Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2026-01-31

31 Ocak 2026 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 33154
YÖNETMELİK
Tarım ve Orman Bakanlığından:
KENEVİR
YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜNE DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç
Hükümleri
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu
Yönetmeliğin amacı ve kapsamı; lif, tohum ve sap üretimi ile tıbbi ürünler,
sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri
ve destek ürünleri elde etmeye yönelik çiçek ve yaprak üretimi amaçlı
kenevir yetiştiriciliğinin ekim/dikimden hasada kadar olan süreci ve bu
dönemde amacı dışında kullanımını engelleyecek her türlü tedbirin alınması
ile gerekli kontrollere ilişkin görev ve sorumlulukları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 12/6/1933
tarihli ve 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanunun 23
üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
b) Beşerî tıbbi ürün (ilaç): İnsanlardaki hastalığı
tedavi edici veya önleyici özelliklere sahip olarak sunulan veya
farmakolojik, immünolojik veya metabolik etki
göstererek fizyolojik fonksiyonları düzeltmek, iyileştirmek, değiştirmek
veya tıbbi teşhis amacıyla insanlarda kullanılan veya insana uygulanan
madde veya maddeler kombinasyonunu,
c) Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS): 27/5/2014
tarihli ve 29012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi
Yönetmeliği ile oluşturulan ve çiftçilerin kimlik, arazi ve ürün bilgileri
ile tarımsal desteklemelere ilişkin bilgilerin de kayıt altına alındığı
veri tabanını,
ç) ÇKS belgesi: Düzenleme tarihi itibarıyla,
çiftçilerin Çiftçi Kayıt Sisteminde yer alan bilgilerini gösterir belgeyi,
d) Destek ürünü: Sağlık destek amacıyla kullanılan,
en fazla % 0,3 oranında THC ve uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kannabinoidleri veya karışım kombinasyonlarını
içeren kenevirden elde edilen ürünü,
e) İl müdürlüğü: İl tarım ve orman müdürlüğünü,
f) İlçe müdürlüğü: İlçe tarım ve orman müdürlüğünü,
g) Kanun: 12/6/1933 tarihli
ve 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanunu,
ğ) Kapalı ortamda bitkisel üretim kayıt sistemi
(KOBÜKS): Ortam koşulları kısmen ya da tamamen kontrol edilebilir kapalı
alanlarda bitkisel ürün yetiştiriciliği yapanların bilgilerinin kayıt
altına alındığı veri tabanını,
h) Kapalı ortamda bitkisel üretim
ünitesi: Kapalı ortamda bitkisel üretim işletmesi içerisinde bitkinin
gereksinim duyduğu ışık, ısı, nem, hava akışı, karbondioksit (CO2), bitki besin maddeleri gibi çevre koşullarının yapay
yollarla kısmen ya da tamamen oluşturulup denetim altında tutulduğu, aynı
üreticinin tasarrufunda bulunan alçak tünel, yüksek tünel, sera, çadır, konteyner, prefabrik yapılar ile ahşap, betonarme,
çelik, plastik gibi yapı elemanları kullanılarak yatay veya dikey olarak
inşa edilmiş birbirinden bağımsız kapalı üretim ortamını,
ı) Kayıt sistemi: Ürünler üzerinde yapılması
gereken işlemlerin ve tüm takip süreçlerinin gerçekleştirildiği Sağlık
Bakanlığı elektronik takip sistemini,
i) Kenevir: Lif, tohum, sap ve benzeri amaçlarla
yapılan yetiştiricilik yanında, farklı organlarından münhasıran esrar elde
edilebilen, mahalli olarak bazı yörelerde kendir, hint
keneviri, çedene veya çetene olarak
isimlendirilen; cannabis cinsine bağlı bütün tür
ve alt türlere ait bitkileri,
j) Kenevir yetiştiriciliği: Kenevir tohumunun
çimlendirilmesinden veya vejetatif aksamın
çoğaltılmasından hasada kadar yapılan tüm tarımsal uygulamaları,
k) Kişisel bakım ürünleri: Kişisel bakım amacıyla
kullanılan, en fazla %0,3 oranında THC ve uyuşturucu etkisi olmayacak
oranda kannabinoidleri veya karışım kombinasyonlarını içeren kenevirden elde edilen kozmetik
ürünleri,
l) KOBÜKS Belgesi: Düzenleme tarihi itibarıyla KOBÜKS’den alınan çiftçilerin bilgilerini gösterir
belgeyi,
m) Kota: Cumhurbaşkanınca belirlenen, çiçek ve
yaprak üretimi amaçlı Kenevir yetiştiriciliğinin yapılabileceği yıllık
toplam alanı veya yıllık toplam kök sayısını,
n) Kota tahsis komisyonu: Tarım ve Orman Bakan
Yardımcısı başkanlığında TMO Genel Müdürü, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz
Kurumu Başkanı, İçişleri Bakanlığınca belirlenecek üst düzey temsilci ve
Bitkisel Üretim Genel Müdüründen oluşan komisyonu,
o) Sağlık ürünü: Sağlık ürünleri kullanım
kılavuzunda belirlenen oranda kenevirden elde edilen kannabinoidleri
veya kenevirden elde edilen kannabinoid kombinasyonlarını içeren ürünü,
ö) Sözleşme: 15/9/2023
tarihli ve 32310 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sözleşmeli Üretimin Usul
ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında Bakanlıkça hazırlanan tip
sözleşmeleri,
p) Tetrahidrokannabinol
(THC): Kenevirden elde edilen uyuşturucu etkiye sahip kannabinoidi,
r) Tıbbi ürün: İnsanlardaki hastalığı tedavi edici
veya önleyici özelliklere sahip olarak sunulan veya farmakolojik,
immünolojik veya metabolik etki göstererek fizyolojik
fonksiyonları düzeltmek, iyileştirmek, değiştirmek veya tıbbi teşhis
amacıyla kullanılan veya insana uygulanan kannabinoidleri
veya kombinasyonlarını içeren beşerî tıbbi ürünü,
s) TMO: Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğünü,
ş) Tohum: Kenevir yetiştiriciliği sonucunda elde
edilen gıda veya yem olarak kullanılabilen bitki organını,
t) Tohumluk: Kenevirin çoğaltımı için kullanılan
tohum veya fide gibi üretimde kullanılabilen her türlü vejetatif
bitki kısımlarını,
u) Üretici: Kenevirden elde edilen tıbbi ürün,
sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri
ve destek ürünleri üretimi amacıyla Sağlık Bakanlığından izin/ruhsat almış
ya da bildirim yapmış gerçek ve tüzel kişileri,
ü) Yetiştirici: Bakanlıktan izin alarak kenevir
tarımı yapan gerçek ve tüzel kişileri,
v) Yetiştiricilik sözleşmesi: Çiçek ve yaprak
üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliğinde esasları TMO tarafından
belirlenen sözleşmeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Lif, Tohum ve Sap Üretimi Amaçlı Kenevir
Yetiştiriciliği ile İlgili Hükümler
Yetiştiricilik
izni verilebilecek iller
MADDE 4- (1) Lif, tohum ve sap üretimi amaçlı kenevir
yetiştiriciliği; Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük,
Kastamonu, Kayseri, Konya, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop,
Sivas, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak illerinde ve bu illerin ilçelerinde
yapılır.
(2) Birinci fıkrada izin verilen il ve ilçelerin
dışında kenevir yetiştiriciliği yasaktır. Bakanlık ihtiyaç halinde Bakan
Onayı ile yeni yetiştiricilik illeri ihdas edebilir.
Yetiştiricilik
izni başvurusu
MADDE 5- (1) Lif, tohum ve sap üretimine yönelik izinli
kenevir yetiştiriciliği yapmak isteyen yetiştiriciler 1 Ocak-1 Nisan
tarihleri arasında yetiştiricilik yapacakları yerin en büyük mülki idare
amirliğine;
a) Başvuru sahibinin kenevir yetiştiriciliği
amacını belirtir Ek-1’de yer alan örneğe uygun başvuru formu,
b) Yetiştiricinin 26/9/2004
tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamına giren uyuşturucu ve
uyarıcı madde suçlarından, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla
Mücadele Kanunu ve 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu
kapsamına giren suçlardan, 2313 sayılı Kanun ile 3/6/1986 tarihli ve 3298
sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun kapsamındaki herhangi bir suçtan
kaydının bulunmadığına dair belgeyi ve Ek-2’de yer alan örneğe uygun
taahhütname,
c) Yetiştiricilik yılına ilişkin ÇKS belgesi,
ç) Yetiştiricilik alanının toplam yüzölçümü ile
ada/parsel numarasını gösterir kroki,
d) Kullanılacak tohumluğun sertifika belgesi
(uyuşturucu etkisi olmayacak çeşit özelliğine sahip),
ile başvuruda bulunurlar.
Yetiştiricilik
izni ve iptali
MADDE 6- (1) İl veya ilçe müdürlüğü lif, tohum ve sap
üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği izni için yapılan başvuruları değerlendirirken
aşağıda belirtilen işlemleri yapar:
a) Yetiştiricinin uyuşturucu ve uyarıcı madde
suçları ile kaçakçılık suçlarından ve 3713 sayılı Kanun kapsamına giren
suçlardan, 2313 sayılı Kanun ile 3298 sayılı Kanun kapsamındaki herhangi
bir suçtan kaydının bulunmadığına dair belgeyi Cumhuriyet savcılığından
talep eder.
b) Arazi yapısı ve topografik
koşullar ile ana yola ve yerleşim yerine uzaklığı dikkate alınarak Ek-3’te
yer alan kenevir yetiştiriciliği arazi kontrol tutanağı düzenlenir.
c) Kullanılacak tohumluğun sertifikasındaki çeşit
özellik belgesinin uyuşturucu etkisi olmayacak oranda olduğu kontrol
edilir.
(2) İl ve ilçe müdürlüğü, başvuruları birinci
fıkrada belirtilen koşullar çerçevesinde bir ay içerisinde inceler.
Bakanlık görüşüne başvurulan durumlarda bu süre üç aya kadar uzatılabilir.
Başvuru belgeleri ile arazi kontrolü neticesinde uygun görülen başvurular
için il veya ilçe müdürlüğünün teklifi, başvurulan mahallin en büyük mülki
idare amirinin onayı ile Ek-4’te yer alan sadece bir yetiştiricilik
dönemini kapsayan yetiştiricilik izin belgesi düzenlenir.
(3) Uygun görülmeyen başvurular, il veya ilçe
müdürlüğünce gerekçeleri ile birlikte ilgililere yazılı olarak bildirilir.
Bu kararlara karşı kararın ilgiliye tebliğinden itibaren on iş günü
içerisinde kaymakamlığa başvuru yapılması durumunda valiliğe, valiliğe
başvuru yapılması durumunda ise Bakanlığa itiraz edilir. İtirazlar, on beş
iş günü içerisinde karara bağlanarak ilgiliye yazılı olarak tebliğ edilir.
İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.
(4) İl veya ilçe müdürlüğü, düzenlediği kenevir
yetiştiriciliği izin belgesinin bir örneğini ve yetiştiricilik yapılacak
alanın krokisini ilgili mülki idare amirliği aracılığıyla mahallin kolluk
birimlerine bildirir.
(5) Yetiştiricilik izni verilenlerin bu Yönetmelik
hükümlerine aykırı hareket ettiğinin tespit edilmesi halinde yetiştiricilik
izinleri iptal edilerek genel hükümler uyarınca idari ve/veya adli işlem
tesis edilir. Kenevir bitkisinin müsaderesi ve imhası ise Kanun hükümleri
doğrultusunda yapılır.
Lif,
tohum ve sap üretimi amaçlı kenevir yetiştiricilerinin sorumlulukları
MADDE 7- (1) Lif, tohum ve sap üretimi amaçlı kenevir
yetiştiriciliği yapan yetiştiriciler;
a) İzin belgesinde belirtilen amaca uygun
yetiştiricilik yapmak ve yetiştiricilik amacına aykırı iş ve işlemlerin
yapılmasını engelleyecek tedbirleri almakla,
b) Kamu görevlilerinin yetiştiricilik alanında
yapacağı kontrollere yardımcı olmakla ve talep ettiği bilgi ve belgeyi
kendisine teslim etmekle,
c) Hasat sonrasında kenevir bitkisinin yaprak ve
çiçek gibi artıklarını teknik ekip nezaretinde derhal imha etmekle,
ç) Lif, tohum ve sap üretimi ile birlikte
uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek
ürünleri elde etmeye yönelik çiçek ve yaprak üretimi yapmak istedikleri
takdirde 9 uncu maddede belirtilen şartları sağlamak ve gerekli izinleri
almakla,
yükümlüdür.
(2) Yetiştiricilik sonunda elde edilen tohumlar, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu kapsamında
sertifikalandırılmadıkça tekrar tohumluk amaçlı kullanılamaz; ancak
çimlendirilmemek şartıyla ilgili mevzuata uygun olarak kullanılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çiçek ve Yaprak Üretimi Amaçlı Kenevir
Yetiştiriciliği ile İlgili Hükümler
Tıbbi ürünler ve sağlık ürünleri üretimi amaçlı
kenevir yetiştiriciliği izin başvurusu
MADDE 8- (1) Tıbbi ürünler ve sağlık ürünleri üretimi amaçlı
kenevir yetiştiriciliği için 1 Ocak-1 Nisan tarihleri arasında TMO’ya
başvuru yapılır. Tıbbi ürünler ve sağlık ürünleri üretimi amaçlı kenevir
yetiştiriciliği ile ilgili iş ve işlemler TMO tarafından yürütülür.
(2) Tıbbi ürünler ve sağlık ürünleri üretimi amaçlı
kenevir yetiştiriciliği yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler kenevir
yetiştiriciliği izin belgesi almak için;
a) Ek-5’te yer alan başvuru formunu,
b) Noter tasdikli imza beyannamesini, vekâleten
başvuracaklar için ilgili yıla ait vekâletname ile vekil kişinin noter
tasdikli imza beyannamesini,
c) Gerçek ve tüzel kişiler ile
tüzel kişiliğin yönetim kurulu üyeleri, tüzel kişiliği temsile ve ilzama
yetkili kişiler ile doğrudan veya dolaylı olarak payların en az %25’ine
sahip gerçek kişiler ve bu Yönetmelik kapsamında yürüteceği faaliyetlerde
çalıştıracağı personelin, 5237 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde belirtilen
süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha
fazla süreyle hapis cezasına ilişkin ya da Devletin güvenliğine karşı
suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli
savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet,
irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye
kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat
karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, uyuşturucu ve
uyarıcı madde suçları ile kaçakçılık suçlarından ve 3713 sayılı Kanun
kapsamına giren suçlardan, 2313 sayılı Kanun ile 3298 sayılı Kanun
kapsamındaki herhangi bir suçtan kaydının bulunmadığına dair belgeyi,
ç) Tıbbi ürünler ve sağlık ürünlerinin satışının
yapılacağı üretici ile imzalanmış tedarike ait sözleşmeyi,
d) Üreticiye ait Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz
Kurumundan alınmış kenevirden elde edilen ürünlerin üretiminin yapılacağı
yerin üretim yeri izin belgesini,
e) Yetiştiricilik yerinin toplam yüzölçümü ile
ada/parsel numarasını gösterir krokiyi,
f) Yetiştiricilik sürecine ilişkin bilgilerin yer
aldığı projeyi,
g) Tüzel kişiler faaliyet alanını gösterir Türkiye
Ticaret Sicili Gazetesi örneğini,
TMO’ya teslim eder.
(3) Yetiştirici ile üreticinin aynı kişi olması
durumunda sözleşme istenmez.
(4) Başvurular TMO tarafından incelenerek başvuru
şartlarını taşıyanlar kota tahsis komisyonuna sunulur. Komisyonca kota
tahsis edilenlere Bakanlıkça Ek-13’te yer alan Tıbbi Ürünler ve Sağlık
Ürünleri Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği İzin Belgesi düzenlenir.
(5) Tıbbi ürünler ve sağlık ürünleri üretimi amaçlı
kenevir yetiştiriciliği izin belgeleri TMO’ya gönderilir. TMO izin belgesi
düzenlenenlerin listesini ilgili valiliklere gönderir.
(6) Yetiştiricilik izni ve Sağlık Bakanlığından
alınmış üretim yeri izin belgesini ibraz eden gerçek veya tüzel kişiler ile
TMO arasında esasları TMO tarafından belirlenen yetiştiricilik sözleşmesi
imzalanır. Yetiştiricilik sözleşmesi imzalayan gerçek veya tüzel kişiler
üretime başlayabilir.
Uyuşturucu
etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi
amaçlı kenevir yetiştiriciliği izin başvurusu
MADDE 9- (1) Kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri
amaçlı kenevir yetiştiriciliği için 1 Ocak-1 Nisan tarihleri arasında
TMO’ya başvuru yapılır. Kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi
amaçlı kenevir yetiştiriciliği ile ilgili iş ve işlemler TMO tarafından
yürütülür.
(2) Kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri
üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği yapmak isteyen gerçek veya tüzel
kişiler, kenevir yetiştiriciliği izin belgesi almak için;
a) Ek-6’da yer alan başvuru formunu,
b) Noter tasdikli imza beyannamesini, vekâleten
başvuracaklar için ilgili yıla ait vekâletname ile vekil kişinin noter
tasdikli imza beyannamesini,
c) Gerçek ve tüzel kişiler ile
tüzel kişiliğin yönetim kurulu üyeleri, tüzel kişiliği temsile ve ilzama
yetkili kişiler ile doğrudan veya dolaylı olarak payların en az %25’ine
sahip gerçek kişiler ve bu Yönetmelik kapsamında yürüteceği faaliyetlerde
çalıştıracağı personelin, 5237 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde belirtilen
süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha
fazla süreyle hapis cezasına ilişkin ya da Devletin güvenliğine karşı
suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli
savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet,
irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye
kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat
karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, uyuşturucu ve
uyarıcı madde suçları ile kaçakçılık suçlarından ve 3713 sayılı Kanun
kapsamına giren suçlardan, 2313 sayılı Kanun ile 3298 sayılı Kanun
kapsamındaki herhangi bir suçtan kaydının bulunmadığına dair belgeyi,
ç) Kişisel bakım ürünleri ve destek ürünlerinin
satışının yapılacağı üretici ile imzalanmış tedarike ait sözleşmeyi,
d) Üreticiye ait Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz
Kurumundan alınmış kenevirden elde edilen ürünlerin üretiminin yapılacağı
yerin üretim yeri izin belgesini,
e) Yetiştiricilik yılına ilişkin ÇKS/KOBÜKS
belgesini,
f) Yetiştiricilik yerinin toplam yüzölçümü ile
ada/parsel numarasını gösterir krokiyi,
g) Yetiştiricilik süreci ile ilgili ekim/dikim
tarihleri, kullanılacak tohumluğa ait sertifika bilgileri, hasat tarihleri
ve yetiştiricilik metotlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı projeyi,
ğ) Tüzel kişiler faaliyet alanını gösterir Türkiye
Ticaret Sicili Gazetesi örneğini,
TMO’ya teslim eder.
(3) Yetiştirici ile üreticinin aynı kişi olması
durumunda sözleşme istenmez.
(4) Kullanılacak tohumluğun sertifikasındaki çeşit
özellik belgesinin uyuşturucu etkisi olmayacak oranda olduğu kontrol
edilir.
(5) Başvurular TMO tarafından incelenerek başvuru
şartlarını taşıyanlar Kota Tahsis Komisyonuna sunulur. Komisyonca kota
tahsis edilenlere Bakanlıkça Ek-14’te yer alan Kişisel Bakım Ürünleri ve
Destek Ürünleri Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği İzin Belgesi
düzenlenir.
(6) Kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri
üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği izin belgeleri TMO’ya gönderilir.
TMO izin belgesi düzenlenenlerin listesini ilgili valiliklere gönderir.
(7) Yetiştiricilik izni ve Sağlık Bakanlığından
alınmış üretim yeri izin belgesini ibraz eden gerçek veya tüzel kişiler
üretime başlayabilir.
Yetiştiricilik
kotası
MADDE 10-
(1) Tıbbi ürünler, sağlık ürünleri
ile uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek
ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği, ülke arz ve talep durumuna
göre Cumhurbaşkanınca belirlenen kota doğrultusunda yapılır.
(2) Kota tahsis komisyonu başvuru dosyalarını; kamu
düzeni, halk sağlığı, uluslararası sorumluluklar, proje dosyalarının
uygulanabilir ve yeterli olup olmadığı, başvuru sahiplerinin başvuru
dosyasında belirtilen üretimi yapmaya yetkin olup olmadığı, dünya pazar
durumu gibi hususları göz önünde bulundurarak kota tahsisi yapılıp yapılmayacağına
veya ne kadar kota tahsis edileceğine karar verir.
(3) Komisyon, kota dağıtımı işlemlerinde başvuru
sahibinin talep miktarına bağlı olmaksızın kota tahsis edebilir.
Çiçek ve
yaprak üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği yapılacak yerin özellikleri
MADDE 11-
(1) Tıbbi ürünler ve sağlık
ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği;
a) Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü Afyon Alkaloidleri Fabrikasının sahasında, organize tarım bölgesinde
veya Sağlık Bakanlığından üretim yeri izni almış tesislerin bulunduğu il
idari sınırları içerisinde yapılır.
b) Çepeçevre kamera sistemleri ile kontrol
edilebilen, yeterli ışıklandırma ve alarm sistemi olan, kapalı ve iklimlendirme
özelliğine sahip, yüksek güvenlik tedbirleri alınmış, koruma ve
güvenliğinin sağlanması açısından yeteri kadar özel güvenlik görevlisi
personeli istihdam edilen tesislerde yapılır.
(2) Uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel
bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği
aşağıda belirtilen şartlarda açık ya da kapalı alanlarda lif, sap ve tohum
amaçlı üretim izni verilen iller ile tıbbi ürünler ve sağlık ürünlerinin
yetiştirildiği illerde yapılabilir. Bu kapsamda yetiştiriciliğe;
a) Yetiştiriciliğin kapalı alanda yapılması halinde
16/3/2024 tarihli ve 32491 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi Yönetmeliğinde
belirtilen hükümler doğrultusunda kapalı ortam bitkisel üretim ünitelerinde
izin verilir.
b) Yetiştiriciliğin açık alanda yapılması halinde;
1) Arazi yapısı, ana yola ve yerleşim yerine
uzaklığı, topografik koşullar gibi sebeplerle
denetlenebilen,
2) Yetiştiricilik alanına, üretim sürecinde yer
alan kişiler dışında üçüncü kişilerin girişini engelleyecek şekilde gerekli
güvenlik önlemleri alınmış,
arazilerde izin verilir.
Çiçek ve
yaprak üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği yapacakların sorumlulukları
MADDE 12-
(1) Çiçek ve yaprak üretimi amaçlı
kenevir yetiştiriciliği yapacaklar;
a) Yetiştiricilik amacına aykırı iş ve işlemlerin
yapılmasını engelleyecek tüm tedbirleri ve güvenlik önlemlerini almakla,
b) Tıbbi ürünler ve sağlık ürünleri üretimi amaçlı
kenevir yetiştiriciliğinde 11 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca
kurulacak kamera sistemine ilişkin kayıtları genel hükümler uyarınca iki
yıl süre ile muhafaza etmekle,
c) Görevli kamu personelinin yetiştiricilik
alanında yapacağı kontrollere yardımcı olmakla,
ç) Ekim ile hasat arasındaki kültürel faaliyetleri
Kontrol Heyetine/Teknik Ekibe bildirmekle,
d) Hasat sonrasında kenevirin çiçek ve/veya
yapraklarının, tartılarak kayıt altına alınmasından itibaren nakli dâhil
her türlü güvenlik önlemini sağlamakla,
e) Hasat sonrasında ihtiyaç fazlası kenevir bitkisi
ile kullanılamayacak bitki kısımlarını ve artıklarını Kontrol Heyeti/Teknik
Ekip nezaretinde tartılarak düzenlenecek tutanakla Kanun hükümleri
doğrultusunda imha etmekle,
f) Uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım
ürünleri ve destek ürünleri elde etmeye yönelik çiçek ve yaprak üretimi ile
birlikte lif, tohum ve sap üretimi yapmak istedikleri takdirde 5 inci
maddede belirtilen şartları sağlamak ve gerekli izinleri almakla,
g) Tesis alanında çalışacak personelin adı, soyadı,
T.C. kimlik numarası, adli sicil kaydı ile tesisteki görevini içeren
listeyi mahalli mülki idare amirliklerine ve TMO’ya bildirmekle,
ğ) Personel değişikliği olması
veya tüzel kişilerde yönetim kurulu ile beyan edilen pay sahipliği
yapısında değişiklik olması durumunda güncel listeyi ve durumuna göre 8
inci maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendi ve 9 uncu maddenin ikinci
fıkrasının (ç) bendinde belirtilen güncel belgeleri üç iş günü içerisinde
mahalli mülki idare amirliklerine ve TMO’ya bildirmekle,
yükümlüdür.
Hasada ve
nakile ilişkin hükümler
MADDE 13-
(1) Tıbbi ürünler ve sağlık
ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliğinde hasat işlemleri Kontrol
Heyeti nezaretinde, aşağıda belirtilen usuller çerçevesinde yapılır:
a) Yetiştirici, hasat dönemlerini ve nakil
işlemlerinin gerçekleştirilmesi için nakil güzergâhı çıkış ve varış zamanlarıyla
araç ve görevli personel bilgilerini on iş günü öncesinden Kontrol
Heyetinin görevlendirilmesi amacıyla ilgili il müdürlüğüne dilekçe ile
bildirir. İl müdürlüğü bu bilgileri nakilden en az beş gün öncesinde ilgili
mülki idari amirliğine bildirir.
b) Ürünü teslim alacak üretici yetkilisi ile
Kontrol Heyeti nezaretinde hasat edilen çiçek ve yapraklar tartılarak
ambalajlanır. Ambalajlanan ürünün özelliklerini içeren bilgiler Kontrol
Heyeti tarafından tutanak ile kayıt altına alınır ve Sağlık Bakanlığı kayıt
sistemine girilir.
c) Kontrol Heyeti nezaretinde hasat edilen ürünler
kapalı kutularda sevkiyat aracına yüklenir ve sevkiyat aracı mühürlenir.
Ek-7/A’da yer alan ürün nakil formu iki nüsha
olarak düzenlenir.
ç) Ürünün, Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı
üretim yerine güvenli nakli üreticinin sorumluluğundadır.
d) Yetiştiricilik ile üretim yerinin aynı alanda
olması durumunda (a), (c) ve (ç) bentlerindeki nakle ilişkin hükümler
uygulanmaz.
(2) Uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel
bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği
teknik ekip nezaretinde aşağıda belirtilen usuller çerçevesinde yapılır:
a) Yetiştirici, hasat dönemlerini ve nakil
işlemlerinin gerçekleştirilmesi için nakil güzergâhı çıkış ve varış zamanlarıyla
araç ve görevli personel bilgilerini on iş günü öncesinden Teknik Ekibin
görevlendirilmesi amacıyla ilgili il müdürlüğüne dilekçe ile bildirir. İl
müdürlüğü bu bilgileri nakilden en az beş gün öncesinde ilgili mülki idari
amirliğine bildirir.
b) Ürünü teslim alacak üretici yetkilisi ile Teknik
Ekip nezaretinde hasat edilen çiçek ve yapraklar tartılarak ambalajlanır.
Ambalajlanan ürünün özelliklerini içeren bilgiler Teknik Ekip tarafından
tutanak ile kayıt altına alınır ve Sağlık Bakanlığı kayıt sistemine
girilir.
c) Teknik Ekip nezaretinde hasat edilen ürünler
kapalı kutularda sevkiyat aracına yüklenir ve sevkiyat aracı mühürlenir.
Ek-7/B’de yer alan ürün nakil formu iki nüsha
olarak düzenlenir.
ç) Ürünün, Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı
üretim yerine güvenli nakli üreticinin sorumluluğundadır.
d) Yetiştiricilik ile üretim yerinin aynı alanda
olması durumunda (a), (c) ve (ç) bentlerindeki nakle ilişkin hükümler
uygulanmaz.
(3) Hasat sonrası kayıt altına alınan çiçek ve
yaprakların izin ve satışı ile kenevirin işlenmesi, ihzarı ve ihracına
ilişkin iş ve işlemler Sağlık Bakanlığınca ilgili mevzuat hükümleri
doğrultusunda yapılır.
(4) Hasat sonrasında ihtiyaç fazlası kenevir
bitkisi ile kullanılamayacak bitki kısımları ve artıkları Kontrol Heyeti/Teknik
Ekip nezaretinde tartılarak düzenlenecek tutanakla Kanun hükümleri
doğrultusunda imha edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bilimsel Araştırma Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği
Bilimsel
araştırma amaçlı kenevir yetiştiriciliği izin belgesi başvurusu
MADDE 14- (1)
Üniversiteler, Bakanlık araştırma enstitüleri ile araştırma izni bulunan
kuruluşlar; lif, tohum ve sap üretimi ile tıbbi ürünler, sağlık ürünleri,
uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek
ürünleri elde etmeye yönelik çiçek ve yaprak üretimi amaçlı kenevir
yetiştiriciliği kapsamındaki bilimsel araştırmalar için aşağıda belirtilen
belgeler ile Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne (TAGEM)
başvurur:
a) Kurum yetkilisinin yazılı başvuru dilekçesi.
b) Araştırmanın amacını, materyal ve yöntemi ile iş
takvimini gösterir ayrıntılı proje dokümanı.
c) Yetiştiricilik yapılacak yerin koordinatları,
krokisi ve ada/parsel numarası.
ç) Araştırma ekibinde yer alanların onaylı listesi
ve nüfus kayıt örnekleri.
d) Araştırma ekibinde yer
alanların, 5237 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş
olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle
hapis cezasına ilişkin ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal
düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar,
Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli
iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan
kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, uyuşturucu ve uyarıcı madde
suçları ile 5607 sayılı Kanun ve 3713 sayılı Kanun kapsamına giren
suçlardan, 2313 sayılı Kanun ile 3298 sayılı Kanun kapsamındaki herhangi
bir suçtan kaydının bulunmadığına dair Ek-8’de yer alan taahhütname.
(2) TAGEM bilimsel araştırma projelerini bu
Yönetmelik kapsamında değerlendirir.
(3) Bilimsel araştırmaya yönelik kenevir
yetiştiriciliğinde araştırmanın amacı, materyal ve yöntemi, araştırma
süresi ile proje ekibinde değişiklik olması durumunda bu değişiklik ve
gerekçesi bilimsel araştırma yapan kurum tarafından on iş günü içerisinde TAGEM’e bildirilir. Proje ekibinde değişiklik olması
durumunda proje ekibine ilişkin bilgi ve belgeler ile Ek-8 güncellenerek
taahhütname yenilenir.
(4) Proje yürütücüsü araştırma süresi boyunca
projede belirtilen çalışma takvimine bağlı olarak oluşturdukları proje
gelişme raporunu TAGEM’e sunar.
(5) TAGEM tarafından, uygun görülen bilimsel
araştırma amaçlı projeler ilgili valiliğe bildirilir. Valilik tarafından
Teknik Ekip marifetiyle gerekli kontrol ve denetimler yapılır.
(6) TAGEM her takvim yılı sonunda bilimsel
araştırma amaçlı proje başvurularına ait icmali Bitkisel Üretim Genel
Müdürlüğü ve TMO’ya bildirir.
Kısıtlamalar
MADDE 15-
(1) Lif, tohum ve sap üretimi ile
tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi olmayacak oranda kişisel
bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği
kapsamındaki bilimsel araştırmalarda kullanılmak üzere elde edilen kenevir
ürünleri sadece izin verilen bilimsel araştırmalarda kullanılır ve ticarete
konu edilemez.
(2) Üniversiteler, Bakanlık araştırma enstitüleri
ile araştırma izni bulunan kuruluşların bilimsel araştırma amaçlı izin belgesinin
iptal edilmesi halinde elde edilmiş ürünler Kanun hükümleri doğrultusunda
imha edilir.
(3) Üniversiteler, Bakanlık araştırma enstitüleri
ile araştırma izni bulunan kuruluşlar bilimsel araştırma amaçlı kenevir
yetiştiriciliğini kendilerine ait arazilerde yapar.
(4) Bilimsel araştırmalar için yapılan başvurularda
proje uygulama süresi en fazla beş yıl ile sınırlıdır. Talep halinde proje
süresi TAGEM onayı ile uzatılabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Kontroller ile İlgili Hükümler
İzinsiz
kenevir yetiştiriciliğine ilişkin işlemler
MADDE 16-
(1) İzinsiz kenevir
yetiştiriciliğine ilişkin tespit veya imha işlemlerinde, kolluk
birimleriyle birlikte teknik personel tarafından Ek-9’da yer alan Kenevir
Bitkisi Tespit ve İmha Tutanağı tanzim edilir.
(2) İzinsiz yetiştirilen kenevir, Kanun hükümlerine
göre imha edilir ve konu adli mercilere intikal ettirilir.
(3) İzin belgesinde belirtilen ekim alanında fazla
miktarda veya başka arazide yetiştiricilik yapanlar ile izin belgesinde
belirtilen amaç dışında yetiştiricilik yapanlar hakkında Kanun hükümleri
uygulanır.
(4) İzin verilen yerlerin dışında lif, tohum ve sap
üretimi ile tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi olmayacak
oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı kenevir
yetiştiriciliği yapılması yasaktır. Bu yasağa aykırı hareket edenlerin
denetimi mahalli mülki idare amirliklerince yapılır. Bu madde çerçevesinde
yapılan denetimler sonucu yasağa aykırı hareket ettiği tespit edilenler
hakkında genel hükümler uyarınca adli işlem yapılır. Yakalanan maddelerin
müsaderesi ve imhası Kanun hükümleri uyarınca gerçekleştirilir.
Teknik
ekibin oluşumu ve görevleri
MADDE 17-
(1) Teknik Ekip; il veya ilçe
müdürlüğünde görevli iki ziraat mühendisi ve sorumluluk alanı dikkate
alınmak suretiyle kolluk personeli katılımlarıyla valilik onayı ile
oluşturulur. Sekretaryası il müdürlüğünce yürütülür.
(2) Lif, tohum ve sap üretimi ve uyuşturucu etkisi
olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı
kenevir yetiştiriciliği için izin verilen yerlerde, Teknik Ekip tarafından
ekimden hasada kadar amaca yönelik yetiştiricilik yapılıp yapılmadığı
kontrol edilir.
(3) Kenevir yetiştiriciliği yapılan il veya
ilçelerde yeteri kadar Teknik Ekip her yılın ocak ayı sonuna kadar
oluşturulur ve kolluk birimlerine bildirilir.
(4) Teknik Ekip tarafından yapılacak kontroller
aşağıda belirtilen usullere göre yapılır:
a) Kullanılacak tohumluğun sertifikası ve faturası
kontrol edilir.
b) Kenevir yetiştiriciliği yapılacak yerin
yetiştiricilik iznine uygunluğu kontrol edilir ve Ek-10/B’de
yer alan kontrol tutanağı düzenlenir.
c) İzin belgesinde belirtilen kenevir ekim
alanından fazla veya izin belgesinde kayıtlı alandan başka yerde kenevir
yetiştiriciliği yapılmasına müsaade edilmez.
ç) Kenevir yetiştiriciliğinin izninde belirtilen
amaca uygun olup olmadığı en az ayda bir defa incelenir ve Ek-12’de yer
alan kontrol formu düzenlenir.
(5) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırılık tespit
edilmesi halinde Teknik Ekip bir tutanak düzenleyerek durumu lif, tohum ve
sap üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliğinde en üst mülki amirine, kişisel
bakım ürünleri ve destek ürünleri amaçlı kenevir yetiştiriciliğinde ise en
üst mülki amirine ve TMO’ya iletir.
Kontrol
heyetinin oluşumu ve görevleri
MADDE 18-
(1) Kontrol Heyeti; il müdürlüğü
temsilcisi başkanlığında, il sağlık müdürlüğü, TMO ile görev alanına göre
il emniyet müdürlüğü ya da il jandarma komutanlığı narkotik birimleri
temsilcilerinden valilik onayı ile oluşturulur. Sekretaryası il
müdürlüğünce yürütülür.
(2) Tıbbi
ürünler ve sağlık ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği için izin
verilen yerler, Kontrol Heyeti tarafından ekimden hasada kadar amaca
yönelik yetiştiricilik yapılıp yapılmadığı kontrol edilir.
(3) Kontrol Heyetinin görevleri şunlardır:
a) Kullanılacak tohumluğun sertifikasını ve
faturasını kontrol eder.
b) Kenevir yetiştiriciliği yapılacak yerin
uygunluğunu tespit eder ve Ek-10/A’da yer alan
kontrol tutanağını düzenler.
c) Kenevir yetiştiriciliği için izin verilen tesisi
ayda en az bir kez denetler ve Ek-11’de yer alan kontrol formunu düzenler.
ç) Nakil güzergâhı, varış zamanı, araç ve şoför
bilgilerini mülki idare amirliğine bildirir.
d) Hasat sonrasında elde edilen ürünler için nakil
formu düzenler.
(4) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırılık tespit edilmesi
halinde Kontrol Heyeti tutanak düzenleyerek valilik makamına iletir,
valilik tutanağı Bakanlığa ve TMO’ya bildirir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Kenevir
yetiştiriciliği izin belgesinin iptali
MADDE 19- (1) Tahsis edilen
kotayı aşan miktarda kök sayısı ve ekim alanından fazla miktarda
yetiştiricilik yapıldığının ya da bu Yönetmelik hükümlerine aykırı
davranıldığının tespit edilmesi halinde durum adli ve ilgili idari
birimlere bildirilir ve tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, uyuşturucu etkisi
olmayacak oranda kişisel bakım ürünleri ve destek ürünleri üretimi amaçlı
kenevir yetiştiriciliği izin belgesi iptal edilir.
(2) TMO ile yetiştiricilik sözleşmesi imzalanmaması
ve/veya yetiştiriciliğin herhangi bir aşamasında yetiştiricinin üretimden
vazgeçmesi durumunda tahsis edilen kotaları ve kenevir yetiştiriciliği izin
belgeleri Kota Tahsis Komisyonuna bilgi verilerek iptal edilir.
(3) Kenevir yetiştiriciliği izin belgesinin iptal
edilmesi halinde kenevir bitkisinin tüm kısımları ve artıkları, tıbbi ürün
ve sağlık ürünleri üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliğinde Kontrol Heyeti
nezaretinde, diğer üretim amaçlı kenevir yetiştiriciliğinde Teknik Ekip
nezaretinde tartılarak Kanun hükümleri doğrultusunda imha edilir.
(4) Tıbbi ürünler ve sağlık ürünü amaçlı kenevir
yetiştiriciliği için kota ve izin verilenler on sekiz ay içinde yetiştiriciliğe
başlamak zorundadır. Bu süre içinde yetiştiriciliğe başlamamış olanların ve
TMO ile imzalanmış yetiştiricilik sözleşmesine aykırı davrananların durumu
Kota Tahsis Komisyonunca görüşülerek gerekirse tahsis edilen kotaları ve
kenevir yetiştiriciliği izin belgeleri iptal edilir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelikler
MADDE 20-
(1) 29/9/2016
tarihli ve 29842 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kenevir Yetiştiriciliği
ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik ile 13/9/2024 tarihli ve 32661 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İlaç Etkin Maddesi Üretimi Amaçlı Kenevir
Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) 20 nci madde ile yürürlükten kaldırılan İlaç Etkin Maddesi
Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik
hükümlerine göre kendisiyle yetiştiricilik sözleşmesi imzalananların kota
hakları saklı kalmak kaydıyla, tüm iş ve işlemler yürürlükte olan mevzuat
hükümlerine göre yürütülür.
(2) 8 inci ve 9 uncu maddelerde yer alan başvuru
süreleri 2026 yılında uygulanmaz. 2026 yılı başvuru tarihleri TMO
tarafından belirlenir.
Yürürlük
MADDE 21-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 22-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Tarım ve Orman Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız