Yargıtay 2, 3, 4, 6, 9 ve 11. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2022-05-31

31 Mayis 2022 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 31852
YARGITAY KARARLARI 
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO:KARAR NO:2022/19672022/2613
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN:MAHKEMESİ: Mersin 7. Aile Mahkemesi TARİHİ: 08.10.2021NUMARASI :2021/496 Esas - 2021/706 Karar DAVACI : Dilek Taş
DAVALI : Cihan Taş
DAVA TÜRÜ: Tanıma ve Tenfiz 
Taraflar arasındaki davanın yapilan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, hükmün kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 24.02.2022 tarihli yazısı ile istenilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı kadın tarafından dava dilekçesi ile Fransa Cumhuriyetinin apostil şerhini içerir 21.12.2020 düzenleme tarihli ve 22.06.2021 kesinleşme tarihli anlaşmalı boşanma protokolünün Türkiye'de tanınmasına ve tenfizine karar verilmesi talep edilmiş, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm her iki tarafin istinaf kanun yoluna başvurmaması üzerine 09.11.2021 tarihinde kesinleştirilmiş, Adalet BakanlığıHukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 24.02.2022 tarihli yazısı ile, karar ile ilgili kanun yararına temyiz talebinde bulunulmuş, dosya Dairemize gönderilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların Türkiye'de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafindan tenfiz kararı verilmesine bağlıdır (MÖHUK m. 50/1). Yabancımahkeme ilâmının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi yabancı ilâmın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır.

Türk Milletlerarası Özel Hukukunda, yabancı mahkemelerin hukuk davalarına ilişkin olarak verdikleri ve o devletin kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilamların tenfizi ve tanınmasına ilişkin davalarda; tenfiz dilekçesine, yabancı mahkeme ilamının o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya ilamı veren yargı organı tarafindan onanmış örneği ve onanmış tercümesinin; ilamın kesinleştiğini gösteren ve o ülke makamlarınca usulen onanmış yazı veya belge ile onanmış tercümesinin eklenmesi zorunludur. Bu belgelerde eksiklik varsa yargılama sırasında tamamlanması mümkündür.


Somut olayda dosyanın incelenmesinden; dosyaya davacı tarafindan 21.12.2020düzenleme tarihli taraflar ve vekillerince imzalanmiş ‘uzlaşma ile düzenlenmiş boşanma sözleşmesi' nin aslı ve tercümesinin sunulduğu, yabancı mahkeme kararının ibraz edilmediği,mahkemece de bu sözleşmeye dayalı olarak davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.Bu durumda, mahkemece yabanci mahkeme kararı bulunmayan tanima ve tenfiz talebinin anılan kanunda gösterilen şartları taşımadığı göz önüne alınarak, davacıya usulüne uygun süre verilerek boşanma kararına ilişkin yabancı mahkeme ilamının o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya ilamı veren yargı organı tarafindan onanmiş örneğini ve bu kararın onanmış tercümesini ibraz etmesi için uygun süre verilmesi, eksiklik tamamlandığı takdirde,tanıma ve tenfiz talebinin 5718 sayili Kanunun 58'inci maddesinin birinci fikrasında gösterilen şartları incelenip, hasıl olacak sonucu uyarınca karar verilmesi, verilen süre içinde eksiklik tamamlanmaz ise, davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, dosyaya sunulan uzlaşma ile düzenlenen boşanma sözleşmesine göre davanın kabulüne karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363/1. maddesine dayalı kanun yararına temyiz isteğinin açıklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA oy birliğiyle karar verildi.21.03.2022 (Pzt.)


Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/774KARAR NO : 2022/2166
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: İZMİR 2. TÜKETİCİ MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/12/2020

NUMARASI : 2019/128-2020/254
DAVACI : WESTERN UNION TURKEY ÖDEME HİZ. A.Ş.
VEK. AV. MEHMET BUĞRA ALTUNEZEN 
DAVALI : ANIL KARA 

Taraflar arasındaki hakem heyeti kararına itiraz davasının mahkemece yapılan yargilaması neticesinde davanın reddine dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAYKARARI 
Davaci, dava dışı Onur Kara ile davaya konu paranın davalı havale alıcisına ödenmesine ilişkin hukuki ilişki kurulduğunu, gönderilen paranın alıcıya teslim edilmeden önce şirket tarafindan gerekli kontrollerin yapıldığıni, alıcının kimlik/pasaport ibrazı, MTCN kodunu doğru şekilde bildirmesi ve imzasının alınmasını takiben gönderilen miktarın davalıalıcıya teslim edildiğini, ancak davalının söz konusu paranın kendisi dışında bir başkasına ödendiği iddiası ile tüketici hakem heyetine başvurduğunu, tüketici hakem heyetince davalının talebinin kabulüne karar verildiğini, davaya konu olayda para transferine ilişkin hukuki ilişkinin davalı ile arasında kurulmadığıni, bu nedenle davalının gönderilen paranın kendisinden başka bir kişiye ödendiği ve malvarlığında haksız biçimde azalma olduğu iddiasında bulunmasının hukuken mümkün olmadığını, dolayısıyla malvarlığında herhangi bir azalma olmayan ve hiçbir hukuki ilişkisi bulunmayan davalının aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle taleplerinin reddine karar verilmesi gerekirken tüketici hakem heyetince taleplerinin kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek tüketici hakem heyeti kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davali, davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, gönderilen paranın çekilebilmesi için sunulan evraklar içindeki pasaportun davalıya ait olmadıği, bu tür para transfer işlemlerinde belgelerin dikkatli bir şekilde incelenmesi gerektiği, davacı şirketin üzerine düşen dikkat ve özeni yerine getirmediği, hafif kusuru bulunsa dahi sorumluluktan kurtulamayacağı, davalı adına gönderilen paranın sahte evrak gösterilmek suretiyle başka bir kişiye ödendiği, davalıtüketicinin 1.000,00-TL'yi davacıdan talep edebileceği, Güzelbahçe İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığının 14/03/2019 tarih ve [KART_NO]sayılı kararının yerinde olduğu 

gerekçesiyle davacının itirazın reddi ile Güzelbahçe İlçe Tüketici Hakem Heyet Başkanlığının 14/03/2019 tarih ve [KART_NO]sayılı kararın onanmasına, karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının 01/02/2022 tarihli yazısında; davacı şirket ve dava dışı Onur Kara arasında para transferine ilişkin akdî ilişki kurulmuş olduğu ve sözleşmede taraf sıfatıtaşımayan davalının sözleşmelerin nisbiliği prensibi uyarınca sözleşmeden kaynaklı tazminat talebiyle hakem heyetine başvuru hakkı bulunmadığı gözetilerek, davanın kabulü ile hakem heyeti kararının aktif husumet yokluğu nedeniyle iptali gerekirken, işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100sayılı HMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Dava, Western Union sistemi üzerinden davalıya havale edilen paranın alıcısından başkasına ödenmesi nedeniyle uğranılan zararın tazminine dair verilen tüketici hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, davacı Western Union ile davalı arasında akdi ilişkinin bulunup bulunmadığı, davalının tüketici hakem heyetine başvuru için aktif dava ehliyetine sahip olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinde; davaya konu western union havalesine ilişkin akdi ilişkinin dava dışı Onur Kara ile davacı arasında kurulduğu, davalının yalnızca havale alıcısıolduğu anlaşılmaktadır. Sözleşmenin nispiliği ilkesi gereği dayandıkları sözleşmelere ilişkin her türlü iddia ve savunmayı ancak sözleşmenin taraflari, birbirine karşı ileri sürebileceklerdir. Bu durumda davaya konu sözleşmenin tarafları davacı ile dava dışı Onur Kara olup, davaya konu paranın havale alıcısı dışında başka kişiye ödenmesinden kaynaklızararın tazminini de dava dışiı Onur Kara talep edebilecektir.

O halde mahkemece, yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda davalının tüketici hakem heyetine başvurusu için aktif husumet ehliyetinin olmadığı, sözleşmenin taraflarıarasında hüküm ve sonuç doğuracağı değerlendirilerek sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına bozma talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 14.03.2022tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/6309KARAR NO : 2022/2954
TÜRK MİLLETİADINA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: ANKARA BATI 1. TÜKETİCİ MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/12/2020

NUMARASI : 2019/573 E. 2020/569 K.

DAVACI : TT MOBİL İLETİŞİM HİZMETLERİ A.Ş.
VEK. AV. MUHSİN ÖZYAR 
DAVALI : İBRAHİM ATALAY VEK. AV. ÖNDER AĞDEDE 

Taraflar arasındaki tüketici hakem heyeti kararının iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulmakla; dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAYKARARI 
Davaci; GSM abonesi olan davalının 2018/2 ila 2018/7 dönemlerine ilişkin fatura tutarlarını ödemediği gibi bu nedenle başlattığı takibe de itiraz ettiğini, akabinde alacak istemiyle yapmış olduğu başvurunun Sincan İlçe Tüketici Hakem Heyeti tarafindan belgelerdeki imzanın davalıya ait olmadığı ve bu hususta yürütülen ceza yargılamasının derdest olduğu gerekçesiyle red edildiğini, davalı her ne kadar imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürmüş ise de abonelik sözleşmesi ile taahhütnamelerdeki imzaların birbiriyle uyumlu olduğunu, sahtecilik iddiasına ilişkin gerekli mukayese evrakları sunulmadan ve grafolojik inceleme yapılmadan davalının borçlu olmadığının tespit edilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle anılan hakem heyeti kararına itiraz ettiğini ileri sürerek, Sincan İlçe Tüketici Hakem Heyetince verilen 21/11/2019 tarihli kararının iptali ile 4.755,11 TL alacağın faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı; yüksek tutarlı gelen faturalar üzerine davacı şirketin müşteri hizmetlerini aradığında adına kampanyalı telefon satışı yapıldığını öğrendiğini, telefon satışına ilişkin taahhütnamedeki imzanın kendisine ait olmaması nedeniyle 30/01/2018 tarihinde savcılığa müracaat ettiğini, soruşturmanın halen devam ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; aboneliğe ilişkin fatura bedelleri ve cihaz kampanyası kapsamında faturaların mevzuata ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliğine uygun olarak düzenlendiği,davacı şirket tarafindan verilen hizmetin ayıplı olmadıği, davalının iddiasının yerinde görülmesi halinde bile diğer ücretleri ödemesi gerektiği, ayrıca yargılama sonucunda ödediği bedelleri sanıklardan tahsil edebileceği gerekçesiyle, davanın kabulü ile Sincan İlçe Tüketici Hakem Heyetinin 21/11/2019 tarihli kararının iptaline, 4.755,11 TL alacağın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının ilgililer hakkında müracaatta muhtariyetine, kesin olarak karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının 09/09/2021 tarihli yazısında; mahkemece, dava konusu alacağa ilişkin 08/12/2017 tarihlicihaz kampanyası sözleşmesindeki imzanın davalı tarafindan kabul edilmediği ve bu konuda devam etmekte olan ceza davasının bulunduğu dikkate aliınarak,sözleşmedeki imzanın aidiyeti hususunda inceleme yaptirilması ve hasıl olacak sonuca göre işin esası hakkında hüküm kurulması gerekirken, belirtilen konularda herhangi bir araştırma ve inceleme yapilmadan, yazilı şekilde eksik inceleme sonucu karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı bulunduğu ileri sürülerek; hükmün, kanun yararına bozulması talep edilmiştir.Dava, GSM abonesi olan davalının 2018/2 ila 2018/7 dönemlerine ilişkin fatura tutarlarını ödemediği gerekçesiyle davacı şirket tarafindan yapılan başvurunun reddine dair tüketici hakem heyeti kararının iptali ile fatura alacağının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Davaya konu edilen faturalar, GSM aboneliği nedeniyle verilen hizmete ilişkin bedeller ile 08/12/2017 tarihinde düzenlenen İphone 7 marka telefon cihazı kampanyasına ait taahhütname uyarınca telefon cihazı bedelinden ibaret olup, davalı 08/12/2017 tarihli taahhütnamedeki imzanın kendisine ait olmadığı gibi taahhüde konu telefon cihazınıalmadığını, bu nedenle savcılığa yaptığı müracaat üzerine taahhütnameyi düzenleyen davacışirketin bayisi ile telefon cihazını alan kişiler hakkında sahtecilik iddiasıyla başlatılan soruşturmanın devam etmekte olduğunu savunmuştur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 208 inci maddesine göre taraflardan biri, kendisi tarafından düzenlendiği iddia edilen bir belgedeki yazı veya imzayıinkâr etmek isterse, sahtelik iddiasında bulunmalıdır; aksi hâlde mahkemeye sunulan bu belge, sahtelik iddiasında bulunmayan aleyhine delil olarak kullanılır. Yazı veya imza inkârının sonucuna ilişkin HMK'nın 209 uncu maddesindeki hüküm uyarınca adî senetteki yazı veya imza inkâr edilirse, bu konuda bir karar verilinceye kadar o senet herhangi bir işleme esas alınamaz ve delil olarak kullanılamaz; resmî senetlerdeki yazı veya imzanın inkârı hâlinde de senetteki yazı veya imzanın sahteliği ancak mahkeme kararıyla sabit olursa,bu senet herhangi bir işleme esas alınamaz.
Sahtelik iddiası halinde HMK'nın 211 inci maddesinde;
"Bir belgenin sahteliğinin iddia edilmesi durumunda, bu hususta karşı tarafın açıklamaları da dikkate alınarak, aşağıdaki sıra ile inceleme yapılarak öncelikle karar verilir:
a) Hâkim, yazı veya imzayı inkâr eden tarafi isticvap ettikten sonra bir kanaat edinememişse, huzurda bu kişiye yazi yazdırip imza attırmak suretiyle elde ettiği belge ve diğer delilleri değerlendirir. Hâkim, sahtelik konusunda başka bir incelemeye gerek duymadan karar verebilecek durumda ise gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle, senedin sahteliği hakkında bir karar verir. İsticvap için mahkemeye davet edilen taraf, belirtilen günde hazır bulunmadığı takdirde, inkâr etmiş olduğu belgedeki yazı veya imzayı ikrar etmişsayılır; bu husus kendisine çıkartılacak davetiyede ayrica ihtar edilir.
b) (a) bendi hükmüne göre yaptığı incelemeye rağmen, hâkimde sahtelik konusunda kesin bir kanaat oluşmamışsa, bilirkişi incelemesine karar verir. Bilirkişi incelemesinden önce, mevcutsa, o tarafa ait olan karşılaştirma yapmaya elverişli yazi ve imzalar, ilgili yerlerden getirtilir. Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla, o mahkemede elde edilen yazı ve imzalarıesas alarak inceleme yapar. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafin yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir." hükmü ile sahtelik incelemesinin nasıl yapılacağı belirtilmiştir.


Hal böyle olunca mahkemece; davalı abonenin, 08/12/2017 tarihli telefon cihazıkampanyasına ait taahhütnamedeki imzayı inkar ettiği ve telefon cihazının üçüncü kişiler tarafindan alındığı yönündeki açıklamaları dikkate alınarak, HMK'nın 211 inci maddesi uyarınca sahtelik incelemesi yapılması ve ulaşılacak sonuca göre uyuşmazliğın esasıhakkında bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle yazılışekilde karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup, Adalet Bakanlığının yerinde görülen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının yerinde görülen kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile HMK'nın 363 üncü maddesinin ikinci fikrası uyarınca kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynımaddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 30/03/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargitay 4. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/23444KARAR NO : 2021/10713
TÜRK MİLLETİ ADINA 
YARGITAY İLAMI 
MAHKEMESİ: Gaziantep 6. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 25.09.2020
NUMARASI : 2019/357E., 2020/236 K.
DAVACI : Merve Çay vekili Av. Abdulselam Altay DAVALI : Gaziantep Özel Hayat Hastanesi vekili Av. Serhat Kızılateş

Davacı Merve Çay vekili Av.Abdulselam Altay tarafından, davalı Gaziantep Özel Hayat Hastanesi aleyhine 19.11.2019 gününde verilen dilekçe ile staj eğitimi nedeniyle alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne ilişkin 25.09.2020 günlü karara yönelik olarak Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğütarafından kanun yararına bozma talep edilmesi üzerine dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

-KARAR
Davacı vekili, müvekkilinin Gaziantep Nizip Anadolu Sağlık Meslek Lisesi hemşirelik bölümünde 2011 - 2015 yılları arasında öğrencilik yaptığıni, müfredat gereği Özel Hayat Hastanesinde 2014 - 2015 eğitim dönemi 4. sınıf senelik ve yaz staji yaptığıni,ücret ödenmediğini belirterek ödenmeyen staj ücreti alacağının tahsilini istemiştir.
Davalı vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne kesin olarak karar verilmiştir.

Dava, staj eğitimi nedeniyle alacak istemine ilişkindir.
Adalet Bakanlığı, kararın kanun yararına bozulmasını istemiştir.
Olağanüstü bir kanun yolu olan kanun yararına temyizin amacı; kesin olarak verilen ya da istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen kararların Yargitayca incelenmesini ve buna bağlı olarak kanunların uygulanmasında ülke genelinde birliği sağlamak, karar ve hükümlerdeki hukuka aykırılıkları toplum ve birey açısından gidermektir. Olağanüstü bir kanun yolu olan kanun yarına temyiz kurumunun konusunu oluşturabilecek kanuna aykırılık halleri olağan kanun yolu olan temyiz nedenlerine göre dar ve kısıtlı tutulduğunda kesin hükmün otoritesi korunmuş olacaktır.
Dosya kapsamından, davalı vekilince 25.09.2020 tarihli celsede davaciya kismi ödeme yapıldığının mahkemeye bildirildiği, mahkemece davalının cevap dilekçesi ve savunmalarında ödeme iddiasında bulunmadıği, için savunmanın genişletilmesi kapsamında olduğu, davacı vekilinin de davanın genişletilmesine muvafakat etmediği gerekçesiyle bu husus dikkate alınmadan karar verildiği anlaşılmakla; ödeme hususunun mahkemece her aşamada gözetilmesi gerekirken ödeme belgesi de sunulduğu halde, bu hususun gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olduğundan Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.


SONUÇ: Yukarıda gösterilen nedenle, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile; 6100 sayılı HMK'nın 363. maddesi uyarınca Gaziantep 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.09.2020 günlü 2019/357 Esas ve 2020/236 Karar sayılıi hükmünün, hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydı ile kanun yararına BOZULMASINA;dosyanın gereği yapılmak üzere Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 21/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.


Yargitay 4. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/17032KARAR NO : 2022/2578
TÜRK MİLLETİ ADINA 
YARGITAY İLAMI 
MAHKEMESİ: Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 
(Kanun Yararına Temyiz Bürosu)
TARİHİ: 29/12/2015

NUMARASI : 2015/539-2015/525
DAVACI : Estetik Yayıncılık A.Ş vekili Av. Cere Yakışır 
DAVALI : Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğü

Davacı Estetik Yayıncılık A.Ş. vekili Av.Ceren Yakışır tarafından, davalı Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğü aleyhine 24/12/2015 gününde verilen dilekçe ile Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğü yönetim kurulu kararının itirazen kaldırılması istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonucunda; itirazın kabulü ile Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğü yönetim kurulu kararının kaldırılmasına ilişkin 29/12/2015 günlü karara yönelik olarak Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafından kanun yararına bozma talep edilmesi üzerine dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
KARAR 
Davacı vekili, Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğünce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın şikayeti üzerine yapılan inceleme neticesinde müvekkiline ait SözcüGazetesinin 08/09/2015 tarihli nüshasında yayınlanan "Kaç Şehidimiz Var Bilmiyoruz Ama Sana Kaç Vekil Lazım Biliyoruz" başlıklı haberin Basın Ahlak Esasları Hakkında 129 sayılıGenel Kurul kararının 1. maddesinin (i) ve (1) bentlerini ihlal ettiği gerekçesi ile SözcüGazetesinin resmi ilan ve reklamlarının 1 gün süre ile kesilmesine karar verildiğini, haberin verilişinde hiçbir çarpitma olmadığını, basın hürriyeti kapsamında objektif bir üslup ile yayınlandığını, Basın İlan Kurumu tarafından verilen hukuka aykırı yaptırımın hiçbir yasal dayanağı olmadığıni, haberin görünen gerçekliğe uygun olduğunu belirterek Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğü kararının kaldırılmasını istemiştir.
Mahkemece; haber içeriğinde bir hukuka aykırılık ve basın özgürlüğüyle ile basın ahlak esaslarını ihlal eden bir ibare ve durum görülmediği, Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğü kararının ciddi anlamda basın özgürlüğüne müdahale niteliği taşıdığı, içerik ve öz bakımından yerinde bir karar olmadığı gerekçesiyle itirazın kabulüne, Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğünün 02/12/2015 tarih 52207902-2/2-2167-7952 sayılı Sözcü Gazetesine verilen resmi ilan ve reklamlarının 1 gün süreyle kesilmesine ilişkin yaptırım kararının kaldırılmasına kesin olarak karar verilmiştir.
Dava, davalı Basın İlan Kurumu tarafindan verilen 1 gün süre ile resmi ilan ve reklamların kesilmesine dair yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkindir. Mahkemece,davacının itirazının kabulüne kesin olarak karar verilmiştir. Adalet Bakanlığınca kararın kanun yararına bozulması istenilmiştir.
Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair 195 sayılı Kanunun 49. maddesinde “Bu kanuna veya bu kanuna dayanılarak yapılacak yönetmeliğe veyahut Kurum Genel Kurulunun bu 

kanunda yazılı hususlarda ittihaz edeceği kararları ile yükletilen ödevlere yahut da basın ahlak esaslarına, riayet etmiyen gazete ve dergilerle prodüktörler ve kamu idare ve teşekkülleri ve 42 nci maddede anılan sair ortakların sorumluları hakkında, diğer mevzuat hükümlerine halel gelmemek üzere, aşağıda yazılı olduğu şekilde muamele yapılır: a) Kurum tarafindan o gazete veya dergiye verilecek ilan ve reklamlar, kesinleşen Yönetim Kurulu Kararına dayanılarak, Kurum Genel Müdürlüğünce, iki ayı geçmiyecek bir süre ile kesilir.Ayrica, bu kanunla temin edilen menfaatlerden de aynı şekilde faydalandırılmaz. b)Prodüktörlük müessesesinin iki ayı geçmemek üzere kapatılması için, Kurul Genel Müdürlüğünce iş, Yönetim Kuruluna intikal ettirilir. Kesinleşen Kurul Kararını, o yerdeki valilik infaz eder. (a) ve (b) bentlerinde yazılı hallerde, Yönetim Kurulu Kararına, tebliğinden itibaren on gün içinde o yerdeki en yüksek dereceli Asliye Hukuk Hakimliğine itiraz edilebilir. Hakim, en geç on beş gün içinde evrak üzerinden kararını verir, bu karar, kesindir."düzenlemesi mevcuttur.

Mahkemece, anılan Kanun ve Genel Kurul kararına göre şekli bir inceleme yapılarak davacının Basın İlan Kurumu kararına yaptığı itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenerek yanılgılı şekilde davacının itirazının kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulüne karar verilerek kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda gösterilen nedenle, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile; 6100 sayılı HMK'nın 363. maddesi uyarınca Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29/12/2015 günlü 2015/539 Esas ve 2015/525 Karar sayılı hükmünün,hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydı ile kanun yararına BOZULMASINA; dosyanın gereği yapılmak üzere Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 15/02/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.


Yargitay 6. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/337KARAR NO : 2022/1316
TÜRK MİLLETİ ADINA  KARAR 
YARGITAY ÍLAMI 
MAHKEMESİ: Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesi (Kanun Yararına Temyiz Bürosu)TARİHİ: 15/10/2020 (KYT. 05/01/2022)
NUMARASI : 2020/149 - 2020/222 (2021/464 E.)
DAVACI : Ticaret Bakanlığı (Mülga Ekonomi Bakanlığı adına Ankara Defterdarlığı
Muhakemat Müdürlüğü) Vek. Av. Necran Metin DAVALI : Novin Havacılık Sey.Trz. Rekl. Dış. Tic. Paz. Ltd. Şti.
- KARAR
Dava, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup,mahkemece davanın kısmen kabulü ile itirazın iptaline dair kesin olmak üzere karar verilmiştir.
Karar, Adalet Bakanlığı tarafindan, 6100 sayılı HMK'nın 363'üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde, itirazın iptali istemine ilişkin eldeki davada davacı vekilinin 17.07.2020 tarihli dilekçe ile davadan vazgeçtiklerini beyan ettiğini, dosyanın tensiben bilirkişiye tevdii üzerine ara karardan davadan vazgeçmiş olmaları nedeniyle dönülmesi yönünde 28.07.2020 tarihinde bir kere daha dilekçe sunduğu, ancak mahkemece tensiben dosya bilirkişiye tevdi edilip gelen rapor davalıya tebliğ dahi edilmeden ön inceleme duruşmasında karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 123'üncü maddesi davacının, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabileceği, bu takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği şeklindedir.

Aynı kanunun 280'inci maddesi "Bilirkişi, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye verir; verildiği tarih rapora yazılır ve duruşma gününden önce birer örneği taraflara tebliğ edilir" hükmünü içermektedir.
Bu durumda mahkemece, davacının davanın geri alınmasına yönelik beyanı dikkate alınarak davalıdan geri almaya yönelik beyanı sorulup sonucuna göre işlem yapılması gerekirken, ön inceleme tahkikat, sözlü yargılama ve hüküm duruşmaları birleştirilmek suretiyle ve sunulan bilirkişi raporu davalıyana tebliğ de edilip davalının rapora karşı beyanlarını sunması için süre ve imkan tanınmadan esasa ilişkin hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Bu nedenlerle Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma istemi kabul edilerek, mahkeme kararının kanun yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.10.2020 tarihli, 2020/149 Esas ve 2020/222 Karar sayılı kararının sonuca etkili olmamak üzere HMK'nın 363/1 maddesi uyarınca KANUN YARARINA BOZULMASINA, HMK'nın 363/3. maddesi gereğince gereği yapılmak üzere kararın bir örneğinin ve dosyanın Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 10.03.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLAMI 
ESAS NO : 2022/3115KARAR NO : 2022/3812
MAHKEMESİ: Akçaabat 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi 
TARİHİ: 13/01/2021

NUMARASI : 2015/565-2021/16

DAVACI : MUSTAFA DURGUN ADINA VEKİLİ AVUKAT ARDA ÇIRAY 
DAVALI : SALİH ZEKİ HACISALİHOĞLU ADINA VEKİLİ
AVUKAT HÜMEYRA SANEM MOLLAOĞLU 
DAVA TÜRÜ: ALACAK 


Davacı Mustafa Durgun adına Av. Arda Çıray ile davalıSalih Zeki Hacısalihoğlu vekili Av. Hümeyra Sanem Mollaoğlu arasındaki davada Akçaabat 1. Asliye Hukuk (İşMahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin miktar itibariyle kesin olan 13.01.2021 tarih, 2015/565esas 2021/16 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu iddiası ile kanun yararına bozulması,Adalet Bakanlığı'nın 02.03.2022 tarih ve 39152028-153.01-1543-2021-E. 517/8752 sayılıyazısı ile talep edilmiş olmakla,
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363. maddesindeki ;
"(1) (Değişik: 20/7/2017-7035/33 md.) İlk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına ve bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin ilk derece mahkemesi sifatıyla kesin olarak verdikleri kararlar ile yine bu sifatla verdikleri ve temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

(2) Temyiz talebi Yargitayca yerinde görüldüğü takdirde, karar kanun yararına bozulur. Bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

(3) Bozma kararının bir örneği Adalet Bakanlığına gönderilir ve Bakanlıkça Resmî Gazetede yayımlanır." hükmü gereği dosyadaki tüm belgeler okunup dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafindan düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI 
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının davalıya ait lokantada garson olarak çalıştığıni, fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek anılan alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:
Davalı taraf davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, tanık anlatımları ile bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kismen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:
Kararı, kanun yararına bozulması için Adalet Bakanlığı temyiz etmiştir.

Gerekçe:
Kanun yararına temyize konu edilen ilk uyuşmazlık, tanıkların 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 240. maddesinde belirlenen kurallara uygun şekilde çağrılıp çağrılmadiği noktasında toplanmaktadır.
Anayasa’nin 141/3. maddesinde “Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması yargının görevidir” denilmek suretiyle davaların makul bir süre içerisinde bitirilmesi gerekliliği açıkça düzenlenmiştir. Davaların kısa zamanda sonuçlandırılması,adaletin bir an önce tecellisi için, taraflarca veya mahkemelerce yapılması gereken bir kisım adli işlemler sürelere bağlanmıştır. Bu sürelerin bazıları kanunda bizzat belirlenmiş iken bir kısmı da işin özelliğine, tarafların durumlarına göre belirlemesi için hâkime bırakmıştır.Kanuni süreler açıkça belirtilen ayrıcalıklar dışında kesindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 94 üncü maddesine göre, Kanunun belirlediği süre kesindir. Aynı maddenin (22/7/2020 tarih ve 7251 sayılı Kanunun ncımaddesi ile değişik) ikinci fikrasında hâkimin tayin ettiği sürenin kesin olduğuna karar verebileceği ifade edilmiştir. Kesin süre içinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafin, o işlemi yapma hakki ortadan kalkar (m. 94/3).
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 240 incı maddesinde ise tanık gösterme usulüdüzenlenmektedir. Tanık gösteren taraf, tanık dinletmek istediği vakiayı ve dinlenilmesi istenen tanıkların adı ve soyadı ile tebliğe elverişli adreslerini içeren listeyi mahkemeye sunar. Bu listede gösterilmemiş olan kimseler tanık olarak dinlenemez ve ikinci bir liste verilemez (m.240/2). Tanik listesinde adres gösterilmemiş veya gösterilen adreste tanık bulunamamışsa, tarafa adres göstermesi için, işin niteliğine uygun kesin süre verilir. Bu süre içinde adres gösterilmez veya gösterilen yeni adres de doğru değilse, bu tanığın dinlenilmesinden vazgeçilmiş sayılır (m.240/3). Hükmün madde gerekçesinde de ifade edildiği gibi, düzenlemenin amacı tanığın adresinin gösterilmemesi veya yanlışgösterilmesinden doğan gecikmelerin önlenmesidir.
Bu yasal düzenlemeler ışığında İlk Derece Mahkemesindeki yargılamanın safahati değerlendirilecek olursa; davacı vekilinin tanık isim ve adreslerini içeren tanik listesi sunduğu taraflar arasında uyuşmazlik konusu değildir. Mahkemece, 11.05.2016 tarihli celsede tanıklar adına çıkartılan davetiyelerin tebliğ edilmediği belirtilerek davacı tarafa,tanıkların adresini bildirmesi için bir sonraki celseye kadar süre verildiği, takip eden celsede taraf vekillerinin mazeret dilekçesi sunarak duruşmaya katılmadıkları anlaşılmaktadır. Davacıvekilinin 23.11.2016 tarihli celsede tanıklarını hazir edeceğini beyan etmesi üzerine,mahkemece taniklarin hazir edilmeleri halinde dinlenilmelerine veya adlarına davetiye çıkartılmasına karar verilmiştir. Her ne kadar 22.02.2017 tarihli celsede davacı tanıklarının ihzaren çağrılmalarına karar verilmiş ise de, bir sonraki celsede tanıklara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilemediği gerekçesiyle ihzar müzekkeresi yazılamadığı belirtilerek,taraf vekillerinin mazeret dilekçelerinin ayrı ayrı kabulü ile duruşma gün ve saatini uyaptan öğrenmelerine, ayrica davacı vekiline tanıkların tebligata yarar açık ve kesin adreslerini sunması için iki haftalık süre verilmesine karar verilmiştir. Takip eden celsede de taraf vekillerinin mazeret dilekçelerinin kabulüne ve davacı tarafa tanıkların adreslerini sunmasıiçin süre verilmesine dair ara karar oluşturulmuştur. Davacı tanıklarından Y.U., 25.12.2017tarihli celsede hazır edilmek suretiyle dinlenmiştir. Aynı duruşmada davalı vekili, diğer davacı taniğınin dinlenmesine muvafakat etmediklerini açıkça beyan etmesine rağmen,mahkemece davacı vekiline taniğinı hazir etmesi veya adresini bildirmesi için yeniden süre verilmiştir. Bu sürenin verilmesinden sonra davacının ikinci kez süre verilmesi talebi de kabul edilmiş, davacı tanığı 18.05.2018 tarihinde dinlenmiştir.
Açıklanan bu yargılama sürecine göre, Mahkemece tanıkların usulüne uygun olarak davet edilip dinlenmelerine ilişkin usul kurallarına uyulmadığı açıktır. 6100 sayılıKanunda tanıkların davetiye ile çağrılacağı (m.243/1), ancak davetiye gönderilmeden taraflarca hazır bulundurulan tanığın da dinleneceği hükme bağlanmıştır (m 243/2). Somut olayda ise tanıklara gönderilen davetiyeler tebliğ edilememiş olup, davacı tarafa Kanunun 240 incı maddesinin üçüncü fikrasına aykırı olarak tanıkların açık adreslerini bildirmesi için 

bir çok kez süre verilmiştir. Kanunda, tanık listesinde adres gösterilmemesi yahut gösterilen adreste tanık bulunamaması halinde tarafa adres göstermesi için, işin niteliğine uygun kesin süre verilmesi gerektiği emredilmektedir. Bu kurala uyulmamasının yaptırımı ise taniğın dinlenilmesinden vazgeçilmiş sayılacağıdır (m.240/2-3). Belirtmek gerekir ki; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 240 incı maddesinin üçüncü fikrasında yer alan “kesin süre" ile aynı fikranın ikinci cümlesinin Anayasa'nın 2 nci ve 36 ncı maddelerine aykırılığıgerekçesiyle açılan iptal davasında Anayasa Mahkemesince, “ …‘Adil yargılanma hakkı'nın unsurları arasında önemli bir yer tutan 'silahların eşitliği' ilkesi, davanın tarafları arasında yargılama sırasında usul hükümleri yönünden eşit konumda bulunma, taraflardan birine dezavantaj, diğerine avantaj sağlayacak kurallara yer vermeme esasını içermekte, diğer bir deyişle davanın tarafları arasında hakkaniyete uygun bir dengenin varlığını gerekli kılmaktadır. Tanık adreslerinin taraflarca mahkemeye sunulması esasıni, davanın her iki tarafı için de kabul eden itiraz konusu kural, adil yargılanma unsurları içinde yer alan 'makul süre içinde yargılanma' ve 'silahların eşitliği' ilkelerine, bu bağlamda Anayasa'nın 2. ve 36.maddelerine aykırı değildir." gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir (Anayasa Mahkemesi'nin 11.10.2012 tarih ve 2012/69 esas, 2012/149 karar sayılı karari, R.G.Tarih-Sayi:13.02.2013-28558). Somut olayda davacı tarafa Kanunun açık hükmü gereğince "işin niteliğine uygun bir kesin süre" verilmesi ve süreye uyulmaması halinde tanıkların dinlenmesinden vazgeçilmiş sayılmasına karar verilmesi gerekirken, taraflarca hazırlama ve usul ekonomisi ilkelerini de ihlal edecek biçimde defalarca tanıkları hazir etmesi için süre verilmesi hukuka aykirıdır.

İkinci uyuşmazlık fazla çalışma ücretinin hesaplanmasında, fazla çalışma ücreti ödendiğine dair imzalı ücret bordrolarına değer verilip verilmeyeceği ile ilgilidir.
Mahkemece 27.10.2020 tarihli bilirkişi ek raporundaki hesaplamalara itibar edilerek fazla çalışma ücreti hüküm altına alınmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda,tanık anlatimlarına göre davacının son brüt ücretinin 2.475,84 TL olduğu ve haftada 28 saat fazla çalışma yaptığı belirlenmiş, bu verilere göre hesaplama yapılmış ise de imzalı ücret bordrolarının dikkate alınmaması hatalı olmuştur. İşçinin gerçek ücretinin bordroda belirtilen miktardan daha yüksek olması mümkündür. Ancak bu halde dahi, imzalı bordrodaki fazla çalışma süresini aşacak şekilde fazla çalışma yapıldığı iddiası ancak yazılı bir delil ile ispatlanabilir. Böyle bir yazılı delilin bulunmaması halinde, bordrodaki fazla çalışma süresi ile bağlı kalınarak gerçek ücret ücret üzerinden fazla çalışma alacağı hesaplanmali,bordrodaki ödeme miktarı mahsup edilerek sonuca gidilmelidir. Mahkemece bu ilke ve esaslar gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup, kanun yararına temyiz isteğinin bu gerekçe ile de kabulü gerekmiştir.

SONUÇ:
Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına temyiz istemi açıklanan gerekçe ile yerinde görülmekle Akçaabat 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin 13.01.2021tarih, 2015/565 esas 2021/16 sayilı kararının sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA, dosyanın mahkemesine iadesine, bozma kararının bir örneğinin 6100Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363. maddesinin 3. fikrası gereğince Resmi Gazete'de yayınlanması için Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'ne gönderilmesine, 21.03.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.


Yargitay 11. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2020/2160KARAR NO : 2022/202
YARGITAY ÍLAMI 
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. SULH HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/01/2020
NUMARASI : 2020/21-2020/25
TALEP EDEN : DÖRTE PLOOG 
VEKİLİ: AV. MELİS ERSÖZ KOCA 
KARŞI TARAF : TARIK ERSİN YOLERİ

VEKİLİ: AV. UMUT SİDAL 

TÜRK MİLLETİ ADINA 
Taraflar araşındaki davanın İstanbul 1. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafindan yukarıda sayı ve tarihi belirtilen kararın HMK 363. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasının Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından istenilmesi üzerine, dava dosyası ve içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve diğer tüm dosya kapsamı delil ve belgeler incelendi.Gereği müzakere edilip düşünüldü.

Dava, taraflar arasında 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabulucuk Kanunu gereğince yürütülen arabulucuk sürecinde yetki itirazında bulunulması nedeniyle yetki itirazının mahkemece değerlendirilmesine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince; uyuşmazlığın şirket ortağına karşı açılmış sorumluluk davası olduğu, TTK.'nın 561. maddesi uyarınca şirket merkezinin bulunduğu yer arabuluculuk bürosunun yetkili olduğu, şirket merkezinin Almanya olduğu, İstanbul Arabuluculuk Bürosu'nun yetkili olmadığı gerekçesiyle yetki itirazının kabulüne, İstanbul Arabuluculuk Bürosu'nun yetkisizliğine kesin olarak karar verilmiştir.
Bu karar aleyhine Adalet Bakanlığı'nın yazısı üzerine Yargitay Cumhuriyet Başsavcılıği tarafından, TTK.'nın 561. maddesinde belirtilen yetki kuralının kesin yetki olmadıği, genel mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırmadıği, HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkemenin davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu, 9. maddeye göre Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayanlar hakkında genel yetkili mahkemenin davalının Türkiye'de mutad meskeninin bulunduğu yer mahkemesi olduğu,davalının ticaret odası kayıtlarında ve vekaletnamelerde adresinin Şişli/İstanbul olarak belirtildiği, mutad meskeninin İstanbul olarak kabul edilerek İstanbul Arabuluculuk Bürosu'nun yetkili olduğu, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle kanun yararına bozma yoluna başvurmuştur.

Talep, arabuluculuk sürecinde Tarık Ersin Yoleri tarafindan milletlerarası yetki itirazında bulunulması üzerine mahkemece yetki itirazina ilişkin yapılan değerlendirme istemine ilişkindir.


Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden kurallar MÖHUK m.40 ve devamında düzenlenmiş olup, bu konuda MÖHUK’ta bir genel kural ve birden çok özel kural kabul edilmiştir. Milletlerarası yetki konusuna ilişkin genel kural olan MÖHUK m.40uyarınca yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini iç hukukun yer itibariyle yetki kuralı tayin eder.
Bu kapsamda TTK.'nin 561. maddesinde belirtilen yetki düzenlemesi kesin yetki kuralı olmayıp genel mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırmamaktadır. HMK'nun 6.maddesi uyarınca davanın açıldığı tarihte davalının yerleşim yeri mahkemesi genel yetkili mahkeme olup, davalının yerleşim yerinin bulunmaması halinde HMK.'nın 9. maddesi uyarınca davalının Türkiye'de mutad meskeninin bulunduğu yer mahkemesi genel yetkili mahkeme olacaktir. Ancak mahkemece bu husus gözetilmeyerek Tarık Ersin Yoleri'nin mutad meskenine ilişkin dosyada bulunan belgeler değerlendirilmeden yetki itirazının kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bu yönden karar yürürlükteki hukuka aykırıbulunduğundan yerel mahkeme kararının kanun yararına bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın HMK 363. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin kabulü ile yerel mahkeme kararının sonucuna etkili olmamak üzere BOZULMASINA, gereğinin yapılması için karar örneği ve dosyanın Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine, 13/01/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.