Elektrik Piyasası Ölçüm Sistemleri Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2023-12-28

28 Aralık 2023 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 32413
YÖNETMELİK
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
ELEKTRİK PİYASASI ÖLÇÜM SİSTEMLERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; elektrik piyasasında lisanslı
ve lisanssız üretim faaliyetleri ile tüketim amaçlı kullanılan ölçüm
sistemleri kapsamında yer alan sayaçlar dahil olmak üzere tüm ölçüm
sistemlerinin belirlenmesine, gerekli teçhizatın kurulmasına, bu sistemler
vasıtasıyla elde edilen verilerin işlenmesi ve paylaşımına ilişkin esaslar
ile tarafların görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesidir.
(2) Bu Yönetmelik; elektrik piyasasında lisanslı ve
lisanssız üretim faaliyetleri ile tüketim amaçlı kullanılan ölçüm
sistemleri kapsamında yer alan sayaçlar dahil olmak üzere tüm ölçüm
sistemlerinin belirlenmesi, kurulumu ve işletilmesine ilişkin hususlar ile
tarafların görev, yetki ve sorumluluklarını kapsar.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 14/3/2013 tarihli ve 6446
sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Akıllı sayaç: Temel teknik özellikleri, ilgisine
göre TEİAŞ veya TEDAŞ tarafından hazırlanan teknik şartnamelerde belirlenen
ve aktif veya aktif-reaktif elektrik enerjisini ölçebilen sayaçları,
b) Akıllı Sayaç EKO: Akıllı Sayaç PRO’ya göre
kısıtlı özelliklere sahip akıllı sayaçları,
c) Akıllı Sayaç PRO: İki yönlü veri haberleşmesini
destekleyen ve teknik şartnamesinde tanımlanan ilave özellikleri taşıyan
akıllı sayaçları,
ç) Akıllı sayaç teknik şartnamesi: İlgisine göre
teknik mevzuatı kapsamında TEİAŞ veya TEDAŞ tarafından oluşturulan
şartnameyi,
d) Aktif enerji: Aktif gücün zamanla çarpımından
elde edilen ve Wh birimiyle ölçülen enerjiyi,
e) Aktif güç: Gerilim, akım ve aralarındaki faz
açısının kosinüsü ile çarpımından elde edilen ve Watt birimi ile ölçülen
gücü,
f) Birlikte çalışabilirlik testleri: Sayaç,
uçbirim, modem ve merkezi haberleşme yazılımlarının üretici firma (marka ve
model) bağımlılığı olmadan, güvenli, verimli ve kesintisiz bir şekilde
birlikte çalışabilmesi için standartlaştırılmış donanım ve yazılım uyum
testlerini,
g) Dağıtım sistemi: Bir dağıtım şirketinin,
lisansında belirlenmiş dağıtım bölgesinde işlettiği elektrik dağıtım
tesisleri ve şebekesini,
ğ) Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede elektrik
dağıtımı ile iştigal eden dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiyi,
h) Demand: Belirlenen zaman aralıklarında ölçülen
ortalama aktif güç değerlerini,
ı) Depolamalı elektrik üretim tesisi: Kanunun 7 nci
maddesinin onuncu ve on birinci fıkraları kapsamında kurulan üretim
tesisini,
i) DUY: 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliğini,
j) Elektrik depolama tesisi: Elektrik enerjisini
başka bir enerji türüne çevirerek depolayabilen ve depolanan enerjiyi
kullanılmak üzere tekrar elektrik enerjisine çevirerek sisteme verebilen
tesisi,
k) Fider: Bir merkez barasından kullanıcıya enerji
taşıyan hat veya kablo çıkışlarını,
l) Haberleşme protokolü: Merkezi haberleşme
yazılımı ile modemler arasındaki şeffaf veya yönergeli olarak haberleşmeyi
tanımlayan bağımsız uygulama protokolünü,
m) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin
kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik, tebliğ,
genelge ve Kurul kararlarını,
n) İlgili standart: Ölçüm sistemlerinde
kullanılacak teçhizat, bağlantı sistemi ve performans kriterlerine ilişkin
olan öncelik sırasına göre TS, EN, IEC, ISO ve diğer uluslararası
standartları,
o) Kanun: 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik
Piyasası Kanununu,
ö) Kullanıcı: İletim veya dağıtım sistemine
bağlanan ya da bu sistemleri veya enterkonneksiyon hatlarını kullanan
gerçek veya tüzel kişiyi,
p) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
r) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
s) Merkezi Haberleşme Yazılımı (Headend): Dağıtım
şirketinin kendi bünyesinde bulunan ve sayaç veya uçbirimlerden gelen
verilerin modemler üzerinden Müşteri Bilgi Sistemi, Kesinti Yönetim Sistemi
ve benzeri sistemlere aktarılmasını ve bu sistemlerden sayaç veya
uçbirimlere veri gönderimini sağlayan yazılım ve donanımların bütününü,
ş) Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS): Elektrik
dağıtım sisteminde kullanılan sayaç ve/veya uçbirim ile merkezi haberleşme
yazılımı arasında haberleşme protokolü çerçevesinde uzaktan iki yönlü veri
haberleşmesini mümkün kılan, verilerin doğrulanması, saklanması, işlenmesi
ve son kullanıcı dahil ilgili taraflara sunulması amacıyla gerekli yazılım,
donanım ve iletişim altyapısını kapsayan akıllı sayaç sistemini,
t) Modem: Temel teknik özellikleri ilgisine göre
TEİAŞ veya TEDAŞ tarafından hazırlanan teknik şartnamelerde belirlenen
haberleşme ünitelerini,
u) Ölçü devresi: Sayaçlar hariç ölçüm sistemini
oluşturan tesisi,
ü) Ölçüm noktası: Elektrik enerjisinin ölçüldüğü
fiziksel yeri,
v) Ölçüm sistemi: Elektrik enerjisinin ölçülmesi
amacıyla kullanılan yazılım, donanım ve iletişim altyapısını,
y) PYS: Piyasa Yönetim Sistemini,
z) Reaktif enerji: Reaktif gücün zamanla
çarpımından elde edilen ve VArh birimiyle ölçülen enerjiyi,
aa) Reaktif güç: Gerilim, akım ve aralarındaki faz
açısının sinüsü ile çarpımından elde edilen, iş görmeyen ve VAr birimi ile
ölçülen gücü,
bb) Şebeke işletmecisi: İlgisine göre TEİAŞ’ı veya
elektrik dağıtım şirketini,
cc) Şeffaf Sorgu Metodu: Merkezi haberleşme
yazılımı tarafından modemlere gönderilen komutları herhangi bir işlem
yapmadan sayaç veya uçbirimlere aktaran ve sayaç veya uçbirimden gelen
verileri üzerinde işlem yapmadan tekrar merkezi haberleşme yazılımına aktaran
sorgu metodolojisini,
çç) TEDAŞ: Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim
Şirketini,
dd) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim
Şirketini,
ee) Uçbirim: Modemlere bağlanabilen enerji
analizörü, sensörler vb. donanımları,
ff) Veri yoğunlaştırıcı (Data concentrator): PLC/RF
altyapısını kullanan modemler ile merkezi haberleşme yazılımı arasında veri
aktarımını sağlayan üniteleri,
gg) Yönergeli Sorgu Metodu: Merkezi haberleşme
yazılımı tarafından modemlere tanımlanan komutları periyodik olarak sayaç
veya uçbirimlere soran ve sonuçlarını merkezi haberleşme yazılımına aktaran
sorgu metodolojisini,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte geçen diğer ifade ve
kısaltmalar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
Akıllı Sayaç Sistemi
Akıllı
Sayaç Sisteminde kullanılan ölçüm sistemi bileşenleri
MADDE 4- (1) Elektrik piyasası faaliyetlerinde,
Uluslararası Tip Onay (MID) belgesi ve reaktif enerji ölçme özelliği için
ilave olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Tip ve Sistem Onay belgesine
sahip olan ve bu Yönetmelik, ilgili diğer mevzuat ve ilgili standartlar ile
teknik şartnamesine uygun olarak üretilen ölçüm sistemi bileşenleri kullanılır.
(2) Ölçüm sistemi bileşenlerine ilişkin asgari ve
isteğe bağlı özellikler, ilgisine göre TEİAŞ veya TEDAŞ tarafından
hazırlanan teknik şartnameler ile belirlenir.
Milli
Akıllı Sayaç Sistemi bileşenleri ve temel özellikleri
MADDE 5- (1) MASS ana bileşenleri, aşağıdaki donanım ve
yazılımlardan oluşur:
a) Akıllı sayaçlar.
b) Modem.
c) Merkezi haberleşme yazılımı.
ç) Veri yoğunlaştırıcı.
d) Kullanıcı mobil uygulaması.
(2) Birinci fıkrada belirtilen ana bileşenlere
ilişkin asgari teknik özellikler, ölçüm doğruluğu sınıfları, MASS’a dahil
edilecek sayaçlar, uzaktan haberleşme donanımı ile merkezi haberleşme
yazılımı arasında uzaktan iki yönlü veri alışverişinin
gerçekleştirilebilmesi için altyapının sahip olması gereken asgari teknik
özellikler ile diğer kriterler, TEDAŞ tarafından hazırlanan akıllı sayaç,
modem, merkezi haberleşme yazılımı ve veri yoğunlaştırıcı teknik şartnameleri
ile belirlenir.
(3) MASS kapsamındaki farklı marka; sayaç, modem,
merkezi haberleşme yazılımı ve veri yoğunlaştırıcı birimleri TEDAŞ
tarafından onaylanan birlikte çalışabilirlik test prosedürlerine göre TEDAŞ
ya da Türk Akreditasyon Kurumu tarafından yetkilendirilmiş test kurumları
tarafından yapılan birlikte çalışabilirlik testleriyle onaylanır.
(4) Üçüncü fıkra kapsamında onaylanmış MASS
bileşenlerinin bir bütün olarak uyum içerisinde çalışması ve bileşenlerden
herhangi birinin yerine farklı bir üreticinin ürününün kullanılabilmesi ve
tüm bileşenlerin, herhangi bir revizyona gerek duymadan uyum içerisinde
çalışmaya devam etmesi gerekir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Akıllı Sayaç Sistemi Altyapısına İlişkin Görev ve
Sorumluluklar
Akıllı Sayaç Sistemi kapsamında altyapının
kurulumuna ilişkin görev ve sorumluluklar
MADDE 6- (1) Dağıtım sistemine bağlı sayaçların MASS
kapsamına dahil edilmesi, iletişim kurulması için gerekli teçhizatın,
altyapının ve akıllı sayaçların kurulumu, işletilmesi ve bakımı ve mevcut sayaçların
akıllı sayaçlar ile değiştirilmesi dağıtım şirketlerinin sorumluluğundadır.
(2) İletim sisteminde kullanıcı mülkiyetindeki
sayaçların değiştirilmesi durumunda ve kullanıcılar için ilk defa tesis
edilecek sayaç ve modemler kullanıcı tarafından temin edilir, TEİAŞ
tarafından tesis edilir. İlk defa tesis edilecek akıllı sayaçlara ilişkin
iletişim altyapısı bulunmaması durumunda iletişim altyapısı kullanıcı
tarafından temin ve tesis edilir. İletim sistemine verilen ya da iletim
sisteminden çekilen elektrik enerjisini ölçen sayaçların tümünün akıllı
sayaç olması gerekir.
Kullanıcı
mobil uygulaması
MADDE 7- (1) EPİAŞ tarafından, kullanıcıların bazı
bilgilerini takip edebilmeleri, geçmişe dönük verileri üzerinden belirli
analizleri görebilmeleri ve geri bildirimde bulunmalarını sağlamak amacıyla
Kullanıcı Mobil Uygulaması ve internet sitesi kurulur. Kurulan mobil
uygulamanın kullanıcıların kullanımına sunulması, işletilmesi ve veri
güvenliğinin sağlanması EPİAŞ’ın sorumluluğundadır.
(2) Kullanıcı Mobil Uygulaması kullanıcı sayacının
kabiliyeti ölçüsünde asgari olarak aşağıda yer alan özellikleri taşır:
a) Uygulamanın tüm mobil işletim sistemlerinde
çalışabilir olması gerekir.
b) Kullanıcıların saatlik, günlük, aylık ve yıllık
tüketimlerini ve/veya üretimlerini görebilmelerini, geçmişe dönük verileri
üzerinden belirli analizleri görsel olarak görüntüleyebilmesini sağlar.
c) Günlük ve aylık ortalama tüketim miktarlarını ve
aylık tüketimini tarife zaman dilimi bazlı olarak gösterir.
ç) Beklenmedik aşırı tüketim, kullanıma kapalı
dönemde tüketim yapılması ve benzeri durumlarda kullanıcıyı uyarır.
d) Kullanıcılar tarafından, tanımlanan sınırlamalar
içerisinde tüketim değeri belirlenebilir ve belirlenen bu değer aşıldığında
kullanıcıyı uyarır.
e) Kullanıcıların kendi tüketimlerini, ilgili
bölgedeki benzer kullanıcıların ortalama tüketimleri ile kıyaslayabilmesini
sağlar.
f) Kullanıcılar etkilendikleri kesintilere ilişkin
olarak; cari yıl ve bir önceki yılın kesinti listesini, yıl bazında tedarik
sürekliliği tazminatına esas toplam kesinti süresi ve toplam kesinti
sayısını, her bir kesintinin başlangıç ve bitiş zamanını, kesinti süresini,
uzun süreli ve yıllık kesinti tazminat bilgisini görüntüler ve rapor olarak
alır.
g) Kullanıcılara; bildirimli kesintilere ilişkin
ilgili mevzuatta tanımlanan süre öncesinde yapılacak çalışmaya, bildirimsiz
kesintilerde ise arızanın giderilme sürecine dair bilgi verir.
ğ) Kullanıcıların etkilendikleri teknik kalite
olaylarına ilişkin sayaç verilerini görüntülemesini sağlar.
h) Kullanıcıların elektrik arıza ile ilgili şikayet
ve taleplerini uygulama üzerinden oluşturabilmesini sağlar.
ı) Akıllı sayaç üzerinden alınan gerçek zamanlı
verilerin mobil uygulama üzerinden gösterimine ilişkin gecikmeye dair azami
süreler Kurum tarafından belirlenir.
i) Kurum tarafından belirlenecek ilave veri ve
raporlamalar, uygulama üzerinden sağlanır.
(3) Dağıtım şirketleri tarafından kullanıcı
sayacının kabiliyeti ölçüsünde ikinci fıkrada yer alan asgari özelliklere
esas veriler EPİAŞ’a sağlanır. Söz konusu verilerin doğruluğu ilgili
dağıtım şirketinin sorumluluğundadır.
Verilerin
paylaşımına dair tarafların görev ve sorumlulukları
MADDE 8- (1) TEİAŞ ve dağıtım şirketleri, sayaçlar
üzerinden elde edilen verileri bu maddede belirtilen esaslar dahilinde
ilgili taraflarla güvenli ortamda ve internet tabanlı paylaşmak üzere
gerekli altyapıyı oluşturur.
(2) 15 dakikalık periyotlarda endeks değerleri
alınabilen üretim, tüketim tesisleri ile elektrik depolama ünitelerinin
veya tesislerinin veriş-çekiş değerleri EPİAŞ ile en geç ilgili saatin 2
saat sonrasında paylaşılır.
(3) Diğer tüm sayaçların uzlaştırma dönemi
bazındaki değerleri en geç ilgili ayın uzlaştırma takviminde tanımlanan son
güne kadar EPİAŞ ile paylaşılır.
(4) TEİAŞ ve dağıtım şirketlerinin kurmuş olduğu
sistemin PYS ile gerçek zamanlı haberleşme altyapısına sahip olması için
gerekli çalışmalar TEİAŞ, dağıtım şirketleri ve EPİAŞ tarafından yürütülür.
(5) Kullanıcı Mobil Uygulaması kapsamındaki
verilerin, diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla paylaşımı kapsamında
tarafların görev ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar Kurul
tarafından belirlenir.
(6) Akıllı sayaç verilerinin, uzlaştırmaya esas
veriş-çekiş konfigürasyonlarında yer alan sayaçlarla sınırlı olmak üzere
paylaşımına ilişkin hizmet bedeli Kurul kararı ile belirlenir. Kurul Kararı
ile hizmet bedeli belirlenene kadar söz konusu hizmet bedelsiz sunulur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Lisanssız Elektrik Üretimi Kapsamındaki Sayaçlar
Lisanssız
elektrik üretim tesislerinde kullanılan sayaçlara ilişkin hususlar
MADDE 9- (1) 12/5/2019 tarihli ve 30772 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim
Yönetmeliği kapsamındaki tesislere ilişkin ilgili şebeke işletmecisi
tarafından;
a) Üretim ve tüketim tesislerinin aynı yerde
bulunması halinde, bağlantı anlaşmasında belirlenen yere ilgili mevzuatta
uzlaştırma mekanizmasının gerektirdiği haberleşmeyi sağlayabilecek çift
yönlü,
b) Üretim tesisinin tüketim tesisiyle aynı yerde
bulunmaması halinde ilgili tesislerin bağlantı anlaşmalarında belirlenen
yerlere, ilgili mevzuatta uzlaştırma mekanizmasının gerektirdiği
haberleşmeyi sağlayabilecek şekilde üretim tesisi için çift yönlü, tüketim
tesisi için tek yönlü,
sayaç takılır. Çift yönlü sayaçlar için şebeke
işletmecisi tarafından kontrol amaçlı ikinci bir sayaç takılabilir.
(2) Faturalamaya esas ölçüm noktası, şebekeye
bağlantı noktasında birinci fıkraya uygun olarak tesis edilecek sayaçtır.
Şebekeye bağlı her bir üretim tesisinin üretimini ölçmek amacıyla ayrı bir
sayaç bulundurulması zorunludur ve bu sayaçtan elde edilen günlük bazdaki
veriler ilgililerce Kurum tarafından istenen formata uygun olarak sunulur.
(3) Kurulu gücü 10 kW’ın üzerinde olan üretim
tesisleri için birinci fıkraya göre tesis edilen sayaçların Akıllı Sayaç
PRO olması gerekir.
(4) Bir tüketim tesisi için kurulacak, farklı
teşvik fiyatlarına tabi yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim
tesisleri ile kojenerasyon ve mikrokojenerasyon tesislerinde üretilen
elektrik enerjisinin ayrı ayrı saatlik ölçülmesine imkân verecek şekilde
sayaç tesis edilir.
(5) Üretim tesisinin kabulü aşamasında ölçüm
sistemi, ikinci fıkra kapsamında tesis edilen sayacı da içerecek şekilde
ilgili şebeke işletmecisi tarafından kontrol edilerek mühürlenir ve kayıt
altına alınır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Ölçüm Noktalarına İlişkin Esaslar
Sayaç ve
ölçü teçhizatının tesisi
MADDE 10- (1) İletim sisteminde sayaçlar ölçüm noktalarına,
ana sayaç ve kontrol sayacı olacak şekilde tesis edilir ve ölçüm sisteminde
yer alan teçhizatın montajı ve kablaj, TEİAŞ tarafından hazırlanacak ölçü
yönergesine göre gerçekleştirilir.
(2) Ölçüm noktasında yer alan ana sayacın akım
transformatörü ve gerilim transformatörü bağlantıları, sayacın bağlı olduğu
ölçü transformatörlerinin birinci sekonder çıkışından ve devre üzerinde
başka bir sayaç, röle, ölçü aleti ve benzeri cihaz olmayacak şekilde
yalnızca ana sayaca tahsisli olarak sağlanır. Ancak mevcut şartların uygun
olmaması halinde yalnızca TEİAŞ işletmesindeki transformatör merkezlerinde
olmak koşuluyla, OG fider ölçüm noktalarında yer alan birden fazla ana
sayaç için ortak bir gerilim transformatörü sekonderi kullanılabilir.
(3) 154 kV ve 400 kV ölçüm noktalarında yer alan
sayaçlar gerilim bilgilerini müstakil gerilim transformatörlerinden alır.
(4) İletim sistemine 36 kV üstü gerilim
seviyesinden bağlı kullanıcılarda ölçü devresi kullanıcı tesisi olup
transformatörlerin 36 kV üstü gerilim seviyesi tarafına tesis edilir.
İletim sistemine 36 kV ve altı gerilim seviyesinden bağlı kullanıcılarda ölçü
devresi iletim tesisi olup transformatörlerin 36 kV ve altı gerilim
seviyesi tarafına tesis edilir.
(5) İletim sistemine ait transformatör
merkezlerinin OG barasından bağlı bir veya daha fazla kullanıcı bulunması
halinde kullanıcıların sayaçları aşağıda detaylandırıldığı şekilde TEİAŞ
transformatör merkezinde bulunur:
a) Bir OG baradan tek bir kullanıcının beslenmesi
durumunda ölçüm noktası, iletim şebekesine bağlı güç transformatörünün OG
tarafında yer alır.
b) Bir OG baradan birden fazla kullanıcının beslenmesi
durumunda ölçüm noktası, iletim şebekesine bağlı güç transformatörünün OG
tarafında ve baradan beslenen kullanıcılardan en fazla fider ile beslenen
kullanıcı dışında kalan kullanıcıların fider çıkışlarında yer alır.
(6) Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılarda ölçü
tesisi ve sayaçlar; transformatörlü tüketiciler için tüketim transformatörü
630 kVA altında olan transformatörlerin sekonder tarafının girişinde,
transformatör gücü 630 kVA ve üzerinde olan tüketiciler için tüketici
tesislerindeki transformatörün giriş tarafında, alçak gerilim tüketicileri
için tüketimin başladığı anahtarlama teçhizatının giriş kısmında (kofre ve
benzeri) yer alır.
Genel
esaslar
MADDE 11- (1) İletim sistemi ile dış ülke
enterkonneksiyonlarına ilişkin ölçüm noktaları, iletim sistemine ait
transformatör merkezlerindeki ilgili enterkonneksiyon hat fiderinde yer
alır.
(2) TEİAŞ transformatör merkezleri iç ihtiyaç
tüketimlerini belirlemek için servis transformatörünün OG tarafında ölçüm
noktası oluşturulur.
(3) Bir TEİAŞ transformatör merkezinde farklı
sistem kullanıcılarının beslendiği baraların; normal işletme koşullarında
açık olan kuplaj kesicisi ile (işletme şartları gereği ve/veya bakım,
onarım ve arıza giderme çalışmaları süresince) birleştirilmesi halinde,
farklı baralardaki sistem kullanıcılarının çektiği/verdiği enerji ve demand
değerlerinin ölçülebilmesine imkan sağlayacak şekilde, bara kuplaj fiderine
ölçüm noktası tesis edilir.
(4) Üretim tesislerine ait ölçüm noktaları
aşağıdaki hususlar dikkate alınarak tesis edilir:
a) Üretim tesisinde birden çok üretim grubunun veya
kuplaj fideri ile birleştirilmiş birden çok üretim barasının aynı
yükseltici transformatör ile iletim sistemine irtibatlandırılması halinde,
tüm grupların geçici kabulü yapılıncaya kadar test üretimlerini belirlemek
üzere, test üretimini ayrıştırabilecek ölçüm noktaları kullanıcı tarafından
oluşturulur ve TEİAŞ tarafından, kabul süreci tamamlanıncaya kadar geçici
sayaç tesis edilir. Geçici kabul yapılan her bir bölüm, ölçüm noktası
üretim tesislerinin grup yükseltici transformatörlerinin YG tarafında ve
kullanıcı şaltında olacak şekilde devreye alınır. Söz konusu ölçüm
noktalarının ilgili üretici tarafından oluşturulmaması halinde, TEİAŞ
ünitelerin kurulu güçlerini esas alarak sayaç verileri üzerinden enerji
hesaplaması yapar.
b) Reaktif güç kontrolüne ilişkin TEİAŞ ile yan
hizmetler anlaşması bulunan tüzel kişiler adına kayıtlı bulunan üretim
tesislerinin, senkron kompansatör olarak çalışırken sistemden çektiği
enerjinin belirlenebilmesi için grup transformatörlerinin YG tarafındaki
ölçüm noktasına ilave olarak ünite tüketimlerini ölçebilecek şekilde ölçüm
noktası tesis edilir.
(5) Bu Yönetmelikte tanımlanmamış hallerde veya
mevcut sistemlerde tevsiat çalışması yapılması durumunda ölçüm noktaları
TEİAŞ tarafından belirlenir.
İtibari
bağlantı noktası uygulaması
MADDE 12- (1) DUY kapsamında itibari bağlantı noktası
uygulaması uyarınca yapılan hesaplamalar için teknik ve fiziki koşullar
çerçevesinde sayaç takılması uygun olan noktalara TEİAŞ ya da ilgili dağıtım
şirketi tarafından akıllı sayaç tesis edilir. İtibari bağlantı noktası
uygulamasına söz konusu noktalar için son verilir.
ALTINCI BÖLÜM
MASS’ın Yaygınlaştırılması
Yaygınlaştırmada
öncelik sıralaması
MADDE 13- (1) Yaygınlaştırma, abone grupları ve ölçüm noktaları
itibarıyla aşağıdaki öncelik sıralamasına uygun olarak gerçekleştirilir:
a) Yeni tesis edilen sayaçlar ile damga süresinin
dolması nedeniyle değiştirilmesi gereken sayaçlar.
b) Her bir dağıtım transformatörü çıkışına tesis
edilmesi gereken sayaçlar.
c) Arıza kaynaklı olarak değiştirilmesi gereken
sayaçlar.
ç) Kaçak elektrik kullanım şüphesiyle değiştirilen
sayaçlar.
(2) Akıllı Sayaç PRO kapsamında olması gereken
sayaçlar:
a) Lisanslı üretim tesislerinin tüketim
birimlerinin dağıtım sisteminden çektiği elektrik enerjisini ölçen sayaçlar.
b) Lisanslı üretim tesislerinin dağıtım sistemine
verdiği elektrik enerjisini ölçen sayaçlar.
c) İki dağıtım sistemi arasındaki alışverişe esas
elektrik enerjisini ölçen sayaçlar.
ç) Depolamalı elektrik üretim tesisi bünyesindeki
elektrik depolama ünitesi, üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama
ünitesi ile müstakil elektrik depolama tesislerinden verilen ve çekilen
elektrik enerjisini ölçen sayaçlar.
d) Önceki yıl tüketimi veya yıl içerisindeki
tüketimi 10 MWh üzerinde olan kullanım yerlerine ilişkin mevcut sayaçlar.
e) Ayrı bir elektrik aboneliği olan ve en az bir DC
50 kW ve üzeri güçte şarj ünitesi bulunan şarj istasyonları ile tüketimi
yıllık 10 MWh üzerinde olan şarj istasyonlarının elektrik tüketiminin
ölçülmesi için kullanılacak sayaçlar.
(3) Serbest tüketici olup önceki yıl tüketimi veya
yıl içerisindeki tüketimi 10 MWh üzerinde olan kullanım yerlerindeki
tüketicilerin, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girme tarihinden sonra tedarikçi
seçme hakkını kullanmaları halinde, kullanım yerindeki sayaçların Akıllı
Sayaç PRO olması zorunludur. Bu kullanım yerlerinde uzaktan haberleşme
özelliği olmayan sayaçlar ilgili şebeke işletmecisi tarafından müteakip ay
içerisinde değiştirilir.
(4) Bu madde kapsamında MASS altyapısına geçiş ve
sistemin yaygınlaştırılmasına ilişkin hususlar Kurul tarafından belirlenir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Diğer Hükümler
Piyasa katılımcıları tarafından kurulmuş mevcut
uzaktan okuma ve izleme sistemleri
MADDE 14- (1) Piyasa katılımcıları veya kullanıcılar
tarafından kurulmuş olan mevcut uzaktan okuma ve izleme sistemlerinin
ilgili şebeke işletmecisinin sistemleriyle uyumlu olması, söz konusu
sistemlerin veri güvenliğini tehlikeye sokmaması ve mühürlü ölçü
devrelerinin bulunduğu hücrelerde olmaması kaydıyla TEİAŞ ve dağıtım şirketleri
tarafından izin verilir. Ayrıca bu sistemlerin arıza bakım çalışmaları ile
rutin kontrolleri için iş güvenliğine ilişkin mevzuat çerçevesindeki
kurallara uyulması zorunludur.
Tedarik
sürekliliği ve teknik kalite verilerinin saklanması
MADDE 15- (1) Elektrik dağıtım şirketleri, sayaçlar
üzerindeki tedarik sürekliliğine ilişkin verileri 29/12/2020 tarihli ve
31349 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında
Dağıtım ve Perakende Satış Faaliyetlerine İlişkin Kalite Yönetmeliğinde,
teknik kaliteye ilişkin verileri 29/12/2020 tarihli ve 31349 mükerrer
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Dağıtım Sisteminin Teknik
Kalitesine İlişkin Usul ve Esaslarda tanımlanan usuller çerçevesinde
herhangi bir veri kaybı olmayacak şekilde kaydeder.
(2) Uzaktan haberleşme kapsamında olmayan sayaçlar
için sayaç üzerindeki kesinti ve teknik kalite kayıtları, elektrik dağıtım
şirketleri tarafından en az 6 aylık periyotlarla okunur ve ilgili
sistemlerinde kayıt altına alınır.
Kişisel
verilerin korunması ve bilişim güvenliği
MADDE 16- (1) Bu Yönetmelik kapsamında verileri elde eden,
veri paylaşımı yapılan kurum ve kuruluşlar ile tüzel kişiler, faaliyetlerin
yürütülmesi çerçevesinde herhangi bir şekilde elde ettiği verilere ilişkin
olarak, 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
ile bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan mevzuat kapsamında kişisel verilerin
korunmasını sağlayacak önlemleri alır.
(2) Bu yönetmelik kapsamında oluşturulan tüm sistem
ve altyapı, 6/6/2023 tarihli ve 32213 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Enerji Sektöründe Siber Güvenlik Yetkinlik Modeli Yönetmeliğinden
kaynaklanan yükümlülüklere tabidir.
Yürürlükten
kaldırılan mevzuat
MADDE 17- (1) 8/8/2015 tarihli ve 29439 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Otomatik Sayaç Okuma Sistemlerinin Kapsamına ve Sayaç
Değerlerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar ile 22/3/2003 tarihli
ve 25056 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında
Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan
Otomatik Sayaç Okuma Sistemlerinin Kapsamına ve Sayaç Değerlerinin
Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar ile Elektrik Piyasasında
Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğe yapılmış atıflar ile ilgili diğer
mevzuatta Otomatik Sayaç Okuma Sistemine yapılmış atıflar bu Yönetmeliğe
yapılmış sayılır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
Ölçü
devresinin mevzuata uygun hale getirilmesi
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) İletim sisteminde yer
alan ölçü transformatörlerinin bu Yönetmelikte belirtilen kriterlere uygun
olmaması halinde bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 2
(iki) yıl içerisinde mevzuata uygun hale getirilir.
(2) Mevzuat kapsamındaki hesaplamalarda (iletim
bedeli, uzlaştırma işlemleri ve benzeri) kullanılan sayaçların bu
Yönetmeliğe uygun olarak oluşturulmuş ölçüm noktalarında yer almaması
halinde sayaçların bağlantı noktalarının bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren 2 (iki) yıl içerisinde mevzuata uygun hale getirilir.
Kullanıcı
mobil uygulamasının kurulumu
GEÇİCİ
MADDE 2- (1) 1/6/2024 tarihine
kadar EPİAŞ tarafından bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen
kullanıcı mobil uygulaması ve internet sitesi kurulur.
(2) 1/7/2024 tarihine kadar elektrik dağıtım
şirketleri tarafından bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen veriler
EPİAŞ’a sağlanır.
Milli
akıllı sayaç sistemi geçiş dönemine ilişkin uygulamalar
GEÇİCİ
MADDE 3- (1) TEDAŞ - MLZ/2017-062.A
kodlu Elektronik Elektrik Sayaçları Teknik Şartnamesine göre alınan
sayaçlar 1/1/2025 tarihine kadar tesis edilebilir.
(2) TEDAŞ - MLZ/2019-064.A kodlu Haberleşme Ünitesi
Teknik Şartnamesine göre alınan haberleşme üniteleri 1/1/2025 tarihine
kadar tesis edilebilir.
(3) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin üçüncü
fıkrasıyla 13 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları kapsamında Akıllı
Sayaç PRO tesis edilmesi gereken yerlere 1/1/2025 tarihine kadar Otomatik
Sayaç Okuma Sistemiyle uyumlu sayaç ve modem tesis edilebilir.
(4) Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin ikinci
fıkrasının (d) bendi kapsamında önceki yıl tüketimi veya yıl içerisindeki
tüketimi 10 MWh üzeri olan kullanım yerlerindeki mevcut sayaçlar, yüksek
tüketimlilerden başlamak ve dağıtım şirketi bazında yüzde yirmisinden az
olmamak üzere, 1/1/2025 tarihine kadar Akıllı Sayaç PRO veya Otomatik Sayaç
Okuma Sistemiyle uyumlu sayaç ve modem ile değiştirilir.
(5) TEDAŞ tarafından 1/1/2025 tarihine kadar
Merkezi Haberleşme Yazılımı Teknik Şartnamesi yayımlanır.
(6) Dağıtım şirketleri, MASS kapsamında TEDAŞ
tarafından yayımlanan şartnamesine uygun Merkezi Haberleşme Yazılımını
1/4/2025 tarihine kadar kurar.
(7) Dağıtım şirketleri 1/8/2025 tarihine kadar
uzaktan okuma yapılabilen tüm sayaçların verilerinin aktarılması ve
işlenebilmesine ilişkin Merkezi Haberleşme Yazılımı ile entegrasyonu
sağlar.
(8) 1/6/2025 tarihinden itibaren dağıtım şirketleri
tarafından tedarik edilecek akıllı sayaçlar, modemler, merkezi haberleşme
yazılımları ve veri yoğunlaştırıcılar birlikte çalışabilirlik ilkesine
uygun olur.
Yürürlük
MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik 1/1/2024 tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 19- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.