Geçiş Üstünlüğüne Sahip Araçlar Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2021-02-02

2 Şubat 2021 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 31383
YÖNETMELİK
İçişleri Bakanlığından:
GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP ARAÇLAR
HAKKINDA YÖNETMELİK
Amaç ve
kapsam
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, geçiş
üstünlüğüne sahip araçlar, bu araçların sürülmesi sırasında uyulacak
kurallar ile ışıklı ve sesli uyarı işaretlerinin bu araçlarda kullanımına
ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
(2) Bu Yönetmelik, geçiş üstünlüğüne sahip araçlar,
bu araçların sürülmesi sırasında uyulacak kurallar ile bu araçlarda
kullanılacak ışıklı ve sesli uyarı işaretlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 2 – (l) Bu Yönetmelik, 13/10/1983
tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 26 ncı
maddesinin ikinci fıkrası ve 71 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ayırım işareti: Gördükleri hizmet bakımından
aracın geçiş üstünlüğüne sahip olduğunu gösteren yazı, boyama şekli, ışıklı
ve sesli uyarı işaretlerini,
b) Bakanlık: İçişleri Bakanlığını,
c) Geçiş üstünlüğü: Görev sırasında, belirli araç
sürücülerinin can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak şartı ile trafik
kısıtlama veya yasaklarına bağlı olmamalarını,
ç) Genel Müdürlük: Emniyet Genel Müdürlüğünü,
d) Işıklı uyarı işareti: Renk ve ışık veren ve
normal hava şartlarında en az 150 metreden görülebilen, dönerli veya
aralıklı yanıp sönen ışıklı cihazı,
e) Kanun: 2918 sayılı Kanunu,
f) Kolluk (zabıta) araçları: Polis, jandarma ve
sahil güvenliğe ait araçları,
g) Korunan araç: Koruma hizmeti sağlanan kişinin
bulunduğu aracı,
ğ) Koruyan araç: Kolluk personelinin koruma
görevini ifa ettiği aracı,
h) Sesli uyarı işareti: Araçların üzerinde veya
görülmeyen kısımlarında canavar düdüğü, siren veya çan gibi en az 150
metreden duyulabilecek şekilde ses çıkarabilen cihazı,
ifade eder.
Geçiş
üstünlüğüne sahip araçlar
MADDE 4 – (1) Kanunun 71 inci maddesinde sayılan araçlar
geçiş üstünlüğüne sahiptir.
Görev ve
hizmet gerekleri veya güvenlik nedenleriyle geçiş üstünlüğüne sahip araçlar
MADDE 5 – (1) Görev ve hizmet gerekleri veya güvenlik
nedenleriyle geçiş üstünlüğüne sahip araçlar şunlardır:
a) Organ, doku veya kan nakil araçları.
b) Doğalgaz dağıtımından sorumlu kuruluşlarca
kullanılan doğalgaz acil müdahale araçları.
c) Yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşlara
ait kar ve buzla mücadele araçları ile acil müdahale gerektiren durumlarda
görevli araçlar.
ç) Korunan ve koruyan araçlar.
d) Hükümlü veya tutuklu nakil araçları.
e) Üstlenilen veya geçmişte ifa edilen görevin
niteliği, önemi veya kişiye yönelik güvenlik riskleri değerlendirilerek
Bakanlık Onayıyla belirlenen kişilerin kullanımında olan araçlar.
(2) Birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç) ve (d)
bentlerinde belirtilen araçlar amaçları doğrultusunda kullanıldıkları
sürece geçiş üstünlüğüne sahiptirler.
(3) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen
araçların geçiş üstünlüğü hakkı, kişiye yönelik güvenlik risk değerlendirmesinin
değişmesi halinde ya da her hâlükârda 2 yılda bir aynı usulle gözden
geçirilir.
(4) Bu maddeye göre yürütülecek iş ve işlemlerin
sekretarya görevi Genel Müdürlük Koruma Daire Başkanlığınca yerine
getirilir.
Geçiş
üstünlüğüne sahip araçlarda uyarı işaretlerinin takılacağı yerler
MADDE 6 – (1) Işıklı uyarı işareti, araçların tepe
bölgelerine sabitlenmek suretiyle veya aynı bölgeye derhal sökülüp
takılabilecek şekilde olur. Ancak, boyama şekilleri veya
ayırım işaretleriyle geçiş üstünlüğüne sahip oldukları açıkça belli olan
ambulans, itfaiye, orman yangınlarıyla mücadele eden araçlar, organ, doku,
kan nakil araçları, kolluk araçları, afet ve acil durum hizmetlerinde
görevli bulunan araçlar, yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşa ait kar
ve buz mücadelesi araçları ve Kanunun ekli (1) sayılı listesinde belirtilen
makam sahiplerinin kullanımına verilen araçlar ile bu araçları koruyan
araçlar ve 5 inci maddenin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince geçiş
üstünlüğü tanınan kişilerin kullanımında olan araçlarda ışıklı uyarı
sistemleri aracın diğer bölgelerine de takılabilir.
(2) Boyama şekilleri veya ayırım işaretleriyle
geçiş üstünlüğüne sahip oldukları açıkça belli olmayan güvenlik, asayiş ve
trafik hizmetlerinde kullanılan kolluk araçlarında ışıklı uyarı sistemi
aracın tepe bölgesinde bulunur.
(3) Işıklı uyarı sistemi motosiklet cinsi araçlarda
ise rahatça görülebilecek şekilde aracın uygun yerlerine takılarak
kullanılır.
Geçiş
üstünlüğüne sahip araçlarda uyarı işaretleri
MADDE 7 – (1) Işıklı uyarı işareti;
a) Ambulanslarda, organ, doku veya kan nakil
araçlarında, trafik ve genel kolluğa ait araçlarda mavi-kırmızı veya mavi,
b) İtfaiye, orman yangınlarıyla mücadele eden
araçlar, afet ve acil durum hizmetlerinde görevli bulunan araçlar kırmızı,
c) Karayolları Genel Müdürlüğünün sadece trafik
hizmetlerine tahsis edilen araçlarında ve Adalet Bakanlığına ait hükümlü
veya tutuklu sevk araçlarında mavi,
ç) Yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşlara
ait kar ve buzla mücadele araçları ile acil müdahale gerektiren durumlarda
görevli araçlar ile doğalgaz acil müdahale araçlarında sarı,
d) Kanunun ekli (1) sayılı listesinde belirtilen
makam sahiplerinin kullanımına verilen araçlar, korunan ve koruyan araçlar,
5 inci maddenin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince geçiş üstünlüğü
tanınan kişilerin kullanımında olan araçlarda mavi-kırmızı,
renkte bulunur.
(2) Afet ve acil durum hizmetlerinde görevli
bulunan araçlarda devamlı aynı notadan, diğerlerinde değişik notaların
seslendirilmesi şeklinde sesli uyarı işareti bulunur.
Geçiş
üstünlüğü hakkının kullanım esasları
MADDE 8 – (1) Geçiş üstünlüğü aşağıdaki esaslara uygun
olarak kullanılır:
a) Bu araçlar görev halinde iken geçiş üstünlüğü
hakkına sahiptir. Zorunluluk olmadığı hallerde geçiş üstünlüğünü kullanmak
yasaktır.
b) Geçiş üstünlüğü, halkın can ve mal güvenliğini
tehlikeye sokmamak, ışıklı ve sesli uyarı işaretlerini bir arada vermek
şartı ile kullanılır. Sesli ve ışıklı uyarı işaretleri, zorunlu hallerde en
az 150 metreden duyulabilecek ve görülebilecek şekilde kullanılır.
c) Bu araçların birbirleri ile karşılaşmalarında;
geçiş üstünlüğü ile kavşaklarda ilk geçiş hakkı, Kanunun 71 inci maddesi ve
bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen öncelik sırası esas alınarak
kullanılır.
(2) Geçiş üstünlüğüne sahip oldukları ayırım
işaretiyle belirlenmemiş ancak zorunlu hallerde yaralı veya acil hasta
taşıyan araçların sürücüleri geçiş üstünlüğü hakkını; kendilerine taşıt
yolu üzerinde yer açılmasını sağlamak için aracın ses ve ışık cihazlarını
kullanarak, gerektiğinde el ve kol işareti yaparak, karayolunu kullananları
uyarmak suretiyle kullanır.
Sorumluluk
MADDE 9 – (1) Kamu kurum ve kuruluşları geçiş üstünlüğüne
sahip araçlar dışında, resmi araçlarında ışıklı ve/veya sesli uyarı
işaretlerinin bulundurulmaması konusunda gerekli tedbirleri alır.
Denetim
MADDE 10
– (1) Trafik kolluğunca, geçiş
üstünlüğünü gerekli şartlar oluşmadan kullananlar hakkında Kanunun 71 inci,
geçiş üstünlüğüne sahip olmamasına rağmen geçiş üstünlüğüne sahip araçların
kullanabileceği ışıklı ve/veya sesli uyarı işaretlerini araçlarda
bulunduran ve/veya kullananlar hakkında ise Kanunun 26 ncı
maddesine istinaden gerekli yasal işlemler yapılır.
(2) Birinci fıkra doğrultusunda işlem yapılan
aracın kamu kurum veya kuruluşuna ait olması halinde, sorumlular hakkında
gerekli idari ve adli işlemler başlatılmak üzere durum ilgili trafik
kolluğu tarafından ayrıca ilgili kamu kurum veya kuruluşuna yazılı olarak
bildirilir.
Yürürlük
MADDE 11
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
İçişleri Bakanı yürütür.