Endüstri Bölgeleri Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2019-08-06

6 Ağustos 2019 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 30854
YÖNETMELİK
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:
ENDÜSTRİ BÖLGELERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve
kapsam
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı,
endüstri bölgelerinin kurulması, yönetimi ve işletilmesine ilişkin usul ve
esasları düzenlemektir.
(2) Bu Yönetmelik, karma/ihtisas endüstri bölgesi,
münferit yatırım yeri ve özel endüstri bölgelerinin kurulması, yönetilmesi
ve faaliyete geçmesine ilişkin usul ve esaslar ile 9/1/2002 tarihli ve 4737
sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin diğer hususları
kapsar.
Dayanak
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, 4737 sayılı
Endüstri Bölgeleri Kanununun 5 inci maddesi ile 10/7/2018 tarihli ve 30474
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci ve 390 ıncı maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Altyapı: Yol, atık su, yağmur suyu, içme ve
kullanma suyu hatları, kanalizasyon, elektrik şebekesi, enerji nakil ve
doğal gaz hatları, zemin iyileştirme, peyzaj, drenaj, istinat ve ihata
duvarı, köprü, gölet, arıtma tesisi, sondaj, isale ve terfi hatları, su
depoları, haberleşme hatları, boru iletim hattı, dekopaj, tünel, viyadük,
demiryolu hemzemin geçidi, demiryolu hattı, liman, deniz dolgusu, iskele,
rıhtım, su sondaj kuyusu, imalat, ihzarat, nakliye, yıkma, güçlendirme,
montaj ve benzeri işleri,
b) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,
c) Bölge: Ülke ekonomisini uluslararası rekabet
edebilir bir yapıya kavuşturmak, teknoloji transferini sağlamak, üretim ve
istihdamı artırmak, yabancı sermaye girişini hızlandırmak ve özellikle
üretim maliyetleri açısından büyük ölçekli yatırımlar için uygun sanayi
alanları oluşturmak üzere Kanun uyarınca kurulacak endüstri bölgelerini,
ç) ÇED: Çevresel etki değerlendirmesini,
d) Eşik analizi: Endüstri bölgesi kurulabilecek
alanların belirlenmesi amacıyla çeşitli kamu ve özel kurum ve kuruluşların
mevcut/inşaat/proje safhasındaki bilgilerinin ve/veya yatırımlarının
1/100.000 veya 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita üzerine işaretlenmesi ile
yapılan analizi,
e) Fizibilite raporu: Şekli, Bakanlık tarafından
belirlenen ve talep edilen alanın konumu, kadastral durumu ve diğer fiziki
özellikleri ile bölgede yer alacak sektör ve faaliyetlere ilişkin bilgileri
içeren raporu,
f) İhtisas endüstri bölgesi: Kalkınma planlarında
belirtilen ileri teknoloji sektörlerinden birini kullanan ve araştırma
geliştirmeye imkân tanıyan bilişim teknolojisi, tıp teknolojisi ve tarımsal
endüstri gibi aynı alanlarda faaliyet gösteren bölgeyi,
g) Kanun: 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununu,
ğ) Katılım payı: Yönetici şirket tarafından
bölgenin yatırıma hazır hale getirilmesi, yönetilmesi ve işletilmesi için
gereken harcamaları karşılamak üzere bölgede faaliyette bulunan
yatırımcılardan alınacak bedeli,
h) Kurul: 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun
Ek 1 inci maddesi kapsamında Cumhurbaşkanınca belirlenen kurul veya mercii,
ı) Münferit yatırım yeri: Yerli ve/veya yabancı
yatırımcılar tarafından talep edilmesi durumunda, kalkınma planlarında
belirtilen öncelikli sektörler içerisinde yer alan ya da yüksek veya orta
yüksek teknoloji kapsamına giren ve belli kriterleri karşılayan yatırımlar
için tahsis edilebilecek alanı,
i) Önerilen alanlar: Yer seçimi etüdü sonucunda
endüstri bölgesi alanı olarak Bakanlık tarafından belirlenen alanları,
j) Özel endüstri bölgesi: Önerilen alanın en az
%51’inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile sınırlı olmak kaydıyla
irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip gerçek ya da tüzel kişilerin
başvurusu üzerine ilan edilebilecek endüstri bölgesini,
k) Özet değerlendirme raporu: Fizibilite raporu ile
yer seçimi etüt raporu bilgilerinin özetlendiği ve Bakanlıkça hazırlanan
raporu,
l) Sabit yatırım tutarı: Yatırım için gerekli; arsa
bedeli, etüt, proje giderleri, arazi düzenlenmesi ve hazırlık yapıları, bina
inşaat giderleri, ana fabrika makine ve teçhizat giderleri, yardımcı
işletmeler makine ve teçhizat giderleri, ithalat ve gümrükleme giderleri,
taşıma ve sigorta giderleri, montaj giderleri, taşıt araçları, işletmeye
alma giderleri, genel giderler ve diğer giderlerin toplam tutarını,
m) Sağlık koruma bandı: 24/4/1930 tarihli ve 1593
sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gereği, endüstri bölgesi sınırları içinde
bırakılması gereken yapılaşmaya kapalı alanı,
n) Yatırımcı: Endüstri bölgesinde faaliyet
göstermeyi planlayan gerçek ya da tüzel kişiyi,
o) Yatırımcı başvuru formu: Şekli, Bakanlık
tarafından belirlenen ve ilan edilmiş bir endüstri bölgesinde yatırım
yapmak isteyen yatırımcılar tarafından doldurulması gereken formu,
ö) Yer seçimi etüt raporu: Endüstri bölgesi
kurulabilecek nitelikleri taşıyan alanların tespiti için yapılan yer seçimi
etüdü sonucu Bakanlıkça hazırlanan raporu,
p) Yerleşim ve yapılaşma talimatnamesi: Endüstri
bölgesi olarak ilan edilen alan içinde yapılacak imar planı çalışmalarında
kullanılacak emsal, yapı çekme mesafesi, yükseklik, parsel düzeni, cephe
genişliği, parsel derinliği gibi yapılaşma koşullarını standart olarak
belirleyen Bakanlıkça çıkarılacak talimatnameyi,
r) Yönetici şirket: Kanuna uygun ve anonim şirket
olarak kurulan, karma/ihtisas endüstri bölgelerinin yönetimi ve
işletilmesinden sorumlu şirketi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Karma/İhtisas Endüstri Bölgeleri
Başvuru
MADDE 4 –
(1) Bakanlık, kurum ve
kuruluşların veya yönetici şirketin başvurusuna istinaden veya resen yer
seçimi etüdü yapmak suretiyle karma/ihtisas endüstri bölgelerinin kurulması
önerisinde bulunabilir.
(2) Karma/ihtisas endüstri bölgesi kurulması
talebinde bulunan kurum ve kuruluşlar veya yönetici şirket; talepleriyle
ilgili fizibilite raporunu hazırlayarak Bakanlığa başvurur.
(3) Sunulan fizibilite raporunun Bakanlıkça
incelenmesinin ardından uygun görülmesi durumunda Bakanlıkça yer seçimi
etüdü yapılır. Söz konusu fizibilite raporunun uygun bulunmaması durumunda
ise başvurunun uygun bulunmadığı başvuru sahibine bildirilir.
(4) Bakanlıkça resen yapılan çalışmalarda söz
konusu fizibilite raporu Bakanlıkça hazırlanır ya da hazırlattırılır.
Fizibilite raporu sonucunda Bakanlıkça karma/ihtisas endüstri bölgesi
kurulması kararının verilmesi durumunda yer seçimi etüdü yapılır.
Yer
seçimi etüdü
MADDE 5 –
(1) Başvurunun uygun bulunması
durumunda yer seçimi etüt çalışmalarına başlanır.
(2) Etüdü yapılacak alanlar hakkında görüş, bilgi,
belge ve haritalar; ilgili kurum ve kuruluşlardan Bakanlıkça talep
edilebilir. Etüdün hazırlanması sırasında ihtiyaç duyulacak haritaların
temini, harita çoğaltılması, fotoğraf ve/veya video çekimi ve bunların
çoğaltılması, araç gereç temini gibi masraflar, başvuru sahibi gerçek ve
tüzel kişiler tarafından karşılanır.
(3) En geç otuz gün içinde nihai kurum görüşlerinin
Bakanlığa bildirilmesi zorunludur. Bu süre içerisinde görüşünü bildirmeyen
kurumların görüşü Bakanlık tarafından olumlu kabul edilir.
(4) İhtiyaç duyulan görüş, bilgi, belge ve
haritaların temin edilmesinin ardından Bakanlık tarafından mahallinde yer
seçimi etüdü yapılarak talebin ihtiyaçlarını karşılayabilecek büyüklükte
alanlar tespit edilir.
(5) Tespit edilen alanlara ilişkin olarak uygun
ölçekte eşik analizi haritası ile yer seçimi etüt raporu hazırlanır.
(6) Etüdü yapılacak alanlarda yürürlükteki imar
planlarında uygun büyüklükte ve nitelikte sanayi alanı var ise bu alanlar
için imar planını onaylayan kurumun ve üst ölçekli planlara uygunluğu
yönüyle ilgisine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veya ilgili büyükşehir
belediye başkanlığının görüşünün alınması kaydıyla bu maddenin ikinci ve
üçüncü fıkraları uygulanmaz.
(7) Etüdü yapılacak alanın 1/12/2018 tarihli ve
30612 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırım Alanlarının Belirlenmesine
Dair Yönetmelik kapsamında sınırların kesinleştirilmesi halinde bu maddenin
ikinci ve üçüncü fıkraları uygulanmaz.
Görüşü
talep edilen kurum ve kuruluşlar
MADDE 6 –
(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci
maddesinin ikinci fıkrası kapsamında Bakanlık tarafından Çevre ve
Şehircilik, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Tarım ve Orman, Kültür ve Turizm,
Milli Savunma, Sağlık, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlıkları, ilgili kalkınma
ajansı genel sekreterliği ile il özel idaresi veya yatırım izleme ve
koordinasyon başkanlığının; tespit edilen alanların belediye sınırları
içerisinde olması halinde ise ilgili belediyenin/büyükşehir belediyesinin
görüşleri alınır.
(2) Gerekli görülmesi halinde Bakanlık tarafından
diğer kurum ve kuruluşların da görüşleri alınabilir.
Eşik
analizi haritası ve yer seçimi etüt raporunun hazırlanması
MADDE 7 –
(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci
maddesine dayanılarak ihtiyacı karşılayabilecek büyüklükte tespit edilen
alanlar için bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi çerçevesinde temin edilen
bilgiler işlenerek uygun ölçekte eşik analizi haritası ve bahse konu
alanlara ilişkin aşağıdaki başlıkları içerecek şekilde yer seçimi etüt
raporu hazırlanır:
a) Mevkii,
b) Şehir merkezine göre konumu,
c) Çevresinde bulunan diğer yerleşim merkezlerine
(köy, kasaba) göre konumu,
ç) Büyüklüğü,
d) Mülkiyet ve kadastro durumu ve tahmini arazi
maliyeti,
e) Karayolu, demiryolu, havayolu, denizyolu ulaşım
altyapısına göre durumu,
f) İhtiyaç duyulabilecek tahmini içme ve kullanma
suyu ile elektrik gücü, doğal gaz temin kaynakları,
g) Tahmini atıksu ve katı atık miktarının
bertarafına ilişkin alıcı ortam varlığı,
ğ) Tarım arazilerinin sınıfları, mevcut arazi
kullanım durumu, çevresindeki alanların mevcut ve planlama durumu,
h) İdari, imar ve mücavir alan sınırlarına göre
konumu,
ı) Varsa çevre düzeni planına göre kullanım
fonksiyonu,
i) Eğimi ve yönü ve varsa heyelan envanter
haritasındaki konumu ve diğer kütle hareketleri ve sıvılaşma açısından
durumu,
j) Diri fay haritası açısından aktif faylarla
ilişkisi, meydana gelen tarihsel depremler ve diğer depremsellik verileri,
k) Hakim rüzgar yönü itibarıyla yakınındaki
yerleşim merkezlerine etkisi,
l) Genişleme olanağının bulunup bulunmadığı,
çevresinde konut ve yan sanayi, diğer ihtiyaç duyulabilecek destek ve
hizmet birimlerinin yerleşimine uygun alan bulunup bulunmadığı,
m) Özel çevre koruma bölgeleri, sit alanları, milli
parklar, tabiat parkları, tabiatı koruma alanları ve tabiat anıtları, yaban
hayatı koruma ve geliştirme sahaları, sulak alanlar, doğal anıtlar gibi
koruma alanları ile uluslararası sözleşmeler gereği korunması gereken
alanlara göre konumu,
n) Drenaj durumu,
o) Taşkın yönetim planları ve yaşanmış seller
açısından taşkına maruz kalma durumu,
ö) Yeraltı ve yüzeysel içme ve kullanma suyu
kaynaklarına ve havzaları ile sulak alanlara göre konumu,
p) Maden ve jeotermal ruhsat sahaları ile mevcut
veya planlanan işletme durumu.
Bölge
ilanı
MADDE 8 –
(1) Yer seçimi etüt çalışmasının
tamamlanmasının ardından Bakanlık tarafından özet değerlendirme raporu
hazırlanır. Endüstri bölgesi ilanına ilişkin Cumhurbaşkanı kararının Resmî
Gazete’de yayımlanması ile endüstri bölgesi alanı kesinleşir. Bölge
sınırları dışında kalan ancak trafo, yol bağlantısı gibi altyapı için
gerekli olan araziler de Cumhurbaşkanı kararına istinaden endüstri bölgesi
alanına dâhil edilebilir.
(2) Endüstri bölgesi olarak ilan edilen alanlar
yatırım için gerekli olan sosyal, idari, lojistik, ticari vb. faaliyetler
haricinde hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz.
(3) Kurum ve kuruluşlardan gelen başvurularda
başvuru sahibi tarafından, Bakanlıkça resen yapılan çalışmalarda ise
bölgenin kurulacağı il sınırları içindeki varsa sanayi odası, yoksa ticaret
ve sanayi odası tarafından, başvurunun Cumhurbaşkanına sunulmasından önce
yönetici şirketin kurulması zorunludur.
(4) 1/7/2017 tarihinden önce ilan edilen
karma/ihtisas endüstri bölgeleri ile Bakanlıkça resen yapılan çalışmalarda
il sınırları içindeki varsa sanayi odası, yoksa ticaret ve sanayi odası
tarafından yönetici şirket kurulmaması durumunda yönetici şirket Bakanlıkça
belirlenir.
Bölgeye
ilişkin harcamalar
MADDE 9 –
(1) Bir alanın endüstri bölgesi
ilan edilmesinin ardından, Yılı Programı ile Yılı Programının Uygulanması,
Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar çerçevesinde Bakanlık yatırım
programına ödenek tahsis edilir. Endüstri bölgelerinin kurulması için
gerekli kamulaştırma bedeli, altyapı ile ilgili giderler ve bu Yönetmeliğin
25 inci maddesinde sayılan kalemlerle ilgili harcamalar Bakanlık bütçesine
bu amaçla konulacak ödenekten karşılanır.
(2) Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde kamulaştırma
bedeli ve altyapı ile ilgili giderler ve bu Yönetmeliğin 25 inci maddesinde
sayılan kalemlerle ilgili harcamalar yönetici şirket veya yatırımcılar
tarafından da karşılanabilir.
Kamulaştırma
MADDE 10
– (1) Bölge içinde kalan özel
mülkiyete ait taşınmazlar kamulaştırılır. Kamulaştırma işlemleri Bakanlık
tarafından yapılır ya da yaptırılır. Kamulaştırılan taşınmazlar Hazine
adına tescil edilir. Gerekli hallerde, 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesi hükümlerine göre acele kamulaştırma
yapılabilir.
(2) Bölge içinde kalan ve mülkiyeti Hazineye ait
olan taşınmazlar ile devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler
Kanunun amacına uygun olarak kullanılmak üzere Çevre ve Şehircilik
Bakanlığınca endüstri bölgesi olarak tahsis edilir. Ayrıca bölge sınırları
dışında kalan ancak trafo, yol bağlantısı gibi altyapı için gerekli olan
araziler de kamulaştırılarak Hazine adına tescil edilir.
(3) Bölge içinde kalan ve mülkiyeti Hazineye ait
olan taşınmazlar ile bedeli Bakanlık bütçesinden karşılanmak suretiyle
kamulaştırılarak Hazine adına tescil edilen taşınmazlar üzerinde kırk dokuz
yıl süreyle yönetici şirket veya yatırımcılar lehine bedeli karşılığında;
kamulaştırma bedeli yönetici şirket veya yatırımcılar tarafından
karşılanarak Hazine adına tescil edilen taşınmazlar üzerinde ise kırk dokuz
yıl süreyle yönetici şirket veya yatırımcılar lehine bedelsiz olarak
irtifak hakkı tesis edilir. Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan
yerler üzerinde ise kırk dokuz yıl süreyle kullanma izni verilir. İrtifak
hakkı ve kullanma iznine ilişkin tüm işlemler Çevre ve Şehircilik
Bakanlığınca yapılır. İrtifak hakkı ve/veya kullanma izni, yönetici
şirketin veya yatırımcıların talebi ve Bakanlığın uygun görüşü
doğrultusunda yatırımın devam etmesi şartı ile Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı tarafından belirlenen koşullarla yenilenebilir.
İhale
MADDE 11
– (1) Bakanlık tarafından gerekli
harcamaları karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen endüstri bölgeleri
ile ilgili etüt, altyapı proje işlerinin gerçekleşmesine yönelik her türlü
mal veya hizmet alımı ile yapım işleri ihaleleri, 4/1/2002 tarihli ve 4734
sayılı Kamu İhale Kanunu ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale
Sözleşmeleri Kanunu ile bu Kanunlar kapsamında çıkarılan ilgili mevzuata
uygun olarak gerçekleştirilir.
Halihazır
harita, jeolojik ve jeoteknik etüt
MADDE 12
– (1) Halihazır haritalar
26/6/2018 tarihli ve 30460 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Büyük
Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği doğrultusunda,
Bakanlık veya yönetici şirket tarafından hazırlattırılır, Bakanlıkça
onaylanır.
(2) Bakanlığın Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Teknik
Şartnamesi doğrultusunda Bakanlıkça veya yönetici şirketçe hazırlattırılan
jeolojik ve jeoteknik etüt raporu ilgili kurum tarafından onaylanır.
İmar
planı
MADDE 13
– (1) Endüstri bölgesi imar planı,
Yerleşim ve Yapılaşma Talimatnamesi çerçevesinde Bakanlık veya yönetici
şirket tarafından 1/5000 ölçeğinde nazım imar planı ve 1/1000 ölçeğinde
uygulama imar planı olarak hazırlattırılır ve Bakanlıkça onaylanır.
(2) Sağlık Bakanlığı ile Bakanlık arasında
düzenlenen protokol çerçevesinde belirlenen sağlık koruma bandı 1/5000 ile
1/1000 ölçekli imar planlarına ve plan notlarına işlenir.
(3) Bakanlıkça onaylanan imar planları valilikçe
tespit edilen ilan yerlerinde ve Bakanlığın internet sitesinde bir hafta
süre ile ilan edilir. İlan süresinin sonunda Bakanlıkça yürürlüğe konulur
ve ilgili kurumlara bilgi verilir.
(4) Bir haftalık ilan süresi içinde planlara itiraz
edilebilir. İtirazlar Bakanlığa yapılır. Bakanlık itirazları ve planları on
beş gün içerisinde inceleyerek kesin karara bağlar. İtirazın uygun
görülmemesi halinde karar tarihinden itibaren 15 gün içinde karar ilgiliye
bildirilir. Kesinleşmiş imar planlarının birer kopyası bilgi için ilgili
kurumlara gönderilir.
Parselasyon
planı ile tevhit ve ifraz
MADDE 14
– (1) Kamulaştırma işlemleri
tamamlanarak taşınmazları Hazine adına tescil edilen endüstri bölgelerinde
kesinleşmiş imar planına uygun olarak imar planı içine giren arsa ve
arazilerin düzenlenmesi işlemleri 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar
Kanunu hükümleri uyarınca yapılır.
(2) Bakanlık veya yönetici şirket tarafından onaylı
imar planına uygun olarak, gerekli hallerde etaplar halinde hazırlattırılan
düzenleme sahasına ait parselasyon planları, Büyük Ölçekli Harita ve Harita
Bilgileri Üretim Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenir ve Bakanlık onayıyla
yürürlüğe girer.
(3) Parselasyon planlarının 3194 sayılı Kanunun 18
inci maddesinin uygulanması yöntemiyle yapılması durumunda Bakanlıkça
onaylanan plânlar, Bakanlık internet sitesinde bir hafta süre ile ilan
edilir; itiraz olmaması halinde ilan süresinin sonunda yürürlüğe girer.
(4) Onaylı parselasyon planları, Bakanlık veya
yönetici şirketçe teknik kontrol işlemleri için kadastro müdürlüğüne
gönderilir. Tapu müdürlüğünde tescil işlemleri tamamlandıktan sonra tescil
bilgisi yönetici şirket tarafından Bakanlığa gönderilir.
(5) İmar planına göre tescil edilmiş parsel
sınırları esas alınarak tevhit ve ifraz işlemi yapılabilir.
Belirtilmemiş
hususlar
MADDE 15
– (1) İmar planı yapımı,
parselasyon planı yapımı ve değişiklikleri hakkında bu Yönetmelikte belirtilmeyen
hususlarda, mekânsal standartlar hariç 3194 sayılı Kanun ile ilgili
yönetmeliklerde belirtilen hususlar geçerlidir. Bölgelerde yapılacak
yapılarda 29/6/2001 tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun
hükümleri uygulanır.
Projelerin
hazırlanması ve onayı
MADDE 16
– (1) Endüstri bölgeleri ile
ilgili altyapı ve üstyapı projeleri, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar
çerçevesinde Bakanlık veya yönetici şirket tarafından belirlenen proje
firmasına hazırlattırılır ve Bakanlık tarafından onaylanır. Elektrik
şebekesi, enerji nakil hattı, haberleşme ve doğal gaz projeleri, ilgili
mevzuat kapsamında yetkili kurum/kuruluşlarca onaylanmasını müteakip
Bakanlık tarafından vize edilir.
Ruhsat,
onay ve izinler
MADDE 17
– (1) Yönetici şirket veya
yatırımcı tarafından hazırlattırılacak imar ve parselasyon plânları, altyapı
ve üstyapı projeleri ve bunlarla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve
çalışma ruhsatları Bakanlık onayı ve denetimine tâbidir. Yönetici şirket ve
yatırımcılar, her türlü ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır.
(2) Yapı ruhsatı, yapı kullanma izni 3194 sayılı
Kanun ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen hususlar çerçevesinde; işyeri
açma ve çalışma ruhsatı ise 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve
Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek
Kabulüne Dair Kanun ve bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan yönetmelikte
belirtilen hususlar çerçevesinde Bakanlık tarafından verilir.
(3) ÇED mevzuatına tabi faaliyetlerden “ÇED Olumlu”
veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen ve Bakanlıkça yatırımı kabul
edilen faaliyetler hakkında yönetici şirket veya yatırımcı tarafından
alınması gereken diğer izin, onay ve ruhsatlar ilgili kurumlarca on beş gün
içinde verilir.
Kontrollük
hizmetleri
MADDE 18
– (1) Yönetici şirket tarafından
gerekli harcamaları karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen endüstri
bölgelerinde; altyapı ve üstyapı projelerinin kontrolü, arazi kontrolü ve
bunlara ilişkin altyapı ve üstyapı inşaatlarının yapım kontrolü Bakanlık
veya özellik arz eden işler için Bakanlıkça veya yönetici şirketçe
belirlenen müşavir firma tarafından yapılır.
(2) Yatırımcılar tarafından hazırlanan altyapı ve
üstyapı projelerinin kontrolü, arazi kontrolü ve bunlara ilişkin üstyapı
inşaatlarının yapım kontrolü Bakanlık veya özellik arz eden işler için
Bakanlıkça veya yönetici şirketçe belirlenen müşavir firma tarafından
yapılır.
(3) Müşavir firmanın yönetici şirket tarafından
belirlenmesi durumunda, Bakanlık ile müşavir firma arasında yapılacak
protokol ile müşavir firmanın yetki ve sorumlulukları belirlenir.
Yönetici
şirketin teşkili
MADDE 19
– (1) Bölgenin yönetimi ve
işletilmesinden sorumlu olarak kurulan yönetici şirkete; Türkiye Odalar ve
Borsalar Birliğine bağlı odalar, yerel yönetimler, bankalar ve finans
kurumları, bölgede sınai faaliyet yürüten yerli ve yabancı özel hukuk tüzel
kişileri, konuyla ilgili vakıf, kooperatif ve dernekler, ilgili kamu
kuruluşları ve ihracatçı birlikleri, kurucu ya da sonradan ortak
olabilirler. Yabancı özel hukuk tüzel kişileri 5/6/2003 tarihli ve 4875
sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri
çerçevesinde yönetici şirkete iştirak edebilir.
(2) Yönetici şirket, başvurunun Cumhurbaşkanına
sunulmasından önce Bakan oluruyla belirlenir.
(3) Yönetici şirket, bölgeyi yönetebilmek ve
işletebilmek için bölgenin ilanından sonra kuruluş esas sözleşmesinde
değişiklik yapar. Esas sözleşme değişiklik işlemleri bölge ilanının Resmî
Gazete’de yayımı tarihinden itibaren en geç iki ay içerisinde
sonuçlandırılır. Yönetici şirket tarafından esas sözleşme değişikliklerinin
ticaret siciline tescil edilmemiş olması durumunda yeni bir yönetici şirket
kurulabilir veya Bakanlıkça bölgenin terkin işlemleri başlatılabilir.
(4) Şirket esas sözleşmesinde amaç, faaliyet konusu
ve ortaklık yapısına ilişkin hususlarda yapılacak her türlü değişiklikten
önce Bakanlığın uygun görüşünün alınması zorunludur. Diğer sözleşme
değişiklikleri 15 gün içerisinde Bakanlığa bildirilir.
Yönetici
şirketin gelir ve giderleri
MADDE 20
– (1) Bölgenin yönetilmesi ve
işletilmesinden kaynaklanan giderler Yönetici Şirket tarafından karşılanır.
(2) Katılım payları yönetici şirket tarafından
belirlenir. Bakanlık, gerekli görmesi halinde endüstri bölgelerindeki
katılım payı üst limitlerini belirlemeye yetkilidir.
(3) Yönetici şirket tarafından gerekli harcamaları
karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen bölgelerde irtifak hakkı tesis
edilen ve/veya kullanma izni verilen araziler, Çevre ve Şehircilik
Bakanlığının devir ve alt kiralamaya yönelik düzenlemeleri çerçevesinde ve
her türlü sorumluluk kendisine ait olmak üzere yönetici şirket tarafından
parseller halinde veya işletme binaları da yapılmak suretiyle yatırımcılara
devredilebilir veya kiralanabilir.
Yönetici
şirketin görev ve sorumlulukları
MADDE 21
– (1) Yönetici şirketin görev ve
sorumlulukları şunlardır:
a) Bölgeyi yönetmek ve işletmek,
b) Bölgede sunulan hizmetlerin karşılığı olarak
yatırımcılardan katılım paylarını tahsil etmek,
c) Yönetici şirket tarafından gerekli harcamaları
karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen bölgelerdeki, imar plânı ve
parselasyon plânları ve değişiklikleri ile altyapı ve üstyapı ile ilgili
etüt, harita, plân ve projeleri hazırlamak, kontrollük için müşavirlik
hizmetleri almak ve Bakanlık veya yetkili kurumların onayına sunmak,
altyapı ve üstyapı projelerine ilişkin ruhsat ve izinleri almak, altyapı ve
üstyapı yapım işlerini gerçekleştirmek, gerçekleştirilemeyen bölge için zorunlu
olan ulaşım, su, kanalizasyon, doğalgaz, elektrik iletim hattı gibi altyapı
yapım işlerini Bakanlık koordinasyonunda ilgili kurum ve kuruluşlarla
birlikte yürütmek,
ç) Bölgenin altyapı ve üstyapısına ilişkin bakım,
onarım, yenileme ve benzeri işlere ait harcamaları yapmak,
d) Bölgede atık su, katı atık, toprak kirliliği,
gürültü ve hava kirliliği, tehlikeli atık, tıbbi atık, radyoaktif madde ve
kimyasalların yönetimi, atıkların toplanması, geçici depolanması ve
taşınmasına yönelik iş ve işlemler, atık yönetimine ilişkin altyapı
hizmetlerinin sağlanması, yangından korunma ve yangınla mücadele, acil
durum planlarının hazırlanması ve koordinasyonu, tahliye, ilk yardım ve
acil tıbbi müdahale ile doğal afetler ve benzeri konularda ilgili kurum ve
kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapmak ve
ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri almak,
e) Bölge için gerekli olan temizlik, elektrik, içme
ve kullanma suyu, arıtma, doğal gaz, akaryakıt, ısıtma ve havalandırma,
dağıtım şebekeleri, kanalizasyon, bölge içi yollar, ses ve veri iletişimi,
bilişim hizmetleri ve benzeri hizmetlerin sağlanması ve kesintisiz olarak
sürmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp
gerekli harcamaları yapmak ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri almak,
f) Her yılın sonunda kendisinin ve bölge içerisinde
yer alan yatırımcıların gerçekleştirdiği faaliyetlerin etki değerlendirmesini
yapmak ve bu konuda düzenlenen raporun bir örneğini Bakanlığa göndermek,
g) Yatırımcıların faaliyetleriyle ilgili Bakanlık
tarafından istenilen ek bilgi ve belgeleri belirlenen sürede ve formata
uygun olarak göndermek,
ğ) Her türlü hesap ve işlemlerini yeminli mali
müşavire inceletmek,
h) Bakanlığın bölgede yapacağı her türlü kontrol ve
denetim faaliyetleri için gerekli çalışma ortamını hazırlamak,
ı) Bakanlığın bölge için vereceği diğer görevleri
yapmak.
Bakanlık
denetimi
MADDE 22
– (1) Bölgedeki yönetici şirketin
faaliyet ve uygulamaları gerekli görülen durumlarda Bakanlık tarafından
denetlenir.
(2) Bakanlık, bölgede Kanunda belirtilen amacın
dışında faaliyet gösteren yönetici şirketi uyarır ve amacına uygun
faaliyette bulunulması için süre verir. Bu sürenin sonunda yönetici
şirketin amacı doğrultusunda faaliyet göstermediğinin tespit edilmesi
durumunda Bakanlık, görevli mahkemeye başvurarak mevcut yönetici şirketin
yönetim kurulu üyelerinin görevlerinin sona erdirilmesini, şirketin
yönetimi için kayyum tayin edilmesini ve yönetici şirketin tasfiyesini
ister. Mahkemece yönetici şirketin tasfiyesine karar verilmesi halinde
şirket ve yöneticilerin hak ve yükümlülükleri ile sorumlulukları saklı
kalmak kaydıyla yeni bir yönetici şirket kurulabilir veya Bakanlıkça
bölgenin terkin işlemleri başlatılabilir.
(3) Yönetici şirket, kendisine ve bölge içerisinde
yer alan yatırımcıların faaliyetlerine ilişkin verileri Bakanlığa
bildirmekle yükümlüdür.
(4) Yönetici şirket, her türlü hesap ve işlemlerini
yıllık olarak müteakip yılın Ocak ayında ve gerekli görülen hallerde her
zaman yeminli mali müşavire inceletir. Yeminli mali müşavir, düzenlediği
denetim raporunun birer örneğini her yılın Mayıs ayı sonuna kadar yönetici
şirkete ve Bakanlığa eş zamanlı olarak gönderir.
Yatırım
izni
MADDE 23
– (1) Yatırımcı, yatırımcı başvuru
formunu doldurarak ön yer tahsisi talepleri için Bakanlığa veya yönetici
şirkete başvurur. Yönetici şirkete yapılan tüm ön yer tahsis talepleri en
geç onbeş gün içerisinde Bakanlığa bildirilir. Ön yer tahsisi Bakanlıkça
yapılır.
(2) Ön yer tahsisi yapılan yatırımcı, faaliyeti ile
ilgili olarak ÇED mevzuatına göre hazırlanacak raporu Çevre ve Şehircilik
Bakanlığına sunar. Raporun Çevre ve Şehircilik Bakanlığına intikal
tarihinden itibaren inceleme, değerlendirme ve nihai karar verme süresi iki
aydır. Bu süreye faaliyet sahibinin raporu düzeltmesi için tanınan süre
dahil değildir. Faaliyet sahibi, düzeltilmesi istenen raporu on beş gün
içerisinde düzelterek Çevre ve Şehircilik Bakanlığına vermek zorundadır.
(3) Yatırımcı, faaliyeti ile ilgili olarak “ÇED
Olumlu” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararını aldıktan sonra, yatırımda
kullanacağı sabit yatırım tutarının binde beşini geçmemek üzere
Cumhurbaşkanınca belirlenen oran dâhilinde hesaplanan tutarı, bütçeye gelir
kaydedilmek üzere Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırır.
(4) Yatırımcının bu maddede düzenlenen
yükümlülüklerini yerine getirmesini takiben Bakanlığın uygun görüşü üzerine
yatırımcı lehine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından irtifak hakkı
tesis edilir veya kullanma izni verilir.
(5) Yönetici şirket lehine irtifak hakkı tesis
edilen veya kullanma izni verilen alanlar, parseller hâlinde veya işletme
binaları da yapılmak suretiyle, yönetici şirket tarafından Çevre ve
Şehircilik Bakanlığının devir ve alt kiralamaya yönelik düzenlemeleri
çerçevesinde bu maddede düzenlenen yükümlülüklerini yerine getiren
yatırımcılara devredilir veya kiralanır. İrtifak hakkı devri veya alt
kiralamaya ilişkin işlemler Bakanlığa en geç onbeş gün içinde bildirilir.
Ödeneğin
kullanılması
MADDE 24
– (1) Karma/İhtisas Endüstri
Bölgelerinin kurulması için gerekli kamulaştırma, etüt, plan, proje,
müşavirlik ve kontrollük ile altyapı yapımıyla ilgili giderler, bu
Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtildiği üzere Bakanlık bütçesinde yer
alan ödeneklerden karşılanabilir.
(2) Bakanlık tarafından gerekli harcamaları
karşılanarak yatırıma hazır hale getirilen endüstri bölgeleri ile ilgili
her türlü mal veya hizmet alımı ile yapım işleri ihaleleri, 4734 sayılı
Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile bu
Kanunlar kapsamında çıkarılan ilgili mevzuata uygun olarak
gerçekleştirilir.
Harcama
kalemleri
MADDE 25
– (1) Bölgenin kurulması ve
yatırıma hazır hale getirilmesi amacıyla Bakanlık bütçesine konan
ödenekler, aşağıdaki harcamalar için kullanılabilir:
a) Fizibilite etüdü,
b) Yer seçimi, kamulaştırma haritası, halihazır
harita ve jeolojik ve jeoteknik etüt yapımı, imar ve parselasyon
planlarının hazırlanması, altyapı projeleri için gerekli olan her türlü
veri, bilgi, belge, harita, rapor ve benzeri dokümanların alımı ile bu dokümanlara
ilişkin kırtasiye, baskı, kopyalama, çoğaltma ve benzeri işler,
c) Kamulaştırma,
ç) İhale,
d) Bilirkişi,
e) Ruhsat, izin, onay ve harçlar,
f) Halihazır harita, jeolojik ve jeoteknik etüt,
imar planı, imar planının araziye aplikasyonu, parselasyon planı ve
aplikasyonu, tapu tescil işlemleri, zeminde arazi ve arsa düzenleme
uygulamaları, altyapı zemin araştırma raporu, altyapı uygulama projeleri,
keşif ve metraj, arıtma tesisi uygulama projeleri ve benzeri işler,
g) Bölgeye ait, idari hizmet binaları ile yol, içme
suyu, kanalizasyon, elektrik şebekesi, enerji nakil hattı, zemin
iyileştirme, peyzaj, drenaj, istinat ve ihata duvarı, köprü, gölet, arıtma
tesisi, sondaj, isale ve terfi hatları, su depoları, haberleşme hatları,
boru iletim hattı, dekopaj, tünel, viyadük, demiryolu hemzemin geçidi,
demiryolu hattı, liman, deniz dolgusu, iskele, rıhtım, su sondaj kuyusu,
imalat, ihzarat, nakliye, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile ve
benzeri yapım işleri,
ğ) Her türlü kontrollük ve müşavirlik hizmetleri,
h) Bölgenin yurt içi ve yurt dışında tanıtımına
yönelik faaliyetler,
ı) Bölgenin kurulması ve yatırıma hazır hale
getirilmesine ilişkin diğer işler,
ile ilgili mal ve hizmet alımlarına ilişkin
harcamalar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Münferit Yatırım Yeri
Başvuru
ve başvuru şartları
MADDE 26
– (1) Münferit bir sanayi
yatırımını gerçekleştirmek amacıyla yatırımı gerçekleştirecek yerli ve/veya
yabancı gerçek ya da tüzel kişilerin başvurusu üzerine önerilen alanların,
Cumhurbaşkanınca münferit yatırım yeri olarak tahsis edilmesine karar
verilebilir.
(2) Münferit yatırım yeri talebinde bulunan başvuru
sahibi, fizibilite raporunu hazırlayarak Bakanlığa başvurur.
(3) Fizibilite raporunun Bakanlıkça incelenmesinin
ardından uygun görülmesi durumunda yer seçimi etüdü yapılır. Söz konusu
fizibilite raporunun uygun bulunmaması halinde gerekçeleri ile birlikte
başvuru sahibine bildirilir.
(4) Münferit yatırım yeri başvurularında;
a) Gerçekleştirme süresi beş yılı geçmemek üzere
her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre
güncellenmek kaydıyla en az 280.000.000 TL (ikiyüzseksenmilyon Türk Lirası)
tutarında sabit yatırım taahhüdünün bulunması,
b) Söz konusu faaliyet için ileri teknoloji
kullanılması,
c) Talep edilen alanın en az yüzellibin metre kare
büyüklüğünde olması,
ç) Başvuru sahibinin talep edilen alanın tamamına
yönelik yatırım taahhüdünün bulunması,
şartları aranır.
(5) Yatırım taahhüdü için gerekli beş yıllık süre,
irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya kullanım izni verilmesinin ardından
başlar.
Yer
seçimi ve ilan
MADDE 27
– (1) Bakanlıkça uygun bulunan
başvurular için, bu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci maddelerinde açıklandığı
şekilde yer seçimi etüdü yapılır ve özet değerlendirme raporu hazırlanır.
(2) ÇED mevzuatı uyarınca “ÇED Olumlu” veya “ÇED
Gerekli Değildir” kararının alınmasının ardından; alanın, Cumhurbaşkanı
kararı ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesi uyarınca acele
kamulaştırma yapılabileceği kaydıyla münferit yatırım yeri olarak tahsis
edilmesine karar verilir.
(3) Başvuru sahibinin, Cumhurbaşkanı kararından
önce münferit yatırım yeri olarak ilan edilecek alanların yönetim ve
işletilmesinden sorumlu olmak üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre
bir anonim şirket kurması zorunludur.
(4) Münferit yatırım yeri olarak tahsis edilen
alanlar yatırım için gerekli olan sosyal, idari, lojistik, ticari ve
benzeri faaliyetler haricinde hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz.
Kamulaştırma,
irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya kullanma izni verilmesi
MADDE 28
– (1) Münferit yatırım yeri olarak
tahsis edilen alan içerisinde özel mülkiyete konu araziler bulunması
durumunda bu arazilerin Bakanlıkça kamulaştırılmasının ardından Hazine adına
tescili yapılır.
(2) Başvuru sahibi lehine, Kanunun 3 ve 4 üncü
madde hükümleri de dikkate alınarak bedelli ve/veya bedelsiz olarak Çevre
ve Şehircilik Bakanlığınca kırk dokuz yıl süreyle irtifak hakkı tesis
edilir. Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde ise
kırk dokuz yıl süreyle kullanma izni verilir.
(3) Tesis edilen irtifak hakkı ve/veya verilen
kullanma izni, başvuru sahibinin talebi ve Bakanlığın uygun görüşü
doğrultusunda yatırımın devam etmesi şartı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
tarafından belirlenen koşullarla yenilenebilir.
(4) İrtifak hakkı tesis edilmesi veya kullanma izni
verilmesi süreci; başvuru sahibi tarafından sabit yatırım tutarının binde
beşini geçmemek üzere Cumhurbaşkanınca belirlenen oran dâhilinde hesaplanan
tutarın, Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılmasını takiben
başlatılır.
Yönetim,
işletme ve denetim
MADDE 29
– (1) Münferit yatırım yeri olarak
tahsis edilen alanların yönetim ve işletilmesi ile bu alanların yatırıma
hazır hale getirilmesi için gerekli her türlü altyapı ve üstyapı ile ilgili
etüt, harita, plan, proje ve yapım işlerine ilişkin tüm giderlerden bu
Yönetmeliğin 27 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereği kurulan anonim şirket
sorumlu olur.
(2) Başvuru sahibinin faaliyet ve uygulamaları
gerekli görülen durumlarda Bakanlık tarafından denetlenir.
(3) Mücbir sebepler dışında verilen beş yıllık
taahhüt süresi içerisinde yatırımın gerçekleşmemesi durumunda gecikmenin
gerekçeleri Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca değerlendirilir ve
gerekirse bu süre bir defaya mahsus olmak üzere bir yıl uzatılabilir.
Verilen ek süre içerisinde taahhüdün gerçekleşmemesi halinde Bakanlığın
teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca münferit yatırım yeri tahsisinin
kaldırılmasına karar verilebilir.
(4) Başvuru sahibi, münferit yatırım yerinde atık
su, katı atık, toprak kirliliği, gürültü ve hava kirliliği, tehlikeli atık,
tıbbi atık, radyoaktif madde ve kimyasalların yönetimi, atıkların
toplanması, geçici depolanması ve taşınmasına yönelik iş ve işlemler, atık
yönetimine ilişkin altyapı hizmetlerinin sağlanması, yangından korunma ve
yangınla mücadele, acil durum planlarının hazırlanması ve koordinasyonu,
tahliye, ilk yardım ve acil tıbbi müdahale ile doğal afetler ve benzeri
konularda ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli
harcamaları yapar ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri alır.
(5) Başvuru sahibi, münferit yatırım yeri için
gerekli olan temizlik, elektrik, içme ve kullanma suyu, arıtma, doğal gaz,
akaryakıt, ısıtma ve havalandırma, dağıtım şebekeleri, kanalizasyon, bölge
içi yollar, ses ve veri iletişimi, bilişim hizmetleri ve benzeri
hizmetlerin sağlanması ve kesintisiz olarak sürmesi için ilgili kurum ve
kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapar ve ilgili
mevzuat çerçevesinde önlemleri alır.
(6) Başvuru sahibi, her yılın sonunda bölge
içerisinde gerçekleştirilen faaliyetlerin etki değerlendirmesini yaparak bu
konuda düzenlenen raporun bir örneğini Bakanlığa göndermek, Bakanlığın
bölgede yapacağı her türlü kontrol ve denetim faaliyetleri için gerekli
çalışma ortamını hazırlamak ve Bakanlığın bölge için vereceği diğer
görevleri yapmakla yükümlüdür.
Halihazır
harita, imar ve parselasyon planları, altyapı ve üstyapı projeleri ve
uygulama
MADDE 30
– (1) Münferit yatırım yerine ait
halihazır harita, jeolojik-jeoteknik etüt raporu, imar ve parselasyon
planları bu Yönetmeliğin 12, 13, 14 ve 15 inci maddelerindeki hükümler
uyarınca başvuru sahibi tarafından hazırlattırılarak Bakanlık tarafından
onaylanır.
(2) Münferit yatırım yerine ait altyapı ve üstyapı
projeleri Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde başvuru
sahibi yatırımcı tarafından hazırlattırılır ve Bakanlık tarafından
onaylanır. Elektrik şebekesi, enerji nakil hattı, haberleşme ve doğal gaz
projeleri, ilgili mevzuat kapsamında yetkili kurum/kuruluşlarca
onaylanmasını müteakip Bakanlık tarafından vize edilir.
(3) Münferit yatırım yeri ile ilgili altyapı ve
üstyapı yapım işleri başvuru sahibi tarafından projelerine uygun olarak
gerçekleştirilir. Gerçekleştirilemeyen münferit yatırım yeri için zorunlu
olan ulaşım, su, kanalizasyon, doğalgaz, elektrik iletim hattı gibi altyapı
yapım işleri, Bakanlık koordinasyonunda başvuru sahibi ile ilgili kurum ve
kuruluşlarla yürütülür.
(4) Münferit yatırım yerlerindeki altyapı ve
üstyapı projelerinin kontrolü, arazi kontrolü ve bunlara ilişkin altyapı ve
üstyapı yapım işlerinin kontrolü Bakanlık veya özellik arz eden işler için
Bakanlıkça veya başvuru sahibince belirlenen müşavir firma tarafından yapılır.
Müşavir firmanın başvuru sahibi tarafından belirlenmesi durumunda Bakanlık
ile müşavir firma arasında yapılacak protokol ile müşavir firmanın yetki ve
sorumlulukları belirlenir.
Ruhsat ve
izinler
MADDE 31
– (1) Başvuru sahibi tarafından
hazırlattırılacak altyapı ve üstyapı projeleri ve bunlarla ilgili ruhsat ve
izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları Bakanlık onayı ve denetimine
tâbidir. Münferit yatırım yerlerindeki yatırımlar Bakanlık tarafından
onaylanan ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır.
(2) Yapı ruhsatı, yapı kullanma izni 3194 sayılı
Kanun ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen hususlar çerçevesinde; işyeri
açma ve çalışma ruhsatı ise 3572 sayılı Kanun ve bu Kanun kapsamında
çıkarılan ilgili mevzuatta belirtilen hususlar çerçevesinde Bakanlık
tarafından verilir.
(3) ÇED mevzuatına tabi faaliyetlerden “ÇED Olumlu”
veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen ve Bakanlıkça yatırımı kabul
edilen faaliyetler hakkında yatırımın tamamlanıp tesisin üretime
geçebilmesi için alınması gereken diğer izin, onay ve ruhsatlar ilgili
kurumlarca on beş gün içinde verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Özel Endüstri Bölgesi
Başvuru
ve başvuru şartları
MADDE 32
– (1) Yerli ve/veya yabancı gerçek
ya da tüzel kişilerin başvurusu üzerine önerilen alanların, Cumhurbaşkanınca
özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesine karar verilebilir.
(2) Özel endüstri bölgesi talebinde bulunan başvuru
sahibi, fizibilite raporunu hazırlayarak Bakanlığa başvurur.
(3) Fizibilite raporunun Bakanlıkça incelenmesinin
ardından uygun görülmesi durumunda yer seçimi etüdü yapılır. Söz konusu
fizibilite raporunun uygun bulunmaması halinde gerekçeleri ile birlikte
başvuru sahibine bildirilir.
(4) Özel endüstri bölgesi başvurularında;
a) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunması durumunda,
arazi alanının yüzellibin metrekareden büyük olması, kurulduğu dönemde
geçerli olan imar plânları uyarınca gerekli izinleri alarak faaliyete
geçmiş olması ve yeni yapılacak yatırım yeri için öneri alanın içinde veya
bitişiğinde en az ellibin metrekare tevsi imkânının bulunması,
b) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunmaması
durumunda arazi alanının ikiyüzbin metrekareden büyük olması,
c) Gerçekleştirme süresi beş yılı geçmemek üzere
her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre
güncellenmek kaydıyla en az 570.000.000 TL (beşyüzyetmişmilyon Türk Lirası)
tutarında yeni yatırım taahhüdünün bulunması,
ç) Başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişilerin,
önerilen alanın en az %51’inin mülkiyetine ve/veya varsa süreleri ile
sınırlı olmak kaydıyla irtifak hakkına veya kullanma iznine sahip olması,
şartları aranır.
(5) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre
tanımlanan şirketler topluluğu adına yapılan başvurularda, dördüncü fıkrada
yer alan şartların hakim ve bağlı şirketler tarafından müştereken
karşılanması mümkündür.
(6) Özel endüstri bölgesi ilan edilecek alanlarda
yatırıma başlanmış ancak tamamlanmamış olan yatırımlar da yeni yatırım
taahhüdü kapsamına alınır. Bu kapsamda taahhüt edilen yatırımlara ait
tesislerin yapı ruhsatlarının ilan tarihinden önce alınmış olması
zorunludur.
(7) Yeni yatırım taahhüdü için gerekli beş yıllık
süre; başvuru sahibinin mülkiyetinde olan ve/veya irtifak hakkına veya
kullanma iznine sahip olduğu alanlarda Bölgenin ilan tarihinde, diğer
alanlarda ise başvuru sahibi lehine irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya
kullanma izni verilmesinin ardından başlar.
(8) Üzerinde kurulu sanayi tesisi bulunan alanlara
ilişkin başvuru dosyasında fizibilite raporuna ilave olarak ilgili kurumca
tasdikli imar planı ve mevcut yapılara ait yapı kullanma izin belgelerinin
bulunması zorunludur.
(9) Yeni yatırım taahhüdü olarak gösterilen ve
inşası halen devam eden tesisler için ise ilgili kurumca tasdikli imar
planı ve yapılara ait yapı ruhsatlarının başvuru dosyasında yer alması
zorunludur.
Yer
seçimi ve ilan
MADDE 33
– (1) Bakanlıkça uygun bulunan
başvurular için; bu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci maddelerinde açıklandığı
şekilde yer seçimi etüdü yapılır ve özet değerlendirme raporu hazırlanır.
(2) ÇED mevzuatı uyarınca “ÇED Olumlu” veya “ÇED
Gerekli Değildir” kararının alınmasının ardından; alanın, Cumhurbaşkanı
kararı ile özel endüstri bölgesi olarak ilan edilmesine karar verilir.
(3) Başvuru sahibinin, Cumhurbaşkanı kararından
önce özel endüstri bölgesi olarak ilan edilecek alanların yönetim ve
işletilmesinden sorumlu olmak üzere 6102 sayılı Kanuna göre bir anonim
şirket kurması zorunludur.
(4) Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen
alanlar yatırım için gerekli olan sosyal, idari, lojistik, ticari ve benzeri
faaliyetler haricinde hiçbir şekilde başka amaçlarla kullanılamaz.
Kamulaştırma,
irtifak hakkı tesis edilmesi ve/veya kullanma izni verilmesi
MADDE 34
– (1) Özel endüstri bölgesi olarak
ilan edilen alanlarda başvuru sahibinin mülkiyetinde olanlar dışında özel
mülkiyete konu araziler bulunması halinde bu arazilerin Bakanlıkça
kamulaştırılmasının ardından Hazine adına tescili yapılır.
(2) Başvuru sahibi lehine, Kanunun 3 ve 4 üncü
madde hükümleri de dikkate alınarak bedelli ve/veya bedelsiz olarak Çevre
ve Şehircilik Bakanlığınca kırk dokuz yıl süreyle irtifak hakkı tesis
edilir. Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde ise
kırk dokuz yıl süreyle kullanma izni verilir.
(3) Özel endüstri bölgesi ilanından önce yatırımcı
başvuru sahibi lehine Hazineye ait alanlar üzerinde tesis edilmiş irtifak
hakları ve/veya Devletin hüküm veya tasarrufu altında bulunan taşınmazlar
üzerinde verilmiş kullanma izinleri korunarak, endüstri bölgelerine
sağlanan teşvikler çerçevesinde irtifak hakkı ve/veya kullanma izni süre ve
bedelleri yatırımcı lehine revize edilir.
(4) Tesis edilen irtifak hakkı ve/veya verilen
kullanma izni, başvuru sahibinin talebi ve Bakanlığın uygun görüşü
doğrultusunda yatırımın devam etmesi şartı ile Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı tarafından belirlenen koşullarla yenilenebilir.
Yönetim,
işletme, denetim, gelir ve giderler
MADDE 35
– (1) Özel endüstri bölgesi olarak
ilan edilen alanların yönetim ve işletilmesi ile bölgenin yatırıma hazır
hale getirilmesi için gerekli her türlü altyapı ve üstyapı ile ilgili etüt,
harita, plan, proje ve yapım işlerine ilişkin tüm giderlerden bu
Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin üçüncü fıkrası gereği kurulan anonim şirket
sorumlu olur.
(2) Başvuru sahibinin faaliyet ve uygulamaları
gerekli görülen durumlarda Bakanlık tarafından denetlenir.
(3) Mücbir sebepler dışında verilen beş yıllık
taahhüt süresi içerisinde yatırımın gerçekleşmemesi durumunda gecikmenin
gerekçeleri Kurulca değerlendirilir ve gerekirse bu süre bir defaya mahsus
olmak üzere Cumhurbaşkanınca bir yıl uzatılabilir. Verilen ek süre
içerisinde taahhüdün gerçekleşmemesi halinde Bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca
özel endüstri bölgesinin terkin edilmesine karar verilebilir.
(4) Başvuru sahibi, her yılın sonunda bölge
içerisinde kendisi ve diğer yatırımcılar tarafından gerçekleştirilen
faaliyetlerin etki değerlendirmesini yaparak bu konuda düzenlenen raporun
bir örneğini Bakanlığa göndermek, Bakanlığın bölgede yapacağı her türlü
kontrol ve denetim faaliyetleri için gerekli çalışma ortamını hazırlamak ve
Bakanlığın Bölge için vereceği diğer görevleri yapmakla yükümlüdür.
(5) Bölgenin yönetimi ve işletilmesine ilişkin
giderlerden başvuru sahibi gerçek ya da tüzel kişiler sorumludur.
(6) Özel endüstri bölgesi olarak ilan edilen alan
sınırları içerisinde kalan, başvuru sahibinin mülkiyetindeki araziler
parseller halinde veya işletme binaları da yapılmak suretiyle satılabilir
veya kiraya verilebilir.
(7) İrtifak hakkı tesis edilen ve/veya kullanma izni
verilen araziler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının devir ve alt kiralamaya
yönelik düzenlemeleri çerçevesinde ve her türlü sorumluluk kendisine ait
olmak üzere başvuru sahibi tarafından diğer yatırımcılara devredilebilir
veya kiralanabilir.
(8) Başvuru sahibi, özel endüstri bölgesinde atık
su, katı atık, toprak kirliliği, gürültü ve hava kirliliği, tehlikeli atık,
tıbbi atık, radyoaktif madde ve kimyasalların yönetimi, atıkların
toplanması, geçici depolanması ve taşınmasına yönelik iş ve işlemler, atık
yönetimine ilişkin altyapı hizmetlerinin sağlanması, yangından korunma ve
yangınla mücadele, acil durum planlarının hazırlanması ve koordinasyonu,
tahliye, ilk yardım ve acil tıbbi müdahale ile doğal afetler ve benzeri
konularda ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli
harcamaları yapar ve ilgili mevzuat çerçevesinde önlemleri alır.
(9) Başvuru sahibi, özel endüstri bölgesi için
gerekli olan temizlik, elektrik, içme ve kullanma suyu, arıtma, doğal gaz,
akaryakıt, ısıtma ve havalandırma, dağıtım şebekeleri, kanalizasyon, bölge
içi yollar, ses ve veri iletişimi, bilişim hizmetleri ve benzeri
hizmetlerin sağlanması ve kesintisiz olarak sürmesi için ilgili kurum ve
kuruluşlarla koordinasyon içinde çalışıp gerekli harcamaları yapar ve ilgili
mevzuat çerçevesinde önlemleri alır.
Halihazır
harita, imar ve parselasyon planları, altyapı ve üstyapı projeleri ve
uygulama
MADDE 36
– (1) Özel endüstri bölgesine ait
halihazır harita, jeolojik-jeoteknik etüt raporu, imar ve parselasyon
planları bu Yönetmeliğin 12, 13, 14 ve 15 inci maddelerindeki hükümler
uyarınca başvuru sahibi tarafından hazırlattırılarak Bakanlık tarafından
onaylanır.
(2) Yeni yapılacak olan yatırımlarda özel endüstri
bölgelerinin imar plânları ile bölge içindeki parsel ifraz, tevhit, terk,
ihdas ve benzeri imar uygulaması işlemleri başvuru sahibi tarafından
hazırlanarak Bakanlıkça onaylanır. Daha önce imar plânı onaylanmış olan
yerlerde ise gerekli görülmesi halinde mevcut plândan gelen haklar saklı kalmak
kaydıyla imar plânları, başvuru sahibi tarafından yeniden hazırlanarak
Bakanlıkça onaylanabilir.
(3) Özel endüstri bölgesine ait altyapı ve üstyapı
projeleri Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde başvuru
sahibi tarafından hazırlattırılır ve Bakanlık tarafından onaylanır.
Elektrik şebekesi, enerji nakil hattı, haberleşme ve doğal gaz projeleri,
ilgili mevzuat kapsamında yetkili kurum/kuruluşlarca onaylanmasını müteakip
Bakanlık tarafından vize edilir.
(4) Özel endüstri bölgesi ile ilgili altyapı ve
üstyapı yapım işleri başvuru sahibi ve diğer yatırımcılar tarafından
gerçekleştirilir. Gerçekleştirilemeyen özel endüstri bölgesi için zorunlu
olan ulaşım, su, kanalizasyon, doğalgaz, elektrik iletim hattı gibi altyapı
yapım işleri, Bakanlık koordinasyonunda başvuru sahibi ile ilgili kurum ve
kuruluşlarla yürütülür.
(5) Özel endüstri bölgesindeki altyapı ve üstyapı
projelerinin kontrolü, arazi kontrolü ve bunlara ilişkin altyapı ve üstyapı
inşaatı yapım işlerinin kontrolü Bakanlık veya özellik arz eden işler için
Bakanlıkça veya başvuru sahibince belirlenen müşavir firma tarafından
yapılır. Müşavir firmanın başvuru sahibi tarafından belirlenmesi durumunda
Bakanlık ile müşavir firma arasında yapılacak protokol ile müşavir firmanın
yetki ve sorumlulukları belirlenir.
Ruhsat ve
izinler
MADDE 37
– (1) Özel endüstri bölgesi ilan
edilen alanlarda yer alan ve daha önce izin, onay ve ruhsatları alınmış
yatırımların tüm izin, onay ve ruhsatları geçerliliğini korur. Başvuru
sahibi veya diğer yatırımcılar tarafından hazırlattırılan altyapı ve
üstyapı projeleri ve bunlarla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve
çalışma ruhsatları Bakanlık onayı ve denetimine tâbidir. Özel endüstri
bölgeleri içerisinde gerçekleştirilecek yatırımlar Bakanlık tarafından
onaylanan ruhsat ve izinlere ilişkin harçlardan muaftır.
(2) Yapı ruhsatı, yapı kullanma izni 3194 sayılı
Kanun ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen hususlar çerçevesinde; işyeri
açma ve çalışma ruhsatı ise 3572 sayılı Kanun ve bu Kanun kapsamında
çıkarılan ilgili mevzuatta belirtilen hususlar çerçevesinde Bakanlık
tarafından verilir.
(3) ÇED mevzuatına tabi faaliyetlerden “ÇED Olumlu”
veya “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen ve Bakanlıkça yatırımı kabul
edilen faaliyetler hakkında yatırımın tamamlanıp tesisin üretime
geçebilmesi için alınması gereken diğer izin, onay ve ruhsatlar ilgili
kurumlarca on beş gün içinde verilir.
(4) Özel endüstri bölgesinde yatırım yapmak isteyen
diğer yatırımcılar, yatırımcı başvuru formunu doldurarak özel endüstri
bölgesinin yönetimi ve işletilmesinden sorumlu gerçek veya tüzel kişiye
başvurur. Özel endüstri bölgesinin yönetimi ve işletilmesinden sorumlu
gerçek veya tüzel kişi, Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde
başvuru aşamasında hazırlanan fizibilite raporunda belirtilen sektörlerin
birinde faaliyet göstermesi kaydıyla diğer yatırımcıları belirler.
(5) Belirlenen yatırımcılar faaliyeti ile ilgili
olarak ÇED mevzuatına göre hazırlanacak raporu Çevre ve Şehircilik
Bakanlığına sunar. Raporun Çevre ve Şehircilik Bakanlığına intikal
tarihinden itibaren inceleme, değerlendirme ve nihai karar verme süresi iki
aydır. Bu süreye faaliyet sahibinin raporu düzeltmesi için tanınan süre
dahil değildir. Faaliyet sahibi, düzeltilmesi istenen raporu on beş gün
içerisinde düzelterek Çevre ve Şehircilik Bakanlığına vermek zorundadır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 38
– (1) 9/2/2018 tarihli ve 30327
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstri Bölgeleri Yönetmeliği
yürürlükten kaldırılmıştır.
Özel
endüstri bölgelerinde anonim şirket kurulması
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten önce ilan edilen özel endüstri bölgeleri için bu
Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uygulanmaz.
Yürürlük
MADDE 39
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 40
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.