Yargıtay 3. Hukuk Dairesine Ait Karar
YARGITAY KARARI | 2021-09-15

15 Eylül 2021 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31599
YARGITAY KARARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/3978
KARAR NO : 2021/7142

TÜRKMİLLETİADINA YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: SURUÇ ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ)MAHKEMESİTARIHI : 13/11/2020
NUMARASI : 2020/349 E. 2020/478 K.
DAVACI : HIDIR BOYO VEK.AV.TANER TURALI DAVALI : DİCLE EDAŞ VEK.AV.MUSTAFA DEMÍR 
Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargilaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen karara karşı Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulmakla; dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI 
Davacı; davalı şirketin elektrik abonesi olduğunu, kaçak clektrik kullanmamasına rağmen davalışirketin yokluğunda ve usule aykırı olarak hakkında kaçak elektrik kullanım tespit tutanağıdüzenlediğini, sonrasında da bu tutanağa istinaden tahakkuk ettirilen 1.658,09 TL'yi davalışirkete ödemek zorunda kaldığını iłeri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 10 TL'nin ödeme tarihinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı şirket tarafından davaya cevap verilmemiş, herhangi bir savunmada bulunulmamıştır.
Mahkemece; davacının davalı şirkete 19/09/2016 tarihinde 1.594,64 TL ödediği, Ödeme tarihi ile davanın açıldığı tarih arasında iki yıldan fazla zaman geçtiği, davalı şirket tarafından süresi içinde sunulan cevap dilekçesinde zamanaşımı def'inde bulunulduğu, bu nedenle alacağın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Adalet Bakanlığının 17/03/2021 tarihli yazısında; zamanaşımının, bir talep ve dava hakkmın kanunda belirtilen süre içinde kullanilmaması hâlinde usul hukukunca öngörülen sekilde ileri sürmek koşuluyla, borçluya borcunu ödememe imkanı veren bir hukuki müessese olduğu. bir itiraz olmayıp defi niteliğinde olan zamanaşımının ileri sürülmedikçe hakim tarafindan resen göz önünde tutulamayacağı, cevap dilekçesi sunmayan davalının ön inceleme ve tahkikat aşamalarinda da zamanaşımı definde bulunmadıği, bu nedenlerle mahkemece zamanaşımınedeniyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek;kararın, 6100 sayılı HMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Uyuşmazhık; kaçak elektrik kullanıidığı iddiasıyla davalı şirket tarafından tahakkuk ettirilen kaçak tükctim bedelini ödemek zorunda kalan davacı elektrik abonesi tarafindan, kaçak elektrik kullanıldığına dair iddianın ve buna bağlı olarak yapılan tahakkukun yerinde olmadığıiddiasıyla, davalı sirkete ödenilen kaçak elektrik tüketim bedelinin iadesinin istenildiği davada.zamanaşımının dolduğu gerckçesi ile verilen kararın yerinde olup olmadiğı noktasında toplanmaktadir.


Uyuşmazlığın çözümlenmesi için öncelikle "zamanaşımı" kavramı üzerinde durulmalıdır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 146 ila 161 inci maddelerinde düzenlenmişbulunan zamanaşımı; alacak hakkının, belli bir süre kullanılmaması yüzünden "dava edilebilme"niteliğinden yoksun kalmasını ifade etmektedir.

Borcun zamanaşımına uğramasıyla, borç (alacak) sona ermez, sadece alacaklının dava yoluyla alacağını elde etme olanağı, "alacağın dava edilebilme niteliği" ortadan kalkar. Zamanaşımına uğramış bir borç, ifa edilebilen fakat dava edilemeyen eksik bir borçtur.
Zamanaşımı, hukuki açıdan defi (kişisel savunma nedeni) niteliğindedir. Borçlu, borcunu ifadan kaçınmak istiyorsa, zamanaşımı def'inde bulunmalı, alacağın zamanaşımına uğradığını, dava edilebilme niteliğini kaybettiğini beyan etmelidir. Bu husus, TBK'nın 16l inci maddesinde;"Zamanaşımı ileri sürülmedikçe, hâkim bunu kendiliğinden göz önüne alamaz." şeklinde hüküm altına alınmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 73 üncü maddesinin dördüncü fikrası gereğince 6100 sayılıHukuk Muhakemeleri Kanunu'nun basityargılama usulüne ilişkin hükümlerine tabi davada,davalı tarafindan davaya süresinde cevap dilekçesi verilmediği gibi ön inceleme ve tahkikat aşamalarında da alacağın zamanaşımına uğradığı yönünde bir def'i ileri sürülmemiştir.
Buna göre, mahkemece; davalı tarafindan zamanaşımı def'inin ileri sürülmediği göz önüne alınarak, davanın esasının incelenmesi ve ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmasıgerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olduğundan, Adalet Bakanlığının yerinde görülen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığının HMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 23/06/2021tarihinde oy birliği ile karar verildi.