Yargıtay 3, 9, 10 ve 12. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2025-07-16

16 Temmuz 2025 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32957
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İ LÂMI 
Esas No : 2024/4166Karar No : 2025/1495
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Demirci Sulh Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 25.06.2024SAYISI : 2024/172 E., 2024/334 K.
DAVACI : Murat Kozak vekili Avukat Hüseyin Rahmi Argun DAVALI : Sedat Doğruyol vekili Avukat Sinan Yekrek DAVA TARÍHİ: 21.03.2024İLK DERECE MAHKEMESİ: Kanun Yararına Temyiz Bürosu 
İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili; davalının 15.03.2014 başlangıç tarihli sözlü kira sözleşmesi ile müvekkiline ait taşınmazda kiracı olduğunu, evlenecek olan oğlunun konut ihtiyacı nedeniyle davacının kiralanana ihtiyacı olduğunu ileri sürerek; kiralananın ihtiyaç nedeniyle tahliyesine karar verilmesini dava etmiştir.
II. CEVAP 
Davalı vekili; davacının ihtiyacının samimi olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taşınmazın önceki maliki ile davalı arasında 15.03.2014 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli sözlü kira sözleşmesi bulunduğu, davacının 11.10.2018 tarihinde taşınmazı satın alarak sözleşmenin tarafi olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, kiralanan taşınmazın bir yıllık süre sonunda tahliye edilmediği için kira sözleşmesinin belirsiz süreli sözleşmeye dönüştüğü, davacı tarafindan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılıKanun) 329. maddesi uyarınca altı aylık kira döneminin sonu için, üç aylık fesih bildirim süresine ve bunu takip eden bir aylık dava açma süresine uyulmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığınca; kiralananın konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümlere tabi olması nedeniyle, 6098 sayılı Kanun'un 347.maddesi uyarınca kira sözleşmesinin her yıl kendiliğinden yenilendiğini ve davanın açıldığı tarih 

itibarıyla 15.03.2024 tarihinde sona erdiği, davanın, kira sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren bir aylık süre içerisinde 21.03.2024 tarihinde açıldıği, Mahkemece davanın süresi içinde açıldığı gözetilerek işin esasının incelenmesi gerekirken, kira sözleşmesinin belirsiz süreli sözleşme olarak kabul edilmesi ve davanın süresinde açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırıbulunduğu ileri sürülerek, kanun yararına temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe 
Uyuşmazlık, ihtiyaç nedeniyle kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir.
6098 sayılı Kanun'un 347/1 maddesi uyarınca; konut ve çatılı iş yeri kiralarında, belirli süreli olarak yapilan kira sözleşmelerinde, kiracı bitim tarihinden itibaren 15 gün önce sözleşmeyi feshedeceğine dair bildirimde bulunmaz ise kira sözleşmesi aynı şartlarda bir yıl için uzatılmış sayılır. Bu sözleşmelerde sürenin bitimi ile birlikte kira sözleşmesi belirsiz süreli hale gelmez.
6098 sayılı Kanun'un 310. maddesi uyarinca kiralanan, sözleşmenin kurulmasından sonra herhangi bir sebeple el değiştirirse, yeni malik kira sözleşmesinin tarafi olur. Bu durumda yeni malik,aynı Kanun'un 351. maddesi uyarınca edinme tarihinden başlayarak kendisinden önce yapılan kira sözleşmesine göre ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açma hakkına sahip olur.
6098 sayılı Kanun'un 350/1 maddesi hükmüne göre; ihtiyaç iddiasına dayalı olarak açılacak tahliye davalarının, belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde ayni Kanunun 328. maddesinde fesih bildirimi için öngörülen sürelere uyularak belirlenecek tarihten başlayarak bir ay içinde açılması gerekir. Kanun'un 353. maddesi uyarınca kiraya veren, daha önce veya en geç davanın açılması için öngörülen sürede dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirmişse dava,bildirimi takip eden uzayan bir kira yılı sonuna kadar açılabilir. Dava açma süresi kamu düzenine ilişkin olup, davalı ileri sürmese bile mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurulması gerekir.
Yapılan açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; önceki malik ile davalı arasında 15.03.2014 başlangıç tarihli bir yıl süreli kira sözleşmesi bulunduğu Mahkemenin de kabulündedir.Kiralananın konut ve çatiılı işyeri kiralarına ilişkin hükümlere tabi olması nedeniyle, 6098 sayılıKanun'un 347. maddesi uyarınca kira sözleşmesi her yıl kendiliğinden yenilenmekte ve davanın açıldığıtarih itibariyle 15.03.2024 tarihinde sona ermektedir. Dava, kira sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren bir aylık süre içerisinde, 21.03.2024 tarihinde açıldığına göre, süresindedir. Bu durumda Mahkemece işin esasının incelenmesi gerekirken, kira sözleşmesinin belirsiz süreli sözleşme olarak kabul edilerek davanın süresinde açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıolduğundan, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişkin kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363/1 maddesine dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Kararın bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
11.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2025/1060Karar No : 2025/1497
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESI : Îzmir 5. Sulh Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 27.11.2023
SAYISI : 2022/1827 E., 2023/3106 K.
DAVACI : Engin Çetin vekili Avukat Burak Yılmaz 
DAVALI : Fuat Türk 
DAVA TARİHİ: 06.10.2022
İLK DERECE MAHKEMESİ: Kanun Yararına Temyiz Bürosu 

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili; davalının 05.12.2014 tarihli kira sözleşmesi ile kiracı olduğu taşınmazı müvekkilinin devraldığını, kiralanana ihtiyacı olması nedeniyle kiralananın tahliye edilmesini bildirdiğini ancak davalının kiralananı tahliye etmediğini, dava konusu taşınmaza müvekkilin ihtiyacı olduğunu ve davalıya usulünce verilen yasal sürenin dolduğunu ileri sürerek; kiralananın yeni iktisap ve ihtiyaç nedeniyle tahliyesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davali; davacının ihtiyacının samimi olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI 
Îlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; yeni malik davacının dava konusu taşınmazı 28.03.2022 tarihinde edindikten sonra 1 ay içerisinde 04.04.2022 tarihinde ihtiyaç sebebi ile taşınmazın tahliye istemine ilişkin ihtarnameyi göndermekle tahliye davasını edinme tarihinden itibaren 6 ay içerisinde (işbu davada 28.09.2022'ye kadar) veya kira sözleşmesinin süresinin bitiminden itibaren 1 ay içerisinde (işbu davada 05.09.2022'ye kadar) açması gerekirken, ihtiyacı sebebi ile tahliye davasını 06.10.2022 tarihinde açtıği, davanın süresinde olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararina Temyiz Sebepleri 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığınca; taşınmazın önceki maliki ile davalı arasında imzalanan ve taraflar arasında uyuşmazlık bulunmayan kira sözleşmesinin 05.08.2019başlangıç tarihli ve beş yıl süreli olup, buna göre kira sözleşmesinin 05.08.2024 tarihine kadar geçerli olduğu,davacıın 04.04.2022 tarihinde keşide ettiği ihtarname ile ihtiyaç iddiasını ve tahliye istemini davalıya bildirdiği,davacının dava konusu taşınmazı 28.03.2022 tarihinde edindiğini ve işyeri ihtiyacı sebebi ile kiralananın tahliyesi istemini içeren ihtarın davalıya 05.04.2022 tarihinde tebliğ edildiği, edinme tarihinden itibaren altı aylik süre geçtikten sonra 06.10.2022 tarihinde işbu davanın açıldıği, Mahkemece, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 351/2 maddesinde "edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla, kira sözleşmesini altı ay sonra açacağı bir davayla sona erdirebilir" koşulunun bulunduğu dikkate alınarak süresinde açılan davanın esasının incelenmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek, kanun yararına temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe 
Uyuşmazlık, ihtiyaç nedeniyle kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir.
6098 sayılı Kanun'un 351. maddesi uyarınca; konut ya da çatılı işyeri niteliğindeki bir taşınmazı iktisap eden kimse, dilerse önceki malik ile kiracı arasında yapılmış sözleşmeye dayanarak sözleşmenin sonunda bir ay içinde, dilerse edinme günü de dahil olmak üzere edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla edinme tarihinden itibaren altı ay sonra ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açabilir.Davanın altı ayın sonunda hemen açılması şart olmayıp, sözleşme sonuna kadar açılması mümkündür. Ancak edinmeyi izleyen bir ay içerisinde bildirimin tebliği zorunlu olup bunun sonradan giderilmesi mümkün değildir.Yeni malikin bu seçeneklerden hangisi yararına ise onu tercih etme hakkı vardır. Dava açma süresi kamu düzenine ilişkin olup, davalı ileri sürmese bile mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurulması gerekir.
Somut olayda; davacının kiralananı 28.03.2022 edindiği, kiralananı edinmeyi bildiren ihtarname, bir aylik süre içerisinde olacak șekilde (05.04.2022) tarihinde davalı kiracıya tebliğ edildiği ve davanın da altı aylik yasal sürenin sona ermesinden sonra 06.10.2022 tarihinde acildıği, dosva kapsamı ile sabittir. Bu itibarla, davacınır 6098 sayılı Kanun'un 351/1 maddesine dayalı olarak açtığı ihtiyaç nedeniyle tahliye davası süresinde olup,Mahkemece işin esası değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, tahliye davasının altı aylık süre içerisinde açılmadığı şeklindeki yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıolduğundan, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişkin kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363/1 maddesine dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Kararın bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine,11.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.


Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İ LÂMI 
Esas No : 2025/1100Karar No : 2025/2595
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: İzmir 11. İş Mahkemesi TARİHİ: 17.09.2024SAYISI : 2023/438 E., 2024/332 K.DAVACI :DAVALILAR :DAVA TARİHİ: 28.12.2023
İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Genel Müdürlüğü işyerlerinde alt işveren davalı .. Anonim Şirketi işçisi olarak çalıştığını, Covid-19 pandemisi nedeniyle Mart 2020 ayından itibaren 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi çerçevesinde idari izne ayrıldığını, fiilen çalışma yapmadığı gerekçe gösterilerek toplu iş sözleşmesinden kaynaklı yemek yardımı, iş riski zammı, işe devam primi alacaklarının ödenmediğini iddia ederek alacakların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP 
1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının diğer davalı .. AŞ bünyesinde kanal ve izgara ișçisi olarak çalıştığıni, 16.03.2020-10.06.2020 tarihleri arasında Covid-19 salgını nedeniyle sosyal izinli sayıldığını ve bu tarihler arasında fiili hiçbir çalışması olmadığından talep edilen alacakların kendisine ödenmesinin hukuki bir dayanağı olmadığıni, 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ndeki düzenlemenin talep edilen alacak kalemlerini kapsamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalı . A vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili Șirket bünyesinde hâlen çalışmaya devam ettiğini, iddiaların somutlaştırılmadığıni, tüm hak ve alacaklarının kendisine eksiksiz olarak ödendiğini, ilgili alacak kalemlerinin ödenmediğini iddia ettiği zaman diliminde fiili çalışmasıbulunmadığını, davacının fili çalışması bulunmayan döneme ilişkin sorumluluk zammı, koku ve işgüçlüğü primi gibi alacakları talep etmesinin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalıişyerinde Covid-19 pandemi sürecinde Cumhurbaşkanlığınin 2020/4 sayılı Genelgesi kapsaminda idari 

izinli sayıldıği, Genelge'de idari izinli sayılanların bu süreçte görevlerini fiilen yerine getirmişsayılacakları yönünde düzenleme bulunması nedeniyle fiili çalışma olmasa da iş sözleşmesi ve toplu işsözleşmesine dayalı olarak ödenmesi gereken alacaklara fiilen çalışmış gibi hak kazanacağı, davacının söz konusu Genelge'den faydalandırıldıktan sonra filen çalışmadığı gerekçesi ile uyuşmazlık konusu alacaklara hak kazanmadığının iddia edilmesinin savunma ile çeliştiği gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığı kanun yararına temyiz isteminde; davacı işcinin, hâlen çalışmakta olduğu .…. AŞ'nin, …. Büyükşehir Belediyesince kurulan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (6102 sayılı Kanun) hükümlerine tabi sermaye şirketi olup belediyenin tüzel kisiliğinden ayrı ve bağımsız özel hukuk tüzel kisisi olduğunu, kamu kurum ve kurulusu olmadığı gibi ... Büyüksehir Belediyesinin bağlı kuruluşu da olmadığı bu nedenle davacıişçinin 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında bulunmadığını, davacı işçinin Genelge kapsamında bulunduğu kabul edilse dahi davacının hak talebinde bulunduğu alacak kalemlerinin toplu işsözleşmesinde fiilen çalışma şartına tabi tutulduğu dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykın bulunduğunu belirterek kararın kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir 
B. Değerlendirme ve Gerekçe 
Uyuşmazlık, davacının 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında olup olmadığı ve Genelge uyarınca fiili çalışması bulunmayan dönemde toplu iş sözleşmesinden kaynaklı yemek yardımı, sorumluluk zammı, koku ve iş güçlüğü primi ile işe devam primi alacaklarına hak kazanıp kazanmayacağı hususlarına ilişkindir.

22.03.2020 tarihli ve 31076 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2020/4 sayılıCumhurbaşkanlığı Genelgesi'ne göre; "….Çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir. Buna dair usul ve esaslar Cumhurbaşkanlığı, bağli, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşlar için üst yönetici; bakanlıklar, bağli, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları için bakan; taşra teşkilatları(bakanlıklarca belirlenmemiş ise) ile mahalli idareler, bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri için ilgisine göre vali veya belediye başkanı; diğer kamu kurum ve kuruluşları için üst yönetici tarafindan belirlenir. Bu belirleme yetkisi devredilebilir.

Bu kapsamda dönüşümlü çalışanlar fiilen göreve gelmedikleri süre zarfinda idari izinli sayılır.
Bu Genelge kapsamında esnek çalışma yöntemlerinden faydalanan çalışanlar ile idari izinli sayılanlar bu sürede istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılırlar. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile görev yerinde çalışanlar hizmetin yürütülmesi sorumluluğu açısından eşittir.Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklıdır..."
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 3. maddesinde mahalli idare; yetkileri belirli bir coğrafi alan ve hizmetlerle sınırlı olarak kamusal faaliyet gösteren belediye, il özel idaresi ile bunlara bağlı veya bunların kurdukları veya üye oldukları birlik ve idare olarak tanımlanmıştır.
5355 sayılı Mahalli Birlikler Kanunu'nun 3. maddesine göre mahallî idare birliği; birden fazla mahallî idarenin, yürütmekle görevli oldukları hizmetlerden bazılarını birlikte görmek üzere kendi aralarında kurdukları kamu tüzel kişisini ifade eder.

Belediye ve Bağlı Kuruluşları İle Mahalli Idare Birlikleri Norm Kadro Ilke ve Standartlarına Dair 

Yönetmelik'in 5. maddesinde belediye ve bağlı kuruluşları ile mahallî idare birlikleri, hukuki durumlarıve hizmet özelliklerine göre altı ana gruba ayrılmış, (E) grubu belediye bağlı kuruluşları olarak belirtilmiştir. Yönetmelik'in ekinde yer alan listeler arasında (E) grubu Belediye Bağlı Kuruluşları Tasnif Cetveline yer verilmiştir. Buna göre; belediye bağlı kuruluşları, belediyelere bağli, su ve kanalizasyon,otobüs, ulaştırma ve benzeri hizmetleri yürüten idarelerdir.
14.04.1930 tarihli ve 1471 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.09.1930 tarihinde yürürlüğe giren 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun (1580 sayılı Kanun) belediyelerin hak, yetki ve ayricaliklarıni düzenleyen 19/1 hükmünün ilk bendinde, “Belediye idareleri kanunun kendilerine tahmil ettiği vazife ve hizmetleri ifa ettikten sonra belde sakinlerinin müşterek ve medeni ihtiyaçlarını tesviye edecek her türlüteşebbüsati icra ederler." ifadelerine yer verilmiştir. Ayrica 15.07.1934 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2571 sayılı Kanun'la değiştirilen 1580 sayılı Kanun'un 19/1 hükmünün beşnumaralı bendinin birinci ve ikinci paragraflari;
"Belediye sinırı dahilinde muayyen mıntakalar arasında yolcu nakil vasitası olarak otobüs,omnibüs, otokar, tünel, troley, füniküler işletmek munhasıran belediyelerin hakkıdır.
Bunların, belediyelerin de iştirak edecekleri şirketler vasitasıyla yapılması ve işletilmesi veya icara verilmesi veyahut imtiyazın devri İcra Vekilleri Heyeti kararına bağlıdır" şeklinde değiştirilmiştir.15.07.1934 tarihinde yürürlüğe giren bu değişiklikle, "belediyelerin de iştirak edecekleri şirketler"ifadesine açıkça yer verilmek suretiyle, temel kanuni dayanak oluşturulmuştur. Kanun'un 19. maddesinde yapılan 05.07.1939 tarihli ve 07.02.1990 tarihli değişikliklerde de bahsi geçen ifade korunmuştur.
23.03.1984 tarihli ve 18350 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkindaki 195 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 09.07.1984 tarihli ve 18453 sayılıResmi Gazete'de yayımlanan, Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un 8. maddelerinde, büyükşehir ve ilçe belediyelerinin, görevli oldukları konularda, 1580 sayılı Kanun ve diğer ilgili mevzuatta belediyelere tanınan hak, yetki, imtiyaz ve muafiyetlere sahip olacağı kabul edilmiştir.
24.12.2004 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 5272 sayılı Belediye Kanunu'nun 70. maddesinde “Belediye kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre şirket kurabilir." hükmü düzenlenmiştir. 13.07.2005 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda, aynı yöndeki hükme Kanun'un yine 70.maddesinde yer verilmiştir.
23.07.2004 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 26. maddesinde de, büyükşehir belediyesinin kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilecekleri düzenlenmiştir.
Belediyeler, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 127. maddesinde kabul edildiği üzere, kamu tüzel kişiliğini haizdir. Ilgili mevzuatta belediyelere, yüklenen görevlerin yerine getirebilmesi için,önemli hak ve yetkiler verilmiş; kamusal ayrıcalıklar tanınmıştır. Diğer taraftan, merkezi idareye de belediyeler üzerinde vesayet yetkisi verilmiştir.
Belediyeler tarafindan kurulan veya ortak olunan şirketler ise, 6102 sayılı Kanun hükümlerine tabi sermaye şirketleri olup belediyelerin tüzel kişiliğinden ayrı ve bağımsız özel hukuk tüzel kişileridir.Belediyelerin kurdukları veya ortak oldukları ticaret şirketlerine, kamu tüzel kişiliği kazandıran herhangi bir kanun hükmü bulunmadığı gibi kamusal yetki ve ayrıcalıklar tanınmamıştır.
Dolayısıyla yukarıda yer verilen tüm hükümler dikkate alındığında, söz konusu şirketlerin kamu tüzel kişisi ya da kamu kurum ve kuruluşu oldukları kabul edilemeyeceği gibi bu şirketler, davacının talebine dayanak 22.03.2020 tarihli ve 31076 mükerrer sayıili Resmi Gazete'de yayimlanan 2020/4 sayili Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında yer alan mahalli idareler, bağlı kuruluşları ile mahalli idare 

birlikleri arasinda da yer almamaktadır,
Dosya kapsamından davacı işçinin, davalı ... AŞ nezdinde hâlen çalışmakta olduğu, ... AŞ'nin,İzmir Büyükşehir Belediyesince kurulan, 6102 sayılı Kanun hükümlerine tabi sermaye şirketi olup belediyenin tüzel kişiliğinden ayrı ve bağımsız özel hukuk tüzel kişisi olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davacı işçi ve davalı Şirket, 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamına girmemektedir. Diğer yandan dava konusu alacakların toplu iş sözleşmesinde filen çalışma şartına tabi tutulması karşısında, söz konusu dönemde fili çalıişması bulunmayan davacının bu alacaklara hak kazanması da söz konusu değildir. Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur 
Kanun yararına temyiz istemi belirtilen gerekçelerle yerinde bulunduğundan, hükmün kanun yararına bozulmasi gerekmiştir.

V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363/1 hükmüne dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
13.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 10. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2024/15424
Karar No : 2025/6118
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Muğla İş Mahkemesi 
TARİHİ: 25.05.2023
SAYISI : 2021/14 E., 2023/234 K.

DAVACI : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı

vekili Avukat Güneş Gümüş Demirtaş

DAVALILAR : 1- Özdoğdu Înş. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat Mehmet Elçin 
2- Nurettin Kavak 

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun miktar yönünden kesin olarak reddine dair verilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum sigortalısının geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle geçici işgöremezlik ödemesi, tedavi gideri ve ilk peşin sermaye değerli gelir nedeniyle uğranılan zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalılar vekili özetle, sürekli iş göremezlik oranına itiraz ettiklerini, kusurlarının bulunmadığınıbelirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir..

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iş kazası bildirim yükümlülüğünü3 iş günlük süre içerisinde yerine getiren işverenden 5510 sayılı Kanun'un 13, 35 ve 21/2. maddeleri gereğince geçici iş göremezlik ödemelerinin rücu edilemeyeceği gerekçesiyle bu talebin reddine, tedavi gideri ve ilk peşin sermaye değerli gelir yönünden ise alınan kusur raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin davacı vekili tarafindan istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin miktar itibariyle reddine kesin olarak karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri 
1-ilk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığı kanun yararına temyiz isteminde; davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesine göre işverenin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatın kendisine yüklediği, objektif olarak mümkün olan tüm 

tedbirleri alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle iş kazası veya meslek hastalığı şeklinde sosyal sigorta riskinin gerçekleşmesi hâlinde, kusur esasına göre meydana gelen zararlardan Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı rücûan sorumlu olduğu sonucunun çıkarıldığıni,
2-5510 sayılı Kanun'un 21. maddesinin ikinci fikrasında, Kanun'un 13. maddesinde belirtilen sürede işkazası bildiriminin işveren tarafindan bildirilmemesi halinde, yalnızca bildirim tarihine kadar geçen süre için kusur oranı dikkate alınmaksizin, sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin tamamının işverenden tahsil edileceğinin düzenlendiğini,
3-Eldeki davada, davalıların kusur esasına göre meydana gelen zarardan rücuan sorumlu olduklarıni,geçici iş göremezlik õdeneği talebinin reddine dair kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararının kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe 
Uyuşmazlık, 04.09.2010 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle, davacı Kurum tarafindan sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik giderinin davalılardan istenilip istenilemeyeceğine ilişkindir.
1. Mahkemece, iş kazası bildirim yükümlülüğünü 3 iş günlük süre içerisinde yerine getiren işverenden,5510 sayıl Kanun'un 13, 35 ve 21/2. maddeleri gereğince geçici is göremezlik ödemelerinin rücu edilemeyeceği gerekçesiyle, bu talep yönünden davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
2. 5510 sayılı Kanun'un iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin sorumluluğunu düzenleyen 21/1. maddesi, sigortalıya ya da ölümü halinde hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerin işverenden rücuan tahsili koşullarını düzenlemiştir.

3. 5510 sayılı Kanun'un 21/4. maddesine göre ise, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılmasıgereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilebilecektir.
3. Kanun'un 21/2. maddesi, iş kazasının süresinde bildirilmemesi durumunda, bildirim tarihine kadar geçen süre için, sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin tamamının, kusur oranı dikkate alınmaksizın işverenden tahsil edilmesi hususunu düzenlemektedir.

3.Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, işbu davaya konu geçici iş göremezlik ödemelerinin, 5510 sayılı Kanun'un 21/1 ve 21/4. maddelerinde belirtilen ödemelerden olduğu nazara alınarak bu talep yönünden de gerekli araştırma ve inceleme yapılip elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un/HMK'nın 363/1 hükmüne dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Kararın bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
16.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 12. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİADINA YARGITAY ÍLAMI 
ESAS NO : 2025/3245KARAR NO : 2025/3947
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: İzmir 10. İcra Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 31.10.2024NUMARASI : 2024/501 - 2024/820DAVACI : 3. Kiși : Serkan Ercan DAVALILAR : Alacaklı : Türk Standardları Enstitüsü
Borçlu : Yüksel Saçan 
Yukarıda tarih ve numarası yazılı kararın kanun yararına temyizen tetkiki T.C.Adalet Bakanlığı tarafindan istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi Gamze Demir tarafindan düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, üçüncü kişinin İİK'nın 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.
Mahkemece, icra dosya borcunun davalı borçlu tarafindan ödenerek infaz edildiği ve kapandığı, icra müdürlüğünce dosya kapsamında konulan hacizlerin kalktığı, İzmir 33.Noterliğinin 30.10.2009 tarihli 09152 yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile aracın haciz tarihinden önce borçlu tarafindan davacıya satıldıği, ancak trafikte davacı adına tescil işleminin yapılmadığı, satış sözleşmesiyle birlikte araç mülkiyetinin davacı alıcıya geçtiğinin anlaşılmasıkarşısında yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılması gerektiği gerekçesi ile konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı lehine hükmedilmesine kesin olarak karar verilmiş, davalı alacaklıtarafindan Adalet Bakanlığına yöneltilen dilekçe ile vekalet ücreti ve yargılama gideri açısından kanun yararına temyiz yoluna başvurulmuştur.

Dava konusu araç, hacizden önce, noterde yapılan sözleşme ile davacı üçüncü kişi tarafından satın alınmış, mülkiyet hacizden önce davacıya geçmiştir. Ne var ki, davacı 3.kişinin satış işlemini Trafik Tescil Kuruluşuna bildirmemesi nedeni ile dava konusu araç borçlu adına kayıtlı iken UYAP üzerinden haciz konulmuştur. Öyleyse, davanın açılmasına sebebiyet vermeyen davali alacaklınin yargilama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması doğru olmamıştır.

SONUÇ:
T.C.Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına başvurduğu temyiz talebinin kabulü ile mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363/2. maddesi gereğince kanun yararına BOZULMASINA, aynı fikra uyarınca bozmanın hükmün hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmayacağına, bozma kararının bir örneğinin Resmi Gazetede yayınlanması için T.C.Adalet Bakanlığı'na TEVDİÍNE, 14.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.