Yargıtay 2, 3, 5, 6, 9, 10 ve 12. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2024-07-26

26 Temmuz 2024 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32613
YARGITAY KARARLARI 
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2024/2396Karar No : 2024/2779
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Bursa 11. Aile Mahkemesi 
TARİHİ: 22.06.2021
SAYISI : 2019/47 E., 2021/386 K.

DAVACI : Ali Nazmi Silahşor 
DAVALI : Meryem Elhammud 
İHBAR OLUNANLAR : 1.Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı
2.Bursa Muhakemat Müdürlüğü
3.Bursa Nüfus Müdürlüğü

DAVA TARİHİ: 05.09.2019
KARAR : Davanın kabulü

TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü

Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen tanıma davasının yapılan yargılaması sonunda,davanın kabulü ile kararda kimlik bilgileri belirtilen C. 'nin babasının davacı olduğunun tespitine, nüfusa bu şekilde kayıt ve tescili ile aralarında soybağı kurulmasına karar verilmiştir.
Karar davanın tarafları ve ihbar olunanlara tebliğ edilmiş ve istinaf kanun yoluna başvurulmamasıüzerine 22.10.2021 tarihinde kesinleşmiştir. İstinaf incelemesinden geçmeden kesinleşen İlk Derece Mahkemesi kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmişolmakla; Tetkik Hakimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
1.Davacı asıl dava dilekçesinde; davalı ile 2017 yılından beri birlikte olduklarıni, davalının eşinden boşanamaması sebebiyle tarafların resmi nikah yapamadıklarını ve C. isimli ortak çocuklarının olduğunu iddia ederek çocuğun davacıdan olduğunun tespiti ile tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.


2.Davacı asıl 13.02.2020 tarihli duruşmada davalının evli olması sebebiyle idarenin tanıma işlemi yapmadığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalı asıl dosyaya cevap dilekçesi sunmamış, 13.02.2020 tarihli duruşmada Suriye'de boşanmışolduğunu ancak elinde mahkeme ilâmı olmadığını ve C.'nin tarafların çocuğu olduğunu beyan etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İstanbul Adli Tip Kurumu Grup Başkanlığı Biyoloji İhtisas Dairesi raporunda C.'nin biyolojik babasının %99,99 ihtimalle davacıolabileceğinin tespit edildiği gerekçesi ile; davanın kabulü ile kararda kimlik bilgileri belirtilen C.'nin babasının davacı olduğunun tespitine, nüfusa bu şekilde kayıt ve tescili ile aralarında soybağıkurulmasına karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararıma temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet BakanlığıHukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 05.03.2024 tarihli ve 39152028-153.01-1127-2022-E.429/7112 sayılı kanun yararına temyiz dilekçesinde; tanımanın evlilik dışı çocuğun babası ile arasında soybağı kurulmasını sağlayan tek taraflı bir irade beyanı olduğu,tanımanın geçerli olabilmesi için ilk şartın bizzat baba tarafindan yapılmış olması, ikinci şartın nüfus memuru veya mahkemeye yapılacak yazılı beyanla veya resmi senet veya vasiyetname ile yapılmışolması ve üçüncü şartın da çocuğun başka bir erkek ile soybağının bulunmamış olması olduğu,yargılamaya konu somut olayda ise davalı asılın "evli" olduğunun anlaşıldığı ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun(4721 sayılı Kanun) 295 inci maddesinin son fikrasındaki "Başka bir erkek ile soybağıbulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz." hükmü uyarınca bu hususta bir araştırma yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve kanuna aykırı bulunduğu gerekçesiyle; kararın kanun yararına temyizen incelenerek bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazhk ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, kararın usul ve kanuna uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk 
6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci ve üçüncü fikrası. 4721 sayılı Kanun'un 295 inci ve 296 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 
1. 4721 sayılı Kanun'un 282 nci maddesinin ikinci fikrasına göre çocuk ile baba arasında soybağı,ana ile evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulur. Aynı Kanun'un 285 inci maddesinin birinci fıkrasında "Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır." düzenlemesine ve 295 inci maddesinin son fikrasında "Başka bir erkek ile 

soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.
2. Somut olayda davalının evli olduğu ve davacının tanıdığı çocuk ile davalının evli olduğu kişi arasında soybağı bulunduğu anlaşılmış olup Mahkemece 4721 sayılı Kanun'un 295 inci maddesinin son fikrasındaki "Başka bir erkek ile soybağı bulunan çocuk, bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamaz."hükmü uyarınca bu hususta bir araştırma yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır ve hükmün kanun yararına bozulmasını gerektirmiştir.

V. KARAR 
Açıklanan sebeple;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2024/587Karar No : 2024/1650
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Gaziantep 13. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 12.07.2023SAYISI : 2022/56 E., 2023/205 K.
DAVACI : Antep Medya Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş.
vekili Avukat Metehan Özpolat DAVALILAR : 1-Aydın İsmi vekili Avukat Cihangir Ağcabay,
2-Ahmet Ateş vekili Avukat Aydın İsmi DAVA TARİHİ: 29.12.2021
Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen borçlu olmadığının tespiti davasında davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili; davalı Avukat Aydın İsmi, alacaklı Ahmet Ateş vekili olarak Gaziantep 1. İşMahkemesinin 2010/480 E., 2014/132 K. ve 08.04.2014 tarihli kararına dayanarak müvekkili şirket aleyhine Gaziantep İcra Dairesinin 2014/38009 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığıni, müvekkili şirket tarafindan icra dosyasında alacaklı vekili olan davalı Avukat Aydın İsmi'nin banka hesabına ve elden tahsil makbuzu ile düzenli olarak ödemeler yapıldığını, yapılan ödemelerin hiçbirinin dosyaya bildirilmediğini, müvekkilince davalıya geçmiş yıllarda yapılan ödemelerin İcra Dairesine bildirmemesi dosyada mevcut bulunan 48.376,31 TL'lik faiz miktarını aleyhlerine olarak etkilediğini ve dolayısıyla icra dosyasında bulunan faiz miktarının gerçeği yansıtmadığını belirterek Gaziantep İcra Dairesinin 2014/38009 E. sayıhı dosyasında borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP 

1. Davalı Ahmet Ateş vekili; müvekkilinin Antep Medya Yayıncılık San. Tic. A.Ş. isimli işyerinde sigortasız çalıştırıldığını, tazminatsız bir şekilde işten çıkartıldığını, davacının kısmi ödemelerinin öncelikli olarak borcun ferilerinden düşeceğinden davacının davalıya hala borcu bulunduğunu, davacının iddiaları mesnetsiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Aydın İsmi vekili; müvekkili ile işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını, herhangi bir ticari ilişkisi de bulunmadığıni, müvekkilinin davacı ve alacaklı vekili olarak dava ve icra takibi dosyalarında görev yaptığını savunarak müvekkili hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1. Gaziantep 4. İş Mahkemesinin 03.01.2022 tarihli ve 2021/507 E., 2022/1 K. sayılı ilamıyla; davalının işçilik alacağının tahsili için diğer davalı Ahmet Ateş lehine avukat Aydın Ismi'ye verilen vekalete istinaden ödeme yapıldığı beyan edildiği, Aydın Ismi ile davacı arasında iş ilişkisi bulunmadığı,dosyasının özü itibariyle İş Mahkemesinde değil; Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkemenin çılan davada görevsiz olduğundan göreve ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince davanin usulden reddine karar verilmiştir.

2. Dosyanın görevsizlikle geldiği İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla;Gaziantep İcra Dairesinin 2014/38009 E. sayılı icra dosyasının UYAP üzerinden incelenmesinde bilirkişi tarafindan hesaplanan 1.439,82 TL'nin icra dosyasına ödendiği ve tahsilat makbuzunun icra dosyasında mevcut olduğu, davalılardan Aydın İsmi'nin icra takibinde vekalet sahibi avukat olduğu ve işlemleri vekil sıfatıyla takip ettiği gerekçesiyle davanın davalı Aydın İsmi yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, Gaziantep Ícra Dairesinin 2014/38009 E. sayılı dosyasında davacının borçlu olmadiğınin tespitine karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararımın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığınca; davalı Avukat Aydın İsmi'ye yapılan ödemelerin işçinin vekili sıfatıyla ve icra dosyasına atfen yapıldığı, iş hukukundan kaynaklanan eldeki davaya bakmakla görevli Mahkemenin İşMahkemesi olduğu dikkate alınarak karşı görevsizlik kararı verilmesi gerekirken esasa ilişkin karar verilmiş olmasının, kabule göre de menfi tespit davalarında borçlunun dava tarihi itibarıyla borçlu olduğu miktarın saptanması gerekirken dava tarihinden sonra yapılan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle karar verilmesinin ve davanın, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılmasına rağmen görevsizlik kararı üzerine dosyanın tevzi edildiği tarihi dava tarihi kabul eden raporun hükme esas alınmasıın usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek, kararın kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlk ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, kanun yararına temyiz aşamasında ise 

uyuşmazlık görevli mahkemenin belirlenmesi, menfi tespit davalarında borç miktarının dikkate alınacağıtarihin tespiti ve bilirkişi raporunda dava tarihi olarak esas alınan tarihin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca İlk Derece Mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek,Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayıl Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "Menfi tespit ve İstirdat davaları" başlıklı 72 nci maddesi.
4. 5521 sayılı Îş Mahkemeleri Kanunu'nun 1 inci maddesi.
5. Nitekim 28.11.1956 tarih ve 15/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı.
3, Değerlendirme 
1. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1 inci maddesinde,; işçiyle işveren veya işveren vekili arasında iş aktinden veya İş Kanunu'na dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının İş Mahkemelerinde çözümleneceği hükmü öngörülmüştür.
Somut olayda uyuşmazlık, işçi ve işveren ilişkisi kapsamında, işverenden Mahkeme kararı ile tahsiline karar verilen işçilik alacağının tahsili için başlatılan takipte borçlu olmadığının tespitine ilişkin olup, uyuşmazlığın özelliği nedeniyle ihtilafın İş Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.
Hal böyle olunca; Mahkemece davaya bakmakla İş Mahkemesi görevli olmakla, dava dilekçesinin bu yönden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekmiştir.
2. Nitekim 28.11.1956 tarihli ve 15/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında; “her davada açıldığı tarihte tespit edilen vaziyet hükme ittihaz olunması iktiza eylemesine.…." gerekçesine yer verilerek, davanın açılmasına kadar gerçekleşen hukuki ve maddi vakıalara göre sonuçlandırılmasıgerektiği benimsenmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinde; davacı tarafindan bilirkişi raporunda tespit edilen 1.439,82 TL'nin icra dosyasina 19.06.2023 tarihinde ödendiği, dava tarihinin ise 29.12.2021 tarihi olduğu, dava tarihinde sonra yapılan ödeme dikkate alınarak Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
Hal böyle olunca Mahkemece, her davanın açıldığı tarihte duruma göre değerlendirileceği, dava 

tarihi itibariyle davacının borçlu olup olmadığı dikkate alınması gerekeceği gözetilmesi gerekirken dava tarihinden sonra yapılan ödeme dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıolup bozma nedenidir.

O halde, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekmiştir.
3. Dava dosyasında; hükme esas alınan bilirkişi raporu incelendiğinde dava tarihi 28.02.2022 tarihi kabul edilerek hesaplama yapıldıği, ancak dava tarihinin 29.12.2021 olduğu anlaşılmaktadır.
Hal böyle olunca Mahkemece, davanın, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılmasına rağmen görevsizlik kararı üzerine dosyanın tevzi edildiği tarihi dava tarihi kabul eden raporun hükme esas alınarak karar verilmesi usul ve yasaya aykirı olup bozma nedenidir.

O halde, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekmiştir.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz istemlerinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
13.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 5. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2024/3682Karar No : 2024/5534
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 15.11.2023
SAYISI : 2022/2252 Esas, 2023/1136 Karar 
DAVACI :
DAVALI :
DAVA TARİHİ: 13.11.2022
KARAR : Ret 
KANUN YARARINA TEMYİZ 

EDEN : Adalet Bakanlığı

Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen ortak gider alacağının tahsiline yönelik başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında davanım reddine karar verilmiştir.
Îlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafiından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, Ankara ili, Altındağ ilçesi, Solfasol Mahaliesi 90066ada 3 parsel sayılı taşınmaz üzerine kurulu Kuzey Ankara 12. Etap 1.Kısım Toplu Konutlarındaki T3B-1Blok, 10 Numaralı Bağımsız Bölümün devamlı faydalanıcısı olduğunu, dava konusu icra takibin ödeme emrinde detaylı gösterilen aylara ilişkin isınma giderlerine, sigorta giderlerine, genel giderlere ve kazan bakımı, asansör tamiratı, güvenlik kamera sistemleri gibi zorunlu giderlere ilişkin belirlenen avanslarıödemediğini, bunun üzerine Ankara 24. İcra Müdürlüğü 2022/16725 Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığıni, ödeme emrinin borçluya da 22.10.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, borçlunun icra dosyasına sunduğu 26.10.2022 tarihli itiraz dilekçesi ile müvekkili site yönetimine herhangi bir borcu olmadığını ifade ederek borca itiraz ettiğini ve böylelikle takibin durduğunu, ancak aynı borçlunun takip tarihinden bir gün sonra 19.10.2022 tarihinde müvekkili site yönetimine gelerek borcun asıl tutarına karşılık gelen 6.628,09 TL bedeli kredi kartı ile ödediğini, daha sonra icra takibine borcu olmadığı

gerekçesiyle itirazda bulunduğunu, ödenen kisım aynı tarihte icra dosyasına haricen tahsil olarak bildirildiğini, dosyaya tahsilat olarak da işlendiğini, iş bu sebeple taleplerinin kabulü ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatina hükmedilmesine, davalarının kabulüne, Ankara 24.İcra Müdürlüğü 2022/16725 Esas sayılı takibin fazlaya ve faize ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik sadece l.0o0 TL'lik kısmına yapılan itirazın iptaline, kötü niyetli borçlular aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP 
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin taraflarına tebliğ ettiği Ankara 24. İcra Müdürlüğünün 20227/16725 Esas sayılı dosyasındaki ödeme emrine süresinde borçları olmadığından itiraz ettiklerini, belirtilen takip dosyasında talep edilen borcun 6.628,09 TL olup belirli bir borç tebliğedildiğini, kendilerinin talep edilen borcu ödediği için ayrıca aynı tarihte alacaklı görünen Site Yönetiminden borçlarının olmadığına dair belge aldıklarını, davacı Site Yönetimi vekilinin bu durumlarıbilmesine rağmen takip başlattığını, davacı vekilinin kötü niyetli bir takip başlattığı için, taraflarına 22.10.2022 tarihinde tebliğ edilen ödeme emrindeki 6.628.09 TL'lik belirli alacağa tebliğ tarihinden 3gün önce borçlu olmadıklarını itirazen icra dairesine süresinde itiraz ettiklerini, hal böyle olmasına rağmen alacaklı vekilinin itirazın kaldırılmasını belirsiz davası ile başvurduğunu, davanın kötü niyetli açıldığını, haksız ve kötü niyetli açılan ve konusu kalmayan davanın reddine, kötü niyet tazminatı ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı davalının 20.07.2017 tarihinden itibaren borcu bulunan bağımsız bölümde ikamet ettiği, kat maliki ..in davalının eşi olduğunun iddia edildiği anlaşılmaktadır. Şu hâlde mahkemece,davalının kat malikinin eşi olması nedeniyle bağımsız bölümü devamlı surette kullanan kişi olarak takibe konu borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu dikkate alınarak davanın esasının incelenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı bulunduğundan kanun yararına temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, ortak gider alacağının tahsiline yönelik başlatılan icra takibinde davalının sürekli faydalanan olarak bağımsız bölüm ortak gider borcundan sorumlu olup olmadığı hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur 
2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

3. Değerlendirme 
1. 6100 sayılıi Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşi,yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur. 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin gerekçesinde de karar verilirken yürürlükteki hukukun yanlış uygulanmasının her an için söz konusu olabileceği, kanun yararına temyizin,yanlışlık tespit edilip daha sonra benzer işlemlerden kaçınmak için kabul edilen bir sistem olduğu,Yargitayın yaptığı incelemede uygulamanın yanlış olduğu sonucuna ulaşırsa kararı kanun yararına bozacağı ifade edilmiştir 

2. Temyiz yolu ise olağan kanun yollarından birisidir. Bozma sebepleri, 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde sayılmıştır. Bunlar; hukukun veya taraflar arasındaki sözleşmenin yanlış uygulanmış olmasi,dava şartlarına aykırılık bulunmasi, taraflardan birinin davasını ispat için dayandığı delillerin kanuni bir sebep olmaksızın kabul edilmemesi ve karara etki eden yargılama hatası veya eksiklikler bulunmasıdır.Temyiz yolunda, hüküm mahkemesinin kararı sadece hukuka uygunluk bakımından inceleme konusu yapilir. Madde gerekçesinde bu husus "Temyiz incelemesini, istinaf incelemesinden ayiran temel özellik,temyiz incelemesinin usûl hukuku veya maddî hukuk yönünden incelemeyi gerektirmesi, maddî vakiaların denetimi ile delil değerlendirmesine girmemesidir. Maddede bu hukukî denetimin hangi sebeplerle yapılacağı açıklığa kavuşturulmuştur. Bugüne kadar istinafyolunun olmamasından dolayı zaman zaman Yargitay maddî vakialara ve delil değerlendirmesine de girmek zorunda kalabilmekteydi, istinafla birlikte artık bu ihtiyaç ortadan kalkmış ve Yargıtay tamamen bir hukukî denetim ve içtihat merci olmuştur." şeklinde vurgulanmiştır.

3. Belirtilen bu yasal düzenlemeler ve 6100 sayılı Kanun döneminde temyiz yolu ile ilgili özellikler dikkate alındığında, kanun yararına temyiz ile temyiz yolu arasında bir ayrım yapılması gerekmektedir.Kanun yararına temyiz başvurusunda, başvuru konusu kararın sadece yürürlükteki hukuka aykırı olup olmadığı denetlenir. Bu denetim ise, temyiz incelemesinin aksine, kanun yararına temyizde görece sınırlıbir inceleme yapılmasını gerektirir. Kanun yararına temyize ilişkin madde gerekçesinde de belirtildiği gibi yürürlükteki hukukun yanlış uygulanması söz konusu olduğunda, kararın kanun yararına bozulmasıgerekir.

4. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun (634 sayılı Kanun) 20 nci maddesi gereğince tüm kat malikleri ana taşınmazın bakım ve onarım giderlerine katılmak zorundadır. 634 sayılı Kanun'un 22 nci maddesi gereğince bu giderlerden bağımsiz bölümden devamli surette faydalananlar da müştereken ve müteselsilen sunulmuştur.


5. Somut olayda, davalının dava konusu gideri ödediğine yönelik itirazı olup, sürekli faydalanan olmadığı yönünde bir iddiası mevcut değildir. Mahkemesince davalının kat maliki olmaması sebebiyle ortak gider alacağından sorumlu olmayacağından bahisle davanın reddine karar verilmesi bu nedenlerle doğru görülmemiştir.

V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
07.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 6. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MÍLLET İ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2024/789Karar No : 2024/928
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Şebinkarahisar Asliye Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 12.01.2023
SAYISI : 2021/195 E., 2023/5 K.
DAVACI : Ahmet Duman 
DAVALI : Şebinkarahisar Orman İşletme Müdürlüğü
vekili Avukat Mutlu Arslan 
İHBAR OLUNAN : Mithat Ekinci 
DAVA TARİHİ: 02.05.2019
HÜKÜM/KARAR : Kabul 
TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı


Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasının kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece kesin olarak verilen kararın, kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığıtarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Şebinkarahisar İcra Müdürlüğü'nün 2019/88 Esas sayılı takip dosyası ile davalıdan 13.866,05 TL alacağın tahsilinin talep edildiği, davalı borçlu vekilinin 16.04.2019tarihli itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğu, icra takibine konu alacağın 31.05.2017 tarihli ölçütutanağında yer alan toplantı salonunda yapılan 34 m² taban lambri, 34 m² tavan MDF laminanti, 67 m²duvar MDF laminanti, 11 adet 90x2,05 kapı bedeli olduğu, davalıdan bir çok kez alacağın talep edilmesine rağmen çeşitli bahanelerle borcun ödenmediği belirtilerek, davalının icra takibine yaptığıitirazın iptaline, takibin devamına, icra takibine konu alacak üzerinden hesap edilecek asgari %20 icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.


II. CEVAP 
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ve yersiz açılmış bulunan davanın reddini talep ettiklerini,davacının icra takibine konu ettiği alacak iddiasının 2012 yılına ilişkin olup, zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduklarını ve davanın öncelikle zamanaşımı defi nedeni ile usulden reddi gerektiğini, keza davacının dava dilekçesinde talep ettiği alacak ve ferileri ile inkar tazminatını da kabul etmediklerini, davacı tarafça iddia edilen ölçüm tutanağındaki iş ile birlikte sair yapılan işlerin bedelinin davacıya ödendiğini, davacının idareden alacak talebi üzerine 29.06.2017 tarihli inceleme raporu ile yapılan araştırma ve tespitler sonucunda, davacının davaya konu işler ile sair yaptığı işlerin bedelinin kendisine ödendiğinin tespit edildiğini, davacıın sosyal tesiste yaptığı işlerin lojmanlara etüt kazı yapım işçiliği gibi gösterilip ödeme yapıldığından, yapılan işin ve yapılan ödemenin tam olarak hesabınin mümkün olmadiğini belirterek, öncelikle davanin usulden reddini, olmadiğı takdirde esastan reddi ile takibinde ve davasında haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile," Davada uygulanması gereken zamanaşımı süresi Borçlar Kanunu 146. maddesi uyarınca 10 yıllık zaman aşımıdır. Davaya konu alacağın tahakkuk tarihi 19.09.2012 'dir. İşbu davanın açılış tarihi 02/05/2019 tarihidir. Dolayısıyla dava,10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılmıştır. Her ne kadar davanın, eser sözleşmesinden kaynaklı 5yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu iddia edilmiş ise de; yapılan iş bir eseri meydana getirmek olmadığı, işin tamirat tadilat olduğu, bu nedenle 5 yıllık zamanaşımı süresinin olayda uygulama alanının bulunmadığı sonucuna varılmış ve davalının zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.
Davacının iddiaları, davalının savunmaları, Şebinkarahisar İcra Müdürlüğü'nün 2019/88 Esas sayılı takip dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı Orman İşletme Müdürlüğü için;31.05.2017 tarihli Ölçü Tutanağında yer alan toplantı salonunda yapılan 34 m² taban lambiri, 34m² tavan MDF laminanti, 67 m² duvar MDF laminanti, 11 adet 90x2,05 kapı bedeline karşılık alacak miktarınıbir çok kez talep etmesine rağmen ödeme alamaması nedeniyle ilamsız icra takibine başladığıi, ancak davalı tarafça; davacının talep ettiği ölçüm tutanağındaki işlerin karşılığının davacıya ödendiği, cevap dilekçesi ekinde belirtmiş olduğu 29.06.2017 tarihli inceleme raporunda 9.406,50 TL bedelinde ödemenin, davacının yaptığı işin karşılığında Mithat Ekinci'den malzeme aldığıni, bu sebeple mobilyacıMithat Ekinci adına düzenlenen 20319 no.lu 17.05.2012 tarihli fatura ile davaciya ödendiğini iddia ettiği,davalı tarafça mahkememize sunulan cevap dilekçesi kapsamında davalı taraf, davacının hak etmişolduğu ve takibe konu olan alacak miktarının Mithat Ekinci'ye ödendiği beyanı üzerine; davalı taraf davacı ile olan borç ilişkisini kabul etmesi nedeniyle ispat yükü yer değiştirmiş ve davalı tarafça davacıAhmet Duman'ın mobilyacı Mithat Ekinci'den alacağı karşılığında malzeme aldığını ispatlamak yüküaltında olmasına rağmen davalı taraf bu doğrultuda mahkememize herhangi bir delil sunmadığı görülmüşve kaldı ki; davalı taraf, alacaklıya ödemesi gereken borcunu alacaklı dışında başka birine ve alacaklının rızası dışında ödemesi borcun ifa edildiği anlamına da gelmeyeceği, bu nedenlerle yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olduğu" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYÍZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının, kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet 

Bakanlığı tarafından istenilmiştir.
B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığının 21.04.2024 tarihli yazısında; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 147 nci maddesinin altıncı fikrası uyarınca eser sözleşmesinden kaynaklanan davaların 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, somut olayda, davacı ile davalı arasında, davalı Şebinkarahisar Orman İşletme Müdürlüğüne ait misafirhanenin toplantı salonuna ait işlerin yapılmasına dair 2012 yılında yapılan sözleşmenin, 6098sayılı Kanun'un 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, davacınım yüklenici, davalının ise iş sahibi konumunda bulunduğu, mahkemece, taraflar arasında 2012 yılında yapılan sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu ve bu durumda da zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu dikkate alınarak 2019 tarihinde başlatılan icra takibi tarihi itibarıyla zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı hususu değerlendirilmeden ve ayrıca davalıya yemin delili hatırlatılmadan yazılı şekilde karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın kanun yararına bozulmasıtalep edilmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazhk ve Hukuki Nitelendirme 
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağının tahsili talebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı, icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca, ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2.Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddeleri,147/6 maddesi,149. maddesi 
3. Değerlendirme 
1.Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağının tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir. Davaci, davalı idareye ait sosyal tesisin toplantı salonunda taban lambri, tavan MDF laminant, duvar MDF laminant ve kapi imalatlarını yaptığını, davalı idare tarafindan yapılan imalat bedellerinin ödenmediğini belirterek, imalat bedellerinin tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiştir. Davalı idarece akdi ilişki kabul edilmiş, alacağın zamanaşımına uğradığı ve yapılan işler bedelinin davacıya ödendiği savunularak, davanin reddi talep edilmiştir.

2.Mahkemece, "yapılan işin bir eseri meydana getirmek olmadığı, işin tamirat tadilat olduğu, bu nedenle 5 yıllık zamanaşımı süresinin olayda uygulama alanının bulunmadığı" gerekçesiyle "davalının zamanaşımı itirazıın reddedildiği" belirtilerek uyuşmazlığın esası incelenerek hüküm kurulmuştur.

3.Eser sözleşmesinin tanımı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. maddesinde yapılmış olup, bu tanıma göre eser sözleşmesi "yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği" sözleşmedir. Eser sözleşmesinin konusu meydana getirilmesi istenen sonuçtur. İstenen sonuç bir şeyin yapılmasına ilişkin olabileceği gibi, ortadan kaldırılmasına,değiştirilmesine, iyileştirilmesine veya montajına ilişkin de olabilecektir. Bu açıklamalar kapsamında,somut olay değerlendirildiğinde davaci, belirli bir bedel karşılığında davalıya ait sosyal tesisin toplantısalonunun taban lambri, tavan MDF laminant, duvar MDF laminant ve kapi imalatlarinin yapimıni üstlendiğinden, taraflar arasındaki ilişki 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamımaddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisidir.

3.Bu açıklamalardan sonra olayda zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediğinin açıklanmasıgerekmektedir. Genel olarak zamanaşımı, bir hakkın kazanılmasında veya kaybedilmesinde kanunun öngördüğü sürenin dolmasıdır. Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalabilmesini ifade eder. Bu tanimdan da anlaşilacaği üzere zamanaşımi alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu “eksik bir borç" haline dönüştürür ve alacağın dava edilebilme özelliğini ortadan kaldırır. Zamanaşımı süresi, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren başlar. Alacağın muaccel olmasının bir bildirime bağlı olduğu hâllerde, zamanaşımı bu bildirimin yapılabileceği günden itibaren işlemeye başlar. 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu'nun 128. maddesinde getirilen bu düzenleme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 149. maddesinde de dili sadeleştirilmek suretiyle korunmuştur. Buradan kolayca anlaşılabileceği üzere, zamanaşımı süresinin başlangıç tarihinin belirlenmesi bakımından alacağın muaccel olduğu tarihin net bir şekilde belirlenmesi zorunlu ve önemlidir. 6098 savılı Türk Borclar Kanunu'nun 90. maddesinde "Ifa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borç, doğumu anında muaccel olur" hükmüne yer verilmiştir. Bu nedenle, kural olarak her borcun doğumu anında muaccel olduğu kabul edilmelidir.

4.Eser sözleşmelerinden kaynaklanan is bedelinin tahsili talepli davalarda zamanaşımı süresinin başlangicınin eserin teslim edilip edilmemesine ve sözleşmenin feshedilip edilmemesi haline bağlıolarak değiştiği gözden uzak tutulmamalıdır. Gerek mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 364.maddesinde, gerekse 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 479. maddesinde eser sözleşmelerinde işsahibinin edimini oluşturan iş bedelinin muacceliyeti teslim şartına bağlanmıştir. Bu nedenle, eser sözleşmelerinden kaynaklanan iş bedelinin tahsili talepli davalarda, zamanaşımı süresinin işin yüklenici tarafindan iş sahibine teslim edildiği tarihten itibaren başladığı kabul edilmektedir. Dairemizin ve kapatılan Yargıtay 15. ve 23. Hukuk Dairelerinin yerleşmiş uygulamalarında kabul edildiği ve kapatılan 15. Hukuk Dairesinin 30.11.2011 tarih ve 2011/6282-7054 Esas ve Karar sayılı ilaminda net bir sekilde “Eser sözleşmelerinde zamanaşımının başladığı tarih, eserin sözleşmesine uygun biçimde teslim edildiği tarihtir." ifadesine yer verilmek suretiyle vurgulandığı üzere zamanaşımi, teslimden itibaren başlar.
5.İş bedelinin tahsili amaçlanan davalarda zamanaşımının teslimden başlayacağı hususunda yapılan açıklamalardan sonra zamanaşımı süresinin ne kadar olduğu hususu da açıklanmalıdır. 6098 sayılıTBK'nın 147/6 maddesine göre “Yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi dışında, eser sözleşmesinden doğan alacaklar" 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Yanlar arasındaki ilişki eser sözleşmesinden kaynaklandığından ve davada talep iş bedelinin tahsiline ilişkin olduğundan olayda uygulanması gereken zamanaşımı süresi 5 yıldır.


6.Somut olayda, davacı yüklenicinin 31.05.2017 tarihli tutanaktaki imzalı beyanı, 15.05.2017 tarihinde Giresun Orman Bölge Müdürlüğüne verdiği dilekçe içeriği, davalı idare vekili tarafından sunulan işin davacıya yaptırılmasına ilişkin belgeler, davacının kestiği fatura tarihleri, idarece düzenlenen ödeme emri belgeleri dikkate alındığında, dava konusu imalatların 2012 ve 2013 yıllarında davalı idareye teslim edildiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafindan yapılan ve idareye teslim edilen imalatların bedelinin tahsili için 08.04.2019 tarihinde icra takibi başlatılmıştır. Bu durumda dava konusu işlerin teslim edildiği 2013yılından, icra takibinin yapıldığı 08.04.2019 tarihine kadar kanunda öngörülen 5 yıllık zamanaşımı süresi gerçekleştiğinden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı hukuki değerlendirme ile "yapılan işin bir eseri meydana getirımek olmadığı, işin tamirat tadilat olduğu, bu nedenle 5 yıllık zamanaşımı süresinin olayda uygulama alanının bulunmadığı" gerekçesiyle yazılışekilde kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

O halde Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir.
7.Adalet Bakanlığının talep yazısında, davalıya yemin delili hatırlatılmadan karar verilmiş olması da kanun yararına temyiz sebebi olarak belirtilmişse de, yukarıda açıklanan kabul sebebine göre bu konuda inceleme yapılmasina gerek görülmemiştir.

V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
18.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİÍLLETİ ADINA  YARG I T AY Í LAM I 
Esas No : 2024/3465Karar No : 2024/5084
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: İzmir 17. İş Mahkemesi TARİHİ: 12.10.2022EK KARAR TARİHİ: 23.11.2022SAYISI : 2022/358 E., 2022/326 K.DAVACI :DAVALI :DAVA TARİHİ: 02.09.2019KARAR : Davanın reddi KANUN YARARINA 
TEMYİZ EDEN : T.C. Adalet Bakanlığı
Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen ve tefrik edilen alacak davasında davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Davalı vekilince 15.11.2022 tarihli dilekçe ile gerekçeli kararda lehlerine avukatlık vekalet ücretine hükmedilmediği iddiasıyla bu durumun düzeltilmesinin talep edilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesince 23.11.2022 tarihli ek karar ile talebin reddine karar verilmiştir.

Davalı vekilince 23.11.2022 tarihli ek kararın istinaf edilmesi üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesinin 06.01.2023 tarihli ve 2023/69 Esas, 2023/2 Karar sayılı kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının miktar itibarıyla kesin olduğu belirtilerek istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

İstinaf incelemesinden geçmeden kesinleşen İlk Derece Mahkemesi kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı Şirket nezdinde çalışmalarının 2004 yılında başladığıi, davacının iş sözleşmesinin 01.06.2019 tarihinde işveren tarafindan haklı veya geçerli bir neden olmaksızın feshedilerek sona erdirildiğini, işveren nezdindeki çalışmalarının fasılalı ve çoğunluğu 

sigortasız olarak gerçekleştiğini, davacının son aylık ücretinin 3.300,00 TL olduğunu, davacının, firında ekmek hamur ustası olarak 06.00-18.00 saatleri arasında çalıştiğıni, Ramazan aylarında ise gece saat 00.00'da çalışmaya başladığını, akşam iftar saatine kadar çalıştığını, davacının bu çalışma düzeni ile hafta tatili olmaksızın haftanın her günü çalıştığını, davacıın çalışmış olduğu fasılalı dönemlerin hiçbirinde yıllık izin kullanmamış olup davalı işveren tarafindan davacıya kullanmadığı yıllık izinlerin ücretinin ödenmediğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, hafta tatili ve yıllık ücretli izin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davalı Şirkete ait işyerinin ekmek firını olduğunu, fırın işçilerinin günlük yevmiye alarak çalıştıklarını, her gün iş bitimi o günlük emeğinin karşılığını, içerisinde varsa fazla çalışma ücreti, asgari geçim indirimi, izin ücreti gibi tüm işçi alacaklarıdahil olmak kavdıyla nakit olarak aldiklarıni, tezgahta sicak ve taze ekmek bulunması amaciyla gece ve gündüz olmak üzere 2 vardiya halinde çalışma yapıldığını, gün içerisinde fazla çalışma söz konusu olmadığını, bayramlarda ve tatillerde çalışan işçilere çift yevmiye ödendiğini, davacının müvekkili Şirketten hiçbir işçi alacağı bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1. İlk Derece Mahkemesince 2019/54 Esasına kayıtlı davanın 06.10.2022 tarihli duruşmasında, hafta tatili, yıllık izin ile ulusal bayram ve genel tatil alacakları bakımından davanın tefriki ile somut dosya esasına kaydedilmesine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; arabuluculuk son tutanağında hafta tatili, yıllık izin ile ulusal bayram ve genel tatil ücret alacağının görüşülmediği, davacı tarafça dava şartının yerine getirilmemiş olması sebebiyle davacının hafta tatili ücreti, yıllık izin ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı davasının dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
3. Davalı vekilince 15.11.2022 tarihli dilekçe ile gerekçeli kararda lehlerine avukatlık vekalet ücretine hükmedilmediği iddiasıyla bu durumun düzeltilmesinin talep edilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesince 23.11.2022 tarihli ek karar ile talebin reddine karar verilmiştir.

4. İlk Derece Mahkemesi ek kararına karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin 06.01.2023 tarihli ve 2023/69 Esas, 2023/2 Karar sayılı kararı ile dava değerinin istinaf sınırının altında olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun miktardan reddine karar verilmiş olmakla İlk Derece Mahkemesi kararı istinaf incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarida belirtilen kararının kanun yararina temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlıği; davalının tefrik kararı öncesinde kendisini vekille temsil ettirdiği dikkate alınarak 

davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile kanun yararına temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, asıl davadan tefrik edilen davanın usulden reddine karar verilmesi halinde kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekip gerekmediğine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılıi Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3. 6100 sayılı Kanun'un "Yargılama giderlerinin kapsamı" kenar başlıklı 323 üncü maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
" (1) Yargılama giderleri şunlardır:
ğ) Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti 
"1

:

4. 6100 sayılı Kanun'un "Yargılama giderlerine hükmedilmesi" kenar başlıklı 332 nci maddesinin birinci fikrasına göre yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir.

5. Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (Tarife) "Görevsizlik,yetkisizlik, dava ön şartlarının yokluğu veya husumet nedeniyle davanın reddinde, davanın nakli ve açılmamış sayılmasında ücret"kenar başlıklı 7 nci maddesinin ikinci fikrası şöyledir:
"Davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanin reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılıavukatlık ücretine hükmolunur."
6. Tarife'nin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" kenar başlıklı 13 üncü maddesinin ilgili kısmışöyledir:
" (1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fikrasi, 10 uncu maddenin üçüncü fikrası ile 12 nci maddenin birinci fikrasi, 16 ncı maddenin ikinci fikrası hükümleri saklı kalmak kaydiyla) bu Tarifenin üçüncü kismına göre belirlenir.

(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.

3. Değerlendirme 
1. Somut uyuşmazlıkta davacı işçinin, kıdem tazminatı ile birlikte bir kısım işçilik alacağının tahsili için açtığı dava Mahkemenin 2019/54 Esasına kaydedilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince 2019/54 Esasına kayıthı asıl davanın 06.10.2022 tarihli duruşmasında,hafta tatili, yıllık izin ve ulusal bayram genel tatil alacakları bakımından davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiştir.

3. Asıl davadan tefrik edilen somut davada ise duruşma yapılmaksızın davanın, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiş ve davali lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

4. Tefrik edilen dava, asıl davadan ayrı ve bağımsız bir davadır. Bu sebeple bu dava yönünden kurulacak hükümde yargılama gideri ve vekalet ücretine ayrica hükmedilmelidir.
5. Somut dosyada her ne kadar İlk Derece Mahkemesince tefrik edilen davada davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş ise de bu kabul isabetli değildir. Şöyle ki asıl davadan tefrik edilen dava, asıl dava ile birlikte görülmeye başlanmış ve yargılama sırasında davalı kendisini vekille temsil ettirmiştir.Bu durumda, tefrik edilen dava yönünden verilecek hükümde 6100 sayılı Kanun'un 323 üncü maddesinin birinci fikrasının (ğ) bendi ve 332 nci maddesinin birinci fikrası ile karar tarihinde yürürlükte olan Tarife'nin 7 nci maddesinin ikinci fikrası ve 13 üncü maddesinin birinci ve ikinci fikraları uyarınca davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmelidir 

6. Tefrik edilen davanın ayrı ve bağimsız bir dava olduğu, bu nedenle asıl dava ile birlikte yargilaması devam ederken asıl davadan tefrik edilen dava yönünden, yargılama giderlerinden olan vekalet ücretine ayrica hükmedilmesi gerektiğinin göz önünde bulundurulmaması hatalı olmuştur.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
19.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLET İ ADI NA  YARGITAY İLAMI 
Esas No : 2024/4245Karar No : 2024/5687
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Konya 1. İş Mahkemesi TARİHİ: 13.07.2023SAYISI : 2022/251 E., 2023/484 K.DAVACI :DAVALI :DAVA TARİHÍ: 08.04.2022KARAR : Davanın kısmen kabulüTEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı
Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen alacak davasında davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekcesinde: davacı ile davalı arasında imzalanan is sözleşmesi kapsamında öğretmen olarak 08.07.2020-29.01.2022 tarihleri arasında çalıştığımi, işçilik hakları ve ücretlerinin verilmediğini,bu haklarının ödenmesi maksadıyla yapmış olduğu sözlü ve yazılı talebine rağmen israrla haklarının ödenmediğini, işverenin hukuka aykırı uygulamaları nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmek zorunda kaldığıni, davacı tarafindan keşide edilen ihtarnameye de davalının cevap vermediğini, ücretinin elden teslim yoluyla asgari ücretin altında eksik ödendiğini, imzalatılmış bordroların ise manevi baskı ve işten atma tehdidi altında imzalatıldığıni, fazla çalışma yapmasına ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmasına rağmen karşılığıın ödenmediğini, yıllık ücretli izinlerinin kullandırılmadığınıileri sürerek kıdem tazminatı ile fazla çalışma, ücret, yıllık ücretli izin, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ve ihtarname masrafinın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının davalı nezdinde 17.08.2020-26.01.2022 tarihleri arasında çalıştığını, iş sözleşmesini 26.01.2022 tarihinde verdiği istifa dilekçesiyle sona erdirdiğini, istifa dilekçesinde evlilik nedeniyle işten ayrıldığını belirttiğini, davacının da beyan ettiği üzere ücretin elden ödendiğini, tüm çalışanlara uygulandığı üzere davacıya da ödemenin yapılmasının akabinde ücret bordrolarının imzalatıldığını, ücretlerin kısmi ödenmesi şeklinde bir uygulama bulunmadığını, asgari ücret altında bir tutar alındığı yönündeki iddianın gerçeği yansıtmadığını, davacının iş sözleşmesini haklıve geçerli bir neden olmaksızın ve ihbar öneline uymaksızın sona erdirdiğini, hak ve alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESÍ KARARI 
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla feshin tek tarafli, karşı tarafa ulaştığı anda hüküm ve sonuçlarını doğuran, bozucu yenilik doğuran hak niteliği dikkate alındığında irdelenmesi gereken nedenin Konya . Noterliği vasıitasıyla keşide olunan 14.02.2022 tarihli ihtarnamede belirtilen sebep olduğu, davacının evlenmek maksadıyla iş ilişkisini sonlandıracağını işverene beyan ettiği, davacının  Belediye Başkanlığının 28.01.2022 tarihinde .. kayıt numarası ile evlendiğini ve işçilik alacaklarının ödeneceği beyan edilmesine rağmen halen ödeme yapılmadığını belirterek işsözleşmesini sonlandırdığı, evlilik nedeniyle iş sözleşmesini sonlandıran kadın işçinin evlilikten sonra 1yıllık süre içinde haklı nedene dayalı olarak iş sözleşmesini sonlandırabileceği, davacının 28.01.2022tarihinde evlendiği, iş sözleşmesini 14.02.2022 tarihinde sonlandırdığı, kıdem tazminatı talep koşullarının oluştuğu, davacının giydirilmiş brüt ücretinin 5.370,67 TL olarak hesaplamaya esas alınmasının dosya kapsamına uygun olduğu, davacının bakiye ücret alacağının bulunmadığı, günlük fiili çalışmasının 8 saat olduğu, haftalık çalışma süresinin 40 saat olduğu, davacının 45 saatlik yasal çalışma süresini aşan çalışmasının bulunmadığı, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı kanun yararına temyiz dilekçesinde; davacının 26.01.2022 tarihli dilekçesi ile görevinden 26.01.2022 tarihinde kendi isteği ile evlilik sebebiyle ayrılmak istediğini beyan ettiğini,davacının 28.01.2022 tarihinde evlendiğini, davacıın resmi evlilik işleminden önce iş sözleşmesini feshetmesi nedeniyle kıdem tazminatına hak kazanamayacağıni, kıdem tazminatı talebinin kabulüne karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek kararın kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlk ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, davacının evlilik nedeniyle iş sözleşmesinin feshi nedenine dayalı olarak kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı noktasındadır.


2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3. 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 120 nci maddesine göre, 25.8.1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanunu'nun (1475 sayılı Kanun) 14 üncü maddesi hariç diğer maddeleri yürürlükten kaldırılmış olup 1475 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
11
Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:
1. İşveren tarafindan bu Kanunun 17 nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen 
sebepler dışında,
2. İşçi tarafindan bu Kanunun 16 nci maddesi uyarınca,
3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyle,
4. Bağlı bulundukları kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;
5. (Ek: 25/8/1999 - 4447/45 md.) 506 Sayılı Kanunun 60 inci maddesinin birinci fikrasının (A)bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle,
Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kidem tazminatı ödenir.

I ...

3. Değerlendirme 
1. Kural olarak iş sözleşmesini feshetmek isteyen işçinin, belirsiz süreli iş sözleşmeleri için bildirim süresine uyması yeterli olup ayrica haklı bir nedene dayanma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak kıdem tazminatına hak kazanma bakımından, sözleşmenin sona erdirilme şekli önemlidir. İş sözleşmesini 4857 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesinde ve mülga 1475 sayılı Kanun'un halen yürürlükte bulunan 14üncü maddesinde sayılan (evlilik, yaşlılık aylığına hak kazanma vb. gibi) nedenlerden biri ile sonlandıran işçi kıdem tazminatına hak kazanır.

2. İşçinin el yazısını ve imzasını içeren bir istifa dilekçesinin varlığı halinde, öncelikle işçinin irade fesadı hallerinden birini ileri sürerek bu belgenin geçersizliği iddiasında bulunup bulunmadığı yahut belgedeki imzayı inkar edip etmediği üzerinde durulmalı; böyle bir iddianın varlığı halinde, bu iddianın gerçek olup olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.

3. 4857 sayılı Kanun'un 120 nci maddesi yollamasıyla, halen yürürlükte olan mülga 1475 sayılıKanun'un 14 üncü maddesinin birinci fikrasında, kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde işsözleşmesini evlilik nedeniyle kıdem tazminatına hak kazanabilecek şekilde sonlandırabileceği hükme bağlanmıştır. Kadın işçinin evlilik nedeniyle fesih hakki, evlilik tarihinden itibaren başlar. Bu hak, sadece kadın işçiye tanınmış olup resmi evlilik işleminin tamamlanmasından itibaren bir yıl içinde kullanilmalıdır.

4. Kadın işçinin kanunun tanıdığı fesih hakkını kullanması halinde, kıdem tazminatı talep hakkıdoğar. Feshin işverence kabul edilmesi gerekmediği gibi fesih hakkının bildirim süresi verilerek kullanılması zorunluluğu da bulunmamaktadır.

5. Somut uyuşmazlıkta davacı dava dilekçesinde; işverenin hukuka aykırı uygulamaları nedeniyle işsözleşmesini haklı nedenle feshettiğini belirterek kidem tazminatı ile birlikte bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı taraf ise davacının işyerinden 26.01.2022 tarihinde istifa etmek suretiyle ayrıldığıni, istifa dilekçesinde evlenme nedenine dayandığınıancak geçerli ve haklı bir nedeni olmadiğını savunarak kıdem tazminatı talebinin reddini istemiştir.Mahkemece; davacının iş sözleşmesini 14.02.2022 tarihli ihtarnamede belirtilen nedenlerle feshettiği,davacının evlenmek maksadıyla iş ilişkisini sonlandıracağını işverene beyan ettiği, 28.01.2022 tarihinde de evlendiği, iş sözleşmesini 14.02.2022 tarihinde sonlandıran işçinin kıdem tazminatına hak kazandığıgerekçesiyle kidem tazminatı talebi hüküm altına alınmış ise de varılan sonuç dosya kapsamı ile örtüşmemektedir.

6. İstifa dilekçesinde "02.09.2020 tarihinde 'Grup Sorumlusu' olarak çalışmaya başladığım görevimden 26.01.2022 tarihinde kendi isteğimle evlilik sebebiyle ayrılmak istiyorum. ……." yazılı olup davacının 26.01.2022 tarihinde işten ayrılış bildirgesi ile işten çıkışı yapılmıştır. Dosya kapsamı ile 28.01.2022 tarihinde evlenen işçinin, iş sözleşmesini 26.01.2022 tarihinde feshettiği sabittir. Buna göre davacının evlilik tarihi, fesih tarihinden sonraki bir tarihtir.

7. İşçinin evlilik nedeni ile iş sözleşmesini feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için bu hakkın, evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde kullanılması gerekir. Fesih hakkının evlilik tarihinden sonraya ilişkin ve bir yıl içinde kullanılması gereken bir hak olduğu gözetildiğinde, somut olayda davacıişçi bakımından evlilik nedeni ile fesih şartlarının bulunmadığı açıktır. Buna göre davacının kıdem tazminatı talebinin reddi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi hatalıdır.
8. Kanun yararına temyiz isteminin yukarıda açıklanan sebeplerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kanun yararına bozulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir öreğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,26.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.


Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK Mİ LLET İ ADI NA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2024/5138Karar No : 2024/6724
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Malatya 1. İş Mahkemesi TARİHİ: 08.08.2023SAYISI : 2021/544 E., 2023/134 K.DAVACI :DAVALI :DAVA TARİHİ: 28.12.2021KARAR : Davanın kismen kabulüKANUN YARARINA 
TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı
Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen alacak davasında davanın kismen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı nezdinde 15.09.2019 tarihinde bant elemanı olarak işe başladığını ve 10.09.2021 tarihine kadar çalıştığını, iş sözleşmesine bir kısım işçilik alacaklarının ödenmemesi, yapılan ödemelerin gecikmeli olması, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin yetersiz olmasıve psikolojik taciz (mobbing) uygulanması nedeniyle 10.09.2021 tarihinde işçi tarafindan haklı nedenle son verildiğini, diğer alacaklarının yanı sıra yaklaşık 2 yıla yakın çalışmasına karşın sadece bir kaç gün yıllık ücretli izin kullanabildiğini, bu nedenle yıllık ücretli izin alacağı da bulunduğunu iddia ederek kidem ve ihbar tazminatları ile yemek ücreti, ücret, hafta tatili, yıllık ücretli izin, ulusal bayram ve genel tatil, fazla çalışma ücreti alacakları ve asgari geçim indirimi alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.


II. CEVAP 
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının işsözleşmesini haklı bir neden olmaksızın feshettiğini, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazanamayacağını, davacının müvekkili Şirket nezdinde yıllık ücretli izin dahil herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin devamsızlık nedeniyle davacının işten çıkışının bildirilmesinin haklı nedene dayandığını savunduğu, davacı vekilinin ise haklı nedenle feshe dayandıği, bilirkişi marifetiyle hesaplanan ve hesaplama tekniği ve içeriği yerinde görülen rapora göre işçinin ödenmeyen alacaklarının bulunduğu, ayrıca davacı işçinin ücret ödemelerinin geç yapıldığı, bu nedenlerle davacı işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarına göre davacının davalıya ait işyerinde 11.09.2020 tarihinde işe başladığı, 14.10.2021 tarihi itibarıyla devamsızlık nedeniyle işten çıkışının verildiği, hizmet döküm cetveline göre davacının 2021 yılının Eylül ayında 9 gün sigortalı çalışması bulunduğu, 2021 yılının Ekim ayında ise çalışılan gün bildirilmediği, eksik gün nedeninin devamsızlık olarak gösterildiği, davacıvekilince davacının davali nezdinde 15.09.2019 tarihinde bant elemanı olarak işe başladığı ve 10.09.2021tarihine kadar çalıştığının iddia edildiği, her ne kadar davacı tarafından davacının işe başladığı tarih 15.09.2019 olarak belirtilmişse de kayıtlara göre davacının 11.09.2020 tarihinde işe başladıği, dosyada bu süre için açılan hizmet tespiti davası da olmadığından davacının 11.09.2020-10.09.2021 tarihleri arasında toplam 1 yıl olarak çalıştığının kabul edilmesi gerektiği, buna göre davacının kıdem tazminatına hak kazandığı, davalı tarafından davacıya yıllık ücretli izin kullandırıldığı ispatlanamadığından davacının hizmet süresine göre 14 gün karşılığı yıllık ücretli izin alacağı olduğu belirtilerek ve yazılı diğer gerekçelerle kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin ile ücret alacağı taleplerinin kabulüne, diğer taleplerin ise reddine karar verilmek suretiyle dava kısmen kabul edilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

·B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlıği; dava dilekçesinde davacı işçinin 15.09.2019 tarihinden 10.09.2021 tarihine kadar çalıştığının açıklandığını, bilirkişi raporunda SGK hizmet dökümüne göre davacının hizmet süresinin 11.09.2020-10.09.2021 tarihleri arasında toplam 1 yil olarak değerlendirileceğinin belirtildiğini,Mahkemece de bu raporun hükme esas alındığını, oysa davacı işçinin iş sözleşmesini hizmet süresi bir tam yıl dolmadan feshettiğini, bu nedenle kıdem tazminatına ve yıllık ücretli izne hak kazanamadığıni,sözü edilen taleplerin reddine karar verilmesi gerekirken hüküm altına alınmasının hatalı olduğunu belirterek Mahkeme kararının kanun yararına bozulması istemi ile kanun yararına temyiz yoluna başvurmuştur.


C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, davacının davalıya ait işyerinde çalıştığı süreye göre kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin hakkı bulunup bulunmadığı konusundadır.

2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uvarinca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargitayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3. 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) "Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri" kenar başlıklı 53 üncü maddesi şöyledir:
"İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmışolan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.
Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.

İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;
a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,
b) Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,
c) Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,
Az olamaz. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/5 md.) Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün arttırılarak uygulanır.

Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.

Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir."
4. 4857 sayılı Kanun'un 54 ve 55 inci maddeleri.
5. 4857 sayılı Kanun'un 120 nci maddesi atfi nedeniyle halen yürürlükte bulunan mülga 1475 sayıl İş Kanunu'nun (1475 sayılı Kanun) 14 üncü maddesinin ilgili kısmı şu şekildedir:
".…. işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynıoran üzerinden ödeme yapılır 

11
6. Dairemizin 24.06.2020 tarihli ve 2016/18182 Esas, 2020/6283 Karar sayılı kararının ilgili kısmi şöyledir:
11:

Kıdem tazminatına esas alınması gereken süre konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşverene ait bir ya da birkaç işyerinde belli bir süre çalışmış bir işçinin, işini kaybetmesi halinde,işinde yıpranması, yeni bir iş edinmede karşılaşacağı güçlükler ve işyerine sağladığı katkı göz önüne alınarak, geçmiş hizmetlerine karşılık işveren tarafindan işçiye kanuni esaslar dahilinde verilen toplu paraya 'kıdem tazminatı' denilmektedir. Kıdem tazminatının koşullari, hesabı ve ödeme şekli doğrudan İşKanunlarında düzenlenmiştir 

Kıdem tazminati, feshe bağlı haklardan olsa da, iş sözleşmesinin sona erdiği her durumda talep hakkı doğmamaktadır. 4857 sayılı İş Kanununun 120 nci maddesi hükmüne göre, yürürlükte bırakılan 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinde, kidem tazminatına hak kazanabilmek için işçinin işverene ait işyerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekir.

Kıdem tazminatına hak kazanma noktasında en az bir yıllık çalışma koşulu, İş Kanunu sistemi içinde nispi emredici bir hüküm olarak değerlendirilmelidir. Buna göre, toplu ya da bireysel işsözleşmeleriyle, en az bir yıl çalışma süresi işçi lehine azaltılabilecektir.

İşçinin işyerinde fiilen çalışmaya başladığı tarih, bir yıllık sürenin başlangıcıdır. Tarafların işilişkisi kurulması yönünde varmış oldukları ön anlaşma bu süreyi başlatmaz. Yine iş sözleşmesinin imza tarihi yerine, fiilen iş ilişkisinin kurulduğu tarihin, kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yönünden dikkate alınması gerekir. Işçinin çıraklık ilişkisinde geçirdiği süreler de kıdem tazminatına esas alınmayacak, buna karşın deneme süresi kidemine eklenecektir.

İşçinin kıdem hakkı bakımından aranan en az bir yıllık süre, derhal fesihlerde feshin bildirildiği anda sona erer. Kural olarak fesih bildirimi muhataba ulaştığı anda sonuçlarını doğurur. Bildirimli fesihler yönünden ise ihbar öneli süreye dahil edilir.

İşçinin işyerinde çalıştığı sırada almış olduğu istirahat raporlarının kıdem süresine eklenmesi gerekir. İşçinin çalıştığı sırada bir defada ihbar önelini altı hafta aşan istirahat raporu süresinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınamayacağı, kararlılık kazanmış Yargıtay uygulamasıdır.
İşçinin iş sözleşmesinin askıda olduğu süreler de, kıdem süresinden sayılmamalıdır. Örneğin ücretsiz izinde geçen süreler kıdem tazminatına esas süre bakımından dikkate alınmaz 
11
7. Dairemizin 19.10.2021 tarihli ve 2021/7988, 2021/14483 Karar sayılı kararının ilgili kismı şu şekildedir:
"…. Kıdem tazminatina esas alınması gereken süre konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin kıdem hakkı bakımından aranan en az bir yllık süre, derhal fesihlerde feshin bildirildiği anda sona erer. Kural olarak fesih bildirimi muhataba ulaştığı anda sonuçlarını doğurur. Bildirimli fesihler yönünden ise ihbar öneli süreye dahil edilir.

İşçinin iş sözleşmesinin askıda olduğu süreler de, kıdem süresinden sayılmamalıdır. Örneğin ücretsiz izinde geçen süreler kıdem tazminatina esas süre bakımından dikkate alınmaz.
8. Yargitay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 14.11.2013 tarihli ve 2013/28401 Esas, 2013/24465Karar sayılı kararının ilgili kısmı ise şöyledir:
Il 
Taraflar arasında davacının kıdem tazminatı ile yıllık izin ücretine hak kazanıp kazanmadığıhususu uyuşmazlık konusudur.


Somut olayda, davacı 28.04.2007-29.04.2008 tarihleri arasında davali...dan ihale ile iş alan diğer davalı şirkette çalıştığını, iş sözleşmesinin hizmet alım sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbra tazminatı ile işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasınıistemiş, mahkemece davacının çalışma süresinin bir yılın altında olduğu gerekçesi ile kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti taleplerinin reddine karar verilmiştir. Mahkemece davacının 11 ay, 29 gün çalıştığıbelirtilerek kdem tazminatı ile yıllık izin ücreti talebi reddedilmişse de, bu konuda davacının delil listesindeki tüm deliller toplanmadan, ayrıca seri dosyalar için dinlendiği anlaşılan tanıklara bu dosyaya özgü olarak davacının hizmet süresi hakkında soru sorulmadan eksik inceleme ile davacının bir yıllık hizmet süresini doldurmadığı belirtilerek davacının kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti talebinin reddi hatalı olmuştur. .."
9. Yargitay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 18.03.2013 tarihli ve 2013/4501 Esas, 2013/5564Karar sayılı kararının ilgili bölümü şu şekildedir 

a 


Dosya içeriğine göre, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kıdem tazminatı alacağı, bir yıl 360gün olarak kabul edilerek hesaplanmış ve bilirkişi raporu esas alınarak fark kıdem tazminatına hükmedilmiştir. Mahkemece, kidem tazminatı ücreti hesaplanırken bir yıl 365 gün kabul edilmeli ve gerekirse bilirkişiden ek rapor alınarak davacının kıdem tazminatı farkı alacağı bulunup bulunmadığıbelirlenerek sonuca gidilmelidir.

"
10. Dairemizin 25.05.2015 tarihli ve 2015/13921 Esas, 2015/18965 Karar sayılı kararının ilgili bölümü de şöyledir:
".…. Bilindiği üzere: bir takvim yılı 365 gün olup, kadem tazminatı hesabında da bir takvim yılının 365 gün olduğu dikkate alınarak işçinin kıdem tazminatı giydirilmiş aylık ücreti / 365 X işçinin filen çalıştığı takvim günü sayısı hesabı ile yapılmaktadır. SGK primleri ise mülga 506 SY ve 5510 SY hükümleri gereğince ilgili ayın takvimde ne kaç gün olduğuna (28, 29, 30, 31 gün) olduğuna bakılmaksizın 30 gün üzerinden yatırılmaktadır. Bu nedenle Şubat ayı ister 28, ister 29 gün çekmiş olsun 30 gün karşılığı prim yatırıldığı gibi,Oocak, Mart, Mayıs,Ttemmuz, Ağustos Ekim ve Aralık ayları da 31çektiği halde 30'ar gün üzerinden prim yatırılmaktadır. Bu sebeple de takvim yılı 365 gün olduğu halde bir tam yıl çalışan işçiye 360 gün üzerinden SGK primi yatırılmakta olup, yatırılan prim gün sayıst çalışılan fiili süreyi tam olarak karşılamamaktadır' gerekçesi ile direnilmiş olup, direnmenin doğru olduğu, yerel mahkemesince bu hususun düzeltildiği anlaşıldığından..."
11. Yargitay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 16.06.2014 tarihli ve 2013/14794 Esas, 2014/17243Karar sayılı kararının ilgili bölümü ise aşağıda belirtildiği gibidir:
Kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret, işçinin son bir günlük brüt ücreti ile son bir yıl içerisinde işveren tarafindan yapılan yemek, yol, giyim, yakacak ve çocuk yardımı gibi ödemelerin toplamının 365 gün hesabına bölünerek işçiye ödenen bir günlük para veya para ile ölçülebilen menfaatler miktarının toplamıdır. Dosyada bulunan bordrolarda davacıya son bir yıl içerisinde ödenen işçilik alacakları tespit edilmektedir. Yukarıda açıklanan şekilde bulunacak giydirilmişücrete göre kidem tazminatının hesaplanması için dosyanın bilirkişiye tevdi ile alınacak ek rapor bir değerlendirmeye tabi tutularak karar verilmelidir. ..."

3. Değerlendirme 
1. Davacıın davalıya ait işyerinde çalıştığı süreye göre kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin hakkıbulunup bulunmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

2. 4857 sayılı Kanun'un 120 nci maddesinin yollamasıyla hâlen yürürlükte bulunan mülga 1475sayılı Kanun'un 14 üncü maddesinde, diğer koşulların yanı sıra "işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için" kıdem tazminatı ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.
3. Kıdem tazminatına hak kazanma noktasında en az bir yıllık çalışma yönünde yasal koşul, nispi emredici bir hüküm olarak değerlendirilmelidir. Buna göre toplu ya da bireysel iş sözleşmeleri ile en az bir yıl çalışma koşulu işçi lehine azaltılabilir. İşçinin işyerinde fiilen çalışmaya başladığı tarih, en az bir yıllık sürenin başlangıcıdır.

Yine iş sözleşmesinin imza tarihi yerine, fiilen iş ilişkisinin kurulduğu tarih, tazminata hak kazanma ve hesap yönünden dikkate alınmasi gereken tarihtir.

İşçinin kıdem hakkı bakımından aranan en az bir yıllık süre, derhal fesihlerde feshin bildirildiği anda sona erer. Kural olarak fesih bildirimi, muhataba ulaştığı anda sonuçlarını doğur. Bildirimli fesihler yönünden ise ihbar öneli süreye dahil edilir.

İşçinin işyerinde çalıştığı sırada aldığı istirahat raporları kıdem süresinden sayılmalıdır. Buna karşın, işçinin çalıştığı sırada bir defada ihbar önelini altı hafta aşan istirahat raporu süresinin, kıdem tazminatı hesabında dikkate alınamayacağı, kararlılık kazanmış Yargıtay uygulamasıdır.
İşçinin iş sözleşmesinin askıda olduğu süreler, kıdem süresinden sayılmamalıdır. Örneğin ücretsiz izinde geçen süreler kıdem tazminatına esas süre bakımından dikkate alınmaz. İşçinin en az bir yıllık çalışması aynı işverene ait işyeri ya da işyerlerinde geçmiş olmalıdır.

4. 4857 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinde ise "işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere" yıllıik ücretli izin verileceği düzenlenmiştir.

5. Görüldüğü üzere gerek kıdem tazminatına gerekse yıllık ücretli izne hak kazanma bakımından bir yıllık hizmet süresi aranmaktadır.

6. Bu doğrultuda ve İlgili Hukuk kısmında yer verilen Yargıtay kararlarında açıklanan ilkeler de dikkate alınarak yapılan değerlendirmeye göre somut uyuşmazlıkta; Mahkemece davacının 11.09.2020tarihinden 10.09.2021 tarihine kadar çalıştığı ve 10.09.2021 tarihinde iş sözleşmesine davacı tarafindan son verildiği kabul edilmiştir. Dolayısıyla davacının işe başlama tarihi 11.09.2020, son çalışma tarihi 09.09.2021; 11.09.2020-10.09.2021 tarihleri arasında geçen süre ise 364 gün olup mülga 1475 sayıl Kanun'un 14 üncü maddesi ile 4857 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinde öngörülen bir yıllık hizmet süresi süre koşulu sağlanmadığından kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağına ilişkin taleplerin reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine 05.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.


Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2024/5595Karar No : 2024/8046
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Ankara 67. İş Mahkemesi TARİHİ: 13.07.2023SAYISI : 2022/223 E., 2023/620 K.DAVACI :DAVALI :DAVA TARİHİ: 16.05.2022KANUN YARARINA 
TEMYİZ EDEN : T.C. Adalet Bakanlığı
Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen alacak davasında davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hakimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı Şirkette 27.08.2021 tarihinden itibaren çalışmakta olan davalıişçinin 11.03.2022 tarihinde, ihbar süresinde de çalışmak istediğine dair dilekçe vermek suretiyle istifa iradesini ortaya koyduğunu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 17 nci maddesine göre çalışmakla yükümlü olduğu 4 hafta ihbar süresinin 4 gününü çalıştıktan sonra kalan ihbar süresini çalışmayacağını, yeni bir iş bulduğunu ve bir an önce orada işe başlamak istediğini, ihbar süresi ücretini de ödemeyeceğini belirterek 15.03.2022 tarihi mesai bitiminde işyerinden ayrıldığıni, devamında ise 16.03.2022 - 17.03.2022 tarihleri arasında işyerine gelmediğini, bunun üzerine kendisine 18.03.2022tarihinde .....Noterliğinin .... tarihli ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile işe dönmesi ve kalan ihbar süresinde çalışmasının ihtar edildiğini, ihtarın 21.03.2022 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen herhangi bir mazeret sunmaması nedeniyle bu defa telgraf ile 23.03.2022 tarihinde iş sözleşmesinin devamsızlık haklı nedenine dayanılarak feshedildiği kendisine ihbar edilerek sigorta çıkışının gerçekleştirildiğini, davalı işten çıkarılmamış olup işten ve işyerinden ayrılmasının gerekçesiz ve haksız olması sebebiyle işverene ihbar tazminatı ödemesi gerektiğini ileri sürerek ihbar tazminatı ile yazışma ve 

noter masraflarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP 
Davali, davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESÍ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı işveren vekilince, davalıişçinin başka iş bulması üzerine ihbar süresine uymadan ve ihbar tazminatı ödemeden işten ayrıldığıın,ihtar üzerine işe dönmediğinin, bunun üzerine iş sözleşmesinin işveren tarafindan haklı nedenle feshedildiğinin ileri sürüldüğü; ihbar tazminatı yükümlüsünün fesih bildirimi şartına uymayan taraf olduğu, Kanun hükmüne göre iş sözleşmesini fesheden tarafın, ihbar tazminatına hak kazanamayacağı,bu nedenle davacı işverenin fesheden taraf olarak, haklı olup olmadığına bakılmaksızın, ihbar tazminatına hak kazanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
2. İlk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığıca; dosyanın incelenmesinde, davalı işçinin 11.03.2022 tarihli dilekçesi ile görevinden kendi isteği ile ihbar süresini çalıştıktan sonra istifa ettiğini beyan ettiği, Sosyal Güvenlik Kurumu sigortalı hizmet cetveline göre 15.03.2022 tarihi itibarı ile çıkışının yapıldığı, 16, 17 ve 18 Mart 2022 tarihlerinde işçinin işe gelmediğine ilişkin tutanaklar tutulduğu, .... Noterliğinin .. tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya işe dönmesinin ihtar edildiği, 23.03.2022 tarihli telgrafla işe dönmemesi ve haklı bir mazeret sunulmaması nedeniyle sözleşmenin feshine karar verildiği ve çıkışişlemlerine başlandığının ihbar edildiği, dinlenen tanıkların davacının iddialarını doğruladığı, davalının davaya cevap vermediği; şu halde Mahkemece, iş sözleşmesini istifa etmek suretiyle ilk önce davalıişçinin feshettiği, davalı işçiden sonra davacı işverenin gerçekleştirdiği devamsızlık feshinin, feshedilmişiş sözleşmesi yeniden feshedilemeyeceğinden, hukuken sonuç doğurmayacağı dikkate alınarak davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı bulunduğu belirtilerek kararın kanun yararına bozulması talep edilmiştir.
C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, davalı işçinin iş sözleşmesinin kim tarafından feshedildiği ve davacı işverenin ihbar tazminatına hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.


2. Temyiz talebi Yargitayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarıca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarımıortadan kaldırmaz.

3. 4857 sayılı Kanun'un "Süreli fesih" kenar başlıklı 17 nci maddesinin ilgili bölümü şöyledir:" Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir.İş sözleşmeleri;
:
b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
feshedilmiş sayılır.
.
Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.

İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir 1

4. 4857 sayılı Kanun'un "İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı" kenar başlıklı 25 inci maddesinin ilgili bölümü şöyledir:
"Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:
g) İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünüveya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi.

11:
3. Değerlendirme 
1. Fesih bildirimi tek taraflı bir irade beyanı olup bu beyan, belirsiz süreli iş sözleşmelerinde süre verilerek sözleşmenin sona erdirilmesinde kullanılabileceği gibi belirli ya da belirsiz süreli sözleşmelerin haklı nedene dayanarak, işçi veya işveren tarafindan süre verilmeksizin sona erdirilmesinde de kullanılmaktadır. Bu nedenle iş sözleşmelerinde fesih bildirimi sözleşmeyi belirli bir sürenin geçmesiyle ya da derhal sona erdiren, karşı tarafa yöneltilmesi gerekli tek taraflı bir irade beyanı olup muhataba ulaşması ile sonuç doğurur. İş sözleşmelerinde fesih bildiriminde bulunma hakkı, kural olarak her iki tarafa da tanınmıştır. Hukuki niteliği itibarıyla fesih bildirimi, yenilik doğuran bir hak olup beyanın karşıtarafa ulaşması ile sonuç doğurur; bu nedenle karşı tarafin kabulüne gerek yoktur. Hukuk sistemimizde feshin işçi veya işveren tarafindan yapılmasına bağlanan hukuki sonuçlar farklı olduğundan fesih bildiriminin kimin tarafindan gerçekleştirildiğinin belirlenmesi önem taşımaktadır. Yine iş sözleşmesinin her iki tarafça feshedilmiş olması halinde de ilk önce kimin tarafından feshedildiğinin ortaya konulmasıgerekmektedir. İş sözleşmesinin kimin tarafindan feshedildiği belirlendikten sonra sözleşmeyi sona erdiren bozucu yenilik doğuran hak bu kişi tarafından kullanılmış sayılacağından, feshe bağlanan hukuki sonuçlar hakkı kullanan kişiye göre belirlenecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 19.09.2018 tarihli ve 

2015/22-3097 Esas, 2018/1339 Karar sayılı karari).
2. İşçinin haklı bir nedene dayanmadan ve bildirim öneli tanımaksızın iş sözleşmesini feshi, istifa olarak değerlendirilmelidir. İstifa iradesinin karşı tarafa ulaşmasıyla birlikte iş ilişkisi sona erer.
3. İhbar tazminati, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın ve usulüne uygun bildirim öneli tanımadan fesheden tarafin, karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminattır. Buna göre,öncelikle iş sözleşmesinin 4857 sayılı Kanun'un 24 ve 25 inci maddelerinde yazılı olan nedenlere dayanmaksızın feshedilmiş olması ve 17 nci maddesinde belirtilen şekilde usulüne uygun olarak ihbar öneli tanınmamış olması halinde ihbar tazminatı ödenmelidir. Yine haklı fesih nedenine rağmen işçi ya da işverenin Kanun'un 26 ncı maddesinde öngörülen hak düşürücü süre içinde fesih yoluna gitmemeleri halinde karşı tarafa ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü doğar.

4. İhbar tazminatı iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olduğu için, iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir nedene dayansa dahi ihbar tazminatina hak kazanması mümkün olmaz.

5. Usulünce bildirilen fesih beyanı, bildirim süresi içinde tarafların hak ve borçlarını etkilemez. İşsözleşmesi bildirim süresi içinde önceden olduğu gibi hükümlerini doğurmaya devam eder. Her iki taraf sözleşmeden doğan borçların, fesih olmamışcasına, ifa ile yükümlüdür. Bu nedenle bildirim süresi içinde taraflardan birinin borca aykırılıği, diğer tarafa haklı nedenle sözleşmeyi derhal fesih imkanı verir.Ayrıca haklı neden oluşturan bir olayın bildirim süresi içinde vuku halinde de hak sahibi taraf, fesih hakkını kullanabilir. Ancak haklı nedenle fesih hakkı doğan taraf, hak düşürücü özel süreye riayetle bildirim süresi içinde bu hakkını kullanmalıdır; bildirim süresinin dolmasıyla sözleşme sona ermişolacağından, haklı nedenle fesih hakkı bilahare kullanılamaz (Hamdi Mollamahmutoğlu, Muhittin Astarli, Ulaş Baysal, İş Hukuku, Gözden Geçirilmiş 6. Baski, Ankara, 2014, s.911).
6. İhbar tazminatını usulsüz fesih yapan taraf ödemekle yükümlüdür. Bu, işveren olabileceği gibi işçi de olabilir. Söz gelimi, fesih beyanı olarak nitelenmesine imkan veren koşullarda işyerini terk eden veya bildirim süresinin dolmasını beklemeden işyerinden ayrılan işçi, usulsüz fesihte bulunmuş olur ve bu nedenle de işverene ihbar tazminatı ödeme yükümü altına girer (Mollamahmutoğlu, Astarli, Baysal,s.921).

7. Bildirim süreleri bölünemez nitelikte olduğundan, kısmen kullandırılmış olması da usulsüz bir fesih niteliğindedir. Üstelik bu durumda ihbar tazminatı hesaplanırken sadece kullandırılmayan kısım değil, uyulması gereken tüm bildirim süresi dikkate alımarak ihbar tazminatının hesaplanması gerekir (Mollamahmutoğlu, Astarli, Baysal, s.924).

8. Somut uyuşmazlıkta; davacı işveren işyerinde 27.08.2021 tarihinden itibaren diyaliz teknikeri olarak çalışan davalı işçinin, 11.03.2022 tarihli ve "RFM Batı Diyaliz Merkezi, Diyaliz teknikeri olarak çalıştığım görevimden kendi isteğim ile ihbar süremi çalıştıktan sonra istifa ediyorum." şeklindeki dilekçesi ile iş sözleşmesini bildirimli olarak feshettiği; ancak 15.03.2022 tarihinden itibaren işyerine gitmeyerek ihbar süresini tamamlamadan işten ayrıldıği, davacı işverence 16, 17 ve 18 Mart 2022tarihlerinde devamsızlık tutanakları tutulduğu, 18.03.2022 tarihli noter ihtarnamesi ile davalıya ișe dönmesinin ihtar edildiği, 23.03.2022 tarihli telgrafla işe dönmemesi ve haklı bir mazeret sunulmaması

nedeniyle sözleşmenin feshine karar verildiğinin belirtildiği ve işten çıkışının 48 (4857 sayılı Kanun madde 25-II-g) kodu ile Kuruma bildirildiği dosya kapsamı ile sabittir.

9. İlk Derece Mahkemesince, ihbar tazminatının yükümlüsünün fesih bildirimi şartına uymayan taraf olduğu, Kanun hükmüne göre iş sözleşmesini fesheden tarafiın, ihbar tazminatına hak kazanamayacaği, bu nedenle davacı işverenin fesheden taraf olarak, ihbar tazminatına hak kazanamadığıgerekçesiyle ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Ne var ki varılan sonuç dosya içeriğine uygun düşmemiştir.

10. Somut dosyada, iş sözleşmesinin önce işçi tarafindan bildirimli olarak feshedildiği, ardından bildirim süresi içinde yine işçi tarafindan işyerinin terk edildiği ve bildirim süresine uyulmadığı, bildirim süresine uymadan işyerini terk eden işçinin usulsüz fesihte bulunduğu anlaşılmakla; işverenin daha sonra devamsızlık sebebi ile yaptığı fesih bildirimine değer verilemez. İş sözleşmesinin işçi tarafindan feshedildiği kabul edilerek davacı işverenin ihbar tazminatı talebi hakkında bir değerlendirme yapılmasıgerekirken, iş sözleşmesinin işverence feshedildiği ve iş sözleşmesini fesheden tarafin ihbar tazminatına hak kazanamadığı sonucuna ulaşılması hatalı olup kararın, kanun yararına bozulması gerekmiştir.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir öreğininAdalet Bakanlığına gönderilmesine,
09.05.2024tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 10. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLET İ ADI NA YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2024/4186Karar No : 2024/5668
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Bursa 1. İş Mahkemesi 
TARİHİ: 09.05.2019
SAYISI : 2018/583 E., 2019/147 K.

DAVACI : Yusuf Uysal 
DAVALI : Enüstün Mensucat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 
vekili Avukat Birkay Özgür Yaşar 
FER'Î MÜDAHİL : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
vekili Avukat Üzeyir Tüfekçi 
DAVA TARİHİ: 16.10.2018
TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı


Taraflar arasında, ilk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen ve temyiz edilmeden kesinleşen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hakimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı işyerinde 01.02.1997-30.05.1999 tarihleri arasında çalıştiğının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
1.Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını beyanla bu yönden reddi gerektiğini, ayrıca davanın niteliği itibariyle kamu düzenine ilişkin olduğunu bu itibarla, iddia olunan fiili çalışmanın 506 sayılı Kanun'un 2 ve 6 ncı maddeleri uyarınca yöntemince ispatlanması gerektiğini, Kurum kayıtlarının karine olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı işveren vekili, husumet, zaman aşımı itirazlarında bulunarak davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ".. Davacının Kurumda bildirimi bulunmayan ve tespitini istediği sure 1997-1999 tarihleri arasındadır. Davacı açısından hak düşürücü süre 

kesintisiz çalıştığını iddia ettiği çalışmanın sona erdiği yılın sonundan itibaren 5 yıl olup iş bu davanın 16.10.2018 tarihinde açıldığı dikkate alındığında hak düşürücü süre aşıldıktan sonra açılan iş bu davanın reddi gerekli olup bu tespit ve değerlendirme doğrultusunda davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur."gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü 31.10.2023 tarihli kanun yararına temyiz dilekçesinde;Sosyal Güvenlik Kurumundan gelen 1997 yılına ait dört aylik sigorta prim bordrolarında davacının isminin yer aldığı gözetilerek, yapılacak yargılama sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle kararın 6100 sayılıKanun'un 363 üncü maddesinin 2 nci fikrası gereğince kanun yararıma temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkin davada hak düşürücü sürenin geçip geçmediğine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk 
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayıh Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığıtarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2.Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.
3.506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi hükmüne göre Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalıhizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5yıl içinde açılması gerekir. Çalışmanın tespiti istemiyle hak arama yönünden kanun ile getirilen süre, doğrudan doğruya hakkın özünü etkileyen hak düşürücü niteliktedir ve dolması ile hakkın özü bir daha canlanmamak üzere ortadan kalkmaktadır. 506 sayılı Kanunun kabul edilip yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla beş yıl olarak öngörülen süre, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanun'un 5 inci maddesiyle on yıla çıkarılmış, daha sonra 07.06.1994 tarihinde yürürlüğe giren 3995 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesiyle yeniden beş yıl olarak belirlenmiştir. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre;yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafindan verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir. Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi yada çalışmaların Kurumca tespit edilmesi halinde;Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Ne var ki sigortalının Kuruma bildiriminin işe giriş tarihinden sonra yapılması, bir başka ifade ile sigortalının hizmet süresinin başlangıçtaki bir bölümünün Kuruma bildirilmeyerek sonrasının bildirilmesi ve Kuruma bildirimin yapıldığı tarihten önceki çalşmaların,bildirgelerin verildiği tarihide kapsar biçimde kesintisiz devam etmiş olması halinde, Kuruma bildirilmeyen 

çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil,kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu, başlangıç alınmalıdır.
3. Değerlendirme 
1.Dosya kapsamı incelendiğinde, 01.02.1997-30.05.1999 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalıştığının tespiti istemli açılan işbu davada, davacı adına işverenlik tarafindan Kuruma verilen 1997/2 nci dönem bordrolarında 01.07.1997 işe giriş tarihli olmak üzere davacıın adının bulunduğu, sicil numarası bölümünde yeni kayıt yazdığı, 1997/3 üncü dönem bordrolarında ise yine davacının adının yazdığı ancak sicil numarasının farklı olması nedeniyle bu dönemdeki 33 günlük bildirimin davacıya mal edilmediği, ilgili iş yerinden sigortalıişe giriş bildirgesinin istenildiği, verilmesi durumunda mal edilmesinin söz konusu olabileceğinin davalıKurum tarafindan bildirildiği, İlk Derece Mahkemesince davanın açıldığı tarihe göre hak düşürücü sürenin geçtiğinden bahisle davanın reddine karar verildiği ve bu kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği, 01.07.1997tarihi öncesi yönünden kararın yerinde olduğu, bu tarih ve sonrası yönünden ise eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

2.Hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilebilmesi için ilgili yönetmelikte sayılan belgelerin işveren tarafindan verilmemiş olması ve tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5yıllık sürenin geçmiş olması gerekmektedir. Dosya kapsamından, davacının adı ve soyadının bulunduğu 1997/2 ve 3 üncü dönemine ilişkin olmak üzere yönetmelikte belirtilen dönem bordrolarının davalı Kuruma verildiği belirgindir.

3. O halde İlk Derece Mahkemesince, işverenlik tarafindan davalı Kuruma verilen 1997/2 ve 3 üncüdönem bordrolarında adı geçen Yusuf Uysal'ın davacı olup olmadığı detaylı bir şekilde araştırılıp sonucuna göre hak düşürücü sürenin değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

V. KARAR 
Açıklanan sebeple;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
22.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 12. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLAMI 
ESAS NO : 2024/3775KARAR NO : 2024/6302
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Ilgaz Sulh Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 27.03.2023-15.06.2023 (Ek karar)NUMARASI : 2023/69-2023/83DAVACI : Fatma Kocamaz DAVALI : Osman Taşpınar 
Yukarıda tarih ve numarası yazılı kararın kanun yararına temyizen tetkikinin T.C.Adalet Bakanlığı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup,dava dosyası için Tetkik Hakimi Yeliz Aziz tarafindan düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı hissedarın Sulh Hukuk Mahkemesine başvurusunda, ortaklığın giderilmesi ilamına dayalı olarak Ilgaz Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğunun 2022/27 satışnumaralı dosyasında 10.3.2023 tarihinde yapılan ihalenin feshine hükmedilmesini talep ettiği,mahkemece Ilgaz Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle mahkemenin görevsizliğine karar verildiği, davacı hissedar tarafindan yapılan istinaf başvurusu üzerine, İlk Derece Mahkemesinin 22.5.2023 tarihli ek kararı ile istinaf süresinin geçtiği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, bu ek kararın davacı hissedar tarafindan istinaf edilmesi sonucunda Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesinin 02.11.2023 tarih ve 2023/1390 E.-2023/1732 K. sayılı kararı ile İİK'nın 134/7. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince verilen görevsizlik kararının kesin nitelikte olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesinin ek kararının sonucu itibariyle doğru olduğu belirtilerek istinaf başvurusunun kesin olarak esastan reddine hükmedildiği ve kararın 02.11.2023 tarihinde temyiz edilmeksizin kesinleştiği, davacı hissedar tarafindan Adalet Bakanlığına yöneltilen dilekçe ile kanun yararına temyiz yoluna başvurulduğu görülmüştür.

T.C. Adalet Bakanlığının Dairemize hitaben gönderilen 16.5.2024 tarihli yazısı ile;İİK'nın 134/7. maddesi gereğince ihalenin feshi isteminin görevsiz mahkemeye yapılmasıhalinde mahkemece görevsizlik kararı verilmesi ile beraber masrafin gider avansından karşılanması suretiyle dosyanın re'sen görevli mahkemeye gönderilmesi gerektiğine işaret edilmekle birlikte, ihalenin feshine konu edilen taşınmazın ihalesinin Ilgaz Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğunca yapılması nedeniyle ihalenin feshi istemini inceleme görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğu dikkate alınarak davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken mahkemece yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu belirtilerek, söz konusu kararın, HMK'nın 363. maddesi uyarınca kanun yararına temyizen incelenmesi talep edilmiştir.

HMK'nın 322/2. maddesinde; paylaştırma ve ortaklığın giderilmesi için satış yapılmasıhalinde hakimin satış için bir memur görevlendireceği, satışın ise İcra ve İflâs Kanunu hükümlerine göre yapılacağı hükme bağlanmış olup, bu maddeye göre satış memuru davaya bakan Sulh Hukuk Mahkemesince tayin edildiğinden, onun işlemlerine karşı şikayetleri inceleme görevi de ortakliğın giderilmesine karar veren Sulh Hukuk Mahkemesine aittir.

Öte yandan, 30.11.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nın 134/7. maddesi gereğince; ihalenin feshine ilişkin şikâyet görevsiz veya yetkisiz icra mahkemesi veya mahkemeye yapılırsa, icra mahkemesi veya mahkeme evrak üzerinde inceleme yaparak başvuru tarihinden itibaren en geç on gün içinde görevsizlik veya yetkisizlik kararı verir ve masrafinı gider avansından karşılamak suretiyle dosyayı re'sen görevli veya yetkili icra mahkemesine gönderir. Bu kararlar kesindir.

Somut uyuşmazlıkta; davaya konu ihalenin ortaklığın giderilmesi ilamına dayalı olarak Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğunca yapıldığı görüldüğünden, söz konusu ihalenin feshi istemini inceleme görevi de Sulh Hukuk Mahkemesine aittir. Bununla birlikte, her ne kadar Sulh Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararı hatalı ise de, İİK'nın 134/7.maddesi gereğince görevsizlik ile beraber dosyanın re'sen görevli olduğunu belirttiği mahkemeye gönderilmesi yönünde hüküm tesisi gerekirken sadece mahkemenin görevsizliğine ve görevli mahkemenin tayinine karar verilmesi ile yetinilmesi de isabetsiz olup, ilk Derece Mahkemesinin, söz konusu kanuni düzenlemeye aykırı olacak şekilde verdiği 15.6.2023 tarihli ek kararı da doğru bulunmamiştir.

O halde İlk Derece Mahkemesince; Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğunca yapılan ihalenin feshine dair davada Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu nazara alınarak davanın esasının incelenmesi gerekirken yazılı şekilde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi ve İİK'nın I34/7. maddesine aykırı olacak şekilde davanın açılmamış sayılması yönündeki ek kararı hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: T.C. Adalet Bakanlığının 6100 sayılı HMK'nın 363. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteminin yerinde olduğunun kabulü ile yukarıda açıklanan nedenlerle; Ilgaz Sulh Hukuk Mahkemesinin 27.3.2023 tarih ve 2023/69 E.-2023/83 K. sayılı kararinın, 6100sayılı HMK'nın 363/2. maddesi gereğince kanun yararına BOZULMASINA, aynı fikra uyarınca bozmanın hükmün hukuki sonuçlarını kaldırmayacağına, bozma kararının bir örneğinin Resmi Gazetede yayımlanması için T.C. Adalet Bakanlığına gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine, 13.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.