Anayasa Mahkemesi Başkanlığının 16/6/2021 Tarihli ve 2018/23577 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-09-10

10 Eylül 2021 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31594
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
İKİNCİ BÖLÜM  KARAR 
İLHAN DOĞAN BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/23577Karar Tarihi : 16/6/2021
Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celaf Mümtaz AKINCI Rıdvan GÜLEÇYıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Hüseyin MECEK Başvurucu : İlhan DOĞAN Vekili : Av. Şükran ER ŞAHİN 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, ödenmeyen adli para cezaşının kamuya yararlı bir işte çalıştırılarak infaz edilmesinden sonra kanun yararına bozularak beraat kararı verilmesinin zorla çalıştırma ve angarya yasağını ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 31/7/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunultmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edjlebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar veriłmiştir.

5._ Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapıłmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanfık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.

7,Başvurucu, Bakanhık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.
IH. OLAY VE OLGULAR 
8. Başvuru formu ve ekleri ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP)aracılğıyla elde edilen bilgi ve helgelere göre olaylar özetle şöyłedir:

9. Başvurucunun büyükbaş hayvanlarının akrabalarının tarlasına girerek ürünlere zarar vermesi üzerine akrabalarıyla aralarında çıkan kavga nedeniyle Aybastı Cumhuriyet Başsavcıliğınca (Başsaveılık) soruşturma başlatlmıştır. Başvurucu hakkında kasten yaralama ve mala zarar verme, diğer iki şüpheli hakkında ise kasten yaralama ve tehdit suçłarından 17/1/2017 tarihli iddianameyle kamu davası açılmıştır.

10. Aybasti Asliye Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 6/4/2017 tarihinde başvurucunun mala zarar verme suçundan 2.ooo TL adli para cezasıyla, iki mağdurun ise kasten yaralama suçlarından 2.000 TL adli para cezasıyla (2 kez) cezalandırıłmasına miktar hakımından kesin olarak karar vermiştir.

11. Hükümler 26/7/2017 tarihinde infàz için Başsaveılığa gönderilmiştir.
12. Başsavcılık 26/7/2017 taribinde başvurueuya, mala zarar verme suçundan kesinleşen 2.00o TL adli para cezasına ilişkin Ödeme emri göndermiştir. Ödeme emrinde başvurucunun belirlenen sürede ödeme yapmadiğı takdirde adli para cezasınun ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarınca cczasının hapse çevrilerek günlük çalışma süresi en az 2saat ve en fazla 8 saat olmak kaydıyla, iki saat çalışma karşılığı bir gün ołmak üzere kamuya yararłı bir işte çahıştrılacağı bildirilmiştir. Ödeme emri başvurueuya 28/7/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir.

13. Başsaveıhk 19/9/2017 tarihinde adli para cezasinın yasal süresinde ödenmediği gerekçesiyle 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayıl; Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin Infazi Hakkındaki Kanun'un 106. maddesinin (3) numaralı fikrasına göre hürriyeti bağlayıci cezaya çevrilmesine (2.o00 TL adli para yerine t00 gün hapis), adli para cezasından çevrilen bakiye hapis cezası karşılığında başvurucunun iki saatłik çalışma karşılığı bir gün olmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına, ilamın infazı için on gün içinde en yakın Cumhuriyet başsaveılığına müracaat etmesine, aksi hâlde adli para cezasından çevrilen hapis cezasının tamamının açık ceza infaz kurumunda infaz edileceğine dair haşvurucuya çağrı kâğıdıgöndermiştir. S8z konusu çağrı kâğıdı başvurueuya 21/9/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir.
14. Başvurucunun müracaatından sonra Ünye Denetimli Serbestlik Müdürlüğütarafından oluşturulan çalışma protokolü gereğince başvurucunun Aybastı İlçe Müftülüğüuhdesinde bulunan kurumlar ile birim ve cklentilerinde temizlik hizmetleri kapsamında 22/11/2017 ila 26/12/2017 tarihlerinde kamu yararına çalıştırılması kararlaştırılmıştır.Başvurucu bu protokolü 21/11/ 2017 tarihinde imzalamıştır.

15. Başvurucunun 22/11/2017 ile 26/12/2017 tarihleri arasında Aybastı Ílçe Müftülüğü bünyesinde 200 saat çahştırıłmak suretiyle adli para cezası infaz edilmiştir.
16. Başvurucu vekili 31/7/2017 tarihinde mala zarar verme suçunun kasten işlenebilen suçlardan olduğunu, iddiaya konu eylemde ise kasit unsurunun olmadığım belirterek kanun yararına bozma talebinde bulunulması için Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne başvurmuştur.

17. Ceza İşleri Genel Müdürlüğü 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi gereğince kararın bozulması için 27/9/2017 tarihinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavciliğına müracaat etmiştir.


18. Yargitay 8. Ceza Dairesi 17/5/2018 tarihinde, mala zarar verme suçunun kasten işlenebilen suçlardan olduğu, ihmalî davranışlarla işlenememesi nedeniyle suçun yasal unsurlarının oiuşmadığı gerekçesiyle beraat kararı verilmesi gerektiğini belirterek mahkûmiyet hükmünün kanun yararına bozulmasına ve haşvurucunun heraatine karar vermiştir.

19. Başvurucu, kanun yararına bozma ve beraat kararından sonra infaz edilen 2.000TL adli para cezasinin iadesi için 3/7/2018 taribinde mabkemeye müracaat etmiştir.
20. Mabkeme hükmedilen adli para cezasının kamu yararına çalışılarak infaz edildiği. infaz aşamasında herhangi bir ödeme yapılmadığı gerekçesiyle başvurucunun talebini reddetmiştir.

21. Başvurucunun bu karara karşı yaptığı itiraz Ünye Ağır Ceza Mahkemesince 20/7/20t8 tarihinde reddedilmiştir.

22. 27/7/2018 tarihinde kesinleşen karara karşı başvurucu 31/7/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK 
23. 5275 sayılı Kanun'un "Adli para cezasını infazı" kenar başlıkhı 106.maddesinin ilgili fkralanı şöyledir:
" (1) Adli para cezasi, Türk Ceza Kanununun 52 nci maddesinin birinci fikrasmda belirtilen usule göre tayin olumacak bir miktar paranm Devlet Hazinesine ödenmesinden iborettir.

(2) Adli para cezasm içeren ilám Cumhuriyet Başsavciliğma verilir. Cumhurivet saveisı otuz gün içinde adli para cezasım ödenmesi için hükümlüye 20 nei maddenin üçüncü fikrast uyarinca bir ödeme emri tebliğ eder.

(3) Hükümlü, tehliğ olunan ödeme emri üzerine belli süre içinde adli para cezasımıödemezse. Cumhuriyet savcismın kararı ile ödenmeyen kısma karşılik gelen gün miktarıhapis cezasına çevrilerek. hükümlünün iki saat çalışması karşıliğı bir gün olmak üzere komuya yararlı bír işte çalıştırılmasına karar verilir. Gimlük çalışma süresi, en az iki saat ve en fazla sekiz saat olacak şekilde denctimli serbestlik müdürlüğünce belirtenir.Hükümlünün, hakkıdo hazırlunan programa ve denetimli serbestlik görevlilerinin bu kapsamdaki uyarı ve önerilerine uymaması hâlinde. çalıştığı günler hopis cezasından mahsup edilerek kalan kismı tamamı açık ceza infaz kurumunda yerine getirilir.
(8) (Değişik: 18/6/2014-6545/81 md.) Hükümlü. hapis vatnğı veya kamuya yararlı işte çalıştığı günlerin dışındaki günlere karşılık gelen parayı öderse hapisten çıkurtılır veya kamuva yararli iste çaliştirilma sona erer.

(9) (Değişik: 26/2/2008-5739/5 md.) 16 nci madde hükümleri saklhı kalmak üzere, adli para cezasından çevrilen hapsin infazı ertelenemez ve bunun infazidu koşullu sativerilme hükümleri uygulammaz. Hapse çevrilmiş olmasına rağmen hak yoksumlukları bakmmdan esas alinacak olan adli para cezastdir.


(10) (Mülga: 26/2/2008-5739/5 md.)
(11) İnfaz edilen hapsin veya kamuva yararlı işte çalişmanın súresi, adli para cezasmu tamamıyla karşılamamuş olursa. geri kalan adlli para cezasmın tahsili için ilám, Cumhuriyet Başsavciliığmca mahallin en büyük mal memuruna verilir. Bu makamlarca 6183 sayılıAmme Alacaklarıın Tahsil Usulü Hakkında Kamumo göre kalan adli para cezası tahsil edilir."
24. 5271 sayıh Kanun'un 141., 309, ve 323. maddelerinin ilgili kısmı şöyłedir:
" Tazminat istemi 
Madde 141  (1) Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında:
e) Kamnuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmava ver olmadığına veya beraatlarına karar verilen.

Kişiler, maddi ve manevi her türlü zararlarıni. Devletten istevebilirler 
(3) (Ek: 18/6/2014-6545/70 md.) Birinci fikrada yazan háller dişında. suç soruşturnasi veya kovuşturması sırasıda kişisel kusur, haksız fil veya diğer sorumluluk hâlleri de dáhil olmak üzere häkimler ve Cumhurivet savcilarmnı verdikleri kararlar veya yaptiklari ișlemler nedenivle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açtlabilir.
..
"
"Kanun yararma bozma 
Madde 309  (1) Hákim veya mahkeme tarafindan verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılik bulunduğunu öğrenen Adatet Bukanliğı. o karar veya hükmün Yarguayca bozulması istemini. yasul nedenlerini helirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıhığma yazıłı olurak bildirir.
(2) Yargitay Cumhuriyet Başsavcisi, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün hozulmosı istemini içeren yazısı Yargitaym ilgili ceza dairesine verír.
(3) Yargitoyın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse. karar veya hükmi kanın yararına bozar.

(4) Bozma nedenteri:
...
c) Davanı esası çözüp de mahkúmivet dişmdaki hükümlere ilişkin ise, aleyhte somuçdoğurmaz ve yeniden vargilamayi gerektirmez.


d) Hükümlünün cezasıı kaldırilmasm gerektiriyorsa cezamn kaldırıłmasıa, daha hafif bir cezamm verilmesini gerektiriyorsa bu hufif cezaya Yargitay ceza dairesi doğrudun hükmeder.

e 
" Yeniden duruşma sonucunda verilecek hüküm 
Madde 323 - ...
(3) Yargilamanim yenilenmesi sonucunda beraat veya ceza verilmesine ver olmadiği kararınm verilmesi halinde, önceki mahkümiyet kararmn tamamen veya kısmen infaz edilmesi dolayısıyła kişinin uğradığı maddi ve manevi zararlar bu Kamunun 141 ilá 144üncü maddeleri hükümlerime göre tazmin edilir."
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
25. Mahkemenin 16/6/2021 tarihinde yapmiş olduğu toplantıda başvutu incelenip gereği düşünüldü:
A.Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
26. Başvurucu 2.00o TL adli para cezası yerine iki ay boyunca kamuya yararlı bir işte çalışarak cezasının infaz edildiğini, hayvaneıtık ve çiftçilikle geçimini sağladığını,kamuya yararlı işte çalıştiığı süre zarfinda işleriyle yeterince iłgilenemediğini, maddi ve manevi zarara uğradığıni belirterek kanun yararına bozma sonucunda beraatine karar verilmesine karşın adli para cezası miktarının iade edilmemesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği, adil yargılanma hakkı ile zorła çalıştırma yasağıın ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
27. Bakanlk görüşünde; hükümlünün hakkında verilen adli para cezasını 5275sayılı Kanun'un 106. maddesinin üçüneü fikrası uyarınca kamuya yararlı bir işte çalıştırıłma suretiyle infaz etmesi akabinde kanun yararına bozma yoluna gidiłdiği, verilen hükmün bozularak beraat kararı veriłdiği, bu hâliyle 5271 sayılt Kanun'un 141. ve devamı maddeleri uyarınca başvurueunun tazminat isteminde bułunabileceği değerfendirilerck -başvurucunun tazıminat isteminde bulunmadan bireysel başvuru yaptığı düşünüldüğünde- başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı verilmesi gerektiği bildirilmiştir.
B. Değerlendirme 
28. Anayasa'nın iddianın değerlendirilmesinde dayanak alınacak "Zorla çulışttrma yasağı"kenar başhıklı 18. maddesi şöyledir:
" Hię kimse zorla çaliştirilamaz. Angarya yasaktır.
Şekil ve şartları kamunla düzentenmek üzere hükümtülük veya tutukluluk süreleri içindeki çaliıştirmalar: olağanüstü hallerde vatamdaşlardan istenecek hizmetler: ülke ihtiyaçlarıın zorunlu kıldığı alanlarda öngörülen vatandaşlik ödevi niteliğindeki beden ve fikir çaliışmalari, zorlo çahıştirma sayilmaz."

29. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Iddiaların tümünün zorla çaliştırma ve angarya yasağı kapsamında değerlendiriłmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
30. Anayasanın 148. maddesinin üçüncü fikrası ite 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargilama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numarah fikrası gereği bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulabilmesi için olağan kanun yollarının tüketilmiş ołması gerekir. Temel hak ve özgürlüklere saygi,devletin tüm organlarınin anayasal ödevi olup bu ödevin ihmal edilmesi nedeniyle ortaya çıkan hak ihlallerinin düzeltilmesi idari ve yargısal makamların görevidir. Bu nedenle temel hak ve özgürłüklerin ihlal edildiği iddialarının öncelikłe derece mahkemeleri önünde ileri sürülmesi, bu makamlar tarafından değerlendirílmesi ve bir çözüme kavuşturulması esastır (Ayșe Ztraman ve Cennet Yeșilyurt, B. No: 2012/403. 26/3/2013, § 16).
31. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği. Anayasa Mahkemesine hireysel başvuruda bulunulabilmesi için öncelikle olağan kanun yollarının tüketiłmesi zorunludur. Bu ilke uyarınca başvurucunun Anayasa Mahkemesi önüne getirdiği şikâyetini öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargısal mercilere usulüne uygun ołarak iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve kanitlari zamanında bu makamlara sunmasi, ayni zamanda bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için gerekli özeni göstermiş ołlması gerekir (Ayşe Zıraman ve Cennet Yeșilyurt, § 17).

32. Zorla çalıiştırmaya ilişkin ołarak ne Anayasa'da ne de gerekçesinde bir tanım bulunmaktadır. Ancak zorla çalıştırma kavramının sözel anlamından yola çıkıldığında çalıştırılmanın zora (cebre) dayalt olması gerektiği anlaşıłmaktadır. Zor, eylemin iradiliğini ortadan kaldıran dışsal bir unsur olup daha üstün bir iradenin buyurmasının varhığına işaret eder. Zor kullanumından söz edilebilmesi için buyuran iradenin buyurulan iradeyi edilgenleştirmesi gerekir. Dolayısıyla zora dayalı çahştırma, bir kimsenin scrbest iradesi bulunmadan çahıştirılmasıdır. Öte yandan zor (cebir) kavramı, yaptırım tehdidinin varlığınışart kılar. Esasında bir buyurmanın zorakilik vasfinı kazanması, yaptırım tehdidi ile desteklenmiş olması sayesindedir. Yaptırım tehdidi içermeyen buyurmalar, zora dayalı olma vasfinı taşımaz. Bu durumda yaptırım tehdidini içermeyen, buyurmaya dayalı çalıştırmanın zoraki/cebri ołduğunun kabulü imkânsızdır. Sonuç olarak zorla çalıştırmanı kişinin iradesi dişında ve yaptırım tehdidi ałtında yapılması biçiminde tanumlanmasi múmkündür (Yasemin Balc7 [GK], B. No: 2014/8881, 25/7/2017. § 63).

33. Başvuru formunda başvurucunun şikâyetinin 2.00o TL. adfi para cezasının kendi iradesiyle kamuya yararlı bir işte çahıştırilarak infazın tamamlanmasını_ müteakip mahkůmiyet hükmünün kanun yararına bozularak beraatine karar verilmesi, gönüllü olarak kamuya yararłıt bir işte çalıştırılmasının karşılığı olan 2.00o TLnin iade edilmemesine dayandıği anlaşilmiştir.

34. "llgili Hukuk" kısmında açıklandığı üzere mahkúmiyet hükmünün olağanüstükanun yollarıyla bozularak beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının verilmesi hâlinde önceki mahkûmiyet kararının tamamen veya kısmen infaz edilmesi dolayısıyla kişinin uğradığı maddi ve manevi zararlar 5271 sayılı Kanunun 141. ila 144. maddeleri hükümlerine göre tazmin edilir. Buna göre başvurucunun hukuk sisteminde mevcut olan bu yolu kullandığına dair bir bilgi sunmadiğı anlaşıłmıştīr.


35. Açıklanan gerekçelerle başvurunun başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

Kadir ÖZKAYA ve Yıldız SEFERİNOĞLU bu görüşe katılmamışlardır.
VI. HÜÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun başvuru yollarmun tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUĞUNA Kadir ÖZKAYA ve Yıldız SEFERİNOĞLUnun karşioyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 16/6/2021tarihinde karar verildi.

Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCt 
Üye Üye Rıdvan GÜLEÇYıldız SEFERİNOĞLU 

Başvuru Numarası : 2018/23577Karar Tarihi : 16/6/2021
KARŞIOY 
Incelemeye konu olayda, mala zarar vermek suçundan başvurucu aleyhine hükmedilen 2000 TL para cezasıı, verilen süre içerisinde ödenmemesi üzerine 5275 sayıl Kanunun 106/3. maddesi gereğince 200 saat kamu yararma çalışmaya dönüştürülüp tamamen infaz edilmesi sőz konusudur.

Bilahare kanun yararina bozma yoluna müracaat edilmesi sonucunda mahkùmiyet hükmü bozulmak suretiyle başvurucu hakkıda aym olaya ilişkin olarak beraat kararıverilmiştir.

Bu kararın verilmesiyle birlikte de ilgili hakkında daha önce verilen ve infaz edilmişbulunan mahkümiyet kararı hukuk âłeminde ortadan kalkmış bulunmaktadır. Hal böyle ołunca da başvurucu bakumundan infaz edilmesi gereken bir ceza kalmamış olmaktadır 
Başvuruçunun, infaz edilmiş bulunan ve fakat hukuki dayanağı kalmayan cezanım esasını teşkil eden 20oo TL.'nin kendisine iade edilmesi noktasında yaptığı müracaat, kararıveren ilk derece mahkemesince reddeditmiştir. İgilì bu karara karşı ağır ceza mahkemesi nezdinde yaptığı itirazdan da sonuç alamamıştır.

Çoğunluk, Ceza Muhakemesi Kanununun 141 ila 144. maddelerinde düzenlenen tazmin hükümlerinin olayda uygulanması gerektiğinden bahisle başvuru yolfarının tüketilmediği gerekçesiyle kabul edilemezlik kararı vermiştir.

CMK. 141 ila 144. maddelerinde düzenlenen tazminat imkâni özü itibariyle koruma tedbirleri nedeniyle uğranılan zararların giderilmesine olanak tanıyan bir yoldur. AynıKanunun 323. maddesinde yer alan düzenleme çerçevesinde yeniden yargılama yapılmasıhalinde önceki mahkümiyet hükmünün beraata dönüşmesi durumunda kişinin uğradığızararların CMK.nin 141 ila 144. maddeleri çerçevesinde tazminine imkan vermektedir.
Somut olayımızda ise yeniden yargılama durumu söz konusu olmayıp bir hükmün yazılt emir suretiyle ortadan kaldırlması mevzu bahistir.

Usut hükümlerinde kıyasın mümkün olabileceği gözetildiğinde, yeniden yargıłama için geçerli olan bir kurumun kanun yararına bozma durumunda da cari olabileceği iddia edilse de, incelemeye konu olayda tazmini gereken bir durumdan ziyade daha önce infaz edilmiş bir cezanın netice itibarıyla sonradan ortadan kalkması nedcniyłe dayanaksız kalmişolan daha önce yapılmiş bulunan ödemenin iadesi istemi söz konusudur. Bu bir tazminat istemi değildir.

Böyle bir durumda tazminata ilişkin dolayłı hükümlerin uygulanması yerine, kararıveren mahkeme tarafindan infazın karşılığı olan bedelin ilgiliye veriłmesi daha hukuki ve pratik bir uygulama olacaktır.

Infaz, mahkûmiyetin ilk hali olan 2o0o TL para cezası şeklinde infaz edilmesi ve sonradan mahkumiyetin beraata dönüşmesi durumunda hukuki dayanağı ortadan kalkan infazın telafisi noktasında kararı veren mahkemenin paranın jadesine karar vereceği gayet açıktır. Bu durumda karar mahkemesi yazacağı bir müzekkere ile infaz edilen miktarın ilgiliye iadesini sağłayacaktı.


Bu yol hem hukuki hem de etkili bir yoldur. Çoğunluğun bu usulü zımni olarak etkisiz kabul etmesi ilk derece mahkemesinin aleyhte verdiği ve kanaatimizce hatalı olan kararına dayanmaktadır. İlk derece mahkemesi kabul yönünde karar vermiş ołsaydı kanunen maktu olan bir edimin iadesi geçekfeşmiş olacaktiı, Edimin nakit olarak yapiłmamış olmasıiadenin nakit olarak yapılmayacağı anlamına gelemez. Çoğunluğun belirttiği usulün takip edilmesi durumunda da aynı miktar bedelin ilgilisine iadesine karar verilecek ve bu durumda da Maliyeye intikal etmemiş bir bedelin muhatabina ödemesi yapilacaktı.
Bu yöntem aynı zamanda çoğunluğun belirttiği yönteme nazaran daha pratik bir yoldur. Uzun yargisal prosedürterden uzak olarak ilk derece mahkemesinin vereceği ve durumu tespit eden bir karar ile hüküm icra edilmiş olmaktadır.

Dahasi genel bir uygulama olarak benzer durumlarda ifk derece mahkemeleri,verdikleri hükümlerin infazı noktasında kendiliklerinden harekete geçtikleri gibi, ilgililerinin talebini beklemeden hükümsüz kalmış infaz karşıhkların da resen jade etmelidirler. Aksinin kabulü vatandaşların hukuksuz bir şekilde cezalandırılması manasına gelecektir.
Somut olayımızda da bu yöntemle infazın geri alınmasında bir beis bulunmamaktadır. 200 saatlik kamu yararına çalışmanın maddi bedelinin 2000 TL olduğu kanun hükümleri ile sabittir.

Bu bedelin iadesi noktasında tazminata ifişkin koşulların aranmasıa gerek yoktur.Burada iadenin gerekçesi uğranılan bir zarar olmasından ziyade infaz edilen cezanın bukuki dayanağmın ortadan kalkmış olmasıdır.

Cezanın infazı nedeniyle uğranılan başka zararların varlığı halinde bunların tazmini noktasında CMK.nın 141-144. maddelerindeki hükümlerin işletilmesi mümkündür. 200saatfik bir çalışma nedeniyle kendi işini yapamamaktan kaynaklanan zararlar bu kapsamda talep edilebilir. Aynı şekilde mahkùm edildiği suçun niteliği nedeniyle toplum nezdinde uğradıği manevi zararların da bu kapsamda telafisi tatep edilebilir. Bu gibi durumlarda karar mercileri oluşan żararlara ilişkin bir değerlendirme yapmak durumundadırlar. Somut olaya ilişkin talepte ise bir zararın varlığının araştırılmasına gerek yoktur. Hukuki dayanağııkaybetmiş ve infaz edilmiş bulunan bir cezanın kanunen karşılığı belli olan bir miktarın ilgilisine iade ediłmesi durumu söz konusudur 
Başvurucu, somut olayda karar vermeye salahiyetli bir mahkemeden talepte bulunmuş ve verilen red kararına karşı itiraz yoluna başvurmak suretiyle kanuni yolları da tükctmiştir. Artık başvuru yollarının tüketilmediğinden söz etmek münkün değildir.Çoğunłuk da, başvurucunun tercih ettiği bu yolun hukuken geçerli olmadığı veya etkili bulunmadığını ileri sürememektedir.

Öte yandan somut ołayda CMK. 141 ila 144. maddelerinde işaret edilen kanun yoluna iłişkin süre koşullarının yerine getirilme inkānı ortadan kalktığından mevcut durum itibariyle ilgilinin müracaatmdan bir sonuç alma olanağı da bulunmamaktadır.
Hal böyle olunca çoğunluğun aksi yöndeki görüşüne iştirak edilmemiştir.
Başkan Kadit ÖZKAYA 
Üye Yildiz SEFERİNOĞLU