Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2023-02-09

9 Şubat 2023 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 32099
YÖNETMELİK
Ticaret Bakanlığından:
SERBEST
BÖLGELER UYGULAMA YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA
DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 10/3/1993 tarihli ve 21520 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin birinci
fıkrasına “ek 1 inci” ibaresinden sonra gelmek üzere “, ek 5 inci” ibaresi
eklenmiştir.
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (i) ve (j) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“i) Genel Müdür: Serbest Bölgeler Genel Müdürünü,
j) Genel Müdürlük: Serbest Bölgeler Genel
Müdürlüğünü,”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Bölgenin sınırları, bölgenin kurulmasına ilişkin
Cumhurbaşkanı Kararında belirtilen sınırlardır.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin dokuzuncu
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Arazisi Hazineye ait serbest bölgelerde İşletici,
B.K.İ. ve kullanıcılar tarafından inşa ettirilen bina ve tesisler, Faaliyet
Ruhsatı süresinin sona ermesi veya Faaliyet Ruhsatının iptali halinde
başkaca bir işleme gerek kalmaksızın Hazineye intikal eder. Aynı üstyapıda
birden fazla Faaliyet Ruhsatı ile faaliyet gösterilmesi halinde Hazineye
intikal, üstyapının bağlı olduğu Faaliyet Ruhsatının süresinin sona ermesi
veya iptali ile gerçekleşir. Hazineye intikal eden bina ve tesisler
Bakanlığın tasarrufuna geçer. Söz konusu bina ve tesislerin kullanılır
halde devredilmesi esastır. İşletici/B.K.İ. ile Bölge Müdürlüğü bu hususta
gerekli tedbirleri birlikte alırlar.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulu” ibareleri “Cumhurbaşkanı” şeklinde
değiştirilmiştir.
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 25 inci maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) Serbest Bölge olarak belirlenen Hazineye veya
kamu kuruluşlarına ait arazinin, Bakanlık tarafından İşleticiye veya
B.K.İ.’ye İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesi imzalanmak suretiyle
tahsisi halinde, İşletici veya B.K.İ.’nin
yükümlülükleri sözleşmede belirlenir. Bölgede Hazineye
ait binalar ile kullanıcılar tarafından inşa edilen ve bilahare Faaliyet
Ruhsatının süresinin sona ermesi veya iptaliyle birlikte Hazineye intikal
eden bina ve tesislerin işletilmesinin İşletici veya B.K.İ.’ye bırakılması
halinde, bu bina ve tesislerin kullanıcılara kiralanmasına ilişkin esaslar,
İşletme veya Kuruluş ve İşletme Sözleşmesinde ayrıntılı olarak düzenlenir. Bölgede
Faaliyet Ruhsatı süresi sona eren yatırımcı kullanıcıların, aynı bina ve
tesislerde faaliyetlerine ara vermeden devam etmek istemeleri halinde;
yeniden Faaliyet Ruhsatı almış olmaları kaydıyla, aynı bina ve tesisler ya
da bu bina ve tesislerin üzerinde bulunduğu parseller, İşletici veya B.K.İ.
tarafından kendilerine öncelikli olarak kiralanır. Bu durumda,
kullanıcının; faaliyetine yatırımcı kullanıcı statüsünde devam etmesi
halinde kullanım hakkı devir bedelinin ödenmesini müteakip parsel için açık
alan kira sözleşmesi, faaliyetine kiracı kullanıcı statüsünde devam etmesi
halinde bina ve tesis için kapalı alan kira sözleşmesi akdedilir.”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 38 inci maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “Yönetmeliğin 52'nci maddesine” ibaresi “52 nci maddenin üçüncü fıkrasına” şeklinde
değiştirilmiştir.
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 46 ncı
maddesinin ikinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“a) Kira sözleşmeleri, kullanıcıya daha önce
verilen Faaliyet Ruhsatında öngörülen süreden daha uzun bir süre için
akdedilemez. Faaliyet Ruhsatının süresinin sona ermesi veya iptali halinde,
tarafların birbirlerine feshi ihbarda bulunmaları suretiyle kira
sözleşmeleri feshedilir. Ancak, Faaliyet Ruhsatının süresi sona eren veya
Faaliyet Ruhsatı iptal edilen kullanıcıya verilecek tahliye süresinde,
kullanıcının kira ödeme yükümlülüğü devam eder. Kullanıcı tarafından peşin
ödenmiş kiradan veya kira sözleşmesinde belirtilen depozitodan, işleyen
süreye ve tahliye süresine ait kira, kullanıcının önceki dönemlere ilişkin
kira borçları ve yapılması gereken tamir ve sair giderler indirilerek
bakiye miktar kullanıcıya iade edilir. Kullanıcının borçlu kalması halinde
gerekli kanuni yollara başvurulur. Kullanıcı, fesih işlemini müteakip
kendisine ait mal ve eşyaları beraberinde götürmediği takdirde bu mal ve
eşyalar hakkında 52 nci madde hükümleri
uygulanır.
b) Kiralanan parseller üzerinde kullanıcılar
tarafından yaptırılan bina, hangar, depo, ambar, fabrika gibi bilumum
üstyapılar; menkuller hariç tutulmak suretiyle, üstyapının bağlı olduğu
Faaliyet Ruhsatının süresinin sona ermesi veya iptaliyle birlikte Hazineye
intikal eder.
c) Faaliyet Ruhsatı ve sözleşme
süresinin hitamında 25 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca
işletilmesi İşletici veya B.K.İ.’ye bırakılan bina ve tesisler ya da bu
bina ve tesislerin üzerinde bulunduğu parseller; kullanıcının aynı bina ve
tesiste faaliyetine ara vermeden devam etmek istemesi halinde ve yeniden Faaliyet
Ruhsatı almış olması kaydıyla, aynı kullanıcıya öncelikli olarak kiralanır.
Kullanıcının; faaliyetine
yatırımcı kullanıcı statüsünde devam etmesi halinde kullanım hakkı devir
bedelinin ödenmesini müteakip parsel için açık alan kira sözleşmesi, faaliyetine
kiracı kullanıcı statüsünde devam etmesi halinde bina ve tesis için kapalı
alan kira sözleşmesi akdedilir.”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 52 nci
maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Üstyapıların Tahliyesi ve Malların Tasfiyesi
Madde 52- Arazisi Hazinenin özel mülkiyetinde
bulunan serbest bölgelerde; Faaliyet Ruhsatının süresinin sona ermesi veya
iptali halinde, üstyapıyı Kanunun ek 5 inci maddesi gereğince tahliye
etmesi gereken kullanıcılara Genel Müdürlükçe bir aydan az altı aydan fazla
olmamak üzere tahliye süresi verilir. Kullanıcının tahliye süresini uzatma
talebi, tahliyeye konu malların listesi ile birlikte Bölge Müdürlüğüne
yapılır. Bölge Müdürlüğü ek süre talebini, kendi görüşü ve İşletici veya
B.K.İ.’nin görüşü ile birlikte Genel Müdürlüğe
iletir. Verilecek ek süreler de dahil olmak üzere
tahliye süresi hiçbir şekilde altı ayı geçemez. Tahliye süresi içerisinde
üstyapının kullanıcı tarafından tahliye edilmesi esastır. Tahliye süresinin
sonunda kullanıcıya ait olup üstyapıdan çıkarılmayan mallar üzerinde kullanıcının
her türlü tasarruf yetkisi kalkar. Bu malların sayım ve tespit yapılıncaya
kadar bulunduğu yerde aynen muhafazasını teminen,
Bölge Müdürlüğü ve İşletici veya B.K.İ. ile Gümrük İdaresi tarafından
gerekli tedbirler alınır.
Birinci fıkra uyarınca verilecek
tahliye süresi sonunda üstyapıdan çıkarılmamış mallar, tahliye süresinin
sona erdiği günü takip eden bir ay içinde, Serbest Bölge Müdürünün
başkanlığında, Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğü, Serbest Bölge Gümrük
Muhafaza Müdürlüğü ve İşletici veya B.K.İ. ile gerektiğinde diğer ilgili
kamu kurumları ve mahalli meslek kuruluşları temsilcilerinin katılımıyla
oluşturulacak bir komisyon marifetiyle sayım ve tespit yapılarak tutanağa
bağlanır. Bu mallar üzerinde
haciz veya satılamaz, devredilemez, rehin, ipotek gibi şerhler varsa, bu
haciz veya şerhler; komisyon tarafından tutulacak sayım ve tespit
tutanağına istinaden kalkmış sayılır. Komisyon tarafından tutanağa bağlanan
mallar; Kanunun ek 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu
hükümlerine göre ve 25/6/2013 tarihli ve 28688 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Tasfiye Yönetmeliğinde düzenlenen usul ve esaslar çerçevesinde
tasfiye edilmek üzere ilgili tasfiye işletme müdürlüğüne teslim edilir.
Tasfiye edilen malların satış bedeli hakkında 4458 sayılı Kanunun 180 inci
maddesinin birinci fıkrası uygulanmaz. Bu malların satış bedelinden gümrük
vergileri, hizmet karşılığı alacaklar ve yapılmış masraflar, satış için
yapılmış masraflar düşüldükten sonra bakiye bedel hak sahiplerine
dağıtılmak üzere ilgili icra müdürlüklerine gönderilir. İcra müdürlüklerince
yapılacak dağıtımdan sonra varsa artan para, Faaliyet Ruhsatı süresi sona
eren veya iptal edilen kullanıcı adına emanet hesabına alınır ve talep
etmesi halinde kendisine ödenir.
Özel arazili serbest bölgelerdeki kullanıcılara,
Faaliyet Ruhsatının süresinin sona ermesi veya iptali halinde Genel
Müdürlükçe bir aydan az altı aydan fazla olmamak üzere tahliye süresi
verilir. Kullanıcının tahliye süresini uzatma talebi, tahliyeye konu
malların listesi ile birlikte Bölge Müdürlüğü üzerinden Genel Müdürlüğe
yapılır. Bölge Müdürlüğü ek süre talebini, kendi görüşü ve İşletici veya
B.K.İ.’nin görüşü ile birlikte Genel Müdürlüğe
iletir. Verilecek tahliye süresi sonunda üstyapıdan çıkarılmayan mallar
bölgede terk edilmiş sayılır. Bu mallar, ikinci fıkrada belirtilen şekilde
oluşturulacak komisyon marifetiyle sayım ve tespit yapılmak suretiyle
tutanağa bağlanır ve 4458 sayılı Kanunun 177 nci
maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi uyarınca tasfiye edilmek üzere
ilgili tasfiye işletme müdürlüğüne teslim edilir.
Tasfiye edilecek malların taşınmasında İşletici
veya B.K.İ.’nin mevcut imkanlarından
yararlanılır. Tasfiye edilecek mallar, tasfiye gerçekleşene kadar başka bir
açık veya kapalı depolama alanında muhafaza edilebilir. Uygun depolama
koşullarının mevcut olmaması nedeniyle, tasfiye edilecek malda meydana
gelecek eskime, bozulma, çürüme veya değer kaybı gibi durumlar için
Bakanlık ve İşletici veya B.K.İ. sorumlu tutulamaz.
Tasfiye edilecek malların, tasfiye işlemi
gerçekleşmeden önce kullanım süresinin dolması, eskime, bozulma, çürüme
gibi nedenler sonucunda ekonomik değerini yitirmesi, sağlığa veya çevreye
zararlı olduğunun anlaşılması veya diğer yollarla tasfiye edilememiş olması
halinde; bu mallar 37 nci madde hükümlerine göre
imha edilir.
Genel Müdürlük, birinci ve üçüncü fıkralar
kapsamında tahliye süresi verme ve bu süreyi uzatma yetkisini Bölge
Müdürlüğüne devredebilir.”
MADDE 10-
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 11-
Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret
Bakanı yürütür.