Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 23/06/2022 Tarihli ve 11038 Sayılı Kararı
KURUL KARARLARI | 2022-06-29

29 Haziran 2022 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31881
KURUL KARARI 
Enerji Piyasasi Düzenleme Kurumundan:
KURUL KARARI 
Karar No: 11038
Karar Tarihi: 23/06/2022
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 23/06/2022 tarihli toplantisinda; Doğal Gaz Dağıtım Șirketleri İçin Tarife Hesaplama Usul ve Esasları (Metodoloji) uyarınca, doğal gaz dağıtim şirketlerinin üçüncü tarife uygulama dönemi tarife hesaplamalarında işletme gideri bileşeninin belirlenmesine yönelik olarak aşağıdaki Karar alınmıştır.
MADDE 1- (1) İșletme gideri bileşeninin hesaplanmasında dağıtim şirketlerinin 2019,2020 ve 2021 (baz dönem) yıllarında gerçekleşen işletme giderleri esas alınır.
(2) İhale şartnamesinde belirtilen sistem kullanım bedeli uygulama süresi üçüncü tarife uygulama dönemi içerisinde dolacak şirketlerin işletme gideri bileşeninin hesaplanmasında,ilgili dağitım şirketinin ihale şartnamesinde belirtilen sistem kullanım bedeli uygulama süresinin dolduğu yıl dahil son üç yıllık dönem baz dönem olarak kabul edilir.
MADDE 2- (1) İşletme gideri bileşeni hesaplamaları kapsamındaki güncelleme işlemi,üçüncü tarife uygulama dönemine ait gelir gereksinimi hesaplamalarinda yer alan tutarlara baz olan tüketici fiyat endeksi ve ilgili yıl Haziran ayı için açıklanan tüketici fiyat endeksi dikkate alınarak yapılır.

(2) Teknoloji giderleri ile araç kira giderlerine yönelik güncelleme işlemi, ilgili dönemdeki döviz kurlarındaki değişim oranı dikkate alınarak yapılır.
MADDE 3- (1) Sabit ve değişken işletme gideri bileşenleri toplamından oluşan baz işletme giderleri içerisinde yer alan personel giderleri ile dişaridan sağlanan fayda ve hizmetler için tahakkuk eden giderlerden personel gideri ağırlıklı olan kalemler, söz konusu giderlerin sektör bazlı oransallığı dikkate alınarak yeniden dağıtma işlemine tabi tutulur.
(2) Baz dönem içerisinde gerçekleşen asgari ücret artışının, baz dönem tüketici fiyat endeksindeki artıştan fazla olması durumunda, dağitim şirketinin ortalama personel sayısı ile işverenlere sağlanan asgari ücret desteği dikkate alınarak her bir dağıtim şirketi için işgücümaliyeti artış etkisi hesaplanır. Hesaplama sonucu elde edilen etki personel gideri karakterli baz işletme gideri kalemlerine yansitilir.

(3) Birinci ve ikinci fikrada yer verilen hesaplamalar sonucu elde edilen baz işletme giderleri; küme, kiyaslama birimi ve yil bazinda mukayese işlemine tabi tutulur.
(4) Kümeleme analizi aşağıdaki esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir.
a) Kümeleme analizinde dağıtım şirketlerinin hizmet verdiği müşteri sayıları, inşa edilen boru hattı uzunluğu, mevcut istasyon sayilari ve hizmet verilen ilçe sayıları kullanılır.

b) Kümeleme analizi, aşamalı olmayan analiz yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilir.
c) Kümeleme analizi sonucu elde edilen kümeler, anlamlı istatistikler üretecek sayıda dağıtım şirketi içerecek şekilde oluşturulur.

(5) Mukayese işlemine esas kıyaslama birimleri; birbiri ile ilişkili olan, aynı fiziksel değişkenlere göre değiştiği kabul edilen ve/veya aynı hesaplar altında muhasebeleştirilen giderlerin gruplandırilmasi suretiyle elde edilir.

(6) Kıyaslama birimleri; müşteri sayısi, istasyon sayısı, boru hattı uzunluğu ve ilçe sayısıfiziksel değişkenlerinden biri ya da birkaçı kullanılarak mukayese edilir.
(7) Mukayese işlemi, kıyaslama birimlerinin ilişkili fiziksel değişkenlere bölünmesi suretiyle gerçekleştirilir. Söz konusu değerlere istatistiki yöntemler uygulanmak suretiyle kiyaslama birimi ve yıl bazında her bir kümeyi temsil eden birim değerler elde edilir.
(8) Şirket bazında hesaplanan birim değerler, ilgili kümeyi temsil eden birim değerlere %20 oranında yaklaştirılır.

(9) Yaklaştirma işlemi sonucu elde edilen yeni birim değerler ile yaklaştirma işlemi öncesindeki birim değerlerin kıyaslanması suretiyle ilgili dağıitım şirketi için esas alınacak değişim oranı hesaplanır. Birden fazla fiziksel değişken ile ilişkili kıyaslama birimlerine esas değişim ihtiyacının tespitinde ağırlık oranı olarak; boru hattı uzunluğu için %34,12, istasyon sayısı için %1,74, müşteri sayısı için %62,45 ve ilçe sayısı için %1,69 esas alınır.
(10) Dokuzuncu fikra kapsamında yapılan hesaplamalar sonucu elde edilen değişim oranları ile dağıtım şirketinin ilgili kıyaslama birimlerine ait gider gerçekleşmesi dikkate alınarak kiyaslama sonrası işletme giderlerine ulaşılır.

MADDE 4- (1) Baz dönemde mevcut dağıtim bölgesine şehir ilave edilen dağitım şirketleri için, baz dönem yıllarından ilave şehir etkisi yansımayanlara ilişkin eş baza getirme işlemi uygulanir. Söz konusu işlemde, 5 inci maddenin birinci fikrasinda yer verilen sabit etki oranina tekabül eden tutar dikkate alinir.

MADDE 5- (1) 4 üncü madde kapsaminda yapilan düzeltme işlemi sonrasi elde edilen yeni kiyaslama sonrası işletme giderleri, kiyaslama birimleri bazında olmak üzere, ilgili birimlerin ilişkili oldukları fiziksel değişkenlerde meydana gelen değişimler dikkate alınarak eşbaza getirilir. Eș baza getirme işleminde, sabit ve değişken etki oranı %50 olarak dikkate alınır.
(2) Kiyaslama birim tutarlarının değişken kismına yönelik eş baza getirme işleminde,fiziksel değişkenlerin etkisi için 3 üncü maddenin dokuzuncu fikrasında yer verilen oranlar esas alinir.

(3) Eş baza getirme işlemi neticesinde; baz dönem ilgili yıl işletme giderinin baz dönem ortalama değerini aşması halinde, kiyaslama sonrası işletme gideri ile baz dönem ortalama değerinin büyük olanı ilgili yıl eş baza getirilmiş işletme gideri olarak esas alınır. Aksi durumda,eş baza getirme işlemi neticesinde elde edilen değer doğrudan kabul edilir.

MADDE 6- (1) Metodolojinin 15 inci maddesinin üçüncü fikrasının (c) bendi kapsamındaki giderler için 5 inci maddenin üçüncü fikrası uyarınca hesaplanan ilgili yıl eş baza getirilmiş işletme giderleri ortalamasının %5 oranına tekabül eden tutar dikkate alınır.
MADDE 7- (1) 5 inci madde kapsamında hesaplanan baz dönem eș baza getirilmişișletme giderlerinin ortalamasi ile 6 nci madde uyarinca elde edilen tutarin toplami, verimlilik parametresi hesaplamalarına esas işletme gideri olarak dikkate aliınır.
(2) Birinci fikra uyarınca elde edilen değerin, üçüncü tarife uygulama döneminin her bir tarife yılı için fiziksel değişkenlerde öngörülen değişim orani, 3 üncü maddenin dokuzuncu fikrasında yer verilen ağirliklar ve 5 inci maddenin birinci fikrasında yer verilen etki oranlarıdikkate alınarak büyütülmesi suretiyle, üçüncü tarife uygulama döneminin her tarife yılı için verimlilik parametresi uygulanacak işletme giderleri elde edilir.

(3) 4 üncü madde kapsamındaki ilçeler hariç olmak üzere, gider gerçekleşmeleri baz işletme giderine yansımayan ilçeler için; personel sayısi, mevcut dağitım bölgesine uzaklık,şehir giriş istasyonu gereksinimi, gaz verme tarihi ve ilçeye yönelik öngörülen fiziksel değişkenler dikkate alınarak üçüncü tarife uygulama dönemine yönelik işletme gideri öngörüsüyapılır. Öngörülen değerin 5 inci maddenin birinci fikrasında yer verilen sabit etki oranına tekabül eden tutari, verimlilik parametresi uygulanmış işletme giderlerine ilave edilir.
(4) İlgili ilçe için ikinci fikra kapsamında hesaplanan değişken etki ile sabit etki toplaminın üçüncü fikra kapsamında öngörülen toplam değerden büyük olması durumunda üçüncü fikra kapsamında öngörülen tutar doğrudan dikkate alınır. Ilgili ilçeler için gaz verme tarihine ilişkin öngörüler ile gerçekleşme farklılıklarından kaynaklanan işletme gideri etkisi bir sonraki tarife uygulama döneminde düzeltilir.

(5) Verimlilik parametresi uygulanacak işletme gideri hesabında kullanılan fiziksel değişkenlere yönelik öngörüler ile tarife uygulama dönemi içindeki gerçekleşme farklılıklarından kaynaklanan işletme gideri etkisi bir sonraki tarife uygulama döneminde düzeltilir.

MADDE 8- (1) Metodolojinin 16 nci maddesinin beșinci fikrasinin (a) bendi uyarinca;periyodik muayene ve sayaç kalibrasyon gideri, isitma gazi gideri, kokulandirma gideri, sigorta gideri, Katma Değer Vergisi, Kurumlar Vergisi ve Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi hariçdiğer vergi, resim ve harçlar ile ilgili mevzuat kapsamında tahakkuk eden yıllıik lisans ve katılım bedellerine ilişkin üçüncü tarife uygulama dönemine yönelik öngörüler, söz konusu gider kalemlerinin ilişkili oldukları değişkenler kullanılarak yapılır. Bu kalemlere ilişkin öngörüdeğerleri verimlilik parametresi uygulanmiş işletme giderlerine ilave edilir.
(2) Katma Değer Vergisi, Kurumlar Vergisi ve Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi hariç diğer vergi, resim ve harçlar kapsamında yer alan doğal gaz alım damga vergisi, periyodik muayene ve sayaç kalibrasyon gideri, isitma gazı gideri ve kokulandırma giderinin tespitinde esas alınan değişkenlere ait öngörü değerleri ile üçüncü tarife uygulama dönemi gerçekleşmelerinin farklı olması halinde, söz konusu farklılıktan kaynaklanan sapmalar bir sonraki tarife uygulama döneminde düzeltilir.

MADDE 9- (1) Metodolojinin 16 nci maddesinin beşinci fikrasinin (c) bendinde yer verilen giderlere yönelik hesaplamalar aşağıdaki esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir.

a) Baz döneme ait teknoloji giderleri, kira giderleri, gider sayılan demirbaşlar ile dağıtım faaliyetinde kullanılan şebeke harici varlikların Kurul tarafindan uygun görülen kismi hesaplamalara esas kalemler olarak dikkate alinir.

b) (a) bendi uyarınca tespit edilen tutarlar, uyumlaștırılmış teknoloji ve uyumlaștırılmişkira giderleri olarak siniflandırılir.

c) Baz döneme ilişkin sınıflandırılmış gider kalemleri ile kiyaslama sonrası işletme giderlerinden oluşan panel veri seti, her iki gider sinifì için ayrı şekilde ve küme bazinda olmak üzere panel veri analiz yöntemleri kullanilarak analize tabi tutulur.
c) Analiz sonucunda her iki sınıf için dağıtım şirketi bazında elde edilen tahmin değerleri ile (b) bendi uyarınca hesaplanan tutarlar kiyaslanir. Ilgili sinif için elde edilen tahmin değerinin hesaplanan tutardan farklı olması halinde, aradaki farkın %25’ine denk gelen değer tespit edilir. Söz konusu değer, hesaplanan tutar ile tahmin değerinden küçük olanına eklenir.
d) Kira giderleri için bu fikranın (ç) bendi kapsamında elde edilen değer, işletme gideri bileşeni hesabına esas kira gideri değeri olarak kabul edilir.

e) Teknoloji giderleri için bu fikranin (c) bendi kapsaminda elde edilen değer, 5 inci maddenin birinci fikrasında yer verilen etki oranları dikkate alınarak sabit teknoloji gideri ve değişken teknoloji gideri olarak ikiye ayrılır. Her bir dağıtım şirketi için müşteri başı değişken teknoloji gideri hesaplanır. Müşteri başı değişken teknoloji giderinden hareketle istatistiki yöntemler kullanılarak küme bazında müşteri başı değişken teknoloji gideri ortalamasıhesaplanır. Dağıtım şirketinin bulunduğu kümeye ait müşteri başı değişken teknoloji gideri ortalaması ile dağıtım şirketinin müşteri sayısının çarpılması suretiyle bulunan tutar, sabit teknoloji gideri ile toplanir. Elde edilen tutar, dağitim şirketinin üçüncü tarife uygulama dönemi için planlanan teknoloji gideri ile karşılaştırılır ve bu iki tutardan düşük olanı, işletme gideri bileşeni hesabına esas teknoloji gideri olarak esas alınır.

f) İşletme gideri bileşeni hesabına esas şebeke harici varlık değerlerinin 3 üncü ve 4üncü maddeler uyarınca hesaplanan kiyaslama sonrası işletme giderlerine orani üçüncü tarife uygulama döneminin her tarife yilına ait verimlilik parametresi uygulanmiş işletme giderlerine tatbik edilir. Elde edilen nihai değerler verimlilik parametresi uygulanmış işletme giderlerine ilave edilir.

MADDE 10- (1) Metodolojinin 16 nci maddesinin beşinci fikrasının (ç) bendi uyarınca,dağıtım şirketinin talebi halinde, verimlilik parametresi uygulanmış işletme giderlerinin %1'ine tekabül eden tutar işletme gideri bileşeni hesaplamalarında Ar-Ge bütçesi olarak dikkate alınır.Üçüncü tarife uygulama dönemi için gerçekleşen Ar-Ge kapsamındaki harcamaların bütçeden düşük kalması durumunda aradaki fark bir sonraki tarife uygulama dönemi hesaplamalarında düzeltmeye konu edilir.

MADDE 11- (1) Metodolojinin 25 inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fikralarıuyarınca ilgili şartları sağlayan dağıtim şirketlerinin işletme gideri bileşenine kurumsal performans teşviki eklenir.


MADDE 12- (1) Dağıtım șirketinin talebi halinde, Doğal Gaz Dağıtım Şebekesinin Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) veya Sıkıştırılmış Doğal Gaz (CNG) ile Beslenmesine İlişkin Usul ve Esasların (CNG veya LNG Alım Usul ve Esaslari) 5 inci maddesinin üçüncü fikrasıuyarınca gerçekleşen CNG veya LNG alım fiyatı ile dağıtım şirketi tarafından ilgili dönemde uygulanan fiyatlar arasında oluşan farkın karşılanmasına yönelik olarak tarife uygulama dönemi için öngörülen tutar, işletme gideri bileşenine eklenir ve perakende satış tarifesi revize edilir.

(2) Birinci fikra uyarınca öngörülen tutar ile üçüncü tarife uygulama döneminde gerçekleşen tutar arasında fark olması halinde, söz konusu fark bir sonraki tarife uygulama döneminde düzeltilir.

(3) Tarife uygulama dönemi için doğal gaz dağitım şirketleri tarafından birinci fikra kapsamında talep edilmeyen doğal gaz fiyat farkları, ilgili doğal gaz dağıtım şirketlerinin bir sonraki tarife uygulama dönemi hesaplamalarında dikkate alinir.

(4) CNG veya LNG Alim Usul ve Esaslarının 5 inci maddesinin dördüncü fikrasıuyarınca gerçekleşen CNG veya LNG alım maliyeti sonraki tarife uygulama dönemi hesaplamalarinda dikkate alinir.

(5) CNG veya LNG Alim Usul ve Esaslarina uygun olarak yapılmayan CNG veya LNG alımlarında oluşacak bedel farkı doğal gaz dağıtım bölgesindeki tüketicilere yansıtılmaz.
(6) CNG veya LNG Alim Usul ve Esaslarına uygun olarak yapılan CNG veya LNG alımlarına ilişkin fiyatlar, emsal uygulamalar ve sektör verileri dikkate alınarak gerek görülmesi halinde analiz edilebilir.

MADDE 13- (1) Diğer gelirler bileşenine yönelik hesaplamalar aşağıdaki esaslar çerçevesinde gerçekleștirilir.

a) Baz dönemin her yılına ilişkin diğer gelirler toplamı, 5 inci maddenin üçüncü fikrasıuyarinca hesaplanan işletme giderlerinde baz dönem son yılina göre meydana gelen değişim oranı dikkate alınarak eş baza getirilir. Eş baza getirme işleminde baz dönem içindeki makul olmayan artişlar düzeltilerek dikkate alınir.

b) Eş baza getirilmiş tutarların ortalaması alınmak suretiyle üçüncü tarife uygulama dönemi başi büyütmeye esas değer hesaplanir. Söz konusu değer, verimlilik parametresi uygulanacak işletme giderlerindeki değişim oranı dikkate alınarak büyütülür ve işletme gideri bileşeni hesaplamalarında büyütülmüş tutarlar dikkate alınır.

c) 7 nci maddenin üçüncü fikrasında tanımlanan haller için yapılacak diğer gelirler öngörüsünde, (b) bendi kapsaminda hesaplanan büyütülmüş tutarların verimlilik parametresi uygulanacak işletme giderlerine oranı kullanılır.

c) 7 nci maddenin dördüncü fikrası uyarınca, üçüncü tarife uygulama dönemi için hesaplanan verimlilik parametresi uygulanacak işletme giderlerinde düzeltme işlemi yapilmasi durumunda, (b) bendi kapsamında hesaplanan büyütülmüş tutarlar da düzeltmeye konu edilir.

d) Metodolojinin 17 nci maddesinin birinci fikrası uyarınca; diğer gelirler bileşeni kapsamındaki gelir kalemlerine ait öngörü tutarları ile ilgili tarife uygulama dönemi gerçekleşmelerinin farklı olması halinde, söz konusu farklılıktan kaynaklanan sapmalar bir sonraki tarife uygulama dönemi hesaplamalarında düzeltmeye konu edilir.
MADDE 14- (1) Üçüncü tarife uygulama döneminin her bir yılında gerçekleşecek asgari ücret artışının, üçüncü tarife uygulama döneminin her bir yılında gerçekleşecek tüketici fiyat endeksindeki artıştan fazla veya eksik olması durumunda, dağitım şirketinin ortalama personel sayısı ile işverenlere sağlanan asgari ücret desteği dikkate alınarak her bir dağıtım şirketi için yıllık işgücü maliyeti değişim etkisi hesaplanır. Söz konusu etki, bir sonraki tarife uygulama dönemi hesaplamalarında düzeltmeye konu edilir.

GEÇiCi MADDE 1- (1) İhale şartnamesinde belirtilen sistem kullanım bedeli uygulama süresi üçüncü tarife uygulama dönemi içerisinde dolacak şirketlerden;
a) İkinci tarife uygulama dönemi öncesinde dağıtım lisansı alanlar için 3 üncü ve 9 uncu maddeler uyarınca yapılacak analizlerde elde edilen sonuçlar esas alınir.
b) İkinci tarife uygulama dönemi içerisinde dağıtım lisansı alanlar için 3 üncü ve 9 uncu maddeler uyarınca yeniden analiz yapılır.

MADDE 15- (1) Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 16- (1) Bu Kararı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.