Yargıtay 9. ve 11. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2020-11-17

17 Kasim 2020 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 31307
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLAMI 
ESAS NO : 2020/2111KARAR NO : 2020/9807
MAHKEMESi : SİLVAN ASLÍYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHI : 12/03/2019
NUMARASI : 2012/32 - 2019/137
DAVACI : HACÍ KARAASLAN ADINA VEKİLÍ AVUKAT AHMET AKSAÇ
DAVALI : SİLVAN SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA VAKFI ADINA VEKİLI AVUKAT ZEKÍ ORAN DAVA TÜRÜ: ALACAK 

Davacı Haci Karaaslan ile davalı Silvan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfi arasındaki davada, Silvan Asliye Hukuk Mahkemesi’nce kesin olarak verilen 12.03.2019tarihti ve 2012/32 E., 2019/137 K. sayılı kararı hukuka aykırı olduğu iddiası ile kanun yararına bozulması_Yargıtay Cumhuriyet Başsavcilıği’nm 17.07.2020 tarihli ve 2020/59994sayılı tebliğnamesi ile istenilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup dava dosyası için Tetkik Hakimi B. Çatak Iriz tarafindan düzenlenen rapor dinlendikten sonřa dosya incelendi. gereği konuşulup đüşünüldü:
Y ARGITAY.KARARI 
Davaeı İsteminin Özeti:
Davacı vekili. müvekkilinin Silvan Profilo ilköğretim okulunda 01.10.2001tarihinden, iş akdinin feshedildiği 2oo9 tarihine kadar kaloriferci ve temizlik işçisi olarak çalıştırıldığını, ücretinin davalı vakıf tarafindan yoksulluk yardımı adı altında karşılandığını.çalışmalarıın aralıksız olmasına rağmen çalışmaların SGK'ya bildirilmediğini, iş akdinin herhangi bir sebep bildirilmediğinden sona erdirildiğini, tazminatları ödenmediği gibi bu süreye ilişkin bir kısım işçilik alacaklarının de bulunduğunu iddia ederek hizmet sürenin tespiti ile kidem ve ihbar tazminatı ile fazla çalişma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil üereti.hafta tatili üereti, yıllık üeretli izin, ikramiye ve ücret alacaklarının tahsilini talep etmiştir.
Davali Cevabmn Özeti:
Davali, taleplerin zamanaşımına uğradığıni, davacı ile aralarında iş ilişkisinin bulunmadiğini savunarak davanin reddini talep etmiştir.

Yerel Mahkeme Kararmın Özeti:
Mahkeme, toplanan kanitlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davada hizmet tespitinin yanında bir kisım isçilik alacaklarının birlikte talep edildiği. bu konuda Mahkemelerince verilen 2011/163 E., 2014/186 K. sayil kararın Yargitay 10. Hukuk Dairesinin 2014/21524 E., 2014/27613 K. sayil ilamıyla bozulduğu, bilahare Mahkemelerinin 2015/55 esas sayılı dosyası üzerinden yargilamaya devam edildiği.2011/163 E. sayılı dosyanın 19/10/2011 tarihli celsesinde ise işbu davaya konu alacak talebi bakımından tefrik kararı verildiği, hizmet tespiti talebi bakımından yargtlamava 201 1/55 E.sayılı dosya üzerinden devam edildiği, 2011/55 E. sayılı dosyanın işçi alacaklarına konu bu dosya yönünden bekletici mesele yapıldiğı ve hizmet tespitine ilişkin dava dosyasından 2015/55 E., 2016/168 K. sayılı kararın sadır olduğu. kararda davacuın davahı Vakifta 01/10/2003- 13/06/2008 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli olarak asgari ücretle çaliştiğinın tespitine karar verildiği ve Yargitay 10. Hukuk Dairesinin 2016/8805 E.2016/t0682 K. ilamı ite onandıği, bahsi geçen hizmet tespitine ilişkin karar eldeki dosya için kesin delil olduğundan, alacak hesabina esas alindıği, davacmın 4 yil 8 ay 17 gün kideminin 

bulunduğu, asgari üeret ile çahştiği, 13/06/2008 günü itibariyle iş akdinin sonłandırıldığının anlaşıldiği, davaya konu somut olayda davacı işçinin davali işveren nezdinde bir yildan fazla çalıştiği hízmet tespiti dosyası ile ortaya konduğu. bu tarihler arasındaki çalışması da kıdem tazminatinin hesabında dikkate aliındiği, iş sözleşmesinin işveren tarafindan feshedildiği hususunda daval tarafça ileri sürülen herhangi bir itiraz bulunmamakla birlikte davahıişverenin iş sözleşmesinin feshini hakli kilacak herhangi bir sebep ve delit öne sürmemesi nedeniyle davacı işçinin kidem tazminatına hak kazandığı gerekçesiyle Silvan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfi yönünden açilan davanin kabulüne karar verilmiştir.
Kanun Yararına Bozma Başvurusu:
T.C. Adalet Bakanlıği’nı 01.07.2020 tarihli ve935/16336 sayili yazısı ile yapılan talep üzerine Yargitay Cumhuriyet Başsavcilığı’nın 17.07.2020 tarihli ve 2020/59994 sayıhıtebliğnamesi ile davacınim 2015/55 E. sayil dosyası üzerinde görülen hizmet tespiti davasında Silvan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfi yönünden davanın pasif husumet yokluğu yönünden reddine karar verildiği ve işçilik alacakları davasında bu kararın davanak yapilması gerektiği halde davacistnin tamamen farkli, davalinın ise ortak olduğu 2011/55 E.sayılı dosyanin dayanak yapılarak karar verildiği açıklanmak suretiyle kanun yararına bozma talep edilmiştir.

Gerekçe:
I-Davaemın hizmet süresi ve üeretinin kesinleşen 2015/55 E. sayili hizmet tespiti dava dosyasi esas alnarak belirlendiği gözetildiğinde, karar gerekçesinde geçen 201 1/55 E.sayılı dava dosya numarasının sehven yazıldığı anlaşılmakla, bu husus bozma nedeni yapilmamiştir.

2-Somut uyuşmazhkta; davaciın hizmet tespitinin yanında bir kısım işçilik hak alacaklarnın Silvan Asliye Hukuk Mahkemesi"nin 201 1/163 E. sayilı dosyası üzerinden birlikte talep edildiği ve 19.10.201t tarihli celsede hizmet tespiti ile ișçi alacaklarıtaleplerinin tefrikine karar verilmesini müteakiben, işçi alacakları yönünden davaya 2012/32Esas sayilı dosya üzerinden devam edilip hizmet tespiti davasının bektetici mesele yapildıği.hizmet tespiti yönünden verilen 04.06.2014 tarihli ve 2011/163 E.. 2014/186 K. sayih kararın da Yargitay 10. Hukuk Dairesi'nin 22.12.2014 tarihli ilamiyla bozulması üzerine yapılan yargılamada sonunda, davanın davalilar İçişleri Bakantığı ve Silvan Sos. Yar. ve Day.Vakfi yönünden husumetten reddine, davalilar SGK Başkanliği ve Milli Eğitim Bakanlığı yönünden ise kısmen kabulüne karar verildiği ve bu kararın da Yargitay 10. Hukuk Dairesi’nin 27,06,2016 tarihli ve 2016/8805 E.. 2016/10682 K. sayih ilamıyla onanarak kesinleştiği, daha sonra eldeki davada da kesinleşen hizmet tespiti davasındaki çalişma süresi ve üeret esas ałnarak hüküm kurulduğu anlaşılmiştir.

Her ne kadar Mahkemece kesinleşen hizmet tespiti davasındaki çalışma süresi ve ücret esas alınarak işçilik hak ve alacakları belirlenmiş ise de, sözkonusu hizmet tespiti davasında İçişleri Bakanlığı ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakf yönünden davanm pasif husumet yokluğu nedeniyłe usulden reddine karar verilip tespiti yapdan süre yönünden SGK ve Milli Eğitim Bakanlığı aleyhine davanı kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bu bağlamda eldeki davada uyuşmazlk konusu dönemde, davacuun Milli Eğitim Bakanhğının işçisi olarak çalıştuığı, dolayısıyla davałı Vakfīn işverenlik sıfatını haiz olmadığıyargı kararı ile kesinleşmiştir.

Hal böyle iken Mahkemece davahı Silvan Sosyal Yardimlaşma ve Dayanışma Vakfina husumet tevcihinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilip yazilt şekilde karar verilmesi hatalıolup, bozmayi gerektirmiştir.

Sonuç:
Yargitay Cumhuriyet Başsavcihği'nn 6100 sayıl Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 363/2. maddesine dayalı kanun yararıa temyiz isteğinin açiklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOzULMAsINA, dosyanın gereği için Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDii'NE, 29.09.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.


Yargitay 11. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2020/5387KARAR NO : 2020/3947
YARGITAY İLAMI 
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. TÜKETİCİ MAHKEMESİTARÍHİ: 06.01.2015NUMARASI : 2014/1355-2015/8DAVACI : AKBANK T.A.Ş.
VEKİLİ: AV. YASEMÍN BOZFAKIOĞLU DAVALI : OSMAN NURİ ÖNER 
TÜRK MİLLETİ ADINA 
Taraflar arasındaki davada Bakırköy 3. Tüketici Mahkemesi'nce verilen yukarıda sayı ve tarihi belirtilen kararın HMK 363. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasının Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafindan istenilmesi üzerine, dava dosyası ve içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve diğer tüm dosya kapsamı delil ve belgeler incelendi. Gereği müzakere edilip düşünüldü.

Davacı Akbank TAŞ vekili, davalı Osman Nuri Öner'in Bakırköy Tüketici SorunlarıHakem Heyeti Başkanlığı'na müracat ederek Akbank TAş’a ait kredi kartı ile harcama yapmadığıhalde kredi kartindan 19.01.2014 tarihinde her biri 180 TL olmak üzere toplam 3 kalemde 540.- TL tahsilat yapıldığı gerekçesiyle iadesi talebinde bulunması üzerine Bakırköy TSHH'nin 28.05.2014Tarih, 2014/1895 Sayılı kararı ile davalı Osman'ın harcama yapmadan kredi kartından tahsilat yapıldığı gerekçesiyle iadesine karar verildiğini, davalı Osman'ın itiraz ettiği işlemlerin 3D Secure şifresi kullanılmak suretiyle yapıldığını, davalının şifresini koruyamadığını ileri sürerek, tüketici hakem heyeti kararının itirazen incelenerek iptaline karar verilmesini istemiştir.
Davalı davaya cevap vermemiş, duruşmaya da katılmamiştır.
Mahkemece; Bakırköy TSHH 2014/1895 Sayılı kararı ile davalı olarak gösterilen Akbank ve Turkcell İletişim A.Ş'nin tüketiciye karşı sorumlu oldukları belirtilmiş ise de fatura alacaklısının Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararında davalı olarak gözüken Türkcell İletişim A.Ş olduğu ve işlemin dayanağının da Türkcell'e ait fatura olduğu, davacısı Akbank A.Ş'nin banka olarak talimat doğrultusunda hesaptan kesim yaptığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 540.- TL'nin davacı Akbank A.Ş yönünden Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, AAÜT uyarınca davacıvekiline takdir olunan 540.- TL'nin davalıdan alınarak davaciya verilmesine miktar itirabiyle kesin olarak karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığı'nın talebi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nca, davalı Osman Nuri Öner'in gerçek adres ve bilgilerinin araştırılması, davacının Banka olduğu nazara alınarak vatandaşlik kimlik numarasının istenmesi ve adres kayıt sisteminden davalı Osman'a adresinin araştırılması, Tebligat Kanunu ve Yönetmeliğine uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ ettirildikten sonra yargilamaya devam edilmesi gerekirken, davali Osman'in adresinin gerekçeli karar yazıldıktan sonra araştırılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu ve kabule göre, 2015 yılıAAUT'nin, Tüketici Hakem Heyetinin lehine vermiş olduğu karar mahkemece iptal edildiğinden uygulanması gereken 12'nci maddesinin 1. fikrasına göre davalı aleyhine hükmedilmesi gereken avukatlık ücretinin 64,80 TL yerine 540.00.- TL olarak karar verilmesinin de doğru olmadiği gerekçesiyle hükmün 6100 sayılı HMK m.363/1 uyarınca kanun yararına bozulması istenmiştir.
Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davanın kabulüne, 540.- TL’nin davacı Akbank A.Ş yönünden Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, AAÜT uyarınca davacı vekiline takdir olunan 540.- TL'nin davalidan alınarak davaciya verilmesine miktar itirabiyle kesin olarak karar verilmiş ise de dava dosyası incelendiğinde davalı Osman Nuri Öner'in Bakırköy Tüketici Hakem Heyetine başvuru dilekçesinde adres olarak Basınköy Tepe Sok.No:5/C, Bakırköy-Istanbul adresini gösterdiği, Bakırköy Tüketici Hakem Heyeti'nin 28.05.2014

tarihli kararında da bu adresin yer aldiğı, dava dilekçesi ekinde davacı banka tarafindan ibraz edilen hesap ekstresinde Osman Nuri Öner'in adresi Basınköy Tepe Sok. Villa Öner Apt.No:5 Blok:C,Bakırköy-İstanbul adresi, yine davacı banka tarafindan Osman Nuri Öner'e gönderilen 07.02.2014ve 22.02.2014 tarihli yazılarda yine aynı adres yazılı olduğu halde dava dilekçesine davalı Osman Nuri Öner adresi olarak Dumlupınar Cad. A2 Blok, Ataköy 5.Kısım, Bakırköy İstanbul Adresinin yazıldıği, mahkemece dava dilekçesi ve duruşma gününün tebliğine dair tebligatın Dumlupınar Cad. A2 Blok, Ataköy 5.Kısım, Bakırköy adresine çıkarıldıği, tebligat belgesinde “...muhatap adreste tanınmıyor, kapıcı Hasan Kozan'ın sözlü beyanından anlaşıldi, kapıcı imzadan imtina etti,merciine İADE..." şerhi yazılı olduğu halde mahkemece davaliya usulüne uygun tebligat yapılıp savunma hakkı tanınmadan davalının yokluğunda yargılama yapılıp karar verildiği ve kararın da yine Dumlupınar Cad. A2 Blok, Ataköy 5.Kısım, Bakırköy adresine çıkarıldığı ve yine tebligatın “muhatap adreste tanınmadığından merciine iade” edildiği anlaşılmıştır.
Anayasa'nın 36'ncı maddesine göre herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargi merciileri önünde iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Adil yargilanma hakkı hak arama özgürlüğünün uygulamaya yönelik uzantısı niteliğindedir. 1086 sayılı HUMK'nın 73 ve 6100 sayılı HMK'nın 27'inci maddeleri uyarinca taraflar dinlenmeden, iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için Tebligat Kanunu ve Yönetmeliği'ne uygun şekilde davet edilmeden hüküm kurulması savunma hakkınin kisitlanması niteliğinde olduğundan adil yargılanma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkına aykırıdır. Bu itibarla mahkemece, yargılama sırasında davalı Osman Nuri Öner'e usulüne uygun şekilde tebligat yapılıp savunma hakkıtanınmadan hüküm tesisi doğru görülmediğinden, kanun yararına temyiz isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Ayrica 6502 sayilı Kanun'un 70/6 maddesi "Tüketici hakem heyetlerinin tüketici lehine verdiği kararlara karşı açılan itiraz davalarında, kararın iptali durumunda tüketici aleyhine,avukatlık asgari ücret tarifesine göre nispi tarife üzerinden vekalet ücretine hükmedilir." hükmünühavidir.

Kanunun bu açık hükmü karşısında mahkemece davalı aleyhine nispi tarife üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru olmamış, HMK 363/1 maddesi gereği bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 6100 sayılıHMK'nın 363. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına BOZULMASINA, ayni Yasa'nın 363/3. maddesi uyarınca kararın bir örneğinin Resmi Gazete'de yayımlanmak üzere Adalet Bakanlığına gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına verilmesine, 08.10.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.