Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2022-09-23

23 Eylül 2022 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 31962
YÖNETMELİK
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
DOĞAL GAZ
PİYASASI LİSANS YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 7/9/2002 tarihli ve 24869 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (16), (19) ve (43) numaralı bentleri aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiştir.
“16) İletim: Üretime mahsus toplama hatları ve dağıtım
şebekeleri haricindeki gaz boru hattı şebekesiyle gerçekleştirilen veya
ihracat lisansı kapsamında yapılan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşıma
faaliyeti haricindeki LNG taşıma vasıtalarıyla gerçekleştirilen doğal gaz
naklini,”
“19) İthalatçı şirket: Yurt dışından LNG,
sıkıştırılmış doğal gaz (CNG) veya gaz formunda doğal gaz ithal edilmesi
faaliyetlerini gerçekleştiren tüzel kişiyi,”
“43) Üretim: Doğal gazın 30/5/2013 tarihli ve 6491
sayılı Türk Petrol Kanunu kapsamında Türkiye’de yer altında bulunan
yataklarından yer üstüne çıkarılmasını, temizlenmesini ve arıtılmasını,
toplama hatlarıyla iletim hatlarına ve/veya dağıtım şebekesine kadar
taşınmasını”
“52) Organize toptan doğal gaz satış piyasası
(OTSP): Doğal gaz sisteminden yararlanan lisans sahiplerince doğal gazın
alım-satımının ve dengeleme işlemlerinin yapıldığı piyasalar, ileri tarihli
fiziksel teslimat gerektiren doğal gaz piyasaları ve Kurul tarafından
belirlenen diğer doğal gaz piyasası işlemlerinin gerçekleştirildiği, Kurul
tarafından düzenlenen piyasayı,
53) Son kaynak tedariki: Tüketicilere sözleşme
süresi içerisinde doğal gazı tedarik etmekte olan şirketlerin iflası,
lisanslarının iptal edilmesi ve/veya organize toptan doğal gaz satış
piyasası çerçevesinde yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucunda
temerrüde düşmesi gibi nedenlerle doğal gaz tedarik edilemeyen veya serbest
tüketici olma hakkına sahip olduğu halde gaz tedariki sağlanamayan
tüketicilere Kurul tarafından belirlenen yöntem çerçevesinde
yetkilendirilen lisans sahiplerince gaz arzı sağlanmasını,”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin dördüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Ancak, yer altı doğal gaz depolama faaliyetinin
yapılacağı saha ile ilgili başvuru duyurulmadan önce, başvuruyla ilgili
olarak 6491 sayılı Kanuna göre verilmiş petrol arama ve işletme ruhsat
hakları ve petrol faaliyetleri yönünden Maden ve Petrol İşleri Genel
Müdürlüğünün uygun görüşü alınır. Duyuru konusu yerin ham petrol veya doğal
gaz üretilen bir alana tekabül etmesi halinde bu alan için yapılan
başvurular Kurul kararı ile reddedilerek duyurusu yapılmaz. 6491 sayılı
Kanuna göre işletme ruhsatına sahip tüzel kişinin doğal gaz ürettiği yer
altı doğal gaz rezervuarını depolama amacı ile kullanmak üzere Maden ve
Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün onayının alınmasını müteakip Kuruma
başvurması halinde depolama lisansı almak için aranılan şartları taşıması
kaydıyla işletme ruhsatının ilgili bölümü depolama lisansına çevrilir,
kalan bölüm başvuruya açık hale getirilir.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Doğal gaz piyasasında faaliyet gösterecek tüzel
kişilerin lisans almak için Kuruma yapacakları başvuruya, başvuru yapıldığı
tarihten itibaren en fazla altmış gün içerisinde Kurum tarafından cevap
verilir. İthalat (Spot) lisansları için bu süre otuz gün olarak uygulanır.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin dördüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“İthalat, ihracat, depolama, dağıtım ve boru hattı
ile iletim faaliyetleri yapılmak üzere verilen lisansların yenileme
işlemleri Kurul; toptan satış, toptan satış (OtoLNG), sıkıştırılmış doğal
gaz (CNG) ve iletim (LNG) faaliyetlerine yönelik verilen lisansların
yenileme işlemleri ise Kurum tarafından gerçekleştirilir. Lisans
yenilenmesi hakkında yapılan yazılı başvuru, doksan gün içerisinde
sonuçlandırılır. Başvuruda, lisans sahibi şirketin güncel sermaye miktarını
gösteren belge sunulur. Başvurunun Kurul/Kurum tarafından uygun bulunması
halinde lisans yenileme bedelinin Kurum hesabına yatırıldığına ilişkin
belge ile eğer yetersiz ise lisans sahibinin sermayesinin cari yıla ait
ilgili mevzuatta belirtilen tutarda asgari sermayeye artırıldığını gösterir
belgenin yazılı bildirim tarihinden itibaren doksan gün içerisinde Kuruma
ibraz edilmesi istenir. Bu süre, her koşulda lisans süresinin bitiş
tarihini aşmayacak şekilde uygulanır. Yükümlülüklerini süresi içerisinde
yerine getiren tüzel kişiye ilgili Kurul Kararına/Başkanlık Makamı Onayına
istinaden yeni lisansı verilir.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin birinci
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye sekizinci fıkradan
sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“İthalatçı şirket, yurt içinde satışı veya yurt
dışına doğrudan satışı amacıyla yurt dışından LNG, sıkıştırılmış doğal gaz
(CNG) veya gaz formunda doğal gaz ithal edilmesi faaliyetlerini yürütür.
İthalatçı şirketler, yapacakları her ithalat bağlantısı için ayrı bir
lisans almak zorundadır ve üretim şirketlerinden, toptan satış şirketlerinden
ve birbirlerinden doğal gaz satın alabilir.”
“İthal edilen spot boru gazı miktarının, Kurul
tarafından ilgili usul ve esaslarda belirlenen oranı karşılığı miktar yine
ilgili usul ve esaslarda belirlenen süre içerisinde OTSP’de satılır. Spot
boru gazı ithalatına ilişkin Kurul tarafından belirlenen Usul ve Esaslar
çerçevesinde hak kazanılan kapasitenin rezerve edilmesi, kapasitenin
kullanılması ve/veya OTSP’de satış yükümlülüklerinin yerine getirilmesini
garanti etmek amacıyla talep çağrısına başvuracak olan lisans sahiplerinden
teminat alınabilir.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin altıncı
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“İletim lisansı (LNG) sahibi; sahibi olduğu lisans
kapsamında sıvılaştırılmış doğal gazı (LNG), Türk karasularında ve/veya
Türkiye sınırları içinde LNG taşıma vasıtalarıyla taşır. İletim lisansı
(LNG) sahibi, lisansı kapsamındaki LNG dolum, taşıma ve teslim
faaliyetlerinin; ilgili mevzuatta belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde
yürütülmesinden ve bu faaliyete yönelik taşıma vasıtaları ile tesislerin,
öngörülen standartlara göre planlanması, projelendirilmesi, inşa edilmesi
veya temin edilmesi ve işletilmesinden sorumludur. Hiçbir sistem
kullanıcısı, iletim lisansı (LNG) almaksızın LNG iletimi yapamaz. İletim
lisansı alınması zorunluluğu hariç olmak üzere bu hükümler, yurt içinde
teslim faaliyetinde bulunmamaları kaydıyla LNG taşıma faaliyetine ilişkin
bilgiler lisansına derç edilmiş olan ihracatçı şirketlere de uygulanır.”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 24 üncü maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Madde 24- 6491 sayılı Kanuna göre, işletme
ruhsatına sahip şirketlerin doğal gaz ürettiği yer altı doğal gaz yatağını,
depolama amacı ile kullanmak üzere Maden ve Petrol İşleri Genel
Müdürlüğünün onayının alınmasını müteakip Kuruma başvurması halinde, Kurul
tarafından uygun görüldüğü takdirde, işletme ruhsatının ilgili bölümü depolama
lisansına çevrilir. Ancak, üretim şirketinin Kuruma yaptığı başvuruda,
depolama lisansı için istenen yeterliliğe sahip olduğunu belgelemesi
şarttır. Şirket, depolama faaliyetine başladığı takdirde, depolama
faaliyetini, muhasebesini ayrıştırmak suretiyle üretim faaliyetinden ayrı
olarak yürütür.”
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin birinci ve
dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Doğal gaz arama ve üretim faaliyetleri 6491 sayılı
Kanuna göre yapılır. Arama ve işletme ruhsatları Maden ve Petrol İşleri
Genel Müdürlüğü tarafından verilir. Üretim faaliyeti, piyasa faaliyetinden
sayılmaz.”
“Üretilen doğal gaz, iletim şirketleri ile
yapılacak taşıma ve teslim sözleşmelerine göre taşıttırılır. Üretim merkezinin
bağlantılı sisteme uzak olması halinde, üretilen gazın bağlantılı sistem
oluşturma şartı aranmaksızın dolaysız hat ile iletilmesi ve serbest
tüketicilere satışı üretim şirketlerince yapılabilir. Ancak, bu husus,
Kurulun ekonomik ve teknik şartları göz önünde bulundurarak vereceği karara
bağlıdır. Üretilen doğal gazın iletim şebekesi vasıtasıyla iletilmesinin
teknik ve ekonomik olarak uygun olmadığına Kurulca karar verilmesi ve
üretim yapan toptan satış şirketinin kendi üzerine düşen yükümlülükleri
yerine getirmesi kaydıyla, üretim şirketi tarafından dağıtım şebekesine bağlantı
yapılarak üretilen doğal gaz dağıtım şirketince öncelikle satın alınır.
Kurul, gerekli hallerde bu kapsamda satın alınacak doğal gaz bedelini
belirler. Ayrıca, üretim şirketleri ürettiği doğal gazın yıllık üretim
kapasitesinin Kanunun 8 inci maddesinin (a) fıkrasının (1) numaralı
bendinde belirtilen miktardan az olması durumunda, üretilen doğal gazı,
şehir içi dağıtım faaliyeti yapmaksızın diğer tüketicilere satabilir.
Üretim şirketlerinin iletim ve depolama ile ilgili mevcut tesislerdeki
hakları saklıdır. Bu hakkın kullanılması Kanunun 4 üncü maddesinin (4)
numaralı fıkrasının (c) ve (d) bentlerindeki hükümlere tabidir.”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 29 uncu maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
“CNG yakıtlı taşıtların üretiminin yapıldığı
tesislere, söz konusu taşıtların testlerinin yapılabilmesi ve teslim
noktasına ulaştırılabilmelerini teminen CNG iletim ve dağıtım lisansı
sahibi tüzel kişiler tarafından CNG teslimatı gerçekleştirilebilir.”
MADDE 10-
Aynı Yönetmeliğin 30 uncu
maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“LNG ihracatı yapmak isteyen tüzel kişiler, ihracat
lisanslarına derç edilmesi ve yurt içinde teslim faaliyetinde bulunmamaları
kaydıyla, LNG taşıma faaliyetinde bulunabilirler. İhracat lisansı sahibinin
talebi halinde, yurt içinde teslim faaliyeti yapmamak ve ilgili ve diğer
mevzuattan kaynaklanan tüm yükümlülüklere uymak koşuluyla, ihracat
lisansının özel hükümlerine LNG taşıma faaliyeti yapılabileceğine dair
ibare eklenir. Bu durumda başvuru sahibinden, taşıma vasıtalarının ilgili
standartlara ve diğer mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklere uygun olarak
işletileceğine dair taahhütname alınır. İhracat lisansı sahibine LNG
teslimi yapan lisans sahipleri, taşıma araçlarının ilgili ve diğer mevzuat
kapsamında gerekli belgelere sahip olduğunu kontrol etmekle yükümlüdür.”
MADDE 11-
Aynı Yönetmeliğin 31 inci
maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
“n) Kurul, bir tüketiciye doğal gaz tedarik etmekte
olan lisans sahibi şirketlerin sözleşme süresi içerisinde iflası,
lisanslarının iptal edilmesi ve/veya OTSP çerçevesinde yükümlülüklerini
yerine getirmemesi sonucunda temerrüde düşmesi gibi nedenlerle doğal gaz
tedarik edilemeyen veya serbest tüketici olma hakkına sahip olduğu halde
gaz tedariki sağlanamayan tüketicilere gaz arzı sağlamak üzere bir veya
birden fazla lisans sahibini son kaynak tedarikçisi olarak
yetkilendirebilir. Son kaynak tedarikçisi ve son kaynak tedarik bedelinin
belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.”
MADDE 12-
Aynı Yönetmeliğin 34 üncü
maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Bu kapsamda iletim, dağıtım, CNG, toptan satış
(OTOLNG) ve depolama lisansı sahibi tüzel kişiler, tesislerini; doğal
afetler, yangın ve kaza gibi riskleri kapsayan bir "varlık tüm
risk" sigortası ile teminat altına alır.”
MADDE 13-
Aynı Yönetmeliğin 42 nci maddesine
onuncu fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş,
sekizinci ve mevcut on birinci fıkraları aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Lisans sahibi tüzel kişinin ve/veya lisans sahibi
tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı tüzel kişi ortaklarının hisselerinin halka
arz edilmesi ya da borsada işlem görmesi, lisans sahibi tüzel kişinin
doğrudan veya dolaylı ortaklık yapısındaki herhangi bir gerçek veya tüzel
kişinin pay oranını yüzde onun altına düşürmediği sürece Kurul onayına tabi
değildir. İlk halka arz işlemi veya halka arz edilmiş hisselerin oranının
artırılması işlemi sonucunda herhangi bir ortağın lisans sahibi tüzel
kişilikteki doğrudan veya dolaylı pay oranının yüzde onun altına düşecek
olması halinde Kurul onayı alınması gereklidir.
Lisans sahibi tüzel kişinin hisselerinin halka arz
edilmesi ya da borsada işlem görmesi;
a) Hisselerinin tamamının nama yazılı olmaya devam
etmesi,
b) Halka arz edilen hisselerin toplam hisselere
oranının yüzde kırk dokuzu geçmemesi,
c) Kanun ve ikincil mevzuatta belirlenen iştirak
yasakları ve sınırlamalarına aykırı hareket edilmemesi ve bu kapsamda
EK-5’te yer alan taahhütnamenin Kuruma sunulması,
ç) Ana sözleşmesine “Şirketin halka arz edilen ya
da borsada işlem gören nama yazılı payları bakımından Sermaye Piyasası
Kurulu ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu düzenlemelerine uyulur.”
hükmünün derç edilmesi,
koşulları altında mümkündür. Lisans sahibi
tarafından, hisselerinin halka arz işleminin gerçekleşmesinden itibaren bir
ay içerisinde en son ortaklık yapısını gösterir bilgi ve belgeler ile bu
fıkranın (c) bendi kapsamındaki taahhütname ve (ç) bendinde belirtilen ana
sözleşme değişikliğini gösterir belge ile birlikte Kuruma lisans tadil
başvurusunda bulunulur. Lisans sahibi tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı
tüzel kişi ortaklarının halka arz işlemlerinde ise aynı süre içerisinde
ilgili tüzel kişinin en son ortaklık yapısını gösterir bilgi ve belgeler
ile birlikte lisans sahibi tarafından Kuruma bilgilendirme yapılır.
Borsada işlem gören hisseler, Kanun ve ikincil
mevzuatta belirlenen iştirak sınırlaması ve yasağına aykırı olacak şekilde,
doğal gaz piyasasında faaliyet gösteren başka bir lisanslı şirket
tarafından edinilemez, edinilmesi halinde konu ilgili mevzuat ihlali
kapsamında değerlendirilir.”
“Bu madde ile getirilen yükümlülükler, 6491 sayılı
Kanuna göre arama ve işletme ruhsatları bulunan ve Türkiye’de yurt
dışındaki merkezlerinin şubeleri olarak üretim faaliyetinde bulunan üretim
şirketleri hariç olmak üzere, lisans sahibi tüzel kişilerin ana
sözleşmelerinde ve ilgili lisanslarında yer alır.”
“Bu madde ile getirilen yükümlülükler lisans sahibi
tüzel kişiler ile doğrudan ve dolaylı tüzel kişi ortaklarının borsada işlem
gören hisseleri hariç tutularak uygulanır.”
MADDE 14-
Aynı Yönetmeliğin eki EK-3’ün 4
üncü notu aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“4- 6491 sayılı Kanuna göre arama ve
işletme ruhsatları bulunan ve Türkiye’de yurt dışındaki merkezlerinin
şubeleri olarak üretim faaliyetinde bulunan üretim şirketlerinin toptan
satış lisans başvurularında, bu Ek’in 5 inci ve 7 nci maddeleri ile 4 üncü
maddesinin (b) bendinde öngörülen bilgi ve belgeler talep edilmez.”
MADDE 15-
Aynı Yönetmeliğin eki EK-4’ün
üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“6491 sayılı Kanuna göre arama ve işletme
ruhsatları bulunan ve Türkiye’de yurt dışındaki merkezlerinin şubeleri
olarak üretim faaliyetinde bulunan üretim şirketlerine bu Ek’in birinci
fıkrasının (b) ve (g) bentleri uygulanmaz. Ancak, söz konusu şirketler,
lisansın verildiği tarihten itibaren başlamak üzere her yıl 31 Aralık günü
itibarıyla mevcut %5 ve üzerinde pay sahibi ortaklarının isim ve
adreslerini gösteren bir listeyi Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna
vermekle yükümlüdür.”
MADDE 16-
Aynı Yönetmeliğe ekteki EK-5
eklenmiştir.
MADDE 17-
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 18-
Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji
Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.
Eki için tıklayınız