Uyuşmazlık Mahkemesine Ait Kararlar
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ KARARLARI | 2019-05-23

UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ KARARLARI 
I-2247 SAYILI KANUN'UN 14. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (OLUMSUZ GÖREV UYUŞMAZLIĞI) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
1-ESAS NO : 2019/243KARAR NO : 2019/308KARAR TR : 29.04.2019
ÖZET : Davacı şirkete verilen Yatırım Teşvik Belgesi'nde yer alan "Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği"nin destek unsurlari arasından çıkarılmasına ilişkin Ekonomi Bakanlığı işleminin iptali istemiyle açtığı davanın ADLİYARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk 
Davacı: Belediye Sağlık Hastanesi Anonim Şirketi 
Vekilleri : Av. R.T., Av. G.B.

Davalı: Ekonomi Bakanlığı

Vekili : Av. T.S.


O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının sahip olduğu yatırım teşvik belgesi kapsamında yararlandığısigorta primi işveren hissesi desteğinin, yatırīm teşvik belgesi kapsamından çıkarılması ve sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlandırılmamasıyönündeki işlemin kaldırılarak sigorta primi işveren hissesi desteğinden tekrar yararlandırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 03.04.2015 tarih ve 87153778-449-43690 sayılı işlemin hukuka aykirıolduğunu ileri sürerek iptaline karar verilmesi istemiyle 27.04.2015tarihinde idari yargı yerinde dava açmıştır.

ANKARA 11. İDARE MÁHKEMESİ: 30.09.2015 gün ve E:2015/982, K:2015/1258 sayılı dosyada “5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 101.maddesinde, "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür." hükmü, Ek 2.maddesinde ise "Yatırımlarda Devlet yardımları hakkında kararlar çerçevesinde düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında gerçekleştirilecek yatirımlarla istihdam edilen sigortalılar için, 81° inci maddede sayılan ve 82nci madde uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınıri üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin; işveren hisselerinin tamamına veya Bakanlar 

Kurulunca istatistiki bölge birimleri sınıflandırması, kişi başına düşen milli gelir veya sosyoekonomik gelişmişlik düzeyleri dikkate alınmak suretiyle belirlenen illerde işveren hisseleri ile birlikte sigortalı hisselerinin tamamina kadar olan kısmı Ekonomi Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Bakanlar Kurulu ayrıca Ekonomi Bakanlığınca karşılanacak tutarın uygulama süresini, karşılama oranını ve kapsamını; yatırımın sektörü, büyüklüğü ve bulunduğu illere göre farklılaştırmaya yetkilidir.
Primlerin Ekonomi Bakanlığınca karşılanabilmesi için işverenlerce,çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak bu Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Kuruma verilmesi ve Ekonomi Bakanlığınca karşılanmayan tutarın yasal süresi içinde ödenmiş olmasışarttir.
Bu madde hükümleri, 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fikrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri ile sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz..." hükmü yer almaktadır.
5335 sayılı Kanunun 30.maddesinin 2.fikrasında ise, "Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler,döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafindan kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumlan,bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro,pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar." kuralıgetirilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacı şirketin Konya ilinde bulunan hastane binasına tamamlama mahiyetinde yatırım yapmak istediğinden bahisle adına teşvik belgesi düzenlenmesi istemiyle yaptığıbaşvuru üzerine Hazine Müsteşarlığınca şirket adına 02.09.2009 tarih ve A94067 sayılı Yatırım Teşvik Belgesi'nin düzenlendiği, söz konusu yatırımın tamamlanması sonrasında tamamlama vizesinin de alınmasıüzerine Ekonomi Bakanlığı'nca davacı şirket adına bu kez 27.12.2011 tarih ve D94067 sayılı Yatırım Teşvik Belgesi'nin düzenlendiği, davacının bahse konu teşvik belgesi kapsamında 5510 sayılı Kanunun Ek 2.maddesi uyarınca sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlandırılmaya başlandığı, ancak Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce davacı şirkete yazılan 27.06.2014 tarih ve 9543732 sayılı yazıda; Ekonomi Bakanlığı'nın 21.05.2014 tarih ve 34421 sayılı yazısına istinaden davacıya ait işyerinin 5335 sayılı Kanunun 30.maddesinin 2.fikrası kapsamında olduğu bu nedenle 

15.06.2012 tarihinden itibaren sigorta primi desteğinden yararlandirilmasina karar verildiğinin belirtilmesi sebebiyle, aylık prim ve hizmet belgelerinin sunulmasının istenildiği, ayrıca davacı adına 463.659,48 TL prim borcu çıkarıldığı, davacı şirketin sigorta primi işveren Hissesi desteğinden 5 yıl süreyle yararlandırılması kararın iptali yönündeki kararın kaldırılması ve ilgili destekten yararlandırılması talebiyle 24.02.2015 tarihinde davalıidareye yaptığı başvurunun 03.04.2015 tarih ve 43690 sayılı işlemle reddi üzerine 17.04.2015 tarihinde kayda giren dilekçe ile bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda anılan mevzuat hükümleri ile uyuşmazlık konusu olay birlikte değerlendirildiğinde, bakılan davanın 5510 sayılıKanunun Ek 2.maddesi kapsamında davacı şirketin sigorta primi işveren desteğinden yararlandırılip yararlandırılmayacağınoktasindan kaynaklandığı, dolayısıyla 5510 sayılı Kanunun uygulanmasından kaynaklıuyuşmazlığın görüm ve çözümünde 5510 sayılı Kanunun 101.maddesi uyarınca adli yargı mercileri (İş Mahkemeleri) görevli bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine" dair verdiği karar temyiz sonucu Danıştay 15. Dairesinin 17/03/2016 gün,E:2016/638 K:2016/1838 sayılı ilamıyla onanarak kesinleşmiştir.
Davaci, bu kez aynı istemle 17.08.2016 tarihinde adli yargı yerinde dava açmiştir.

Ankara 17. İş Mahkemesi: 07/03/2018 gün, E:2016/401, K:2018/98sayılı dosyada "Davanın reddine" karar vermiş, karar istinaf edilmiştir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi. 10. Hukuk Dairesi: 11/07/2018gün, E:2018/1660, K:2018/1340 sayı ile "5510 sayılı Kanunun 101.maddesine göre, “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar işmahkemelerinde görülür." hükmü yer almaktadır. Bu davada 5510 sayılıKanunun 101. madde hükümlerine göre sınırlı yetki ile donatılmış işmahkemesi görevli değildir. Bu görevin idari yargıya ait olduğu göz önünde bulundurularak, 6100 sayılı HMK'nın 114/1 -b maddesine göre dava şartıolan "yargı yolunun caiz olmamasi" nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği" görüşüyle istinaf başvurusunun kabulüne ve kararın kaldırılmasına karar vererek dosyayı mahal mahkemesine iade etmistir.

cYanmYlowb ANKARA 17. İŞ MAHKEMESÍ: 03.12.2018 gün ve E:2018/295,K:2018/564 sayılı dosyada "Bölge Adliye Mahkemesi karar ilamında da belirtildiği üzere dava konusu uyuşmazlık değerlendirildiğinde Bu davada 5510 sayılı Kanunun 101. madde hükümlerine göre sınırlı yetki ile donatılmiş iş mahkemesi görevli değildir. Bu görevin idari yargıya ait 

olduğu" gerekçesiyle dair verdigi gorevsizlik kararinin istinaf edilmeksizin 29/12/2018 tarihi itibarıyla kesinleştiği anlaşılmıştır.-..,•naaaaw 
Davacı vekili Ankara 17.Iş Mahkemesine verdiği dilekçesiyle görev uyuşmazlığının giderilmesi için dosyanın Mahkememize gönderilmesini talep etmiş, dava dosyaları Ankara 17. İş Mahkemesinin 15.02.2019 tarih ve 2018/295 esas sayılı üst yazısı ile Mahkememize gönderilmiş, başvuru 28.03.2018 tarihinde Mahkememizde kayıt altına alınmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Tayyibe KAYCIOĞLU'nun katılımlarıyla yapılan 29/04/2019günlü toplantısında:
an-lowb 

Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, adli ve idari yargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU'nun davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ve Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞi GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacı şirketin, 27.12.2011 tarih ve D 94067 sayılı Yatırım Teşvik Belgesi'nde yer alan "Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği"nin destek unsurları arasından çıkarılmasına ilişkin Ekonomi Bakanlığıişleminin iptali istemiyle açılmıştır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Kanunun amacının, sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına almak, bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardan yararlanma şartlarıile finansman ve karşılanma yöntemlerini belirlemek, sosyal sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtilmiş; Ek 2. maddede, "Yatırımlarda Devlet yardımları hakkında kararlar çerçevesinde düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında gerçekleştirilecek yatırımlarla istihdam edilen sigortalılar için, 81 inci maddede sayılan ve 82 nci madde uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt 

siniri üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin; işveren hisselerinin tamamına veya Bakanlar Kurulunca istatistiki bölge birimleri sınıflandırması, kişi başına düşen milli gelir veya sosyoekonomik gelişmişlik düzeyleri dikkate alınmak suretiyle belirlenen illerde işveren hisseleri ile birlikte sigortalı hisselerinin tamamına kadar olan kismıEkonomi Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Bakanlar Kurulu ayrıca Ekonomi Bakanlığınca karşılanacak tutarın uygulama süresini, karşılama oranım ve kapsamını; yatırımın sektörü, büyüklüğü ve bulunduğu illere göre farklılaştırmaya yetkilidir.

Primlerin Ekonomi Bakanlığınca karşılanabilmesi için işverenlerce,çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak bu Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Kuruma verilmesi ve Ekonomi Bakanlığınca karşılanmayan tutarın yasal süresi içinde ödenmiş olmasışarttir.

Bu madde hükümleri, 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Bazi Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fikrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri ile sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz.

Ekonomi Bakanlığınca karşılanan prim tutarları işverenler bakımından gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu Kanun gereğince yapılan kontrol ve denetimlerde, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalının fiilen çalışmadığının tespit edilmesi halinde işverenler bir yıl süreyle bu maddeyle sağlanan destek unsurlarından yararlanamaz. Bu madde kapsamındaki teşvikten yersiz olarak faydalanıldığının tespiti halinde işverenden yararlanılan teşvik tutarı gecikme zammı ve gecikme cezası ile birlikte tahsil edilir. Ayrıca, işyerinde sigortalının fiilen çalışmadığı halde bildirildiğinin tespit edilmesi halinde işveren hakkında Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Ekonomi Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun,“Prim oranları ve Devlet katkısi” başlıklı 81.maddesinde; “ Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:
a) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20'sidir. Bunun % 9’u sigortalı hissesi, % 11'i işveren hissesidir.

b) (Değişik: 17/4/2008-5754/48 md.) Bu Kanunda belirtilen fiilîhizmet süresi zammı uygulanan işlerde 4 üncü maddenin birinci fikrasının;(...)


i) (Ek: 15/5/2008-5763/24 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fikrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenlerinin, bu maddesinin birinci fikrasının (a) bendine göre malullük,yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak bu Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermeleri, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemeleri, Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır.(.….)” hükmüne;
“Prim belgeleri ve işyeri kayıtları” başlıklı 86.maddesinde; “İşveren bir ay içinde 4 üncü ve 5 inci maddeye tâbi çalıştırdığı sigortalıların ve sosyal güvenlik destek primine tâbi sigortalıların;
a) Ad ve soyadlarıni, T.C. kimlik numaralarıni,
b) 80 inci maddeye göre hesaplanacak prime esas kazançlarını,
c) Prim ödeme gün sayıları ile prim tutarlarını,
..asıl veya ek aylık prim ve hizmet belgesini, 4 üncü maddenin birinci fikrasının (c) bendi kapsamındakiler için en geç Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar, diğer sigortalılar için ise ait olduğu ayı takip eden ayda Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar Kuruma vermekle veya sigortalıçalıştırmadığı takdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarihten itibaren, onbeş gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür.
İşveren, işyeri sahipleri; işyeri defter, kayıt ve belgelerini ilgili olduğu yılı takip eden yıl başından başlamak üzere on yıl süreyle, kamu idareleri otuz yıl süreyle, tasfiye ve iflâs idaresi memurları ise görevleri süresince, saklamak ve Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilen memurlarınca istenilmesi halinde onbeş gün içinde ibraz etmek zorundadır.
İşverenin, sigortalıyı, 4857 sayılı İş Kanununun 7 nci maddesine göre başka bir işverene iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici olarak devretmesi halinde, sigortalıyı devir alan, geçici iş ilişkisi süresine ilişkin birinci fikrada belirtilen belgelerin aynı süre içinde işverene ait işyerinden Kuruma verilmesinden, işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur.
Ay içinde bazı işgünlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların, otuz günden az çalıştıklarını ispatlayan belgelerin işverence ilgili aya ait aylik prim ve hizmet belgesine eklenmesi şarttır. (Değişik ikinci cümle: 13/2/2011-6111/40 md.) Kurumca belirlenen işyerlerinde bu şart aranmaz.

Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi gereken süre içinde Kuruma 

verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin Kurumca geçerli sayılmamasıhalinde, otuz günden az bildirilen sürelere ait aylık prim ve hizmet belgesi Kurumca re'sen düzenlenir ve muhteviyatı primler, bu Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca,filen yapılan denetimler sonucunda veya işyeri kayıtlarından yapılan tespitlerden ya da kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuati gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde veya kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı anlaşılan sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde, bu belgeler Kurumca re'sen düzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerek işverene tebliğ edilir. İşveren, bu maddeye göre tebliğ edilen prim borcuna karşıtebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde, ilgili Kurum ünitesine itiraz edebilir.İtiraz, takibi durdurur. İtirazın reddi halinde, işveren kararın tebliğtarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurabilir.Yetkili mahkemeye başvurulmasi, prim borcunun takip ve tahsilini durdurmaz. Mahkemenin Kurum lehine karar vermesi halinde, 88 inci ve 89uncu maddelerin prim borcuna ilişkin hükümleri uygulanır.
(Ek fikra: 17/4/2008-5754/50 md.) Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca işyerinde fiilen yapılan tespitlerden ve kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacaklarısoruşturma, denetim ve incelemelerden kayit ve belgelere dayanmaksizın çalıştığı belirlendiği halde, hizmetlerinin veya prime esas kazançlarının Kuruma bildirilmediği anlaşılan veya eksik bildirildiği tespit edilen sigortalıların geriye yönelik hizmetlerinin veya prime esas kazançlarının, en fazla tespitin yapıldığı tarihten geriye yönelik bir yıllık süreye ilişkin kismıdikkate alınır.
Aylık prim ve hizmet belgesi işveren tarafindan verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarinıhizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde işmahkemesine başvurarak, alacakları ilâm ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları dikkate alınır.
Sigortalının çalıştığı bir veya birden fazla işte, bu Kanunda yazılışartları yerine getirmiş olmasına rağmen, kendisi için verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgesinin işveren tarafindan verilmediği veya verilen aylık prim ve hizmet belgesinde kazançların veya prim ödeme gün sayılarinın eksik gösterildiği Kurumca tespit edilirse, hastalık ve analık sigortalarından gerekli ödemeler yapılır.


Bu maddede belirtilen yükümlüluklerin yerine getirilmemesi halinde,102 nci maddeye göre işlem yapılır.1maaaSos.a 
Kamu idarelerinde işyerinin özelliği nedeniyle prim belgelerinin farklı sürelerde verilme zamanını belirlemeye, Kurum yetkilidir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar ile belgelerin içerik ve şekli,Kurum tarafindan çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmüne; aynıKanunun “Uyuşmazlıkların çözüm yeri” başlıklı 101.maddesinde ise; “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür." hükmüne yer verilmiştir....,w 
.owb Sigorta primi işveren hissesi desteğinin ilgili Kanun ve kararlar çerçevesinde Bölgesel, Büyük Ölçekli ve Stratejik Teşvik uygulamalarıkapsamında yer alan ve ilgili hükümlerde belirtilen şartları sağlayan yatırımlar için yatırım teşvik belgelerinde öngörülen bir destek unsuru olduğu; sigorta primi işveren hissesi desteği uygulaması, yatırım teşvik belgesinin tamamlama vizesinin yapılmasını müteakip başladığı; sözkonusu destek kapsamında yeni yatırımlarda, teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla sağlanan istihdam için, diğer yatırım cinslerinde ise yatırım teşvik belgesi düzenlenmesinden önceki dönemde kayıtlı mevcut istihdama teşvik belgesine konu yatırım ile ilave edilen istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kismının Bakanlık bütçesinden karşılandığı görülmektedir.

Olayda, 5510 Sayılı Kanun kapsamında davacı şirketin prim desteğinin kesilmesinin söz konusu olduğu gözetildiğinde, söz konusu Yasa'nın uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlığa bakmakla adli yargıyeri görevli bulunmaktadır.

Açıklanan nedenlerle Ankara 17. İş Mahkemesince verilen 03.12.2018 gün, E:2018/295, K:2018/564 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerektiği düşünülmektedir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle, Ankara 17. İş Mahkemesince verilen 03.12.2018 gün,E:2018/295,K:2018/564sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA 29/04/2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

II-2247 SAYILI KANUN'UN 19. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (BAŞVURU  İLK DERECE MAHKEME) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2019/135

KARAR NO : 2019/259KARAR TR : 29.04.2019
aküolarak açılan itirazın iptalive alacağın tahsili istemli davaların, (davalının gerçekkişi olduğu da gözetildiğinde) ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: Şahinbey İlçe Belediye Başkanlığı
Vekilleri : Av. Ö.S., Av. M.O.
Davalı: T.G.

Vekili : Av. E.Ö.


O L A Y : 1-a)Davacı vekili dilekçesinde; Davalı/borçlunun Gaziantep 6.İcra Dairesi'nin 2011/8555 sayılı dosyası ile aleyhine yürüttükleri 25.739,45 TL tutarındaki borca itiraz ettiğini, itirazın iptal edilmesi gerektiğini, şöyle ki; davalı/borçlunun, müvekkili belediyenin sözleşmeli avukat olarak vekilliğini yaptığı dönemde, Gaziantep 10.İcra Müdürlüğü'nün 2010/120 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, ancak dosyaya ödenen ve müvekkili belediyeye ait olan 23.360,52 TL'yi icra dosyasından 15/10/2010 tarihinde çektiği halde belediyenin hesabına yatırmadığını; dava konusu borcu ödemesi için tebligat yapılmasına rağmen ödeme yapılmadığı için borçlu hakkında Gaziantep 6.İcra Müdürlüğü'nün 2011/8555 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını; davalının (borçlunun) alacağı ücretin işe başlarken belli edildiğini, ayrıca ücretin yanısıra alacağı vekalet ücretinin de kanunla belirlendiğini; yasa hükümleri gereğince davalı borçlunun vekalet ücretine istinaden almış olduğu meblağıöncelikle müvekkili belediyenin hesabına yatırması daha sonra ise belediyenin havuzunda biriken vekalet ücretlerini çalışan diğer avukatlarla yine yasalar gereği hesaplanmış miktar üzerinden alması gerekirken;davalının buna uymadığını, kamu kaynağındaki artışa engel veya eksilmeye neden olması itibariyle de kamu zararına sebep olduğunu; Danıştay İdare Dava Daireleri Genel Kurulunun 2005/1588 E. -2008/251 K. sayılıkararında da belirtildiği gibi, 657 sayılı Yasada kurum avukatlarına verilecek vekalet ücretine ilişkin olarak farklı bir düzenleme yapılmadığısürece, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nda 4667 sayılı Yasa ile yapılan değişikliğin 657 sayılı Kanunun 146. maddesi hükmünü yürürlükten kaldırdığından söz edilmesine olanak bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen idare mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir," denilmek suretiyle, fazla alınan vekalet ücretinin kamu 

zararı olduğu ve geri ödenmesi gerektiġinin hükum altina alindigini; yine dava konusu olaya ilişkin olarak, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2010/3266 E.ve 2010/303 K.sayılı içtihatında da kurum avukatlarının 657 SayılıKanundaki kurallara göre belirlenen miktardan fazla vekalet ücreti alamayacaklarının açık ve net olarak ortaya konulduğunu ifade ederek;borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptali ile icra takibinin devamına,haksız ve kötü niyetli olan davalı borçlunun %40'dan az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesi istemiyle 24.2.2012 tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır..M,4.-,
1-b) Gaziantep 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:2012/166sayısında kayıtlı dosyasında açılan davada, davanın görüm ve çözümünün İdari Yargı'nın görevine girdiği ileri sürülerek davalı tarafından görev itirazında bulunulmuş; görev itirazının reddi üzerine olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılması istenilmiş ancak Danıştay Başsavcılığı; 16.5.2013gün ve E:2013/835 sayı ile, 2004 sayılı Ícra ve iflas Kanunu hükümlerine göre açılan davanın görüm ve çözümünün, adli yargı yerinin görev alanına girdiği gerekçesiyle; görev uyuşmazlığı çıkarılması yolundaki istemin reddine karar vermiştir.

1-c) Gaziantep 2.Asliye Hukuk Mahkemesi; 14.12.2015 gün ve E:2012/166, K:2015/1008 sayı ile, taraflar arasındaki ilişkinin hizmet sözleşmesine dayandığı, uyuşmazlığın İş Mahkemelerinde görülmesi gerektiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle; görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiş; temyiz edilen bu karar Yargitay 13.Hukuk Dairesince;29.3.2018 gün ve E:2016/14785, K:2018/3774 sayı ile, karar yolu düzeltme yolu kapalı olmak üzere, onanmış ve kesinleşmiştir.

1-d) GAZİANTEP 6.iŞ MAHKEMESİ; 27.6.2018 gün ve E:2018/114, K:2018/18 sayı ile, “(.….)Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Somut uyuşmazlıkta davacı kurum ile davalı avukat arasında 4857 sayılı Kanun kapsamında hizmet akdi bulunmadığı, davalının 5393sayılı ve 657 sayılı Kanunlar kapsamında sözleşmeli personel olarak çalıştığı ve statü hukukuna tabi olduğu, uyuşmazlığın idari yargı yerinde görülmesi gerektiği anlaşıldığından, davanın yargı yolu yanlışlığı sebebi ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
6100 sayılı HMK.nın 114/1-b maddesi uyarınca yargı yolu caiz olmadığından aynı kanunun 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine..." karar vermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

2-a)Davacı belediye vekili, bu kez davalı tarafın tahsil edip de müvekkili idare hesabına aktarmadığı 25.739,45 TL asıl alacağın davalının hesabına geçtiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline,bu alacağı tahsil yönünde harcanan diğer masraflarının (icra takip ile diğer 

28.12.2018 tarihinde idari yargı yerinde dava açmıştır.--.•.a.
2-b)GAZIANTEP 2.IDARE MAHKEMESI; 28.1.2019 gün ve E:2018/1651 sayı ile, “(...)5393 sayılı Kanun'un 49/3 maddesi kapsamında çalışanlarla yapılan sözleşmelerin iş sözleşmesi olmadığı, 657 sayılıKanun'un 4/B maddesi uyarınca bu şekilde çalıştırılan kişilerin sözleşmeli personel olacağı ve işçi sayılmayacakları ve çalıştıkları kurumla arasında çıkan uyuşmazlıklarda idari yargının görevli olacağı açıktır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Davacı Şahinbey Belediye Başkanlığı ile davalı T.G. arasında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49'uncu maddesinin üçüncü fikrası gereğince tam zamanlı olarak çalıştırılacak sözleşmeli personele ilişkin hizmet sözleşmesinin imzalandığı,çalıştığı dönemde davalı idareye ait olan çeşitli dosyalardan tahsil ettiği toplam 25.739,45 TL vekalet ücretini kendi hesabına geçirdiği ve idare hesabına aktarmadığı iddiası ile 02/12/2011 tarihinde Gaziantep 6.İcra Müdürlüğü'nde E.2011/8555 sayılı ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalıtarafça itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali davasının açıldiğı ve Gaziantep 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 24/02/2012 tarih ve E.2012/166,K.2015/1008 sayılı kararı ile davanın usulden reddedildiği, Yargıtay 13.Hukuk Dairesi'nin 29/03/2018 tarih ve E.2016/14785, K.2018/3774sayılı kararı ile de iş mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulduğu, dava dosyasının iş mahkemesine gönderildiği,Gaziantep 6.İş Mahkemesi'nin 27/06/2018 tarih, E.2018/114, K.2018/18sayılı kararı ile de yargı yolu caiz olmadığından bahisle davanın usulden reddedilmesi üzerine Mahkememizde bakılmakta olan iş bu davanın açıldığıanlaşılmaktadır.

Dosya içeriğine göre davacı Belediye Başkanlığı ile davalı avukat arasında 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca tam zamanlı sözleşme imzalandığı, davalının bu kapsamda çalışmasından kaynaklı uyuşmazlık bulunduğu, davacının iş bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.
.owb ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlığını taşıyan 2. maddesinin birinci fikrasında, “1. İdari dava türleri şunlardır: İdari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafindan açılan iptal davaları, İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları, (Değişik:18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu Öngörüler imtiyaz şartlaşma ve sözeşmelerinden doğan uyşmazlklar ariçkau hizmtlerinden bin ülmsi iin yaplan ertüü ida sözlsmeerdndot arasında çıkan uyuşmazlıklara işkin davalar" hükmüne yer verilmiştir.

Ídari davalardan olan iptal ve tam yargi davalarinda davali daima idaredir. Bir başka deyişle, idari yargı yerinde açılan bir iptal ya da tam yargı davasına bakılabilmesi için, diğer dava koşullarının yanı sıra, davanın idare aleyhine açılmış olması gerekmekte; idari yargı yerinde gerçek kişiler S 
.........Bu durumda, davanın, ortada idarece kamu gücüne dayalı olarak ve idari usul ve esaslara göre re'sen ve tek yanlı biçimde tesis edilmiş bir işlem veya eyleminden dolayı hak ve menfaati ihlâl edilenler tarafindan idare aleyhine açılmış 2577 sayılı Yasa'nın 2. maddesinde belirtilen davalardan biri olmayıp; davacı idare tarafindan, davalının tahsil ettiği ve Başkanlık hesabına aktarılmadığı ileri sürülen 25.739,45-TL'nin alacağın T.G.'in hesabına geçtiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve bu alacağın tahsili yönünden harcanan masrafların ödenmesine karar verilmesi istemiyle, gerçek kişi aleyhine açılan dava olması karşısında, idari yargının görevine giren bir dava bulunduğundan söz etmek olanaksızdır.

Buna göre, idarenin, alacak istemiyle gerçek kişi aleyhine açtığıdavanın, özel hukuk hükümleri çerçevesinde görüm ve çözümünde adli vargı yeri görevlidir..A 
---Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 24/10/2016 tarih ve E:2016/493, K: 2016/501 sayılı kararı ile 25/12/2017 tarih ve E:2017/712,K:2017/802 sayılı kararı da bu yöndedir.

Açıklanan nedenlerle dava dosyasının 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda karar verilinceye kadar ertelenmesine..." karar vermiştir.

,b 
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlariyla yapılan 29.4.2019 günlü toplantısinda:
I-ÎLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK’in,davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen 

Yargıtay Cumhuriyet Savcisi Halil Ibrahim ÇIFTçI ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamalarıda dinlendiktensonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava; davalının, davacı belediyede sözleşmeli avukat olarak vekillik yaptığı dönemde, icra takibi nedeniyle dosyaya ödenen 23.360,52TL'yi icra dosyasından çektiği halde belediyenin hesabına yatırmadığı ve idareyi kamu zararına uğrattığından ve ödeme yapılmadığı için icra takibi başlatıldığından bahisle, adli yargı yerinde; davalı/borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptali ile icra takibinin devamına, haksız ve kötü niyetli olan davalı borçlunun %40'dan az olmamak üzere icra inkar tazminatıödemesine; idari yargi yerinde ise, davalı tarafin tahsil edip de davacı idare hesabına aktarmadığı (faiz dahil) 25.739,45 TL asıl alacağın davalının hesabına geçtiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlığını taşıyan 2. maddesinin birinci fikrasında, “1. (Değișik: 10/6/1994 - 4001/1 md.) Ídari dava türleri şunlardır:
(İptal: Ana.Mah.nin 21/9/1995 tarih ve E:1995/27, K:1995/47sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000 - 4577/5 md.) Ídarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafindan açılan iptal davaları,
İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları,
(Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar" hükmüne yer verilmiştir.

Ídari davalardan olan iptal ve tam yargi davalarında davalı daima idaredir. Bir başka deyişle, idari yargı yerinde açılan bir iptal ya da tam yargı davasına bakılabilmesi için, diğer dava koşullarının yanı sıra, davanın idare aleyhine açılmış olması gerekmekte; idari yargı yerinde gerçek kişiler aleyhine dava açılabilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda, davanın, ortada idarece kamu gücüne dayalı olarak ve idari usul ve esaslara göre re'sen ve tek yanlı biçimde tesis edilmiş bir işlem veya eyleminden dolayı hak ve menfaati ihlâl edilenler tarafindan idare aleyhine açılmış 2577 sayılı Yasa'nın 2. maddesinde belirtilen davalardan biri olmayıp; davacı idare tarafindan, davalı tarafin tahsil edip de davacı idare hesabına aktarmadığı miktarın iadesi ve icra takibinin 

devamına karar verilmesi istemleriyle, gerçek kişi aleyhine açılan dava olması karşısında, idari yargının görevine giren bir dava bulunduğundan söz etmek olanaksızdır.

Buna göre, idarenin, alacak istemiyle gerçek kişi aleyhine açtığıdavanın, özel hukuk hükümleri çerçevesinde görüm ve çözümünde adli yargı yeri görevlidir.

Açıklanan nedenlerle, Gaziantep 2. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Gaziantep 6.İş Mahkemesinin 27.6.2018 gün ve E:2018/114, K:2018/18 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Gaziantep 2.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Gaziantep 6.İş Mahkemesinin 27.6.2018 gün ve E:2018/114,K:2018/18 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,29.4.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:2-ESAS NO : 2019/137KARAR NO : 2019/263KARAR TR : 29.04.2019
ÖZET : Kamu görevlisi olan davacıya kalp rahatsızlığı nedeniyle takılan "ilaçlı stent" parasının ödenmemesi nedeniyle uğranılan zarara karşılık maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle açılan davanın, İDARİYARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: M.Y.E.

Vekili : Av. Y.K.A.

Davalı: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (İzmir İl Md.)
Vekili : Av. Z.Ö.


O L A Y : 1-a) Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin Konak İmam Hatip Lisesinde Tarih öğretmeni olarak çalıştığını, 30 yıla yakın hizmeti bulunduğunu; kalp rahatsızlığı nedeniyle yaklaşık 11 yıl önce bypass ameliyatı olduğunu; 2013 yılı ağustos ayında yapılan kontrollerde doktorların bir damarına stent takılmasına karar verdiklerini; 29.8.2013tarihinde bu operasyonun gerçekleştirildiğini, taburcu olduğunda kendisinden 1.200.00.TL ilaçlı stent parası alındığını; müvekkilinin daha 

sonra bu paranin õdenmesi için 21.10.2013 tarihinde Idareye başvurduğunu,ancak, “sağlık uygulama tebliği 2013 ek 3-H'de belirtilen kriterlere uymadığından ilaçlı stent bedelinin kurumca karşılanmadığı” gerekçesiyle talebinin reddedildiğini; idarenin uygulamasının usul ve yasaya aykırıolduğunu; doktorların operasyon sırasında ilaç salınımlı stent uygulamasınıgerekli gördüğüne göre, bunun hasta için zorunlu uygulama olarak görüp kabul etmek gerektiğini; müvekkilinin uygulamaya maruz kalmasının kendisini hem maddi hem de manevi olarak zarara uğrattığını ifade ederek;davalı idarenin 1.200.00.TL maddi ve 5.000.00.TL manevi olmak üzere toplam olarak 6.200.00.TL maddi ve manevi tazminat ödemesine karar verilmesi istemiyle 29.11.2013 tarihinde idari yargi yerinde dava açmıştır.
1-b) Davalı İdarece görev itirazında bulunulduğundan İzmir 4.İdare Mahkemesince 14.3.2014 gün ve E:2013/1571 sayı ile, 5754 sayılıKanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce, 1982 tarihinden beri kamu personeli olan davacı tarafindan açılan davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğinden bahisle görevlilik kararı vermiş; olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılması yolundaki isteği inceleyen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, 24.6.2014 gün ve YY-2014/191966 sayı ile, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 5510 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden önceki bir tarih olması karşısında, davanın idari yargının görev alanına girdiği gerekçesiyle 2247 sayılı Yasanın 10 ve 13. Maddeleri gereğince olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına yer olmadığına karar vermiştir.
1-c) İzmir 4.Ídare Mahkemesi; 17.10.2014 gün ve E:2013/1571,K:2014/1158 sayı ile, uyuşmazlığın esasını inceleyerek, davanın kismen kabulüne, kısmen reddine karar vermiş; itiraz edilmesi üzerine İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1.Kurulu; 24.3.2015 gün ve E:2015/668, K:2015/632 sayıile, (...)davacı tarafından Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kemeraltı Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezine başvuru yapıldığı ve ilaçlı stent bedeli olarak ödenen 1.200,00 TL maddi,5.000,00 TL manevi tazminatiın ödenmesin istendiği, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Alsancak Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğünün 15.11.2013 tarih ve 16864135sayılı işlemi ile davacı başvurusunun reddedildiği, 29.11.2013 havale tarihli dava dilekçesiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacı hakkında tesis edilen ve dava konusu edilen işlem, yukarıda belirtilen ve görevli Mahkemenin tespitinde milad olan 15.1.2010 tarihinden sonraki bir tarihe ait olduğundan (15.11.2013) davanın görev yönünden reddi gerekmektedir.oaO 
Sonuç olarak, görüm ve çözümü adi yargıya ait olan, bakılan verilmesinde usul ve hukuka uygunluk görülmemiştir.


Açıklanan nedenlerle; itiraza konu kararın bozulmasına ve yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine geri gönderilmesine..." karar vermiş; kararın düzeltilmesi istemi de İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1.Kurulunca, 20.5.2015 gün ve E:2015/1154, K:2015/1099 sayı ile reddedilmistir.

.1-d)İZMİR 4.İDARE MAHKEMESİ; 18.6.2015 gün ve E:2015/857,K:2015/1055 sayı ile, “(...)5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı kanunlar kapsamında çalışanlar, geçici maddelerle korunan haklar dışında, sosyal güvenlik ve sağlik hizmetleri yönünden tek bir sosyal güvenlik sistemi (tek çatı sistemi) altında toplanmıştır. Nitekim anılan yasanın bazı maddeleri,Anayasa Mahkemesinin 15.12.2006 gün ve E.2006/111, K.2006/112 sayıli kararıyla 5434 sayılı Kanuna tabi olanlar yönünden iptal edilmiş olup bunlar yönünden, 5745 sayılı yasa ile 5510 sayılı yasaya eklenen geçici 1 ve 4.maddelerle yeniden düzenleme getirilmiştir. Yasanın geçici 4. maddesinde "Bu kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde, iştirakçi iken, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle, bu kanunun 4. maddesinin birinci fikrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanunun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup, bu kanunun 4. maddesinin birinci fikrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır" hükmüne yer verilmiştir. Yine aynı yasanın 101.maddesinde de".. bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemesinde görülür" hükmü düzenlenmiştir.
Anılan yasa hükümlerinin değerlendirilmesinden; 5510 sayılıyasadan önce 5434 sayılı kanuna tabi olanların da 5510 sayılı kanun kapsamına alındıkları, böylece sosyal güvenlik alanında Türkiye'de tek sistem (tek çatı) kuralının geçerli olduğu, 5510 sayılı yasanın, beş ayrısistemi tek sistem içine aldıği, memur ve emeklilerin de bu sisteme tabi oldukları, ancak Anayasa Mahkemesi kararı uyarınca kazanılmış hakların korunması amacıyla 5754 sayılı Kanun yürürlüğe girinceye kadar emekli sandığına tabi olanlara maddi hukuk anlamında 5434 sayılı Kanunun uygulanacağı, bu uygulamanın kanuni haklarla ilgili olup, bu kesimi 5510sayılı yasa dışına (tek çatı sistemi dışına) çıkarmadığı, nitekim geçici 4.madde de " bu kanunda aksine hüküm bulunmadığı takdirde ... 5434 sayılıKanun hükümlerine göre işlem yapılır" denildiği, maddi hukuk yönünden bile işlemi yine SGK'nın tesis edeceği ve 5510 sayılı kanunun öncelikli kanun olduğu, dolayısıyla, bu kesimle ilgili "5434 sayılı yasaya göre işlem yapılmasının" 5510 sayılı Yasadan kaynaklanan genel uygulamayı bertaraf etmeyeceği sonucuna varılmaktadır. Nitekim, geçici 4. madde, usul ve görev yönünden bir istisna getirmediği gibi " bu kanunda aksine hüküm 

bulunmadığı takdirde" denildiginden, 5510 sayili Kanun hükmü, görev yönünden öncelikli uygulanacak hüküm haline gelmektedir. Buna göre de;bu kanundan kaynaklanan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerinde görülür. Bu kişilere maddi hukuk anlamında 5434 sayılı Kanun uygulansa da; bu kesim de tek çatı sisteminin içinde yer alıp, ihtilaflar bu kanundan (5510)kaynaklanmaktadır. Bu sebeple 5510 sayılı Kanunla kurulan sistemin içinde olanlarla ilgili ihtilaflara Adli Yargı yerinde bakılması gerekir.
Öte yandan, 5434 sayılı yasaya tabi olanların hangi tarihten sonra 5510 sayılı Yasa ile getirilen sisteme tabi olduklarının belirlenmesi ve görevli yargı yerinin belirlenmesinde bu tarihin milad alınmasıgerekmektedir.

5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 1 maddesin 2fikrasında; bu Kanun ile Kuruma görev ve yetki veren diğer Kanunların (5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu,1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu) hükümlerini uygulamak üzere kamu tüzel kişiliğine haiz Sosyal Güvenlik Kurumunun kurulduğu belirtilmiş 5510sayılı Kanunun Geçici 12. maddesinin 2. fikrasında yer alan "Kamu idarelerinin sağlık hizmetlerinin sağlanmasına ilişkin görevler, yürürlükten kaldırılan kanunlardaki hak ve yükümlülükler çerçevesinde ilgili kayıt ve işlemler Kurum tarafindan devralınan tarihe kadar devam eder. Devir süreci üç yıl içinde tamamlanır." kuralı uyarınca Maliye Bakanlığınca çıkarılan ve 31.12.2009 tarih ve 27449 (5. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Kamu Personelinin Sağlık Hizmetlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Devrine ilişkin Tebliğ" ile de kamu personelinin 14.1 2010 tarihine kadar (bu tarih dahil) almış olduğu sağlık hizmetlerinin kamu personelinin kurumları tarafindan karşılanacağı, bu tarihten sonraki sağlık hizmetlerinin ise kamu personelinin sağlık hizmetlerinin devredildiği Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanacağı kurala bağlanmıştır.

Bu durumda, kamu personelinin sağlık hizmetlerinin 15.1.2010 tarihi itibariyle Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilmesi sonucunda 5510 sayılıKanun, kamu personeli ve bunların emeklileri yönünden 15.1.2010 tarihi itibariyle bütünüyle uygulanabilir hale gelmiştir. Dolayısıyla kamu personeli ve emeklilerinin 15.1.2010 tarihine kadar (bu tarih dahil) almış olduğu sağlık hizmetlerinin bedelininödenmemesindenkaynaklanan uyuşmazlıkların, kamu personeli ve emeklileri yönünden ayrım yapilmaksızın idari yargıda; bu tarihten sonra yani kamu personelinin ve emeklileri hakkında 5510 sayılı Kanunun bütünüyle uygulanmaya başlamasından sonraki süreçte ortaya çıkan uyuşmazlıkların, düzenleyici işlemler hariç aynı Kanunun 101. maddesi uyarınca adli yargı yerinde görülmesi gerekmektedir.CY 
Nitekim, Danıstay Onbeşinci Dairesinin 22.05.2013 gün ve E.2013/3119,K.2013/3595 sayılı kararı da bu yöndedir.


Dosyanın incelenmesinden; Emekli Sandigi iştirakçısi olarak Izmir İlinde öğretmen olan davacının 29.08.2013 tarihinde Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kardiyoloji Servisinde anjiyo ameliyatıolduğu, yapılan ameliyatta davacının kalp damarına 2,75x11 mm çapında ilaçlı stant takıldıği, takılan stentin bedelinin 1.200,00 TL olarak davacıtarafından ödendiği, davacı tarafindan Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığıİzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kemeraltı Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezine başvuru yapıldığı ve ilaçlı stent bedeli olarak ödenen 1.200,00TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesinin istendiği, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı İzmir Sosyal Güvenlik İl MüdürlüğüAlsancak Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğü'nün 15.11.2013 tarih ve 16864135 sayılı işlemi ile davacı başvurusunun reddedildiği, 29.11.2013havale tarihli dava dilekçesiyle bakılmakta olan davanın açıldığıanlaşılmıştır.

Bu durumda, davacı hakkında tesis edilen ve dava konusu edilen işlem, yukarıda belirtilen ve görevli Mahkemenin tespitinde milad olan 15.1.2010 tarihinden sonraki bir tarihe ait olduğundan (15.11.2013) davanın görev yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, görüm ve çözümü adli yargıya ait olan davanın, 2577 sayılı Ídari Yargılama Usulü Kanununun 15/1-a maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine..” karar vermiş; itiraz edilmesi üzerine İzmir Bölge Ídare Mahkemesi 1.Kurulunca, 30.9.2015 gün ve E:2015/2410, K:2015/2199 say1 ile onanan, kararın düzeltilmesi istemi de aynı Kurul'ca 8.12.2015 gün ve E:2015/3011, K:2015/2986 sayı ile reddedilen görevsizlik kararı kesinleşmiştir.

2-a) Davacı vekili bu kez aynı istemle adli yargı yerinde dava açmıştır.

.-2-b) İZMİR 9.İŞ MAHKEMESİ; 18.2.2016 gün ve E:2015/601,K:2016/69 sayı ile, “(...)Davacının Emekli Sandığı iştirakçisi olduğu ve işçi olmadığı göz önüne alındığında davanın Mahkememizde görülmesinin mümkün olmadığı ve İdare Mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmışbulunmakla Görevli mahkemenin İzmir İdare Mahkemesi olduğu anlaşıldığından Mahkememizin görevsizliğine ve görevsizlik nedeni ile davanın reddine daha önce 4 Ídare Mahkemesi tarafindan verilen karar ile Mahkememizin kararı arasında uyuşmazlık bulunduğundan dosyanın görevli mahkemenin tayini için uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulması uygun bulunmuştur.,
s..
Görevli Mahkemenin Izmir Idare Mahkemesi olduğu anlaşıldığından Mahkememizin görevsizliğine ve görevsizlik nedeni ile davanın reddine daha önce 4 İdare Mahkemesi tarafindan verilen karar ile Mahkememizin 

kararı arasında uyuşmazlık bulunduğundan dosyanın görevli mahkemenin tayini için uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine..." karar vermiş;temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10.Hukuk Dairesince; 25.12.2018 gün ve -tevo.-.--——,w 
2-c)Davacı vekili 23.1.2019 tarihli dilekçe ile, dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesini İş Mahkemesinden talep etmiştir.
aaa.tsear 
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında 
Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katilımlarıyla yapılan 29.4.2019 günlü toplantısında:gurupoaese 
cnaaaeGaa_lowb I-ILK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasanın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, olay kısmında belirtildiği üzere, tarafları,konusu ve nedeni aynı olan davada; idari yargı yerince adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararı bulunmakta olup,bunun üzerine kendine gelen davayı inceleyen adli yargı yerinin sahip olduğu seçenekler ile verdiği karar bakımından bir değerlendirme yapılmasıgerekmektedir.1CRC 
caanelowbl 1- 2247 sayılı Yasanın 14. maddesinde yer alan, “Olumsuz görev uyuşmazlığının bulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli ve idari yargımercilerinin taraflari, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veya kesinleşmişolması gerekir.MCAa.
Spaiaor 8usa Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanın taraflarınca (.)ileri sürülebilir." hükmüne göre, idare mahkemesinin kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine adli yargı yerince de görevsizlik kararı verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi halinde, olumsuz görev uyuşmazlığı doğmuşolacak; hukuk alanında doğmuş bulunan bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi is ancak davann taraflarnca ileri süülebilecektir cak davammn aaartarmnea mrerr be eee  .
2- 2247 sayılı Yasanın 19. maddesindeki "Adli ve idari yargımercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler.aaaw 
a_..(Değişik ikinci fikra: 23/7/2008  5791/9 md.) Yargı merciince,önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir. ." hükmüne göre ise, adli yargı yeri, davaya bakma görevinin daha önce görevsizlik kararı veren idari yargı yerine ait olduğunu belirten gerekçeli bir karar ile doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine başvurma 

olanağına sahiptir. Şu kadar ki, başvuru kararının, görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilmesine değin işin incelenmesinin ertelenmesi hususunu da içermesi gerekir.

Yasakoyucu, 14. maddeye göre olumsuz görev uyuşmazlığı doğmasıdurumunda her iki yargı merciince işten el çekilmiş olduğundan başvurma istencini davanın taraflarına bırakmış iken, bu yönteme oranla daha kısa zamanda çözüme ulaşılmasını amaçladığı 19. madde ile, daha önce görevsizlik kararı veren yargı merciinden sonra davayı inceleyen yargımerciine, işten el çekmeden doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine başvurma olanağını tanımıştır.

Olayda, adli yargı yerince, öncelikle görevsizlik kararı verilmekle birlikte, bununla yetinilmemiş ve görevli merciin belirtilmesi için re'sen Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına da karar verilmiştir.
Bu haliyle, İzmir 9.İş Mahkemesi'nce re'sen yapılan başvuru, 2247sayılı Yasa'da öngörülen yönteme uymamaktadır.

Ancak, adli ve idari yargı yerleri arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, adli yargı dosyasının, davacı vekilinin de dilekçesi üzerine son görevsizlik kararını veren mahkemece, ekinde idari yargıdosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin başka bir noksanlık da bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, kamu görevlisi olan davacıya kalp rahatsızlığı nedeniyle takılan "ilaçl stent" parasının ödenmemesi nedeniyle uğranılan zarara karşılık 1.200,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Dava dosyalarının incelenmesinden; davacının 657 sayılı Yasa kapsamında öğretmen olarak çalıştığı; 5510 sayılı Yasanın yürürlük tarihinden önce, 1982 yılında 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu kapsamında işe başladığı ve sigortalılık ilişkisinin ilk kez 5434 sayılıKanunla kurulduğu; olayda, davacının 29.08.2013 tarihinde Dokuz Eylül Üniversitesi Tip Fakültesi Hastanesi Kardiyoloji Servisinde anjiyo ameliyatıolduğu, yapılan ameliyatta davacının kalp damarına 2,75x11 mm çapinda ilaçlı stant takıldığı, takılan stentin bedelinin 1.200,00 TL olarak davacıtarafindan ödendiği, daha sonra Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kemeraltı Sağlık Sosyal Güvenlik 

Merkezine başvuru yapıldiğı ve ilaçli stent bedeli olarak ödenen paranın ödenmesinin istenildiği, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Alsancak Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğünün 15.11.2013 tarih ve 16864135 sayılı işlemi ile davacının başvurusunun reddedildiği, bunun üzerine, stent bedeli ile manevi tazminat ödenmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.

31.5.2006 tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Kanunlar kapsamındaki hizmet akdine göre ücretle çalışanlar (Sosyal Sigortalılar),kendi hesabına çalışanlar (Bağ-Kur'lular), tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar (Tarım Bağ-Kur'luları), tarım işlerinde ücretle çalışanlar, (Tarım sigortalılari), devlet memurları ve diğer kamu görevlilerini (Emekli Sandığıİştirakçileri), geçici maddelerle korunan haklar dışında, sosyal güvenlik ve sağlık hizmetleri yönünden yeni bir sisteme tabi tutmuş, beş farklı emeklilik rejimini aktüeryal olarak hak ve hükümlülükler yönünden tek bir sosyal güvenlik sistemi altında toplamıştır. 5510 sayılı Kanunun iptali amacıyla açılan davada Anayasa Mahkemesi, 15.12.2006 tarih ve E: 2006/111, K:2006/112 sayılı kararıyla, anılan Kanunun birçok maddesi ile birlikte, bu Kanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlilerini diğer sigortalılarla aynı sisteme tabi kılan (başta 4/c maddesi)hükümlerin iptaline karar vermiş; bu karardan sonra kabul edilen 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanunda düzenlemeler yapılmış ve anılan Kanuna eklenen Geçici 1 nci ve Geçici 4 ncü maddelerle,5754 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihinden önce 5510sayılı Kanunun 4 ncü maddesinin birinci fikrasının (c) bendi kapsamında olanlar (memurlar ile diğer kamu görevlileri) ile bunların dul ve yetimleri hakkında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılıKanun hükümlerine göre işlem yapılacağı hüküm altına alınmıştır. 5754sayılı Kanunun kimi hükümlerinin iptali istemiyle açılan dava Anayasa Mahkemesi'nin 30.3.2011 tarih ve E: 2008/56, K:2011/58 sayılı karari ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 101 nci maddesinde yer alan “...bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar İşMahkemelerinde görülür." bölümünün iptali istemiyle yapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E: 2010/65, K:2011/169 sayılı kararıyla (RG. 25.1.2012, Say1: 28184) davayı redle sonuçlandırmakla birlikte; söz konusu kararın Mahkememiz önündeki uyuşmazlığa ışık tutacak şekilde şu gerekçeye dayandırmıştır: “...5754sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmakta olanlar, evvelce olduğu gibi 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacaklar ve bunların emeklileri bakımından da aynı

Kanun hükümleri uygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayili Kanun'un yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamu görevlileri olarak çalışmaya başlayanlar ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacak ve haklarında 5434 sayılı Kanun değil, 5510 sayılı Kanun’un öngördüğü kural ve esaslar uygulanacak; ihtilaf halinde de adli yargı görevli bulunacaktır. 5754 sayılı Kanunun yürürlüğüyle birlikte, artık Sosyal Sigortacılık esasına göre faaliyet gösteren ve yaptıği, tesis ettiği işlem ve muameleler idari işlem sayılamayacak bir sosyal güvenlik kurumunun varlığından söz etmek gérekli bulunmaktadır.5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce iştirakçisi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanun'a göre emekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden ise Sosyal Güvenlik Kurumu'nun tesis edeceği işlem ve yapacağı muameleler idari işlem niteliğini korumaya devam edecek, bunlara ilişkin ihtilaflarda da evvelce olduğu gibi idari yargı görevli olmaya devam edecektir. Bu bakımdan 5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra, prim esasına dayalı yani sistemin içeriği ve Kanun kapsamındaki işve işlemlerin niteliği göz önünde bulundurulduğunda, itiraz konusu kuralla,yargılamanın bütünlüğü ve uzman mahkeme olması nedeniyle Kanun hükümlerinin uygulanması ile ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümünde işmahkemelerinin görevlendirilmesinde Anayasa'ya aykırılık görülmemiştir.Ancak, yukarıda açıklandığı üzere 5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce statüde bulanan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili sosyal güvenlik mevzuatının uygulanmasından doğan idari işlem ve idari eylem niteliğindeki uyuşmazlıklarda idari yargının görevinin devam edeceği açıktır...'
Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümlerinin ve Anayasa Mahkemesi kararının birlikte değerlendirilmesinden, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmakta olanlar,daha önce olduğu üzere 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacakları gibi bunların emeklilikleri bakımından da aynı Kanun hükümlerinin uygulanmaya devam edileceği; ancak, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmaya başlayanların ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacağı ve haklarında 5434 sayılı Kanun'un değil 5510 sayılıKanun'un öngördüğü kural ve esasların uygulanacağı dolayısıyla ihtilafların da adli yargı yerinde çözümleneceği açıktır.yargr yende çozueneeegr açlêtr.
mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında Kald  as Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır " hükmü uyarınca Anayasa 

Mahkemesi kararının bu uyuşmazlığın çözümünde esas alınacağıtartışmasizdır.

Bu durumda, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce iştirakçi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanun'a göre emekli, dul ve yetim aylığıalmakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem ve yapacağı muamelelerin “idari işlem" ve “idari eylem"niteliğini korumaya devam edeceği, dolayısıyla, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davaları kapsamında bulunan, 5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce, 1982 yılında devlet memuru olarak kamu görevine başlayan davacı tarafından açılan davanın, görüm ve çözümünün idari yargıyerinde olacağı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, İzmir 9.İş Mahkemesinin yönteme aykırıbaşvurusunun kabulü ile İzmir 4.Ídare Mahkemesinin, 18.6.2015 gün ve E:2015/857, K:2015/1055 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İzmir 9.İş Mahkemesinin yönteme aykırıBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile İzmir 4.İdare Mahkemesinin, 18.6.2015gün ve E:2015/857, K:2015/1055 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 29.4.2019 gününde OY BİRLİĞI İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
3-ESAS NO : 2019/163KARAR NO : 2019/260KARAR TR : 29.04.2019
ÖzET : Davacının zeytin bahçesi olarak kullandığı taşınmazının bitişiğinde bulunan ve Ceyhan Sulama Birliğine ait sulama kanalından sızan suyun,zeytin ağaçlarına zarar verildiğinden bahisle uğranıldığı iddia edilen zararın tazmini istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.


KARAR 
Davaci : H.K.

Vekili : Av. A.K.

Davali : Ceyhan Sulama Birliği 

OLAY : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin, Adana İli,Yumurtalık İlçesi, Akdeniz Mahallesi, 594 Ada 11 Parselde Maliye Hâzinesi adına kayıtlı taşınmazın bir bölümünü zeytin bahçesi haline getirdiğini, ecrimisil ödeyerek kullandığını; bu bahçenin bitişiğinde Ceyhan Sulama Birliği'ne ait sulama kanalı bulunduğunu;  kanala su verildiğinde su sızıntısı yaşandığını; uzun yıllar devam eden sızıntı nedeniyle müvekkilinin defalarca Birliğe başvurduğunu ancak bir sonuç alamadığını; sızıntının kaynağının Birlik tarafındangiderilmemesi neticesinde zeytin ağaçlarının uzun süre suya maruz kalarak zarar gördüğünü ve görmeye de devam ettiğini; ağaçların kuruduğunu, bir daha ürün elde edilebilmesi imkanının da ortadan kalktığını, bazı ağaçların gelişiminin ise geri kaldığını; Yumurtalık Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/ī D. İş sayılı dosyası kapsamında bilirkişi heyetince tanzim edilen raporda, zararin parasal değerinin toplamda 10.706,75 TL olarak tespit edildiğini; Ceyhan Sulama Birliğinin, 6172sayılı Kanunun md.3, f.3 uyarınca devraldığı tesislerin işletme, bakım,onarım ve yönetim sorumluluğunu, çerçeve ana statüde ve devir sözleşmesinde yer alan esaslara uygun şekilde yürütmek zorunda olduğunu;su sızıntısı ve mezkur yapı nedeniyle Birliğin sorumluluğunun doğduğunu ifade ederek; meydana gelen toplam 10.706,75 TL zararın, 01/04/2018tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle 7.11.2018 tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.
YUMURTALIK ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ; 9.11.2018 gün ve E:2018/209, K:2018/255 sayı ile, “(.….)Birinci fikranın c bendi,mahkemenin görevli olması hususunu şart kılmıştır. Buna göre Bakanlar Kurulu kararı ile kurulan sulama birlikleri, 6200 sayılı DSİ Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanun, 1580 sayılı Belediyeler Yasası, 442 sayılı Köy Yasası ve 5442 sayılı İl İdaresi Yasası'nda yer alan düzenlemelerle yönetilmektedir. Sulama birliklerine ait tesislerin yapımı,bakım ve onarımları Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafindan yapılmakta ve giderleri de aynı Genel Müdürlük bütçesinden karşılanmaktadır. Bu nedenlerle sulama birliği kamu kurumu niteliğindedir.Davalı sulama birliğinin eylem ve işlemleri de kamu hizmeti kavramıçerçevesindedir. Davada ileri sürülüş ve olayın gerçekleşme biçimine göre,davanın anılan davalıya yöneltilmesinin nedeni de hizmet kusurudur. Kamu hizmetinin görülmesi sırasında ve hizmet kusurundan doğan zararların gideriminde idari yargı görevlidir. (2577 sayılı İYUY. m.2) Görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında, resen ve öncelikli olarak 

gözetilir. Açiklanan nedenlerle yargi yolu bakimindan mahkememiz görevli olmadiğından;
HÜKÜM:
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE..." karar vermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
ADANA 1. İDARE MAHKEMESÍ: 31.1.2019 gün ve E:2019/66sayı ile, “(...)22/03/2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanununun 1. maddesinin birinci fikrasında Kanunun amacı; ülkenin su varlık ve kaynaklarının rasyonel kullanımı maksadıyla umumi sulardan faydalanmak üzere Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından inşa edilmiş veya halen inşa edilmekte olan ya da inşa edilmesi planlanan sulama tesislerini gayelerine uygun şekilde kullanmak, işletmek, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün onayını almak suretiyle işlettirmek, bu tesislerin bakım, onarım ve yönetim sorumluluğunu yürütmek, tesisi geliştirmeye yönelik yeni projeler yapmak, yaptırmak veya tesisi yenilemekle görevli sulama birliklerinin kuruluşu, organlar ile görev ve yetkilerini düzenlemek olarak belirtilmiş, ikinci fikrasında sulama birliklerinin kamu tüzel kişiliğine sahip olup, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerine tabi olacağı, 13. maddesinde ise birliklerin 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre alacaklarının tahsili yoluna başvuracağı kuralına yer verilmiştir.

Anayasanın 127. maddesinin son fikrasında; mahallî idarelerin belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile, kendi aralarında Bakanlar Kumlunun izni ile birlik kurmaları, görevleri, yetkileri, maliye ve kolluk işleri ve merkezî idare ile karşılıklı bağ ve ilgilerinin yasayla düzenleneceği kuralı yer almaktadır. Anayasanın bu kuralına dayanan 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 19. maddesinde, sulama birliklerinin hukuki niteliği düzenlenmişken, 22.3.2011 gün ve 27822 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanununun 21.maddesi ile 5355 sayılı Yasanın 19. maddesi yürürlükten kaldırılarak,sulama birliklerinin 5355 sayılı Yasa ile olan bağlantısı sona erdirilmiştir.5355 sayılı Yasada aralarında sulama birliklerinin de yer aldığı birlikler yerel yönetim niteliği taşımakta ve bu şekilde örgütlenmekte iken, sulama birliklerini ayrıca ve özel olarak düzenleyen 6172 sayılı Yasa ile sulama birliklerinin 5355 sayılı Yasada öngörülen şekli ile yerel yönetim olarak nitelendirilmediği anlaşılmaktadır.

Dava dosyası ve eklerinin incelenmesinden; davacı tarafindan,ecrimisil ödenmek suretiyle zeytin bahçesi olarak kullanmakta olduğu taşınmazın bitişiğinde bulunan ve Ceyhan Sulama Birliği'ne ait sulama kanalından sızan suyun zeytin ağaçlarına zarar verdiğinden bahisle ve 

zararınin tespiti istemiyle Yumurtalik Sulh Hukuk Mahkemesi'nde,16.04.2018 tarih ve 2018/1 Değişik İş sayılı dosya üzerinden dava açıldığı,yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun davacıya 16.08.2018tarihinde tebliğ edildiği ve akabinde davacı tarafından zararın tazmini istemiyle açılan davada Yumurtalık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 09.11.2018 gün E:2018/209 ve K:2018/255 sayılı karar ile görevsizlik kararıverildiği ve anılan kararın 05.12.2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen dava dosyasının Yumurtalık Asliye Hukuk Mahkemesi'nce mahkememize gönderildiği ve akabinde davacı tarafından nöbetçi idare mahkemesine hitaben yazılmış 21.01.2019 havale tarihli dilekçe ile Ceyhan Sulama Birliği'ne ait sulama kanalından sızan suyun zeytin ağaçlarına zarar verdiğinden bahisle, uğranıldığı iddia edilen 10.706,75-TL zararın tazmini istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde; birlik ana statüsünün DSİ Genel Müdürlüğünün bağlıolduğu Bakanlıkça onaylanması sonucu sulama birliklerinin tüzel kişilik kazanacağı, tüzel kişilik kazanıncaya kadar DSİ Genel Müdürlüğü ile Bakanlık tarafindan tesis edilen işlemin idari işlem olduğu açık olup, sulama birliğinin tüzel kişilik kazanmasından sonra meydana gelen uyuşmazlıkların adli yargı yerinde çözümleneceği kuşkusuzdur.

Bu durumda; kamu tüzel kişiliğine sahip olmakla birlikte, iş ve işlemleri özel hukuk hükümlerine tabi olan davalı sulama birliğinin, sulama tesisleri ve kanallarının bakım, onarım ve yönetim sorumluluğunu yürütmek gibi görev sorumluluklarının bulunduğu açık olup, davalının sorumluluğu altında bulunan sulama kanalından kaynaklanan su sızıntısı sonucu,davacının taşınmazında bulunan zeytin ağaçlarının gereğinden fazla miktarda suya maruz kalarak kuruduğundan bahisle uğranıldığı iddia edilen zararın giderilmesi istemiyle açılan iş bu davanın görümü ve çözümünde adli yargı görevlidir.

Nitekim; benzer bir uyuşmazlıkta Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 24.12.2018 gün, E:2018/869 ve K:2018/850 sayılı kararı da bu vöndedir 
.....-_.Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 14. ve 15. Maddeleri uyarınca görevli yargı kolunun tespiti yönünde bir karar verilmek üzere dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin davanın görüm ve çözümünün ertelenmesine..."karar vermiştir.

1(las 
Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi Uymak minDRsUğ29.4.2019 günlü toplantısında:

l-ILK INCELEME: Dosya uzerinde 2247 sayili Yasa'nin 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞiGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının zeytin bahçesi olarak kullandığı taşınmazının bitişiğinde bulunan ve Ceyhan Sulama Birliğine ait sulama kanalından sızan suyun, zeytin ağaçlarına zarar verildiğinden bahisle uğranıldığı iddia edilen zararın tazmini istemiyle açılmıştır.

Anayasa'nın 168. maddesinde; “ Tabiî servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranması ve işletilmesi hakkı Devlete aittir. Devlet bu hakkını belli bir süre için, gerçek ve tüzelkişilere devredebilir. Hangi tabiî servet ve kaynağın arama ve işletmesinin, Devletin gerçek ve tüzelkişilerle ortak olarak veya doğrudan gerçek ve tüzelkişiler eliyle yapılması, kanunun açık iznine bağlıdır. Bu durumda gerçek ve tüzelkişilerin uyması gereken şartlar ve Devletçe yapılacak gözetim, denetim usul ve esasları ve müeyyideler kanunda gösterilir." denilmek suretiyle devletin doğal kaynakların aranması ve işletilmesi hakkını kanunla belli esaslar ve süreler için gerçek ve tüzel kişilere devredilebileceği kabul edilmiştir.

18.12.1953 tarih 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1-23. maddeleri 2.7.2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 69. maddesi uyarınca ilga edilmiştir.

DSİ Genel Müdürlüğü’nün görev ve yetkileri kapsamında çıkarılan,sulama birliklerine ilişkin 08.03.2011 tarih 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu'nun “Amaç ve kapsam” başlıklı 1. maddesinde; “ (1) Bu Kanunun amacı; ülkenin su varlık ve kaynaklarının rasyonel kullanımı maksadıyla umumi sulardan faydalanmak üzere Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğütarafindan inşa edilmiş veya halen inşa edilmekte olan ya da inşa edilmesi planlanan sulama tesislerini gayelerine uygun şekilde kullanmak, işletmek,Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün onayını almak suretiyle işlettirmek,bu tesislerin bakım, onarım ve yönetim sorumluluğunu yürütmek, tesisi 

geliştirmeye yönelik yeni projeler yapmak, yaptırmak veya tesisi yenilemekle görevli sulama birliklerinin kuruluşu, organlar ile görev ve yetkilerini düzenlemektir.

(2) Sulama birlikleri kamu tüzel kişiliğine sahip olup, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerine tabidir.";
“Tanımlar” başlıklı 2. maddesinde;
“(1) Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Bakan: DSİ'nin bağlı olduğu Bakanı,
b) Bakanlık: DSİ'nin bağlı olduğu Bakanlığı,
c) Birlik: Sulama birliğini,
ç) Birlik ana statüsü: Çerçeve ana statüye uygun olarak kurucular kurulu tarafindan hazırlanarak Bakanlıkça onaylanan metni,
d) Çerçeve ana statü: Sulama birliklerinde (.….) (1) bütçe, borçlanma,borçların ödenmesine ilişkin esaslar, alacakların tahsili, tarifeler, harcama usulü, yatırım programi, personel istihdami, tasfiye ve benzeri hususların düzenlendiği, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlık ile Çevre ve Şehircilik, Maliye ve Tarım ve Köyişleri Bakanlıklarının görüşü alınarak Bakanlık tarafından hazırlanan metni,
e) Devir: DSİ tarafından inşa edilmiş veya halen inşa edilmekte olan ya da inşa edilmesi planlanan sulama maksatlı tesislerin işletme, bakım,onarım ve yönetim sorumluluğunun, DSí ve birlik arasında imzalanan sözleşme hükümleri uyarınca birliklere devredilmesini,
f) DSİ: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünü,
g) Görev alani: DSİ'ce belirlenen ve suyun kullanım maksadına göre, proje alanı içerisinde kalan sulama alanlarıni,
ğ) (Mülga: 19/4/2018-7139/46 md.)
h) Katılım payı: Su kullanıcılarının birliğe ilk katılımlarında, (.….) (1)birlik ana statüsünde belirlenen şartlar dahilinde, arazinin her bir dekarı için belirlenen ve bir defaya mahsus olmak üzere alınan payi,
1) Ortak tesis: Birlik tarafindan devralınan sulama tesisine hizmet eden fakat devir kapsamı dışında kalan ve DSİ'ce işletilen tesisleri,
i) Su kullanıcısı: Görev alanında sulama yapan veya yapacak olan gerçek ya da tüzel kişiyi,
)..j) (Değişik:19/4/2018-7139/46 md.) Su kullanım hizmet bedeli tarifesi: Su kullanıcılarına suyun ulaştırılması, birliğin tüzel kişilik kazanmasından önce görev alanı içinde açılmış olan yeraltı suyu kuyuları ile yapılanlar da dâhil olmak üzere sulamadan dönen fazla suyun uzaklaştırılması, birliğin sorumluluğundaki sulama tesisinin mütemmim cüzü olan servis yolları için birlikçe yapılan yönetim, bakım ve onarım,yatırım geri ödeme, finansman, personel, mal ve hizmet alım ve enerji kullanım giderleri gibi her türlü gideri karşılayacak şekilde, sulama 

birliklerince su kullanim hizmet bedellerinin belirlenmesinde asgari değer olarak alınan ve Bakan tarafindan onaylanan tarifeyi,
k) Tesis: Umumi sulardan faydalanmak üzere geliştirilmiş, sulama maksadıyla inşa edilen su yapılarını veya tesisleri,
1) (Mülga: 19/4/2018-7139/46 md.)
m) Yerleşim birimi: 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununa göre belediye teşkilatı ya da 18/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanununa göre köy tüzel kişiliği oluşmuş yerleşim yeri ile 10/7/2004 tarihli ve5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununa göre büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde olup belde belediye ve köy tüzel kişiliğini kaybetmesi sonucu mahalleye dönüşen ancak halen tarımsal faaliyetlerini devam ettiren yerleşim yerlerini, ifade eder.";
“Birliğin görev alanı ve çalışma konuları” başlıklı 3. maddesinde ;
“(1) Birliklere devredilen tesislerin hizmet alanı, birliklerin görev alanı olup sınırları, kapsamı ve ismi DSí tarafindan belirlenir.
(2) Bir görev alanı içerisinde aynı amaçla birden fazla birlik kurulamaz.

(3) Birlik, devraldığı tesislerin işletme, bakım, onarım ve yönetim sorumluluğunu çerçeve ana statüde ve devir sözleşmesinde yer alan esaslara uygun olarak yürütür.

(4) Birliğin çalışma konuları şunlardır:
a) Görev alanı içerisinde yer alan tesislerin işletme, bakım, onarım,yönetim ve yenileme hizmetlerini usul ve esaslarına uygun olarak yapmak 
b) Katılım payıni, su kullanım hizmet bedelini ve uygulanan cezalarıtahsil etmek.

c) Devraldığı tesislerin yatırım bedellerini geri ödemek.
ς) Devraldığı tesisi DSİ’nin onayını almak suretiyle geliştirmek, bu tesis ile ilgili yeni projeler yapmak veya yaptırmak.

d) Görev alanı içerisinde su miktarına bağlı olarak ekilecek bitki desenini Tarım ve Köyişleri Bakanlığının ilgili birimleri ile işbirliği yaparak planlamak.

e) Görev alanı içerisinde öngörülen üretim hedeflerinin gerçekleşmesine katkıda bulunmak üzere gerekli tedbirleri almak.
f) Sulama ve diğer tarımsal konularda faaliyet gösteren kurumlarla işbirliği yaparak araştırma, geliştirme ve eğitim çalışmalarında bulunmak.
g) Amaç ve görevleri ile ilgili konularda ulusal ve uluslararasıgelişmeleri takip etmek.

ğ) Ortak tesisler için DSİ'ce sarf olunan işletme ve bakım masraflarından kendi payına düşen miktarı ödemek.";..,-..
Denetim ve birlik mallarının durumu” başlıklı 18.maddesinde;“(Değişik: 19/4/2018-7139/49 md.)


(1) Birliklerin denetimi DSl veya Bakanlık tarafindan yapılır.Birlikler mali yönden yılda bir defa ayrıca Maliye Bakanlığının denetimine tabidir. Bu denetimler sonucunda düzenlenecek raporların bir örneği, gerekli işlemlerin yapılması için Bakanlığa gönderilir.

(2) Denetim sonucunda birliğin zarara uğratıldığının tespit edilmesi halinde 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesi hükümleri uygulanır.

(3) Birlikler, Sayıştay tarafindan doğrudan denetlenebilir.
(4) Birliğin devraldığı sulama tesisi ve bütünleyici parçaları Devlet malı olup, bunlara zarar verenler hakkında 5237 sayılı Kanunun kamu malına zarar verme ile ilgili ceza hükümleri tatbik olunur.
“Birlik tüzel kişiliğinin sona ermesi” başlıklı 20.maddesinde;
(Değişik: 19/4/2018-7139/50 md.)
(1) Birliğin amacına ulaşamayacağının tespit edilmesi durumunda birlik, DSİ'nin teklifi üzerine Bakan onayı ile feshedilir.
(2) Birliğin tasfiyesi DSİ tarafindan yürütülür. Tasfiyenin usul ve esasları çerçeve ana statü ile düzenlenir.

(3) Tüzel kişiliği sona erdirilen sulama birlikleri tarafindan işletilen sulama tesisleri hakkında 18/12/1953 tarihli ve 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.";w 
lo 19.4.2018 tarihli 7139 sayılı Yasa'nın 51. maddesi ile bu Kanuna eklenen Ek 1. maddede;
"(1) Birlik görev alanında yer alan her su kullanıcısı gerçek ve tüzel aa.,C.
(2) İlk üyelik kaydı sırasında bir defaya mahsus olmak üzere DSİ'nin belirlediği katılım payı tahsil edilir.ae--e,.owb 
(3) Birlik üyeleri birlik tarafindan tahakkuk ettirilen su kullanım hizmet bedelini ve borçlarını düzenli olarak ödemek, birlik tarafından su yetersizliğine bağlı olarak yapılan ekim planlamasına uymak, sulama planlaması ve su dağıtım ve münavebe programlarına katılmak, arazisi üzerinde yer alan sulama tesisini korumak, kişisel kusurlarından dolayımeydana gelen zararları gidermek, aksi takdirde bu zararları gidermek için birliğin yapacağı her türlü harcamayı birliğe ödemek, birliğin sorumluluğunda olan tesisler ile kullanılan her türlü ekipmana zarar vermemek, zarar verilmesi durumunda bu za rarı tazmin etmek, birliğin sorumluluğunda olan tesisler üzerinde yapılan işletme, bakım ve onarım çalışmaları için arazisine girilmesine izin vermek ve sulama tesisinden faydalanma sözleşmesini imzalamak zorundadır.,ow 
(4) Su kullanıcısı olma vasfinı kaybedenlerin üyelikleri resen sonlandirilır.


(5) Birlikler gelirlerini, birlik ana statüsünde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak tahsil eder. Birlikler vadesinde ödenmeyen alacaklarıni genel hükümlere göre tahsil eder.a-v-eowb 
() Birlik görev alanı dışında kalan su kullanıcılarından, suladıklarıher dekar arazi başına su kullanım hizmet bedelinin iki katı ücret alınır.
(7) Birliğe Bakan tarafindan görevlendirilen kamu personeli Başkan,görevlendirme süresince kurumundan aylıklı izinli sayılır ve kadrosuna bağlı olarak ödenen her türlü aylık, mali ve sosyal haklarının kurumu tarafindan ödenmesine devam olunur. Bu şekilde görevlendirilenlere, damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın, sulama birliği hizmet alanı 1.000 hektara kadar olanlar için (10.000) gösterge rakamının, 1.000 hektar dâhil 10.000 hektara kadar olanlar için (15.000)gösterge rakamının ve 10.000 hektar ve fazla olanlar için (20.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda her ay huzur hakkı ödenir. Başkana ödenecek huzur hakkı prime esas kazanca dâhil edilmez.

(8) Yapılan denetimler sonucunda maksadına ulaşamayacağı tespit edilen sulama birlikleri, sulama tesislerinden beklenen faydanın ve sürdürülebilir işletme yönetiminin sağlanabilmesi maksadıyla ve DSİ'nin gerekli görmesi halinde Bakan onayıyla bu birliklerden birinin tüzel kişiliği altında birleştirilebilir. Birleşmeye dâhil edilen sulama birliklerinden fesholunan birlik veya birliklerin tüzel kişiliği, Bakan onayı tarihi itibarıyla kendiliğinden sona erer. Birleşmenin onay tarihinden itibaren bir ay içerisinde, bünyesinde birleştirme işlemi yapilan birliğin ana statüsünde bu birlik tarafından gerekli değişiklikler yapılarak Bakanlığa sunulur.Birleştirme öncesi birliğe üye olan su kullanıcılarının birlik üyelikleri,birleşmeden sonra da devam eder. Birliklerde görev yapanların, birleştirme öncesine ait mali ve cezai sorumlulukları devam eder. Fesih işlemleri sonucu tüzel kişiliği sona eren birliklerin personeli, taşınır ve taşınmaz malvarlığı, hakları, borç ve alacakları bünyesinde birleştirme işlemi gerçekleştirilen birliğe geçer."
..;.;“Mevcut birlikler” başlıklı Geçici 1. maddesinde; “ (1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 26/5/2005 tarihli ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununa göre kurulmuş olan sulama birlikleri onsekiz ay içinde durumlarını bu Kanuna uygun hale getirmek zorundadır. Aksi takdirde bu birliklerin tüzel kişiliği kendiliğinden sona erer ve bu birlikler valinin görevlendireceği vali yardımcısı başkanlığında; defterdarlık, tarım il müdürlüğü, DSi bölge müdürlüğü ve il mahalli idareler müdürlüğüyetkililerinden oluşan tasfiye komisyonu tarafindan en geç iki ay içinde tasfiye edilir. Birliğin tüm hak, alacak, borç ve 14/7/1965 tarihli ve 657sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olmayan personeli ile birliğe ait 

taşınır ve taşınmazlar bu Kanuna istinaden kurulan yeni birliğe devrolunur...." hükümleri düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının, Adana İli, Yumurtalık İlçesi,Akadeniz Mahallesi, 594 Ada 11 Parsel sayılı, mülkiyeti maliye hâzinesi adına kayıtlı taşınmazın bir bölümünü, ecrimisil ödemek suretiyle zeytin bahçesi olarak kullanmakta olduğu, bu taşınmazın bitişiğinde bulunan ve Ceyhan Sulama Birliği'ne ait sulama kanalından sızan suyun zeytin ağaçlarına zarar verdiğinden bahisle ve zararının tespiti istemiyle Yumurtalık Sulh Hukuk Mahkemesine başvurduğu; dosya kapsamında bilirkişi raporu düzenlendiği; davacı tarafindan, Ceyhan Sulama Birliği'ne ait sulama kanalından sızan suyun zeytin ağaçlarına zarar verdiğinden bahisle, uğranıldığı iddia edilen 10.706,75-TL zararın tazmini istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Dosyadaki bilgi ve belgeler ile yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; davalı konumunda bulunan Sulama Birliği’nin kanun gereği kurulan kamu tüzel kişiliği olduğu ve sulama hizmeti kapsamında kullanılan kanaldaki sızıntı nedeniyle, diğer bir anlatımla; kurumun yürüttüğü hizmetten kaynaklanan bir bozukluk, aksaklık nedeniyle meydana geldiği iddia edilen zararın giderilmesi amacıyla davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Davalı Sulama Birliği, yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri doğrultusunda, ülkenin su varlık ve kaynaklarının rasyonel kullanımımaksadıyla kamu tüzel kişiliğini haiz kanunla kurulmuş bir kamu kuruluşudur.
Böyle olmakla birlikte, bu kuruluşun kişilere sağladığı hizmete ilişkin işlemlerinin yargısal denetimini yapacak yargı düzenini belirleyebilmek için, işlemin özel hukuk ilişkilerinden mi yoksa kamusal yetkilerin kullanılmasından mı doğup doğmadığının irdelenmesi gerekmektedir:
İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projenin hukuka aykırı olduğu nedeniyle iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açilacak davalar ile idarenin aynı plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj,suyolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi ve bakımısırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafindan açılacak davaların görüm ve çözümünün, iptal ve tam yargı davaları kapsamında yargisal denetim yapan idari yargi yerine ait olduğu, idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu, özel mülkiyete konu taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığı veya plan ve projeye aykırı iş görüldüğüiddiasıyla açılacak müdahalenin men'i ve meydana gelen zararın tazmini davalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesine ve haksız fiillere ilişkin 

ozel hukuk hükümlerine gore adli yargi yerinde çozumleneceği, yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.

Anayasanın 125 inci maddesinin son fikrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış olup, bununla birlikte idarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişinde nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusurunun hizmetin kötü işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleştiği ve bunun idarenin tazminyükümlülüğünün doğmasına yol açtığında kuşku bulunmamaktadır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafiından açılan iptal davalari, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sayılmıştır.
Bu durumda açılan davanın, idarenin plan ve proje kapsamında yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak kurulmuş bir işleme karşı ya da bu nitelikteki işlem ve eyleminden doğan zararların tazminine yönelik olarak 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 2/1. maddesinde belirtilen dava türlerinden olması nedenleriyle,uyuşmazlığın İdari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; davada idari yargı yeri görevli bulunduğundan, Adana 1. Ídare Mahkemesince yapilan 31.1.2019 gün ve E:2019/66 sayılı başvurunun reddi gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Adana 1. Ídare Mahkemesince yapılan 31.1.2019 gün ve E:2019/66 sayılı BAŞVURUNUN REDDİNE, 29.4.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:4-ESAS NO : 2019/202KARAR NO : 2019/306KARAR TR : 29.04.2019

ÖZET : Davacı şirketin "lisanssız elektrik üretimi" için yaptığı bağlantıbaşvurularının reddine ilişkin davalı şirket işleminin iptali ve tazminat istemiyle açtığı davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk 
KARAR 
Davacı: Zim Solar Müh. Danışmanlık İnş.San. ve Tic.Ltd.Şti.Vekilleri : Av. E.B., Av. I.T.
Davalı: Akdeniz Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Vekili : Av. A.K.

OLAY : Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı şirket tarafından, lisanssız elektrik üretimi izni için "Bağlantı Anlaşmasına ÇağrıMektubu " verilmesi istemiyle yapılan 27/10/2015 tarihli ve 89789, 89794,89796, 89797, 89799 ve 89801 sayılı başvuruların reddine ilişkin 12/01/2016 tarih ve 929, 931, 932, 933, 934 ve 940 sayılı davalı şirket işlemlerinin; lisanssız elektrik mevzuatına göre hiçbir kimse arasında ayırım yapmaksızın işlem tesis etme mecburiyeti olan davalı firmanın bu eşitlik ilkesi kapsamında, davacı şirkete alternatif bağlantı görüşü sunma mecburiyetinin olduğu ileri sürülerek iptali istemiyle 14/03/2016 tarihinde idari yargı yerinde dava açmıştır.

-(..ANTALYA 2. İDARE MAHKEMESİ: 15.02.2018 gün, E:2016/322,K:2018/177 sayılı dosyada "Uyuşmazlığının çözümü açısından davalıkuruluşun hukuki yapısı incelendiğinde, Türkiye Elektrik Kurumu (TEK),Elektrik sektöründeki yapının yeniden düzenlenmesi amacıyla 1970 yılında çıkarılan 1312 sayılı Kanun ile kurulmuş; özelleştirme politikalarıçerçevesinde, Bakanlar Kurulunun 12.08.1993 tarih ve 93/4789 sayılı Kararıile, Türkiye Elektrik Üretim-Îletim A.Ş. (TEİAŞ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) adı altında iki aynı İktisadi Devlet Teşekkülü olarak yeniden yapılandırılmış ve 1994 yılında tüzel kişiliklerine kavuşmuşlardır.Daha sonra, dağıtım bölgeleri baz alınarak Kamu mülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yeniden yapılandırılması suretiyle elektrik enerjisi dağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesine karar verilmiş ve Yüksek Planlama Kurulu'nun 17.03.2004 tarih ve 2004/3 sayılı Kararı İle kabul edilen “Elektrik Sektörü Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi” çerçevesinde Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 02.04.2004 tarih, 2004/22 sayılı kararı ile davalı şirketin de bağlı olduğu TEDAş özelleştirme kapsam ve programına alınmış, dağıtım bölgeleri yeniden belirlenerek, Türkiye 21 dağıtım bölgesine ayrılmıştır.

28.05.2013 tarihinde Başbakanlık Özelleştirme İdaresi ile imzalanan Hisse Satış Sözleşmesi sonucunda Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin 

(TEDA$) Akdeniz Elektrik Dagitim A.Ş.'ndeki %100 oranindaki hissesinin Akden Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri A.Ş.'ne satıldığı ve bu yolla 28.05.2013 tarihinden itibaren davalı şirketin kamu kurumu yani idare olma vasfını kaybederek,bu tarih itibariyle özel bir şirket statüsüne dönüştüğü açıktır.

Ídari yargıda bir işlemin iptal davasına konu edilebilmesi için o işlemin "idari işlem" niteliğini haiz olması gerektiği hususunda tartışma bulunmamaktadır. İdari işlem ise diğer vasıflarının yanı sıra ve her şeyden önce "bir kamu idaresinin işlemi" olmak durumundadır.
Bu durumda, dava konusu işlemi tesis eden Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin kamu kuruluşu niteliği taşımayan ve faaliyetleri özel hukuk hükümlerine tabi bir özel hukuk tüzel kişisi olması karşısında, idari yargı yetkisi kapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmek olanaksız olduğundan; uyuşmazlığın, özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Öte yandan; benzer bir uyuşmazlığa dair Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün 28/11/2016 tarih ve E:2016/103, K:2016/531 sayılıkararı da bu yöndedir.

Açıklanan nedenlerle, davanın 2577 sayılı Yasa'nın 14/3-ave 15/1-a maddesi uyarınca görev yönünden reddine" dair verdiği karar istinaf başvurusunun Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 20/06/2018 tarih ve 2018/764 esas, 2018/1103 sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine kesinleşmiştir.

Davacı vekili aynı taleple ve 301.000,00 TL tazminat istemiyle 27/08/2018 tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.

ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESÍ: 18/02/2019 gün,ve E:2018/546 sayılı ara kararında " Dava; Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik kapsamında, lisanssız olarak (güneşenerjisi ile) elektrik üretimi ve ticareti yapmak amacıyla davalı şirket ile bağlantı anlaşması yapmak üzere başvuruda bulunan davacı şirketin başvurusunun yapılan teknik değerlendirme neticesinde reddine ilişkin işlemlerin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile, hukuka aykırı işlemler nedeniyle uğranılan zararın tazminine ilişkindir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin l/a bendinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafindan açılan iptal davaları, l/b bendinde; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarandan açılan tam yaı davaları dar davatür aa ye s, o.._:  varerr arasmnda savimstr.arasında sayılmıstır.
b dyı kam g kurak tdeys in ksin 

yürütülmesi zorunlu idari işlemlere karşı açılacak davalarda, idari yargıyerinin görevli olacağı hususunda kuşku bulunmamaktadır.
Doğal tekel niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyeti 4628 sayılı Kanun öncesinde TEDAŞ tarafından gerçekleştirilmekte iken, 4628 sayılı Kanun uyarınca, dağıtım sektörünün, EPDK tarafından verilen dağıtım lisanslarıyla bölgesel tekeller olarak işletilmesi öngörülmüştür. TEDAş,Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 02/04/2004 günlü, 2004/22 sayılı kararıyla özelleştirme programına alınmış, dağıtım bölgelerinin şirketleştirilmesi tamamlanarak TEDAŞ'ın hissedarı olduğu ve dağıtım, perakende satış hizmeti yürüten 20dağıtım şirketi oluşturulmuş, TEDA$ ile % 100 hisselerine sahip olduğu 20elektrik dağıtım şirketi arasında dağıtım varlıklarının işletilmesine yönelik "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" imzalanmış ve Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 07/11/2005 günlü, 2005/125 sayılı kararıyla da; sermayesinin %100'ü TEDAŞ'a ait olan ve elektrik dağıtım bölgelerinde dağıtım lisansı ile TEDAŞ'ın uhdesinde bulunan dağıtım sisteminin işletme hakkına sahip olan veya ileride sahip olacak dağıtım şirketlerinin hisselerinin blok olarak satışyöntemi ile özelleştirilmesine karar verilmiştir.

Dağıtım bölgelerinin özelleştirilmesinde "İşletme Hakkı Devri"ne dayalı "Hisse Satış Modeli" uygulanmakta olup, bu modele göre yatırımci,işletme hakkı çerçevesinde vereceği hizmeti ve üstlendiği yükümlülükleri,4628 sayılı Kanun ve ilgili alt düzenlemeler uyarınca ve EPDK'nın denetimi altında gerçekleştirmektedir.

Davalı dağıtım şirketinin de belirli bölgeler dâhilinde bölgesel tekel olarak elektrik enerjisinin dağıtımıyla görevli olduğu söz konusu kamusal hizmet kapsamında, lisanssız elektrik üretimine ilişkin bağlantıbaşvurularının 02/10/2013 günlü, 28783 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik ve Yönetmelik uyarınca çıkarılan Tebliğ çerçevesinde dağıtım şirketlerine yapılacağı belirtilmiştir. Yönetmeliğin "Bağlantı ve Sistem Kullanımına İlişkin Hükümler" başlıkhı bölümünde bağlantı esasları, bağlantı başvuru süreci, bağlantı başvurularının değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması ve bağlantı ve sistem kullanımı süreci, bu süreçte dağıtım şirketinin yetki ve sorumluluğu, her aşamada hangi idari işlemlerin nasıl tesis edileceği ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin yapmış olduğu bağlantıbaşvurusu bahse konu Yönetmelik uyarınca yapılan teknik değerlendirme sonucunda, olumsuz sonuçlandırılmış, bunun üzerine söz konusu işleminin ..a 
...........Bu durumda; davalı şirket özel hukuk tüzel kişisi olmakla birlikte özel faaliyetler için söz konusu olamayacak üstün ayricalıklara sahip olan,yükümlülükler rejimine tabi tutulan ve sorumluluğu ile denetimi nihai olarak bir kamu otoritesi tarafindan üstlenilen kamu hizmeti niteliğindeki 

elektrik dağitim faaliyetini yuruten davali şirket ile davacı şirket arasındaki ilişkinin ticari bir ilişki olarak değerlendirilemeyeceği, bu kapsamda kamu gücü kullanılarak tek yanlı irade açıklamasıyla tesis edilen dava konusu işlemin yargısal denetiminin idari yargı merciine ait olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. (Emsal Danıştay İdari Davalar Kurulu'nun 2017/2939 E2018/3629 K sayılı bozma ilami)

Anlatılan nedenlerle, davaya bakmakla görevli mahkemenin Antalya İdare Mahkemesi olduğu kanısına varıldığından; Uyuşmazlık Mahkemesi Kanununun 19.maddesi uyarınca (yazılacak gerekçeli karar ile birlikte)görevli merciin belirtilmesi için, Antalya 2. İdare Mahkemesinin 2016/322Esas 2018/177 Karar sayılı dosya aslı da temin edilerek, dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine" karar vererek, her iki dava dosyasıni, 01/03/2019 tarih ve E:2018/546 sayılı yazı ile Mahkememize göndermiştir.

ÍNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN,Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 29/04/2019günlü toplantısında:
1-İLK İNCELEME :
Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Asliye Ticaret Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19.maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, adli yargı dosyasının,kesinleşmiş idari yargı kararı ve dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine ov birliği ile karar verildi.

-.II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU'nun davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın ise idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacı şirketin yapmış olduğu "lisanssız elektrik üretimi" için bağlantı başvurularının reddine ilişkin davalı şirket işleminin iptali ve tazminat istemiyle açılmıştır.

Davalı Åkdeniz Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi ( Akdeniz EDA$),Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi ( TEDÁş) Özelleştirme Yüksek Kurulunca özelleştirme kapsamına alınmıştır. Bu doğrultuda Akdeniz Edaşın TEDAŞ’a ait olan %100 oranındaki hissesinin özelleştirilmesi için 12.11.2012 ‘de yapılan ihaleyi Cengiz Kolun Limak Ortak Girişim Grubu 

kazanmış ve 28.05.2013 tarihi itibari ile özelleştirme işlemleri tamamlanarak Akdeniz Edaş Cengiz Holding, Kolin İnşaat ve Limak Holding Ortaklığı bünyesinde hizmetlerine başlamıştır. Bu itibarla davalışirketin özel hukuk tüzel kişisi sıfatında bir tereddüt yoktur.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinin değişik 1 numaralıbendinde:
“a) (Değişik : 8.6.2000-4577/5 md.) İdari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davalari,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davalari,
c) (Değişik: 18.12.1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar” idari dava türleri olarak sayılmış olup; kural olarak, idari yargıda ancak Devlete ve kamu tüzel kişilerine karşı açılan davalara bakılabilir.
Buna göre, davanın açıldığı tarihte davalı mevkiinde kamu kuruluşu niteliği taşımayan Akdeniz Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi ( Akdeniz EDAş) 'nin olması karşısında, idari yargı yetkisi kapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmek olanaksız olduğundan; uyuşmazlığın,özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümü adli yargı yerinin görevine girdiğinden, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 18/02/2019gün, ve E:2018/546 sayılı başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/02/2019 gün, ve E:2018/546 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE 29/04/2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:5-ESAS NO : 2019/218KARAR NO : 2019/309KARAR TR : 29.04.2019

ÖzET : Davacı şirkette çalışan dava dişi, sigortali M.D.'in geçirdiģi işkazası bildiriminin yasal sürede yapılmadığı gerekçesiyle, 5510 sayılıKanunun 13. ve 21.maddesi uyarınca davacı işveren için tahakkuk ettirilen borcun/cezanın iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk 

KARAR 
Davaci : Çay İşletmeleri Genel MüdürlüğüVekili : Av. H.T.
Davali : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline 13.06.2014 tarihinde M.D.'ın yaralanması ile ilgili geç bildirim nedeniyle 9.6.2016 tarih ve 8.248.849 sayılı TC Sosyal Güvenlik Kurumu BaşkanlığıBorç Bildirim Belgesi ile 7.617,50-TL idari para cezası kesildiğini, M.D.’in yaralanması ile ilgili bildirimin süresinde yapıldığının izahtan vareste olduğunu, bildirimin süresinde yapıldığıni, cezanın mahiyetinin anlaşılamadığını, herhangi bir nedenle ceza kesilmiş ise yine yapılan bu bildirimin usulsüzlüğünü ortaya koyacağından iptalinin gerektiğini,müvekkilinin tüm edimlerini ve yükümlülüklerini kamu kuruluşu olmasınedeniyle eksiksiz olarak yerine getirdiğini, aleyhine ceza tahakkuk ettirilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, 7.617,50-TL idari para cezasının iptaline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmiştır.

YYlowb ELMADAĞ SULH CEZA HAKİMLİĞİ: 25.12.2017 gün ve D.İş:2016/172 sayı ile, 5326 Sayılı Kanunun 27/8 maddesinde; " İdari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararlarında verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebi ile birlikte idari yargı merciilerinde görülür." hükmü düzenlenmiş olup,muterize uygulanan idari para cezasında görevli mahkemenin idare mahkemesi olduğu gerekçesiyle, itiraz edenin başvurusunun 5236 sayılıKanunun 28/1-b uyarınca hakimliklerinin görevsizliğine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir 

Davacı vekili aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
ANKARA 11. İDARE MAHKEMESÍ: 6.3.2019 gün ve E:2018/605sayı ile, dava konusu uyuşmazlığın; davacı şirkete ait iş yerinde meydana gelen iş kazası dolayısıyla davacı şirketin %70 kusurlu olduğundan bahisle 7.617,50 TL borç tahakkuk ettirilmesine ilişkin 09.06.2016 tarih 8.248.849sayılı borç bildirim belgesinden kaynaklandığı, söz konusu borç bildirim belgesinin, iş kazaları dolayısıyla işverenin sorumluluğunu düzenleyen 5510

sayili Yasanin 21. maddesi uyarinca tesis edildiği anlaşıldığından, aynıYasanın 101. maddesi uyarınca, iş bu davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, adli yargının görev alanına giren davada Mahkemelerinin görevli olmadığına, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlk Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda uyuşmazlık mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermistir.

.
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 29.04.2019 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, idari yargıdosyası ile birlikte adli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa'nın 19. maddesinde öngörülen şekilde başvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idari yargıyerleri arasında görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacı şirkette çalışan dava dışı, sigortalı M.D.'ın geçirdiği işkazası bildiriminin yasal sürede yapılmadığı gerekçesiyle, 5510 sayılıKanunun 13. ve 21.maddesi uyarınca davacı işveren için tahakkuk ettirilen toplam 7.617,50-TL borcun/cezanın iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyalarının incelenmesinden; davacı tarafindan, davacı şirkete ait iş yerinde meydana gelen iş kazasında işçi M.D.'ın yaralandığı, olayda davacı şirketin %70 kusurlu olduğundan bahisle, 5510 sayılı Yasanın 21.maddesi uyarınca 7.617,50-TL borç tahakkuk ettirilmesine ilişkin 09.06.2016 tarih 8.248.849 sayılı borç bildirim belgesinin düzenlendiği, bu borç bildirim belgesinin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu işleme dayanak oluşturan mevzuat hükümlerinin incelenmesinde;
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun,“Hizmet Akdiyle veya Kendi Adına ve Hesabına Bağımsız Çalışan 

Sigortalıların Tabi Olduğu Kisa Vadeli Sigorta Hükümleri” üst başlığından sonra gelen ve “İş kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması” başlıklı13. maddesinde; “İş kazası;
a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b) (Değişik: 17/4/2008-5754/8 md.) İşveren tarafindan yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) (Değişik: 17/4/2008-5754/8 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fikrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, işmevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.

İş kazasının 4 üncü maddenin birinci fikrasının;
a) (a) bendi ile 5 inci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde,
b) (b) bendi kapsamında bulunan sigortalı bakimindan kendisi tarafından, bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç işgünü içinde,
c) (Mülga: 17/4/2008-5754/8 md.)
(Değişik paragraf: 17/4/2008-5754/8 md.) iş kazası ve meslek hastalığıi bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile Kuruma bildirilmesi zorunludur. Bu fikranın (a) bendinde belirtilen süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar.

Kuruma bildirilen olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı hakkında bir karara varılabilmesi için gerektiğinde, Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık iş müfettişleri vasıtasıyla soruşturma yapılabilir. Bu soruşturma sonunda yazılı olarak bildirilen hususların gerçeğe uymadığı ve olayın iş kazası olmadığıanlaşılırsa, Kurumca bu olay için yersiz olarak yapılmış bulunan ödemeler,ödemenin yapıldığı tarihten itibaren gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlardan, 96 ncı madde hükmüne göre tahsil edilir.
.:.::...;usûlü ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmüne;
.,yaL..üçüncü kişilerin sorumluluğu” başlıklı 21.maddesinde; "İş kazası ve meslek 

hastalığ işvrnin katveasigotansagiii kma ve iş güveiği mevzuatiına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplami, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.İş kazasının, 13 üncü maddenin ikinci fikrasının (a) bendinde belirtilen sürede işveren tarafindan Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği, Kurumca işverenden tahsil edilir.
Çalışma mevzuatında sağlık raporu alınması gerektiği belirtilen işlerde, böyle bir rapora dayanılmaksızın veya eldeki rapora aykırı olarak bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılan sigortalının, bu işe girmeden önce var olduğu tespit edilen veya bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılmasısonucu meydana gelen hastalığı nedeniyle, Kurumca sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverene ödettirilir.
İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir.
İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık; kamu görevlileri, er ve erbaşlar ile kamu idareleri tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu meydana gelmiş ise, bu fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanlar hariçolmak üzere, sigortalı veya hak sahiplerine yapılan ödemeler veya bağlanan gelirler için kurumuna veya ilgililere rücû edilmez. Ayrıca, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümlerde, bu Kanun uyarinca hak sahiplerine bağlanacak gelir ve verilecek ödenekler için, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde kusuru bulunan hak sahiplerine veya işkazası sonucu ölen kusurlu sigortalının hak sahiplerine, Kurumca rücûedilmez." hükmüne;
"İşverenin, genel sağlık sigortalısının ve üçüncü kişilerin sorumluluğu” başlıklı 76.maddesinin dördüncü fikrasında; “ İş kazası ile meslek hastalığı, işverenin kastı veya genel sağlık sigortalısının iş sağlığınıkoruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca yapılan sağlık hizmeti giderleri işverene tazmin ettirilir.İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır."hükmüne;
"Uyuşmazlıkların çözüm yeri” başlıklı 101.maddesinde “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin 

uygulanmasıyla ilgili ortaya çikan uyuşmazliklar iş mahkemelerinde görülür." hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirkette çalışan sigortalının geçirdiği işkazasının bildirilmesine ilişkin olarak, işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu kapsamında tahakkuk ettirilen borçtan kaynaklanan uyuşmazlık konusu düzenlemelerin 5510 sayılı Kanunda yer aldığı; davacışirket ve adli yargı yerince, bu işlemin idari para cezası olarak değerlendirilmesine karşın, tahakkuk ettirilen borcun idari para cezasıolmadığı, dolayısıyla, bu Kanundan (5510 sayılı Kanun) doğan uyuşmazlığın, aynı Kanunun 101. maddesi uyarınca adli yargı yerince(İşMahkemesi) çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde adli yargı yeri görevli olduğundan, Ankara 11. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulüile Elmadağ Sulh Ceza Hakimliğince verilen 25.12.2017 gün ve D.İş:2016/172 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Ankara 11. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜile Elmadağ Sulh Ceza Hakimliğince verilen 25.12.2017 gün ve D.İş:2016/172 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,29.04.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:6-ESAS NO : 2019/223KARAR NO :2019/311KARAR TR : 29.04.2019
ÖZET : 27.7.2016tarihinde Köseköy - Pamukova Hat Kesimine Sinyalizasyon ve Telekominikasyon Sistemlerinin Tesisi Projesi kapsamında Sapanca Tren İstasyonu 3.Yolda TCDD'nin bakım çalışmalarıesnasında ray devre sistemlerinde meydana gelen hasar sebebiyle davacıtarafça adi ortaklığa ödenen _tazminatın davalı idareden rücuen tahsili istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERiNDE çözümlenmesi gerektiği hk 

KARAR 
Davacı : S.J. Sigorta A.Ş.

Vekili : Av. B.B.I.

Davalı: TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü


Vekili : Av. İ.S.Ö.
O L A Y : Davacı vekili dava dilekcesinde Özetle; dava dışı Caf $21.10.20\bar{13}-12.6.2017$ :Elerikiorta Poliçesinin müvekkili şirket tarafindan düzenlendiğini, 27.7.2016 tarihinde Köseköy-Pamukova Hat Kesimine Sinyalizasyon ve Telekomünikasyon Sistemlerinin Tesisi Projesi kapsamında Sapanca Tren İstasyonu 3. Yolda TCDD'nin bakım çalışmaları esnasında ray değeri sistemlerinde maddi hasarın meydana geldiğini, 49.148,88-TL zarar miktarının 27.9.2016tarihinde müvekkilince ödendiğini, bu nedenle zarardan sorumlu olan davalıya rücu ettiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; 49.148,88-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans e birlikte davandan tansn Istemnyie adn yargi yernde dava aşrge:
ANKARA ASLİYE 11. TİCARET MAHKEMESİ: 13.2.2018 gün ve E:2016/878, K:2018/104 sayı ile, olayda, davalının hizmet kusuru nedeniyle tazminat isteminde bulunulduğu, kamu hizmeti görmekle yükümlü olan idarelerin, kamu hizmeti sırasında verdikleri zararlardan dolayı özel hukuk hükümlerine tabi olmadığı; kamu tüzel kişilerinin yasalar tarafindan kendilerine verilen görev ve yetkilerin kullanılması sırasında oluşan zararlar, niteliği itibarıyla hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar olup, bu zararların tazmini amacıyla hizmet kusurlarına dayalı olarak İdari Yargılama Usulü Hakkındaki Kanun'un 2. maddesi hükmü uyarınca idari yargı yerinde tam yargı davası ikame edilmesi gerektiği gerekçesiyle,HMK.nın 114/1-b maddesi gereğince yargı yolu caiz olmadığından,HMK.nın 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Davacı vekili aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
SAKARYA 2. İDARE MAHKEMESİ: 8.2.2019 gün ve E:2019/64sayı ilc, uyuşmazlığın ihaleye konu işin yapımı sırasında meydana gelen hasar nedeniyle oluşan zarardan kimin sorumlu olduğuna ilişkin olduğu,dolayısıyla uyuşmazlığın ihale sonrası imzalanan sözleşmenin uygulanmasına ilişkin anlaşmazlıktan kaynaklandığı anlaşıldığından, bu durumda, davacının taleplerinin çözüm ve görümünün, adli yargımerciilerinin görev alanına girdiği, uyuşmazlığın idari yargı yerinde görülüp çözümlenmesine hukuken olanak bulunmadığı sonucuna varıldığıgerekçesiyle, adli yargının görev alanına giren davada Mahkemelerinin görevli olmadığına, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19.maddesi uyarınca adli yargı dava dosyasının istenilmesine, görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine ve dosya incelemesinin görev konusunda vermiştir.


İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un kmaryaan taa lariyla yapilan 29.04.2019 gumu topiantbnrz.1. veae'rn 27
 aNCELEME: Dosaüzerinde sayl Yasa'nin maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, idari yargıdosyası ile birlikte adli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa'nın 19. maddesinde öngörülen şekilde başvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idari yargıyerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.ile karar vernldl._ . 
vnnngi ne karar vernun.II-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜSÜNÜLDÜ:NULLU...
DUçUNUDBOT Dava, 27.7.2016 tarihinde Köseköy-Pamukova Hat Kesimine Sinyalizasyon ve Telekominikasyon Sistemlerinin Tesisi Projesi kapsamında Sapanca Tren İstasyonu 3.Yolda TCDD'nin bakım çalışmalarıesnasında ray devre sistemlerinde meydana gelen hasar sebebiyle davacıtarafça adi ortaklığa ödenen tazminatın davalı idareden rücuen tahsili istemiyle açılmıştır.TTaeowb 
nY,.lowb 28.10.1984 tarih ve 18559 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü(TCDD) Ana Statüsünün "Amaç ve Kapsam" başlıklı l. maddesinde, "Bu Ana Statünün amaci; 8.6.1984 tarih ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak ve söz konusu Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü adı altında teşkil olunan Kamu İktisadi Kuruluşunun hukuki bünye, amaç ve faaliyet konulari, organları ve teşkilat yapısı, müessese,bağlı ortaklık ve iştirakleri ile bunlar arasındaki ilişkileri ile ilgili diğer hususları düzenlemektir." hükmünü taşımakta; "Hukuki Bünye" başlıklı 3.maddesinde, bu Ana Statü ile teşkil olunan TCDD İşletmesinin,sermayesinin tamamı Devlete ait, tüzel kişiliğe s sahip, faaliyetlerinde özerk ve 233 sayılı KHK ile bu Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi bulunduğuna işaret edilmekte; 4. maddesinde,

sayılan kuruluşun amaç ve faaliyet konularinin tamamina yakinının "tekel"kapsamında işler olduğu belirtilmekte; kuruluşu, yönetimi ve denetimi konularında 233 sayıli KHK hükümlerine paralel düzenlemelere yer verilmekte iken; 4.6. 2016 tarih ve 29732 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Ana Statüsünün 23.maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
Yeni Ana Statünün “Amaç ve kapsam” başlıklı 1.maddesinde; “ (1)Bu Ana Statünün amaci; Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarıİşletmesi Genel Müdürlüğü adı altında teşkil olunan iktisadi devlet teşekkülünün hukuki statüsünü, faaliyet alanını ve görevlerini, organlarınıve teşkilat yapısını, müessese, bağlı ortaklık, işletme ve iştirakleri ile bunlar arasındaki ilişkileri, tasfiye, denetim, mali ve personele ilişkin hükümler ile malvarlığı ve ilgili diğer hususları düzenlemektir." Hükmüne; “Dayanak”başlıklı 2.maddesinde, “ (1) Bu Ana Statü 24/4/2013 tarihli ve 6461 sayılıTürkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun ile 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır." Hükmüne yer verilmiş; “Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3.maddésinde, bu Ana Statüde geçen; “ğ) İktisadi devlet teşekkülü (Teşekkül): Sermayesinin tamamı Devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslarà göre faáliyet göstermek üzere kurulan kamu iktisadi teşebbüsünü,", “m) KHK: 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyi," ifade edeceği şeklinde tanımlanmış; yine anılan Ana Statünün “Hukuki statübaşlıklı 4.maddesinde; “ (1) Bu Ana Statü ile teşkil olunan TCDD; tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir iktisadi devlet teşekkülüdür./ (2)TCDD; Kanun, KHK ve bu Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir. /(3) TCDD, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılıKamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılıDevlet İhale Kanunu Hükümlerine tabi değildir. 2/4/1987 tarihli ve 3346sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile 3/12/2010tarihli 6085 sayılı Sayıştay Kanunu çerçevesinde Sayıştay denetimine tabidir./ (4) TCDD'nin merkezi Ankara'dadır. TCDD'nin merkezi YPK Kararı ile değiştirilebilir. /(5) TCDD’nin sermayesi 49.600.000.000,00-TL.olup, tamamı Devlete aittir. TCDD'nin sermayesi Bakanlığın teklifi üzerine YPK Kararı ile değiştirilebilir./(6) TCDD'nin ilgili olduğu Bakanlık,Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığıdır." hükmüne yer verilmiştir.PY 
Öte yandan; 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 3'üncü maddesinin (a) bendinde, teşebbüs ve bağlı

ortakliklarda hizmetlerin memurlar, sozleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürüleceği, belirtilmiştir.

Buna göre, TCDD İşletmesinin, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten, tüzel kişiliğe sahip bir kamu kurumu; kurum çalışanlarının da kamu personeli olduğu tartışmasızdır. 233 sayılı KHK ve Ana Statü ile özerk bir tarzda ve ekonomik gereklere uygun olarak kârlılık ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda yönetilmesi amacıyla işletmenin iktisadi faaliyetleri bakımından özel hukuk hükümlerine tabi kılınmış olması, onun kamu hizmeti yürütmesine ve kamu kurumu niteliğine engel teşkil etmemektedir.
Yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetinin sunulması sırasında yeterli denetimin yapılmamasi, gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle oluşacak zararlardan dolayı tazminle sorumlu olan idareye karşı, açılacak davaların; Anayasanın 125. maddesinin son fikrasında yer alan, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kuralıile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fikrasının (b) bendindeki, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafindan açılan tam yargı davalarına idari yargı yerlerinde bakılacağı yolundaki düzenleme uyarınca, İdari Yargının görevinde bulunmaktadır.Aat 
Dosyanın incelenmesinden; TCDD Genel Müdürlüğü tarafindan yapılan 2013/46197 İhale Kayit Numaralı "Köseköy-Pamukova Hat Kesimine Sinyalizasyon ve Telekomünikasyon Sistemlerinin Tesisi"ihalesinin dava dışı Caf Signalling S.L ve Emre Ray Ener İnş. ve Tic. Şti. İşOrtaklığı üzerinde kaldığı ve 3.10.2013 tarihinde sözleşme imzalandığı,27.7.2016 tarihinde Sapanca tren istasyonu 3. yolda TCDD'nin bakım çalışmaları sırasında ray devre sisteminde maddi hasar meydana geldiği,meydana gelen hasar nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafindan dava dışıCaf Signalling S.L ve Emre Ray Ener İnş. ve Tic. Şti. İş Ortaklığı'na ödenen 49.148,88-TL'nın ödeme tarihinden itibaren işyecek değişken oranlardaki s faizi ile birlikte verilmesi istemiye davann açıldığı anlaşılmıştı.
_......1."""".a İşletmesinin görevinde olan kamu hizmetini yürütmek amacıyla kurmuşolduğu demiryolu hatları boyunca aldığı önlemler, trenlerin, görevlilerin koordinasyonunun tam olarak sağlanıp sağlanmadığı yönlerinden kusurunun ya da idarenin sorumluluğunu gerektirecek başka bir nedenin bulunup bulunmadığının belirlenmesine bağlı bulunduğu; bu belirleme ise, yukarıda açıklanan Anayasa ve yasa hükümleri çerçevesinde idari yargı yerlerince yapılabilecek nitelikte olduğundan; davanın görüm ve çözümü İdari Yargı'nın görev alanına girmektedir....wb 
Açıklanan nedenlerle, Sakaya 2. Idare Mahkemesinin 8.2.2019 gün ve E:2019/64 sayılı başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde IDARI YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Sakaya 2. Ídare Mahkemesinin 8.2.2019 gün ve E:2019/64 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 29.04.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:7-ESAS NO : 2019/232KARAR NO : 2019/307KARAR TR : 29.04.2019
ÖZET : Yapı müteahhidi olduğu inşaat nedeniyle, yan parselde taşınmazları zarar gören malikler tarafından adli yargı yerinde açılan tazminat davalarında müteselsil sorumluluk ilkesi gereği tazminatın tamamını ödemek zorunda kalan davacının, tazminat tutarının davalıidarenin kusur oranına tekabül eden kısmının rücuen tazmini istemiyle açtığı davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk 
KARAR 
Davaci : AS Barış Yapı Müt. Hayv. Oto San. ve Tic. Ltd. Şti.
Vekilleri : Av. A.Ç., Av. B.O.

Davali : Odunpazarı Belediye Başkanlığı
Vekilleri : Av. C.N.Y., Av. R.D., Av. S.Ç.


OLAY : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacışirketin yapı müteahhidi olduğu inşaat nedeniyle, yan parselde bulunan taşınmazın zarar gören malikleri tarafından davacı aleyhine Eskişehir 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/151 Esas, 2015/1250 Karar sayıli dosyası ile maddi ve manevi tazminat davası açıldığıní, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu neticesinde davalı Belediye Başkanlığı'nın %15kusurlu olduğunun tespiti üzerine Odunpazarı Belediye Başkanlığı'na bildirim yapıldığını, kesinleşen mahkeme kararı nedeniyle Eskişehir 6. İcra Müdürlüğü’nün 2015/19555 Esas sayılı dosya borcu toplamda 247.322,53TL'ye ulaştığını, davacı tarafindan bu borcun 06.02.2018 tarihinde icra müdürlüğüne ait hesaba yatırıldığıni, davacının kusur oranının % 40olmasına rağmen müşterek ve müteselsil sorumluluk gereğince icra dosya borcunun tamamını ödediğini, yapılan bu Ödeme nedeniyle davalıOdunpazarı Belediye Başkanlığından %15 kusur oranına isabet eden 37.098,38.-TL alacağınin rücuen tahsiline karar verilmesi istemiyle 05/06/2018 tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.

ESKİŞEHIR 2. ASLIYE HUKUK MAHKEMESI: 22/11/2018 gün,2018/275 esas, 2018/563 karar sayılı dosyasında; "Dava, ödenen tazminatın müteselsil sorumlulardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Davacı tarafin davasına dayanak teşkil eden kısım Eskişehir 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/151 Esas. 2015/1250 Karar sayılıdosyasında davalı belediyenin kamu görevinden kaynaklı görevini tam olarak yerine getirmemesi iddiasıdır.

Belediyenin denetim, kontrol ve alt yapı hizmetlerini yapma işi,davalı idareye kamu yasası ile verilmiş bir görevin gereğidir. İşin kusurlu yürütülmesi ve bunun sonucunda zarar doğması hizmet kusurundan doğan bir zarardır. 11/2/1959 ve 17 15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının birinci bendinde belirtildiği üzere, bir kamu kurununum görevlerinden olan bir işi yapmayı kararlaştırması idari bir karar olduğu gibi, bu kararı yerine getirmek üzere plan ve proje yapıp, o plan ve projeler gereğince iş görmesi de kararın neticesi olan birer idari eylemdir.
Mahkemenin görevli olmasi, 6100 sayılı HMK' nın 114 1-c maddesine göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzen i ildendir.(HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığıni,davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartınoksanlığını her zaman ileri sürebilirler." (HMK 115. md.) Yasada açıkça dava şartlarının her aşamada mahkemece kendiliğinden araştırılacağıdüzenlendiğinden henüz taraflara tebliğ yapılmadan tensip aşamasında dahi mahkemenin görevsiz olması halinde usulden red kararı verilebilir. Yargitay Hukuk Genel Kurulunun 20/12/2013 tarihli, 2013 4-1895 Esas, 2013/1668Karar nolu ilamı ile davanın tensip ile birlikte dava şartı noksanlığından usulden reddedilmesinde HMK 30. maddesi de gözetildiğinde bir isabetsizlik olmadığı kabul edilmiştir.

Dolayısıyla somut olayda, davalı idare aleyhine kusurlu davrandığından bahisle tazminat davası açıldığından, hizmet kusuruna dayalı işbu davada idari yargının görevli olduğu" gerekçesiyle verdiği "yargıyolunun caiz olmaması nedeniyle HMK 115/2 maddesi gereğince dava şartıyokluğu nedeniyle Davanın Usulden Reddine" kararının istinaf edilmeksizin 08/02/2019 tarihi itibarıyla kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili bu kez aynı taleple idari yargı yerinde dava açmıştır.
ESKİŞEHİR 2. İDARE MAHKEMESÍ: 12/03/2019 gün, E:2018/147sayılı dosyada "6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 61.maddesinde;"Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır." hükmüne, 62. maddesinde ise;"(.…) Tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur." hükmüne yer verilmiştir.

Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; yapi müteahhidi olduğu inşaat nedeniyle, yan parselde taşınmazları zarar gören malikler tarafindan' adli yargı yerinde açılan tazminat davalarında müteselsil sorumluluk ilkesi gereği tazminatın tamamını ödemek zorunda kalan müvekkilinin ödemiş olduğu tazminat tutarının, davalı idarenin bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranına karşılık gelen miktarı için 37.098,38TL'nin ihtar tarihi olan 16.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte rücuen tahsiline karar verilmesi istemiyle davalı idareye karşi açılan iş bu davanın 2577 sayılı Kanunun 2/1-b maddesinde tanımlanan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan bir tam yargı davası niteliğinde olmadığı, işbu davanın tam yargı davası niteliği taşımayan bir rücu davası olduğu dikkate alındığında; anılan bu rücu davasının Borçlar Kanunu hükümlerine göre adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiği anlaşıldığından Mahkememizin iş bu davaya bakmakta görevsiz olduğu sonucuna varılmıştır.L.
cYanalowb Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün 22.10.2018tarih ve E:2018/609-K:2018/605 sayılı karan da aynı doğrultudadır.
..-----..Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin 1 belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine,dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilinceye kadar ertelenmesine" karar vererek her iki dava dosyasını 20.03.2019 gün, 2019/147 E. sayılı üst yazısı ile Mahkememize göndermiş, başvuru 25.03.2019 tarihinde kayıt altına alınmıştır.

,

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN,Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 29/04/2019günlü toplantısında:,owb 

1-İLK İNCELEME :
Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU'nun davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca 

gorevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcisi Halil Ibrahim ÇIFTçI ve Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, yapı müteahhidi olduğu inşaat nedeniyle, yan parselde taşınmazları zarar gören malikler tarafından adli yargı yerinde açılan tazminat davalarında müteselsil sorumluluk ilkesi gereği tazminatın tamamını ödemek zorunda kalan davacının, tazminat tutarının davalıidarenin kusur oranına tekabül eden 37.098,38-TL lik kismının 16.03.2018tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
Bu durumda, olayda maddi tazminat isteğinin tamamen karşılanmışolması nedeniyle, tazminat davası bakımından ortada çözümsüz kalan ya da başka yargı merciinde dava edilmesi gereken bir uyuşmazlık kalmamıştır.
Eskişehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmüş olan maddi tazminata ilişkin dava, tümüyle adli yargı yerinde çözümlendiğine göre,davacı şirket tarafından Odunpazarı Belediye Başkanlığı aleyhine açılan alacak davasının bir rücu davası olduğunun kabulü gerekmektedir.
Nitekim, gerek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 647.maddesiyle yürürlükten kaldırılan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun "Bina ve Diğer Şeylerde Mesuliyet" ana başlığınin altında yer alan "Zarar ve Ziyan" başlıklı 58.maddesinde; "Bir bina veya imal olunan herhangi bir şeyin maliki, o şeyin fena yapılmasından yahut muhafazadaki kusurundan dolayi mesul olur.

Bu cihetten dolayı kendisine karşı mesul olan şahıslar aleyhindeki rücu hakkı mahfuzdur" hükmü, gerekse de 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Yapı Malikinin Sorumluluğu" ana başlığının altında yer alan "Giderim Yükümlülüğü" nü düzenleyen 69.maddesinde; "Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür.
İntifa ve oturma hakkı sahipleri de, binanın bakımındaki eksikliklerden doğan zararlardan, malikle birlikte müteselsilen sorumludurlar.

Sorumluların, bu sebeplerle kendilerine karşı sorumlu olan diğer kişilere rücu hakkı saklıdır" hükmü yer almakta olup, bu yasal düzenlemeler nazara alındığında rücuen alacak davası kapsamında değerlendirilen uyuşmazlığa konu somut olayda Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu dolayısıyla, Eskişehir 2. Idare Mahkemesi'nin başvurusunun kabulü ile Eskişehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 22.11.2018 gün ve E:018/275, K:2018/563 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.


SONUÇ : Davanın çözümünde ADLI YARGININ görevli olduguna,bu nedenle, Eskişehir 2. İdare Mahkemesi'nin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Eskişehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 22.11.2018gün ve E:2018/275, K:2018/563 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA 29/04/2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:8-ESAS NO : 2019/253KARAR NO : 2019/301KARAR TR : 29.04.2019
ÖZET : 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 71.maddesi uyarınca verilen para cezasının iptali istemiyle açılan davanın,5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında ADLi YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: S.E.A.

Vekili : Av. A.G.

Davalı: Diyanet İşleri Başkanlığı
Vekili : Av. S.A.


OLAY : Sakarya Valiliği İl Müftülüğünün Vali Olurlu 7.3.2016 gün ve 4598162/700/385 sayılı kararı ile, Sakarya il MüftüYardımcisı davacı S.E.A.'in, Varet firmasından satın alınan etin, Elit Yemek firmasından satın alınan yemek ücretinin bedeli olarak Elit Yemek firmasina transfer edilmesinden sonra, 2015 yılı mayıs ayında firma ile yapılan mahsuplaşma sonrasında ortaya çıkan 20.000,00 TL fazlanın 7.5.2015 tarihinde Türkiye Diyanet Vakfi Adapazarı Şubesinin Halk Bankası Adapazarı Şubesindeki hesaba yatırılmasını sağladığı ileri sürülerek, mahsuplaşma sonrasında ortaya çıkan 20.000,00 TL tutarındaki paranın istirdat edilmesine, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 32. maddesinde belirtilen sorumlulukları yerine getirmemek suretiyle kamu zararı oluşmasına sebebiyet verdiği gerekçesiyle aynıKanun'un 71. maddesi uyarınca davacıya bir aylık maaş tutarında para cezası verilmesine karar verilmiştir.owY 
Davacı vekili bir aylık net maaş tutarındaki para cezasına iişkin işlemin iptali istemiyle idari yargıda dava açılmıştır.


SAKARYA 2. ÍDARE MAHKEMESÍ: 21.3.2018 gün ve E:2017/277, K:2018/230 sayı ile; dava konusu işlem 5018 sayılı Yasa uyarınca tesis edilmiş ise de, para cezası verilmesine gerekçe gösterilen eylemin nitelik itibariyle 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nda tanımlanan bir “Kabahat”, para cezasının da idari yaptırım niteliği taşıdığının anlaşıldığıbelirtilerek, 5326 sayılı Kanun'un genel hükümleri kapsamında davanın görüm ve çözümünün adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle, konu ile ilgili Uyuşmazlık Mahkemesinin bir kararını da emsal göstererek davanın görev yönünden reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.

Davacı vekili, bu kez aynı istemle adli yargı yerinde dava açmıştır.
SAKARYA 1. SULH CEZA HÂKİMLİĞİ: 12.12.2018 gün ve D.İş:2018/1366 sayı ile; başvurunun, Sakarya Valiliği İl Disiplin Kurulunca,davacının et bedelinden fazla gelen 20.000,00 TL tutarındaki parayıTürkiye Diyanet Vakfı Adapazarı Şubesinin Halk Bankası AdapazarıŞubesindeki hesaba yatırılmasını sağlamak suretiyle kamu zararına sebebiyet verdiği ve usulsüzlük yaptığının anlaşıldığı belirtilerek, “gerçeğe aykırı belge düzenleme niteliğinde görülen beyan ve eylemler” iyle 657sayılı Kanun'un 10. maddesini ihlal ettiği, böylece ayni Kanun'un 125.maddesinin D/f fikrası gereğince kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıile cezalandırılması gerekiyorsa da, davacının son kademe olan 1/4'üne ulaştığından brüt aylığından 1/4 oranında kesinti yapılmak suretiyle cezalandırılmasına ilişkin olarak verilen karara karşı yapıldığı belirtilerek, idarece asıl verilen kararın kademe ilerlemesinin durdurulması kararı olarak idari yargının görev alanına giren bir konu olduğu, başvuru konusu idari yaptırım kararının Sulh Ceza Hâkimliğinde incelenebilecek kararlardan olmadığıgerekçesiylebaşvurunun görev nedeniyle reddine vedosyanın görev uyuşmazlığının çözümlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine de karar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ’un katılımlarıyla yapılan 29.04.2019 tarihli toplantisında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
Olay kısmında belirtildiği üzere tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada; idari yargı yerince adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle verilmiş ve kesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunmakta olup, bunun üzerine kendine gelen davayı inceleyen adli yargı yerinin sahip olduğu seçenekler ile verdiği karar bakımından bir değerlendirme yapılmasıgerekmektedir.


1-2247 sayili Yasanin 14. maddesinde yer alan, “Olumsuz görev uyuşmazlığının bulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli ve idari yargımercilerinin tarafları konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veya kesinleşmiş olmasıgerekir.
Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanın taraflarınca ileri sürülebilir." hükmüne göre, idare mahkemesinin kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine adli yargı yerince de görevsizlik kararı verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi halinde, olumsuz görev uyuşmazlığı doğmuş olacak;hukuk alanında doğmuş bulunan bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi ise,ancak davanın taraflarınca ileri sürülebilecektir.
2- 2247 sayılı Yasanın 19. maddesindeki “Adli ve idari yargımercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler " hükmüne göre ise, adli yargıyeri, davaya bakma görevinin daha önce görevsizlik kararı veren idari yargıyerine ait olduğunu belirten gerekçeli bir karar ile doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine başvurma olanağına sahiptir. Şu kadar ki, başvuru kararının,görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilmesine değin işin incelenmesinin ertelenmesi hususunu da ihtiva etmesi gerekir.
Yasakoyucu, 14. maddeye göre hukuk alanında olumsuz görev uyuşmazlığı doğması halinde her iki yargı merciince işten el çekilmişolduğundan başvurma iradesini davanın taraflarına bırakmış iken, bu yönteme nazaran daha kısa zamanda çözüme ulaşılmasını amaçladığı 19.madde ile, daha önce görevsizlik kararı veren yargı merciinden sonra davayıinceleyen yargı merciine, işten el çekmeden doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine başvurma olanağını tanımıştır.
Olayda, adli yargı yerince, görevsizlik kararı verilmekle birlikte,bununla yetinilmemiş, ayrıca görevli merciin belirtilmesi için dava dosyasının re'sen Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine de karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu haliyle, her ne kadar 2247 sayılı Yasada öngörülen yönteme uymamakta ise de, davanın taraflarınca başvuruda bulunulmadığıgözetilerek, Sulh Ceza Mahkemesince re'sen yapılan başvurunun 2247sayılı Yasanın 19. maddesi kapsamında olduğunun kabulü ile Uyuşmazlık Mahkemesinin önüne gelmiş bulunan görev uyuşmazlığının çözüme kavuşturulması, gerek dava ekonomisine gerek Uyuşmazlık Mahkemesinin   cu   d     cr 

II-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hakim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 71.maddesi uyarınca verilen para cezasının iptali istemiyle açılmıştır.
5018 sayılı Kanun'un “Amaç" başlığı altında düzenlenen 1.maddesinde, “Bu Kanunun amaci, kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, kamu malî yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm malîişlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve malî kontrolüdüzenlemektir." denilmiş;
“Harcama talimatı ve sorumluluk" başlıklı 32. maddesinde,“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatıvermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi,yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.
Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına,kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.";
“Yaptırımlar ve Yetkili Merciler” üst başlığı altında düzenlenen “Kamu zararı” başlıklı 71. maddesinde, “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasidır.

Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılmasi,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılmasi,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulmasi,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alinmasi veya yaptırılmasi,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
Esas alınır.
(Değişik üçüncü fikra: 22/12/2005-5436/10 md.) Kontrol, denetim,inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.

Alınmamış para, mal ve değerleri alınmış; sağlanmamış hizmetleri sağlanmış; yapılmamış inşaat, onarım ve üretimi yapılmış veya bitmiş gibi gösteren gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle kamu kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile bu gibi kanıtlayıcı belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.Ayrıca, bu fiileri işleyenlere her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarına kadar para cezası verilir.
(Değişik son fikra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usûl ve esaslar, Cumhurbaşkanı tarafindan çıkarılan yönetmelikle düzenlenir”,
“ Para cezaları ve yetkili merciler” başlığı altında düzenlenen 73.maddesinde, “Bu Kanunda belirtilen para cezaları, ilgili kamu idaresinin üst yöneticisi tarafindan verilir. Para cezaları, karar verilmesini izleyen ay başından başlamak üzere ve herhangi bir hüküm almaya gerek kalmaksızın;ilgililerine yapılan her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dahil bir aylık net ödemelerin dörtte biri oranında kesilerek tahsil olunur” hükmü yer almıştır.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 17. maddesinin üçüncüfikrasında ise;
Y “(Değișik: 6/12/2006-5560/32 md.) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılıKamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II) ve (III) sayılıcetvellerde yer alan kamu idareleri tarafindan verilen idarî para cezalarının ilgili kanunlarında 1/6/2005 tarihinden sonra belirlenen oranın dışındaki kismı ile Cumhuriyet başsavcılıkları ve mahkemeler tarafından verilen idarîpara cezaları Genel Bütçeye gelir kaydedilir..." denilmektedir.
Olayda, davanın 5018 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezasına karşı açıldığı, 5018 sayılı Kanun'da da bu Kanun uyarınca verilen idari para cezasına karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmıştır.

Öte yandan; 30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa'nın 31. maddesiyle değiştirilen 3.maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,

b) Diğer genel hukumleri, idari para cezasi veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır”; Kanun'un “Başvuru yolu" başlıkli 27. maddesinin 1.fikrasında ise “idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararıkesinleşir." düzenlemeleri yer almıştır.

Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu'nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.

Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.

Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmişise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının 5326 sayılıKanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu,5018 sayılı Kanun'da da idari para cezasına itiraz konusunda kanun yoluna ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanun'la değişik 3. maddesinde belirtildiği üzere,idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle,görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Yasa hükümleri dikkate alınacağından, idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, 5018 sayılı Kanun'un 71. maddesinde yer alan para cezasının belirlenmesinde “aylık net ödemenin” esas alınmasının, bu para cezasıni, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Disiplin Cezalarının Çeşitleri ile Ceza Uygulanacak Fiil ve Hallerini düzenleyen 125.

maddesinin (c) bendinde yer alan “aylıktan kesme”şeklindeki disiplin cezasına dönüştürmeyeceği açıktır.

Açıklanan nedenlerle, Sakarya 1. Sulh Ceza Hâkimliği'nce 2247sayılı Kanun'un 19. maddesi kapsamında yapıldığı kabul edilen başvurunun reddi ile ayrıca aynı Hâkimlikçe verilen 12.12.2018 gün ve D.İş: 2018/1366sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle, Sakarya 1. Sulh Ceza Hâkimliği'nce 2247 sayılı Kanun'un 19.maddesi kapsamında yapıldığı kabul edilen BAŞVURUNUN REDDİ ile ayrıca ayni Hâkimlikçe verilen 12.12.2018 gün ve D.İş: 2018/1366 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 29.04.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:9-ESAS NO : 2019/269KARAR NO : 2019/304KARAR TR : 29.04.2019
ÖZET : Davacının eczanesinin, davalı kurum ile imzalanan protokol kapsamında, sözleşmesinin fesh edilmesine ilişkin işlemin hukuka aykırıolduğunun tespiti ile iptali ve haksız olarak medula sistemine giriş hakkının engellendiği süre boyunca uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davacı: F.i.Ö.

Vekili : Av. M.D.

Davalı: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekili : Av. M.S.A.


O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Antalya İli, Konyaaltı İlçesinde bulunan Ö. Eczanesinin sahibi ve eczacısıolduğunu; müvekkilinin SGK ile imzalamış olduğu protokol gereği kendisine başvuran hastalara ilaç temin edebilmekte iken; 20.10.2016tarihinde Medula Sistemine giriş yapmak istediğinde kullanıcı adı ve şifresini girmesine rağmen "bu eczane 20.10.2016 tarihi ve sonrasıiptallidir" uyarısı ile karşılaşmış ve sisteme giriş yapamamış olduğunu; bu hususta müvekkiline herhangi bir bilgi verilmediğini ya da bildirimde 

bulunulmadiğıni; konu ile ilgili SGK Il Müdürlüğü ve Genel Müdürlükçe defalarca görüşülmesine rağmen herhangi bir sonuç elde edemediklerini;bunun üzerine Antalya 2.Asliye Hukuk Mahkemesinde hukuka ve sözleşmeye aykırı olarak yapılmış olan fesih işleminin iptali için dava açtıklarını ve ihtiyati tedbir talebinde bulunduklarını; müvekkilinin fiilen çalışamaz hale getirildikten sonra, bu kez de sözleşmenin herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin feshedildiğine dair 1.12.2016 tarihinde müvekkiline ihtarname gönderildiğini; Antalya 2.Asliye Hukuk Mahkemesince 28/03/2017. tarihli ara kararı ile tedbir taleplerinin değerlendirildiğini ve müvekkile yapılmayan ödemelerin yapılması ve Medula Sisteminin açılmasına karar verildiğini; iş bu karar ile ilgili müzekkereler davalı İdareye tebliğ olmasına rağmen davalı idare tarafından müvekkilinin 20.10.2016 tarihine kadarki reçete ödemelerinin yapılacağını;fakat, sisteme erişim sağlanması yönündeki kararın ise uygulanmayacağıcevabının sözlü olarak verildiğini; bu duruma gerekçe olarak ise 01.12.2016tarihli kararın gösterildiğini; davalı İdarece Mahkeme kararına uyulmayacağı yönünde cevap verilmesine müteakip bu defa Antalya 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/19 D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir talebinde bulunduklarını ve bu başvuru sonucunda da 23.6.2017 tarihinde Mahkemece talepleri doğrultusunda karar verildiğini; tüm bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkili ile davalı kurum arasında yapılmışolan 1.12.2016 tarih ve 68494296.104.03.6480980 sayılı sözleşme feshi işleminin esasa hukuka aykırılığının tespiti ile iptaline, müvekkilin haksız olarak Medula sistemine giriş hakkının engellendiği süre boyunca müvekkilin uğradığı şimdilik 1.000,00-TL zararın tazmini istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.

-ANTALYA 4. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 17.1.2018 gün ve E:2017/198, K:2018/20 sayı ile, davacı tarafin sözleşmesinin FETÖ/PDY terör örgütü ile ilişkisinin bulunduğundan bahisle iptal edildiği; dolayısıyla SGK'nın yaptığı işlemin SGK mevzuatından kaynaklanmadığı, iptalin sebebinin FETÖ/PDY terör örgütü ile yapılan mücadele kapsamında bir idari işlem olduğu dolayısıyla, bu idari işlemin iptali ve bu işlemden kaynaklanan zararın talebi iptal ve tam yargı davasına konu olabileceğinden,davacının dava dilekçesinin iş bu davada İdari Yargının görevli olmasınedeni ile Yargı yolu caiz olmaması dikkate alınarak reddine karar vermiş,bu karara karşi davacı ve davalı idare vekilleri tarafından istinaf isteminde bulunulmuştur.

Antalya Bölge Adliye MahkemesiL Srdüncü Hukuk Dairesi:2.5.2018 gün ve E:2018/360, K:2018/576 sayı ile, dosya içeriği, tarafların dayandığı ve davanın niteliği gereğince toplanan deliller, hükmün dayandığıyasal ve hukuksal gerekçe ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, Mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğu 

gerekçesiyle tarafların istinaf isteminin esastan reddine karar vermiş, bu karara karşı davacı ve davalı idare vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

Yargitay 13. Hukuk Dairesi: 26.12.2018 gün ve E:2018/5558,K:2018/12784 sayı ile, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/l-a-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemelerince verilen görevsizlik kararları hakkında istinaf incelemesi sonucunda verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olduğundan davacı ve davalının temyiz dilekçelerinin ayri ayrı reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
ANTALYA 3. İDARE MAHKEMESİ: 5.3.2019 gün ve E:2019/249sayı ile, Uyuşmazlığın, tarafların özgür iradeleriyle özel hukuk alanında imzaladıkları sözleşme hükmünün uygulanmasından kaynaklandığı,imzalanan sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak ortaya çıkan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünün adli yargının görev alanı kapsamında olduğu anlaşıldığından, nitekim, Protokolün ilgili maddesi uygulanmak suretiyle Kurumla olan sözleşmenin feshine ilişkin tesis edilen bir işlemin iptali istemine ilişkin benzer bir uyuşmazlıkta, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan görev itirazının Danıştay Onuncu Dairesi'nin 13/05/2011gün ve E:2010/3652 sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nca çıkarılan olumlu görev uyuşmazlığıneticesinde Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 08/04/2013 gün ve E:2012/131,K:2013/471 sayılı kararıyla, uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevli olduğuna karar verildiği gerekçesiyle, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19.maddesi uyarınca adli yargı dava dosyasının istenilmesine, görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine ve dosya incelemesinin görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.

INCELEME VE GEREKÇE:
Başkanlığında, Üyeler: Mehmet AKSU, Birol SONER, Suat ARSLAN,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 29.04.2019 günlü toplantısında:nap.owb 
l-ILK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, idari yargıdosyası ile birlikte adli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa'nın 19. maddesinde öngörülen şekilde başvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idari yargıyerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.


II-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Antalya İli, Konyaaltı İlçesinde bulunan Ö. Eczanesinin,davalı kurum ile imzalanan protokol kapsamında, sözleşmesinin fesh edilmesine ilişkin işlemin, hukuka aykırı olduğunun tespiti ile iptali ve haksız olarak medula sistemine giriş hakkının engellendiği süre boyunca uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini istemiyle açılmıştır.
Bir kamu hizmetinin yürütülmesi için ihtiyaç duyulan mal veya hizmet temini sırasında, "idarede kanunilik" ilkesi gereğince idarenin belirli usul ve esaslara uyması zorunlu olup; işin sözleşmeye bağlanmasından önce geçen bu süreçte tesis edilen işlemlerin, kamu gücüne dayali, re'sen ve tek yanlı olması nedeniyle idari işlem niteliğini taşıması karşısında, yargısal denetiminin idare hukuku ilkelerine göre idari yargı yerlerince yapılacağıtartışmasızdır. Ancak, işin sözleşmeye bağlanmasından sonraki işlemlerin hangi hukuki rejime tabi olacağının tespiti için: yapılan sözleşmenin konusu ile içerdiği hüküm ve koşulların niteliğinin ayrıca incelenmesi gerekecektir.
İdari sözleşme, idarenin kamusal yetkisine dayanarak, kamu hizmeti gerekleri ve kamu yararı nedeniyle yaptıkları sözleşmelerdir. Bunlar idarenin ayrıcalıklı ve üstün hak ve yetkilerini içerirler. İdare, bu sözleşme hükümlerinde tek yanlı değişiklik yapabilir ya da sözleşmenin feshine gidebilir, Bu nitelikte olmayan diğer sözleşmeler ise, genelde özel hukuk alanında, özel hukuk kurallarına göre düzenlenir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının eczacı olduğu, SGK Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaçTeminine İlişkin Protokolün 5.1. maddesiyle, SGK Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden Tıbbi Malzemelerin Temini Sözleşmesinin 5.1. maddesi uyarınca eczanesiyle ilgili olarak davalı idare arasında imzalanan sözleşmenin feshedileceğinin 01/12/2016 tarih ve 68494296.104.03.6480980 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığıişlemiyle davacıya bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığıanlasılmaktadır.

.Diğer taraftan,“SOSYAL GÜVENLİK KURUMU KAPSAMINDAKİ KİŞİLERİN TÜRK ECZACILARI BİRLİĞİ ÜYESİECZANELERDEN İLAÇ TEMİNİNE İLİŞKİN PROTOKOL" hükümleri incelendiğinde; Protokolün taraflarının Sosyal Güvenlik Kurumu ve Türk Eczacıları Birliği olduğu; konusunun, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafindan sağlık yardımları karşılanan ve bu protokolün (2) numaralı maddesinde 

belirtilen kişiler için temin edilecek ilaçlarla ilgili olarak eczanelerle yapılacak sözleşmeye ilişkin usul ve esaslar ile karşılıklı hak ve yükümlülüklerin belirlenmesi olarak belirtildiği; dayanak olarak,protokolün; 5510 sayılı Kanunun 73. maddesi (Değişik:17/4/2008-5754/45md.), 5502 sayılı Kanun ile 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanununun 39uncu maddesinin (j) fikrası hükümlerinin gösterildiği; protokolün (2)numaralı maddesinde, protokole göre hizmet alacak kişilerin sayıldığı;3.maddede, hastalara düzenlenen reçetelerin, sözleşmeli eczaneler tarafindan bu protokol çerçevesinde ve protokolün imzalandığı tarihte yürürlükte olan SUT(Protokolün geçerli olduğu dönemde Kurum tarafindan uygulanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği) hükümleri (Kamu kurum iskontosu ve eczacı iskontosu hariç) doğrultusunda karşılanacağının belirtildiği, aynı maddede; reçete muhteviyatı ilaçbedellerinin eczaneye ödenebilmesi için; reçetelerin özelliklerinin ve reçete ekinde bulunması gereken belgelerin neler olduğunun; endikasyon uyumuna bakılacak durumların; reçete iadesinin ve usule ilişkin olarak riayet edilmesi gereken hususların gösterildiği; 4.maddede, Ödeme Şartları ve Zamanı üst başlığı altında, faturaların düzenlenmesi, teslimi, fatura inceleme ve ödeme hususlarına yer verilmiştir.

“Sözleşmenin Feshi ve Cezai Şartlar" başlıklı 5.maddesinin 1.Fıkrasında; "Taraflar bir ay önceden yazılı bildirimde bulunmak şartıyla sözleşmeyi her zaman feshedebilir.

Savunma 
5.2. Bu protokolün (5) numaralı maddesinde yer alan fillerin tespiti halinde eczacıya 15 (onbeş) gün süre verilerek eczacının yazılı savunmasıistenir. Talep edilmesi halinde soruşturmanın gizliliğine riayet edilerek savunma istenilen konuyla ilgili eczacımn Protokol kapsamında yaptığı iş ve işlemlere yönelik bilgi ve belgelerin birer örneği eczacıya verilir. Bu süre içerisinde savunma verilmesi halinde savunması Kurum taşra teşkilatınca değerlendirilir. 15 (onbeş) gün içerisinde savunma verilmemesi halinde Kurumca işlemlere devam edilir.

Sözleşme feshi, uyarı ve cezai şartlara yapılacak itirazlara ilişkin olarak Protokol taraflarınca ortaklaşa üst itiraz komisyonlarıolusturulacaktır.." denilmiş;
1owb 
“6.1.Bu Protokol hükümleri ile ilgili olarak ceza hukuku açısından suç teşkil eden fillrin tespiti halinde, ilgili Cumhuriyet Savcılığına suçduyurusunda bulunulur.

6.2.Hakkında suç duyurusunda bulunulan ve sözleşmesi feshedilen eczacı veya mesul müdür hakkında takipsizlik kararı verilmesi ve bu kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde sözleşme yapılır.

6.3.Bu Protokol hükümleri ile ilgili olarak hakkında suçduyurusunda bulunulan ve açılan Kamu davasi sonucunda ceza mahkemesi tarafindan beraat kararı verilen eczacının beraat kararından sonra talebi halinde sözleşme yapılır..." denilmiştir.

“YETKİLİ MAHKEME" başlıklı 8. maddesinde; protokolün uygulanmasında Kurum ile TEB arasında doğan uzlaşmazlıklarda Ankara mahkemeleri ve icra dairelerinin; taşra teşkilatı ile eczaneler arasında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda sözleşmeyi yapan taşra teşkilatının bulunduğu yer mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili bulunduğu belirtilmiştir.

"YÜRÜRLÜK" başlıklı 9.maddesinde; "9.1. Bu Protokol 01/04/2016tarihinde yürürlüğe girer. Protokolün süresi 2+2 yıl olmak üzere 4 yıl olup;31/03/2020 tarihine kadar geçerlidir. İlk 2 yılın sonunda genel değerlendirme görüşmeleri yapılır. Mali konular bir önceki yılın hesaplamaları yapılarak, bir önceki yılın enflasyon oranında güncellenir.Revizyon görüşmelerine süre bitiminden en az l(bir) ay, yeni dönem protokol görüşmelerine süre bitiminden en az 3 (üç) ay önce başlanır. Süre bitiminde herhangi bir nedenle protokolün imzalanamaması durumunda görüşmeler devam eder. Bu sürede yenisi imzalanıncaya kadar bu protokol hükümleri geçerlidir.

9.2.Mali konularda enflasyon oranında yapılacak iyileştirme düzenlemesi Sosyal Güvenlik Kurumu ile Türk Eczacıları Birliği ile arasında belirlenecek kriterlere göre yapılır.

Bu Protokolün 3.2.5, 3.9, 3.14 ve 4.3.3 numaralı maddeleri MEDULÂ sistemine düzenlenen entegrasyonun sağlanması sonrasında yürürlüğe girer." düzenlemesine,
"YÜRÜTME" başlıklı 10. Maddesinde ise; 10.1. Bu protokolün yürütümü Sosyal Güvenlik Kurumu ve Türk Eczacıları Birliği tarafından yapılır. Kurum ve TEB arasında yetkililerden oluşan bir komisyon kurulur.Komisyon Ocak, Mayıs, ve Eylül aylarının ilk haftasında toplanır.Protokolün/sözleşmenin yürütülmesindeki aksaklıkları ve itirazlarıdeğerlendirerek karara varır. Komisyon protokolde revizyon yapılmasıhalinde söz konusu hususları yazılı olarak tutanak altına alır.
Taraflar 1 (bir) ay önceden yazılı bildirimde bulunmak şartıyla, bu protokolü feshetme hakkina sahiptir.

10.2. Bu Protokol içeriği sözleşmenin yürütümü Kurum taşra teşkilatı tarafindan yapılır.

10.3. 21 (yirmi bir) sayfa, iki nüsha ve 6 (altı) eki belge olarak düzenlenen bu Protokol 01/04/2016 tarihinde Kurum ile TEB arasında karşılıklı mutabakat ile imzalanmış olup, bir nüshası Türk EczacılarıBirliğinde bir nüshası da Sosyal Güvenlik Kurumunda saklanacaktır..."düzenlemesine yer verilmiştir.


“TİP SÖZLEşME”de ise Sosyal Güvenlik Kurumu ile Eczane sahibi ve mesul müdürü arasında, Sosyal Güvenlik Kurumu ile Türk EczacılarıBirliğinin ortaklaşa imzaladıkları protokol esaslarına uygun olarak hizmet sunulması amacıyla iş bu sözleşmenin yapılmış olduğu; bu sözleşmenin;Sosyal Güvenlik Kurumu sağlık yardımlarından yararlandırılanların tabi oldukları mevzuat hükümleri çerçevesinde muayene ve tedavileri sonucunda düzenlenecek reçetelerdeki muhteviyatın (sözleşme yapılan) eczaneden protokolde belirlenen hükümlere göre, belirlenen oranda indirim uygulanmak suretiyle alınmasını kapsadıği; Kurum ile Türk EczacılarıBirliği arasında yapılacak Ek Protokol/Protokollerle düzenleme yapılmasıhalinde, sözleşmeli eczanelerin bu düzenlemelere uymakla yükümlüoldukları hususlarına yer verildiğigörülmüştür.
Serbest meslek erbabı olan eczacıların, mesleklerini icra edebilmeleri için Kurum ile sözleşme imzalaması gibi bir zorunluluk bulunmadığı; ancak olayda olduğu gibi, davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının sigortalılarına, ücretini daha sonra Kurumdan tahsil etmek şartı ile ilaç satışına aracılık etmesi için bağlı oldukları meslek örgütüolan Türk Eczacılar Birliği ile yapılmış olan ve ekinde Tip sözleşmeyi içeren protokol kurallarına ve sözleşme hükümlerine uymayı kendi rizalarıile kurumla karşılıklı sözleşme imzalayarak kabul edebilecekleri de açıktır.Gerek protokolün gerekse de sözleşmenin, taraflara karşılıklı olarak çeşitli hak ve yükümlülükler getirdiği, tarafların serbest iradelerine dayandığı,ticari nitelikli olduğu, Kamu Hukukunun ve dolayısıyla kamu gücünün bu sözleşmede yerinin bulunmadığı; Protokolde, tarafların karşılıklı fesih yetkilerinin bulunduğu, belirlenen oranda indirim yapan her eczane ile anlaşma yapılacağı gibi hususlara yer verildiği görülmektedir Bu durum karşısında, sözleşme kamu hukuku ağırlıklı değil,tarafların serbest iradesi ile oluşmaktadır. İdarenin sözleşmedeki fesih ve diğer yetkilerinin karşı taraftan fazla bulunması, bu sözleşmenin özel sözleşme niteliğini etkilemediği gibi; kamu hizmetine ilişkin bulunsa da idarenin üstün yetkilerle donatıldığı sonucunu doğurmamaktadır. Yapılan protokol, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sağlık yardımları karşılanan kişilere eczaneden indirimli ilaç alınması koşullarını belirlediğine göre;sözleşmenin devamı aşamasında ortaya çıkan ve taraflar arasındaki sözleşmenin feshine ilişkin işlemin iptali isteminden doğan uyuşmazlığın;anılan sözleşme ve protokol hükümleri ile özel hukuk kuralları uyarınca adli yargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, Antalya 3. Idare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Antalya 4. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 17.1.2018 gün gerekmiştir.


SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Antalya 3. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Antalya 4. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 17.1.2018 gün ve E:2017/198,K:2018/20 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 29.04.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:10-ESAS NO : 2019/295KARAR NO : 2019/292KARAR TR : 29.04.2019
ÖZET : 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin Karabük Belediyesi Encümen Kararının iptali istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davaci : Çağ Çelik Demir ve Çelik Endüstri Anonim Şirketi 
Vekili : Av. A.A.

Davalı: Karabük Belediye Başkanlığı


O L AY : Karabük Belediyesinin 4.10.2018 gün ve 10/984sayılı Encümen Kararı ile, yapılan kontrollerde, Karabük Valiliği İl Trafik Komisyon Kararı ile tır araçlarının girişinin yasaklandığı bölgede, davacışirkete ait ağır yüklü tırın mahalle içine giriş yaptığının tespit edildiği,böylece davacının Karabük Belediyesi Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğine aykırı hareket ettiğinin tespit edildiğinden bahisle, davacıadına 1608 sayıli Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesi uyarınca 259,00 TL idari para cezası verilmiştir.
Davacı vekili, 4.10.2018 gün ve 10/984 sayılı Encümen Kararının iptali istemiyle adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur.H-.-.e.,..,
r.•_____i——....KARABÜK SULH CEZA HÂKİMLİĞİ; 4.12.2018 gün ve D.İşNo:2018/2657 sayı ile, davacı şirket adına idari para cezası ile birlikte ayrica bir gün sanat ve ticareti icradan men cezası da verildiği belirtilerek,bu durumda 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3 ve 27/8. maddesine göre açılan davanın idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.

Davaci vekili, bu kez, aynı istemle idarı yargi yerinde dava açmıştır.

KASTAMONU İDARE MAHKEMESİ; 3.4.2019 gün ve E:2019/20sayı ile, Karabük Belediyesinin yazılı cevabı ile davacı şirket adına sadece 1608 sayılı Yasa uyarınca idari para cezası verildiğinin anlaşıldığı ve bu Yasa'da idari para cezasına karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemenin de bulunmadığı açıklanarak, Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca davanın çözümünün adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katilımlarıyla yapılan 29.04.2019 tarihli toplantısında:
I-ILK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarinca yapılan incelemeye göre;
Ídare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hakim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca, davacı şirket adına Karabük Belediyesince Encümen Kararı ile verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılmıştır.,ow 
Hangi fil ve eylemlerin kabahat niteliğinde olduğu, idari yaptırım türleri ve bu türler arasında sayılan İdari Para Cezaları ile İdari Tedbirlerin neler olduğu ve bunlara itiraz yolları 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nda düzenlenmiştir.
Y 
deyiminden; kanunun, karşılığında idari yaptırım uygulanmasını öngördüğüsayl Kabahatler Kanunu'nunmaddesindeKa 

haksizlik anlaşılır.” hükmü yer almakta ve bu maddede kabahatin tanımıyapılmaktadır.

Kanun'un “Kanunilik İlkesi" başlıklı 4. maddesinin birinci fikrasında; “Hangi fillerin kabahat oluşturduğu, kanunda açıkça tanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam ve koşulları bakımından belirlediği çerçeve hükmün içeriği, idarenin genel ve düzenleyici işlemleriyle de doldurulabilir." hükmü, ikinci fikrasında da “Kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarı, ancak kanunla belirlenebilir." hükmüyer almakta, böylece hangi fiillerin kabahat oluşturduğunun kanunda açıkça tanımlanabileceği hususunun yanı sıra, idarenin de somut olayda olduğu gibigenel ve düzenleyici işlemleriyle tanımlama yapabileceği belirtilmiş,ayrıca işlenen bir kabahatin karşılığı olan yaptırımın türü, süresi, miktarının ancak kanun ile belirlenebileceği de ifade edilmiş olmaktadır.
Belediye encümenlerinin Kabahatler Kanunu hükümlerine göre idari para cezası ve idari tedbir kararları verebileceğine dair hüküm 1608 sayılıUmuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunun 1.maddesinde belirtilmiştir. Kanunun 1. maddesinde; “Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir." hükmü yer almakta olup, somut olayda belediye encümeni tarafından tatbik edilen idari para cezası da bu kapsamda uygulanmıştır.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun “Çeşitli Kabahatler” üst başlığıaltında düzenlenen “Emre aykırı davranış” başlıklı 32. maddesinde, “ (1)Yetkili makamlar tarafindan adlî işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği,kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idarî para cezasıverilir. Bu cezaya emri veren makam tarafindan karar verilir.
(2) Bu madde, ancak ilgili kanunda açıkça hüküm bulunan hallerde uygulanabilir.

(3) 1.3.1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 526nci maddesine diğer kanunlarda yapılan yollamalar, bu maddeye yapılmışsayılır." denilmiş olup, olayda idari yaptırıma konu eylem bu kapsamda yer almaktadır.

Aynı Kanun’un 3. maddesini değiştiren 6.12.2006 günlü, 5560 sayılıYasa’nın 31. maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;Y.ow 
 Idar yaptrım karrlarına karş kaun yoluna ilişkin hükümei diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,

b) Diğer genel hükümleri, idarï para cezasi veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır" denilmiş; Kanunun 16. maddesinde, kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımların idari para cezası ve idari tedbirlerden ibaret olduğu, idari tedbirlerin ise, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirler olduğu hükme bağlanmış; 19.maddesinde, “(1) Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için;
a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi,
b) İşyerinin kapatılması,
c) Ruhsat veya ehliyetin geri alınması,
d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulmasi,
Gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır"; Kanunun “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin 1. fikrasında , “İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı,kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde,sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir " hükmü yer almakta olup, idari para cezasına karşı hangi yargı organına müracaat edileceği kanun tarafından gösterilmiş bulunmaktadır.
Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu'nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Ayrıca, 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunun mülga 5.maddesinde; “Ceza kararlarına tebliği tarihinden itibaren beş gün içinde mahsus hakimlere ve bulunmayan yerlerde sulh hakimliğine müracaatla şifahi veya yazılı itiraz olunabilir. İtiraz şifahi ise bir zabit tutularak muterize imza ettirilir.

İtirazda sebepgösterilmesişarttır.Sebepgösterilmeyenitirazlar yapılmamış sayılır. Ticaret ve sanattan men kararıyla para cezasınıvermediğinden dolayı hapse değiştirme hükmünün infazı itirazın neticesine karar geri bırakılır." hükmü yer almakta iken, maddenin 1. fikrasının Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine itiraz yoluna başvurulmuş olup, Anayasa Mahkemesi 22.12.2006 gün, E:2001/26,K:2006/119 sayılı karar ile, “…. haklı nedenlerin ve kamu yararının bulunması halinde idari işlemlere yönelik itirazları inceleme görevi yasa koyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. Bu çerçevede, belediyelerce uygulanan kimi idari yaptırımlara karşı, belediye teşkilatının yaygınlığına 

paralel bir idari yargi teşkilatlanmasının söz konusu olmaması nedeniyle sulh ceza mahkemelerine başvuru olanağı tanımasının hak arama özgürlüğünü kolaylaştırıcı nitelikte olduğu, bu suretle kısa sürede sonuçalınmasını olanaklı kıldığı ve sayılan hususların sözü edilen itirazlarıinceleme görevinin adli yargıya bırakılmasının haklı nedenini oluşturduğu sonucuna varılmıştır...." demek suretiyle yasa kuralının Anayasa'ya aykırıolmadığından bahisle iptal isteminin reddine karar vermiştir.Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktir.
Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmişise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
Íncelenen uyuşmazlıkta, 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesine dayanılarak davacının idari para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın bu haliyle 5326 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden olduğu, 1608 sayılı Kanun'da bu idari yaptırımlara karşı itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşilmiştır.
Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanun'la değişik 3.maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılıYasa hükümleri dikkate alınacağından, idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1) numaralıbendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Kastamonu İdare Mahkemesi'nin başvurusunun kabulü ile, Karabük Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 4.12.2018 gün ve D.İş No:2018/2657 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle, Kastamonu İdare Mahkemesi'nin BAŞVURUSUNUN 

KABULÜ ile, Karabük Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 4.12.2018 gün ve D.İşNo:2018/2657sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,_29.04.20199 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:11-ESAS NO : 2019/302KARAR NO : 2019/300KARAR TR : 29.04.2019
ÖZET : 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun’un 8. maddesinin beşinci fikrasının (i) bendi uyarınca verilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açılan davanın,İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesinin gerektiği hk.
KARAR 
Davaci : K.K.

Vekili : Av. H.A.

Davali : Antakya Kaymakamlığı
Vekili : Av. F.C.


OLAY :Antakya Kaymakamlığıİlçe Sağlık Müdürlüğünün Kaymakam Olurlu 31.10.2018 gün ve 183 sayılı İdari Yaptırım Kararı ile,kurum uygunluk belgesi olmadan nargile sunumu ve satışına izin verildiğinden bahisle, davacı adına 4733sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin beşinci fikrasının (1) bendi uyarınca 10.515 TL idari para cezası verilmiştir.
Davacı vekili, idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine basvuruda bulunmuştur.
,HATAY 2. SULH CEZA HAKİMLİĞİ: 13.2.2019 gün ve D.İş:2018/4475, K:2018/4475 sayı ile, itiraza konu idari para cezasına karşıyapılan başvurunun 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin onuncu fikrasıuyarınca idari yargı yerinin görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
Davacı, bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
HATAY 1. İDARE MAHKEMESİ: 20.3.2019 gün ve E:2019/185sayı ile, 4733 sayılı Kanun'da idari yaptırımlara karşı açılacak davalarda idari yargı yerinin görevli olduğunun belirtildiği ancak idari para cezalarıiçin böyle bir düzenlemenin öngörülmediği açıklanarak, bu durumda dava konusu idari para cezasının 5326 sayılı Kanunun 27. maddesinde belirtilen 

idari para cezası türlerinden biri olmasi ve 4733 sayıli Kanun'da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmemesi hususlarī göz önüne alındığında davanın çözümünün adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkinda Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 29.04.2019 tarihli toplantisında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

I-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hâkim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇiFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine DairKanun’un 8. maddesinin beşinci fikrasının (1) bendi uyarınca verilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açılmıştır.
aa.,“A"1 .-ltrd-l"ow maddesinde, “ (Değişik: 20/11/2017-KHK-696/77 md.; Aynen kabul:1/2/2018-7079/72 md.)

c.owb Bu Kanunun amaci; tütün, tütün mamulleri ve alkol piyasasının düzenlenmesine, tütün, tütün mamulleri ve alkolün Türkiye'de üretimine, içve dis alım ile satimına ilişkin usul ve esasları belirlemektir." denilmiş;
t .1 « «1" 1. o :1:.“ - x: "a"5752/3 md.) Ticari amaç olmaksızın, kendi ürettiği ürünleri kullanarak şahsi tüketimi için elli kilogramı aşmayan sarmalık kıyılmış tütün elde eden veya üçyüzelli litreyi aşmayan fermente alkollü içki imal edenler haricinde,Kurumdan tesis kurma ve faaliyet izni almadan; tütün işleyenler veya tütün mamulleri, etil alkol, metanol ya da alkollü içki üretmek üzere fabrika, tesis 

veya imalathane kuran ve işletenler bir yildan uç yila kadar hapis ve beşbin günden onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu Kanunun 6ncı maddesinin ikinci ve üçüncü fikralarına aykırı hareket edenler ile tesislerinde izin verilen kategori dışında faaliyette bulunanlara da aynı ceza verilir.

(Mülga ikinci fikra: 28/3/2013-6455/31 md.)
(Mülga üçüncü fikra: 28/3/2013-6455/31 md.)
(Mülga dördüncü fikra: 28/3/2013-6455/31 md.)
O-.piyasasında Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından gerekli izinleri alarak veya almadan mal veya hizmet üreten, işleyen, ihraç veya ithal eden,pazarlayan, alan veya satan gerçek ve tüzel kişilere aşağıda yazılı idarîyaptırımlar uygulanır: (.....….)EH,wb 
...1) Gida, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından uygunluk belgesi almadan enfiye, çiğneme, nargile tütünü veya yaprak sigara kâğıdı ya da makaron üretenler ile satan veya satışa arz edenlere beşbin Yeni Türk Lirasıidarî para cezası verilir. " hükmü yer almış; dokuzuncu fikrası ve devamında ise;Y 
.“Beşinci fikranın (f), (g), (i), (j) ve (o) bentlerinde yazılı filler hakkında idarî yaptırım uygulamaya ve bu fiillerin konusunu oluşturan her türlü eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi kararını vermeye mahalli mülkî amirler, diğer bentlerde yazılı fiiller hakkında idarî para cezasıvermeye Kurum yetkilidir. Mahalli mülkî amirlerce uygulanan idarîyaptırimlar onbeş gün içinde Kuruma iletilir.

..6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulabilir. Ancak, idare mahkemesinde dava, işlemin tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içinde açılır. İdare mahkemesinde iptal davası açılmış olması, kararın yerine getirilmesini durdurmaz.
İdarî yaptırımlara ilişkin olarak bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.(..…)“ denilmiştir.

...30.3.2005 tarih ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun birinci maddesinde, “Bu Kanunda; toplum düzenini, genel ahlâkı, genel sağlığı,çevreyi ve ekonomik düzeni korumak amacıyla;
a) Kabahatlere ilişkin genel ilkeler,
b) Kabahatler karşılığında uygulanabilecek olan idari yaptırımların türleri ve sonuçlari,
c) Kabahatler dolayısıyla karar alma süreci,
d) İdari yaptırıma ilişkin kararlara karşı kanun yolu,
e) İdari yaptırım kararlarının yerine getirilmesine ilişkin esaslar,

belirlenmiş ve çeşitli kabahatler tanımlanmıştır” denilerek Kanunun amaçve kapsamı belirlenmiş;ikinci kismında yer alan 32 ila 43. maddelerinde,Türk Ceza Kanunu kapsamı dışında kalan çeşitli kabahatler sayılarak, bu eylemlere yaptırımlar öngörülmüştür.

Anılan Kanun'un 2. maddesinde, “kabahat” deyiminden, kanunun karşılığında idari yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlığın anlaşılacağı; 16. maddesinde, kabahatler karşılığında uygula-nacak olan idari yaptırımların “idari para cezasi" ve “idari tedbirler"den ibaret bulunduğu; “idari tedbirler”in de mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirler olduğu belirtilmiştir.
Olayda, davanın, kurumdan uygunluk belgesi almadan nargile sunumu ve satışını yaptığının tespit edildiğinden bahisle, davacı adına 4733sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fikrasının (i) bendi uyarınca verilen idari para cezasının iptaline ilişkin olarak açıldığı, 4733 sayılı Kanun'un 8.maddesinin onuncu fikrasında bu Kanun hükümlerine göre verilen idarîyaptırım kararlarına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulacağının, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümlerinin uygulanacağının düzenlendiği, bu durumda davaya konu idari para cezasına dayanak olan 4733 sayılı Kanun'da bu Kanun uyarınca verilen idari para cezalarına karşı kanun yoluna ilişkin düzenlemenin yer aldığı anlaşılmıştır.
Öte yandan; 30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa'nın 31. maddesiyle değiştirilen 3.maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün filler hakkında, uygulanır";Kanunun “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin 1. fikrasında ise, “İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeşgün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir düzenlemeleri yer almıştır.

Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu'nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.


Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.

Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmişise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının 4733 sayılıTütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun uyarınca verildiği, 5326 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 4733 sayılı Kanun'da bu Kanun uyarınca verilen idarî yaptırım kararlarına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulabileceğinin düzenlenmişolup, itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanun'la değişik 3.maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, 4733 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, Hatay 1. İdare Mahkemesince yapılan 20.3.2019 gün ve E:2019/185 sayılı başvurunun reddi gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Hatay 1. Ídare Mahkemesince yapılan 20.3.2019 gün ve E:2019/185 say1lı BAŞVURUNUN REDDİNE, 29.04.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.