Anayasa Mahkemesinin 29/2/2024 Tarihli ve 2020/3703 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2024-07-24

24 Temmuz 2024 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32611
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
GENEL KURUL 
KARAR 
MİHDİ PERİNÇEK BAŞVURUSU 

Başvaru Numarasi :2020/3703Karar Taribi : 29/2/2024
Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanveklli :Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanveklli :Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇYusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız ŞEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI Irfan FIDAN Kenan YAŞAR Muhterem INCE Yılmaz AKÇİL Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvarucu : Mihdi PERÍNÇEK Vekili : Av. Sevil ARACI BEK 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
I.Başvuru, kolluk kuvvetinin güç kullanımı sonucu meydana gelen ðlüm olayına ilişkin olarak Avrupa Insan Haklanı Mahkemesi tarafindan verilen ihlal karart temelinde gerçekleştirilen yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 16/1/2020 tarihinde yapılmıştör.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ðn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.


4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yaptImasına karar verilmiştir.

5. Böłtüm Başkanı tarafindan başvurunum kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığıa (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.

7. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.
8.Ikinci Böldm, başvurunun Genel Kurul tarafindan incelenmesine karar vermiştir.
III. OLAYLAR VE OLGULAR 
.Başvuru formu ve ekierinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir.
10.Başvurucunun oğlu Ş.P., PKK terör Örgütü üyelerine yönelik istihbarat bilgisine dayanılarak Adana'da gerçekleştirilen takip sırasında kolluk kuvvetinin ateşli silah kullanımısonucu yaralanmış ve kaldırıdığı ħastanede 30/5/2004 tarihinde hayatını kaybetmiştir.
11. Ölūm olayına ilişkin olarak yūrütülen ceza soruşturmasını takiben açılan kamu davasında Adana 2. Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) kastim aşılması suretiyle adam öldürme suçundan sanık kolluk görevlisi D.Ö. hakkmda beraat kararı vermiştir.
12. 6/3/2007 tarihli beraat kararının gerekçesinde öncelikle (Teşhis Tutanakları ve ifadeler uyarmca) Ş.P.nin terör õrgütū tensubu olduğu tespitinde bulunulmuş ve toplanan delillere (olay yetinde Ş.P.nin yanında bulunan ateşli silah ve boş kovanlar) göre takip sırasında Ş.P.nin kolluk kuvvetlerine karşı ateşli silah kullandığının kabulü gerektiği ifade edilmiştir. Kararın devamunda ölüme neden olan kurşunun giriş deliği etrafinda atışın yakından yapıldığını gösteren barut izi, yanık gibi bulguların tespit edilmediği, dolayısıyla atışm uzak mesafeden yapıldığının anlaşıldığı vurgulanmış; sanık D.Ö.nün açılan ateşe karşılık verdiği, sadece bir kez ateş ederek terör örgütü mensubunu yaraladıktan sonra ateşetmeyi bıraktığı, eylemin bu hâliyle meşru müdafaa kapsamında kaldığı belirtilerek beraat hükmü gerekçelendirilmiştir. Beraat kararı Yargıtay 1. Ceza Dairesi tarafindan 5/3/2009tarihinde onanmiştir.

13. Başvurucu kesinleşen beraat bükmü sonrasında Avrupa Insan HaklarıMahkemesi (AfHM) nezdinde yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuruda bulunmuştur. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (Sözleşme) 2. maddesinde düzenlenen yaşam hakkının maddi ve usul boyutunum ihlal edildiğine karar veren AfHM, gerekçesinde Öncelikle çatışmayı takiben kritik delillerin Olay Yeri Inceleme ekibi intikal etmeden kaldırıdığıni, Ş.P.ye ait olduğu iddia edilen tabanca üzerinde parmak izi incelemesi yapılmadığını, Ş.P.nin atış mesafesinin tespitinde Önemi olan kryafetlerinin kaybedildiğini,kaybetme konusunda birbiriyle çelişen beyanlar olduğunu, dört farklı svap öreğinin aynızarfa konulduğunu, örneklerin ne zaman, hangi şartlarda alındığı konusunda açıklık bulunmadığını, bu bağlamda silahı kesin olarak Ş.P.nin ateşlediğinin kabul edilemeyeceğini,kolluğun ateşlediği silahın adli incelemeye konu edilmediğini, kolluk görevlilerinin olaydan sonra altı hafta boyunca sorgulanmadiğıni, soruşturma strecinde polis raporlariında belirlenenlerin ötesinin araştırılmadığını tespit etmiştir. Bu tespitlere dayanarak AlHM, ceza 

soruşturması sürecinde Ş.P.nin ðIdürülmesine ilişkin koşulların tespiti için açıkça yetersiz kalındığı, dolayısıyla somut vakada gerekenden daha fazla gūç kullanılmadığının ve kullanılan gücūn amaca ulaşmak için orantılı bir araç olduğunun kanıtlanamadığı sonucuna ulaşmıştır (Mihdi Perinçek/Türkiye, B. No: 54915/09, 29/5/2018).
14. AlHM, giderim için başvurucuya 50.000 avro tazminat ōdenmesine hükmetmiştir. Kararda ihlalin giderilmesine yönelik başkaca genel veya bireysel bir ōnlem ya da araca yer verilmemiştir. Hükmedilen tazminat 2018 yılı içinde başvurucuya ðdenmiştir.
15.Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi (Bakanlar Komitesi) tarafindan 16/9/2021tarihinde yapılan toplantıda, başvuruya ilişkin infaz dosyası kapatılmıştır. Înfaz dosyasının kapatılmasına ilişkin kararda; tazminatın õdendiği, daha fazla bireysel tedbirin gerekli ve mümkün olmadığı, ayrıca Cumhuriyet Başsavcılığının dosyayı inceleyerek 28/5/2019tarihindezamanaşımı nedeniyle soruşturmanın yeniden açılmasımın mümkün olmadığına karar verdiği belirtilerek somut olay için dava zamanaşımının gerçekleştiği ifade edilmiştir.
16.Başvurucu, AtHM tarafindan verilen ihlal kararını gerekçe göstererek sanıklar Iehine olan delillerin gerçeğe aykını olduğumun ihlal kararı ile ortaya çıktığım ileri sürmūş;28/5/2019 tarihinde yargilamanin yenilenmesi talebinde bulunmuştur. Mahkeme 4/12/2004tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 311. ve 314. maddelerinde yargilamanıyenilenmesi sebeplerinin tahdidî olarak sayıldığı, talep dilekçesinde bu hususlardan herhangi birine dayanılmadığı, AiHM kararımın tazminata ilişkin ołduğu, yasal bir neden veya talebi karşılayacak bir delil gösterilmeden yapılan başvurunun kabule değer görülmediği gerekçesiyle 12/6/2019 tarihinde talebi reddetmiştir.

17. Adana 3. Ağır Ceza Mahkemesi 17/7/2019 tarihinde mahkeme kararının usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek söz konusu karara yönelik itirazı reddetmiştir.
18.Başvurucu, nihai karanı 20/12/2019 tarihinde Öğrenmesinin ardından 16/1/2020tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
19. Olay tarihi itibarıyla yürürlükte olan 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı mülga Tūrk Ceza Kanununun başvurucunun çocuğun ölümüne neden olan kolluk görevlisine isnat edilen,kastın aşılması suretiyle adam öldūrme suçuna ilişkin 452, maddesi şöyledir:
"Katil kasttyle olmıyan darp ve cerh veya bir müessir fiilden teleft nefis husule gelmişolursa fail, 448 inci maddede beyan olunan ahvalde sekiz, 449 uncu maddede yazılı ahvalde on ve 450 nct maddede muharrer ahvalde on beş seneden aşağı olmamak üzere muvakkat ağır hapse mahküm olur.

Eğer telefi nefis fallin fiilinden evvel mevcut olup da failce bilinmiyen ahvaltn birleşmesi veyahut failtn iradestnden hariç ve gayrimelhuz esbabın inzimamı ile vukua gelirse, 448 inci maddede beyan olunan ahvalde beş seneden, 449 uncu maddede muharrer ahvalde yedi seneden ve 450 nci maddede yazilı ahvalde fail on seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası ile cezalandırılır."

20.765 sayılı mülga Kanun'un zamanaşımımı düzenleyen 102, maddesinin üçüncüfikrası şöyledir:
"Kanunda başka türlü yazılmış olan ahvalin maadasında hukuku amme davası:
**.
3 - Beş seneden ziyade ve yirmi seneden az ağır hapis veya beş seneden ziyade hapis yahud hidematı ammeden müebbeden mahrumiyet cezalarından birini müstelzim cürümlerde on sene,
…geçmesiyle ortadan kalkar."
B. Uluslararası Hukuk 
21. Sözleşme'nin "Kararların bağlayıcılığı ve infazı" kenar başlıklı 46. maddesi şöyledir:
"I. Yüksek Sözleşmeci Taraflar, taraf oldukdarı davalarda Mahkeme'nin verdiğıkesinleşmtş kararlara uymayı taahhüt ederler.

2. Mahkeme'ntn kesinleşen karari, infazını denetleyecek olan Bakanlar Komitesi'ne gönderilir.

3. Bakanlar Komitesi, kesinleşen bir karurın tnfazmın denetlenmesinin, söz konusu kararın yorumundan kaynaklanan btr zortuk nedentyle engellendiğt kanaatinde ise, bu yorum komusunda karar vermest için Mahkeme'ye başvurabilir. Mahkeme'ye başvurma korari, Kamite toplantılarına katılma hakkına sahtp temstlcilerin üçte ikd oy çokluğu ile alınir.

4. Bakanlar Komitest, bir Yüksek Sōzleşmeci Taraf’ın, taraf olduğu bir davada verilen kesin karara uygun davranmayı reddettiğı görüşünde ise, ilglli Taraf’a thtarda buhunduktan sonra, Komite toplantılarına katıłmaya yetkili temsilcilerin üçte ikd oy çokduğu ile alınacak bir kararla, ilglli Taraf'ın l. fikrada öngörülen yükütmlülüğünü yerine getirmediği meselesini Mahkeme'ye Intikal ettirebilir.

5. Mahkeme 1. fikranın ihlal edlldigini tespit ederse, alınacak önlemleri değerlendirmesi tçtn davayı Bakanlar Komitesi'ne gönderir. Mahkeme, eğer 1. fikranın ihlal edilmediğini saptarsa, davayi, tncelemesine son verecek kararı alması için Bakanlar Komitesi'ne iletir. "
22. Sözleşme'nin veya ekli protokollerinin ihlal edildiğinin tespitine ilişkin bir karar, davalı devlete adil tazmin yoluyla ödenmesine hükmedilen miktarları ödeme ve Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin denetimine tabi olan genel ve/veya gerektiğinde bireysel önlemleri seçme yükümlültığü yükler. Bu önlemler AfHM'in tespit ettiği ihlale içhukuktaki düzen içinde son verme ve ihlalin doğurduğu sonnçları mümkün olduğunca ihlalden önceki duruma geri getirecek şekilde telafi etme amacı taşımaktadır (Assanidze/Gtürcistan [BD], B. No: 71503/01, 8/4/2004, § 198; Benzer ve diğerleri/Türkiye,B. No: 23502/06, 12/11/2013, § 215; L.M. ve diğerleri/Rusya, B. No: 40081/14, 40088/14,40127/14, 15/10/2015, § 165). AfHM'e g0re ihlalin doğasi eski hâle getirmeye (restitutio in integrum) müsaitse bunu yerine getirme görevi taraf devlete düşmektedir (Iatridis/Yunanistan (adil tazmin) [BD], B. No: 31107/96, 19/10/2000, §§ 32, 33).


23. Sözleşme'nin 46. maddesi kapsammdaki yükümlülağü ifa etmek için içhukukunda kullanacağı araçları seçmek, Bakanlar Komitesinin denetimine tabi olmak koşuluyla öncelikle ilgili devletin görevidir. Ancak bu yöntem AlHM kararında belirtilen hükūmlere uygun olmak zorundadir (Scozzari ve Giunta/ltalya [BD], B. No: 39221/98,41963/98, 13/7/2000, § 249). Bununla birlikte AfHM, aleyhine ihlal kararı verilen devlete Sözleşme'nin 46. maddesi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi konusunda yardımcı olmak amacıyla, tespit ettiği durumun sonlandırılmasına yönelik ne tūr ōzel ve/veya genel tedbirlerin aimabileceğini açıklama yoluna da gidebilir (L.M. ve diğerleriRusya, § 166;Šcoppola/Italya (No. 2) [BD], B. No: 10249/03, 17/9/2009, § 148).
24. AlHM karakolda yüksekten düşmeye bağlı olarak meydana gelen ölüm nedeniyle yapılan başvuruda, somut vakalara ilişkin ceza soruşturmalarını yeniden açmanın hukuken veya filen imkânsız olduğu durumlar olabileceğini kabul ettiğini ifade etmiş; bu tür durumlarda sona eren ceza yargılamalarının yeniden açılmasının yasal kesinliğe ilişkin konuları ortaya çıkarabileceğini, dolayısıyla davalımın haklarını etkileyebileceğini, iki defa yargılanmama veya cezalandırımama hakkı konularını gūndeme getirebileceğini belirtmiştir.Hukuki imkânsızhık durumuna ek olarak olayı üzerinden uzun bir zaman geçmişse delillerin kaybolabileceği, tahrip edilebileceği veya izlenemez olabileceği olasılığını gözardıedemeyeceğini, dolayısıyla uygulamada soruşturmanın yeniden açılması hâlinde etkili şekilde yürütülmesinin mümkün olmayabileceğini vurgulayan AlHM sonuç olarak zamanaşımısebebiyle yeniden yargılamanın hukuken/filen imkânsız olması ve tek taraflı tazminat Ödenmesi (deklarasyon) temelinde kayittan düşürme karan vermiştir (Bayram Taşdemir/Türkiye, B. No: 52538/09, 4/4/2019).

25. Bakanlar Komitesi AtHM'm Sözleşme'nin 3. maddesinin hem usul hem de maddi boyutunun ihlal edildiğine ilişkin Dvalishvill/Gürcistan (B. No: 19634/07,18/12/2012) kararı ile S8zleşme'nin 2, maddesimin hem usul hem de maddi boyutunun ihlal edildiğine ilişkin Vazagashvilil ve Shanava/Gürclstan (B. No: 50375/07, 18/7/2019) kararının icrasıyla ilgili 3/12/2020 tarihli kararında, ulusal mahkemeler tarafindan verilen düşük cezaların neden olduğu eksikliklerden üzüntü duysa da mahkümiyetlerin kesin hüküm gücüışığında başka hiçbir bireysel tedbirin öngörülemeyeceğini belirtmiş ve kişilere tazminat ödenmesini dikkate alarak bu dosyaların kapatılmasına karar vermiştir.
26. Bakanlar Komitesi yine AfHM'in Sözleşme'nin 2. maddesinin usul boyutunun ihlal edildiğine ilişkin Patsaki/Yunanistan (B. No: 20444/14, 7/2/2019) kararının icrasıyla ilgili 3/I2/2020 tarihli kararında, ölümün gerçekleştiği ceza infaz kurumunun müdürü ile doktorunun daha önce beraat ettiğini ve bu hükmün kesinleştiğini, iç hukukun çok özel durumlar dişında sanığın beraat etmesinin ardından davanın yeniden açılmaşına izin vermediğini, davanın yeniden açılmasına imkân tanıyan koşulların olayda bulunmadığıı,AlíM'in hükmettiği tazminatın ödenmiş olmasını dikkate alarak dosyanın kapatılmasına karar vermiştir. Bakanlar Komitesi aynı yaklaşımı AlHM'in yaşam hakkmın usul boyutunun ihlal edildiğine ilişkin Gjikondi ve diğerleri/Yunanistan (B. No: 17249/10, 21/12/2017)kararının icrası hakkında verdiği 5/12/2019 tarihli kararda da sergilemiştir.
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
27. Anayasa Mahkemesinin 29/2/2024 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
28. Başvurucu; AfHM tarafından verilen ihlal kararıma rağmen yeniden yargılama yapılmamasının hukuki temeli olmadığını, 5271 sayılı Kanun'un 311. ve 314. maddelerinin birlikte yorumlanması gerektiğini, AiHM kararı ile yargılamaya esas delillerin gerçeği yansıtmadığının ortaya çıktığını, somut vakada ise oğlunun sağ yakalanmasının mümkün olduğunu ancak kamu gücünün orantısız kullanılması ile hayatını kaybettiğini, oğlunun ölümüne ilişkin soruşturmada hatalar ve eksiklikler bulunduğunu belirterek yaşam hakkıbaşta olmak üzere anayasal haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
29. Bakanlık görüşünde öncelikle konuya ilişkin süreç, mevzuat ve insan baklarıyargısı içtihadı detaylı şekilde aktarılmış; AtHM kararında başvurucu lehine yalnızca tazminata hükmedildiği ve 50.00o avro tutarındaki tazminatın başvurucuya Ödendiği vurgulanarak kesinleşmiş bir kararla sonuçlanmış ceza yargılamasının tekrarınm yasaklandığı, başvurucunun talebinin 527l sayılı Kamum'da yazılan sebeplere uymadığıbelirtilmiştir, Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır 
B. Değerleudirme 
30. Anayasa Mahkemesi, olaylarm başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder.Başvurucunun ihlal iddiaları bir bütün olarak ele altndığında incelemenin AfHM tarafindan verilen ihlal kararına dayantlarak gerçekleştirilen yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi nedeniyle yaşam hakkı ile smırh olarak yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
31. Anayasa'nı “Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" kenar başlıklı17. maddesinin birinci fikrasının ilgili kısmı şðyledir:
"Herkes, yaşama... hakkana sahiptir."
32. Anayasa'nın "Devletin temel amaç ve görevleri" kenar başlıklı 5, maddesinin ilgili kısmı şðyledir:
"Devletin temel amaç ve görevleri …. kişinin temel hak ve hürrtyetlerini, sosyal hukuk devlet! ve adalet ilkelertyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartlarıhazırlamaya çalışmaktır."
33. Anayasa'da güvence altına alnmış temel hak ve özgürlüklerden Sözleşme kapsamındaki herhangi birinin ihlal edildiği iddiasını incelemek, bireysel başvuru yoluyla incelemeye yetkili olan Anayasa Mahkemesinin görev alanına girer. Aksinin kabulüi,Anayasa ve Sözleşme'nin ortak koruma alanı içinde yer alan temel hak ve Özgürlüklerin bireysel başvuru yolu ile etkili şekilde korunmasinı Öngõren Anayasa'nın amacı ile bağdaşmaz. Sözleşme ile güvence altına alınan temel bak ve özgürlüklerin etkili şekilde korunması, AtHM tarafindan verilen ihlal kararlarının iç hukukta gereği gibi yerine getirilımesi ile mümkündür. AiHM tarafından verilen ihlal kararlarının iç hukukta gereği gibi yerine getirilmemesi, Sözleşme ile güvence altına altnan temel hak ve özgürlüklerin 

uygulamada etkili bir şekilde korunamadığı anlamına gelir. Bu sebeple AiHM tarafindan verilen bir ihlal kararının gereklerinin yerine getirilip getirilmediği Anayasa Mahkemesince incelenmelidit. Bununla birlikte Sõzleşme kapsamındaki yükümlülüğü ifa etmek için içhukukunda kullanacağı araçları seçmek öncelikle ilgili devletin görevidir. Ancak bu yöntem AfHM kararında belirtilen bükümlere uygun olmak zorundadır (aktarılan ilkeler için bkz.Sıddıka Dülek ve diğerleri, B. No: 2013/2750, 17/2/2016, §§69, 70; Makbule Kaymaz, B.No: 2015/9441, 17/4/2019, §§ 43, 44).

34. Anayasa'nın 38. maddesine göre bir suç için kanunda ōngörülen dava (suç)zamanaşımı süresinin sonradan yürüriūğe giren bir kanunla değiştirilmesi hâlinde işlendiği iddia edilen suç için uygulanacak zamanaşımı süresi sanığın lehine (kısa) olan zamanaşımısüresidir, Bu düzenlemeye gōre suçlar için kanunlarda dava zamanaşımı sthrelerinin kabul edilmesi Anayasa'ya aykırı değildir. Dolayısıyla bireysel başvuuya konu edilen yargısal süreçlerdeki birtakım eksiklikler nedeniyle yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğine karar verilmiş olsa bile dava zamanaşımı süresinin dolduğu yönünde yargı mercilerinin bir tespiti varsa yeniden soruşturma/kovuşturma yapılmak üzere ihlal kararının ilgili yargımerciine gönderilmesi mümkün değildir (Dağaz Yılmaz ve diğerleri, B. No: 2014/17225,18/4/2018, § 88).

35. Somut başvuru, kolluk kuvveti tarafindan güç kullanılması suretiyle meydana gelen šlüm olayına ilişkin yürütüien ceza yargılamasında koşulların yeterince aydınlatılmadığı, gerekenden daha fazla güç kullanılmadiğının ve gücün amaca ulaşmak için orantılı bir araç olduğunun kanıtlanamadığı gerekçesiyle AlHM tarafindan yaşam hakkının ihlal edildiği yönünde verilen karar temel alınarak yapılan yargılamanın yenilenmesi isteminin reddinden kaynaklanmaktadır. Bu bağlamda incelemenin konusu, AlHM tarafindan verilen ihlal kararına rağmen yargılamanın yenilenmesi talebinin reddinin yaşam hakkıbakımından bir ihlal oluştırrup oluşturmadığıdır.

36. Sözleşme hükümleri ile ihlal kararlarının infazma ilişkin olarak gerek AlHM'in gerckse ihlal kararlarının infazını denetleyen Bakanlar Komitesinin konuya yaklaşımuna bakıldığında ihlal kararlarını uygulamak noktasında taraf devletlerin -AiHM kararında belirtilen hūkümlere uygun olmak kaydıyla- iç hukukta kullanılacak araçları seçmek için takdir marjina sahip oldukları görülmektedir.

37. Diğer taraftan AlHM, aleyhine ihlal kararı verilen devlete Sözleşme'nin 46.maddesi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi konusunda yardımcı olmak amacıyla gerektiğinde tespit ettiği durumun sonlandırıimasına yönelik ne tür özel ve/veya genel tedbirlerin alımabileceği hususunda açıklama yoluna gitmiştir. Ayrıca infazı denetleyen Bakanlar Komitesi de mağduriyetin tazmin kararı ile ortadan kaldırılamadığı davanın yeniden görülmesi dışında mağduriyetin giderilebilmesinin mümkün olmadığı istisnai durumlarda eski hâle getirme kuralı çerçevesinde teşvik ve öneride bulunmakta, ihlali sona erdirmeyi sağlamak için gereken önlemlerin yerine getirilip getirilmediğini, tedbirlerin alınıp alınmadığını incelemektedir. Bumunla beraber AtHM taraf devletlerin iç hukukunda mevcut fiili ve hukuki engelleri (hatta olayın üzerinden uzun zaman geçmiş olması nedeniyle yeniden yapılacak soruşturmanın etkili olamayabileceği ihtimalini de) ihlal kararlarının infazıbağlamında dikkate almaktadır (bkz. § 24). Benzer yaklaşım Anayasa Mahkemesi kararlarına da yansumıştır (bkz. § 34).


38. Somut başvuruya temel olan ihlal kararinda AİHM mağdur lehine yaşam hakkınm maddi ve usul boyutunun ihlal edildiğine karar vermiştir. AlHM, kararında ihlali tespit edip 50.000 avro adli tazmine hükmetmiş ancak ihlalin giderilmesine yönelik başkaca genel veya bireysel herhangi bir Önłem veya araç belirlememiştir (Mihdi Perinçek/Türkiye)Tūrkiye Cumhuriyeti devleti başvurucuya 50.000 avro tazminatı 2018 yılında &demiştir.
39. fhlal kararı sonrası infazı denetleyen, ihlali sona erdirmek için gereken önlemlerin yerine getirilip getiritmediğini, tedbirlerin almip alınmadığını inceleyen Bakanlar Komitesi de 16/9/2021 tarihinde yapılan toplantıda, söz konusu ihlal kararına ilişkin infaz dosyasım kapatmış; bir õneride de bulunmamıştır. Sōz konusu kararında Bakanlar Komitesi ayrıca Cumhuriyet Başsavcılığının 28/5/2019 tarihinde verdiği zamanaşımı nedeniyle soruşturmanın yeniden açılmasıın mümkün olmadığı yðnündeki kararına atıfla başvuruya konu eylem (suç) için dava zamanaşımının dolduğumu ifade etmiştir.
40.Bu noktada Sözleşme ve insan hakları yargısı pratiği uyarınca ihlalin giderimi için ulusal hukukta kullanacağı araçları seçme yetkisinin taraf devletlere ait olduğunu hatırlatmak ve bunun yanında kararın infazı bağlamında iç hukukumuzda mevcut fili/hukuki (zamanaşımı) engeli dikkate alan AfHM'in de bugüne kadar söz konusu engel nedeniyle yeniden yargtlama yapılmamasının tespit edilen ihlallerin gideriminin öntinde engel teşkil ettiğine veya Sðzleşme ile bağdaşmadığına dair herhangi bir karar vermediğini vurgulamak gerekir.

41. Bu tespit ve belirlemeler ışığında yaşam hakkının ihlal edildiği AlHM tarafindan tespit edilen suç/eylem için zamanaşımı süresinin dolduğu bizzat infaz dosyasınıkapatan Bakanlar Komitesi tarafindan da ifade edildiğinden başvurucunun yargılamanın yenilenmesi talebinin reddediłmesinin yaşam hakkıa yönelik bir ihlale yol açmadığının açık olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

42. Zamanaşımının yarattığı hukuki/fiili engel nedeniyle yeniden yargılamanın mümkün bulunmaması temelinde değerlendirme yapılarak sonuca ulaşıldiığından somut süreçiçin AfHM'in ihlal kararının gereklerinin yerine getirilmesi bağlamında restitutio in integrum (eski hâle getirme) kuralıi, ne bis in tdem (aynı fil için iki kez yargılama yasağı) ilkesi ve Anayasa'nın 90. maddesi bağlamıda ayrica bir değerlendirme yapılmasına gerek gõrillmemiştir.

43. Açıklanan gerekçelerle yaşam hakkının ihlal edildiğine ilişkin başvurunun açıkça yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Yaşam hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDÎLEMEZ OLDUĞUÑA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 29/2/2024tarihinde OYBfRLİĞtYLE karar verildi.