Anayasa Mahkemesinin 28/1/2026 Tarihli ve 2021/51512 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2026-07-17

17 Temmuz 2026 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayi : 33312
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR 
KEVSER DEMİR VE SÜLEYMAN DEMİR BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2021/51512Karar Taribi : 28/1/2026
Başkao : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL YusufŞevki HAKYEMEZ Irfan FIDAN Yılmaz AKÇIL Raportör : Merve ARSLANTÜRK Başvurucular : 1. Kevser DEMIR 2. Süleyman DEMIR Vekillerl : Av. Gulan Çağın KALELI KOÇER Av. Kadriye KAYA Av. Veysel YAVUZ 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru; kolluk görevlilerinin gūç kullanması nedeniyle meydana gelen yaralanmalar, kolluk görevlilerinin hakaret ve tehdidi ile bu konu hakkında etkili bir ceza soruşturması yürūtülmemesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECI 
2. Başvurular çeşitli tarihlerde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar vermiştir.
3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Bakanlık görüşüne karşı birinci başvurucu cevap vermeriş, ikinei başvurucu karşı beyanda bulunmuştur.

III. OLAY VE OLGULAR 
4.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar δzetle şõyledir:

A. Kõtü Muamele İddtalarına İlişkin Olarak Yürütülen Šoruşturmalar 
1. Birinci Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar 
5. Diyarbakır Barosu Başkanlığı İnsan Hakları Merkezi İşkence ile Mücadele Komisyonu (Baro) adına Av. Kadriye Kaya 28/5/2021 tarihinde, başvurucuların ve birinci başvurucunun kızının 18/5/2021 tarihinde kolluk görevlilerinin k8tü muamelesine maruz kałdığı iddiasıyła suç duyurusunda bulunmuştur.

6. Ihbar dilekçesinde birinci başvurucunun olayla ilgili anlatımına yer verilmiştir.Buna göre birinci başvurucu, olay günü saat 17.30 sıralarinda evinde yemek yerken bina içinden gelen bağrışmalar üzerine kapıya çıktığında oğlu olan ikinci başvurucunun "Anne,neredesin?" diye bağırdığını duyduğunu, yere yüzüstü yatırılmış hâlde ūç kolluk görevlisinin müdahalesine maruz kaldığıni gördüğünü belirtmiştir. Kolluk görevlilerine "Dövmeyin oğlumu, suçu neyse alın götürün." demesi üzerine görevli polislerden birinin kendisini saçından tutarak binanın dış kapısına kadar sürüklediğini, sinkaflı hakaretlerde bulunduğunu,koluna tekme, kamına yumruk attığıni, aldığı darbeler sonucu merdivenlerden düştüğünü,dişlerinin kırıldığını, olay yerinde kırık dişini bułduğunu, ayrıca karın böigesine aldığıdarbeler nedeniyle tuvalet sırasında kanaması olduğunu beyan etmiştir.
7.Birinci başvurucu hakkında düzenlenen adli raporlar sırasıyla şöyledir:
i. 18/5/2021 tarihli Selahaddin Eyyubi Devlet Hastanesi genel adli muayene raporu: "Darp ile gelen hastanın boyun sol kasmında [Okunamadı.] kızarıklik ve dermabrasyon, sol ōn kolda hassasiyet izlendi. [Okunamadı.] sol el radius uçta şüpheli fraktür izlendi. Uzun kol atele alındı. Mevcut durumu BTM ile giderilemez.Hayati tehlikesi yoktur. Durum bildirir geçici hekim raporudur."
ii. 21/5/2021 tarihli Selahaddin Eyyubi Devlet Hastanesi raporu: "Tomografi raporunda humerus alt uç kırığı raporlanmış olup basit tbbi müdahale ile giderilemez, uzul kol atelde"
iii. 21/S/2021 tarihli Selahaddin Eyyubi Devlet Hastanesi raporu: "Yara iyileşmesi devam etmekte olup kati rapor için iki ay sonra kontrol önerilir. Tanı; Bir başka şahıs tarafindan darp veya çarpma "
iv. 5/7/2021 tarihliDiyarbakır Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi raporu: "Hastanın yapılan ağız içi ve radyolojik muayenesi somucunda 26 Nolu dişinde kron karığıolduğu, bumun somucunda çiğneme fonksiyomun aksadığın, tedavi olarak implant cerrahisine ihtyacı olan bir durum oluştuğu görülmüş, yūzünde kalıcı iz ve hasar olmadığı, vücut fonksiyonlarımın doğru çalıştığı ve hayati tehlikesi olmadığı tespit edilmiş olup bu kati rapor..[hazırlanmıştır.]"
v. 6/7/202l tarihli Selahaddin Eyyubi Devlet Hastanesi raporu: "Sırtında 4cm.lik iz mevcuttur. Durum bildirir, kati rapordur. Tam: Bir başka şahıs tarafindan darp veya çarpma "
. Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılk) Baronun ihbarı üzerine soruşturma başlatmıştır. Soruşturma kapsamında görevi yaptırmamak için direnme ve kasten yaralama suçlarına ilişkin hazırlanan tahkikat evrakı dosyaya alınmıştır. Evrak içeriğine gõre;

i. Narkotik Şube Müdürlüğünde görevli polis memurları O.M. müşteki, S.Ç. ise müşteki-şüpheli sıfatıyla verdikleri ifadelerinde 18/5/202ı günü saat 17.30sıralarında uyuşturucu madde satışı yaptığı değerlendirilen ikinci başvurucunun yakalanması amacıyla adrese gittiklerini, ikinci başvurucunun elindeki maddeyi yere atarak kaçmaya çalıştığını, bu sırada bina içinden birinci başvurucu, birinci başvurucunun eşi ve kızının kendilerine saldırdığını, ikinci başvurucuyu ellerinden alıp kaçırmaya çalıştıklarınu beyan etmiştir. Anlatımlarına göre birinci başvurucu "Bayılıyorum." diyerek kendisini yere atmış, kızı da "Adam kaçırıyorlar!" diye bağırarak çevreyi galeyana getirmiştir. Kolluk görevlileri, şahusların direnmeleri Üzerine kademeli gūç kullandıkların ifade etmiştir.

ü. Birinci başvurucu müşteki-şüpheli sıfatıyla alınan ifadesinde olay tarihinde evinin damında iken bağrışma seslerini duyduğunu, aşağı indiğinde oğlunun polislerin elinde olduğunu, yalnızca "Benim oğlum içicidir, omu darp etmeyin ama götürebilirsiniz." dediğini, kolluk görevlilerine direnmediğini, sadece oğluna zarar verilmemesi için araya girdiğini, polis memuru S.Ç.nin kendisini saçından tutup sürüklediğini, yerde tekmelediğini ve karnına yumruk attığını ifade etmiştir.
iii.Birinci başvurucunun kızı, şüpheli sıfatıyla verdiği ifadesinde bima girişinde sesler duyması üzerine aşağı indiğini, annesi ve kardeşinin polislerle arbede yaşadığını gördüğünü, annesini o kargaşadan kurtarmaya çalıştığı sırada polis memuru S.Ç.nin yüzüne tükürüp hakaret ettiğini, annesini de darbettiğini belirtmiştir.
9. Başsavcılık, ikinci başvurucunun gözaltıma alınması sırasında başvuruculara ve birinci başvurucunun kızına kðtü muamele ve hakaret edildiği iddialarını şüpheli polislerin savunmalari, tutanakiar, tanık beyanı ve adli raporlarla birlikte değerlendirmiş; kolluk gõrevlilerinin zor kullanma yetkisini aştıklarına ve hakarette bulunduklarına dair kamu davasıaçmaya yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmadığı gerekçesiyle29/6/2021 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir.

10. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı Baro ve birinçi başvurucu adına Av. Kadriye Kaya'nın itirazı Sulh Ceza Hâkimliğince 19/l0/2021 tarihinde kesin olarak reddedilmiştir.

11.İkinci başvurucu kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz etmemiştir.
2. İkinei Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dalr Karar 
12. Birinci başvurucu 9/6/2021 tarihli şikâyet dilekçesiyle aynı olaya ilişkin başvuruda bulunmuş ve adli muayene raporlarını sunmuştur (bkz.§§ 6, 7).
13. Baro adına Av. Kadriye Kaya I1/6/202l tarihli ihbar dilekçesinde ikinci başvurucunun kolluk görevlilerinin kötū muamelesine maruz kaldığını, birinci başvurucunun Insan Hakları Merkezi İşkence ile Mücadele Komisyonu ve Özgürlük İçin Hukukçular Derneği Diyarbakır Şubesine başvurarak ikinci başvurucunun gözaltı işlemi sırasında ve devamında kolluk görevlilerinin kötü muamelesine uğradığını bildirdiğini belirtmiştir.Başvuru üzerine Baro heyeti 7/6/2021 tarihinde ceza infaz kurumunda tutulan ikinci başvurucu ile avukat görūşme odasında görüşme gerçekleştirmiştir. Ikinci başvurucu bu görüşmede evine baskın yapıldığını, herhangi bir uyarı yapılmadan yere yatırıldiğını,kaburgasına ve başına sert darbeler aldığını, hakaretlere maruz kaldığını, muayene sırasında 

kolluk görevlilerinin odada olmaları nedeniyle baskı hissettiğini, gözaltında kaldığı sürede de aym kişilerin kötü muamelesine uğradığını beyan etmiştir. Heyet tarafından yapılan gözlemde boyun, baş ve kaburga bōlgelerinde şişlik ve kızarıklık tespit edilmiştir.
14.Başsaveılık 7/7/2021 tarihindefarklı soruşturma dosyalarına kaydedilen her iki şikâyet dilekçesinin (bkz.§§ 12, 13) bağlantılı olduğu gerekçesiyle birleştirilmesine karar vermiş, 8/7/2021 tarihinde ise şikâyete konu olayla ilgili olarak 29/6/2021 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği (bkz.§ 9), soruşturma dosyasının anılan dosyayla mūkerrer olduğu gerekçesiyle kovuşturmaya yer ołmadığına dair karar vermiştir.
15. Birinci başvurucu; bu karara karşı yaptığı itirazda mükerrer kabul edilen soruşturma dosyasının Baronun ihbarı Üzerine başlatildiğıni, kendi başvurusunu ise bizzat kendişi ve yetkili kıldığı avukatların yaptığımı belirterek dosyaların birleştirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Etkili bir soruşturma yürütülmediğini, delillerin toplanmadığını ileri sürerek Türkiye Insan Hakları Vakfinın (TlHV) 11/8/2021 tarihli değerlendirme raporunu sunmuştur.Amlan rapora göre TiHV hekimleri, başvurucunun adli muayene raporlarını ve anlatımlarımıbirlikte değerlendirerek tespit edilen lezyonların başvurucunun olaya ilişkin beyanlarıyla uyumlu olduğu kanaatine ulaşmıştır.

16. Baro adına itiraz eden Av. Kadriye Kaya, Başsavcılığa sunulan iki ayrı ihbar dilekçesi ūzerine iki ayn soruşturma başlatıldığını, dosyaların birleştirilmesi gerektiğini, ilk ihbar dilekçesiyle başlatılan soruşturmada her iki başvurucunun da mağdur olarak gōsterildiğini, buna karşın sðz konusu ihbar dilekçesinin birinci başvurucunun beyanlarından ibaret olduğunu, ikinci başvurucunun ise Baronun İşkenceyi Önleme Komisyonuna başvurusu Üzerine alınan ayrıntıl beyanlarından hareketle ayrıca bir ihbar dilekçesi oluşturularak Başsavcılığa sunulduğunu belirtmiştir. İlk ihbar dilekçesiyle başlatılan soruşturma kapsamında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda ikinci başvurucuya ilişkin herhangi bir açıklama ve değerlendirmeye yer verilmediğini, ikinci başvurucunun ayrıntılı beyanlarından oluşan ihbar dilekçesi üzerine etkili bir soruşturma yürütülmesi gerekirken herhangi bir işlem yapılmadığını ileri sürmüştür. Bu nedenle kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kaldırılmasını, dosyaların birleştirilmesini ve soruşturmanın yürütülmesine devam edilmesini talep etmiştir.

17. Sulh Ceza Hâkimliği birinci başvurucunun itirazını 24/8/2021 tarihinde, Baro adına karara itiraz eden Av. Kadriye Kaya'nın itirazımı ise 12/10/2021 tarihinde kesin olarak reddetmiştir. Îkinci başvurueu kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz etmemiştir.
18.Birinci başvurucu, nihai kararı 8/9/2021 tarihinde; ikinci başvurucu ise başvuru formundaki beyanına göre 20/11/2021 tarihinde öğrendikten sonra süresinde başvuruda bulunmuştur.

B. Olayla Bağlantılı Ceza Yargılaması Streci 
19. 18/5/2021 tarihinde ikinci başvurucunun yakalanması sırasında birinci başvurucu ve kızının kolluk görevłilerine karşı direndiği gerekçesiyle Başsaveılık tarafından görevi yaptırmamak için direnme ve kasten yaralama suçlarından soruşturma başlatılmıştır.

20. Olay tutanağının ilgili kısmı şöyledir :
"[.…ikinci başvurucunun] eroin maddesi olarak tespit ettiğimiz maddeyi yere attığıgörülmüş ve şahıs biz görevlilere brrakan beni diyerek direnmeye ve kaçmaya çalışmış bu esnada bina içerisinden annesi ve babası ve kız kardeşi olduğunu tespit ettiğimiz şahısların yanımıza gelerek biz görevlilere vurmak ve isørmak suretiyle saldırmış ve şahsı oradan kaçırmaya çalışmışlar, o esnada bu şahıslarm eline geçen [ikinci başvurucuyu] ellerinden alarak tuttuğumuz esnada bayanlardan bir tanesinin yer düştüğü görülmüş. biz görevliler olarak şahsı elimizden almamaları için şahsı tutmaya çalıştğımız strad[birinci başvurucu]ve kaz kardeşi [F.D.] yüksek sesle adam kaçırıyorlar yetişin dłyerek çevreyi galeyana getirmiş ve kalabalik toplanmaya başlayınca bu şahıslara ve elimizde bulunan [ikinci başvurucuya] saldırıların şiddetlenmesi üzerine gerekli uyarılar yapılmış, uzaklaşmalarıaksi takdire zor kullanacağunız sesli olarak defalarca söylenmiş ise de biz görevlilere [birinci başvurucu] ve kaz kardeşi [F.D.] ve babası olan [N.D.] isimli şahıs yumruk atmak ve eşarpları ile vurma ve tekme atmak suretiyle biz görevlilere saldırmaya devam etmeleri üzerine [ikinci başvurucuyu] kaçırmamaları ve uyarılara rağmen saldırılarına devam etmeleri üzerine kademeli olarak zor kullanılarak kalabalık dağıtumıştir. [İkinci başvurucunun] direnmeye ve ve kaçmaya devam etmesi üzerine şahsa da kademeli olarak zor kullanılarak aynı gün saat 17.35 sıralarında CMK 147 deki yasal hakları okunarak taramizca yakalanmıştır..."
21. Soruşturma kapsamında Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünde görev yapan polis memurları O.M. müşteki, S.Ç. ise mūşteki-şüpheli sıfatıyla ifade vermiş; birinci başvurucu müşteki- şüpheli, kızı ise şüpheli sıfatıyla beyanda bulunmuştur (bkz§ 8). Bilgi sahibi sifatıyla ifadesine başvurulan diğer polis memurlari, olay gūnü uyuşturucu madde satışı yaptığı değerlendirilen ikinci başvurucunun kaçmaya çalıştığıni, bu esnada bina içindeki birinci başvurucu, eşi ve kızının kendilerine saldırdıklarını ve ikinci başvurucuyu ellerinden alıp kaçırmaya çalıştıklarını, birinci başvurucunun kendisini yere attığını,şahıslara kademeli güç uygulayarak etkisiz hâle getirdiklerini beyan etmişlerdir.
22. Olay sırasında yaralanan kişiler hakkında yapılan tespitler şöyledir: Hastane tarafindan 18/5/2021 tarihinde polis memuru O.M. hakkında düzenlenen raporda "sağ ön kol dış yüzeyde geniş yūzeyli ekimoz mevcut, BTM ile giderilebilir.…" ifadesine yer verilmişpolis memuru S.Ç. hakkında dūzenlenen raporda "sağ baş parmak proximal hafif kanamalı. 3cm.lik laserasyon mevcut. Sağ dirsek bölgesinde birden fazla noktasal [Okunamadı.] yüzeyli ekimoz mevcut. Sağ el [Okumamadı.] 2 parmakta yumuşak doku zedelenmesi, hassasiyet mevcut. BTM ile giderilebilir." tespiti yapılmıştır. Birincibaşvurucu hakkında düzenlenen raporlarda ise çeşitli bölgelerde ekimoz, kırık ve diş hasarı tespit edilmiştir (bkz. § 7).
2.Olay anına ilişkin olarak cep telefonu kamerasıyla kaydedilen görüntüler kolluk görevlilerince CD inceleme tutanağı ile kayıt altına alınmıştır. Söz konusu tutanakta, ikinci başvurucunun odada yerde oturur vaziyetteyken polislerce tutulmaya çalışıldığı, polislerden birinin odadaki sehpanın üzerini kontrol ettiği sırada birinci başvurucunun polislerle konuştuğu, polislerin birinci başvurucuyu işlerine engel olmaması konusunda uyardığı ve dışarı çıkmasını istediği, ardından diğer odaya götürüp onu sakinleştirmeye çalıştığı, başka bir polis memurunun elindeki poşeti gösterip "Bak, bu kokain." dediği, kameranın ikinci başvurucunun olduğu odaya geçtiği ve şahsın ellerinin arkadan kelepçeli vaziyette olduğu ve başında bir polis memurunun beklediğinin görüldüğt, bina içindeki görüntülerde ise polis memurlarının birinci başvurucunun kizıyla konuşarak ikinci başvurucuyu almak isteyen polislere engel olmaması, sakinleşerek eve gitmesi gerektiğini söyledikleri, kızın merdivenlerde oturmaya devam ettiğive polislerden birinin kızdan şikâyetçi olacağınısõylediğinin izlendiği belirtilmiştir.


24. Başsavcılık, görevli polislerin uyuşturucu satışı şüphesiyle ikinci başvurucuyu yakalamaları sırasında birinci başvurucu ve kızının buna engel olmaya çalıştıklari, ikazlara rağmen direnmeye devam etmeleri nedeniyle etkisiz hâle getirildikleri, birinci başvurucu ve kızı F.D.nin olay sırasında müşteki polis memurlarına yönelik hakaret içerikli sözler sarf ettikleri iddiasıyla haklarında hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarından iddianame tanzim etmiştir.

25. Yapılan yargılama sonucunda birinci başvuruçu ve kızı F.D. hakkında kamu görevlisine alenen hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarından mahkümiyetlerine karar verilerek hükmün açıklanması geri bırakılmıştır. Bu karara karşıyapılan itiraz Ağır Ceza Mahkemesince 23/11/2023 tarihinde kesin olarak reddedilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE 
26.Anayasa Mahkemesinin 28/1/2026 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
27. 2021/61775 başvuru numaralı bireysel başvuru dosyasının konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle inceleme konusu başvuru dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmiştir.

A. Birinci Başvurucu Yōnünden 
1. Birinci Başvurucunun İddłaları ve Bakanlık Gðrüşü
28. Birinci başvurucu; evinin önünde kolluk görevlilerinin fiziksel şiddetine uğradığını, ayrıca hakaret ve tehdidine maruz kaldığıni, bu konuda etkili bir ceza soruşturması yürütülmediğini ileri sürmüştür. Bakanlık görüşünde; yapılacak incelemede Anayasa, mevzuat hükümleri ile Anayasa Mahkemesi içtihatlarının dikkate alınmasıgerektiğini bildirmiştir.

2. Değerlendirme 
29. Başvurucunun iddialarının Anayasa'nın 17.maddesinin Üçüncü fikrasında güvence altına alınan kötu muamele yasağı kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

a.Kabul Edilebilirlik Yönünden 
30. Başvurucu, aynı olaya ilişkin olarak verilen iki aynı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz etmiştir. Bireysel başvuru, mükerrerlik gerekçesiyle tesis edilen ikinci kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yaptığı itirazın reddi sonrasında yapılmıştır. Bununla birlikte başvurucunun itirazlarının aynı olaya ilişkin soruşturma sürecinin bütününe yönelik olması nedeniyle bireysel başvurunun 29/6/2021 tarihli ilk kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yönünden de yapıldığı kabul edilmiştir. İlk kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraza ilişkin ret kararı bireysel başvuru tarihinden sonra verilmiştir.

31. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşıłan kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

b. Esas Yönfnden 
L. Genel Îlkeler 
32. Insan onurunun korunması amacıyla Anayasa'mın 17. maddesinin ilk fikrasında maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkı güvence altına alınmış; aynımaddenin Üçüncü fikrasıyla da kişilere işkence ve eziyet yapılması, kişilerin insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulması yasaklanmıştır. Bu yasak için herhangi bir istisnanın kabul edilmemesi ve Anayasa'nın 15. maddesinde savaş,seferberlik hâllerinde veya olağanüstü hâllerde de maddi ve manevi varlığının bütünlüğüne dokunulamayacağının ifade edilmesi yasağın mutlak niteliğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte yasak, tüm kötü muamele durumlarını kapsamaz. Bir muamelenin Anayasa'nın 17.maddesinin üçüncü fikrasıın kapsamına girebilmesi, asgari bir ağırlık derecesine (ciddiyet seviyesine) ulaşmasına bağlıdır. Asgari ağırlık derecesine ulaşılıp ulaşılmadığı, görecelidir ve somut olayın koşullarının değerlendirilmesiyle belirienir. Yapilacak değerlendirmede muamelenin sūresi, fiziksel ve ruhsal etkileri ile mağdurun cinsiyeti, yaşı ve sağlık durumu gibi etkenler önem taşır. Bu etkenlere ardındaki kasıt veya saik ile birlikte muamelenin amacıda eklenebilir. Ayrıca gerilimin ve duyguların yūkseldiği atmosfer gibi muamelenin yapıldığıbağlam da dikkate alınması gereken diğer bir etkendir (Cezmi Demir ve diğerleri [1. B.], B.No: 2013/293, 17/7/2014, §§ 80, 83; Ali Rıza Özer ve diğerleri [GK], B. No: 2013/3924,6/1/2015, §§ 72, 74, 75; K.K. [GK], B, No: 2020/34532, 29/5/2024, § 26).
33. Güç kullanmaya yetkili kamu görevlilerinin, tutumu nedeniyle kendisine karşt gūç kullanılması kesin olarak gerekli olmayan bir kişiye karşı fiziksel güce başvurmaları -kişi üzerindeki etkisi ne olursa olsun- ilke olarak Anayasa'nın l7. maddesinin üçüncü fikrasım ihlal eder. Kesin gerekli olduğu hâllerde de gūç, aşırıya kaçmadan kullamılmalı ve kişinin tutumuyla orantılı olmalıdır (Ali Rıza Özer ve diğerleri, § 81; K.K, § 27).
34. Gūç kullanımına ilişkin bu ilkeler, güç kullanmaya yetkili kamu görevlilerinin hukuka uygun olarak verdikleri emre karşı etkin (aktif) veya edilgin (pasif) direnişgösterilmesi hâlinde de geçerlidir (bazı değişikliklerle birlikte bkz. Arif Haldun Soygür [2.B.], B, No: 2013/2659, 15/10/2015, §§ 51, 52).

35. Anayasa'nın 17. maddesi -"Devletin temel amaç ve görevleri" başlıklı 5.maddedeki genel yükümlülükle birlikte yorumlandığında- bireyin bir devlet görevlisinin hukuka aykırı ve Anayasa'nın 17. maddesinin üçüncü fikrasımı ihlal eden bir muamelesine uğradığına ilişkin savunulabilir iddiası hakkında etkili bir soruşturma yürütülmesini gerektirir. Kötümuamelenin kasten yapıldığıın ileri sürüldüğü durumlarda iddia hakkında ivedilikle bir ceza soruşturması başlatıimalıdır. Şikâyet olmadığında bile kişiye kōtümuamelede bulunulduğuna ilişkin yeterince açık belirtiler varsa konuyla ilgili bir ceza soruşturması açılmalıdır. Ceza soruşturmasının Anayasa'nın I7. maddesinin gerektirdiği şekilde etkili olduğunun kabul edilebilmesi için soruşturmayı yürüten kişiler olaya karışan kişilerden bağımsız olmalt, soruşturmada olayı aydınlatabilecek ve sorumluların belirlenmesini sağlayabilecek tüm delilleri toplamalıdır. Dahası soruşturma süreci gerektiği Ölçüide kamu denetimine açık olmalı, mağdur soruşturmaya etkili şekilde katılabilmeli ve soruşturmada makul bir özen ve süratle hareket edilmelidir. Yetkililer, soruşturmayısonlandırmak için aceleci davranmamal ve temelden yoksun sonuçlara dayanmamalıdır (Tahir Canan [I. B.], B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 25; Cezmi Demir ve diğerleri, §§ 111,112, 114-117; Ali Rıza Ozer ve diğerleri, §§ 101-103). Ayπca soruşturma sonunda verilen 

karar, kullanılan gücün gerekliliği ve orantılılığıyla ilgili bir değerlendirme içernelidir (bazıdeğişikliklerle birlikte bkz. Cebrail Bektaş ve Yüksel Şahin [2. B.]. B. No: 2015/478725/9/2019, § 64).

ii.flkelerin Olaya Uygulanması
36. Birinci başvurucu, olay günü evinin öntnde ikinci başvurucuya yōnelik mūdahaleyi gördüğünü, kolluk görevlilerine "Dövmeyin oğlumu, suçu neyse alın götürün."dediğini, bu sırada bir polis memurunun kendisini saçından tutarak binanın dış kapışına kadar sürüklediğini, sinkaflı sõzlerle hakaret ettiğini, koluna tekme, karnına yumruk attığını ileri sürmüiştür. Başvurucu, aldığı darbeler nedeniyle merdivenlerden düştüğünü, dişlerinin kırıldığını ve karın bölgesine aldığı darbeler sebebiyle tuvalet sırasında kanama yaşadığını(bkz. § 6) belirtmiştir. Öte yandan olayla bağlantılı olarak yürūtūlen ceza soruşturmasına ait tahkikat evrakından kolluk görevlilerinin ikinci başvurucunun yakalanması sırasında başvurucu ve yakınlarının müdahaleye engel olmaya çalıştıkları, uyarlara rağmen direnişin sürmesi üzerine kademeli gūç kullandıklarını belirttikleri anlaşılmıştır (bkz§§ 8, 20, 21).Olay anına ilişkin cep telefonu kaydı olduğu, bu kaydın kollukça CD inceleme tutanağı ile çözümlendiği görülmüştür (bkz § 23). Bununła birlikte mevcut tespitlerin olayın bütününü,mūdahalenin başladığı anı ve mūdahale sırasında birinci başvurucuya yönelen fiziki kuvvetin kapsamını açıklığa kavuşturacak kesinlikte bir değerlendirme içerdiği söylenemeyecektir.
37. Baronun 28/5/2021 tarihli ihbarı üzerine başlatılan soruşturmada Başsavcılıkça olayla bağlantılı olarak görevi yaptırmamak için direnme ve kasten yaralama suçlarısoruşturmasına ait tahkikat evrakı dosyaya dâhil edilmiş; başvurucunun yaralanmalarına ilişkin tibbi belgeler temin edilmiştir. Bununla birlikte başvurucunun mağdur sıfatıyla beyanıalınmamış, olayın aydınlatılmasına elverişli şekilde sorumluların belirlenmesi ve celişkilerin giderilmesi için tamk beyanları ile kamera görüntülerinin temini ve bağımsız incelenmesi gibi delil toplama işlemleri gerçekleştirilmemiştir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda da başvurucunun tıbbi bulguları karşısında kolluğun güç kuflanımının kesin olarak gerekli olup olmadıği, kesin olarak gerekli ise başvurucunun tutumuyla orantılı olup olmadığıtartışılmamıştır (bkz. § 9). Başvurucu 9/6/2021 tarihinde bu defa bizzat şikâyette bulunmuştur. Başsavcılık, bu şikāyeti Baronun ikinci başvurucuya ilişkin ihbarıyla birleştirmiş ve herhangi bir yeni soruşturma işlemi yapmadan mūkerrer olduğu gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir. Sonuç olarak başvurucunun kōtūmuamele iddiası hakkında olayın gerçekleşme biçimini aydınlatmaya elverişli tüm delillerin toplanması ve değerlendirilmesi bakımından gerekli õzenin gösterildiği sonucuna varilamamıştır. Bu nedenle kötü muamele yasağının usul boyutunun ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

38. Başvurucu hakkında dūzenlenen tibbi raporlarda kırık, diş hasarı ve çeşitli lezyonlara ilişkin bulgular yer almakia birlikte (bkz. § 7) yukarıda açıklanan soruşturma eksiklikleri nedeniyle olayın gerçekleşme biçimi ve başvurucunun yaralanmalarının hangi koşullarda meydana geldiği açıklığa kavuşturulamamıştır. Bu bağlamda birinci başvurucunun yaralanmalarının kolluk görevlilerinin uyguladığı fiziki kuvvetten mi yoksa yakalama işlemi sırasında yaşandığı ileri strülen arbede ve düşme iddiasıyla bağlantılı şekilde mi meydana geldigi hususu ortaya konulamamıştır. Dolayısıyla bu aşamada kðtü muamele yasağının maddi boyutu yönünden inceleme yapılması mümkūn görülmemiştir.

B. İkinci Başvurucu Yönünden 
39. İkinci başvurucu yakalama sırasında kolluk görevlilerinin orantısız gūçkullandıklarım, ayrıca gözaltı sūrecinde de kötü muameleye maruz kaidığını ancak bu iddiasıyönünden de hiçbir araştırma yapımadığını belirterek kötü muamele yasağının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Bakanlık görüşünde; yapılacak incelemede Anayasa, mevzuat hūkümleri ile Anayasa Mahkemesi içtihatlarının dikkate alınması gerektiğini bildirmiştir.İkinci başvurucu, başvuru formundaki iddialarını yinelemiştir.

40. 30/3/201 1 tarihli ve 6216 sayıh Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 45. maddesinin (2) numaralı fikrası uyarınca bireysel başvuru yoluna başvurulabilmesi için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması gerekir.
41. Somut olayda, ikinci başvurucumun 18/5/2021 tarihinde yakalama sırasında kolluk görevlilerinin kötü muamelesine maruz kaldığı iddiasryla Baro adına Av. Kadriye Kaya tarafından yapılan ihbar üzerine soruşturma başlatılmış, Başsaveılık kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir. Baro bu kez ikinci başvurucunun gözaltı sūrecinde de kötūmuameleye maruz kaldığını ileri sürerek ayrıca ihbarda bulunmuş, Başsaveılık mükerrerlik gerekçesiyle yeniden kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair her iki karar da ikinci başvurucuya tebliğ edilmiş ancak ikinci başvurucu kararlara itiraz etmemiştir. Bu durumda ikinci başvurucunun başvuru yollarını usulūne uygun tükettiğinden bahsedilemeyeceği açıktır.

42. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının başvuru yollarının rüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir 
V. GIDERIM 
43. Birinci başvurucu, ihlalin tespitiyle birlikte yeniden soruşturma yapılmasına karar verilmesini talep etmiş; bunun yanı sira 100.000 TLmanevi tazminat ile 50.000 TL maddi tazminat talebinde bulunmuştur.

44. Başvuruda tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılmasıiçin yeniden soruşturma yapılmasında hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktadır.Anayasa'nın 148. ve 153. maddeleri ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. ve 66. maddeleri uyarınca ihlal kararının gönderildiği soruşturma makamının yapması gereken iş, yeniden soruşturma işlemlerini başlatıp Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yürütülecek soruşturma sonunda hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermektir (yeniden yargılama konusunda bkz, Mehmet Doğan [GK],B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 8§ 54-60; Áligül Alkaya ve diğerleri (2) [1. B.], B. No:2016/12506, 7/11/2019, §§ 5360, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949,21/1/2021, §§ 93-100).

45. Öte yandan hak ihlali kararından Anayasa Mahkemesinin soruşturmanın sonucuyla ilgili olarak bir tutum sergilediği sonucu çıkarılmamalıdır. Anayasa Mahkemesince verilen hak ihlali karari, varılan sonuçtan bağımsız olup soruşturmanın şüpheli kişi veya kişiler hakkında kamu davası açılması gerektiği anlamına gelmemektedir.Kural olarak soruşturmanın her aşamasında olduğu gibi ihlalin sonuçlarını gidermek (izere yeniden yapılacak soruşturma sonunda da delillerin soruşturmayla ilişkisini kurma ve bunlarıdeğerlendirip sonuç çıkarma yetkisi ilgili soruşturma makamına aittir.

46. Birinci başvurucuya manevi zararı karşılığında talebine bağlı kalınarak net 100.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. Birinci başvurucu, maddi zarara ilişkin olarak bilgi/belge sunmadığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvuruların BİRLEŞTİRİLMESİNE,
B. 1. Birinci başvurucu yönünden kötü muamnele yasağının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBILIR OLDUĞUNA,
2. İkinci başvurucu yönünden kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA.
C. Birinci başvurucu yöntmnden Anayasa'nın l7. maddesinin üçüncü fikrasında güvence altına alınan kōtü muamele yasağının usul boyutunun IHLAL EDİLDİĞINE,
D. Kararın bir örneğinin ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden soruşturma yapılmak Üzere Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığına (Sor. No: 2021/28242 ve 2021/30512) GÖNDERILMESİNE,
E. Birinci başvurucuya net 100.000 TL manevi tazminat ÖDENMEShNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDINE,
F.487,60 TL harç ve 40.000 TL vekâlet fcretinden oluşan toplam 40.487,60 TL yargılama giderinin birinci başvurucuya ÖDENMEsiNE, ikinci başvurucunun yaptığıyargılama giderlerinin Üzerinde BIRAKILMASINA,
G.Ödemelerin kararın tebliğini takiben birinci başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAiZ UYGULANMASINA,
H. Kararın bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERILMESINE 28/1/2026tarihinde OYBİRLIĞIYLE karar verildi.