Uyuşmazlık Mahkemesine Ait Kararlar
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ KARARLARI | 2020-03-07

7 Mart 2020 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 31061
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ KARARLARI 
2-2247 SAYILI KANUN'UN 10. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (OLUMLU GÖREV UYUŞMAZLIĞI ÇIKARMA) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2019/687KARAR NO : 2020/66KARAR TR : 27.01.2020
ÖZET : Mevzuata aykırı olarak alındığı ileri sürülen, davacı şirkete ait güneş enerji santrali (GES) proje onay bedellerinin, davalı TEDAŞ'tan yasal faiziyle beraber iadesi istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: K. Bodrum Güneş Enerjisi Elektrik Üretim Ltd. Şti.Vekili : Av. B.A.A.
Davalı: Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Vekili : Av. F.A.S.

OLAY : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin Muğla ili Milas İlçesinde hazırladığı güneş enerji santrali (GES) projelerini davalı TEDAŞ' in onayına sunduğunu, davalının talebi üzerine 11/05/201731/10/2017 tarihleri arasında toplam 22.406,24 TL onay bedeli ödemesi yaptığını, davalı tarafindan talep edilen bu bedelin hukuki bir dayanağının bulunmadığının İdare Mahkemesi kararlarıyla sabit olduğunu, davalının sebepsiz zenginleştiğini, müvekkilinden haksız tahsil edilen bedellerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsili istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.

Davalı vekili süresinde verdiği cevap dilekçesinde, dava konusunun müvekkilinin mevzuat çerçevesinde ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca yapılan yetki devrine istinaden gerçekleştirilen hizmet bedellerine ilişkin olduğunu, bu kapsamda uyuşmazlığın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğini ileri sürerek yargı yolu itirazında bulunmuştur.
ANKARA 9. ASLÍYE TÍCARET MAHKEMESİ: 08.05.2019 tarihli duruşmada verdiği E:2019/119 esas sayılı ara kararı ile “Tarafların her ikisinin de anonim şirket olduğu, uyuşmazlığın ticari işten kaynaklandığı,TTK. 4 ve 5 maddeleri uyarınca Ticaret Mahkemeleri görevli olduğu anlaşıldığından, görevsizlik itirazının reddine” karar vermiştir.

Davalı vekili tarafindan, süresi içinde verilen dilekçe ile olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılması istemiyle başvuruda bulunulması üzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte Danıştay Başsavcılığı'na gönderilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI; "….Elektrik enerjisine ilişkin faaliyetleri, temel olarak “üretim”, “iletim”, “dağitım” ve “ticaret” başlıklarıaltında toplamak mümkündür. Hizmetin kesintiye uğramasının alternatif maliyetleri çok yüksek olduğu için bütün bu faaliyetlerin bir koordinasyon içinde yürütülmesi şarttır. Bu amaçla, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile 2001 yılında kamu tüzel kişiliğini haiz, İdarî ve mali özerkliğe sahip ve bu Kanun ile kendisine verilen görevleri yerine getirmek, enerji piyasasınıdüzenlemek ve denetlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) kurulmuştur.

Elektrik piyasası faaliyetleri, 4628 sayılı Kanun ile 6446 sayılıElektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuatında detaylı olarak düzenlenmiştir. 6446 sayılı Kanun'un 4. maddesi, elektrik piyasasıfaaliyetlerini, üretim, iletim, dağıtım, toptan veya perakende satışi, ithalat ve ihracatı ile piyasa işletimi faaliyetleri olarak sıralamıştır. Kanun'da elektrik enerjisi “iletim" faaliyetinin münhasıran Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi tarafından yürütülebileceği düzenlenmiştir. Diğer faaliyetlerde ise,kamu tüzel kişilerinin yanında, özel hukuk tüzel kişilerinin de hizmetlerin yürütülmesine katılabileceği öngörülmüştür. Elektrik piyasası faaliyetlerinin yürütülmesinde kamu-özel ayrımı yapılmaksizın, kural olarak, lisans alınması zorunluluğu getirilmiştir. Bu itibarla, elektrik piyasasıfaaliyetlerinin, arz güvenliğini ve kamu hizmeti gerekliliklerini sağlayacak uyum içinde yürütülmesi adına düzenleme, denetleme ve kolluk faaliyetlerinde bulunma işlevlerinin kamu gücüyle yerine getirildiği bir kamu hizmeti faaliyeti olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Lisanssız yürütülebilecek faaliyetler" başlıklı 14. maddesinde, lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf kişilerin sisteme bağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ile satışa, başvuru yapılmasına ve denetim yapılmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
6446 sayılı Kanun uyarınca yürürlüğe konulan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin "Bağlantı ve sistem kullanımı için başvuru" başlıklı 9. maddesinin 23/03/2016 tarihinde yeniden düzenlenen 2. fikrasinda,
"Hidrolik kaynağa dayalı üretim tesisleri bakımından ilgili il özel idaresinden su kullanım hakkı izin belgesini alan ve diğer kaynaklar bakımından bağlantı başvurusu uygun bulunan veya İlgili Şebeke İşletmecisi tarafından teklif edilen alternatif bağlantı noktası önerisini kabul edenler ile rüzgar ve güneş enerjisine dayalı başvurularda Teknik Değerlendirme Raporu olumlu olanlara İlgili Şebeke İşletmecisi tarafindan 

Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubu gönderilir. Kendisine BağlantıAnlaşmasına Çağrı Mektubu gönderilen gerçek veya tüzel kişilere, söz konusu su kullanım hakkı izin belgesinin alınma veya Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubunun tebliğ tarihinden itibaren yüzseksen gün süre verilir.Gerçek veya tüzel kişiler söz konusu sürenin ilk doksan günü içerisinde üretim tesisi ve varsa irtibat hattı projesini Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kurum ve/veya tüzel kişilerin onayına sunar. Proje onayına yetkili Kurum veya Kuruluş tarafından proje onayı için başvuruda bulunan kişiler ile başvuru tarihlerini haftalık olarak internet sayfasında ilan eder. Doksan gün içinde proje onayı için başvuruda bulunmayan gerçek veya tüzel kişilerin bağlantı başvuruları geçersiz sayılarak sunmuş oldukları belgeler kendilerine iade edilir." düzenlemesi yer almıştır.
3154 sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanununun 2. maddesine 6719 sayılı Kanunla eklenen (j) bendinde;
"Elektrik üretim, iletim, dağitim ve tüketim tesislerinin milli menfaatlere ve modern teknolojiye uygun şekilde kurulması ve işletilmesi için gerekli yükümlülükleri ile ilgili olarak inceleme, tespit, raporlama,proje onay ve kabul işlemleri yapmak üzere; ihtisas sahibi kamu kurum ve kuruluşlarıni, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında dağıtım lisansı sahibi tüzel kişileri veya özel hukuk tüzel kişilerini görevlendirmek, yetkilendirmek veya bu tüzel kişilerden hizmet satın almak ve bu tüzel kişilerin nitelikleri, yetkilendirilmesi, hak ve yükümlülükleri ile bu tüzel kişilere uygulanacak yaptırımları ve diğer hususları yönetmelikle düzenlemek." Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının görevleri arasında sayılmıştır.
Bu bağlamda yürürlüğe konulan Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliğinin 4. maddesinin (ii) bendinde; proje onay biriminin (POB);elektrik tesislerinin, hesap ve raporlarını inceleyerek proje paftalarınıonaylamak üzere görevlendirilmiş Bakanlık birimini veya bu amaçla Bakanlık tarafindan yetkilendirilen DSÍ, TEÍAŞ, TEDAŞ, EDAŞ, EÜAŞ,OSB ve benzeri ihtisas sahibi kurum ve kuruluşlarını ifade ettiği belirtilmiş,
Aynı Yönetmeliğin "Yetki devri" başlıklı 8. maddesinde;
"Bu Yönetmelik kapsamındaki elektrik tesislerinin proje onay ve onaylı projelerine göre yapılan tesislerin kabul işlemleri ve tutanak onay işlemleri yetkisi Bakanlığa aittir. Bakanlık bu yetkisini doğrudan kullanabileceği gibi bu işlemleri ihtisas sahibi kurum, kuruluş veya tüzel kişilerle birlikte yapabilir ya da kurum, kuruluş veya tüzel kişilerden hizmet alarak ya da bu kurum, kuruluş veya tüzel kişilere yetki devretmek suretiyle yaptırabilir..."düzenlemelerine yer verilmiştir.
3154 sayılı Kanun ve Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliğinin verdiği yetki uyarınca tesis edilen 26/07/2016 tarih ve 19973 sayılı Enerji ve Tabii 

Kaynaklar Bakanlığı işlemi ile; elektrik tesislerinin proje onay, kabul ve tutanak onay işlemleri hususunda kurum ve kuruluşların yetkilendirilmesine ilişkin "Yetkilendirilme Tablosu" yürürlüğe konulmuş, bu tabloya göre lisanssız üretim tesisi olan GES'ler için davalı idare yetkilendirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin, Muğla İli, Milas İlçesi,116 ada, 2 parsel sayılı taşınmazda kurulması planlanan Kayalar GüneşEnerjisi Santrali projesinin onayı için Bakanlık tarafından yetkilendirilmişkurum olan davalı idareye başvurduğu, davalı idare tarafından proje onayıiçin 23/08/2016 tarih ve 16-298 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan "Elektrik Tesislerinin Proje Onayı ve Kabul İşlemlerine Ait Yetkilendirmelere İlişkin Usul ve Esaslar" uyarınca, TEDAş Genel Müdürlüğü Hizmet Satışı, Araç ve Gereç Kira Yönetmeliği esaslarıçerçevesinde talep edilen proje onay bedelinin ödendiği ve bu bedelin,tazmin yolu ile tahsili amacıyla yargı yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.
Olayda, dava konusu proje onay bedellerinin, TEDAş Genel Müdürlüğü Hizmet Satışı Araç Gereç Kira Yönetmeliği; Elektrik Tesislerinin Proje Onayı ve Kabul İşlemlerine Ait Hizmet Bedellerinin Hesaplanmasına İlişkin Usul ve Esaslardan kaynaklandığı açık olup; bu konuda yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca yetkilendirilen TEDAş Genel Müdürlüğünce, kamu hukuku alanında, kamu gücüne dayalı,re' sen ve tek yanlı olarak tesis edilen proje onay bedellerinin tazmini için açılan davada yargisal denetimin, İdarî yargıda yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır” şeklindeki gerekçe ile 2247 sayılı Yasanın 10'uncu maddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına ve dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
Mahkememizce 2247 sayılı Yasanın 13/son maddesi uyarınca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından görüş istenmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI:Elektrik enerjisine ilişkin faaliyetlerin bir koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla 4628sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 2001 yılında kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip ve bu Kanun ile kendisine verilen görevleri yerine getirmek,enerji piyasasını düzenlemek ve denetlemek üzere EPDK kurulmuştur.
Elektrik piyasası faaliyetleri, 4628 sayılı Kanun ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuatında ayrıntılı olarak düzenlenmiş, 6446sayılı Kanunun 4. maddesinde elektrik piyasası faaliyetleri; "piyasada faaliyet gösterecek tüzel kişilerin üretim, iletim, dağıtım, toptan satış,perakende satış, piyasa işletim, ithalat ve ihracat faaliyetleri" olarak sıralanmıştır. Kanunda elektrik enerjisi iletim faaliyeti dışındaki diğer faaliyetlerde, kamu tüzel kişilerinin yanında, özel hukuk tüzel kişilerinin de hizmetlerin yürütülmesine katılabileceği öngörülmüştür. Elektrik piyasası

faaliyetlerinin yürütülmesinde kamu-özel ayrımı yapılmaksızın, kural olarak lisans alınması zorunluluğu getirilmiştir.

Bu durumda, elektrik piyasası faaliyetlerinin, arz güvenliğini ve kamu hizmeti gerekliliklerini sağlayacak uyum içinde yürütülmesi adına düzenleme, denetleme ve kolluk faaliyetlerinde bulunma işlevlerinin kamu gücüyle yerine getirildiği bir kamu hizmeti faaliyeti olduğu anlaşılmaktadır.
Öte yandan, elektriğin kamu hizmeti özelliği, “dağıtım" faaliyeti açısından ele alındığında, 6446 sayılı Kanun, dağıtım şirketlerinin lisanslarında belirtilen bölgelerdeki tesislerde yenileme, ikame ve kapasite artırım yatırımlarını yapma, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm sistem kullanıcılarına, eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin elektrik enerjisi dağıtımı ve bağlantı hizmeti sunma yükümlülüğügetirmiştir. Kanunda ve ilgili yönetmeliklerde, “dağıtım” faaliyetini yerine getirecek işletmelerin uyması gereken yükümlülükler açıkça düzenlenmiştir.Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi doğrudan hizmetin aksamasına yol açacak niteliktedir. Bu nedenle elektrik piyasası faaliyetlerinden “dağıtımın” kamu hizmeti niteliğinde olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Elektrik dağıtım piyasasının en temel aktörü TEDAş, tüzel kişiliğe sahip, 6446 sayılı Kanun, 233 ve 399 sayılı KHK ve Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırli, elektrik dağıtımıyla, elektriğin tüketicilere perakende satışı ve tüketicilere perakende hizmet verilmesi ile iştigal eden bir iktisadi devlet teşekkülüdür. Doğal tekel niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyeti 4628 ve 6446 sayılı Kanun öncesinde TEDA$ tarafından gerçekleştirilmekte iken, 4628 ve 6446 sayılı Kanun uyarınca, dağıtım sektörünün, EPDK tarafindan verilen dağıtım lisansları ile bölgesel tekeller olarak işletilmesi öngörülmüştür. 17/03/2004 tarihinde Yüksek Planlama Kurulunun (YPK) 2004/3 sayılı kararı ile onaylanarak yürürlüğe giren “Elektrik Enerjisi Sektörü Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi (Strateji Belgesi) ile elektrik dağıtım ve üretim alanları için özelleştirme girişimi başlatılarak, özelleştirme uygulamalarına dağıtım sektöründen başlanacağı belirtilmiş, Strateji Belgesi'ndeki eylem planına uygun olarak Özelleştirme Yüksek Kurulunun (ÖYK) 02/04/2004 tarihli ve 2004/22 sayılıkararıyla TEDAş özelleştirme programını alınmıştır. Bu kapsamda, söz konusu YPK kararı ekinde yer alan dağıtım bölgelerinin şirketleştirilmesinin tamamlanarak TEDAŞ'ın hissedarı olduğu ve dağıtım, perakende satışhizmeti yürüten 20 dağıtım şirketi oluşturulmuştur. 4628 sayılı Kanunun 6446 sayılı Kanunun 30. maddesi ile mülga 14/2. maddesindeki,“TEDAŞ'ın faaliyet alanında yer alan ve dağıtım faaliyeti için gerekli olan işletme varlıklar üzerinde, mülkiyeti saklı kalmak kaydı ile TEDAş ile belirlenen dağıtım bölgelerinde faaliyet göstermek üzere kurulan elektrik dağıtım şirketleri arasında işletme hakkı devir sözleşmesi düzenlenebilir.„,

kuralı uyarınca, TEDA$ ile % 100 hisselerine sahip olduğu 20 elektrik dağıtım şirketi arasında dağıtım varlıklarının işletilmesine yönelik idari sözleşme niteliğine sahip "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" imzalanmış ve ÖYK'nın 07/11/2005 tarihli ve 2005/125 sayılı kararıyla da; sermayesinin %100'ü TEDAŞ’a ait olan ve elektrik dağıtım bölgelerinde dağıtım lisansıile TEDAŞ’ın uhdesinde bulunan dağıtım sisteminin işletme hakkına sahip olan veya ileride sahip olacak dağitım şirketlerinin hisselerinin blok olarak satış yöntemi ile özelleştirilmesine karar verilmiştir.

Dağıtım bölgelerinin özelleştirilmesinde "İşletme Hakkı Devri"ne dayalı "Hisse Satış Modeli" uygulanmakta olup, bu modele göre yatırımci,özelleştirilen dağıtım şirketinin bulunduğu bölgedeki elektrik dağıtım lisansına sahip tek şirket olmaktadır. Ancak, yatırımcının işletme hakkınıdevraldığı dağıtım tesisleri ve bu tesislerin işletilmesinde varlığı zorunlu unsurların mülkiyeti TEDAŞ'ın uhdesinde kalmaya devam etmektedir.Yatırımci, dağıtım şirketinin hisselerinin sahibi olarak, TEDAŞ ile imzalanmış olan işletme hakkı devir sözleşmesi çerçevesinde dağıtım varlıklarının işletme hakkını elde etmektedir. Ayrıca yatırımci, işletme hakkı çerçevesinde vereceği hizmet ve üstlendiği yükümlülükleri, 4628sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca, EPDK'nın denetimi altında gerçekleştirmektedir.

Bu itibarla, yukarıda bahsedilen düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu proje onay bedelinin, TEDAŞ Genel Müdürlüğü Hizmet Satışı, Araç ve Gereç Kira Yönetmeliği ile Elektrik Tesislerinin Proje Onayı ve Kabul İşlemlerine Ait Hizmet Bedellerinin Hesaplanmasına İlişkin Usul ve Esaslardan kaynaklandığı, yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca çikarılan Yetkilendirme Tablosu ile yetkilendirilen ve yine belirtilen mevzuat hükümlerine göre üstün ayrıcalıklara sahip olan, yükümlülükler rejimine tabi tutulan, sorumluluğu ve denetimi bir kamu otoritesi tarafindan üstlenilen kamu hizmeti niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyetini yürüten TEDAş Genel Müdürlüğütarafindan kamu gücüne dayali, re'sen ve tek yanlı olarak tesis edilen proje onay bedelinin tazmini istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünde idari yargı yerlerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle, Danıştay Başsavcılığının 2247 sayılı Kanunun 10.maddesi gereğince yapmış olduğu başvurunun kabulü ile Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/05/2019 tarihli ve 2019/119 Esas sayıli görevlilik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir" şeklinde görüşbildirmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,

Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 27.01.2020günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME:
Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; davalı TEDA$ vekilinin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarak yaptiğı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde Davalı vekilince başvuruda bulunmasıüzerine Danıştay Başsavcısınca, 10. maddede öngörülen biçimde olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığı anlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Engin SELİMOğLU'nun, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, mevzuata aykırı olarak alındığı ileri sürülen, davacı şirkete ait güneş enerji santrali (GES) proje onay bedellerinin, davalı TEDAŞ'tan yasal faiziyle beraber iadesi istemiyle açılmıştır.

Proje onay tarihinde yürürlükte olan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin;
"Bağlantı ve sistem kullanımı için başvuru" başlıklı 9. maddesinin 2.fikrasında: "Hidrolik kaynağa dayalı üretim tesisleri bakımından ilgili il özel idaresinden su kullanım hakkı izin belgesini alan ve diğer kaynaklar bakımından bağlantı başvurusu uygun bulunan veya İlgili Şebeke İşletmecisi tarafından teklif edilen alternatif bağlantı noktası önerisini kabul edenler ile rüzgar ve güneş enerjisine dayalı başvurularda Teknik Değerlendirme Raporu olumlu olanlara İlgili Şebeke İşletmecisi tarafindan Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubu gönderilir. Kendisine BağlantıAnlaşmasına Çağrı Mektubu gönderilen gerçek veya tüzel kişilere, söz konusu su kullanım hakkı izin belgesinin alınma veya Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubunun tebliğ tarihinden itibaren yüzseksen gün süre verilir.Gerçek veya tüzel kişiler söz konusu sürenin ilk doksan günü içerisinde üretim tesisi ve varsa irtibat hattı projesini Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kurum ve/veya tüzel kişilerin onayına sunar. Proje onayına yetkili Kurum veya Kuruluş tarafından proje onayı için başvuruda bulunan kişiler ile başvuru tarihlerini haftalık olarak internet sayfasında ilan eder. Doksan gün içinde proje onayı için başvuruda bulunmayan gerçek veya tüzel kişilerin bağlantı başvuruları geçersiz sayılarak sunmuş oldukları belgeler kendilerine iade edilir"

3154 sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanununun;
"Görev" başlıklı 2. maddesinde; "Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının görevleri ilgili Kanunlarda piyasada faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlara bırakılmadığı takdirde ve ölçüde şunlardır:
(j) "Elektrik üretim, iletim, dağıtım ve tüketim tesislerinin milli menfaatlere ve modern teknolojiye uygun şekilde kurulması ve işletilmesi için gerekli yükümlülükleri ile ilgili olarak inceleme, tespit, raporlama,proje onay ve kabul işlemleri yapmak üzere; ihtisas sahibi kamu kurum ve kuruluşlarıni, 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında dağıtım lisansı sahibi tüzel kişileri veya özel hukuk tüzel kişilerini görevlendirmek, yetkilendirmek veya bu tüzel kişilerden hizmet satın almak ve bu tüzel kişilerin nitelikleri, yetkilendirilmesi, hak ve yükümlülükleri ile bu tüzel kişilere uygulanacak yaptırımları ve diğer hususları yönetmelikle düzenlemek"
Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliğinin;
"Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinin (ii) bendinde; Proje onay birimi (POB): Elektrik tesislerinin, hesap ve raporlarını inceleyerek proje paftalarını onaylamak üzere görevlendirilmiş Bakanlık birimini veya bu amaçla Bakanlık tarafından yetkilendirilen DSÍ, TEİAŞ, TEDAŞ, EDAŞ,EÜAş, OSB ve benzeri ihtisas sahibi kurum ve kuruluşları..ifade eder"
"Yetki devri" başlıklı 8. maddesinde: "1) Bu Yönetmelik kapsamındaki elektrik tesislerinin proje onay ve onaylı projelerine göre yapılan tesislerin kabul işlemleri ve tutanak onay işlemleri yetkisi Bakanlığa aittir. Bakanlık bu yetkisini doğrudan kullanabileceği gibi bu işlemleri ihtisas sahibi kurum, kuruluş veya tüzel kişilerle birlikte yapabilir ya da kurum, kuruluş veya tüzel kişilerden hizmet alarak ya da bu kurum, kuruluşveya tüzel kişilere yetki devretmek suretiyle yaptırabilir.
(2) Bakanlık, tesislerin proje onay ve kabul işlemleri ile tutanak onay işlemleri yetkilendirmesini; tesislerin niteliği, yetkilendirilen tüzel kişiler ile yetkilendirme süresi ve benzeri bilgileri içerecek şekilde, bir benzeri EK1'de yer alan belge ile düzenler ve internet sitesinde yayımlar. Gerekli görülmesi halinde cari yıl içerisinde yapılan yetkilendirmeler, Bakanlık Oluru ile geçerlik süresi en az ilan edildiği yılın sonuna kadar olmak üzere revize edilerek, Bakanlığın internet sayfasında yayımlanır"
Hükümlerine yer verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve özetlenen mevzuat hükümleri çerçevesinde sonuç olarak; Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAş) tüzel kişiliğe sahip,özel hukuk hükümlerine tabi, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ile sınırli, elektrik dağıtımıyla, elektriğin tüketicilere perakende satışı ve tüketicilere perakende hizmeti verilmesiyle iştigal eden bir iktisadi 

devlet teşekkülüdür. Üstün ayrıcalıklara sahip olan ve yükümlülükler rejimine tabi tutulan, sorumluluğu ile denetimi son tahlilde bir kamu otoritesi tarafindan üstlenilen kamu hizmeti niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyetini yürüten davalı Türkiye Elektrik Dağıtım Aş. Genel Müdürlüğü(TEDA$) ile davacı şirket arasında yukarıda alıntılanan mevzuat çerçevesinde verilen yetkinin kullanımı sırasında kamu gücüne dayali, re'sen ve tek yanlı olarak tesis edilen proje onay bedellerinin iadesi davasının görüm ve çözümünde İdari Yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen nedenlerle, Danıştay Başsavcısı'nın başvurusunun kabulüile Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 08.05.2019 tarih ve E:2019/119 sayılı görevlilik kararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Danıştay Başsavcısı'nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 08.05.2019tarih ve E:2019/119sayılıGÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 27.01.2020 gününde, üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU ve Birol SONER'in KARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi,
KARŞI OY 
Davalı TEDA$ 14.02.2018 gün ve 30332 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Ana Statüsünde de belirtildiği üzere; tüzel kişiliğe sahip,faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi Devlet Teşekkülüdür. Teşekkül; 6446 sayılı Kanun, 233 ve 399 sayılı KHK ve bu Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir.
Türkiye Elektrik Kurumu (TEK), elektrik sektöründeki yapının yeniden düzenlenmesi amacıyla 1970 yılında çıkarılan 1312 sayılı Kanun ile kurulmuş; özelleştirme politikaları çerçevesinde, Bakanlar Kurulunun 12.08.1993 tarih ve 93/4789 sayılı Kararı ile, Türkiye Elektrik Üretim İletim A.Ş. (TEAŞ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) adı altında iki ayrı İktisadi Devlet Teşekkülü olarak yeniden yapılandırılmış ve 1994yılında tüzel kişiliklerine kavuşmuşlardır. Daha sonra, dağıtım bölgeleri baz alınarak Kamu mülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yeniden yapılandırılması suretiyle elektrik enerjisi dağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesine karar verilmiş ve Yüksek Planlama Kurulu'nun 17.03.2004 tarih ve 2004/3 sayılı Kararı İle kabul edilen “Elektrik SektörüReformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi" çerçevesinde Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 02.04.2004 tarih, 2004/22 sayılı kararı ile davalışirketin de bağlı olduğu TEDAş özelleştirme kapsam ve programına 

alınmış, dağıtım bölgeleri yeniden belirlenerek, Türkiye 21 dağıtım bölgesine ayrılmıştır.

Bundan sonra davalı TEDA$' m 2 Nisan 2004 tarihinde alman karar ile diğer tüm elektrik dağıtım bölgeleri gibi özelleştirme kapsamına alındığı,Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 07.03.2013 tarih. 2013/20 sayılı kararıdoğrultusunda davalı şirketin % 100 kamu hissesinin 28.05.2013 tarihinde düzenlenen hisse satış sözleşmesiyle ticari bir şirkete devredildiği anlaşılmıştır.

Davalı TEDAŞ' m ana statüsünde özel hukuk hükümlerine tabi olduğu açıkça düzenlenmiştir.

Açıklanan tüm bu nedenlerle, davacı ile davalının özel hukuk hükümlerine tabi olduklarının tartışmasız olduğu gibi, dosyaya ibraz edilen sözleşme ve protokollerin incelenmesinde, davalının özelleştirilerek tüm kamu hisselerinin bir ticari şirkete devredilmiş olması, ana statüsünde özel hukuk hükümlerine tabi olacağının açıkça düzenlenmesi ve somut olayda taraflar arasındaki ihtilafın TTK hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği,bu nedenlerle davaya bakmakla görevli yargı yerinin Adli Yargı olduğu anlaşılmakla Sayın Çoğunluğun somut olayda görevli yargı yerinin İdari Yargı olduğu yönündeki kararma katılmıyoruz. 27.1.2020
Üye Üye Üye Şükrü BOZER Mehmet AKSU Birol SONER 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:2-ESAS NO : 2020/39KARAR NO : 2020/47KARAR TR : 27.01.2020
ÖZET : Davacının, Lisanssız güneş enerjisi santrali bağlantı başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ve olumlu bağlantı görüşü verilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDEgörülmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davacı: M.İth.İhr.El.Elekt.San.Tic.Ltd.Şti.Vekili : Av. H.Y.
Davalı: Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.Vekili : Av. M.Ş.Ş.

O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Elektrik 

Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik kapsamında lisanssız olarak (güneş enerjisi) elektrik üretimi yapmak amacıyla davalışirkete başvuran davacı şirketin başvurusunun, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanuna eklenen Geçici 25. madde kapsamında olmadığının tespitine karar verilmesi üzerine, lisanssız elektrik üretimine ilişkin esas şartlarının ortadan kalktığının anlaşılması nedeni ile iptaline dair 04.10.2019tarih ve 39989 sayılı davalı kurum işleminin iptali istemiyle idari yargıyerinde dava açmiştir.

Davalı vekili, süresi içinde verdiği cevap dilekçesinde, davanın adli yargı yerinde çözülmesi gerektiğinden bahisle görev itirazında bulunulmuştur.

KONYA 1. İDARE MAHKEMESİ: 20.11.2019 gün ve E:2019/1128sayı ile, davanın, davalı şirket özel hukuk tüzel kişisi olsa da bulunduğu bölgedeki elektrik dağıtım lisansına sahip tek şirket olmasi, vereceği hizmetler ve üstlendiği yükümlülükler bakımından 4628 sayılı Kanun ve ilgili alt düzenlemelere tabi olması ve EPDK denetimi altında olması nedeni ile kamu gücü kullanılarak tek yanlı irade açıklamasıyla tesis edilen dava konusu işlemin bir idari işlem vasfinda olduğu, mezkur idari işleme karşıaçılan iş bu davanın İdare Mahkemesinin görevinde olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığı gerekçesiyle, davalı idarenin görev itirazının reddine karar vermiştir.

Davalı Meram Elektrik Dağitım A.Ş. vekili tarafından, süresi içinde verilen dilekçe ile olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılması istemiyle başvuruda bulunulması üzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmiştir.

YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI: "... Dava, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik kapsamında lisanssız olarak güneş enerjisiyle elektrik üretimi yapmak amacıyla yapılan başvurunun, lisanssız elektrik üretimine ilişkin esas şartlarının ortadan kalktığının anlaşılması gerekçesiyle iptaline ilişkin davalı işleminin iptali istemiyle açılmiştir.

Türkiye Elektrik Kurumu (TEK), Elektrik sektöründeki yapının yeniden düzenlenmesi amacıyla 1970 yılında çıkarılan 1312 sayılı Kanun ile kurulmuş; özelleştirme politikaları çerçevesinde, Bakanlar Kurulunun 12/08/1993 tarihli ve 93/4789 sayılı kararı ile, Türkiye Elektrik Üretimİletim A.Ş. (TEA$) ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) adı altında iki ayrı İktisadi Devlet Teşekkülü olarak yeniden yapılandırılmış ve 1994yılında tüzel kişiliklerine kavuşmuşlardır. Daha sonra, dağıtım bölgeleri baz alınarak Kamu mülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yeniden yapılandırılması suretiyle elektrik enerjisi dağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesine karar verilmiş ve Yüksek Planlama Kurulunun 

17/03/2004 tarihli ve 2004/3 sayılı kararı ile kabul edilen “Elektrik SektörüReformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi' çerçevesinde Özelleştirme Yüksek Kurulunun 02/04/2004 tarihli ve 2004/22 sayılı kararı ile davalıŞirketin de bağlı olduğu TEDAş özelleştirme kapsam ve programına alınmış, dağıtım bölgeleri yeniden belirlenerek, Türkiye 21 dağıtım bölgesine ayrılmıştır. 31/08/2013 tarihi itibariyle şirketlerle TEDAŞarasındaki hisse devri sözleşmeleri tamamlanmıştır.

Diğer taraftan, Yüksek Planlama Kurulunun 25/11/1993 tarihli ve93/T-103 sayılı kararı ile TEDA$'a bağlı ortaklık olarak 7 Genel Müdürlük kurulmuştur. Bu bağlı Ortaklık Genel Müdürlüklerinden biri olan ve merkezi Konya'da olmak üzere, Konya ve Karaman illerinde hizmet vermek amacıyla kurulan; 01/03/2005 tarihinde Aksaray-Nevşehir-Niğde ve Kırşehir İşletme Müdürlüklerinin bağlanması nedeniyle, hizmet sahasıgenişleyen "Meram Elektrik Dağıtım A."nin Özelleştirme Yüksek Kurulunun 30/04/2009 tarihli ve 2009/16 sayılı kararı uyarınca %100oranındaki hissenin satışına ilişkin Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile Alcen Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri A.Ş. arasında 30/10/2009tarihinde imzalanan Hisse Satış Sözleşmesi ile Şirket özelleştirilmiş olup aynı isim altında faaliyetlerini sürdürmektedir. Bu itibarla davalı Şirket,kamu kurumu yani idare olma vasfinı kaybederek özel bir şirket statüsüne dönüşmüştür.

233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 35. maddesinde,"Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıklar, işletmelerinde üretilen mal ve hizmet fiyatlarını tespitte serbesttirler." denilmiş; 01/07/2004 tarihli ve 6083sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan Ana Sözleşmenin 3.maddesinin 1. bendinde Şirketin amacının, ".. elektrik enerjisinin dağıtımi,perakende satışı ve perakende satış hizmeti faaliyetlerini 'kârlılık ve verimlilik' ilkesi çerçevesinde, ticari, ekonomik ve sosyal gerekçelere uygun biçimde yürütmek .." olduğu belirtilmiştir.

Buna göre, davanın açıldığı tarihte davalı mevkiinde bulunan MEDAŞ'ın kamu kuruluşu niteliği taşımayan özel hukuk tüzel kişisi niteliğinde olması karşısında, bu şirket bakımından idari yargı yetkisi kapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmek olanaksız olduğundan, uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesi gerektiği düşünülmektedir.

Uyuşmazlık Mahkemesinin 28/11/2016 tarihli ve E.-K.-2016/103-531 sayılıve 30/09/2019 tarihli ve E.-K.2019/443-590 sayılı kararlarında da benzer hususların vurgulandığı görülmektedir.

KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle 2247 sayılı Kanunun 10.ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına gönderilmesine" şeklinde karar vermiştir.


Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasanın 13. maddesine göre Danıştay Başsavcısı'nın yazılı düşüncesi istenilmemiştir.

ÍNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan27.01.2020 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, daval vekilinin, anılan Yasa'nın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarak yaptıği görev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nca,10. maddede öngörülen biçimde, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçİ davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın ise davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, lisanssız güneş enerjisi santrali bağlantı başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ve olumlu bağlantı görüşü verilmesi istemiyle açılmıştir.

Elektrik sektöründeki dağınık yapıyı ortadan kaldırmak ve işletme bütünlüğünü sağlamak amacıyla 1970 yılında çıkarılan 1312 sayılı Kanun ile Türkiye Elektrik Kurumu (TEK) kurulmuş, imtiyazlı şirketlerin görev bölgeleri ve belediye sınırları dışında tüm yurtta elektriğin üretim, iletim,dağıtım ve satış hizmetleri TEK bünyesinde toplanmıştır. Hizmetlerin daha etkin, daha verimli ve çağdaş bir şekilde sürdürülebilmesi amacıyla ve özelleştirme politikaları çerçevesinde TEK, Bakanlar Kurulunun 12.08.1993tarih ve 93/4789 sayılı Kararı ile, Türkiye Elektrik Üretim-İletim A.Ş.(TEAş) ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.(TEDAŞ) adı altında iki ayrıİktisadi Devlet Teşekkülü olarak yeniden yapılandırılmıştır. 1994 yılında TEAŞ ve TEDAŞ tüzel kişiliklerine kavuşmuşlar, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli listede Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığıile ilgilendiliren "Teşekkül" olarak gösterilmişlerdir.

233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesinde, bu Kanun Hükmünde Kararname'nin: iktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların müesseselerinin, bağlı ortaklıklarının kurulmasını, iştiraklerinin teşkilini, özerk bir tarzda ve ekonominin 

kurallarına uygun olarak yönetilmelerini ve amaçlarına ulaşabilmelerini sağlamak için denetlenmelerini düzenlemek amacı taşıdığına işaret edilmiş;2. maddesinde, iktisadi devlet teşekkülü "Teşekkül", sermayesinin tamamıDevlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisadi teşebbüsüdür." şeklinde tanımlanmış; değişik 15.maddesinde, sermayesinin tamamı Devlete ait teşebbüslerin, işletmelerini müessese halinde teşkilatlandırabilecekleri ve müesseselerin, teşebbüs genel müdürünün teklifi, yönetim kurulunun kararı ile kurulacağı belirtilmiş, 4.maddesinde teşebbüslerin, 16. maddesinde de müesseselerin, tüzel kişiliğe sahip oldukları ve bu Kanun Hükmünde Kararnamede saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabi bulundukları ifade edilmiştir.Buna göre, TEDAŞ' nin, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede işaret edildiği üzere, özerk bir tarzda ve ekonominin kurallarına uygun olarak faaliyette bulunmak üzere kurulup işletmelerini müessese olarak teşkilatlandıran, sermayesinin tamamı Devlete ait, tüzelkişiliğe sahip bir kamu kurumu olduğu kuşkusuzdur. Ancak, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabi bulunduğu gözden kaçırılmamalıdır.
Bugün Elektrik dağıtım ve perakende satış sektöründe rekabete dayalı bir ortamın oluşturulması ve gerekli reformların yapılmasını teminen dağıtım bölgeleri baz alınarak kamu mülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yeniden yapılandırılması suretiyle elektrik enerjisi dağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesine karar verilmiş ve TEDA$ 02.04.2004 tarih ve 2004/22sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınmıştır. Dağıtım bölgeleri yeniden belirlenerek, Türkiye 21dağıtım bölgesine ayrılmıştır. 31.08.2013 tarihi itibariyle şirketlerle Tedaşarasındaki hisse devri sözleşmeleri tamamlanmıştır.
Diğer taraftan, Yüksek Planlama Kurulunun 25.11.1993 tarih ve 93/T-103 sayılı kararı ile Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.'ne bağlı ortaklık olarak 7 Genel Müdürlük kurulmuştur. Bu bağlı Ortaklık Genel Müdürlüklerinden biri olan ve merkezi Konya'da olmak üzere, Konya ve Karaman illerinde hizmet vermek amaciyla kurulan; 01.03.2005 tarihinde Aksaray-Nevşehir-Niğde ve Kırşehir İşletme Müdürlüklerinin bağlanmasınedeniyle, hizmet sahası genişleyen "Meram Elektrik Dağitım A.Ş."nin Özelleştirme Yüksek Kurulunun 30.04.2009 tarih ve 2009/16 sayılı kararıuyarınca %100 oranındaki hissenin satışına ilişkin Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile Alcen Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri A.Ş.arasında 30.10.2009 tarihinde imzalanan Hisse Satış Sözleşmesi ile Şirket özelleştirilmiş olup aynı isim altında "Meram Elektrik Dağıtım A.ş." olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.
233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 35. maddesinde,"Teşebbüs, müessese ve bağlı ortakliklar, işletmelerinde üretilen mal ve 

hizmet fiyatlarinı tespitte serbesttirler." denilmiş; 1.7.2004 tarih ve 6083sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan Ana Sözleşmenin 3.maddesinin 1. bendinde Şirketin amacının, "... elektrik enerjisinin dağitımı,perakende satışı ve perakende satış hizmeti faaliyetlerini "kârlılık ve verimlilik" ilkesi çerçevesinde, ticari, ekonomik ve sosyal gerekçelere uygun biçimde yürütmek..." olduğu belirtilmiştir.

Bu durumda davanın açıldiği tarihte davalı konumunda kamu kuruluşu niteliği taşımayan MEDAŞ (Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.)'nin olması karşısında idari yargı yetkisi kapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundan sözetmek olanaksız olduğundan, uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, Yargitay Cumhuriyet Başsavcısı'nca yapılan başvurunun kabulü ile davalı Meram Elektrik Dağıtım A.Ş. vekilinin görev itirazının reddine ilişkin Konya 1. İdare Mahkemesinin 20.11.2019 gün ve E:2019/1128 sayılı görevlilik kararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nca yapılan başvurunun kabulüile davalı Meram Elektrik Dağıtım A.Ş. vekilinin görev itirazının reddine ilişkin Konya 1. İdare Mahkemesinin 20.11.2019 gün ve E:2019/1128 sayılıgörevlilik kararının kaldırılması, 27.01.2020 gününde Üye Aydemir TUNÇile Üye Ahmet ARSLAN'ın KARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU İLE KESÍN OLARAK karar verildi.

KARŞI OY 
Dava Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik kapsamında lisanssız olarak (güneş enerjisi ile) elektrik üretimi ve ticareti yapmak amacıyla davalı Kurum ile bağlantı anlaşması yapmak üzere başvuruda bulunan davacı şirketin başvurusunun hat kapasitesi nedeniyle reddine ilişkin 04/10/2019 tarihli davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmiştır.

2577 sayılı Kanun'un 2.1.a maddesinde; İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafindan açılan iptal davaları İdarî dava türleri arasında sayılmış olup, idare tarafindan, bir kamu hizmetinin yürütülmesi dolayısıyla kamu gücükullanılarak tek taraflı iradeyle tesis edilen kesin ve yürütülmesi zorunlu İdarî işlemlere karşı açılacak davalarda İdarî yargı yeri görevli bulunmaktadir.

Elektrik enerjisine ilişkin faaliyetleri, temel olarak “üretim",

“iletim", “dağıtım" ve “ticaret” başlıkları altında toplamak mümkündür.Hizmetin kesintiye uğramasının alternatif maliyetleri çok yüksek olduğu için bütün bu faaliyetlerin bir koordinasyon içinde yürütülmesi şarttır. Bu amaçla, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile, 2001 yılında kamu tüzel kişiliğini haiz, İdarî ve mali özerkliğe sahip ve bu Kanun ile kendisine verilen görevleri yerine getirmek, enerji piyasasını düzenlemek ve denetlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) kurulmuştur.
Elektrik piyasası faaliyetleri, 4628 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatında detaylı olarak düzenlenmiş, 4628 sayılı Kanun'un mülga 2.maddesi, elektrik piyasası faaliyetlerini: “piyasada faaliyet gösterecek tüzel kişilerin üretim, iletim, dağitım, toptan satış, perakende satış, perakende satış hizmeti, ticaret, ithalat ve ihracat faaliyetleri" olarak sıralamıştır.Kanun'da elektrik enerjisi “iletim" faaliyetinin ancak tekel niteliğinde ve Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi tarafindan yürütülebileceği düzenlenmiştir. Diğer faaliyetlerde ise, kamu tüzel kişilerinin yanında, özel hukuk tüzel kişilerinin de hizmetlerin yürütülmesine katılabileceği öngörülmüştür. Elektrik piyasası faaliyetlerinin yürütülmesinde kamu-özel ayrımı yapılmaksızın, kural olarak, lisans alınması zorunluluğu getirilmiştir.Belirtilen yaklaşım, 30.3.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile de sürdürülmüştür.

Bu itibarla, elektrik piyasası faaliyetlerinin, arz güvenliğini ve kamu hizmeti gerekliliklerini sağlayacak bir uyum içinde yürütülmesi için düzenleme, denetleme ve kolluk faaliyetlerinde bulunma işlevlerinin kamu gücüyle yerine getirildiği bir kamu hizmeti faaliyeti olduğu sonucuna ulaşilmaktadır.

Öte yandan, elektriğin kamu hizmeti özelliği, "dağıtım" faaliyeti açısından ele alındığında, 6446 sayılı Kanun'un "Dağıtım Faaliyeti" başlıklı9. maddesi, dağitım şirketlerinin lisanslarında belirtilen bölgelerdeki tesislerde yenileme, ikame ve kapasite artırım yatırımlarını yapma, dağitım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm sistem kullanıcılarına, eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin elektrik enerjisi dağıtımı ve bağlantıhizmeti sunma yükümlüğü getirmiştir. Kanun'da ve ilgili yönetmeliklerde "dağıtım" faaliyetini yerine getirecek işletmelerin uyması gereken yükümlülükler açıkça düzenlenmiştir.

Elektrik dağıtım piyasasının en temel aktörü Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAş); tüzel kişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine tabi,faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ile sınırli, elektrik dağıtımiyla, elektriğin tüketicilere perakende satışı ve tüketicilere perakende hizmeti verilmesiyle iştigal eden bir iktisadi devlet teşekkülüdür. Doğal tekel niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyeti 4628 sayılı Kanun öncesinde TEDAŞ tarafından gerçekleştirilmekte iken, 4628 sayılı Kanun uyarınca,

dağıtım sektörünün, EPDK tarafından verilen dağıtım lisanslarıyla bölgesel tekeller olarak işletilmesi öngörülmüştür. 17/03/2004 tarihinde Yüksek Planlama Kurulu'nun 2004/3 sayılı kararıyla onaylanarak yürürlüğe giren "Elektrik Enerjisi Sektörü Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi"(Strateji Belgesi) ile elektrik dağıtım ve üretim alanları için özelleştirme girişimi başlatılarak özelleştirme uygulamalarına dağıtım sektöründen başlanacağı belirtilmiş; Strateji Belgesi'ndeki eylem planına uygun olarak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 02.04.2004 tarihli ve 2004/22 sayılıkararıyla TEDAŞ özelleştirme programına alınmıştır. Bu kapsamda, söz konusu Yüksek Planlama Kurulu kararı ekinde yer alan dağıtım bölgelerinin şirketleştirilmesinin tamamlanarak TEDAŞ'ın hissedarı olduğu ve dağıtım ve perakende satış hizmeti yürüten 20 dağıtım şirketi oluşturulmuştur. 4628sayılı Kanun'un 14.2. maddesinde yer verilen, "TEDAŞ'in faaliyet alanında yer alan ve dağıtım faaliyeti için gerekli olan işletme ve varlıklar üzerinde,mülkiyeti saklı kalmak kaydı ile TEDAş ile belirlenen dağıtım bölgelerinde faaliyet göstermek üzere kurulan elektrik dağıtım şirketleri arasında işletme hakkı devir sözleşmesi düzenlenebilir." kuralı uyarınca, TEDAş ile % 100hisselerine sahip olduğu 20 elektrik dağıtım şirketi arasında dağıtım varlıklarının işletilmesine yönelik İdarî sözleşme niteliğine sahip "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" imzalanmış ve Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 7.11.2005 tarihli ve 2005/125 sayılı kararıyla da; sermayesinin % 100'üTEDAş'a ait olan ve elektrik dağıtım bölgelerinde dağıtım lisansı ile TEDAŞ'ın uhdesinde bulunan dağıtım sisteminin işletme hakkına sahip olan veya ileride sahip olacak dağıtım şirketlerinin hisselerinin blok olarak satışyöntemi ile özelleştirilmesine karar verilmiştir.

Öte yandan, 14/02/2018 günlü, 30332 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türkiye Elektrik Dağitım A.ş. Ana Statüsünün 5. maddesinde,TEDAŞ'ın tüzel kişiliğe sahip faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir iktisadi devlet teşekkülü olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Dağıtım bölgelerinin özelleştirilmesinde "İşletme Hakkı Devri"ne dayalı olarak uygulanan "Hisse Satış Modeli"ne göre yatirimci,özelleştirilen dağıtım şirketinin bulunduğu bölgedeki elektrik dağıtım lisansına sahip tek şirket olmaktadır. Ancak, yatırımcının işletme hakkınıdevraldığı dağıtım tesisleri ve bu tesislerin işletilmesinde varlığı zorunlu unsurların mülkiyeti TEDAŞ'ta kalmaya devam etmektedir. Yatırımci,dağıtım şirketinin hisselerinin sahibi olarak TEDAş ile imzalanmış olan işletme hakkı devir sözleşmesi çerçevesinde dağıtım varlıklarının işletme hakkını elde etmektedir. Yani, "hisse satış modeli"nde, mevcut varlıklar ile özelleştirme sonrası yatırımcı tarafindan gerçekleştirilecek yatırımlar sonucu oluşacak yeni varlıkların mülkiyeti TEDAŞ'ta kalırken, yatırımcı,dağıtım tesislerinin ve bu tesislerin işletilmesinde varlığı zorunlu diğer 

unsurların işletme hakkını kazanmakta ve tüm yeni yatırımlarıgerçekleştirme yükümlülüğünü üstlenmektedir. Yatırımcı ayrıca, işletme hakkı çerçevesinde vereceği hizmeti ve üstlendiği yükümlülükleri, 4628sayılı Kanun ve ilgili alt düzenlemeler uyarınca ve EPDK'nın denetimi altında gerçekleştirmektedir. Davalı dağıtım şirketinin de belirli bölgeler dâhilinde bölgesel tekel olarak elektrik enerjisinin dağıtımiyla görevli olduğu söz konusu kamusal hizmet kapsamında, lisanssız elektrik üretimine ilişkin bağlantı başvurularının 02/10/2013 tarihli ve 28783 sayılı ResmîGazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik ve Yönetmelik uyarınca çıkarılan Tebliğ çerçevesinde dağıtım şirketlerine yapılacağı belirtilmiştir. Yönetmeliğin "Bağlantı ve Sistem Kullanımına İlişkin Hükümler" başlıklı bölümünde, bağlantı esasları,bağlantı başvuru süreci, bağlantı başvurularının değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması ve bağlantı ve sistem kullanımı süreci, bu süreçte dağıtım şirketinin yetki ve sorumluluğu, her aşamada hangi idari işlemlerin nasıl tesis edileceği ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Her ne kadar davalı şirketin özel hukuk tüzel kişisi ve dava konusu işlemlerin de özel hukuk işlemi olduğu ifade edilmişse de, özel faaliyetler için söz konusu olamayacak üstün ayrıcalıklara sahip olan, yükümlülükler rejimine tabi tutulan ve sorumluluğu ile denetimi son tahlilde bir kamu otoritesi tarafindan üstlenilen kamu hizmeti niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyetini yürüten davalı şirket ile davacı şirket arasındaki ilişkinin ticari bir ilişki olarak değerlendirilemeyeceği, bu kapsamda kamu gücü kullanılarak tek yanlı irade açıklamasıyla tesis edilen dava konusu işlemlerin yargısal denetimini yapma ve bu işlemlerden doğan tazminat istemini (ve diğer istemleri) karara bağlama görevinin idari yargı merciine ait olduğu açıktır.
Bu itibarla, davacı tarafindan yapılan söz konusu başvurunun reddine ilişkin işlemden doğan uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görevinde bulunduğu sonucuna ulaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde adli yargıyıgörevli kabul eden çoğunluğun kararına katılmıyoruz. 27.01.2020
Üye Üye Aydemir TUNÇAhmet ARSLAN 
II-2247 SAYILI KANUN'UN 14. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (OLUMSUZ GÖREV UYUŞMAZLIĞI) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2019/779KARAR NO : 2020/20

KARAR TR : 27.01.2020
ÖZET : Davacıların apartmandaki bağımsız bölümlerine ilişkin tapu senetlerindeki numaraların, nüfus sayım memurunun yaptiğı hata sonucu,MERNİS kayıtlarına hatalı kaydedildiğinden bahisle, uyumsuzluğun giderilmesi ve hatanın düzeltilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİYARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacılar : 1- S.Z.I., 2- G.K., 3- H.A.G., 4- M.K.,
5- O.K.K., 6- A.F.S., 7- A.Ş.$.
Vekili : Av. H.E.S.

Davali : Kadıköy Nüfus Müdürlüğü

O L A Y : Davacılar vekili dilekçesinde; müvekkillerinin 31.03.2017 tarihine kadar ikamet ettiği Erenköy Mh. Taşmektep Sk.Yasemin Blok No:...'deki apartmanda, nüfus sayimi esnasinda, nüfus sayım memurunun sehven yaptığı hata sonucu, apartman sakinlerinin tapu kayıtlarıile MERNİs kayıtları arasında uyumsuzluk oluştuğunu; söz konusu apartmanın kentsel dönüşüm kapsamında yıkılmış olduğunu;müvekkillerinin, kira yardımı alabilmek için başvurduklarında tapu kayıtlarıile MERNİS sistemindeki bağımsız bölüm numaraları birbirini tutmadığıgerekçesi ile kira yardımı alamadıklarını; bu uyumsuzluğu gidermek için müvekkilleri H.A.G., M.K., O.K.K. ve A.F.S.’ın farklı zamanlarda Kadıköy Nüfus Müdürlüğüne başvurduklarını ancak başvurularına ayrı ayrı ret cevabı verildiğini; bu nedenle dava açma zorunluluğu doğduğunu ifade ederek; 1-TC KADIKÖY KAYMAKAMLIĞI İlçe Nüfus Müdürlüğünün 21.09.2017 tarihli 65211804-109-835-2547 sayılı “Adres güncellemeleri”konulu, 2-TC KADIKÖY KAYMAKAMLIĞI İlçe Nüfus Müdürlüğünün 18.09.2017 tarihli 65211804-109-822-2535 sayıli “Adres güncellemeleri"konulu, 3-TC KADIKÖY KAYMAKAMLIĞI İlçe Nüfus Müdürlüğü'nün 18.09.2017 tarihli 65211804-109-821-2536 sayılı “Adres güncellemeleri”konulu, 4-TC KADIKÖY KAYMAKAMLIĞI İlçe Nüfus Müdürlüğünün 18.09.2017 tarihli 65211804-109-820-2537 sayıli “Adres güncellemeleri”konulu işlemlerinin iptaline karar verilmesi istemiyle, idari yargı yerinde dava açmıştır.

İSTANBUL 2.İDARE MAHKEMESİ:20.10.2017 gün ve E:2017/1916, K:2017/2003 sayı ile, “(...) 22.11.2001 tarihinde kabul edilerek 1.1.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4271 sayılı (yeni) Türk Medeni Kanunu'nun 39'uncu maddesinde " Mahkeme kararı olmadıkça, kişisel 

durum sicilinin hiç bir kaydında düzeltme yapılamaz." 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 35'inci maddesinin birinci fikrasında da "kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir kaydıdüzeltilemez ve kayıtların anlamını ve taşıdığı bilgileri değiştirecek şerhler konulamaz. Ancak olayların aile kütüklerine tescili esnasında yapılan maddi hatalar nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarak düzeltilir."hükmü yer almış olup, bu hükümlere göre kişisel durum sicilinde ve nüfus kütüğünde düzeltme yapılmasıyla ilgili uyuşmazlıkların görüm ve çözüm yeri, adli yargi makamlarıdır.

Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesinin 18.5.1992 gün, E:1992/24,K:1992/25 sayılı kararında da Ahvali Şahsiyeye ilişkin nüfus kayıtlarının düzeltilmesi istemine ilişkin davaların adli yargı yerinde çözümleneceği belirtilmiştir.

Dava dosyasinın incelenmesinden, davacılar vekili tarafindan,müvekkillerinin İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, Erenköy Mahallesi, Taşmektep Sok, 106 pafta, 833 ada, 4 parsel No:44 sayılı taşınmazda bulunan riskli yapının maliki oldukları, ikamet ettikleri yapının 6306 sayılı Kanun kapsamında yıkıldığı, aynı kanun kapsamında yapmış oldukları kira yardımıtaleplerinin tapuda yer alan bağımsız bölüm numaraları ile Mernis kayıtlarıuyuşmadığından bahisle Kadıköy Belediye Başkanlığınca reddedildiği, söz konusu uyumsuzluğun giderilerek bağımsız bölüm daire numaralarının düzeltilmesi talebiyle Kadıköy Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğüne yapmış oldukları başvurularının reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda zikredilen mevzuatta yer alan açık "görev kuralı"karşısında, Merkezi Nüfus İdare Sistemi (MERNİS) üzerinde değişiklik yapılmasına yol açacak işbu davanın görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine..."karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Davacılar vekili bu defa; öncelikle müvekkillerin Kadıköy Belediyesi'nden alması gereken kira yardımına iş bu davanın kesinleşmesinden itibaren 1 ay sonrasına kadar tedbir konmasına,bekletilmesine karar verilmesi; müvekkillerinin geçmişte Yasemin Apartmanı Taş Mektep Sok. No.... Erenköy - İstanbul adresinde, Kadıköy Nüfus Müdürlüğünde bulunan nüfus kayıtlarındaki (MERNİS Sistemindeki)adreslerinin, geçmişe dönük olarak kira yardımı alabilmeye müsait olacak şekilde, A.Ş.Ş. (bağımsız bölüm no:2 olan kaydı no: 3), M.K. - O.K.K.(bağımsız bölüm no:3 olan kaydı no: 4), A.F.S. (bağımsız bölüm no: 4 olan kaydı no: 5), G.K. (bağımsız bölüm no:6 olan kaydı no: 7), S.Z.I. (bağımsız bölüm no: 7 olan kaydı no: 8), H.A.G. (bağımsız bölüm no: 8 olan kaydı no:

9) olarak düzeltilmesine karar verilmesi istemiyle, adli yargı yerinde dava açmıştır.

cYanmYlowb İSTANBUL ANADOLU 5.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:11.10.2018 gün ve E:2018/58, K:2018/358 sayı ile, “(.….)Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller değerlendirildiğinde; 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun "Nüfus Kaydının Düzeltilmesine İlişkin Esaslar"başlıklı 35. maddesine göre "Kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir kaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamını ve taşıdığıbilgileri değiştirecek şerhler konulamaz. Ancak olayların aile kütüklerine tescili esnasında yapılan maddi hatalar nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarak düzeltilir.

Aile kütüklerindeki din bilgisine ilişkin talepler, kişinin yazılıbeyanına uygun olarak tescil edilir, değiştirilir, boş bırakılır veya silinir.""Nüfus davaları" başlıklı 36. maddeye göre de "Mahkeme kararı ile yapılan kayit düzeltmelerinde aşağıdaki usûllere uyulur:
a) Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayit düzeltme davaları (..)(1) nüfus müdürüveya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.
b) (Değişik: 19/10/2017-7039/9 md.) Haklı sebeplerin bulunmasıhâlinde aynı konuya ilişkin düzeltme yapılması hâkimden istenebilir. Ad değişikliği hâlinde, nüfus müdürlüğü bu kişinin çocuklarının baba veya ana adına ilişkin kavdi, soyadı değişikliğinde ise eşin ve E.in olmayan çocukların soyadını da düzeltir.

c) Tespit davaları, kaydın iptali veya düzeltilmesi için açılacak davalara karine teşkil eder."
Adres Kayıt Sistemi başlıklı 48. maddesine göre "Yerleşim yeri adresi ve diğer adreslere ait bilgilerin tutulmasına ilişkin politikanın oluşturulmasi, geliştirilmesi, yaygınlaştırılmasi, idari birimlere göre genel uygulamaya geçiş tarihlerinin tespit edilmesi, ulusal adres veri tabanı ile MERNİs veri tabanının ilişkilendirilmesi ve adres bilgilerinin paylaşılmasına ilişkin işlemler Bakanlıkça yürütülür. Bakanlığın nüfus kütüklerindeki adres kayıtlarını tamamlamak maksadıyla işbirliği talebi kurumlarca karşılanır."
Adres bilgisi ve güncellenmesi başlıklı 49.maddesine göre de "(1)İl özel idaresi ve belediyeler sorumluluk alanlarındaki adres bileşenlerini adres standardına uygun olarak tanımlayıp bunlara değiştirilemeyecek sabit tanitım numarası vererek mahallindeki bütün adresleri kapsayacak şekilde adres bilgilerini oluşturmakla yükümlüdür. Herhangi bir sebeple sabit tanıtım numarası dışında adres bileşenlerinde yapılan değişiklikler de il özel idaresi ve belediyelerce takip edilerek ulusal adres veri tabanına işlenir.

(2) Ulusal adres veri tabanı Genel Müdürlükte tutulur. Genel Müdürlük, ulusal adres veri tabanındaki yerleşim yeri adresi bilgilerini nüfus kütüklerindeki kişi kayıtları ile ilişkilendirerek elektronik ortamda,yedekleme sistemleri ile birlikte güncel olarak tutar."
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Dava şartları başlıklı114/b. maddesine; göre " Yargi yolunun caiz olması" dava şartıdır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 115/(1). maddesine göre mahkeme dava şartlarının olup olmadığını her aşamada dikkate almakla yükümlüdür.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununa göre kişilerin yerleşim yeri adreslerinin nüfus, aile kütüklerinde bulunması zorunludur. Bu kanuna dayanılarak çıkartılan ve 15.8.2007 tarihinde yürürlüğe giren Adres Kayıt Sistemi Yönetmeliği'ne göre, yerleşim yeri adreslerinin tutulmasında kişilerin yazılı beyanı esas alınır. Adres beyan formundaki bildirimler aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.

5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun bildirim yükümlülüğübaşlığını taşıyan 50.maddesinde; adres beyanının yükümlü kişi ve kurumlar tarafindan yapılacağı, 51.maddede de adres değişikliklerinin yine yükümlükişi ve kurumlarca 20 iş günü içerisinde İlçe Nüfus Müdürlüklerine bildirilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. 5490 Sayılı Yasanın 36.maddesi nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları ile ilgilidir Aynımaddenin 1/c bendinde tespit davalarının kaydın iptali veya düzeltilmesi için açılacak davalara karine teşkil edeceği belirlenmiştir. Adres kayıt sistemi, ilgili kişi ve kurumların yazılı beyanları esas alınarak oluşturulmakta olup idari işlem niteliğindedir. Varsa maddi hata düzeltimi de idari işlem niteliğindedir. Dava konusunun idari işlem olmasi, idari yargıyı ilgilendirilmesi sebebi nedeni ile davanın yargı yolu uyuşmazlığısebebi ile dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir. Yukarıda -b 

HÜKÜM:
1 - Dava konusunun idari işlem olmasi, idari, yargıyıilgilendirilmesi sebebi nedeni ile davanın vargı yolu uyuşmazlığı sebebi ile dava şartı yokluğundan REDDİNE..." karar vermiş; istinaf yoluna başvurulması üzerine;
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2.Hukuk Dairesi; 9.4.2019 gün ve E:2019/62, K:2019/530 sayı ile, “(...)HMK'nin 355. Maddesi gereği,kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;
Dava, mernis adres kaydında yer alan daire numaralarındaki hatanın düzeltilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın idari yargının görev alanına girdiği gerekçesi ile usulden reddine karar verilmiştir.


Davacılar dava tarihinden önce yıkılan binada yer alan tapuda sahibi oldukları ve ikamet ettikleri bağımsız bölüm numaraları ile nüfus kayitlarında bulunan yerleşim yeri adresindeki daire numaralarının farklıolduğunu adres bilgilerinin bu şekilde hatalı tescil edildiğini ileri sürerek eldeki davayı açmışlardır. Dava dilekçesinde, düzeltim istenen adresteki binanın yıkılmış olması nedeni ile davacıların halen başka adreslerde ikamet ettikleri belirtilmiş olup, talep nüfus kayıtlarındaki geçmişte ikamet edilen yerleşim yeri adresindeki maddi hatanın düzeltilmesinden ibarettir.5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 7/g maddesine göre yerleşim yeri adresi nüfus kütüklerinde bulunması zorunlu kişisel bilgilerdendir.
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununa dayanılarak hazırlanan,yerleşim yeri ve diğer adres bilgilerinin tutulmasına, güncellenmesine ve kullanılmasına ilişkin düzenlemeleri kapsayan Adres Kayit sistemi Yönetmeliği 5. Maddesine göre, "Yerleşim yeri adresi ve diğer adreslere ait bilgilerin tutulmasına ilişkin politikanın oluşturulması, geliştirilmesi,yaygınlaştırılmasi, ulusal adres veri tabanı ile MERNİS veri tabanının ilişkilendirilmesi ve adres bilgilerinin paylaşılmasına ilişkin işlemlerde yetkili İçişleri Bakanlığıdır.
Aynı yönetmeliğin 30. maddesinde, "Yerleşim yeri adresi veya diğer adresleri değişen kişilerin beyan ettiği önceki adresleri elektronik ortamda on yıl süreyle saklandıktan sonra silinir. Ancak kişinin kaydındaki son yerleşim yeri adresi muhafaza edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yönetmeliğin 27. maddesine göre; Veri girişi sırasında adres bilgilerinde yapılan maddi hatalar ilgililerin müracaatı üzerine, yeniden düzenlenecek adres beyan formuna göre, nüfus müdürlüklerince düzeltilir.
Bu yasal düzenlemelere göre değişen yerleşim yeri adresinin 10 yıl kütüklerde muhafaza edileceği ve bu bilgilerin tescili veri tabanına işlenmesi, hataların düzeltilmesi konusundaki görev ve yetkinin idareye verildiği görülmektedir. İdarenin adresle ilgili şüpheli bir durum bulunmasıhalinde kolluk makamlarınca zabita araştırması yapılmasını talep hakkıbulunduğu da açıktır.
Tüm bu nedenlerle 10 yıl süre ile kütüklerde muhafazası gerekli geçmiş mernis adresindeki maddi hatanın idare tarafindan düzeltilmesine yasal engel bulunmadığı aksine yasal düzenleme ile bu görevin açıkça nüfus idaresine ait olduğu dikkate alındığında HMK'nın 114 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi kararı verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı davacılar vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmiştir.
İstinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince reddine,kesin olmak üzere karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere:

1-Davacılar vekilinin İstanbul Anadolu 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11/10/2018 tarih ve 2018/58 Esas ve 2018/358 Karar sayılıilamına yönelen istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1 .b. 1. maddesi gereği esastan REDDİNE(...)” kesin olmak üzere karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 27.1.2020günlü toplantısında:
I-ILK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nin 27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, adli yargı dosyasının; davacılar vekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararını veren Mahkemece 15. maddede belirtilen hükmün aksine, önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası temin edilmeden gönderildiği görülmekte ise de; Başkanlıkça idari yargıdosyasının da ilgili Mahkemesinden getirtildiği ve sonuçta usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idari yargıyerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇiFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacıların apartmandaki bağımsız bölümlerine ilişkin tapu senetlerindeki numaraların, nüfus sayim memurunun yaptiğı hata sonucu,MERNİs kayıtlarına hatalı kaydedildiğinden bahisle, uyumsuzluğun giderilmesi ve hatanın düzeltilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemlerin iptali isteminden ibarettir.
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun, 1.maddesinde Kanunun amacının; kişinin doğumundan ölümüne kadar kişisel ve medenî durumuna,uyrukluğuna ve bunlarda meydana gelebilecek değişikliklere ait doğal ve hukukî olayların belirlenip saptanması, bu amaçla düzenlenmiş kütüklere yazilmasi, elektronik ortamda ulusal adres veri tabanının oluşturulmasi,nüfus kayıtları ile adres bilgilerinin ilişkilendirilmesini sağlamak olarak belirtilmiş; Kanunun 3.maddesinde; Bu Kanunda geçen; “a) Adres:Herhangi bir toprak parçası veya binanın coğrafî konumu ve işlevi açısından tanimlanmasini,

b) Adres beyan formu: Adreslerin bildiriminde kullanılan, şekli ve içeriği Bakanlıkça belirlenen formu, /c) (Değişik: 19/10/2017-7039/1 md.)Adres bileşenleri: İl, ilçe, köy ve köy bağlıları, mahalle, bulvar, cadde,sokak, bina, dış kapı numarası, iç kapı numarasi, posta kodu gibi adres bilgisine ulaşmak için gerekli sözel ve mekânsal verileri, /e) Aile kütüğü:Nüfus olaylarına ilişkin kayıtların kâğıt veya elektronik ortamda tutulduğu kütüğü, / ğ) Dayanak belgesi: Aile kütüğüne işlenen nüfus olaylarının dayanağı olan form, tutanak, mahkeme karari, noter senedi, doğum veya ölüm raporu gibi resmî belgeler ile bunların yedeklerini, /o) (Değişik:19/10/2017-7039/1 md.) Merkezî veri tabanı: Genel Müdürlükçe elektronik ortamda tutulan verileri,/ ö) (Değişik: 19/10/2017-7039/1 md.) MERNİS:Merkezî Nüfus Ídaresi Sistemini, / p) Numaralama: Mahalle, semt, meydan,bulvar, cadde, sokak ve bina gibi adres bileşenlerine isim veya numara verilmesi işlemini, /s) Nüfus hizmetleri: Nüfus olaylarına ve kişinin nüfusa ve yerleşim yeri adresine ilişkin bilgilerinin toplanmasına, nüfus kütüklerine geçirilmesine,korunmasina ve gerektiğinde tasnif edilerek değerlendirilmesine dair iş ve işlemleri, /u) Nüfus kütüğü: Aile kütüğü, özel kütük ve yedeklerinden oluşan kayıtların tümünü, /y) Nüfus olayı: Doğum,ölüm, evlenme, boşanma, evlât edinme, tanıma, kayit düzeltme, soybağının düzeltilmesi, gaiplik gibi kişisel durumlarda değişiklik meydana getiren olayi,
z) Özel kütük: Doğum, evlenme, boşanma, ölüm, kayıt düzeltme ve diğer olaylar şeklinde tutulan ve ayrı ayrı tasnif edilen dayanak belgelerinin konulduğu dosyayi, /aa) Ulusal adres veri tabanı: Adres bilgilerinin tutulduğu merkezî veri tabanıni, /bb) Uluslararası aile cüzdanı: Bir aileyi oluşturan eş ve çocukların kimlik bilgilerini kapsayan ve uyruğunu kanıtlayan çok dilli resmî belgeyi, /dd) Yapı belgeleri: Yapı Ruhsat Formu,Yapı Kullanma İzin Belgesi, yanan ve yıkılan yapılar formunu ve binalar cetvelini,/ee) Yerleşim yeri adresi: Sürekli kalma niyetiyle oturulan yeri,/gg) (Ek: 19/10/2017-7039/1 md.) Veri Paylaşımı Kurulu: Merkezî veri tabanında yer alan bilgilerin paylaşımına ilişkin talepleri değerlendirmek üzere oluşturulan kurulu, /ğğ) (Ek: 19/10/2017-7039/1 md.) Yetkili idare:Adres numaralama veya yapı belgeleri düzenleme yetki ve sorumluluğu verilen idareleri," ifade edeceği şeklinde tanımlanmış;Kanunun 4.maddesinde, nüfus hizmetlerinin, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilâtı ile dış temsilcilikler tarafından yürütüleceği; 5.maddesinde; nüfus kütüklerinin;kişilerin kimliklerinin, yerleşim yeri adreslerinin, aile bağlarının,vatandaşlık durumlarının ve şahsî hallerinin belirlenmesi amacıyla ilçe ve aile esasına göre nüfus olaylarının tescil edildiği, daimî olarak saklanmasıgerekli resmî belgeler olduğu; “Aile kütüklerinde bulunması gereken kişisel bilgiler" başlıklı 7.maddesinde, yerleşim yeri adresinin de sayıldıği;Kanunun 10.maddesinde; kurumlarda kişiyle ilgili olarak yapılan 

işlemlerde nüfus kayıtlarının esas alınacağı; kayıtlar arasında farklılık olması halinde nüfus kayıtlarında değişiklik yapılmayacağı, usûlüne göre diğer kayıtların düzeltileceği belirtilmiş; “Nüfus Kaydının Düzeltilmesine İlişkin Esaslar" üst başlığı altında, “Kayıt düzeltilmesi" başlıklı35.maddesinde, “(1) Kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir kaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamını ve taşıdığıbilgileri değiştirecek şerhler konulamaz. Ancak olayların aile kütüklerine tescili esnasında yapılan maddî hatalar nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarak düzeltilir(.….)” hükmü; “Nüfus davaları başlıklı36.maddesinde, “ (1) Mahkeme kararı ile yapılan kayit düzeltmelerinde aşağıdaki usûllere uyulur:/ a) Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları,düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafindan yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları$\stackrel{\bullet}{(..)}\stackrel{(1)}{}$ nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır. /b) (Değişik: 19/10/2017-7039/9 md.) Haklı sebeplerin bulunması hâlinde aynı konuya ilişkin düzeltme yapılması hâkimden istenebilir. Ad değişikliği hâlinde, nüfus müdürlüğü bu kişinin çocuklarının baba veya ana adına ilişkin kaydı, soyadı değişikliğinde ise eşin ve E.in olmayan çocukların soyadını da düzeltir./ c) Tespit davaları, kaydın iptali veya düzeltilmesi için açılacak davalara karine teşkil eder. / (2) Kişilerin başkasına ait kaydı kullandıklarına ilişkin başvurular Bakanlıkça incelenip sonuçlandırılır." hükmü; “Maddî hatalar” başlıklı 38.maddesinde; “ (1) Bu Kanunun 7 nci maddesinde sayılan aile kütüklerine tescil edilmesi gereken bilgilerden; dayanak belgesinde bulunduğu halde nüfus kütüklerine hatalıveya eksik olarak tescil edilen ya da hiç yazılmayan bilgiler veya mükerrer kayıtlar maddî hata kapsamında değerlendirilir. Bu tür maddî hatalar Genel Müdürlükçe ya da nüfus müdürlükleri tarafindan düzeltilir veya tamamlanır." Hükmü yer almıştır.

Diğer taraftan, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununa dayanılarak; Türk vatandaşlarının ve Türkiye'de herhangi bir amaçla en az altı ay süreli yabancılara mahsus ikamet tezkeresi alan yabancıların yerleşim yeri ve diğer adres bilgilerinin tutulmasına ilişkin esas ve usulleri düzenlemek amacıyla hazırlanan “Adres Kayıt Sistemi Yönetmeliği"nin yerleşim yeri ve diğer adres bilgilerinin tutulmasına, güncellenmesine ve kullanılmasına ilişkin düzenlemeleri kapsadığı ifade edilmiş; Yönetmeliğin 5.maddesinde, “ (1) Yerleşim yeri adresi ve diğer adreslere ait bilgilerin tutulmasina ilişkin politikanın oluşturulmasi,geliştirilmesi,yayginlaştırılması, ulusal adres veri tabanı ile MERNİS veri tabanının ilişkilendirilmesi ve adres bilgilerinin paylaşılmasına ilişkin işlemler Bakanlıkça yürütülür."; Yönetmeliğin “Ulusal adres veri tabanında yer alacak bilgiler ve tutulma esaslari" başlıklı 25.maddesinde; “(1) Ulusal 

adres veri tabanı; Adres ve Numaralamaya İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan adres standardına ilişkin bilgilerden oluşur. (2) Ulusal adres veri tabanı Genel Müdürlükte tutulur. Genel Müdürlük, ulusal adres veri tabanındaki adres bilgilerini MERNİS veri tabanındaki kişi kayıtları ile ilişkilendirerek elektronik ortamda, yedekleme sistemleri ile birlikte güncel olarak tutar."; “Düzeltme” başlıklı 27.maddesinde “(1) Veri girişi sırasında adres bilgilerinde yapılan maddi hatalar ilgililerin müracaatı üzerine,yeniden düzenlenecek adres beyan formuna göre, nüfus müdürlüklerince düzeltilir. (2) Gerçeğe aykırı adres bileşeninin ulusal adres veri tabanına veya gerçeğe aykırı yerleşim yeri ile diğer adres bilgilerinin MERNİS veri tabanına işlenmesinin tespiti halinde; adres bileşenleri, yerleșim yeri ve diğer adres bilgileri Genel Müdürlükçe silinir. Sorumlular hakkında Kanunun 67 nci maddesine göre işlem yapılır."; “Bilgilerin saklanması"başlıklı 30.maddesinde ise; “(1) Yerleşim yeri adresi veya diğer adresleri değişen kişilerin beyan ettiği önceki adresleri elektronik ortamda on yıl süreyle saklandıktan sonra silinir. Ancak kişinin kaydındaki son yerleşim yeri adresi muhafaza edilir." denilmiştir.

Dava dosyalarının incelenmesinden, davacıların İstanbul İli,Kadıköy İlçesi, Erenköy Mahallesi, Taşmektep Sok, 106 pafta, 833 ada, 4parsel No:...…. sayılı taşınmazda bulunan ve riskli yapı olduğundan bahisle 6306 sayılı Kanun kapsamında yıkılmış olan apartmandaki bağımsız bölümlerin maliki oldukları; bu davada, dava konusu edilmemekle birlikte;anılan Yasa kapsamında, kira yardımı taleplerinin tapuda yer alan bağımsız bölüm numaraları ile Mernis kayıtları uyuşmadığından bahisle Kadıköy Belediye Başkanlığınca reddedildiği de belirtilerek; idari yargı yerinde;anılan apartmanın bağımsız bölümlerine ilişkin tapu senetlerindeki numaraların, nüfus sayim memurunun yaptığı hata sonucu, MERNİS kayıtlarına hatalı kaydedildiğinden bahisle, uyumsuzluğun giderilmesi ve hatanın düzeltilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle; adli yargı yerinde de, davacıların geçmişte Yasemin Apartmanı Taş Mektep Sok. No.... Erenköy - İstanbul adresinde,Kadıköy Nüfus Müdürlüğünde bulunan nüfus kayıtlarındaki (MERNİS Sistemindeki) adreslerinin, geçmişe dönük olarak kira yardımı alabilmeye müsait olacak şekilde, A.$.$. (bağımsız bölüm no:2 olan kaydı no: 3), M.K.- O.K.K. (bağımsız bölüm no:3 olan kaydı no: 4), A.F.S. (bağımsız bölüm no: 4 olan kaydı no: 5), G.K. (bağımsız bölüm no:6 olan kaydı no: 7), Süfal Zühal Işık (bağımsız bölüm no: 7 olan kaydı no: 8), H.A.G. (bağımsız bölüm no: 8 olan kaydı no: 9) olarak düzeltilmesine karar verilmesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmiştır.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan Yönetmelik/Yönetmelikler ile, nüfus hizmetlerine ilişkin bazı

işlemlerin adli, bazı işlemlerin de idari kararlarla yapılması esasıbenimsenmiştir.

Olayda, yukarıda da açıklandığı üzere davacıların maliki olduklarıapartmana ait Tapu Senetlerindeki bağımsız bölüm numaralarının, sayım/veri girişi..vs..sırasındaki hatadan kaynaklandığı iddiası ileri sürülerek- İlçe Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüklerindeki Adres Raporu Belgesindeki bağımsız bölüm numaralarıyla uyumsuzluk gösterdiği;mevzuat hükümlerine göre, bu uyumsuzluğun giderilmesinin dayanak belgeler ile başvurulması halinde idarece giderilmesinin mümkün olduğu gözetildiğinde; bu işlemin/işlemlerin iptali istemiyle açılan davanın, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-a. maddesinde belirtilen “İdarîişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları," kapsamında görüm ve çözümünde idari yargı yerlerinin görevli olduğu kuşkusuzdur.

Açıklanan nedenlerle, İstanbul 2.Ídare Mahkemesinin 20.10.2017gün ve E:2017/1916, K:2017/2003 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ístanbul 2.Ídare Mahkemesinin 20.10.2017 gün ve E:2017/1916,K:2017/2003sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 27.1.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:2-ESAS NO : 2019/893KARAR NO : 2020/45KARAR TR : 27.01.2020
ÖZET : Davacının oğlunun gördüğü diş tedavisi nedeniyle harcadığı öne sürülen tedavi giderlerinin kendisine geri ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin davalı idare işleminin iptali ile yapılan masrafların yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle açılan davanın İDARİYARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: S.A.

Vekili : Av. E.M. (Adli Yargıda)

Davalı: Sosyal Güvenlik Kurumu Bşk.lığı Sinop il Md.lüğü


O L A Y :Davacı dava dilekçesinde özetle; davacının oğlunun gördüğü diş tedavisi nedeniyle ödediği 1.671,67-TL tedavi giderinin kendisine geri ödemesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin davalıidarenin 18.7.2013 gün ve 2693136 sayılı işleminin iptali ile anılan tutarın yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
SAMSUN 2. İDARE MAHKEMESÍ: 27.8.2013 gün ve E:2013/974,K:2013/1041 sayı ile, dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden, 5510sayılı Kanunun finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri ve süresini düzenleyen 63. maddesi ile sağlık hizmetlerinin sağlanma yöntemi ve sağlık giderlerinin ödenmesinin düzenlendiği 73. maddesi hükmü uyarınca dava konusu işleme dair uyuşmazlığa ilişkin olarak adı geçen kanunda aksine bir hüküm bulunmadığından, dava konusu edilen uyuşmazlığın görüm ve çözümünde anılan Kanunun 101. maddesi uyarınca İş Mahkemesinin görevli olduğu anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 15. maddesinin l/a bendi uyarınca davanın görev yönünden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Davacı bu kez işlemin iptali ile tedaviye ait fatura bedeli ve yol gideri dahil toplam 2.831,67-TL'nin faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle adli yargi yerinde dava açmıştır.

Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İs Mahkemesi Sifatıyla):10.5.2016 gün ve E:2013/636, K:2016/272 sayı ile, tüm dosya kapsami hep birlikte değerlendirildiğinde; davanın kurum işleminin iptaline ilişkin olduğu incelenen ek bilirkişi raporunda dosyaya giren belge ve beyanların usul ve yasaya uygun değerlendirilerek, gerekçeli olarak doğru hesaplamalarla sonuca ulaşıldıği, raporun bu haliyle hükme esas alınabileceği bununla birlikte bilirkişi tarafından dolmuş ile ulaşım için yapılan giderin hesap edilmediği nazara alınarak Mahkemelerince bilirkişinin de doğru şekilde beş kez Samsun İline gidildiğinin tespiti üzerinden hesaplama yapılarak 80,00-TL giderin daha bulunduğunun tespit olunduğu, neticede davacının davasını kısmen ispatladığı anlaşıldığından davanın kismen kabulüne karar vermiş, bu karar davacı ve davalı vekili tarafindan temyiz edilmiştir.

Yargitay 21. Hukuk Dairesi: 13.3.2018 gün ve E:2016/14349,K:2018/2239 sayı ile, 5434 sayılı Yasaya göre 25/09/1991 tarihinden itibaren çalışmakta olan davacının, 5510 sayılı Kanunun geçici 4.maddesinde değişiklik getiren 5754 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce mevcut statüsünde bulunduğu göz önünde bulundurularak, 6100 sayılıHMK'nm 114/1-b maddesine göre dava şartı olan "yargı yolunun caiz olmamasi" nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken 

işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıolduğu gerekçesiyle kararı bozmuştur.

Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatıyla):4.6.2018 gün ve E:2018/172, K:2018/354 sayı ile, somut olayda, 5434 sayılıYasaya göre 25/09/1991 tarihinden itibaren çalışmakta olan davacının, 5510sayılı Kanunun geçici 4. maddesinde değişiklik getiren 5754 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce mevcut statüsünde bulunduğu göz önünde bulundurularak, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-b maddesine göre dava şartıolan "yargi yolunun caiz olmamasi" nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiş, bu karar davacı tarafindan temyiz edilmiştir.
Yargitay 21. Hukuk Dairesi: 25.9.2019 gün ve E:2019/4068,K:2019/5482 sayı ile, dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmişbulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacıvekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Davacı idari ve adli yargı yerlerince verilmiş olan görevsizlik kararları nedeniyle oluştuğunu ileri sürdüğü olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvuruda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Suna TÜRE,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan27.01.2020 günlü toplantisında:
1-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; idari ve adli yargi yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacının istemi üzerine son görevsizlik kararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığındangörev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
I-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ın, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının oğlunun gördüğü diş tedavisi nedeniyle ödediği tedavi giderinin kendisine geri ödemesi istemiyle yapılan başvurunun 

reddine ilişkin davalı idare işleminin iptali ile yapılan masrafların yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle açılmiştır.

Dosyanın incelenmesinden; davacının, oğlu G.A.'ıin ortodontik dişrahatsızlığı nedeni ile tedavisini yaptırabilmek için Sinop Ağız Diş SağlığıMerkezine başvurduğunu; başvuru üzerine muayenede tedavisinin Sinop'da yapılamayacağı belirtilen bir rapor ile serbest ortodonti uzmanına sevk edildiğine dair yazının tarafina verildiğini; bunun üzerine Samsun İlinde özel çalışan bir ortodonti uzmanına başvurularak tedaviye başlandığıni,fatura karşılığı 1.671,67-TL ödendiğini; bu bedelin tarafina ödenmesi için kuruma başvurduğunu; üç ay sonra belirtilen şartlara uygun sağlık kurulu raporu bulunmaması ve tedavinin sevk alındığı il sınırları içinde yapılmaması nedeni ile evraklarının iade edildiğini ve 18/07/2013 tarih ve 269136 sayılı yazı ile istemin red edildiğini; kurum işleminin yasaya aykırıolduğunu belirterek, işlemin iptali ile tedavi gideri ve yol gideri toplam 2.831,67 TL'nin faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle davanın açıldığıanlaşılmaktadır.

31.5.2006 tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Kanunlar kapsamındaki hizmet akdine göre ücretle çalışanlar (Sosyal Sigortalılar),kendi hesabına çalışanlar (Bağ-Kur'lular), tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar (Tarım Bağ-Kur'luları), tarım işlerinde ücretle çalışanlar, (Tarım sigortalıları), devlet memurları ve diğer kamu görevlilerini (Emekli Sandığıİştirakçileri), geçici maddelerle korunan haklar dışında, sosyal güvenlik ve sağlık hizmetleri yönünden yeni bir sisteme tabi tutmuş, beş farklı emeklilik rejimini aktüeryal olarak hak ve hükümlülükler yönünden tek bir sosyal güvenlik sistemi altında toplamıştır. 5510 sayılı Kanunun iptali amacıyla açılan davada Anayasa Mahkemesi, 15.12.2006 tarih ve E: 2006/111, K:2006/112 sayılı kararıyla, anılan Kanunun birçok maddesi ile birlikte, bu Kanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlilerini diğer sigortalılarla aynı sisteme tabi kılan (başta 4/c maddesi)hükümlerin iptaline karar vermiş; bu karardan sonra kabul edilen 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanunda düzenlemeler yapılmış ve anılan Kanuna eklenen Geçici 1 nci ve Geçici 4 ncü maddelerle,5754 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihinden önce 5510sayılı Kanunun 4 ncü maddesinin birinci fikrasının (c) bendi kapsamında olanlar (memurlar ile diğer kamu görevlileri) ile bunların dul ve yetimleri hakkında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılıKanun hükümlerine göre işlem yapılacağı hüküm altına alınmıştır. 5754sayılı Kanunun kimi hükümlerinin iptali istemiyle açılan dava Anayasa Mahkemesi'nin 30.3.2011 tarih ve E: 2008/56, K:2011/58 sayılı kararı ile reddedilmiştir.


5510 sayılı Kanunun 101 nci maddesinde yer alan “...bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar İşMahkemelerinde görülür." bölümünün iptali istemiyle yapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E: 2010/65, K:2011/169 sayılı kararıyla (RG. 25.1.2012, Sayi: 28184) davayı redle sonuçlandırmakla birlikte; söz konusu kararın Mahkememiz önündeki uyuşmazlığa ışık tutacak şekilde şu gerekçeye dayandırmıştır: “.….5754sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmakta olanlar, evvelce olduğu gibi 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacaklar ve bunların emeklileri bakımından da aynıKanun hükümleri uygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamu görevlileri olarak çalışmaya başlayanlar ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacak ve haklarında 5434 sayılı Kanun değil, 5510 sayılı Kanun'un öngördüğü kural ve esaslar uygulanacak; ihtilaf halinde de adli yargı görevli bulunacaktır. 5754 sayılı Kanunun yürürlüğüyle birlikte, artık Sosyal Sigortacılık esasına göre faaliyet gösteren ve yaptığı, tesis ettiği işlem ve muameleler idari işlem sayılamayacak bir sosyal güvenlik kurumunun varlığından söz etmek gerekli bulunmaktadır.5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce iştirakçisi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sifatıyla 5434 sayılı Kanun'a göre emekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden ise Sosyal Güvenlik Kurumu'nun tesis edeceği işlem ve yapacağı muameleler idari işlem niteliğini korumaya devam edecek, bunlara ilişkin ihtilaflarda da evvelce olduğu gibi idari yargı görevli olmaya devam edecektir. Bu bakımdan 5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra, prim esasına dayalı yani sistemin içeriği ve Kanun kapsamındaki işve işlemlerin niteliği göz önünde bulundurulduğunda, itiraz konusu kuralla,yargılamanın bütünlüğü ve uzman mahkeme olması nedeniyle Kanun hükümlerinin uygulanması ile ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümünde işmahkemelerinin görevlendirilmesinde Anayasa'ya aykırılık görülmemiştir.Ancak, yukarıda açıklandığı üzere 5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce statüde bulanan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili sosyal güvenlik mevzuatının uygulanmasından doğan idari işlem ve idari eylem niteliğindeki uyuşmazlıklarda idari yargının görevinin devam edeceği açıktır..."
Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümlerinin ve Anayasa Mahkemesi kararının birlikte değerlendirilmesinden, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmakta olanlar,daha önce olduğu üzere 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacakları gibi bunların emeklilikleri bakımından da aynı Kanun hükümlerinin 

uygulanmaya devam edileceği; ancak, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmaya başlayanların ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacağı ve haklarında 5434 sayılı Kanunun değil 5510 sayılıKanunun öngördüğü kural ve esasların uygulanacağı dolayısıyla ihtilafların da adli yargı yerinde çözümleneceği açıktır.

Kaldı ki; T.C. Anayasası'nın 158.maddesindeki “.….diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır " hükmü uyarınca Anayasa Mahkemesi kararının bu uyuşmazlığın çözümünde esas alınacağıtartışmasızdır.

Bu durumda, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce iştirakçi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanuna göre emekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem ve yapacağı muamelelerin “idari işlem" ve “idari eylem" niteliğini korumaya devam edeceği, dolayısıyla, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davalarıkapsamında bulunan, 5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce emekli sandığı iştirakçisi olan davacı tarafindan açılan davanın, görüm ve çözümünün idari yargı yerinde görüleceği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen durum karşısında, davanın görüm ve çözümü idari yargıyerinin görevine girdiğinden, Samsun 2. Ídare Mahkemesinin 27.8.2013 gün ve E:2013/974, K:2013/1041 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Samsun 2. Ídare Mahkemesinin 27.8.2013 gün ve E:2013/974, K:2013/10411 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 27.01.2020 gününde OY BİRLİĞÍ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:3-ESAS NO : 2019/915KARAR NO : 2020/16KARAR TR : 27.01.2020

ÖZET : 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın ADLi YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davaci : H.U.

Vekili : Av. K.U.

Davalı: Fatih Kaymakamlığı

O L A Y : Fatih Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 01.02.2019 gün ve 2019/20 sayılı idari yaptırım karar tutanağı ile,davacının Seyit Ömer Mahallesi, Hüseyin Kazım Sokak, No:...…. adresinde bulunan evini günübirlik kiraya verdiği ve GİYKİMBİL projesine bağlanmadıği, böylece 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek 1.maddesine aykırı davrandığından bahisle, aynı madde uyarınca adına 14.705,00TL idari para cezası verilmiş, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 7. maddesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 32. maddesi uyarınca mühürlenmek suretiyle dava konusu ev faaliyetten men edilmiştir.

Davacı vekili, idari para cezası ile men tutanağının iptali istemiyle adli yargi yerine başvuruda bulunmuştur.

İSTANBUL 9. SULH CEZA HÂKİMLİĞİ: 25.03.2019 gün ve D.İşNo:2019/840 sayi ile, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27/8. maddesi uyarınca, idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği belirtildiğinden, itiraz edilen kararda hem idari para cezasına, hem de idari yargının görev alanına giren bir kararın (dairenin mühürlenmesi) da verildiği ve birlikte dava konusu edildiği anlaşıldığından, başvurunun çözümünün idari yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararıvermiş, davacı vekili tarafindan yapılan itiraz İstanbul 10. Sulh Ceza Hâkimliğinin 05.04.2019 gün ve D.İş:2019/918 sayılı kararı ile kesin olarak reddedilmiştir.

Davacı vekili, bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL 7. İDARE MAHKEMESİ: 17.10.2019 gün ve E:2019/1291, K:2019/2164 sayı ile, davacıya ait evin günübirlik kiraya verildiği gerekçesiyle 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 7.maddesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 32.maddesi uyarınca mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'na aykırı

davrandığından bahisle, aynı Kanun'un ek 1. maddesi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, 1774 sayılı Kanun'da, bu Kanuna göre verilen idari para cezalarına itiraz edilecek yargı merciinin belirtilmediği anlaşıldığından, bu davanın görüm ve çözümünün adli yargıyerine ait olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'in katilımlariyla yapılan 27.01.2020 tarihli toplantisinda:
I-ÍLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
Adli ve idari yargı yerleri arasıņda 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, idari yargı dosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacıvekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararını veren Mahkemece, adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından “1774 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan dava yönünden oluşan" görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’nin adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılmıştır.
1774 sayılı Kanun'un 1. maddesinde, “Bu Kanunda sayılan, özel veya resmi, her türlü konaklama, dinlenme bakım ve tedavi tesisleri ve işyerleri ile konutlarda geçici veya sürekli olarak kalanlar, oturanlar,çalışanlar ve ayrılanlar ile araç kiralayan gerçek ve tüzel kişilerin kimliklerinin tespiti ve bildirilmesi bu Kanunun hükümlerine göre yapılır.
Askeri konaklama, dinlenme ve kamp tesisleri ile ordu evleri bu Kanunun kapsamı dışındadır." denilmiş;
2. maddesinde, “ Otel, motel, han, pansiyon, bekar odalari,günübirlik kiralanan evler, kamp, kamping, tatil köyü ve benzeri her türlü,özel veya resmi konaklama yerleri ile özel sağlık müesseseleri, dinlenme ve huzur evleri, dini ve hayır kurumlarının sosyal tesislerinin sorumlu işleticileri, bu yerlerde ücretli veya ücretsiz, gündüz veya gece, yatacak yer 

gösterdikleri yerli veya yabancı herkesin kimlik ve geliş- ayrılış kayıtlarını,örneğine ve usulüne uygun şekilde günü gününe tutmak, genel kolluk örgütlerinin her an incelemelerine hazır bulundurmak, Devlet İstatistik Enstitüsüne, talebi halinde vermek zorundadırlar." hükmü yer almış;
Ek 1. maddesinde ise, “Bu Kanunun uygulanması sirasında genel kolluk kuvvetlerine ait karakollara, il merkezlerinden de sorgulanabilen bilgisayar terminalleri konulur. Bunun için gerekli giderler İçişleri Bakanlığıbütçesine konulacak ödenekten karşılanır.

(Değişik ikinci fikra: 31/10/2016-KHK-678/4 md.; Aynen kabul:1/2/2018-7071/4 md.) Bu Kanunun 2 nci maddesinde sayılan özel veya resmi her türlü konaklama tesisleri tüm kayıtlarını bilgisayarda günü gününe tutmak, genel kolluk kuvvetlerinin bilgisayar terminallerine bağlanarak mevcut bilgi, belge ve kayıtları genel kolluk kuvvetlerine anlık olarak bildirmek zorundadırlar.

(Ek fikra: 31/10/2016-KHK-678/4 md.; Aynen kabul: 1/2/20187071/4 md.) İkinci fikrada belirtilen genel kolluk kuvvetlerinin terminallerine bağlanmayanlara onbin Türk Lirası, anlık veri göndermeyen veya gerçeğe aykırı kayıt tutanlara beşbin Türk Lirası idari para cezası,mülki idare amirlerince verilir. Bu fillerin tekrarı halinde işletme ruhsatlarıiptal edilir. Bu maddeye göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir.

(Ek fikra: 31/10/2016-KHK-678/4 md.; Aynen kabul: 1/2/20187071/4 md.) Bu Kanunun 2 nci maddesinde sayılan özel veya resmi her türlü konaklama tesisleri, ikinci fikrada belirtilen genel kolluk kuvvetlerinin terminallerine bağlanmak için gerekli işlemleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içinde tamamlar.

(Ek fikra: 31/10/2016-KHK-678/4 md.; Aynen kabul: 1/2/20187071/4 md.) Bu maddenin uygulanması ile görevi gereği bu verileri kullanan kamu personelinin denetimine ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenir." denilmiştir.

Olayda, olumsuz görev uyuşmazlığına konu davanın, davacının günübirlik kiraya verdiği evini kiralayan kişiler ile ilgili olarak 1774 sayılıKanun'da belirtilen yükümlülükleri yerine getirmediğinden bahisle verilen idari para cezasının iptaline ilişkin olarak açıldığı, adli yargı yerinin karar gerekçesinde bahsedilen men kararının ise, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 7. maddesi ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 32. maddesi uyarınca verilen faaliyetten men kararıolduğu, böylece verilen kararların farklı eylemler ile ilgili olduğu anlaşılmış,1774 sayılı Kanun'da davacının işlediği ileri sürülen kabahate ilişkin idari yaptırımlar düzenlenmiş, ancak bu idari yaptırımlara karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.


Öte yandan, 30.3.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesini değiştiren 6.12.2006 günlü, 5560 sayılı Yasa'nın 31.maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırıminı gerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır" denilmiş; Kanunun 16. maddesinde, kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımların idari para cezası ve idari tedbirlerden ibaret olduğu, idari tedbirlerin ise, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirler olduğu hükme bağlanmış; “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin 1. fikrasında ise “idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeşgün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir düzenlemeleri yer almiştir.

Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu'nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.

Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktir.

Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmişise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının 5326 sayılıKanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu,1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nda da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda,Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanun'la değişik 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin 

hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılıYasa hükümleri dikkate alınacağından, dava konusu idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, İstanbul 9. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 25.03.2019 gün ve D.İş No:2019/840 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle, İstanbul 9. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 25.03.2019 gün ve D.İşNo:2019/840sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 27.01.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:4-ESAS NO : 2020/61KARAR NO : 2020/32KARAR TR : 27.01.2020
ÖzET : Davalı/borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptali ile davalı/borçlu aleyhine %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davaci : Liberty Sigorta A.Ş./HDI Sigorta A.Ş.
Vekilleri : Av.A. A., Av.S. A.

Davalı: Antalya Su ve Atıksu İdaresi Gn. Md.lüğü (ASAT)
Vekilleri : Av. İ. K. Ve diğ.


O LAY : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkili şirkete sigortalı olan taşınmazda 21.02.2017 tarihinde faaliyet süren işletmeye ait su sayacına giden temiz su borusunun patlaması sonucu bu bölümden yoğun şekilde akan suyun işletme içerisine dolarak hasara neden olduğunu; yapılan ekspertiz sonucu 3.442,50-TL hasar tazminatının dava dışı sigortalıya 04.07.2017 tarihinde ödendiğini, dava konusu olayda davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğunu; müvekkili şirket tarafindan bu alacağın tahsili 

bakımından defalarca görüşülmüş olmasına ve 17.07.2017 tarihli yazıgönderilmesine rağmen davalılar/borçluların borcunu ifa etmediğini; son olarak da İstanbul Anadolu 16. Ícra Müdürlüğünün E:2017/31471 no.lu dosyası ile takibe girişildiğini; borçlular tarafindan borca ve yetkiye itiraz edildiğini, akabinde Antalya 15. İcra Müdürlüğünün E:2018/3235 E. Sayılıdosyası ile takibe devam edildiğini; borçlular tarafindan bu dosyaya da itiraz edildiğini ve davalı/borçluların haksız ve mesnetsiz itirazlarıneticesinde takibin durdurulduğunu; davalıların kusurlu davranışları nedeni ile müvekkili şirketin zarara uğradığını, bu nedenle iş bu dilekçe ile davalının haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline, Antalya 15. İcra Müdürlüğü 2018/3235 E. Sayılı İcra takibinin devamına karar verilmesini talep ettiklerini belirterek; fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklıkalmak kaydı ile davalıların/borçluların haksız ve kötü niyetli borca ve faize itirazlarının iptaline, davalı/borçlu aleyhine %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi istemiyle adli yargıyerinde dava açmiştir.

ANTALYA 4.ASLÍYE TÍCARET MAHKEMESÍ: 22.5.2019 gün ve E:2018/536, K:2019/356 sayı ile, “(…) Dava, davalinin sorumluluğundaki temiz su borusunun patlaması sonucunda davacıtarafindan sigortalanan şirkete ait işyerinin zarara uğradığı iddiası ile zarar olarak ödenen 3.577,62 TL'nin rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalı Asat vekilinin 25/01/2019 havale tarihli dilekçesi ile olumlu görev uyuşmazlığı çıkartılması talepli dilekçe ve ekinde Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü 2017/155 Esas 2017/192 Karar sayılı ilamınısunduğu, gerekçeli kararın incelenmesinde, davanın Asat'a ait şehir şebeke hattının patlaması üzerine taşan suyun davacı sigorta şirketi tarafindan teminat altına alınan işyerine zarar vermesi sonucu sigortalıya ödenen 2.504,00 TL hasar bedelinin rücuen tazminine ilişkin olduğu, 2560 sayılıyasanın 5. maddesine göre Antalya Su ve Atiksu İdaresi Genel Müdürlüğü'nün kamu tüzel kişisi olduğu ve bir kamu hizmetinin ifası ile görevlendirildiği, idarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projenin hukuka aykırı olduğu nedeniyle iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılacak davalar ile idarenin aynı plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yollari, su şebekesi gibi tesislerin kurulması işletilmesi ve bakımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemi ile idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafından açılacak davaların görüm ve çözümünün iptal ve tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargıya ait olduğunu bu sebeple görevli yerin idari yargı olmasınedeniyle Antalya 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16/11/2016 tarih ve 

2016/217 esas sayılı görevlilik kararının kaldırılmasına karar verdiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı; Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü2017/155 Esas 2017/192 Karar sayılı ilamı bir arada değerlendirildiğinde;davalı Asat'ın 2560 sayılı yasanın Ek -5. maddesinde kamu tüzel kişisi olduğu ve kamu hizmeti ifa ettiği, kamu hizmetinin ifası sırasında şebeke suyunun patlaması ile davacının sigortaladığı işyerinin zarar gördüğügerekçesi ile açılan bu davanın Uyuşmazlık Mahkemesi kararı da gözetilerek idari yargıda çözümlenmesi gereken bir uyuşmazlık olduğu anlaşıldığından davacının davasının yargı yolu yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın yargı yolu nedeniyle usulden REDDİNE..." karar vermiş,istinaf yoluna gidilmesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesi: 16.10.2019 gün ve E:2019/2168, K:2019/1934 say1 ile,davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 352/1-b. maddesi gereğince usulden reddine, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a. maddesi gereğince dava değerinin 58.800,00 TL'nin altında olması nedeniyle kesin olarak karar vermiştir.

Davacı vekili bu kez, dava dışı sigortalısının faaliyette bulunduğu Elmalı Mh. Hasan Subaşı Cd. No:.. Muratpaşa Antalya adresindeki işyerinin su sayacına giden temiz su borusunun patlaması sonucu işyerini su basmasınedeniyle meydana gelen zararın sigorta poliçesi kapsamında ödenmesi nedeniyle, patlayan su borusunun davalı idare sorumluluğunda bulunduğu gerekçesiyle 3.442,50 TL zararın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
ANTALYA 3.İDARE MAHKEMESI: 26.11.2019 gün ve E:2019/1133, K:2019/1063 sayı ile,"(.….) 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2.maddesinin 1. fikrasında; "(a) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep,konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayıiptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafindan açılan iptal davaları","(b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları," "(c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar."idari dava türleri arasında sayılmış; 14. maddesinin 3. fikrasında dilekçelerin İdare ve VE.i Mahkemelerinde mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafindan görev ve yetki yönünden sırasıyla inceleneceği belirtilmiş; ayni Kanun'un 15/1 -a maddesinde ise 14.

maddenin 3/a bendine göre adli ve askeri yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
Su, elektrik ve doğalgaz gibi kamu idarelerince bedeli karşılığıdağıtılan kamu hizmetinden abonman sözleşmesi ile yararlanılmakta olup,bu sözleşmeler belirli bir konuyu, şartları, karşılıklı hakları ve borçlarıbelirler, sözleşmedeki koşulların yerine getirilmemesi halinde tarafların edimlerini yerine getirmekten kaçınma hakları doğar ve gerekirse cezai şartlara ilişkin hükümler uygulanır. Bu sözleşmelerin uygulanmasından doğan uyuşmazlıkların da adli yargı yerinde çözümleneceği de açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin sigortalısı şirkete ait işyerinin su sayacına gelen borunun patlaması sonucu, işyerinin su dolmasınedeniyle meydana gelen zararın davacı şirket tarafindan sigortalısı şirkete ödenmesinin ardından Türk Ticaret Kanununun 1472.maddesinde düzenlenen halefiyet gereğince, zararın oluşumuna davalı idarenin hizmet kusurunun sebebiyet verdiği iddiasıyla ödenen tutarın ticari faiziyle birlikte iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda davacı şirketin sigortalı şirket ile davalı idare arasında abonelik sözleşmesinin bulunması bu abonelik sözleşmesi kapsamında da davalı idare tarafindan su borularının sayaçlara kadar getirilmesi sözkonusu olup, davalı idarenin genel kamu hizmeti kapsamında kalan ana dağıtım borcu hatları ile ilgili olmayan doğrudan dava dışı şirketin sayacına giden boruda meydana gelen patlamadan kaynaklandığı ileri sürülen zararın,abonelik sözleşmesinde sözleşmenin hizmet veren tarafi olan idarenin,edimini kusurlu ifa ettiği iddiasıyla açılan tazminat davasının görüm ve çözümünde adli yargı yeri görevli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca davanın görev yönünden reddine..." dava konusu miktar yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 45/1. maddesi gereğince kesin olarak karar vermiştir.
Davacı vekili adli ve adli yargı yerlerince verilen görevsizlik kararları nedeniyle oluştuğu öne sürülen olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvuruda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 27.1.2020günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, idari yargı dosyasının; davacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararını veren Mahkemece 15. Madde uyarınca 

önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek gönderildiği; öte yandan, 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesine göre olumsuz görev uyuşmazlığı bulunduğunun ileri sürülebilmesi için davanın “tarafları,konusu ve sebebinin aynı" olması koşulunun öngörülmüş bulunmasıkarşısında; adli yargı yerinde aynı somut olay nedeniyle itirazın iptali ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi; idari yargı yerinde ise rücuen tazminat istemiyle dava açılmış ise de; ikinci davanın, ilk davada verilen karar doğrultusunda oluşturulduğu ve “itirazın iptali ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi" istemi yönünden görev uyuşmazlığının doğduğu kanaatine varıldığından ve sonuçta usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idari yargıyerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞiGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalı/borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptali ile davalı/borçlu aleyhine %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun “İlamsız takip" başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemleri gösterilmiş; değişik 58.maddesinde, takip talebinin icra dairesine yazı ile veya sözlü olarak veya elektronik ortamda yapılacağına işaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre,takip talebi üzerine icra müdürünce ödeme emri düzenleneceği ve 62-65.maddelerde itiraza ilişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibi durduracağı kurala bağlanmıştır.

Ítiraz nedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazın iptali için Yasada iki yola başvurma olanağı tanınmış olup, bunlardan birincisi,67. maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerine göre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasını istemektir.
İncelenen uyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafindan,değişik 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptali davası açılmiştir.

Söz konusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.),“(Değişik birinci fikra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacakli, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye 

başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazin iptalini dava edebilir.

(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacakli; diğer tarafin talebi üzerine iki tarafin durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde kırkından aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.

(Mülga dördüncü fikra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Birinci fikrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır"hükümlerini taşımaktadır.

Anılan Yasanın değişik 1. maddesinin birinci fikrasında, “Her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur"denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı 67. maddede sözü edilen “mahkeme" ile, icra dairesinin bulunduğu yargı çevresi bakımından bağlıolduğu asliye mahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgü bulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesinde görülmesi gerektiği açıktır.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sayılmıştır.
Bu duruma göre, İcra ve İflas Kanunu'nun değişik 67. maddesine göre açılan itirazın iptali davasının görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümünde adli yargıgörevli olduğundan; Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22.5.2019 gün ve E:2018/536, K:2019/356 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22.5.2019gün ve E:2018/536, K:2019/356 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 27.1.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.


III-2247 SAYILI KANUN'UN 19. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (BAŞVURU - İLK DERECE MAHKEME) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2019/599KARAR NO : 2020/18KARAR TR : 27.01.2020
ÖZET : 5754 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce devredilen T.C.Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü iştirakçisi olarak kamu görevi yürüten ve 5434 sayılı Kanun kapsamında kendisine aylık bağlanan davacının, emekli aylık ödemesi nakil talebinin reddine ilişkin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüişleminin iptali istemiyle açtığı davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: A.N.

Vekili : Av. Ö. C. N.

Davalı: Sos.Güv.Kur.Bşk.lığı/Bursa Sos.Güv.Kur.İl Md.lüğü
Vekili : Av. S. D.


O L AY : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin, emekli aylığının başka bir banka tarafından ödenmesi için 16/02/2017 tarihinde davalı idareye nakil başvurusunda bulunduğunu; davalı idarenin bu talebi reddettiği 16/02/2017 tarih ve B132.2SGK /58.405.017.0/2.118.053 sayılıyazısında "kurumu ile genel müdürlüğü arasında imzalanan gelir aylık ödemeleri protokolü gereğince aylıkları şubeleri tarafından ödenen ve bu aylıkları karşılığında bankadan kredi kullandırılan kişilerin kredi borçlarıtamamen tahsil edilinceye kadar aylıklarının nakli, başka bir bankaya veya PTT iş yerine yapılamamaktadır. Devamla bahsi geçen protokol kapsamında şubesince belirlenen imkanlardan herhangi birini kullanmanız nedeniyle nakil talebiniz yerine getirilmemiştir." şeklinde açıklamada bulunduğunu;müvekkilinin yasa ve uygulama gereğince istediği bankaya maaşınıtaşıyabilme imkanı var iken; yasal ve hukuki hiçbir dayanağı olmayacak şekilde kredi kullandığı için başka bankaya aylığının naklinin yapılamayacağı şeklindeki idari işlemin açıkça hukuka aykırı olduğunu;davalı idarenin, müvekkilinin bankasını seçme özgürlüğünü elinden aldığıgibi daha cazip promosyonlar veren bankanın firsatlarını da kaçırmasına 

sebebiyet verdiğini; bu nedenle de müvekkilinin zarara uğradığını; idarenin red cevabında açıkça yasal bir düzenlemeden veyahut bir mevzuattan kaynaklanan durumun olmadığını, yapılan protokol gereğince bu şekilde idari işlem tesis edildiğinin beyan edildiğini; bunun, Borçlar Kanunundaki sözleşme serbestisine aykırı olduğunu ifade ederek; müvekkilinin emekli Aylık ödemesi nakil talebinin reddine dair Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 16/02/2017 tarih ve B132.2SGK/58.405.017.0/2.118.053sayılı idari işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde dava açmiştir.

BURSA 1.İDARE MAHKEMESİ: 28.3.2017 gün ve E:2017/407,K:2017/498 sayı ile, “(...)5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 101. maddesinde, "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür." hükmü; aynı kanunun 107. maddesine dayanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin "Ödeme Şekli ve Ödeme Merkezleri başlıklı 70. Maddesinde "(1) Sigortalı ve hak sahiplerinin gelir ve aylıklarının ödenmesini sağlamak ve ödeme merkezlerini belirlemek üzere Kurum, bankalarla ve PTT ile protokol imzalayabilir. Ödemeler, protokol imzalanan bankalara ve PTT bilgi işlem birimlerine bilgisayar ortamında gönderilen ödeme bilgilerinin, gelir ve aylık sahipleri adına banka şubelerinde açılan mevduat veya çek hesaplarına aktarilması ile sağlanır.

(2)İlk defa ödemeler kütüğüne dâhil edilen gelir ve aylık sahiplerinin birikmiş ödemeleri ile daha önce hak kazanılan birikmişödemeler de, bilgisayar ortamında düzenlenen kayitlara eklenerek, işlemin sonuçlandığı ayı takip eden ilk ödeme döneminde ödenmek üzere, ilgililerin hesaplarına aktarılır.

(3)Sigortalı veya hak sahiplerine bir defaya özgü olarak ödenecek olan emeklilik ikramiyesi, toptan ödeme ve ilgilinin sağlığında hak edip alamadığı gelir ve aylıklarından varislere yapılacak ödemeleri, mevduat veya posta çek hesabı açılmadan ilgili ödeme merkezleri aracılığı ile ödenir.
(4)Kurumca (Mülga ibare:RG-16/6/2011-27966) (…), başkasınin bakımına muhtaç olduğu Kurumca tespit edilen ya da sağlık kurulu raporu ile belgelenen sigortalı veya hak sahiplerinin gelir ve aylıkları, yazılıistekleri üzerine PTT aracılığıyla, bildirdikleri adreslerde, ödenebilir.
(5)Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yurtdışında sürekli ikamet edenlerin gelir ve aylıkları, yazılıistekleri hâlinde, masrafları kendilerince karşılanmak üzere yurtdışıhesaplarına transfer edilir." hükmü yer almıştır.

Dava dosyasinin incelenmesinden; davacinin, davali idareye başvurarak emekli aylığının başka bir bankaya ödenmesi hususunda nakil talebinde bulunmasi, idarenin ise bu talebi 16.02.2017 tarih,

B132.2SGK/58.405.017.0/2.118.053 sayılı işlemle reddetmesi üzerine, bu red işleminin ekonomik özgürlüğünü ve banka seçme özgürlüğünükısıtladığı gerekçesiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu işlem nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığın, 5510 sayılı kanun ve bu kanuna dayanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargının görev alanında bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 15.maddesinin l/a bendi uyarınca davanın görev yönünden reddine..." karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Davacı vekili bu kez aynı adli yargı yerinde dava açmıştır.
Dava PTT A.Ş Genel Müdürlüğüne de ihbar edilmiştir.
Bursa 6.İş Mahkemesi: 10.5.2018 gün ve E:2017/316, K:2018/329sayı ile, uyuşmazlığın esasını inceleyerek davanın reddine karar vermiş;istinaf yoluna başvurulması üzerine;
Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesi: 14.3.2019 gün ve Dosya No:2018/2593, K:2019/631 sayı ile, “(...)5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce iştirakçi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanuna göre emekli,dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden Sosyal Güvenlik Kurumu tarafindan tesis edilen işlem ve yapacağı muameleler "idari işlem" ve “idari eylem" niteliğini korumaya devam edeceğinden bunların iptali için açılan davaların çözüm yerinin İdari yargı yeri olduğu açıktır. Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 05.12.2012 gün ve 2012/251 E., 263 K.sayıli; 24.12.2012 gün ve 2012/536 E., 433 K. sayılı kararları da bu yöndedir.

Somut olayda, davacının 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce 5434 sayılı Kanun kapsamına alınmış bulunan Emekli Sandığı iştirakçisi olduğu açıktır. Anılan nedenler karşısında Kurumun,dava konusu edilen işleminin idari niteliği devam etmekte olup, taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlığın çözümünde 5510 sayılı Kanun'un uygulama yeri bulunmadığından, sözü edilen 101. madde hükmüne göre sınırlı yetki ile donatılmış iş mahkemeleri görevli olmayıp, bu tür davalar idari yargının görev alanı içerisinde olduğundan HMK 1 14. maddesi uyarınca "yargı yolu yanlışlığı nedeniyle davanın reddine" karar verilmesi gerekirken davanın esasına girilerek karar verilmesi yerinde olmadığından HMK 353/1-a-3,4maddeleri uyarınca ilk derece mahkemesi kararinin kaldırılmasina ve davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Bursa 6. İş Mahkemesinin 10/05/2018 tarih ve 2017/316 E.2018/329 K. sayılı kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
Davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine iadesine..." karar vermiştir.

BURSA 6.İŞ MAHKEMESÍ:16.7.2019 gün ve E:2019/249 say1 ile,“(...) 2247 sayılı yasanın 14, 15 ve 19 maddeleri uyarınca görevli merciinin belirlenmesi için dosyanın uyuşmazlık mahkemesine gönderilmesine..."karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 27.1.2020günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İş Mahkemesince, 2247 sayılıYasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari ve adli yargı yerleri arasında görev uyuşmazlığının doğduğu ve usule ilişkin başka bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçİ ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, emekli olan davacının, emekli aylık ödemesi nakil talebinin reddine ilişkin Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 16/02/2017 tarih ve B132.2SGK /58.405.017.0/2.118.053 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Görev uyuşmazlığının çözümü açısından, davalı İdareye, davacının hangi tarihle kamu görevine başladığı, hangi tarihte emekli olduğu sorularak emeklilik sicil özeti istenilmiştir.

Dava dosyaları ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığıtarafindan Mahkememize gönderilen 12.12.2019 gün ve ...010.99.E.19601808 sayılıi yazı ve eklerinin incelenmesinden; davacının Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde 07/01/1991 tarihinde Sağlık Memuru olarak kamu görevine başladığı, bilahare İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığında görev yapmakta iken 16/09/2015 tarihinde isteğiyle emekliye sevk edilmesi üzerine; 13/10/2015 tarihli işlemle; 5434 sayılı Kanuna tabi 23 yıl 5 ay hizmeti ile 5510 sayılı Kanunun 4/1-a bendi kapsamında 2 yıl 2

ay 14 gün sigortalı hizmeti olmak üzere toplam 25 yıl 7 ay 14 gün hizmeti üzerinden 1. derece 4. kademe 2200 ek göstE.e rakamı üzerinden 15/10/2015 tarihinden itibaren emekli aylığı bağlanarak 5434 sayılı Kanuna tabi 23 yıl 5 ay hizmetinin 23 tam yılma 53.292,67-TL emekli ikramiyesinin tahakkuk ettirildiği; daha sonra, hakkında yapılan yazışmalar neticesinde;davacının 1 yıl 1 ay 20 gün borçlanma süresinin bulunduğunun anlaşılmasıüzerine, 02/12/2015 tarihli işlemle hizmet ilavesi yapılarak aylıklarının düzenlendiği ve 1 yıl 1 ay 20 gün borçlanma hizmetinin 1 tam yılına 2.356,96-TL emekli ikramiyesinin tahakkuk ettirildiği; bilahare, davacıtarafından, emekli aylığının başka bir banka tarafından ödenmesi için SGK Bursa İl Müdürlüğü'ne yaptığı başvurunun Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 16/02/2017 tarih ve B132.2SGK /58.405.017.0/2.118.053sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

31.5.2006 tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Kanunlar kapsamındaki hizmet akdine göre ücretle çalışanlar (Sosyal Sigortalılar),kendi hesabına çalışanlar (Bağ-Kur'lular), tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar (Tarım Bağ-Kur’luları), tarım işlerinde ücretle çalışanlar, (Tarım sigortalıları), devlet memurları ve diğer kamu görevlilerini (Emekli Sandığıİştirakçileri), geçici maddelerle korunan haklar dışında, sosyal güvenlik ve sağlık hizmetleri yönünden yeni bir sisteme tabi tutmuş, beş farklıemeklilik rejimini aktüeryal olarak hak ve hükümlülükler yönünden tek bir sosyal güvenlik sistemi altında toplamıştır. 5510 sayılı Kanunun iptali amaciyla açılan davada Anayasa Mahkemesi, 15.12.2006 tarih ve E:2006/111, K: 2006/112 sayılı kararıyla, anılan Kanunun birçok maddesi ile birlikte, bu Kanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlilerini diğer sigortalılarla aynı sisteme tabi kılan (başta 4/c maddesi) hükümlerin iptaline karar vermiş; bu karardan sonra kabul edilen 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanunda düzenlemeler yapılmış ve anılan Kanuna eklenen Geçici 1 inci ve Geçici 4üncü maddelerle, 5754 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008tarihinden önce 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fikrasının (c) bendi kapsamında olanlar (memurlar ile diğer kamu görevlileri) ile bunların dul ve yetimleri hakkında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılacağıhüküm altına alınmıştır. 5754 sayılı Kanunun kimi hükümlerinin iptali istemiyle açılan dava Anayasa Mahkemesi'nin 30.3.2011 tarih ve E:2008/56, K:2011/58 sayıli kararı ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 101 nci maddesinde yer alan “...bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar İş

Mahkemelerinde görülür." bölümünün iptali istemiyle yapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E: 2010/65, K:2011/169 sayılı kararıyla (RG. 25.1.2012, Sayi: 28184) davayı redle sonuçlandırmakla birlikte; söz konusu kararın Mahkememiz önündeki uyuşmazlığa ışık tutacak şekilde şu gerekçeye dayandırmıştır: “...5754sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmakta olanlar, evvelce olduğu gibi 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacaklar ve bunların emeklileri bakımından da ayni Kanun hükümleri uygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılıKanun'un yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamu görevlileri olarak çalışmaya başlayanlar ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacak ve haklarında 5434sayılı Kanun değil, 5510 sayılı Kanun'un öngördüğü kural ve esaslar uygulanacak; ihtilaf halinde de adli yargi görevli bulunacaktır. 5754 sayılıKanunun yürürlüğüyle birlikte, artık Sosyal Sigortacılık esasına göre faaliyet gösteren ve yaptıği, tesis ettiği işlem ve muameleler idari işlem sayılamayacak bir sosyal güvenlik kurumunun varlığından söz etmek gerekli bulunmaktadır. 5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce iştirakçisi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sifatıyla 5434 sayılı Kanun'a göre emekli, dul ve yetim aylığıalmakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden ise Sosyal Güvenlik Kurumu'nun tesis edeceği işlem ve yapacağı muameleler idari işlem niteliğini korumaya devam edecek, bunlara ilişkin ihtilaflarda da evvelce olduğu gibi idari yargıgörevli olmaya devam edecektir. Bu bakımdan 5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra, prim esasına dayalı yani sistemin içeriği ve Kanun kapsamındaki iş ve işlemlerin niteliği göz önünde bulundurulduğunda,itiraz konusu kuralla, yargılamanın bütünlüğü ve uzman mahkeme olmasınedeniyle Kanun hükümlerinin uygulanması ile ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümünde iş mahkemelerinin görevlendirilmesinde Anayasa'ya aykırılık görülmemiştir. Ancak, yukarıda açıklandığı üzere 5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce statüde bulanan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili sosyal güvenlik mevzuatının uygulanmasından doğan idari işlem ve idari eylem niteliğindeki uyuşmazlıklarda idari yargının görevinin devam edeceği açıktır..."
Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümlerinin ve Anayasa Mahkemesi kararının birlikte değerlendirilmesinden, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmakta olanlar, daha önce olduğu üzere 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacakları gibi bunların emeklilikleri bakımından da aynı Kanun hükümlerinin uygulanmaya devam edileceği; ancak, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmaya 

başlayanların ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacağı ve haklarında 5434 sayılı Kanunun değil 5510 sayılı Kanunun öngördüğü kural ve esasların uygulanacağıdolayısıyla ihtilafların da adli yargı yerinde çözümleneceği açıktır.
Kaldı ki; T.C. Anayasası'nın 158.maddesindeki “.….diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındakigörev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır " hükmü uyarınca Anayasa Mahkemesi kararının bu uyuşmazlığın çözümünde esas alınacağıtartışmasızdır.

Bu durumda, 5510 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden önce iştirakçi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanuna göre emekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem ve yapacağı muamelelerin “idari işlem" ve “idari eylem" niteliğini korumaya devam edeceği, dolayısıyla, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davalarıve tam yargı davaları kapsamında bulunan, 5754 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce devredilen T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğüiştirakçisi olarak kamu görevi yürüten ve 5434 sayılı Kanun kapsamında kendisine aylık bağlanan davacının, emekli aylık ödemesi nakil talebinin reddine ilişkin Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 16/02/2017 tarih ve B132.2SGK /58.405.017.0/2.118.053 sayılı işleminin iptali istemiyle açtığıdavanın, görüm ve çözümünün idari yargı yerinde görüleceği sonucuna varılmiştır.

Açıklanan nedenlerle, Bursa 6.İş Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Bursa 1.Ídare Mahkemesinin 28.3.2017 gün ve E:2017/407,K:2017/498 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Bursa 6.İş Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Bursa 1.Ídare Mahkemesinin 28.3.2017 gün ve E:2017/407,K:2017/498 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,27.1.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:2-ESAS NO : 2019/652KARAR NO : 2020/19

KARAR TR : 27.01.2020
ÖZET : Tarımsal faaliyet ile iştigal eden davacının taşınmazlarının bir kısmının, Deviskel Deresi üzerinde taşkın koruma amacıyla inşa edilen bendin arkasında biriken sular nedeniyle zarar gördüğünden bahisle,uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Adli Yargıda 

Davacılar : 1-K. A., 2-Y.A.

İdari Yargıda 

Davaci : K.A.

Vekili : Av. E. K.

Davalı: Devlet Su İşleri Gn.Md.lüğü(DSİ 26.Bölge Md.lüğü)
Vekili : Av.F.Y.


O L A Y : Davacılar K.A. ve Y.A. dava dilekçelerinde; daha önce ikamet ettikleri Otingo yolu Arkaköy köyü dere yatağı üzerinde Devlet Su işleri 26.Bölge Müdürlüğünce yapılmış olan tersit bentleri nedeniyle,tapulu arazilerinin bir kısmının su altında kaldığını; Borçka Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/41 D.iş kararı ile 38.834,75 TL.lık zarar ve ziyanlarının tespit edildiğini; ancak kurumun tespit edilen meblağı ödememek için itirazda bulunduğunun görüldüğünü ifade ederek; davalı kurumdan alacak oldukları mahkemece tespit edilen 38.834,75 TL. ile, tespit davasinda yapılan masrafların işleyen yasal faizleri ile birlikte davalı idareden tahsili istemiyle adli yargı yerinde dava açmiştır.

BORÇKA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 26.3.2019 gün ve E:2019/33, K:2019/369 sayı ile, davada 236 ada, 2 parsel sayılıtaşınmazların bir kismının eski hale getirme ve zararın giderilmesi istemine konu olayın kamu hizmetinin görüldüğü sırada ve hizmetle ilgili bulunduğunun kabul edildiği gerekçesiyle, İdarenin hizmet kusuru niteliğindeki eylemin sonucu meydana gelen zararlardan dolayı 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1 -b maddesi gereğince idareye karşı,idari yargı yerinde tam yargı davası açılması gerektiği, bu nedenle yargıyolunun caiz olmaması nedeniyle davanın usul yönünden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Bu kez davacılardan K.A. vekili; müvekkilinin, Artvin ili Borçka ilçesi Arkaköy Köyü 235 ada 1 parsel ile 236 ada 3 parselde yer alan adına kayıtlı taşınmazların, Deviskel Deresi üzerinde taşkın koruma amacıyla inşa 

edilen bendin arkasında biriken sular nedeniyle zarar gördüğünü ileri sürülerek, taşınmaza yönelik sataşmanın önlenmesi veya taşınmaza verilen zararın karşılanması amacı ile 24.856,00-TL tazminatın görevsiz mahkemede davanın açıldığı 22.2.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.

Rize Ídare Mahkemesi: 18.4.2019 gün ve E:2019/193, K:2019/261sayı ile, “(...)Dava dosyasının incelenmesinden; Artvin ili Borçka ilçesi Arkaköy Köyü 235 ada 1 parsel ile 236 ada 3 parselde yer alan taşınmazların maliki olan davacı tarafından, Deviskel Deresi üzerinde taşkın koruma amacıyla inşa edilen bendin arkasında biriken sular nedeniyle söz konusu taşınmazların zarar gördüğü ileri sürülerek bakılan davanın açıldığıanlaşılmakta ise de; dava dilekçesinin sonuç kısmında 'Dava konusu taşınmaza yönelik sataşmanın önlenmesine veya taşınmaza verilen zararın karşılanması amacı ile 24.856,00-TL'nin davalı kurumdan alınması ile müvekkile verilmesine..' şeklinde ibareler kullanılmak suretiyle idari yargımercilerinden terditli talepte bulunulamayacağı gibi idari yargida elatmanın (sataşmanın) önlenmesi şeklinde bir dava türünün bulunmadığı dikkate alındığında İdari Yargılama Usulü Kanunu 3. madde hükmüne uygun olmayan dava dilekçesinin mevcut haliyle kabulüne olanak bulunmamaktadır.

Bu durumda, eğer dava yenilenmek isteniyorsa; yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınmak ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tek başına hasım (davali) olarak gösterilmek suretiyle iş bu dilekçe ret kararından da bahsedilerek Rize İdare Mahkemesi Başkanlığı'na hitaben düzenlenecek yeni bir dilekçe ile dava açmakta serbest olmak üzere dilekçenin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 3. maddesi hükmüne uygun bulunmayan dava dilekçesinin,anılan Kanunun 15. maddesinin 1/d bendi uyarınca, bu kararın tebliğedildiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde yukarıda belirtilen noksanlıklar da tamamlanarak usulüne uygun biçimde düzenlenecek dilekçe ile yeniden dava açılabilmek üzere reddine..." karar vermiştir.
Davacı K.A. vekili dilekçesini yenileyerek, bu kez; 24.856,00-TL tazminatın 22.02.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle tekrar idari yargi yerinde dava açmıştır.
RÍZE İDARE MAHKEMESİ: 18.9.2019 gün ve E:2019/298 sayıile, “(.….)Uyuşmazlık konusu olayda; davacı tarafindan Deviskel Deresi üzerinde taşkın koruma amacıyla inşa edilen bendin arkasında biriken sular nedeniyle taşınmazlarının kalıcı olarak su altında kaldığı ve kamulaştırma yapılmadığı belirtilerek taşınmazlarının mahrum kalınan yıllık ürün geliri ile arazi değerinin talep edildiği, taşınmazlardaki değişikliğin sürekli nitelikte 

olduğu ve bu kapsamda dava konusu taşınmazların özel mülkiyete konu olamayacağı göz önünde bulundurulduğunda, su altında kalan taşınmazların bedelinin 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanundaki esaslar çerçevesinde tespitinin gerektiği anlaşıldığından dava konusu uyuşmazlıkta adli yargımercilerinin görevli olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca, bakılan davada görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına, bakılan davaya ait dosya ile birlikte Borçka Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.03.2019 tarih ve E:2019/33, K:2019/369 sayıli dava dosyasının Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesi'nce bir karar verilinceye değin bakılan işbu davanın görülmesinin ertelenmesine..."karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 27.1.2020günlü toplantisinda:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, idari yargıdosyası ile birlikte adli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa'nın 19. maddesinde öngörülen şekilde başvurulduğu; adli ve idari yargı dosyalarında ortak davacı olan K.A. yönünden görev uyuşmazlığının doğduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamalarıdadinlendikten sonra GEREĞİ_GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, tarımsal faaliyet ile iştigal eden davacının, Artvin ili Borçka ilçesi Arkaköy Köyü 235 ada 1 ve 236 ada 3 parselde yer alan taşınmazlarının bir kısmının, Deviskel Deresi üzerinde taşkın koruma amacıyla inşa edilen bendin arkasında biriken sular nedeniyle zarar gördüğüileri sürülerek, 24.856,00-TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.

İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol,kanal, baraj, su yollari, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi ve 

bakımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünün, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafindan açılacak tam yargı davaları kapsamında yargisal denetim yapan idari yargı yerine ait olduğu; idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu; özel mülkiyete konu taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığı veya plan ve projeye aykırı iş görüldüğüiddiasıyla açılacak müdahalenin men'i ve meydana gelen zararın tazmini davalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesine ve haksız fillere ilişkin özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerince çözümleneceği, yerleşik yargisal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.
Nitekim yukarıda belirtilen genel kabul doğrultusundaki Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 11.2.1959 günlü, E:1958/17, K:1959/15sayılı kararının, III. Bölümünde, "İstimlâksiz el atma halinde amme teşekkülü İstimlâk Kanununa uygun hareket etmeden ferdin malını elinden almış olması sebebiyle kanunsuz bir harekette bulunmuş durumdadır. Ve bu bakımdan dava Medeni Kanun hükümlerine giren mülkiyete tecavüzün önlenmesi veya haksız fiil neticesinde meydana gelen zararın tazmini davasıdır. Ve bu bakımdan adliye mahkemesinin vazifesi içindedir.
Bundan başka, bir amme teşekkülü tarafindan bir tesisin yaptırılması sirasinda Devlet malı olmayan yerlerden toprak alınması veya böyle yerlere toprak veya moloz yiğılması neticesinde meydana gelen zararların tazmini davası da başkasının malına amme teşekkülünün dilediği gibi el atma hakkı bulunmadığı ve plan ve projelere ve şartnamelere başkasının malına ihtiyaca göre el atılabilmesini gerektirecek esaslar konulamayacağı cihetle, haksız fiilden doğan bir tazminat davası sayılır.
Yapılan işlerin plan veya projeye aykırı olarak yapılması hali de idari karara aykırı bir hareket bulunması itibariyle yine idari kararın tatbiki olan bir fiil sayılamaz ve bu bakımdan bu iddia ile açılmış bir dava haksız fiilden doğan bir davadan ibaret olacaktır.
Bu bentte anılan davalar, içtihadı birleştirme kararının dışında kaldıklarından kararın bunlara şümulü yoktur” denilmektedir.
Uyuşmazlığa konu olayda; Artvin İli, Borçka İlçesi, Arkaköy Köyü,235 ada 1 ve 236 ada 3 parselde yer alan taşınmazların maliki olan davacıtarafından, Deviskel Deresi üzerinde taşkın koruma amacıyla davalı idare tarafından inşa edilen bendin arkasında biriken sular nedeniyle söz konusu taşınmazlarının bir kısmının zarar gördüğü ileri sürülerek, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili istemiyle tazminat davasıaçıldığı anlaşılmaktadır.
Anayasanın 125 inci maddesinin son fikrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış olup, bununla birlikte idarenin yürütmekle görevli olduğu bir 

hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişinde nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusurunun hizmetin kötü işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleştiği ve bunun idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açtığında kuşku bulunmamaktadır.

Bu durumda Davacının iddiası dikkate alınarak, davanın, idarenin görevinde olan kamu hizmetini yürüttüğü sıradaki eyleminden veya eylemsizliğinden doğan zararın giderilmesine yönelik olarak açıldığının kabulü gerekir.

Kamu hizmetinin, yöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin; kamu yararına uygun şekilde işletilip işletilmediğinin;hizmet kusuru ya da başka bir nedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığının yargısal denetiminin, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 2. maddesinde “idari dava türleri” arasında sayılan “idari işlem ve eylemlerden dolayı zarara uğrayanlar tarafından açılacak tam yargıdavası” kapsamında, idari yargı yerlerince yapılacağı açıktır.
Açıklanan nedenlerle, Rize İdare Mahkemesinin 18.9.2019 gün ve E:2019/298 sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Rize İdare Mahkemesinin 18.9.2019 gün ve E:2019/298 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDINE, 27.1.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:3-ESAS NO : 2019/718KARAR NO : 2020/23KARAR TR : 27.01.2020
ÖZET : Davacının, davalı Üniversiteye bağlı Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulunda uzman eğitmen olarak görev yaparken istifaya zorlanmasısonucunda uğradığını ileri sürdüğü zararların tazmini istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davacı: E.F.

Vekili : Av. M.H.B.

Davalı: Acıbadem Üniversitesi Rektörlüğü
Vekili :Av.U. Y.



O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin 11.05.1998tarihinden 31.08.2015 tarihine kadar Acibadem Sağlık Grubu hastanelerinden olan İnternational Hospital'da çalıştığını, ardından “Uzman Eğitmen” olarak çalıştırılmak üzere davalı Üniversiteye transfer edildiğini;müvekkil ile davalı arasında 01.09.2015 tarihinde 1 yıl süreli hizmet sözleşmesi yapıldığını; “Uzman Eğitmen" olarak görev yapacağının sözleşmenin 7.maddesinin 3.bendinde düzenlendiğini; iş akdinin haksız yere sona erdirildiği 21.10.2016 tarihine kadar davalı Üniversitenin Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulunda uzman eğitmen olarak çalıştığını;taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi her ne kadar 1 yıl süreli olarak düzenlenmiş olsa da sözleşmenin süre sonu olan 01.09.2016 tarihinde taraflarca feshedilmeyerek yenilendiğini; sözleşmenin yenilenmesi başlıklı8.maddesinde “Üniversite veya sözleşmeli, sözleşme bitim tarihinden en az bir ay önce yazılı olarak bildirmek şartı ile tek taraflı olarak görevi sona erdirebilir. Bir aylık süre içinde taraflarca bildirim yapılmaması halinde görev süresi sözleşme bitim tarihinden itibaren aynı şartlarla uzatılmış kabul edilir." denildiğini, bu düzenleme nedeniyle taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin, aynı şartlarla bir yıl uzadığını; müvekkilinin, 2015-2016sözleşme döneminde hakkedilmiş yıllık izinlerin kullandırılmasını Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğünden talep ettiğini, ancak izinlerin kullandırılmayacağının müvekkile bildirildiğini; müvekkilinin aynıamaçla Rektörlüğe başvurduğunu; Rektörlük onayı ile müvekkilinin 11 gün yıllık izin kullandığını; Okul müdürünün, müvekkilin rektörlüğe başvurmasını bir şikayet olarak algıladığını, hazmedemediğini, bu durumu husumete dönüştürdüğünü ve müvekkille uğraşmaya başladığını; hizmet sözleşmesinin yenilenmesinden sonra ekim ayı başında müvekkilinin rektörlüğe çağrıldığını, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Müdürünün kendisiyle çalışmak istemediği, bu yüzden yenilenmişsözleşmenin sona erdirilmesi gerektiği bildirilerek, müvekkilden istifa etmesinin istenildiğini; ancak müvekkilinin Rektörlüğün sözlü istifa talebini reddettiğini ve istifa etmediğini, bu görüşmeden sonra müvekkilinin her gün Rektörlüğe çağrılarak istifaya zorlandığını; Üniversite tarafından müvekkilinin çalışma odası ve dolaplarının boşaltıldığını, eğitim uzmanlığıgörevine filen son verildiğini, ayrıca müvekkilinin görev yerinin değiştirildiğinin Rektörlük tarafından yazılı olarak bildirildiğini;müvekkilinin sözleşmeyle hiç ilgisi olmayan işletme koordinatörlüğüne bağlı depo hizmetlerine alındığını; buranın eğitimle hiç bir ilgisi bulunmayan, üniversitenin teknik servis, güvenlik, depo işlemlerini yürüten birim olduğunu; mevzuat hükümlerine aykırı bu görevlendirmenin müvekkilince kabul edilmediğini; müvekkilinin, davalı Rektörlüğe hitaben yazdığı 21.10,2016 tarihli istifa dilekçesiyle, yasal haklarının kendisine 

ödenmesini talep ederek sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini; istifadan sonra davalının 07.11.2016 tarihinde 9.653,89 TL. maaş açıklamalı ödeme yaptığıni, hesaplamanın nasıl yapıldığını bilmemekle beraber, bu ödemenin yapılmasının, sözleşmenin kendi kusurları nedeniyle sona erdirildiğinin kanıtı olduğunu; sözleşmenin feshedilmesiyle maaş ve ek ders ücreti kazançlarını alamayan müvekkilinin büyük zarara uğradığını, ayda ortalama 5.200,00 TL. net kazançtan yoksun kaldığını, sözleşme süresince ödenmesi gereken aylık net maaşların müvekkile tazminat olarak ödenmesi gerektiğini ifade ederek; müvekkilinin uğramış olduğu zararların karşılanması için fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 TL. nın, iş akdinin haksız ve hukuka aykırı olarak sona erdiği 21.10.2016 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.

İSTANBUL ANADOLU 27.İŞ MAHKEMESİ: 31.1.2019 gün ve E:2017/1267, K:2019/64 sayı ile, “(...)Eldeki davada uyuşmazlık, davacının iş akdinin fesih sonucu davacının zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise miktarlarının ne olduğu ve davalıdan tahsilinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır. Davacı vekili feshin geçersizliği sonucu davacının uğradığı zararın davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı idare tarafından davaya karşı herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde davacının davalı iş yerinde uzman eğitmen olarak görev yaptığı, Vakıf Üniversitesinde öğretim elamanı olarak çalışan davacının Devlet Üniversitelerinde olduğu gibi idari sözleşme ile çalıştığı, uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğu anlaşılmış, (Yargıtay 9. H.D. 2015/25911 Esas ve 2018/22599 Karar, 2018/2777 Esas ve 2018/21762 Karar sayılı ilami)açılmış olan davanın yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:
1-Yargı yolunun caiz olmaması nedeni ile davanın usulden REDDİNE(.….)" karar vermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

Davacı vekili bu kez, müvekkilinin haksız ve hukuka aykırı olarak istifaya zorlanması neticesinde uğradığı 33.173,33 TL zararın tazmini istemiyle idari yargida dava açmiştir.

İSTANBUL 3. İDARE MAHKEMESI: 25.9.2019 gün ve E:2019/1708 sayı ile, “(...)olayda, davacının, davalı üniversitede görev yapmakta iken 21/10/2016 tarihinde kendi isteği ile istifa ettiği anlaşılmakta olup, ortada davalı üniversite tarafindan tesis edilmiş bir işlemden ve işlem nedeniyle doğmuş bir zarardan bahsedilemeyeceğinden, davacı tarafından 

yapılan feshin haklı olup olmadığının irdelenmesi gereken uyuşmazlıkta adli yargı yerinin (İş Mahkemesinin) görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
-Davanın adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği kanısıyla 2247sayılı Kanunun 19. maddesine istinaden görevli yargı merciin belirlenmesi için (Mahkememizin dava dosyasının aslı ile İstanbul Anadolu 27. İs Mahkemesinin E:2017/1267 sayılı dosyasinda mahkemesinin UYAP üzerinden gönderdiği dosyasinin Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine,) Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına, / -Uyuşmazlık Mahkemesi'nce bir karar verilinceye kadar iş bu dava dosyasının bekletilmesine..." karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 27.1.2020günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının, davalı Üniversiteye bağlı Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulunda uzman eğitmen olarak görev yaparken istifaya zorlanması sonucunda uğradığını ileri sürdüğü zararların tazmini istemiyle açılmıştır.

Anayasanın “Yükseköğretim Kurumları” başlıklı 130. maddesinin birinci fikrasında, “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacıile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafindan kanunla kurulur."; ikinci fikrasında,"Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakiflar tarafindan, Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir."; onuncu fikrasında “Vakıflar 

tarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idari konularıdışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabidir." hükmüne yer verilmiş;
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na 5772 sayılı Kanun ile eklenen ve vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumları ile ilgili düzenlemeler getiren Ek Madde 2'de, “Vakıflar; kazanç amacına yönelik olmamak şartıyla ve mali ve idari hususlar dışında, akademik çalışmalar,öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden bu Kanunda gösterilen esas ve usullere uymak kaydıyla, Yükseköğretim kurumları veya bunlara bağlı birimlerden birini veya birden fazlasını ya da bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın, ekonominin ihtiyaçduyduğu alanlarda yüksek nitelikli işgücü yetiştirmek amacıyla, bu Kanun hükümleri çerçevesinde kalmak şartıyla meslek yüksekokulu kurabilir. Bu meslek yüksekokulu, kamu tüzel kişiliğini haiz olup, Cumhurbaşkanı kararıile kurulur. Kurulacak meslek yüksekokullarına, meslek ve teknik eğitim bölgesinde gereksinim duyulması esastır.(i)(1) 2/7/2018 tarihli ve 703sayılı KHK'nin 135 inci maddesiyle, bu fikrada yer alan “Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınarak Bakanlar Kurulu" ibaresi “Cumhurbaşkanı"şeklinde değiştirilmiştir.)" denilmiş; Ek Madde 5'de, “(Ek madde:17/08/1983 - 2880/32 md.) (Değișik fikra:28/12/1999-4498/1 md.)Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarının, vakıf yönetim organıdışında en az yedi kişiden oluşan bir mütevelli heyeti bulunur. Mütevelli heyet üyeleri, vakıf yönetim organı tarafindan dört yıl için seçilir, süresi biten üyeler yeniden seçilebilir. Mütevelli heyet üyelerinin yaş sınırlamasıhariç Devlet memuru olma niteliklerine sahip bulunmaları ve en az üçte ikisinin lisans düzeyinde yükseköğrenim görmüş olması gerekir. Mütevelli heyet üyeleri kendi aralarından bir başkan seçer.

Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yüksek Öğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafindan atanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar,yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler,ayrıca vakıfça hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.

Mütevelli heyetin toplantı nisabı ve karar alınması ile ilgili hususlarda bu Kanunun 61 inci maddesi hükmü uygulanır." kuralına; ayni Yasadaki Ek Madde 8'de ise, “(Ek madde: 17/08/1983-2880/32md.) Vakıfça kurulacak yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar,

Devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Öğretim elemanlarının nitelikleri Devlet yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanlarının niteliklerinin aynıdır.Devlet Yükseköğretim kurumlarında çalışmaları yasaklanmış veya disiplin yoluyla bu kurumlardan çıkarılmış kişiler, vakıf yükseköğretim kurumlarında görev alamazlar." kuralına yer verilmiştir.
Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin “Öğretim elemanları" başlıklı 23. maddesinde ise, “Öğretim elemanlarının seçimi,değerlendirilmesi, seçilenlerin uygun görülen akademik unvanlarla görevlendirilmeleri ve yükseltilmeleri yürürlükteki kanun ve yönetmelik hükümlerine uyularak vakıf yükseköğretim kurumunun yetkili akademik organlarınca yapılır. Öğretim elemanlarının atamalarında, devlet yükseköğretim kurumlarındaki atamalarda aranan şartlara ilaveten vakıf yükseköğretim kurumunun akademik yönden gerekli gördüğü şartlar da aranabilir. Vakıf meslek yüksekokullarında özellikle uygulamalı derslerde görevlendirilecek öğretim elemanlarının atanmasında çalışma deneyimine sahip olması gözetilir.

Vakıf yükseköğretim kurumlarında görev alacak olan akademik ve idari personelin çalışma esasları 2547 sayılı Kanunda devlet üniversiteleri için öngörülen hükümlere tabidir. Bu personelin aylık ve diğer özlük haklarıbakımından ise 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır." kuralı yer almiştir.

Davalı Acibadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi de anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde 2809 sayılı “Yükseköğretim KurumlarıTeşkilatı Kanunu”nun Ek 74. maddesi ile vakıf yükseköğretim kurumlarına ilişkin hükümlere tabi olmak üzere, kamu tüzel kişiliğine sahip olarak kurulmuştur.

İdari rejime dayalı olarak düzenlenmiş bulunan Türkiye'nin idari yapısında, kamu tüzel kişiliği idari yargının görev alanının belirlenmesinde kullanılan ölçütlerden birisidir. Kamu tüzel kişilerinin kuruluş amacı kamu yarari, faaliyet konuları ise kamu hizmetidir. Bu bağlamda, Kamu Tüzel Kişileri, özel hukuk tüzel kişilerine nazaran üstün ve ayrıcalıklı kamu gücüne sahiptirler ve tek taraflı işlemlerle yeni hukuki durum yaratabilirler.Bu nedenle de personeli kamu hukukuna tabidir.

Kanunla kurulma ve kamu tüzel kişiliğine sahip olmanın yanı sıra,Devlet Üniversitelerinde olduğu gibi Vakıf Üniversitelerinin de Anayasal güvence altına alınmış olan "Bilimsel Özerkliğe sahip olmaları” bir diğer ayrıcalığıdır. Üniversitelerde bilimsel özerklik ilkesi benimsenirken güdülen amaç, yükseköğretimin çeşitli siyasal çevre ve baskı grupları ile düşünce kümelerinin etkisinin dışında tutarak, bilimsel amaç, hedefler ve gereksinimlerine bağlı olmalarını sağlamaktır. Bu nedenle de, bilimsel faaliyetin asli unsurları olan yükseköğretim elemanlarının, görevleri,

unvanlari, atama, yükselme ve emeklilikleri gibi özlük haklarının kanunla düzenleneceği konusu, anayasal teminat altına alınmıştır.
Somut olay ve mevzuat hükümleri birlikte irdelendiğinde; davalıÜniversitenin, sürekli ve düzenli nitelikteki kamu hizmetinde çalıştırdığıdavacının; statüsü, göreve alınması, hak ve yetkileri gözetildiğinde, İdare Hukuku kapsamında bir kamu personeli olduğu açıktır.
Olayda davacının haksız ve hukuka aykırı olarak istifaya zorlanarak sözleşmesini feshettiğinden bahisle, uğradığı zararların tazmini istemiyle dava açıldığı görülmüştür.

Bu bağlamda, davacının sözleşmesinin feshinden kaynaklanan tazminat isteminin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. Maddesinin b fikrasında belirtilen; “İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları” kapsamında idari yargı yerinde görülmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümünde idari yargıyeri görevli olduğundan; İstanbul 3. Ídare Mahkemesinin 25.9.2019 gün ve E:2019/1708 sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul 3. Ídare Mahkemesinin 25.9.2019 gün ve E:2019/1708 sayılı BA$VURUSUNUN REDDİNE, 27.1.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:4-ESAS NO : 2019/877KARAR NO : 2020/46KARAR TR : 27.01.2020
ÖzET : Davacının sözleşmeden kaynaklanan zammının kendisine ödenmesi ile maaşının 01.09.2014 tarih itibariyle zamlı olarak hesaplanıp zam farkının, tazminatın ve hesaplanan maaş tazminat tutarının işlemiş ve işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle açılan davanın İDARİYARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: S.A.Ç.

Vekili : Av. Ö.O.

Davalı: Doğuş Üniversitesi 
Vekili : Av. D.U.G.


O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı Doğuş Üniversitesinde 2004 yılında Doçent olarak çalışmaya başladığını, 2009 yılında profesör olduğunu, halen aynı üniversitede çalıştığını, müvekkilinin maaşında her yıl ücret artışı yapıldığını, davalıDoğuş Üniversitesinde çalışmaya başladığı 1.9.2004 tarihinden itibaren işsözleşmelerinin 10/d maddesi gereği düzenli olarak maaşına ücret artışıyapıldığıni, 1.9.2012- ve 1.9.2013 tarihlerinde davalı doğuş üniversitesinin maddi sıkıntılarını ve hiçbir öğretim üyesine zam yapılmamış olmasınıgerekçe göstererek müvekkilinin maaşında artış yapılmadığını, bu yıllarda davalı tarafından aynı gerekçelerle diğer bütün akademik ve idari personele de ücret artışı yapılmadığını, haksız da olsa eşit işlem yapıldığını ancak;müvekkilinin 1.9.2004 tarihi itibariyle kendisine ücret artışı yapılmadığıhalde davalı Doğuş Üniversitesinde görevli diğer bütün akademik ve idari personele ücret artışı yapıldığını öğrendiğini, davacının ihtarname çekerek emsallerine yapılan zam oranında hak ettiği zam farklarının toplu olarak ödenmesini ve bundan sonraki aylarında zamlı olarak ödenmesini talep ettiğini, davalı tarafça reddedildiğini, mobing uygulanarak istifaya zorlanmak istendiğini ileri sürerek 21.6.2016 tarihli islah dilekçesindeki miktarlarla birlikte; 34.049,23-TL zam farkı tutarı ile 44.283.24-TL maaştazminat tutarının davalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerinde dava açmiştir.

İstanbul Anadolu 14. İş Mahkemesi: 7.9.2017 gün ve E:2014/820,K:2017/327 sayı ile, Uyuşmazlığın çözümü bakımından davalı üniversite kapsamında çalışan tüm profesörlerin iş sözleşmelerinin istenilmesine rağmen davalı tarafın 01/09/2015 ve 10/06/2015 tarihli yazılarıyla tüm profesörlere ait bordroları sunamayacağını belirtildiği; sadece kendileri tarafindan seçilen 15 profesöre ait bazı ayların bordrolarını dosyaya sunduğu; davalı tarafin mahkeme tarafindan istenilen belgeleri eksik sunduğu ve cevap dilekçesindeki iddiaları somut delillerle ispatlayamadığı;bu nedenle davacı bilirkişi raporunca hesaplanan 34.049,00TL zam farkıtutarına hak kazandığı; davacının eşit davranma ilkesine aykırılık nedeniyle tazminat talebine ilişkin olarak İş Kanunun 5.maddesi uyarınca iş ilişkisinde dil, irk, cinsiyet, siyasal düşünce ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamayacağının, işveren bu maddeye göre esaslı sebepler olmadıkça işçilere farklı işlem yapamayacağı; iş ilişkisinde bu hükümlere aykırıdavranıldığında işçinin 4 aya kadar ücret tutarında uygun bir tazminata hak kazanacağı; bu durumda ispat yükünün işçide olacağı; davacının eşit davranma ilkesine maaş zam oranlarının belirlemesinde aykırıdavranıldığını tanık, maaş bordrosu gibi delillerle ispat etmiş olmasına rağmen işverenin bu ihlalin mevcut olmadığını ispat etmeye yeterli delil sunamadığı nedeniyle, bilirkişi raporu uyarınca belirlenen davacının 4 maaş

tutarındaki 44.283,24TL tazminata hak kazandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiş, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf isteminde bulunulmuştur.

İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ: 12.3.2019 gün ve E:2017/3027, K:2019/467 sayı ile, 5521 sayılıİş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayanan · her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yerinin İş Mahkemeleri olduğu; somut olayda davalı üniversitenin Doğuş Eğitim Vakfı'na bağlı bir vakıf üniversitesi olduğu, uyuşmazlıkta çözüm yerinin idari yargı olduğu, bu nedenle yargıyolunun caiz olmaması nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1-b maddesi gereğince usulden reddine karar verilmesi gerektiğinin anlaşıldığıgerekçesiyle, re'sen yapılan inceleme gereğince mahkeme kararının yerinde olmadıği, delillerin toplanmış olmasına göre dosya yerel mahkemesine iade edilmeksizin mahkeme kararının kaldırılarak dava dilekçesinin usulden reddine karar vermiş, bu karar davacı vekili tarafindan temyiz edilmiştir.
Yargitay 9. Hukuk Dairesi: 5.9.2019 gün ve E:2019/5200,K:2019/15275 sayı ile, Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına,dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nun 370. maddesi uyarınca onanmasına karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Davacı vekili aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL 12 İDARE MAHKEMESİ: 7.11.2019 gün ve E:2019/1841 sayı ile, davacının davalı idareyle arasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen miktarların İş Kanunundan kaynaklanan haklardan olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varıldığıgerekçesiyle, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesi uyarınca, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin 12.03.2019 tarih E:2017/3027, K:2019/467 sayılıdavada verilen görevsizlik kararı üzerine Mahkemelerinde açılan davada,görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan27.01.2020 günlü toplantısında:

l-ÎLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, idari yargı dosyasıile birlikte adli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa'nın 19. maddesinde öngörülen şekilde başvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idari yargıyerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ın, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının sözleşmeden kaynaklanan zammının kendisine ödenmesi ile maaşının 01.09.2014 tarih itibariyle zamlı olarak hesaplanıp zam farkının ve İş Kanunu'nun 5. Maddesi uyarınca hesaplanan tazminatın şimdilik 34.049,28TL, zam farkı tutarının ve 44.283,25-TL'nin İşKanunu'nun 5. Maddesi gereğince hesaplanan maaş tazminat tutarının işlemiş ve işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Anayasanın “Yükseköğretim Kurumları" başlıklı 130. maddesinin birinci fikrasında, “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacıile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafindan kanunla kurulur."; ikinci fikrasında,“Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakiflar tarafindan, Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir."; onuncu fikrasında “Vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idari konularıdışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabidir." hükmüne yer verilmiş;
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na 5772 sayılı Kanun ile eklenen ve vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumları ile ilgili düzenlemeler getiren Ek Madde 2'de, “Vakiflar; kazanç amacına yönelik olmamak şartıyla ve mali ve idari hususlar dışında, akademik çalışmalar, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden bu Kanunda gösterilen esas ve usullere uymak kaydıyla, Yükseköğretim kurumları veya bunlara bağlı birimlerden birini veya birden fazlasını ya da bir üniversite veya 

yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın, ekonominin ihtiyaç duyduğu alanlarda yüksek nitelikli işgücü yetiştirmek amacıyla, bu Kanun hükümleri çerçevesinde kalmak şartıyla meslek yüksekokulu kurabilir. Bu meslek yüksekokulu, kamu tüzel kişiliğini haiz olup, Cumhurbaşkanı kararı ile kurulur. Kurulacak meslek yüksekokullarına, meslek ve teknik eğitim bölgesinde gereksinim duyulması esastir.(1) ((1) 2/7/2018 tarihli ve 703sayılı KHK'nin 135 inci maddesiyle, bu fikrada yer alan “Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınarak Bakanlar Kurulu" ibaresi “Cumhurbaşkanı"şeklinde değiştirilmiştir.)" denilmiş; Ek Madde 5'de, “(Ek madde:17/08/1983 - 2880/32 md.) (Değișik fikra:28/12/1999-4498/1 md.)Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarının, vakıf yönetim organıdışında en az yedi kişiden oluşan bir mütevelli heyeti bulunur. Mütevelli heyet üyeleri, vakıf yönetim organı tarafindan dört yıl için seçilir, süresi biten üyeler yeniden seçilebilir. Mütevelli heyet üyelerinin yaş sınırlamasıhariç Devlet memuru olma niteliklerine sahip bulunmaları ve en az üçte ikisinin lisans düzeyinde yükseköğrenim görmüş olması gerekir. Mütevelli heyet üyeleri kendi aralarından bir başkan seçer.

Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafindan atanır.Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar,yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfça hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.
Mütevelli heyetin toplantı nisabı ve karar alınması ile ilgili hususlarda bu Kanunun 61 inci maddesi hükmü uygulanır." kuralına; aynı Yasadaki Ek Madde 8'de ise, “(Ek madde: 17/08/1983-2880/32 md.) Vakifça kurulacak yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, Devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Öğretim elemanlarının nitelikleri Devlet yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanlarının niteliklerinin aynıdır. Devlet Yükseköğretim kurumlarında çalışmaları yasaklanmış veya disiplin yoluyla bu kurumlardan çıkarılmış kişiler, vakıf yükseköğretim kurumlarında görev alamazlar.” kuralına yer verilmiştir.

Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin “Öğretim elemanları” başlıklı 23. maddesinde ise, “Öğretim elemanlarının seçimi,değerlendirilmesi, seçilenlerin uygun görülen akademik unvanlarla görevlendirilmeleri ve yükseltilmeleri yürürlükteki kanun ve yönetmelik hükümlerine uyularak vakıf yükseköğretim kurumunun yetkili akademik organlarınca yapılır. Öğretim elemanlarının atamalarında, devlet 

yükseköğretim kurumlarındaki atamalarda aranan şartlara ilaveten vakıf yükseköğretim kurumunun akademik yönden gerekli gördüğü şartlar da aranabilir. Vakıf meslek yüksekokullarında özellikle uygulamalı derslerde görevlendirilecek öğretim elemanlarının atanmasında çalışma deneyimine sahip olmasi gözetilir.

Vakıf yükseköğretim kurumlarında görev alacak olan akademik ve idari personelin çalışma esasları 2547 sayılı Kanunda devlet üniversiteleri için öngörülen hükümlere tabidir. Bu personelin aylık ve diğer özlük haklarıbakımından ise 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır." kuralı yer almiştir.

2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanununun "Amaç" başlıklı 1.Maddesinde; "Bu Kanunun amaci, 4/11/1981 tarih ve 2547 sayıli Yükseköğretim Kanununda yer alan öğretim elemanları tanımına giren personeli sınıflandırmak, aylıklarını ve ek göstE.elerini düzenlemek, derece yükseltilmesi ve kademe ilerlemesinin şekil ve şartları ile, sosyal haklardan yararlanma, ek ders ücreti, üniversite, idari görev ve geliştirme ödeneklerinin miktarını tespit etmek, emekli ve yabancı öğretim elemanlarının sözleşmeli olarak çalıştırılma usul ve esaslarını belirlemektir."hükmüne,
"Kapsam" başlıklı 2. Maddesinde; "Bu Kanun 4/11/1981 tarih ve 2547sayılı Yükseköğretim Kanununa tabi üniversite öğretim elamanlarının aylık,ödenek ve sair özlük haklarını kapsar." hükmüne yer verilmiştir.
Davalı Doğuş Üniversitesi de anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde 2809 sayılı “Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu”nun Ek 42.maddesi ile vakıf yükseköğretim kurumlarına ilişkin hükümlere tabi olmak üzere, kamu tüzel kişiliğine sahip olarak kurulmuştur.
İdari rejime dayalı olarak düzenlenmiş bulunan Türkiye'nin idari yapısında, kamu tüzel kişiliği idari yargının görev alanının belirlenmesinde kullanılan ölçütlerden birisidir. Kamu tüzel kişilerinin kuruluş amacı kamu yararı, faaliyet konuları ise kamu hizmetidir. Bu bağlamda, Kamu Tüzel Kişileri, özel hukuk tüzel kişilerine nazaran üstün ve ayrıcalıklı kamu gücüne sahiptirler ve tek taraflı işlemlerle yeni hukuki durum yaratabilirler.Bu nedenle de personeli kamu hukukuna tabidir.

Kanunla kurulma ve kamu tüzel kişiliğine sahip olmanın yanı sıra,Devlet Üniversitelerinde olduğu gibi Vakıf Üniversitelerinin de Anayasal güvence altına alınmış olan "Bilimsel Özerkliğe sahip olmaları” bir diğer ayrıcalığıdır. Üniversitelerde bilimsel özerklik ilkesi benimsenirken güdülen amaç, yükseköğretimin çeşitli siyasal çevre ve baskı grupları ile düşünce kümelerinin etkisinin dışında tutarak, bilimsel amaç, hedefler ve gereksinimlerine bağlı olmalarını sağlamaktır. Bu nedenle de, bilimsel faaliyetin asli unsurları olan yükseköğretim elemanlarının, görevleri,

unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri gibi özlük haklarının kanunla düzenleneceği konusu, anayasal teminat altına alınmıştır.
Somut olay ve mevzuat hükümleri birlikte irdelendiğinde; davalıÜniversitenin, sürekli ve düzenli nitelikteki kamu hizmetinde çalıştırdığıdavacının; statüsü, göreve alınması, hak ve yetkileri gözetildiğinde, İdare Hukuku kapsamında bir kamu personeli olduğu açıktır.
Bununla birlikte, davacının ücretinde bir artış yapılmamasına ilişkin davalı işleminin idare hukuku anlamında bir idari işlem olduğunda kuşku bulunmamakla birlikte; davacının sözleşmeden kaynaklanan maaşzammının yapılması ve maaşının 1.9.2014 tarihi itibariyle zamlı olarak hesaplanarak faiziyle birlikte kendisine ödenmesi istemiyle dava açtığıgörülmektedir.

Bu bağlamda, esasen; davacinın sözleşmesi uyarinca maaş zammına ilişkin idari işlemden kaynaklanan tazmin isteminin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. Maddesinin b fikrasında belirtilen; “İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları" kapsamında idari yargı yerinde görülmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümünde idari yargı yeri görevli olduğundan; İstanbul 12. İdare Mahkemesinin 7.11.2019 gün ve E:2019/1841 sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İstanbul 12. Ídare Mahkemesinin 7.11.2019 gün ve E:2019/1841sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 27.01.2020 gününde OY BİRLİĞi İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:5-ESAS NO : 2019/897KARAR NO : 2020/11KARAR TR : 27.01.2020
ÖZET : 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve KontrolüHakkında Kanun uyarınca işyerinin 10 gün süre ile kapatılmasına ilişkin olarak verilen idari yaptırım kararının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİYARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.


KARAR 
Davacı: F. Kafe Restaurant Tur. Gıda İnş. San.Tic. Ltd. Şti.
Vekili : Av. F.D.

Davalı: Güzelbahçe Kaymakamlığı

Vekili : Av. S.T.D.


O L A Y : Güzelbahçe Kaymakamlığının 27.06.2019 gün ve 10sayılı kararı ile, davacı şirkete ait işletmede 26.06.2019 tarihinde yapılan denetimde, tütün ürünlerinin kullanımının yasak olduğu kapalı alanlarda tütün ürünü kullanımına izin verildiğinin tespit edildiğinden ve bu durumun bir yıl içinde işlenen üçüncü tekerrür olduğundan bahisle, 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarınin Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun'un 5.maddesinin on altıncı fikrası uyarınca söz edilen işletmenin 10 gün süreyle kapatılmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili, kapatma kararının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazda bulunmuştur.

İZMİR 6. SULH CEZA HÂKİMLİĞI: 16.08.2019 gün ve D.İş:2019/3984 sayı ile, işyerinin 10 gün süre ile kapatılmasına ilişkin olarak verilen idari yaptırım kararının idari yargı yerinde incelenecek kararlardan olması nedeniyle, davanın çözümünün idari yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle başvurunun görev nedeniyle reddine karar vermiş,verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.

Davacı vekili, bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıstır.
......,,sayı ile, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun “Saklı tutulan hükümler"başlığını taşıyan 19. maddesinde, “diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için, .…… İşyerinin kapatılması …….gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır" denilerek, ilgili kanununda,bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklı tutulan,başka bir deyişle, belirtilen istisnalar içinde sayılan yaptırımlardan biri olan “işyerinin kapatılması”na ilişkin hükmün, 4207 sayılı Kanun'da ilk kez, 13.2.2011 tarih ve 6111 sayılı Kanun'un 202. maddesiyle, daha sonra 24.5.2013 tarih ve 6487 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle değiştirilerek yeniden düzenlendiği ve bu karara karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, davacıya ait işyerinin belirli bir süre ile kapatılmasına ilişkin olarak verilen kararın 5326 sayılı Kanun'un 16.maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 4207 sayılıKanun'da bu idari yaptırımlara itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği, bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanun'la değişik 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşıkanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin 

belirlenmesinde 5326 sayılı Yasa hükümlerinin dikkate alınacağıbelirtilerek, anılan Kanun’un 27. maddesi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
ÍNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'in katılımlarıyla yapılan 27.01.2020 tarihli toplantisında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarinca yapılan incelemeye göre;
Ídare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosya sureti de temin edilmek suretiyle birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESÍ: Raportör-Hâkim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davanın, 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun'un 5. maddesinin on altıncı fikrası uyarınca davacıya ait işyerinin 10 gün süre ile kapatılmasına ilişkin olarak verilen idari yaptırım kararının iptali istemiyle açıldığı anlaşılmıştır.
4207 sayılı Kanun'un “Ceza hükümleri” başlığı altında düzenlenen 5. maddesinin ikinci fikrasında, “ (Değișik: 13/2/2011-6111/202 md.) 2 nci maddenin (a) bendi hariç birinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fikralarında belirtilen yasakların uygulanması ve tedbirlerin alınması ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletme sorumlularına, mahalli mülki amir tarafından bin Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir."; on altıncı fikrasında, “ (Ek: 13/2/2011-6111/202 md.;Değişik: 24/5/2013-6487/27 md.) Bu maddedeki cezaları gerektiren fillerin bir yıllık dönemde tekerrürü hâlinde idari para cezası bir kat; ikinci tekerrürü hâlinde iki kat artırılarak verilir. Aynı dönemdeki üçüncütekerrürde de iş yeri on günden bir aya kadar kapatılır." denilmiş; “Tütün 

ürünlerinin yasaklanması" başlığı altında düzenlenen 2. maddesinin birinci fikrasında ise, “Tütün ürünleri; a) Kamu hizmet binalarının kapalıalanlarinda,
b) Koridorları dahil olmak üzere her türlü eğitim, sağlık, üretim,ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence ve benzeri amaçlı özel hukuk kişilerine ait olan ve birden çok kişinin girebileceği (ikamete mahsus konutlar hariç) binaların kapalı alanlarında,
c) (Değişik: 24/5/2013-6487/26 md.) Hususi araçların sürücükoltukları ile taksi hizmeti verenler dâhil olmak üzere karayolu, demiryolu,denizyolu ve havayolu toplu taşıma araçlarında,
g) Okul öncesi eğitim kurumlarının, dershaneler, özel eğitim ve öğretim kurumları dahil olmak üzere ilk ve orta öğrenim kurumlarının,kültür ve sosyal hizmet binalarının kapalı ve açık alanlarında,
d) Özel hukuk kişilerine ait olan lokantalar ile kahvehane, kafeterya,birahane gibi eğlence hizmeti verilen işletmelerde,
tüketilemez.……. " hükmü yer almıştır.
Öte yandan; 30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa'nın 31. maddesiyle değiştirilen 3.maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır."; 16. maddesinde, “(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptirımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.

(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir"; 19. maddesinde, “(1) Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için;
a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi,
b) İşyerinin kapatılması,
c) Ruhsat veya ehliyetin geri alinması,
d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulmasi,
Gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır"; Kanunun “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin 1. fikrasında ise, “İdari para cezasıve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı,kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamışolması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir” düzenlemeleri yer almıştır.

Buna göre, Kabahatler Kanunu'nun; idari yaptırım kararlarına karşıkanun yoluna ilişkin hükümlerinin, Kanun'un 19. maddesinde sayılan yaptırımlar saklı tutulmak kaydıyla, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesine, 5560 sayılıKanun ile eklenen sekizinci fikrasında, idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargımerciinde görüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hükümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantısorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.
19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeye göre,Kabahatler Kanunu'nun; idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacaği; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargımerciinde görüleceği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık Mahkemesince, idari para cezası yönünden oluşan olumsuz görev uyuşmazlık-larının çözümünde, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararın da verilmiş olması ve dosya içeriğinden bu kararın idari yargı yerinde dava konusu edildiğinin anlaşılması halinde; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargıyerinde görüleceği sonucuna varılarak, idari yargı yerince verilen görevsizlik kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Olayda, davacıya ait işyerinin 4207 sayılı Kanun'un 5.maddesinin on altıncı fikrasına dayanılarak ve bu fikrada öngörülen sürelere uygun olarak süresiz değil, belirli bir süre için (10 gün)kapatılmasına ilişkin idari yaptırım kararının; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun “Saklı tutulan hükümler” başlığını taşıyan 19. maddesinde,“diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için, ….İşyerinin kapatılması .…………gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır" denilerek, ilgili kanununda, bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklı tutulan, başka bir deyişle, belirtilen istisnalar içinde sayılan yaptırımlardan biri olduğu, 4207 sayılı Kanun'un ilk kez, 13.2.2011 tarih ve 6111 sayılı Kanun'un 202. maddesiyle, daha 

sonra 24.5.2013 tarih ve 6487 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle değiştirilerek yeniden düzenlendiği ve “işyerinin belirli bir süre için kapatılması"na ilişkin karara karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmiştır.

Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.

Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktir.

Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmişise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
Încelenen uyuşmazlıkta, 4207 sayılı Kanun'un 5. maddesinin on altıncı fikrası uyarınca ve bu fikrada öngörülen sürelere uygun olarak süresiz değil, belirli bir süre için davacıya ait işyerinin (10 gün) süre ile kapatılmasına ilişkin idari yaptırım kararının, 5326 sayılı Kanun'un 16.madde-sinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, önce 13.2.2011tarih ve 6111 sayılı Kanun'un 202. maddesiyle, daha sonra 24.5.2013 tarih ve 6487 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle, 4207 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklerle Kanun'un yeniden düzenlendiği ve bu haliyle, 4207 sayılıKanun'da, “işyerinin 10 gün süre ile kapatılmasına" ilişkin karara karşıkanun yoluna ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanun'la değişik 3.maddesinde belirtildiği üzere, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılıYasa hükümleri dikkate alınacağından, “işyerinin 10 gün süre ile kapatılmasına” ilişkin karara karşı açılan davanın görüm ve çözümünde,anılan Kanunun 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargi yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, İzmir 1. İdare Mahkemesince yapılan başvurunun kabulü ile, İzmir 6. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 16.08.2019gün ve D.İş:2019/3984 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle, İzmir 1. İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, İzmir 6. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 16.08.2019 gün ve D.İş:2019/3984 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,27.01.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:6-ESAS NO : 2019/899KARAR NO : 2020/12KARAR TR : 27.01.2020
ÖZET : 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun uyarınca verilen idari para cezası ile ürünlerin “piyasaya arzının yasaklanmasi, toplatılması, bertaraf edilmesine v.s" ilişkin olarak verilen kararın iptali istemiyle açılan davanın, Kabahatler Kanunu'nun 3 ve 27/1. maddesi hükümleri uyarınca ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: G. Saç Tokaları San. ve Tic. A.Ş.
Vekili : Av. R.N.

Davalı: Ticaret Bakanlığı

Vekili : Av. A.T.Y.


O LAY : Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü'nün 07.08.2018 gün ve 97344757-590-E00036457978 sayılı idari yaptırım konulu yazısı ile, davacıya ait firma tarafindan üretilen/ithal edilen “Taşlı Küpe” isimli üründen numune alınarak “Kimyasalların Kaydi, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik" kapsamında Ekoteks Laboratuar ve Gözetim Hizmetleri Ltd.Şti.'ne test ve muayenesi yaptırılan ürünlerin test raporunun incelenmesi sonucu, alınan numunenin içerdiği tehlikeli kimyasal madde miktarının adıgeçen Yönetmelikde izin verilen limitlerin üzerinde olması suretiyle temel gerekleri sağlamaması ve tüketicilerin sağlığına yönelik ciddi risk taşımasısebebiyle güvenli olmadığının anlaşılması üzerine, söz konusu ürün hakkında 4703 sayılı Kanun'un 11. maddesinde belirtilen önlemlerin alınmasına ve 12. maddesinin birinci fikrasının (b) bendindeki idari para cezasının uygulanmasına karar verildiği;

Bu doğrultuda 4703 sayılı Kanun, Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uyarınca;
4703 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında adı geçen ürünün piyasaya arzının durdurulması, piyasadaki ürünlerin toplatılması ve ürünün güvenli hale getirilmesi mümkün ise bunu ispat eden belgeler ve hazırlanan düzeltici faaliyet planı ile birlikte, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde Bakanlığa başvurulması, güvenli hale getirilmeyen ya da güvenli hale getirilmesi mümkün olmayan ürünlerin tebliğ tarihinden itibaren en geç alti ay içinde davacı firma tarafindan piyasadan toplatılıp bertaraf edilmesine ilişkin faaliyet planı hazırlanarak Ticaret İl Müdürlüğüne sunulması,güvensiz ürüne ilişkin verilen piyasaya arz yasağı, toplatma ve bertaraf kararlarının uygulanması ve risk altındaki tüketicilerin bilgilendirilmesi amacıyla üretici tarafından duyuru yapılması, Bakanlıkça duyuru veya duyuru şekli uygun bulunmaz veya yetersiz görülürse, Basın İlan Kurumu şubesi aracılığıyla iki ulusal gazetede birer kere sayfanın dörtte biri büyüklüğünde, firmanın adı, unvanı ve adresini içeren,ürünün adı, markası,modeli, cinsi, fotoğrafi, seri ya da lot numarası veya ürünü net şekilde tanıtan, ürünün geri çağrılma nedeni, güvensiz olduğu ve alınan önlemler hakkında bilgi veren, ürünün iade edileceği yerler veya üründeki sorunun giderilmesini teminen gönderilebileceği adresleri içeren, ürünün taşıdığırisk, riskten sakınmak veya sorunu gidermek için önerilen yöntemler hakkında bilgileri içeren ilanın yapılarak ilan örneklerinin Bakanlık idari işleminin tebliğinden itibaren on gün içinde Ticaret İl Müdürlüğüne gönderilmesi, belirtilen şartlara uygun olarak hazırlanan ilanın, ulusal karasal TV kanallarından iki tanesinde 07:00-22:00 saatleri arasında yazılıve sesli olarak açık ve anlaşılır biçimde 30 saniyeden az olmamak şartıyla birer kere yayınlatılıp TV kanalının logosunun, tarih ve saatinin görüldüğüyayın kayıtlarının ve yayına ilişkin TV kanalıyla yapılan sözleşme örneğinin tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde Ticaret İl Müdürlüğüne gönderilmesi, güvensiz ürünü satın alan risk altındaki kişilerin yerel yayın yapan gazete ve televizyon kanalları vasitasıyla bilgilendirilmesinin mümkün olduğu durumlarda, bu duyuru yerel basın ve yayın organlarıyoluyla, risk altındaki kişilerin tespit edilebildiği durumlarda ise bu kişilerin doğrudan bilgilendirilmesi yoluyla yapılabileceği;
4703 sayılı Kanun'un 12. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi uyarınca adına 19.000,00 TL idari para cezası verildiği davacıya bildirilmiştir.

Davacı vekili, idari yaptırım ve para cezası kararının iptali istemiyle adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur.

İSTANBUL 7. SULH CEZA HÂKİMLİĞİ: 01.10.2018 gün ve D.İşNo:2018/4103 sayı ile, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27/8. maddesi 

uyarınca idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği belirtildiğinden, itiraz edilen kararda hem idari para cezasına, hem de idari işlem niteliğinde bir takım müeyyidelere yer verildiği görüldüğünden başvurunun görüm ve çözümünün idari yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle başvurunun görev yönünden reddine karar vermiş, davacı vekili tarafından yapılan itiraz İstanbul 8. Sulh Ceza Hakimliğinin 22.10.2018 gün ve D.İşNo:2018/5616, davalı vekili tarafindan yapılan itiraz İstanbul 8. Sulh Ceza Hakimliğinin 19.10.2018 gün ve D.Íş No:2018/5590 sayılı kararları ile kesin olarak reddedilmiştir.

Davacı vekili, bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
İstanbul 12. Ídare Mahkemesi, 24.10.2018 gün ve E:2018/1650,K:2018/1659 sayılı kararı ile, davanın görüm ve çözümünde dava konusu idari işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine kesin olarak karar vermiş, dava dosyası Ankara Nöbetçi İdare Mahkemesi'ne gönderilmiştir.

ANKARA 13. ÍDARE MAHKEMESİ: 20.11.2019 gün ve E:2018/2227 sayı ile, 4703 sayılı Kanun uyarınca davacı şirket hakkında uygulanan idari yaptırımların, idari para cezası ve idari tedbirlerden ibaret olduğu hususunda duraksama bulunmadığı, söz konusu idari yaptırımların,5326 sayılı Kanun'un 16. maddesinde sözü edilen ilgili kanunlarda yer alan tedbirler kapsamında olduğu, 5326 sayılı Kanun'un 19. maddesi ve 27.maddesinin sekizinci fikrası kapsamına giren idari işlemlerden de olmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla 4703 sayılı Kanun'da kanun yolu gösterilmediği dikkate alındığında ve Uyuşmazlık Mahkemesinin konu ile ilgili kararları emsal alınarak, idari para cezası ve idari tedbirlerden oluşan idari yaptırımlara karşı açılan davanın görüm ve çözümünün adliyargıyerine ait olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'in katılımlarıyla yapılan 27.01.2020 tarihli toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapilan incelemeye göre;

Ídare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESÍ: Raportör-Hâkim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 4703 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca verilen idari yaptırım kararları ile 12. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılmıştır.
29.6.2001 gün ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun'un 5. maddesinin üçüncüfikrasında, “Üretici, piyasaya sadece güvenli ürünleri arz etmek zorundadır.Teknik düzenlemelere uygun ürünlerin güvenli olduğu kabul edilir. Teknik düzenlemenin bulunmadığı hallerde, ürünün güvenli olup olmadığı; ulusal veya uluslararası standartlara; bunların olmaması halinde ise söz konusu sektördeki iyi uygulama kodu veya bilim ve teknoloji düzeyi veya tüketicinin güvenliğe ilişkin makul beklentisi dikkate alınarak değerlendirilir." denilmiş, 12. maddesinin birinci fikrasında “Bu Kanunun;. (b) 5 inci maddesinin üçüncü fikrasına aykırı hareket eden üreticiler hakkında on dokuz bin Türk Lirasından yirmi beş bin Türk Lirasına kadar....…. idari para cezası uygulanır" denilerek idari para cezalarıdüzenlenmiş; “Ürünün piyasaya arzının yasaklanmasi, toplatılması ve bertarafi” başlıklı 11. maddesinde ise, “İlgili teknik düzenlemeye uygunluğu belgelenmiş olsa dahi, bir ürünün güvenli olmadığına dair kesin belirtilerin bulunması halinde, bu ürünün piyasaya arzi, kontrol yapılıncaya kadar yetkili kuruluşça geçici olarak durdurulur.

Kontrol sonucunda ürünün güvenli olmadığının tespit edilmesi halinde, masrafları üretici tarafından karşılanmak üzere, yetkili kuruluş;
a) Ürünün piyasaya arzının yasaklanmasını,
b) Piyasaya arz edilmiş olan ürünlerin piyasadan toplanmasını,
c)Ürünlerin, güvenli hale getirilmesinin imkânsız olduğu durumlarda, taşıdıkları risklere göre kismen ya da tamamen bertaraf edilmesini,
d) (Değişik: 18/6/2017-7033/69 md.) (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen önlemler ve ürünün içerdiği riskler hakkındaki bilgilerin, üretici 

tarafindan etkili olacak şekilde duyurulmasıni, üretici tarafindan yapılan duyuru veya duyuru şekli uygun bulunmaz veya yetersiz görülürse, ülke genelinde dağıtımı yapılan iki gazete ile ülke genelinde yayın yapan iki televizyon kanalında ilanı suretiyle risk altındaki kişilere duyurulmasını,
Sağlar.
Risk altındaki kişilerin yerel yayın yapan gazete ve televizyon kanalları vasıtasıyla bilgilendirilmesinin mümkün olduğu durumlarda, bu duyuru yerel basın ve yayın organları yoluyla, risk altındaki kişilerin tespit edilebildiği durumlarda ise bu kişilerin doğrudan bilgilendirilmesi yoluyla yapılır.

cYannlowb (Ek fikra: 18/6/2017-7033/69 md.) İkinci fikrada yer alan hükümler,yetkili kuruluş tarafından 4 üncü maddenin ikinci fikrasında belirtildiği şekilde hazırlanarak yürürlüğe konulan teknik düzenlemede yer alan diğer önlemlerin alınmasını engellemez.

Bu madde kapsamında alınacak önlemler, gerektiğinde Komisyona iletilir." hükmü yer almış; 13. maddesinde, bu idarî para cezalarına karşi,tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebileceği öngörülmüşken, 23.1.2008 gün ve 5728 sayılı Kanun'un 496.maddesi ile 13. madde, "Bu Kanunda yer alan idarî para cezalari, yetkil kuruluşlar tarafından verilir” şeklinde değiştirilmiş; 5728 sayılı Kanun,8.2.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun'da idari para cezasına ve idari tedbirlere karşıkanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Öte yandan, 30.3.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3 üncü maddesini değiştiren 6.12.2006 günlü, 5560 sayılı Yasa'nın 31.maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;
a) İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır” denilmiş;
Anilan Kanun'un birinci maddesinde, “Bu Kanunda; toplum düzenini, genel ahlâkı, genel sağlığı, çevreyi ve ekonomik düzeni korumak amaciyla;
a) Kabahatlere ilişkin genel ilkeler,
b) Kabahatler karşılığında uygulanabilecek olan idari yaptırımların türleri ve sonuçları,
c) Kabahatler dolayısıyla karar alma süreci,
d) İdari yaptırıma ilişkin kararlara karşı kanun yolu,
e) İdari yaptırım kararlarının yerine getirilmesine ilişkin esaslar 

Belirlenmiş ve çeşitli kabahatler tanımlanmıştır” denilerek Kanunun amaç ve kapsamı belirlenmiş; ikinci kismında yer alan 32 ila 43.maddelerinde, Türk Ceza Kanunu kapsamı dışında kalan çeşitli kabahatler sayılarak, bu eylemlere yaptırımlar öngörülmüştür.

Aynı Kanun'un 2. maddesinde, “kabahat” deyiminden, kanunun karşılığında idari yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlığın anlaşılacağı; 16. maddesinde, kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımların “idari para cezası" ve “idari tedbirler”den ibaret bulunduğu;“idari tedbirler’in de mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirler olduğu belirtilmiştir.

Kanun'un “Mülkiyetin kamuya geçirilmesi” başlıklı18.maddesinde de:
“(1) Kabahatin konusunu oluşturan veya işlenmesi suretiyle elde edilen eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine, ancak kanunda açık hüküm bulunan hallerde karar verilebilir.

(2) Mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin karar, eşyanın;
a) Kullanılmaz hale getirilmesi,
b) Niteliğinin değiştirilmesi,
c) Ancak belli bir surette kullanılmasi,
Koşullarından birinin yerine getirilmesine bağlı olarak belli bir süre geciktirilebilir. Belirlenen süre zarfinda koşulun yerine getirilmemesi halinde eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.
(3) Mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin karar kesinleşinceye kadar ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından eşyaya elkonulabileceği gibi; eşya, kişilerin muhafazasına da bırakılabilir.

(4) Eşyanın mülkiyeti, kanunda açık hüküm bulunan hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşuna, aksi takdirde Devlete geçer.
(5) Eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilebilmesi için fail hakkında idari para cezası veya başka bir idari yaptırım kararıverilmiş olması şart değildir.

(6) Kaim değerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine de karar verilebilir.

(7) Mülkiyeti kamuya geçirilen eşya, başka suretle değerlendirilmesi mümkün olmazsa imha edilir.

(8) Mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin karar, kesinleşmesi halinde yerine getirilir"denilmiş; “Başvuru yolu” başlıklı 27.maddesinin birinci fikrasında, “idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir." ; 27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fikrasında ise; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında 

aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hükümle,Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantısorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeye göre,Kabahatler Kanunu'nun; idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargımerciinde görüleceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlik Mahkemesi'nce, idari para cezası yönünden oluşan olumsuz görev uyuşmazlık-larının çözümünde, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararın da verilmiş olması ve dosya içeriğinden bu kararın idari yargıyerinde dava konusu edildiğinin anlaşılması halinde; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği sonucuna varılarak, idari yargı yerince verilen görevsizlik kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir,
Somut olayda, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak mülkiyetin kamuya geçirilmesi amacıyla “ürünlerin piyasaya arzının yasaklanması, masrafların üreticisi tarafindan karşılanmak üzere piyasada bulunan ürünlerin üreticisi tarafindan toplanmasi, ürünlerin bertaraf edilmesi, alınacak önlemlere ilişkin bilgilerin risk altındaki kişilere duyurulması amacıyla mevzuata uygun olarak gerekli ilan, duyuru ve çağrıların yapılmasına” da karar verildiği ve bu kararın da dava konusu yapıldığı anlaşılmış, yukarıda anlatıldığı şekilde, söz konusu yaptırımın kabahatler karşılığında uygulanacak olan ilgili kanununda yer alan diğer tedbirler içinde sayılan mülkiyetin kamuya geçirilmesi amacıyla uygulanan yaptırımlardan biri olduğu ve bu karara karşı 4703 sayılı Kanun'da kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği gözetildiğinde, olumsuz görev uyuşmazlığının çözümünde, “ürünlerin piyasaya arzının yasaklanmasi, masrafların üreticisi tarafindan karşılanmak üzere piyasada bulunan ürünlerin üreticisi tarafindan toplanmasi, bertaraf edilmesi, alınacak önlemlere ilişkin bilgilerin risk altındaki kişilere duyurulması amacıyla mevzuata uygun olarak gerekli ilan, duyuru ve çağrıların yapılmasına"ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın da adli yargı yerinde görüleceği açıktır.


Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacaği, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.

Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.

Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmişise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezası ile diğer idari yaptırımların 5326 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun'da idari para cezasına ve ilgili idari yaptırımlara itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 5560sayılı Kanun'la değişik 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Yasa hükümleri dikkate alınacağından, dava konusu idari yaptırım kararlarına (idari para cezası ve diğer idari tedbirler)karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmiştir.

Açıklanan nedenlerle, Ankara 13. İdare Mahkemesince yapılan başvurunun kabulü ile, İstanbul 7. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 01.10.2018 gün ve D.İş No:2018/4103 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle, Ankara 13. İdare Mahkemesince yapilan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, İstanbul 7. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 01.10.2018 gün ve D.ÍşNo:2018/4103 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 27.01.2020 gününde OY BİRLİĞi İLE KESİN OLARAK karar verildi.


Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:7-ESAS NO : 2020/12KARAR NO : 2020/62KARAR TR : 27.01.2020
ÖzET : İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67. maddesine göre itirazın iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: D.A. Nak. ve Vinç Hiz.Tic.Ltd.Ști.Vekili : Av. T.T.
Davalı: 1-Pendik Belediye Başkanlığı
2-E.A. Ínş. Tur.Tic. ve San.Ltd.Şti.
O LAY : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkilisi olan M.D.'un sevk ve idaresinde bulunan 34...... plakalı araçile İstanbul İli, Pendik İlçesi, Ramazanoğlu Mahallesi, Muhsin YazıcıoğlıCaddesine seyir halindeyken, aracının yol üzerinde açık olan rögar kapağına çarpması nedeniyle meydana gelen hasarın davalı idarenin hizmet kusurundan dolayı meydan geldiğinden davalıların kusurlu davranışlarısonucu kaza geçirdiğini, ciddi sağlık problemleri yaşadığını, yolda kanal çalışması nedeni ile rögar kapaklarının etrafa savrulmuş olduğunu, yolda herhangi bir uyarı ve ikaz ışığı olmadığını, davacı şirket yetkilisinin tüm özenine rağmen kaza geçirdiğini ve aracın pert olduğunu, davalı Pendik Belediye Başkanlığına başvuruda bulunduklarını, davalı Belediye Başkanlığınca cadde üzerindeki çalışmanın diğer davalı E. İnşaat Ticaret ve Sanayi Şirketi tarafından yürütüldüğüne dair cevap verildiğini, zarar tespitinin İstanbul Anadolu 15. SHM'nin 2018/64 D.İş sayılı dosyası ile yapıldığıni, zararın tazmini açısından davalılara Kartal 23. Noterliği aracılığı ile ihtarnamelerin çekildiğini, buna rağmen zarar tazmininin söz konusu olmadığıni, davalılar aleyhine 20/04/2018 tarihinde İstanbul Anadolu 6. İcra Müdürlüğünün 2018/11241 esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların bu takibe itiraz ettiklerini ileri sürerek,itirazın iptaliyle takibin devamına karar verilmesi ve davalıların icra inkar tazminatına mahkum edilmeleri istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesi: 19.2.2019 gün ve E:2018/291 sayı ile, Yargitay İBK (11/02/1959 tarih 17/15 sayılı karan)dikkate alındığında davalı Pendik Belediyesinin kamu tüzel kişiliğine sahip olduğu, kamu tüzel kişilerinin yasalar tarafindan kendilerine verilen görev 

ve yetkilerini kullanırken oluşan zararların nitelikleri itibariyle hizmet kusurundan kaynaklandığı, hizmet kusurundan kaynaklanan zararlara ilişkin açılacak davaların İdari yargıdaki tam yargının konusunu oluşturduğu anlaşılmakla, bu davalı yönünden dosyanın tefriki ile HMK'nun 115/2maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermiştir.

İSTANBUL ANADOLU 26. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:20.2.2019 gün ve E:2019/55, K:2019/29 sayi ile, somut dava değerlendirildiğinde, mahkemelerinin 2018/291 Esas sayılı dosyasında davalı Pendik Belediye Başkanlığı ile birlikte diğer davalı E. Altyapı İnşaat Tur.Tic. ve San.Ltd.Şti. aleyhine davalıların kusurlu hizmetleri nedeni ile Ístanbul Anadolu 6. Ícra dairesinin 2018/11241 esas sayılı dosyası ile takip yapıldığı, her iki davalının takibe itiraz ettiği, davalı Pendik Belediye Başkanlığı yönünden esas dosyada tefrik kararı verilerek yargılamaya konu esas numarasının alındığı, İBK ve YHGK kararları dikkate alındığında, idari yargının görevli olduğu ancak bu hususlarda ilamsız takip yapılamayacağı,davalı Pendik Belediye Başkanlığı hakkında da ilamsız takip yapılmasınedeni ile 7078 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. ve 9. maddeleri dikkate alınarak Pendik Belediye Başkanlığı hakkında Mahkemelerinde açılan itirazın iptali davasında karar verilmesine yer olmadığında, Pendik Belediye Başkanlığına karşı açılan davanın idari yargı konusu olduğundan, Mahkemelerince Pendik Belediye Başkanlığı hakkında açılan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermiş, bu karara karşı davalı Pendik Belediye Başkanlığı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi: 10.5.2019 gün ve E:2019/1506, K:2019/914 sayı ile, Usul ve yasaya uygun mahkeme kararına karşı davalı Pendik Belediye Başkanlığı vekili tarafiından yapılan istinaf talebinin HMK 353/1-b/l maddesi gereğince esastan reddine kesin olarak karar vermiştir.

Davacı vekili bu kez davacı şirketin yetkilisi olan Mehmet Dursun tarafindan 34..………………. (Keşideci firma adına kayıtli) plakalı araç ile 28.1.2018tarihinde yapılan kaza sonrası, sözkonusu kazaya ait fazlaya ilişkin maddi zararlarının faizi ile birlikte tazmini istemiyle idari yargı yerinde dava açmiştir.

İstanbul 2. Ídare Mahkemesi: 8.8.2019 gün ve E:2019/1687,K:2019/1607 sayı ile, bakılan davada davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu iddiasıyla 2918 Sayılı Kanun uygulamasından kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 110. maddesi hükmü uyarınca adli yarginın görev alanına girdiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü

Yasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine karar vermiş, bu karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 9. İdare Dava Dairesi: 7.11.2019 gün ve E:2019/1341, K:2019/1185 sayı ile, davada görevli yargi yerinin belirlenmesi maksadıyla dosyaların Uyuşmazlık Mahkemesine göndermesi gerekirken konunun sürüncemede bırakılması sonucunu doğuracak nitelikte karar verilmesinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle, usul hükümlerine uygun görülmeyen mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.

İSTANBUL 2. İDARE MAHKEMESÍ: 27.3.2019 gün ve E:2019/2230 sayı ile, davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu iddiasıyla 2918 Sayılı Kanun uygulamasından kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünün Kanununun 110. maddesi hükmü uyarınca adli yargının görev alanına girdiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle, 2247 Sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19.maddesi uyarınca görevli yargı merciinin belirlenmesi amacıyla Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 27.01.2020 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi uyarinca yapilan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247 sayılıYasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESÍ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ın, Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının, davanın idari yargıda açılması gerektiğine ilişkin, yargı yolunu değiştiren ve idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararıniteliğinde olmadığı, ‘karar verilmesine yer olmadığı' kararı olduğu anlaşılmakla; adli ve idari yargı yerleri arasında, 2247 sayılı yasanın aradığıbiçimde görev uyuşmazlığı oluştuğundan söz etmenin mümkün olmadığıdolayısıyla, 2247 sayılı Yasa'da öngörülen koşulları taşımayan başvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargının görevli 

olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞi GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacı şirkete sigortalı 34..…….. plakalı araç ile İstanbul İli,Pendik İlçesi, Ramazanoğlu Mahallesi, Muhsin Yazicıoğlı Caddesine seyir halindeyken, aracının yol üzerinde açık olan rögar kapağına çarptığını ve aracın pert olduğunu, davalılar aleyhine 20/04/2018 tarihinde İstanbul Anadolu 6. İcra Müdürlüğünün 2018/11241 esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların bu takibe itiraz ettiklerini ileri sürerek,itirazın iptali istemiyle açılmıştır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun “İlamsız takip” başlıklı ÜçüncüBap, 42-49. maddelerinde takip yöntemleri gösterilmiş; değişik 58.maddesinde, takip talebinin icra dairesine yazı ile veya sözlü olarak veya elektronik ortamda yapılacağına işaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre,takip talebi üzerine icra müdürünce ödeme emri düzenleneceği ve 62-65.maddelerde itiraza ilişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibi durduracağı kurala bağlanmıştır.

İtiraz nedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazın iptali için Yasada iki yola başvurma olanağı tanınmış olup, bunlardan birincisi, 67.maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerine göre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasını istemektir.
İncelenen uyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından,değişik 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptali davası açılmiştır.

Söz konusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fikra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacakli,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak,genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacakli; diğer tarafin talebi üzerine iki tarafin durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde kırkından aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.

Birinci fikrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.
(Ek fikra:2/7/2012-6352/11 md.) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminati, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır." hükümlerini taşımaktadır.

Anılan Yasanın değişik 1. maddesinin birinci fikrasında, “Her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur"denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı 67. maddede sözü edilen “mahkeme" ile, icra dairesinin bulunduğu yargı çevresi bakımından bağlıolduğu asliye mahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgü bulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesinde görülmesi gerektiği açıktır.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davalari, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sayılmıştır.
Bu duruma göre, İcra ve İflas Kanunu'nun değişik 67. maddesine göre açılan itirazın iptali davasının görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu dolayısıyla, İstanbul 2. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 20.2.2019 gün ve E:2019/55, K:2019/29 sayılı kararın kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ: Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İstanbul 2. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile,İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 20.2.2019 gün ve E:2019/55, K:2019/29 sayıli KARARININ KALDIRILMASINA,27.01.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:8-ESAS NO : 2020/15KARAR NO : 2020/70KARAR TR : 27.01.2020
ÖzET : Davalı Samsun Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğü bünyesinde 23.09.2009 tarihinden bu yana $6^{\circ}$ şar aylık sözleşmelerle, yerli misafir sanatçı unvanı ile atölye personeli olarak görev yapan davacının; işsözleşmesinin ve iş ilişkisinin muvazaalı olduğunun tespiti ile fazla mesai 

ücreti, ulusal, bayram ve genel tatil alacağı, hafta tatili alacağı, fark ücret alacağı ve ikramiye alacağının faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davacı: M.T.

Vekili : Av. H.F.K.

Davalı: Samsun Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğü
Vekili : Av. A.Ö.Ş.


O LAY :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 23.09.2009 tarihinde şirket işçisi olarak davalı kurumda çalışmaya başladığıni, 13.09.2011 tarihinden itibaren yerli misafir sanatçı unvanı ile sözleşmeli olarak davalı kurumda atölye personeli (görsel video ve projeksiyon sorumlusu) görevini yürüttüğünü, müvekkilinin işsözleşmesinin her yıl zincirleme şekilde yenilenmeye devam edildiğini,müvekkilinin kadrolu çalışanlarla aynı şartlarda ve 30 tam gün boyunca çalışmasına rağmen prim gününün eksik yatırıldığını, ücretli yıllık izin ve ücretli hafta tatili hakkı olmasına rağmen bu haklarının müvekkiline kullandırmadığını, müvekkilinin çalıştığı süre boyunca haftanın 6 günüçalışma yaptığını ve programa göre haftada en az 60 saat çalışma yaptığıni,müvekkilinin haftalık çalışma saatinin 80 saate kadar ulaştığını, ancak ücretlerinin kendisine ödenmediğini, bu nedenlerle öncelikle müvekkili ile davalı arasında akdedilen iş sözleşmesinin ve iş ilişkisinin muvazaalıolduğunun tespitine, 1.000 TL fazla mesai ücreti, 750 TL UBGT alacaği 750 TL hafta tatili alacaği, 750 TL fark ücret alacaği, 750 TL ikramiye alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle 15/10/2012 tarihinde adli yargı yerinde dava açmiştır.

SAMSUN 1. İŞ MAHKEMESI: 21/03/2019 gün, E:2018/859,K:2019/207 sayılı dosyada, Konu ile ilgili Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin E:2018/1927 K: 2018/4677 sayılı ilamı ile Yargitay 9. Hukuk Dairesinin E:2016/12461, K:2016/13666 sayılı ilamına yer vererek "davalı kurum nezdinde sözleşmeli olarak misafir sanatçı olarak istihdam edilen davacının idari sözleşme ile istihdam edildiği, statü hukukuna tabi olduğu ve 4857sayılı İş Kanunu kapsamında işçi niteliğinin bulunmadığı, dolayısı ile görevli yargı yerinin idare mahkemeleri olduğu kanaati ile" "HMK'nın 114/1 -b, 115/2 md.leri gereğince dava şartı bulunmadığından davanın usulden reddine" kararı vermiş, istinaf başvurusu Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 04/07/2019 gün, E:2019/1585,K:2019/1905 sayılı kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.
Davacı vekili benzer taleple idari yargı yerinde dava açmıştır.

SAMSUN 2. İDARE MAHKEMESİ: 24/12/2019 tarih ve 2019/1024sayılı kararla "506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2. maddesinde “Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafindan çalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalı sayılırlar..." denilmiş, aynı Yasanın “Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür" hükmüne yer verilmiş; 506 sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. 5510 sayılı Kanunun 3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olarak tanımlanmış;79.madde ile başlayan Dördüncü Kısmında, primlere ilişkin hükümlere yer verilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerinde görülür” denilmiştir.4857 sayılı İş Kanununun 1 .maddesinde, Kanunun amacının,işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartlan ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan "İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında; kidem tazminati, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise, Kanunun değişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1.maddesinde, “İş Kanunu'na göre işçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve E fikralarında istisna edilen işlerde çalışanlar hariç) işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İşKanunu'na dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi ile görevli olarak lüzum görülen yerlerde işmahkemeleri kurulur." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanların 506 sayılı Kanun uyarınca ve 5510 sayılı Kanun uyarınca da sigortalı sayılacağı, 5510 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıkların İş Mahkemelerinde görüleceği, işsözleşmesinin türlerine, feshine, kıdem tazminati, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkin hususlara 4857 sayılıİş Kanununda yer verildiği, bu taleplerden kaynaklanan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünde idare mahkemelerinin değil adli yargının görevli olacağı açıktır.


Dava dosyasinin incelenmesinden; davacının, davalı idare bünyesinde şirket işçisi olarak 23.09.2009 tarihinde çalışmaya başladığı,13.09.2011 tarihinden itibaren birer yıllık sözleşmelerle sözleşmeli misafir sanatçı statüsünde atölye personeli olarak görev yapmaya devam ettiği,tarafina yapılması gereken ödemelerin yapılmadığından bahisle, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının, hafta tatil ücret alacağının, fazla mesai ücreti alacağının, fark ücreti alacağının ve ikramiye alacağının bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tazmini istemiyle Samsun 1. İş Mahkemesi nezdinde alacak davası açıldığı, anılan Mahkemenin 21.03.2019 tarih ve E:2018/859, K:2019/207 sayılı kararı ile "davacının, idari sözleşme ile istihdam edildiği, statü hukukuna tabi olduğu ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçi niteliğinin bulunmadığı,dolayısıyla görevli yargı yerinin İdare Mahkemeleri olduğu" gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verildiği, anılan kararın Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 04.07.2019 tarih ve E:2019/1585, K:2019/1905 sayılı kararı ile onandıği, anılan görev ret kararıüzerine davacı tarafindan, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaği, hafta tatil ücret alacağı, fazla mesai ücreti alacağı, fark ücreti alacağı ve ikramiye alacağı toplamına karşılık 4.000-TL'nin bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tazmini istemiyle bakılan davanın açıldığıgörülmektedir.
Bakılan davada; davacının çalışma biçimi ile idareyle imzalanan sözleşme hükümlerine bakıldığında; davacı ile davalı kurum arasındaki hukuki ilişkide hizmet akdinin denetim, gözetim, zaman, bağımlılık ve ücret unsurlarının bulunduğu, davacının çalışmalarının 506 ve 5510 sayılı Yasalar kapsamında gerçekleştiği, sigortasının bu kapsamda yatırıldığı, taraflar arasında, idari sözleşmenin asli unsurları olan, idarenin tek tarafli, üstün hak ve yetkilerle donatılmasına yönelik kuralların bulunmadıği; taraflar arasında hizmet ilişkisinin mevcut olduğu, sözleşmelerin içeriğinde davacının, 657sayılı Yasaya tabi olduğu yönünde ibarenin bulunmadığı, davacının tazminat taleplerinin davacının idare ile yapmış olduğu iş akdinden kaynaklanan bir uyuşmazlık olduğu, davadaki istemlerin 4857 Sayılı Yasa kapsamına girdiği, davanın görüm ve çözümünde İş Mahkemelerinin görevli olduğu sonucuna ulaşıldığından, Samsun 1. İş Mahkemesinin 21.03.2019tarih ve E:2018/859, K:2019/207 sayılı kararı görev ret kararının kaldırılması için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiği sonucuna varılmiştır.
Açıklanan nedenlerle adli yargının görev alanına giren davanın 2577sayılı Yasanın 14/3-a ve 15/1-a maddeleri uyarınca görev yönünden reddi gerektiğinden, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası ile birlikte dava dosyalarının, görevli yargı yerinin 

belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilinceye kadar ertelenmesine" karar vererek 25/12/2019 tarih ve 2019/1240 esas sayılı üst yazı ile Mahkememize müracaat etmiştir 
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlariyla yapılan 27.01.2020günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME:
Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasının ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Engin SELİMOğLU’nun, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalı kurum bünyesinde 23.09.2009 tarihinden bu yana 6' şar aylık sözleşmelerle, yerli misafir sanatçı unvanı ile atölye personeli olarak görev yapan davacının; iş sözleşmesinin ve ilişkisinin muvazaalı olduğunun tespiti ile fazla mesai ücreti, ulusal, bayram ve genel tatil alacaği, hafta tatili alacağı, fark ücret alacağı ve ikramiye alacağının faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açilmiştir.

1309 sayılı Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Kuruluşu Hakkinda Kanunun;
4. maddesi: "a) Genel Müzik Yöneticisi (Başorkestra Şefi niteliğinde), orkestra şefleri ve yardımcıları, başrejisör, rejisörler ve yardımcıları, koro sanatçıları, opera solistleri, orkestra sanatçıları, koro şefi ve yardımcıları, başkoreograf, bale başöğretmeni koreograflar, kordöbale şefi ve yardımcıları, bale öğretmenleri, bale sanatkarları, kostüm kraatörleri,Sanat Teknik Müdürü, bale- notatörleri, dekoratörler, başdekoratör, şan pedagoglari, başkorrepetitör Devlet Opera ve Balesi sanatkar memurlarıdır.
b) Repetitörler, korrepetitörler, başdromaturg ve dramaturglar, teknik müdür, başrealizatör, başışık uzmanı, başperukacı Orkestra Müdürü

(Müzisyen), suflörler, lutiyeler, kondüvitler, bale piyanistleri Devlet Opera ve Balesi uygulatici uzman memurlaridır.

c) Işık uzmanları, perukacılar, realizatörler, sahne uzmanları, atelye şefleri, butaforlar, kaşörler, kostümcüler, sahne marangozları, sahne demircileri, sahne makinistleri, kopistler, sahne müdürü ve yardımcıları,akortçular, desinatörler, makyajcılar, aksesuvarcılar, sahne kunduracılari,saz tamir atelyesi şefi ve yardımcılari, opera yardımcı sınif elemanları ile Teknik Kurul tarafından görevlerinin özelliği belirtilecek ihtısası bulunan elemanlar da Devlet Opera ve Balesi uzman memurları adıni alirlar"
8. maddesi: "Devlet Opera ve Balesinde Devlet Konservatuvarımezunları dışından da sanatkar istihdam edilebilir. Bu gibi sanatkarlar,teknik kurul tarafindan sınava tabi tutularak gösterecekleri başarı ve kabiliyet derecesine göre kurulca tespit edilecek ücretlerle sanatkar olarak ve idari sözleşme ile hizmete alınırlar"
10. maddesi: "Genel Müdürlükte genel müdürle, müdürlüklerde müdürle sanatkarlar, uygulatıcı uzman memurlar ve sair sözleşmeli görevliler arasında yapılacak idari sözleşmeler noter huzurunda yapılmışsözleşmeler hükmündedir ve hiçbir harç, vE.i ve resme tabi değildir"
12. maddesi: "a) Devlet Opera ve Balesi sanatkarlari, uygulatıcıuzman memurlar ile uzman memurları ve stajiyerler tespit edilecek ehliyet ve iktidarları nazarı itibara alınarak aşağıda gösterilen ücretlerle çalıştırılırlar.

Stajiyer ayda1 200 TL.
Uzman memurlar ayda 800 TL. - 3 500 TL.
Uygulatıci uzman memurlar ayda 1 000 TL. - 4 250 TL.
Sanatkar memurlar ayda 1 500 TL. - 5 500 TL.
b) Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürü ile Opera ve Bale müdürlerine en yüksek sanatkar memur ücretine ilave olarak,Cumhurbaşkanınca tayin edilecek miktarda idare ve temsil ödeneği verilir"
Hükümlerini içermektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacinin, davalı idare bünyesinde şirket işçisi olarak 23.09.2009 tarihinde çalışmaya başladığı,13.09.2011 tarihinden itibaren 6' şar aylık yıllık sözleşmelerle sözleşmeli yerli misafir sanatçı statüsünde atölye personeli olarak görev yapmaya devam ettiği, tarafina yapılması gereken ödemelerin yapılmadığından bahisle, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının, hafta tatil ücret alacağının, fazla mesai ücreti alacağının, fark ücreti alacağının ve ikramiye alacağının bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tazmini istemiyle Samsun 1. İş Mahkemesi nezdinde davacı adına doğduğu iddia edilen fazla mesai ile ulusal bayram ile genel ve hafta tatili ücret vs.alacaklarının tahsili istemine ilişkin alacak davası açıldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, davacı ile davalı Kurum arasında yenilenen “Türk Uyruklu Misafir Sanatçı Sözleşmeleri” irdelendiğinde; davacının Temsil Çalışma Grubu pozisyonunda, Atölye Elemanı ünvanında ve sigortalıolduğu; görevi karşılığı, kanuni kesintiler yapıldıktan sonra her ay için alacağı net ücretin aylık çalışma sonunda ödeneceği; İdarenin, yurtiçinde ve yurtdışında yapılacak etkinlikler için (temsiller, konserler, turneler,festivaller vb.) sanatçıyi, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğüsanatçılarina uygulanan esaslar çerçevesinde (yolluk vererek)görevlendirebileceği; sanatçının, sözleşme süresinde, idarenin yürürlükte bulunan kanun, yönetmelik, genelge ve emirlerine uymayı kabul edeceği,sözleşme süresi içinde Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü veya Müdürlüklerince pozisyon unvanı ile ilgili verilen her türlü görevi yapmakla hükümlü olduğu; sanatçının, sözleşme süresi içinde idarenin izni olmadıkça başka kurum ve kuruluşlarda özel veya resmi görev alamayacağı, yurtiçi veya yurtdışında idarenin onayı ile başka kurumlarda sanatsal etkinliklerde görev aldığı sürede ücretsiz izinli sayılacağı; sanatçının görevinde ve hizmetin yürütülmesinde, mesai saatlerine ve çalışma programına uyumda,Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü sanatçılarına ait sözleşmenin devam ve disiplin ile ilgili hükümlerinin uygulanacağı; tarafların,sözleşmenin devamı sırasında iptaline karar verdiklerinde bu kararlarını bir ay öncesinden birbirlerine yazılı olarak bildirmek zorunda oldukları;sanatçının artistik yetenekleri veya Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü bünyesi içindeki diğer davranışları ve sanatsal çalışmalarının idarece yeterli görülmediği durumlarda 1 aylık süre beklenmeksizin bu sözleşmenin idarece iptal edilebileceği; bu durumun, sanatçı için herhangi bir yasal itiraz hakkı doğurmayacağı, sözleşmelerin süre sonunda her hangi bir bildirime gerek kalmadan sona ereceği hususlarına yer verildiği,sözleşmenin davacı sanatçı ile Müdür ve Sanat Yönetmeni tarafindan karşılıklı imza altına alındığı görülmüştür.
İdare, özel hukuk kişileri gibi özel hukuk sözleşmeleri yapabildiği gibi; kamusal yetkisinin verdiği üstünlük ve ayrıcalıklara dayanarak konusu,hüküm ve koşulları bakımından özel hukuk sözleşmelerinden farklı olan sözleşmeler de yapabilir. İdare hukuku esaslarına tabi bulunan bu sözleşmeler “idari sözleşme” olarak adlandırılırlar. İdarenin, genel ehliyetini kullanarak, sözleşme serbestisi ve tarafların eşitliği gözetilerek gerçekleştirdiği sözleşmelerin tamamen özel hukuk hükümlerine tabi olmasıve dolayısıyla bunların yargısal denetiminin adli yargi yerince yapılmasına karşılık, 2577 sayılı Yasa'nın idari dava türlerinin sayıldığı 2/1-c maddesinde belirtildiği üzere, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi amacıyla ve kamusal nitelikte üstün hak ve yetkilere dayanarak yaptığı idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünde ise, idari yargıyerleri görevli bulunmaktadır.


Davacının çalışma biçimi ile idareyle imzalanan sözleşme hükümlerine bakıldığında; idarenin 1309 sayılı Yasanın yukarıda yer verilen hükümleri uyarınca ve kamusal nitelikte üstün hak ve yetkilere dayanarak yaptığı sözleşmenin idari nitelikte olduğu tartışmasızdır. Zira sözleşmede davacının serbest iradesinden söz edilemeyeceği gibi ücretlendirmenin dahi yasal düzenleme ile belirlendiği açıktır. Kaldı ki Yasakoyucu sözleşmenin idari nitelikte olduğunu Kanunda açıkça belirtmiştir.

Buna göre; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve davacının statüsü ile sözleşmenin niteliği dikkate alındığında, uyuşmazlığın, idare hukuku hükümlerine göre görüm ve çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır 

Açıklanan nedenlerle, davanın görüm ve çözümü idari yargı yerinin görevine girdiğinden, Samsun 2. Ídare Mahkemesinin 24/12/2019 tarih ve 2019/1024 sayılı başvurusunun reddine karar verilmesi karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Samsun 2. Ídare Mahkemesinin 24/12/2019 tarih ve 2019/1024 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 27.01.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:9-ESAS NO : 2020/35KARAR NO : 2020/7KARAR TR : 27.01.2020
ÖZET : 2918 sayılı Yasa'nın 48/9. madde ve fikrası ile 36/3-b. madde ve fikraları uyarınca verilen idari para cezalarının, sürücü belgesi geri alma tutanağı ile araç trafikten men tutanağının iptali istemiyle açılan davanın,5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesi ve aynı Kanun'un 27.maddesinin sekizinci fikrası hükmü bir arada değerlendirildiğinde İDARİYARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: Y.Ç.

Vekili : Av. M.A.Ö.

Davali : Küçükçekmece Kaymakamlığı

O LAY : Küçükçekmece Kaymakamlığı Trafik Tescil ve 

Denetleme Büro Amirliğince yapilan denetim sırasında, 06 K... plaka sayılıaraç sürücüsü davacı adına, alkol cihazına üflemeyi kabul etmediğinden bahisle, 29.12.2018 gün ve IN-096399 seri-sıra sayılı Trafik Ídari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlenerek, davacıya 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu'nun 48/9. madde ve fikrası uyarınca 2.869,00 TL idari para cezası verilmiş, aynı birim tarafindan sürücü belgesi geri alma tutanağıdüzenlenmiş, ayrıca 3.2.2018 tarihinde alkollü olarak araç kullandığınedeniyle davacının sürücü belgesine altı ay süre ile el konulmuş fakat gerekli evrakları tamamlayıp sürücü belgesini teslim almadığından bahisle,29.12.2018 gün ve IN-096400 seri-sıra sayılı Trafik Ídari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlenerek, davaciya 2918 sayılı Kanun'un 36/3-b. madde ve fikraları uyarınca 2.018,00 TL. idari para cezası verilmiş, alkol cihazına üflemeyi kabul etmediği ve sürücü belgesi alınmış olduğu halde araçkullandığı nedenleriyle 29.12.2018 gün ve 3950 sayılı araç trafikten men tutanağı düzenlenerek araç muhafaza altına alınmıştır.
Davacı vekili, idari para cezaları ile sürücü belgesi geri alma tutanağının ve araç trafikten men tutanağının iptali istemiyle adli yargi yerine başvuruda bulunmuştur.

KÜÇÜKÇEKMECE 3. SULH CEZA HÂKİMLİĞİ: 18.04.2019 gün ve D.İş:2019/357 sayı ile; 5326 sayılı Yasa'nın 27/8. maddesine göre idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararın da verilmiş olduğu belirtilerek, idari para cezasi, sürücü belgesi geri alma tutanağının ve araç trafikten men tutanağının iptali istemiyle yapılan başvurunun çözümünün idari yargi yerine ait olduğu gerekçesiyle başvurunun görev yönünden reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.

Davacı vekili, bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL 11. İDARE MAHKEMESİ: 20.12.2019 gün ve E:2019/1245 sayı ile; 5326 sayılı Kanunun “Saklı tutulan hükümler"başlığını taşıyan 19.maddesinde, “diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için, ... ehliyetin geri alınmasi, ...gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır" denilerek, ilgili kanununda bu kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklı tutulan, başka bir deyişle, belirtilen istisnalar içinde sayılan yaptırımlardan biri olan “ehliyetin geri alınması”na ilişkin hükmün 12.7.2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle, 2918 sayılı Kanun'un 112. maddesinde yapılan değişiklik ile maddenin yeniden düzenlenmesi sonrasında bu idari yaptırıma karşıbaşvurulacak kanun yoluna ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemesi nedeniyle idari para cezalari, sürücü belgesi geri alma tutanağıve araç trafikten men tutanağının iptali istemiyle açılan davanın çözümünün adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık 

Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'in katılımlarıyla yapılan 27.01.2020 tarihli toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa'nin 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosya sureti de temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2918 sayılı Yasa'nın 48/9. madde ve fikrası ile 36/3-b. madde ve fikraları uyarınca verilen idari para cezalarının, sürücü belgesi geri alma tutanağı ile araç trafikten men tutanağının iptali istemiyle açılmıştır.
13.10.1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun “Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisi altında araç sürme yasağı" başlığı altında düzenlenen 48. maddesi, 24.5.2013 tarihli 6487sayılı Kanun'un 19. maddesiyle yeniden düzenlenerek maddeye;
“Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığı ya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla, kollukça teknik cihazlar kullanılmasını kabul etmeyen sürücülere 2.000 Türk Lirası idari para cezasıverilir ve sürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınır" denilmek suretiyle dokuzuncu fikra;
"Sürücü belgelerinin geçici geri alma işlemleri bu Kanunun 6ncımaddesinde sayılan görevliler tarafindan yapılır " denilmek suretiyle de on ikinci fikra eklenmiştir.

Anılan Kanun'un, “Trafik zabitasının görev ve yetki sınırı ile genel zabıtanın trafik hizmetlerini yürütmeye ilişkin yetkisi" başlığı altında düzenlenen 6. maddesinde ise, “Trafik zabitası ve genel zabitanın görev ve yetki siniri;

a) Trafik zabitasi:
Trafik zabıtası görevi sırasında karşılaştığı acil ve zorunlu hallerde genel zabıta görevi yapmakla da yetkilidir.

Mülki idare amirlerince, emniyet ve asayiş bakımından zorunlu görülen haller dışında, trafik zabītasına genel zabıta görevi verilemez, araç,gereç ve özel teçhizatı trafik hizmetleri dışında kullanılamaz.
b) Genel Zabita:
Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde polis;polisin ve trafik teşkilatının görev alanı dışında kalan yerlerde de jandarma,trafik eğitimi almış subay, astsubay ve uzman jandarmalar eliyle yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak trafiği düzenlemeye ve trafik suçlarına el koymaya görevli ve yetkilidir” hükmü yer almış;
“Sürücü belgesi alma zorunluluğu” başlığı altında düzenlenen 36.maddesinde, “Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır.
Araçlar, Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler ile çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce sürülebilir.
Buna göre;
a) Sürücü belgesi olmayanların,
b) Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alınanların,
c) Sürücü belgesi iptal edilenlerin,
araç kullanarak trafiğe çıktıklarının tespiti hâlinde, bu kişilere 1.407Türk Lirası idari para cezası verilir. Ayrıca, aracın sürücü belgesiz kişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynımiktarda idari para cezası verilir. " denilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin “Alkol, uyuşturucu veya uyarıcımaddeler etkisi altında araç sürme yasağı” başlıklı 97. maddesinin üçüncüfikrasının (c) bendinde, “.…………. ) Yasal sınırların üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler ile teknik cihaz kullanılmasını kabul etmeyen ve bu nedenle hakkında işlem yapılan sürücüler araç kullanmaktan men edilir."; (..…...) altıncı ve sonraki fikrasında da, “Bu madde kapsamında geçici olarak geri alınan sürücü belgelerinin iade edilmesi için 2918 sayılıKanunun 48 inci maddesinde belirtilen geri alma sürelerinin dolmuş olmasi,bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tahsil edilmiş olması ve gerekli diğer şartların sağlanmış olması zorunludur.

Geçici olarak geri alınan sürücü belgesinin teslim edilebilmesi için 2918 sayılı Kanun hükümlerine göre verilmiş idari para cezalarının tahsil edildiğine dair bilgilerin Gelir İdaresi Başkanlığından elektronik sistemle alınabilmesi halinde belge ibrazı zorunluluğu aranmaz.” denilmiş;

“Araçların trafikten men edilmesi veya muhafaza altına alınması ile sürücülerin araç sürmekten men edilmesi” başlıklı 125. maddesinde, “2918sayılı Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine aykırılığından dolayı trafikten men edilen veya muhafaza altına alınması gereken araçlar ile araçsürmekten men edilecek sürücülerle ilgili olarak aşağıda belirtilen usul ve esaslar uygulanir: (...….)
g) 2918 sayılı Kanunun 36, 39, 48, 49 ve 118 inci maddeleri gereğince sürücülerin araç sürmekten men edilmesi halinde araç; sahibine,işletenine veya bu kişilerin uygun görmesi ile araç cinsi için geçerli sürücübelgesi olan bir başka sürücüye teslim edilir. Aksi halde araç ilgili kişi teslim alıncaya kadar muhafaza altına alınır." hükmü yer almıştır.
Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918 sayılı Yasa'nın 116. maddesi kapsamında araç tescil plakasına göre düzenlenenler dışında trafik zabıtasınca uygulanan idari para cezalarına karşı açılan davaları; bu uygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Yasada idari cezalarla ilgili davalarda görevli yargı yerini açıkça belli eden bir hükme yer verilmemesi;12.7.2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun'un 20.maddesi ile yapılan değişiklikten önceki hali ile, bu Yasada gösterilen adli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeye işaret eden 112. maddeye de herhangi bir atıfta bulunulmamış olması karşısında ve göreve ilişkin genel ilkelere göre idari yargının görev alanında görmüştür.
1.6.2005 tarihinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun yürürlüğe girmesi üzerine Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nce, sözü edilen Kanun'un diğer kanunlarda düzenlenen idari yaptırımlar ile bunlara karşıyapılacak itirazlara ilişkin görev hükümleri üzerindeki etkisinin incelenmesi sonucunda: diğer kanunlarda düzenlenen idari yaptırımın, dayanağı olan yasanın amacı dikkate alınarak; Kabahatler Kanunu'nun 1., 2., 16. ve 19.maddelerinde belirtilen koşulları taşımasi, 27. maddenin (1) numaralıbendinde belirtilen idari yaptırımlardan olması halinde, idari para cezalarıve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin olanlarına karşı 1.6.2005tarihinden sonra yapılacak itirazlarda sulh ceza mahkemelerinin genel görevli kılındığına ve bu nedenle doğan görev uyuşmazlıklarında adli yargıyerinin görevli bulunduğuna karar verilmiştir.
Daha sonra, 30.3.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 3 üncü maddesini değiştiren 6.12.2006 günlü, 5560 sayılı Yasa'nın 31.maddesinde, “(1) Bu Kanunun;
a) İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün filler hakkında,
uygulanir." denilmiştir.
.o 
Ayni Kanunun 27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenen 

sekizinci fikrada ise; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hükümle,Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantı sorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.

19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeye göre,Kabahatler Kanunu'nun; idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacaği; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargımerciinde görüleceği anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Kanun'un Adli Kovuşturma ve Cezaların Uygulanmasıbaşlıklı Dokuzuncu Kısım'a dahil “Bu Kanundaki suçlarla ilgili davalara bakacak mahkemeler ve yetkileri " başlığı altında düzenlenen 112.maddesinin ilk paragrafında; sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasıhariç olmak üzere bu Kanundaki hafif para cezasını veya bu kanundaki hafif hapis cezasını, belgelerin geri alınması ve iptali veya işyerlerinin kapatılması cezasını gerektiren suçlarla ilgili davalara trafik mahkemelerinde, bunların bulunmadiğı yerlerde yetki verilen sulh ceza mahkemelerinde bakılacağı ifade edilmiş; böylelikle sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına ilişkin uygulamalar, trafik ve sulh ceza mahkemelerinin görevi dışında tutulmuş iken; 12.7.2013 tarihli 6495 sayılıKanun'un 20.maddesiyle yapılan değişiklik ile, maddenin başlığı, “Sürücübelgelerinin geri alınmasında ve iptalinde yetki"; şeklinde, madde ise, “Bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevlilerin ve trafik tescil kuruluşlarının yetkilendirildiği haller hariç olmak üzere, sürücü belgelerinin geri alınmasına ve iptaline sulh ceza mahkemeleri karar verir.
Bu Kanunun 51 inci maddesinin ihlali ve 118 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fikralarında yazılı “100 ceza puanını doldurmak" eylemi nedeniyle sürücü belgelerinin geri alınmasına yine bu Kanunun 6 ncımaddesinde sayılan görevliler yetkilidir.

Sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması veya iptaline dair verilen kesinleşmiş mahkeme kararı örnekleri, sürücülerin sicillerine işlenmek üzere mahkemelerce ilgili trafik birimlerine gönderilir.
Bu Kanuna göre görülen davalar, diğer kanunlara göre görülen davalarla birleștirilemez.

” denilerek yeniden düzenlenmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun “Saklı tutulan hükümler"başlığını taşıyan 19. maddesinde ise, “(1) Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için;
a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi,
b) İşyerinin kapatılmasi,
c) Ruhsat veya ehliyetin geri alınmasi,
d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulmasi,
gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır” denilmiştir.
Sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına ilişkin karar, 2918sayılı Kanun'un 12.7.2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun'un 20.maddesi ile yapılan değişiklikten önceki 112. maddesi ve 5326 sayılı Kanun uyarınca incelendiğinde, 2918 sayılı Kanun'un, bu Kanun'daki suçlarla ilgili davalara bakacak mahkemeler ve yetkilerinin düzenlendiği 112. maddesi uyarınca,sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına ilişkin davaların sulh ceza mahkemelerinin görevine dahil edilmediği ve 5326 sayılı Kanun'un 19.maddesinde, diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için ehliyetin geri alınmasına ilişkin hükümlerin geçici istisnalar içinde sayıldığı dikkate alındığında; sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına ilişkin davalara bakma görevinin idare mahkemesine ait olduğu sonucuna varilmiştir.

Uyuşmazlık Mahkemesince, idari para cezası yönünden oluşan olumsuz görev uyuşmazlık-larının çözümünde, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararın da verilmiş olması ve dosya içeriğinden bu kararın idari yargıyerinde dava konusu edildiğinin anlaşılması halinde; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği sonucuna varılarak, idari yargi yerince verilen görevsizlik kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Somut olayda, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak sürücü belgesi geri alma tutanağı da düzenlendiği ve idari yargı yerinde dava konusu edildiği anlaşılmış ise de; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun “Saklı tutulan hükümler" başlığını taşıyan 19. maddesinde,“diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için,ehliyetin geri alınması, .….….…gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır" denilerek, ilgili kanununda, bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklı tutulan, başka bir deyişle, belirtilen istisnalar içinde sayılan yaptırımlardan biri olan “ehliyetin geri alınması"na ilişkin hükmün, 12.7.2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun'un 20.maddesiyle,2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 112. maddesinde yapılan 

değişiklik ile yukarıda belirtilen şekilde yeniden düzenlendiği ve bu karara karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği gözetildiğinde,oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümünde, sürücü belgesi geri alma tutanağının iptali istemiyle idari yargı yerinde açılan davanın bir öneminin bulunmadığı, davanın adli yargı yerinde görüleceği açıktır.
Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.

Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.

Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmişise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen trafik para cezası ve sürücübelgesi geri alma tutanağınin 5326 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 12.7.2013 tarih ve 6495sayılı Kanun'un 20. maddesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 112. maddesinde yapılan değişiklik ile maddenin yeniden düzenlendiği ve bu karara karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği gibi idari para cezasına karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye de yer verilmediği, ancak; idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak araç trafikten men tutanağı düzenlenerek aracın muhafaza altına alınması kararı da verildiği ve idari yargı yerinde dava konusu edildiği anlaşıldığından; 2918 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezası ile sürücü belgesi geri alma tutanağına ilişkin kararın hukuka aykırılığıiddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği kuşkusuzdur.
Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanun'la değişik 3. maddesi ve aynı Kanunun 27. maddesine 5560 sayılı Kanun'la eklenen sekizinci fikra hükmü bir arada değer-lendirildiğinde, 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu uyarınca verilen para cezasına, sürücü belgesi geri alma tutanağına ve aracın muhafaza altına alınması kararına karşıaçılan davanın çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varilmiştir.


Açıklanan nedenlerle, İstanbul 11. İdare Mahkemesince yapılan 20.12.2019 gün ve E:2019/1245 sayılı başvurunun reddine karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, İstanbul 11. Ídare Mahkemesince yapılan 20.12.2019gün ve E:2019/1245 sayılı BAŞVURUNUN REDDİNE, 27.01.2020gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.