Anayasa Mahkemesinin 16/10/2019 Tarihli ve E: 2016/28 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2019/26 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2019-12-06

6 Aralik 2019 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayi : 30970
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2016/28 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2019/26

Karar Tarihi: 16/10/2019

I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Türkiye Kürdistan Demokrat Partisinin 2015 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELI, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ'in katılımlarıyla 31/5/2017 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantisinda;
2. Türkiye Kürdistan Demokrat Partisinin 2015 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Türkiye Kürdistan Demokrat Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2015 yılıkesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafindan Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kurallari, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerde Partinin 2015 yılıgelirler toplamının 36.255,00 TL, giderler toplamının 34.530,15 TL olduğu anlaşılmaktadır.
5. Partinin 2015 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açiklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2015 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.


A. Gelirlerin Íncelenmesi 
1. Genel Merkez Gelirleri 
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 230,00 TL olup bunun 30,00 TL'si üye giriş aidatı gelirlerinden, 200,00 TL'si ise bağış gelirlerinden oluşmaktadır.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayitları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır 
2. İl Örgütleri Gelirleri 
8. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 36.025,00 TL olup bunun 9.685,00 TL'si üye yıllık aidatı gelirlerinden, 8.640,00 TL'si bağış gelirlerinden, 17.700 TL'si diğer gelirlerden oluşmaktadır.

9. Parti il örgütlerinin 2015 yılı kesin hesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B. Giderlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Giderleri 
10. Partinin Genel Merkez giderleri toplami 2.000,00 TL olup bunun tamami kira giderlerinden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin gelecek yıla devreden nakit toplami 275,00 TL olarak görülmüştür.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede aşağıda belirtilen dışındaki giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

Partiye gönderilen yazıyla 2015 yılı işletme defterinde kayıtlı olan ve ayrıntısıaşağıdaki tabloda verilen toplam 2.000,00 TL tutarındaki bina giderine ait harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip tevsik edici belgelerin gönderilmesi istenmiştir.
Yevmiye Tarihi: 3.2.2015
Yevmiye No: 1
Açıklama: Bina Gider
Tutar: 2.000,00 TL

Yevmiye Tarihi: TOPLAM
Yevmiye No: 2.000,00 TL
Parti tarafindan anılan yaziya cevap verilmemiştir.
2820 sayılı Kanun'un 74. maddesinin altıncı fikrasında "Siyasi partiler harcamalarını fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerin temin edilmesinin 

mümkün olmadığı hallerde harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik ederler. Ancak kaybolma, yırtilma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilmediği hallerde, fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerden alınacak tasdikli örnekleri kullanılabilir.", 75. maddesinin dördüncü fikrasında; “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir." ve 76.maddesinin son fikrasında: "Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarliği, Anayasa Mahkemesi karariyla Hazineye irat kaydedilir" denilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince siyasi partiler harcamalarını fatura,fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerin temin edilmesinin mümkün olmadıği hâllerde harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik etmek zorundadırlar. Ayrica kaybolma, yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilmediği hâllerde de fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerden alınacak tasdikli örneklerin kullanılması gerektiği ilgili Kanun maddesinde ifade edilmiştir. Yapilan incelemede ise gönderilen belgeler içinde 2.000,00 TL tutarında gidere ilişkin harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip herhangi bir tevsik edici belgenin bulunmadiği tespit edilmiştir.

Buna göre Genel Merkez kesin hesabında gösterilen ve tevsik edilmeyen 2.000,00TL gider karşılığı Parti mal varlığının Hazineye irat kaydedilmesi gerekir 
2. İl Örgütleri Giderleri 
12. Parti il örgütlerinin giderleri 32.530,15 TL olup bunun 17.700,00 TL'si kira giderlerinden, 11.402,15 TL'si kirtasiye ve büro giderlerinden, 2.635,00 TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden ve 793,00 TL'si haberleşme giderlerinden oluşmaktadır.
13. İl örgütlerinin 2015 yılı kesin hesap çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
C. Parti Mallarıın İncelenmesi 
14. Partinin 2015 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede herhangi bir taşınır, taşınmaz mal ve menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Türkiye Kürdistan Demokrat Partisinin 2015 yilı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
A. Kanun'a uygun olmayan 2.000,00 TL gider karşılığı Parti mal varlığının 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineye irat kaydedilmesine,

B. Partinin 2015 yılı kesin hesabında gösterilen 36.255,00 TL gelir ve 34.530,15 TL giderin Hazineye irat kaydedilen dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğuna,
16/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Engin YILDIRIM Hasan Tahsin GÖKCAN 
Üye Üye Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Recep KÖMÜRCÜBurhan ÜSTÜN 
Üye Üye Üye Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL 
Üye Üye Üye M. Emin KUZ Kadir ÖZKAYA Rıdvan GÜLEÇ
Üye Üye Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Üye Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞ