herhangi
bir işleme gerek kalmaksızın yeni müracaatlara açık hale gelir. Bu durumda
işletme ruhsat taban bedeli dışındaki ruhsat bedeli iade edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Arama Dönemleri ve Faaliyetleri
Arama
dönemi ve faaliyetleri
MADDE 15-
(1) Arama faaliyetleri, II. Grup
(b) bendi, III., IV. ve V. Grup madenler için arama ruhsatı alınarak
yapılır.
(2) Arama faaliyet dönemi; sırasıyla ön arama,
genel arama, detay arama ve uygun bulunması halinde fizibilite
dönemlerinden oluşur.
(3) Arama ruhsatı sahipleri, her bir arama dönemine
ait faaliyet raporunu hazırlayarak Genel Müdürlüğe süresi içerisinde vermek
zorundadır.
(4) Arama ruhsatı dönem geçişlerinde, ruhsatın
bulunduğu dönemin son günü, bir sonraki arama döneminin başlangıç tarihi
olarak kabul edilir.
(5) Arama ruhsat sahiplerinin arama dönemlerindeki
yükümlülüklerini süresinden önce tamamlamaları halinde, dönem süre sonu
beklenmeden bir sonraki döneme ve/veya işletme aşamasına geçilebilir.
(6) II. Grup (b) bendi, III. ve V. Grup madenlerde
genel arama dönemi, IV. Grup madenlerde detay arama dönemi, IV. Grup (b),
(c) ve (ç) bendi madenlerde talep edilmesi ve Genel Müdürlükçe uygun
bulunması halinde fizibilite dönemine ilişkin yükümlülükleri yerine
getirmeksizin işletme projesi verilemez ve işletme dönemine geçilemez.
(7) Arama dönemi içinde işletme projesi verilmesi
durumunda ilgili faaliyet raporunda yer alan asgari faaliyetlerin yerine
getirilmesi ve kaynak/rezerv raporu verilmesi zorunludur.
(8) İşletme projesi verildiği tarihe kadar arama
döneminde yapılan harcamaları içeren listenin ekinde; fatura, gider
pusulası, maaş ödemesi ve diğer harcamalara ilişkin belgelerin ayrı ayrı
verilmesi, gerek duyulması halinde ise Genel Müdürlüğün istediği ek bilgi,
belge ve açıklamaların verilmesi zorunludur.
(9) Ruhsat sahasında arama faaliyet dönemlerinde el
sondajı makinesi ile karotlu veya kırıntılı sondaj yapılabilir.
(10) Arama dönemlerinde ilgili harcamaların
hazırlanan liste ekinde fatura, gider pusulası, maaş ödemesi ve diğer
harcamalara ilişkin belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Faaliyetler
ile ilgili harcama beyanlarında herhangi bir uyumsuzluk tespit edilmesi
durumunda harcamaların belgelendirilmesi zorunludur. Aksi takdirde Kanunun
17 nci maddesi gereğince işlem tesis edilir.
(11) Jeolojik haritalama, jeofizik etüd, sismik,
karot, kırıntı ve numune alma ile bunlara yönelik sathi hazırlık işlemleri
içeren faaliyetler için çevresel etki değerlendirmesi kararı aranmaz. Ancak
ocak, galeri, kuyu açma gibi çalışmalar için çevresel etki değerlendirmesi
kararı alınması zorunludur.
Ön arama
dönemi
MADDE 16-
(1) Arama ruhsatının düzenlendiği
tarihten itibaren bir yıllık süre, ön arama dönemidir. Ön arama döneminde;
ön inceleme raporunda belirtilen sistematik arama yöntemleri uygulanabilir.
Arama yöntemleri; mostra (yüzdenetimi lek) tanımlama ve örnek alımı,
jeolojik harita alımı ile jeokimya, jeofizik gibi çalışmaları kapsar.
(2) Ön arama dönemi sonuna kadar, Ek-10’da yer alan
ön arama faaliyet raporunun verilmesi zorunludur. Ön arama dönemi faaliyet
raporunun uygun olarak verilmesi halinde genel arama dönemine hak sağlar.
(3) Ön arama faaliyet raporunun veya yatırım
harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması hâlinde tespit edilen
eksikliklerin bir ay içinde giderilmesi ruhsat sahibine yazılı olarak
bildirilir. Tebliğ tarihinden itibaren eksikliklerin bu sürede
tamamlanmaması veya verilen raporların ya da yatırım harcama kalemlerine
ait belgelerin uygun bulunmaması hâlinde Kanunun 17 nci maddesinin birinci
fıkrası gereğince idari para cezası uygulanır ve genel arama dönemine hak
sağlar.
(4) Ön arama faaliyet raporunun süresi içinde
verilmemesi hâlinde Kanunun 17 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince
idari para cezası uygulanır ve faaliyet raporu aranmaksızın genel arama
dönemine hak sağlar.
Genel
arama dönemi
MADDE 17-
(1) Genel arama dönemi, ön arama
döneminin sonundan itibaren başlamak üzere IV. Grup madenlerde iki yıl,
diğer grup madenlerde bir yıldır.
(2) Bu dönem, madenin genel özellikleriyle belirlenmesine
yönelik arama dönemidir. Amaç, kaynağın boyut, biçim, yapı, tenör/kalite ve
muhtemel ekonomik beklentiler açısından kabul edilebilir bir güvenilirlik
düzeyinde tahmin edilebilmesini sağlamak ve jeofizik çalışmalarından da
yararlanarak bir cevherleşme ya da maden yatağının temel jeolojik
özelliklerini belirlemektir. Cevherleşme ya da maden yatağının sınırları ve
sözü edilen özellikleri; mostra, yarma ve sondaj gibi lokasyonlardan
örnekleme yapılarak, alınan örneklerin analiz ve test edilmesi suretiyle
elde edilen verilere dayalı olarak tahmin edilir.
(3) Genel arama dönemi süresi sonuna kadar Ek-11’de
yer alan genel arama faaliyet raporunun verilmesi zorunludur. Genel arama
faaliyet raporunun uygun bulunması halinde IV. Grup ruhsatlarda detay arama
dönemine hak sağlar. II. Grup (b) bendi, III. ve V. Grup ruhsatlarda ise
genel arama dönemi sonuna kadar kaynak ve rezerv bilgilerini içeren işletme
projesi verilerek işletme ruhsat talebinde bulunulmaması halinde arama
ruhsatı iptal edilir.
(4) Genel arama dönemi süresi sonuna kadar maden
arama projesinde belirtilen maden kaynağına ilişkin bilgilerin ve bu
dönemde yapılan arama faaliyetlerine ilişkin yatırım harcamalarını da
gösteren genel arama faaliyet raporunun verilmesi zorunludur. Genel arama
dönemi sonuna kadar ön arama ve genel arama faaliyet raporları ile yatırım
harcama kalemlerine ait belgelerin Genel Müdürlüğe verilmemesi halinde
arama ruhsatı iptal edilir. Genel Müdürlüğe verilen ön arama ve genel arama
raporlarının veya yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun
bulunmaması hâlinde Kanunun 17 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince
idari para cezası verilir ve eksikliklerin bir ay içinde giderilmesi ruhsat
sahibine yazılı olarak bildirilir. Tebliğ tarihinden itibaren eksikliklerin
verilen sürede tamamlanmaması veya verilen ön arama ve genel arama faaliyet
raporları ile yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması
halinde arama ruhsatı iptal edilir. İlgili mevzuat kapsamında diğer
kurumların, ruhsat sahibinin gerekli izinlere ilişkin başvurusunu olumsuz
sonuçlandırması veya bu izinlerin ruhsat sahibinden kaynaklanan nedenlerle
alınamaması halinde arama ruhsatı iptal edilir. Bu fıkradaki yükümlülükleri
yerine getirilen arama ruhsatı, IV. Grup madenlerde dört yıl detay arama
dönemine hak sağlar. II. Grup (b) bendi, III. ve V. Grup ruhsatlarda ise
genel arama dönemi sonuna kadar işletme ruhsat talebinde bulunulmaması
halinde ruhsat iptal edilir.
Detay
arama dönemi
MADDE 18-
(1) Detay arama dönemi, genel
arama döneminin sonundan itibaren başlamak üzere IV. Grup madenlerde dört
yıldır.
(2) Miktar, yoğunluk, şekil, fiziksel özellikler,
tenör/kalite ve mineral içeriğinin yüksek bir güvenilirlik düzeyinde
jeofizik çalışmalardan da yararlanarak hesap edilmesi amacıyla yapılan
çalışmaları kapsar. Dört yıl süreli olan bu dönemde, maden yatağını üç
boyutlu olarak ortaya koymak ve yüksek bir güvenilirlik düzeyinde hesaplama
yapabilmek amacıyla yeter sayı ve sıklıkta mostra, kuyu, yarma, sondaj ve
galeri açma çalışmaları yapılması gerekir. Buralardan yeterli sayı ve
sıklıkta örnekleme yapılır. Maden yatağının sınırları ve sözü edilen
özellikleri, örneklerin test ve analiz edilmesi suretiyle elde edilen
verilere dayalı olarak ortaya konulur, kaynak hesaplanır ve maden yatağının
işletilmesine yönelik özellikler de belirlenir.
(3) Detay arama dönemi süresi sonuna kadar Ek-12’de
yer alan detay arama faaliyet raporunun verilmesi zorunludur. Detay arama
faaliyet raporunun uygun bulunması halinde IV. Grup (b), (c) ve (ç) bendi
maden arama ruhsatlarında detay arama dönemini takiben fizibilite
çalışmalarına ihtiyaç duyularak gerekçesi ile birlikte Genel Müdürlüğe
müracaatta bulunmaları ve talebin uygun bulunması hâlinde, detay arama
dönemi sonrasında iki yıllık bir fizibilite dönemine hak sağlar. IV. Grup
(a) bendi maden arama ruhsatlarında ise detay arama dönemi sonuna kadar
kaynak ve rezerv bilgilerini içeren işletme projesi verilerek işletme
ruhsat talebinde bulunulmaması halinde arama ruhsatı iptal edilir.
(4) IV. Grup maden ruhsatlarında detay arama dönemi
sonuna kadar Genel Müdürlüğe verilen raporların ve yatırım harcama
kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması halinde eksikliklerin bir ay
içinde giderilmesi ruhsat sahibine yazılı olarak bildirilir. Tebliğ
tarihinden itibaren eksikliklerin verilen sürede tamamlanmaması veya
verilen raporların ve yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun
bulunmaması hâlinde ya da arama ruhsat süresi sonuna kadar işletme ruhsat
talebinde bulunulmaması durumunda ruhsat iptal edilir.
(5) Detay arama faaliyet raporunun süresi içinde
verilmemesi hâlinde ruhsat iptal edilir.
Fizibilite
döneminde yapılacak işlemler
MADDE 19-
(1) Fizibilite dönemi talebinin
uygun bulunması için detay arama döneminde yapılması zorunlu faaliyetlerin
yapılmış olması ve kaynağın ortaya çıkarılmış olması zorunludur. İki yıllık
süre sonuna kadar Ek-23’te yer alan fizibilite raporunun verilmesi
zorunludur. Fizibilite döneminin sonuna kadar Genel Müdürlüğe verilen
fizibilite raporunun uygun bulunmaması hâlinde eksikliklerinin bir ay içinde
giderilmesi ruhsat sahibine yazılı olarak bildirilir. Tebliğ tarihinden
sonra eksikliklerin verilen sürede tamamlanmaması hâlinde ya da arama
ruhsat süresi sonuna kadar fizibilite raporu ile birlikte işletme ruhsat
talebinde bulunulmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Ayrıca fizibilite
döneminde fizibilite raporunda yer alan asgari faaliyetlerin yapılması
zorunludur. Aksi takdirde fizibilite raporu uygun bulunmayarak ruhsat iptal
edilir.
ALTINCI BÖLÜM
İşletme Ruhsatları
İşletme
ruhsat müracaatları
MADDE 20-
(1) İşletme ruhsatı taleplerinde,
I. Grup (b) bendi ve II. Grup (a) ve (c) bendi madenler için ihale
bedelinin yatırılmasından itibaren iki ay içinde, diğer maden grupları için
arama ruhsat süresi sonuna kadar ruhsat/hak sahibi tarafından;
a) Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek
üzere işletme ruhsat taban bedeli ve işletme ruhsat bedelinin Genel
Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılması,
b) Yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden
mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve bu projenin
uygulanabilmesi için gerekli olan mali yeterliliğine ilişkin belgelerin
verilmesi,
c) Aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresinin
(KEP) veya UETS adresinin verilmesi,
zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili
saha ihalelik saha konuma getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır.
Talebin kabul edilmemesi halinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli
iade edilmez, işletme ruhsat bedeli ise iade edilir.
(2) Projedeki teknik eksiklikler Genel Müdürlük
tarafından ruhsat sahibine bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden
itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksiklikleri verilen sürede
tamamlamayanlara Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince idari
para cezası uygulanarak süre üç ay daha uzatılır. Bu süre sonunda projedeki
teknik eksiklikleri tamamlamayanların talepleri kabul edilmez ve ilgili
saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır.
Talebin kabul edilmemesi halinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli
iade edilmez, işletme ruhsat bedeli ise iade edilir. Taleplerin uygun
görülmesi hâlinde bir ay içinde işletme ruhsatı düzenlenir.
(3) Süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde
ruhsatının süresi, ruhsat süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır.
Ruhsat süresi dolan ruhsat sahalarında maden işletme faaliyetleri
yapılamaz.
(4) Genel Müdürlük, madenin cinsi, rezerv miktarı,
tenörü/kalitesi, üretimin yapıldığı bölge, termin planı, jeolojik ve
hidrojeolojik koşullar gibi kıstasları dikkate alarak, işletme izin alanını
ve/veya projede yer alan asgari yıllık üretim miktarlarını belirleyebilir.
(5) Bu madde kapsamında maden işletme ruhsatlarının
verilmesi ve sürelerinin uzatılmasına ilişkin müracaatlarda 6183 sayılı
Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmaması şartı
aranır.
(6) 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında
vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge, üzerinde yazılı olduğu
geçerlilik süresi içerisinde Genel Müdürlüğe verilmesi halinde, belgenin
verildiği talepler için işlem sonuçlandırılıncaya kadar geçerli kabul edilir.
İşletme
ruhsat taleplerinde mali yeterlilik
MADDE 21-
(1) Mali yeterlilik, projede
belirtilen toplam yatırım tutarının en az %20’si kadardır. Ancak bu miktar
Ek-2’de yer alan maden gruplarına göre belirlenen işletme ruhsatları asgari
mali yeterlilik tutarları tablosundaki miktarlardan az olamaz.
(2) Genel Müdürlüğe verilen maden işletme projesi
ekindeki mali yeterlilik ile ilgili ruhsat sahibi gerçek veya tüzel
kişiler, kullanılabilir nakdi kredi limiti ve/veya vadeli/vadesiz mevduat
miktarını gösterir banka referans mektubunu ibraz etmek zorundadır. Tüzel
kişiler, maden gruplarına göre mali yeterlilik tutarlarının en az %30’unu
sermayeleriyle, geri kalan kısmını banka referans mektubuyla, gerçek
kişiler ise banka referans mektubuyla ibraz etmek zorundadır.
(3) İşletme ruhsatlarında toplam yatırım tutarının
azaltılması durumunda mali yeterlilik belgeleri aynen devam eder.
Projelerde revizyon yapılması durumunda mali yeterliliğin, yeni projede
belirtilen yatırım tutarına göre revize edilmesi gerekir.
(4) Bir ruhsat için verilen mali yeterlilik rayiç
tutarı diğer ruhsatlar için geçerli değildir. Birden fazla proje verilmesi
durumunda ruhsat talep sahipleri, her bir ruhsat talebi için ayrı ayrı mali
yeterliliğini belgelemek zorundadır. Mali yeterlilik belgesi düzenlendiği
tarihten itibaren on beş gün içinde Genel Müdürlüğe verilmesi halinde
geçerlidir.
(5) Kamu kurum ve kuruluşları veya sermayesinin
%50’den fazlası kamuya ait olan tüzel kişilerde mali yeterlilik şartı
aranmaz.
I. Grup
(b) bendi, II. Grup (a) ve (c) bendi maden işletme ruhsat taleplerinin
değerlendirilmesi
MADDE 22-
(1) I. Grup (b) bendi ve II. Grup
(a) ve (c) bendi madenler için ihale bedelinin yatırılmasından itibaren iki
ay içinde, 20 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen tüm yükümlülüklerin
yerine getirilmesi şartıyla işletme ruhsatı talebinde bulunulabilir.
(2) II. Grup (c) bendi maden işletme ruhsat
taleplerinde 250 km mesafe dahilinde en az 12.900.247 Türk lirası değerinde
tesis olması veya kurulacağının beyan edilmesi zorunludur. II. Grup (c)
bendi maden ruhsatlarında üretilen madenler sadece kendi tesislerinde
kullanılabilir, dışarıya satış yapılamaz. Ancak tesisteki prosese uygun
olmayan nitelikteki malzemenin satışına Genel Müdürlükçe izin verilebilir.
Satışa uygun olmayan malzemenin analiz sonuçları ve miktarları her yıl
işletme faaliyet raporları ve ekinde Genel Müdürlüğe beyan edilir. Satışına
izin verilen miktar, ruhsat sahasından tesise sevk edilen yıllık üretim
miktarını geçemez. Aksi takdirde verilen satış izni iptal edilerek Kanunun
10 uncu maddesinin yedinci ve sekizinci fıkralarına göre işlem yapılır.
(3) II. Grup (c) bendi maden ruhsatlarının II. Grup
(a) bendi maden ruhsatına intibakı yapılmaz.
(4) II. Grup (b) bendi maden ruhsatlarının II. Grup
(a) ve (c) bendi maden ruhsatına intibakı yapılmaz.
(5) II. Grup (a) bendi maden ruhsatları bu maddenin
ikinci fıkrasında yer alan şartların yerine getirilmesi halinde II. Grup
(c) bendi maden ruhsatına intibakı yapılabilir.
(6) II. Grup (a) ve (c) bendi maden ruhsatlarının talep
edilmesi halinde, II. Grup (b) bendi maden ruhsatına intibakı yapılabilir.
II. Grup
(b) bendi, III., IV. ve V. Grup işletme ruhsatı için müracaat
MADDE 23-
(1) Arama ruhsat süresi sonuna
kadar arama faaliyetlerine ait arama dönemleri ile ilgili yeterlilik
şartlarının yerine getirilmesi gerekir. Kanunun 17 nci maddesine göre
hazırlanmış II. Grup (b) bendi, III. Grup ve V. Grup madenler için genel
arama faaliyet raporunun, IV. Grup madenler için ise detay arama faaliyet
raporunun, IV. Grup (b), (c) ve (ç) bendi maden arama ruhsatlarında
fizibilite döneminin kullanılması halinde Ek-23’e uygun fizibilite
raporunun, YTK tarafından maden mühendisinin sorumluluğunda Ek-13’e göre
hazırlanan işletme projesinin verilmesi ve 20 nci maddenin birinci
fıkrasında belirtilen diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde
işletme ruhsat talebinde bulunulabilir. İşletme projesinin ruhsat/hak
sahibi veya kanuni vekilince ve YTK tarafından imzalanması zorunludur. Bu
fıkrada sayılan arama faaliyet ve fizibilite raporları, arama ruhsat dönemi
içinde işletme projesinden ayrı olarak da verilebilir.
II. Grup
(b) bendi, III., IV. ve V. Grup madenlere ilişkin işletme ruhsatı
taleplerinin değerlendirilmesi
MADDE 24-
(1) Arama faaliyeti sonrası
görünür ve muhtemel rezerv sınırlarının ve büyüklüğünün tespit edilebilmesi
için madenin tenör/kalite dağılımı, madenin cinsine göre cevher damar
kalınlıkları, kömür için kalori değeri, mermer için üretim kapasitesi, su
ve gazların konsantrasyonu, debisi, kapasitesi belirlenir. İşletme projesinin
hazırlanmasında kullanılacak verilerin belirlenebilmesi için gerekli
aramaların yapılmış olması ve bu faaliyetlerin rezerv bilgilerini içeren
II. Grup (b) bendi ve III. Gruplar için hazırlanmış genel arama faaliyet
raporu ve IV. Gruplar için ise detay arama faaliyet raporu veya fizibilite
raporu ile belgelenmesi zorunludur.
(2) Arama ruhsat döneminde ortaya çıkarılan rezerve
ilişkin dayanakları ile birlikte belge ve bilgilerin verilmesi zorunludur.
(3) III. Grup madenlerde, Ek-13’e uygun hazırlanmış
işletme projesinde, üretilmesi öngörülen madenler için; tabii denge,
kapasite, rezervuar, konsantrasyon, hidrojeolojik ve jeokimyasal denge,
debi gibi koruma ilkeleri esas alınır. Bu grup madenler; deniz, göl,
kaynak, havza veya beslenme alanının tabii dengesini bozmayacak şekilde
ruhsatlandırılır.
(4) Geçici tesis alanı ile görünür ve/veya muhtemel
rezerv alanı üzerinden Ek-14’te yer alan işletme ruhsatı düzenlenir,
ruhsatın diğer kısımları taksir edilir.
(5) Arama ruhsat süresinin sonuna kadar işletme
projesine konu madenin görünür hale getirilmemesi durumunda işletme ruhsat
talebi reddedilerek arama ruhsatı iptal edilir.
(6) Arama ruhsat süresi sona ermeden aynı grupta
farklı bir maden için görünür rezerv ortaya konularak işletme projesi ile
yapılan işletme ruhsat talebi yeniden değerlendirilir.
(7) IV. Grup (a) ve (c) bendi madenlerin
projelerinin değerlendirilmesi esnasında mahallinde tetkik heyetlerinin
ruhsat sahalarından nadir toprak elementlerinin tespitine yönelik numune
almaları Genel Müdürlükçe istenebilir. Analiz sonuçlarına göre numunelerde
ekonomik olarak değerlendirilebilecek nadir toprak elementi olduğunun
tespit edilmesi halinde ruhsat sahibi ile MTA Genel Müdürlüğü arasında
ortak arama projesi geliştirilir. Bu çerçevede yapılan proje ortaklığının
ticari ve teknik içeriği taraflarca karşılıklı müzakere edilerek
belirlenir.
(8) Tuz Gölünde verilecek işletme ruhsatlarının
projedeki tuz üretim kapasitesi 200.000 ton/yıl tuzdan az veya 800.000
ton/yıl tuzlu su miktarından aşağı olamaz.
(9) Tuz Gölü Havzası içinde kalan tuz domu ve
yataklarına kaya tuzu ruhsatı verilmez.
(10) Genel Müdürlük gerek görmesi halinde projede
yer alan çevre ile uyum planını revize ettirebilir.
İşletme
ruhsatı döneminde arama faaliyetleri
MADDE 25-
(1) İşletme ruhsat alanı içinde,
arama faaliyetleri yapılabilir. İşletme ruhsatının düzenlendiği tarihten
itibaren muhtemel rezerv alanlarının IV. Grup maden işletme ruhsat
sahalarında on yıl, diğer grup maden işletme ruhsat sahalarında beş yıl
içinde Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Koduna göre kaynak ve/veya
rezerv haline getirilmeyen alanlar taksir edilir. İşletme ruhsatlarında
muhtemel rezerv alanlarının Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Koduna
göre kaynak ve/veya rezerv alanı haline getirilmesine yönelik yapılacak
faaliyetler için Kanunun 17 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü
uygulanır. İşletme ruhsatlarında, işletme izin alanı dışında kalan
alanlarda görünür rezervin tespitine yönelik yapılacak arama
faaliyetlerinde alınması gerekli izinler arama ruhsatları ile aynı
hükümlere tabidir.
V. Grup
madenler için genel hükümler
MADDE 26-
(1) V. Grup madenlerde işletme
ruhsatı süresi beş yıl olup bu süre uzatılabilir.
(2) V. Grup madenler için yapılan işletme ruhsatı
talepleri ve süre uzatım talepleri, 20 nci maddede yer alan hükümlere göre
değerlendirilir. Ancak, yüzeyden toplama yöntemi ile üretim faaliyetinde
bulunulacak olan sahalarda, 20 nci madde gerekliliklerinden olan işletme
projesi sunulması yerine yıllık üretim miktarını ve üretim yöntemini
belirtir dilekçenin sunulması halinde talep değerlendirmeye alınır.
(3) Arama ruhsat süresinin sonuna kadar işletme
talebinde bulunulmayan ruhsatlar iptal edilir.
(4) V. Grup madenler için yapılan işletme izni ve işletme
izni değişiklik talepleri, 28 inci maddede yer alan hükümlere göre
değerlendirilir.
(5) Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük
tarihinden itibaren üç yıl içinde çevresel etki değerlendirme kararı,
mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün
kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe
verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde bu
yükümlülükleri yerine getirilmeyen V. Grup ruhsatlar için Kanunun 24 üncü
maddesinin on birinci fıkrasına göre işlem yapılır. İşletme ruhsat süresi
sonuna kadar belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması
hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz ve ruhsat iptal edilir.
Ruhsatların
üst üste verilmesi
MADDE 27-
(1) Aynı grup ruhsatlar birbiri
üzerine verilemez. Farklı grup ruhsatlar ise üst üste verilebilir.
(2) Görünür rezervi belirlenen alanlar üzerine
maden işletmeciliğine engel olacak şekilde başka grup işletme ruhsatı
verilemez. Ayrı ayrı üretilmesi imkanı olmayan farklı gruptaki madenler
için üst üste işletme ruhsatı verilemez. Ancak farklı gruptaki ruhsat
taleplerinin aynı kişiye ait olması veya talep sahiplerinin aralarında
mutabakat sağladıklarını belgelemeleri hâlinde bu şart aranmaz.
(3) IV. Grup maden ruhsat sahaları üzerine V. Grup
maden ruhsatı verilemez. V. Grup maden ruhsat sahalarının üzerine ise IV.
Grup maden ruhsatı verilebilir. Ancak bu durumda IV. Grup maden ruhsat
sahalarında yapılan madencilik faaliyetlerinde elde edilen V. Grup
madenlerin, V. Grup maden ruhsat sahibine IV. Grup maden ruhsat sahibi
tarafından herhangi bir bedel talep edilmeksizin teslim edilmesi
zorunludur. Aksi takdirde Kanunun onuncu maddesinin yedinci fıkrası ile 12
nci maddesinin beşinci fıkrası kapsamında işlem tesis edilir.
(4) V. Grup maden ruhsatlarında, Kanunun 16 ncı
maddesinin on birinci fıkrası kapsamında zaruri üretim ve/veya pasa
değerlendirme izni verilmez.
(5) Ayrı veya aynı gruplara ait ruhsatların işletme
izin alanlarının üst üste talep edilmesi, ruhsat sahipleri arasında
uyuşmazlık çıkması veya kendi aralarında mutabakat sağlayamamaları hâlinde,
Genel Müdürlükçe projeler üzerinde ve/veya yerinde sahanın jeolojik yapısı,
cevherleşmenin özellikleri, maden rezervleri, yatırım ve tesisler göz
önünde bulundurularak inceleme yapılır. İnceleme sonucunda, kazanılmış
haklar korunmak kaydı ile kaynak kaybına neden olmayacak, maden
işletmeciliğini ve işletme güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde, ayrı
ayrı çalışma imkânının tespiti halinde, çalışma esasları Genel Müdürlükçe
belirlenerek işletme izinleri verilebilir. Bu mümkün değilse öncelik hakkı
esas alınarak faaliyete izin verilir.
(6) 2000 hektardan daha az olan IV. Grup işletme
izin alanları ile 100 hektardan daha az olan II. Grup işletme izin alanları
üzerine I. Grup (b) bendi maden işletme ruhsatı verilmeyeceği gibi, I. Grup
(b) bendi maden işletme izni üzerine de IV. Grup veya II. Grup işletme izni
verilmez. Bununla birlikte, farklı gruptaki işletme ruhsatlarının/taleplerinin
aynı kişiye ait olması veya talep sahiplerinin aralarında mutabakat
sağladıklarını belgelemeleri halinde üst üste işletme izni verilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
İşletme İzni
İşletme
izni verilmesi
MADDE 28-
(1) İşletme izni verilmesi
talepleri;
a) Kanunun 7 nci maddesi gereği ilgili kamu kurum
ve kuruluşlarından alınması gerekli izinlerin verildiğine dair belgelerin
Genel Müdürlüğe sunulması,
b) Aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresinin
(KEP) veya UETS adresinin bulunması,
c) Geçmiş dönemlere ait ruhsat harcı, ruhsat
bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı borcu olmaması,
ç) Yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin
bulunması,
d) Mevzuatın ilgili hükümleri kapsamında ibraz
edilmesi gereken belgelerin tamamının eksiksiz bir şekilde ibraz edilmesi,
şartıyla değerlendirmeye alınır, aksi takdirde
talep reddedilir.
İşletme
izin alanı değişiklik talepleri
MADDE 29-
(1) İşletme izni değişiklik
talepleri;
a) Aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresinin
(KEP) veya UETS adresinin bulunması,
b) Geçmiş dönemlere ait ruhsat harcı, ruhsat
bedeli, çevre ile uyum teminatı ve tahakkuk etmiş ve son ödeme tarihi
geçmiş Devlet hakkı borcu olmaması,
c) İşletme ruhsat taban bedelinin ödenmesi,
ç) Maden üretmek üzere yapılacak işletme izin alanı
değişiklik talebi için işletme projesi ekinde verilmesi gereken harita ve
çizimlerin sunulması,
d) Maden üretimi için değil ancak tesis, stok
alanı, pasa döküm alanı, altyapı tesisleri gibi amaçlarla işletme izin
alanı değişikliği talebinde bulunulması halinde revize işletme projesi
yerine vaziyet planlarının sunulması,
e) İşletme izni olan ruhsatlarda daimî nezaretçi
atamasının yapılmış olması,
f) Yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin
bulunması,
şartıyla değerlendirmeye alınır, aksi takdirde
talep reddedilir.
Aynı
grupta farklı bir maden için işletme izin talepleri
MADDE 30-
(1) Aynı grupta farklı bir maden
için işletme izni talep edilebilmesi için 29 uncu maddedeki şartlara
ilaveten talep edilen madene ilişkin işletme projesinin verilmesi
zorunludur.
(2) Aynı grupta farklı bir maden için işletme izni,
Kanunun 7 nci maddesi gereği ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından alınması
gerekli izinlerin alındığına dair belgelerin Genel Müdürlüğe sunulmasını
müteakip düzenlenir.
II. Grup
(a), (c) bendi ve patlatma yapılarak üretim yapılan I. Grup (b) bendi
madenlere izin verilmesi ve işletilmesi ile ilgili genel ilkeler
MADDE 31-
(1) II. Grup (a) ve (c) bendi ve
patlatma yapılarak üretim yapılan I. Grup (b) bendi madenlerin projesinde
talep edilen izin alanına ve kırma-eleme tesis yerlerine, Karayolları Genel
Müdürlüğü sorumluluğunda olan yollara, 1/5000 ölçekli imar planı onaylanmış
alanlara, organize hale gelmiş tarım ve hayvancılık bölgelerine, denizlere,
göllere, 1 inci derece sit alanlarında fiziki olarak ortaya çıkarılmış
kültürel varlıkların ön görünüm alanında yatay olarak en az 500 metre
mesafede, ön görünüm alanı dışında ise en az 150 metre mesafe dahilinde
izin verilmez. Ancak Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda olan yol
kenarlarında, alternatif alan bulunamaması veya coğrafik ve bölgesel
şartlar dikkate alınarak, Karayolları Genel Müdürlüğünden izin alınması
durumunda izin verilebilir. Süre uzatım talepleri kazanılmış haklar dikkate
alınarak değerlendirilir. Bu fıkradaki mesafeler, ihtiyaç halinde
faaliyetlerin boyutu, işletme yöntemi, emniyet tedbirleri ile arazinin
topoğrafik ve jeolojik yapısı dikkate alınarak Bakanlıkça artırılabilir.
Mesafeler yatay olarak hesaplanır.
(2) Kamu hizmeti veya umumun yararına ayrılmış
yerlerden yatay olarak en az 500 metre mesafe dahilinde izin düzenlenmez.
(3) Kırma-eleme tesislerinde toz indirgeme sistemi
olacak şekilde bunkerler, kırıcılar, elekler, bantlar ve malzeme dökülme
noktalarının en az ünite bazında kapatılması yönünde işletme projesi
hazırlanması ve işletilmesi esastır.
(4) Kanun kapsamında daha sonra geçici tesis yapılması
durumunda toz indirgeme sistemi olacak şekilde ve bunkerler, kırıcılar,
elekler, bantlar ve malzeme dökülme noktalarının kapatılması zorunludur.
Aksi halde tesisin faaliyetleri durdurulur.
(5) Ruhsat veya hammadde üretim izin sahasında
galeri atımı yöntemi ile patlatma yapılamaz.
(6) İşletme izin alanı değişikliği talepleri,
işletme izin alanı belirleme sürecindeki işlemlere tabidir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
İşletme Faaliyetleri
Projeye
uygun faaliyette bulunulması
MADDE 32-
(1) Maden işletme faaliyetleri,
işletme izinlerinin alınmasından sonra işletme projesine uygun olarak
yapılır. Birlikte işletilmesinde teknik ve bilimsel zorunluluk olan
madenler aynı proje kapsamında işletilir. Madencilik faaliyetleri
yapılırken ve/veya tamamlandıktan sonra çevre ile uyum planı uygulanır.
(2) Ruhsat alanında ayrı bir yer altı ve/veya açık
işletme ocağının açılması, açık işletmeden yer altı işletmesine ya da yer
altı işletmesinden açık işletmeye geçişler uygulanmadan önce işletme
projesinin ilgili kısımlarının revize edilerek Genel Müdürlüğe verilmesi ve
Genel Müdürlüğün onayının alınması zorunludur. Aksi takdirde söz konusu
ocaktaki maden işletme faaliyetleri durdurulur.
(3) Yer altı işletmelerinde; üretim yöntemi/metodu
değişikliği (topuklu, göçertmeli, dolgulu ve benzeri yöntemler arasında
geçişler) yapılması açık işletmelerde ise ocak geometrisinde değişiklik
olması durumunda, işletme projesinin ilgili kısımlarının revize edilerek
Genel Müdürlüğe verilmesi ve Genel Müdürlüğün onayının alınması zorunludur.
Aksi takdirde söz konusu ocaktaki maden işletme faaliyetleri durdurulur.
(4) Projede beyan edilen altyapı, tesis, kullanılan
teknoloji, makine parkı, diğer ekipmanların ve bilimsel verilerin
gerçekleştirilen yıllık üretim miktarını teknik olarak karşılayacak
yeterlikte olmadığının tespiti halinde, işletme projesinin ilgili
kısımlarının revize edilerek Genel Müdürlüğe verilmesi ve Genel Müdürlüğün
onayının alınması zorunludur. Aksi takdirde üretim faaliyetleri durdurulur.
(5) İşletme projeleri ve değişiklikleri ile ilgili
dokümanlar ve işletmelerin faaliyetlerinin durdurulmasına dair işlemler
Bakanlık ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından karşılıklı
olarak elektronik ortamda erişime açılır.
(6) III. Grup madenlerin üretilmesinde projesi
dışında Genel Müdürlükten izin alınmadan göl ve denizin doğal yüzeyini
değiştirecek şekilde sedde, havuz, kanal ve sondaj yapılamaz. İzin
alınmadan bu faaliyetlerde bulunulduğunun tespiti halinde gerekli izinler
alınıncaya kadar Kanunun 29 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince idari
para cezası verilerek, bu alandaki maden işletme faaliyetleri durdurulur.
(7) İşletmelerde maden işletme faaliyetleri
sürdürülürken ocakta genel ve basamak şev açısı, basamak yüksekliği,
basamak genişliği, heyelan, alt yapı, çeşme, kaynak, kaptaj, kuyu ve
benzeri yer altı suyu yapılarına bırakılması gereken mesafelere uyulmaması
gibi nedenlerle ilgili olarak işletme projesine aykırı olumsuz bir durumun
tespiti halinde, söz konusu ocakta gerekli önlemlerin gecikmeksizin
alınması ve çalışmaların yapılabilmesi için ruhsat sahibine altı aya kadar
süre verilir. Verilen sürenin sonunda işletme projesine aykırı olumsuz
durumun ve/veya durumların devam ettiğinin tespit edilmesi halinde, Kanunun
29 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince idari para cezası uygulanarak
işletme projesine aykırı olumsuz durumun ve/veya durumların giderilmesine
yönelik faaliyetler dışında söz konusu ocaktaki üretim faaliyetleri
durdurulur. Verilecek altı aylık sürenin başlangıcı, sahanın coğrafik
konumu, projedeki termin planı ve mevsimsel şartlar dikkate alınarak Genel
Müdürlükçe belirlenir.
(8) Açık işletmelerde;
a) Basamaklarda, ocak genelinde stabilite sorunu
(heyelan, kaya düşmesi, devrilme, duraysızlık, zayıf zon ve benzeri)
bulunması veya mevsimsel koşullar haricinde işletme açısından tehlikeli su
geliri olması veya üretim faaliyeti sürdürülen ocaklarda proje basamak
yüksekliğinin iki katının, üretim yapılmayanlarda üç katının aşılmış
olması,
b) Basamak genişliklerinin, faaliyette bulunulan
ocaklarda projede beyan edilen veya ocakta kullanılan iş makinelerinin
rahatça manevra yapabileceği genişlikte olmaması ya da üretim faaliyeti
olmayan ocaklarda projede beyan edilen basamak genişliğinin %50'sinden az
olması,
c) Genel şev açısının, projede beyan edilenin %20
daha fazla olması veya mevsimsel koşullar haricinde su gelirinin işletme
açısından tehlike oluşturması ya da stabilite sorunu (heyelan, kaya
düşmesi, devrilme, duraysızlık, zayıf zon ve benzeri) bulunan ocaklarda,
genel şev açısının projesinde beyan edilenden fazla olması, ters şev
oluşması veya askıda malzeme olması gibi işletme açısından tehlikeli
hallerde bu alandaki/ocaktaki projeye aykırı, işletme açısından tehlikeli
durum giderilinceye kadar işletme güvenliğinin sağlanmasına yönelik
faaliyetler dışındaki üretim faaliyetlerine izin verilmez.
(9) Yer altı işletmelerinde üretim çalışmaları
esnasında;
a) İşletme projesine aykırı olumsuz durumun tehlike
oluşturması,
b) Ocağın yer üstüne en az iki ayrı yolla
bağlanmaması,
c) Havalandırmanın projeye uygun tesis edilmemesi,
ç) Ocak genelinde yeterli tahkimatın yapılmaması
ve/veya yanıcı ve patlayıcı gaz geliri olan ocaklarda; panoların iki ayrı
yolla bağlantısı yapılmadan üretim yapılması, ocak genel havalandırmasının
emici mekanik (cebri) olarak yapılmaması ve su sızıntılarına ilişkin
yeterli tahliye sisteminin bulunmaması,
gibi işletme açısından tehlike oluşturan hallerde,
söz konusu ocakta işletme açısından tehlikeli durum giderilinceye kadar
işletme güvenliğinin sağlanmasına yönelik faaliyetler dışındaki maden
işletme faaliyetleri ve sevkiyatı doğrudan durdurulur.
(10) İşletme projesine aykırı tehlikeli durum
nedeniyle maden işletme faaliyetleri durdurulan ocak/ocaklardaki tehlikeli
durumun; çevredeki kamu hizmetine veya umumun yararına ayrılmış yerler
ve/veya yerleşim yerleri açısından da tehlike oluşturması halinde, söz
konusu tehlikeli durumun giderilmesi için ruhsat sahibine altı aya kadar
süre verilir. Verilen süre içerisinde gerekli tedbirlerin alınmaması
durumunda Kanunun 29 uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamında idari para
cezası uygulanır. Ruhsat sahibi tarafından gerekli tedbirlerin
alınmadığının veya alınamadığının Genel Müdürlükçe tespit edilmesi halinde
ruhsat sahasındaki tüm maden işletme faaliyetleri durdurulur. Valilik tarafından
gerekli tedbirler alınıncaya kadar ruhsat sahibinin sorumluluğu devam eder
ve yapılan masraflar 6183 sayılı Kanuna göre valilik tarafından ruhsat
sahibinden tahsil edilir.
(11) Maden işletme ve/veya üretim faaliyetleri
durdurulan sahalardan/ocaklardan Genel Müdürlükten izin alınmadan maden
sevkiyatı yapılamaz. Aksi durumda Kanunun 10 uncu maddesinin yedinci ve
sekizinci fıkraları kapsamında işlem tesis edilir.
(12) Maden işletme ve/veya üretim faaliyetleri
durdurulmadan önce tespit edilmiş stoktaki madenin sevkiyatına izin
verilir.
(13) Maden işletme faaliyetleri durdurulan
sahalarda/ocaklarda; faaliyet durdurma nedenine yönelik gerekli tedbirlerin
alınarak maden işletme faaliyetlerine izin verilmesine ilişkin talepler,
YTK tarafından hazırlanan teknik bir rapor ile Genel Müdürlüğe
bildirilmesini müteakip sahanın mahallinde tetkik edilmesi neticesinde
Genel Müdürlükçe değerlendirilerek, maden işletme faaliyetlerine ve maden
sevkiyatına izin verilebilir.
(14) Maden işletme faaliyetleri durdurulan
sahalarda/ocaklarda; işletme güvenliğini sağlamaya yönelik sürdürülen
faaliyetler sonucunda üretilen madenin sevkiyatına izin verilmesine ilişkin
talepler Genel Müdürlüğe bildirilmesine müteakip Genel Müdürlükçe
değerlendirilerek, söz konusu madenin sevkiyatına izin verilebilir.
(15) Aynı alanda ayrı veya aynı gruplara ait
madencilik faaliyetlerinin çakışmasından dolayı, ruhsat sahipleri arasında
uyuşmazlık çıkması veya kendi aralarında mutabakat sağlayamamaları hâlinde,
çevre ve/veya işletme açısından tehlike oluşturan durumların giderilmesi,
rezervin verimli olarak değerlendirilmesi, madencilik faaliyetlerinin etkin
bir şekilde yürütülmesi gibi hususlar göz önünde bulundurularak Genel
Müdürlükçe yerinde inceleme yapılır. İnceleme sonucunda bu alanda ayrı ayrı
çalışma imkânının tespiti hâlinde, çalışma esasları Genel Müdürlükçe belirlenir.
Bu mümkün değilse öncelik hakkı esas alınarak faaliyete izin verilir.
Faaliyetlerin Genel Müdürlükçe belirlenen çalışma esaslarına uygun olarak
yürütülmediğinin tespiti durumunda bu alandaki maden işletme faaliyetleri
durdurulur.
(16) Ruhsat sahalarında meydana gelen her türlü
maden kazaları, ruhsat sahibi, rödövansçı, faaliyeti gerçekleştiren ve
daimî nezaretçi tarafından Genel Müdürlüğe derhal bildirilir.
(17) Maden ruhsat sahaları ve/veya hammadde üretim
izin sahalarında rezervin verimli bir şekilde değerlendirilmesi, can ve
mal/işletme güvenliği tedbirlerinin alınması amacıyla birden fazla ruhsatın
birbirine mücavir olarak bulunduğu sahalarda faaliyetlerin ortak bir proje
çerçevesinde yapılmasına hak sahiplerinin rızasının olması hâlinde Genel
Müdürlük kararı ile ruhsat sahiplerinin rızasının olmaması hâlinde Bakan
onayı ile karar verilebilir. Bu amaçla, ortak ruhsat alanları içinde
işletme izin alanları, uygun bulunacak termin planları dikkate alınarak
yeniden düzenlenebilir. Kamu kurumlarının ortak projeye dahil olacak
hammadde üretim izinli sahalarının mevcuttaki rezerv miktarı, hammaddenin
fiziksel ve kimyasal kalitesi ve benzeri durumları dikkate alınır.
Bakanlıkça ortak proje hazırlanmasına karar verilen ruhsat sahalarında
ortak proje hazırlanması için ruhsat sahiplerine altı aya kadar süre
verilir. Verilen sürede ortak projenin Genel Müdürlüğe verilmemesi veya
ortak projenin Genel Müdürlüğe sunulması ancak katılmayan ruhsat
sahiplerinin olması halinde ortak projeye katılmayan ruhsat sahiplerine ait
ruhsat sahalarında üretim faaliyetleri durdurulur. Ortak proje verilmemesi
halinde; taraflardan herhangi birinin verdiği proje kapsamında Bakanlıkça
değerlendirme yapılır. Ortak proje verilmemesi veya taraflardan birinin
verdiği projenin uygun bulunmaması halinde, tüm bedel ve masrafları
taraflardan karşılanmak üzere Genel Müdürlükçe kamu kurum ve kuruluşlarına
veya üniversitelere proje yaptırılır ve Bakanlıkça değerlendirme yapılır.
Genel Müdürlük veya Bakan onayı ile uygun bulunan ortak ve/veya tek taraflı
proje kapsamında maden işletme faaliyetleri yürütülmek kaydıyla;
a) Ek-13’e uygun çevre ile uyum planını veya
taahhüdünü içeren ortak proje, işletme ruhsat taban bedeli ile Genel
Müdürlüğe müracaatta bulunulur.
b) Ortak proje kapsamında üretim yapan sahalara
ayrı ayrı daimî nezaretçi atanabileceği gibi bir daimî nezaretçi de
atanabilir. Faaliyet raporları ayrı ayrı verilir, ruhsat bedeli ve Devlet
hakkı ayrı ayrı ödenir.
c) Ortak proje kapsamında üretim yapan ruhsatlardan
birinin iptali ve projenin uygulanamaz duruma gelmesi halinde faaliyetler
durdurulur. Genel Müdürlükçe yeniden değerlendirme yapılarak faaliyetlerin
ortak yürütülüp yürütülemeyeceğine karar verilir.
ç) Kanun kapsamında öngörülen idari para cezaları
ve idari yaptırımlar ruhsat bazında uygulanır.
(18) Maden çalışanları zorunlu ferdi kaza sigortası
kapsamındaki ruhsat sahalarındaki ocaklarda yürütülen madencilik
faaliyetlerinde çalışanlar için Zorunlu Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi
yaptırılması zorunludur. Aksi takdirde bu ocaklarda asgari sigortalama
şartlarının sağlanmasına yönelik faaliyetler dışındaki maden işletme
faaliyetleri durdurulur. Asgari sigortalama şartlarının tamamlanması
durumunda faaliyetlere izin verilir.
İşletme
faaliyeti belgeleri
MADDE 33-
(1) Her bir işletme izni için ayrı
ayrı olmak üzere bir önceki yıl içinde gerçekleştirdiği maden işletme
faaliyeti ile ilgili aşağıdaki bilgi ve belgeler ruhsat sahibi ile
yetkilendirilmiş tüzel kişiler tarafından imzalanarak her yılın Nisan ayı
sonuna kadar ruhsat sahibi tarafından elektronik ortamda Genel Müdürlüğe
verilir:
a) Madenin grubuna göre Ek-25 veya Ek-26’da
belirtilen işletme faaliyet raporu.
b) Eski imalat alanlarını, bir önceki yılda yapılan
ve bir sonraki yılda yapılması planlanan maden işletme faaliyet alanlarını
gösterir imalat haritası.
c) İşletme sahasında arama yapılmış ise faaliyetin
niteliğine uygun kaynak/rezerv raporunu içeren genel/detay arama faaliyet
raporu.
ç) Yer altı işletmeleri için; hava yönünü,
bilgilerini ve acil kaçış yollarını gösterir havalandırma haritası.
d) Bir önceki yıl içinde satışı yapılan IV. Grup
(b) bendi madenler için kalori, IV. Grup (c) bendi madenler için tenör
değerlerinin yer aldığı analiz sonuçları.
e) II. Grup (b) bendi madenlere ait ruhsatlar için
üretim, satış, stok ve pasa miktarı, madenin piyasadaki ticari ismi ile
birlikte madenin kalitesine göre sınıflandırılarak ton cinsinden bilgiler.
f) İşletme izninin düzenlenmesine müteakip, madene
ulaşma, ocak alt yapısı, nakliyat ve havalandırma amaçlı galeri, kuyu,
desandre ve kömür içerisinde taban yolları ve baş yukarı sürülmesi ve
üretim panosu oluşturma ve/veya dekapaj gibi üretim faaliyetlerine
geçilinceye kadar varsa hazırlık termin projesine göre sahada yürütülen
faaliyetlere ilişkin bilgiler.
g) Bir önceki yıl içinde yapılan üretim,
sevkiyat/satış, stok, pasa miktarı, satış tutarı ile toplam gelir ve tahakkuk
eden Devlet hakkı gibi mali duruma ilişkin bilgileri içeren Ek-29’da yer alan
Devlet hakkı beyan formu.
ğ) Yıl içinde gerçekleştirilen rehabilitasyon
çalışmalarına ilişkin alan bilgisi dahil her türlü bilgi ve belgeler.
(2) Birinci fıkrada belirtilen hususlara ek olarak
Kanunun 14 üncü maddesinin altıncı veya yedinci fıkrası kapsamında
belirtilen özel indirimlerden ve Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci
fıkrasında belirtilen teşviklerden yararlanan, ruhsat sahiplerinin kendi
çimento üretim tesisinin hammadde ihtiyacını tedarik ettiği, altın, gümüş
ve/veya platin işletme izni olan, ilgili mali mevzuat kapsamında yeminli
mali müşavir tasdikine tabi olan ruhsatlar için işletme faaliyet raporuna
ek olarak verilen Devlet hakkı beyan formunun yeminli mali müşavirlerce
tasdiklenmesi ve ruhsat sahibi tarafından imzalanmış olması zorunludur.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen
belgelerin her bir yıl ve işletme izni için ayrı ayrı verilmemesi veya
eksik verilmesi halinde her bir yıl ve işletme izni için ayrı ayrı Kanunun
29 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince idari para cezası uygulanır
ve yükümlülükler yerine getirilinceye kadar üretim faaliyeti durdurulur.
(4) Yeminli mali müşavirler, Devlet hakkı beyan
formunda yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile
sınırlı olmak üzere, kaybına uğratılan Devlet hakkından ve kesilecek
cezalardan ruhsat sahibi ile birlikte müştereken ve müteselsilen
sorumludur.
(5) Ruhsat sahasında yapılan tüm imalatlara ilişkin
haritaların hazırlanması, bulundurulması ve muhafaza edilmesi ruhsat
sahibinin, YTK’nin ve varsa rödövansçının sorumluluğundadır.
(6) Maden işletme faaliyetinde bulunulmaması
halinde işletme faaliyet raporunun ruhsat sahibi tarafından imzalanarak
verilmesi yeterlidir. İşletme faaliyet raporunun, her bir yıl ve her bir
işletme izni için ayrı ayrı verilmemesi veya eksik verilmesi halinde her
bir yıl ve işletme izni için ayrı ayrı Kanunun 29 uncu maddesinin dördüncü
fıkrası gereğince idari para cezası uygulanır ve yükümlülükler yerine
getirilinceye kadar üretim faaliyeti durdurulur.
(7) Maden işletme faaliyeti yapılmayan, denizlerde
ve akarsu yataklarındaki I. Grup (a) bendi ve III. Grup ruhsatlar için
imalat haritası verilmez. Kazı yapılmadan toplama usulü üretim yapılan
ruhsatlar için toplama yapılan alanı/alanları gösterir kroki verilir.
(8) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait ruhsat
sahalarında faaliyetleri gerçekleştiren rödövansçılar Genel Müdürlüğe
ruhsat sahibi ile birlikte her türlü beyan veya talepte bulunabilirler.
Üretim
yapılmayan işletme izinli ruhsat sahaları
MADDE 34-
(1) Kanunun 24 üncü maddesinin on
ikinci fıkrası kapsamında idari para cezası ve ruhsat iptali hükmünün
uygulanmasında aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurulur:
a) Beş yıllık dönemde, üretimin en az olduğu
herhangi üç yılda yapılan toplam üretim miktarının, projede beyan edilen
bir yıllık üretim miktarının %30’undan az olması durumunda, ruhsat
sahiplerine Kanunun 24 üncü maddesinin on ikinci fıkrası uyarınca idari
para cezası verilir.
b) İdari para cezasının uygulanmasından sonraki
tespitlerde, idari para cezasının uygulandığı yıl ve önceki yıllar
sayılmamak kaydıyla üç yıllık dönemlerde yapılan toplam üretim miktarının
projede beyan edilen bir yıllık üretim miktarının %30’undan az olması
durumunda, ruhsat sahiplerine Kanunun 24 üncü maddesinin on ikinci fıkrası
kapsamında idari para cezası verilir.
c) İdari para cezasının uygulanmasında esas alınan
yıllar, sonraki değerlendirmelerde dikkate alınmaz.
ç) Bu fıkra kapsamında beş yıl içerisinde iki defa
idari para cezası uygulanması halinde ruhsat iptal edilir.
d) Yılların belirlenmesi, takvim yılı hesabına göre
yapılır. Dönemlerin hesaplanmasında, işletme izninin verildiği yıl ile
üretime ilişkin tespitin yapıldığı yıl dikkate alınmaz.
e) İşletme izinli sahalarda beklenmeyen hal
kapsamındaki diğer kurumlardan alınması gereken izinlerin alınamaması
durumunda, ruhsat sahibinin izin alınamamasında bir kusurunun olup olmadığı
gerekirse ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından görüş alınarak açıklığa
kavuşturulur. Ruhsat sahibinin gerekli iznin alınamamasında bir kusuru yok
ise bu durum, beklenmeyen hal kapsamında değerlendirilir.
f) İşletme izinli sahalarda, ruhsat sahipleri
mücbir sebep veya beklenmeyen hal olmasına rağmen geçici tatil talep
etmemeleri durumunda da yapılan değerlendirmelerde somut belgelerle mücbir
sebep veya beklenmeyen hal durumunun olduğu süreler üretim yapılmayan
sürelerden düşülür.
g) İşletme ruhsat süresi uzatılsa dahi, herhangi
bir beş yıllık sürede mücbir sebepler ve beklenmeyen haller dışında
herhangi bir üç yılda üretim yapılmayan veya bu beş yıllık sürenin herhangi
üç yılındaki toplam üretim miktarının projede beyan edilen bir yıllık
üretim miktarının %30’undan daha az olması durumunun tespiti halinde
Kanunun 24 üncü maddesinin on ikinci fıkrası gereğince idari para cezası
verilir.
ğ) Revize/birleştirme işletme projelerindeki üretim
miktarları, uygun bulunduğu yılı takip eden yıldan itibaren hesaplamalara
dahil edilir.
h) Aynı ruhsatta birden fazla işletme izni olması
halinde; herhangi bir işletme izni için Kanunun 24 üncü maddesinin on
ikinci fıkrası kapsamında yükümlülüklerin yerine getirilmesi durumunda
idari yaptırım uygulanmaz.
ı) Birleştirme taleplerinde, ruhsatlar, birleşen
ruhsatlar için birleştirme öncesi projelerindeki üretim miktarları
üzerinden ayrı ayrı değerlendirme yapılarak birleştirilir. Birleştirme
sonrasındaki değerlendirmeler, birleşme projesindeki üretim beyanları
üzerinden birleştirmenin uygun bulunduğu yılı takip eden üç takvim yılının
dolmasını müteakip yapılır. Birleşen ruhsatlardan herhangi birine birinci
yaptırımın uygulanmış olması ve ikinci yaptırımın beş yıl içerisinde
uygulanması halinde ruhsat iptal edilir.
i) İşletme ruhsatlarının yürürlükte olduğu süre
içinde, işletme izinli olarak beş yılda üç yıldan fazla bir süre geçmesine
rağmen eğer bu süre içinde Genel Müdürlükçe kabul edilmiş geçici tatil var
ise geçici tatilde geçen takvim yılları bu kapsamda yapılan
değerlendirmenin dışında tutularak süreler hesaplanır.
(2) Genel Müdürlükçe kabul edilen ilk işletme
projesinde verilen madene ulaşmak amacıyla; kuyu, desandre, ocak alt
yapısı, nakliyat ve havalandırma amaçlı galeri, cevher içerisinde taban
yolları, baş yukarı sürülmesi, üretim panosu oluşturma ve/veya dekapaj gibi
hazırlık faaliyetlerinin verilen hazırlık termin projesine uygun olarak
sürdürüldüğünün tespitinin yapılması durumunda bu hazırlık faaliyetlerine
projede sunulan hazırlık termin süresi sonuna kadar Kanunun 24 üncü
maddesinin on ikinci fıkrası kapsamında idari para cezası uygulanmaz. Bu
durumun her yılın Nisan ayı sonuna kadar verilen işletme faaliyet raporunda
belirtilmesi gerekir.
Entegre
tesislere hammadde sağlayan ruhsat alanlarında üretim yapılmaması
MADDE 35-
(1) Üretilen/üretilecek madenin
kullanıldığı entegre metalurji, seramik, çimento, kireç ve kimya tesisleri,
enerji santralı ve IV. Grup madenlerin zenginleştirme tesislerini beslemeye
yönelik aynı tesis sahibine ait ruhsatlara Kanunun 24 üncü maddesinin on
ikinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Ancak üretim yapılamayan her bir
ruhsat için, projede belirtilen üretim miktarının %10’u üzerinden Devlet
hakkı alınır.
(2) Bu madde ile getirilen muafiyet; tuğla-kiremit,
seramik, çimento tesisleri, kireç, kalsit tesisleri, II. Grup (b) bendi
madenlerden kesme, boyutlandırma, şekillendirme veya işleme yapılan entegre
tesisler, III. Grup madenlerden üretilen ürünlere dayalı entegre tesisler,
alçı, tuz gruplarına ait rafine, cam, fosfat üretim tesisleri, enerji
tesisleri, gazlaştırma yöntemi ile üretim yapılan tesisler, denizlerde
yapılan kokolit ve sapropel üretimine ilişkin tesisler, entegre metalurji
ve konsantre, izabe ve dore-külçe üreten zenginleştirme tesisleri ile IV.
Grup madenlerle ilgili üretim tesislerine uygulanır.
(3) I. Grup (a) bendi ve V. Grup madenler ile
mıcır, kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda kullanılan her
türlü yapı hammaddesi ve dolgu malzemesi üreten tesisler bu madde ile
getirilen muafiyetten yararlanamaz.
(4) Bu madde ile getirilen muafiyetten yararlanmak
için ruhsat sahibi dilekçe ile Genel Müdürlüğe müracaat etmek zorundadır.
Bu dilekçe ekinde, tesise ait teknik ve hukuki bilgiler ile talepte bulunulan
ruhsatlardan üretilen madenlerin bu tesiste kullanılmasına ilişkin bilgiler
yer alır. Genel Müdürlükçe, nazari ve/veya mahallinde yapılan inceleme
sonucu uygun görülen ruhsatlara Ek-28’de yer alan tesis muafiyet belgesi
düzenlenir. Bu ruhsatlara Kanunun 24 üncü maddesinin on ikinci fıkrası
hükümleri uygulanmaz. Taleplerin uygun bulunması halinde muafiyet, müracaat
tarihi itibarı ile başlar.
(5) Bu şekilde maden ruhsat sahibinin yurt içinde
kurulu bulunan tesisinde hammadde olarak kullanılan, bir işleme tabi
tutularak zenginleştirilen veya zenginleştirme tesislerini beslemeye
yönelik en fazla beş adet ruhsat birinci fıkra kapsamında değerlendirilir.
Bu muafiyetten yararlanan ruhsatlar, tesise yatay olarak en fazla 250
kilometre mesafede olmak zorundadır.
(6) I. Grup (b) bendi, II. Grup, III. ve IV. Grup
(a) bendi maden ruhsatlarda üretilen madenin kullanıldığı tesislerden
güncel değeri 12.900.247 Türk lirası ve üzeri fiziki yatırım bedeli, IV.
Grup (b), (c) ve (ç) bendi maden ruhsat sahalarında üretilen madenin
kullanıldığı tesislerden güncel değeri 25.800.491 Türk lirası ve üzeri
fiziki yatırım bedeli olan tesisler, bu madde kapsamındaki muafiyetten
yararlanabilir. Fiziki yatırım bedeline arazi/arsa bedeli dahil edilmez.
Muafiyetten yararlanan tesislerin fiziki yatırım bedeline ilişkin bilgi ve
belgeler, sanayi ve/veya ticaret odalarından veya yeminli mali
müşavirlerden alınır. Yatırım bedeli, her yıl yeniden değerleme oranında
artırılır.
İşletme
ruhsatı süresi
MADDE 36-
(1) I. Grup (b) bendi, II., III.
ve IV. Grup madenlerin işletme ruhsat süresi, görünür ve muhtemel hale
getirilmiş rezerv ile projesine göre belirlenir. V. Grup madenlerin ilk
işletme ruhsat süresi beş yıldır. Diğer grup madenlerin işletme ruhsat
süresi ise on yıldan az olamaz.
(2) Süre uzatımları dahil toplam işletme ruhsat
süresi I. Grup madenlerde otuz yılı, II. Grup madenlerde kırk yılı, diğer
grup madenlerde ise elli yılı geçmeyecek şekilde projesine göre Genel
Müdürlük tarafından belirlenir. I. Grup madenlerde otuz yıldan altmış yıla
kadar, II. Grup madenlerde kırk yıldan seksen yıla kadar sürenin
uzatılmasına Bakan, diğer grup madenlerde ise elli yıldan doksan dokuz yıla
kadar sürenin uzatılmasına Cumhurbaşkanı yetkilidir. Ruhsat süreleri, süre
uzatımları dahil bu süreleri aşamaz ve süresinin sonuna gelen ruhsat
alanları başka bir işleme gerek kalmaksızın ruhsat sahasındaki buluculuk ve
görünür rezerv geliştirme hakkı düşürülerek ihalelik saha konumuna gelir.
Kamu kurum ve kuruluşlarına ait ruhsatlarda süre sınırları uygulanmaz. Kamu
kurum ve kuruluşları tarafından ihale edilen ruhsat sahalarında ruhsat süre
başlangıcı hak sahibi adına ruhsatın düzenlendiği tarihtir.
İşletme
ruhsatı süresinin uzatılması
MADDE 37-
(1) İşletme ruhsat sürelerinin uzatılmasında
aşağıdaki usuller uygulanır:
a) Ruhsatların süre uzatım taleplerinde; ruhsat
süresinin bitiş tarihinden en geç on iki ay öncesine kadar Genel Müdürlüğün
bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli Genel
Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel
kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve
aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya UETS adresinin
ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Bu
yükümlülüğe uymayan ruhsat sahiplerine Kanunun 24 üncü maddesinin ikinci
fıkrası gereğince idari para cezası uygulanır ve ruhsat süresinin bitiş
tarihinden en geç altı ay öncesine kadar da belirtilen yükümlülükleri
yerine getirmeyen ruhsat sahiplerinin talepleri reddedilerek ruhsatları
süresi sonunda iptal edilerek ilgili saha ihalelik saha konumuna
getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır.
b) Genel Müdürlükçe proje üzerinde veya mahallinde
yapılan/yapılmış inceleme sonucunda tespit edilen, projedeki teknik
eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan ruhsata ilişkin vadesi
geçmiş ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı
gibi mali eksiklikler Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine bildirilir,
eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır.
Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara Kanunun 24 üncü maddesinin
ikinci fıkrası gereği idari para cezası uygulanır. Ruhsat süresinin sonuna
kadar eksikliklerin tamamlanmaması durumunda ruhsat süresi uzatılmaz ve bu
alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna
getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi
hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez.
c) İşletme ruhsatının ve işletme izninin süresinin
uzatılmasına müteakip, gerekmesi halinde proje, mahallinde tetkik edilir.
Tespit edilen eksikliklere ilişkin olarak Kanunun 10 uncu maddesinin
dördüncü fıkrası kapsamında işlem tesis edilir.
ç) İşletme ruhsatları ilk işletme ruhsatı yürürlük
tarihinden başlamak üzere toplam süreleri 36 ncı maddenin ikinci fıkrasında
belirtilen süreleri geçmeyecek şekilde ruhsat süresi uzatılabilir. İşletme
ruhsatının süresi, ruhsat süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır.
d) İptal edilen ruhsatlarda, ruhsat iptali işlemine
karşı açılan davaların ruhsat sahibi lehine sonuçlanması halinde, dava
konusu ruhsat iptali işleminin tesis edildiği tarihte süre uzatım talep
etme hakkı olan ancak kararın ruhsat sahibine tebliğ tarihinde ruhsat
süresi sona eren veya süre bitimine altı aydan az kalan ruhsatlara Kanunun
24 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen şartları sağlayacak şekilde
süre uzatımı talebinde bulunulması için altı ay süre verilir. Verilen altı
aylık sürede talepte bulunulmaması durumunda ruhsat iptal edilir. Takvim
yılının tamamının mahkeme sürecinde geçmesi halinde o yıllara ait Devlet
hakları, ruhsat bedelleri, harç ve çevre ile uyum teminatları alınmaz.
(2) Birinci fıkradaki şartların sağlanması kaydıyla
işletme ruhsatı süresi on yıl süre ile uzatılır.
(3) Ruhsat sahibinin sahasından ürettiği madeni
kendisine ait tuğla-kiremit, seramik, çimento tesisleri, kireç, kalsit
tesisleri, II. Grup (b) bendi madenlerden kesme, boyutlandırma,
şekillendirme veya işleme yapılan entegre tesisler, III. Grup madenlerden
üretilen ürünlere dayalı entegre tesisler, alçı, tuz gruplarına ait rafine,
cam, fosfat üretim tesisleri, enerji tesisleri, gazlaştırma yöntemi ile
üretim yapılan tesisler, denizlerde yapılan kokolit ve sapropel üretimine
ilişkin tesisler, entegre metalurji ve konsantre, izabe ve dore-külçe
üreten zenginleştirme tesisleri ile IV. Grup madenlerle ilgili üretim
tesislerinde kullanması, maden rezervinin yeterli ve rasyonel bir şekilde
işletilmesi için gerekli yatırımların yapılmış olması, projenin uygulanabilmesi
için çalışan sayısının yeterli olması, talep edilen süre ve yıllık üretim
miktarına uygun görünür rezervin ruhsat sahasında mevcut olması, sahada
kurulu/kurulacak altyapı, tesis, kullanılan teknoloji, makine parkı, diğer
ekipmanlarının beyan edilen yıllık üretim miktarını karşılayacak yeterlikte
olması ve son beş yılda gerçekleşen üretim ortalamasından az olmayacak
şekilde yıllık üretim miktarı olarak projelendirilmesi ve bu üretim
ortalamasının, mevcut projedeki yıllık üretim miktarının %75 ve üzerinde
olması durumunda azami ruhsat süresini geçmeyecek şekilde yirmi yıl
uzatılabilir.
(4) Süresi sona eren ruhsatlarda maden işletme
faaliyetleri yapılamaz.
(5) Birleştirilen ruhsatlardan ilk işletme ruhsat
yürürlük tarihi eski olan işletme ruhsatının ilk yürürlük tarihi itibarıyla
ait olduğu Kanun dönemindeki ruhsat sürelerine ilişkin hakları dikkate
alınarak, Kanunun 24 üncü maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında süresi
uzatılır.
(6) Kamu kurum ve kuruluşları uhdesinde bulunan ve
bölünerek veya ihale edilerek devredilen ruhsat sahaları ile ilgili olarak;
a) Ruhsat sahalarındaki rödövansa konu olan kısmını
bölerek devredilecek ruhsatlarda; rödövans sözleşmesini yaptığı gerçek veya
tüzel kişiye, 79 uncu maddede belirtilen hükümler doğrultusunda devredebilir
ve rödövansçı adına rödövans sözleşmesinin sona erdiği tarihi geçmeyecek
şekilde ruhsat düzenlenebilir. Rödövans süresinin bitmesi, rödövans
sözleşmesinin veya ruhsatın rödövans süresi içerisinde herhangi bir sebeple
iptal edilmesi hallerinde, ruhsat ilgili kamu kurumu adına yeniden
düzenlenir.
b) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ihale
edilerek devredilen ruhsat sahalarında ruhsat süre başlangıcı hak sahibi
adına ruhsatın düzenlendiği tarih olup, düzenlendiği Kanun dönemindeki
ruhsat sürelerine ilişkin hakları dikkate alınarak Kanunun 24 üncü
maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ruhsat süresi uzatılır.
c) Bölünerek veya ihale edilerek devredilen ruhsat
sahaları için hak sahibi adına ruhsat düzenlenme tarihi itibarıyla
yürütülecek madencilik faaliyetlerine ilişkin işletme projesinin on iki ay
içerisinde Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi halde maden işletme
faaliyetlerine izin verilmez.
ç) Bu fıkra kapsamında devredilmiş olan ruhsat
sahalarında yapılacak madencilik faaliyetlerinden doğacak Kanun, İş Kanunu
ile iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili idari, mali ve hukuki sorumluluklar
ruhsatı devralana aittir.
Mücbir
sebepler ve beklenmeyen hallerde geçici tatil
MADDE 38-
(1) Sel baskını, taşkın, yangın,
deprem, grizu patlaması, çökme, heyelan gibi sebeplerle veya
tenörde/kalitede, jeolojik şartlarda, ülke ve dünya pazarlarındaki gelişme
ve değişimler ve buna bağlı yatırımlar, ruhsat sahibinin iflasına karar
verilmiş olması, özelleştirme kapsamında olan kurumlara ait ruhsat olması,
ulaşım, ulaştırma altyapı durumlarında beklenmeyen değişiklikler olması,
Bakanlık kararı gerektiren yatırımlar ile proje çakışması olması durumunda
izin alma sürecinin uzaması veya yargı kararı gereği geçici süre ile
durdurulması ve işletme faaliyetlerini engelleyen diğer toplumsal olaylar
nedeniyle işletme izni düzenlenmiş ruhsat sahalarında faaliyetin geçici
tatili için ruhsat sahibince gerekli belgelerle Genel Müdürlüğe müracaat
edilir. Yapılan inceleme sonrası talebin uygun bulunması durumunda müracaat
tarihi, geçici tatilin başlama tarihi olarak kabul edilerek geçici tatil
süresi belirlenir.
(2) Geçici tatilin gerekçelerinin devam etmesi
durumunda ruhsat sahibinin talebi ile geçici tatil süresi uzatılabilir.
(3) Geçici tatil süresi içinde de işletme faaliyet
raporu verilir, aksi halde Kanunun 29 uncu maddesinin dördüncü fıkrası
gereğince işlem tesis edilir.
(4) Geçici tatil süresinde Devlet hakkı alınır.
(5) İşletme izni düzenlenmiş ruhsatlarda, Kanunun 7
nci maddesi gereğince alınması zorunlu olan izinlerin alınamaması gerekçe
gösterilerek yapılan geçici tatil talepleri, izin alınamamasına ilişkin
bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi kaydıyla en fazla üç kez kabul
edilebilir.
(6) Ruhsat sahasının bir kısmında mücbir sebep veya
beklenmeyen hal var ise mücbir sebep veya beklenmeyen hali geçerli olan
alan dışında üretim yapılabilecek işletme izinli alan olup olmadığı kontrol
edilerek geçici tatil talebi değerlendirilir. İşletme izin sınırları içinde
üretim yapılabilecek alternatif alanın olması halinde geçici tatil talebi
reddedilir.
(7) Geçici tatil talebi ile ilgili olarak; aktif
edilmiş kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya UETS adresinin
bulunması, ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet
hakkı borcunun olmaması, işletme izni olan işletme ruhsatlarında daimî
nezaretçi atamasının yapılmış olması, yetkilendirilmiş tüzel kişi
sözleşmesinin bulunması ve mevzuatın ilgili hükümleri kapsamında ibraz
edilmesi gereken belgelerin tamamının eksiksiz bir şekilde ibraz edilmesi
şartıyla değerlendirmeye alınır, aksi takdirde talep reddedilir.
Ruhsat
sahalarında birleştirme ve/veya küçültme ve zaruri üretim işlemleri
MADDE 39-
(1) İşletme ruhsat taban bedeli,
aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya UETS adresinin
bulunması, ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet
hakkı borcu olmaması, daimî nezaretçi atamasının yapılmış olması,
yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin bulunması ve mevzuatın ilgili
hükümleri kapsamında ibraz edilmesi gereken belgelerin tamamının eksiksiz
bir şekilde ibraz edilmesi şartları sağlanarak, birleştirme projesi ile
müracaatta bulunulması halinde; aynı kenarda en az iki noktası ortak,
ruhsat sahibine ait işletme izinli ve aynı grupta olması şartıyla
düzenlenme tarihi daha eski olan ruhsatta birleştirilebilir.
(2) II. Grubun farklı bentlerindeki ruhsatlar
birbirleri ile birleştirilemez.
(3) Kamu kurum ve kuruluşlarının ruhsatları hangi
aşamada olursa olsun birleştirilebilir.
(4) Birleştirme sonucunda ortaya çıkan alan,
Kanunda belirtilen alan sınırlamasını geçemez.
(5) Ruhsatlar aşağıda belirtilen durumlarda
birleştirilebilir, bu kapsamda yapılan ruhsat birleştirme taleplerinde yeni
işletme projesi verilmesi zorunludur:
a) İşletme izni düzenlenmiş işletme ruhsatı
safhasında; görünür maden rezervinin mücavir ruhsat alanlarında bir
bütünlük teşkil etmesi, ortak işletme yapılmasının zorunlu veya üretimin
entegre tesisi beslemeye yönelik olması hâlinde Kanunda belirtilen alan
sınırlaması aranmadan birleştirme yapılabilir.
b) İşletme izni düzenlenmiş işletme ruhsat alanında
uygun ve yeterli yer bulunamaması hâlinde zorunlu tesis ve altyapı
tesisleri için bitişik alandaki ruhsat sahası ile safhasına bakılmaksızın
ve Kanunda belirtilen alan sınırlaması aranmaksızın birleştirme yapılarak
işletme ruhsatı düzenlenir.
(6) I. ve II. Grup ruhsatlar, birleştirme sonucunda
alan sınırlamasını geçemez.
(7) Birleştirme sonunda yeni ruhsatın süresi,
birleştirilen ruhsatlardan süresi en az kalanın süresi kadardır. Ancak beşinci
fıkranın (b) bendi kapsamında arama ile işletme ruhsatlı sahaların
birleştirmesinde düzenlenecek yeni ruhsatın süresi işletme ruhsatının
süresi kadardır.
(8) Ruhsat sahalarının birleştirilmesi halinde,
ruhsatlardan biri üzerindeki haciz, ipotek, rehin, ihtiyati tedbir gibi
hukuki kısıtlamalar ve maddi yükümlülükler ile Kanun hükümlerine göre
uygulanmış cezalar ve haklar düzenlenen yeni ruhsat üzerinde devam eder.
Ayrıca, birleştirilen ruhsatların sicilinde bilgi amaçlı olarak kaydedilmiş
rödövans sözleşmeleri birleşen ruhsatın siciline bilgi amaçlı şerh edilir.
(9) Birleştirme talep edilen ruhsatlarla ilgili
olarak yılın son gününe kadar birleştirme gerçekleştirilmemiş ise
birleştirilmiş yeni ruhsatın sicile kaydı yapılıncaya kadar mevcut
ruhsatların ruhsat bedeli, Devlet hakkı ve diğer yükümlülükleri devam eder.
(10) Birleştirme talep edilen her bir ruhsat ve
işletme izni için ayrı ayrı birleştirilinceye kadar olan ara dönemdeki
faaliyetlere ilişkin işletme faaliyet raporlarının verilmesi ve bu dönem için
tahakkuk eden Devlet haklarının kanuni süresi içerisinde yatırılması
gerekir.
(11) Ruhsat küçültme talepleri; aktif edilmiş
kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya UETS adresi bulunması, ruhsat
harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı borcu
olmaması, işletme izni olan işletme ruhsatlarında daimî nezaretçi
atamasının yapılmış olması, yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin
bulunması ve mevzuatın ilgili hükümleri kapsamında ibraz edilmesi gereken
belgelerin tamamının eksiksiz bir şekilde ibraz edilmesi şartıyla
değerlendirmeye alınır. Aksi takdirde talep reddedilir.
(12) Küçültme talepli ruhsatlar için küçültülmüş
yeni ruhsatın sicile kaydı yapılıncaya kadar mevcut ruhsatların ruhsat
bedeli ve diğer yükümlülükleri devam eder.
(13) Kanunun 16 ncı maddesinin on birinci fıkrası
gereğince yapılan zaruri üretim izni talepleri; işletme ruhsat taban
bedelinin Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere Genel
Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılması, aktif edilmiş kayıtlı
elektronik posta adresinin (KEP) veya UETS adresinin bulunması, ruhsat
harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve son ödeme tarihi geçmiş
Devlet hakkı borcu olmaması, işletme izni olan işletme ruhsatlarında daimî
nezaretçi atamasının yapılmış olması, yetkilendirilmiş tüzel kişi
sözleşmesinin bulunması ve ruhsata konu madenin yıllık üretiminin zaruri
neticesi olarak üretilecek diğer grup madene ilişkin proje ile müracaat
edilmesi şartıyla değerlendirmeye alınır. Aksi takdirde bu fıkra
kapsamındaki müracaatlar ruhsat taban bedelleri iade edilmeksizin
reddedilir.
(14) On birinci fıkradaki şartların sağlanması
durumunda;
a) Ruhsata konu madenin yıllık üretiminin zaruri
neticesi olarak üretilecek diğer grup madene ilişkin projede; talep edilen
alanda ekonomik olarak işletilmesine esas kâra geçiş için azami yapılacak
ruhsata konu madenin üretim miktarı, düzenlenecek izin süresince ruhsata
konu madenin ve buna bağlı zaruri üretimi yapılacak diğer grup madenin
üretileceği alan koordinatları, bu alanın jeolojik istifi ve kesitleri,
yapılacak ruhsata konu madenin birim ve toplam üretime karşılık üretilecek
diğer grup madenin birim ve toplam üretim miktarları ve oranları ve bunlara
bağlı üretim termin planının verilmesi zorunludur.
b) Söz konusu projenin mahallinde tetkik edilmesine
müteakip uygun bulunması durumda Kanunun 16 ncı maddesinin on birinci
fıkrası kapsamında Ek-30’da yer alan zaruri üretim izin belgesi düzenlenir.
c) Zaruri üretim izin belgesi ruhsat süresi sonuna
kadar düzenlenir.
ç) İşletme projesinde belirtilen termin plânına
göre belirtilen süre içinde ruhsata konu madenin ekonomik olarak
işletilmemesi halinde, üretilmiş olan diğer grup madenlerin satış bedelinin
iki katı tutarında idari para cezası alınarak bu madenlerin üretimi için
verilmiş izin iptal edilir.
d) Zaruri üretim izni verilen alan dışında
üretilmiş olan diğer grup madenlerin satış bedelinin iki katı tutarında
idari para cezası uygulanarak bu madenlerin üretimi için verilmiş izin
iptal edilir.
e) Zaruri üretim izin belgesi düzenlenen ruhsatlarda
üretim veya satış yapılması durumunda; değerlendirilen diğer grup maden
için de işletme faaliyet raporu verilmesi gerekir. Aksi durumda Kanunun 29
uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereği işlem tesis edilir. Tahakkuk eden
Devlet hakkının yatırılması zorunludur.
(15) V. Grup maden ruhsatlarına ilişkin olarak
Kanunun 16 ncı maddesinin on birinci fıkrası kapsamında zaruri üretim
ve/veya pasa değerlendirme izni verilmez.
(16) Kanunun 16 ncı maddesi kapsamında Ek-30’a
uygun olarak zaruri üretim izin belgesi düzenlenen madenlere ayrıca pasa
değerlendirme izni verilmez.
Pasa,
bakiye, atık/artık ve cürufların muhafazası ve değerlendirilmesi
MADDE 40-
(1) Madencilik ve müteakip
safhalarındaki faaliyetler sırasında; cevher, metal veya ekonomik değer ihtiva
eden, günün şartlarında teknik veya ekonomik değerlendirmesi mümkün olmayan
pasa, atık/artık, zenginleştirme bakiye yığını ve cüruflar, çevre kirliliği
açısından mahzur teşkil etmiyorsa geçirildikleri son işlemden çıktıkları
şekliyle ayrı ayrı muhafaza edilir. Bu pasa, bakiye, atık/artık ve
cürufların miktarları, fizikî özellikleri, usulüne göre alınmış numunelerin
analiz raporları ve döküm alanları, faaliyet raporları, plân ve haritalarda
gösterilir. Bu hususa aykırı hareket edenlere işletme ruhsat taban bedeli
tutarında idari para cezası verilir.
(2) Yürürlükteki ruhsat sahalarında yapılan
faaliyetler sonucunda ortaya çıkan pasa, bakiye, atık/artık ve cürufların
ruhsat sahibi tarafından değerlendirilebilmesi için yetkilendirilmiş tüzel
kişi tarafından teknik rapor hazırlanarak, sahanın son durumunu ve pasa,
bakiye, atık/artık ve cürufların bulunduğu alanları gösteren uygun ölçekli
halihazır harita ile birlikte ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe
başvurulması gereklidir. Yapılan başvuruya istinaden Genel Müdürlükçe
sahanın mahallinde tetkik ettirilmesinden sonra söz konusu pasa, bakiye,
atık/artık ve cürufların değerlendirilmesine izin verilebilir ve Ek-27’de
yer alan pasa değerlendirme izni düzenlenebilir.
(3) Yürürlükteki ruhsat sahalarında, birinci
fıkraya göre bekletilen cevher, metal veya ekonomik değer ihtiva eden,
günün şartlarında teknik veya ekonomik olarak değerlendirilmesi mümkün
olmayan pasa, bakiye, atık/artık ve cürufların ruhsat sahibince
değerlendirilememesi, ruhsat sahibinin muvafakatinin olması ve ruhsat
sahibi dışında başka şahıs/şirketlerce değerlendirme taleplerinin olması
halinde, bu stoklar valilik tarafından ihale edilerek satılır. Satıştan
sağlanan gelir büyükşehir olan illerde ilgili muhasebe birimi hesabına,
diğer illerde il özel idaresine aktarılır.
(4) Arama veya işletme ruhsatının herhangi bir
sebeple sona ermesi halinde, sahadan üretilmiş madenlerin, pasa, bakiye,
atık/artık ve cürufların, ruhsat sahibince nakledilmesi için mücbir
sebepler ve beklenmeyen haller dışında altı ay süre verilir. Bu süre
içerisinde nakledilmeyen ve ekonomik değeri olan madenler valilik
tarafından ihale edilerek satılır. Satıştan sağlanan gelir büyükşehir olan
illerde ilgili muhasebe birimi hesabına, diğer illerde il özel idaresine
aktarılır. Satışın gerçekleştirilememesi veya bu alanın Genel Müdürlükçe
ruhsatlandırılması halinde bu madenler, pasa, bakiye, atık/artık ve
cüruflar, ruhsatın hukukuna tabi olur. Ekonomik değeri olmayan maddeler
için Kanunun 32 nci maddesi hükümleri uygulanır.
(5) Günün şartlarında teknik veya ekonomik olarak
değerlendirilmesi mümkün olmayan pasa, bakiye, atık/artık ve cürufların
ruhsat sahibince değerlendirilememesi veya bunların ruhsat sahibince
değerlendirilmesine yönelik projesinin olmaması ve ruhsat sahibi dışında
kamu kurum ve kuruluşunca bir proje kapsamında değerlendirilmesinin
istenilmesi durumunda, Ek-16’da yer alan yapı hammaddesi talep projesi ile
Genel Müdürlüğe müracaat edilir. Bu projenin uygun bulunması kaydıyla bu
alandaki pasa, bakiye, atık/artık ve cürufların değerlendirilmesi için izin
verilebilir. Bu izin çerçevesinde yapılacak sevkiyatlar için Genel
Müdürlükten sevk fişi alınır.
(6) Ruhsat hukuku devam eden mevcut ruhsat
sahalarında, bu ruhsat hukukundan önce oluşan pasa, bakiye, atık/artık ve
cürufların, ruhsat hukukundan önce valilik tarafından ihale edilmesi
durumunda, ihaleyi alan tarafından yapılacak faaliyetlerin can ve mal
güvenliği ile çevresel tedbirlerin alınarak yapılması, ayrıca bu
faaliyetlerin mevcut ruhsat sahibinin faaliyetlerine engel olmayacak
şekilde yürütülmesi valilikçe sağlanır.
(7) IV. Grup (ç) bendi kapsamındaki maden
tesislerinin atıkları, salım ve deşarjları; radyoaktif atık yönetimi ile
çalışanların, halkın, çevrenin ve gelecek nesillerin iyonlaştırıcı
radyasyonun olası etkilerinden korunması çerçevesinde Nükleer Düzenleme
Kurumunun da yetkilendirmesine tabidir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Harita ve Çizimler
Harita ve
çizimler
MADDE 41-
(1) Genel Müdürlükçe kullanılan
koordinat sistemi, UTM Projeksiyon ED-50 Datum 6 Derecelik sistemdir. Genel
Müdürlük gerekli gördüğü taktirde başka bir projeksiyon ve datum sistemine
geçebilir.
İmalat
haritaları
MADDE 42-
(1) İmalat haritalarına ilişkin
teknik detaylar ve harita standartları ilgili mevzuat dikkate alınarak
Genel Müdürlük tarafından belirlenir ve duyurulur. Üretim yapılmayan yıllar
için imalat haritası verilmez.
(2) İmalat haritası; haritayı hazırlayan harita
personeli, YTK ve ruhsat sahibi tarafından imzalanır.
(3) Genel Müdürlüğe verilen imalat haritalarının,
yayımlanan harita standartlarına uygun olmaması halinde Kanunun 10 uncu
maddesinin dördüncü fıkrasına göre hata ve noksanlık kabul edilerek işlem
tesis edilir.
(4) Üretim beyan edilmesine karşın geçmiş
yıllardaki imalat haritalarının aynısının verilmesi veya imalat haritası
özelliği göstermeyen haritanın ya da başka sahalara ait imalat haritasının
verilmesi durumlarında imalat haritası verilmemiş kabul edilir.
Kesitler
MADDE 43-
(1) İmalat haritalarında; üretim
yapılan yıla ait çalışma alanında, birbirine mümkün olduğunca dik şekilde ve
cevherleşmenin boyutlarını da yansıtabilecek nitelikte en az iki kesit
bulunur.
ONUNCU BÖLÜM
Maden Sevkiyatı ve Sevk Fişi
Maden
sevkiyatı
MADDE 44-
(1) Ruhsat sahasında açılan
ocaktan doğrudan satışlarda, ruhsat dışındaki stok alanları, kırma-eleme
tesisi veya zenginleştirme tesislerine kadar yapılan sevkiyatlarda Genel
Müdürlükten alınan sevk fişinin kullanılması zorunludur. Ruhsat alanı
içinde veya bitişiğindeki stok alanlarına yapılan sevkiyatlarda ayrıca sevk
fişi düzenlenmez. Ancak, Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğüne ait
ruhsatlarda rödövansçıların rödövansa konu alan dışına yaptıkları
sevkiyatlarda da sevk fişi düzenlenir.
(2) Doğrudan satışlarda, sevkiyat güzergâhı
üzerinde kantar olması halinde sevk fişine kantar fişinin eklenmesi
gerekir.
(3) Stok alanından satışlarda veya birinci fıkrada
belirtilen tesislerde işleme tabi tutulduktan sonra yapılan sevkiyatlarda
ise 213 sayılı Kanuna göre düzenlenmiş sevk irsaliyesinin kullanılması
gereklidir.
(4) Sevk fişi, ruhsat sahibi veya hammadde üretim
izin sahibine verilir. Ancak, ruhsat sahasında rödövansçı veya hammadde
üretim izin sahasında faaliyeti gerçekleştirenin bulunması halinde ise sevk
fişi, müştereken veya münferiden talep edilmesi üzerine ilgililere
verilebilir.
(5) Sevk fişi, 213 sayılı Kanunun 240 ıncı
maddesinde yer alan taşıma irsaliyesindeki bilgileri taşır ve mezkûr
Kanunun 230 uncu maddesinde yer alan sevk irsaliyesi niteliğinde olup sevk
irsaliyesi yerine geçer.
(6) Genel Müdürlük, mülki idare amirlikleri, il
özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları veya ilgili
kamu kurum ve kuruluşları, ruhsat sahasında açılan ocaktan doğrudan
satışlarda, kırma eleme tesisi veya zenginleştirme tesislerine, stok
alanlarına kadar yapılan sevkiyatlarda maden sevkiyatının Genel Müdürlüğe
ait sevk fişi ile yapılıp yapılmadığını takip ederek ve denetleyerek
Kanunun ilgili hükümlerine göre işlem yapar.
(7) Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası
Taşımacılığına İlişkin Anlaşma ve 1/6/1985 tarihli ve 18771 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Uluslararası Demiryolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF)
C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu ile Uluslararası Taşınmasına
İlişkin Yönetmelik (RID) kapsamında tehlikeli madde olarak sınıflandırılan
madenlerin, kamuya açık kara yoluyla ve ulusal demir yolu altyapı ağı ile
yapılacak taşımalarında ilgili mevzuat hükümlerine uyulması zorunludur.
Numune
amaçlı sevkiyat
MADDE 45-
(1) Arama faaliyetlerinin zaruri
neticesi olarak ortaya çıkartılan madenin, teknolojik araştırma, geliştirme,
pilot çalışmalar ve pazar araştırmaları yapmak üzere, sevkin gerekçesini ve
miktarını içeren, Ek-22’de yer alan arama faaliyet raporu ile birlikte
müracaat eden ruhsat sahibine, radyoaktif maddelerin taşınmasına ilişkin
mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla Genel Müdürlükçe IV. Grup
madenlerde en fazla 50 ton tüvenan madenin, II. Grup (b) bendi madenlerde
ise en fazla 10 m3 madenin sevkine izin verilebilir. Sevkine izin verilecek
madenin miktarı, talebin niteliğine göre Genel Müdürlükçe arttırılabilir.
Sevk fişi
kullanımı
MADDE 46-
(1) 44 üncü maddenin birinci
fıkrasında belirtilen hükümler saklı kalmak kaydıyla ruhsat sahasından
üretilen tüvenan madenin, kara yoluna çıkmadan ruhsat sahası içinde ya da
mücavirindeki stok alanına veya tesise sevkiyatında, ocak-tesis mesafesi,
nakil güzergahının durumu dikkate alınarak;
a) Sevkiyatın, ocaktan taşıma araçları ve takiben
konveyör ile yapılması halinde, her vardiya sonunda, otomatik kantar/ölçme
sistemi ile ölçülen maden miktarı için bir adet sevk fişi kesilmesi
yeterlidir.
b) Sevkiyatın, ocaktan doğrudan konveyör sistemi
ile yapılması halinde, her vardiya sonunda otomatik kantar sistemi ile
ölçülen maden miktarı için bir adet sevk fişi kesilmesi yeterlidir.
c) Sevkiyatın, ocaktan taşıma araçları ile yapılması
durumunda, ağırlık/hacim belirlenerek yirmi dört saat zarfında ölçülen
maden miktarı için bir adet sevk fişi kesilmesi yeterlidir.
(2) Otomatik kantar sistemlerinin kullanıldığı
işletmelerde, Genel Müdürlük tarafından talep edildiğinde, ölçüm kontrol
belgesinin ibraz edilmesi zorunludur.
(3) Boru hattı ile sevk edilen madenlerin, yirmi
dört saat zarfında, boru hattında bulunan ölçüm cihazında ölçülen miktarı
için bir adet sevk fişi kesilmesi yeterlidir.
(4) Altın, gümüş ve platin gibi kıymetli metallerin
elde edilmesi için zenginleştirilecek tüvenan cevherlerin, entegre ve/veya
zenginleştirme tesislerine sevkiyatında yukarıdaki esaslar uygulanır. Bu
tesislerden elde edilen ürünlerin yurt içindeki rafinerilere kadar olan
sevkiyatında da sevk fişi kullanılır.
(5) Farklı taşıma durumlarında sevk fişlerinin
kullanılması ile ilgili usul ve esaslar Genel Müdürlükçe belirlenir.
Madenin
nakliyesi esnasında sevk fişinin olmaması
MADDE 47-
(1) Madenin nakliyesi esnasında
sevk fişi olmaksızın maden sevk edildiğinin, mülkî idare amirlikleri, il
özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları veya ilgili
kamu kurum ve kuruluşu tarafından bir tutanak ile tespit edilmesi halinde,
ilgili mülki idare amiri tarafından sevk edilen madene el konulur. Bu
tutanakta, üretimin yapıldığı yer, taşımada kullanılan araç plakası, aracı
kullanan kişi, sevk edilen madenin cinsi ve tartılması mümkün ise miktarı
veya tartılması mümkün değilse yaklaşık miktarı gibi bilgiler yer alır.
Sevk fişi olmaksızın sevk edilen maden miktarı için ödenmesi gereken Devlet
hakkına ilaveten söz konusu madenin ocak başı satış bedelinin beş katı
tutarında idari para cezası verilir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen ihlalinin tekrarı
halinde sevk fişi olmaksızın sevk edilen maden miktarı için ödenmesi
gereken Devlet hakkına ilaveten sevk edilen madenin ocak başı satış
bedelinin on katı tutarında idari para cezası uygulanır.
(3) Bu madde gereği idari para cezasının, mülkî
idare amirlikleri, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon
başkanlıkları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından düzenlenmesi
halinde takip ve tahsili ilgili kurum ve kuruluşlarınca yürütülür. İlgili
kurum ve kuruluşlar tarafından idari para cezasının bildirimine müteakip
Genel Müdürlükçe Devlet hakkının tahakkuk, tahsil ve takibi yapılır.
(4) Genel Müdürlükten alınmış sevk fişleri,
alındığı saha için kullanılır. Aksi takdirde sevk fişlerinin ait olduğu ve
kullanıldığı ruhsat sahalarına Kanunun 10 uncu maddesinin yedinci ve
sekizinci fıkraları gereği ayrı ayrı idari para cezası uygulanır.
Üretimin,
sevkiyatın veya satışın bildirilmemesi
MADDE 48-
(1) Maden sahalarında yapılan
denetim ve inceleme sonucunda, yaptığı üretim ve sevkiyatı sevk fişi ile
kayıt altına almadığı veya bildirmediği tespit edilen ruhsat sahiplerine,
ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bildirilmeyen miktar için
hesaplanacak Devlet hakkının beş katı tutarında idari para cezası verilir.
(2) Birinci fıkranın ihlalinin her tekrarı halinde
bildirilmeyen miktar için madenin ocak başı satış bedelinin on katı
tutarında idari para cezası uygulanır.
(3) Aynı ruhsat sahibine ait mücavir sahalarda
yapılan üretimlere ilişkin toplam beyanlarda Devlet hakkı kaybı söz konusu
olmadığı tespit edilirse birinci fıkra kapsamında idari para cezası
uygulanmaz.
Ruhsatsız
üretim
MADDE 49-
(1) Ruhsatı olmadan veya başkasına
ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti hâlinde faaliyetler
durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili
işleyenlere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fıkra kapsamında
üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan
tüm madenin ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası
uygulanır. Üretim hakkı olmayan madenin üretiminin yapıldığının tespiti
hâlinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare amirliklerince
el konulur. Bu fiili işleyen kişilere, ödenmesi gereken Devlet hakkına
ilaveten bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma
imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başı satış bedelinin beş katı
tutarında idari para cezası uygulanır. El konulan madenler, mülki idare
amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım
izleme ve koordinasyon başkanlığı, diğer illerde il özel idaresi hesabına
aktarılır. Bu fıkranın ihlalinin tekrarı hâlinde madenin ocak başı satış
bedelinin on katı tutarında idari para cezası uygulanır.
(2) Aynı ve/veya farklı gruplarda üretimin zaruri
neticesi sonucunda üretilen diğer madenler için izin alınmadan sevkiyatın
yapılması durumunda birinci fıkra hükümleri uygulanır.
(3) Ruhsatlı, ancak işletme izni olmadan aynı
grupta üretim yapıldığının tespiti hâlinde, faaliyetler durdurularak
üretilen madene el konulur. Bu fiili işleyen kişilere, ödenmesi gereken
Devlet hakkına ilaveten bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan
ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başı satış
bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır. El konulan
madenler, mülki idare amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir belediyesi
olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, diğer illerde il
özel idaresi hesabına aktarılır. Bu fıkranın ihlalinin tekrarı hâlinde
madenin ocak başı satış bedelinin on katı tutarında idari para cezası
uygulanır.
(4) Arama ruhsat döneminde arama faaliyetleri
yapılırken zorunlu olarak maden çıkarılması veya numune alınması dışında
izinsiz üretim ve/veya satış yapılması haksız yere hak iktisabı sayılır ve
bunlar hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları
kapsamında işlem tesis edilir.
Sevk
fişlerinin iptal ve iadesi
MADDE 50-
(1) Ruhsatın iptali veya terk
edilmesi durumunda ruhsat için alınan sevk fişleri iptal edilir ve sevk
fişleri için ödenmiş bedeller iade edilmez.
(2) Terk edilen veya iptal edilen ruhsatlara ait
fiziki sevk fişlerinin ruhsatın iptal tarihinden itibaren iki ay içerisinde
Genel Müdürlüğe iade edilmesi zorunludur. Aksi takdirde ruhsat sahibine
Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince işlem tesis edilir.
Sevk
fişlerinin muhafazası
MADDE 51-
(1) Kullanılmış sevk fişlerinin
kullanılan tarihten itibaren beş yıl süre ile muhafazası zorunludur. Sevk
fişlerinin kaybedilmesi veya ruhsat sahasında yapılan inceleme ve
denetimlerde heyete ibraz edilmemesi halinde, Kanunun 11 nci maddesinin
üçüncü fıkrası gereği idari para cezası uygulanır.
(2) Sevk fişi veya diğer mali belgelerin herhangi
bir nedenle kaybedilmesi veya işyerinde yangın, hırsızlık, sel ve taşkın
gibi olayların fiilen yaşanması ve bu olaylara istinaden resmi kurumlarca
tutulan olay yeri tutanakları ve gazete ilanının bir yazıyla Genel
Müdürlüğe bildirilmesi zorunludur. Aksi takdirde ruhsat sahibine Kanunun 11
inci maddesinin üçüncü fıkrası gereği idari para cezası uygulanır.
Ruhsata
dayalı olmayan üretim
MADDE 52-
(1) Köylerde yaşayanlar ev, avlu,
tarla sınırları, yol ve köyün ortak olarak kullandığı ibadethane, yol,
okul, mezarlık, çeşme ve köy odası yapılması gibi ticarî amaç taşımayan ve
köylülerin kendi zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak üzere yapı hammaddesinin
sınırları içerisinde bulunduğu köy muhtarının yazılı izni ile üretilerek
sevk edilen yapı hammaddeleri için Kanunun 12 nci maddesi hükümleri
uygulanmaz. Ruhsat bedeli ve Devlet hakkı alınmaz. Özel mülkiyete tabi
alanlarda mülk sahibinin izni olmadan bu üretim yapılamaz.
(2) Talep sahipleri taleplerini köy muhtarlığına
bir dilekçe ile iletir. Köy muhtarı, verilen izni ilgili mülki idare
amirliğine bildirmek zorundadır. Bu şekilde verilen izinle üretilerek sevk
edilen yapı hammaddeleri için ruhsat bedeli ve Devlet hakkı alınmaz.
(3) Üretilmesine izin verilen yapı hammaddelerin
amacı dışında kullanılması veya ticarete konu edilmesi halinde üretilmiş
olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin,
ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır ve
üretim faaliyetleri durdurulur. El konulan madenler, mülki idare
amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir olan illerde ilgili muhasebe
birimi hesabına, diğer illerde ise il özel idaresi hesabına aktarılır.
(4) Bu madde kapsamında yapılacak üretimin ruhsatlı
alanlarda, maden işletmeciliğine engel olmayacak, çevre ve insan sağlığına
zarar vermeyecek şekilde faaliyet alanının dışında yapılması zorunludur.
(5) Madencilik faaliyetine yönelik olmayan yol,
demir yolu, hava limanı, liman, tünel, toplu konut yapılacak alanlar,
kanal, baraj, gölet gibi yapıların gerçekleştirilmesi ile yapı ve inşaat
alanı için kazı faaliyetlerinin yapılması esnasında zorunlu olarak
çıkarılan malzemenin hafriyat malzemesi niteliğinde olması halinde,
faaliyet sahibi tarafından 18/3/2004 tarihli ve 25406 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının
Kontrolü Yönetmeliği kapsamında değerlendirilebilir. Ancak proje
faaliyetinin ruhsatlı bir alanda gerçekleşmesi, faaliyet esnasında ortaya
çıkan malzemenin, yapı ve inşaat malzemesi (I. Grup (b) bendi ve II. Grup
(a) bendi) dışında, ruhsata konu maden grubunda olduğunun tespiti halinde,
ortaya çıkarılan maden, ruhsat sahibinin talebi halinde Devlet hakkının
ödenmesi kaydıyla ruhsat sahibine bırakılır. Ruhsat sahibinin talepte
bulunmaması halinde ise ruhsata konu bu maden, kaynak kaybına sebebiyet
verilmemesi için proje sahibi tarafından büyükşehir olan illerde yatırım
izleme ve koordinasyon başkanlığına diğer illerde ise il özel idaresine
devredilir.
(6) Ruhsatsız alanlarda gerçekleştirilen
faaliyetler sonucu ortaya çıkarılan madenler büyükşehir olan illerde yatırım
izleme ve koordinasyon başkanlığına diğer illerde ise il özel idaresine
devredilir.
(7) Yol, demir yolu, hava limanı, liman, kanal,
tünel, toplu konut ve benzeri inşaat çalışmaları ile baraj ve göletlerin su
rezervuar alanlarından zorunlu olarak çıkarılan yapı ve inşaat malzemesi
veya hafriyat malzemesinin, bu projeler kapsamında değerlendirilmesi ve
ticarete konu edilmemesi kaydıyla ruhsat veya hammadde üretim izni alınması
gerekmeksizin kullanılabilir. Ancak söz konusu yapı ve inşaat
çalışmalarından arta kalan yapı ve inşaat malzemesi miktarı belirtilerek
büyükşehir olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına diğer
illerde ise il özel idaresine devredilir. Söz konusu yapı ve inşaat
çalışmalarından arta kalan yapı ve inşaat malzemesinin bu fıkrada
belirtildiği şekilde devredilmemesi halinde Kanunun 12 nci maddesinin beşinci
fıkrası gereğince işlem tesis edilir. Yatırım izleme ve koordinasyon
başkanlığı veya il özel idaresince malzemenin devir alınmaması halinde
valilikçe uygun bulunan alana dökülebilir veya kamu kurum ve kuruluşlarınca
yapılan başka bir proje kapsamında değerlendirilmesine valilik tarafından
izin verilebilir.
ON BİRİNCİ BÖLÜM
Kamu Kurum ve Kuruluşlarının veya Yap-İşlet-Devret
Modeli ile Yapılan Kamu
Yatırımlarının Hammadde İhtiyaçlarının Karşılanması
Müracaat
MADDE 53-
(1) Yol, köprü, baraj, gölet,
liman, enerji santrali gibi projelerin inşasında kullanılacak yapı ve
inşaat hammaddelerinin üretimi için izin almak üzere kamu kurum ve
kuruluşlarınca veya 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve
Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında
Kanun kapsamında yap-işlet-devret modeli ile yapılan kamu yatırımları için
görevli şirketçe Ek-24’te yer alan örneğe uygun olarak yapı hammaddesi
talep projesi hazırlanır. Talep yazısına eklenen bu proje ile Genel
Müdürlüğe müracaat edilir.
(2) 3996 sayılı Kanun kapsamında yap-işlet-devret
modeli ile yapılan ve ihale sözleşmelerinde hammadde temin sorumluluğu
görevli şirket yükümlülüğüne bırakılmış olan yol, köprü, baraj, gölet,
liman, enerji santrali gibi projelerin inşasında kullanılacak yapı ve
inşaat hammaddelerinin üretimi için izin almak üzere;
a) Görevli şirkete ait güncel şirket ana
sözleşmesini, yönetim kurulunu ve şirketin ortaklarının pay oranlarını
içeren ticaret sicil müdürlüğünden onaylı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi
örneği,
b) Şirketin bağlı olduğu vergi dairesi, ili ve
vergi numarasını gösterir belge,
c) Şirkete ait sicil tasdiknamesi,
ç) 3996 sayılı Kanun kapsamında yap-işlet-devret
modeli ile yapılan kamu yatırımları için, ihale sözleşmelerinde hammadde
temin sorumluluğunun bırakıldığı görevli şirketin unvanı, proje süresi,
proje için ihtiyaç duyulan toplam miktar bilgilerini de içeren ilgili kamu
kurum ve kuruluşundan alınacak yazı,
d) Aynı grupta bulunan işletme ruhsatlarından
alınan ruhsat bedelinin %30’unun, Genel Müdürlüğün belirlediği banka
hesabına çevre ile uyum bedelinin yatırıldığına dair belge,
e) Aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresini
(KEP) veya UETS adresini gösterir belge,
f) Ek-16’da yer alan örneğe uygun olarak
hazırlanmış yapı hammaddesi talep projesi ve ekinde;
1) Uygun ölçekli hâlihazır harita,
2) Uygun ölçekli topoğrafik harita üzerine işlenmiş
jeoloji haritası ve jeolojik kesitler,
3) Sahada açılmış ocak varsa, talep edilen izin
alanının da gösterildiği imalat haritası,
4) Yıllara göre üretim ve hazırlık programlarını
gösterir termin planı,
5) Mevcut ve yapılması planlanan bina, tesis,
kantar, silo, trafo, yol gibi yapıları gösteren vaziyet planı,
6) İşletme esnasında ve/veya sonrası üretim
faaliyetinin gerçekleştirildiği alanın çevre ile uyumlu hale getirileceğine
ilişkin çevre ile uyum plan çizimi ve kesitleri,
görevli şirket tarafından Genel Müdürlüğe verilir.
(3) Bu madde kapsamında yapılan müracaatlarda
ruhsat taban bedeli ile işletme ruhsat bedelinin %70’i alınmaz. Ancak
ruhsat bedelinin %30’u tutarında çevre ile uyum bedeli alınır.
(4) Hammadde üretim izni talep edilen alanın 20 km
yakınında Genel Müdürlükçe tespit edilen pasa, artık ve atık olması halinde
bunlar projede kullanılır. Talep sahibi tarafından söz konusu pasa, artık
ve atığın projede kullanılması için fiziksel ve kimyasal özelliklerinin
uygun olmadığının talep eden kurum dışında bir uzman kuruluş raporu ile
belgelendirilmesi halinde, hammadde üretim izni talep edilebilir. Kamu
kurum ve kuruluşları bünyesindeki akredite olmuş laboratuvar raporları da
uzman kuruluş raporu olarak kabul edilir.
Talebin
değerlendirilmesi
MADDE 54-
(1) Hammadde üretim izni talep
edilen alanda ruhsatlı saha bulunması halinde, yapılacak hammadde
üretiminin madencilik faaliyetlerine engel olup olmayacağı ve kaynak
kaybına yol açıp açmayacağı göz önünde bulundurularak mahallinde tetkik
yapılır. Hammadde talep sahibi ile ruhsat var ise ruhsat sahibine sahada
Genel Müdürlükçe yapılacak tetkikin tarihi bildirilerek tetkik tarihinde
saha mahallinde bulunulmaları istenir. İlgililerin, heyetin mahallinde
yapacağı tetkike katılmamaları durumunda tetkik resen yapılabilir.
(2) Kamu kurum ve kuruluşlarının altı aydan az
süreli ve toplam bin tondan az olan miktarlardaki hammadde talepleri, talep
edilen alanda yürüyen ruhsat hakları yok ise mahallinde tetkik yapılmadan
da karşılanabilir. Bu kapsam dahilinde yürütülen faaliyetler için daimî
nezaretçi atanması zorunluluğu yoktur. Ancak teknik ve emniyet yönünden
meydana gelecek tüm olaylarda sorumluluk izin sahibi kamu kurum ve
kuruluşuna aittir.
Hammadde
üretimi için talep edilen alanın tetkiki
MADDE 55-
(1) Hammadde üretim izni talep
edilen ruhsatlı alanlarda inceleme yapılır. Bu incelemede, madencilik
faaliyetlerine engel olup olmayacağı ve verilen işletme projesinin uygun
olup olmadığı değerlendirilir.
(2) Gerek görülmesi halinde ruhsatsız alanlarda
mahallinde inceleme yapılır.
(3) Heyet gerek gördüğü takdirde saha mahallinden
analiz yaptırılmak üzere numune alabilir. Alınan numunelerin analiz bedelleri,
projeyi veren kamu kurum veya kuruluşunca, yap-işlet-devret modeli kamu
yatırımları hammadde üretim izin taleplerinde ise görevli şirketçe
karşılanır.
Hammadde
üretim izin belgesinin verilmesi ve uzatılması
MADDE 56-
(1) İlgili kamu kurum ve kuruluşunun
hammadde üretim izin talebi üzerine, Genel Müdürlükçe yapılan
değerlendirmeler sonucunda, beş yıl süreli olarak Ek-17’de yer alan
hammadde üretim izin belgesi verilir.
(2) Yap-işlet-devret modeli kapsamında ise görevli
şirket yükümlülüğüne bırakılmış olan projelerin inşasında kullanılacak yapı
ve inşaat hammaddelerinin üretimi için sözleşme konusu işte kullanılmak
üzere aynı grupta bulunan işletme ruhsatlarından alınan ruhsat bedelinin
%30’u oranındaki çevre ile uyum bedelinin yatırılmasına müteakip en geç
proje süresi sonuna kadar Ek-24’te yer alan yap-işlet-devret modeli kamu
yatırımları hammadde üretim izin belgesi ihaleyi alan görevli şirkete
verilir.
(3) Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrası
gereğince Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlarla ilgili izin
alınmadan hammadde üretim izin belgesi verilmez. Bu alanlara ilişkin izin
alınması için bir yıl süre verilir. Bu süre içinde izin alınarak Genel
Müdürlüğe verilmemesi halinde talep reddedilir. Genel Müdürlüğün
kayıtlarına işlenmiş izne tabi alanın hammadde üretim izin sahibince
yapılan yatırım alanı olması halinde izin istenilmez.
(4) Görevli şirket adına verilecek hammadde üretim
izin belgesi taleplerinde çevre ile uyum bedelinin yatırılması ve teknik
eksikliklerin tamamlanması için görevli şirkete üç ay süre verilir. Bu süre
sonunda eksiklikleri tamamlanmayan talepler için ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarına bilgi verilerek görevli şirkete tekrar üç ay süre verilerek
eksikliklerin tamamlanması istenir. Bu süre sonunda da eksikliklerin tamamlanmaması
halinde talep reddedilir.
(5) Kamu kurum ve kuruluşlarının hammadde üretim
izin taleplerindeki teknik eksikliklerin tamamlanması için üç ay süre
verilir. Bu süre sonunda eksiklikleri tamamlanmayan talepler için ilgili
kamu kurum ve kuruluşlarına tekrar üç ay süre verilerek eksikliklerin
tamamlanması istenir. Bu süre sonunda da eksikliklerin tamamlanmaması
halinde talep reddedilir.
(6) Eksikliklerin süresinde tamamlanmaması
nedeniyle reddedilen alanlar için tekrar talepte bulunulması halinde Genel Müdürlüğün
kayıtlarındaki ruhsat, izin ve diğer alanlar dikkate alınarak talep yeniden
değerlendirilebilir.
(7) Hammadde üretim izin belgeleri, Genel
Müdürlükçe düzenlendiği tarihte yürürlüğe girer.
(8) Hammadde üretim izni verilen alanın seçilmesi,
küçültülmesi, büyütülmesi, yerinin değiştirilmesi, üretim faaliyetinin
durdurulması, üretim izninin uzatılmasına Genel Müdürlük yetkilidir. Alan
değişikliklerinde yapı hammaddesi talep projesi ekindeki haritalar revize
edilir. Kanuna göre verilmiş ruhsat alanlarında kaynak kaybına yol açacak
ve işletme faaliyetlerine engel olacak şekilde hammadde üretim izni
verilmez.
(9) Hammadde üretim izin belgesinin uzatılması
zorunluluğunun doğması halinde Ek-16’da yer alan yapı hammaddesi talep
projesi ve ekinde verilmesi gerekli harita ve çizimler ile üretim izin
belgesi süresi bitmeden önce Genel Müdürlüğe müracaat edilmesi zorunludur.
Süre uzatım işlemlerinde de beşinci ve altıncı fıkra hükümleri uygulanır.
Hammadde
üretim izni verilen alandan başka bir kamu kurum ve kuruluşunun üretim
yapması
MADDE 57-
(1) Kamu kurum ve kuruluşu adına
hammadde üretim izni verilen alanda, başka bir kamu kurum ve kuruluşunun
üretim yapmak istemesi durumunda, Ek-16’da yer alan yapı hammaddesi talep
projesi ile Genel Müdürlüğe müracaat edilir. Bu projenin uygun bulunması ve
üretim izni verilmiş kamu kurum ve kuruluşunun madencilik faaliyetini
tehlikeye düşürmeyeceği ve birbirini engellemeyeceğine dair husus ve izin
verilen alan koordinatları da olmak üzere muvafakatinin alınması kaydıyla
bu alandan üretim yapılabilir.
(2) Bu maddeye göre muvafakat verilen kamu kurum ve
kuruluşu da Kanuna aykırı faaliyetlerden sorumludur. İzin verilen kamu
kurum ve kuruluşunca faaliyete başlanmadan Kanunun 7 nci maddesi gereği
alınması zorunlu izinler alınarak daimî nezaretçi/nezaretçiler atanır.
Ayrıca muvafakat verilen kamu kurum ve kuruluşu tarafından Kanunun 29 uncu
maddesi gereği verilmesi gerekli belgeler Genel Müdürlüğe ve hammadde
üretim izin sahibi kamu kurum ve kuruluşuna verilir.
İzinler
MADDE 58-
(1) Hammadde üretim izni verilen
alana ilişkin olarak Kanunun 7 nci maddesi gereğince alınması gerekli
izinler, hammadde üretim izin sahibi tarafından ilgili kanun hükümlerine
göre yetkili mercilere müracaat edilerek alınır. İzinlerin alınmasına
müteakip Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Kanunun 7 nci maddesine
aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti hâlinde faaliyeti gerçekleştirene
Kanunun 7 nci maddesinin yirmi birinci fıkrasına göre idari para cezası
uygulanarak, bu alandaki işletme faaliyetleri durdurulur.
(2) Hammadde üretim izin belgesinin süresinin
uzatılması hâlinde madencilik faaliyetleri ve/veya bu faaliyetlere bağlı
geçici tesisler için verilmiş tüm izinler uzatılan süre sonuna kadar hiçbir
işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden yeni izin süresi kadar uzatılmış
sayılır.
Sevk fişi
kullanılması
MADDE 59-
(1) Yürütülen proje için üretilen
hammaddenin, Genel Müdürlükten bedeli karşılığında alınan sevk fişleri ile
sevk edilmesi zorunludur. Hammadde üretim izin sahalarında sevk fişi
kullanımı konusunda 47 nci, 50 nci ve 51 inci madde hükümleri uygulanır.
(2) Hammadde üretim izninin iptali veya terki
halinde kullanılmamış olan sevk fişleri Genel Müdürlüğe iade edilir. İptal
veya terk edilen hammadde üretim izin sahasına ait sevk fişleri, izin
sahibinin talebi ve Genel Müdürlüğün izni ile diğer hammadde üretim izin
sahasında yapılacak sevkiyatlarda kullanılabilir.
İşletme
faaliyeti belgeleri
MADDE 60-
(1) Hammadde üretim izin
sahibince, faaliyeti gerçekleştirenlerin adı/unvanı, aktif edilmiş kayıtlı
elektronik posta adresini (KEP) veya UETS adresini gösterir belge, T.C.
kimlik numarası, tüzel kişi olması halinde sicil tasdiknamesi, vergi
dairesi, vergi numarası, faaliyete başlangıç ve bitiş tarihi bilgileri, bir
ay içinde Genel Müdürlüğe bildirilir. Aksi takdirde faaliyetler durdurulur.
(2) Hammadde üretim izin belgesi ile çalışılan
sahalarda, üretim ve/veya sevkiyat yapılması durumunda, izin sahibi her yıl
Nisan ayı sonuna kadar bir önceki yıl içinde gerçekleştirdiği işletme
faaliyeti ile ilgili Ek-25’te yer alan işletme faaliyet raporunu ve imalat
haritasını Genel Müdürlüğe vermekle yükümlüdür. Aksi takdirde yükümlülük
yerine getirilinceye kadar üretim faaliyeti durdurulur.
(3) İşletme faaliyet raporu ile imalat
haritasındaki hata ve noksanlıkların giderilmesi için izin sahibine,
yapılan bildirimden itibaren iki ay süre verilir. Verilen sürede
tamamlanmaması halinde tamamlanıncaya kadar üretim faaliyeti durdurulur.
(4) Bir yıldan az süreli projeler için işletme
faaliyet raporu ile imalat haritası faaliyet bitiminde Genel Müdürlüğe
verilir.
(5) İşletme faaliyetinde bulunulmayan yıllar için
de Genel Müdürlüğe yazılı bilgi verilir.
(6) Genel Müdürlükçe Kanunun 29 uncu maddesinin
birinci fıkrası gereğince faaliyeti durdurulan sahalarda üretim
faaliyetinde bulunulması, sahanın güvenli hale getirilmesi ile ilgili
faaliyetler sonucunda üretilen stoktaki madenin Genel Müdürlükten izin
alınmadan sevk edildiğinin tespiti halinde Kanunun 10 uncu maddesinin
yedinci ve sekizinci fıkraları gereği faaliyeti yürüten gerçek ya da tüzel
kişiye idari para cezası uygulanır.
(7) Kamu kurum ve kuruluşu adına verilen hammadde
üretim izin alanında 65 inci maddeye göre üretim izni verilenler için de bu
madde hükümleri uygulanır.
(8) Faaliyeti gerçekleştiren tarafından faaliyette bulunulacak
sahalar için hammadde üretim izin sahibiyle yapılan sözleşmenin
başlangıcında sahanın halihazır haritası, sahadan ne kadar üretim
yapılacağı, sözleşmenin bitiminde ise son durum imalat haritası ile
birlikte ne kadar üretim yaptığı görevli şirket tarafından izin sahibi kamu
kurum ve kuruluşuna bildirilir. Bu bildirimlerin yapılmaması halinde,
faaliyeti gerçekleştirene Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası
kapsamında işlem tesis edilir.
Çevre ile
uyum bedeli ve Devlet hakkı
MADDE 61-
(1) Hammadde üretim izin belgeli
yap-işlet-devret modeli kamu yatırımları için görevli şirket tarafından,
her yıl Ocak ayı sonuna kadar aynı grupta bulunan işletme ruhsatlarından
alınan ruhsat bedelinin %30’u oranında çevre ile uyum bedeli, kullanılan
hammaddenin ocak başı satış fiyatı üzerinden her yıl Haziran ayı sonuna
kadar Kanunun 14 üncü maddesine göre Devlet hakkı yatırılır.
(2) Devlet hakkı ve çevre ile uyum bedelinin
süresinde yatırılmaması veya eksik yatırılması hâlinde hammadde üretim izin
sahibi görevli şirkete Kanunun 14 üncü maddesinin on yedinci fıkrası
gereğince idari para cezası verilir ve eksikliklerin üç ay içinde
tamamlanması istenir. Aksi halde üretim faaliyeti durdurulur.
(3) Genel Müdürlükçe yapılan denetim ve inceleme
sonucunda, üretim ve sevkiyatın bildirilmediğinin tespit edilmesi halinde
hammadde üretim izin sahibi görevli şirkete, ödenmesi gereken Devlet
hakkına ilaveten bildirilmeyen miktar için hesaplanacak Devlet hakkının beş
katı tutarında idari para cezası verilir. Ayrıca, yapılan üretimin veya
sevkiyatın beyan edilmemesi halinde Kanunun 10 uncu maddesinin yedinci ve
sekizinci fıkraları gereği idari para cezası uygulanır.
(4) Süresinde tahakkuk ettirilmeyen Devlet hakkına,
tahakkuk ettirilmesi gereken ayın son gününden tahakkuk ettirildiği tarihe
kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre
hesaplanacak gecikme zammı uygulanarak tahsil edilir.
Hammadde
üretim izin belgesi verilen alanların denetlenmesi
MADDE 62-
(1) Hammadde üretim izin belgesi
verilen alanlarda yürütülen faaliyetler; herhangi bir şikâyet ve/veya talep
olması durumunda veya Genel Müdürlüğün uygun gördüğü hallerde mahallinde
denetlenebilir. Kanun ve bu Yönetmeliğe uygun yürütülmeyen veya çevre ve
insan sağlığına zarar veren faaliyetler, gerekli önlemler alınıncaya kadar
durdurulur. Ayrıca, hammadde üretim izin belgesi verilen kamu kurum ve
kuruluşu ile görevli şirket, izin sahasında adına faaliyet gösteren üçüncü
kişilerin faaliyetlerini denetlemek, Kanun ve bu Yönetmeliğe aykırı faaliyetleri
Genel Müdürlüğe bildirmekle sorumludur.
(2) Hammadde üretim izin alanlarının denetimlerine
izin sahibi yetkilisi, 56 ncı maddeye göre izin verilen kamu kurum ve
kuruluşu yetkilisi ve/veya faaliyeti gerçekleştirenin katılması zorunludur.
(3) Galeri atımı yöntemi ile patlatma yapıldığının
tespiti halinde faaliyeti gerçekleştirenlere Kanunun 10 uncu maddesinin
yedinci ve sekizinci fıkraları gereğince idari para cezası uygulanır.
(4) Kanunun 31 inci maddesine aykırı olarak daimî
nezaretçi/teknik eleman istihdamı sağlanmadan işletme faaliyetinde
bulunulduğunun tespiti halinde işletme faaliyetini fiilen
gerçekleştirenlere Kanunun 31 inci maddesi gereğince idari para cezası
uygulanarak işletme faaliyeti durdurulur.
(5) Kanunun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasına
göre projesine aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti halinde projeye
uygun faaliyette bulunulması için izin sahibine ve faaliyeti
gerçekleştirene altı aya kadar süre verilir. Bu süre sonunda projesine
uygun faaliyette bulunulmaması halinde faaliyeti gerçekleştirene Kanunun 29
uncu maddesinin birinci fıkrası gereği idari para cezası verilerek üretim
faaliyetleri durdurulur. Ancak projeye aykırı faaliyetlerin işletme
açısından tehlikeli olduğunun tespiti halinde tehlikeli durum giderilinceye
kadar üretim faaliyetleri doğrudan durdurulur.
(6) Kanun kapsamında ruhsat sahipleri için
öngörülen idari para cezaları, hammadde üretim izin belgesi ile çalışılan
sahalarda faaliyeti gerçekleştiren gerçek ya da tüzel kişiler için de
geçerlidir. Aynı hammadde üretim izin sahasında Kanunun idari para cezası
uygulanmasını gerektiren maddelerinin birden fazla gerçek ya da tüzel kişi
tarafından ihlal edildiğinin tespiti halinde faaliyeti gerçekleştirenlere
idari para cezası verilir.
Faaliyetlerle
ilgili hak ve sorumluluklar
MADDE 63-
(1) Hammadde üretim izin belgesi
verilen alanda ruhsat olması durumunda ruhsat sahibi, ruhsat sahası içinde
kamu kurum ve kuruluşu veya görevli şirketten, hammadde üretim izin belgesi
verilen alanla ilgili olarak herhangi bir hak talep edemez. Hammadde üretim
izin belgesi verilen alanda yapılan üretim faaliyeti ruhsat sahibi
tarafından engellenemez ve faaliyete müdahale edilemez. Üretim izni verilen
kamu kurum ve kuruluşu veya görevli şirket, ruhsat sahibinin faaliyetlerini
olumsuz yönde etkileyecek, kaynak kaybına neden olabilecek faaliyetlerde
bulunamaz.
Hammadde
üretiminin amaç dışı kullanılması ve hammadde üretim izni olmadan üretim
yapılması
MADDE 64-
(1) Hammadde üretim izni verilen kamu
kurum ve kuruluşu ile görevli şirket, izin verilen alanla ilgili her türlü
faaliyetine ilişkin olarak Kanun hükümleri kapsamında sorumludur.
(2) Verilen izin çerçevesinde kamu kurum ve
kuruluşu ile görevli şirket tarafından üretilen hammadde, proje amacı
dışında kullanılamaz, satılamaz, ticarete konu edilemez. İlgili kamu kurum
ve kuruluşu ile hammadde üretim izin sahibi görevli şirketin üçüncü kişiler
ile yapacağı sözleşmelerde ve proje maliyetlerinde, bu hususların göz önüne
alınması zorunludur.
(3) Hammadde üretim izni olmadan ve/veya Genel
Müdürlüğe bildirilen yüklenici dışında gerçek veya tüzel kişiler tarafından
üretim yapıldığının tespit edilmesi durumunda faaliyetler durdurularak
üretilen hammaddeye mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili işleyen
kişilere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma
imkânı ortadan kalkmış olan hammaddenin kamuya ait projelerde
kullanıldığının tespit edilen kısmına ocak başı satış bedeli tutarında,
hammaddenin kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan projeler dışında
kullanılan, ticarete konu edilen ve/veya satışının yapıldığı tespit edilen
kısmına ise ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası
uygulanır. Herhangi bir işleme tabi tutulmadan kullanılan hammaddeler için
ocak başı satış bedeli, tüvenan hammaddenin ocak başı fiyatına göre,
herhangi bir işleme tabi tutularak kullanılan hammaddeler için ise ocak
başı satış bedeli işlem görmüş hammaddenin ocak başı fiyatına göre
hesaplanır. El konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak
bedeli büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon
başkanlığı, diğer illerde il özel idaresi hesabına aktarılır. Bu fıkranın
ihlalinin tekrarı halinde madenin ocak başı satış bedelinin on katı
tutarında idari para cezası uygulanır ve hammadde üretim izni iptal edilir.
İptal edilen izin sahasında stok olması halinde Kanunun 32 nci maddesi
hükümleri uygulanır.
(4) Hammadde üretim izin alanından üretilen
hammaddenin, Genel Müdürlüğün uygun görüşü alınmadan kamu kurum ve kuruluşlarınca
yapılan farklı projelerde kullanıldığının tespit edilmesi durumunda
faaliyetler durdurulur.
(5) Herhangi bir işleme tabi tutulmadan kullanılan
hammaddeler için ocak başı satış bedeli, tüvenan hammaddenin ocak başı
fiyatına göre hesaplanır.
Hammadde
üretimi sırasında zaruri olarak üretilen madenler
MADDE 65-
(1) Hammadde üretim izni verilen
alanda, izin verilen yapı ve inşaat hammaddesi dışında başka maden
üretilemez ve başka madenlere yönelik hak talebinde bulunulamaz. Ancak
verilen hammadde üretim iznine dayalı olarak gerçekleştirilen üretim
faaliyetinin zaruri neticesinde başka maden üretilmesi durumunda, bu durum
Genel Müdürlüğe bildirilir. İzin verilen alandaki hammadde üretimi
esnasında zaruri olarak başka maden üretildiği takdirde bu alanda ruhsat
yoksa yapılmış üretim Genel Müdürlükten izin alınarak aynı projede
kullanılabilir. Genel Müdürlüğün uygun görmemesi veya üretilen madenin
proje kapsamında kullanılamaması halinde zaruri üretimin sonucu elde edilen
maden büyükşehir olan illerde valilik, diğer illerde il özel idaresi
tarafından ihale edilerek satılır. Satıştan sağlanan gelir büyükşehir olan
illerde ilgili muhasebe birimi hesabına, diğer illerde özel idare hesabına
aktarılır. Ruhsat var ise üretilen maden bir tutanakla bedelsiz olarak
ruhsat sahibine verilir.
Üretim
izin süresinin sona ermesi
MADDE 66-
(1) Hammadde üretim izin sahibi,
faaliyetin sona ermesi veya iznin iptal edilmesi halinde üretim yapılan
alanı, çevre ile uyumlu hale getirerek ve emniyet tedbirlerini alarak,
diğer mevzuat gereği alınan izinler ve verilen taahhütler çerçevesinde terk
etmek zorundadır. Bu hususlar yerine getirilinceye kadar hammadde üretim
izin sahiplerinin cezai ve hukuki sorumlulukları devam eder.
(2) Terk taleplerinde, sahada gerekli emniyet
tedbirlerinin ve çevresel önlemlerin alındığına dair terk raporu ve sahanın
son durumunu gösterir imalat haritası verilir. Sahada faaliyette
bulunulmamış ise hammadde üretim izin sahibi, sahada faaliyette
bulunulmadığını ve alınacak bir önlem olmadığını Genel Müdürlüğe bildirir.
Genel Müdürlük bu beyana dayalı olarak terk talebini mahallinde tetkik
yapmadan da değerlendirebilir.
(3) Herhangi bir nedenle hükümden düşmüş, terk
talepli ve kamu kurumları adına verilmiş hammadde üretim izin sahalarının
mahallinde tetkiki sonucunda gerekli güvenlik ve çevresel önlemlerin
alınmadığının tespiti halinde Kanunun 32 nci maddesine göre bir yıl süre
verilir. Verilen sürede gerekli güvenlik ve çevresel önlemlerin alınmaması
durumunda sorumluluk izin sahibinin olması şartıyla bu durum valiliğe
bildirilir. Çevre ile uyum çalışması için gerekli tedbirler, çevre ile uyum
planına uygun olarak orman arazilerinde ilgili orman idaresi, diğer
alanlarda il özel idareleri veya valilikler tarafından yerine getirilir.
Orman idaresi, il özel idaresi veya valilik tarafından çevre ile uyum
planına uygun olarak yapılan masrafların ödenmesi için izin sahibi kuruma
bir ay ödeme süresi verilir. Süresinde ödenmeyen ve Genel Müdürlük
tarafından ilgili vergi dairesine bildirilen tutarlar 6183 sayılı Kanuna
göre izin sahibi kurumdan tahsil edilir.
(4) Yap-işlet-devret modeli kapsamında görevli
şirket adına verilmiş hammadde üretim izin sahalarının mahallinde tetkiki
sonucunda gerekli güvenlik ve çevresel önlemlerin alınmadığının tespiti
halinde Kanunun 32 nci maddesine göre bir yıl süre verilir. Verilen sürede
çevre ile uyum planı çerçevesinde gerekli güvenlik ve çevresel önlemlerin
alınmaması durumunda tedbir alınana kadar sorumluluk izin sahibinin olması
şartıyla bu durum valiliğe bildirilir. Çevre ile uyum çalışması için orman
idaresi, il özel idaresi veya valilik tarafından yapılan masraflar, çevre
ile uyum planı çalışmaları için emanete yatırılan tutarlardan karşılanır.
Teminatların yeterli olmaması durumunda çevre ile uyum planı çerçevesinde
eksik kalan masrafların ödenmesi için izin sahibine bir ay ödeme süresi
verilir. Süresinde ödenmeyen ve Genel Müdürlük tarafından ilgili vergi
dairesine bildirilen tutarlar 6183 sayılı Kanuna göre görevli şirketten
tahsil edilir. Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilmesi
halinde çevre ile uyum bedeli iade edilir.
(5) Bu maddede belirtilmeyen hususlarda 82 nci
madde hükümleri uygulanır.
ON İKİNCİ BÖLÜM
İrtifak, İntifa Hakkı ve Kamulaştırma
Kamulaştırma
talebinin yapılması
MADDE 67-
(1) İşletme ruhsatı döneminde
işletme faaliyetleri için gerekli olan özel mülkiyete konu taşınmaz
üzerinde taraflarca anlaşma sağlanamaması halinde, işletme ruhsatı sahibi
tarafından bu taşınmazın kamulaştırılması amacıyla kamu yararı kararı
verilmesi talebinde bulunulur.
(2) Bakanlıkça kamu yararı bulunduğuna karar
verilmesi halinde ilgili alanlarda kalan taşınmazlar 2942 sayılı Kanun
hükümlerine göre kamulaştırılır.
(3) I. Grup ve II. Grup (a) ve (c) bendi madenler
ve mıcır ile kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda
kullanılan her türlü yapı hammaddesi için kamulaştırma yapılmaz.
Kamu
yararı talebinde istenilen belgeler
MADDE 68-
(1) Ruhsat sahibi tarafından
kamulaştırma amacıyla kamu yararı kararı talebinin;
a) Kamulaştırma amacına yönelik kamu yararı kararı
talebine ilişkin dilekçe,
b) Tüzel kişilerde kamulaştırma ile ilgili olarak
alınmış yönetim kurulu kararının yazıldığı karar defterinin noter onaylı
sureti ve sicil tasdiknamesi,
c) Kamu yararı kararı istenilen alanda üretilecek
madenin cinsi, rezerv miktarı, projeye göre bu madenin ne kadar sürede
üretileceği, ruhsat alanı içinde bu alandan başka alternatif alan olup
olmadığı, mevcut imar durumu ve bu alanın daha önceden ne amaçla
kullanıldığı, bu alandan bir gelir elde ediliyor ise ne kadar gelir elde
edildiği, kamulaştırılması istenilen alandaki maden üretiminin bölgeye ve
ülke ekonomisine faydasının ne olacağı, ne kadar istihdam sağlanacağı ve ne
kadar Devlet hakkı ödeneceği ve faaliyetlerin bitmesine yönelik arazinin
geriye dönüşümünün ne şekilde yapılacağını içeren proje ile uygun ölçekli
jeoloji haritası,
ç) Kamu yararı kararı talep edilen alan ve bu alan
üzerindeki taşınmazların miktar ve nitelikleri, bu alanın UTM Projeksiyon
ED-50 Datum 6 derecelik sistemindeki koordinatları, sahiplerinin isim ve
adresleri, arazilerin tapu ve çap suretlerini gösterir tapu sicilinden
onaylı listesi,
d) Taşınmaz üzerinde kamulaştırma sonrası yapılması
düşünülen üretim tesisleri ve işletmenin durumunu gösterir vaziyet planı
(ocak yeri, yerleşim yerleri, kamu hizmeti ve umumun yararına ayrılmış
yerler, yol, enerji nakil hattı, tarım arazileri, turizm bölgeleri, su
kaynakları, ekili dikili alanlar, sit alanları, korunması gerekli taşınmaz
kültür varlıkları ve bunların korunma alanları ve benzeri özel ve izne tabi
alanların koordinatlı çizimi),
e) Kamu yararı kararı talep edilen arazinin
çevresindeki yerleşim alanları ve arazi konumları,
f) Üretim sonrası arazinin çevre ile uyumlu hale
getirilmesi hakkındaki bilgiler ve haritası,
g) Ruhsat sahibince kamu yararı kararı istenilen
arazi sahiplerine anlaşmak üzere toplantının amacı, yeri, tarihi ve saatini
belirten noter aracılığı ile yapılmış 7201 sayılı Kanun hükümlerine göre
gönderilen ihbarnameler ve tebligat durumunu gösterir belgeler,
ğ) Anlaşmak üzere yapılan toplantıya katılan ve
katılmayan arazi sahiplerinin listesi ile toplantıya katılanlarla anlaşma
sağlanıp sağlanamadığı ve benzeri işlemler hakkında noter tarafından
hazırlanmış toplantı tutanağı ve buna ait diğer belgeler,
h) Kamu yararı kararı talep edilen özel mülkiyete
konu taşınmazlarla ilgili olarak 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak
Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında kamu yararı kararı alınması
gerekli olduğuna dair tarım ve orman il müdürlüğünden alınacak belge,
ı) Ruhsat sahibine ait aktif edilmiş tebligata esas
kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) veya UETS adresinin bulunması, ruhsat
bedeli, çevre ile uyum teminatı, tahakkuk etmiş ve son ödeme tarihi geçmiş
Devlet hakkı borcunun olmaması, işletme izni olan işletme ruhsatlarında
daimî nezaretçi atamasının yapılmış olması ve yetkilendirilmiş tüzel kişi
sözleşmesi,
ile birlikte Genel Müdürlüğe yapılması zorunludur.
Sayılan belgelerden herhangi birinin eksik olması veya Genel Müdürlükçe
uygun bulunmaması halinde talep reddedilir.
Kamulaştırma
işlemlerinin yapılması
MADDE 69-
(1) Mahallinde yapılan denetim
sonucuna göre, kamulaştırılması istenilen alandaki madenin işletme projesi
ve rezerv durumu, bu alanda yapılacak madencilik faaliyetinin bölgeye ve
ülke ekonomisine fayda ve zararları, kamulaştırılması talep edilen alan
dışında ruhsat sahası içinde başka alanlardaki rezerv durumuna göre üretim
olanakları, bölgedeki alternatif üretim alanları, mülk sahibinin kayıpları,
mülk sahibinin kamulaştırma sonrası sürdüreceği ekonomik faaliyet ve
kamulaştırmadan nasıl etkileneceği ile ilgili hususlar, kamulaştırılması
talep edilen alanın çevre ile ilişkileri gibi teknik ve sosyal içerikli tüm
etkenler değerlendirilerek kamu yararı kararı verilebilir.
(2) Kamu yararı kararı ve ilgili belgeler, Genel
Müdürlük tarafından kamulaştırılacak arazinin bulunduğu valiliğe
gönderilir. İlgili valilik, 2942 sayılı Kanun uyarınca kamulaştırma
işlemlerini sonuçlandırır.
(3) Kamulaştırma işlemleri 2942 sayılı Kanun
hükümlerine göre yapılır. Bu husustaki masraflar ve kamulaştırma bedeli
ruhsat sahibi tarafından ödenir.
(4) Kamulaştırılan taşınmaz, tapuya Hazine adına
tescil edilip ruhsat hukuku devam ettiği sürece madencilik faaliyetlerinde
kullanılmak üzere ruhsat sahibi adına tahsis edilir.
(5) Kamulaştırma bedelinin kesinleşmesi tarihinden
itibaren beş yıl içinde ruhsat sahibince, kamulaştırılan alanın
kamulaştırma amacına uygun olarak hiçbir faaliyet veya tesisat yapılmayarak
taşınmazı olduğu gibi bırakılırsa, mal sahibi veya mirasçıları kamulaştırma
bedelini aldıkları günden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte
Hazine hesabına ödeyerek taşınmaz malı geri alabilir.
(6) Taşınmazın, kamulaştırma amacı ile ilgili
kullanımına lüzum kalmadığının ruhsat sahibinin beyanı veya Genel Müdürlükçe
tespiti halinde, 2942 sayılı Kanunda öngörülen usul ve esaslara göre
belirlenecek rayiç bedelin Hazine hesabına ödenmesi kaydıyla kamulaştırılan
yerin önceki malike iade edileceği hususu, ruhsat sahibi ve taşınmazın eski
sahibine tebliğ edilir. Önceki malikin taşınmazı altı ay içerisinde almak
istememesi durumunda taşınmaz Hazineye kalır.
(7) Madencilik faaliyetleri kapsamında yapılan
kamulaştırma işlemlerine ilişkin olarak tapu siciline konulan şerhler,
Genel Müdürlüğün müracaatı üzerine ayrıca mahkeme kararına gerek kalmadan
silinir.
(8) Kamulaştırılan alanın kamulaştırma amacı
dışında kullanıldığının tespit edilmesi haksız surette hak iktisabı
sayılarak, Kanunun 10 uncu maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları
gereğince işlem yapılır. Bu alanda kamulaştırma amacı dışında yürütülen
faaliyet durdurulur.
(9) Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm
ve tasarrufundaki yerlerde yapılan madencilik faaliyetleri için kira veya
ecrimisil alınmaz.
İrtifak
hakkı talebi
MADDE 70-
(1) Maden arama ve işletme ruhsatı
dönemlerinde, ruhsat sahasında ve/veya mücavirinde kurulacak tesislerde
kullanılacak ve ruhsat sahası dışındaki su, doğalgaz, elektrik, yol ve
haberleşme hatları ile ruhsat sahası dışına gidecek cevher taşıma hatları
için ruhsat sahibi Genel Müdürlüğe müracaat ederek irtifak hakkı tesisi
isteyebilir. Mücavir alan, tesisin özelliği, topoğrafik jeolojik ve
hidrojeolojik yapı, işletmenin büyüklüğü gibi hususlar dikkate alınarak
Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Bakanlıkça kamu yararı bulunduğuna karar
verilmesi halinde irtifak hakkı tesis edilir.
(2) Arama ruhsatlı sahalara verilen irtifak hakkı
süresi, işletme ruhsatı talebi söz konusu olduğu takdirde işletme süresini
geçmemek kaydıyla uzatılabilir ve ruhsat sahibi, yeni irtifak hakkı
talebinde de bulunabilir. İşletme ruhsatlı sahalarda ruhsat sahibi Genel
Müdürlüğe müracaat ederek, yapılacak olan arama faaliyetlerine ilişkin
irtifak hakkı tesisi isteyebilir.
İrtifak
hakkı talebinde istenilen belgeler
MADDE 71-
(1) İrtifak hakkı talebi, ruhsat
sahibince aşağıdaki belgelerle Genel Müdürlüğe yapılır:
a) İrtifak hakkı talebi ile ilgili dilekçe.
b) Tüzel kişilerde irtifak hakkı talebi ile ilgili
olarak alınmış yönetim kurulu kararının yazıldığı karar defterinin noter
onaylı sureti ve sicil tasdiknamesi.
c) İrtifak hakkı talep edilen alanın imar ve
kullanım durumu, süresi, talep nedeni, rezerv durumu, irtifak hakkı sonrası
ruhsat alanındaki faaliyetlerin ekonomiye katkısı ile ilgili
karşılaştırmalı bilgileri içeren proje.
ç) İrtifak hakkı talep edilen alan ve bu alan
üzerindeki taşınmazların miktar ve nitelikleri, bu alanın UTM Projeksiyon
ED-50 Datum 6 Derecelik sistemindeki koordinatları, sahiplerinin isim ve
adresleri, arazilerin tapu ve çap suretlerini gösterir tapu sicilinden
onaylı listesi.
d) Taşınmaz üzerinde irtifak hakkı tesisi sonrası
yapılması düşünülen faaliyetlerin durumunu gösterir vaziyet planı.
e) İrtifak tesisine konu olan faaliyetin
yapılmasından sonra araziye verilecek zarara ilişkin bilgiler, taahhütname
ve rehabilite haritası.
f) Ruhsat sahibince irtifak hakkı tesisi istenilen
arazi sahiplerine anlaşmak üzere noter aracılığı ile yapılmış 7201 sayılı
Kanun hükümlerine göre gönderilen ihbarname.
g) İrtifak hakkı talep edilen arazinin çevresindeki
yerleşim alanları ve arazi konumları.
ğ) İrtifak hakkı talep edilen arazi ile çakışmalı
durumda ruhsatlı saha olup olmadığı, çakışma durumu söz konusu ise
muvafakatinin olup olmadığı, irtifak hakkı tesis edilmesinin çakışmalı
durumda bulunan ruhsatların faaliyetlerine olumsuz etkisinin olup
olmadığını gösterir rapor.
İrtifak
hakkı taleplerinin arazide tetkiki
MADDE 72-
(1) İrtifak hakkı talep edilen
alan, Genel Müdürlükçe mahallinde tetkik edilir.
(2) Arama ve işletme ruhsatlı sahalarda yapılacak
olan faaliyetler için, irtifak hakkı tesisi talebinin zaruri olup
olmadığına, alternatif alanların bulunup bulunmadığına karar verilir.
(3) İrtifak hakkı tesisi talep edilen alanın
bölgede alternatifinin olup olmadığı, mülk sahibinin kayıpları, mülk
sahibinin arazinin irtifak hakkı tesis edilmesi sonrası sürdüreceği
ekonomik faaliyetleri ve tesis edilen işlemden nasıl etkileneceği ile
ilgili hususlar, talep edilen alanın çevre ile ilişkileri gibi teknik ve
sosyal içerikli tüm etkenler değerlendirilerek karar verilir.
(4) İrtifak hakkı tesisi talep edilen taşınmazın
başka bir ruhsatlı saha ile çakışması durumunda diğer ruhsat sahibinin
muvafakatinin olup olmadığına, muvafakat söz konusu değilse irtifak
hakkının tesis edilmesi sonrası yapılacak olan faaliyetlerin diğer
ruhsattaki madencilik faaliyetlerini etkileyip etkilemeyeceği, kaynak
kaybına yol açıp açmayacağı hususları göz önünde bulundurularak karar
verilir.
İrtifak
hakkı tesis işlemleri
MADDE 73-
(1) Mahallinde yapılan inceleme
sonucuna göre irtifak hakkı tesisi istenilen faaliyetin, ruhsat sahasında
yapılacak madencilik faaliyetleri için zorunlu olup olmadığı, zorunlu
olması halinde ruhsat sahasındaki madencilik faaliyetlerinin ülke
ekonomisine fayda ve zararları, irtifak hakkı tesisi sonucunda yapılacak
faaliyete ilişkin alternatif alan olup olmadığı, mülk sahibinin kayıpları,
mülk sahibinin irtifak hakkı sonrası sürdüreceği ekonomik faaliyet ve
irtifak hakkının tesis edilmesinden nasıl etkileneceği ile ilgili hususlar,
irtifak hakkı talep edilen alanın çevre ile ilişkileri gibi teknik ve sosyal
içerikli tüm etkenler değerlendirilerek kamu yararı kararı verilebilir.
(2) Kamu yararı kararı ve ilgili belgeler, Genel
Müdürlük tarafından irtifak hakkı tesisi istenilen arazinin bulunduğu
valiliğe gönderilir. İlgili valilik tarafından irtifak hakkı tesis
işlemleri 2942 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır.
(3) İrtifak işlemleri 2942 sayılı Kanun hükümlerine
göre yapılır. Bu husustaki masraflar ve kamulaştırma bedeli ruhsat sahibi
tarafından ödenir.
(4) İrtifak hakkı, mülkiyeti sahibinde kalmak
şartıyla tesis edildiği süre boyunca tapuya şerh düşülür ve kullanım
amacına münhasır olmak üzere ruhsat sahibi adına tahsis edilir.
(5) Taşınmazın, irtifak hakkı amacı ile ilgili
kullanımına lüzum kalmadığının ruhsat sahibinin beyanı veya Genel
Müdürlükçe tespiti halinde, tapu üzerine şerh edilmiş irtifak hakkının
kaldırıldığı hususu taşınmaz sahibine bildirilir.
(6) Ruhsat sahibi, irtifak hakkını amacı dışında
kullanamaz. Aksi takdirde, bu durum haksız surette hak iktisabı sayılarak
Kanunun 10 uncu maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları gereğince işlem
yapılır ve irtifak hakkının amacı dışındaki faaliyetler durdurulur.
(7) Ruhsat sahibi irtifak hakkı tesis edilen alanı,
süresi sonunda zarar vermeden terk etmek zorundadır. Aksi takdirde ruhsat
sahibi irtifak hakkı kapsamında adli merciler tarafından tespit edilecek
tazminatı arazi sahibine ödemekle yükümlüdür.
ON ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Faaliyetlerin İncelenmesi ve Denetlenmesi
İnceleme
ve denetim
MADDE 74-
(1) Kanun gereğince düzenlenmiş
mali ve teknik belgeler ile ihbar ve şikayetler dahil tüm madencilik
faaliyetleri ile bu faaliyetleri etkileyen hususların inceleme ve denetimi,
Genel Müdürlük tarafından görevlendirilen heyet tarafından yapılır.
(2) Genel Müdürlük, ihtisaslaşmış kamu kurum ve
kuruluşları ile üniversitelerden ihtisas alanlarında inceleme ve denetimin
gerektirdiği mesleki tecrübeye sahip olan personeli de görevlendirebilir.
(3) İnceleme ve denetimler; inceleme ve denetimin
niteliğine göre maden ve jeoloji mühendislerini içeren en az üç kişiden
oluşturulan heyet marifetiyle yapılır. Ancak arama ruhsatlarına ilişkin
inceleme ve denetim heyetinde maden mühendisinin bulunması zorunlu
değildir. Yapılacak inceleme ve denetimlerin özelliğine göre diğer meslek
grubu mensuplarının katılımı sağlanır.
(4) İnceleme ve denetimlerde ruhsat sahibi Genel
Müdürlüğe verdiği teknik ve mali belgelerin hazırlanmasına esas olan bütün
belgelerin asıllarını heyet üyelerine ibraz etmek zorundadır.
(5) Ruhsat sahibi veya vekilinin mahallinde yapılan
tetkik ve incelemelere katılması zorunludur. Ruhsat sahibi veya vekilinin
herhangi bir nedenle inceleme ve denetime katılmaması veya inceleme ve
denetimi engellemesi hâlinde Kanunun 11 inci maddesinin üçüncü fıkrası
gereğince işlem yapılır.
(6) Ruhsat hukuku ile ilgili her türlü teknik ve mali
bilgi ve belgenin ruhsat sahibinden istenilmesi halinde mahallinde yapılan
tetkik ve incelemeler ile görevlendirilen heyete ibraz edilmesi zorunludur.
Aksi takdirde, Kanunun 11 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince işlem
yapılır.
(7) Madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak
yapılan ihbar ve şikâyetlerin değerlendirilebilmesi için, dilekçede
şikayetçinin T.C. kimlik numarası, açık adresi ve irtibat numarasının yer
alması gerekir.
(8) Genel Müdürlük tarafından görevlendirilen
mahallinde tetkik heyetlerince alınan numunelerin analizleri akredite
laboratuvarlarda yaptırılır.
(9) Bu Yönetmelik kapsamında öngörülen her türlü
yaptırım öncesinde, yaptırıma dayanak teşkil eden ilgili tespitlerin Genel Müdürlükçe
inceleme veya denetim göreviyle görevlendirilmiş olanlar veya bu Yönetmelik
çerçevesinde yetkilendirilmiş kişi ve makamlar marifetiyle tutanak, yazı
veya rapora bağlanması zorunludur.
İnceleme
ve denetimin yapılması
MADDE 75-
(1) İnceleme ve denetim sırasında
teknik ve mali belgeler ile bu belgelerin hazırlanmasına esas teşkil eden
işletme projesinin uygulanması ile ilgili hususlar, üretim yöntemi, üretim
miktarı, üretilen madenin kullanım alanı, sevk fişleri, faturalar, satış
belgeleri gibi Kanun ve diğer mevzuat gereği ilgili belgeler incelenir. Her
türlü denetimde çevre ile uyum planına uygun çalışılıp, çalışılmadığı
kontrol edilir.
(2) İnceleme ve denetim sonunda düzenlenen, mevcut
durumu ve detay raporun daha sonra düzenleneceğini belirten tutanak
hazırlanarak heyet üyeleri, ruhsat sahibi veya vekili tarafından imzalanır.
Ruhsat sahibi veya vekili, tutanakta katılmadığı hususlara şerh düşebilir.
Ancak imzadan imtina edilmesi halinde bu durum tutanakta belirtilir.
Tutanağın bir örneği ilgiliye verilir. Bu tutanakta belirtilen hususlar
ruhsat sahibine tebliğ edilmiş sayılır.
(3) Ruhsat sahasında yapılan tetkiklere ait detay
bilgileri içeren rapor hazırlanır. Kanunun 7 nci maddesi gereği alınması
zorunlu izinlere başvurmak üzere ruhsat sahibince talepte bulunulması
halinde raporun bir örneği ruhsat sahibine verilebilir.
Görevlendirme
giderlerinin karşılanması
MADDE 76-
(1) Madencilik ile ilgili her
türlü görevlendirmelerde, görevlendirme giderleri Kanunun 35 inci maddesi
hükümleri çerçevesinde Genel Müdürlük bütçesinden ödenir.
(2) İşletme ruhsatı, ruhsat süre uzatımı, ruhsat
birleştirme, tesis izni, izin alanı değişikliği, terk, ikinci maden, mera
tahsis değişikliği, buluculuk hakkı, görünür rezerv geliştirme hakkı,
devir, zaruri üretim izni, kamu yararı kararı, pasa değerlendirme izni, KDV
istisnası, işletme yöntemi değişikliği, irtifak ve intifa hakkı, ruhsat
küçültme, patlayıcı madde izni, faaliyet açma, yatırım gider tespiti ve
intibak taleplerinde heyet görevlendirilmesinin zorunlu olduğu durumlarda
mahallinde tetkik giderleri talep sahibinden alınan yolluk avansı ile
karşılanır.
ON DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Buluculuk Hakkı
Buluculuk
hakkı
MADDE 77-
(1) Ruhsat sahibi, arama ve/veya
işletme ruhsatı süresince Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Koduna göre
hazırlanan teknik raporlar ile kaynak veya rezerv olarak bildirdiği
madenlerin bulucusu sayılır. Bu hakkı talep eden ruhsat sahibine Ek-18’de
yer alan buluculuk belgesi verilir. I., II. ve V. Grup madenlere buluculuk
belgesi verilmez.
(2) Buluculuk hakkı ruhsat hakkından bağımsızdır.
Buluculuk hakkı sahibi bu hakkını ruhsat ile birlikte veya ayrı olarak
devredebilir.
(3) Buluculuk hakkı, teknik rapor ile kaynak veya
rezerv olarak bildirilen ve Genel Müdürlükçe uygun bulunan rezerv miktarı
ile sınırlıdır. Bildirilen kaynak veya rezervin bitmesi halinde buluculuk
hakkı sona erer.
Buluculuk
hakkının hesabı
MADDE 78-
(1) Buluculuk hakkı, yıllık ocak
başı satış tutarının %1’idir.
(2) Buluculuk hakkı hesabında kullanılacak ocak
başı satış fiyatı, Genel Müdürlük tarafından her yıl belirlenerek Genel
Müdürlüğün internet sayfasında ilan edilen ve Devlet hakkı ödemelerinde
esas alınan ocak başı satış fiyatından daha düşük olamaz.
(3) Buluculuğa konu madenin bulucusu dışında bir
başkası tarafından işletilmesi halinde, bu alandan bir yılda üretilen maden
için tahakkuk eden buluculuk hakkı her yıl Haziran ayı sonuna kadar bu
alanda üretim yapan kişiler tarafından hak sahibine ödenir.
ON BEŞİNCİ BÖLÜM
Devir, Miras Yolu ile İntikal ve Terk İşleri
Ruhsat
devri
MADDE 79-
(1) Maden ruhsatları talep
halinde, hukuki bir sakınca bulunmadığı takdirde, Kanunun 6 ncı
maddesindeki maden haklarını kullanma ile ilgili şartları taşıyan gerçek
veya tüzel kişilere devredilebilir. Devir; Bakanlık onayının alınması, tüm
teknik belgelerin sunulması, mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve
devrin maden siciline şerh edilmesi ile tamamlanır. Buluculuk hakkı ve
görünür rezerv geliştirme hakkı sahibi, bu hakları ruhsat ile birlikte veya
münhasıran devredebilir.
(2) Ruhsat devir taleplerinde;
a) İşletme ruhsat taban bedelinin Genel Müdürlüğün
muhasebe birimi hesabına yatırılması,
b) Yıllık ruhsat bedellerinin, ruhsat harçlarının,
çevre ile uyum teminatlarının, uygulanmış idari para cezalarının ödenmiş
olması, talebin yapıldığı tarih itibarıyla tahakkuk eden ve son ödeme
tarihi geçmiş Devlet hakkı borcu bulunmaması, devralan tarafından alınmış
ve aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) veya UETS adresinin
Genel Müdürlüğe verilmesi, işletme izni olan ruhsatlarda daimî nezaretçi
atamasının yapılmış olması ve yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin
bulunması,
zorunludur. Aksi takdirde yatırılan ruhsat taban
bedeli iade edilmeksizin talep reddedilir.
(3) Ruhsatı devralacak kişinin; devralacağı ruhsata
ait Kanundan doğan bütün hak ve vecibelerini, ruhsata uygulanmış
yaptırımlar ile yükümlülükleri kabul ettiğini; ruhsat sahibinin de
ruhsatını bütün hak ve vecibeleri ile devretmek isteğini belirten Ek-19’da
yer alan örnek dilekçe ve Genel Müdürlükçe istenilen belgeler ile birlikte
müracaat etmeleri gerekir.
(4) Ruhsat devir işlemlerinde devralacak gerçek
veya tüzel kişinin, Ek-2 ile düzenlenen mali yeterlilik şartlarını yerine
getirmesi zorunludur.
(5) 10/6/1983 tarihli ve 2840 sayılı Bor Tuzları, Trona
ve Asfaltit Madenleri ile Nükleer Enerji Hammaddelerinin İşletilmesini,
Linyit ve Demir Sahalarının Bazılarının İadesini Düzenleyen Kanunda sayılan
bor tuzu madeni sahalarında, grubundaki diğer madenler için işletme izni
verilmiş olması ve aynı alanda bor tuzu bulunmadığının veya rezervinin
tükendiğinin tespiti halinde ruhsat, kamu kurum ve kuruluşlarına
devredilebilir. Ancak daha sonra bu alanlarda bulunacak bor tuzu rezervleri
ile ilgili hakların kullanımı ilgili kamu kuruluşuna aittir.
(6) Devir talebinin Bakanlık tarafından uygun
görülmesi halinde ruhsatın devredildiği tarihteki ruhsat bedelinin iki katı
tutarında devir bedelinin yatırılması, devredildiği yıla ait ara dönem
işletme faaliyet raporunun verilmesi ve tahakkuk etmiş/edecek tüm Devlet haklarının
eksiksiz ödenmiş olması halinde ruhsat devredilir. Devir talebinin, Bakanlık
tarafından uygun bulunmaması halinde işletme ruhsat taban bedeli ile devir
bedeli iade edilir. Taraflardan birinin, devir talebinden vazgeçmesi
halinde yalnızca devir bedeli iade edilir.
(7) Devir işlemlerinde;
a) 6102 sayılı Kanuna göre şirket birleşmesi,
bölünmesi, maden ruhsatlarının şirkete sermaye olarak konulması hallerinde
ruhsat sahibi değişikliği söz konusu olduğundan bu işlemler devir kabul
edilerek, Kanunun 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca işletme
ruhsat taban bedeli ve Kanunun 5 inci maddesi uyarınca ruhsat devir bedeli
alınır.
b) Mahkeme kararı gereğince devir yapılması
durumunda ve tüzel kişilerin unvan ve nev’i değişikliklerinde işletme
ruhsat taban bedeli ve ruhsat devir bedeli alınmaz.
c) Kamu kurum ve kuruluşları arasındaki ruhsat
devir taleplerinde Kanunun 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca
işletme ruhsat taban bedeli alınır, ruhsat devir bedeli alınmaz, mali
yeterlilik aranmaz ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi
geçmiş borcu bulunmadığına dair belge istenilmez.
ç) Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğünün
bölerek ihale ettiği veya ihale etmeksizin rödovansçısına devrettiği
uhdesinde bulunan sahalarla ilgili olarak, devralanın kurulu işletme
kapasitesi veya sözleşmedeki kapasiteyi aşmayacağı yönünde taahhütname
vermesi durumunda devredilecek ruhsat sahaları için ruhsat devir bedeli
alınmaz; ancak işletme ruhsat taban bedelinin yatırılması, ruhsat bedeli
dışındaki mali yükümlülüklerin tamamlanması, 6183 sayılı Kanunun 22/A
maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair belgenin
sunulması ve mali yeterlilik şartlarının sağlanması zorunludur. Aksi halde
ruhsat devredilmez. Bu bent kapsamında ruhsatı devralanın kamu kurum ve
kuruluşu olmaması durumunda ruhsatı devralan Kanunun ilgili hükümleri
doğrultusunda ruhsat bedeli ödemek zorundadır.
d) Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından
gerçekleştirilen ihaleler neticesinde yapılan ruhsat devirlerinde Kanunun
13 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca işletme ruhsat taban bedeli ve
Kanunun 5 inci maddesi uyarınca ruhsat devir bedeli alınır. İhaleyi kazanan
tarafından 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu
bulunmadığına dair belgenin sunulması ve Ek-2 uyarınca mali yeterlilik
şartlarının sağlanması zorunludur. Aksi halde ruhsat devredilmez.
(8) Rödövans sözleşmesi maden sicil kayıtlarına
şerh edilmiş ruhsatların devir taleplerinde devir alanın, rödövans
sözleşmesini kabul ettiğine dair taahhütname vermemesi halinde devir işlemi
gerçekleştirilmez. Devir süreci devam eden ruhsatlar için yapılan rödövans
talepleri reddedilir.
(9) İşletme izinli ruhsatların son denetim
tarihinden itibaren bir yıldan fazla süre geçmiş ise; mahallinde tetkiki
gerçekleştirilmeden ruhsat devredilmez.
(10) İşletme izni, ruhsattan bağımsız olarak
devredilemez.
(11) Maden ruhsat sahibi tüzel kişinin ortaklık
yapısında değişikliğe yol açabilecek %10’dan fazla hisse devir işlemleri
Bakanlığın iznine tabidir. Bu gibi durumlarda hisse devrinin tarafları aynı
anda konu ile ilgili olarak Genel Müdürlüğe gerekçelerini beyan etmek
suretiyle müracaat eder. Talebin Bakanlık tarafından uygun görülmesi
halinde durum ilgili tüzel kişiye tebliğ edilir. Aksi takdirde Kanunun 10
uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince işlem tesis edilir.
(12) Devir talebinin Bakanlık tarafından uygun
görülmesi halinde, devir talebi ile ilgili eksiklikler talep sahibine
bildirilir. Bildirilen eksiklikler 3 ay içerisinde tamamlanmazsa devir talebi
reddedilir.
Miras
yolu ile intikal
MADDE 80-
(1) Maden ruhsatı, buluculuk ve
görünür rezervi geliştirme hakkı ve bunlarla ilgili hak ve yükümlülükler,
miras yolu ile bir bütün olarak intikal eder. Bu haklar mirasçıların rızası
olsa da bölünemez.
(2) Mirasçıların, ruhsat sahibinin ölüm tarihinden
itibaren altı ay içinde, intikal eden haklarını bir bütün olarak kullanması
ve bu hakkı aralarından maden hakkı alabilecek birine ya da maden hakkı
alabilecek özel ya da tüzel kişiye devretmek üzere Genel Müdürlükçe
istenilen belgeler ile birlikte Genel Müdürlüğe müracaat etmeleri
zorunludur. Aksi takdirde ruhsat iptal edilir.
(3) Mirasçıların anlaşamamaları halinde içlerinden
birinin mahkemeye müracaat etmesi ve ruhsat ile ilgili konunun yargıya
intikal ettiğini gösterir bir belge ve veraset ilamı ile birlikte Genel
Müdürlüğe müracaat etmesi durumunda mahkeme sonucu beklenir. Ruhsatlarla
ilgili Kanun kapsamındaki hukuki sorumluluklar mirasçılara aittir.
(4) Davanın verilen altı aylık yasal süreden sonra
kesinleşmesi halinde, mahkemenin ruhsat hakkını verdiği kişinin mahkeme
kararı ile birlikte iki ay içinde intikal için Genel Müdürlükçe talep
edilen belgeler ile birlikte Genel Müdürlüğe müracaat etmesi zorunludur.
Aksi halde ruhsat iptal edilir.
(5) Kanun kapsamında yerine getirilmesi gereken
teknik yükümlülükler için mevcut YTK işlem yapabilir veya mirasçılar yeni
YTK atayabilir. İntikal talebinde bulunulan ruhsat için intikal talep
edilen tarihten başlamak üzere, ruhsatın teknik ve mali konularına ait tüm
bildirimler, ruhsatın intikali talep edilen mirasçıya, mirasçılar
tarafından devri talep edilen gerçek/tüzel kişiye veya mahkeme tarafından
tayin edilen mümessile yapılır.
(6) Ölüm tarihinden itibaren altı ay içinde intikal
belgelerinin verilmesini takiben intikal işlemleri yürütülür. İntikal
işlemi sonucunda ruhsatın mirasçılardan birine devredilmesi halinde Kanunun
13 üncü maddesi uyarınca işletme ruhsat taban bedeli ve 5 inci maddesi
uyarınca ruhsat devir bedeli alınmaz ve mali yeterlilik şartları aranmaz.
Ancak ruhsatın, mirasçıların dışında üçüncü bir kişiye devredilmesi halinde
Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca işletme ruhsat taban bedeli ve 5 inci
maddesi uyarınca ruhsat devir bedeli alınır, ayrıca ruhsatın ara dönem
haricinde tüm mali yükümlülüklerinin tamamlanması, mali yeterlilik
şartlarının sağlanması ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında borcu
yoktur belgesinin verilmesi zorunludur.
İcra
yoluyla devir
MADDE 81-
(1) İcra veya iflas yoluyla
ruhsatın satışının talep edilmesi halinde ilgili icra müdürlüğünce veya
iflas dairesince satış işlemi başlamadan önce Genel Müdürlüğe durum
bildirilir. Genel Müdürlük tarafından ruhsata ait Kanundan kaynaklanan ve
ödenmesi gereken bütün mali yükümlülükler ile ruhsat hukukuna ilişkin
bilgiler ilgili icra müdürlüğüne veya iflas dairesine bildirilir.
(2) İcra veya iflas yoluyla yapılacak satışa
katılacak gerçek veya tüzel kişilerin maden haklarını kullanabilmesi için;
Kanunun 6 ncı maddesinde düzenlenen şartlar ile Kanunda öngörülen mali
yeterlilik şartlarını taşıması zorunludur. İlgililer bu şartları haiz
bulunduğunu, Genel Müdürlükten alacağı belge ile ispat eder. Satış bu
belgeyi ibraz etmiş olan talipliler arasında yapılır.
(3) İcra ve iflas yoluyla gerçekleştirilen satışın
bu maddede belirtilen usule uygun olması kaydıyla Genel Müdürlükçe ruhsat
düzenlenir.
Ruhsatın
hükümden düşmesi ve terk edilen alanlarda alınacak tedbirler
MADDE 82-
(1) Ruhsat süresi içinde, sahanın
tamamının veya bir kısmının terkinin ruhsat sahibi veya terk talebinde
bulunmaya yetkili vekili tarafından talep edilmesi halinde;
a) Sahada doğal topoğrafyayı değiştiren bir
faaliyette bulunulmamış ise bu durum ruhsat sahibi ve YTK tarafından bir
terk raporu,
b) Sahada doğal topoğrafyayı değiştiren arama faaliyeti
yapılan ruhsat sahalarında; ruhsat sahibi, yetkilendirilmiş tüzel kişi
tarafından hazırlanmış ve çalışılan her faaliyet alanı için alınan emniyet
tedbirlerini içeren terk raporu ve sahanın son durumunu gösterir imalat
haritası,
c) Açık işletme yöntemi ile üretim yapılan ruhsat
sahalarında; ruhsat sahibi, yetkilendirilmiş tüzel kişi tarafından
hazırlanmış ve çalışılan her faaliyet alanı için alınan emniyet
tedbirlerini içeren terk raporu, ara dönem işletme faaliyet raporu, sahanın
son durumunu gösterir imalat haritası, maden jeoloji haritası, çevre ile
uyum planının uygulandığını gösterir belgeler ve fotoğraflar,
ç) Yer altı işletme yöntemi ile üretim yapılan
ruhsat sahalarında; ruhsat sahibi, yetkilendirilmiş tüzel kişi tarafından
hazırlanmış ve çalışılan her faaliyet alanı için yer altı ocağının
yerüstüne bağlantı girişlerinin canlı ve hava girmeyecek şekilde
kapatılması, yer üstü sularının yer altına girmemesi için kuşaklama
kanallarının yapılması, mümkünse mevcut yer altı ocağının derinliğinin topoğrafyaya
olan konumu ve çevresel etkileri dikkate alınarak su ve/veya gaz drenajının
yapılması gibi alınan emniyet tedbirlerini içeren terk raporu, ara dönem
işletme faaliyet raporu, sahanın eski ve yeni tüm faaliyetlerini gösteren
son durumunu gösterir imalat haritası, maden jeoloji haritası,
ile birlikte Genel Müdürlüğe terk talebinde
bulunur. Terk talepleri, gerçek kişilere ait ruhsatlar için noter onaylı
beyannameyle, tüzel kişilere ait ruhsatlar için noter onaylı yönetim kurulu
kararıyla yapılır.
(2) Yapılan terk talebi; ruhsat sahibinin ruhsatın
yıllık ruhsat bedellerinin, harçlarının, çevre ile uyum teminatlarının,
uygulanmış idari para cezalarının ödenmiş olması, talebin yapıldığı tarih
itibarıyla tahakkuk eden ve son ödeme tarihi geçmiş Devlet hakkı borcu
bulunmaması, ruhsat sahibine ait aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta
adresi (KEP) veya UETS adresinin bulunması, işletme izni olan ruhsatlarda
daimî nezaretçi atamasının yapılmış olması ve yetkilendirilmiş tüzel kişi
sözleşmesinin bulunması, birinci maddede belirtilen teknik belgelerde
herhangi bir eksiklik olmaması halinde değerlendirmeye alınır. Aksi
takdirde talep reddedilir.
(3) Terk talebine ilişkin olarak mahallinde yapılan
tetkikte; sahada gerekli emniyet tedbirlerinin alınıp alınmadığı ve işletme
projesinde belirtilen çevre ile uyum planının uygulanıp uygulanmadığı
kontrol edilir. İşletme projesi doğrultusunda faaliyet alanında gerekli
emniyet tedbirleri alınmış, çevre ile uyumlu hale getirilmiş ise terk
talebi talep tarihi itibarıyla kabul edilir. Ancak faaliyet alanının çevre
ile uyumlu olmadığının ve emniyet tedbirlerinin alınmadığının tespit
edilmesi halinde yapılan terk talebi kabul edilmez ve belirtilen
tedbirlerin alınması için ruhsat sahibine en geç bir yıl süre verilir.
Verilen bu sürede çevre ile uyum planı çerçevesinde gerekli güvenlik
önlemlerinin ve çevresel önlemlerin alınması durumunda ruhsat sahibi terk
talep edilen alanda ve sahanın son durumunu gösterir teknik belgeler ile bu
sürede sahada üretim faaliyetinde bulunulmuş ise buna ilişkin mali ve
teknik belgeleri Genel Müdürlüğe vermek zorundadır. Bu şartların
sağlandığını ve yükümlülüklerin tamamlandığını gösterir dilekçenin Genel
Müdürlüğe sunulduğu tarih itibarıyla terk talebi kabul edilir. Aksi halde,
çevre ile uyum planı çerçevesinde gerekli tedbirler alınana kadar
sorumluluk ruhsat sahibinin olması şartıyla, terk işlemleri resen yapılarak
bu durum valiliğe bildirilir.
(4) Herhangi bir nedenle hükümden düşmüş olan
ruhsat sahalarında mahallinde yapılan tetkikte; sahada gerekli emniyet
tedbirlerinin alınıp alınmadığı ve işletme projesinde belirtilen çevre ile
uyum planının uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilir. Ruhsat sahasındaki
faaliyetlerin çevre ile uyumlu olmadığının ve emniyet tedbirlerinin alınmadığının
tespit edilmesi halinde belirtilen tedbirlerin alınması için ruhsat
sahibine en geç bir yıl süre verilir. Verilen bu sürede çevre ile uyum
planı çerçevesinde gerekli güvenlik önlemlerinin ve çevresel önlemlerin
alınması durumunda ruhsat sahasının son durumunu gösterir teknik belgelerin
Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi halde, çevre ile uyum planı
çerçevesinde gerekli tedbirler alınana kadar sorumluluk ruhsat sahibinin
olması şartıyla bu durum valiliğe bildirilir.
(5) Herhangi bir nedenle hükümden düşmüş veya ruhsat
hukuku yürürlükte olan sahalarda terk edilen alanlarda, ruhsat sahibi
tarafından üçüncü ve dördüncü fıkralar kapsamında gerekli yükümlülüklerin
yerine getirilmemesi durumunda, çevre ile uyum çalışması için gerekli
tedbirler, çevre ile uyum planına uygun olarak orman arazilerinde ilgili
orman idaresi, diğer alanlar için büyükşehir belediyesi olan illerde
yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı diğer illerde ise il özel idaresi
tarafından yerine getirilir. Orman idaresi, yatırım izleme ve koordinasyon
başkanlığı veya il özel idaresi tarafından çevre ile uyum planına uygun
olarak yapılan çalışmaların bedeli çevre ile uyum planı çalışmaları için
yatırılan bedelden karşılanır.
(6) Çevre ile uyum planı çalışmaları için yatırılan
çevre uyum bedelinin yeterli olmaması durumunda büyükşehirlerde yatırım
izleme ve koordinasyon başkanlığı diğer illerde ise il özel idaresi
tarafından ruhsat sahiplerine eksik kısmın tamamlanması için bir aylık süre
verilir. Süresinde ödenmeyen bedeller ilgili vergi dairesine bildirilir ve
bu bedeller 6183 sayılı Kanuna göre ruhsat sahiplerinden tahsil edilir.
(7) Herhangi bir nedenle hükümden düşmüş veya terk
raporu ile terk talebinde bulunulmuş ruhsat alanı ile kısmi rehabilitasyon
yapılacak alanlarda, ruhsat sahibi veya hammadde üretim izin sahibince; can
ve mal güvenliği açısından gerekli tedbirler gecikmeksizin alınır. Aksi
durumda bütün sorumluluk ruhsat sahibine veya hammadde üretim izin sahibine
aittir.
(8) Terk işlemleri ile ilgili olarak ruhsat
sahibinin yasal sorumluluğunu yerine getirmemesi, ruhsatın iptali veya
ihale edilmesi ile ilgili işlemleri geciktirmez.
(9) Terk edilen veya maden rezervi biten ruhsat
alanlarının madencilik faaliyeti dışında değerlendirilmesine ilişkin
talepler, Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Talebin uygun bulunması halinde
işlemler, bu alanın kullanım amacı ile ilgili mevzuat çerçevesinde ilgili
bakanlık ve kurumlardan izin alınarak talep sahibince yürütülür.
(10) Çevre ile uyum çalışmalarında gelir getirici
faaliyette bulunulduğunun ve gelir elde edildiğinin tespit edilmesi
halinde, tespit edilen bedel ruhsat sahibinden genel hükümlere göre ilgili
vergi dairesi tarafından tahsil edilir. Çevre ile uyum planı çalışmalarının
yukarıda verilen süreler içerisinde ruhsat sahibince gelir getirici faaliyette
bulunulmaksızın ve gelir elde edilmeksizin tamamlanması halinde çevre ile
uyum planı çalışmalarını temin etmek üzere ruhsat sahibinden alınan teminat
iade edilir.
(11) Ruhsatlı veya ruhsat süresi sona eren
alanlarda gelir getirici amaçla çevre ile uyumlu hale getirilecek yerlerdeki
taşınmazlara ait ruhsat dosyasındaki gerekli bilgi ve belgelerin birer
örneği, Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu
altındaki taşınmazlardan bu taşınmazların bulunduğu yer çevre, şehircilik
ve iklim değişikliği il müdürlüğüne, ormanlık alanlarda ise orman idaresine
gönderilir. Bu alanlar, ilgili kurumlar tarafından ihale veya mevzuatı
kapsamında çevre ile uyumlu hale getirilir.
(12) Madencilik faaliyetinin yapıldığı ruhsat
sahasının tamamında veya bir kısmında faaliyeti biten ve çevre ile uyumlu
hale getirilmesi gereken alana ruhsat sahası dışından malzeme
getirilmesinin gerekmesi ve bu durumun gelir getirici nitelik taşıması
halinde ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşunun
talebi aranır. Genel Müdürlükçe bu talebin uygun bulunmasını müteakip
ilgili kamu kurum ve kuruluşuna bilgi verilir. Talep sahibi tarafından
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğine göre
gerekli izinler alınır. Hazinenin özel mülkiyetinde, Devletin hüküm ve
tasarrufunda bulunan yerlerde Hazine ve Maliye Bakanlığından, ormanlık
alanlarda 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 16 ncı maddesi
çerçevesinde orman idaresinden, özel mülkiyet alanlarında ise mülk
sahibinden izin alınır. Mülk sahibi izin vermediği takdirde alan mülk
sahibine iade edilir. Hazine ve Maliye Bakanlığı, orman idaresi veya mülk
sahibi faaliyetlerini, mezkur yönetmeliğe göre yürütür.
(13) Ruhsat sahalarında ruhsat sahipleri,
madencilik faaliyetleri ve madenlerin işlenmesine yönelik faaliyetler
dışında hiçbir faaliyette bulunamaz ve geçici tesisler dışında herhangi bir
tesis veya alt yapı tesisi kuramaz. Ruhsat sahalarında ruhsat sahibi veya
diğer gerçek veya tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları ancak Bakanlık
tarafından uygun görülmesi hâlinde ticari veya sınai faaliyette
bulunabilir.
(14) Herhangi bir nedenle hükümden düşen
ruhsatların ruhsat bedellerinin çevre ile uyum planı için ayrılan kısmı,
sahada faaliyette bulunulan ve daha önce faaliyette bulunulmuş alanlardaki
gerekli emniyet tedbirlerinin alınması ve işletme projesi doğrultusunda
çevre ile uyum planı uygulanarak faaliyet alanlarının çevre ile uyumlu hale
getirilmesi, Kanunun 7 nci maddesi kapsamındaki mülkiyet izni sahiplerinden
sahanın kabul edilerek teslim alındığına dair belgelerin Genel Müdürlüğe
ibraz edilmesi şartı ile 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi
geçmiş borcunun ve Kanun kapsamında ruhsata ilişkin vadesi geçmiş borcunun
bulunmaması hâlinde çevre ile uyum bedeli iade edilir.
(15) Ruhsat alanı dahilinde, ruhsata hak
sağlanmasından önce, madencilik faaliyeti sonucu açılmış ocaklarda ve
geçici tesislerde çalışılmayacağının ruhsat sahibi tarafından bildirilmesi,
bu ocaklarda ve geçici tesislerde ruhsat sahibince çalışılmadığının Genel
Müdürlükçe tespit edilmesi durumunda ocakların ve geçici tesislerin
rehabilitasyonu orman idaresi, büyükşehirlerde yatırım izleme ve
koordinasyon başkanlığı diğer illerde ise il özel idaresi tarafından
yaptırılır.
(16) Ruhsat alanı içerisinde, görünür rezervinin
bittiği Genel Müdürlükçe tespit edilen eski ocakların bulunduğu alanların
rehabilitasyonuna başlanmaz ve rehabilitasyonun Genel Müdürlükçe belirlenen
sürede mücbir sebepler dışında ara verilmeksizin tamamlanacağına dair
taahhütname verilmez ise yeni ocakların açılmasına ve işletme izin alanı
değişikliğine müsaade edilmez. Taahhüde aykırı davranıldığı tespit edilen
sahalarda rehabilitasyon tamamlanana kadar üretim faaliyetleri durdurulur.
(17) Ruhsatsız alanlarda madencilik faaliyeti sonucu
oluştuğu belirlenen ocaklar olması ve söz konusu ocaklarda emniyet
açısından tehlikeli durumun bulunması veya çevre ile uyumlu olmaması
halinde, bu ocakların rehabilitasyonu orman idaresi, büyükşehirlerde
yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı diğer illerde ise il özel idaresi
tarafından yapılır.
(18) Şirket birleşmelerinde birleşme sonucunda
ticaret sicil kayıtlarından silinen şirkete ait Kanun ve bu Yönetmelikten
kaynaklanan yükümlülükler birleşme sonucu oluşan şirket tarafından yerine
getirilir.
(19) IV. Grup (ç) bendi ruhsat sahalarında alınacak
tedbirler ile dokuzuncu ve onuncu fıkralar kapsamında yapılacak faaliyetler
hakkında Nükleer Düzenleme Kurumunun uygun görüşü alınır.
Devlete
intikal
MADDE 83-
(1) Arama ve işletme ruhsatlarının
iptal edilmesi veya terk edilmesi hallerinde ruhsat sahibine hiçbir ödeme
yapılmaksızın kuyular, galeriler ve bunların korunması için yapılmış olan
tesisler Devlete intikal eder.
ON ALTINCI BÖLÜM
Devlet Hakkı
Devlet
hakkı ile ilgili genel hükümler
MADDE 84-
(1) Devlet hakkı, ocaktan
çıkarılan madenin ocak başındaki satış fiyatından alınır.
(2) Devlet hakkı;
a) I. Grup (a) bendi madenlerin valilik veya il
özel idaresince belirlenen ve ilan edilen boyutlandırılmış ve/veya yıkanmış
piyasa satış fiyatı üzerinden %4 oranında,
b) I. Grup (b) bendi madenlerden %4 oranında,
c) II. Grup (a) ve (c) bendi madenlerden %4 (kaba
inşaat, baraj, gölet, liman gibi yapılarda tüvenan hammadde olarak
kullanılan madenler hariç, bu maddedeki Devlet hakkı boyutlandırılmış fiyat
üzerinden alınır) oranında,
ç) II. Grup (b) bendi madenlerde doğal taşın
özelliklerine ve bulunduğu bölgeye göre ocakta oluşan piyasa satış fiyatı
üzerinden %4,5 oranında,
d) III. Grup kaynak tuzlarından %1 oranında, bu
grubun diğer madenlerinden %5 oranında,
e) IV. Grup madenlerden; altın, gümüş, platin,
bakır, kurşun, çinko, krom, alüminyum ve uranyum oksit madenlerinden
Kanunun ekli (3) sayılı tablosunda belirtilen oranlarda, uranyum oksit
dışındaki radyoaktif mineraller ve diğer radyoaktif maddelerden %8 oranında,
diğerlerinden ise %3 oranında,
f) V. Grup madenlerden %4 oranında,
alınır.
(3) Devlet hakkı oranlarında, madenin cinsi,
üretildiği bölge ve benzeri kriterler gözetilerek Cumhurbaşkanınca en fazla
% 25 oranında indirim ve artırım yapılabilir.
(4) Devlet hakkı, işletme ruhsat bedelinden az
olamaz.
(5) Ocak başında satışı yapılan maden ile ruhsat
sahası dışına sevk edilen madenlerde, sevkiyat tarihi itibarıyla sevk
edilen maden miktarı üzerinden Devlet hakkı doğar. Ancak ruhsat sahası
bitişiğinde veya mücavirindeki ruhsat sahibine ait tesislere
zenginleştirmek üzere sevk edilen madenler için Devlet hakkı,
zenginleştirme işlemine tabi tutularak satılan veya sevk edilen maden
miktarı üzerinden alınır. Üretim yapılmasına rağmen sevk edilmeyerek ruhsat
sahasındaki stokta bekletilen veya ruhsat alanının küçük olması ya da
topoğrafik yapı nedeniyle ruhsat alanı bitişiğinde stoklanan madenler ile
üretim yapılmayan işletme ruhsat sahalarında, her yıl için en az işletme
ruhsat bedeli kadar Devlet hakkı alınır. Üretim yapılmayan yıllarda, önceki
yıllardan kalan stoklardan satış/sevkiyat yapılması halinde satılan/sevk
edilen maden miktarı için hesaplanan Devlet hakkının işletme ruhsat
bedelinden az ya da işletme ruhsat bedeli kadar olması halinde, stoktan
yapılan satış/sevkiyat için ayrıca Devlet hakkı alınmaz.
(6) İşletme izinli maden ruhsatlarında, izin
sayısına bakılmaksızın işletme ruhsat bedelinden az olmamak üzere Devlet
hakkı alınır.
(7) Kompleks madenlerde; zenginleştirme işlemine
tabi tutularak ayrı ayrı elde edilen ve satılan her bir maden için ayrı
ayrı Devlet hakkı alınır.
(8) Ereğli Kömür Havzasındaki kömürlerin Türkiye
Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğünce üretilmesi sonucu özel idare payı ve
köylere hizmet götürme birliği payı dışında Devlet hakkı ödenmez. Ancak
Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü ile yapılan anlaşma sonucu üçüncü
kişilerce üretilen kömür madeninden Devlet hakkı alınır.
(9) Sahada üretilen madenlerden; stoklanan pasanın
veya zenginleştirme işlemi sonucu oluşan pasa/bakiye/atıkların tekrar
işlenerek satılması halinde Devlet hakkı alınır. Bu madenlerin, kamu kurum
ve kuruluşlarınca Genel Müdürlüğün izni ile bedelsiz olarak kullanılması
durumunda ise Devlet hakkı alınmaz.
(10) Aynı tesisten tüvenan madene dayalı olarak
aynı işlem sonucunda birden fazla ürün üretilmesi durumunda, üretilen
ürünlerin tamamı dikkate alınarak hesaplanan toplam satış geliri üzerinden
Devlet hakkı alınır.
(11) Onuncu fıkra kapsamında yapılacak
hesaplamalarda, madenler ile ilgili hangi ürünlerin baz alınacağına ilişkin
esaslar Genel Müdürlük tarafından belirlenir.
(12) Birden fazla madenin hammadde olarak
kullanıldığı tesislerde kullanılan her maden için ayrı ayrı Devlet hakkı
alınır.
(13) Tesis muafiyeti verilen ruhsat sahalarında
üretim yapılmaması durumunda, ruhsata ait işletme projesinde belirtilen
yıllık üretim miktarının %10’u üzerinden Devlet hakkı alınır. Ancak
hesaplanan Devlet hakkı işletme ruhsat bedelinden az olamaz.
(14) Genel Müdürlük, Devlet hakkının, Kanun
hükümlerine uygun ve doğru bir şekilde hesap ve beyan edilmesine ilişkin
tüm hususları, ruhsat sahasının büyüklüğü, maden grubu veya türü, işletme
cirosu veya işletmenin kamuya ait olup olmaması hususlarını dikkate alarak,
1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli
Mali Müşavirlik Kanunu hükümleri çerçevesinde yeminli mali müşavirlerin
tasdikine tabi tutabilir.
(15) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait olmayıp,
Kanunun 14 üncü maddesinin altıncı veya yedinci fıkraları kapsamında
belirtilen özel indirimlerden veya Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci
fıkrasında belirtilen teşviklerden yararlanan ruhsatlar ile ruhsat
sahiplerinin kendi çimento üretim tesisinin hammadde ihtiyacını tedarik
ettiği ruhsatların, altın, gümüş ve/veya platin işletme izni olan
ruhsatların ve ilgili mali mevzuat kapsamında yeminli mali müşavir
tasdikine tabi olan ruhsat sahiplerinin ruhsatlarının Devlet hakkı beyan
formunun yeminli mali müşavirlerin tasdiki ve ruhsat sahibinin imzası ile
verilmesi zorunludur. Bu zorunluluğa uymayan Devlet hakkı beyanları
verilmemiş sayılır. Ancak üretim ve/veya satış/sevkiyat yapılmayan
ruhsatlar için verilecek Devlet hakkı beyan formunda yeminli mali müşavir
onay şartı aranmaz. Yeminli mali müşavirler yaptıkları tasdikin doğru
olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, kaybına
uğratılan Devlet hakkından ve kesilecek cezalardan ruhsat sahibi ile
birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar ve bu durum ilgili
tahsil dairesine bildirilir.
(16) İşletme ruhsatlarının devir işlemlerinde;
a) Ruhsat devir işlemlerinde, devir tarihine kadar
satış veya sevkiyatın olmaması halinde, devredenden işletme ruhsat bedeli
kadar Devlet hakkı alınır. Satış veya sevkiyatın olması halinde ise satılan
veya sevk edilen maden miktarı üzerinden hesaplanan Devlet hakkı, işletme
ruhsat bedelinden az olmamak üzere devreden tarafından devir öncesinde
ödenir. Ruhsatın devir tarihinden sonra aynı yıl içerisinde, satış veya
sevkiyatın olmaması halinde, devralandan Devlet hakkı alınmaz. Ancak
devralanın, satış veya sevkiyat yapması ve ruhsat sahasından yıl
içerisindeki yapılan toplam satış veya sevk edilen maden miktarı üzerinden
hesaplanan Devlet hakkının, işletme ruhsat bedelinden fazla olması halinde
devralandan sadece fazlaya ilişkin kısım için Devlet hakkı alınır.
b) Devir tarihinde Genel Müdürlükçe ilan edilmiş
ocak başı satış fiyatının olmaması halinde, en son ilan edilen fiyatın
yeniden değerleme oranı nispetinde artırılarak belirlenen ocak başı satış
fiyatı üzerinden Devlet hakkı ödenir.
(17) Ruhsat birleştirme işlemleri; birleştirilen
her bir ruhsat için geçmiş yıllara ait tahakkuk eden Devlet hakkı alınarak
yapılır. Birleştirme işleminin yapıldığı yılda, birleştirilen ruhsat
sahalarından ve/veya hukuku yeni başlayan ruhsat sahasından satış veya
sevkiyat yapılmaması ya da satılan veya sevk edilen maden miktarı için
hesaplanan Devlet hakkının birleştirilen ruhsatların yıllık işletme ruhsat
bedelleri toplamı kadar veya toplamından az olması halinde Devlet hakkı,
birleştirilen ruhsatların yıllık işletme ruhsat bedelleri toplamı kadar
alınır. Ancak birleştirme işleminin yapıldığı yılda, birleştirilen ruhsat
sahalarından ve/veya hukuku yeni başlayan ruhsat sahasından satılan veya
sevk edilen maden miktarı için hesaplanan Devlet hakkının birleştirilen
ruhsatların yıllık işletme ruhsat bedelleri toplamından fazla olması
halinde Devlet hakkı, bahsi geçen sahalardan o yıl içerisinde satılan veya
sevk edilen toplam maden miktarı üzerinden alınır. Birleştirme işleminden
sonraki yıl için alınacak olan Devlet hakkı ise birleştirme sonrası oluşan
yeni ruhsata göre hesaplanır.
(18) Madenlerin tüvenan veya zenginleştirme
işlemine tabi tutularak satılması halinde düzenlenen satış faturalarında,
satışa konu madenin cinsi ve özelliklerinin (tenör, kalori, kalite ve
benzeri) açıkça belirtilmesi ayrıca fatura ekine IV. Grup madenlerde analiz
raporunun eklenmesi zorunludur. Aksi takdirde satışa konu maden için
emsallerinden az olmamak üzere Genel Müdürlükçe belirlenen en yüksek ocak
başı satış fiyatı üzerinden Devlet hakkı alınır.
(19) Devlet ormanlarında yapılan madencilik
faaliyetlerinde, Tarım ve Orman Bakanlığınca verilen iznin beş hektarı
geçmemesi hâlinde, bu alandan ağaçlandırma bedeli dışında orman payı ve
orman mevzuatından kaynaklanan başkaca bir bedel alınmaz. Sahanın rehabilite
edilerek teslim edilmesinden sonra, talep edilmesi hâlinde teslim edilen
saha kadar aynı şartlarda izin verilir.
(20) Bir ruhsat sahasında defaten verilen iznin beş
hektarı geçmesi hâlinde, beş hektarı aşan kısım için orman mevzuatı
hükümlerine göre fon bedelleri hariç diğer bedeller alınır.
(21) Ruhsatın süresinin uzatılması durumunda, aynı
ruhsat sahası içerisinde Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verilen sahanın
beş hektarı geçmemesi hâlinde ağaçlandırma bedeli, beş hektarı geçmesi
hâlinde beş hektarı aşan kısım için fon bedelleri hariç orman mevzuatı
hükümlerine göre bedel alınır.
(22) Ruhsat sahibi tarafından beyan edilen ocak
başı satış fiyatının aynı pazar ortamındaki emsallerinden veya Genel
Müdürlükçe belirlenen ocak başı satış fiyatından düşük olması durumunda
süresinde tahakkuk ettirilmeyen Devlet hakkı, tahakkuk ettirilmesi gereken
ayın son gününden tahakkuk ettirildiği tarihe kadar geçen süre için 6183
sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı
uygulanarak tahsil edilir.
(23) İşletme izni bulunan ruhsatlarda, stoktan
maden satışı veya sevkiyatının yapılması halinde yapılan satış veya
sevkiyat miktarı için hesaplanan Devlet hakkı işletme ruhsat bedelinden az
olamaz. Ancak stoktan yapılan maden satış veya sevkiyat miktarı için
hesaplanan Devlet hakkının, işletme ruhsat bedelinden fazla olması halinde
toplam satış veya sevkiyat miktarı üzerinden Devlet hakkı ödenir.
Ocak başı
satış fiyatı
MADDE 85-
(1) Üretilen madenin hammadde olarak
kullanılması veya satılması hâlinde, aynı pazar ortamında madenin
işletmelerdeki tüvenan olarak ocak başı satışında uygulanan fiyat, ocak
başı satış fiyatıdır. Ocak başı satış fiyatında aşağıdaki esaslar
geçerlidir:
a) Madenlerden alınan Devlet hakkına esas olan
emsal ocak başı satış fiyatı, bölgeler ve madenlerin fiyatını belirleyen
özellikler ile şartlar dikkate alınarak her madene ait ayrı ayrı ve
uygulandığı yıl için belirlenerek Genel Müdürlükçe ilan edilir.
b) Ocak başı satış fiyatının genel olarak tespit
edilemediği durumlarda, madenin mineralojik özellikleri, bulunduğu bölge,
işletme ve zenginleştirme yöntemleri ve sahaya özgü şartlar dikkate
alınarak ocak başı satış fiyatı, maden ruhsat sahası bazında da belirlenir.
c) Madenlerin ocak başı satış fiyatı belirlenirken;
Genel Müdürlükçe yapılan denetimlerden elde edilen verilerden, ilgili
odalar ve borsalar, ihracatçı birlikleri, ulusal ve/veya uluslararası
piyasalarda oluşan fiyatlar ile gerektiğinde ilgili kamu kurum ve
kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarından alınan verilerden
faydalanılabilir. Ancak bu madenlerin metal üretimine yönelik entegre
tesislerde kullanılması durumunda ilk fiyatın oluştuğu ürün baz alınır.
ç) Ruhsat sahipleri tarafından Devlet haklarının
beyanında ocak başı satış fiyatı olarak kullanılan bedel, Genel Müdürlükçe
ilan edilen ocak başı satış fiyatından daha düşük olamaz.
(2) Tüvenan madenin, herhangi bir zenginleştirme
işlemine tabi tutulduktan veya bir prosesten geçirildikten sonra satış
fiyatının oluştuğu durumlarda, ocak başı satış fiyatı; madenin ilk
satışının yapıldığı andaki satış fiyatından, üretimin yapıldığı yerden ilk
satışın yapıldığı aşamaya kadar oluşan nakliye, zenginleştirme ve varsa
farklı prosese ait kullanılan tesis ve ekipmanın amortismanı dahil olmak
üzere, zenginleştirme/konsantre tesisine ait enerji, su, kimyasallar,
bakım-onarım, sarf malzemesi giderleri ile tesiste çalışan personel
giderleri, teknolojik test giderleri çıkarılarak hesaplanır. Bu fiyat,
işletme yöntemi, tenör/kalite, üretilen bölge, aynı pazar ortamı ve diğer
özellikler göz önünde bulundurulduğunda benzer işletmelerdeki emsal
fiyatlardan ve Genel Müdürlükçe ilan edilen ocak başı satış fiyatından
düşük olamaz. Zenginleştirilen madenin piyasada satış fiyatının oluşmaması
durumunda ise madenin mineralojik özellikleri, işletme ve zenginleştirme
yöntemleri ve sahaya özgü şartlar dikkate alınarak veya benzer proses
maliyeti olan tesisler emsal alınarak, madenlerin ocak başı satış fiyatı
belirlenir. Ocak başı satış fiyatı belirlenirken ocaktaki yükleme dahil
hiçbir gider dikkate alınmaz.
(3) Aynı tesiste, farklı kalite ve nitelikte birden
çok ürünün üretilmesi durumunda ürünlerin ocak başı satış fiyatı, tesisteki
üretim sürecinde piyasa satış fiyatı olan ilk ürünün fiyatından, ilk
satışının yapıldığı aşamaya kadar oluşan ikinci fıkrada sayılan giderler
çıkarılarak hesaplanır.
(4) Kompleks olarak üretilen madenlerin
zenginleştirme sonrası satılması halinde, elde edilen her bir maden için
ocak başı satış fiyatı ikinci fıkrada belirtilen şekilde hesaplanarak
tespit edilir.
(5) Kompleks olarak üretilen madenlerin tüvenan
satılması halinde, farklı ruhsat sahalarında kompleks olarak üretilip
zenginleştirilen madenler için ikinci fıkrada belirtilen şekilde her bir
maden için hesaplanan ocak başı satış fiyatlarındaki tenör başına emsal
fiyatlarından düşük olmamak üzere, tenör değerleri dikkate alınarak ocak
başı satış fiyatı tespit edilir.
(6) Üretilen madenin ruhsat sahibine ait tesiste
hammadde olarak kullanılıyor olması halinde, Devlet hakkının hesaplanmasına
esas teşkil edecek ocak başı satış fiyatı; aynı madenin piyasadaki satış
fiyatı da dikkate alınarak emsallerinden veya Genel Müdürlükçe belirlenen
ocak başı satış fiyatından düşük olamaz.
(7) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yol, köprü, baraj,
gölet, liman gibi projelerin inşasında kullanılacak yapı ve inşaat
hammaddelerinin üretiminden Devlet hakkı alınmaz. Ancak 3996 sayılı Kanun
kapsamında yap-işlet-devret modeli ile verilen hammadde üretim izinleri
için kullanılan miktar üzerinden grubu dikkate alınarak Genel Müdürlükçe
belirlenen ocak başı satış fiyatı üzerinden Devlet hakkı alınır.
(8) Altın, gümüş ve platin gibi madenlerin ocak
başı satış fiyatının tespitinde, tesis başı konsantre, dore-külçe, granül
gibi ürünler baz alınır.
(9) Tuz gruplarında ocak başı satış fiyatının
tespitinde, ürünün piyasa satış fiyatının oluştuğu birincil veya rafine
birincil ürün baz alınır. Ancak kaynak tuzlaları için ödenecek Devlet
hakkında, işletme ruhsat bedeli şartı aranmaz.
(10) IV. Grup (b) bendi madenlerden linyit,
taşkömürü ve asfaltit için ocak başı satış fiyatı, satılan madenin
kalorifik değeri ve üretilen bölge gibi unsurlar dikkate alınarak
belirlenir. Bu madenlerin tesiste işleme tabi tutularak satış/sevkiyatı
yapılması halinde, lavvar (ağır ortam zenginleştirme), kurutma ve varsa
paketleme/torbalama maliyetleri düşülerek ocak başı satış fiyatı
belirlenir. Ancak belirlenen bu fiyat Genel Müdürlükçe ilan edilen ocak
başı satış fiyatından az olamaz.
(11) II. Grup (b) bendi madenlerden, doğal taşın
özellikleri ve bulunduğu bölgeye, doğal taşın ticari adı, kalitesi, ocaktan
blok olarak satışı, tesise sevk edildikten sonra boyutlandırılmış hali
ve/veya moloz ve benzeri satış/sevkiyat şekilleri dikkate alınarak ocak
başı satış fiyatı belirlenir.
(12) Bor tuzlarından konsantre/rafine/kalsine ve
benzeri işlemine tabi tutulduktan sonra satış fiyatının oluştuğu durumlarda
ocak başı satış fiyatı, üçüncü fıkrada belirtilen giderler çıkarılarak
oluşan fiyattır.
(13) Ocak başı satış fiyatı tespitine ilişkin
eksikliklerin tamamlanmasına yönelik beyanlar, Kanunun 10 uncu maddesinin
dördüncü fıkrası kapsamında değerlendirilir.
Devlet
hakkına uygulanan teşvik
MADDE 86-
(1) Ürettiği tüvenan madeni yarı
mamul veya mamul hale getirmek üzere işlemek amacı ile yurt içinde kendine
ait tesislerde işleyip ek katma değer sağlayanlardan, bu tesislerde
üretimde değerlendirilen maden miktarı için hesaplanan Devlet hakkının
%50’si, IV. Grup (c) bendi madenlerden altın, gümüş ve platin için hesaplanan
Devlet hakkının %40’ı alınmaz.
(2) Altın, gümüş ve platin hariç IV. Grup (c) bendi
madenlerin, ruhsat sahiplerinin yurt içindeki kendisine ait entegre
tesislerde kullanılarak metal haline getirilmesi veya madenin yurt içindeki
entegre tesislere metal haline getirilmek üzere satıldığının beyan edilmesi
ve entegre tesis sahiplerince de madenin metal haline getirilmek üzere
satın alındığının miktar, tenör ve ortalama fiyatı belirtilerek
belgelenmesi halinde hesaplanan Devlet hakkının %75’i alınmaz.
(3) Ruhsat sahiplerinin, Devlet hakkını ödeyerek kendilerine
ait zenginleştirme tesislerine sevk ettikleri madenlerden konsantre/izabe
sonucu atılan pasa/bakiye/atıkların tekrar değerlendirilmesi halinde
ödenmesi gereken Devlet hakkının %50’si alınmaz.
(4) I. Grup madenler, II. Grup (a) ve (c) bendi
madenler ve mıcır ile kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol ve benzeri
yapılarda kullanılan her türlü yapı hammaddesi için Devlet hakkı teşvikleri
uygulanmaz.
(5) Yer altı ve açık işletme yöntemi ile aynı anda madencilik
faaliyeti yapılan ruhsat sahalarında, ruhsat sahipleri Devlet hakkı
ödemelerinde Kanunla belirlenen %50 indirim hakkından, sadece yer altı
işletme yöntemi ile faaliyet gösterilen ocaklardan sevk edilen/satılan
maden miktarı için hesaplanan Devlet hakkı için yararlanabilir.
(6) Devlet hakkına esas olacak ödemelerde Kanunda
belirtilen teşviklerden sadece birinden yararlanılabilir.
Devlet
hakkının tahsili ve dağıtılması
MADDE 87-
(1) Ruhsat sahibi tarafından Genel
Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılan Devlet hakkı tutarının;
a) Büyükşehir belediyesi olan illerde, tamamı genel
bütçeye gelir kaydedilmek üzere anılan muhasebe birimince Hazine hesabına
on beş işgünü içinde aktarılır. Bu tutarın %50’sini, yarısı kırsalda
kullanılmak kaydıyla yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına
aktarılmak üzere İçişleri Bakanlığı bütçesine ödenek eklemeye İçişleri
Bakanı yetkilidir.
b) Büyükşehir belediyesi olmayan illerde ise %25’i
il özel idaresi hesabına, %25’i ruhsatın bulunduğu bölgeyle sınırlı olarak
altyapı yatırımlarında kullanılmak üzere, doğrudan ilgili ilçeye veya
ilçelerin köylere hizmet götürme birlikleri hesabına, %50’si de genel
bütçeye gelir kaydedilmek üzere Hazine hesabına anılan muhasebe birimince
on beş işgünü içinde aktarılır.
c) Ruhsat alanının birden fazla il veya ilçe
sınırları içerisinde kalması halinde köylere hizmet götürme birlikleri
payı, il veya ilçe sınırlarında üretilen maden miktarı dikkate alınıp
oransal olarak hesaplanır ve tahsil edilerek ilgili il veya ilçe hesabına
aktarılır.
(2) Tahakkuk eden ve süresinde ödenmeyen Devlet
hakları, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere,
aktarılacağı il özel idareleri ve köylere hizmet götürme birliğinin payı
belirtilmek suretiyle ilgili tahsil dairelerine bildirilir. Devlet hakkı
6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre gecikme zammı oranı uygulanarak
tahsil edilir.
(3) Ruhsat sahibi tarafından Devlet haklarının
beyan edilmediği veya eksik beyan edildiğinin tespiti halinde, süresinde
tahakkuk ettirilmeyen Devlet hakları, Genel Müdürlükçe yapılacak tebliğ
üzerine ilgilisi tarafından bir ay içerisinde Genel Müdürlüğün muhasebe
birimine ödenir. Bu süre içerisinde ödenmeyen Devlet hakları, tahakkuk
ettirilmesi gereken ayın son gününden tahakkuk ettirildiği tarihe kadar
geçen süre için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre tahsil edilmek
üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir.
Buluculuk
hakkı ödenmesi
MADDE 88-
(1) Buluculuk hakkı olan
ruhsatlarda yıllık ocak başı satış tutarının %1’i buluculuk hakkı olarak ruhsat
sahibi tarafından Haziran ayı sonuna kadar buluculuk hakkı sahibi
adına/hesabına yatırılır.
(2) Buluculuk hakkının hesaplanmasında kullanılacak
ocak başı satış fiyatı, Genel Müdürlük tarafından her yıl belirlenerek
Genel Müdürlüğün internet sayfasında ilan edilen ve Devlet hakkı
ödemelerinde esas alınan ocak başı satış fiyatından daha düşük olamaz.
(3) Buluculuk hakkı, ilgili kişi, kurum ve
kuruluşlarca takip edilir.
Belediye
payı ödemesi
MADDE 89-
(1) Madenin tüvenan olarak
üretildiği alanın belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde olması
durumunda, üretilen madenin ocak başı satış tutarının %0,2’si belediye payı
olarak ruhsat sahibi tarafından Haziran ayı sonuna kadar ilgili belediyeye
ödenir. Ruhsat alanının birden fazla belediye sınırları veya mücavir alanı
içerisinde kalması halinde belediye payı belediyelerin sınırları ve mücavir
alanında üretilen maden miktarı dikkate alınarak oransal olarak
belirlenerek ödenir.
(2) Belediye payı, ilgili belediye tarafından takip
edilir.
ON YEDİNCİ BÖLÜM
Beyan ve İdari Para Cezaları
Beyan
usulü
MADDE 90-
(1) Ruhsat sahibi, daimî
nezaretçi, teknik eleman ve YTK tarafından Kanun hükümlerine göre verilen
belgeler ve beyanları aksi tespit edilmediği sürece doğru kabul edilir.
Genel Müdürlük gerektiğinde verilen belgeleri veya beyanları tetkik ve
kontrol edebilir.
(2) Belge ve beyanlardaki hata ve noksanlıklara
ilişkin olarak Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince işlem
tesis edilir.
(3) Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak
suretiyle Kanun hükümlerinin uygulanmasını engelleyen ve/veya haksız
surette hak iktisabına sebep olan teknik elemana ve daimî nezaretçiye
Kanunun 10 uncu maddesinin beşinci fıkrası kapsamında işlem tesis edilir.
(4) Kanunun 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrasında
belirtilen hususlara aykırı faaliyetlerde bulunulması, haksız yere hak
iktisabı sayılır. Haksız yere hak iktisabına imkân veren bu hususlarla
ilgili yapılmış beyanlar, gerçek dışı ve yanıltıcı beyanlar olarak kabul
edilir. Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle Kanun
hükümlerinin uygulanmasını engelleyen ve/veya haksız surette hak iktisap
eden ruhsat sahiplerine Kanunun 10 uncu maddesinin yedinci fıkrası
kapsamında idari para cezası uygulanır. Bu fıkranın ikinci kez ihlali
halinde bir önceki ceza katlanarak uygulanır. Kanunun 10 uncu maddesinin
yedinci ve sekizinci fıkralarında belirtilen hükümlerin, ihlal edildiğinin
ilk tespit edildiği tarihten itibaren üç yıl içerisinde üç kez ihlâl
edildiğinin tespiti halinde ruhsat iptal edilir.
(5) Kanuna göre;
a) Ruhsatın ait olduğu grup dışında veya birden
fazla bendi bulunan grupta kendi bendi dışında veya üretim hakkı olmayan
madenin üretilmesi ve/veya sevk edilmesi,
b) Arama ruhsat döneminde arama faaliyetleri
yapılırken zorunlu olarak maden çıkarılması veya numune alınması dışında
izinsiz üretim ve/veya satış yapılması,
c) Ruhsat sahibinin kamulaştırılan alanı
kamulaştırma amacı dışında kullanması ve/veya ruhsat alanını madencilik
faaliyetleri dışında kullanması ve/veya kullandırması,
ç) Galeri atımı yöntemi ile patlatma yapılması,
d) Genel Müdürlükçe faaliyeti durdurulan sahalarda
üretim faaliyetinde bulunulması, sahanın güvenli hale getirilmesi ile
ilgili faaliyetler sonucunda üretilen madenin ve/veya faaliyetler
durdurulmadan önce üretilmiş stoktaki madenin Genel Müdürlükten izin
alınmadan sevk edilmesi,
e) Ruhsat sahasında yapılan üretim veya satışların
beyan edilmemesi,
f) Yapılmayan üretimin Genel Müdürlüğe yapılmış
olarak beyan edilmesi,
g) Arama faaliyet raporlarında yapıldığı beyan
edilen asgari faaliyetlerin yapılmaması veya eksik yapılması,
ğ) Patlatma izni olmaksızın patlayıcı madde
kullanılarak üretim yapılması,
h) İşletme ruhsatlarında işletme izni olmadan
ve/veya işletme izin alanı dışında maden üretilmesi veya sevk edilmesi,
ı) Kanunun 7 nci maddesi kapsamındaki gerekli
izinler alınmadan ve/veya gerekli izinlerin alınmadığı alanda maden
üretilmesi veya sevk edilmesi,
haksız yere hak iktisabı sayılır. Haksız yere hak
iktisabına imkân veren bu hususlarla ilgili yapılmış beyanlar da gerçek
dışı ve yanıltıcı beyanlar olarak kabul edilerek Kanunun 10 uncu maddesinin
yedinci fıkrası gereğince işlem tesis edilir.
(6) Kanunun 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrasında
belirtilen şekilde ve/veya haksız yere iktisap edilen haklar geri alınır.
İdari
para cezaları
MADDE 91-
(1) Kanun gereği verilen idari
para cezaları, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Genel
Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına ödenir. İdari para cezasının ödeme
süresi içinde ödenmesi halinde, cezadan %25 oranında indirim yapılır. Ödeme
yapılması, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.
Kişinin ekonomik durumunun müsait olmaması ve idari para cezasının
tebliğini müteakip bir ay içerisinde Genel Müdürlüğe talepte bulunulması
halinde, idari para cezasının, ilk taksitinin peşin ödenmesi koşuluyla, bir
yıl içinde ve dört eşit taksit halinde ödenmesine karar verilebilir.
Taksitlerin zamanında ve tam olarak ödenmemesi halinde, idari para
cezasının kalan kısmının tamamı tahsil edilir. Belirtilen süre içerisinde
yapılmayan taksitlendirme talepleri dikkate alınmaz. Genel Müdürlüğün
muhasebe birimine ödenen idari para cezaları, en geç on beş iş günü
içerisinde genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Hazine hesabına aktarılır.
(2) İdari para cezalarına karşı tebliğ tarihinden
itibaren 30 gün içerisinde idare mahkemelerinde dava açılabilir. Ancak
yargı yoluna başvurulması idari para cezasının takip ve tahsilat işlemini
durdurmaz.
(3) İdari para cezalarının, Genel Müdürlüğün
muhasebe birimi hesabına tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde
ödenmemesi halinde, ödenmeyen kısım 6183 sayılı Kanun gereği tahsil edilmek
üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. İlgili tahsil dairesi idari para
cezasının tamamının tahsiline müteakip en geç bir ay içerisinde durumu
Genel Müdürlüğe bildirir.
(4) İdari para cezalarının taksitlerinin süresi
içerisinde ödenmemesi halinde, kalan borcun tamamı, 6183 sayılı Kanun
gereği tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir.
(5) İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte
hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler
Kanunu hükümleri uygulanır.
İdari
para cezalarında içtima
MADDE 92-
(1) Bir fiil ile Kanunda yaptırım
düzenlenen birden fazla ihlalin gerçekleşmesi ve bu ihlallere ilişkin birden
fazla idari para cezası öngörülmesi halinde yüksek olan idari para cezası
verilir. Bu ihlallerle ilgili olarak Kanunda idari para cezasından başka
idari yaptırımlar da öngörülmüş ise, bu yaptırımların her biri uygulanır.
(2) Kanunu ihlal olarak tanımlanan bir fiilin
ayrıca suç olarak tanımlanmış olması idari para cezası uygulanmasını
engellemez.
(3) Aynı ihlalin birden fazla işlenmesi halinde her
bir ihlalle ilgili olarak ayrı ayrı idari para cezası verilir. Kesintisiz
fiille işlenebilen ihlallerde, tespit yapılana ve bu nedenle idari yaptırım
kararı verilinceye kadar fiil tek sayılır.
Ruhsat
taban bedeli ve ruhsat bedeli
MADDE 93-
(1) Ruhsat bedelinin tamamının
Ocak ayının sonuna kadar yatırılmaması halinde yatırılmayan kısmın o yıl
Haziran ayının son gününe kadar 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre
hesaplanacak gecikme zammı oranında artırılarak ruhsat bedeli olarak
yatırılması zorunludur, aksi halde ruhsat iptal edilir. Ruhsat bedellerinin
yatırılması ile ilgili ruhsat sahibine ayrıca herhangi bir tebligat ve
bildirim yapılmaz. İptal edilen ruhsatlar için Ocak ayının sonuna kadar
ödenmesi gereken ruhsat bedelinin ödenmeyen kısmı 6183 sayılı Kanun
hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine
bildirilir. Kaynak tuzlaları, lüle taşı ve oltu taşı için düzenlenen
ruhsatlardan ruhsat bedeli alınmaz.
(2) Yatırılan ruhsat bedellerinden, arama ruhsat
bedelinin tamamı Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilir. İşletme
ruhsat bedelinin ise %50’si genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili
muhasebe birimince Hazine hesabına on beş iş günü içinde aktarılır. Ödenen
ruhsat bedelinin %30’u çevre ile uyum planı çalışmalarını gerçekleştirmek
üzere teminat olarak, %20’si ise Genel Müdürlük geliri olarak kaydedilir.
(3) İptal edilen ruhsatlardan; 14/2/2019 tarihli ve
7164 sayılı Kanunun ruhsat bedellerine ilişkin maddelerinin yürürlük
tarihinden önce iptal edilmiş veya herhangi bir nedenle hükümden düşmüş
ruhsatlara ilişkin süresinde yatırılmayan ruhsat bedelinin %70’ine tekabül
eden tutar, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek
üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. İlgili tahsil dairesi, 6183
sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil ettiği tutar hakkında tahsile müteakip
en geç bir ay içerisinde Genel Müdürlüğe bilgi verir.
(4) Yürürlükteki ruhsatlardan I. Grup (a) bendi
maden ruhsatları hariç diğer grup madenlerin ruhsat bedellerinin tamamının,
Genel Müdürlüğün bankada açılacak hesabına, I. Grup (a) bendi maden
ruhsatların ruhsat bedellerinin ise büyükşehir olan illerde yatırım izleme
ve koordinasyon başkanlığı hesabına, diğer illerde ise il özel idaresi
hesabına her yıl ocak ayının sonuna kadar yatırılması zorunludur.
(5) Ruhsatların iptali veya terk edilmesi halinde;
a) Ruhsat sahipleri tarafından faaliyet sonrası sahanın
çevre ile uyumlu hale getirilerek 7 nci madde kapsamındaki mülkiyet izni
sahiplerinden sahanın kabul edilerek teslim alındığına dair belgelerin
Genel Müdürlüğe ibraz edilmesi ve işletme ruhsat bedeli, geçmiş yıllara ait
ruhsat harcı, çevre ile uyum teminatı, ruhsata dayalı idari para cezası,
Devlet hakkı borcunun bulunmaması şartı ile çevre ile uyum bedeli iade
edilir.
b) I. Grup (a) bendi maden ruhsatları hariç diğer
grup madenlerin ruhsat bedelleri, Genel Müdürlüğün belirlediği bankada
açılacak hesaba yatırılır. Yatırılan işletme ruhsat bedelinin %50’si genel
bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimince Hazine hesabına
aktarılır. I. Grup (a) bendi madenlerin ruhsat bedelleri ise, büyükşehir
belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı hesabına,
diğer illerde ise il özel idaresi hesabına yatırılır.
(6) Arama ve işletme ruhsatlarında ruhsat taban
bedeli ile Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı
Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır.
Ruhsat bedeli, taban bedelinin, ruhsatın yürürlükte kaldığı takvim yılı
sayısı, maden grubu, cinsi ve alan büyüklüklerine göre belirlenen
katsayılarla çarpılarak Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı tablolarda
gösterildiği şekilde hesaplanır. Kuruşlar liraya tamamlanır.
(7) Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına
aktarılmak üzere bankalarda açılan hesaplara yatırılan tüm bedeller için;
ruhsat müracaatının veya erişim veya ruhsat sicil numarası ile gerçek
kişilerde T.C. kimlik numarası, tüzel kişilerde ise vergi dairesi ile vergi
kimlik numarasının belirtilmesi zorunludur.
(8) Kanun gereği işletme ruhsatı taban bedeli
ödeyerek Genel Müdürlükten talepte bulunan gerçek veya tüzel kişilerin,
taleplerinden vazgeçmesi halinde, ödenen işletme ruhsat taban bedeli iade
edilmez.
(9) Süresinde ödenmeyen Devlet hakları ile iptal
edilen ruhsatlarda ruhsat bedelinin ödenmeyen tutarı, 6183 sayılı Kanun
hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine
bildirilir.
(10) I. Grup (a) bendi maden ruhsatları hariç diğer
grup madenlerde ruhsat birleştirme, devir ve intikal talepleri, işletme
ruhsatı ve süre uzatımı taleplerinde işletme ruhsat taban bedelinin Genel
Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere Genel Müdürlüğün muhasebe
birimi hesabına yatırılması ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında
vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgenin sunulması; izin alanı
değişikliği, rödövans, Kanunun 16 ncı maddesinin on birinci fıkrası gereğince
yapılan taleplerde ise işletme ruhsat taban bedelinin Genel Müdürlüğün
bütçesine gelir kaydedilmek üzere Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına
yatırılması halinde müracaat edilir. Aksi durumda talep reddedilir. I. Grup
(a) bendi madenlerde ise işletme ruhsat taban bedelinin büyükşehir
belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, diğer
illerde ise il özel idaresi hesabına gelir kaydedilmek üzere yatırıldığına
dair belge ile müracaat edilir. Aksi takdirde bu fıkra kapsamındaki
müracaatlar ruhsat taban bedelleri iade edilmeksizin reddedilir.
(11) İşletme ruhsat taban bedeli yatırılmasına
rağmen onuncu fıkra kapsamında herhangi bir talepte bulunulmaması halinde,
talep üzerine bu bedel iade edilir.
Ruhsat
teminatlarının iadesi
MADDE 94-
(1) 6592 sayılı Kanunun yayımı
tarihinden önce düzenlenmiş ruhsatlara ait ruhsat teminatlarının iadeleri;
a) Teminat mektubu olması durumunda; ruhsat bedeli,
çevre ile uyum teminatı, Devlet hakkı, idari para cezası ve harç borcunun
bulunmaması,
b) Nakit teminat olması halinde ise ruhsat bedeli,
çevre ile uyum teminatı, Devlet hakkı, idari para cezası, harç borcu,
ruhsat üzerinde haciz şerhi veya ihtiyati tedbir kararının bulunmaması,
halinde gerçekleştirilir.
ON SEKİZİNCİ BÖLÜM
Sicil Kayıtları
Arama
sicil kayıtları
MADDE 95-
(1) Arama ruhsatları arama
siciline işlenir. Bu sicil kayıtlarına;
a) Erişim numarası,
b) Sicil numarası,
c) Ruhsat sahibinin adı, soyadı ve T.C. kimlik
numarası,
ç) Tüzel kişiler için vergi numarası,
d) Ruhsatın grubu,
e) Ruhsatın yürürlük tarihi,
f) Buluculuk hakları,
g) Devir ve intikal bilgileri,
ğ) Haciz, rehin ve ihtiyati tedbir bilgileri,
h) Ruhsatla ilgili uygulanmış hak düşürücü madde
cezaları,
ı) Ruhsatın kanunen sona erme durumları ve
sebepleri,
i) Ruhsatın sınır noktalarının koordinat değerleri,
j) Aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresi
(KEP) veya UETS adresi,
işlenir.
(2) Arama ruhsatlarının sicil kayıtları elektronik
ortamda da tutulabilir.
İşletme
sicil kayıtları
MADDE 96-
(1) İşletme ruhsatları ve izinleri,
işletme siciline işlenir.
(2) İşletme ruhsatları sicil kayıtlarına;
a) Erişim numarası,
b) Sicil numarası,
c) Ruhsat sahibinin adı, soyadı ve T.C. kimlik
numarası beyanı,
ç) Tüzel kişiler için vergi numarası,
d) Ruhsatın grubu ve işletme izni,
e) Ruhsatın yürürlük tarihi,
f) Buluculuk ve görünür rezerv geliştirme hakları,
g) Ruhsatın sınır noktalarının koordinat değerleri,
ğ) Devir ve intikal bilgileri,
h) Haciz, rehin, ihtiyati tedbir ve ipotek
bilgileri,
ı) Ruhsata Kanun gereği uygulanan hak düşürücü
cezalar ve maddeleri,
i) Ruhsat birleştirme veya sınır değiştirme
işlemleri,
j) Ruhsatın kanunen sona ermesi durumları ve
sebepleri,
k) Rödövans sözleşmesi,
l) Kanunun 5 inci maddesine göre Maden Tetkik ve
Arama Genel Müdürlüğünce yapılmış sözleşmeler,
m) Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü ile
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğünün yapacağı ruhsat
devirlerine esas olan sözleşmeler,
n) Aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresi
(KEP) veya UETS adresi,
işlenir.
(3) İşletme ruhsatlarının sicil kayıtları
elektronik ortamda da tutulabilir.
Sicilin
incelenmesi
MADDE 97-
(1) Genel Müdürlükçe tutulan,
maden haklarının tescil edildiği maden sicili açıktır. İlgisini inanılır
kılan herkes, sicil kayıtlarının maden sicil memurlarından biri huzurunda
gösterilmesini isteyebilir. Maden sicilindeki kayıtların bilinmediği iddia
edilemez.
Rehin ile
ilgili sicil kaydı
MADDE 98-
(1) Üretilerek stoklanmış maden
cevherleri, arama ve işletme ruhsat sahibinin Genel Müdürlüğe yazılı müracaatı
üzerine bildirdiği şahıslara kabzedilmeksizin rehnedilebilir.
Rehnedilmeleri halinde rehin tarihi, süresi ve durumu maden siciline
kaydedilir. Bu cevherler rehin süresi içerisinde rehin alan şahısların
yazılı müracaatı olmadıkça satılamaz. Genel Müdürlük rehin işlemlerini
ilgili vilayetlere bildirerek takibini ister.
Sicil
kayıtlarındaki hataların düzeltilmesi
MADDE 99-
(1) Sicil kayıtlarında silinti,
kazıntı, çizinti yapılmaz. Ancak 95 inci ve 96 ncı maddelerde yer alan
bilgilerin sicil kaydına işlenmesi esnasında bir maddi hata yapıldığı
takdirde sicil sorumlusu, Genel Müdürün ya da görevlendirdiği yetkili ile
birlikte yapılan yanlışlığı üzeri okunabilecek şekilde çizerek, gerekli
düzeltmeleri yapar. Yapılan düzeltme değişiklik defteri adı altında bir
deftere tarih ve sıra numarasına göre işlenir. Bu kayıt sicil sorumlusu ve
Genel Müdür ya da yetkilendirdiği personel tarafından imzalanır ve
düzeltilir.
Buluculuk
ve görünür rezerv geliştirme hakkı kayıtlarının tutulması
MADDE
100- (1) Buluculuk hakları ile
ilgili kayıtlarda, buluculuk hakkına sahip gerçek veya tüzel kişi adı,
pafta ve koordinatları, buluculuk tarihi, bulucusu olunan maden, görünür
rezervi, buluculuk talep edildiği andaki erişim ve ruhsat numarası yer
alır. Buluculuk hakkı bilgileri bilgisayar kayıtlarına işlenir.
(2) Ruhsat devirlerinde, devredilen alanda
buluculuk hakkı olup olmadığı devralan kişiye bildirilir. Arama ruhsatları
verilirken, sahalar üzerinde buluculuk hakkı olması durumunda bu durum
ruhsatlara işlenir.
(3) Görünür rezerv geliştirme hakkına yönelik
olarak yapılan sözleşmeler, Genel Müdürlüğe başvurulması halinde bilgi
amaçlı maden siciline işlenir.
Rödövans
işlemleri
MADDE
101- (1) Ruhsat sahipleri ile
üçüncü kişiler arasında yapılacak olan rödövans sözleşmeleri Genel Müdürlüğün
iznine tabidir. Maden işletme ruhsat sahiplerinin, ruhsat sahalarının bir
kısmı veya tamamı için üçüncü kişilerle yapmış oldukları rödövans
sözleşmelerinin ve bu sözleşmelerde yapılan değişikliklerin, bilgilendirme
amacıyla Genel Müdürlüğe verilmesi ve maden siciline bilgi amaçlı şerh
edilmesi zorunludur. Genel Müdürlük hiçbir şekilde rödövans sözleşmelerine
taraf değildir. Rödövans sözleşmeleri Genel Müdürlüğün izin verdiği tarih
itibarıyla sicil kayıtlarına şerh edilir.
(2) Rödövans izni taleplerinde; ruhsat sahibinin
işletme ruhsat taban bedelinin Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına
yatırılması, yıllık ruhsat bedellerinin, ruhsat harçlarının ve çevre ile
uyum teminatlarının ödenmiş olması, talebin yapıldığı tarih itibarıyla
tahakkuk eden ve son ödeme tarihi geçmiş Devlet hakkı borcu bulunmaması,
rödövansçı tarafından alınmış ve aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta
adresi (KEP) veya UETS adresinin Genel Müdürlüğe verilmesi, işletme izni
olan ruhsatlarda daimî nezaretçi atamasının yapılmış olması ve
yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin bulunması zorunludur. Aksi
takdirde işletme ruhsat taban bedeli iade edilmeksizin talep reddedilir.
(3) Bir ruhsat sahasında rödövans talebinin olması
durumunda talep, alanın madencilik faaliyeti yapılabilecek büyüklükte olup
olmadığı ve işletme faaliyetlerinin birbirini olumsuz etkileyip
etkilemediği göz önünde bulundurularak Genel Müdürlük tarafından
değerlendirilir.
(4) Kamu kurum ve kuruluşları ve iştirakleri hariç
yer altı kömür sahalarında rödövans sözleşmesi yapılamaz. Kamu kurum ve
kuruluşları ve iştiraklerinin yer altı kömür işletmelerinde aynı alan
içinde, kot/kat farklılığı olması, giriş çıkışları ve havalandırmalarının
birbirinden bağımsız olması halinde birden fazla rödövans sözleşmesi yapılabilir.
(5) Ruhsat sahası içinde birbiri ile çakışmayacak
şekilde farklı alanlar için koordinatları verilerek birden fazla rödövans
sözleşmesi yapılabilir. Koordinat bilgisi belirtilmeyen rödövans
sözleşmeleri sicile şerh edilmez.
(6) Rödövans sözleşmelerinde sözleşmenin bitiş
tarihi, muhtemel süre uzatımları dahil gün/ay/yıl olarak belirtilir. Aynı
alanda kot/kat farklılığı olsa dahi birden fazla rödövans sözleşmesi
yapılamaz.
(7) Rödövansçı olarak faaliyet gösterecek;
a) Tüzel kişilerin;
1) Ortaklık payı, adres bilgileri, aktive edilmiş
kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) veya UETS adresini ibraz etmesi,
2) Kanunun 6 ncı maddesindeki maden haklarını
kullanma ile ilgili şartları ve bu Yönetmelikte belirlenen mali yeterlilik
şartlarını sağlaması,
3) Ek-2’de yer alan mali yeterlilik tutarları
tablosunda ruhsat gruplarına göre belirtilen ve bulunulan yılın yeniden
değerleme oranına göre güncellenmiş tutarın; en az %30’unu şirket
sermayesi, geri kalan kısmını vadeli/vadesiz mevduat veya kullanılmamış
nakdi kredi limitini belirten banka referans mektubuyla sağlaması,
zorunludur.
b) Gerçek kişilerin, mali yeterlilik tutarının
tamamını banka referans mektubuyla sağlaması ve söz konusu referans
mektubunun Genel Müdürlüğe veriliş tarihi itibarıyla son on beş gün içinde
alınmış olması gerekir.
c) Gerçek veya tüzel kişiler tarafından, mevduat
hesabında bulunan tutarın belirtilmesi halinde banka referans mektubunda
gerçek veya tüzel kişiye ait IBAN numarasının yer alması zorunludur.
(8) Tarafların birlikte rödövans sözleşmesinin
maden sicil kayıtlarından silinmesini talep etmeleri halinde bu kayıtlar
maden sicilinden silinir. Rödövans sözleşmesinin feshine ilişkin
kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadığı müddetçe tek taraflı silinme
talepleri kabul edilmez. Süresi sona eren rödövans sözleşmeleri, maden
sicilinden silinir.
(9) Maden ruhsat sahiplerinin, ruhsat sahalarının
bir kısmında veya tamamında üçüncü kişilerle yapmış oldukları rödövans
sözleşmelerinde, bu alanlarda yapılacak madencilik faaliyetlerinden doğacak
İş Kanunu, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili idari, mali ve hukuki
sorumluluklar rödövansçıya aittir. Ancak bu durum ruhsat sahibinin Kanundan
doğan teknik, mali ve hukuki konulardaki sorumluluklarını ortadan
kaldırmaz.
(10) Rödövansçı tüzel kişinin ortaklık yapısında
değişikliğe yol açabilecek %10’dan fazla hisse devir işlemleri Genel
Müdürlüğün iznine tabidir. Bu gibi durumlarda hisse devrinin tarafları konu
ile ilgili olarak Genel Müdürlüğe müracaat eder. Talebin Genel Müdürlük
tarafından uygun görülmesi halinde durum ilgili tüzel kişiye tebliğ edilir.
Aksi takdirde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince işlem
tesis edilir.
(11) Ruhsatın sicil kayıtlarına bilgi amaçlı şerh
edilmiş rödövans sözleşmelerinde, rödövans süresinin uzatılması ve/veya
rödövans sözleşmesindeki alanın koordinatlarının değiştirilmesi durumları
yeni talep olarak değerlendirilir, Genel Müdürlük izni alınmasına müteakip
bu rödövans sözleşmeleri ruhsatın sicil kayıtlarına bilgi amaçlı şerh
edilir.
İpotek
işlemleri
MADDE
102- (1) İşletme ruhsatlarına
ipotek tesis edilebilmesi için Genel Müdürlükçe talep edilen belgeler ile
birlikte ipotek sözleşmesinde belirtilen miktar üzerinden tahakkuk eden
damga vergisi ve ipotek harcı ödenerek talepte bulunulur.
(2) Tesis olunacak ipotek ruhsat süresini geçemez.
(3) Tesis olan ipoteğin sicil kayıtlarından terkin
edilebilmesi için alacaklının muvafakatinin Genel Müdürlüğe verilmesi
gerekir. Gerçek kişilerde noter onaylı muvafakat aranır. İpoteğin süreli
kurulması halinde, ipotek süresinin bitiminden itibaren otuz gün içinde
9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu uyarınca ipoteğin
paraya çevrilmesine ilişkin takip başlatılıp bu husus sicile şerh
edilmemişse, ruhsat sahibinin talebiyle ipotek sicilden terkin edilir.
(4) Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş
bankaların alacaklı olduğu ipotek senetleri 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı
Harçlar Kanunu gereği ipotek harcı ve 1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Damga
Vergisi Kanunu gereği damga vergisinden istisnadır. İpotek alacaklısının
yurt dışı kredi kuruluşu olması halinde bu fıkrada yer alan istisnadan
yararlanabilmesi için Gelir İdaresi Başkanlığından ipotek nedeniyle
yapılacak işlerin harçtan, düzenlenecek belgelerin ise damga vergisinden
istisna olacağına dair yazı istenir.
ON DOKUZUNCU BÖLÜM
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün Arama
Faaliyetleri
Maden
Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün arama faaliyetleri
MADDE
103- (1) MTA Genel Müdürlüğü
yürüttüğü projeye bağlı olarak arama yapacağı alanlardaki ruhsatlara ait
bilgileri Genel Müdürlükten talep edebilir. Genel Müdürlük talep edilen
bilgileri ilgili mevzuat hükümleri kapsamında MTA Genel Müdürlüğüne verir.
(2) MTA Genel Müdürlüğü arama yapacağı alan içinde
boş olan bölgelerin ruhsatını almak için bu Yönetmelikte belirtildiği
şekilde arama ruhsatı müracaatında bulunur. Kanun hükümlerine göre arama
ruhsatı alarak bulduğu madenler için buluculuk hakkı talep edebilir.
(3) MTA Genel Müdürlüğü arama yapacağı alanlarda
faaliyette bulunan ruhsat sahiplerine, yapacağı çalışmanın genel
bilgilerini verir. İşletme izin sınırları dışındaki ruhsat alanlarında
arama faaliyetlerinde bulunmak için ruhsat sahibinin izni gerekmez. İşletme
izin sınırları içerisindeki arama faaliyetleri ruhsat sahibinden izin
alınarak yapılır. Yazılı olarak alınan bu iznin bir sureti Genel Müdürlüğe
verilir.
(4) MTA Genel Müdürlüğü arama ruhsatı aldığı
sahalarda bulduğu madenler için buluculuk belgesi alır. Arama ruhsatı
süresi sonunda buluculuk belgesi alınmaksızın Genel Müdürlüğe iade edilen
ruhsatlar, Kanunun 30 uncu maddesi hükümlerine göre ihale edilir.
(5) MTA Genel Müdürlüğü, ruhsatlı alanlarda yaptığı
çalışmalar sonucu elde ettiği bilgi ve belgeleri, bir rapor halinde Genel
Müdürlüğe ve talebi halinde ruhsat sahibine verebilir.
(6) Havza ve kuşak madenciliğini geliştirmek ve
jeolojik yapıyı aydınlatmak için herhangi bir sebeple hükümden düşmüş, terk
edilmiş veya taksir edilmiş alanlarda, bir proje çerçevesinde MTA Genel
Müdürlüğünün talep etmesi ve Bakanlık tarafından gerekli görüldüğü takdirde
MTA Genel Müdürlüğü adına ruhsat verilir. İşletilebilecek maden varlığının
belirlenmesi halinde, Kanunun 30 uncu maddesi hükümlerine göre Genel
Müdürlük tarafından ihale edilir. Ayrıca herhangi bir nedenle ruhsat
müracaatlarına kapalı hale getirilmiş alanlarda, Bakanlık tarafından
gerekli görüldüğü takdirde, MTA Genel Müdürlüğü adına ruhsat verilir. Bu
alanlarda işletilebilecek maden varlığının belirlenmesi halinde, bu alanlar
Cumhurbaşkanı kararı ile Kanunun 30 uncu maddesi hükümlerine göre Genel
Müdürlük tarafından ihale edilir.
(7) MTA Genel Müdürlüğü, herhangi bir ruhsat veya
izne gerek kalmadan, madencilik yapılabilecek bütün sahalarda, MTA Genel
Müdürlüğünün yürüttüğü bir projeye bağlı olarak arama faaliyetlerinde
bulunabilir. MTA Genel Müdürlüğü, başka birisi adına ruhsatlı sahalarda
faaliyetlerini ruhsat sahibinin faaliyetlerini engellemeden yürütür.
(8) MTA Genel Müdürlüğü tarafından buluculuk hakkı
kazanılan maden ruhsat sahaları, bedeli karşılığında ihtisaslaşmış Devlet
kuruluşları ile bunların bağlı ortaklıklarına Genel Müdürlük tarafından
Bakan onayı ile devredilebilir. MTA Genel Müdürlüğü, ihtisaslaşmış Devlet
kuruluşları ile bunların bağlı ortaklıklarına devredeceği maden ruhsat
sahalarını, ruhsat süresi bitiminden önce Genel Müdürlüğe bildirir.
Bildirimin zamanında yapılmaması durumunda bu sahalar, ruhsat süresinin
sona ermesini müteakip Genel Müdürlük tarafından ihale edilebilir. MTA
Genel Müdürlüğü, devir bildiriminin yapıldığı tarihten başlamak üzere en
geç 3 yıl içerisinde ilgili maden ruhsat sahalarını ihtisaslaşmış Devlet
kuruluşları ile bunların bağlı ortaklıklarına devretmek zorundadır. Maden
ruhsat sahalarının belirtilen sürede devredilmemesi durumunda bu sahalar
Genel Müdürlük tarafından ihale edilebilir. MTA Genel Müdürlüğü, Kanunun 17
nci maddesinde belirtilen arama dönemi faaliyet raporları yerine ön, genel,
detay arama ve fizibilite dönemleri için ayrı ayrı kaynak/rezerv raporu
verir. MTA Genel Müdürlüğü tarafından buluculuk hakkı kazanılan maden
ruhsat sahalarının ihtisaslaşmış Devlet kuruluşları ile bunların bağlı
ortaklıklarına devredilmeyeceğinin MTA Genel Müdürlüğü tarafından Genel
Müdürlüğe bildirilmesi halinde bu sahalar Genel Müdürlük tarafından ihale
edilebilir.
(9) 14/6/1935 tarihli ve 2804 sayılı Maden Tetkik ve
Arama Genel Müdürlüğü Kanununun 5 inci maddesine göre, MTA Genel Müdürlüğü
maden ruhsat sahipleri ile yapmış olduğu arama ve araştırma tip
sözleşmelerini Genel Müdürlüğe verir ve bu sözleşmeler maden siciline bilgi
amaçlı şerh edilir.
(10) MTA Genel Müdürlüğü, uhdesindeki ruhsatları
bölerek aynı alan için Genel Müdürlükten birden fazla yeni ruhsat talep
edebilir. Genel Müdürlük tarafından yürürlük tarihleri ve bağlı
bulundukları arama ruhsat dönemleri, bölünmesi talep edilen ruhsat ile aynı
olan yeni ruhsatlar düzenlenir.
Ruhsat
sahibinin davalara katılımı
MADDE
104- (1) Genel Müdürlük tarafından
verilmiş ruhsatların iptali, ruhsat alanı içindeki madencilikle ilgili
faaliyetlerin durdurulması ya da kısıtlanması, ruhsat alanının küçültülmesi
gibi ruhsat alanındaki madencilik faaliyetlerini olumsuz yönde etkileyecek
üçüncü kişilerce Genel Müdürlüğe karşı açılan davaları, Genel Müdürlük
ilgili ruhsat sahiplerine bildirir. Ruhsat sahipleri Genel Müdürlük yanında
davaya katılabilir.
İKİNCİ KISIM
Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlarından Alınması
Gereken İzinler,
Kısıtlamalar ve Yatırım Çakışması İşlemleri
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Genel
ilkeler
MADDE
105- (1) Bakanlıklar ile kamu
kurum ve kuruluşları, maden ruhsat sahiplerinin izin taleplerini; Kanun, bu
Yönetmelik ve ilgili kanunların hükümlerine göre sonuçlandırır.
(2) Madencilik faaliyeti yapılan alanların, izne
tabi alan olmaları halinde, ilgili olduğu kanun hükümlerine göre gerekli
izinlerin alınması zorunludur. Ancak, Genel Müdürlükçe işletme ruhsatı
verildikten sonra, işletme ruhsat alanının diğer kanunlara göre izne tabi
alan haline gelmesi durumunda ilgili kanunların öngördüğü yükümlülüklerin
yerine getirilmesi suretiyle kazanılmış haklar korunarak faaliyetler
sürdürülür. Diğer kanunlara göre izne tabi alanlar, Genel Müdürlüğün görüşü
alınarak belirlenir.
(3) Tarım toprağı, sit alanı, milli parklar, tabiat
parkları, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanları, mera alanları ve sulak
alanlar, özel çevre koruma bölgeleri, milli parklar, yaban hayatı koruma ve
geliştirme sahaları, muhafaza ormanları, 3621 sayılı Kanuna göre korunması
gerekli alanlar, 1 inci derece askeri yasak bölgeler, 1/5000 ölçekli imar
planı onaylanmış alanlar, 1 inci derece sit alanları, 6001 sayılı Kanunda
belirtilen alanlar, korunması gerekli taşınmaz kültür varlıkları, tabiat
anıtları, tabiat koruma alanları, tabiat parkları, kent ormanları, gen
koruma alanları, tohum mescere alanları, endemik ve korunması gereken nadir
ekosistem alanları, sulak alanlar, su havzaları, mesire alanları, tarihi yapılar,
tarihi sit alanları, su ürünleri üreme ve istihsal alanları gibi izne tabi
alanlarda izin alınmadan veya ÇED, gayrisıhhi müessese izinlerinin sınıfı
dışındaki izinler olmadan faaliyette bulunulduğunun tespiti halinde işletme
faaliyetleri durdurulur. ÇED, gayrisıhhi müessese izni ve mülkiyete ait
izin alınmadan işletme faaliyetinde bulunulduğunun tespiti halinde Kanunun
7 nci maddesinin yirmi birinci fıkrası gereğince işlem tesis edilir.
(4) Maden arama faaliyetleri, Kanunda sayılanlar dışında
herhangi bir izne tabi değildir. İşletme faaliyetleri ise, Kanun ve bu
Yönetmeliğe göre yürütülür.
(5) Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının
madencilik faaliyetlerini etkileyen izne tabi alanlara ilişkin
düzenlemelerinde Genel Müdürlüğün görüşü alınır.
İzinler
için müracaat
MADDE
106- (1) İzin almak için ruhsat
sahipleri tarafından gerekli belgelerle ilgili kamu kurum ve kuruluşuna
müracaat edilir. ÇED işlemleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı tarafından, diğer izinlere ilişkin işlemler de ilgili bakanlıklar
ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca ÇED sürecinde en geç üç ay içinde
bitirilir. Bakanlık ve diğer bakanlıkların mevzuatının gerektirdiği maddi
yükümlülükler ruhsat sahibi tarafından karşılanır.
Maden
arama izinleri
MADDE
107- (1) Maden arama faaliyetleri
için Kanun ve bu Yönetmelikte belirtilmiş izinlerin alınması zorunludur.
(2) Maden arama faaliyetleri için işyeri açma ve
çalışma ruhsatı istenmez.
(3) Arama ruhsatı düzenlendikten sonra, ruhsat
alanının Genel Müdürlük kayıtlarına işlenmiş alanlarda ilgili kurumdan izin
alınarak arama faaliyetleri sürdürülür. İzin alınmadan arama faaliyetinde
bulunulduğunun tespit edilmesi halinde, faaliyetler durdurulur.
(4) Analiz, teknolojik araştırma, geliştirme, pilot
çalışmalar ve pazar araştırması amaçlı numune alma işlemleri, arama
faaliyetleri kapsamındadır.
(5) Jeolojik haritalama, jeofizik etüt, sismik,
karot, kırıntı ve numune alma ile bunlara yönelik sathi hazırlık işlemleri
içeren faaliyetler için çevresel etki değerlendirmesi kararı aranmaz.
Yer altı
madencilik faaliyetleri
MADDE
108- (1) Madencilik faaliyetinin
yer altı işletme yöntemi ile yapılması halinde; yer altı madencilik
faaliyetlerine bağlı yerüstü tesisleri ile galeri ağzı, kuyu, nefeslik gibi
yer altı yapılarının isabet ettiği alan için gerekli izinlerin alınması
zorunludur. Uygulanan yöntem, teknoloji ve derinliğe bağlı olarak projesi
Genel Müdürlükçe uygun bulunan yer altı madencilik faaliyetlerinin tekabül
ettiği yüzey alanı için herhangi bir izin alınmaz. Projesinde belirtilen
şartlara uyulmadığının ve yüzeyde tasman oluşumunun tespit edilmesi
halinde, Kanunun 29 uncu maddesi kapsamında işlem tesis edilerek, tasman
oluşum alanındaki üretim faaliyetleri durdurulur. Ancak özel mülkiyete tabi
alanlarda mülk sahibinin izni olmadan, özel mülke zarar verildiğinin
tespiti halinde ise Kanunun 7 nci maddesinin yirmi birinci fıkrası
gereğince işlem yapılır.
Özel
alanlardaki değişiklikler
MADDE
109- (1) İlgili kurumlar
tarafından özel alan olarak Genel Müdürlüğe bildirilen alanlarda değişiklik
yapılması halinde bu değişiklik ilgili kurum tarafından Genel Müdürlüğe
bildirilmek zorundadır. Aksi takdirde doğabilecek hukuki sorumluluk ilgili
kuruma aittir.
Kazanılmış
haklar
MADDE
110- (1) Madencilik faaliyetleri
ile bu faaliyetlere bağlı tesisler için verilmiş olan izinler, müktesep hak
olarak ruhsat hukuku devam ettiği sürece geçerlidir. Alınan izinler,
ruhsatın süresinin uzatılması halinde uzatılır. İşletme ruhsatı sınırları
dahilinde işletme izni genişletilen diğer alanlar için de diğer kamu kurum
ve kuruluşları tarafından izin verilir.
(2) Madencilik faaliyetlerinin yapılması ve
ruhsatlandırma işlemlerinin yürütülmesi ile ilgili olarak yeni verilecek
ruhsat alanlarına maden işletme yöntemi, faaliyetin yapıldığı bölge,
madenin cinsi, yapılacak yatırımın çevresel etkileri, şehirleşme gibi
hususlar dikkate alınarak, süre uzatım talepleri dahil ruhsat verilen
alanlarda Bakanlık tarafından kısıtlama getirilirken kazanılmış haklar
korunur.
(3) İşletme ruhsat sahalarında, madencilik faaliyeti
yapılan alanların, Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen
alanlarla çakışması durumunda, işletme ruhsatının yürürlük tarihi ile izne
tabi bu alanların Genel Müdürlüğe bildirildiği tarih esas alınarak
değerlendirme yapılır.
(4) İşletme ruhsatı yürürlük tarihinin, Kanunun 7
nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen izne tabi alanın Genel
Müdürlüğe bildirildiği tarihten önce olması durumunda, ilgili kanunların
öngördüğü yükümlülüklerin yerine getirilmesi suretiyle kazanılmış haklar korunarak
faaliyetler sürdürülür. Aksi halde üretim faaliyetleri durdurulur.
(5) İşletme ruhsatı yürürlük tarihinin, Kanunun 7
nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen izne tabi alanın Genel
Müdürlüğe bildirildiği tarihten sonra olması durumunda, ilgili kurumdan
izin alınması zorunludur. İlgili kurumdan izin alınmadan üretim yapılması
halinde, faaliyet durdurulur.
(6) İçme ve kullanma suyu havzalarında yapılan
madencilik faaliyetlerine ilişkin işlem tesis edilirken Kanunun 7 nci
maddesinin sekizinci fıkrası gereğince kazanılmış haklar korunur.
(7) Genel Müdürlükçe işletme ruhsatı verildikten
sonra, işletme ruhsat alanının diğer kanunlara göre izne tabi alan haline
gelmesi durumunda ilgili kanunların öngördüğü yükümlülüklerin yerine
getirilmesi suretiyle kazanılmış haklar korunarak madencilik faaliyetleri
sürdürülür.
İşletme
izni düzenlenmesi için alınması zorunlu izinler
MADDE
111- (1) Ruhsat sahibince, işletme
ruhsatının yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde Kanunun 7 nci
maddesine göre alınması gerekli olan ÇED kararı, mülkiyet izni, işyeri açma
ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile
ilgili izinlerin alınarak Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip işletme izni
düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için
Kanunun 24 üncü maddesinin on birinci fıkrası gereğince işlem tesis edilir.
(2) Kanunun 7 nci maddesine göre alınması gerekli
olan ÇED kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel
Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili olarak, süresi
içerisinde izinlerin alınması için ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının
talep ettiği tüm bilgi ve belgeler ile eksiksiz olarak başvurulmuş olmasına
rağmen, bu izinlerin işletme ruhsatının yürürlük tarihinden itibaren üç yıl
içerisinde alınamadığının Genel Müdürlüğe belgelendirilmesi durumunda,
Kanunun 24 üncü maddesinin on birinci fıkrası kapsamında işlem tesis
edilmez. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen
izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi
uzatılmaz ve ruhsat iptal edilir.
(3) Ereğli Kömür Havzasındaki taşkömürü ve 2840
sayılı Kanunda sayılan bor tuzu, toryum ve uranyum madenleri ile bu
ruhsatlarda birlikte işletilme zorunluluğu olan, kompleks halde bulunan
madenler için bu maddede yer alan izin alınması ve faaliyete başlanması ile
ilgili süreler uygulanmaz. Ancak, Ereğli Kömür Havzasındaki taşkömürü
sahalarına grubundaki diğer madenler için işletme izni verilmiş olması ve
bu madene yönelik faaliyet gösterilirken Kanunun 7 nci maddesine aykırı
faaliyet yapılması halinde aykırı faaliyetin yapıldığı alandaki faaliyetler
durdurulur.
(4) IV. Grup (ç) bendi maden ruhsatlarına yönelik
işletme izni verilebilmesi için Nükleer Düzenleme Kurumundan yetkilendirme
alınması zorunludur.
İzinlerin
incelenmesi
MADDE
112- (1) Genel Müdürlükçe yapılan
incelemelerde, faaliyet alanında ÇED ile ilgili karar, işyeri açma ve
çalışma ruhsatı, mülkiyet izni olmadan veya Kanunun 7 nci maddesinin on üçüncü
fıkrasına aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti halinde Kanunun 7 nci
maddesinin yirmi birinci fıkrası gereğince işlem tesis edilerek durum
ilgili kurumlara bildirilir.
(2) Kanunun 7 nci maddesi ve diğer kamu kurum ve
kuruluşların mevzuatı gereğince izin verilmiş alanlardaki madencilik
faaliyetlerini diğer kamu kurum ve kuruluşları kendi mevzuatı kapsamında
denetleyebilir. Yapılan denetimlerde maden ruhsat alanlarında ilgili kanun
esaslarına uygun çalışılmadığının tespiti halinde, diğer kamu kurum ve
kuruluşları tarafından yapılan işlemler Genel Müdürlüğe bildirilir. Çevre
ve insan sağlığına zarar verdiği tespit edilen madencilik faaliyetleri,
gerekli önlemler alınıncaya kadar bu alandaki madencilik faaliyetleri
durdurulur.
(3) Birinci fıkrada yer alan hususlar dışında
Kanunun 7 nci maddesine aykırı faaliyette bulunulduğunun Genel Müdürlükçe
tespit edilmesi halinde ruhsat sahasındaki faaliyetler, bu aykırılık
giderilinceye kadar durdurulur.
I. ve II.
Grup (a) bendi madenler ile ilgili düzenlemeler
MADDE
113- (1) Madencilik
faaliyetlerinin yapılması ve ruhsatlandırma işlemlerinin yürütülmesi ile
ilgili olarak yeni verilecek ruhsat alanlarına maden işletme yöntemi,
faaliyetin yapıldığı bölge, madenin cinsi, yapılacak yatırımın çevresel
etkileri, şehirleşme gibi hususlar dikkate alınarak, süre uzatım talepleri
dahil ruhsat verilen alanlarda kazanılmış haklar korunmak kaydıyla ilgili
kurumların görüşleri alınarak Bakanlık tarafından kısıtlama getirilebilir.
İlk müracaat veya ihale yolu ile yapılacak ruhsatlandırmalarda müracaatın
yapılacağı alanlar diğer kanunlar ile getirilen kısıtlamalar göz önüne
alınarak Bakanlıkça ruhsat müracaatına kapatılabilir. Kısıtlama gerekçesi
ortadan kalkan alanlar ihale yoluyla aramalara açılır.
(2) Bir alanın, I. ve II. Grup (a) bendi madenlerle
ilgili olarak il genelinde madencilik faaliyetleri için müracaatlara kapalı
alan haline getirilebilmesi için;
a) Valilik tarafından il bazında çalışma yapılması
için Ek-3’te yer alan hususlarda Genel Müdürlüğe talepte bulunulması veya
Genel Müdürlükçe işlemlerin başlatılmasına karar verilmesi gerekir.
b) Talep yazısında, mevcut yerleşim alanları,
yerleşime uygun olan/olmayan alanlar, uydu kent alanları, park, bahçe,
rekreasyon alanları, turizm, korunması gereken kültür ve tabiat varlıkları,
milli parklar ve su havzası, içme suyu temin edilen akifer ve kaynakların
ilan edilmiş ve ilan için çalışmaları yürütülen koruma alanları ve benzeri
alanlar, mevcut ağaçlandırma alanları, katı atık depolama alanları,
otoyollar, kara yolu, I. Grup (b), II. Grup (a) bendi madenler ile ilgili
kısa, orta ve uzun vadeli ihtiyacı gösteren arz/talep öngörüsünü belirten
rapor, özel ve kamuya ait her türlü tesis, organize sanayi bölgesi
alanları, diğer hususları içeren bilimsel ve teknik çalışma ile müracaatta
bulunulur. Bu maddede belirtilen kurumlardan kurulacak komisyonda yer
alacak yetkililerin isimleri ile komisyonun sekretaryası ve koordinasyondan
yetkili bir isim ve kurum da bildirilir. Bu alanlar ile ilgili verilecek
bilgilere ilişkin koordinatlar, Genel Müdürlükçe belirlenen sistemde
verilir.
c) Genel Müdürlükçe gerek görüldüğü takdirde
talepteki eksiklikler valilikten istenilir.
ç) Bilgilerin tamamlanmasını müteakip Genel
Müdürlük tarafından belirlenen yetkililer ile valilikçe belirlenen isimler
ve gerektiğinde üniversiteler, araştırma kuruluşları, diğer kamu kurum ve
kuruluşlarından görevlendirme ile oluşan bir komisyon, valilikte kurulur.
Görevlendirilen komisyonun başkanlığını Genel Müdürlük tarafından görevlendirilen
yetkili, mahallindeki yapılacak sekretarya ve koordinasyonu ise valiliğin
görevlendirdiği yetkili kurum yapar. Komisyon nazari ve mahallindeki
çalışmalarını en geç altı ay içinde tamamlar. Zaruri durumlar nedeniyle bu
süre içinde çalışmaların tamamlanmaması halinde üç ay daha ek süre verilir.
d) Komisyonda; büyükşehir olan illerde yatırım
izleme ve koordinasyon başkanlığı, diğer illerde il özel idaresi, vergi
dairesi, çevre, şehircilik ve iklim değişikliği, kültür ve turizm, tarım ve
orman, sanayi ve teknoloji il müdürlükleri, belediye, Orman, Devlet Su
İşleri ve Karayolları bölge müdürlükleri yetkilileri ile valiliğin
bildirdiği diğer yetkililer yer alır.
e) Dayanak ve içeriği ile birlikte komisyon
tarafından hazırlanan ve valilikçe uygun bulunan alanlar Genel Müdürlüğe
bildirilir. Genel Müdürlükçe rapor ile ilgili tespit edilen eksiklikler
komisyona tamamlattırılır.
f) İlk müracaatlarda I. Grup ve II. Grup (a) bendi
madenlere kapalı hale getirilen alanları içeren il raporu Bakan Oluruna
sunulur. Bakanlıkça onaylanan alanlar kapalı alan haline getirilir.
g) Kısıtlama gerekçesi ortadan kalkan alanlar ihale
yoluyla aramalara açılır.
ğ) İl raporunda yapılacak revize işlemlerinde de
aynı süreçte işlem tesis edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Arazi İzinleri
Devlet
ormanları ve muhafaza ormanlarında madencilik faaliyetleri
MADDE
114- (1) Devlet ormanları içinde
maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis,
yol, enerji, su, haberleşme ve alt yapı tesislerine, fon bedelleri hariç,
bedeli alınarak Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verilir. Ancak süre
uzatımları dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet
ormanları sınırları içindeki tohum mescereleri, gen koruma alanları,
muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması
gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve
işletilmesi, Tarım ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır.
(2) Ruhsat sahalarında, orman sayılan alanlarda
orman mevzuatı kapsamında gerekli izinler alınmadan madencilik faaliyetinde
bulunulduğunun Genel Müdürlük tarafından tespit edilmesi halinde Kanunun 7
nci maddesinin yirmi birinci fıkrası gereğince işlem tesis edilir. Bu durum
Orman Genel Müdürlüğüne bildirilir.
(3) Maden ruhsat sahalarına isabet eden özel
ağaçlandırma taleplerinde Bakanlığın görüşü alınır.
Mera
alanlarında madencilik faaliyetleri
MADDE
115- (1) Maden arama ruhsat
sahibi, mera, yaylak ve kışlakların bulunduğu alanlarda; sondaj, yarma,
galeri gibi fiziki müdahale gerektiren maden arama faaliyetleri yapılmadan
önce gerekli belgelerle tarım ve orman il müdürlüğüne bir dilekçe ile
başvurur. Başvuru tarihinden itibaren otuz gün içinde tarım ve orman il
müdürlüğü tarafından yapılan değerlendirme sonucu uyulması gereken esaslar
belirlenerek mera tahsis amacı değiştirilmeden izin verilir. Bu faaliyetler
sonrası maden arama ruhsat sahibi, faaliyette bulunduğu bölgeleri
düzenleyerek en geç altı ay içinde çevre ile uyumlu hale getirir. Maden
arama ruhsat sahibi faaliyetlerini, verdiği bilgi doğrultusunda yapmak
zorundadır.
(2) Genel Müdürlüğün, tarım ve orman il müdürlüğüne
mera tahsis amacının değiştirilmesi talebinde bulunabilmesi için maden
ruhsat sahibinin Genel Müdürlüğe müracaatı gereklidir. Genel Müdürlük söz
konusu müracaatı, müracaat tarihinden itibaren en geç bir ay içinde
sonuçlandırır.
(3) Arama faaliyetleri sonunda rezervi belirlenen
madenlerin üretim ve üretime yönelik tüm faaliyetlerin yapılacağı alanların
tahsis amacı; Genel Müdürlüğün, tarım ve orman il müdürlüğüne yapacağı
bildirime müteakip, il mera komisyonunun ve çevre, şehircilik ve iklim
değişikliği il müdürlüğünün uygun görüşü üzerine, valilikçe
değiştirilebilir ve söz konusu yerlerin Hazine veya ait olduğu vakıf adına
tescili yapılır.
(4) Arama ruhsatı döneminde kaynağı belirlemeye
yönelik yapılacak olan yüzeyden (mostradan) numune alımı için izin
gerekmez.
(5) İşletme ruhsatı döneminde işletme faaliyetleri
için mera tahsis değişikliği yapılır. İşletme izin alanı dışında yapılacak
arama faaliyetleri ile ilgili olarak arama ruhsatı dönemindeki işlemler
geçerlidir.
(6) Mera tahsis değişikliği yapılan alanlarda,
Kanunun 7 nci maddesinin on üçüncü fıkrasında belirtilen hükümlere ve bu
Yönetmelikte belirtilen alanlarla ilgili kısıtlamalara uyulması kaydıyla
madencilik faaliyetleri için her türlü üretim ve geçici tesis yapılmasına
izin verilir.
(7) İşletme ruhsatının, yürürlük tarihinden sonra
mera alanı içine alınması halinde, ÇED kararı dahil gerekli izinlerin
alınarak işletme izni düzenlenen ruhsat sahalarında, mevcut izinler
çerçevesinde işletme faaliyetleri sürdürülür.
(8) Mera alanlarında mera tahsis değişikliği
yapılmasını müteakip, Genel Müdürlükçe arama dönemi üretim izni veya
işletme izni düzenlenen ruhsat sahalarında, faaliyetlerin mera tahsis
değişikliği yapılan alan dahilinde yürütülmesi zorunludur.
(9) Ruhsat sahalarında, ruhsat sahibince mera
tahsis değişikliği yapılmadan madencilik faaliyetinde bulunulduğunun tespit
edilmesi halinde Kanunun 7 nci maddesinin yirmi birinci fıkrası gereğince
işlem tesis edilir. Genel Müdürlükçe müktesep haklar korunarak faaliyet
durdurulur. Genel Müdürlükçe verilen durdurma kararı yükümlülükler yerine
getirilmedikçe kaldırılmaz.
(10) İşletme izni talep edildiğinde tapu
kayıtlarında mera tescili yapılmamış alanlarda, mevcut tapu kayıtlarına
göre işlem yapılır.
Tarım
arazilerinde madencilik faaliyetleri
MADDE
116- (1) Tarım arazilerinde
madencilik faaliyetleri yapılabilmesi için 5403 sayılı Kanunun 13 üncü
maddesi gereğince Bakanlıkça kamu yararı kararı alınması gereklidir. Ruhsat
sahibi, kamu yararı kararı alınması için Genel Müdürlüğe istenilen belgeler
ile birlikte müracaatta bulunur.
(2) Genel Müdürlük yapılan müracaatı öncelikle
belge üzerinde inceler, eksik veya yanlış belge varsa müracaat sahibine
bildirir. Belgeler tamamlanıncaya kadar talep değerlendirmeye alınmaz.
Belgelerin tam olması halinde, Genel Müdürlükçe oluşturulan bir heyet
tarafından arazi üzerinde gerekli incelemeler yapılarak, talep edilen
araziye ilişkin Genel Müdürlükçe kamu yararı kararı alınıp alınmamasına
ilişkin olarak bir rapor tanzim edilir. Genel Müdürlük, belge yönünden
yaptığı inceleme sonucunda değerlendirmeye aldığı kamu yararı kararı
alınması taleplerini değerlendirmeye aldığı tarihten itibaren en geç iki ay
içinde sonuçlandırır.
(3) Maden arama ruhsatı sahibi, işletme ruhsatı
almak üzere Genel Müdürlüğe yaptığı başvuru sırasında bir dilekçe ile Genel
Müdürlükten işletme ruhsatı için incelemede bulunacak Genel Müdürlük
heyetinin araziyi işletme ruhsatı dışında kamu yararı kararı alınması
açısından da incelemesini talep edebilir. Bu durumda işletme ruhsatı için
incelemede bulunacak Genel Müdürlük heyeti araziyi işletme ruhsatı dışında
kamu yararı kararı alınması açısından da inceleyerek gerekli raporları
tanzim eder.
(4) Madencilik faaliyeti yürütülen alanlardaki
nebati toprak, rehabilitasyon çalışmalarında kullanılmak üzere uygun yerde
muhafaza edilir.
Hazinenin
özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerde madencilik
faaliyetleri
MADDE
117- (1) Hazinenin özel
mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerde yapılan madencilik
faaliyetleri için kira ve ecrimisil alınmaz. Bu alanlar madencilik
faaliyetleri yapıldığı sürece madencilik faaliyetleri için ayrılmış
sayılır.
(2) Madencilik faaliyeti gösterilen alanın,
Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer
olması halinde, arazi mülkiyeti kapsamında izin istenmez. Ancak bu alan
için mülkiyet durumunu gösteren belge istenir.
(3) Maden ruhsatı veya üretim izni verilen
Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında
bulunan taşınmazların madencilik faaliyetleri dışında kiraya verilmesi ya
da satışı için; I. Grup (a) bendi maden ruhsat alanlarına yönelik
taleplerde il özel idarelerinden, büyükşehir olan illerde valiliklerden,
diğer grup maden ruhsat alanlarına yönelik taleplerde ise Genel Müdürlükten
görüş alınır.
(4) Özel ağaçlandırma amaçlı olarak kiraya verilen
Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar veya Devletin hüküm ve tasarrufu
altındaki yerler hakkında, kira sözleşmesinden sonra ruhsat verilmesi ve
madencilik faaliyetinin yürütülmesi halinde, idarenin uygun görüşü alınır,
kiracının masrafları ile ağaç bedelleri ruhsat sahibi tarafından ödenir.
(5) Maden ruhsatı veya üretim izni verilen, izinsiz
madencilik faaliyetinde bulunulduğu tespit edilen, çevreyle uyumlaşması
uygun görülen veya bu amaçla ihale edilen alanlara ilişkin bilgi ve
belgeler taşınmazın bulunduğu ilin valiliğine bildirilir.
Kamu
hizmeti veya umumun yararına ayrılmış yerler ile özel şahıs arazilerinde
madencilik faaliyetleri
MADDE
118- (1) Kamu hizmeti veya umumun
yararına ayrılmış okul, hastane, kütüphane, kara yolu, demir yolu gibi yer
ve tesislere 60 metre mesafe dahilinde madencilik faaliyetleri için Genel
Müdürlükten izin alınması zorunludur. Binalara 60 metre, özel mülkiyete
konu araziler ile bu arazilere 20 metre mesafe dahilinde faaliyette bulunmak
için mülk sahibinin yazılı muvafakatinin alınması zorunludur. Yatay olarak
alınan bu mesafeler gerek duyulması halinde Genel Müdürlük tarafından
madencilik faaliyetlerinin boyutu, işletme yöntemi, emniyet tedbirleri ve
arazinin topoğrafik ve jeolojik yapısı dikkate alınarak her faaliyet için
ayrı olarak da belirlenebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Duyarlı Yörelerde Madencilik Faaliyetleri
İmarlı
veya imarsız alanlarda madencilik faaliyetleri
MADDE
119- (1) İmar alanları içinde
kalan madencilik faaliyetleri, ilgili yerel merciden izin alınarak yapılır.
Ruhsat alındıktan sonra imar alanları içine alınan maden sahalarına bu
hüküm uygulanmaz. Bu yönde değerlendirme yapılırken imar planının
kesinleşme tarihi ve maden ruhsatının hak sağlandığı ilk müracaat tarihi
göz önünde bulundurulur. İmar planlarında orman arazisi olarak görülen ve
orman idaresinden izin alınarak madencilik faaliyeti sürdürülen alanlar
için imar planı istenmez.
(2) İmar planı bulunmayan alanlarda yapılan veya
yapılacak olan madencilik faaliyetleri ile bu faaliyetlere bağlı geçici
tesisler ve bunların müştemilatı için imar planı yapılmaz. İşletme
ruhsatları ve ruhsat sahası bitişiğindeki geçici tesisler, Genel Müdürlük
tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına gönderilir ve
tapu kayıtları ile çevre düzeni ve imar planları notuna işlenir. İmarsız
alanlarda yürütülen madencilik faaliyetleri için gerekli olan geçici
tesisler ve bunların müştemilatı, inşaat ve yapı kullanma iznine tabi
değildir. Ancak yapıların fen ve sağlık kurallarına uygun olması, ruhsat
sahibi tarafından büyükşehir olan illerde valiliğe, diğer illerde il özel
idaresine bildirilmesi zorunludur.
(3) İmarsız alanlarda yürütülen madencilik
faaliyetleri için gerekli olan geçici tesisler ve bunların müştemilatı
niteliğindeki yapıların, ruhsat sahibi tarafından madencilik faaliyetinin
sonlandırılmasını müteakip bir yıl içinde kaldırılması zorunludur.
Bunlardan ÇED olumlu kararı alınmış olanların, ÇED raporunda belirtildiği
şekli ile her iki alanda da yol, su, haberleşme, enerji nakil hattı, bant,
konveyör, havai hat ve kuyu tesislerinin ilgili idarenin onayı ve talebi
doğrultusunda bedelsiz olarak kalmasına izin verilebilir. Diğerlerinin ise
süresinde yerinden kaldırılması veya çevre ile uyumlu hale getirilmesi
zorunludur. Ruhsat sahibinin bu yükümlülüklerini yerine getirmemesi
halinde, çevre ve insan sağlığı bakımından sorumlulukları devam eder.
Ruhsat sahibi tarafından yapılması gereken işlemler valilik veya ilgili
idare tarafından yerine getirilerek yapılan masraflar 6183 sayılı Kanun
hükümlerine göre tahsil edilir.
Yaban
hayatı koruma ve geliştirme sahalarında madencilik faaliyetleri
MADDE
120- (1) Yaban hayatı koruma ve
geliştirme sahalarında, ÇED raporunda yaban hayatına olumsuz etkisinin
giderileceği yönünde bilimsel rapor bulunan maden arama ve işletme
faaliyetleri ile alt yapı tesislerine ilgili kurum tarafından izin verilir.
Alınan izinler, süre uzatımları dahil ruhsat hukuku sonuna kadar devam
eder. Yaban hayatı koruma ve geliştirme sahalarında, projesinde belirtilen
şartların dışında bir faaliyetin tespit edilmesi durumunda, ruhsata dayalı
faaliyetler durdurulur.
İçme ve
kullanma suyu havzalarında madencilik faaliyetleri
MADDE
121- (1) Kazanılmış haklar korunmak
kaydıyla içme ve kullanma suyu rezervuarının maksimum su seviyesinden
itibaren yatayda 1000-2000 metre mesafe genişliğindeki şeritte galeri usulü
patlatma yapılmaması, alıcı ortama arıtma yapılmadan doğrudan su deşarj
edilmemesi şartıyla çevre ve insan sağlığına zarar vermeyeceği bilimsel ve
teknik olarak belirlenen maden arama ve işletme faaliyetleri ile altyapı
tesislerine izin verilir.
(2) İçme ve kullanma suyu rezervuarının maksimum su
seviyesinden itibaren yatayda 2000 metreden sonraki koruma alanı içinde ÇED
raporuna göre yapılması uygun bulunan maden istihracı ve her türlü tesis
yapılabilir. Ancak faaliyet sırasında alıcı ortama yapılacak deşarjlarda
ilgili mevzuatta belirtilen limitlere uyulması zorunludur.
(3) İçme ve kullanma suyu koruma havzalarında
yapılan madencilik faaliyetlerinde, bu Yönetmelikte belirtilen
yükümlülüklere uyulmaması ve gerekli iznin alınmaması halinde, gerekli
tedbir ve izin alınıncaya kadar sahadaki üretim faaliyetleri durdurulur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yatırımlar ve Çakışan Sahalar
Yatırımlar
ile çakışan sahalara ilişkin işlemler
MADDE
122- (1) Madencilik faaliyetleri
ile Devlet ve il yolları, otoyollar, demir yolları, havaalanı, liman, baraj,
enerji tesisleri, petrol, doğalgaz, jeotermal boru hatları, su isale
hatları gibi kamu yararı niteliği taşıyan veya gerçek/tüzel kişilere ait
diğer yatırımların birbirlerini engellemesi, maden işletme faaliyetinin
yapılamaz hale gelmesi, yatırım için başka alternatif alanların
bulunamaması durumunda, madencilik faaliyeti ve yatırımla ilgili karar
Bakanlık tarafından verilir.
(2) Madencilik faaliyetleri ile birinci fıkrada
sayılan yatırımların aynı alana isabet etmesi halinde yatırımcı tarafından
yatırım için başka alternatif alan olmadığına dair teknik bilgi ve belgeler
ile Genel Müdürlüğe müracaat edilir.
(3) Genel Müdürlüğün mahallinde yaptığı inceleme
neticesinde; kamu yararı niteliği taşıyan yatırımlar ile madencilik
faaliyetlerinin birbirini engelleyeceği, yatırımın gerçekleştirilmesi
halinde maden işletme faaliyetinin yapılamaz hale geleceği, planlanan
yatırımın, ruhsatın işletme izni veya görünür rezerv alanı ya da ruhsata
dayalı olarak üretim yapılan tesis alanı ile çakıştığının tespit edilmesi
durumlarında heyet tespitlerine ilişkin yapılacak işlemleri içeren Genel
Müdürlük kararı taraflara gönderilir. İlgili taraflardan görüşleri ile
dördüncü fıkrada belirtilen bilgi ve belgeleri içeren raporun bir ay içinde
Genel Müdürlüğe verilmesi istenir. Bu sürede tarafların anlaşmaya
vardıklarını bildirmeleri veya yatırımcının raporu vermemesi durumunda
işlemler sonlandırılır. Verilen sürenin sonunda, tarafların görüşlerini ve
raporu sunmaması halinde, Genel Müdürlükçe mahallinde yapılan inceleme
neticesinde yapılan yatırıma ilişkin değer tespiti dikkate alınarak
hesaplamalar yapılır.
(4) Bu raporda;
a) Ruhsat sahasında ve yatırım ile çakışan alandaki
madencilik faaliyeti ile ilgili olarak;
1) Niteliği ve konusu,
2) Hukuki durumu, konumu ve koordinatları,
3) Madenin cinsi, rezervi ve tenörü/kalitesi,
4) Çalışan/çalışacak personel sayısı ve istihdama
katkısı,
5) Maden ruhsat sahibinin/rödövansçının yatırım
gideri,
6) Maden ruhsatının yatırım süresi ve projesi,
7) Maden işletme proje bilgileri ve ruhsat süresi,
8) Devlet hakları ve sağlanacak katma değere
ilişkin değerlendirmeler,
9) Üretilen madenin pazar durumu,
10) Yıllar itibarıyla üretim ve varsa tesise ait
bilgiler,
11) Maden ruhsat sahasının yatırım bedeli,
gerçekleşme süresi ve aşamaları,
12) Madenin makul bir sürede üretilebilme imkânının
olup olmadığı, madencilik faaliyeti ile diğer yatırım faaliyetinin farklı
zamanlarda yapılıp yapılamayacağına ilişkin tespitler,
13) Maden için başka alternatif alan olup
olmadığına dair teknik bilgi ve belgeler,
14) Ara ve uç ürüne yönelik madenciliğe dayalı
sanayi tesislerinin hammadde ihtiyacını karşılayan ruhsatlı sahalarda,
tesisin hammadde ihtiyacını karşılayacak şekilde alternatif ruhsatlı
sahaların bulunup bulunmadığı,
15) Diğer hususlar,
b) Yatırım ile ilgili olarak;
1) Niteliği ve konusu,
2) Hukuki durumu, konumu ve koordinatları,
3) Yatırım sonucu elde edilecek ürüne ilişkin
bilgi,
4) Çalışacak personel sayısı ve istihdama katkısı,
5) Yatırım gideri,
6) Yatırımın süresi ve projesi,
7) Yatırımın proje bilgileri ve proje süresi,
8) Sağlanacak katma değere ilişkin
değerlendirmeler,
9) Yatırım sonucu elde edilecek ürünün pazar
durumu,
10) Yıllar itibarıyla üretim ve varsa veya
yapılması planlanan tesise ait bilgiler,
11) Yatırım bedeli, gerçekleşme süresi ve
aşamaları,
12) Yatırımın makul bir sürede yapılabilme
imkânının olup olmadığı, yatırım ile madencilik faaliyetinin farklı
zamanlarda yapılıp yapılamayacağına ilişkin tespitler,
13) Yatırım için başka alternatif alan olmadığına
dair teknik bilgi ve belgeler,
14) Yatırımın yapıldığı bölgede sağlayacağı diğer
katkılar,
15) Yatırım sahibinin banka hesap numarası,
16) Diğer hususlar,
yer alır.
(5) Hazırlanan raporlar dikkate alınarak yapılan
inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Genel Müdürlük tarafından kamu
yararı açısından yatırımların önceliği ve önemini belirtmek üzere ilgili
kurumlarla ve yatırımcılarla gerekli yazışmalar yapılarak oluşturulan görüş
Bakanlığa gönderilir. Bakanlık ilgili birimi tarafından kamu yararı
açısından yatırımların önceliğine ve önemine ilişkin yapılan tespit Bakan
onayına sunulur. Bakanlık veya Genel Müdürlük tarafından gerekli görülmesi
halinde bedeli karşılığında rapor hazırlatılabilir. Hazırlatılan rapor,
danışmanlık ücretleri, yolluk, gündelik gibi tüm harcamalar yatırımcı veya
ruhsat sahibi tarafından karşılanır. Bakanlık tarafından alınan karar, kamu
yararı kararı yerine geçer. Ayrıca Bakanlık kararı ile faaliyeti kısıtlanan
maden ruhsat sahibinin yatırım gideri, lehine karar verilen tarafça tazmin
edilir. Maden işletme faaliyetinin yapılamaz hale geldiği alanın ruhsattan
taksir edilmesine veya ruhsatın iptal edilmesine ilişkin hususlar Bakanlık
tarafından alınacak kararda belirtilir.
(6) Herhangi bir madencilik faaliyetine yönelik
fiziki yatırım yapılmamış I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bendi madenler,
mıcır, kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda kullanılan her
türlü yapı hammaddeleri için verilen ruhsatlar, görünür rezervi
belirlenmemiş diğer grup maden ruhsatları ile çakışan aynı yerdeki diğer
yatırımlara Genel Müdürlükçe izin verilir. Ruhsatlı sahalarda görünür
rezervi belirlemek üzere yapılan sondaj, kuyu, galeri, desandre gibi işler
için yapılan yatırımların ve maden varlığının belgelenmesi durumunda tespit
edilen görünür rezerv alanı dışındaki alanlar için diğer yatırımların
madencilik faaliyetlerini engellemeyeceğine Genel Müdürlükçe karar verilmesi
halinde diğer yatırım için izin verilir. Bu alanlarda ruhsat sahibi
tarafından yapılmış yatırımı etkileyen bir husus var ise bu alanla ilgili
karar Bakanlık tarafından verilir.
(7) Bakanlık veya Genel Müdürlük kararı ile
faaliyeti kısıtlanan maden ruhsatına ait yatırıma ilişkin değer tespiti
aşağıdaki usul ve esaslara göre, yatırımın özelliğine göre ortaya çıkan
durumlara ilişkin usul ve esaslar ise Genel Müdürlükçe belirlenir.
a) Faaliyeti kısıtlanan ruhsat sahasında ve/veya
buna bağlı tesis ve alt yapı tesis yatırımına ait gider kalemleri, ruhsat
hukukunun başladığı tarih ile ilk heyet tarafından çakışmanın tespit
edildiği tarih aralığı esas alınarak belirlenir. Görevlendirilen heyet
tarafından çakışmanın tespitinden sonraki süreçte faaliyetin devamı için
yapılan zorunlu yatırımlar dışındaki yatırımlar değerlendirmeye alınmaz.
b) Yatırım gideri, fatura veya dekonta göre, fatura
veya dekontun ibraz edilememesi durumunda ise fiili tespite göre rayiç
bedeller dikkate alınarak belirlenir.
c) Yatırım gideri hesaplamalarına, katma değer
vergisi dahil edilmez.
ç) Devir edilen ruhsatlarda devir öncesi yatırım
gideri de dahil olmak üzere tüm yatırım gideri yeni ruhsat sahibine ödenir.
Taraflar arasındaki devir tutarı yatırım giderine dahil edilmez.
d) Kısıtlaması yapılan alan dahilindeki ruhsata
dayalı olarak, ruhsat sahasında ve/veya dışında kurulmuş ruhsat
sahibine/rödövansçıya/faaliyeti gerçekleştirene ait geçici tesisler ile
ilgili yatırım gideri, söz konusu geçici tesislerin sadece bu ruhsat sahasından
üretilen maden ile beslenmek üzere kurulmuş olması kaydıyla ödenir.
e) Amortismana tabi olma süresi dolmuş makine,
araç-gereç, teçhizat ve tesislerin değerinin hesaplanmasında Makina ve
Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi tarafından belirlenen hurda birim fiyatları
üzerinden hesaplama yapılır. Amortismana tabi olma süresi bitmemiş makine,
araç-gereç, teçhizat ve tesislerin değerinin hesaplanmasında ise amortismana
tabi değeri düşülerek yatırım gideri hesaplanır. Yatırım gideri ödenecek
taşınmazların bedelleri hesaplanırken enkaz/hurda kaldırma bedelleri de
yatırım giderine dahil edilir.
f) Faaliyetin sonlandırılmasına karar verilen
sahadaki tesislerin talep edilmesi halinde başka bir alana taşınması, bu
süreçte yapılacak her türlü altyapı, montaj-demontaj ve nakilden dolayı
kullanılamayan ekipmanların, çalışır hale getirilmesine ait giderler
yatırım giderine dahil edilir.
g) Üretim faaliyetine başlanmamış ve yatırımdan
kaynaklı olarak iptal edilecek olan ruhsatlarda, ruhsat hukuku için ödenen
harç, ruhsat bedeli, proje bedelleri, Devlet hakları, irtifak, kamulaştırma
(Hazine adına) bedeli, kamuya ödenen izin bedelleri lehine karar verilen
yatırımcı tarafından ruhsat sahibine ödenir. Çevre ile uyum teminatı ve bedeli
yatırım giderine dahil edilmez.
ğ) Üretim faaliyetine başlanmamış ve yatırımdan
kaynaklı olarak madencilik faaliyetleri kısıtlanan/kısıtlanacak ya da
taksir edilecek alanlarla ilgili olarak ödenen proje bedelleri, irtifak,
kamulaştırma (Hazine adına) bedeli, kamuya ödenen izin bedelleri lehine
karar verilen yatırımcı tarafından ruhsat sahibine ödenir. Çevre ile uyum
teminatı ve bedeli yatırım giderine dahil edilmez.
h) İhale yoluyla alınan ruhsatlarda, çakışan
alandaki madencilik faaliyetleri dikkate alınarak, işletme izni olmayan
ruhsatlarda ihale bedeli yatırım gideri hesabına dahil edilir. İşletme
izinli ruhsatlarda ise yatırım gider kalemi olarak kabul edilecek ihale
bedelinden, ruhsat süresi oranında düşülerek hesaplama yapılır.
ı) Ruhsat sahasında tetkik tarihindeki faaliyeti
gerçekleştiren tarafından yapılan madencilik faaliyetlerine ait
yatırımların bedelleri faaliyeti gerçekleştirene ödenir.
i) Ruhsat sahibi ile yapılan sözleşme kapsamında
madencilik faaliyetinde bulunan gerçek veya tüzel kişilerin yatırım gideri
veya ruhsat sahipleri tarafından ortak yapılan yatırım gideri, yapılacak
fiili tespit sonucuna göre belirlenir. Bu kapsamda yatırım gideri ile
ilgili anlaşmazlık olması durumunda anlaşmazlığa konu olan yatırım
giderinin karşılığı olan bedel, Genel Müdürlüğün emanet hesabında tutulur.
Anlaşmazlığın çözümüne ilişkin mahkeme kararının bulunması ya da taraflar
arasında anlaşmanın sağlanması halinde yatırım bedeli taraflara ödenir.
j) Görünür rezervi belirlenmiş sahalarda maden
üretimi amacıyla yapılan dekapaj alanına isabet eden alanda üretim
tamamlanmış ise dekapaj giderleri yatırım giderine dahil edilmez. Dekapajı
tamamlanmış ancak henüz maden üretimi yapılmamış alanlarda bu üretimin
yapma imkanının bulunup bulunmadığı değerlendirilir. Üretimin yapılma
imkânı yoksa bu alanlarla ilgili dekapaj giderleri oransal olarak yatırım
giderine dahil edilir.
k) Ruhsatın yatırım nedeniyle kısıtlanacak alan
içinde kalan arama faaliyetlerine ilişkin yatırımlarını belgelenmesi
şartıyla üretimi yapılan alanlar dışındaki arama giderleri yatırım giderine
dahil edilir.
l) Finansal kiralama yöntemiyle alınmış olan iş
makinesi veya teçhizatın değer tespiti yapılır. Ancak finansal kiralama
yapan banka veya aracı şirketin muvafakat vermesi durumunda iş makinesi
veya teçhizat yatırım giderine dahil edilir.
m) Tarafların Genel Müdürlüğe yatırım giderinin
ödenmesi için banka hesap bilgilerini vermemesi durumunda ilgili yatırım
gideri mahkemece tayin edilecek hesaba yatırılır.
n) Yatırım gider tespiti yapılan tarih ile Bakanlık
kararının alındığı tarihin farklı olması durumunda, yatırım gideri Türkiye
İstatistik Kurumunun (TÜİK) hesapladığı Tüketici Fiyat Endeksine (TÜFE)
göre güncellenip işlem tesis edilir.
(8) İşletme ruhsat alanı içerisinde ancak işletme
izni veya görünür rezerv alanı dışındaki yatırımlara, madencilik
faaliyetleri birlikte yürütülebilecek yatırımlara ve mevcut maden işletme
izin alanlarıyla çakışan yatırımlara mahallinde yapılan tetkik sonucunda
rezervin üç boyutlu görünür hale getirilmemiş olan kısmı taksir edilerek
Genel Müdürlükçe izin verilebilir. Yatırımın işletme izni veya görünür
rezerv alanı ile çakışması ve madencilik faaliyetlerinin yatırım ile
birlikte gerçekleştirilememesi durumunda Bakanlık tarafından karar verilir.
Genel Müdürlüğün uygun görüşü veya Bakanlık kararı alınmaksızın yapılmış
olan yatırımın, işletme izni veya görünür rezerv alanı ile çakışması
durumunda, bu alanlarda yatırımcı tarafından yapılmış yatırımı ya da
işletme izni veya görünür rezervi etkileyen bir husus var ise bu alanla
ilgili karar Bakanlık tarafından verilir. Arama ruhsatı döneminde hiçbir
yatırım yapılmamış ise diğer yatırımlara engel teşkil etmez. İhalelik
durumda olan ve görünür rezervi belirlenmiş sahalara ait karar, Genel
Müdürlükçe verilir. Bu fıkra kapsamında Genel Müdürlüğe yapılan talepler, gerekli
görüldüğü takdirde mahallinde tetkik yapılmak suretiyle değerlendirilir.
(9) Bakanlık tarafından verilecek kararlarda;
görünür rezerv alanı ile diğer yatırımın çakışması halinde öncelikle diğer
yatırım için alternatif alanın bulunup bulunmadığı, madenin makul bir
sürede üretilebilme imkânının olup olmadığı, ara ve uç ürüne yönelik
madenciliğe dayalı sanayi tesislerinin hammadde ihtiyacını karşılayan
ruhsatlı sahalarda, tesisin hammadde ihtiyacını karşılayacak şekilde
alternatif alanların bulunup bulunmadığı maden rezervi ile yatırımın ülke
ekonomisine sağlayacağı katma değer, her iki yatırımın süresi, büyüklüğü,
çalışan/çalışacak olan işçi sayısı ve istihdama sağlayacağı katkı dikkate
alınarak değerlendirme yapılır.
(10) Bakanlık veya Genel Müdürlük kararı ile
faaliyeti kısıtlanan maden ruhsat sahibinin/rödövansçının/faaliyeti
gerçekleştirenin veya yatırım sahibinin yatırım gideri, lehine karar
verilen tarafça tazmin edilir. Daha sonra yatırım çakışması işlemleri
nedeniyle Bakanlıkça veya Genel Müdürlükçe herhangi bir sebeple ödenmek
zorunda kalınan tutar, lehine karar verilen tarafa rücu edilir.
(11) Bakanlık tarafından verilen kararın,
madencilik faaliyetlerinin yapılmaması yönünde olması durumunda, yapılacak
madencilik faaliyetinin yatırımı engellememesi şartıyla diğer yatırıma
ilişkin yatırım faaliyetine başlanıncaya kadar ruhsat sahasındaki ocaklarda
mevcut hak ve yükümlülükler çerçevesinde Genel Müdürlük kararıyla işletme
faaliyetleri sürdürülür.
(12) Madencilik faaliyetleri ile Devlet ve il yolları,
otoyollar, demiryolları, havaalanı, liman, baraj, enerji tesisleri, petrol,
doğalgaz, jeotermal boru hatları, su isale hatları gibi kamu yararı
niteliği taşıyan veya gerçek veya tüzel kişilere ait diğer yatırımların
birbirlerini engellediğinin tespit edilmesi durumunda, gerekli görüldüğünde
yatırımcı ve maden ruhsat sahibi ile kamu kurum ve kuruluş yetkililerinin
katılımıyla Genel Müdürlüğün koordinasyonunda toplantı düzenlenebilir.
Proje dosyası üzerinde inceleme yapılması sonucunda bir çözüme ulaşılamaması
ve gerekli görülmesi halinde ilgili tarafların katılımıyla proje sahasında
tetkik yapılarak yatırımların birlikte yürütülmesine yönelik çalışma
yapılır. Yapılan çalışmalara ilişkin değerlendirmeler tutanak haline
getirilir.
(13) Maden ruhsat sahalarına yapılan hafriyat döküm
izni taleplerinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Maden ruhsat sahalarında rezerv kaybına
sebebiyet verilmemesi için, arazinin vasfına bakılmaksızın ruhsat sahaları
hafriyat toprağı, cüruf, inşaat yıkıntı atığı ve benzeri atıklar için döküm
alanı olarak kullanılamaz.
b) Maden ruhsat sahalarına kamu kurum ve
kuruluşları tarafından döküm izni verilemez.
c) Maden ruhsat sahalarında rezervin bittiğinin
Genel Müdürlükçe tespiti hâlinde Genel Müdürlükçe kamu kurum ve
kuruluşlarına izin verilir.
ç) Rezervin bittiğinin tespit edilememesi veya
rezervin varlığının tespiti hâlinde ise Genel Müdürlüğe kamu kurum ve
kuruluşları tarafından yapılan döküm izni talepleri yatırım çakışması
olarak değerlendirilir ve ilgili hükümlere göre sonuçlandırılır.
d) İhalelik sahalar için de arazinin vasfına
bakılmaksızın, Genel Müdürlüğün uygun görüşünün alınması zorunludur.
e) Bu fıkra hükümlerine aykırı hareket edenlere
Kanunun 10 uncu maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen idari para
cezasının on katı tutarında idari para cezası uygulanarak bu faaliyetler
durdurulur, yapılan dökümün ruhsat sahasından veya ihalelik sahadan
kaldırılması için altı ay süre verilir, bu süre içerisinde kaldırılmaması
hâlinde bu fıkra kapsamındaki idari para cezası iki katı olarak uygulanır.
Bu işlemler valilik veya ilgili idare tarafından yerine getirilerek,
yapılan masraflar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
(14) Üretim faaliyeti yapılmış ve yatırımdan
kaynaklı olarak iptal edilecek olan ruhsatlarda, ruhsat hukuku için ödenen
harç, ruhsat bedeli, proje bedelleri, Devlet hakları, çevre ile uyum
teminatı ve bedeli yatırım giderine dahil edilmez.
(15) Maden ruhsat sahalarında, maden üretimi
amacıyla ödenen irtifak, kamulaştırma (Hazine adına) bedeli, kamuya ödenen
izin bedelleri, izin alınan alanın tamamında üretim yapılmış ise ödenmez.
Ancak izin alınan alan dahilinde maden üretimi yapılmamış alanlar var ise,
bu alanlarda üretimin yapılma imkanının bulunup bulunmadığı
değerlendirilir. Üretimin yapılma imkânı bulunan alanlarla ilgili ödenen
izin bedelleri oransal olarak yatırım giderine dahil edilir.
Yatırım
çakışması kararı işlemleri
MADDE
123- (1) Genel Müdürlük, Bakanlık
kararının birer örneğini ruhsat sahibine ve yatırımcıya tebliğ eder.
(2) Yatırımdan vazgeçilmesi yahut yatırımın başka
nedenlerle gerçekleştirilemeyecek hale gelmesi durumunda, bu durum
yatırımcı tarafından Bakanlığa ve Genel Müdürlüğe bildirilir.
(3) İkinci fıkra uyarınca yatırımcı tarafından
Bakanlığa ve Genel Müdürlüğe bilgi verilmemesi durumunda doğan tüm
zararlardan yatırımcı sorumludur.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Daimî Nezaretçilik ve Teknik Eleman
BİRİNCİ BÖLÜM
Daimî Nezaretçinin Atanması, İstihdamı, Görev ve
Sorumlulukları
Daimî
nezaretçinin istihdamı
MADDE
124- (1) Kaynak tuzlaları hariç olmak
üzere maden ruhsat sahalarındaki işletme faaliyetleri, maden mühendisi
nezaretinde yapılır. Daimî nezaretçisi olmayan maden işletme ruhsat ve
hammadde üretim izin sahalarında, maden işletme faaliyeti yapılamaz.
a) Ruhsat sahalarında; birbirinden bağımsız birden
fazla yer altı ocağı için veya farklı kimseler tarafından faaliyette
bulunulan açık işletme ocakları için ayrı ayrı daimî nezaretçi atanması
zorunludur ve ayrı ayrı daimî nezaretçi defteri tutulur.
b) Ruhsat sahalarında aynı kimse tarafından faaliyette
bulunulan birbirinden bağımsız birden fazla yer altı ocağı için ayrı ayrı,
açık işletme ocak/ocakları için tek daimî nezaretçi atanması zorunludur.
Ruhsat sahasında aynı işletmeci tarafından faaliyette bulunulan açık
işletme ocakları için her ocağa ayrı ayrı daimî nezaretçi atanabilir. Bu
durumda her açık ocak için ayrı ayrı defter tutulması zorunludur.
c) Vardiyalı çalışılan ocaklar için tek daimî
nezaretçi ataması yapılır ve tek daimî nezaretçi defteri tutulur.
(2) Ruhsat sahibi, hammadde üretim izin sahibi,
rödövansçı veya faaliyeti gerçekleştiren tarafından daimî nezaretçinin
atanması, Genel Müdürlük onayı ile tamamlanır.
(3) Atanan daimî nezaretçi; ruhsat sahibi, hammadde
üretim izin sahibi, rödövansçı veya faaliyeti gerçekleştiren tarafından istihdam
edilebilir.
(4) Maden işletme faaliyetinde bulunulan her
ruhsat/hammadde üretim izni için en az bir maden mühendisi daimî nezaretçi
olarak atanır. Bir maden mühendisi aynı takvim yılı içinde en fazla üç defa
daimî nezaretçi olarak atanabilir.
(5) Genel Müdürlük tarafından belirlenen veya
faaliyet raporu ya da imalat haritalarında beyan edilen pasa, atık/artık ve
cüruflar ile stoktan maden sevkiyatı yapılması esnasında daimî nezaretçi
atanma şartı aranmaz.
Daimî
nezaretçi atama talebi ve atanması
MADDE
125- (1) Maden mühendisinin daimî
nezaretçi olarak atanabilmesi için aşağıdaki belgeler ile Genel Müdürlüğe
başvurulur:
a) Ek-20’de yer alan daimî nezaretçi talep/atama
belgesi.
b) Daimî nezaretçinin Türkiye Cumhuriyeti kimlik
belgesi.
c) Talep/atama belgesinde adı geçenlere ait imza
beyanları, adı geçenlerin şirket olması halinde şirketin sicil
tasdiknamesi.
ç) Açık işletme yöntemi ile çalışan ve işletme
projesinde yıllık tüvenan maden üretimi en az beş milyon ton olarak
belirlenen maden işletmelerinde maden mühendislerinin herhangi bir
işletmede en az üç yıl maden mühendisi olarak çalıştığına dair SGK
tarafından verilen belge.
d) Yer altı işletme yöntemiyle çalışan kömür
işletmelerinde maden mühendislerinin, yer altı kömür işletmelerinde en az
beş yıl maden mühendisi olarak çalıştığına dair SGK tarafından verilen
belge.
e) Yer altı işletme yöntemiyle çalışan kömür harici
yer altı işletmelerinde maden mühendislerinin, yer altında en az üç yıl
maden mühendisi olarak çalıştığına dair SGK tarafından verilen belge.
f) Yer altı işletme yöntemiyle asfaltit, linyit
veya taşkömürü üretimi yapılan ruhsatlar için, atama yapılacak ocağa
ilişkin gerçek veya tüzel kişiye ait işyeri numarası.
g) Genel Müdürlük ya da Genel Müdürlük tarafından
yetki verilen kamu kurumu, üniversiteler, meslek odası, dernek veya
vakıflar tarafından düzenlenen eğitim programı kapsamında alınan daimî
nezaretçi sertifikası.
ğ) Oda sicil belgesi veya oda üye kimlik belgesi.
h) Diploma veya çıkış belgesinin aslı ya da onaylı
sureti.
(2) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan
mühendisler için imza beyanı ve oda sicil belgesi istenmez.
(3) Atama işleminin tesis edilmesine engel bir
durumun tespit edilmemesi ve Genel Müdürlükçe uygun bulunması halinde talep
tarihi itibarıyla atama gerçekleşmiş olur.
Daimî
nezaretçinin görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE
126- (1) Daimî nezaretçinin görev,
yetki ve sorumlulukları şunlardır:
a) Daimî nezaretçi, nezaret görevini Kanun ve bu
Yönetmelik kapsamında yürütür.
b) Ruhsat alanı içerisinde maden işletme faaliyetlerini
işletme projesine uygun olarak planlar, koordine eder ve yürütülmesini
sağlar. İşletme projesine aykırı olan tehlikeli bir durumun varlığı söz
konusu olduğu zaman, gerekli önlemlerin alınmasını önerir ve önlem
alınmasına nezaret eder.
c) Daimî nezaretçi işletme güvenliği ile ilgili
alınan tedbirlerin uygunluğunu denetler.
ç) Daimî nezaretçi, görev aldığı ocak/ocaklardaki
işletme güvenliğini tehlikeye atan hususlarla ilgili tespit, öneri ve
önlemleri belirler. Aynı zamanda bu hususları, içeriği Genel Müdürlük
tarafından belirlenmiş daimî nezaretçi defterine rapor ederek ruhsat
sahibine bildirir. Ruhsat sahibi işletme güvenliği açısından tehlikeli
durumları gidermeye yönelik faaliyetler dışındaki maden işletme
faaliyetlerini derhal durdurur. İşletme güvenliği açısından tehlikeli durumlara
ilişkin tespit, öneri ve önlemlerin rapor edilerek bildirilmesinden daimî
nezaretçi, bunların yerine getirilmemesinden ruhsat sahibi sorumludur.
d) Daimî nezaretçi defteri, elektronik ortamda
tutulur.
e) Daimî nezaretçi defterine;
1) Temsili ocak koordinatları, üretilen maden
cinsi, Kanunun 7 nci maddesi kapsamındaki izinler, faaliyeti
gerçekleştirenin bilgisi, üretim yöntemi, havalandırma, nakliyat, su atımı,
barajlama ve uygulanan tahkimata ilişkin bilgiler değişmediği sürece en az
bir defa, belirtilen hususlarda değişiklik olması durumunda aynı gün,
2) Yapılan tüvenan üretim miktarlarını, açık
işletmelerde ocak geometrisine ilişkin bilgilerini, yer altı işletmelerinde
sürdürülen üretime hazırlık ve üretim faaliyetlerine ilişkin bilgileri en
geç yedi günde bir,
3) Maden işletme faaliyetlerinde işletme güvenliği
açısından tehlikeli olabilecek durumlara ilişkin tespit ve önerilerini aynı
gün,
4) Ruhsat sahasındaki madencilik faaliyetlerinde
patlayıcı madde kullanılması halinde kullanılan patlayıcı madde
miktarlarının,
5) Ek-4’te yer alan daimî nezaretçi defterinde
rapor edilmesi gereken hususların,
daimî nezaretçi tarafından kaydedilmesi zorunludur.
Aksi takdirde daimî nezaretçiye Kanunun 10 uncu maddesinin altıncı fıkrası
kapsamında işlem tesis edilir.
f) Daimî nezaretçi defterinin, daimî nezaretçi ve
ruhsat sahibi veya vekili, hammadde üretim izin sahalarında hammadde üretim
izin sahibi veya faaliyeti gerçekleştiren tarafından imzalanması
zorunludur. Daimî nezaretçi atanması talebinin rödövansçı tarafından
yapılmış olması halinde daimî nezaretçi defterini daimî nezaretçi, ruhsat
sahibi veya vekili ile rödövansçının birlikte imzalaması zorunludur.
g) Maden işletme faaliyetinde bulunulmayan
dönemlerde faaliyetlere ara verildiği hususu en geç yedi gün içerisinde
deftere yazılır. Yeniden faaliyetlere başlanıncaya kadar defter
doldurulmaz.
(2) Daimî nezaretçi defterinin düzenli
tutulmadığının tespit edilmesi halinde Kanunun 10 uncu maddesinin altıncı
fıkrası kapsamında ruhsat sahibine veya hammadde üretim izin sahalarında
hammadde üretim izin sahibi veya faaliyeti gerçekleştirene işlem tesis
edilir.
(3) Vardiyalı çalışılan işletmelerde, maden işletme
faaliyeti, daimî nezaretçinin koordinasyonunda yapılır.
(4) Daimî nezaretçi ve teknik eleman olarak görev
yapan mühendis YTK’de görev alamaz. Ancak, YTK yeterlik belgesi alan maden
arama/işletme ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel kişiliklerde istihdam
edilen personel, aynı firmaya ait ruhsat sahalarında daimî nezaretçi ya da
teknik eleman olarak görevlendirilebilir.
Daimî
nezaretçi eğitimi ve daimî nezaretçi sertifikası
MADDE
127- (1) Genel Müdürlük veya Genel
Müdürlük tarafından yetki verilen kamu kurum ve kuruluşları ile bunların
iştirakleri, üniversiteler, meslek odası, dernek veya vakıflar tarafından
daimî nezaretçi eğitim programı hazırlanır ve yürütülür.
(2) Eğitim; teorik hususlara ilişkin olarak uzaktan
veya yüz yüze eğitim şeklinde verilebilir. Bu eğitim sonucunda Genel
Müdürlükçe sınav yapılır, sınavda başarılı olanlar adına Ek-1’de yer alan
daimî nezaretçi sertifikası düzenlenir.
(3) Madencilikle ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarında denetim veya üretim faaliyetlerinde fiili olarak en az beş
yıl çalışan maden mühendislerine başvurmaları halinde, daimî nezaretçi eğitim
programına katılma şartı aranmaksızın daimî nezaretçi sertifikası
düzenlenir.
(4) Daimî nezaretçi sertifikası beş yıl süre ile
geçerlidir. Sertifika süresi dolan daimî nezaretçiler, yenileme eğitimine
tabi tutularak sertifikaları yenilenir.
Daimî
nezaretçinin görevinin sona ermesi
MADDE
128- (1) Daimî nezaret görevi;
işverenin maden mühendisi ile yaptığı sözleşmeyi feshetmesi, ruhsat sahibi
veya rödövansçının daimî nezaretçiyi azletmesi, ruhsat iptali, terki,
devri, intikali durumlarında ve daimî nezaretçinin istifası veya ölümü
halinde sona erer. Bu gibi durumlarda ruhsat sahibi veya rödövansçı
tarafından on beş gün içerisinde yeni bir daimî nezaretçi atanması
zorunludur. Daimî nezaretçiyi istihdam eden gerçek veya tüzel kişi, en
fazla on beş güne kadar olan süre için bir maden mühendisini geçici daimî
nezaretçi olarak görevlendirir.
(2) Ruhsatların birleştirilmesi durumunda;
a) Atanmış olan daimî nezaretçi görevine devam
eder.
b) Birden fazla nezaretçi ataması olan ancak bir
daimî nezaretçi atamasının yeterli olduğu durumda; ruhsat sahibi iki ay
içerisinde her ocak için daimî nezaretçi sayısını tek daimî nezaretçiye
düşürebilir. Aksi takdirde atanmış olan daimî nezaretçilerden ilk atanan
dışındakilerin görevleri sona erer.
c) Birleşen sahalarda ayrı ayrı nezaretçi ataması
gerekli olan durumlarda, ayrı ayrı atanmış olan nezaretçilerin görevleri
devam eder.
(3) Daimî nezaretçinin istifası veya azli durumunda
tarafların dilekçeyi birlikte imzalamamaları halinde taraflar birbirlerine
bir hafta önceden noter aracılığıyla haber vermek zorundadır. Aksi takdirde
daimî nezaretçinin görevi devam eder.
(4) Daimî nezaretçinin yasal izin, rapor veya
görevli olduğu süreler tek seferde on beş günü aşarsa yeni daimî
nezaretçinin atanması zorunludur. Daimî nezaretçiyi istihdam eden gerçek
veya tüzel kişi, on beş güne kadar olan süre içerisinde bir maden
mühendisini daimî nezaretçi olarak görevlendirir. Bu durum daimî nezaretçi
defterine yazılır.
(5) Daimî nezaretçinin, kendisine yapılacak tebligatlar
için Genel Müdürlüğe aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresi (KEP)
veya UETS adresini bildirmesi zorunludur.
İKİNCİ BÖLÜM
Teknik Elemanın Görevi ve İstihdam Edilmesi
Teknik
elemanın görevleri
MADDE
129- (1) Maden, jeoloji, jeofizik
mühendisleri ve ihtiyaç halinde harita mühendisleri ile diğer mühendisler,
görev aldıkları sürelerde daimî nezaretçinin önerileri doğrultusunda
işletmedeki faaliyetlerin projesine uygun olarak yürütülmesini sağlamak
üzere teknik eleman olarak görevlendirilebilir.
Teknik
eleman istihdam edilmesi
MADDE
130- (1) Ruhsat sahibi, hammadde
üretim izin sahibi, rödövansçı veya faaliyeti gerçekleştiren tarafından;
işletme tekniği, büyüklüğü ve yapısal durumu göz önüne alınarak, Kanun ve
ilgili mevzuat kapsamında istihdam edilen maden, jeoloji, jeofizik ve
harita mühendisleri ile ihtiyaç halinde diğer mühendisleri, daimî
nezaretçinin önerileri doğrultusunda işletmedeki faaliyetlerin projesine
uygun olarak yürütülmesini sağlamak üzere teknik eleman olarak
görevlendirilebilir.
(2) Vardiyalı çalışılan işletmelerde daimî
nezaretçi, herhangi bir vardiyada görev alabilir ve teknik eleman olarak
istihdamı zorunlu maden mühendislerinden biri olarak kabul edilebilir.
(3) Teknik elemanın görevlendirilebilmesi için;
a) Ek-21’de yer alan teknik eleman görevlendirme
bildirimi,
b) Türkiye Cumhuriyeti kimlik belgesi,
c) Diploma veya çıkış belgesi,
ç) Bağlı bulunduğu meslek odasına ait üye sicil
belgesi veya oda üye kimlik belgesinin aslı ya da onaylı sureti,
d) Görevlendirme bildiriminde adı geçenlere ait
imza beyanları, adı geçenlerin şirket olması halinde şirket sicil
tasdiknamesi,
ile Genel Müdürlüğe müracaat edilir. Genel
Müdürlükçe istihdam işleminin kabul edilmesine engel bir durumun tespit
edilmemesi halinde müracaat tarihi esas alınmak kaydıyla görevlendirme
gerçekleşmiş olur.
(4) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışıp teknik
eleman olarak görevlendirilecek mühendislerden imza beyanı ve oda sicil
belgesi istenmez.
Zorunlu
olarak teknik eleman çalıştırılacak ruhsat sahaları
MADDE
131- (1) Teknik elemanın zorunlu
olarak istihdam edileceği durumlar şunlardır:
a) Madencilik faaliyetlerinin yürütüldüğü vardiyalı
çalışılan işletmelerde çalışan sayısı, vardiyada seksenin altında ise her
vardiyada bir maden mühendisi istihdam edilmek zorundadır. Ancak her
vardiyada seksen çalışana biri maden mühendisi olmak üzere en az iki teknik
elemanın istihdam edilmesi zorunludur.
b) Teknik eleman istihdam şartının oluştuğu ancak
teknik eleman istihdam edilmediğinin tespiti halinde Kanunun 31 inci
maddesinin ikinci fıkrası kapsamında işlem tesis edilir.
Teknik
elemanın görevinin sona ermesi
MADDE
132- (1) Teknik elemanın görevi;
işverenin teknik eleman ile yaptığı sözleşmeyi feshetmesi, ruhsat sahibi
veya rödövansçının teknik elemanı azletmesi, ruhsat iptali, terki, devri,
intikali durumlarında ve teknik elemanın istifası veya ölümü halinde sona
erer. Bu gibi durumlarda ruhsat sahibi veya rödövansçı tarafından on beş
gün içerisinde yeni bir teknik eleman istihdam edilmesi zorunludur. Aksi
durumda Kanunun 31 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında işlem tesis
edilir.
(2) Ruhsatların birleştirilmesi durumunda atanmış
olan teknik elemanın görevi devam eder.
(3) Teknik elemanın, kendisine yapılacak
tebligatlar için Genel Müdürlüğe aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta
adresi (KEP) veya UETS adresini bildirmesi zorunludur.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Çeşitli, Geçici ve Son Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Üst
kategoriye uyarlama
MADDE
133- (1) Kanuna ekli bir (1), iki
(2) ve üç (3) sayılı tablolarda alan (hektar) ve birim fiyat (Amerikan
Doları) olarak belirlenen kategorilerde hesaplanarak beyan edilen değerin
kategoriler arasında küsurat olarak tespiti halinde bir üstteki kategoriye
karşılık gelen değerler esas alınır.
Düzenleme
yetkisi
MADDE
134- (1) Bu Yönetmeliğin
uygulanması sırasında doğacak tereddütleri ve uygulamaya ilişkin aksaklıkları
gidermeye, ilke ve standartları belirlemeye, uygulama birliğini sağlayacak
gerekli düzenlemeleri yapmaya ve bu Yönetmelikte yer almayan konularda
ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde düzenleme yapmaya ilgisine göre Bakanlık
ve/veya Genel Müdürlük yetkilidir.
Tebligat
MADDE
135- (1) Genel Müdürlüğün görev
alanına giren konulara ilişkin her türlü tebligatı, kayıtlı elektronik
posta adresi (KEP) veya UETS yoluyla ilgilisine tebliğ edebilir. Bu
yollarla yapılan tebligatlar 7201 sayılı Kanun uyarınca tebliğ edilmiş
sayılır.
(2) Ruhsat ve hak sahibi olanların, aktif edilmiş
tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) veya UETS kullanmaları
zorunludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükümlülüklerini yerine
getirmedikleri her üç ay için Kanunun ek 18 inci maddesi kapsamında idari
para cezası uygulanır.
Türkiye
Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü ve Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel
Müdürlüğü ruhsatları
MADDE
136- (1) 30/5/1940 tarihli ve 3867
sayılı Ereğli Kömür Havzasındaki Ocakların Devletçe İşlettirilmesi Hakkında
Kanun ile Devletçe işlettirilmesi kararlaştırılan Ereğli Kömür Havzasındaki
madencilik faaliyetleri bu Yönetmelik hükümlerine tâbidir.
(2) Ruhsat süresi bu Yönetmelikle getirilen süre
sınırlamasına tâbi değildir.
(3) Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü ile
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü, uhdelerinde bulunan maden
ruhsatlarını işletmeye, işlettirmeye, bunları bölerek yeni ruhsat talep
etmeye ve bu ruhsatları ihale etmeye yetkilidir. Bu fıkra kapsamında
yapılacak ihale sonucunda Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü ile
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü, ihaleyi kazananla yapacağı
sözleşme hükümleri saklı kalmak kaydıyla ihale edilen sahayı devredebilir
ve ihaleyi kazanan adına ruhsat düzenlenebilir. Ruhsat devrine esas olan
sözleşme ilgili ruhsatın siciline şerh edilir. Genel Müdürlük bu
sözleşmenin tarafı değildir. Ancak, Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel
Müdürlüğünün halen kendisi tarafından doğrudan işletilen işletme izin
alanlarında oluşturulacak ruhsatlar bu madde kapsamında ihale edilemez.
Kamu kurum ve kuruluşları ruhsat sahalarındaki rödövansçılarının rödövansa
konu olan kısmını ruhsat sahalarından bölerek rödövans sözleşmesinin
hükümleri saklı kalmak kaydıyla rödövans sözleşmesi sona erene kadar
rödövans sözleşmesini yaptığı kişiye devredebilir ve rödövansçı adına
ruhsat düzenlenebilir. Ruhsat devrine esas olan rödövans sözleşmesi ilgili
ruhsatın siciline şerh edilir. Genel Müdürlük bu sözleşmenin tarafı
değildir. Bu ruhsat sahalarında, devralanın kurulu işletme kapasitesi veya
şerh edilen sözleşmedeki kapasiteyi aşmayacağı yönünde vereceği taahhüde
istinaden, ilgili alan için tanınan tüm muafiyetler Kanunun 7 nci maddesine
istinaden alınmış bütün izinler devredilen ruhsatlarda da aynen korunur. Bu
fıkra kapsamında devredilmiş olan ruhsat sahalarında yapılacak madencilik
faaliyetlerinden doğacak Maden Kanunu, İş Kanunu, iş sağlığı ve güvenliği
ile ilgili idari, mali ve hukuki sorumluluklar ruhsatı devralana aittir.
İKİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE
137- (1) 21/9/2017 tarihli ve
30187 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maden Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Ruhsat
gruplarının belirlenmesi
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) 24/6/2010 tarihinden
önce verilmiş olan ruhsatın talep edilen ruhsat grubu alanına taksir
edilmesi, talep edilen alanda aynı gruba ait başka bir ruhsat bulunmaması
ve aynı alan içinde öncelik hakkı olan diğer grup ruhsat alanlarındaki
faaliyetlere engel olmaması şartı ile Kanun kapsamına alınan madenler için
arama ve işletme ruhsatlarından; mermer ruhsatları talep edilen II. Grup
(a), (b) ve (c) bendi madenlerden birine, maden ruhsatları ise I. Grup (b)
bendi, III., IV., ve V. Gruplardan birine hak sağlar.
(2) Birinci fıkra aşağıdaki ilkeler çerçevesinde
uygulanır:
a) 24/6/2010 tarihinden önce Kanun hükümlerine göre
verilmiş arama ve işletme ruhsat sahipleri, yalnızca bir poligon için
müracaat yapabilir.
b) Ruhsat alanının talep edilen ruhsat grubu
alanına eşit ya da küçük olması durumunda bu hak müracaatla ruhsat alanının
tamamına verilir.
c) 24/6/2010 tarihinden önce Kanun hükümlerine göre
verilmiş arama ve işletme ruhsat sahipleri, 10/6/2010 tarihli ve 5995
sayılı Kanunla kapsama alınan madenlerle ilgili olarak hak talep ettiği
alanın koordinatlarını içeren dilekçe ile Genel Müdürlüğe müracaat eder.
Yapılan bu müracaat gerektiğinde mahallinde de tetkik edilerek Genel
Müdürlük tarafından incelenerek değerlendirilir. Uygun bulunan alan için
işletme ruhsatı vermek üzere işlemler başlatılır. Ruhsatın geri kalan kısmı
ihale edilmek üzere taksir edilir.
ç) 24/6/2010 tarihinden önce Kanuna göre verilmiş
maden arama ruhsatları, 26/5/2004 tarihli ve 5177 sayılı Kanunla kapsama
alınan II. Grup (a) bendi madenlerden sadece dolomit madeni için hak
sağlar. Bu ruhsatlara bağlı olarak dolomit işletmek istemesi durumunda,
ruhsat alanının 100 hektara taksir edilmesi zorunludur. Yapılan inceleme sonrası
uygun bulunan müracaat için dolomit işletme projesi verilir. Bu işletme
ruhsat alanı içinde II. Grup (a), (b) ve (c) bendi madenlerin olmaması
durumunda II. Grup diğer madenler için de hak sağlar. Ruhsattan geri kalan
alan ihale edilmek üzere taksir edilir.
d) 24/6/2010 tarihinden önce Kanuna göre verilmiş
mermer arama ruhsatları, 5177 sayılı Kanunla kapsama alınan II. Grup (a)
veya (b) bendi madenlerin üretilmesi ile ilgili haklardan sadece birinden
yararlanır. Bu ruhsatlar, II. Grup (a) bendinde yer alan dolomit madeni ile
ilgili haklardan yararlanabilmesi için aynı alan içinde başka bir dolomit
hakkı olmaması zorunludur.
e) 24/6/2010 tarihinden önce Kanun hükümlerine göre
verilmiş ve yürürlükte olan maden ruhsat alanlarına III., IV. ve V. Grup maden
ruhsatı, mermer ruhsat alanlarına ise II. Grup maden ruhsatı verilmez.
Ancak taşocağı ruhsatından gelen müktesep hakların intibakı yapılır.
Tuz
Gölünde verilen ruhsatlara ait işlemler
GEÇİCİ
MADDE 2- (1) Tuz Gölünde verilecek
ruhsatların alanları, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının
görüşü de alınarak Genel Müdürlükçe 31/12/2025 tarihine kadar yapılacak
bilimsel ve teknik çalışmalar neticesinde tespit edilir. Bu çalışma
sonucunda tuz üretimine uygun alanlar belirlenerek ihale edilir. Ruhsat
vermeye uygun tuz üretim alanları belirlenene kadar intibaklar dışında Tuz
Gölü’nde ruhsat verilmez.
(2) Tuz Gölünün tabii dengesinin ve kapasitesinin
belirlenmesi ile tuz üretiminin çevre ve kaynak koruma ilkeleri
çerçevesinde sürdürülebilmesini sağlamak amacıyla yapılacak jeolojik,
hidrojeolojik, jeofizik ve kimyasal yöntemler gibi etüt çalışmalarının
masrafları, bu gölde verilen işletme ruhsat sahiplerinden satılan tuzun
%1’i oranında tuz katılım payı alınmak suretiyle karşılanır.
(3) Tuz katılım payı, yıllık satış hasılatının %1’i
olup, her yıl Haziran ayının sonuna kadar Genel Müdürlükçe açılan hesaba
yatırılır. Ancak, süresi içerisinde ödenmeyen tuz katılım payı için son
ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun uyarınca gecikme zammı uygulanarak
hesaplanan tutar Genel Müdürlükçe yapılacak tebligat üzerine ruhsat sahibi
tarafından Genel Müdürlüğün muhasebe birimine ödenir.
(4) Ruhsat verilme işlemlerinde ve tuz üretim
faaliyetlerinde, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından öngörülen çevresel
tedbir ve kıstaslar dikkate alınır.
(5) Tuz Gölü Havzasında yapılması zorunlu olan
doğalgaz yer altı depolama projeleri, tuz gölünün doğal dengesini
bozmayacak şekilde çevresel etkiler ve kamuya sağlayacağı yarar
değerlendirilerek ilgili kurumların görüşleri de dikkate alınarak
Bakanlıkça karara bağlanır. Bu proje kapsamında zorunlu olarak üretilen
tuz, büyükşehir olan illerde valilik, diğer illerde il özel idaresi
tarafından ihale ile değerlendirilir.
Çevre ile
uyum teminatı
GEÇİCİ
MADDE 3- (1) Ruhsat sahibince Genel
Müdürlüğe çevre ile uyum bedeli olarak verilen banka teminat mektubu,
teminat mektubunun üzerinde yazılı miktarın Genel Müdürlüğün hesabına nakit
olarak yatırılması halinde ruhsat sahibine iade edilir.
(2) 2015 yılı ve öncesi yıllara ait olup, süresi
içerisinde ödenmeyen veya eksik ödenen çevre ile uyum teminatları için,
ruhsatın teminatının bulunması halinde ruhsat teminatı kadar, teminat
bulunmaması halinde ise ruhsata ait 2015 yılı güncel ruhsat teminat tutarı
üzerinden idari para cezası uygulanır. Ancak, bu bedel 6592 sayılı Kanun
ile getirilen ruhsat bedelinin yatırılmaması durumunda öngörülen idari para
cezasından fazla olamaz. Ödenmemiş veya eksik ödenmiş çevre ile uyum
teminatları ise 2015 yılına ait ruhsat harcı tutarında tahsil edilir.
Daimî nezaretçilik
işlemleri
GEÇİCİ
MADDE 4- (1) 6592 sayılı Kanunun
yürürlüğe girdiği 18/2/2015 tarihinden önce teknik nezaretçi belgesine
sahip olanlar, bu Yönetmelikle getirilen tecrübe süreleri aranmaksızın
Genel Müdürlükten alacağı daimî nezaretçi sertifikası ile daimî nezaretçi
olarak atanabilir.
(2) Aynı ocak için atanmış olan daimî nezaretçi
sayısının birden fazla olması durumunda; ruhsat sahibi/rödövansçı
tarafından bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren iki ay içerisinde her
ocak için daimî nezaretçi sayısının tek daimî nezaretçiye düşürülmesi
zorunludur. Aksi takdirde atanmış olan daimî nezaretçilerden ilk atanan
dışındakilerin görevleri sona erer.
(3) e-daimî nezaretçi defteri uygulamasından önceki
tarihlerde tutulan daimî nezaretçi defterinin mahallinde tetkik esnasında
ibraz edilmediği, noter onaylı olmadığı, daimî nezaretçi, ruhsat sahibi ya
da vekili tarafından imzalanmadığı, bu Yönetmelikte belirtilen sürelerde ve
formatta tutulmadığı tespit edilen defter için Kanunun 10 uncu maddesinin
altıncı fıkrası kapsamında ruhsat sahibine işlem tesis edilir.
(4) e-daimî nezaretçi defteri uygulamasından önceki
tarihlerde tutulan daimî nezaretçi defterinin herhangi bir nedenle
kaybedilmesi veya işyerinde yangın, hırsızlık, sel gibi olayların fiilen
yaşanması ve bu olaylara istinaden resmî kurumlarca tutulan olay yeri
tutanakları ve gazete ilanının bir yazıyla, ruhsatın mahallinde tetkiki
için yapılan görevlendirme tarihinden önce Genel Müdürlüğe bildirilmesi
zorunludur. Aksi takdirde ruhsat sahibine Kanunun 10 uncu maddesinin
altıncı fıkrası kapsamında işlem tesis edilir.
VI. Grup
ruhsatlar
GEÇİCİ
MADDE 5- (1) Yürürlükteki VI. Grup
maden ruhsatları IV. Grup olarak ruhsatlandırılır. Aynı alanda IV. Grup
maden ruhsatı bulunması hâlinde IV. Grup ve VI. Grup maden ruhsatlarının
işlemleri 6592 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki kazanılmış
haklarına göre yürütülür. Ruhsatların birbirleri ile çakışmaması hâlinde,
yürürlükteki VI. Grup maden ruhsatları, IV. Grup (ç) bendi madenlerden
birinin varlığının ortaya konulması halinde IV. Gruptaki alan sınırlamasına
uymak kaydıyla bu gruptaki tüm madenlere hak sağlar. VI. Grup maden ruhsatlarının
bulunduğu alanda IV. Grup ihalelik saha olması durumunda VI. Grup ruhsatlar
sadece IV. Grup (ç) bendi madenlere hak sağlar.
Toplam
ruhsat süreleri
GEÇİCİ
MADDE 6- (1) 6592 sayılı Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten önce verilmiş olan işletme ruhsatları, Kanunun
24 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen toplam ruhsat süresi
bakımından eski hükümlere tabidir.
2015 ve 2018
yılları Devlet hakları
GEÇİCİ
MADDE 7- (1) 2015 ve 2018
yıllarına ait tahakkuk eden ve ödenmesi gereken Devlet hakkı, işletme
ruhsat taban bedelinden az olamaz.
Ulusal
Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adreslerinin bildirilmesi
GEÇİCİ
MADDE 8- (1) Kanun kapsamında
ruhsat ve hak sahibi olanların elektronik tebligat yapılabilmesi için
gerekli olan UETS adreslerini, herhangi bir bildirim veya tebligat
yapılmaksızın, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren üç aylık süre
içerisinde Genel Müdürlüğe sunması zorunludur. UETS adreslerini bu süre
içerisinde sunmayanlara Kanunun ek 18 inci maddesinin ikinci fıkrası
uyarınca idari para cezası uygulanır.
Yer altı
kömür madenciliğinin mevcut rödövans sözleşmeleri
GEÇİCİ
MADDE 9- (1) Kamu kurum ve
kuruluşları ile iştirakleri hariç olmak üzere, yer altı kömür madenciliğine
dair rödövans sözleşmeleri sona erdirilmeyen ruhsat sahalarının süre uzatım
talepleri kabul edilmez. Bu durumda olan ruhsatlarda, tarafların rödövans
sözleşmesini anlaşarak sona erdirdiklerini Genel Müdürlüğe bildirmeleri halinde
rödövans sözleşmesi sicil kayıtlarından silinerek ruhsatın süresi
uzatılabilir. Ruhsat süresinin sonuna kadar tarafların rödövans
sözleşmesini anlaşarak sona erdirememeleri durumunda, ruhsat sahibinin
noter kanalı ile rödövans sözleşmesini sona erdirdiğini gösterir ve
rödövansçıya tebliğ edildiğine dair şerhi içeren fesih bildirimini Genel Müdürlüğe
vermesi halinde rödövans sözleşmesi sicil kayıtlarından silinerek ruhsatın
süresi uzatılabilir.
Sevk
fişleri
GEÇİCİ
MADDE 10- (1) Kullanılmayan sevk
fişleri bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren altı aylık süre
içerisinde elektronik sevk fişleri ile değiştirilir.
(2) Elektronik sevk fişi uygulamasına başlanmadan
önce kullanılan sevk fişleri, madenin nakliyesi esnasında sevk fişi
üzerinde yer alan bilgilerden madenin miktarı, sevkiyat tarihi, ruhsat
numarası, madenin cinsi, güzergâh ve araç plakasının eksik doldurulduğunun
tespit edilmesi halinde geçersiz sayılır ve sevk fişsiz sevkiyat olarak
değerlendirilir.
Maden işletme
faaliyetleri yapılamayacak nitelikteki küçük alanlar
GEÇİCİ
MADDE 11- (1) Kanunun geçici 41
inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş işletme
ruhsatlarının maden işletme faaliyetleri yapılamayacak nitelikteki küçük
alanları ruhsat sahibinin ve/veya bu alana mücavir ruhsat sahibinin talebi
üzerine Genel Müdürlükçe taksir edilebilir. Bu kapsamda oluşan ihalelik
sahalar taksir edildiği ruhsatın mücaviri sayılmaz ve 21/9/2017 tarihli ve
30187 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maden Sahaları İhale Yönetmeliğinin
9 uncu maddesi hükümlerine göre ihale edilebilir.
Yürürlük
MADDE
138- (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
139- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.