Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Disiplin Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2026-02-25

25 Şubat 2026 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 33179
YÖNETMELİK
Türkiye Değerleme Uzmanları Birliğinden:
TÜRKİYE DEĞERLEME UZMANLARI BİRLİĞİ DİSİPLİN
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Değerleme
Uzmanları Birliği üyeleri hakkında uygulanacak disiplin cezalarına,
disiplin cezası gerektiren fiillere, disiplin soruşturmasının yürütülmesi
ve disiplin sicili oluşturulmasına, disiplin komitesinin oluşumu ve görevlerine,
çalışma ve işleyişine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Türkiye Değerleme Uzmanları
Birliği üyelerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 6/12/2012 tarihli ve 6362
sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 76 ncı maddesinin dördüncü fıkrası ile
5/2/2014 tarihli ve 2014/5933 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Statüsünün 7 nci maddesinin
birinci fıkrasının (d) bendine ve 23 üncü, 27 nci ve 28 inci maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Birlik: Türkiye Değerleme Uzmanları Birliğini,
b) Birlik Başkanı: Türkiye Değerleme Uzmanları
Birliği Başkanını,
c) Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS):
İdarelerin faaliyetlerini yerine getirirken hazırladıkları ve faaliyetlerinin
delili olabilecek e-Yazışma Teknik Rehberine uygun belgelerin içerik,
üstveri, format ve ilişkisel özelliklerini koruyan, belgelerin ait olduğu
fonksiyon veya işlem için delil teşkil eden ve aidiyet zinciri içerisindeki
yönetimini elektronik ortamda sağlayan sistemi,
ç) Etik sözleşme: Birlik tarafından yayımlanan etik
sözleşmeyi,
d) Gayrimenkul değerleme kuruluşu: Sermaye Piyasası
Kurulu tarafından sermaye piyasasında değerleme faaliyetinde bulunmak üzere
yetkilendirilmiş anonim şirketleri,
e) Genel Sekreter: Türkiye Değerleme Uzmanları
Birliği Genel Sekreterini,
f) Kanun: 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye
Piyasası Kanununu,
g) Komite: Disiplin komitesini,
ğ) Komite Başkanı: Disiplin Komitesi Başkanını,
h) Kurul: Sermaye Piyasası Kurulunu,
ı) Meslek kuralları: Kurul ve/veya Birlik
tarafından yayımlanan yönetmelik, genelge, tebliğ, karar veya standart gibi
idari işlemler ile belirlenen kuralları,
i) MKK Gayrimenkul Bilgi Merkezi A.Ş. (GABİM):
Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş.’nin sahibi olduğu, değerleme faaliyetlerine
ilişkin tüm verilerin tutulduğu kuruluşu,
j) Müşteri: Kendisi için değerleme faaliyeti
yürütülen kişi veya kurumları,
k) Raportör: Komitenin talebi üzerine Yönetim
Kurulu ve Komite tarafından yapılan iç görevlendirme ve toplantı planı ile
yazışmaların takibi, arşivlenmesi, Birlik Yönetim Kurulu ile iletişimin
sağlanması konularında da görev yapan Birlik personelini,
l) Soruşturmacı: Komite tarafından, soruşturmanın
yürütülmesi ile görevlendirilen Komite üyesini,
m) Statü: 5/2/2014 tarihli ve 2014/5933 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türkiye Değerleme Uzmanları
Birliği Statüsünü,
n) Üye: Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği
üyelerini,
o) Üye Yönetim Sistemi (ÜYS): Birlik üyelerinin
elektronik ortamda sicil bilgilerinin kayıt altına alındığı programı,
ö) Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM): Yatırım
kuruluşlarının, yatırım hizmet ve faaliyetinden kaynaklanan nakit ödeme
veya sermaye piyasası araçları teslim yükümlülüklerini yerine
getirememeleri hâlinde, Kurul tarafından 6362 sayılı Kanun çerçevesinde
alınan tazmin kararını yerine getirmek amacıyla kurulmuş olan kamu tüzel
kişiliğini haiz kuruluşu,
p) Yönetim Kurulu: Türkiye Değerleme Uzmanları
Birliği Yönetim Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Disiplin Komitesinin Oluşumu ve Görevleri
Komite
MADDE 5- (1) Komite, Birlik üyelerine ve düzenlenen
değerleme raporlarına ilişkin şikâyetleri değerlendirmek ve Statünün 28
inci maddesi çerçevesinde disiplin kovuşturmalarını yürütmekle yükümlüdür.
(2) Komite tarafından gerçekleştirilen disiplin
çalışmalarına ilişkin her türlü seyahat ve diğer harcamalar, belgelendirilmesi
koşulu ile ilgili mevzuat kapsamında Birlik tarafından karşılanır.
Komitenin
görevleri
MADDE 6- (1) Komite; bu Yönetmelikte öngörülen disiplin
cezaları ve idari para cezasını gerektiren fiil ve hareketler ile ilgili
inceleme yapar, disiplin soruşturmalarını yürütür, karara bağlar ve Yönetim
Kurulunun onayına sunar.
(2) Komite; disiplin soruşturmaları ile ilgili
olarak üyelerden gerekli gördüğü her türlü bilgi, belge ve dokümanı
istemeye yetkilidir.
(3) Komite; disiplin soruşturmalarıyla ilgili
olarak soruşturmaya konu fiilin aynı zamanda bir suç oluşturduğunu veya
işlenmiş olmakla birlikte, sebebiyet verdiği neticelerin
sınırlandırılmasının hâlen mümkün bulunduğunu tespit ettiği takdirde,
keyfiyetin ilgili idari ve/veya adli makama bildirilmesini teminen Yönetim
Kuruluna bilgi vermekle yükümlüdür.
Komitenin
çalışma usulleri
MADDE 7- (1) Komite Başkanı ve üyeleri Kurulun uygun görüşü
alınarak Birlik Genel Kurulu tarafından gizli oyla seçilen, Yönetim Kurulu
veya Birlik Denetleme Kurulu üyesi olmayan aşağıdaki nitelikleri haiz yedi
asıl ve yedi yedek üyeden oluşur. Buna göre, üyeler fiilen değerleme
faaliyetinde bulunmamak kaydı ile;
a) Tam zamanlı ve Komite başkanı olacak bir kişi,
hukuk alanında en az 15 yıl tecrübesi bulunan, hukuk alanında yüksek lisans
derecesine ve Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu A.Ş.
tarafından verilen Gayrimenkul Değerleme, Sermaye Piyasası Faaliyetleri
Düzey 3, Kurumsal Yönetim Derecelendirme, Kredi Derecelendirme ve Türev
Araçlar lisanslarının tümüne sahip olan kişiler arasından,
b) Tam zamanlı iki kişi, değerleme faaliyetlerinde
en az 15 yıl tecrübesi bulunan, Gayrimenkul Değerleme Lisansına sahip ve
hâlihazırda fiilen bilirkişilik dâhil değerleme faaliyetlerinde bulunmayan
kişiler arasından,
c) Yarı zamanlı üç kişi, sermaye piyasalarında en
az 15 yıl tecrübesi bulunan, Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim
Kuruluşu A.Ş. tarafından verilen Gayrimenkul Değerleme Lisansı, Sermaye
Piyasası Faaliyetleri Düzey 3, Kurumsal Yönetim Derecelendirme, Kredi
Derecelendirme ve Türev Araçlar lisanslarının tümüne sahip olan kişiler
arasından,
ç) Yarı zamanlı bir kişi, üniversitelerin harita
mühendisliği, mimarlık, inşaat mühendisliği ve şehir ve bölge planlama veya
gayrimenkul değerleme ve geliştirmeyle ilgili bölümlerinden mezun en az
doçent seviyesinde kişiler arasından,
Birlik Genel Kurulu tarafından seçilir.
(2) Komite, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile
toplanır ve kararlar toplantıda hazır bulunan üyelerin çoğunluğu ile
alınır. Tam zamanlı Komite üyelerinin çoğunluğunun toplantıya katılımı
zorunludur. Mazeretsiz olarak üst üste 3 defa toplantıya katılmayan tam
zamanlı Komite üyesinin üyeliği kendiliğinden düşer. Oyların eşitliği
halinde Komite Başkanının oyu üstün sayılır.
(3) Çekimser oy kullanılamaz. Kararlar gerekçeli
olmak zorundadır. Karşı oy kullanan üye de görüşünün gerekçesini kararda belirtmek
zorundadır.
(4) Komite üyeleri, doğrudan veya dolaylı olarak
kendisini, üstsoy ve altsoyunu ve eşi ve üçüncü derece dâhil kan ve kayın
hısımlarını ilgilendiren ya da bağımsızlıklarına halel getirecek şekilde
ilişkili oldukları konuların görüşüldüğü kararların alınmasına ilişkin
toplantılara katılamaz ve oy kullanamazlar. Bu durumdaki Komite üyesi
yerine toplantıya katılmayan üyenin yedeği, Komite toplantısına katılır.
(5) Komite Başkanı, Kurulun uygun görüşü alınarak
Birlik Genel Kurulu tarafından seçilir. Komitenin çalışmaları Komite
Başkanı tarafından koordine edilir. Komite Başkanı çalışmaların rapora
bağlanması, dosyalanması ve belgelendirilmesi için gerekli düzeni
oluşturur.
(6) Komite üyeliklerinin boşalması durumunda
boşalan üyelik için birinci fıkrada belirtilen nitelikleri haiz yedek
üyeler önceki üye yerine göreve devam eder.
(7) Komite üyeleri ve disiplin soruşturmasında
görev alan personel, Statünün 33 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca
sıfat ve görevleri dolayısıyla ilgililere ve üçüncü kişilere ait
öğrendikleri sırları mevzuat uyarınca yetkili olanlar dışındakilere
açıklayamazlar ve bu sırları doğrudan ya da dolaylı olarak kendileri veya
başkaları yararına kullanamazlar. Bu yükümlülük görevden ayrılmalarından
sonra da devam eder.
(8) Disiplin incelemesi ve/veya soruşturmasına konu
tüm evraklar ve yazışmalar ile Komite kararları, EBYS üzerinde arşivlenir.
İnceleme dosyası kapsamında Komite kararının alınması; inceleme dosyasına
ilişkin süreçlerin tamamlandığını ve Yönetim Kuruluna sunulabileceğini
ifade eder. Komite üyelerinin haricinde, arşivde yer alan inceleme süreci
tamamlanmış dosyalara Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı, raportör
ve Yönetim Kurulu üyeleri erişebilir.
(9) Komite, işin gerektirdiği her türlü mekân, araç
ve gereçler ile ihtiyaç halinde Birlik personelinin Komiteye raportör
olarak atanmasını Yönetim Kurulundan talep eder. Raportör; Komite
tarafından yapılan iç görevlendirme ve toplantı planı ile yazışmaların
takibi, arşivlenmesi ve Birlik Yönetim Kurulu ile iletişimin sağlanması
konularında da görev alır. Raportör, hiçbir durumda Komitenin görevlerini
üstlenemez, soruşturmanın gizliliği ilkesi çerçevesince vakıf olduğu gizli
bilgileri paylaşamaz, Komitenin görüşlerini etkileyebilecek yorum ve
söylemlerde bulunamaz. Öğrendiği sırları mevzuat uyarınca yetkili olanlar
dışındakilere açıklayamaz ve bu sırları doğrudan ya da dolaylı olarak
kendileri veya başkaları yararına kullanamaz. Bu yükümlülük görevden
ayrılmalarından sonra da devam eder.
(10) Bir önceki dönemden devredilen tamamlanmamış
dosya olması halinde ilgili dosyanın önceki dönemdeki soruşturmacısı,
Komitenin talebi üzerine toplantılara katılır.
(11) Komitenin çalışma usul ve esasları, Yönetim
Kurulu tarafından çıkarılacak yönerge ile düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Disiplin Cezası Türleri ve Disiplin Cezası
Gerektiren Fiiller ile İdari Para
Cezasını Gerektiren Fiiller
Disiplin
cezalarının türleri
MADDE 8- (1) Meslek onuruna veya meslek ilke ve kurallarına
uymayacak fiil ve hareketlerde bulunan, Birlik üyelerine ve müşterisine
karşı yükümlülüklerini haklı bir neden olmaksızın yerine getirmeyen,
görevinin gerektirdiği dürüstlüğe uygun şekilde davranmayan, değerleme
mesleğinde düzeni ve dürüstlüğü bozan, piyasada haksız rekabete yol açan,
faaliyetlere hile karıştıran, faaliyetlerin açık ve düzenli yürütülmesine
engel olan, değerleme faaliyetleri ile ilgili olarak GABİM’e iletilecek
değerleme faaliyetlerine ilişkin veri ve bilgileri zamanında ve belirlenen
usul ve esaslar çerçevesinde iletmeyen ve ilgili mevzuata ve kararlara
aykırı hareket eden Birlik üyeleri hakkında fiilin nitelik ve önemine göre
aşağıdaki disiplin cezaları uygulanır:
a) Uyarı: İlgiliye, mesleğinin icrasında,
yükümlülük ve davranışlarında daha dikkatli ve itinalı hareket etmesi
gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
b) Kınama: İlgilinin mesleğinde ve davranışlarında
kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.
c) İdari para cezası: Kanunun 76 ncı maddesinin
onuncu fıkrası uyarınca verilen cezadır.
ç) Birlik üyeliğinin askıya alınması: Birlik üyesi
tarafından, işlenen fiilin mahiyet ve önemine göre en fazla altı ay olarak
belirlenecek bir süre için, doğrudan veya dolaylı olarak üyelik sıfatının kullanılamaması
ile Birlik üyeliğinin ve gayrimenkul değerleme lisansının sağladığı Birlik
Genel Kuruluna katılma, oy kullanma, değerleme raporu hazırlama ve imzalama
dâhil tüm haklardan geçici bir süre faydalanılamamasıdır.
d) Birlik üyeliğinin iptal edilmesi: Birlik
üyesinin üyelik sıfatının sona erdirilmesidir.
(2) Birinci fıkranın (ç) ve (d) bentlerinde yer
alan disiplin cezasının verildiği üyenin lisansının geçici veya sürekli
olarak iptali için Birlik tarafından disiplin cezalarının yasal itiraz
süresi bitiminde ya da Kurula itiraz edilmekle birlikte Kurul tarafından
verilecek karar sonucunda kararın kesinleşmesi üzerine Kurula bildirimde
bulunulur. Lisansları Kurul tarafından geçici veya sürekli olarak iptal
edilenler, Birlik Genel Kurulunda oy kullanamaz. Yönetim kurulu ve Birlik
Denetleme Kurulunda yer alan veya temsil edilen üyelere, bu cezaların
uygulanması halinde bu üyelerin Yönetim Kurulu veya Birlik Denetleme Kurulu
üyelikleri düşer ve yedek üyelerden en fazla oyu alan üye, üyeliği düşen
kişinin yerine geçer.
Uyarı
cezası
MADDE 9- (1) Uyarı cezası; üyeye, mesleğinin icrasında,
yükümlülük ve davranışlarında daha dikkatli ve itinalı hareket etmesi
gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Uyarıyı gerektiren fiil ve haller
şunlardır:
a) Meslek kuralları ve etik sözleşme ile Birlikçe
alınan kararların yerine getirilmesinde özensiz davranmak.
b) Üyelik görev ve sorumluluklarını yerine
getirmemek, Birlik nezdinde gerçekleştirilecek sicil bildirimlerini süresi
içerisinde ve usulüne uygun olarak yerine getirmemek.
c) Müşteriye karşı değerleme sözleşmesinden
kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesinde özensiz davranmak.
ç) (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılanlar dışında,
mesleğin vakar ve onuruna, mesleki düzen ve geleneklerine ihmal yoluyla
aykırı hal ve davranışlarda bulunmak.
d) Statü ve ilgili mevzuat gereğince GABİM’e
iletilecek değerleme faaliyetlerine ilişkin veri ve bilgilerin zamanında ve
belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde iletilmesinde özensiz davranmak.
e) Statü ve ilgili mevzuat gereğince Birliğe
iletilecek değerleme faaliyetlerine ilişkin veri ve bilgilerin zamanında ve
belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde iletilmesinde özensiz davranmak.
Kınama
cezası
MADDE 10- (1) Kınama cezası, üyeye, mesleğinde ve
davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Kınamayı
gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Meslek kuralları ve etik sözleşme ile Birlikçe
alınan kararlara kasıtlı olarak uymamak.
b) Üyelik görev ve sorumluluklarını kusurlu olarak
yerine getirmemek.
c) Müşterisine karşı değerleme sözleşmesinden
kaynaklanan yükümlülükleri, kusurlu olarak hiç veya gereği gibi yerine
getirmemek.
ç) Birlik organlarının çalışmalarını aksatıcı tutum
ve davranışlarda bulunmak.
d) Değerleme faaliyeti nedeniyle kendilerine tevdi
edilen veya kendilerinde bulunan müşteri sırlarının güvenliği için gerekli
özeni göstermemek.
e) Birlik karar ve uygulamaları ile Birlik yönetim
organlarında, mesleki çalışma komitelerinde ve/veya personel teşkilatında
görev alanlar ile müşteriler hakkında küçük düşürücü ve hakaret niteliğinde
söylemlerde bulunmak.
f) Birliğin ve mesleğin itibarını zedeleyici
elektronik ortamdakiler de dâhil olmak üzere her türlü yazılı yayında
açıklama yapmak.
g) (a), (b), (c), (ç), (d), (e) ve (f) bentlerinde
sayılanlar dışında mesleğin vakar ve onuruna, mesleki düzen ve
geleneklerine kasıtlı olarak aykırı hareketlerde bulunmak.
ğ) Değer esasına ve yöntemlerine uygun değerin
belirlenmesinde veya ağırlıklandırılmasında gerekli özeni göstermemek.
h) Statü ve ilgili mevzuat gereğince Birliğe
iletilecek değerleme faaliyetlerine ilişkin veri ve bilgileri zamanında ve
belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kusurlu olarak iletmemek.
ı) Asılsız şikâyet veya ihbarda bulunmak.
(2) Bir defa uyarı cezası aldıktan sonra, iki yıl
içinde aynı cezayı gerektiren yeni bir fiil işlenmesi halinde ilgiliye
kınama cezası verilir.
İdari
para cezası
MADDE 11- (1) İdari para cezası, Statüye ve Birlik
tarafından alınan kararlara uymayan üyelere verilen cezadır.
(2) İdari para cezasını gerektiren fiil ve hâller
şunlardır:
a) Üyeler arasında haksız rekabete neden olacak
davranışlarda bulunmak.
b) Yetkili Birlik personelince yapılacak her türlü
incelemeye engel olmak, bu personelce istenilecek bilgi ve belgeleri
vermemek ve kolaylık göstermemek.
c) Başka kişilerce yapılan değerleme
faaliyetlerini, kendi faaliyeti gibi göstererek değerleme raporu tanzim
etmek.
ç) Meslek kurallarına veya raporlama standartlarına
uyulmaksızın değerleme raporu tanzim etmek.
d) Statü ve ilgili mevzuat gereğince GABİM’e
iletilecek değerleme faaliyetlerine ilişkin veri ve bilgileri süresi içinde
bildirmemek veya süresi içinde olsa bile belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde bildirmemek.
e) Değerleme kuruluşunun bünyesinde değerleme
faaliyetinin mevzuata uygun biçimde yürütülmesini sağlamak amacıyla yeterli
iç denetim sistemi kurulması ve gerekli denetimlerin yapılmaması sonucunda
çalışanların uyarı veya kınama dışında bir disiplin cezası almasına
sebebiyet vermek.
f) Değer esasına ve yöntemlerine uygun değerin
belirlenmesinde veya ağırlıklandırılmasında ihmali ile önemli ölçüde değer
farkının oluşmasına sebebiyet vermek.
g) Tam zamanlı çalışma, rekabet etmeme ve yerinde
inceleme yapma yükümlülüklerine aykırı davranmak.
ğ) Müşteri ile sözleşme yapmaksızın değerleme
faaliyetinde bulunmak.
h) Birlik tarafından alınan kararlara uymamak,
verilen zorunlu eğitimlere katılmamak.
(3) Birinci fıkrada belirtilen para cezaları
Kanunun 76 ncı maddesinin onuncu fıkrasında yer alan sınırlar içinde
belirlenir. Birlik üyesinin bir fiili nedeniyle Kanunun 103 üncü maddesinin
birinci fıkrası uyarınca ceza verildiği durumda, aynı fiil için bu hüküm
uygulanmaz.
Birlik
üyeliğinin askıya alınması
MADDE 12- (1) Birlik üyeliğinin askıya alınması; Birlik
üyesi tarafından, işlenen fiilin mahiyet ve önemine göre en fazla altı ay
olarak belirlenecek bir süre için, doğrudan veya dolaylı olarak üyelik
sıfatının kullanılamaması ile Birlik üyeliğinin ve gayrimenkul değerleme
lisansının sağladığı Birlik Genel Kuruluna katılma, oy kullanma, değerleme
raporu hazırlama ve imzalama dâhil tüm haklardan geçici bir süre
faydalanılamamasıdır. Birlik üyeliğinin askıya alınmasını gerektiren fiil
ve haller şunlardır:
a) Aktif faaliyette bulunulmamasına rağmen, bir
değerleme uzmanının lisans belgesinin bir değerleme kuruluşunda
kullanılmasına izin vermek.
b) Mesleki özensizlik göstermek suretiyle değerleme
raporlarının gerçek durumu yansıtmamasına sebebiyet vermek.
c) Birliğe gerçeğe aykırı belge vermek.
ç) Kurul tarafından yayımlanan asgari ücret
tarifesine ve uygulama esaslarına uymamak.
d) Değerleme faaliyetleri ile ilgili adli
makamlarca hakkında güvenlik tedbiri uygulanmak.
e) Ağır kusuru ile değerleme raporlarında değerleme
konusu varlıkların değerini önemli ölçüde yüksek veya düşük göstermek.
(2) Bir defa kınama cezası aldıktan sonra, iki yıl
Birlik içinde aynı cezayı gerektiren yeni bir fiil işlenmesi halinde
ilgiliye altı ay süreyle üyeliğin askıya alınması cezası verilir.
(3) Birinci fıkranın (e) bendi uyarınca Birlik
üyeliğinin askıya alınması halinde, askı süresi güvenlik tedbirinin
uygulandığı süre kadar uygulanır.
Birlik
üyeliğinin iptal edilmesi
MADDE 13- (1) Birlik üyeliğinin iptal edilmesi; Birlik
üyesinin üyelik sıfatının sona erdirilmesidir. Birlik üyeliğinin iptal
edilmesini gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Değerleme faaliyetlerine hile karıştırmak.
b) Değerleme faaliyetlerinde sahte belge düzenlemek
veya belgeler üzerinde tahrifat yapmak.
c) Menfaat elde etmek veya bir zarardan kaçınmak
için kasıtlı olarak yanlış veya yanıltıcı değerleme faaliyetinde bulunmak.
ç) Değerleme faaliyetlerinde meslek onuruna veya
meslek ilke ve kurallarına uymayarak meslek itibarını olumsuz etkileyecek
şekilde suiistimal ve yolsuzluklara sebebiyet vermek.
d) Mesleğin yürütülmesi esnasında meydana gelen
çıkar çatışmalarında kusurlu olarak adil ve tarafsız davranmamak.
e) Birlik üyeliğinin askıya alındığı dönemde faaliyetlerine
devam etmek.
f) Değer esasına ve yöntemlerine uygun değerin
belirlenmesinde veya ağırlıklandırılmasında kasten önemli ölçüde değer
farkının oluşmasına sebebiyet vermek.
(2) Bir defa Birlik üyeliğinin askıya alınması
cezası verildikten sonra, iki yıl içinde aynı cezayı gerektiren yeni bir
fiil işlenmesi halinde ilgiliye Birlik üyeliğinin iptal edilmesi cezası
verilir.
Disiplin
cezalarının ve idari para cezalarının uygulanmasına ilişkin genel esaslar
MADDE 14- (1) Bir fiil ile 8 inci, 9 uncu, 10 uncu, 11 inci,
12 nci ve 13 üncü maddelerin ihlal edilmesi durumunda ilgiliye en ağır olan
disiplin cezası verilir. Aynı türden disiplin cezasını gerektiren birden
fazla fiil veya davranışın bir arada bulunması durumunda, aykırılığın
niteliği, sayısı, aykırılığın piyasaya etkileri gibi hususlar gözetilerek
bir derece ağır disiplin cezası verilmekle yetinilebilir. Aksi takdirde her
bir fiil için ayrı ceza verilir. İdari para cezalarına ilişkin Kanunun 105
inci maddesinin ikinci fıkrası saklıdır.
(2) Disiplin cezası gerektiren fiillerin nitelik ve
özellikleri ile ilgilinin geçmiş disiplin cezasının olup olmadığı göz
önünde tutularak, gerektiğinde bir derece ağır veya hafif cezanın verilmesi
de uygun görülebilir.
(3) Disiplin cezasını gerektiren fiilin değerleme
kuruluşunun sorumlu ortağı veya yöneticisi tarafından işlenmesi veya
disiplin cezasını gerektiren fiilin değerleme kuruluşunun maddi menfaat
elde etmesine yol açması durumunda ilgili değerleme uzmanının disiplin
cezası alması kaydıyla değerleme kuruluşuna da disiplin cezası verilebilir.
Bu hususta yapılacak değerlendirmede, gerçek kişilerce gerçekleştirilen
fiiller nedeniyle değerleme kuruluşunun disiplin cezasını gerektiren
aykırılığın oluşmasında veya oluşmasının engellenmesindeki kusuru dikkate
alınır. Değerleme kuruluşunun; fiilin oluşumunda veya oluşumunun
engellenememesinde, devamlı veya kurumsal bir rol oynadığı, değerleme
kuruluşunun bünyesinde meydana gelen aykırılıkların süreklilik arz ettiği
veya değerleme kuruluşunun disiplin cezasını gerektiren aykırılıkların
odağı haline geldiği tespit edilirse, değerleme kuruluşuna değerleme uzmanına
verilen cezadan daha ağır bir ceza da verilebilir.
(4) Yönetim Kurulu tarafından verilen idari para
cezalarının tahsiline ilişkin işlemler, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı
Kabahatler Kanununun ilgili hükümlerine göre yapılır. Tahsil edilen idari
para cezalarının yüzde ellisi genel bütçeye gelir kaydedilir, yüzde ellisi
gelir kaydedilmek üzere YTM’ye aktarılır.
Disiplin
cezalarının bildirimi
MADDE 15- (1) Birlik üyelerine verilen disiplin cezaları,
ilgili yönetim kurulu kararından itibaren beş iş günü içerisinde Birlik
tarafından belirlenen iletişim yolları ile disiplin cezası verilen üyelere
bildirilir.
(2) Birlik üyelerinin aldıkları kesinleşen disiplin
cezaları, üyenin çalıştığı değerleme kuruluşuna ve değerleme kuruluşuna
yetki veren kamu kurumlarına bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Disiplin Soruşturması
Genel
esaslar
MADDE 16- (1) Disiplin soruşturmalarında; soruşturmacı
tarafından isnat olunan hususların ilgiliye açıkça ve yazılı olarak
bildirilmesi, yazılı savunmasının istenmesi ve savunma için on beş günlük
bir süre tanınması şarttır. Savunma hakkı tanınmayan üyeye ceza verilemez.
Disiplin
soruşturmalarının başlatılması
MADDE 17- (1) Soruşturma, ihbar veya şikâyetin Yönetim
Kurulu tarafından Komiteye havale edilmesi ile başlar. Yönetim Kurulu,
ihbar veya şikâyetin Birliğe ulaşması sonrasında yapılan ilk Yönetim Kurulu
toplantısından itibaren üç iş günü içerisinde, ihbar veya şikâyeti Komiteye
havale eder. Yönetim Kurulu re’sen de soruşturmanın başlaması için konuyu
Komiteye havale edebilir. Komite, Yönetim Kurulu tarafından kendisine
havale edilen disiplin dosyası ile ilgili işlemlere en geç beş iş günü
içinde başlar.
(2) Yönetim Kurulu, Birliğe yapılan her türlü ihbar
ve şikâyeti incelemeye alır ve bunların kaydını tutar. Yönetim Kurulu, söz
konusu ihbar ve şikâyetlerden lüzum gördüklerini Komiteye havale eder.
(3) Komite, gerekli gördüğü durumlarda iletilen
ihbar ve şikâyetler hakkında, Yönetim Kurulundan disiplin soruşturması
başlatılmasını talep eder. Komitenin talebinin reddine ilişkin Yönetim
Kurulu kararına karşı Kanunun 76 ncı maddesinin on birinci fıkrası hükmü
saklıdır.
(4) Bildirimde bulunan kişi ile hakkında bildirimde
bulunulan üyenin kimliği yasal zorunluluklar dışında saklı tutulur.
(5) Disiplin soruşturması gizlidir.
Soruşturma
yöntemi
MADDE 18- (1) Komite, üyelerinden birini soruşturmacı olarak
tayin eder. Soruşturmacı, savunma istenmesinden savunmanın Birliğe
ulaşmasına kadar geçen süreler hariç olmak üzere, en geç altmış iş günü
içerisinde soruşturmayı tamamlamak ve raporunu Komiteye sunmak zorundadır.
Bu süre, haklı sebeplerin varlığı halinde Komite tarafından uzatılabilir.
(2) Savunma için verilecek süre savunma isteme
yazısının üyeye tebliğ edildiği tarihten itibaren on beş gündür. Belirlenen
süre içinde mazeretsiz olarak yazılı savunmasını göndermeyen veya
mazeretini yazılı olarak zamanında bildirmeyen üye, savunma hakkından
feragat etmiş sayılır.
(3) Soruşturmacı, soruşturmayla ilgili kanıtları
toplamak ve olayla ilgili kişilerin bilgilerine başvurmak yetkisine
sahiptir. Soruşturmacı, delillerin gösterilme ve incelenme şeklini olayın
niteliğini dikkate alarak belirler.
(4) Soruşturmacı, ihbar veya şikâyette bulunanların
veya olayla ilgili kişilerin ifadesine başvurabilir, hakkında disiplin
soruşturması açılan üyeyi dinleyebilir. Görüşme sonuçları tutanağa bağlanır
ve ilgililerce imzalanır. Haklı bir gerekçeye dayanmaksızın davete
uymayanların dinlenmesinden vazgeçilir. Soruşturmacı, inceleme konusuyla
ilgili olarak Birlikten, resmî makamlardan veya üyelerden bilgi ve belge
isteyebilir, çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda Komite
kararı ile bilirkişi incelemesi yaptırabilir.
(5) Soruşturma süresince Komitenin çalışmaları
Komite Başkanı tarafından koordine edilir. Komite Başkanı çalışmaların
rapora bağlanması, dosyalanması ve belgelendirilmesi için gerekli düzeni
oluşturur.
Disiplin
soruşturmasının sonuçlandırılması ve karar
MADDE 19- (1) Soruşturmanın sonucunda soruşturmacı
tarafından bir rapor düzenlenir ve Komiteye sunulur. Bu raporda; inceleme
konuları, soruşturmanın safhaları, deliller ve alınan savunma özetlenir.
İncelemeye konu olan her husus ayrı ayrı değerlendirilerek delillere göre
ihlalin sabit olup olmadığı tartışılır ve uygulanacak disiplin cezası
teklif edilir. Varsa belgelerin asılları veya suretleri bir dizi pusulasına
bağlanarak rapora eklenir.
(2) Komite, gerekli görürse hakkında soruşturma
yapılan üyeyi dinleyebilir, noksan saydığı soruşturma işlemlerinin
tamamlanmasını soruşturmacıdan isteyebilir.
(3) Komite, disiplin dosyası ile ilgili kararını,
raporun Komiteye sunulmasından itibaren on gün içinde verir. Soruşturmacı
imzaladığı raporun görüşmelerine katılamaz. Karar, oylama tarihini izleyen
yedi gün içinde gerekçeli olarak, karara karşı başvuru yolları ve süreleri
ile oy birliği veya oy çokluğu ile alındığı da belirtilmek suretiyle Raportör
tarafından yazılır ve Komite Başkanı ile üyeler tarafından imzalanır.
Kararda karşı oy kullananların görüşlerine de yer verilir. Karar,
yazılmasını müteakip gecikmeksizin Komite tarafından Yönetim Kurulunun
onayına sunulur.
Yönetim
Kurulu kararı ve tebligat
MADDE 20- (1) Yönetim Kurulu, Komite kararını, kararın onaya
sunulduğu tarihi takiben 30 gün içinde değerlendirir ve karara bağlar.
Yönetim Kurulu, Komitenin verdiği kararları aynen kabul edebileceği gibi
gerekçesini belirtmek suretiyle farklı bir karar da alabilir.
(2) Yönetim Kurulu, kararı beş iş günü içinde
iadeli taahhütlü mektupla hakkında inceleme yapılan üyenin, Birliğe
bildirdiği adresine gönderir veya elden imza karşılığı teslim edilmek
suretiyle tebliğ eder. Üyenin Birliğe bildirmiş olduğu adresin İçişleri Bakanlığı
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü nezdinde oluşturulan Kimlik
Paylaşımı Sisteminde kayıtlı adresten farklı olması halinde, İçişleri
Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü nezdinde oluşturulan
kimlik paylaşımı sisteminde kayıtlı adresi tebligat adresi sayılır.
(3) Üyenin Birliğe bildirmiş olduğu adresin
değişmesi durumunda üye adres değişikliğini Birliğe on beş gün içerisinde
bildirmekle yükümlüdür. Aksi takdirde, ikinci fıkra uyarınca tebligat
yapılır.
(4) Bu Yönetmelik uyarınca Birlik üyeleri hakkında
yürütülen disiplin soruşturmaları sonucu kesinleşen kararlar, Birliğin
internet sitesinde kamuya duyurulur.
Disiplin
cezası kararlarına itiraz
MADDE 21- (1) Hakkında disiplin cezası verilen üye, kararın
tebliğini izleyen on iş günü içerisinde Kurul nezdinde itirazda
bulunabilir.
(2) İdari para cezalarına itiraz usulü hakkında
6362 sayılı Kanunun 76 ncı maddesinin on birinci fıkrası uygulanır.
Kararların
kesinleşmesi
MADDE 22- (1) Disiplin cezasına ilişkin kararlar,
ilgililerin Yönetim Kurulu kararını tebellüğ ettikleri tarihten itibaren on
iş günü içinde Kurula itiraz etmemeleri halinde kesinleşir. İlgililerin
karar aleyhine Kurul nezdinde itiraz etmeleri halinde karar, Kurul kararının
verilmesiyle kesinleşir.
(2) İdari para cezalarının kesinleşmesi hakkında
6362 sayılı Kanunun 76 ncı maddesinin on birinci fıkrası uygulanır.
Disiplin
soruşturmalarının ve ceza kovuşturmalarının birlikte yürütülmesi
MADDE 23- (1) Üye hakkında cezai soruşturma veya
kovuşturmaya başlanılmış olması, aynı olaydan dolayı üye için disiplin
soruşturması yapılmasını engellemez.
(2) Birbirleri ile ilgili olduğu sonucuna ulaşılan
disiplin soruşturmaları, Komitenin kararı ile birleştirilebilir ve birlikte
devam ettirilebilir. Bu takdirde soruşturma ve ceza zamanaşımında ilk
soruşturma tarihi esas alınır.
Soruşturma
ceza zamanaşımı
MADDE 24-
(1) Bu Yönetmelikte belirtilen
disiplin cezası gerektiren fiillerle ilgili olarak bu Yönetmelikte yer alan
usuller çerçevesinde soruşturmaya başlanabilmesi için fiillerin işlendiği
tarihten itibaren beş yıldan fazla sürenin geçmemiş olması gerekir.
(2) Disiplin cezası gerektiren fiiller, aynı
zamanda ceza kovuşturmasını da gerektiriyorsa ve bu fiiller için ilgili
mevzuatlarında bu maddede belirtilenlerden daha uzun bir zamanaşımı süresi
belirlenmişse, ceza kovuşturması için belirlenen zamanaşımı süresi, disiplin
soruşturmasında da esas alınır.
(3) Disiplin cezasını gerektiren fiillerle ilgili
kesinleşen kararın iki yıl içinde uygulanamaması halinde idari para cezası
haricinde verilen ceza zamanaşımına uğrar ve yerine getirilmez. İdari para
cezasına ilişkin zamanaşımı süresinde, 5326 sayılı Kanunun 20 nci maddesi
uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Disiplin Cezalarının Üye Siciline Kaydına İlişkin
Esaslar
Disiplin
cezalarının sicile kaydı
MADDE 25- (1) Uygulanacak disiplin cezasının kesinleşmesi
ile disiplin cezası, ilgili üyenin Birlik nezdindeki siciline işlenir.
(2) Disiplin cezaları, üyelerin sicil bilgileri
kapsamındadır. Üyelerin sicil bilgileri, Birlik tarafından elektronik
ortamda üye yönetim sistemi üzerinde kayıt altına alınır. Kesinleşen karar
ve karara esas tüm belgeler ise beş yıl süreyle saklanır. Disiplin
cezaları, kararın kesinleşmesinden itibaren beşinci yılın sonunda üye
yönetim sisteminden silinir.
Sicile
ilişkin bilgilerin açıklanması
MADDE 26- (1) Birlikçe tutulan sicil kayıt bilgileri ancak
ilgili kamu kuruluşları ve yargı mercilerinin talebi üzerine verilebilir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 27- (1) 21/3/2012 tarihli ve 28240 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Değerlendirme ve
Disiplin Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 28- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 29- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Değerleme
Uzmanları Birliği Yönetim Kurulu yürütür.