Anayasa Mahkemesinin 22/1/2021 Tarihli ve 2018/13422 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-02-18

18 Şubat 2021 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31399
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI  Anayasa Mahkemesi Başkanlığından: GENEL KURUL  KARAR 
ERDEM CANER BENER BAŞVURUSU 
Başvuru Numarasi : 2018/13422Karar Tarihi :22/1/2021
Başkan : Zühtū ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Öyeler : Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Çelal Mümtaz AKINCE Muammer TOPAL Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL YusufŞevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI Raportör : Tuğba YILDIZ Başvurucu : Erdem Caner BENER Veklli : Av, Cavit ÇALIŞ
L BAŞVURUNUN KONUSU 
1.Başvuru; ōzitk haklarına ilişkin olarak açılan davada açık takdir hatası ile karar verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkımn, hak edilen tazminatı alamama nedeniyle de müłkiyet hakkımın ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II.BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 19/4/2018 tarihinde yapımıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ōn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4.Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddialar yōnünden ayırma kararı verilerek 2018/29704 başvuru numaralı dosya ile kabul edilemezlik kararı verilmiş, başvurucunun diğer ihlal iddialarına ilişkin kısmın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.


5. Birinci Bölüm tarafindan 14/10/2020 tarihinde yapılan toplantida, verilecek kararın Bölümlerin Önceden vermiş olduğu kararlarla çelişebileceği anlaşıldığından başvurunun Genel Kurul tarafından karara bağlanması gerekli görülmüş ve başvurunun Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nūn 28. maddesinin (3) numaralı fikrası uyarınca Genel Kurula sevkine karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR 
6.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar Özetle şõyledir:
7.Başvurucu,TūrkSilahlı Kuvvetleri (TSK) būnyesindetümamiral rütbesiyle görev yapmakta iken kendi isteği ile 23/6/2014 tarihinde emekli olmuştur.
8. Başvurucu, emekli maaşının hesaplanmasında rūtbesinin karşılığı olan kadrosuzluk tazminatının dikkate alınmadığını ve bu nedenle eksik &deme yapıldığımıbelirterek anılan tazminatın tarafina ōdenmesi istemiyle Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK)başvuruda bulunmuştur.

9.SGK 1/4/2015 tarihli işlem ile talebi reddetmiştir.
10. Başvurucu, dava dilekçesinde tümamiral rütbesinde görev yapmaktayken kendi isteğiyle 23/6/2014 tarihinde emekli olduğunu ifade etmiş; 27/7/1967tarihli ve 926 sayılıTürk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 49. maddesinin (f) bendi gereğince rütbe bekleme süresini doldurmadan kendi isteğiyle emekli olanların kadrosuzluk tazminatı almaya hak kazandığını ileri sürnüştür. SGK'ya yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek işlemin iptali istemiyle Ankara 7. Idare Mahkemesi (Mahkeme)nezdinde iptal davası açmiştır.

11. Mahkeme 28/1/2016 tarihli karanıyla davayı reddetmiştir. Ret gerekçesinde Öncelikle 926 sayılı Kanun'un konuya ilişkin hükümierine yer verilmiştir. Kadrosuzluk tazminatının alınabilmesi için tiç koşul olduğu, bunların da 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılıTürkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre emeklilik hakkınt elde etmişolmak, kıdemli albay olmak ve kendi isteğiyle emekli olmak olduğu vurgulanmıştır.Başvurucunun bu ūç koşuldan kıdemli albay olma şartını taşımadığının anlaşıldığıbelirtilmiştir.Başvurucunun tümamiralrütbesine ait bekleme süresini doldurmadan kendi isteğiyle emekli olduğu hatırlatimıştır. Başvurucunun anılan tazminat için kanunda öngörülen koşulu taşımadığı ifade edilerek ret gerekçesi oluşturulmuştur.
12. Başvurucu; tümamiral rütbe karşılığı dışında alt rütbesi olan tuğamiral rūtbesinin rūtbe bekleme süresini tamamladığını, bu konuda kazanımış hakkı olduğunu belirterek en azından tuğamiral rütbe karşılığı olan kadrosuzluk tazminatının verilmesi gerektiğini ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur. DanıştayOnbirinciDairesinin 21/12/2016 tarihli kararıyla mahkeme hükmü onanmış ve karar dūzeltme istemi aynıDairenin 17/1/2018 tarihli kararı ile reddedilmiştir.

13. Başvurucu, nihai hükmü 29/3/2018 tarihinde tebellağ etmesinin ardından 19/4/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

14. Başvurucu, benzer yönde olduğunu ileri sürdüğü Askeri Yüksek Idare Mahkemesinin (AYiM) 21/12/2006tarihli oyçokluğuyla verdiği kararı dosya kapsamında 

ibraz etmiştir. Sðz konuşu kararda tümgeneral rütbesindeyken kendi isteğiyle emekli olan kişiye Önce kadrosuzluk tazminatı δdenmiş, daha sonra idare tarafından yapılan ödeme iptal edilerek Önceden ödenen tutarın aylıktan kesilme suretiyle tahsili yolunda işlem tesis edilmiştir. İşlemin iptali istemiyle açılan davada AYiM, davacının kendi isteği üzerine emekliye sevk edilmesinin emekliolduğu tümgeneral rütbesi için öngörülen kadrosuzluk tazminatından yoksun kalmasına neden olduğunu ifade etmiştir. Ancak AYiM, kanun koyucunun özlük haklarına ilişkin düzenlemelerinin sistematiği, kadrosuzluk tazminatının getirilme amacı ve hakkaniyet kuralının birlikte değerlendirilmesinden rütbe bekleme stüresini tamamladığı tuğgeneral rütbesi için Öngörülen kadrosuzluk tazminatına hak kazandığınıbelirtmiş; bu nedenle kadrosuzluk tazminatı õdenmemesi yönünde tesis edilen işlemin hukuka uyarlı olmadığı sonucuna vararak işlemin iptaline karar vermiştir.
15. 21/1/2017 tarihli ve 6771 saytlı Kanun ile Anayasa'ya eklenen geçici 21.maddenin birinci fikrasının (E) bendiyle AYİM kaldırılmış ve görev alanına giren işler, idare mahkemelerinde görülmeye başlanmıştır.

IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
16. 926 sayılı Kanun'un "Genaral ve amiral miktarları" kenar başlıklı 49.maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
f) (Değişik: 9/8/1993 - KHK - 499/9 md.) Bekleme süreleri sonunda terfi ettirilemeyen general ve amiraller emekliye sevk edilirler.

Bunlardan:
I  Bekleme ve görev süresi sonunda emekliye sevk edilen veya bu süreler içerisinde kendi isteği üzerine emekliye ayrılan orgeneral-oramiraller,
II - Bekleme süresi sonunda, kadrosuzluk sebebiyle terfi etririlemeyerek emekliye sevk edilen general ve amiraller,
III — Bu maddenin (d) bendi gereğince aynı rütbede hizmete devam ettirilerek kadrosuzluk nedeniyle, bir üst rütbeye terfi ettirilmeyip emekltye sevk edilen general ve amiraller,
IV — 47 nci maddenin (f) bendine göre korgeneral-koramiralliğe yükselemeyen ve bekleme süresi somunda emekliye sevk edilen tümgeneral-tümamiraller.
v  Yaş haddinden emekliye ayrılan general-amiral ve albaylar ile.
VI  Kadrosuzluk nedeniyle yaş haddinden önce emekliye sevk edilen albay. yarbay.binbaşı ve yüzbaşılara, emekliye sevk edildikleri tarthi takip eden aybaşından itibaren,orgeneral aylığının (ek gōsterge dahil): yūzbaşılara % 30'u, binbaşılara % 50'si, yarbaylara % 55º, albaylara % 70i, tuğgeneral-tuğamirallere %75'i, tümgeneral-tümamirallere %80'i.korgeneral-koramirallere % 90t, orgeneral-oramirallere % 100'ü oramında kadrosuzluk tazminatiı rütbelerinin ve makamımn yaş haddinden εz olmamak īzere 65 yaşıa kadar olan sürede Emekli Sandığınca ōdenir. Áncak bu suretle verilecek emekli ayliğı ve kadrosuzluk tazminatmın toplamı, Silahlı Kuvvetlerde görevli aynı rütbedeki büiün emsalinden en az isthkak, tazminat ve aylık alanın eline geçenden fazla olamaz."

17. 926 sayılı Kanun'un geçici 30. maddesi şõyledir:
"Bu Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamında kadrosuzluk tazminatı almaya hak kazanmış olanlar hariç olmak üzere, 5434 sayılı Türkiye Cumhurtyeti Emekli SandığıKamumu hükümlerine göre emeklilik hakkını elde etmiş olan kademli albaylardan kendi isteği ile emekli olanlara da yeni bir düzenleme yapilıncaya kadar, 49 uncu maddenin (f) bendi esaslarına göre kadrosuzluk tazminatı ödenir."
B. Uluslararası Huknk 
 Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
18. Avrupa Însan HaklarıSözleşmesi'nin (Sözleşme) 6. maddesinin (1) numaralıfikrasının birinci cümlesi şöyledir:
"Herkes davasının, medeni hak ve yūkūmlūlükleri ile ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendistne yöneltilen suçlamaların esası komusunda karar verecek olan, yasayla kaurulmuş. bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafindan, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde, görülmesini isteme hakkuna sahiptir."
.Avrupa İnşan Hakları Mabkemesi İçtihadr 
19. Avrupa Insan Hakları Mahkemesi (AfHM) adil yargılanma hakkının hukukun Üstünlüğünün Sözleşmeci devietlerin ortak mirası olduğunu belirten Sözleşme'nin ön sözüyle birlikte yorumlarmaşı gerektiğini belirtmektedir. Hukukun üstüniüğünün temel unsurlarından biri, hukuki durumlarda belirli bir istikrarı garanti altına alan ve kamuoyunun mahkemelere olan güvenine katkıda bulunan hukuki güvenlik ilkesidir. Toplumun yargısal sisteme olan güveni hukuk devletinin esaslı unsurlarından biri olmasına rağmen birbirinden farklı yargıkararlarının devamlılık arz etmesi, bu güveni azaltacak nitelikte bir hukuki belirsizlik durumu yaratabilecektir (Nejdet Şahin ve Perihan Şahin/Tørkiye [BD], B. No: 13279/05, 20/10/2011,§ 57).

20. Diğer yandan bireylerin makul güvenlerinin korunmast ve hukuki güvenlik ilkesi, içtihadın değişmezliği şeklinde bir hak bahşetmemektedir (Unědic/Fransa, B. No:20153/04, 18/12/2008, § 74; Nejdet Şahin ve Perihan Şahin/Türkiye. § 58). Mahkemelerin yorumlarında dinamik ve evrilen bir yaklaşımın sürdürülemeniesi reform ya da gelişimi engelleyeceğinden kararlardaki değişim, adaletin iyi idaresine aykınılık teşkil etmez (Atanasovski/Makedonya Eski Yugoslav Cumhuriyeti, B. No: 36815/03, 14/1/20t0, § 38).
2I. Yüksek mahkemelerin oynaması gereken rol tam da yargı kararlarında doğabilecek içtihat farkhiıklarına bir çözüm getirmektir. Bununla birlikte yeni kabul edilmişbir kanunun yorumlanmasında olduğu gibi bazı hâllerde içtihadın müstakar hâle gelmesinin belirli bir zamana ihtiyaç duyacağı açıktır (Zielinski ve Pradal ve Gonzalez ve Digerleri/Fransa [BD], B. No: 24846/94.….34173/96, 28/10/[999, §59; Schwarzkopf ve Taussik/Çek Cumhuriyeti (k.k.), B. No: 42162/02, 2/12/2008).

2. AfHM, açık bir keyfilik bulunan durumlar hariç ulusal mahkemelerin iç hukuku yorumlama şeklini sorgulamanın kendi görevi olmadığına dikkat çekmektedir. Benzer şekilde bu konuda -gðrtnüşe göre benzer davalarda verilmiş olsalar bile- ulusal mahkenıelerin farklıkararlarını karşılaştırmak da prensipte AfHM'in gōrevi değildir. AİHM, sõz konusu mahkemelerin bağımsızlığına saygıgöstermek durumundadır (Nejdet Şahin ve Perihan Şahin/Turkdye, § 50).


23. AlHM, iki ihtilafa farklı muamele yapılmasının incelenen gerçek olayların farkltlığından kaynaklanmış olması hâlinde çelişkili içtihatlardan bahsedilmeşinin mümkūn olmadığını belirtmektedir (Erol Uçar/Tūrkiye (k.k.), B. No: 12960/05, 29/9/2009).
24. AtHM, mahkeme kararlarının çatişma ihtimalinin her biri kendi yargı alanında yetkili olan yargılama ve temyiz mahkemeleri ağına dayalı yargı sistemlerinin doğal bir özelliği olduğunu kabul etmiştir. Bu tip uyuşmazlıklar aynı mahkeme içinde de ortaya çıkabilmektedir. Bu durum, kendi içinde Sðzleşme'ye aykırı olarak değerlendirilemez (Santos Pinto /Portekiz, B. No: 39005/04, 20/5/2008, § 41; Tudor Tudor/Romanya, B. No: 2191 1/03,24/3/2009, §29; Remuszko/Polonya, B. No: 1562/10, 16/7/2013, §92; Nejdet $ahin ve Perihan Şahin/Türkiye, §51).

25. AlHM, bu konuda hüküm verirken değerlendirmesinin dayandığı kriterleri açıklamıştır. Söz konusu kriterler yüksek mahkemenin içtihadıda derin ve süregelen farklılıklar olup olmadığı, iç hukukta bu tutarsızitkların üstesinden gelmek için bir mekanizma bulunup bulunmadığı,bu mekanizmanın uygulanip uygulanmadığı ve uygulandıysa ne ile sonuçlandığının tespitine dayanmaktadır (Beian/Romanya (No. I), B. No:30658/05, 6/12/2007, §§ 37, 39; Nejdet Şahin ve PerihanŞahin/Türkiye, § 53).
26. AlHM, bu bağlamda mahkemelerin uygulamalarında tutarlılığın ve içtihatlarında yeknesaklığın sağlanması için mekanizmalar oluşturulmasının Önemini birçok defa hatiırlatmış; yargt sistemlerini birbirine zit kararlar verilmesini Önleyecek şekilde yapılandırmanın devletlerin sorumluluğunda olduğunu ifade etmiştir. Ne var ki bu ilkelerin AfHM'in incelemek durumunda kaldığı çelişen yorumların bir yüksek mahkemenin birleştirici yetkisini uygulayabileceği yasal hūkümlerle bağlantılı olarak yargı sisteminin aynıdalında meydana gelen davalar için öngörüldüğü belirtilmelidir (Nejdet Şahin ve Perihan Şahin/Türkiye, §§55,80).

27. AlHM, ortak yasal hiyerarşiye tabi olmayan birden fazla yüksek mahkemeyi bünyesinde barındıran bir ulusal hukuk sisteminde bu mahkemelerin benimsediği yaklaşımın bir dikey denetim mekanizmasına tabi tutulmasını talep edemeyeceği kanaatindedir. Böyle bir talepSözleşme'nin 6. maddesinin (1)numaralı fikrası ile gūvence altına alınan adil yargılama gereklerinin ötesine geçecektir (Nejdet Şahin ve Perihan Şahin/Türkiye, § 81).
28.AlHM, sõz konusu yüksek mahkemelerce (meveut davada Danıştay ve AYİM)takip edilmesi gereken yorumlama şeklini tespit eden ortak bir düzenleme kurumunun bulunmayışımın Türk yargt sistemine has bir durum olmadığına işaret eder (Nejdet Şahin ve Perihon Şahin/Türkiye, § 82).

29. AiHM ayrıca Türkiye'deki gibi farklı yargı alanlarındaki mahkemelerin ve birden fazla yüksek mahkemenin yasalart aynı anda ve paralel olarak yorumlamasının gerektiği bir yargı sisteminde hukukta tutarlılığın sağlanmasının zaman alabileceği ve bu nedenleçelişen içtihatların hukukun kesinliği ilkesini zedelemeden hoş görülebileceği kanaatindedir (Nejdet Şahin ve Perihan Şahin/Türkiye, §83).

30. AfHM bu bağlamda, kanunları yorumlamanın yargının görevinin doğasında olduğunu hatırlatır. Yasal hükümler ne kadar açık düzenlenmiş olursa olsun hukuki yorum Önlenemez bir unsurdur. Hangi mevzuatın hangi şartlarda uygulanacağı bu bireyselleştirilmişyaklaşumın bir parçasıdır. Bu, her biri farklı türde davalara bakan iki ayrı yargı alanında bulunan iki mahkemenin benzer nitelikteki olaylardan kaynaklanan aym türdeki hukuki 

soruna ilişkin birbiriyle uyuşmayan ancak yine de mantıklı ve gerekçelendirilmiş kararlar verebileceğianlamına gelmektedir. Bu nedenle mahkemeler arasında çıkabilecek yaklaşım farkhılıklarının yasal hüktmleri yorumlama ve kapsadıkları somut durumlara uyarlama sürecinin ancak kaçınılmaz bir sonucu olduğu kabul edilmelidir (Nejdet Şahin ve Perihan Şahin/Türkiye, §§85, 86).

V. ÍNCELEME VE GEREKÇE 
31. Mahkemenin 22/1/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldo:
A.Adil Yargılanma Hakkınm İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
1. Başvurucutun İddiaları
3. Başvurucu 926 sayılı Kanun hükümlerinin açıkça hatalı yorumlandığını, aynıhukuki durumda bulunan kişilere AYİM tarafindan tazminat verildiğini, tümamirallik rütbesindeyken kamuoyunda Ergenekon davası olarak bilenen yargılama nedeniyle iki yıldan fazla tutuklu kaldığını ve psikolojik olarak haksız yere yıpratıdığı için rūtbe bekleme süresini doldurmaya iki ay kala emekli olmaya mecbur bırakıłldığını ileri sūrmüştūr. Ayrca bir alt rütbesi olan tuğamiral rūtbesinin karşıiığı olan kadrosuziuk tazminatının kendisi için kazanılmış hak oluşturduğunu, Mahkemenin verdiği hukuka aykın karar nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmūştür.

2. Değerlendirme 
33. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canam, B, No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun iddialarnın hakkaniyete uygun yargılanma hakkı kapsamında incelenmesi uygun görülmüştür.

34. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı maddi adaleti değil şeklî adaleti temin etmeye yönelik güvenceler içermektedir. Bu bakımdan adil yargılanma hakkı davanın taraflardan biri lehine sonuçlanmasını garanti etmemektedir. Adil yargılanma hakkı temel olarak yargılama sürecinin ve usulūnün hakkaniyete uygun olarak yürütülmesini teminat altına almaktadır (M.B. [GK], B, No: 2018/37392, 23/7/2020, § 80).
35. Anayasa'nın148. maddesinin dōrdüncü fikrasında kamun yolumda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler δnūnde dava konusu yapılmış maddi olay ve olguların kantlanması, delillerin değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanmast ile uyuşmazlık konusunda varilan sonucum adil olup olmaması bireysel başvuru konusu olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden,bariz takdir hatast veya açık bir keyfilik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsarda değildir (konuya ilişkin birçok karar arasından bkz. Ahmer Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/20[3).
36. Ancak temel hak ve ðzgürlüklere müdahalenin sõz konusu olduğu durumlarda derece mahkemelerinin takdir ve değerlendirmelerininAnayasa'dakigüvencelere etkisini nihai olarak değerlendirecek merci Anayasa Mahkemesidir. Bu itibarla Anayasa'da öngõrülen güvenceler dikkate alınarak bireysel başvuru kapsamındaki temel hak ve özgüriüklerin ihlal 

edilip edilmediğine ilişkin herhangi bir inceleme kanun yolunda gözetilmesi gereken hususun incelenmesi olarak nitelendirilemez ($ahin Alpay (2) [GK], B. No: 2018/3007, 15/3/2018, §53).

37. Diğer taraftan Anayasa Mahkemesi çok istisnai durumlarda temel hak ve özgürlüklerden biri ile doğrudan ilgili olmayan bir şikäyeti kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin yasak kapsamına girmeden inceleyebilir. Açık bir keyfilik nedeniyle yargılamanın hakkaniyetinin temelden sarsıldığı ve adil yargılanma hakkı kapsamındaki usule ilişkin güvencelerin anlamsız håle geldiği çok istisnai durumlarda asltnda yargılamanın sonucuna ilişkin olan bu durumun bizatihi kendisi uşule ilişkin bir güvenceye dðnüşmüş olur.Dolayısıyla Anayasa Mahkemesinin derece mahkemelerinin değerlendirmelerinin usule ilişkin güvenceleri anlamsız hâle getirip getirmediğini ve açık bir keyfilik nedeniyle yargılamanın hakkaniyetinin temelden sarsılıpsarstlmadığınıincelemesi, yargılamanın sonucunu değerlendirdiği anlamina gelmez. Sonuç olarak Anayasa Mahkemesi derece mahkemelerinin delillerle ilgili değerlendirmelerine ancak açık bir keyfilik ve adil yargılanma hakkı kapsamındaki usule ilişkin güvenceleri anlamsız hâle getiren bir uygulama varsa mūidahale edebilecektir (Ferhar Kara[GK], B. No: 2018/15231, 4/6/2020, § 149; M.B.,§ 83).

38. Başvurucuların medeni haklarıyla ilgili uyuşmazltklarda uygulanan hukuk kurallarının açıkça keyfi veya hakkın tesliminden kaçmacak (adaleti hiçe sayacak) biçimde yorumlanması usule ilişkin güvenceleri anlamstz hâle getireceğinden adil yargılanma hakkının ihlal edildiğinden sãz edilebilir. Zira bu durumda derece mahkemesinin yorumunun başvurucu tarafindan öngörülmesi mümkün olmayıp hukuk kurallarının öngörülemez biçimde yorumlanması hukuk devleti ilkesini örseler (M.B., § 86).
39.Somut olayda Mahkeme başvurucunun ileri sürdüğü iddiaları değerlendirmiş ve kadrosuzluk tazminatı alınabilmesi için ūç koşul olduğunu belirtmiştir. Mahkeme bu koşulları; emeklilik hakkını elde etmiş olmak, kıdemli albay olmak ve kendi isteğiyle emekli olmak şeklinde açıklamıştır. Başvurucunun bu koşullardan kıdemli albay olmak şartınıtaşımadığını ve tümamiral rüitbesine ait bekleme süresini doldurmadan kendi isteğiyle emekli olduğunu ifade etmiştir (bkz. § 11).

40. Başvurucu, AYiM tarafindan aynı konuda farklı sonuçlanan kararı başvuru dosyasında sunmuş ise de Anayasa Mahkemesi farklı yargı kolları arasında birbiriyle çelişen içtihatların adil yargtlanma hakkıın ihlaline neden olup olmadığı konusunu daha önce Engin Selek (B. No: 2015/19816, 8/11/2017) kararında incelemiştir. Bahsi geçen karara gōre farklıyargı alanlarındaki uyuşmazlıkları çözmekle görevli her bir yūksek mahkeme kendi yargıkolunun görev alanındaki dava tiplerine göre δzü itibarıyla aynı nitelikteki uyuşmazlıklarda farklı bir bakış açısıyla olaya yaklaşabilmekte ve hukuki gerekçelerini de göstererek farklısonuçlara ulaşabilmektedir (Engin Selek. §59). Bu bağlamda benzer konulara ilişkin uyuşmazltklarda aytı yargı kollarının aynı kanun hükmünün yorumianmasına ilişkin olarak farklı sonuçlara ulaşmaşı adil yargılanma hakkını zedelemeyeceği gibi bu hak yargı kollarıarasındaki içtihat birliğini sağlayacak bir mekanizma kurulmasını da güvence altına almamaktadtr (benzer yöndeki AlHM içtihadı için bkz. §§ 28-30).
41. Başvuru konusu somut olayda başvurucunun kadrosuzluk tazminatı talebine ilişkin olarak Mahkeme 926 sayılı Kanun'u yorumlamış ve açılan davada rütbe bekleme süresini doldurmadan kendiisteğiyle emekli olan başvurucunun kadrosuzluk tazminatıalamayacağını gerekçe göstererek (bkz. § 11) davayı reddetmiştir. Mahkemenin yorumunda 

açık bir keyfilik ve adil yargılanma hakkı kapsamındaki usule ilişkin güvenceleri anlamsız hâle getiren bir yōn tespit edilememiştir. Kaldı ki bu konu hakkında daha ōnce benzer yönde yapılan başvuruyu Anayasa Mahkemesi karara bağlamış (Hasan Dengiz, B. No: 2016/4091,26/2/2020, §§ 16-22) ve idare mahkemesince somut olaydaki kararla aynı doğrultuda verilen kararı keyfi bulmayarak iddiaları kanun yolu şikâyeti olarak değerlendirmiştir.
4.Başvurucu, AYİM ile Danıştay kararı arasında çelişki olduğuna dair karar (bkz.§14) sunmuşsa da çelişki olduğu iddia edilen kararda emeklilik üzerine õdenen kadrosuzluk tazminatının iptal edilmesi neticesinde dava açılması sõz konusudur. Açrlan dava hakkında da AYİM, davacının rütbe bekleme süresini doldurmadan kendi isteğiyle emekli olduğu için mevcut rütbesinden değil bir alt rütbeden kadrosuzluk tazminatının ödenmesine karar vermiştir. Dosya kapsamında yargı kolları arasında çelişkili kararlar verildiğine ilişkin başka bir karar da ileri sürülmemiştir. Yani somut olaya yōnelik derinleşmiş bir içtihat farkılığının bulunduğunu başvurucu ortaya koyamamıştır. Netice olarak Anayasa Mahkemesince incelenen kararlar arasında derin ve süregelen bir içtihat farkhılığı ile keyfilik tespit edilemediği anlaşılmıştır. Dolayısıyla Engin Selek kararındaki ilkelerden ve sonuçtan ayrılmayı gerektirir bir durum bulunmamaktadır. Kaldı ki Anayasa değişikliği sonucu AYİM de kaldınlmış (bkz.§ I5) ve AYiM'in görev alanına giren işler idari yargıda gōrülmeye başlanmıştır.

43. Buna göre ileri sürülen kararlar arasında başvurucu tarafindan derin ve süregelen içtihat farklılığı oluştuğu ortaya konulamadığından mahkemelerin kanunun yorumuma yönelik değerlendirmeleri hakkında ileri sürülen iddiaların delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanmasına ilişkin olduğu tespit edilmişkararda bariz takdir hataşı veya açık bir keyfilik oluşturan bir durumun da bulunmadığıdikkate alındığında ihlal iddialarının kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

44. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul edilebilirlik şartlarıyönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B.Mülkiyet Hakkmı İhial Edildiğine İlişkin İddia 
1.Başvurucunun İddiaları
45. Başvurucu, hak ettiği tazminatı alamaması nedeniyle müikiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

2. Değerlendirme 
46. Bir anayasal hak ihlali iddiaştnın Anayasa Mahkemesinin konu bakımından yetkisi dâhilinde olabilmesi için başvurucu tarafindan dayanılan hakkın Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden olması, Sözleşme ve Tūrkiye'nin taraf olduğu buna ek protokoller kapsamında yer almasi, ayrica başvurucunun ihlal iddiasına temel alınan hakkın kapsamına giren korummaya değer bir menfaatinin bulunması gerekir (Ahmet Sağlam,§ 31).

47. Mülkiyet hakkımn ihlal edildiğinden şikâyet eden bir kimse, önce böyle bir hakkımn var olduğunu kanıtiamak zorundadır (Mustafa Ateşoğłu ve diğerleri, B. No:2013/1178, 5/11/2015, § 54). Bu nedenle Öncelikle başvurucunun Anayasa'nın 35. maddesi 

uyarnca korunmayı gerektiren mülkiyete ilişkin bir menfaate sahip olup olmadığınoktasındaki hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekir (Cemile Unlū, B. No: 2013/382,16/4/2013, § 26; Ihsan Vurucuoğlu, B. No: 2013/539, 16/S/2013, § 31).
48. Anayasa'mn 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkı mevcut mal, müIk ve varlıkları koruyan bir güvencedir. Bir kişinin hâlihazırda sahibi olmadığı bir mülkün mūlkiyetini kazanma hakkı -kişinin bu konudaki menfaati ne kadar güçlü olursa olsunAnayasa ile korunan mülkiyet kavramı içinde değildir. Bu bağlamda belirtmek gerekir ki Anayasa'nın 35. maddesi soyut bir temele dayalı olarak mülkiyete erişmeyi ve mülkiyeti edinmeyi değil mülkiyet hakkını güvence altına almaktadır. Bu hususun istisnası olarak belli durumlarda bir ekonomik değer veya icrası mümkün bir alacağı elde etmeye yōnelik meşru bir beklenti Anayasa'da yer alan mülkiyet hakkı güvencesinden yararlanabilir (Kemal Yeler ve Ali Arslan Çelebi, B. No: 2012/636, 1S/4/20[4, §§ 36, 37; Mehmet Şentūrk [GK], B. No:2014/13478, 25/7/2017, §§ 41, 53; Mustafa Ateşoğlu ve diğerleri, §§ 52-54).
49. Meşru beklenti, objektif temelden uzak bir beklenti olmayıp belirli bir kanun hükmtne veya başarılı olma ihtimalinin yüksek olduğunu gösteren yerleşik bir yargıiçtihadına ya da ayni menfaatle ilgili hukuki bir işleme dayanan yeterli derecede somut nitelikteki bir beklentidir (Selçuk Emiroğ/u, B. No: 2013/5660, 20/3/2014, §28; Mehmet Şentürk, § 42). Dolayısıyla Anayasa ve Sözleşme'nin ortak koruma kapsamında olan meşru beklentiye dayalt mülkiyet hakkının tespiti mevcut hukuk sisteminde iddia edilen mülkiyet iddiasının tanınmaşına bağiı olup bu tespit, mevzuat hūkümleri ve yargı kararlan ile yapılmaktadır (Üçgen Nakliyar Ticaret Lid Ştl., B. No: 2013/845, 20/11/2014, § 37).Temelsiz bir hak kazanma beklentisi veya sadece mülkiyet hakkı kapsamında ileri sūrülebilir bir iddianın varlığı meşru beklentinin kabulü için yeterli değildir (Kemal Yeler ve Ali Arslan Çelebi, § 37).

50.Başvurucu kendisine kadrosuzluk tazminatı õdenmediğinden yakınmaktadır.İdare makamları ve derece mahkemeleri başvurucuya tümamiral rütbesindeyken kendi isteğiyle emekliye ayrıldığı gerekçesiyle anılan Kanun hükümlerine göre kadrosuzluk tazminatı verilemeyeceğini belirtmiştir. Başvurucu kendisine kadrosuzluk tazminatıÖdenmesine imkân tanıyan bir kanun hükmü, yerleşik bir yargısal içtihat veya idari bir uygulama da gōsterememiştir.

51. Buna göre yargı makamları Bnünde özlük haklarına ilişkin iddiasını ispat edemeyen, belirli bir kanun hükmüne ya da istikrarlı bir içtihada dayanmayan başvurucunun Anayasa'nın 35. maddesinde gūvence altına altnan mülkiyet hakkı kapsamına giren bir ekonomik değerin veya en azından böyle bir değeri elde etme yōnünde meşru beklentisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

52. Ayrıca Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümü benzer nitelikteki bir başvuruda (Cem Tayfun, B. No: 2016/99, 17/4/2019) sehven yapılan kadrosuzluk tazminatı Ödemesinin geri alınmasına dair işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi nedeniyle müikiyet hakkıın ihlal edilmediğine karar vermiştir. Anılan kararda "general-amiral sımfina mensup olup bekleme süresini doldurmadan kendi isteğiyle emekdi olan başvurucuya kadrosuzluk tazminatı adı altında bir ödeme yapılmasının kamuni bir dayanağımn mevçut olmadığı" ifade edilmiștir.

53. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Anayasa'nın 35. maddesi kapsamına giren korunmaya değer bir menfaati bufunmadığı anlaşıldığından başvurunun bu kısmıın konų bakımından yetkisizlik nedeni ile kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

VL HÜκÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A.1, Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğıne ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın komu bakamından yetkisizlik nedeniyle KÄBUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu Üzerinde BIRAKILMASINA 22/1/2021tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zlhtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 
Üye Üye Uye Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI 
Üye Üye Üye Muammier TOPAL Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Üye YusufŞevki HAKYEMEZ.Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI