Yargıtay 3. Hukuk Dairesine Ait Karar
YARGITAY KARARI | 2025-08-23

23 Ağustos 2025 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32995
YARGITAY KARARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2024/4328Karar No : 2025/3750
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Șanliurfa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 10.04.2023SAYISI : 2022/3404 E., 2023/495 K.
DAVACI : Mustafa Arslantatar vekili Avukat Davut Seyidoğlu DAVALI : Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. vekili Avukat Serkan Yavuz DAVA TARİHİ: 26.12.2022
İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili; davacı adına abonelik kaydı bulunmadığıni, ancak Z/01503075 ve Z/1482557numaralı tutanaklarla kaçak tüketim tespiti ile haksız olarak borç tahakkuk ettirildiğini, kaçak elektrik kullanımı olmadığıni, buna dair hiçbir delil bulunmadığıni, tutanakta kaçak kullanıma ve ne şekilde gerçekleştirildiğine dair bir tespit bulunmadığını, ispat yükünün davalıda olduğunu ileri sürerek Z/01503075 ve Z/1482557 numaralı kaçak tespit tutanaklarının iptali ile fazlaya ilişkin haklar saklıkalmak üzere, davacının davalıya 20,00 TL ve bütün ferileri yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalı vekili; davacının faturalara süresi içinde itiraz etmediğini, talebin zamanaşimına uğradığını, kısmi dava açılmayacağıni, davacıya ait meskende yapılan kontrolde abonesiz kaçak elektrik kullandığının tespit edilmesi üzerine 28.03.2022 tarihli ve Q10706552 seri numaralı tutanağın tutulduğunu, kaçak kullanımının fotoğraflandığını ve sabit olduğunu, aksi sabit olana kadar resmi belge olduğunu savunarak davanin reddini istemiştir.

IIL.MAHKEME KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 6. maddesi uyarınca kural olarak bir vakiadan kendi lehine hak iddia edenin, o vakiayı ispat etmeye mecbur olduğu, davacının borçlu olmadiğını iddia ettiği tahakkuka ilişkin belgeleri sunmadıği, iddianın davacı tarafindan ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.


IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik olarak Adalet Bakanlığınca; menfi tespit davalarında ispat yükünün kural olarak davalı alacaklıda olduğu, davalı şirket çalışanlarınca davacıhakkında tutulan tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olmadıği, davalının kaçak elektrik enerjisi tüketimine ilişkin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğu, ispat yükünün davalı tarafta olduğu gözetilmeksizin davacı tarafça tahakkuka ilişkin belgeler sunulmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya olduğu ileri sürülerek, kanun yararına temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Değerlendirme 
Uyuşmazlık, kaçak elektrik kullanımına dayalı borç tahakkuku sebebiyle menfi tespit istemine ilişkindir.

4721 sayılı Kanunun'Ispat yükü' başlıklı 6. maddesi "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür"hükmünü, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 190. maddesinin ilk fikrasi ise aynı yönde "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" düzenlemesini içerir. Buna göre ispat yükü, ispatıgereken vakialara dayanan tarafa ait olup, herkes iddiasını ispatlamakla mükelleftir.
Davalı tarafindan varlığı iddia edilen bir hukuki ilişkinin ve buna bağlı borcun mevcut olmadığının tespiti için açılan menfi tespit davalarında, ispat yükü hukuki ilişkinin yahut alacağın varliğıni iddia eden davaliya düşmektedir.

Yine belirtmek gerekir ki 6100 sayılı Kanun'un yargılamaya hakim olan ilkelerden taraflarca getirilme ilkesini düzenleyen 25. maddesi uyarınca kural olarak hâkim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz.

Somut olayda; davacı tarafça kaçak elektrik kullanılmadığı ileri sürülerek menfi tespit talebinde bulunulmuştur.

Bu itibarla İlk Derece Mahkemesince; ispat yükü davalıda olmasına rağmen, yanılgılıdeğerlendirme ile ispat yükü ters çevrilerek davanın reddine karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanunun 363/1 maddesine dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Kararın bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
01.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.