Yargıtay 7 ve 9. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2025-05-15

15 Mayıs 2025 PER$EMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 32901
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 7. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2024/937Karar No : 2024/4967
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Manavgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 25.02.2021
SAYISI : 2020/108 E., 2021/84 K.

DAVACI : Şinasi Külahlı vekili Av. Şükrü Enhoş
DAVALILAR : Yıldırım İsmail Tosun vekili Av. İlhan Ünal. Adeviye Gülay 
Ulusoy vd.

DAVA TARİHİ: 10.06.2020
KARAR : Davanın kabulü

KANUN YARARINA 

TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü

Taraflar arasında görülen ipoteğin fekki davasında, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığıtarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili, davacının Antalya ili, Manavgat ilçesi, Kemer Mahallesinde kain 567 ada 10 parsel sayıli taşınmazın maliki olduğunu, taşınmaz üzerinde 30.06.1936 tarih 16 yevmiye numaralı işlemle davalıların murisi Cemal Tugayoğlu lehine, 1.100,00 TL'lik ipotek tesis edildiğini, ipoteğin hukuki ve ekonomik değeri kalmadığını ileri sürerek ipoteğin fekkini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalılar vekili cevap dilekçesinde, dava konusu ipoteğin kanuni ipotek olduğunu, taşınmazın dava tarihindeki rayiç değeri belirlenip ödenmeyen kisım oranlanmak suretiyle depo edildikten sonra ipoteğin fekkine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.


III. MAHKEME KARARI 
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu ipoteğin faizsiz olduğu, ipotek bedelinin ödenmesi kaydı ile ipoteğin fekki talebinin yerinde olduğu, davacı tarafça ipotek bedelinin depo edilmiş olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile ipoteğin fekkine miktar itibariyle kesin olarak karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararina Temyiz Yoluna Başvuran 
Îlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı temyiz dilekçesinde; uyuşmazlık konusu ipoteğin borç(karz) ipoteği olduğu, ipotek bedelinin 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 875 inci ve devamı maddelerinde belirtilen ilkeler doğrultusunda ve Türk lirasından altı sifir atıldığı da gözetilerek davalıların bugünkü para birimine göre isteyebileceği asil tutar ile ipotek akit tablosunda son taksidin ödeme tarihi olarak belirtilen 1 Ekim 1939tarihinden itibaren dava tarihine kadar yasal faizi ile birlikte ulaşacağı değerin bilirkişiye hesaplattırılarak belirlenen bu değer davalilara ödenmek üzere davacı tarafindan depo edilir ise davanın kabulüne, aksi takdirde reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırıolduğunu belirterek kanun yararına temyizen inceleme yapılarak, kararın bozulmasını talep etmiştir 
C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlk ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, ipoteğin fekki istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılıi Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmişbulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığıtarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargıtay tarafindan yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3. Türk Medeni Kanununun 875. maddesine göre kesin borç (karz) ipoteği, anapara yanında,gecikme faizini ve icra takibi yapılmışsa takip masraflarını da güvence altına alır. Alacaklı, ipoteğin fekki için anaparanın dışında takip masraflarını ve geçen günlerin faizlerini de isteyebileceğinden, ipoteğin kaldırılmasına ancak anaparanın, gecikme faizinin, icra takibi yapılmışsa takip giderlerinin õdenmesi halinde karar verilebilir. Taşınmaz malikinin ödeme iddiası varsa bu iddianın da yazılı delille kanıtlanması zorunludur.

3. Değerlendirme 
1.Somut olayda, dava konusu taşınmaz üzerinde ipoteğin tescilini sağlayan resmi senetten,taşınmazın tam malik olan davalıların murisi Cemal Tugayoğlu'nun dava konusu payının tamamını

İbrahim Özden, Mehmet Ali Kara, Ahmet Kara, Kerim Erden, Cafer Ersoy ve Hasan Hüseyin Yilmaz'a 1.800,00 (Eski) Türk Lirası bedel ile sattıği, satın alan kişilerin Ahmet Tugayoğlu'ndan borç para aldıkları ve 1.100,00 (Eski) Türk Lirası bedel için de birinci derecede, birinci sırada, faizsiz olarak ve 1Ekim 1936 tarihinden itibaren 3 yıl süreli ve eşit taksitle ödenmek üzere Cemal Tugayoğlu lehine taşınmaza ipotek tesis edildiği, son taksitin 1 Ekim 1939 tarihi olduğu anlaşılmaktadır.
2. Öte yandan, davacının taşınmazda tesis edilen ipoteğin karşılığı borcun ödendiğine dair bir belge sunmadıği, davalıların da ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yaptıkları savunmasında bulunmadıkları anlaşılmaktadır.

3. Bütün bu açıklamaların sonucu doğrultusunda mahkemece yapılması gereken; ipotek, kesin borç(karz) ipoteğine ilişkin bulunduğundan, resmi akit tablosundaki sözleşme hükümlerini gözetmek suretiyle alacaklının anapara dışında isteyebileceği gecikme faizi bilirkişiye hesaplattırılarak belirlenen bu değer davalılara ödenmek üzere davacı tarafindan depo edilir ise davanın kabulüne, aksi takdirde davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
07.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2024/14510Karar No : 2025/46
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Adana 6. İş Mahkemesi TARİHİ: 03.04.2024SAYISI : 2023/204 E., 2024/125 K.DAVACI •.
DAVALILAR :DAVA TARİHİ: 16.06.2023
İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Şirketin alt işvereni olan .. AŞ ve ... AŞbünyesinde 29.11.2022-16.01.2023 tarihleri arasında bekçi olarak çalıştığını, işe giriște ücretinin net 6.200,00 TL olacağı, 2023 asgari ücret artışı sonrasında artış oranına göre yeni ücretin belirleneceğinin söylendiğini, iş sözleşmesinin gerekçe gösterilmeden feshedildiğini, ücret alacağının bulunduğunu,haftada 6 gün 08.00-17.00 saatleri arasında çalıştığıni, fazla çalışmasının karşılığının ödenmediğini belirterek ihbar tazminati, fazla çalışma ve ücret alacağının davalılardan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP 
1. Davalı .. AŞ vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, davacı ile müvekkili Şirket arasında iş ilişkisi bulunmadığı gibi müvekkili ile diğer davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi de bulunmadığını, aksine müvekkili ile diğer davalı Şirketler arasında eser sahibi yüklenici ilişkisi olduğunu, müvekkiline husumet yüklenemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; davacının tüm haklarının ödendiğini, alacağıkalmadığını, talep ettiği alacakların zamanaşımına uğradığını, ... AŞ ile .. AŞ'nin ortak işlettikleri şantiyede .. Aş üzerinden müvekkili Şirket ile alt işveren sözleşmesi imzalandığıni, … Şirket yetkililerinin verdiği talimat çerçevesinde işin denetlendiğini, .. AŞ'nin halka açık şirket olduğu için gerçeğe aykırı bordro düzenlenemeyeceğini, çoğu zaman işler durduğu için davacının fazla çalışma yapmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3. Davalı ... A$ vekili cevap dilekçesinde; davacının alacaklarının zamanaşımına uğradığını,müvekkil Şirkette çalışması olmayan davacinın müvekkiline husumet yöneltemeyeceğini, müvekkili Şirkete çalışmadıği için ücret alacaği ve ihbar tazminati talep edemeyeceğini, fazla çalışma iddialarının 

dayanığının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 29.11.2022-16.01.2023 tarihleri arasında davalı . A$ bünyesinde daval... A$'ye ait işyerinde çalıştığı; ...AŞ'nin, davalı yüklenici şirket olan davalı . AŞ ile anahtar teslimi sözleşme imzaladığı, davalı ... AŞile davalı . AŞ arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunduğu, davalı .. AŞ'nin davacının son üçaylik ücretinden sorumlu tutulması gerektiği, deneme süresi dolmadan fesih gerçekleştiğinden şartlarıoluşmayan ihbar tazminatının reddi gerektiği, davacının 2022 Aralık ve 2023 Ocak 16 günlük ücret alacağının ödendiği ispat edilemediğinden davacının ücret alacağı talebinin kabulüne karar verildiği,davalı ... AŞ'nin davacının ücret alacağından diğer davalılar ile birlikte sorumluluğunun bulunduğu,davacının haftalık 3 saat fazla çalıştığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığı kanun yararına temyiz isteminde;
1.4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 36. maddesinde ihale makamı için öngörülen sorumluluğun sadece ilgili hükümde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarıyla sınırlı olduğunu,
2. Davalı .. AŞ'nin özel hukuk tüzel kişisi olduğundan şirketin bu madde hükmüne göre ücret alacağı yönünden de sorumluluğunun bulunmadığını,
3. Davalı .. AŞ yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe 
Uyuşmazlık, davalılar arasındaki hukuki ilişki ve bu ilişkinin davaya etkisi noktasına ilişkindir.
4857 sayılı Kanun'da, kamu kurumları ve kuruluşları bakımından ücretin korunması kapsamında özel bir sorumluluk hâli öngörülmüştür. Bu çerçevede 4857 sayılı Kanun'un 36. maddesinde, “Kamu makamlarının ve asıl işverenlerinin hak edişlerinden ücreti kesme yükümlülüğü" başlığı altında “Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler" şeklindeki kurala yer verilmiştir.

İhale makamı olan kamu kurumunun, her hak ediş dönemine ilişkin üç aylık ücretten sorumluluğu, kanundan doğan bir sorumluluktur. Yukarıda değinildiği gibi ihale makamı için öngörülen bu sorumluluk sadece ilgili hükümde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarıyla sınırlıdır.
İlk Derece Mahkemesince, davalı ... A$ ile davalı .. A$ arasında anahtar teslimi sözleşme imzalandıği, davalı ... AŞ'nin davacının son üç aylık ücretinden sorumlu tutulması gerektiği gerekçesi ile davacının son üç aylık ücret alacağından davalı ... AŞ sorumlu tutulmuştur.
Yukarıda belirtilen ilkelerde de vurgulandığı üzere 4857 sayılı Kanun'un 36. maddesinde ihale makamı için öngörülen sorumluluk sadece ilgili hükümde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarıyla sınırlıdır. Davalı ... Aş ise özel hukuk tüzel kişisi olduğundan Şirketin, bu madde hükmüne göre ücret alacağı yönünden de herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Hâl böyle olunca davalı .. A$ yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekir.

Kanun yararına temyiz isteminin yukarıda açıklanan sebeplerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kanun yararına bozulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'un 363/1 hükmüne dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Kararın bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine,07.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.