Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü Döner Sermayesinin İşletilmesine İlişkin Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2024-03-22

22 Mart 2024 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 32497
YÖNETMELİK
Hazine ve Maliye Bakanlığı (Darphane ve Damga
Matbaası Genel Müdürlüğü)’ndan:
DARPHANE VE DAMGA MATBAASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
DÖNER SERMAYESİNİN İŞLETİLMESİNE İLİŞKİN
YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Darphane ve Damga
Matbaası Genel Müdürlüğü döner sermayesinin işletilmesi ile ilgili her
türlü idari ve mali işlemlerin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı,
İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 117 nci
maddesinin altıncı fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakan: Hazine ve Maliye Bakanını,
b) Bakanlık: Hazine ve Maliye Bakanlığını,
c) Döner Sermaye: Darphane ve Damga Matbaası Genel
Müdürlüğü Döner Sermayesini,
ç) Genel Müdür: Darphane ve Damga Matbaası Genel
Müdürünü,
d) Genel Müdürlük: Darphane ve Damga Matbaası Genel
Müdürlüğünü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sermaye, Gelir, Gider, Kâr ve Zarar
Sermaye
MADDE 4- (1) Genel Müdürlüğe döner sermaye faaliyetlerini
yerine getirmesi amacıyla 150.000.000 (Yüz elli milyon) Türk Lirası sermaye
tahsis edilmiştir. Gerektiğinde bu tutar, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 117 nci maddesinin birinci fıkrası
hükmü uyarınca artırılabilir.
Sermaye
kaynakları
MADDE 5- (1) Döner sermaye;
a) Bakanlık bütçesine konulacak ödeneklerden,
b) Hazinece yapılacak aynî yardımlardan,
c) Döner sermaye faaliyetlerinden elde edilen gelir
ile yıllık kârlardan,
ç) Bağış ve yardımlardan,
d) Kıymetli madenlerin değerlemesinden doğan
farklardan,
oluşur.
(2) Döner sermayeden elde edilen ve her yıl sonunda kullanılmayan gelir, tahsis olunan sermayeye
ulaşıncaya kadar döner sermayeye eklenir. Genel Müdürlük döner sermayesi
tarafından kıymetli madenlerin değerlemesinden doğan farklardan Bakan
tarafından belirlenecek tutar, ilgili mevzuatı gereği hesaplanması gereken
Hazine payı ve diğer kurum payları ile hesap dönemi sonunda aktarılacak
tutarların hesabında dikkate alınmaz. Ödenmiş sermaye tutarı tahsis edilen
sermaye tutarına ulaşıncaya kadar elde edilen dönem sonu kârları ödenmemiş
sermayesine mahsup edilir. Ödenmiş sermaye tutarı tahsis edilen sermaye
tutarına ulaştıktan sonra elde edilen kârlar hesap dönemini izleyen Mayıs
ayının sonuna kadar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe
birimine yatırılır. Zamanında yatırılmayan kârlar ilgililerden 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
(3) Bağış ve yardımlar ile kıymetli madenlerin
değerlemesinden doğan farklar, tahsis edilen sermaye ile sınırlı olmaksızın
mevcut sermayeye eklenir.
Gelirler
MADDE 6- (1) Döner sermaye gelirleri;
a) Üretilen ve satılan mal ile verilen hizmetler
karşılığında elde edilen gelirlerden,
b) Diğer faaliyetlerden elde edilen gelirlerden,
oluşur.
Giderler
MADDE 7- (1) Döner sermaye giderleri;
a) Döner sermaye faaliyetlerine ait her türlü
hizmet, mal, malzeme ve demirbaş alım giderlerinden,
b) Döner sermaye hizmetlerinde kullanılan bina,
araç ve gereçlerin akaryakıt, aydınlatma, bakım ve onarım, kiralama, ısıtma
gibi giderlerinden,
c) Döner sermaye faaliyetlerine ilişkin
araştırma-geliştirme, eğitim ve sosyal faaliyet giderleri, haberleşme,
ilan, kırtasiye, tanıtım, tasarım, ulaşım ve yayın giderlerinden,
ç) Döner sermaye hizmetlerinde çalıştırılan
işçilerin ücretleri ve toplu sözleşmelerle tanınan özlük hakları ile ilgili
giderlerden,
d) Döner sermaye faaliyetlerinde görev alan
personele 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı
Harcırah Kanunu gereğince ödenecek yolluklardan,
e) Döner sermaye faaliyetlerine ait diğer
giderlerden,
oluşur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Malî İşlemler
Hesap
dönemi
MADDE 8- (1) Bakanlıkça aksi kararlaştırılmadıkça hesap
dönemi malî yıldır.
Bütçenin
hazırlanması
MADDE 9- (1) Bütçe, belirli bir dönemdeki gelir ve gider
tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne
uygun olarak yürürlüğe konulan belgedir.
(2) Bütçe; metin kısmı ile ekli cetvellerden
oluşur.
(3) Bütçeler, yılı içinde yapılacak giderler ile
gelirlerden oluşur.
(4) Bütçenin hazırlanması ve uygulanmasında
aşağıdaki ilkelere uyulur:
a) Bütçeyle verilen harcama yetkisi, mevzuatla
düzenlenen görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla kullanılır.
b) Bütçeler, izleyen iki yılın bütçe tahminleriyle
birlikte hazırlanır ve değerlendirilir.
c) Bütçe, malî işlemlerin kapsamlı ve saydam bir
şekilde görünmesini sağlar.
ç) Tüm gelir ve giderler gayri safi olarak
bütçelerde gösterilir.
d) Belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis
edilmemesi esastır.
e) Bütçelerde giderlerin gelirleri aşmaması
esastır.
f) Bütçeler, ait olduğu yıl başlamadan önce üst
yönetici tarafından onaylanmadıkça uygulanamaz.
g) Bütçe gelir ve gider tahminleri ile uygulama
sonuçlarının raporlanmasında açıklık, doğruluk ve malî saydamlık esas
alınır.
ğ) Tüm gelir ve giderler bütçede gösterilir.
h) Döner sermaye faaliyetleri, bütçeye konulacak
ödeneklerle, mevzuatla belirlenmiş yöntem, ilke ve amaçlara uygun olarak
gerçekleştirilir.
Bütçenin
onaylanması, ödenek aktarma ve ekleme
MADDE 10-
(1) Üst yönetici tarafından
onaylanarak kesinleşen bütçeler, en geç Aralık ayının sonuna kadar
uygulanmak üzere hizmet birimlerine gönderilir. Bütçelerin bir örneği de
muhasebe yetkilisine verilir.
(2) Bütçe sınıflandırmasının bütün düzeyleri
arasında aktarma yapmaya üst yönetici yetkilidir. Bu yetkisini hiyerarşik
olarak bir alt kademedeki yöneticilere devredebilir.
Ek bütçe
MADDE 11-
(1) Bütçede öngörülen ödeneklerin
yetersiz kalması veya iş programında öngörülmeyen işlerin yapılmasının
gerektiği hâllerde, süre şartları hariç olmak üzere ek bütçe yapılabilir.
Ek bütçe taleplerinde kaynağın gösterilmesi zorunludur.
Taşınır
işlemleri
MADDE 12-
(1) Döner sermaye hesabınca
edinilen taşınırların kayıtlara alınmasında, verilmesinde ve izlenmesinde, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
(2) Taşınırların muhasebe hesap planında yer alan
ilgili stok ve maddi duran varlık hesaplarına kaydının sağlanması için,
taşınır işlemlerini yürütmekle görevli birimler tarafından düzenlenen
belgelerin bir nüshası bütçe birimine gönderilir.
Alım ve
satım işlerinde uygulanacak hükümler
MADDE 13-
(1) Mal ve hizmet alımı ile yapım
işleri, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale
Kanunu ile 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu,
satış işleri ise 15/6/1984 tarihli ve 84/8213 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile yürürlüğe konulan Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale Yönetmeliği
hükümlerine göre yapılır.
Alacakların
tahsili
MADDE 14-
(1) Alacakların tahsilinde ilgili
mevzuatında belirtilen hükümler saklı kalmak şartıyla, 9/6/1932
tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre işlem yapılır.
Hazine
malı haline gelen kıymetli madenlerin ekonomiye kazandırılması
MADDE 15-
(1) Darphane ve Damga Matbaası
Saymanlık Müdürlüğünün hesaplarında kayıtlı bulunan kıymetli maden,
kıymetli taş ve kıymetli ürünler, Genel Müdürlüğün talebi üzerine Darphane
ve Damga Matbaası Saymanlık Müdürlüğü tarafından oluşturulacak komisyon
marifetiyle Genel Müdürlüğe saflaştırmak, dönüştürmek ve satmak üzere
teslim edilir. Miktar ve ayarı belirlenemeyen ürünler için ergitme,
saflaştırma ve dönüştürme işleminin yapılacağı durumlarda, ürünlerin miktar
ve ayarı belirleninceye kadar Darphane ve Damga Matbaası Saymanlığından bir
görevli bu sürece gözlemci olarak katılır.
(2) Saflaştırma ve dönüştürme işlemleri Genel
Müdürlük tarafından yapılır veya yaptırılır. Satışa hazır hale gelen
ürünler çeşitlerine göre teklif toplama veya müzayede yoluyla satılabilir.
(3) Ürünler satıldıktan sonra satış fiyatından
ergitme, saflaştırma ve dönüştürme işlemleri için yapılan masraflar
düşüldükten sonra geri kalan tutar 7 gün içerisinde genel bütçeye gelir
kaydedilmek üzere Darphane ve Damga Matbaası Saymanlık Müdürlüğü hesabına
yatırılır. Söz konusu masraflara ilişkin harcama belgeleri ve hesaplama
tablosunun bağlı olduğu muhasebe işlem fişinin bir örneği de aynı süre
içinde Darphane ve Damga Matbaası Saymanlık Müdürlüğüne gönderilir. Genel
Müdürlük ürünlere ihtiyaç duyarsa, işlemden bir önceki gün Borsa İstanbul
Anonim Şirketi Kıymetli Madenler Piyasasında seans zamanlarında oluşacak
fiyat birimleri ve döviz kuru kullanılması gerektiği durumlarda ise Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasınca bir önceki iş günü için ilan edilen döviz
satış kuru baz alınarak bulunacak rakamdan
ergitme, saflaştırma ve dönüştürme işlemleri için yapılan masraflar
düşüldükten sonra geri kalan tutara doğrudan ürünleri satın alabilir. Satın
alınan ürün bedeli 7 gün içerisinde genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere
Darphane ve Damga Matbaası Saymanlık Müdürlüğünün hesabına yatırılır.
(4) Satışa hazır hale getirilen kıymetli ürünler 6
ay içinde satılır. Satılamayan veya herhangi bir sebeple elde kalan
kıymetli ürünler dönüştürülmüş veya saflaştırılmış haliyle teknik komisyon
marifetiyle Darphane ve Damga Matbaası Saymanlık Müdürlüğüne geri verilir.
(5) Genel Müdürlük, Bakanlığın ilgili birimlerinin
görüşünü alarak, bu işlemlerle ilgili uygulama esaslarını belirlemeye ve
oluşacak tereddütleri gidermeye yetkilidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Ürün ve
hizmetlerin bedel tespiti
MADDE 16-
(1) Genel Müdürlük döner
sermayesinin işletilmesi suretiyle üretilen mal ve hizmetlerin birim
fiyatları, maliyet unsurları dikkate alınarak Genel Müdürün yetkilendirdiği
hizmet birimi tarafından tespit edilir, Genel Müdür tarafından onaylanarak
yürürlüğe girer.
(2) Genel Müdürlük, kasasında bulunan kıymetli
madenlerini külçe olarak ya da ürün haline getirerek satabilir. Satış
işlemi doğrudan kişi veya kurumlara olabileceği gibi borsa kanalı ile de
yapılabilir. Satış fiyatı, Borsa İstanbul Anonim Şirketi ve Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasınca ilan edilen kıymetli maden fiyatları ve döviz
kuru esas alınarak Genel Müdür tarafından belirlenir.
Hüküm
bulunmayan haller
MADDE 17-
(1) Bu Yönetmelikte hüküm
bulunmayan hallerde, 1/5/2007 tarihli ve 26509
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve
Muhasebe Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Yetki
MADDE 18-
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanması
için gerekli her türlü tedbiri almaya Genel Müdür yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 19-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 20-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.