Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kosova Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Ormancılık Alanında İş Birliğine Dair Mutabakat Zaptının Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 8063)
MİLLETLERARASI ANDLAŞMALAR | 2024-01-06

6 Ocak 2024 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32421
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA 
°C*
Karar Sayısı: 8063
1 Mart 2022 tarihinde Ankara'da imzalanan ekli “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kosova Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Ormancılık Alanında İş Birliğine Dair Mutabakat Zaptı"nın onaylanmasına, 244 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile 9 sayılı CumhurbaşkanlığıKararnamesinin 2 nci ve 3 üncü maddeleri gereğince karar verilmiştir.
5 Ocak 2024
Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE  KOSOVA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA  ORMANCILIK ALANINDA İŞ BİRLİĞİNE DAİR  MUTABAKAT ZAPTI 
Bundan bõyle müştereken "Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kosova Cumhuriyeti Hükümeti;
İşbu Mutabakat Zaptı çerçevesinde;
Türk ve Kosova halkları arasındaki dostluk ilişkilerini güçlendirme ve ormancılık alanında iş birliğini geliştirme hususundaki isteklerini ifade ederek,
Ormancılık alanında daha yakın iş birliğinin doğuracağı faydaları ve ortak çıkarları dikkate alarak 
Aşağıdaki hususlarda anlaşmaya varmışlardır:
Madde 1
Amaç
Orman kaynaklarının korunması, geliştirilmesi ve yönetimi için, Taraflar, iç hukuk kurallarına ve mevzuatlarına dayanarak, eşitlik, mütekabiliyet ve karşılıklı yarar temelinde bilgi, deneyim ve teknoloji paylaşımı yoluyla iş birliği yapacaklardır.

Madde 2
İş Birliği Alanları
Taraflar aşağıdaki alanlarda iş birliği yapacaklardır:
1. Ormanların çeşitli yararları dikkate alınarak sürdürebilir yönetimi,
2.Orman üretim teknikleri, orman ürünleri endüstrisi; satış ve pazarlama olanakları,
3.Orman hizmetlerinin değerinin belirlenmesi ve yeşil ekonomi,
4. Yakacak odun üretimi ve odundan verimli temiz enerji üretimi,
5. Orman envanteri,
6. Odun dışı orman ürünlerinin envanteri, yönetim ve pazarlama firsatiarının geliştirilmesi,7. Ormanların rekreasyonel ve sosyo-kültürel amaçlarla kullanımı; şehir ormanları,8. Ekoturizm,
9. Su tutma ve toprak koruma konusunda ormanların faydalarının artırılmasi,
10. Orman yangınları, hastalıklar, böcekler ve kaçak kesimler ile mücadele,
11. Sürdürülebilir orman yönetimi kapsamında geçimleri ormana dayalı insanların desteklenmesi,
12. Toprak erozyonu ile mücadele, havza rehabilitasyonu, ağaçlandırma, fidan ve tohum yetiştirme teknikleri,
13. Biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir kullanımı,

14. Ormancılıkta karşılaşılan sorunlara çözüm geliştirmek amacıyla ortak projelerin hazırlanmasi,
15. Halkın bilinçlendirilmesi ve kurumsal kapasitenin geliştirilmesi,
16. Su, kumul ve rüzgar erozyonuna maruz alanları kontrol etme,
17. Entegre havza yönetimi konusunda ortak çalışmalar geliştirme,
18. Kurak ve yarı kurak alanlardaki ağaçlandırma çalışmaları,
19. Yukarı havzalarda sel kontrol çalışmaları.
Madde 3
İş Birliği Yöntemleri 
Taraflar, işbu Mutabakat Zaptı'nın 2. Maddesinde sıralanan konular üzerinde aşağıdaki şekilde işbirliği yapacaklardır:
1. Ormancılık alanındaki araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bilimsel ve teknik bilgi ve belge paylaşımı,
2.Uzman, araştırmacı, danışma ve personel değişimi,
3. Ortak çalıştay, toplantı, seminer, eğitim programı ve çalışma gezilerinin düzenlenmesi,
4. Ortak projelerin hazırlanması ve uygulanması.
Madde 4
Yetkili Kurumlar 
İşbu Mutabakat Zaptının uygulanmasından sorumlu yetkili kurumlar aşağıdaki şekildedir:
1. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına Tarım ve Orman Bakanlığı,
2. Kosova Cumhuriyeti Hükümeti adına Tarım, Orman ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı.
Maddę 5
Ortak Komite 
1. İşbu Mutabakat Zaptı'nın 2. Maddesinde tanımlanan işbirliği alanları için Taraflardan her birinin Hükümet birimlerini temsil eden üçer üyeden oluşan ortak bir Komite kurulacaktır. İşbu Mutabakat Zaptı'nın uygulanmasını kolaylaştırmak ve yapılacak faaliyetleri yürütmek amacıyla, Komite yılda en az bir defa Türkiye Cumhuriyeti'nde ve Kosova Cumhuriyeti'nde dönüşümlü olarak toplanacaktır.
2. Ortak Komite, aşağıdaki görevleri yerine getirecektir:
a. İşbu Mutabakat Zaptı'nın uygulanma sürecinin gözden geçirilmesi ve değerlendirilmesi,b. İşbu Mutabakat Zaptı kapsamında işbirliği faaliyetlerinin tartışılması ve gözden geçirilmesi,c. İşbu Mutabakat Zaptı'na ilişkin diğer hususların görüşülmesi.


Madde 6Fikri Mülkiyet Hakları
Taraflar, ilgili ulusal mevzuatları ve taraf oldukları uluslararası antlaşmalar çerçevesinde, işbu Mutabakat Zaptı'ndan doğan veya bu Mutabakat Zaptı dâhilinde transfer edilecek fikri mülkiyet haklarının etkin bir şekilde korunmasını sağlarlar.

İşbu Mutabakat Zaptı bağlamında, fikri mülkiyet kavramı 14 Temmuz 1967 tarihinde Stockholm'de imzalanmış olan Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'nü Kuran Anlaşma'nın 2. Maddesinde tanımlandığışekilde anlaşılır.

Madde 7
Mali Hususlar 
İşbu Mutabakat Zaptı kapsamında yürütülen işbirliği faaliyetlerinden kaynaklanan maliyet ve giderler, Taraflarca durum bazında alınacak ortak karara göre Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı ve Kosova Cumhuriyeti Tarım, Orman ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı tarafindan karşılanır 
Madde 8
Değişiklikler ve Uyuşmazlıklar 
İşbu Mutabakat Zaptı, Tarafların karşılıklı yazılı rızaları ile herhangi bir zamanda değiştirilebilir. Bu değişiklikler, işbu Mutabakat Zaptı'nın 9. Maddesinde belirtilen usule uygun şekilde yürürlüğe girer.
İşbu Mutabakat Zaptı'nın yorumlanmasından veya uygulanmasından kaynaklanabilecek herhangi bir uyuşmazlık Taraflar arasında müzakere yoluyla çözülür.

Madde 9
Yürürlüğe Giriş
İşbu Mutabakat Zaptı, Tarafların anılan belgenin yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal usullerinin tamamlandığını birbirlerine diplomatik yoilarla bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girecektir.

İşbu Mutabakat Zaptı beş (5) yıl süreyle yürürlükte kalacaktır. Taraflardan biri Anlaşmayı sona erdirme niyetini, yürürlük süresi dolmadan altı (6) ay önce karşı Tarafa diplomatik kanallardan yazılıolarak bildirmediği sürece, iş bu Mutabakat Zaptı birer (1) yıllık süreler halinde otomatik olarak yenilenecektir.

Taraflardan biri, diğerine, işbu Mutabakat Zaptını sona erdirme niyetini diplomatik kanallardan ileterek, istediği zaman sonlandırabilir. Bu durumda, işbu Mutabakat Zaptı, bildirimden 6 (alti) ay sonra sona erdirilir. İşbu Mutabakat Zaptı'nın sona ermesi, işbu Mutabakat Zaptı gereğince üzerinde mutabik kalınan ve sona erme öncesinde başlatılan faaliyetlerin geçerliliğini ve süresini etkilemeyecektir.


İşbu Mutabakat Zaptı Ankara'da, 01/03/2022 tarihinde, Türkçe, Arnavutça, Sırpça ve İngilizce dillerinin her biri için iki (2) asıl nüsha halinde tanzim edilmiş olup, bütün metinler eşit derecede geçerlidir. Yorum farklılığı olması halinde İngilizce metin esas alınır.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına 
Kosova Cumhuriyeti Hükümeti adına 
BouyAn Dr. Bękir PAKDEMİRLİTarin ve Orman Bakanı
Donika GËRVALLA-SCHWARZ Başbakan Yardımeısı ve Dışişleri ve Diaspora Bakanı


MEMORANDUM MIRËKUPTIMI 
NDËRMJET 
QEVERISË SË REPUBLIKËS SË TÜRKİYE 
DHE 
QEVERISË SË REPUBLIKËS SË KOSOVËS MBI BASHKËPUNIMIN NË FUSHËN E PYLLTARISË
Qeveria e Republikës së Türkiye dhe Qeveria e Republikës së Kosovës, në tekstin e mëtejmë tëreferuara bashkërisht si “Palët",
Në kuadër të këtij Memorandumi Mirëkuptimi,
Duke shprehur dëshirën për fuqizimin e marrëdhënieve miqësore ndërmjet popullit turk dhe atij kosovar dhe për rritjen e bashkëpunimit në fushën e pylltarisë,
Duke pasur parasysh përfitimet dhe interesat e përbashkëta nga bashkëpunimi më i afërt në fushën e pylltarisë,
Janë pajtuar si vijon:
Neni 1
Qëllimi 
Për mbrojtjen, zhvillimin dhe menaxhimin e resurseve pyjore, Palët bashkëpunojnë përmes shkëmbimit të informatave, përvojës dhe teknologjisë bazuar në parimet e barazisë, reciprocitetit dhe përfitimit të ndërsjellë në pajtueshmëri me ligjet dhe legjislacionin e tyre përkatës vendor.
Neni 2
Fushat e bashkëpunimit 
Palët bashkëpunojnë në fushat e mëposhtme:
1. Marrja parasysh e përfitimeve të shumëfishta dhe e menaxhimit të qëndrueshëm të pyjeve;
2. Teknikat e prerjes në pyje, industria e produkteve pyjore, mundësitë e shitjes dhe marketingut;
3. Përcaktimi i vlerave të shërbimeve pyjore dhe të ekonomisë së gjelbër;
4. Prodhimi i drurit komercial dhe prodhimi i energjisë së pastër efikase nga druri:
5. Inventarizimi i pyjeve;
6. Inventarizimi i produkteve pyjore jodrusore dhe përmirësimi i menaxhimit dhe marketingut të tyre;
7. Shfrytëzimi i pyjeve për qëllime rekreative dhe socio-kulturore; pyjet urbane;
8. Eko-turizmi;
9. Përmirësimi i përfitimeve të pyjeve për ruajtjen e ujit dhe të dheut;
10. Luftimi i zjarreve pyjore, sëmundjeve, insekteve dhe prerjes ilegale;

11. Mbështetja e personave që e sigurojnë jetesën nga pyjet në kuadër të menaxhimit tëqëndrueshëm të pyjeve;
12. Luftimi i erozionit të tokës, rehabilitimi i pellgjeve ujëmbajtëse, pyllëzimi, teknikat e kultivimit të fidanëve dhe farërave;
13. Mbrojtja dhe shfrytëzimi i qëndrueshëm i biodiversitetit;
14. Përgatitja e projekteve të përbashkëta për zhvillimin e zgjidhjeve ndaj problemeve të hasura në pylltari;
15. Ndërgjegjësimi publik dhe ngritja e kapaciteteve institucionale;
16. Kontrollimi i zonave të ekspozuara ndaj erozionit të ujit, rërës dhe erës;
17. Zhvillimi i aktiviteteve të përbashkëta për menaxhimin e integruar të pellgjeve ujëmbajtëse;
18. Aktivitetet e pyllëzimit në sipërfaqe të thata dhe gjysmë të thata;
19. Aktivitetet e kontrollit të vërshimeve në pellgun e sipërm.
Neni 3
Metodat e bashkëpunimit 
Palët bashkëpunojnë në fushat sipas nenit 2 të këtij Memorandumi Mirëkuptimi në mënyrat e mëposhtme:
1. Shkëmbimi i informatave dhe dokumenteve shkencore dhe teknike mbi aktivitetet kërkimore dhe zhvillimore në fushën e pylltarisë;
2. Shkëmbimi i ekspertëve, studiuesve, konsulentëve dhe personelit;
3. Organizimi i punëtorive, takimeve, seminareve, programeve trajnuese dhe vizitave stúdimore të përbashkëta;
4. Përgatitja dhe realizimi i projekteve të përbashkëta 
Neni 4
Autoritetet përgjegjëse 
Autoritetet përgjegjëse për zbatimin e këtij Memorandumi Mirëkuptimi janë:
1. Ministria e Bujqësisë dhe Pylltarisë në emër të Qeverisë së Republikës së Türkiye. ; dhe 2.Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural në emër të Qeverisë së Republikës sëKosovës 

Neni 5
Komiteti i përbashkët 
1. Palët themelojnë Komitetin e Përbashkët të përbërë nga 3 (tre) anëtarë prej secilës Palë qëpërfaqësojnë departamentet e qeverisë përgjegjëse për fushat e bashkëpunimit sipas nenit 2 tëkëtij Memorandumi Mirëkuptimi. Komiteti takohet rregullisht të paktën një herë në vit, herë nëRepublikëne Türkiye herë në Republikën e Kosovës me qëllim të lehtësimit të zbatimit të këtij Memorandumi Mirëkuptimi dhe të realizimit të aktiviteteve brenda fushëveprimit të tij nëmënyrë të duhur.


2. Komiteti i Përbashkët ka përgjegjësitë e mëposhtme:
a. Rishikim dhe vlerësimi i procesit të zbatimit të këtij Memorandumi Mirëkuptimi;
b. Diskutimi dhe rishikimi i aktiviteteve të bashkëpunimit sipas këtij Memorandumi Mirëkuptimi;
c. Negocimi i çështjeve të tjera që ndërlidhen me këtë Memorandum Mirëkuptimi 
Neni 6
Të drejtat e pronësisë intelektuale 
Palët, në pajtueshmëri me legjislacionet përkatëse kombëtare dhe me traktatet ndërkombëtare palëtë të cilave janë Palët, sigurojnë mbrojtjen efektive të të drejtave të pronësisë intelektuale që burojnënga ky Memorandum Mirëkuptimi ose që transferohen përkitazi me të.
Për qëllime të këtij Memorandumi Mirëkuptimi, koncepti i pronësisë intelektuale interpretohet nëpajtueshmëri me përkufizimet e dhëna në nenin 2 të Konventës për Themelimin e Organizatës Botërore të Pronësisë Intelektuale të arritur në Stokholm më 14 korrik 1967.
Neni 7
Çështjet financiare 
Kostot e aktiviteteve të bashkëpunimit sipas këtij Memorandumi Mirëkuptimi barten nga Ministria e Bujqësisë dhe Pylltarisë e Republikës së Türkiye dhe Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural e Republikës së Kosovës siç vendoset bashkërisht për secilin rast nga Palët.
Neni 8
Ndryshimet dhe kontestet 
Ky Memorandum Mirëkuptimi ndryshohet me pëlqimin e dyanshëm me shkrim të Palëve në çdo kohë. Këto ndryshime hyjnë në fuqi sipas procedurës së përcaktuar në nenin 9 të këtij Memorandumi Mirëkuptimi.

Kontestet që mund të burojnë nga interpretimi ose zbatimi i këtij Memorandumi Mirëkuptimi zgjidhen nga Palët me anë të negocimit.

Neni 9
Hyrja në fuqi 
Ky Memorandum Mirëkuptimi hyn në füqi në datën e pranimit të njoftimit të fundit me shkrim me anë të të cilit Palët e njoftojnë njëra-tjetrën, përmes kanaleve diplomatike, lidhur me përfundimin e procedurave të tyre të brendshme ligjore të nevojshme për hyrjen në fuqi të dokumentit përkatës.
Ky Memorandu Mirëkuptimi mbetet në fuqi për një periudhës pesë (5) vjeçare. Ai vazhdohet automatikisht për periudha pasuese prej një (1) viti, përveç nëse njëra prej Palëve e njofton tjetër me shkrim përmes kanaleve diplomatike lidhur me synimin e saj për ndërprerjen e Memorandumit gjashtë (6) muaj para skadimit të tij.


Secila prej Palëve mund ta ndërpresë këtë Memorandum Mirëkuptimit në çdo kohë duke e njoftuar me shkrim Palën tjetër për këtë përmes kanaleve diplomatike. Në këtë rast, ky Memorandum Mirëkuptimi ndërpritet 6 (gjashtë) muaj pas datës së pranimit të njoftimit.
Ndërprerja e këtij Memorandumi Mirëkuptimi nuk ndikon në vlefshmërinë dhe kohëzgjatjen e aktivitețeve të dakorduara sipas këtij Memorandumi Mirëkuptimi e që kanë filluar para ndërprerjes.
Arritur në Ankara datë 01/03/2022, në nga dy (2) kopje origjinale në gjuhën turke shqipe, serbe dhe angleze, ku versionet në të gjitha gjuhët janë njëjtë autentike. Në rast të divergjencave tëinterpretimit, mbizotëron versioni në gjuhën angleze.

Në emër të Republikës së Türkiye 
Në emër të Republikës së Kosovës 
,Dr. Bekir PAKDEMİRLİ
Ministër i Bujäësisë dhe Pylltarisë
Donika GËRVALLA-SCHWARZ Zëvendëskryeministre dhe Ministre e Punëve të Jashtme dhe Diasporës 

MEMORANDUM OF RAZUMEVANJU IZMEĐU 
VLADE REPUBLIKE TÜRKİYE 
VLADE REPUBLIKE KOSOVA  O SARADNJI U OBLASTI ŠUMARSTVA 
Vlada Republike Türkiye i Vlada Republike Kosova u daljem tekstu kolektivno nazvane "Stranke"U okviru ovog Memoranduma o razumevanju;
Izražavajući želju da ojačaju prijateljske odnose između turskog i kosovskog naroda i unaprede saradnju u oblasti šumarstva,
Uzimajući u obzir koristi i zajedničke interese koji bi proizašli iz bliže saradnje u oblasti šumarstva.
Dogovorili su se kao što sledi:
Član 1
Svrha 
U cilju zaštite, razvoja i upravljanja šumskim resursima, stranke će saradivati putem razmene informacija, iskustva i tehnologije na osnovu jednakosti, reciprociteta i obostrane koristi u skladu sa svojim domaćim zakonima i zakonodavstvu.

Član 2
Oblasti saradnje 
Strane će sarađivati u sledećim oblastima:
1. Uzimajući u obzir nekoliko prednosti, održivo upravljanje šumama,
2. Tehnike seče šuma, industriju šumskih proizvoda; prodajne i marketinške mogućnosti,
3. Utvrđivanje vrednosti šumskih usluga i zelene ekonomije,
4. Proizvodnju ogrevnog drveta i efikasna proizvodnja čiste energije iz drveta,
5. Inventarizacija šuma,
6. Inventarisanje nedrvnih šumskih proizvoda i poboljšanje mogućnosti njihovog upravljanja i marketinga,
7. Korištenje šuma u rekreativne i društveno-kulturne svrhe; urbane šume,
8. Ekoturizam,
9. Poboljšanje prednosti šuma na zadržavanju vode i očuvanju tla.
10. Borba protiv šumskih požara, bolesti, insekata i bespravne seče,
11. Podrška ljudima koji žive u šumama u okviru održivog upravljanja šumama,
12. Borba protiv erozije tla, sanacija sliva, pošumljavanje, sadnice i semeni uzgoj tehnike,
13. Očuvanje i održivo korištenje biodiverziteta,

14. Priprema zajedničkih projekata za razvoj rešenja problema sa kojima se susreće šumarstvo,
15. Podizanje javne svesti i obezbeđivanje izgradnje institucionalnih kapaciteta,
16. Kontrola područja koja su izložena eroziji vode, peska i vetra,
17. Razvijanje zajedničkih aktivnosti na integrisanom upravljanju slivovima,
18. Aktivnosti pošumljavanja na sušnim i polusušnim područjima,
19. Aktivnosti kontrole poplava u gornjem slivu.
Član 3
Metode saradnje 
Strane će sarađivati u oblastima navedenim u članu 2. ovog Memoranduma o razumevanju na sledeće načine:
I. Razmena raučnih i tehničkih informacija i dokumenata o istraživačko-razvojnim aktivnostima u oblasti šumarstva,
2. Razmena stručnjaka, istraživača, konsultanata i osoblja 
3. Organizacija zajedničkih radionica, sastanaka, seminara, programa obuke i studijskih putovanja,
4. Priprema i realizacija zajedničkih projekata.
Član 4
Nadležni organi 
Nadležni organi koji su nadležni za implementaciju ovog Memoranduma o razumevanju navedeni su u nastavku:
1. Ministarstvo poljoprivrede i šumarstva; u ime Vlade Republike Türkiye,
2. Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i ruralnog razvoja; u ime Vlade Republike Kosova 
Čla 5
Zajednička komisija 
1. Strane će uspostaviti Zajednički odbor sastavljen od 3 (tri) člana od svake Strane, koji ·predstavljaju nadležne vladine direkcije za oblasti saradnje predviđene članom 2. ovog Memoranduma o razumevanju. Komitet će održavati redovne sastanke najmanje jednom godišnje,naizmenično u Republici Turskoj i Republici Kosova da olakšaju sprovodenje ovog Memoranduma o razumevanju i obavljanju aktivnosti iz ovog delokruga na odgovarajući način.
2. Zajednička komisija će preuzeti dole navedene odgovornosti:
a. Pregled i evaluaciju procesa implementacije ovog Memoranduma o razumevanju,b. Diskusiju i pregled aktivnosti saradnje u okviru ovog Memoranduma o razumevanje,c. Pregovaranje o drugim pitanjima u vezi sa ovim Memorandumom o razumevanju.

Član 6Prava intelektualne svojine 
Stranke u skladu sa odgovarajućim nacionalnim zakonodavstvom i međunarodnim ugovorima čiji su potpisnici, osiguraće efikasnu zaštitu prava na intelektualnu svojinu koja proizilaze iz ovog Memoranduma o razumevanju ili biće preneta prema istima.

U kontekstu ovog Memoranduma o razumevanju, pojam intelektualne svojine tumačiće u skladu sa definicijama navedenim u članu 2. Konvencije o osnivanju Svetske organizacije za intelektualnu svojinu,urađene u Stokholmu 14. jula 1967. godine.

Član 7
Finansijska pitanja 
Nastali troškovi aktivnosti saradnje snosiće se u okviru ovog Memoranduma o razumevanju od strane Ministarstva poljoprivrede i šumarstva Republike Türkiye i Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i ruralnog razvoja Republike Kosova kao što je zajednički odlučeno na osnovu slučaja do slučaja Stranaka.

Članak 8
Amandmani i sporovi 
Ovaj Memorandum o razumevanju biće izmenjen uz obostranu pismenu saglasnost Stranaka, u bilo kom trenutku. Ove izmene i dopune stupaju na snagu u skladu sa postupkom utvrđenom u čl. 9 ovog Memoranduma o razumevanju.

Svaki spor koji može proizaći iz tumačenja ili implementacije ovog Memoranduma o razumevanju Stranke rešiti pregovorima.

Član 9
Stupanje na snagu 
Ovaj Memorandum o razumevanju stupa na snagu danom prijema zadnjeg pismenog obaveštenja kojim se strane međusobno obaveštavaju diplomatskim putem, o završetku njihove interne pravne procedure neophodne za stupanje na snagu predmetnog dokumenta.

Ovaj Memorandum o razumevanju ostaje na snazi na periodu od pet (5) godina. Automatski se obnavlja za uzastopne periode od jedne (1) godine, osim ako jedna od Stranaka pismeno diplomatskim putem ne obavesti drugu o svojoj nameri da raskine Sporazum šest (6) meseci pre njegovog isteka.

Svaka Strana može raskinuti ovaj Memorandum o razumevanju u bilo koje vreme, tako što će dati drugoj Strani pismeno obaveštenje o tome diplomatskim putem. U ovom slučaju. Ovaj Memorandum o razumevanju biče raskinut 6 (šest) meseci nakon datuma prijema obaveštenja.

Raskid ovog Memoranduma o razumevanju neće uticati na valjanost i trajanje aktivnosti dogovorenih u skladu sa ovim Memorandumom o razumevanju i koje su već pokrenute pre tog raskida.

Sačinjeno 1 Marta 2022 u Ankari svaki u dva (2) originalna primerka na turskom,albanskom,srpskom i engleskom jeziku, svi tekstovi su podednako verodostojni. U slučaju bilo kakvog odstupanja u tumačenju, engleska verzija ima prednost.

BEgAe Dr. Bekir PAKDEMİRLİMinistar Poljoprivrede i Šumarstva 
U ime Republike Kosova 
Donika GËRVALLA-SCHWARZ Zamenica Premijera i Ministarka Spoljnih Poslova i Dijaspore 

MEMORANDUM OF UNDERSTANDING  BETWEEN  THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF TÜRKİYE  AND  THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF KOSOVO  ON COOPERATION IN THE FIELD OF FORESTRY 
The Government of the Republic of Türkiye and the Government of the Republic of Kosovo hereinafter collectively referred to as the “Parties";
Within the framework of this Memorandum of Understanding;
Expressing their desire to strengthen friendly relations between the Turkish and Kosovan people and improve cooperation in the field of forestry,
Taking into account the benefits and common interests that would arise from a closer cooperation in the field of forestry,
Have agreed as follows:
Article 1
Purpose 
For the protéction, development and management of forest resources, the Parties shall cooperate through sharing of information, experience and technology on the basis of equality, reciprocity and mutual benefit under their domestic laws and legislations.

Ártiele 2
Areas of Cooperation 
The Parties shall cooperate in the following fields:
1. Considering several benefits, sustainable management of forests,
2. Forest harvesting techniques, forest products industry; sales and marketing possibilities,
3. Determining the values of forest services and green economy,
4. Fuelwood production and efficient clean energy production from wood,
5. Inventory of forests 
6. Inventory of non-wood forest products and improving their management and marketing opportunities,
7. Utilizing of forests for recreational and socio-cultural purposes; urban forests,
8. Ecotourism,
9. Improvement of benefits of forests on water retention and soil conservation,
10. Fight against forest fires, diseases, insects and illegal logging,
11. Supporting the people with forest-based livelihood under the sustainable forest management,

12. Combating with soil erosion, watershed rehabilitation, afforestation, seedlings and seeds cultivation techniques,
13. Conservation and sustainable use of biodiversity,
14. Preparation of joint projects to develop solutions to problems encountered in forestry,
15. Raising public awareness and provide institutional capacity building,
16. Controlling the areas which are exposed to water, sand and wind erosion,
17. Developing joint activities on integrated watershed management,
18. Afforestation activities on arid and semi-arid areas,
19. Flood control activities in the upper basin.
Article 3
Methods of Cooperation 
The Parties shall cooperate on the areas listed in Article 2 of this Memorandum of Understanding in the following ways:
1. Exchange of scientific and technical information and documents on research and development activities in the field of forestry,
2. Exchange of experts, researchers, consultants and personnel 
3. Organization of joint workshops, meetings, seminars, training programs and study tours,
4. Preparation and implementation of joint projects.
Article 4
Competent Authorities 
The competent authorities responsible for the implementation of this Memorandum of Understanding hereby are stated below:
1. Ministry of Agriculture and Forestry; on behalf of the Government of the Republic of Türkiye,
2. Ministry of Agriculture, Forestry and Rural Development; on behalf of the Government of the Republic of Kosovo.

Article 5
Joint Committee 
1. The Parties shall establish a Joint Committee composed of 3 (three) members from each Party representing competent Government departments for the areas of cooperation stipulated in Article 2 of this Memorandum of Understanding The Committee shall hold regular meetings at least once a year, alternately in the Republic of Türkiye and the Republic of Kosovo to facilitate the implementation of this Memorandum of Understanding and performing the activities under this scope in a proper manner.

2. The Joint Committee shall undertake the below-mentioned responsibilities:
a. Review and evaluation of the implementation process of this Memorandum of Understanding,b. Discussion and review of the cooperation activities under this Memorandum of Understanding,
c. Negotiation of other matters related to this Memorandum of Understanding.

Article 6Intellectual Property Rights 
The Partiés, in accordance with the respective national legislations and international treaties to which they are parties, shall ensure the effective protection of the rights for intellectual property arising out of this Memorandum of Understanding or to be transferred in respect thereof.
In the context of this Memorandum of Understanding, the concept of intellectual property shall be construed in line with the definitions stipulated in Article 2 of the Convention Establishing the World Intellectual Property Organization, done at Stockholm on July 14, 1967.
Article 7
Financial Matters 
The costs incurred by the cooperation activities under this Memorandum of Understanding shall be borne by the Ministry of Agriculture and Forestry of the Republic of Türkiye and Ministry of Agriculture, Forestry and Rural Development of the Republic of Kosovo as mutually decided on a case-by-case basis by the Parties 

Article 8
Amendments and Disputes 
This Memorandum of Understanding shall be amended by mutual written consent of the Parties at any time. These amendments shall enter into force according to the procedure specified in the Article 9 of this Memorandum of Understanding.

Any dispute that may arise from the interpretation or implementation of this Memorandum of Understanding shall be resolved by the Parties through negotiation.

Article 9
Entry into Force 
This Memorandum of Understanding shall enter into force on the date of the receipt of the last written notification by which the Parties notify each other, through diplomatic channels, of the completion of their internal legal procedures required for the entry into force of the concerned document.
This Memorandum of Understanding shall remain in force for a period of five (5) years. It shall be renewed automatically for successive periods of one (1) year, unless one of the Parties notifies the other in writing through diplomatic channels of its intention to terminate the Agreement six (6)months prior to its expiration.

Either Party may terminate this Memorandum of Understanding at any time by giving the other Party a written notification to that effect through diplomatic channels. In this case, This Memorandum of Understanding shall be terminated 6 (six) months after the date of the receipt of the notification.

The termination of this Memorandum of Understanding shall not affect the validity and duration of the activities agreed upon pursuant to this Memorandum of Understanding and already initiated prior to such termination.

Done at Ankara on 01/03//2022 Each in two (2) original copies in Turkish, Albanian, Serbian and English languages, all texts being equally authentic. In case of any divergence of interpretation, the English version shall prevail 

On Behalf of the Government of the Republic of Türkiye 
On Behalf of the Government of the Republic of Kosovo 
BE Bekir PAKDEMİRLİ, Ph.D Minister of Agriculture and Forestry 
Donika GËRVALLA-SCHWARZ Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs and Diaspora