Yargıtay 3, 10 ve 11. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2025-06-28

28 Haziran 2025 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32940
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2024/4052Karar No : 2025/1108
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Ereğli(Konya) 1. Sulh Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 26.12.2023
SAYISI : 2023/1214 E., 2023/2891 K.
DAVACI : İsmail Erkan vekili Avukat Arifhan Yılmaz 
DAVALI : Fadime Bayrakcı

DAVA TARİHİ: 13.06.2023
İLK DERECE MAHKEMESİ: Kanun Yararina Temyiz Bürosu 

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili; müvekkilinin taşınmazını 15.05.2022 tarihli kira sözleşmesi ile davalıya kiraladığıni, taşınmazın tesliminden sonra davalının 16.05.2022 tarihinde, 15.05.2023 tarihinde taşınmazıtahliye edeceğine dair tahliye taahhütnamesi imzaladığıni, davalının taşınmazı tahliye etmemesi üzerine 17.05.2023 tarihinde tahliye talepli icra takibi başlattıklarıni, davalının haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini ileri sürerek; itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP 
Davalıi; kira sözleşmesi düzenlenirken zor ve baskı altında bu taahhütnameyi imzaladığını, eğer kira sözleşmesi düzenlendikten sonra önüme konulsaydı taahhütnameyi imzalamayacağını savunarak,davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla kira sözleşmesinin başlangıç tarihininin 15.05.2022, tahliye taahhütnamesinin düzenleme tarihinin ise 16.05.2022 olduğu,davacı tarafın iki evrakın ayrı günlerde imzalandığı iddiasının hayatın olağan akışına uygun düşmediği davalının beyanlarının hayatın olağan akışına uygun düştüğü ve bu yönüyle itibar edilebilir olduğu,düzenlenen tahliye taahhütnamesinin kira sözleşmesi düzenlenmesi amacıyla baskı altında imzalandığısonuc ve kanaatine varıldiğindan bahisle, davanin reddine karar verilmistir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığınca; Mahkemece,tahliye taahhütnamesinin baskı ile kira sözleşmesi ile aynı gün imzalatıldığına ilişkin ispat yükü üzerinde olan davalı kiracının herhangi bir ispat faaliyetine girişmediği, kural olarak kira ilişkisi kurulduktan sonra verilen tahliye taahhütnamesinin kiracının serbest iradesi ürünü olduğunun kabul edileceği, davacı kiraya verenin 16.05.2022 düzenleme, 15.05.2023 tahliye tarihli tahliye taahhütnamesine dayanarak yasal süresinde tahliye talepli icra takibi başlattıği, tahliye taahhütnamesinin verildiği tarihten itibaren 6098sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 39. maddesi gereğince taahhütnamenin iptali için bir dava da açılmadıği, tahliye taahhütnamesinin geçerli olduğu dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek, kanun yararına temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe 
Uyuşmazlık, tahliye taahhütnamesine dayalı olarak başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

TBK'nun 352/1. maddesi hükmüne göre; kiraci, kiralananın teslim edilmesinden sonra, kiraya verene karşi, kiralananı belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlendiği halde boşaltmamışsa, kiraya veren kira sözleşmesini bu tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurmak veya dava açmak suretiyle sona erdirebilir. Kira sözleşmesi, 15.05.2022 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli olup, davalı kiracı16.05.2022 tarihinde düzenlenen taahhütname ile kiralananı 15.05.2023 tarihinde tahliye etmeyi taahhüt etmiştir. Kural olarak kira ilişkisi kurulduktan sonra alınan taahhütnamenin kiracının serbest iradesi ürünü olduğu kabul edilmelidir. Somut olayda; tahliye taahhütnamesi 16.05.2022 tarihinde düzenlenmişolup, düzenleme tarihi itibariyle kiracılik ilişkisi mevcuttur. Davali, tanzim tarihinin belgeye sonradan yazıldığını ve gerçeği yansıtmadığını ileri sürmüş ise de, bu iddiasını aynı ispat gücüne haiz başka bir belge ile kanıtlamakla yükümlü olan davalı bu yönde bir delil sunmamıştır. Mahkemece belirtilen bu yönler nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişkin kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363/1 hükmüne dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Kararın bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine.
25.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGI TAY İ LÂMI 
Esas No : 2024/4100Karar No : 2025/1496
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Denizli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 03.07.2024SAYISI : 2023/2578 E., 2024/975 K.
DAVACILAR : 1-Mustafa Kocabay,
2- Selehattin Kocabay vekili Avukat Mehmet Tunçer DAVALI : Huri Ünal vekili Avukat Hatice Cin DAVA TARİHİ: 27.12.2023İLK DERECE MAHKEMESİ: Kanun Yararına Temyiz Bürosu 
İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili; davalının kiracı olarak bulunduğu is yerinin ihtiyaç sebebiyle 24.03.2023tarihinde müvekkilleri tarafından satın alındığıni, önceki malik ile davalı arasındaki kira sözleşmesinin 01.12.2023 tarihinde sonra erdiğini, müvekkili Mustafa tarafindan 30.03.2023 tarihli ihtarname ile taşınmazın ihtiyaç sebebiyle kullanılacağının belirtildiğini, ancak davanın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 351/1 maddesi uyarınca değil 351/2 maddesi uyarınca açıldığıni ileri sürerek; kiralananın 6098 sayılı Kanun 351/2 maddesi uyarınca gereksinim sebebiyle tahliyesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davali; kiralananın ½ pavdası olan davacı Selahattin tarafindan müvekkiline herhangi bir ihtarname gönderilmediği, davanın süre yönünden reddi gerektiğini, ihtiyacın samimi olmadığınısavunarak, davanin reddini istemiştir 

III. MAHKEME KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın 24.03.2023 tarihinde ½'şer pay ile davacılar adına kaydedildiği, davacıların 6098 sayılı Kanun'un 310.maddesi uyarınca sözleşmenin birlikte tarafı haline geldikleri, bu halde kiralananı iktisap eden yeni maliğin aynı Kanun'un 351. madde uyarınca edinme tarihinden itibaren bir ay içerisinde kiracıya iktisabını ve gereksinimini yazılı bildirim ile tebliğ etmesi gerektiği, 30.03.2023 tarihli ihtarnamenin 

yanlızca paydaşlardan Mustafa tarafindan keşide edildiği, diğer paydaş tarafindan davalıya gönderilen bildirim bulunmadıği, birlikte iktisap durumunda yazılı bildirimin tüm iktisap edenlerce birlikte yapılmasının zorunlu olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığınca; davalı kiracıile taşınmazın önceki maliki arasında 01.12.2021 başlangıç tarihli ve iki yıllık kira sözleşmesinin imzalandığı hususunda taraflar arasında anlaşmazlık bulunmadıği, 27.12.2023 tarihinde açılan davada açıkça 6098 sayılı Kanun'un 350 ve 351/2 maddelerine dayanıldıği, Mahkemece, 6098 sayılı Kanun'un 351/2 maddesinde yazılı olarak bildirimde bulunmak koşulunun bulunmadığı dikkate alınarak davanın esasının incelenmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek, kanun yararına temyiz isteminde bulunulmuştur 
B. Değerlendirme ve Gerekçe 
Uyuşmazlık, ihtiyaç sebebiyle kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir.
6098 sayılı Kanun'un 351. maddesi uyarınca, konut ya da çatılı işyeri niteliğindeki bir taşınmazıiktisap eden kimse dilerse eski malik ile kiracı arasında yapılmış sözleşmeye dayanarak sözleşmenin sonunda bir ay içinde, dilerse edinme günü de dahil olmak üzere edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla edinme tarihinden itibaren altı ay sonra ihtiyaçnedeniyle tahliye davası açabilir. Davanın altı ayın sonunda hemen açılması şart olmayıp sözleşme sonuna kadar açılması mümkündür, Ancak edinmeyi izleyen bir ay içerisinde bildirimin tebliği zorunlu olup bunun sonradan giderilmesi mümkün değildir. Yeni malikin, bu seçeneklerden hangisi yararına ise onu tercih etme hakkı vardır. Dava açma süresi kamu düzenine ilişkin olup, davalı ileri sürmese bile mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurulmasi gerekir.

Somut olayda; önceki malik ile davalı arasında düzenlenen kira sözleşmesi 01.12.2021 başlangıçtarihli ve iki yıl sürelidir. 24.03.2023 tarihinde kiralananı iktisap eden davacılar, seçimlik haklarını 6098sayılı Kanun'un 351/2 maddesi yönünde kullanıp bu şekilde davayı önceki malikle yapılan kira sözleşmesine dayanarak açmışlardır. Davanın, sözleşmenin sonunda bir ay içinde açılması halinde ayrıca bir bildirimde bulunması gerekmemektedir. Dava, kira sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren bir aylık süre içerisinde, 27.12.2023 tarihinde açıldığına göre, süresindedir. Bu durumda Mahkemece; ișin esasının incelenmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıolduğundan Adalet Bakanlığının bu yöne ilişkin kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363/1 maddesine dayalıkanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Kararın bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
11.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İ LÂMI 
Esas No : 2025/1070Karar No : 2025/1900
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESI : Elbistan 3. Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesi TARİHİ: 06.12.2022SAYISI : 2022/185 E., 2022/198 K.
DAVACI : T.C Ziraat Bankası A.Ş. vekili Avukat Mevlüt Kurt DAVALI : Sümeyye Temiz vekili Avukat Rümeysa Nur Akıncı
DAVA TARİHİ: 13.09.2022
İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü

I. DAVA 
Davacı vekili; davalı aleyhine müvekkili bankaya olan borcu nedeniyle Elbistan İcra Dairesinin 2021/4706 E. sayılı dosyası ile genel haciz yoluyla takip başlatıldığıni, davalı tarafindan borca itiraz edildiğini belirterek borçlunun haksız itirazının iptaline, takibin devamına, %20 icra inkar tazminatı ile yargılama giderlerinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir 
II.CEVAP 
Davalı vekili; müvekkilinin ikamet adresinin Andırın İlçesi olması nedeniyle davanın yetkisiz Mahkemede açıldığını, bankaya karşı herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek davanın reddine ve %20'den aşağı olmamak üzere kötü nivet tazminatına karar verilmesini istemistir 

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile itirazın iptali davası yönünden yetkili icra dairesinde takip başlatılıp, itirazın iptali davasının yetkili Mahkemede açılması dava şartı olduğu gerekçesiyle, davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığınca; Mahkemece, genel hükümlere göre Mahkemenin yetkisine yönelik itirazın incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken,icra dairesinin yetkisine itiraz bulunmadığı halde takibin yetkisiz icra dairesinde yapıldığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya olduğu ileri sürülerek kanun yararına temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe 
Uyuşmazlık, kredi borcunun ödenmemesi nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, kanun yararına temyiz aşamasında uyuşmazlik icra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesi halinde itirazin iptali davasında Mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olması durumunda Mahkemece icra dairesinin yetkisinin incelenip incelenmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Îlamsız bir takipte yetkili icra dairesi 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (ÎK) 50. maddesinin yollamasıi ile HMK'nın genel hükümlerine göre belirlenecektir. HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı

gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Yine aynı Kanun'un 16.maddesine göre ise haksız filden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir. AynıKanun'un 10. maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altina alınmiş olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatilan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçlarıalacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödeneceğinden, ifa yeri de alacaklının yerleşim yeri olacaktır.Böyle bir durumda alacaklı kendi yerleşim yerinde bulunan icra dairesinde de takip yapabilecektir.
İtirazın iptali davasını gören Mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazıöncelikle incelemesi gerekir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmamasi, bu sonuca etkili değildir. Eş söyleyişle, itirazın iptali davasında, Mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın Mahkeme öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazi inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır. Ancak icra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesi o yerdeki Mahkemeyi itirazın iptali yönünden yetkili hale getirmeyecektir (Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin 06.01.2025 tarihli ve 2024/8005 E., 2025/29 K. sayılı ilamı ile 26.02.2024 tarihli ve 2023/11444E., 2024/2170 K. sayıli ilami).

Yargıtay içtihatları ve yasal mevzuat birlikte değerlendirildiğinde; İİK'nın 50. maddesinde, ilâmsız takiplerde para borcuna ilişkin takip hususunda HMK'nın yetkiye dair hükümlerinin uygulanacağı, yetki itirazının esas hakkındaki itirazla birlikte yapılması gerektiği, somut olayda davalı borçlunun icra dairesinin yetkisine itiraz etmediği, davalı borçlu icra dairesinin yetkisini kabul etmiş sayıldığı ve icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği ancak davalının itirazın iptâli davasında Mahkemenin yetkisine itiraz ettiği, bu durumda davalı borçlunun genel hükümlere göre açılan ve görülen itirazın iptâli davasında Mahkemenin yetkisine itiraz etme hakkının olduğu anlaşılmaktadır.

O halde Mahkemece, genel hükümlere göre Mahkemenin yetkisine yönelik itirazın incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, icra dairesinin yetkisine itiraz bulunmadığı halde takibin yetkisiz icra dairesinde yapıldığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz isteminin kabulü gerekmiştir.
KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığinın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun/HMK.nın 363/1 hükmüne dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Kararın bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
07.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 10. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGI T AY İ LÂ M I 
Esas No : 2024/4929Karar No : 2025/1027
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Ankara 3. İş Mahkemesi 
TARİHİ: 08.03.2022

SAYISI : 2021/119 E., 2022/73 K.

DAVACI : Osman Akça Tarım Ürünleri İthalat İhracat San. ve Tic. A.Ş.
vekili Avukat Murat Akı

DAVALI : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Avukat Caner Temiz 

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun miktar yönünden kesin olarak reddine dair verilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlıği tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; her ne kadar teşvik işlemlerinden yararlandırılmış ise de, ilgili teşvik hükümlerine esas kanun maddesinin faiz başlangıcına ilişkin fikrasının Anayasa Mahkemesi tarafindan iptal edilmesi nedeniyle teşvik işlemlerine ilişkin ödenmeyen faiz alacağının, 5510 sayılıKanun'un 89. maddesinin 3. fikrasına göre hesaplanarak şimdilik 1.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalı Kurum vekili özetle, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile teşvik unsurlarından yararlanabilmek için işverenin isteminin gerekli olduğunu, davalı Kurum tarafindan re'sen işlem yapılamadığıni, talep bulunmaması durumunda 5510 sayılı Kanun kapsamında yapilmiş olan prim ödemelerinin yanlış veya yersiz nitelikte olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin miktar itibariyle reddine kesin olarak karar verilmiştir.


IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri 
1-İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığı kanun yararına temyiz isteminde; eldeki dava bakımından, 5510 sayılı Kanun'un Ek 17. maddenin dördüncü fikrasında yer alan kuralın, mahsup veya iade edilme yönünden üçüncü fikra hükümlerine yaptığı atıftan dolayıödemelerin üç yıla yayılacağını öngörmesinin, faizin başlama tarihi ve ödeme için öngörülen süre göz önünde bulundurulduğunda kuralın mülkiyet hakkını sınırladığı ve yapılan bu sınırlamanın orantısız ve aşırı olduğunu, hak arama hürriyeti çerçevesinde dava açan kişilerin mahkemelerden adil yargılanma hakları gereği uyuşmazlığı bitirecek şekilde gerekçeli karar elde etme haklarının bulunduğunu,yargılamanın henüz devam ettiği bir süreçte, taraflardan birinin aleyhine olacak ve yargı merciinin uyuşmazlık konusu talep hakkında karar vermesini engelleyecek şekilde davayı ortadan kaldıran ya da davanın incelenmesini durdurarak karara bağlanmasına engel olan düzenlemelerin kişilerin karar elde etme hakkı ile birlikte sonuçları bakımından da kişilerin mülkiyet haklarının ölçüsüz şekilde sinırlandiğıni,
2-Anılan maddeye dayalı olarak verilen kararların da hukuka aykırı nitelikte olduğunu, özellikle Ek 17. maddenin üçüncü fikrasında yer alan düzenlemenin de mevcut bir dava olmaksızın prim teşviki,destek ve indirimlerinden yararlanılmasını düzenlemesi, başka bir deyişle davasız başvuru halinde,kuruma getirilen ödeme yükümlülüğünün çerçevesinin düzenlendiği hususu ile Anayasa Mahkemesi kararının 05.05.2020 tarih ve 31118 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanması ile yürürlüğe girmesinden sonra, mahkemelerce iptal edilmiş olan Ek 17. maddenin dördüncü fikrası kapsamında uygulama yapılarak karar verilmesi olanağının ortadan kalktığını ve bu fikranın içeriğinde yer alan atıf nedeniyle üçüncü fikrasının da uygulanabilir hüküm olmaktan çıkarıldığını,
3-Bu durumda Mahkemece, belgelerin işleme alınması sonrası doğan prim farkına yasal faiz yükletilmesi talebi hakkında, davanın yasal dayanağı olan ve yersiz alınan primlerin iadesini düzenleyen 5510 sayılı Kanun'un 89. maddesi uyarınca primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden ay başından,iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanır hükmüne uygun şekilde yasal faize hükmedilmesi gerekirken, aksine olacak şekilde davanın reddine dair kararın yerinde olmadığını,kararının kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe 
Uyuşmazlık, teşvik işlemlerinden yararladırılan davacının faiz alacağının bulunup bulunmadığı,bulunuyor ise hangi kanun maddesine ilişkin ödeme yapılacağına ilişkindir.

1.Dosya kapsamı incelendiğinde, 2011/7-2017/9 yılları arasına ilişkin olmak primlerin 5510 sayılıKanun numarası seçilerek verildikten sonra, söz konusu bildirgelerin Kanun türü 6111 sayılı Kanun'a göre ek tahakkuk işlemleri yapılarak prim farklarının 5510sayılı Kanun'un 89. maddesinin üçüncüfikrasına göre iadesinin talep edildiği, talebin kabul görmemesi üzerine açılan davada, ilgili mahkemece 7103 sayılı Kanun'un 70. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'a eklenen Ek 17. madde gereğince davanın esasıhakkında karar verilmesine yer olmadiğına dair verilen kararın, Bölge Adliye Mahkemesinin davali Kurumun istinaf isteminin reddine dair 15.11.2019 tarihli kararı ile kesinleştiği anlaşılmıştır.
2. Ek 17 nci maddenin faize ilişkin olan 4. fikrasının Anayasa Mahkemesinin 19.02.2020 tarihli kararı ile iptal edilmesi üzerine, davacımın 08.03.2021 tarihli başvuru ile yasal faiz miktarının 5510 sayılıKanun'un 89. maddesinin 3. fikrasına göre hesaplanarak ödenmesi talebinin reddedilmesi üzerine işbu davanın açıldığı, İlk Derece Mahkemesince, yasalarda tanımlanan teşvik unsurlarından yararlanabilmenin işveren istemine bağlı olduğunu, davalı Kurum tarafindan re'sen işlem yapılamadığını, bu yönde bir talebinin bulunmaması durumunda, 5510 sayılı Kanun kapsamında yapılmış olan prim ödemelerinin yanlış veya yersiz alınmış prim niteliğinde bulunmayacağından 5510 sayılı Kanun'un 89. maddesinin 

burada uygulanamayacaği, 5510 sayılı Kanun'un Ek 17. maddesi kapsamında davacının prim teşviki kapsamında bulunan alacağının maddenin yürürlük tarihini takip eden aybaşından itibaren başlayacak kanuni faiz uygulamasının yasaya aykırı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararın istinaf edilmesi üzerine, istinaf başvurusunun miktar itibariyle reddine karar verildiği anlaşılmıştır.3.Adalet Bakanlığınca, Ek 17. maddenin üçüncü fikrasında yer alan düzenlemenin, mevcut bir dava olmaksızın prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanılmasını düzenlemesi, başka bir deyişle davasız başvuru halinde, Kuruma getirilen ödeme yükümlülüğünün çerçevesinin düzenlendiği hususu ile Anayasa Mahkemesi kararının 05.05.2020 tarih ve 31118 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanması ile yürürlüğe girmesinden sonra, mahkemelerce, iptal edilmiş olan Ek 17. maddenin dördüncü fikrasi kapsamında uygulama yapılarak karar verilmesi olanağının ortadan kalktığı ve bu fikranın içeriğinde yer alan atıf nedeniyle üçüncü fikrasının da uygulanabilir hüküm olmaktan çıkarıldığı, bu durumda İlk Derece Mahkemesince, belgelerin işleme alınması sonrası doğan prim farkına yasal faiz yükletilmesi talebi hakkında, davanın yasal dayanağı olan ve yersiz alınan primlerin iadesini düzenleyen 5510 sayılıKanun'un 89. maddesi uyarınca primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden ay başından, iadenin yapıldığıayın başına kadar geçen süre için hesaplanır hükmüne uygun şekilde yasal faize hükmedilmesi gerektiğinden bahisle İlk Derece Mahkemesi hükmünün kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasıtalep edilmiştir.
4.5510 sayılı Kanun'un Ek 17. maddesinin 4 ncü fikrası hükmündeki "Görülmekte olan davalarda, ayrica bir başvuru şartı aranmaksızın, dava öncesi yapılan idari başvuru tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte hesaplanacak tutar üçüncü fikra hükümlerine göre mahsup veya iade edilir. Mahkemelerce, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış davalarda davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadiğına karar verilir. Yargılama giderleri idare üzerinde birakilır ve vekâlet ücretinin dörtte birine hükmedilir. Ayrica, ilk derece mahkemelerince verilen kararlar hakkında Sosyal Güvenlik Kurumu'nca kanun yollarına başvurulmaz ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan kanun yolu başvurularından vazgeçilmiş sayılır." ibaresinin iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvuruda bulunulmuş ve Anayasa Mahkemesince 19.02.2020 gün ve2018/139 E.2020/12 K. Sayılı karar ile bu hükmün iptaline karar verilmiş ve karar 05.05.2020 tarih ve 31118 sayılıResmi gazetede yayimlanmiştir.
5. 5510 sayılı Kanun'un Ek 17. maddesinin dörtüncü fikrasının Anayasa Mahkemesi tarafindan iptal edilmesi sonrası söz konusu talep yönünden hangi yasal mevzuatın uygulanacağı uyuşmazlık konusu olmakla, bu konuda özel düzenleme içermesi nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un Ek 17. maddesinin 2 nci fikrasının irdelenmesi gerekmektedir.
6. 5510 sayılı Kanun'un Ek 17. maddesinin ikinci fikrası "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemlere ilişkin olmak üzere tüm şartları sağladığı halde bu Kanun veya diğer kanunlarla sağlanan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanmamış işverenler ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yararlanılan prim teşviki, destek ve indirimlerin değiştirilmesine yönelik talepte bulunan işverenler tarafindan en son bu maddenin yürürlük tarihini takip eden aybaşından itibaren bir ay içinde Kuruma başvurulması halinde, yararlanılmamış olan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanılabilir veya yararlanılmış olan prim teşviki, destek ve indirimleri başka bir prim teşvik, destek ve indirimi ile değiştirilebilir." hükmünü içermekte olup, davacı tarafça açılan ve kesinleşen ilk dava içeriği ile Kuruma yapılan başvurular nazarında, işbu davada ki faiz talebine bu madde kapsamından hareketle halen yürürlükte olan 5510 sayılı Kanun'un Ek 17. maddesinin üçüncü fikrasının somut olaya uygulanması gerektiği anlaşılmıştır.
7.5510 sayılı Kanun'un Ek 17. maddesinin üçüncü fikrası "Bu maddenin ikinci fikrası kapsamında talepte bulunan işverenlere iade edilecek tutar, maddenin yürürlük tarihinden önce talepte bulunanlar 

için maddenin yürürlük tarihini takip eden aybaşından, yürürlük tarihinden sonra talepte bulunanlar için ise, talep tarihini takip eden aybaşından itibaren kanuni faiz esas alınmak suretiyle hesaplanarak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak üç yıl içinde ödenir.Ödeme, öncelikle bu Kanunun 88 inci maddesinin on dört ve on altınci fikralarına göre muaccel hale gelmiş prim ve her türlü borçlardan, sonrasında ise ilgili kanunlar uyarinca yapılandırma veya taksitlendirme de dâhil olmak üzere müeccel haldeki prim ve her türlü borçlarindan mahsup yoluyla gerçekleştirilir. Ancak, üç yıl sonunda ilgili kanunları gereği yapılandırılma veya taksitlendirilme sebebiyle vadesi gelmemiş taksit ödemelerinden peşinen mahsup edilir. Kuruma borcu bulunmayan işverenlere altı ayda bir eşit taksitlerle iade yapılır."hükmüne amir olup, aynı maddenin ikinci fikrasıkapsamında talepte bulunan işverenlere yapılacak iade kapsamı ve faiz hususu işbu yasa maddesi kapsamında düzenlenmiş olduğundan, Mahkemece, bu yasa maddeleri kapsamında değerlendirme yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi bozma nedenidir.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un/HMK'nın 363/1 hükmüne dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Kararın bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine,22.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.


Yargitay 11. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGI TAY İ LÂMI 
Esas No : 2025/1598Karar No : 2025/2564
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 04.04.2024SAYISI : 2021/144 Esas, 2024/120 Karar DAVACI : Rıdvan Aydoğan vekili Avukat Dilek Doğan KoçDAVALI : Ufuk Çetin vekili Avukat Murat Aydemir HÜKÜM : Kabul 
Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen menfi tespit davasında davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
KARAR 
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili hakkında Alanya İcra Müdürlüğünün 2021/10752 E. sayılıdosyası ile takip yapıldığıni, takibin kesinleştiğini, ancak müvekkilinin herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin dava dışı Aras Kargo şirketi ile yaptığı anlaşma doğrultusunda kurye hizmeti vermekte iken bu hizmete ilişkin haklarını karşılıklı anlaşmaya dayanarak 20.000,00 TL'ye davalıya devrettiğini, ödemeleri farklı tarihlerde tahsil ettiğini, devir sürecinin ardından davalının Aras Kargo ile sözleşme yaparak kurye hizmeti vermeye başladığıni, aradan bir süre geçtiğini, davalının yapmış olduğu ödemelere dayanarak müvekkili hakkında takip yaptığını, müvekkilinin herhangi bir borcunun bulunmadığını ileri sürerek borçlu olmadığının tespitine, kötüniyetli takip tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının haciz işlemi sırasında borcu kabul ettiğini, davacının satışa konu edimini yerine getirmediğini, Aras Kargo ile anlaşılamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava dışı Aras Kargo'nun acentası olduğu, bu hizmeti davalıya bedeli karşılığında devrettiği, davalının ödemeleri yaptığı, dava dışı Aras Kargo ile acentalık sözleşmesi yaptığı, 2023 yılında yenilediği, dolayısıyla davacıborçlunun edimini ifa ettiği, davalı tarafin yapmış olduğu takipte haksız ve kötü niyetli olduğu gerekçesiyle davacı tarafindan davalı hakkında açılan menfi tespit davasının kabulüne, davacının davalıya Alanya İcra Müdürlüğünün 2021/10752 E. numaralı dosyasından borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

2.İlk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiştir 

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 24.09.2024 tarihli, 39152028-153.01-1105-2024-E.1774/22924 sayıli, kanun yararına temyiz konulu yazısında; borçlunun icra takibinden önce veya sonra menfi tespit davası açabilmesi için borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararının bulunması gerektiği,somut uyuşmazlıkta, icra takibinin kesinleşmesinden sonra 25.05.2021 tarihinde yapılan haciz işlemi sirasinda davaci borclunun "Toplamda 13.203.66 TL olan borcumu tek seferde nakit olarak 10.06.2021tarihinde ödemeyi taahhüt ediyorum." diyerek imzalı beyanda bulunduğu, 01.06.2021 tarihinde davanın açıldıği, davacı borçlunun bu beyanı ile ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmadan karar verildiği beyanın borcun kabulü anlamına gelip gelmediği, bu durumda davacının menfi tespit davası açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararının bulunup bulunmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu belirtilerek yukarıda tarih ve sayısı gösterilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi istenilmiştir.
C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Dava, icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup uyuşmazlık, borçlunun takibin kesinleşmesinden sonra ödeme taahhüdünde bulunmasının borcun kabulü anlamına gelip gelmediği, bu durumda menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 363/1 hükmü uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2.Temyiz talebi Yargitayca yerinde görüldüğü takdirde, HMK'nın 363/2 hükmü uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.
3.2004 sayılı Ícra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi.
3. Değerlendirme 
İcra takibinin kesinleşmesinden sonra 25.05.2021 tarihinde yapılan haciz işlemi sırasında davacı borçlu,"Toplamda 13.203,66 TL olan borcumu tek seferde nakit olarak 10.06.2021 tarihinde ödemeyi taahhüt ediyorum." diyerek imzalı beyanda bulunmuş, 01.06.2021 tarihinde eldeki menfi tespit davasını açmıştır.Davacı borçlu, takibin kesinleşmesinden sonra yapılan haciz işlemi sırasında ödeme taahhüdünde 

bulunmuş olup icra baskısı ve tehdidi altında borcu üstlendiği söylenemez. Davacı beyanında açıkça,"Toplamda 13.203,66 TL olan borcumu tek seferde nakit olarak 10.06.2021 tarihinde ödemeyi taahhüt ediyorum." diyerek borcu da kabul etmiștir.

Her ne kadar davadan önce, takip kesinleştikten sonra davacı borçlu tarafindan borç benimsenerek ödeme taahhüdünde bulunulmuş ise de, anılan bu beyanın kapsamının her somut uyuşmazlikta ayrıca değerlendirilmesi gerekeceğinden davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararı vardır. Bu durumda İlk Derece Mahkemesince, anilan beyan çerçevesinde davacının borcu benimseyip ödeme taahhüdünde bulunduğu gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde verilen kabul kararının kanun yararına bozulması gerekmiştir.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363. maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
17.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.