Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu Kararı (E: 2022/14, K: 2023/2)
DANIŞTAY KARARI | 2023-04-28

28 Nisan 2023 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32174
DANIŞTAY KARARI 
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulundan:
Esas No : 2022/14Karar No : 2023/2
ÖzEt: Asgari öiçüde arsa ve arazi birim değerlerinin tespitine yönelik takdir komisvonu karariarina karşi en geç anılan kararların alındığı yılın son gününe kadar dava açılabileceği hakkında.

BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİİSTEMİ HAKKINDA KARAR 
I- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ
isteminde bulunan : Samsun Bölge Idare Mahkemesi Başkanlar Kurulu 
il- iSTEMin ÖzEti : Samsun Bölge Idare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin 06/10/2022 tarih ve E:2022/299, K:2022/526 sayili karanı jle Izmir Bölge Idare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin 22/09/2022 tarih ve E:2022/2287, K:2022/1742;25/10/2022 tarih ve E:2022/2454, K:2022/1994; 20/09/2022 tarih ve E:2022/2286,K:2022/1727 sayili kararianı ve İstanbui Bölge İdare Mahkemesi 7. Vergi Dava Dairesinin 09/11/2022 tarih ve E:2022/4101, K:2022/1119 sayil: karari, Ankara Bölge Idare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 06/04/2021 tarih ve E:2021/151, K:2021/735 sayi karañı ile Adana Bölge Idare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin 04/06/2021 tarih ve E:2021/1318,K:2021/t316 sayılı kararı arasındaki aykırıliğın 2576 sayilı Bölge Idare Mahkemeleri, Idare Mahkemeieri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevieri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin (4) numaraiı fikrasinın (c) bendi uyarınca giderilmesi, Samsun Bölge Idare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin bu yöndeki istemini uygun gören Samsun Bölge Idare Mahkemesi Başkaniar Kurulunun 01/12/2022 tarih ve E:2022/12, K:2022/13 sayıi: kararıyla istenmiştir.

III- MADDi OLAY:
Davacılar tarafından, maliki olduklanı taşınmazlar için tahakkuk eden emlak vergisi matrahlarına esas teşkil etmek üzere belirlenen asgari ölçüde arsa ve arazi birim değerlerinin tespitine vönelik takdir komisvonu karariarınin iptali istemiyle davalar açilmiştır.
iV- AYKIRILIĞin GiDERilMESi iSTEMİNE KONU BÖlGE İDARE MaHKEMESi KARARLARI:
A-Samsun Bölge idare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin E:2022/299 sayil dosyasına konu yargilama süreci:

Dava konusu istemin özeti: Davacı tarafindan, 2022 yilı emlak vergisi matrahlarına esas teşkil etmek üzere belirlenen asgari öiçüde arsa birim değerlerinin tespitine yönelik takdir komisyonu kararının 09/02/2022 tarihinde davalı idareye yapilan başvuruya cevaben yazılan aynı tarihli yazıyla öğrenildiği ileri sürülerek söz konusu kararın maliki olduğu taşınmaza ilişkin kısminın iptali istemiyle dava açıimıştır.Samsun Vergi Mahkemesinin 15/03/2022 tarih ve E:2022/293, K:2022/187 sayil karari:
213 sayılı Vergi Usui Kanunu'nun mükerrer 49. maddesinin (b) işaretli fikrasının Anayasa Mahkemesinin 31/05/2012 tarih ve E:2011/38, K:2012/89 sayılı kararıyla iptal edilmeden önceki birinci cümiesi, "Takdir komisyonlanının bu kararlärına karşı kendilerine karar tebliğ edilen daire, kurum, teşekküller ve ilgili mahalle ve köy muhtarlikları onbeş gün içinde ilgili vergi mahkemesi nezdinde dava açabilirler." şeklindedir.
Emiak vergisinin tarh ve tahakkukunu düzenleyen 1319 sayilı Emlak Vergisi Kanunu'nun ilgili maddeleri 09/04/2002 tarihli Resmî Gazete'de yayimlanarak yürürlüğe giren 4751 sayılı Kanun ile değiştiriłmiş ve yapılan değişiklikle tarh ve tahakkuka ilişkin esasiar getirilmiş, emiak vergisi uygulamasi sonucunda görülen olumsuzlukiarı ortadan kaldırmak ve vergilemede kolaylığın ve basitliğin sağlanması amacıyla dört yılda bir alinmakta olan beyan esasinın kaldıniması ve sadece vergi değerini tadil eden nedenlerin bulunması halinde mükelleflerden bildirim alınmasını sağlamaya yönelik değişiklikler yapilmiştir.
Arsa ve araziye ait asgari öiçüde birim değer tespiti takdir komisyoniarınca dört yılda bir yapilmakta olup kesiņleşen asgari öiçüde birim değerleri esas alınarak hesaplanan bina ve arazilere ilişkin emlak vergisi, takdirin yapıldığı yıli takip eden bütçe yılının Ocak ve Şubat ayında yllık olárak tarh olunmakta ve tarh edilen tarihte tahakkuk etmiş sayilarak Emlak Vergisi Kanunu'nda mükellef olarak belirtilenier tarafindan birinci taksiti Mart, Nisan ve Mayis aylarında, ikinci taksiti ise Kasım ayında oimak üzerė iki eşit taksitte ödenmektedir.
Emiak vergisi mükelleflerinin takdir komisyonu karariarına karşı idari dava açma haklarını kisitiayan düzenieme Anayasa Mahkemesi tarafindan iptal edimeden önce daire,kurum, teşekküller ve ilgili mahalle ve köy muhtarlıkiarı onbeş gün içinde ilgili vergi mahkemesi nezdinde dava açabilmekte iken söz konusu düzeniemenin iptal edilmesi ile birlikte verginin mükeliefi olan bireylerin menfaatlerinin ihlal edilmesi halinde verginin tarh ve tahakkukuna dayanak olan asgari arsa ve arazibirim değerlerinin belirlenmesine ilişkin takdir komisyonu kararlarına karşi dava açma hakkının önünde herhangi bir yasal sınırlama kalmamiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra dava açma ehliyetine sahip olan mükellefler tarafından takdir komisyonu karariınin iptali istemiyie açıan davalarda dava açma süresi ile ilgili bir yasal düzenleme bulunmadiğından dava açma süresinin hangi tarihten itibaren başlayacağı ve en son hangi tarihe kadar dava açılabileceği hususlarının 1319 sayılı

Emlak Vergisi Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde ve emlak vergisinin genel özellikieri dikkate alinarak irdelenmesi gerekmektedir,
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı iie Vergi Usut Kanunu'nun mükerrer 49.maddesinin (b) işaretli fıkrasının üçüncü bendinde yer alan dava açma süresini içeren cümle tamamen iptal edildiğinden, takdir komisyonu kararlarına karşı açılacak davalarda 2577sayılı Ídari Yargilama Usuiü Kanunu'nun 7. maddesinde yer alan yasal dava açma süresinin uygulanmasi gerekmektedir.
213 sayıl: Kanunun mükerrer 49. maddesinde arsa ve arazilere ait asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin takdir komisyonu karariarının, öteden beri dava açma ehliyeti bulunan odalara, belediyeler ile köy ve mahalie muhtarliklarına imza karşılığı verileceği belirtilmekte ise de emlak vergisi mükelleflerine ilan yoluyla tebliğ edileceği yönünde bir hüküm buiunmadiğ: gibi ilgililere ne suretle tebliğ edileceği de düzenlenmemiştir.
Bu durumda, Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 49. maddesinde yer alan hükümier emlak vergisi ile ilgili yasal düzenlemeler ve emlak vergisinin özelliği göz önüne alinarak emlak vergisi mükelleflerinin hangi tarihe kadar dava açabilecekleri hususunun da açıklıiğa kavuşturulmasi gerekmektedir.
Emlak vergisinin matrahı Emlak Vergisi Kanununun 29. maddesinde tanimlanan vergi déğeri olup bina, arsa ve arazilere ilişkin emlak vergisi hesaplamasina esas alınan vergi değeri dört yılda bir ilgili belediyeler tarafından yeniden hesaplanmakta ve vergi değerinin hesaplanmasında esas alınan arsa ve arazi birim değerieri de dört yılda bir takdir komisyonlari tarafindan belirlenmektedir. Beiediyelerce de Emlak Vergisi Kanunu'na göre dört yıida bir defa belirlenen ve kesinleşen arsa ile arazi metrekare birim değerleri göz önüne alinarak emlak vergileri tarh ve tahakkuk ettirilmektedir.
Arsa ve arazilere ait asgari öiçüde birim değer tespitine ilişkin değerierin nasıl belirleneceğine dair usuller Emiak Vergisí Kanunu'ndaki hükümlerden ayrı olarak Vergi Usuf Kanunu'nun mükerrer 49, maddesinde özel olarak düzenlenmiş olup emlak vergisine ait bedel ve değerlerin tespiti, kesinleşmesi ve ilani ile takdir komisyonu kararlarına karşi kimlerin hangi sürelerde yargi yoluna gidecekleri açıklanmıştır.
Anilan Kanun'un mükerrer 49. maddesinin son fikrasında, kesinleşen asgari öiçüde birim değerlerinin ilgili belediyelerde ve muhtarliklarda uygun bir yere asimak suretiyle tarh ve tahakkukun yapıldığı yılın başından Mayıs ayı sonuna kadar ilan edileceği belirtilmektedir. Maddede yer alan "kesinleşme" tabiri dava açılmayarak dava açma süresinin dolması ya da dava açıilarak sonuçlanması anlamını taşidiğından, herhangi bir değerin ya da bedelin kesinleşmesinden sonra değiştirilmesi kanunen ve hukuken mümkün olamayacaktir.
Antian maddede arsa ve arazilere ait asgari ölçüde belirlenen birim değerleri yönünden dava açılması ve devamı özei olarak düzenlendiğinden, maddede kesinleşen 

değerlerin ilanından bahsedilmek suretiyle verginin tahakkuk ettirildiği yilın başindan önce vergi değerinin kesinleşmesi sağlanmak istenmiştir. Belediyelerce kesinleşen bu değerler esas alınarak tarh ve tahakkuk yapıldiğından, mükelleflerin takdir kömisyonlarınca dört yilda bir belirlenen arsa ve arazi asgari metrekaré birim değerlerinin kesinleşmesinden önce idareye yapılacak başvuru sonucu verilen cevaptan ya da herhangi bir şekide öğrenildiği tarihten itibaren 2577 sayılı Kanun'un 7, maddesinde yer alan ve (30) günlük genel dava açma süresi içerisinde söz konusu işlemin iptali istemiyle dava açmaları gerekmektedir.Sözü edilen değerlerin kesinleşmesinden sonra ise dava açma imkanı bulunmamaktadır.Emiak vergisi mükellefleri, takdir komisyonlarınca dört yılda bir belirlenen değerlere karşı kesinleştikten sonra veya kesinleşme ile birlikte tarh ve tahakkuktan önceki dönemierde ya da vérginin tarh ve tahakkukundan sonra açtıkianı davalarda ilgili takdir komisyonu kararlarınin iptalini isteyemeyeceklerdir.
Bu nedenle, davacı tarafindan, vergi değerinin kesinleşmesinden sonra; başka bir anlatimia, kesinieşen vergi değeri esas alinarak tarh ve tahakkuk yapidıktan sonra asgari arsa birim değerinin beliriendiği takdir komisyonu kararının maliki olduğu taşınmaza ilişkin kısmının iptali istemiyle açilan davanın süre aşimı nedeniyle reddi gerekmektedir.
Nitekim Daniştay Dokuzuncu Dairesinin 28/05/2015 tarih ve E:2015/4646,K:2015/5755 sayıli kararı da bu yöndedir.
Mahkeme, bu gerekçeyle davayı süre aşimı nedeniyle reddetmiştir.
Davacınin istinaf istemini inceleyen Samsun Böige Idare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin 06/10/2022 tarih ve E:2022/299, K:2022/526 sayili karari:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde herkesin, meşru vasita ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacıveya davali olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu ve hiç bir mahkemenin, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamayacağı hükme bağlanmıştır.
Mahkemeye erişim hakki Anayasa'nın 36. maddesinde düzenlenen adil yargilanma hakkınin en temel unsurlarındandır. Avrupa Insan Hakları Mahkemesinin 36533/04 başvuru numarai: Mesutoğlu-Türkiye kararinda özetle, mahkemeye erişim hakkının mutiak olmadiği,bazı sınırlamalara tabi olabildiği, bununla birlikte getirilen kısıtlamaların hakkın özünüortadan kaldiracak sekilde kişinin mahkemeye erişimini engellememesi gerektiği.mahkemeye erişim hakkına getirilen bu tür sınırlamaların ancak meşru bir amaç güdüldüğütakdirde ve hedeflenen amaç ile başvurulan araçlar arasinda makul bir orantı olması halinde Sözleşme'nin 6. maddesinin (1) numaralı fikrası ile bağdaşabileceği, bu ilkelerden hareketie,dava açma hakkının doğal olarak yasayla belirlenen şartlari olmakla beraber mahkemelerin yargılama usulleriniuygularken bir yandan davanin hakkaniyetine halei getirecėk kadar abartilışekilcilikten, öte yandan, kanunla öngörülmüş usul şartlarının ortadan kaldırıimasına 

neden olacak kadar aşırı bir esneklikten kaçınimasi gerektiği belirtilmektedir (ldari Yargıda Adil Yargilanma Hakkına llişkin Emsal Kararlar Kitabi, Sayfa 440, İnceoğlu, Arat, Duymaz).
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 49. maddesinde arsa ve arazilere ait asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin takdir komisyonu kararlarının, öteden beri dava açma ehliyeti bulunan odalara, belediyeler ile köy ve mahalle muhtarlıklariına imza karşılıği verileceği belirtilmekte ise de emlak vergisi mükelleflerine ilan yoluyla tebliğ edileceği yönünde bir hüküm bulunmadiği gibi ilgililere ne suretle tebliğ edileceği de düzenlenmemiştir.
2577 sayilı Idari Yargilama Usulü Kanunu'nun 8. maddesinde sürelerin, tebliğ,yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibarėn işlemeye başlayacağ; ifade edilmiştir.
213 sayilı Kanun'un mükerrer 49. maddesinde, arsa ve arazi birim değerlerinin verginin tahakkuk edeceği yılın başından önce yargı yolu dahil kesinleştirilmesi amaçlanmışise de bu süreçte ilan edilmeyen arsa veya arazi birim değerinin mükelleflere tebliğ de edilmemesi nedeniyie mükelleflerin, idareye başvuruları üzerine haberdar oldukları birim değerlerine karşi tebliğ veya öğrenme tarihinden itibaren otuz gün içerisinde dava açabileceklerinin kabulügerekmektedir.

Aksi durumun kabulü halinde dava açma hakki, şekien Kanun'da yer aimışolacaktir.

Bu nedenle, davaya konu takdir komisyonu karanndan 09/02/2022 tarihinde haberdar olan davacınin, 01/03/2022 tarihli dilekcesi ile açtiği davanın süresinde olduğunun kabulü gerekeceğinden işin esasına girilerek karar verilmesi gerekmektedir.
Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyie istinaf istemini kabul ederek vergi mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra açıkianan hususlar dikkate alınarak yeniden karar verilmek üzere dava dosyasının Vergi Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
izmir Bölge Idare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin 25/10/2022 tarih ve E:2022/2454, K:2022/1994; 22/09/2022 tarih ve E:2022/2287, K:2022/1742 ve 20/09/2022tarih ve E:2022/2286, K:2022/1727 sayılı: kararlarına konu maddi olay ve yargılama süreci yukarida Özetienen Samsun Böige Idare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin E:2022/299sayıliı dosyasına konu maddi olay ve yargilama süreci ile benzerlik arz etmektedir.
B- Ankara Bölge Idare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin E:2021/151 sayılıdosyasına konu yargılama süreci:
Dava konusu istemin özeti: Davacı tarafından, 2020 yıli için tahakkuk eden emlak vergisi matrahlarına esas teşkil etmek üzere belirienen arsa birim değerlerinin tespitine yönelik 03/05/2017 tarih ve 39 sayılı takdir komisyonu kararının 28/05/2020 tarihinde öğrenildiği ileri sürülerek söz konusu kararın iptali ve 2020 yılının 1, ve 2. dönemleri için tahakkuk ederek ihtirazi kayıtla ödenen emlak vergisinin iadesi istemiyle dava açılmıştır.
Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 19/11/2020 tarih ve E:2020/322, K:2021/581sayılı kararı:

Mahkeme, 03/05/2017 tarih ve 39 sayılı takdir komisyonu kararı yönünden,yukarıda değinilen Samsun Vergi Mahkemesinin 15/03/2022 tarih ve E:2022/293,K:2022/187 sayılı kararında yer alan aynı hukuksai nedenler ve gerekçeyle 2018 yılına ait kesinleşen vergi değeri esas alinarak tahakkuk ettikten sonra davacı tarafından, 08/06/2020tarihinde dava konusu edilen asgari ölçüde arsa birim değerinin tespitine ilişkin takdir komisyonu kararının iptali istemini süre aşımi nedeniyle reddetmiştir.
2020 yılının 1. ve 2. dönemleri için tahakkuk ederek ihtirazi kayıtła ödenn emlak vergisinin jadesi istemi yönünden ise emlak vergisi muafiyeti devam eden taşınmaz için tahakkuk ettirilen vergide hukuka uyguniuk bulunmadiğı gerekçesiyle bu istem yönünden davayı kabul ederek uyuşmazlik konusu verginin davacıya iadesine karar vermiştir.
Taraflarin istinaf istemlerini inceleyen Ankara Bölge Idare Mahkemesi 4.Vergi Dava Dairesinin 06/04/2021 tarih ve E:2021/151, K:2021/735 sayılı karari:
Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu vergi mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istemierì reddetmiştir.

istanbul Bôlge Idare Mahkemesi 7. Vergi Dava Dairesinin 09/11/2022 tarih ve E:2022/4101, K:2022/1119 sáyilı kararı ile Adana Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin 04/06/2021 tarih ve E:2021/1318, K:2021/1316 sayilı kararina konu maddi olay ve yargilama süreci yukarida özetlenen Ankara Bölge Idare Mahkemesi 4, Vergi Dava Dairesinin E:2021/151 sayıl: dosyasına konu maddi olay ve yargilama süreci ile benzerlik arz etmektedir.

V- SAMSUN BÖLGE İDARE MAHKEMESI BAŞKANLAR KURULUNUN GÖRÜŞÜ:
Başkanlar Kuruiu, arsalara ve arazilere ait asgari ölçüde birim değer tespitine ijişkin takdir komisyonu kararlanna karşı vergi değerinin kesinleşmesinden sonra, başka bir ifadeyie, arsa ve arazi vergisinin tarh ve tahakkukundan sonra emlak vergisi mükelleflerince açılan davaların süresinde açılmış bir dava olarak kabul edilemeyeceği kanaatine varidığınıbelirterek, aykıriliğın (stanbul Bölge Ídare Mahkemesi 7. Vergi Dava Dairesinin 09/11/2022tarih ve E:2022/4101, K:2022/1119; Ankara Bölge Idare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 06/04/2021 tarih ve E:2021/151, K:2021/735 ve Adana Böige Ídare Mahkemesi 2.Vergi Dava Dairesinin 04/06/2021 tarih ve E:2021/1318, K:2021/1316 sayılı kararlari doğrultusunda giderilmesi yönünde görüş bildirilmesine oyçokluğuyla karar vermiştir.
VI- İLGiLI MEVZUAT:
1. i. 213 sayilı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 49. maddesinin (b) işaretl fikrasının ilgili bölümü şu şekildedir:
"Takdir komisyonlarının arsalara ve araziye ait asgari öiçüde birim değer tespitine ilişkin dört yılda bir yapacakları takdirler, tarh ve tahakkuk işleminin (Emläk Vergisi 

Kanununun 33 üncü maddesinin (8) numaralı fikrasına göre yapilacak takdirler dahil)yapılacağı sürenin başlangıcından en az altı ay önce karara bağlanarak, arsalara ait olanlar takdirin ilgili bulunduğu il ve ilçe merkezlerindeki ticaret odalarına, ziraat odalarına ve ilgili mahalle ve köy muhtarıkları ile belediyelere, araziye ait olanlar il merkezlerindeki ticaret ve ziraat odalarına ve belediyelere imza karşılıiğında verilir.
Büyükşehir belediyesi bulunan illerde takdir komisyonu kararari, vali veya vekalet vereceği memurun başkanliğinda, defterdar veya vekalet vereceği memur, vali tarafindan görevlendirilecek tapu sicil müdürü iie ticaret odasi, serbest muhasebeci mali müşavirler cdası ve esnaf ve sanatkâriar odaiarı birliğince görevlendirilecek birer üyeden oluşan merkez komisyonuna imza karşıliğında verilir. Merkez komisyonu kendilerine tebliğ edilen kararları onbeş gün içinde inceler ve inceleme sonucu belirlenen değerleri ilgili takdir komisyonuna geri gönderir. Merkez komisyonunca farklı değer belirienmesi halinde bu değerler ilgili takdir komisyonlarınca yeniden takdir yapıimak suretiyle dikkate alınır.
(Iptai edilen birinci cümle: Anayasa Mahkemesinin 31/5/2012 tarihli ve E:2011/38,K:2012/89 sayıli kararıyla) (..) (***) Vergi mahkemelerince verilecek kararlar aleyhine onbeşgün içinde Danıştaya başvurulabilir.
Kesinleşen asgari ölçüde arsa ve arazi birim değerteri, ilgili belediyelerde ve muhtarlıklarda uygun bir yere asılmak suretiyle tarh ve tahakkukun yapıldığı yılın başından Mayıs ayı sonuna kadar ilân edilir."
iji. Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 49. maddesinin (b) işaretli fikrasının üçüncüparagrafinın Anayasa Mahkemesinin 31/5/2012 tarihli ve E:2011/38, K:2012/89 sayıli kararıyla iptal edilmedėn önceki birinci cümlesi, “Takdir komisyonlarının bu kararfarına karşıkendilerine karar tebliğ edilen daire, kurum, teşekküller ve ilgili mahalle ve köy muhtarıklarıonbeş gün içinde ilgili vergi mahkemesi nezdinde dava açabilirler." şeklindedir.
iii. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 49. maddesinin (c) işaretli fikrası ilgili şu şekildedir:
"Yukarıdaki fıkralara göre, Danıştay ve vergi mahkemelerinde dava açılmasıhalinde, davalınin onbeş gün içinde vereceği tek savunma ile dosya tekemmül etmiş sayılır.Danıştay ve vergi mahkemelerince bu davalar, dosyanin tekemmül ettiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde karara bağlanır./
2- ¿. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 11. maddesi şu şekildedir:
"Bina vergisi, ilgili belediye tarafindan;
a) Dört yilda bir defa oimak üzere takdir işlemlerinin yapıldığı yılı takip eden yılın Ocak ve Şubat aylarinda,
b) 33 üncü maddenin (1) ilâ (7) numáralı fikralarinda yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerte bildirim verilmesi icabeden hallerde, vergi değerini tadil eden sebeplerin meydana geldiği bütçe yılını takip eden yılın Ocak ayr içinde, vergi değerini tadil eden sebep 

yılın son üç ayı içinde vuku buimuş ve bildirim, vergi değerini tadil eden sebebin meydana geldiği bütçe yılını takip eden yılda verilmiş ise bildirimin verldiği tarihte,
c) 33 üncü maddenin (8) numaralı fikrasında yazılı hallerde, takdir işlemlerinin yapıldığı bütçe yılını takip eden yılın Ocak ve Şubat aylarında,
29 uncu maddeye göre hesaplanan vergi değeri esas alınarak yilik olarak tarh olunur. Bildirim posta ile gönderilmiş ise vergi, bildirim verme süresinin son gününü takip eden yedi gün içinde tarh olunur. Bu suretle tarh olunan vergiler, tarh edilen tarihte tahakkuk etmiş sayılır ve mükellefe bír yazı ile bildirilir.

Yapilan tarh ve tahakkuku takip eden yillarda, 29 uncu maddeye göre tespit edilen vergi değeri üzerinden hesaplanan bina vergisi, her bütçe yılının başından itibaren o yıi için tahakkuk etmiş sayılır.

Bir il veya ilçe sinırları içerisinde birden fazla belediye oiması halinde, belediye ve mücavir alan sınırianı dişında bulunan araziye ait arazi vergisini tarha yetkili olacak belediye ilgili valiler tarafindan belidenir."
ii. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 21. maddesi şu şekildedir:
“Arazi vergisi, ilgili belediye tarafından;
a) Dört yılda bir defa olmak üzere takdir işlemlerinin yapıldığı yılı takip eden yılın Ocak ve Şubat aylarında,
b) 33 üncü maddenin (1) ilâ (7) numarali fikralarında yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerte bildirim verilmesi icabeden hallerde, vergi değerini tadil eden sebeplerin meydana geldiği bütçe yılını takip eden yılın Ocak ayı içinde, vergi değerini tadil eden sebep bütçe yilının son üç ayı içinde vuku bülmuş ve bildirim, vergi değerini tadil eden sebebin meydana geldiği bütçe yılını takip eden yılda verilmiş ise bildirimin verildiği tańhte;
c) 33_üncü maddenin (8) numaralı fikrasında yazılı, hallerde, takdir işlemlerinin yapıldığı bütçe yılını takip eden yılın Ocak ve Şubat aylarında,
29 uncu maddeye göre hesaplanan vergi değeri esas alınarak yilik olarak tam olunur. Bildirim posta ile gönderilmiş ise vergi, bildirim verme süresinin son gününü takip eden yedi gün içinde tarh olunur. Bu suretle tarh olunan vergiler, tarh edilen tarihte tahakkuk etmiş sayılir ve mükellefe bir yazi ile bildirilir.

Yapılan tarh ve tahakkuku takip eden yillarda, 29 uncu maddeye göre tespit edilen vergi değeri üzerinden hesaplanan arazi vergisi, her bütçe yılının başından itibaren o yıl için tahakkuk etmiş sayılır.

Bir il veya ilçe sınırları içerisinde birden fazla belediye olması halinde, belediye ve mücavir alan sınıriarı dışında bulunan araziye ait arazi vergisini tarha yetkili olacak belediye,ilgili valiler tarafından belirlenir."
3- Emlak Vergisi Kanununun "Vergi değeri" başlıklı 29. maddesinin ilgili bölümü şu şekildedir:
"Vergi değeri;

a) Arsa ve araziler için, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin hükümlerine göre takdir komisyonlarınca arsalar için her mahaile ve arsa sayılacak parsellenmemiş arazide her köy için cadde, sokak veya değer bakımından farklıbölgeler (turistik bölgelerdeki cadde, sokak veya değer bakımından farklı olanlar ilgili valilerce tespit edilecek pafta, ada veya parseller), arazide her il veya ilçe için arazinin cinsi (kıraç, taban, sulak) itibarıyia takdir olunan birim değerlere göre,
b) Binalar için, Maliye ve Bayındırık ve İskan bakanlıklarınca müştereken tespit ve ilân edilecek bina metrekare normal inşaat maliyetieri ile (a) bendinde belirtilen esaslara göre bulunacak arsa veya arsa payı değeri esas alinarak 31 inci madde uyarınca hazırlanmış bulunan (700 Sayilı KHK'nın 59 uncu maddesiyle değişen ibare;Yürürlük:09.07.2018)yönetmelik hükümlerinden yararlanılmak suretiyle,
Hesaplanan bedeidir.
Vergi değeri, mükellefiyetin başlangıç yıliını takip eden yıłdan itibaren her yıl, bir önceki yıl vergi değerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümieri uyarinca aynı yıl için tespit edilen yeniden değerleme oraninin yarisi nispetinde artırilması suretiyle bulunur.
33 üncü maddeye (8 numaraliı fikra hariç) göre mükellefiyet tesisi gereken hallerde vergi değerinin hesaplanmasinda, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 49 uncu maddesinin (b) fikrasına göre belirlenen arsa ve arazi birim değerleri, takdir işleminin yapıldığı yılı takip eden ikinci yıidan başlamak suretiyłe her yıl, bir önceki yıl birim değerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden değereme oranının yarısı nispetinde artırılması suretiyle dikkate alınır."
Vil- HUKUKi DEĞERLENDİRME:
213 sayılt Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 49. maddesinin üçüncü fikrasının birinci cümlesinde takdir komisyonlannın arsa ve araziye ait asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin kararlarına karşı sadece kendilerine karar tebliğ edilen daire, kurum, teşekküller ve ilgili mahalle ve köy muhtarlıkiarının onbeş gün içinde ilgili vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği açıkça belirtilmişti. Bununla birlikte söz konusu düzenlemenin Anayasa Mahkemesi tarafindan iptal edilmesinden sonra bu kararların mükelleflere tebliğine ilişkin bir düzenleme yapiimadığından mükellefler tarafindan anılan takdir komisyonu kararlarının iptali istemiyle açılan davalarda dava açma süresi ile iigili bir boşluk oluşmuştur. Bu nedenle,dava açma süresinin hangi tarihten itibaren başlayacağı ve en son hangi tarihe kadar dava açılabileceği hususlarının Vergi Usui Kanunu ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde ve erlak vergisinin genel özellikieri dikkate aliınarak irdelenmesi gerekmektedir.

Emlak vergisinin tarh ve tahakkukunu düzenleyen Emlak Vergisi Kanunu'nun ilgili maddeleri 09/04/2002 tarih ve 24721 sayslı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4751 sayılı Kanun'la değiştirilmiştir. Bu Kanun'la emlak vergisi uygulaması sonucunda 

görülen olumsuziukları ortadan kaldırmak ve vergilemede kolaylığın ve basitliğin sağlanmasıamacıyla dört yılda bir alınmakta oian beyan esasinın kaldırimasi ve sadece vergi değerini tadileden nedenlerin bulunması halinde mükelleflerden bildirim alinmasinı sağlamaya yönelik değişiklikler yapılmıştır.
Emlak Vergisi Kanunu'nun yukarida anilan hükümieri uyarnca bina ve arazi vergileri, dört yıida bir defa takdir işlemlerinin yapıłdığı yilı takip eden bütçe yılının Ocak ve Şubat aylarında Kanun'un 29. maddesine göre hesaplanan vergi değeri esas alinarak yıllık olarak tarh olunacaktır. Tarh olunan vergilerin tahakkuk etmiş sayılacağı da Kanun'da ayrıca öngörülmüştür. Yine anıian Kanun hükümłeri uyarınca yapılan tarh ve tahakkuku takip eden yillarda, 29. máddeye göre tespit edilen vergi değeri üzerinden hesaplanan bina ve arazi vergileri, her bütçe yılının başından itibaren o yıl için tahakkuk etmiş sayıiacaktır. Ayrıca vergi değeri mükellefiyetin başlangıç yılını takip eden yildan itibaren her yıl, bir önceki yil vergi değernin Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yéniden değerleme oraninin yarisı nispetinde artırılmasi suretiyle bulunacaktır.
Emlak vergisinin tarh ve tahakkuk ettirilmesinde esas alinan vergi değeri ise Kanun'da öngörülen diğer unsurlar yanında, Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 49. maddesi uyarınca asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin hükümlere göre takdir komisyonlarınca takdir olunan birim değerler dikkate aliınarak hesapianmaktadır.
Dolayısıyla sahip olduğu bina veya arazi nedeniyle emlak vergisi ödemekie yükümlü olan vergi mükellefieri açısından, takdir komisyonlarınca belirlenen asgari ölçüde birim değerleri, takdirin yapildığı yılı takip eden ve bunu izleyen yillarda, takdir komisyonunca kanunda öngörülen süre ve koşuliar altında yeni bir birim değer takdir edilinceye kadar, ödenecek emiak vergisi tutarının belirlenmesi açisindan önem arz etmektedir.
Emlak vergisi mükeliefleri, muhatap olacakları vergi yükünün hesaplanmasında esas alınacak takdir komisyonlarınca takdir edilen asgari öiçüde birim değerleri ile bu değerler üzerinden hesaplanarak bulunan vergi değerinin ve vergi değeri esas aliınarak her yıl için tarh ve tahakkuk ettirilecek emlak vergisi tutarınin hukuka uygun bir biçimde hesaplanıp hesaplanmadiğını yargi mercileri önünde ihtilaf konusu yapmak isteyebilirler.
Kanun'un dört yillık bir dönem boyuncu emlak vergisinin hesaplanması ile tarh ve tahakkuk ettiriłmesi açısından öngördüğü yukarıda ana hatlarıyla belirlenen yöntem emlak vergisi mükellefleri yönünden hukuken belirli ve öngörülebilir niteliktedir. Bu nedenle emiak vergisi mükellefieri, vergi yükünün belirlenmesinde temel bileşeni oluşturan ve takdir komisyonlarınca takdir oiunan asgari ölçüde birim değerlerinin hukuka uygunluğunu yargi mercileri önünde ihtilafa konu etmek istedikleri takdirde, davanın, Kanun'da hukuken belirli ve öngörülebilir bir biçimde düzenlenen bu tarh ve tahakkuk usulüne uygun bir şekilde açılmasi, kanun koyucunun anılan tarh ve tahakkuk usulünü benimseme amacıni da gözeten bir yaklaşım oiacaktir.


Arsa ve arazilere ait asgari ölçüde birim değerlerinin nasıl belirieneceğine dair usui,Emlak Vergisi Kanunu'ndaki hükümierden aynı olarak Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 49.maddesinde ayrica düzenlenmiştir. Buna gõre, takdir komisyonlannın arsalara ve araziye ait asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin dört yılda bir yapacakiarı takdirler, tarh ve tahakkuk işleminin yapıacağı sürenin başlangıcindan en az altı ay önce karara bağlanacaktır. Áyrıca takdir edilen birim değerlerden, arsalara ait olanlar takdirin ilgili bulunduğu il ve ilçe merkezlerindeki ticaret odalarına, ziraat odalarına ve ilgili mahaile ve köy muhtarlikları ile belediyeiere, araziye ait olanlar il merkezlerindeki ticaret ve ziraat odalarına ve belediyelere imza karşiliğında verilecektir.
Takdir komisyonu kararlarına karşı kimlerin hangi sürelerde yargı yoluna gidecekieri hususunda, Vergi Usui Kanunu'nun mükerrer 49, maddesinin (b) işaretli fikrasının üçüncüfikrasının birinci cümiesinin Anayasa Mahkemesince iptai edilmesi ve bu hususa ilişkin yeni bir düzenleme yapilmamış olması nedeniyie bir açıklik bulunmamakta ise de Anayasa Mahkemesinin iptal kararının gerekçesi dikkate alındığında anılan kararlara karşımükelleflerin dava açabileceklerinin kabulü gerekmektedir.
Kanun koyucu tarafindan, dört yılda bir ölmak üzere, takip eden yilda Ocak ve Şubat aylarında tarh ve tahakkuk edecek bina vergisi ve arazi vergisi yönünden àrsa ve arazi birim değerierinin belirlenerek ticaret odalarına, ziraat odalariına ve ilgili mahalle ve köy muhtarlıklanı ile belediyelere imza karşilığında bildirilmesi sürecinin, emlak vergisinin tarh ve tahakkuk edeceği tarihten altı ay önce başlaması ve ivedi bir şekilde özel bir yargılama usulü benimseyerek dava sürecinin yeni yıldan ǒnce bitirilmiş olmasının amaçlandığı açıktır.
Kanun koyucunun amacı bu şekilde oimakla biriikte Anayasa Mahkemesinin takdir komisyoniarınca belirlenen değerlere karşi bu değer belirlenmesinden menfaati etkilenen mükelleflere yargi yolunun kapatilmasınin Anayasa'nin hak arama hürriyeti ve hukuk devletine ilişkin 2 ve 36. maddelerine aykırı görerek 213 sayılı Kanun'un mükerrer 49.maddesinin (b) bendinde yer alan kural: iptai etmesi ve mükelleflere anilan kararların tebliğine ilişkin bir düzenleme yapılmamış olması karşısında mükellefierin açacaklarıdavalarda dava açma süresinin hak arama hürriyetine uygun bir yaklaşımia ele alınmasıgerekmektedir.
Bu durumda Kanun'da takdir komisyonu karariarının mükellefiere tebiiğ edilmesi yönünde bir usul benimsenmemiş oiması durumu gözetilerek mükelieflerce emiak vergisine esas asgari ölçüde arsa ve arazi birim değerinin tespitine yönelik takdir komisyonu kararlarının öğrenme tarihinden itibaren (30) günlük génel dava açma süresi içerisinde ve en geç anilan kararın alindiğı yiíın son gününe kadar dava açabileceklerinin kabul edilmesi gerekmekte olup bu tarihten sonra dava açma imkanı bulunmamaktadır.

VII-SONUÇ:
Açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle aykırılığın, arsa ve arazi birim değerlerinin tespitine yönelik takdir komisyonu kararlarına karşi en geç anılan kararların alındığı yılın son gününe kadar dava açılabileceği yönünde giderilmesine, 15/02/2023tarihinde oyçokluğuyla kesin ólarak karar veriłdi.


Esas No : 2022/14Karar No : 2023/2
X - KARŞI OY:
Emiak vergisine esas arsa ve arazi birim değerlerinin tespitine yönelik takdir komisyonu karariarına karşi emlak vergisi mükellefleri tarafından öğrenme tarihi itibarıyla açılan davaiarın süresinde açılmış dava olarak kabui edilip edilmeyeceği hususunda Bölge İdare Mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın giderilmesi istenilmektedir.
2577 sayılı Ídari Yargilama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin (3) numarali fıkrasının (d) işareti bendinde, dava dilekçelerinin, ortada idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gerekli işlemin olup olmadiğı yônünden inceleneceği hükmüne yer verilmiş;Kanun'un 15. maddesinin (1) numaralı fikrasının (b) işaretli bendinde de böyle bir işlemin bulunmaması halinde davanın reddedileceği kurala bağlanmiştır.
213 sayıli Vergi Usul Kanunu'nun 377. maddesinde, mükellefler ve kendisine vergi cezası kesilenlerin, tarh edilen vergilere ve kesilen cezalara karşi vergi mahkemesinde dava açabilecekieri; 378, maddesinde ise vergi mahkemesinde dava açabilmek için verginin tarh edilmesi, cezanın kesilmesi, tadilat ve takdir komisyonlan kararlarinin tebliğ edilmiş olmasi,tevkif yoluyla alinan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin yapılmış ve ödemeyi yapan tarafından verginin kesiimiş olmasi gerektiği hükme bağlanmıştır.
idari davaya konu olabilecek işlemler, idarenin tek yani, kesin ve yürütülmési zorunlu işlemleridir. Bu nedenle vergilendirme iie ilgili olarak tarh edilmesi gereken verginin tespitine yönelik olarak tesis edilen takdir komisyonu kararlarının tek başina dava konusu edilmesi mümkün olmayıp ancak söz konusu takdir komisyonu kararı esas alınarak salınan vergi ve kesilen cezanın dava konusu yapiiması halinde dayanağı takdir komisyonu kararının da tartişilması mümkündür, Böyle bir durumda da tartışilarak değerlendirilmesi yapılan söz konusu takdir komisyonu kararının hukuk aleminden kaidirlıp kaldırılmamasıyönünde hüküm kuruimaksızın, takdir komisyonu kararının hukuka uygunluğu değerlendirilerek bu karara dayali olarak yapılan vergilendirme hakkında yargi yerlerince hüküm kurulabilmesi mümkün olabilmektedir.

Bununla birlikte kanun koyucu tarafından 213 sayıit Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 49. maddesinin (b) işaretli fikrasının Anayasa Mahkemesinin 31/05/2012 tarih ve E:2011/38, K:2012/89 sayii: kararıyla iptal edilmeden önceki birinci cümlesinde yer alan,emlak vergisinin özellikleri dikkate aliınarak yapılan istisnai düzenlemeyie takdir komisyonu karariarına karşı sinırlı sayıda kişi ve kurumun dava açabilmesine imkan tanınmıştır.
Bu şekilde, takdir edilen asgari ölçüde arsa ve arazi birim değerlerinin yargısal denetiminin yapılması sağlanmış ve milyonlarca emlak vergisi mükellefinin tahakkuk eden emiak vergisine karşı dava açma ihtiyacı ortadan kaldırīímış olmaktadır.
Istisnai bir düzenleme ile dava konusu edilebilir hale gelen takdir komisyonu kararlari, söz konusu yasal düzentemenin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi ile dava konusu yapilabilme niteliğini kaybetmiştir.

Takdir komisyonunca belirienen asgari ölçüde arsa ve arazi birim değerlerine karşı

dava açma imkanı ortadan kalkmış olduğundan, artık sadece emlak vergisi tahakkukuna karşı açilacak davalarda takdir komisyonu kararlarının yargisal denetimi yapılabilecektir.
Bu itibarla, takdir komisyonu kararlarının vergilendirmeye yönelik tarhiyatın hazırlayıcısı mahiyetinde olması, tek başına kişinin hukuki durumunda bir değişiklik meydana getirmesinin hukuken mümkün bulunmamasi, kesin ve yürütülmesigerekli icrai nitelikte bir işlem olmaması nedeniyie söz konusu kararların iptali istemiyie açıilan davanın incelenmeksizin reddi gerektiği görüşüyle karara katılmiıyoruz.


Esas No : 2022/14Karar No : 2023/2
XX -KARŞI OY:
Mahkemeye erişim hakki, Anayasa'nın 36. maddesinde düzenlenen adil yargianma hakkınin en temel unsurlariından biridir, Söz konusu hak, mahkemeye başvuru konusunda tutarlı bir sistemin var olmasını ve dava açmak isteyen kişilerin mahkemeye ulaşmada açık,pratik ve etkili firsatlara sahip olmasinı gerektirmektedir. Mahkemeye ulaşmayı aşirıderecede zorlaştıran ya da imkansız hale getiren uygulamalar hariç cimak üzere dava açmak için belli sürelerin öngörülmesi, mahkemeye erişim hakkına aykırılık oluşturmamakla birlikte, yargi yerlerinin usul kurallarıni uygularken bir yandan adii yargılanma hakkını ihial edebilecek aşirı sekilcilikten, diğer yandan da yasalar tarafından düzenienen usul kurallarının ortadan kaidıriması sonucunu doğurabilecek aşiri esneklikten kaçınmalarıgerekmektedir (AlHM, Walchli/Fransa B. No: 35787/03, 26/07/2007, §29; Eşim/Türkiye B.No: 59601/09, 17/09/2013, §19-21).
213 sayıliı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 49. maddesinde arsa ve arazilere ait asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin takdir komisyonu kararlarının, öteden beri dava açma ehliyeti bulunan odalara, belediyeler ile köy ve mahalle muhtarlıklarına imza karşılıği verileceği belirtilmekte ise de emlak vergisi mükeileflerine ilan yoluyia tebliğ edileceği yönünde bir hüküm bulunmadiğı gibi ilgililere ne suretle tebliğ edileceği de düzenlenmemiştir.
Anayasa'nin 125. maddesinin üçüncü fıkrasında idari işlemiere karşı açılacak davalarda sürenin yazıłı bildirim tarihinden başlayacağı hükme bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargilama Usulü Kanunu'nun 8. maddesinde de sürelerin, 7. madde bağlamında tebliğ.yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı ifade edilmiştir, Kimi hallerde ortada bir tebligat oimasa da tebliğin varlığı kabui edilerek (olayda olduğu üzere öğrenme üzerine) dava hakkının doğduğu ve dava açma süresinin başladığı kabul edilmektedir.
Takdir komisyonu karariına dayaniiarak salinan emlak vergisine karşi açilan davalarda, davaciya ait taşınmazların bulunduğu cadde ve sokaklar için takdir ediien asgari arsa ve arazi birim değerinin tespitine ilişkin takdir komisyonu karari, daha önce başka mükellefler tarafından açılan davalar sonucunda iptal veya kismen iptal edilmiş ise, bunun neticelerinden ayni mahalle, cadde, sokak veya bölgede bulunan ve dava açmayan diğer tüm emlak vergisi mükellefleri de etkileneceğinden, taşınmazların bulunduğu yer için dava açılıp açılmadığının, açıimış ise vergi değerierinin ne şekilde kesinieştiğinin araştırımasıgerekmektedir.
Dolayisıyia, 2577 sayilı Kanun'un 7. maddesinin (4) numaralı fikrasi uyarinca,emiak vergisi tarhiyatının bildirilmesi veya öğrenilmesi gibi uygulama işlemleri üzerine dayanağı takdir komisyonu kararlarının iptalinin en geç emlak vergisinin ilk taksit süresine kadar istenebileceği sonucuna ulaşıimaktadir.


Aksi durumun kabulü, kendisine herhangi bir bildirim yapilmayan mükelleflerin uygulama işlemi üzerine takdir komisyonu kararının iptali istemiyle açtıkları davaların süre aşimı nedeniyle; emlak vergisine karşı açtıkları davaların da takdir komisyonu kararının dava açılmayarak kesinieştiği gerekçesiyle reddi sonucunu doğuracak ve dava açma hakki,şeklen Kanun'da yer almış olacaktır. Bu durum adil yargilanma hakkının en temel unsurlarından biri olan mahkemeye erişim hakkınin ihlali sonucunu doğuracaktır.
Bu nedenle, emlak vergisine esas arsa ve arazi birim değerinin tespitine yönelik takdir komisyonu kararlariına karşi emiak vergisi mükellefleri tarafindan en geç emlak vergisinin ilk taksit süresine kadar açilan davaların süresinde açılmış olduğunun kabulügerektiği görüşüyie karara katılmıyorum.


Esas No : 2022/14Karar No : 2023/2
XXX- KAR$I OY:
Vergi Usul Kanununun mükerrer 49. maddesi ile arsa ve arazilere ilişkin asgari őlçüde birim değerleri yönünden davanın açılması ve devamı özel olarak düzenlenmiştir.
Maddede kesinleşen değerlerin ilanindan bahsedilerek kanun koyucu tarafindan verginin tahakkuk ettirildiği yılın başından önce vergi değerinin kesinleşmesi sağlanmak istenilmiş olup belediyelerce kesinleşen bu değerier esas alınarak tarh ve tahakkuk yapilmaktadır.

Bu nedenle mükelleflerin takdir komisyonlarınca dört yilda bir belirlenen asgari ölçüde arsa ve arazi birim değerlerinin kesinleşmesinden önce idareye yapılan başvuru sonucu verilen cevaptan ya da herhangi bir şekilde öğrenidiği tarihten itibaren 2577 sayılıKanun'un 7, maddesinde yer alan (30) günlük genel dava açma süresi içerisinde söz konusu işlemin iptali istemiyle dava açmaları gerekmekte olup sözü edilen değerlerin kesinleşmesinden sonra dava açma imkanı bulunmamaktadır.

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun emlak vergisinin tarh ve tahakkukuna ilişkin esasların düzenlendiği 11 ve 21. maddelerinde, bina ve arazi vergilerinin dört yılda bir defa olmak üzere takdir işlemlerinin yapıldığı yılı takip eden bütçe yıłının Ocak ve Şubat aylarında 29, maddeye göre hesaplanan vergi değeri esas alınarak yıllik olarak tarh olunacaği ve bu suretle tarh olunan vergilerin tarh edilen tarihte tahakkuk etmiş sayılacağı düzenlenmiştir.
Dolayısıyla emlak vergisine esas arsa ve arazi birim değerinin tespitine yönelik takdir komisyonu kararlarının alındığı yılin son günü itibariyla kesinleşmiş olduğu dikkate alındığında, anılan karariara karşı kesinleşme tarihini takip eden günden itibaren (30) güniük genel dava açma süresi içinde dava açılabileceği sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle, emlak vergisine esas arsa ve arazi birim değerinin tespitine yönelik takdir komisyonu kararlarına karşı emlak vergisi mükellefleri tarafından takdir komisyonu kararlarının alındığı yılın son gününü takip eden günden itibaren (30) günlük genel dava açma süresi içinde açılan davaların süresinde açılmış olduğunun kabulü gerektiği görüşüyie karara katilmiyoruz.


Esas No : 2022/14Karar No : 2023/2
XXXX-KARŞI OY:
Arsa ve arazi birim metrekare değerlerinin tespitine yöneiik takdir komisyonu kararlarının kesinieşmesinden sonra açılan davaların süresinde açıimış dava olarak kabul edilip edilmeyeceğine ilişkin olarak bölge idare mahkemesi karariarı arasındaki aykırıliğın Samsun Bölge Idare Maħkemesi Başkanlar Kurulunun görüşü doğrultusunda giderilmesi için 2575 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin (4) numaralı fikrasının (c) bendi uyarinca Danıştayca bu konuda karar verilmesi istemiyie başvurulmuştur.

Emlak vergisinin matrahı Emiak Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinde tanimlanan vergi değeri olup bina, arsa ve arazilere ilişkin emiak vergisi hesaplamasına esas alınan vergi değeri dört yılda bir ilgili belediyeler tarafından yeniden hesaplanmakta ve vergi değerinin hesaplanmasında esas alınan asgari ölçüde arsa ve arazi birim değerleri de dört yilda bir takdir komisyoniari tarafindan belirienmektedir. Belediyelerce de Emiak Vergisi Kanunu'na göre dört yida bir defa belirlenen ve kesinieşen arsa ile arazi metrekare birim değerleri göz önüne alınarak emlak vergileri tarh ve tahakkuk ettirilmektedir.
Arsalara ve arazilere ait asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin değerlerin nasıl belirleneceğine dair usuller Emiak Vergisi Kanunu'ndaki hükümlerden ayrı olarak 213 sayılıt Vergi Usui Kanununun mükerrer 49. maddesinde özel olarak düzenlenmiş olup emiak vergisine ait bedel ve değerlerin tespiti, kesinleşmesi ve ilanı ile takdir komisyonu kararlarına karşı kimlerin hangi süreierde yargı yoluna başvurabilecekleri açıklanmıştır.
213 sayıl Kanún'un sözü edilen maddesinin (b) işaretli fikrasında, takdir komisyonlarında arsalara araziye ait asgari öiçüde birim değer tespitine ilişkin dört yıl bir yapacakiarı takdirlerin tarh ve tahakkuk işlemlerinin yaptiacáğı sürenin başlangıcından en az altı ay önce karara bağlanacağı belirtilmiştir.

Anilan Kanun'un mükerrer 49. maddesinin son fikrasında, kesinleşen asgari ölçüde birim değerlerinin ilgili belediyelerde ve muhtarlikiarda uygun bir yere asilma suretiyle tarh ve tahakkukun yapıldığı yılın başından Mayıs ayi sonuna kadar ilan edileceği belirtilmektedir. Maddede yer alan "kesinleşme" tabiri dava açimayarak dava açma süresinin dolması ya da dava açılarak sonuçlanması anlamı taşıdığından, herhangi bir değerin ya da bedelin kesinieşmesinden sonra değiştirilmesi mümkün olamayacaktır.
Hazine ve Maliye Bakanlıği Geiir İdaresi Başkanlığınca yayımlanan 2021/1 Seri Nolu Emlak Vergisi Kanunu İç Genelgesi'nin, "Il. TAKDiR SÜRES!" başlıkiı: bölümünün "2."işaretli kısmında, 213 sayılı Kanun'un mükerrer 49. maddesinin (b) işaretli fikrasi uyárınca asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değer takdir işlemlerinin tamamlanarak karara bağlanması ve kararların iigililere tebliğ işlemlerinin 30/06/2021 günü mesai saati bitimine kadar yapılması gerektiği öngörülmüştür.

213 sayiit Vergi Usuf Kanunu'nun mükerrer 49. maddesinde, mükellefiere bu takdir komisyonları kararianının tebliğine ilişkin bir düzenieme bulunmadığı gibi sözü edilen maddenin (b) işaretli fıkrasindaki dava açılmasıyia ilgili düzeniemede Anayasa 

Mahkemesince verilen iptai kararından sonra da kanun koyucu tarafindan mükeileflere bu kararların tebliği ve dava açma süresine ilişkin yeni bir düzenleme getirilmediğinden mükelleflerin bu kararlara karşı nasıl dava açabilecekleri tartışmalı hale gelmiş, uygulamada ise emlak vergisi mükelleflerinin muhtarlıklara asiian ilan panolarından bu takdir kararlarınıöğrenmiş sayıldıkları kabul edilmiştir.

Bu kabulün, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde ve emiak vergisinin ġenel özellikleri yanı sıra uygulamanın getirdiği zorunluluktan kaynaklandığıdüşünülmektedir.

Zira emiak vergisinin takdirin yapıldığıyılı takip eden bütçe yılının Ocak ve Şubat ayında yillık olarak tarh edilip bu tarihte de tahakkuk etmiş sayilacağı dikkate aiındığında,artık verginin kesinliği ile iigili bir tartışma olmaksizın ödemenin gerçekleşmesi sağlanmalıdır.
Dolayısıyla ilgili takdir komisyonu kararinın ilan edildiğitarihten itibaren 30 gün içinde dava açılması ve aykırılığın bu yönde giderilmesi gerektiği görüşüyle karara katilmiyorum.