Anayasa Mahkemesinin 25/12/2025 Tarihli ve E: 2022/63 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2025/124 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2026-03-26

26 Mart 2026 PER$EMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 33205
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2022/63 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2025/124

Karar Tarihi : 25/12/2025

I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Demokrasi ve Atılım Partisinin 2021 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Ridvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR ve Muhterem İNCE'nin katılımlarıyla 9/3/2023 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Demokrasi ve Atiliım Partisinin 2021 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
-Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
-Esas incelemenin yapılması için Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Demokrasi ve Atılım Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2021 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanıp Raportör Oğuz ÇAKAR tarafindan Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa'nin ve 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820sayılı Kanun'un ilgili kurallari, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerde Partinin 2021 yılıgelirleri toplamının 39.702.248,16 TL, geçen yildan devreden nakit toplaminın 2.547.124,97TL ve yıl sonundaki borç toplamının 718.507,57 TL; giderleri toplamının 41.187.826,59 TL,gelecek yıla devreden nakit toplamının 1.247.034,80 TL ve yil sonundaki alacak toplamının 533.019,31 TL olduğu anlaşılmıştır.

5. Partinin 2021 yılı kesin hesabının gelir ve gider tutarları doğru ve denk olup söz konusu tutarların 2820 sayılı Kanun'a uygunluğu incelenmiştir.

A. Gelirlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Gelirleri 
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 12.658.031,81 TL olup bu tutarın 12.307.491,66 TL'si bağıs ve yardımlardan, 13.500 TL'si milletvekili aidatlarından,235.672,98 TL'si satış gelirlerinden (bayrak, rozet, flama vb.), 24.692,17 TL'si faiz ve 

nemalandırma gelirlerinden ve 76.675 TL'si ise sair gelirlerden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin geçen yıldan devreden nakit toplamının 2.009.668,93 TL, yıl sonundaki borçtoplamının ise 175.020,29 TL olduğu anlaşılmıştır.

7. Parti tarafından Sayıştay Başkanlığına gönderilen Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterler ile 2021 yılına ait banka hesap özetinin incelenmesi neticesinde aşağıda belirtilenler dışında gelirlerin 2820sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

8. İşletme defteri ile banka hesap özetinde yer alan ve “4227620 ödeme emri ile bağış” şeklinde kaydedilen 12/5/2021 tarihli ve 000479 fiş No.lu 3.001 TL bağışa ilişkin olarak bağışı yapan kişi ya da kurum adına herhangi bir kimlik bilgisinin yer almadığıgörülmüştür.

Bu doğrultuda Partiye, gerekli açıklamayı yapması amacıyla 16/1/2025 tarihli ve E93995552-175.01-225003311 sayılı evrak gönderilmiş ve Partiden eksiklikleri tamamlamasıistenmiştir. Parti 5/2/2025 tarihinde verdiği cevapta söz konusu bağışa ilişkin olarak “.….“4227620 Referans No'lu” Türk Ekonomi Bankasından bağış olarak gönderildiği anlaşılan ancak bağışı yapan kişi ya da kurum bilgisinin yer almadığından muhasebe kayıtlarına “4227620 ödeme emir bağış” olarak kaydedilen banka hesap ekstresi ve ilgili bağışa ilişkin Garanti Bankası dekontu yazı ekindedir." demiş, dolayısıyla bağışı yapan kişi ya da kurum hakkında bir açıklamaya yer vermemiştir.

2820 sayılı Kanun'un “Bağışlar" başlıklı 66. maddesinin ikinci fıkrasında bağışveya bağışların bağışta bulunana veya yetkili temsilcisine ya da vekiline ait olduğunun partice verilen makbuzda açıkça belirtilmesi gerektiği, böyle bir belgeye dayanılmaksızın siyasi partilerce bağış kabul edilemeyeceği ve siyasi partilerin adına açılmış banka hesaplarına yapılan bağışlar için ayrıca gelir makbuzu düzenlenmeyeceği ifade edilmektedir.
Aynı Kanun'un "Gelirlerin sağlanmasında usul" başlıklı 69. maddesinin ikinci fikrasının birinci cümlesinde ise siyasi partilerin genel merkezlerinin ve teşkilat kademelerinin gelirlerinin parti merkez karar ve yönetim kurulunca bastırılan makbuzlar karşılığında alınacağı; üçüncü fikrasında ise sağlanan gelirin türü ve miktarı ile gelirin sağlandığı kimsenin adının, soyadının ve adresinin, makbuzu düzenleyenin sıfatının, adının,soyadının ve imzasının, makbuzda ve dip koçanlarında yer alacağı düzenlenmiştir.
Bu hükümlere göre siyasi partilerin gelirleri, parti merkez karar ve yönetim kurulunca bastırılan ve sağlanan gelirin türü ve miktarı ile gelirin sağlandığı kimsenin adı,soyadı ve adresi, makbuzu düzenleyenin sifati, adi, soyadı ve imzasına yer verilen makbuzlar karşılığında alınabilecektir. Siyasi partilerin adına açılmış banka hesaplarına yapılan bağışlar için ayrica gelir makbuzu düzenlenmeyecektir.

Öte yandan 2820 sayılı Kanun'un 75. maddesinde “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir." ve 76. maddesinde de "Bu Kanunun 69 uncu maddesinde belirtilen esaslara aykirı olarak bir siyasi partinin tevsik edilmeyen kaynaklardan gelir sağladığı anlaşılırsa, Anayasa Mahkemesi kararıyla bu gelir Hazineye irat kaydedilir."hükümleri yer almaktadır.


Parti tarafından bağış olarak bildirilen ancak gelirin sağlandığı kimsenin adının ve soyadının belirtilmediği tutarlar 2820 sayılı Kanun'a uygun kabul edilmemiştir. Bu nedenle 3.001 TL tutarındaki gelir karşılığı Parti mal varlığının Hazineye irat kaydedilmesi gerekir.
2. il Örgütleri Gelirleri 
9. Partinin il örgütlerinin gelirleri toplamı 27.044.216,35 TL olup bu tutarın 502.331,30 TL'si üye giriş aidatından, 1.693.099,85 TL'si üye yillık aidatından,24.594.954,01 TL'si bağış ve yardımlardan, 1.300 TL'si satış gelirlerinden (bayrak, rozet,flama vb.), 2.155,89 TL'si faiz ve nemalandirma gelirlerinden ve 250.375,30 TL'si sair gelirlerinden oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin geçen yıldan devreden nakit toplamının 537.456,04 TL, yıl sonundaki borç toplamının ise 543.487,28 TL olduğu anlaşılmıştır.
10. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmiştir.

B. Giderlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Giderleri 
11. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 14.111.041,72 TL olup bu tutarın 1.407.960,79 TL'si personel giderlerinden, 293.555,99 TL'si. elektrik, su ve doğalgaz giderlerinden, 213.190,36 TL'si haberleşme giderlerinden, 1.326.082,78 TL'si tadilat, bakım ve onarım giderlerinden, 6.125 TL'si danışmanlık ve müşavirlik giderlerinden, 1.905.312,54TL'si kira ve aidat giderlerinden, 37.761,52 TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden, 32.380,23TL'si temizlik giderlerinden, 215.924,82 TL'si yemek ve mutfak giderlerinden, 596.459,93TL'si kırtasiye, basılı kâğıt ve matbaa giderlerinden, 7.255.714,60 TL'si parti faaliyet giderlerinden, 143,64 TL'si vergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 590.398,57 TL'si sair giderler toplamından (487.499,61 TL'si demirbaş alım giderlerinden, 9.797,80 TL'si hak alım giderlerinden ve 93.101,16 TL'si diğer çeşitli giderlerden) ve 230.030,95 TL'si geçen yıldan kalan borç ödemelerinden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin gelecek yıla devreden nakit toplamının 363.796,55 TL, yıl sonundaki alacak toplamının ise 367.882,76 TL olduğu anlaşılmıştir.

12. Parti Genel Merkezinin defter kayitları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmiştir.

2. İl Örgütleri Giderleri 
13. Partinin il örgütlerinin giderleri toplamı 27.076.784,87 TL olup bu tutarın 1.174.556,97 TL'si personel giderlerinden, 945.198,99 TL'si elektrik, su ve doğalgaz giderlerinden, 260.229,05 TL'si haberleşme giderlerinden, 2.419.847,99 TL'si tadilat, bakim ve onarım giderlerinden, 33.490,79 TL'si nakliye ve kargo taşıma giderlerinden, 80.417,65TL'si danışmanlık ve müşavirlik giderlerinden, 47.618,09 TL'si sigorta poliçe giderlerinden,7.942.872,59 TL'si kira ve aidat giderlerinden, 1.136.439,74 TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden, 267.629,79 TL'si temizlik giderlerinden, 539.255,08 TL'si yemek ve mutfak giderlerinden, 494.581,52 TL'si kırtasiye, basılı kâğıt vs. giderlerinden, 168.278,17 TL'si seyahat giderlerinden, 3.227.375,62 TL'si parti faaliyet giderlerinden, 505.286,26 TL'si vergi,sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 7.122.181,22 TL'si sair giderler toplamindan 

(5.384.740,19 TL'si demirbaş alım giderlerinden ve 1.737.441,03 TL'si diğer çeşitli giderlerden), 36.896,89 TL'si yerel teşkilatlara yardim giderlerinden ve 674.628,46 TL'si geçen yıldan kalan borç ödemelerinden oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin gelecek yıla devreden nakit toplamının 883.238,25 TL, yil sonundaki alacak toplamının ise 165.136,55 TL olduğu anlaşılmıştır.

14. Parti il örgütlerinin defter kayitları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının Íncelenmesi 
15. Demokrasi ve Atilım Partisinin 2021 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede, 5.882.037,60 TL tutarındaki demirbaş ve hak alim giderinin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu anlaşılmıştır.

IV. SONUÇ
Demokrasi ve Atılım Partisinin 2021 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
A. Kanun'a uygun olmayan toplam 3.001 TL karşılığı Parti mal varlığının 2820sayıli Kanun'un 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineye irat kaydedilmesine,
B. Partinin 2021 yılı kesin hesabında gösterilen 39.702.248,16 TL gelir 2.547.124,97 TL geçen yıldan devreden nakit toplamı ve 718.507,57 TL yil sonundaki borçtoplamı ile 41.187.826,59 TL gider, 1.247.034,80 TL gelecek yila devreden nakit ve 533.019,31 TL yıl sonundaki alacak toplamından Hazineye gelir kaydedilmesi gerektiği değerlendirilenler dışında kalan bölümün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru ve 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna 
25/12/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Hasan Tahsin GÖKCAN Basri BAĞCI 
Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞ

Üye Üye Üye İrfan FIDAN Kenan YAŞAR Muhterem İNCE 
Üye Üye Üye Yılmaz AKÇİL Ömer ÇINAR Metin KIRATLI