Ormancılık Faaliyetlerinde Kullanılacak Damga veya Damga Yerine Geçecek İşaretlere Ait Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2024-08-02

2 Ağustos 2024 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 32620
YÖNETMELİK
Orman Genel Müdürlüğünden:
ORMANCILIK FAALİYETLERİNDE
KULLANILACAK DAMGA VEYA DAMGA
YERİNE GEÇECEK İŞARETLERE AİT YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Devlet ormanlarından,
Devletten başkasına ait ormanlardan ve orman sayılmayan yerlerden kesilecek
veya herhangi bir sebeple devrilmiş, kırılmış veya kesilmiş ağaçlar için
kullanılacak damgalar veya damga yerine geçecek işaretler ile damgalama
usul ve esaslarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Devlet ormanlarından, Devletten
başkasına ait ormanlardan ve orman sayılmayan yerlerden kesilecek ağaçlar,
kırık ve devrik ağaçlar ve bu ağaçlardan elde edilen metreküplü emval ile
usulsüz kesilen ağaçlar ve mamullerine uygulanacak damga çeşitleri ile
damga veya damga yerine geçecek işaretlerin kullanımına ilişkin hususları
kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı
Orman Kanununun 27 nci, 41 inci, 42 nci, 89 uncu ve 116 ncı maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ağaç: Ormanlarda tabii olarak yetişen veya
emekle yetiştirilen, en az 8 metre boy yapabilen, yaşı ve çapı ne olursa
olsun kökü, gövdesi ve tepesi olan yerli veya egzotik orijinli odunsu
bitkileri,
b) Ağaççık: Ormanlarda tabii olarak yetişen veya
emekle yetiştirilen, boyu 8 metreyi bulmayan, yaşı ve çapı ne olursa olsun
yerli veya egzotik orijinli odunsu bitkileri,
c) Ağaç kesim damgası: Dikili, devrik veya kırık
haldeki ağaçların işaretlenmesinde kullanılan damgayı,
ç) Ayna yüzeyi: Kesilecek ağaçların toprağa en
yakın yerine kesici aletle açılan damga veya ORKOD’un uygulanacağı yüzeyi,
d) Bölge Müdürlüğü: Orman Bölge Müdürlüğünü,
e) Bölme: Uygulanacak silvikültürel işlemler,
envanter, kayıt, hesap ve kontrol işlerine temel oluşturmak üzere, orman
fonksiyonuna, arazinin topoğrafik yapısına, dere, sırt, boyun ve tepe gibi
doğal hatlar ile yol, yangın emniyet şeridi ve benzeri yapay hatlara
dayanılarak ayrılan sabit sınırlı alanları,
f) Bölmecik: Aynı bölme veya işlem ünitesi
içerisinde farklı fonksiyon, yetişme ortamı ya da meşcere tipi alanlarının
bulunması halinde, bölmelerin ayrıldığı alt birimleri,
g) Damga: Üzerinde kazılı bulunan işareti, yazıyı
veya nişanı bir şeyin üzerine aktaran aleti ve izini,
ğ) Damgalama: Kesilecek veya kesilmiş ağaç dipleri
ile bu ağaçlardan elde edilen ürünlerin istenilen yüzeyine damga vurmak
suretiyle yapılan işlemi,
h) Endüstriyel odun: Ormanlardan veya orman
sayılmayan yerlerden elde edilen tomruk, direk, sanayi odunu, kağıtlık
odun, sırık, çubuk, lif yonga ve benzeri odunları,
ı) Gayrı mamul emval: İşlenmemiş orman emvalini,
i) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,
j) Göğüs hizası: Ağacın toprak seviyesinden 1,30
metre yüksekliğini,
k) İşaretleme: Kesilecek, kesilmiş veya devrilmiş
ağaç dipleri ile bu ağaçlardan elde edilen ürünlere ORKOD kullanılarak
yapılan işlemi,
l) Kesim yüzeyi: Kesilen ağaçların toprakta kalan
dip kısmının yatay yüzeyini,
m) Mamul damga: Metreküple ölçülen emval ile 6831
sayılı Kanunun 31 inci, 32 nci ve 33 üncü maddelerine göre zati ve müşterek
ihtiyaçlar ile felaketzede ve göçmen ihtiyaçları için verilen orman
emvaline uygulanan damgayı,
n) Mamul emval: Üretimi tamamlanarak imal edilmiş
ve satışa hazır olan orman emvalini,
o) Meşcere: Yaş, ağaç türü kombinasyonu, büyüme ya
da kuruluş şekli bakımından, bunların hepsi veya bir kısmı ile çevresinden
ayrılan orman parçasını,
ö) ORBİS: Orman Bilgi Sistemini,
p) Orman emvali: Ormanlardan veya orman sayılmayan
yerlerden elde edilen endüstriyel odun ve yakacak odunu,
r) Orman idaresi: Orman Bölge Müdürlüğünü, orman
işletme müdürlüğünü, orman işletme şefliğini,
s) ORKOD: Damga yerine geçen, ebat ve şekli Genel
Müdürlükçe belirlenen, ORBİS’te kayıtlı ve karşılığı bulunan, elektronik
aletlerin okuyabileceği, üzerinde çubuk, çizgi veya motif halinde kodlar
ile seri numarası bulunan plastik, metal ve benzeri etiketler ile mikroçip
veya elektronik etiket şeklindeki işareti,
ş) Tıraşlama kesimi: Belirli bir alandaki tüm
ağaçların kesilmesi suretiyle yapılan kesim şeklini,
t) Satış istif yeri: Üretilen orman emvalinin cins
ve sınıfları itibarıyla istiflenerek ve depolanarak piyasa icaplarına göre
satışa sunulduğu son depo ve rampa gibi yerleri,
u) Usulsüz kesim: Yasadışı yollarla kesilmiş
ağaçları,
ü) Usulsüz ve nizamsız kesimler ile ürünlerine ait
damga: Devlet ormanlarından, Devletten başkasına ait ormanlardan kanuni
olmayan şekilde kesilmiş ağaçlar ile bu şekilde elde edilmiş ürünlerinin
işaretlenmesinde kullanılan damgayı,
v) Yakacak odun: Endüstriyel odun dışında kalan uç,
dal ve gövde odunları,
y) Yapacak odun: Metreküp ölçü birimi ile üretilen
tomruk, tel direği, maden direği, sanayi odunu, kâğıtlık odun gibi her
türlü işlenmemiş odunları,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Damga Çeşitleri, ORKOD, Damgalama, ORKOD ile
İşaretleme
Damga
çeşitleri
MADDE 5- (1) Bu Yönetmelikte yer alan damgaların ORBİS
sistemine kayıt edilmesi esastır.
(2) Damga çeşitleri şunlardır:
a) Ağaç kesim damgası; Ek-1’in 1/a’sında
düzenlenmiş olup ovale yakın bir şekilde kenarları çift çerçevelidir.
Çerçeve içinde Türkiye Cumhuriyeti “T.C.”, Orman Genel Müdürlüğü “OGM”
rumuzları ve damga numarası bulunur. Kullanılan boya rengi siyahtır.
b) Usulsüz ve nizamsız kesimler ile ürünlerine ait
damga; Ek-1’in 1/b’sinde düzenlenmiştir. Altı köşeli, kenarları bir
çerçevelidir. Çerçeve içinde Türkiye Cumhuriyeti “T.C.”, Orman Genel
Müdürlüğü “OGM” rumuzları ve damga numarası bulunur. Kullanılan boya rengi
kırmızıdır.
c) Mamul damga; Ek-1’in 1/c’sinde düzenlenmiştir.
Daire şeklinde, kenarları bir çerçevelidir. Çerçeve içinde Türkiye
Cumhuriyeti “T.C.”, Orman Genel Müdürlüğü “OGM” rumuzları ve damga numarası
bulunur. Damgalamada kullanılan boyanın rengi siyahtır. Ancak 6831 sayılı
Kanunun 31 inci, 32 nci ve 33 üncü maddelerine göre zati ve müşterek
ihtiyaçlar ile felaketzede ve göçmen ihtiyaçlarına uygulanan boya rengi kırmızı,
ithal ürünlere uygulanan boya rengi mavidir.
ORKOD
MADDE 6- (1) Bu Yönetmelikte yer alan ORKOD’un ORBİS
sistemine kayıt edilmesi esastır.
(2) ORKOD; Ek-1’in 1/ç’sinde düzenlenmiştir.
Kesilecek veya usulsüz olarak kesilmiş ağaçların belirlenmesi ile bunlardan
elde edilen orman emvalinin işaretlenmesinde kullanılır. Sekiz köşelidir.
Renkli zemin üzerinde beyaz yazılar ve “OGM” rumuzu bulunur.
(3) Genel Müdürlükçe belirlenen esaslara uygun
olarak üretimi yapılan ORKOD, Genel Müdürlük tarafından dağıtılır.
Damgalama
MADDE 7- (1) Ağaç kesim damgası ile damgalama aşağıda
belirtilen şekilde uygulanır:
a) Ağaç kesim damgası ile damgalama; göğüs
hizasındaki çapı 20 cm ve üzerindeki ağaçlarda toprak seviyesine en yakın
yerinde açılacak ayna yüzeyine, 8-19 cm çapındaki ağaçlarda ise ayna
yüzeyine veya kesim yüzeyine uygulanır.
b) Kesimde ve kontrolde kolaylık sağlamak için ağaç
kesim damgası, mümkün olduğunca bütün ağaçlarda aynı yöne dönük olarak
uygulanır. Meyilli arazide bu yön meylin aşağı tarafıdır.
c) Baltalıklarda ağaç kesim damgası uygulanmaz.
Ancak göğüs hizasındaki çapı 20 cm ve üzerindeki ağaçlarda birinci ve
ikinci fıkra hükümleri uygulanır.
ç) Orman işletme şefliği sınırları içinde birden
çok ağaç kesim damgasının kullanılmasının gerektiği hallerde damgalar ayrı
ayrı bölmelerde kullanılır.
d) Kesilecek ağaçların belirlenmesi maksadıyla
işaretleme işleminde, ağaç kesim damgası veya ORKOD’dan sadece birisi
kullanılır. ORKOD ile işaretlenmiş ağaçlarda ağaç kesim damgası aranmaz.
e) Büyük yangınlar ya da afetler sonucunda oluşan
blok sahalarda; ormancılık tekniklerinin gerektirdiği acil nedenlerden
dolayı Genel Müdürlük tarafından özel damgalama usul ve esasları
belirlenebilir.
(2) Usulsüz ve nizamsız kesimler ile ürünlerine ait
damga ile damgalama aşağıda belirtilen şekilde uygulanır:
a) Usulsüz kesilen ağaçların köküne, kesim yüzeyine
veya toprak yüzeyine yakın bir yerde açılacak ayna yüzeyine uygulanır.
b) Usulsüz kesimler sonucu elde edilen mamul veya
gayrı mamul orman emvaline uygulanır.
(3) Mamul damga ile damgalama aşağıda belirtilen
şekilde uygulanır:
a) Ağaç kesim damgasıyla damgalanan ağaçlardan elde
edilen orta çapı 15 cm ve boyu 50 cm üzeri olan orman emvaline, ölçü tespit
aşamasında her bir parçasında kalacak şekilde, tek tarafına istif yerlerine
taşınmadan önce dip kütük ile bağlantı sağlanarak uygulanır.
b) Satış yerlerinden çıkmadan önce bu fıkranın (a)
bendinde belirtilen ürünlerin her parçasında kalacak şekilde her iki başına
çapraz olarak uygulanır. Vurulmuş mamul damga izlerinin başlangıçtaki
halinin imalat aşamasına kadar muhafazası zorunludur.
c) Orman emvali satın alanlar tarafından vurulan
firma damgalarının, mamul damgaya benzemesi halinde orman idaresi bu özel
işaretlerin değiştirilmesini ilgililerden ister.
ç) Orman emvaline tatbik olunan damgalar, ürünün
alıcılarına teslimi sırasında kontrol edilir. Herhangi bir sebeple
damgaları silinmiş veya belirsiz hale gelmiş olan emvalin damgaları,
yapılacak incelemeden sonra herhangi bir usulsüzlük olmadığı anlaşıldığında
yenilenir.
d) 6831 sayılı Kanunun 31 inci, 32 nci ve 33 üncü
maddelerine göre zati ve müşterek ihtiyaçlar ile felaketzede ve göçmen
ihtiyaçları olarak verilen yapacak emvalin, her iki başına çapraz bir
şekilde uygulanır.
e) İthal olarak ülkemize getirilen, ülkemizde
yetişen cins ve türlerden olan ürünlerin yek tarafına uygulanır.
ORKOD ile
işaretleme
MADDE 8- (1) ORKOD ile işaretleme, göğüs hizasındaki çapı 20
cm ve üzerindeki ağaçların toprak seviyesine en yakın yerinde açılacak ayna
yüzeyine uygulanır. 8-19 cm çapındaki ağaçlarda ise ayna yüzeyine veya
kesim yüzeyine uygulanır. Uygulanan ORKOD’un kesilen ağacın dip kütüğünde
kalması esastır. Ancak genç meşcereler, yoğun gençlik bulunan meşcereler
ile devrik ve kırık meydana gelen bölmelerde, damga veya ORKOD’un
hangisinin nasıl kullanılacağı Orman Bölge Müdürlüğünün talebi üzerine
Genel Müdürlükçe belirlenir.
(2) Kesimde ve kontrolde kolaylık sağlamak için
ORKOD ile işaretleme, mümkün olduğunca bütün ağaçlarda aynı yöne dönük
olarak uygulanır. Meyilli arazide bu yön meyilin aşağı tarafıdır.
(3) Baltalıklarda ORKOD ile işaretleme yapılmaz.
Ancak göğüs hizasındaki çapı 20 cm ve üzerindeki ağaçlarda birinci ve
ikinci fıkra hükümleri uygulanır.
(4) ORKOD ile işaretlenmiş ağaçlardan kesilmek
suretiyle elde edilen orta çapı 15 cm ve boyu 50 cm üzeri olan orman
emvaline, ölçü tespit aşamasında her bir parçasında kalacak şekilde dip
kütük ile bağlantı sağlanarak çap boy ölçülerini içeren ORKOD uygulanır.
ORKOD ile işaretlenmiş orman emvalinin baş kısımlarına vurulan ORKOD’ların
başlangıçtaki halinin imalat aşamasına kadar muhafazası zorunludur.
(5) Satış istif yerlerinde, ORKOD ile yapılan
işaretlemenin yanında 7 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen şekilde
mamul damga ile çapraz damga da yapılır.
(6) Orman emvali ticareti yapanların, satın
aldıkları emvali elektronik ortamda takip edecek şekilde gerekli sistemleri
kurmaları esastır. Talep olması durumunda satın alınan emvale ait ORBİS
kayıtları servis olarak verilebilir.
(7) Kesilen ağaçların dip kütük ile gövde
ilişkisini sağlamak üzere göğüs çapı hizasına, dip kütük ORKOD’u ile ORBİS
sisteminde eşleştirilmiş şekilde ikinci bir ORKOD uygulanabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kayıt İşlemleri, Yetki ve Yetki Devri
Kayıt
işlemleri
MADDE 9- (1) Kesilmek üzere belirlenmesinde damga veya ORKOD
kullanılan ağaçlardan elde edilen emvalin; üretim, stok, satış ve son
kullanıcıya kadar olan süreçlerinin sağlıklı takip edilmesi maksadıyla
işletmesi, şefliği, bölme numarası, meşcere tipi, dikili damga numarası,
damga tarihi, kütük numarası, ağaç türü, göğüs hizası çapı, çatal, kırık,
kovuk, dikili kuru ve benzeri bilgiler ile damgaya katılanlara ait
bilgiler, damgalanan ağaçtan üretilen emvalin dikili kök numarasıyla
ilişkilendirilmek üzere ORBİS’e girilir.
(2) Belirlemesinde damga kullanılan ağaçların
kesimini takiben mesaha işlemi de dahil olmak üzere devam eden üretim
safhalarında, Genel Müdürlükçe belirlenen esaslar kapsamında ORBİS’e
kayıtlı ORKOD kullanılır.
(3) Damgalama işlemlerinin geçerli ve kabul
edilebilir olması için ORBİS kayıtları ile uyumlu olması şarttır.
(4) ORBİS kayıtları ile uyumlu olmayan veya
damgalanmamış orman emvali kaçak sayılır.
(5) ORKOD’un geçerli ve kabul edilebilir olması
için ORBİS kayıtları ile uyumlu olması esastır. ORBİS kayıtları ile uyumlu
olmayan ORKOD ile işaretlenmiş veya ORKOD bulunmayan orman emvali kaçak
sayılır.
Yetki ve
yetki devri
MADDE 10-
(1) Damgaların ve ORKOD’un
kullanılmasında görevli ve yetkili, orman işletme şefidir. Damga veya
ORKOD’un yetkililer dışında kullanılması yasaktır.
(2) İhtiyaç halinde işletme müdürü tarafından ağaç
kesim damgası veya ORKOD kullanım görev ve yetkisi; şefliği, bölme
numarası, mahiyeti ve süresi belirtilen yazı ile kurum personeli orman
yüksek mühendisine veya orman mühendisine de verilebilir.
(3) Özel teknik müdahale gerektiren ormanlardaki
ağaçların damgalanması ve ORKOD’un kullanımında ilgili birimlerden orman
yüksek mühendisi veya orman mühendisi de talep edilebilir. Damgalamada veya
ORKOD’un kullanımında görev unvanı en yüksek olan kişi ekip başkanıdır.
(4) İhtiyaç halinde;
a) Yanık orman alanları ile devrik ağaçların
işaretlenmesinde ağaç kesim damgası veya ORKOD kullanma görev ve yetkisi,
orman işletme şefinin sorumluluğu altında işletme müdürünün yazılı emri ile
orman muhafaza memurlarına da verilebilir.
b) Usulsüz ve nizamsız kesimler ile ürünlerine ait
damga veya ORKOD kullanma görev ve yetkisi, orman işletme şefinin
sorumluluğu altında işletme müdürünün onayı ile orman muhafaza memurlarına
da verilebilir.
c) Kesilen ağaçlardan elde edilen emvalin
işaretlenmesinde kullanılan mamul damga veya ORKOD kullanma görev ve
yetkisi orman işletme şefinin sorumluluğu altında işletme müdürünün onayı
ile orman muhafaza memurlarına da verilebilir.
(5) Depo şefliği kuruluşu bulunan yerlerde, mamul
damga ve ORKOD kullanılmasının görevlisi ve yetkilisi depo şefidir. Mamul
damga veya ORKOD kullanma görev ve yetkisi depo şefinin sorumluluğu altında
işletme müdürünün onayı ile depoda görevli memurlara da verilebilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Damga veya ORKOD’a tabi olan veya olmayan orman
emvali veya odun dışı ürünler
MADDE 11-
(1) Devlet ormanlarından,
Devletten başkasına ait ormanlardan veya orman sayılmayan yerlerden elde
edilen ve ölçü birimi metreküp olan gayri mamul orman emvali, damga veya
ORKOD’a tabidir.
(2) Sterle ölçülen ürünler damgaya tabi değildir
ancak ORKOD’a tabidir. Ster ölçülü orman emvali için istif bazında ORKOD
kullanılır. Ağırlık ölçülü orman emvali veya odun dışı ürünler, damga ve
ORKOD’a tabi değildir.
(3) Devletten başkasına ait ormanlardan veya orman
sayılmayan yerlerden elde edilen, sahiplerinin kendi ihtiyacında
kullanacakları, ölçü birimi metreküp olan gayrı mamul orman emvali ile
sterle ölçülen ürünler, damga veya ORKOD’a tabi değildir.
(4) Kaynağı itibarıyla yasal yollarla sağlanmış
olmak kaydıyla ormanlık alan dışında yetişen 6831 sayılı Kanunun 116 ncı
maddesinin birinci fıkrasının (A) bendi ile muaf tutulan ağaç türleri ve
bunlara ait orman emvali, damga veya ORKOD’a tabi değildir.
İthal
olunan orman ürünleri
MADDE 12-
(1) Türkiye ormanlarında
yetişmeyen cins ve türlerden olup ithal olunan orman emvali veya odun dışı
ürünler, damga veya ORKOD’a tabi değildir.
(2) Türkiye ormanlarında yetişen cins ve türlerden
olup ithal olunan orman emvali veya odun dışı ürünlerde 11 inci madde
hükümleri uygulanır.
ORKOD ve damgaların
muhafazası ve sorumluluğu
MADDE 13-
(1) Kendilerine teslim edilen
ORKOD ve damgaların muhafazasından orman işletme şefi/depo şefi sorumludur.
(2) ORKOD veya damgaların kaybolması halinde, durum
Orman Bölge Müdürlüğünce tetkik ve tahkik ettirilir. Tahkikat sonucu Genel
Müdürlüğe bildirilir. Genel Müdürlükçe ORBİS kayıtları üzerine “Kayıp
Damga” veya “Kayıp ORKOD” bilgisi girilir.
(3) Sahtesine rastlanmış veya numarası silinmiş
damga Orman Bölge Müdürlüğünce tetkik ve tahkik ettirilir. Tahkikat sonucu,
Genel Müdürlüğe bildirilir ve ORBİS kayıtları üzerine “Sahtesine Rastlanmış
Damga” veya “Numarası Silinmiş Damga” bilgisi girilir.
(4) Kullanımdan kalktığı tarihten itibaren damganın
yazılı yüzü, mühür mumu ile kapatılıp mühürlenerek; muhafaza edilmek üzere
emniyetli bir şekilde Genel Müdürlük merkezinde belirlenecek ambara teslim
edilir. Ambardaki damgalar, Orman Zararlılarıyla Mücadele Dairesi
Başkanlığınca oluşturulacak bir komisyon marifeti ile Makine Kimya
Endüstrisi Anonim Şirketi veya belirlenecek bir dökümhanede imha edilir.
(5) Sahte damga veya ORKOD’ları imal edenler,
taklit edenler veya taklit fiiline iştirak etmeksizin kullananlar, damgaya
veya ORKOD’a tabi olup damgasız veya ORKOD ile işaretlenmemiş ağaç ve
ağaççıkları kesenler ile bu orman emvalini nakledenler hakkında 6831 sayılı
Kanunun 97 nci, 100 üncü ve 109 uncu maddeleri hükümleri uygulanır.
Damgaların
veya işaretlerin temini ve dağıtımı
MADDE 14-
(1) Damga ve ORKOD, teknik
şartnamesine uygun olarak Genel Müdürlükçe temin edilir.
(2) Temin edilen damga ve ORKOD’un; ORBİS’e kayıt
edildikten sonra, dağıtımı Orman Zararlılarıyla Mücadele Dairesi
Başkanlığınca ORBİS üzerinden yapılır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 15-
(1) 10/4/2004 tarihli ve 25429
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Damga Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçiş
hükmü
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girmesinden önce imal edilen dikili ağaç damgası, usulsüz ve
nizamsız kesimler ile ürünlerine ait damga ve mamul damga kullanımdan
kaldırılana kadar kullanılmaya devam edilir.
Yürürlük
MADDE 16-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Orman Genel Müdürü yürütür.
Eki için tıklayınız