Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2024-12-17

17 Aralık 2024 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 32755
YÖNETMELİK
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
YENİLENEBİLİR
ENERJİ KAYNAKLARININ BELGELENDİRİLMESİ VE
DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA
DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 1/10/2013 tarihli ve 28782 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının
Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (i), (s), (ü) ve (dd) bentleri
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“i) Muafiyetli üretim miktarı: Her bir görevli
tedarik şirketinin kendi bölgesinde veya toplayıcının portföyünde,
lisanssız üretim kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olarak
üretilip sisteme verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi miktarını,”
“s) YEK Destekleme Mekanizması
(YEKDEM): Bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına
dayalı üretim faaliyeti gösteren üretim lisansı sahibi tüzel kişilerin
bizzat veya toplayıcı aracılığıyla ve LÜY kapsamında yenilenebilir enerji
kaynaklarından üretim yapan kişilerin bölgelerinde bulundukları görevli
tedarik şirketleri veya toplayıcı aracılığıyla faydalanabileceği fiyatlar,
süreler, miktarlar ve bunlara yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları
içeren destekleme mekanizmasını,”
“ü) YEKDEM katılımcısı: YEKDEM’e
tabi olan her bir lisanslı üretim tesisinin sahibi tüzel kişiyi, görevli tedarik
şirketlerini veya toplayıcıyı,”
“dd) YEK Fiyatı: YEK
Kanununun EK-I ve EK-II sayılı cetvellerinde yer alan fiyatlar ile
enerjinin sisteme verildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
döviz alış kurunun çarpılması ile elde edilen fiyatı veya 30/4/2023 tarihli ve 7189 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının
Eki Karar kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik
üretim tesisleri için uygulanacak fiyatı,”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) ve (ç) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı
maddenin altıncı fıkrasında yer alan “29/1/2021
tarihli ve 3453 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı” ibaresi “7189 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı” şeklinde değiştirilmiştir.
“b) LÜY kapsamında yenilenebilir enerji
kaynaklarından elektrik üretimi yapan kişilerin ilgisine göre bölgesinde
bulundukları görevli tedarik şirketi veya toplayıcı aracılığıyla
faydalanacakları YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvel veya elektrik
piyasasında oluşan piyasa takas fiyatını geçmemek üzere 7189 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca belirlenecek fiyatı,”
“ç) (a) ve (b) bentleri kapsamında yapılacak
ödemelere ilişkin usul ve esasları,”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
“(3) Görevli tedarik şirketleri; kendi bölgesinde
lisanssız üretim kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olarak
üretim tesisi kuran ve herhangi bir toplayıcı portföyünde
yer almayan gerçek veya tüzel kişilerin sisteme verdikleri ihtiyaç fazlası
elektrik enerjisini satın almakla yükümlüdür. Görevli tedarik
şirketlerinin, lisans süreleri boyunca, herhangi bir başvuruya gerek
olmaksızın YEKDEM kayıtları yapılır.”
“(5) Toplayıcıların, portföylerinde
lisanssız elektrik üretim tesisi bulundurduğu fatura dönemleri için,
herhangi bir başvuruya gerek olmaksızın YEKDEM kayıtları yapılır.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(3) LÜY kapsamında yenilenebilir enerji
kaynaklarından ürettiği elektrik enerjisi muafiyetli üretim miktarı kapsamında
olan gerçek veya tüzel kişiler, üretim tesislerinin tamamen veya kısmen
işletmeye girdiği tarihten itibaren;
a) On yıl süreyle bölgesinde bulundukları görevli
tedarik şirketleri,
b) On yıllık sürenin bitiminden itibaren toplayıcı
veya bölgesinde bulundukları görevli tedarik şirketleri,
aracılığıyla YEKDEM’den yararlanır.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(3) LÜY hükümleri uyarınca dağıtım sistemine
verilecek muafiyetli üretim miktarı için ilgisine göre toplayıcı veya
görevli tedarik şirketleri adına, LÜY’de
belirlenen şekilde ve dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili
mevzuat hükümleri uyarınca UEVÇB ve sayaç kayıtları yapılır.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 12 nci
maddesinin birinci fıkrasında yer alan “LÜYTOBj
” tanımına “j” ibaresinden sonra
gelmek üzere “toplayıcısı ya da” ibaresi eklenmiş ve aynı fıkrada yer alan
“m” tanımına “YEKDEM katılımcısı olan” ibaresinden sonra gelmek üzere
“toplayıcı ve” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) YEKDEM geliri aşağıda yer alan formüle göre
hesaplanır:
Bu formülde geçen;
YG :
Bir fatura dönemi için YEKDEM gelirini (TL),
PTFt,u :
t teklif bölgesi ve u uzlaştırma dönemine ait Piyasa Takas Fiyatını (TL/MWh),
UEVMi,b,t,u : Lisanslı üretim tesisleri için, i
YEKDEM katılımcısının YEKDEM kapsamındaki b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş
biriminin, t teklif bölgesindeki u uzlaştırma dönemine ait YEKDEM
kapsamındaki uzlaştırmaya esas veriş miktarını (MWh),
yi,b,t,u : i YEKDEM katılımcısının
YEKDEM kapsamındaki b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, t teklif
bölgesindeki u uzlaştırma dönemine ait YEK Kanununun 6/C maddesinin ikinci
fıkrası kapsamında yapılan kurulu güç artışı nedeniyle hesaplanan
katsayıyı,
LÜNETm,t,u : m YEKDEM katılımcısı toplayıcı ya da
görevli tedarik şirketinin t teklif bölgesindeki u uzlaştırma dönemi için
YEKDEM kapsamındaki lisanssız üretim tesisleri için LÜY’ün
ilgili hükümleri uyarınca piyasa işletmecisine bildirilen net üretim
değerini (MWh),
KBc :
c piyasa katılımcısının Yarışma Yönetmeliği uyarınca ödemekle yükümlü
olduğu, dördüncü fıkra uyarınca hesaplanan katılım bedelini (TL),
FBo :
Kanunun 17 nci maddesinin dördüncü fıkrası
kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarının desteklenmesi amacıyla
belirlenen tarifeler ile tüm tüketiciler için geçerli olmak üzere aynı
bağlantı şekli ve tüketici grubuna göre belirlenen perakende satış tarifesi
arasındaki farkın tüketim miktarı esas alınarak o görevli tedarik şirketi
bazında ilgili fatura dönemi için hesaplanan fark bedelini (TL),
LKBz :
On yıl alım garantisini doldurmuş olan lisanssız üretim faaliyeti
kapsamındaki tesislerin üretim lisansı alması halinde, lisans süresi
boyunca elektrik piyasasında oluşan saatlik piyasa takas fiyatının, YEK Kanununun
6 ncı maddesinin ikinci fıkrası kapsamında tesis
tipi bazında uygulanan güncel YEK Destekleme Mekanizması fiyatından fazla
olması halinde aradaki fiyat farkından elde edilen YEK Destekleme
Mekanizmasına katkı bedelini,
a : Lisanslı üretim tesisi olan YEKDEM
katılımcı sayısını,
d : YEKDEM katılımcısı toplayıcı ve görevli
tedarik şirketi sayısını,
ni :
i YEKDEM katılımcısının YEKDEM kapsamındaki uzlaştırmaya esas veriş-çekiş
birimi sayısını,
l : t teklif bölgesi sayısını,
k : Bir fatura dönemine ilişkin uzlaştırma
dönemi sayısını,
j :
Kurul tarafından lisanslı üretim tesisleri için belirlenen tolerans
katsayısını,
p : Kurul tarafından muafiyetli üretim için
belirlenen tolerans katsayısını,
g :
Yarışma Yönetmeliği uyarınca ödeme yükümlülüğü bulunan katılımcı sayısını,
h :
Kanunun 17 nci maddesinin dördüncü fıkrası
kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarının desteklenmesi amacıyla
belirlenen tarifeler kapsamında portföyünde tüketici bulunan görevli
tedarik şirketi sayısını,
v :
YEK Kanununun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası
hükümleri uyarınca lisans alan piyasa katılımcısı sayısını,
ifade eder.”
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“MADDE 18- (1) YEKDEM katılımcısı olan her bir
lisanslı üretim tesisi için ilgili YEKDEM katılımcısına ödenecek ya da
ilgili YEKDEM katılımcısı tarafından piyasa işletmecisine ödenecek YEK
bedeli (YEKBED) YEKDEM gelirini de içerecek şekilde aşağıdaki formül
uyarınca hesaplanır:
Bu formülde geçen;
YEKBEDi :
Bir fatura dönemi için i YEKDEM katılımcısına ödenecek ya da katılımcı
tarafından piyasa işletmecisine ödenecek YEK bedelini (TL),
UEVMi,b,t,u : i YEKDEM katılımcısının YEKDEM kapsamındaki b
uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, u uzlaştırma dönemine ait YEKDEM kapsamındaki uzlaştırmaya esas
veriş miktarını (MWh),
yi,b,t,u : i YEKDEM katılımcısının YEKDEM
kapsamındaki b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin, t teklif
bölgesindeki u uzlaştırma dönemine ait YEK Kanununun 6/C maddesinin ikinci
fıkrası kapsamında yapılan kurulu güç artışı nedeniyle hesaplanan
katsayıyı,
YEKFi,b :
i YEKDEM katılımcısına b uzlaştırmaya esas veriş-çekiş biriminin bağlı
olduğu üretim tesisi için uygulanacak YEK Fiyatını,
PTFt,u :
t teklif bölgesi ve u uzlaştırma dönemine ait Piyasa Takas Fiyatını (TL/MWh),
k :
İlgili fatura dönemine ilişkin uzlaştırma dönemlerinin sayısını,
l :
t teklif bölgesi sayısını,
j :
Kurul tarafından lisanslı üretim tesisleri için belirlenen tolerans
katsayısını,
n :
i YEKDEM katılımcısına ait YEKDEM kapsamındaki uzlaştırmaya esas
veriş-çekiş birimi sayısını,
ifade eder.
(2) LÜY kapsamında yenilenebilir enerji
kaynaklarından elektrik üretimi yapan kişiler nam ve hesabına YEKDEM
katılımcısı olan her bir toplayıcı veya görevli tedarik şirketine ödenecek
ya da toplayıcı veya görevli tedarik şirketi tarafından piyasa işletmecisine
ödenecek YEK bedeli (YEKBED) aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:
Bu formülde geçen;
YEKBEDm : Bir fatura dönemi için m YEKDEM katılımcısı
toplayıcı veya görevli tedarik şirketine ödenecek ya da katılımcı
tarafından piyasa işletmecisine ödenecek YEK bedelini (TL),
LÜYTOBm : Her bir fatura dönemi için m YEKDEM katılımcısı
toplayıcı veya görevli tedarik şirketi tarafından bölgesindeki muafiyetli
üretime ilişkin olarak hesaplanan ve bölgesindeki gerçek ve/veya tüzel
kişilere ödenecek toplam bedeli (TL),
LÜNETm,t,u : m YEKDEM katılımcısı toplayıcı veya görevli
tedarik şirketinin t teklif bölgesindeki u uzlaştırma dönemi için YEKDEM
kapsamındaki lisanssız üretim tesisleri için LÜY’ün
ilgili hükümleri uyarınca piyasa işletmecisine bildirilen üretim değerini (MWh),
PTFt,u : t
teklif bölgesi ve u uzlaştırma dönemine ait Piyasa Takas Fiyatını (TL/MWh),
k
: İlgili fatura dönemine
ilişkin uzlaştırma dönemlerinin sayısını,
l
: t teklif bölgesi sayısını,
p
: Kurul tarafından muafiyetli
üretim kapsamında şebekeye verilmiş ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi için
belirlenen tolerans katsayısını,
ifade eder.
(3) YEK Kanununun 6/B maddesinin birinci fıkrası
kapsamında 30/6/2021 tarihinden sonra işletmeye
giren ve YEKDEM’e kayıt olmayan üretim
tesislerinde yerli aksam kullanılması halinde 7189 sayılı Cumhurbaşkanı
Kararı uyarınca belirlenen ve söz konusu tesisin ilgili uzlaştırma dönemine
ait uzlaştırmaya esas veriş miktarı dikkate alınarak hesaplanan yerli aksam
destek fiyatı YEK Bedeli olarak ilgili kişiye ödenir.”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesine aşağıdaki
fıkra eklenmiştir.
“(3) YEKDEM katılımcısı lisanslı elektrik üretim
tesisinin toplayıcı portföyünde yer aldığı fatura
dönemlerinde toplayıcı, ilgisine göre bu Yönetmelikte yer alan
yükümlülükleri yerine getirir.”
MADDE 10- Aynı Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin birinci ve
altıncı fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki
fıkralar eklenmiştir.
“(1) Her bir
YEKDEM katılımcısı, lisansı veya toplayıcı portföyü
kapsamındaki tesiste gerçekleşen üretimi serbest piyasada değerlendirir ve
bu üretime karşılık piyasa işletmecisine referans fiyat olan PTF’nın tolerans katsayısı ile çarpılması ile
belirlenen fiyat üzerinden hesaplanan YEKDEM gelirini öder.”
“(6) Sistem İşletmecisi tarafından verilen acil
durum ve/veya dengeleme güç piyasası yük atma talimatlarına uymayan YEKDEM
katılımcıları için ilgili uzlaştırma döneminde verilen talimatın yerine
getirilmeyen kısmına tekabül eden üretim miktarı YEKDEM hesaplamalarına
dâhil edilmez ve ilgili piyasa katılımcısına YEK bedeli ödemesi yapılmaz.
Bu fıkra kapsamında yapılan hesaplamalarda, piyasa katılımcıları tarafından
ilgili mevzuatta belirtilen talimat mutabakat süresi içerisinde bildirilen
ve yerine getirilmeyen enerji miktarı, verilen talimat miktarlarından düşülmez.”
“(7) Toplayıcı portföyünde
yer alan lisanslı elektrik üretim tesislerinin dengeleme birimi topluluğu
altında yer alması ve ilgili topluluğa talimat verilmesi durumunda, bahse
konu talimatın yerine getirilmemesi halinde söz konusu topluluğa altıncı fıkra
hükümleri uygulanmaz.
(8) Toplayıcı portföyünde
tüketim tesisi veya 13 üncü maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları kapsamında
bir tesis bulunması halinde, bu Yönetmelik hükümleri kapsamında tedarikçi
tarafından yerine getirilmesi gereken yükümlülükler toplayıcı tarafından da
yerine getirilir.”
MADDE 11-
Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(4) Bu Yönetmelik kapsamında
fazla ödeme aldığı veya gerekli şartları taşımadığı halde YEKDEM’den faydalandırıldığı tespit edilen lisanssız
üretim tesislerine ilişkin olarak, ilgili üretim tesisi sahibi kişiye
geçmişe dönük olarak her bir uzlaştırma dönemi için yapılan ödeme
tutarları, ilgili toplayıcı veya görevli tedarik şirketi tarafından Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen faiz oranı
ile güncellenerek üretim tesisi sahibi kişiden tahsil edilir. Toplayıcı veya görevli tedarik şirketi tarafından
tahsil edilen tutar, cari fatura dönemi LÜYTOB hesabına dahil
edilmek üzere piyasa işletmecisine bildirilir.”
“(5) Kurul kararı ya da yargı kararıyla, lisanssız
elektrik üretim tesisi sahibi kişiye ödeme yapılmasına karar verilmesi
halinde, 21 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi hükmüne göre işlem
tesis edilir.”
MADDE 12- Bu Yönetmelik 1/1/2025
tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 13- Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.