Yargıtay 3. Hukuk Dairesine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2024-12-28

28 Aralik 2024 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32766
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2024/934Karar No : 2024/2652
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Bakırköy 8. Tüketici Mahkemesi 
TARİHİ: 08.12.2022 (Ek karar: 20.02.2023)

SAYISI : 2022/104 E., 2022/436 K.

DAVACI : Özgür Çiçek vekili Avukat Aker Çıtak 
DAVALI : Sonkar Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. vekili Avukat Erdem Yıldız 
İHBAR OLUNAN : Toyota Türkiye Paz. ve Satış A.Ş.
vekili Avukat Mustafa Hakan Kopaner 
DAVA TARİHİ: 23.03.2022


Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen Tüketici Hakem Heyeti kararına itiraz davasında davanın kabulüne, Zeytinburnu Kaymakamlığı İlçe Tüketici Hakem Heyetinin. 23.02.2022 tarihli ve 061020220000463 sayilı kararının kaldırılmasına, 4.393,69 TL'nin 24.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili; müvekkilinin 2006 yılının Aralık ayında Toyota CHR model, 81 FJ 213 plakalı aracı satın aldığıni, 04.10.2019 tarihinde aracın garanti periyotunu bedelini ödeyerek 04.12.2021 tarihine kadar uzattığıni, 2021 yılı Kasım ayında aracın motorunda oluşan mekanik arızanın tamir edilmesi için başvurduğunu, servis tarafından yapılan incelemelerde bakım sürelerinin (1000-1500 km) geçmişolduğunun, bu nedenle arızanın garanti kapsamında giderilemeyeceğinin, ancak ücreti mukabilinde onarılabileceğinin sözlü olarak müvekkiline bildirildiğini, müvekkilinin motor iç parçasının tamir bedeli olan 4.393,96 TL'yi ihtirazi kayıtla ödediğini, bunun üzerine Zeytinburnu İlçe Tüketici Hakem Heyetine 19.12.2021 tarihinde başvurduğunu, talebinin reddedildiğini belirterek Zeytinburnu İlçe Tüketici Hakem Heyetinin 23.02.2022 tarihli ve 061020220000463 no.lu kararının iptalini, haksız tahsil edilen servis onarım bedeli olan 4.393,69 TL'nin, ödeme tarihinden itibaren işlemiş ticari avans faiziyle davalıdan 

tahsilini, bu talepleri kabul görmediği takdirde ise garanti süresinin uzatılması için alınan para haksız konuma geleceğinden terditli olarak, garanti süresinin uzatılması için alınan 965,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işlemiş ticari avans faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP 
Davalı vekili; Toyota marka araçlarda 10.000 km'de bir olmak üzere bakım yapılması gerektiğini, bu araçlara ilişkin garantinin de sürdürülebilirliği için aracın süresinde bakımlara getirilmiş olmasıgerektiğini, aracın hiçbir zaman süresinde bakıma getirilmediğini, dolayısıyla aracın garanti kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığıni, davacının bedel iadesi taleplerinin de hukuken kabul edilemeyeceğini, uzatılmış garantinin geçerli olabilmesi için aracın tüm periyodik bakımlarının zamanında ve eksiksiz yapılması gerektiğini, davacı tarafından periyodik bakımlar süresinde yaptırılmadığından aracın garanti kapsamında onarımının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu aracın yetkili servis bakımlarının rötarlı olsa da takip edildiği, ayrıca teknik olarak periyodik bakımlarda değişimi ve kontrolü yapılan parçaların, temel görevi ateşlemeyi sağlamak olan ve içerisinde bulunan sargılardan müteşekkil ateşleme bobininin çalışmasını/ömrünü etkilemesi olası olmadığı, kullanıcı hatasıbulunmadığı, dava konusu uyuşmazlığa neden olan periyodik bakım süresini geciktirmenin açıklanan sebeplerle ateşleme bobininde bir arızaya yol açması beklenmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile Zeytinburnu Kaymakamlığı İlçe Tüketici Hakem Heyetinin 23.02.2022 tarihli ve 061020220000463sayılı kararının kaldırılmasına, 4.393,69 TL'nin 24.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davaciya verilmesine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin 20.02.2023 tarihli ek kararıyla; davacı vekilinin talebinde açık maddi hata veya icrada tereddüt uyandıracak durum veya birbirine aykırı fikra halinin bulunmadıği, hüküm fikrasının 3 no.lu bendi gereği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 12 nci madde uyarınca davacı vekili lehine vekalet ücretinin hüküm altına alındıği, Mahkeme kararında karar verilmeyen bir husus bulunmadığı, hukuki nitelemenin farklı değerlendirilmesi halinde ise hüküm fikrasının taraflara yüklenen borçları genişletilmesine sebebiyet verebileceği gerekçesiyle davacı vekilinin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığınca; Mahkemece davanın kabulü ile Tüketici Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve 4.393,69 TL'nin davalıdan alınarak davacı tüketiciye iadesine dair verilen kararda Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri dikkate alınarak davacı lehine 4.393,69 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek, kararın kanun yararına bozulması talep edilmiştir.


C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, aracın onarım bedelinin tahsili amacıyla yapılan Tüketici Hakem Heyetine başvurunun reddine dair kararın iptali istemine ilişkin olup temyiz aşamasında ise uyuşmazlık davacı vekili lehine hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca İlk Derece Mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek,Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3. Karar tarihinde yürürlükte olan 2022 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Tüketici Mahkemeleri ve Tüketici Hakem Heyetlerinde ücret" başlıklı 12 nci maddesi; "(1) Tüketici Hakem Heyetlerinin tüketici lehine verdiği kararlara karşı açılan itiraz davalarında, kararın iptali durumunda tüketici aleyhine, bu Tarife'nin üçüncü kısmına göre vekâlet ücretine hükmedilir.
(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.
(3) Ancak, mevcut olduğu halde tüketici hakem heyetine sunulmayan bir bilgi veya belgenin Tüketici Mahkemesine sunulması nedeniyle kararın iptali halinde tüketici aleyhine vekalet ücretine hükmedilemez.

(4) Tüketici Hakem Heyetlerinde avukat aracılığı ile takip edilen işlerde, avukat ile müvekkili arasında çıkabilecek uyuşmazlıklarda bu Tarife'nin birinci kısım ikinci bölümünün Tüketici Hakem Heyetlerine ilişkin kuralı uygulanır."
4. Aynı Tarife'nin Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret başlıklı 13 üncü maddesi; "(1) Bu Tarife'nin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarife'nin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fikrasi, 10 uncu maddenin üçüncü fikrası ile 12 nci maddenin birinci fikrası, 16 ncı maddenin ikinci fikrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarife'nin üçüncü kismına göre belirlenir.

(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.
(3) Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararina bu Tarife'nin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.
(4) Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarife'nin ikinci kismının ikinci bölümüne göre hükmolunur."
3. Değerlendirme 
Dava dosyasının incelenmesinde; davacı tüketicinin Tüketici Hakem Heyetinde aleyhine verilen kararın iptalini talep ettiği, davanın kabul edildiği ve davacı tüketici lehine 4.393,69 TL onarım bedeline 

hükmedildiği, ancak davacı tüketici vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 üncü maddesine göre kabul edilen miktarı geçmemek kaydıyla nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca Mahkemece, davacı vekili lehine 4.393,69 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken hatalı şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve aykırı olup bozmayıgerektirmektedir.

O halde, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekmiştir.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
30.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İ LÂMI 
Esas No : 2024/2027Karar No : 2024/2657
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: İzmir 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 30.03.2023
SAYISI : 2022/105 E., 2023/112 K.

DAVACI : İzmir Orman İşletme Müdürlüğü vekili Avukat Nurcan Başkurt 
DAVALI : Mehmet Damar vekili Avukat Nursema Şahin 
DAVA TARİHİ: 11.03.2022

Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen alacak davasının kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığıtarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili; İzmir İli, Buca İlçesi, Kırıklar Mahallesi, Ceza evi Mevki, 381 no.lu bölmede hakkında Devlet ormanında açma yapmak eylemi nedeniyle 14.07.2021 tarihli ve 397/12 no.lu sayılı suç tutanağı tanzim edilerek İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma neticesinde davalı hakkında 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 93 üncü maddesinin birinci fikrası ve Türk Ceza Kanunu'nun 53 üncü maddeleri uyarınca iddianame düzenlenerek Izmir 17. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/632 E. sayılı kamu davası açıldığını, İzmir 17. Asliye Ceza Mahkemesinin 17.07.2018tarihli ve 2017/632 E., 2018/659 K. sayılı kararıyla sanığın 6831 sayılı Kanun'un 93/1-2 maddeleri gereğince cezalandırılmasına, suça konu yer üzerinde bulunan tel, çit ve dikilen ağaçların müsaderesine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, 12.087,07 TL ağaçlandırma giderinin ödenmesinin davalıdan talep edildiğini, ancak herhangi bir ödemede bulunulmadığını belirterek, 12.087,07 TL idare zararının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep edilmiştir.

II CEVAP 
Davalı vekili; İzmir 17. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/632 E. sayılı davasının orman alanlarının işgali,ormandan faydalanma ve orman içinde yerleşilmesi suçlamasıyla açıldığını, müvekkilinin eyleminde herhangi bir ağaç kesme ve orman õrtüsü kaldırma söz konusu olmadığını, bilirkişi raporunda da dava konusu yerde herhangi bir orman ağacı ya da ağaççığının kesilmediğinin, orman içi boşluklarının kullanıldığının, toprağın işlendiğinin,çeşitli meyve fidanlarının dikildiğinin ve çeşitli sebzelerin yetiştirildiğinin belirtildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 7.232,98 m² alanda açma yapıldığı ve 11.674,32 TL ağaçlandırma gideri bulunduğu hesaplanmışsa da Ízmir 17. Asliye Ceza Mahkemesinin 7.488,98 m²

üzerinden verdiği kesinleşmiş mahkumiyet hükmünün Mahkemeyi bağlayıcı mahiyette olduğu gerekçesiyle;davanın kabulüne, 12.087,07 TL tazminatın 10.02.2017 tarihinden hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalidan tahsiline karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığıtarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı; Mahkemece davalının orman alanında açma yaptığına ve ağaç kestiğine dair kesinleşmiş bir hüküm bulunmadığı, bu hususta dosya kapsamında ispata yarar nitelikte bir delil bulunmadığını, dava konusu yerde açma yapmayan, herhangi bir ağaç kesmeyen ancak işgal ve faydalanma eylemini gerçekleştiren davalının 6831 sayılı Kanun'un I14 üncü maddesi uyarınca ağaçlandırma giderinden sorumluluğuna karar verilemeyeceği dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırıbulunduğunu ileri sürerek, kararın kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazhk ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, 6831 sayılı Kanun'a muhalefet nedeniyle aynı Kanun'un 114 üncü maddesi uyarınca ağaçlandırma giderinin tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 
1. 6831 sayılı Kanun'un 17, 93 ve 114 üncü maddeleri,
2. Yargitay Hukuk Genel Kurulunun 07.12.2021 tarihli ve 2017/4-2399 E., 2021/1607 K. sayılı ilami,
3. Dairemizin 07.03.2024 tarihli ve 2023/2719 E., 2024/1045 K. ve 07.12.2023 tarihli ve 2023/1717 E.,2023/3597 K. sayılı ilamları.

3. Değerlendirme 
1. 6831 sayılı Kanun'un 114 üncü maddesi her türlü orman suçu ile yakılan ve tahrip olunan orman sahalarıiçin ağaçlandırma giderinin nasıl hesaplanıp hükmolunacağını düzenlemektedir. Her türlü orman suçu ile ormanın tahrip edilmiş olması ile sözü edilen tahrip ise diri örtü tahribidir.

2.6831 sayılı Kanun'un "İşgal ve faydalanma" başlığı altında düzenlenen 93 üncü maddesinde izin almadan orman içine bina, ağıl ve benzeri yerler yapmak, yerleşmek, ormanda tarla açmak, sürmek, ekmek, faydalanmak ve izin alınan yerleri amaç dışı kullanmak fiilleri cezalandırılmaktadır. Diğer orman suçları genelde faydalanma amaçve gayesi ile işlendiği hâlde burada orman alanlarını sahiplenme ve mülk edinme amacı da söz konusudur.Maddede yer alan işgal ve faydalanma suçunda her zaman orman örtüsü tahrip olmaz. 114 üncü madde tahribat esasına dayandığı için, bu gibi durumlarda da ağaçlandırma giderine hükmedilmesi mümkün değildir.
3. Davalı hakkında verilen İzmir 17. Asliye Ceza Mahkemesinin 17.07.2018 tarihli ve 2017/632 E.,2018/659 K. sayılı kararı incelendiğinde; İzmir Orman İşletme Genel Müdürlüğü tarafindan sanık Mehmet aleyhine, orman alanlarının işgali, ormandan faydalanma ve orman içinde yerleşilmesi konusuyla dava açıldıği,sanığın evinin bulunduğu tapulu arazinin dışında önce 993 m²'lik bir alanı işgal ettiği ve bu konuda 1998 yılında yargılandığı, daha sonra bu işgali genişletmek suretiyle 7.488,89 m² yeri daha işgal etmeye devam ettiği, bu alanda herhangi bir ağaç ve emval bulunmadığından kesim yapmadan, işgalinin orman alanı temizleme ve fidan dikme,toprak işleme ve sulama gibi faaliyetleri ile sürdürdüğü anlaşılan sanığın orman alanında izinsiz işgal ve faydalanmada bulunduğu gerekçesi ile mahkumiyetine karar verildiği, işbu hükmün İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin 2018/2106 E., 2019/1306 K. sayılı ilamı ile 18.04.2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

4. Davaya konu orman alanında; davalının açma yaptığına ve ağaç kestiğine dair hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığı gibi, bu hususta dosya kapsamında ispata yeter nitelikte delil de 

bulunmamaktadır. Ceza dosyasında mahallinde yapılan keşif sonucu alınan raporda da, davaya konu yerin orman boşluğu olduğu, davalının eyleminin işgal ve faydalanma niteliğinde olduğu belirlenmiştir.
5. Şu halde dava konusu yerde açma yapmadan ve ağaç kesmeden işgal ve faydalanma eylemini gerçekleştiren davalının, 6831 sayılı Kanun'un 114 üncü maddesi uyarınca ağaçlandırma giderinden sorumluluğuna karar verilemez. Zira, davalı tarafindan maddede belirtildiği şekilde yakılan veya tahrip olunan bir orman sahasi yoktur.

6. Hal böyle olunca Mahkemece, davalının orman alanında açma yaptığına ve ağaç kestiğine dair kesinleşmişbir hüküm bulunmadığı, bu hususta dosya kapsamında ispata yarar nitelikte bir delil olmadığı, dava konusu yerde açma yapmayan, herhangi bir ağaç kesmeyen, ancak işgal ve faydalanma eylemini gerçekleştiren davalının 6831sayılı Kanun'un 114 üncü maddesi uyarınca ağaçlandırma giderinden sorumluluğuna karar verilemeyeceği dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup,Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz isteminin kabulü gerekmiştir.
V.KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363üncü maddesinin ikinci fikrası uyarınca kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
30.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İ LÂMI 
Esas No : 2024/2029Karar No : 2024/2659
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Ankara 28. Asliye Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 25.02.2022

SAYISI : 2022/8 E., 2022/92 K.

DAVACI : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Avukat Mert Yumuşak 
DAVALI : 1-Nilüfer Alkan vekili Avukat Ebru Örengül Cihan,
2-Uğur Sarıgöl vekili Avukat Özhan Karazeybek,
3-Saniye Berna Erdoğdu 
DAVA TARİHİ: 17.07.2018


Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasının husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili; müvekkili Kurumdan yaşlılık aylığı almakta olan Ünver'in 08.08.2016 tarihinde vefat ettiğini, bu tarihten sonra 01.09.2016-30.09.2016 dönemi maaşının ölenin hesabından yersiz olarak çekildiğinin tespit edildiğini, davalıların ölenin yasal mirasçıları olarak çekilen yersiz maaş dolayısıyla sorumlu olduğunu, yersiz maaşın iadesi için icra dosyası ile takibe geçildiğini ancak davalıların itirazıüzerine takibin durduğunu ileri sürerek; takibe yapılan itirazın iptaliyle takibin devamına, davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalılar; davaya cevap vermemiş, davalılar vekili yargılamada müteveffaya vasi atandığını, işlemlerinin vasi tarafindan yapıldığını beyan etmiştir.


III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1. Davanın açıldığı Ankara 17. İş Mahkemesinin 13.12.2018 tarihli ve 2018/261 E., 2018/562 K. sayılıilamıyla; uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanmadığı, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde 5510 sayılı Kanun'un uygulama yeri olmadığı, bu tür davaların genel Mahkemelerin görev alanı içerisine girmekte olduğu gerekçesiyle; dava şartı noksanlığı nedeniyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine, karar kesinleştiğinde taraflardan birinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 20 nci maddesi uyarınca iki hafta içinde karar veren Mahkemeye başvurarak talepte bulunması halinde dosyanın görevli ve yetkili Ankara Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 05.03.2019 tarihli ve 2019/255 E., 2019/419K. sayılı ilamıyla; istinaf incelemesine konu miktarın toplam 1.401,79 TL'ye ilişkin olduğu, 5521 sayılıÎş Mahkemeleri Kanunu'nun 8 inci maddesi gereğince, karar tarihi itibariyle 3.560,00 TL'lik kesinlik sınırı kapsamında kaldığı gerekçesiyle, davacı Kurum vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin miktar itibariyle reddine karar verilmiştir.

3. Dosyanın gönderildiği İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalılara husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle; dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı; Mahkemece davanın hangi gerekçe ile husumet yokluğuna dayalı dava şartıyokluğundan usulden reddine karar verildiği açıklanmadan hukuki dinlenilme hakkını ihlal edecek şekilde karar verildiği ayrıca itirazın iptali davasının, icra takibine itiraz eden borçluların davalıgösterilerek açılması nedeniyle davalıların davada pasif husumetinin bulunduğu, dosya kapsamında iddia edildiği üzere dava konusu borcun borçlusunun farklı bir kişi olduğunun kabul edilmesi hâlinde itirazın iptali davasının esastan reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek; kararın kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, sigortalının ölümünden sonra yapılan yersiz maaş ödemesinin iadesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 
1. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (Anayasa) "Duruşmaların açık ve kararların gerekçeli olmasi" başlıklı 141 inci maddesi,
2. 6100 sayılı Kanun'un (6100 sayılı Kanun) 297 nci maddesi,

3. 07.06.1976 tarihli ve 3/4-3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı.
3. Değerlendirme 
1. Anayasa'nın 141 inci maddesi gereğince bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olması gereklidir. Gerekçenin önemi anayasal olarak hükme bağlanmakla gösterilmiş olup, gerekçe ve hüküm birbirine sıkı sıkıya bağlıdır.

2. Gerekçe, Mahkemenin tespit etmiş olduğu maddi vakıalar ile hüküm fikrası arasında bir köprügörevi yapar. Gerekçe bölümünde hükmün dayandığı hukuki esaslar açıklanır. Mahkeme, tarafların kendisine sundukları maddi vakıaların hukuki niteliğini (hukuk sebepleri) kendiliğinden araştırıp bularak hükmünü dayandırdığı hukuk kurallarını ve bunun nedenlerini gerekçede açıklar.
3. Üst Mahkeme de, bir hükmün hukuka uygun olup olmadığını ancak gerekçe sayesinde denetleyebilir. Taraflar da ancak gerekçe sayesinde haklı olup olmadıklarını daha iyi anlayabilirler. Bir hüküm, ne kadar haklı olursa olsun, gerekçesiz ise tarafları doyurmaz.

4. Tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargitayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada,usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fikrasının bulunması zorunludur.

5. Nitekim yukarıda yer verilen İçtihadı Birleştirme Kararında yer alan "Gerekçenin ilgili bilgi ve belgelerin isabetle takdir edildiğini gösterir biçimde geçerli ve yasal olması aranmalıdır. Gerekçenin bu niteliği kanun koyucunun amacına uygun olduğu gibi, kararı aydınlatmak, keyfiliği önlemek ve taraflarıtatmin etmek niteliği de tartışma götürmez bir gerçektir."şeklindeki açıklama ile de aynı ilkeye vurgu yapılmiştir.

6. Kararların gerekçeli olması, davanın taraflarının mahkeme kararının dayanağını öğrenerek mahkemelere ve genel olarak yargıya güven duymalarını sağladığı gibi, tarafların kanun yoluna etkili başvuru yapmalarını mümkün hale getiren en önemli faktörlerdendir. Gerekçesi bilinmeyen bir karara karşı gidilecek kanun yolunun etkin kullanılması mümkün olmayacağı gibi bahsedilen kanun yolunda yapılacak incelemenin de etkin olması beklenemez.

7. Somut olayda Mahkemece, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olmasına rağmen gerekçe tesis edilmediği anlaşıldığından Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz itirazının kabulü gerekmiştir.

8. Bundan ayrı dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkinin varlığımedeni usul hukukumuzda "sıfat" olarak tanımlanmaktadır ve bir davada taraf olarak gösterilen kişilerin o dava ile ilgili kimseler olması zorunludur. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olmasına karşın, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir.Sübjektif bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine ait olduğundan, anılan hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı da hakkın sahibine aittir ve buna aktif husumet denilmektedir.Bir sübjektif hak kendisinden istenebilecek olan kişi ise, o hakka uymakla yükümlü olan kimsedir ve bu da pasif husumet (davalı sıfati) olarak adlandırılmaktadır. Sübjektif hakkın sahibi olan kimse ile o hakka uymakla yükümlü bulunan kişinin kimler olduğunun saptanması, bir başka anlatımla davada davacı ve davalı sıfatlarının kimlere ait olduğu hususu, dava konusu (sübjektif) hakkın özüne ilişkin maddi hukuk sorunudur. Dava açan veya aleyhine dava açılan kişiler o davada davacı veya davalı olarak taraf sıfatına sahip değillerse, mahkemece dava konusu hakkın esası (var olup olmadıği) hakkında inceleme 

yapılmadan dava sıfat yokluğundan reddedilir. Taraf sıfatı (husumet) davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itiraz niteliğindedir ve yargılamanın her aşamasında, isteme gerek kalmaksızın Mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerekli bir hukuki durumdur.

9. Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; davacı Kurumun, davalı borçlu mirasçılar ile birlikte borçlu mirasçı Bahadır aleyhine yersiz ödendiği belirtilen maaşın iadesi için takip başlatıldığı,davalı borçlu mirasçılar Nilüfer, Uğur, Saniye vekili tarafından takibe süresinde itiraz edildiği ve itiraz eden davalı borçlular lehine takibin durduğu, davacı vekili tarafindan itiraz eden davalı mirasçılar aleyhine itirazın iptali davası açıldığı, itirazın iptali davasının takibe bağlı olduğu, icra takibine itiraz eden borçlular aleyhine açılabildiği, somut olayda da davalılara bu anlamda pasif husumetin düştüğüanlaşılmaktadır.

10. Hal böyle olunca Mahkemece, itirazın iptali davasının, icra takibine itiraz eden borçluların davalı gösterilerek açılması nedeniyle davalıların davada pasif husumetinin bulunduğu değerlendirilerek işin esasına girilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olduğundan Adalet Bakanlığının bu yönde ilişen kanun yararına temyiz itirazının kabulügerekmiştir.

V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
30.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.