Hava Trafik Emniyeti Elektronik Personeli Lisans ve Yetkilendirme Yönetmeliği (SHY-ATSEP)
YÖNETMELİKLER | 2025-04-19

19 Nisan 2025 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 32875
YÖNETMELİK
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden:
HAVA TRAFİK EMNİYETİ ELEKTRONİK PERSONELİ LİSANS
VE YETKİLENDİRME YÖNETMELİĞİ (SHY-ATSEP)
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, Türkiye hava sahasında ve havaalanlarında hava trafik
emniyeti elektronik hizmetlerinin planlanması, projelendirilmesi,
yönetilmesi, idamesi ve bakımını sağlamakla yükümlü emniyetle ilgili
operasyonel görevleri yürüten hava trafik emniyeti elektronik personeli ile
hava trafik emniyeti elektronik personeli lisansı alacak kişilerin sahip
olması gereken sağlık, eğitim ve uzmanlık şartlarının belirlenmesi,
sertifika, lisans ve derecelerinin verilmesi, muhafaza edilmesi,
yenilenmesi, süreli olarak askıya alınması veya iptal edilmesi ile
yapılacak sınav ve yetkilendirilecek kuruluşlara ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Sivil Havacılık Genel
Müdürlüğünü, hava trafik emniyeti elektronik personeli için gerekli lisans,
derece veya sertifika almış, alacak, temdit edecek veya yenileyecek
kişileri ve bunlara eğitim veren veya bünyelerinde bulunduran kamu kurum ve
kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişileri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 14/10/1983
tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 41 inci ve 46 ncı
maddeleri, 5/6/1945 tarihli ve 4749 sayılı Şikago'da 7 Aralık 1944
tarihinde Akit ve İmza Edilmiş Olan Milletlerarası Sivil Havacılık
Anlaşması ile Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin
Onanması Hakkında Kanun ile yürürlüğe girmiş olan Şikago Sözleşmesinin
Ek-10’u ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve
Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 437 ve 441 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Asistan ATSEP: Temel eğitim programını
tamamlamasını müteakiben yardımcı olarak CNS hizmetlerinde yer alan
personeli,
b) Asistan ATSEP Sertifikası: Temel eğitim
programını başarı ile tamamlayan adaya Genel Müdürlük tarafından verilen
sertifikayı,
c) ATSEP: Hava trafik emniyeti elektronik
personelini,
ç) ATSEP Lisansı: Yeterlik ve işbaşı eğitimlerini
başarıyla tamamlayan asistan ATSEP sertifikasına sahip elektronik
personeline Genel Müdürlük tarafından verilen yetki belgesini,
d) ATSEP lisanslı personel: Hava trafik yönetimi
dâhilinde bulunan haberleşme, seyrüsefer ve gözetim sistemlerinin
çalıştırılması ve bakımından sorumlu olarak lisanslı ve bu lisansa işlenmiş
derece alanlarının verdiği yetkiler kapsamında doğrudan hizmet veren
personeli,
e) CNS: Haberleşme, seyrüsefer ve gözetimi,
f) Değerlendirme: ATSEP lisanslı personel ya da
Asistan ATSEP sertifikalı personelin sahip olduğu teorik ve pratik
nitelikleri ölçme yöntemini,
g) Derece alanı: Lisansa veya lisansa bağlı
belgelere işlenen ve lisansa ait özel koşulları, ayrıcalıkları ve kısıtlamaları
belirten yetkiyi,
ğ) ESARR: Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı
Emniyet Düzenleyici Gereksinimlerini,
h) EUROCONTROL: Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti
Teşkilatını,
ı) Geçerlilik: Bir lisansın veya derecenin
yürürlükte kalabilmesi için yerine getirilmesi gerekli şartları,
i) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel
Müdürlüğünü,
j) Gözetim sistemleri: Aşağıda açıklanan iki ana
bölümden oluşan sistemleri;
1) Radar algılayıcıları: Hava seyrüseferinin kontrollü
ve emniyetli olarak yapılmasını sağlamak amacıyla hava sahasının
kontrolünün ve hava taşıtlarının ayrımının yapılmasını sağlayan uydu veya
yer tabanlı sistemleri,
2) Radar bilgi işlem: Radar sistemleri ve cihazına
ilişkin tüm yazılım ve elektronik donanım servislerini,
k) Haberleşme sistemleri: Aşağıda açıklanan iki ana
bölümden oluşan sistemleri;
1) Ses haberleşmesi: Hava trafik yönetiminin
emniyetli olarak yapılması amacıyla hava-yer ve yer-yer arasında kullanılan
ses haberleşme sistemlerini,
2) Veri haberleşmesi: Hava trafik yönetimi
kapsamında yer alan tüm veri haberleşme sistemlerini,
l) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı: Hizmet
verdikleri havaalanı veya birim ile sınırlı olmak üzere, Ulaştırma ve
Altyapı Bakanlığınca veya ilgili mevzuat uyarınca CNS hizmeti sağlama
yetkisi verilmiş kurum ve kuruluşları,
m) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,
n) İşbaşı eğitimi: Bilgi sistemleri temelli simülatör cihazları ya da uygun uygulama ortamlarında
Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilen işbaşı eğitmeni nezaretinde
yürütülen eğitimi,
o) Mesleki yeterlik değerlendirmesi: Uçuş emniyeti
açısından ciddi olarak tehlikeye sokan bir hava olayına veya kazaya yol
açan veya çalıştığı ünite için gerekli bilgi ve tecrübeden yoksun olduğu
tespit edilen ATSEP lisanslı personelin mesleki yeterliliğine yönelik
eksikliğin giderilmesi amacıyla hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı
tarafından yapılan değerlendirmeyi,
ö) Seyrüsefer sistemleri: Hava araçlarına yön,
pozisyon ve mesafe bilgisi veren, aynı zamanda hava araçlarının
havaalanlarına emniyetli bir şekilde alçalma ve iniş yapmalarını sağlayan
sistemleri,
p) Temel eğitim: CNS hizmetleri alanında takip
edilecek disipline uygun temel bilgi ve becerilerin verildiği eğitimi,
r) Yenileme eğitimi: Genel Müdürlük tarafından
onaylanan ilgili eğitim programına bağlı kalınmak suretiyle ATSEP lisanslı
personelin mevcut bilgi ve becerilerinin gözden geçirilmesi,
pekiştirilmesi, arttırılması ile mesleki yeterlik ve deneyiminin korunması
amacıyla verilen eğitimi,
s) Yeterlik eğitimi: Alınacak dereceye bağlı olarak
haberleşme, seyrüsefer veya gözetim alanlarında gerekli bilgi ve
becerilerin kazanılması amacıyla verilen eğitimi,
ş) Yeterlik konusunda kuşku: Uçuş emniyetini ciddi
olarak tehlikeye sokacak duruma yol açan veya çalıştığı ünite için gerekli
bilgi ve tecrübeden yoksun olduğu tespit edilen ATSEP lisanslı personelin
durumunu belirten terimi,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte belirtilmeyen tanımlar ve
kısaltmalar için, 2920 sayılı Kanun, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi,
ICAO ve EUROCONTROL tarafından yayımlanan konuyla ilişkili dokümanlar ile
Genel Müdürlük tarafından yayımlanan diğer sivil havacılık mevzuatında
belirtilen tanımlar esas alınır.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Müdürlüğün Görev ve Sorumlulukları
Denetim
MADDE 5- (1) Genel Müdürlük; ATSEP lisanslı personelin
eğitim, sertifikalandırma, lisans, sınav, derecelendirme, ingilizce dil
yeterliliği, sağlık işlemleri ve bu işlemlere ait kayıtların muhafazası
faaliyetlerinin bu Yönetmelikte yer alan düzenlemelere uygunluğuna ilişkin
gerekli denetimleri yapar veya yaptırır.
(2) ATSEP lisanslı personelin yeterliklerinin
değerlendirilmesi ile ilgili kayıtlar hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı
kuruluşlar tarafından Genel Müdürlüğe gönderilir.
(3) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş
tarafından bu Yönetmelikte bahsi geçen personelin mesleki düzey ve
yeterliliklerinin devamlılığına ilişkin tutulan kayıtların denetimi Genel
Müdürlük tarafından yapılır. Bu denetimlerde Genel Müdürlük tarafından
talep edilen her türlü bilgi ve belgenin ibrazı zorunludur.
Sertifikaların
verilmesi
MADDE 6- (1) Asistan ATSEP sertifikası, bu Yönetmelikte
öngörülen şartları sağladığını belgelendiren ve temel eğitim programına
alınan adaya doğrudan, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıda görev alan
personele ilgili hizmet sağlayıcı tarafından Genel Müdürlüğe yapılan
başvuru üzerine Genel Müdürlük tarafından verilir.
Lisansların
verilmesi
MADDE 7- (1) Genel Müdürlük, ATSEP lisansı sahibi olmak
isteyen aday için bu Yönetmelikte öngörülen şartların sağlanmış olması ve
Genel Müdürlük tarafından yapılacak sınavda başarılı olunması durumunda
doğrudan veya hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıda görev alan personel için
ilgili hizmet sağlayıcı tarafından Genel Müdürlüğe yapılan başvuru üzerine
ATSEP lisansını düzenler.
Alkol ve
psikoaktif madde kullanımı
MADDE 8- (1) Genel Müdürlük, hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcı kuruluşta görev yapan tüm ATSEP lisanslı personelin, alkol ve
psikoaktif madde kullanımının takibinin yapılıp yapılmadığını denetler.
(2) Birinci fıkra kapsamında yasaklı veya takibi
yapılması gereken psikoaktif madde veya ilaçlar Genel Müdürlükçe belirlenir
ve Genel Müdürlüğün internet sitesinde yayımlanır.
Komisyon
kurulması
MADDE 9- (1) Genel Müdürlük, hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcı kuruluşlardan sınava itiraz, görevden el çektirme ve mesleki
yeterliliğin değerlendirilmesi konularında oluşturulacak komisyonlara üye
temin edebilir.
(2) Komisyonda görev almak üzere Genel Müdürlük; daire
başkanı veya ATSEP lisansına sahip olan en fazla üç üyeyi, hava seyrüsefer
hizmet sağlayıcı kuruluşlar ise ATSEP lisansına sahip olan en fazla üç
üyeyi belirler.
(3) Komisyon, Genel Müdürlük temsilcisinin
Başkanlığında en az üç üyeden oluşur ve kararları oyçokluğu ile alır.
(4) Komisyon üye tamsayısı ile toplanır. Komisyonda
oylama ile karar alınması gereken hallerde çekimser oy kullanılamaz.
Oyların eşit olması durumunda başkanın oy verdiği taraf çoğunluk sayılır.
(5) Komisyonun görev ve sorumlukları ile çalışma
usul ve esasları Genel Müdürlük tarafından düzenlenir.
(6) Komisyon kararları, Genel Müdürlük tarafından
süresiz olarak muhafaza edilir.
Görevden
el çektirme
MADDE 10- (1) Genel Müdürlük, hava trafik emniyeti
elektronik hizmetine yönelik görev yürüten ATSEP lisanslı personelin;
a) Zihinsel, ruhsal ve fiziki yeterliliklerinde
azalma olması,
b) Görevini emniyetli ve tam olarak yapmasını
engelleyici alkol ve psikoaktif madde kullanımının belgelenmesi,
c) Mesleki yetersizliğinin tespit edilmesi,
ç) Uçuş emniyetini zafiyete düşürücü şekilde
çalışma ortamını bozacak ve iş akışını engelleyecek fiillerde bulunması,
d) Çok ciddi hava olayına veya kazaya sebebiyet
vermesi,
durumlarında kişinin hizmete devam ettirilmemesi yönünde
tedbirlerin hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluşu tarafından alınıp
alınmadığını denetler.
(2) Birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde sayılan
durumlarda personelin sağlık durumu gösterir belgeler dikkate alınmak
suretiyle Genel Müdürlükçe oluşturulacak komisyon marifetiyle ilgili
personelin lisansı altı ay süreyle askıya alınır. İlgili personelin
görevini yapmasının yeniden mümkün olmayacağının tespiti halinde ise lisans
iptal edilir.
(3) Birinci fıkranın (c) ve (d) bentlerinde sayılan durumlarda ilgili
personelin lisansı Genel Müdürlük tarafından altı ay süreyle askıya alınır,
tekrarı halinde ise lisans iptal edilir. Ancak kazanın boyutu ve sonuçları
dikkate alınmak suretiyle Genel Müdürlükçe oluşturulacak komisyon
marifetiyle lisans iptal edilebilir.
(4) Birinci fıkranın (ç) bendinde sayılan durumda
Genel Müdürlükçe oluşturulacak komisyon marifetiyle ilgili personelin
lisansı bir ilâ altı ay süreyle askıya alınır. Söz konusu fiilin tekrar
etmesi halinde hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından Genel
Müdürlüğe bildirimde bulunulmasının ardından Genel Müdürlükçe oluşturulacak
komisyon marifetiyle lisans iptal edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Hava Seyrüsefer Hizmet Sağlayıcı Kuruluşların Görev
ve Sorumlulukları
İnsan
kaynakları planlaması ve derece şartı
MADDE 11- (1) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş
tarafından Türk hava sahası dâhilinde sunulan hava trafik emniyeti ile
ilgili her türlü haberleşme, seyrüsefer, gözetim hizmetlerindeki planlama,
projelendirme, yönetme, idame faaliyetleri ile periyodik bakım ve onarım
uygulamaları işin niteliğine uygun derece alanına sahip ATSEP lisanslı
personel tarafından yürütülür.
(2) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş;
elektronik hizmetlerinde görevli ATSEP lisanslı personelin derece, görev,
yetki ve sorumluluklarının belirlenmesi ve uygulanmasından sorumludur.
(3) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, ATSEP
olarak istihdam edilecek personele ilişkin azami yaş şartı belirleyebilir.
Alkol ve
psikoaktif madde kullanımının takibi
MADDE 12- (1) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, tüm
ATSEP lisanslı personelin alkol ve psikoaktif madde kullanımının takibini
Genel Müdürlük tarafından belirlenen usullere uygun olarak yapar.
Hizmet
gereklilikleri
MADDE 13- (1) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, hava
trafik emniyeti elektronik hizmetine yönelik görev yürüten ATSEP lisanslı
personelin mesleki yeterliklerinin, teorik ve uygulamalı
değerlendirmelerle, devamlı olarak muhafaza edilmesinden sorumludur.
(2) İlk defa derece alacak asistan ATSEP
sertifikalı personelin derece alacağı lisans alanında yeterlik eğitimine
alınması aşamasında, temel eğitim programını son altı ay içerisinde
tamamlamış olması şartı aranır.
(3) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, emniyet
yönetim sisteminin kurulması, gerekli görevlendirmelerin yapılarak Genel
Müdürlüğe bildirilmesi ve oluşturulan süreçlerin uygulanmasından
sorumludur.
Mesleki
yeterlilik ve deneyimlerin korunması
MADDE 14- (1) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, hava
trafik emniyeti elektronik hizmetine yönelik görev yürüten ATSEP lisanslı
personelin mesleki yeterliliklerinin ve deneyimlerinin muhafazası için;
a) İlgili personelin sahip olduğu derece alanlarına
ait ünitelerde, mesleki yeterliliklerinin korunmasını sağlayacak
operasyonel çalışma süreçlerini takip etmekten ve istatistiksel analizler
yapmaktan,
b) Yeterlilik düzeylerinin muhafaza edildiğini
belgelemek amacıyla, teorik ve uygulamalı olarak değerlendirmeye tabi
tutulmalarını sağlamaktan,
c) Kesintisiz iki yüz takvim günü aktif çalışmadan
uzak kalan ATSEP lisanslı personelin mesleki yeterliliklerinin tekrar
kazanılması amacıyla ilgili personeli sahip olduğu lisans dereceleri ile
ilgili yenileme eğitimlerine tabi tutmaktan,
sorumludur.
(2) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, ATSEP
lisanslı personelin mesleki yeterliliklerinin ve deneyimlerinin
değerlendirilmesi ve muhafaza edilmesi için sistematik bir yöntem
geliştirmekten sorumludur.
(3) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş, belirlediği
yönteme göre ATSEP lisanslı personelin mesleki yeterliliği açısından şüphe
oluşması durumunda uygulanacak usuller konusunda ilgili personeli
bilgilendirir. Söz konusu şüphenin devam etmesi durumunda ise Genel
Müdürlüğe bildirimde bulunur.
(4) Genel Müdürlük, ATSEP lisanslı personelin
mesleki yeterliliği konusunda hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluştan
alınan bildirimi, 9 uncu madde uyarınca kurulacak olan Komisyon
aracılığıyla 25 inci maddenin üçüncü fıkrası kapsamında değerlendirir.
Görevden
el çektirme
MADDE 15-
(1) Hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcı kuruluş, aşağıdaki durumlarda hava trafik emniyeti elektronik
hizmetine yönelik görev yürüten ATSEP lisanslı personelin hizmete devamına
izin vermez ve konuya ilişkin olarak Genel Müdürlüğe gerekli bildirimi en
geç on takvim günü içerisinde yapar:
a) 21 inci
maddede belirtilen sağlık şartlarına göre; zihinsel, ruhsal ve fiziki
yeterliklerinde azalma tespit edilmesi.
b) Görevini emniyetli ve tam olarak yapmasını
engelleyici alkol ve psikoaktif madde kullanımının belgelenmesi.
c) Mesleki yetersizliğinin tespit edilmesi, çok
ciddi emniyet olayına veya kazaya sebebiyet vermesi.
ç) Uçuş emniyetini zafiyete düşürücü şekilde
çalışma ortamını bozacak ve iş akışını engelleyecek davranışlarda
bulunması.
d) ATSEP lisansında bir derecesi bulunan personelin
üç kez derece yenileme sınavında başarısız olması.
(2) Birinci fıkra kapsamında; hava seyrüsefer
hizmet sağlayıcı kuruluş, gerekli kanıtlayıcı belgeler ile Genel Müdürlüğe
başvurarak, kişinin haiz olduğu ATSEP lisansının değerlendirilmesini talep
eder. Genel Müdürlük kararını bildirene kadar söz konusu personelin ATSEP
lisanslı olarak hizmet vermesine müsaade edilmez.
(3) Birinci fıkrada belirtilen hususlar uyarınca
yaptırıma muhatap olmuş kişinin birinci fıkrada sayılan durumların
tekrarının tespit edilmesi halinde, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı
tarafından oluşturulan komisyon marifetiyle yapılan inceleme sonucu ve
gerekli belgeler ile Genel Müdürlüğe başvurularak sahip olduğu ATSEP
lisansının iptal edilmesi talep edilir.
(4) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş,
birinci fıkrada belirtilen hususlar kapsamında tespitlerde bulunmak üzere
sistematik yöntemleri geliştirmekten sorumludur.
(5) Genel Müdürlük tarafından alınan karar
doğrultusunda bu maddede yer alan gerekçelerle lisansı iptal edilen
personel yeniden ATSEP lisanslandırma sürecine dâhil edilemez.
Lisans
derecelerinin geçerlilik şartı
MADDE 16- (1) ATSEP lisanslı personelin sahip olduğu lisans
derecelerinin geçerlilik süresi sağlık durum onayını gösterir belgelerin
geçerlilik süresi de dikkate alınarak azami beş yıldır.
(2) ATSEP lisanslı personelin derece yenileme
işlemi Genel Müdürlük tarafından yapılacak ATSEP lisansı derece sınavında
başarılı olunması şartı ile yapılır. ATSEP lisansı derece sınavında
başarısız olunması durumunda söz konusu derece, sona erme tarihinde askıya
alınır ve bu süre zarfında personelin operasyonel olarak hizmet vermesine
müsaade edilmez.
(3) ATSEP lisanslı personel için ikinci fıkrada
belirtilen başarılı olma durumu, Genel Müdürlük tarafından belirlenen sınav
süreçleri sonucunda Genel Müdürlükçe belirlenen yeterli puanın alınması
şartına bağlıdır. Her aday en çok üç kez sınava girme hakkına sahiptir ve
girmiş olduğu üç sınav sonunda başarısız olan adayın lisansı Genel Müdürlük
tarafından iptal edilir.
(4) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş
tarafından, eğitim ve hava trafik emniyeti elektronik hizmetleriyle ilgili
diğer geçici görevlendirmeler dışında, kesintisiz iki yüz takvim gününden
fazla aktif görevinden uzak kalan ATSEP lisanslı personel sahip olduğu
lisans derece alanı ile ilgili yenileme eğitimine tabi tutulur. Bu süreçte
operasyonel olarak hizmet verilmesine müsaade edilmez.
(5) Hava seyrüsefer hizmet
sağlayıcı kuruluşun haberleşme, seyrüsefer, gözetim hizmetleri ile ilgili
operasyonel olmayan idari birimlerinde yönetici olarak görev alan ATSEP
lisansına sahip personeli ve ATSEP lisansına sahip Genel Müdürlük personeli
yapılacak ATSEP lisans derece yenileme sınavlarından muaf olup ilgili
personelin sahip olduğu dereceler, sağlık durumu onayını gösterir belge
aranmaksızın, görev süresi boyunca geçerli olur.
(6) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş,
beşinci fıkra kapsamında haberleşme, seyrüsefer, gözetim hizmetleri ile
ilgili operasyonel olmayan idari birimlerinde yönetici olarak görev alan
personeline ilişkin güncel bilgileri düzenli olarak Genel Müdürlüğe iletir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ATSEP Lisanslı Personelin Sorumlulukları
İdari
sorumluluklar
MADDE 17- (1) ATSEP lisanslı personel;
a) Genel Müdürlük tarafından verilen yetki
çerçevesinde geçerliliği devam eden bir ATSEP lisansına ve 21 inci maddede
belirtilen sağlık şartlarına uygun, geçerli bir sağlık durumu onayını
gösterir belgeye sahip olmaktan,
b) Lisansında işlenmiş derece alanlarının verdiği
yetkilere uygun hizmetleri verecek yeterlilikte olmaktan,
c) Mesleki yeterliliği konusunda şüphe oluşması
durumunda, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından kendisine
bildirilen talimatlara uymaktan,
ç) Hava trafik emniyeti elektronik hizmeti
vermesine engel olabilecek her türlü sağlık yetersizliği durumunu birim
yönetimine bildirmekten,
d) Alkol ve psikoaktif maddelerin etkisinde ise
veya herhangi bir ilaç alıyorsa ve bu ilaçların hizmeti üzerinde olumsuz
etkisi olması durumunu birim yönetimine bildirmekten,
e) Hava trafik hizmetleri teknik altyapısına
ilişkin her türlü teknik aksaklık ve olayları yürürlükteki ilgili mevzuat
çerçevesinde rapor etmekten,
sorumludur.
Operasyonel
sorumluluklar
MADDE 18- (1) ATSEP lisanslı personel görev aldığı
haberleşme seyrüsefer gözetim hizmetleri kapsamındaki sistem ve cihazlara
ilişkin olarak;
a) Yaşanan emniyet zafiyetleri ve meydana gelen
teknik aksaklıkları ilgili hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı tarafından
oluşturacak rapor formatı kullanılması suretiyle ilgili üst birimlere
bildirmekten,
b) Üreticilerin yayımlamış olduğu operasyonel
teknik el kitapları, uluslararası nitelikteki dokümanlar ile güncel
yayınları takip ederek uygulanmasını sağlamaktan, yapılan periyodik
bakımların bu yayınlarda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak
yürütülmesini sağlamaktan,
c) ICAO Şikago Sözleşmesinin Ek-10’u ve EUROCONTROL
tarafından yayımlanan ESARR’lar kapsamında Genel Müdürlük tarafından ulusal
mevzuata kazandırılmak suretiyle yürürlüğe konulan düzenlemeleri takip
etmekten, gerekli planlama ve uygulamaları yaparak koordinasyon
çalışmalarına destek vermekten,
sorumludur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Başvuru, Aranılan Nitelikler, Sağlık, İngilizce Dil
Yeterliliği
Şartları ve Lisans Dereceleri
ATSEP
adaylarının sahip olması gereken nitelikler
MADDE 19- (1) ATSEP temel eğitim programına başlayacak
adayların aşağıdaki niteliklere sahip olması zorunludur:
a) T.C. vatandaşı olmak.
b) İkinci fıkrada yer alan mezuniyet şartlarını
sağlamak.
c) Sağlık durumunu gösterir belge almak.
ç) Devletin güvenliğine karşı
suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, Devlet
sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık,
yağma, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas,
ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan
kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya vergi
suçlarından hükümlü olmamak.
(2) Adayların mezun olması gereken bölümler
şunlardır:
a) Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının;
elektrik-elektronik, elektrik-elektronik teknolojisi, elektronik,
endüstriyel elektronik, telekomünikasyon, uçak elektroniği ile uçak bakımı
ve elektroniği bölümlerinin herhangi birinden.
b) Yurt içindeki yükseköğretim kurumları ile
Yükseköğretim Kurulu tarafından denkliği kabul edilen yurt dışındaki
yükseköğretim kurumlarının; elektrik-elektronik, elektronik, elektronik
haberleşme, elektronik haberleşme teknolojisi, elektronik teknolojisi,
endüstriyel elektronik, haberleşme, haberleşme teknolojisi, muhabere ve
elektronik bilgi sistemleri, telekomünikasyon ve uçak teknolojisi
bölümlerinin herhangi birisinden ön lisans düzeyinden.
c) En az dört yıllık eğitim veren yükseköğretim
kurumlarının veya bunlara denkliği kabul edilen yurt dışındaki
yükseköğretim kurumlarının bilgisayar, bilişim sistemleri, elektronik,
elektrik-elektronik, elektronik ve haberleşme, havacılık, uçak/uzay, kontrol,
yazılım, sistem ve telekomünikasyon mühendislikleri ile uçak/havacılık
elektrik-elektroniği bölümlerinden lisans düzeyinden.
ATSEP
lisansı başvuru şartları
MADDE 20- (1) Genel Müdürlük tarafından, ATSEP lisansı
verilmeden önce başvuru sahibinde aranan şartlar şunlardır:
a) ATSEP lisans sınavında başarılı olmak.
b) 21 inci maddede belirtilen sağlık şartlarına
sahip olduğuna dair geçerli sağlık durumu onayını gösterir belgeye sahip
olmak.
c) Asistan ATSEP sertifikasına sahip olmak.
ç) İşbaşı eğitimi ve yapılacak yeterlik
değerlendirmelerini başarı ile tamamlamış olmak.
d) 22 nci maddede belirtilen ingilizce dil
yeterliliği şartını sağlamak.
Sağlık
şartı
MADDE 21- (1) Bu Yönetmelik kapsamında ATSEP lisansı almak
için başvuran adayın, Genel Müdürlük tarafından belirlenen kriterlere uygun olarak temin edilen sağlık durumunu
gösterir belgeye sahip olması gerekir.
(2) Sağlık raporları ile ilgili itiraz veya çekince
ortaya çıkması halinde, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş veya rapor
sahibi kişi tarafından, sağlık raporunun gözden geçirilmesi veya
yenilenmesi için yapılan başvurular, Genel Müdürlük tarafından
sonuçlandırılır.
İngilizce
dil yeterliliği şartı
MADDE 22- (1) ATSEP lisansı alabilmek için mesleğin
gereklerini yerine getirecek düzeydeki İngilizce dil yeterliliği Genel
Müdürlük tarafından belirlenir.
(2) İngilizce dil yeterlilik şartının sağlanmasına
ilişkin olarak birinci fıkrada belirtilen gereklilikler karşılanarak alınan
yabancı dil yeterlilik şartı için herhangi bir geçerlilik süresi sınırı
uygulanmaz.
ATSEP
lisans dereceleri
MADDE 23- (1) Haberleşme cihaz/sistem derecesi; hava trafik
emniyetiyle bağlantılı haberleşme sistemleri üzerindeki donanım ve/veya
yazılım konularında önleyici, uyumlaştırıcı ve düzeltici bakım
performansıyla ilgili sahip olunması gereken bilgi, beceri ve operasyonel
yeterlik konusunda verilen derecedir. Bu dereceye başvuru için ilgili
ünitede veya simülatörde yüz elli saat süreli
işbaşı eğitiminin tamamlanması gerekir.
(2) Seyrüsefer cihaz/sistem derecesi; hava trafik
emniyetiyle bağlantılı seyrüsefer sistemleri üzerindeki donanım ve/veya
yazılım konularında önleyici, uyumlaştırıcı ve düzeltici bakım
performansıyla ilgili sahip olunması gereken bilgi, beceri ve operasyonel
yeterlik konusunda verilen derecedir. Bu dereceye başvuru için ilgili
ünitede veya simülatörde yüz elli saat süreli
işbaşı eğitiminin tamamlanması gerekir.
(3) Gözetim cihaz/sistem derecesi; hava trafik
emniyetiyle bağlantılı yer ve uydu tabanlı gözetim sistemleri ile radar
bilgi işlem sistemleri üzerindeki donanım ve/veya yazılım konularında önleyici,
uyumlaştırıcı ve düzeltici bakım performansıyla ilgili sahip olunması
gereken bilgi, beceri ve operasyonel yeterlik konusunda verilen derecedir.
Bu dereceye başvuru için ilgili ünitede veya simülatörde
yüz elli saat süreli işbaşı eğitiminin tamamlanması gerekir.
İlk defa
derece alınması hali ve lisans ünvanı
MADDE 24- (1) Derece alacağı alan veya alanlarda yapacağı
yüz ellişer saat süreli işbaşı eğitimini tamamlayan asistan ATSEP, ATSEP
lisans sınavı sonunda kazandığı ilk derece ya da dereceleri ATSEP lisansı
ile birlikte alır.
(2) Genel Müdürlük tarafından verilecek ATSEP
lisansı kişinin kendisi veya hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıda görev alan
personel için ilgili hizmet sağlayıcı tarafından yapılacak başvuru
sonucunda düzenlenir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
İdari
tedbirler
MADDE 25- (1) Bu Yönetmelikte belirtilen kurallara uymayan
veya sorumluluklarını yerine getirmeyen hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı
kuruluşlara, bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilen kuruluşlara ve ilgili
personele 2920 sayılı Kanunda yer alan idari tedbirler uygulanır. Ayrıca,
ilgili personelin ATSEP lisansı altı ay süre ile askıya alınır ve bu
durumun tekrarı halinde lisans iptal edilir.
(2) Alınan eğitimler ve verilen sertifikaların
değerlendirilmesi sonucunda, ilgili sertifika ve eğitim içeriklerinde
eğitim müfredatına uyulmadığı ya da yetkisiz kişilerce eğitim verildiği
tespit edildiği takdirde, Genel Müdürlük yapılan uygulama ve personel
hakkında inceleme başlatma ve yapılan işlemlerin geçerliliğini iptal etme
yetkisine sahiptir.
(3) Genel Müdürlük; hava seyrüsefer
hizmet sağlayıcı kuruluşların hava trafik emniyeti elektronik hizmetlerinde
çalışacak ATSEP lisanslı personelin 21 inci maddede belirtilen sağlık
şartlarına göre; zihinsel, ruhsal ve fiziki yeterliklerinde azalma olması
veya görevini emniyetli ve tam olarak yapmasını engelleyici alkol ve
psikoaktif madde kullanım alışkanlığının tespit edilmesi, mesleki
yetersizliğinin tespit edilmesi veya uçuş emniyetini ciddi olarak tehlikeye
sokacak bir sistem ya da cihaz arızasına yol açması durumunda, kişinin hizmete
devam etmemesi yönünde tedbir alınmasını sağlar ve kusurunun tespiti
halinde kişinin ATSEP lisansını altı ay süreyle askıya alır ve bu durumun
tekrarı halinde lisansı iptal eder.
(4) Genel Müdürlük 10 uncu maddenin ikinci fıkrası
kapsamında yapacağı değerlendirme neticesinde ilgili personelin lisansını
altı ay süreyle askıya alabilir veya iptal edebilir.
(5) Kesintisiz iki yüz takvim günü aktif çalışmadan
uzak kalan ATSEP lisanslı personelin lisansı Genel Müdürlük tarafından
askıya alınır.
(6) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş
tarafından 17 nci maddede yer alan idari sorumlulukları ve 18 inci maddede
yer alan operasyonel sorumlulukları yerine getirmediği tespit edilen ve
ilgili belgelerle Genel Müdürlüğe bildirimde bulunulan ATSEP lisanslı personel
hakkında Genel Müdürlük tarafından 9 uncu maddede yer alan komisyon
aracılığıyla inceleme yapılarak ilgili personelin lisansı altı ay süreyle
askıya alınabilir, gerektiğinde bu süre uzatılabilir veya lisans iptal
edilebilir.
ESARR-5
Hava Trafik Yönetimi Hizmet Personeli düzenlemesi
MADDE 26- (1) Bu Yönetmelik, Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti
Teşkilatı (EUROCONTROL) tarafından
yayımlanan ESARR-5 Hava Trafik Yönetimi Hizmet Personeli düzenlemesi ve
Avrupa Komisyonunun 1/3/2017 tarihli ve 2017/373
sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğüne uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Teknik
düzenlemeler
MADDE 27- (1) Bu Yönetmelikte bulunmayan veya istisnai durum
arz eden teknik konular uluslararası standartlardaki gelişmeler dikkate
alınarak Genel Müdürlük tarafından düzenlenir.
(2) Hava trafik emniyeti elektronik personelinin
lisans ve derece sınavları/komisyonları, eğitim, sağlık, alkol ve
psikoaktif madde kullanımı ve ingilizce dil yeterliliği ile ilgili taşıması
gereken her türlü şart ve gereklilik Genel Müdürlük tarafından belirlenir.
Hüküm
bulunmayan haller
MADDE 28- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde;
2920 sayılı Kanun, 4 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri ile ICAO ve
EUROCONTROL tarafından yayımlanan dokümanlarda belirtilen hükümler
uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 29- (1) 14/11/2013 tarihli ve
28821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Trafik Emniyeti Elektronik
Personeli Sınav, Sertifika, Lisans ve Yetkilendirme Yönetmeliği (SHY-ATSEP)
yürürlükten kaldırılmıştır.
Kazanılmış
haklar
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yayımı tarihinden önce ATSEP lisansına sahip olan personelin kazanılmış
hakları saklıdır.
Mevcut
personelin durumu
GEÇİCİ
MADDE 2- (1) Bu Yönetmeliğin
yayımı tarihinde lisansı bulunan personelin derece yenileme işlemleri 16
ncı maddeye göre yapılır.
Hava
seyrüsefer hizmet sağlayıcı kuruluş gereklilikleri
GEÇİCİ
MADDE 3- (1) Hava seyrüsefer
hizmet sağlayıcı kuruluş, bu Yönetmelikte belirlenen prosedürleri
bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde hazırlar.
Yürürlük
MADDE 30- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 31- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sivil Havacılık
Genel Müdürü yürütür.