Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 06/11/2025 Tarihli ve 2025/2120 Sayılı Kararı
KURUL KARARI | 2025-12-09

9 Aralik 2025 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 33102
KURUL KARARI 
Kişisel Verileri Koruma Kurumundan:
Turizm ve Otelcilik Sektöründe Konaklama Hizmeti Alan Kişilerin T.C. Kimlik Belgesi Fotokopisinin Kaydedilmesi Hakkında İlke Kararı
Karar No: 2025/2120
Karar Tarihi: 06/11/2025
Turizm ve otelcilik sektörü, insana hizmet etme niteliğinden dolayı kişisel verilerin en yoğun işlendiği sektörlerden biridir. Bu minvalde konaklama yerlerinde misafir edilen kişilerden T.C.kimlik belgesi fotokopisi alındığı yönünde Kişisel Verileri Koruma Kurumuna (Kurum)muhtelif sayıda şikâyet ve ihbar iletilmiş olup bu husus hakkında sektörün bilgilendirilmesi ve konuya ilişkin olarak Kişisel Verileri Koruma Kurulu (Kurul) tarafindan İlke Kararı alınmasıgereği hasıl olmuştur.

Bu çerçevede mevzuat hükümleri incelendiğinde;
•6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun (Kanun) 5 inci maddesinde kişisel verilerin işlenme şartlarına yer verilmiş olup; bu maddenin birinci fikrasında, kişisel verilerin ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemeyeceği, ikinci fikrasında belirtilen şartlardan (-Kanunlarda açıkça öngörülmesi, -Fiili imkânsızlık nedeniyle rizasınıaçıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olmasi, -Bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olmasıkaydıyla, sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması, -Veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olmasi, -Ilgili kişinin kendisi tarafindan alenileştirilmiş olmasi, -Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması, -İlgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması) birinin varlığı halinde, ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel verilerinin işlenmesinin mümkün olduğu hükme bağlanmıştır.
Kanun'un 6'ncı maddesi gereğince; (1) Kişilerin ırki, etnik kökeni, siyasi düşüncesi,felsefi inanci, dini, mezhebi veya diğer inançlari, kılık ve kiyafeti, dernek, vakif ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayati, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri özel nitelikli kişisel veridir.(2) (Mülga:2/3/2024-7499/33md.) (3) (Değişik:2/3/2024-7499/33md.) Özel nitelikli 

kişisel verilerin işlenmesi yasaktır. Ancak bu verilerin işlenmesi; a) İlgili kişinin açık rızasının olmasi, b) Kanunlarda açıkça öngörülmesi, c) Fiili imkânsızlık nedeniyle rizasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rizasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin, kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olmasi, ç) İlgili kişinin alenileştirdiği kişisel verilere ilişkin ve alenileştirme iradesine uygun olmasi, d) Bir hakkın tesisi, kullanılmasi veya korunması için zorunlu olmasi, e) Sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlarca, kamu sağlığının korunmasi, koruyucu hekimlik, tibbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi ile sağlık hizmetlerinin planlanmasi, yönetimi ve finansmanı amacıyla gerekli olmasi, f) İstihdam, iş sağlığı ve güvenliği, sosyal güvenlik sosyal hizmetler ve sosyal yardım alanlarındaki hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için zorunlu olmasi, g) Siyasi, felsefi, dini veya sendikal amaçlarla kurulan vakıf, dernek ve diğer kâr amaci gütmeyen kuruluş ya da oluşumlarin, tâbi olduklarımevzuata ve amaçlarına uygun olmak, faaliyet alanlarıyla sınırlı olmak ve üçüncükişilere açıklanmamak kaydıyla; mevcut veya eski üyelerine ve mensuplarına veyahut bu kuruluş ve oluşumlarla düzenli olarak temasta olan kişilere yönelik olmasi,halinde mümkündür. (4) Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesinde, ayrica Kurul tarafindan belirlenen yeterli önlemlerin alınması şarttır.

1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun 2 nci maddesi; "Otel, motel, han, pansiyon,bekar odalari, günübirlik kiralanan evler, kamp, kamping, tatil köyü ve benzeri her türlü, özel veya resmi konaklama yerleri ile özel sağlik müesseseleri, dinlenme ve huzur evleri, dini ve hayır kurumlarinın sosyal tesislerinin sorumlu işleticileri, bu yerlerde ücretli veya ücretsiz, gündüz veya gece, yatacak yer gösterdikleri yerli veya yabancıherkesin kimlik ve geliş- ayrılış kayıtlarını, örneğine ve usulüne uygun şekilde günügününe tutmak, genel kolluk örgütlerinin her an incelemelerine hazir bulundurmak,Devlet İstatistik Enstitüsüne, talebi halinde vermek zorundadırlar." hükmünü haizdir.
Kimlik Bildirme Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin “Kayıtlama" başlıkl 5 inci maddesi; “Bu Yönetmelik hükümlerine göre kimlik bildirme belgelerini en yakın yetkili genel kolluk örgütüne vermekle yükümlü tutulanlar, kimliğini nüfus hüviyet cüzdanı veya diğer resmi geçerli belgelerle ispat edemeyen kimseleri, tesislerinde barındıramaz, konut ve iş yerinde çalıştıramaz." ve aynı yönetmeliğin "Yükümlü"başlıklı 23 üncü maddesi; "Yönetmeliğin 6.maddesinde sayılan yerlerin sorumlu işleticileri tarafindan; buralarda ücretli veya ücretsiz, gündüz veya gece yatacak yer gösterilen yerli veya yabancı herkesin kimliği ile geliş ve ayrılış tarihleri, Konaklama Yeri Kayit Defteri (Form:7) ne günü gününe geçirilir.

Bu yerlerde kalacak kişilerin, kendilerine verilecek kopyalı bir örnek Konaklama Belgesi (form:8) ni doldurarak imzalamaları ve sorumlu işleticiye vermeleri şarttır 
Konaklama belgesindeki bilgiler. kisinin kimliğini belirten gecerli resmi belge ile karşılaştırıldıktan sonra, konaklama yeri kayıt defterine aktarılır." hükümlerini haizdir.


Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde bütün olarak değerlendirme yapıldığında; anılan yerlerde konaklama hizmeti alan ilgili kişilerden isim, soy isim, T.C.kimlik numarasından oluşan kimlik bilgilerinin kaydedilmesi şeklinde gerçekleşen kişisel veri işleme faaliyetinin 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu ve Kimlik Bildirme Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin açık hükümleri doğrultusunda 6698 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (a) bendi “Kanunlarda açıkça öngörülmesi" ve (c) bendi "Veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması"şartları çerçevesinde işlendiği ve dolayısıyla hukuka uygun bir işleme faaliyeti olduğu açıktır.

Bununla beraber önemle belirtmek gerekir ki, ilgili yerlerde konaklayan kişilerden işlenen kişisel verilerin doğruluğunun resmî belge ile karşılaştırmak suretiyle teyidinin sağlanması ve bu amaçla T.C. kimlik belgesinin talep edilmesi, hukuki olduğu gibi aynı zamanda eşyanın tabiatı gereğidir. Ancak, teyit amaciyla olsa dahi T.C. kimlik belgesinin istenmesinin ardından fotokopisinin de alınarak kayda geçirilmesi şeklinde gerçekleşen kişisel veri işleme faaliyeti,gereğinden fazla veri işleme sonucunu doğurmakla beraber bu işleme faaliyetinin herhangi bir hukuki bir dayanağı da söz konusu değildir. Dolayısıyla ilgili kişilere ait T.C. Kimlik Belgesi fotokopisinin kaydedilmesi işleminin 6698 sayılı Kanun uyarınca hukuka aykırı bir işleme faaliyeti olduğu sonucuna varılmaktadır.

Ek olarak, bilindiği üzere ülkemizde 2 Ocak 2017 tarihinden itibaren eski nüfus cüzdanlar değiştirilerek üzerinde çip bulunan kimlik kartına geçiş yapılmıştır. Ancak halihazırda nüfus cüzdanı kullanımına da devam edilebilmektedir. Dolayısıyla nüfus cüzdanı üzerinde kişilerin dini ve kan grubu gibi özel nitelikli kişisel verilerinin de yer aldığı dikkate alındığında; veri sorumlularının konaklama nedeniyle ilgili kişilerin nüfus cüzdanı fotokopilerini kayıt altına alması halinde Kanunun 6 ncı maddesine de ayrıca aykırılik teşkil edecek bir işleme faaliyetinde bulunduğunun belirtilmesi elzemdir.

Diğer taraftan turizm ve otelcilik sektöründe genel olarak konaklamaya ilişkin bir hizmet satışısöz konusu olduğundan faturalandırma amacıyla ilgili kişilerin kişisel verilerinin işlenmesi de mümkündür. Bu çerçevede ilgili mevzuat hükümleri şu şekildedir;
213 sayılı Vergi Usul Kanunun 230 uncu maddesi; “Faturada en az aşağıdaki bilgiler bulunur:
1. Faturanin düzenlenme tarihi seri ve sira numarasi;
2. Faturayı düzenleyenin adi, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarasi;
3. Müşterinin adi, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairési ve hesap numarası;
4. Malın veya işin nev'i, miktari, fiyati ve tutari;
5. (Değişik: 4/12/1985-3239/19 md.) Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarasi,(Malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafindan taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde saticinın, teslim edilen malın alıcı tarafindan taşınması veya taşıttırılması halinde alıcinın taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurulması şarttir."

Aynı Kanunun “Taşıma ve otel işletmelerine ait belgeler” başlıklı 240 ncı maddesi: “..C) Günlük müşteri listeleri: Otel, motel ve pansiyon gibi konaklama yerleri, odalar bölmeler ve yatak planlarına uygun olarak müteselsil seri ve sira numaralı günlük müşteri listeleri düzenlerler ve işletmede bulundururlar 
Bu listelerde aşağıdaki bilgiler bulunur:
1. Mükellefin adi, soyadi, varsa unvanı ve adresi,
2. Oda numaraları yazılmak suretiyle müşterinin adi, soyadı ve oda ücreti,
3. Düzenleme tarihi." şeklindedir.
Bu kapsamda 213 sayılı Vergi Usul Kanunun yukarıda yer verilen maddeleri çerçevesinde ilgili kişilerin anılan maddede yer verilen kişisel verilerinin işlenmesi faaliyeti 6698 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (a) bendinde yer alan “Kanunlarda açıkça öngörülmesi" şartı çerçevesinde hukuka uygun bir işleme faaliyetidir.

Sonuç olarak, Kurul tarafindan yapılan değerlendirme neticesinde;
Turizm ve otelcilik alanında hizmet veren veri sorumluları tarafindan, konaklama yerlerinde misafir edilen kişilerden T.C. kimlik belgesi fotokopisi alınması uygulamasına son verilmesi,
İlke Kararının yayımlanmasından önce konaklama amacıyla hizmet alan ilgili kişilere ait T.C. Kimlik Belgesi fotokopilerini kayıt altına alan veri sorumlularının bu nitelikteki belgeleri Kanun'un 7 nci maddesine uygun olarak imha etmesi gerektiği 
sonucuna varilmiştir.
Bilindiği üzere, Kanun'un 12 nci maddesinin birinci fikrası "Veri sorumlusu; a) Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek, b) Kişisel verilere hukuka aykırı olarak erişilmesini önlemek, c) Kişisel verilerin muhafazasını sağlamak, amaciyla uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır."hükmünü, Kanunun 15 inci maddesinin altınca fikrası “Şikâyet üzerine veya resen yapılan inceleme sonucunda, ihlalin yaygin olduğunun tespit edilmesi hâlinde Kurul, bu konuda ilke kararı alır ve bu kararı yayımlar" hükmünü amirdir.

Bu çerçevede yukarıda belirtilen hususların, Kanun'un 12 nci maddesinin birinci fikrasıuyarınca kişisel verilerin hukuka uygun işlenmesini teminen veri sorumluları tarafindan alınması gereken idari ve teknik tedbirlerden olduğu ve belirtilen hususlara uygun hareket edilmediğinin tespiti halinde ilgili veri sorumluları hakkında Kanun'un 18 inci maddesi hükümleri cerçevesinde işlem tesis edileceği hususunda kamuoyunun ve sektör temsilcilerinin bilgilendirilmesi ve bu kapsamda Kanun'un 15 inci maddesinin altıncı fikrasıuyarınca İlke Kararı alınarak Resmi Gazete'de ve Kurumun internet sitesinde yayımlanmasına oybirliği ile karar verilmiştir.