Anayasa Mahkemesinin 29/5/2024 Tarihli ve 2021/32528 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2024-12-03

3 Aralık 2024 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 32741
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BAYRAM ALTIN BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2021/32528Karar Tarihi : 29/5/2024
Başkan :Kadir ÖZKAYA Başkanvekili :Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler :Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selaħaddin MENTEŞIrfan FIDAN Kenan YAŞAR Muhterem INCE Yılmaz AKÇlL Ömer ÇINAR Raportör :Eren Can BENAKAY Başvurucu :Bayram ALTIN 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
I. Başvuru, güvenlik soruştırmaşı ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığıgerekçesiyle bekçilik mesleğine başlatılmama işlemine karşı açılan iptal davasında davanın sonucuna etkili iddianın kararda karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasma ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 9/7/2020 tarihinde yapılmıştır.
3. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

4. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.

5.Îkinci Bötüm, başvurunun Genel Kurul tarafmdan incelenmesine karar vermiştir.

III. OLAY VE OLGULAR 
.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
7. 1/11/1990 doğumlu olan başvurucu, 2/12/2018 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Akademisi Başkanlığının koordinesinde yapılan 2018 yıh 1. Dönem Çarşıve Mahalle Bekçiliği Sınavı'nı asil olarak kazanmıştır.

8. 3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kamun Hükmünde Kararname'nin (676 sayılı KHK) 74. maddesiyle 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fikrasının (A) bendine eklenen (8) numaralı alt bent uyarınca başvurucu hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırılmıştır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz somuçlanması nedeniyle başvurucunun atanmamasına dair işlem tesis edilmiştir.
9. Başvurucu, söz konusu işlemin iptali talebiyłe 29/1/2019 tarihinde dava açmıştır.
10. Denizli Ídare Mahkemesi (Mahkeme) 7/5/2019 tarihinde davayı reddetmiş;kararda, başvurucunun kardeşinin bina içinde muhafaza altına alınan eşya hakkında hırsızlık suçundan aldığı hapis cezasının ertelendiğinin, çocuğun cinsel istismarı, nitelikli yağma ve konut dokunulmazlığımı ihlal suçlarından ayrı aynı hapis cezalarına mahkûm edildiğinin tespit edildiğini ifade etmiştir. Bekçilik mesleğinin niteliği gereği bu mesleğe girmek isteyenler hakkında daha geniş bir güvenlik soruşturması yapılabileceğine ve bu kapsamda aile bireylerinin eylemlerinin de değerlendirmeye almabileceğine dikkati çeken Mahkeme, söz konusu mesleğin başvurucunun kardeşinin mahkûm olduğu suçlarla mücadelede önemli bir rolt olduğu gözetildiğinde dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığını belirtmiştir.Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Dosya içerisinde bulunan ve davalı idare tarafindan sunulan davacıya ait güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde elde edilen bilgi ve belgeler incelendiğinde;davacının kardeşi M.A. hakkında Denizli 6. Asllye Ceza Mahkemesinin 12/12/2013 tarih ve E:2013/142, K:2013/523 saylı kararı ile bina içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkanda hırsızlık' suçundan dolayı I yıl 8 ay hapts cezası verildiğı ve hapis cezasının Türk Ceza Kanunu'nun 51/1. maddesi uyarınca ertelenmesine karar verildigi, bu kararın temyiz edilmekstzin 27/02/2014 tarihinde kesinleştiği, yine davacınm kardeşt M.A. hakkanda Denizli 1. Ağur Ceza Mahkemesinin 13/09/2011 tarth ve E:2010/11, K:2011/286 saylıkararı ile 'çocuğun cinsel istismarı suçundan' 8 yıl 4 ay hapis cezasi, 'nitelikli yağma suçundan' neticeten 1 yı 8 ay hapis cezasi, komut dokunulmazhiğını ihlal suçundan' 3 ay 10gün hapis cezası verildiği, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusunun Yargutay 14. Ceza Dairesinin 27/11/2014 tarih ve E:2013/4020, K:2014/13404 sayılı karanı ile reddine karar verilerek anılan mahkeme kararının onanmasına karar verlldiği görülmektedir.
Olayda. davacının kardeşi M.A.'nm hursızlık, çocuğun cinsel istismari, komut dokunulmazlığını ihlal ve hursızlık suçlarını İşlediğinden bahisle hapis cezaları aldığı ve bu kararların da kesinleştiği, davacının yakan çevrestnin İşlediği ftillerden dolayı sorumlu tutulmaması gerektiğini ileri sürdüğü, ancak davacının bu tip suçlarla mücadele noktasında önemli bir görev tevdi edilen bekçilik mesleğine girmek istediğt, bu meslek yönünden birtakam ōzel koşulların aranması ve geniş bir güvenllk soruşturması ve arşiv araştırmasıyapılmasmın doğal ve gerekli olduğu, davacının girmek istediği bekçilik mesleğinin niteliğıdikkate alındığunda aile bireylerinin eylemlerinin davacının kamu hizmetine girmesine engel olacak şekilde daval idarece değerlendirmeye alınması noktasında hukuka aykarılık bulunmadığı, ayrıca davacının güvenlik soruşturması ve arşty araştirmasının olumsuz olduğuna karar verilerek atanmamasına datr davalı idare işleminin ceza hukuku 

bağlamında bir ceza olmadığı, davacıya herhangi btr suç isnadı yapılmadığı ve isnat edilen bu eylem karşıığında da ceza hukuku anlamında herhangi bir ceza verilmediği gibi davacının hukuk düzenine aykarı kabul edilen bir eylemi karşılığında bekçilik mesleğine alınmaması gibi bir durum söz komusu olmadığı, dava komusu işlemin idare hukuku anlamında da bir ceza olarak kabulüne olanak bulunmadığı anlaşıldığından davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olunsuz olduğuna karar verilerek atanmaması yönünde tesis edilen dava komusu işlemde hukuka aykarılık bulunmadığısonucuna varilmiştir.

Nuekim Anayasa Mahkemesinin D.M.Ç. Başvurusu, Başvuru Numarası:2014/16941.24/01/2018 tarihli kararı da bu yöndedir."
11. Başvurucu, mahkeme kararına karşı 31/5/2019 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

12.Izmir Bölge Ídare Mahkemesi I. Îdari Dava Dairesi (Bölge Idare Mahkemesi)22/10/2019 tarihinde istinaf talebini reddetmiştir. Karar, temyiz yolu açık olarak verilmiştir.
13. Başvurucu, karara karşı 6/11/2019 tarihinde temyiz kanun yoluna başvurmuştur.
14. Başvurucunun temyiz talebi Danıştay Onikinci Dairesinin 16/1/2020 tarihli kararyla, istinaf incelemesinden geçtikten sonra temyiz incelemesine tabi tutulacak davalar arasında sayılmayan ve istinaf incelemesi üzerine kesinleşen karar hakkmda temyiz isteminde bulunulmasının mümküin olmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.

15. Nihai karar başvurucuya 17/6/2020 tarihinde tebliğ edilmiş olup başvurucu 9/7/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK 
16.657 sayılı Kanun'un 6. maddesinin birinci fikrasının birinci cümlesi şöyledir:
"Devlet memurlari, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatla bağlıkalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhurtyeti kamunlarını sadakatla uygulamak zorundadırlar"
17.657 sayılı Kanun'un 48. maddesi şõyledir:
"Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.
A) Genel şartlar:
1. Tūrk Vatandaşı olmak,
2. Bu Kamunun 40 ncı maddesindekd yaş şartlarınu taşımak,
3. Bu Kanunun 41 nci maddesindekd öğrenim şartlarınu taşımak,
4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak 
5. Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde beltrtilen süreler geçmiş olsa bile:kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu dizenin İşleyişine karşı suçlar, . zimmet, irtikåp, rüşvet, hursızlık, dolandırıcılık, sahtecillk, güveni 

kötüye kullanma, hileli tflas, thaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinı aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkům olmamak 
6. Askerlik durumu itibariyle;
a) Askerlikle ilgisi bulunmamak,
b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak,
c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerilk hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak,
7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile gōrevini devamlı yapmasına engel olabilecek .. akal hastalığı …. bulunmamak.

8. [Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73; K.2019/65 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.]

B) Özel şartlar:
1. Hizmet göreceği sımf için 36 ve 41 nci maddelerde beltrtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak,
2. Kurumların özel kamın veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak."
18.676 sayılı KHK'nın 74. maddesiyle 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fikrasının (A) bendine eklenen ve Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73,K_2019/65 sayılı kararıyla iptal edilen (8) numaralı alt bent şöyledir:
"Gūvenlik soruşturması ve/veya arştv araştırmast yapılmış olmak."
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
19. Anayasa Mahkemesinin 29/5/2024 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Adli Yardım Talebi Yönünden 
20. Başvurucu, bireysel başvuru harç ve giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğunu belirterek adli yardım talebinde bulunmuştur.

21. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013)kararmda belirtilen ilkeler dikkate alınarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini ödeme güctinden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
B. Gerekçell Karar Hakkınım İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
1. Başvurucunun İddlaları ve Bakanlık Görüşül 
22. Başvurucu; kardeşi hakkındaki tespitten dolayı bekçilik görevine başlayamaması nedeniyle adil yargılanma hakkının, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesinin,çalışma hakkının, kamu hizmetine girme hakkınım ve eşitlik ilkesinin, gerekli temyiz 

incelemesi yapılmadığı için mahkemeye erişim hakkinm, ileri sürdüğü tüm hususların yeterince cevaplandırılmaması nedeniyle de gerekçeli karar hakkunın ihlal edildiğini iddia etmiştir.

23. Bakanlık görüşünde; başvurucunun yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına konu iddialardan ve üzerine atılı eylemlerden haberdar olduğu, işleme karşıiptal davası açarak anılan işleme yönelik delillerini, iddia ve savunmalarını yargı mercilerine sunma firsatı elde ettiği, silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerine aykırı bir uygulamaya maruz kalmadığı, yargılama makamlarımın güvenlik soruşturması ve arşiv araştirması kapsamında elde edilen delilleri ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirmek suretiyle sonuca ulaştığı belirtilmiştir.

2. Değerlendirme 
24. Anayasa'nı "Hak arama hürriyeti" kenar başhıklı 36. maddesinin birinci fikrasışöyledir:
"Herkes, meşru vasita ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri öntinde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkana sahiptir."
25. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguları hukuki tavsifini kendisi takdir eder.Başvurucunun ihłal iddiaları mahiyeti gereği adil yargılanma hakkının güvencelerinden biri olan gerekçeli karar hakkı kapsamında incelenmiştir.

a. Kabul Edllebilirlik Yönünden 
26. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir ołduğuna karar verilmesi gerekir.
b. Esas Yönünden 
L Genel İlkeler 
27. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altıma alınan adil yargılanma hakkı maddi adaleti değil şeklî adaleti temin etmeye yönelik güvenceler içermektedir. Bu bakımdan adil yargılanma hakkı davanı taraflardan biri lehine sonuçlanmasını garanti etmemektedir. Adil yargılanma hakkı temel olarak yargılama sürecinin ve usulünün hakkaniyete uygun olarak yürütülmesini teminat altına almaktadır (M.B. [GK], B. No: 2018/37392, 23/7/2020, § 80).
28. Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fikrasıda herkesin adil yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiş ancak gerekçeli karar hakkından açıkça söz edilmemiştir. Bununla birlikte Anayasa'nın 36. maddesine adil yargılanma ibaresinin eklenmesine ilişkin gerekçede,Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerce de güvence altıma alınan adil yargılanma hakkının madde metnine dâhil edildiği vurgulanmıştır. Nitekim Avrupa İnsan HaklarıSözieşmesi'nin 6. maddesinin (1)numaralı fikrasındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkının kapsamına gerekçeli karar hakkının da dahil olduğu Avrupa İnsan HaklarıMahkemesinin birçok kararında vurgulanmıştır. Dolayısıyla Anayasa'nın 36.maddesinde düzenlenen adil yargıłanma hakkının gerekçeli karar hakkı güvencesini de kapsadığmm kabul edilmesi gerekir (Abdullah Topçu, B. No: 2014/8868, 19/4/2017, § 75).

29. Anayasa'nın 141. maddesinin üçüncü fikrastnda da “Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır." denilerek mahkemelere kararlarını gerekçeli yazma yükümlülüğü yüklenmiştir. Anayasa'nı bütünlüğü ilkesi gereği anılan Anayasa kuralı da gerekçeli karar hakkının değerlendirilmesinde gözönünde bulundurulmalıdır (Abdullah Topçu, § 76).

30. Gerekçeli karar hakkı, kişilerin adil bir şekilde yargılanmalarını sağlamayı ve denetlemeyi amaçlamaktadır. Bu hak, tarafların muhakeme sırasında ileri sürdükleri iddialarımın kurallara uygun biçimde incelenip incelenmediğini bilmeleri ve demokratik bir toplumda kendi adlarma verilen yargı kararlarının sebeplerini toplumun öğrenmesinin sağlanması için de gereklidir (Sencer Başat ve diğerleri [GK], B. No: 2013/7800, 18/6/2014,§§31, 34).

31. Mahkemelerin anılan yükümlülağü, yargılamada ileri sürülen her türlä iddia ve savunmaya karar gerekçesinde ayrıntılı şekilde yanıt verilmesi gerektiği şeklinde anlaşılamaz (Yasemin Ekşi, B. No: 2013/5486, 4/12/2013, § 56). Bir kararda tam olarak hangi unsurların bulunması gerektiği davanın niteliğine ve koşullarına bağlıdır. Yargılama sırasında açık ve somut bir biçimde öne sürülen iddia ve savunmalarin davanın sonucuna etkili, başka bir deyişle davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte olması hâlinde davayla doğrudan ilgili olan bu bususlara mahkemelerce yeterli bir gerekçe ile yanit verilmelidir. Aksi bir tutumla mahkemenin davanın sonucuna etkili olduğunu kabul ettiği bir husus hakkında yeterli bir yanıt vermemesi hak ihlaline neden olabilecektir (bazı farkhılıklarla birlikte bkz. Sencer Başat ve diğerleri, §§ 35, 39).

ii. Îlkelerin Olaya Uygulanması
32. Somut olayda bekçilik sınavını kazanan başvurucu hakkında yapılan güvenlik soruşturmasinın olumsuz neticelenmesi nedeniyle başvurucunun anılan göreve atamasıyapıimamıştır. Mahkeme, başvurucunun kardeşi hakkıdaki tespitlere yer vererek tesis edilen işlemi hukuka uygun bulmuştur.

33. 657 sayılı Kanun'un 48. maddesine eklenen "Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak" biçimindeki alt bendin tüm devlet memurluğu kadrolarına atanabilmek için güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılması şartı getirdiği açıktır. Güvenlik soruşturmasında araştırılacak hususlar hakkında araştırma yaptırıdıktan sonra elde edilen veriler değerlendirilecek ve güvenlik soruşturmasının sonucunun olumlu olması şartı aranacaktir,
34. Bireysel başvuruya konu kararın gerekçesinden de mahkemelerin 657 sayılıKanunun 48. maddesini gūvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırmasının olumlu sonuçlanması biçiminde yorumladığı görülmüştür.

35. Uyuşmazlıkta uygulanacak hukuk kurallarını yorumlanmasında õncelikli yetkinin uyuşmazlığı çözen ve kanun yolu denetimi yapan mahkemelere ait olduğunun altıbir kez daha çizilmelidir. Anayasa Mahkemesinin kendi yorumunu bu mahkemelerin yorumunun yerine koyması söz konusu olamaz, Bununla birlikte söz konusu mahkemelerin yorumlarıın etkilerinin adil yargılanma hakkıyla çelişip çelişmediğini incelemek Anayasa Mahkemesinin görevidir. Bu bakımdan bireysel başvuru kapsamında yapılacak değerlendirmede yargı makamlarımın söz konusu fikranın güvenlik soruşturmasının olumlu somuçlanmasını gerektirdiği biçimindeki yorumu veri kabul edilecektir (bazı farklılıklarla birlikte bkz, Sebiha Kaya [GK], B. No: 2018/34124, 20/5/2021, § 48).

36. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasımın olumlu sonuçlanması şartının aranmasının kuralı belli ölçüde muğlaklaştırdığı söylenebilir. Zira güvenlik soruşturmasınıolumlu neticelenip neticelenmediği konusunda ulaşılacak sonucun atamaya yetkili konumda bulunan kişi veya kişilere bağlı olarak değişmesi riski bulunmaktadır. Bu da keyfī ve ayrımcıuygulamaların gelişmesine, dolayısıyla bireylerin devlete olan güvenlerinin zedelenmesine sebep olabilecektir (Sebiha Kaya, § 49).

37. Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan bukuki güvenlik ilkesi hukuk normlarının öngörülebilir olmasmı, bireylerin tüm eylem ve işlemierinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Belirlilik ilkesi ise yasal düzenlemelerin hem kişiler bem de idare yönüinden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık,net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasımı, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşıkoruyucu õnlem içermesini ifade etmektedir (AYM, E.2013/39, K.2013/65, 22/5/2013). Bu noktada gerekçeli karar hakkının bukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerinin tesişinde önemli bit araç olarak işlev gördüğünü söylemek yanlış olmayacaktır. Zira kişiler ancak gerekçeli karar vasıtasıyla somut olayın hukuk kuralları karşısmda nasıl konumlandırıldığını öğrenebilmekte ve buna karşı etkili bir savunma geliştirme imkânı bulabilmektedir (Eren Turğu, B. No:2018/36716, 2/5/2023, § 34).

38. Mahkemelerce yapilan araştirma ve incelemeler neticesinde tespit edilen bususlar, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerini temin edecek, keyfi uygulamaların önüne geçecek şekilde somut olayın özelliği dikkate almarak gerekçeli kararda ortaya konulmalıdır (Eren Turğut, § 35).

39. Bu nedenle güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına bağlı olarak atanmamaya dair tesis edilen işleme karşı açılan bir davada başvurucunun hangi sebeple güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak sonuçlandığının ve güvenlik soruşturmasıneticesinde elde edilen verinin kişinin yapacağı görevi neden olumsuz olarak etkilediğinin açıkça ortaya konulması Önemlidir. Bu kapsamda yargı mercileriden beklenen, güvenlik soruşturması sonucunda elde edilen bilgilerin neler olduğunu kararında belirtmek ve söz konusu bilgiyi, başvurucunun yerleştirildiği kurumu ve alacağı görevi gözönünde bulundurarak değerlendirme yapmaktır. Burada Önemli olan husus güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasını doğuran tespitlerin başvurucumun şahsından kaynaklanması ya da onun şahsıyla güncel ve kişisel bir bağlantıyı ortaya koyabilecek nitelikte olmasıdır. Yine bu noktada mahkemelerce söz komusu bağlantının nasıl kurulduğunun yeterli şekilde gerekçelendirilmesi keyfiliğin önüne geçilebilmesi adına Önemlidir (Eren Turğut, § 36).
40. Diğer taraftan bir kişinin akrabalarının davranışlarından sorumlu tutulamayacağıhususu hukuk devleti ilkesinin evrensel prensiplerindendir. Başkasının yaptıklarından dolayısorumlu tutulmak, insanı hür ve irade sahibi bir varlk olarak kabul etmemek demektir.Hukuk devletinde bir kimsenin başkalarmın fillerinden sorumlu tutulması -kanunda öngörülen- çok istisnai håller dışında kabul edilemez. Çağdaş hukuk sistemleri bireyin Özerkliğini esas alarak ona haklar bahşetmekte ve sorumluluklar yüklemektedir. Bir kimsenin hukuken ve fiilen davranışlarını kontrol etme gücül ve yükümlülüğü olmayan başka bir bireyin fillerden dolayı kamu otoritelerinin yaptırımına maruz kalması bireysel özerklik dūşüucesiyłe bağdaşmamaktadır (Sebiha Kaya, § 54).

41. Başka bir anlatımla salt yakınlarımın eylemierine olgusal olarak atif yapılmasıgerekçeli karar hakkı güvencesinin sağlandığı anlamına gelmez. Aksi hâlde olgusal olarak 

kişinin yakınlarıın hukuka aykıı eylemlerde bulunmalarmın kategorik olarak kişinin kamu görevine alınması bakımından olumsuz somuç doğuması gibi hakkaniyetsiz bir durum ortaya çıkacaktır.

42.Somut olayda başvurucunun bekçilik görevine atanmamasına dair işleme karşıaçtığı dava reddedilirken Mahkemenin başvurucunun kardeşi hakkmdaki mahkümiyet kararlarına dayandığı görülmüştür. Ancak Mahkeme, sadece bu bilgiyi aktarmakla yetinmiş,değerlendirmemiştir. Mahkemenin başvurucunun kardeşinin eylemlerinin başvurucunun yerine getireceği bekçilik görevine olumsuz etkisine ilişkin bir değerlendirme yapmasıgerektiği hâlde bunu yapmadığı görülmüştür.

43. Kural olarak mahkemelerin kararlarında esasa ilişkin hususlarda yeterli gerekçe bulunması hâlinde kanun yolu merciince bu karara atif yapılarak değerlendirme yapıimasımakul görülebilir. Mahkeme kararlarında gerekçe bulunmadığı hâllerde ise kişilerin ileri sürdüğü esaslı itirazlar kanun yolu mercii tarafindan gerekçeli şekilde karşılanmalıdır. Somut olayda mahkeme kararımın yukarıda belirtilen bağlamda bir gerekçe içermediği, Bölge İdare Mahkemesi tarafindan da bu karara atuf yapılarak herhangi bir değerlendirme yapılmadığıanlaşılmıştır. Bu itibarla yargılama süreci bir būtün olarak değerlendirildiğinde başvurucunun gerekçeli karar hakkının iblal edildiği sonucuna varılmştır.

44. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkmın ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

VI. GÍDERİM 
45. Başvurucu; ihlalin tespitine, yeniden yargılama yapılmasına ve 500.000 TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

46. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarımın ortadan kaldımılması için yeniden yargılama yapımasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapıliması gereken is yemiden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini iblal sonuçuna ulaştiran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verīmektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (2) mumaralı fikrasıda düzenlenen bireysel başvuruya özgü yeniden yargılama kurumunun Özelliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz, Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875,7/6/2018, §§ 5460; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/1 1/2019, §§ 53-60,66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).
47.İhlalin ve somuçlarının ortadan kaldmılması için yeniden yargıłama yapılmasının yeterli giderim sağlayacağı anlaşıldığıdan tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.
VII. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A.Adli yardım talebinin KABULÜNE,

B. Gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
C. Anayasa'nm 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkıkapsamındaki gerekçeli karar hakkının ÎHLAL EDİLDİGİNE,
D. Kararın bir örneğinin gerekçeli karar hakkının ihlalinin sonuçlarımın ortadan kaldırlması için yeniden yargılama yapılmak fzere Denizli İdare Mahkemesine (E.2019/106,K.2019/579) GÖNDERILMESİNE,
E. Başvurucunun tazminat talebinin REDDiNE,
F. Kararın bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESfNE 29/5/2024tarihinde OYBIRLİĞfYLE karar verildi.