Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı Malzemeleri Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2022-10-28

28 Ekim 2022 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 31997
YÖNETMELİK
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığından:
ÇEVRE,
ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
YAPI MALZEMELERİ PİYASA GÖZETİMİ
VE DENETİMİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanlığının sorumluluğunda bulunan yapı malzemelerine
ilişkin teknik düzenlemelerde veya 11/3/2021 tarihli ve 31420 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğinde belirtilen insan
sağlığı ve güvenliği, tüketicilerin korunması, çevrenin korunması, kamu
emniyetinin sağlanması ve diğer kamu yararının azami düzeyde korunmasını
hedefleyen gereklilikleri yerine getiren uygun ve güvenli ürünlerin
piyasaya arz edilmesi veya piyasada bulundurulmasını teminen piyasa
gözetimi ve denetimi ile sonucunda alınacak önlemlerin usul ve esaslarını
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı sorumluluk alanında bulunan yapı malzemelerinin
piyasa gözetimi ve denetimine ilişkin usul ve esasları, alınacak önlemleri,
denetim personelinin görev, yetki ve yükümlülükleri ile iktisadi
işletmecilerin yükümlülüklerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı
Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97 nci ve 107 nci maddelerine,
9/7/2021 tarihli ve 4269 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan
Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelik hükümlerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aracı hizmet sağlayıcı: Başkalarına ait iktisadi
ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan
gerçek veya tüzel kişiyi,
b) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığını,
c) Ciddi risk taşıyan ürün: Risk değerlendirmesine
dayanması ve ürünün normal ve öngörülebilir kullanımının dikkate alınması
kaydıyla, zarara yol açabilecek bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ve
zararın ciddiyetinin büyüklüğünün birlikte ele alınması neticesinde, riskin
etkisi kısa vadede ortaya çıkmayan vakalar da dahil olmak üzere, yetkili
kuruluşların acil müdahalesini gerektiren risk taşıyan ürünü,
ç) Dağıtıcı: Ürünü tedarik zincirinde yer alarak
piyasada bulunduran, imalatçı veya ithalatçı dışındaki gerçek veya tüzel
kişiyi,
d) Denetim personeli: Piyasa gözetimi ve denetimi
yapmak üzere bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre denetim personeli
kimlik kartı almış personeli,
e) Duyusal inceleme: Ürünün herhangi bir test veya
muayene işlemine tabi tutulmasından önce, denetim personelinin duyularını
veya basit ve yaygın olarak kullanımda olan ölçme araçlarını kullanarak
yapılan incelemeyi,
f) Düzeltici önlem: Bir uygunsuzluğu ortadan
kaldırmak amacıyla, Bakanlığın talebi doğrultusunda veya kendiliğinden
iktisadi işletmecinin gerçekleştirdiği faaliyeti,
g) Genel Müdürlük: Mesleki Hizmetler Genel
Müdürlüğünü,
ğ) İktisadi işletmeci: İmalatçı, yetkili temsilci,
ithalatçı, dağıtıcı veya ilgili teknik düzenleme kapsamında ürünlerin
imalatına, piyasada bulundurulmasına veya hizmete sunulmasına ilişkin sorumluluğu
olan diğer gerçek veya tüzel kişileri,
h) İl müdürlüğü: Çevre, şehircilik ve iklim
değişikliği il müdürlüğünü,
ı) İl müdürü: Çevre, şehircilik ve iklim
değişikliği il müdürünü,
i) İmalatçı: Ürünü imal ederek veya ürünün
tasarımını ya da imalatını yaptırarak kendi isim veya ticari markası ile
piyasaya arz eden gerçek veya tüzel kişiyi,
j) İthalatçı: Ürünü ithal ederek piyasaya arz eden
gerçek veya tüzel kişiyi,
k) Kanun: 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün
Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununu,
l) Numune alma etiketi: Test veya muayene için
alınan numunelere iliştirilen veya yapıştırılan numuneye ait bilgileri,
tarafların isim, unvan ve imzalarını taşıyan belgeyi,
m) Risk: Zarara yol açacak bir tehlikenin
gerçekleşme olasılığı ile bu zararın ciddiyetinin büyüklüğünün birleşimini,
n) Risk değerlendirme komisyonu: Hakkında ciddi
risk taşıdığına yönelik ciddi şüphe veya somut bilgi bulunan ürünlerin
uygun olup olmadığını ve uygulanacak idari yaptırımı belirlemek amacıyla
oluşturulan komisyonu,
o) Risk taşıyan ürün: Ürünün kullanım amacı veya
kullanım süresi ve uygulanabildiği durumlarda hizmete sunulması, kurulum ve
bakım gereklilikleri de dahil olmak üzere, ürünün normal ve öngörülebilir
kullanım koşulları çerçevesinde, ilgili teknik düzenleme ya da genel ürün
güvenliği mevzuatı kapsamında korunan insan sağlığı ve güvenliğini, iş
yerinde sağlık ve güvenliği, tüketicilerin korunmasını, çevreyi, kamu
güvenliğini ve diğer kamu yararlarını, makul ve kabul edilebilir
değerlendirilen ölçünün ötesinde olumsuz etkileme olasılığı bulunan ürünü,
ö) Şahit numune: Test, muayene veya belgelendirme
kuruluşuna gönderilmek üzere alınan numunenin zayi olması veya test
sonuçlarına yönelik herhangi bir itiraz olması durumunda başvurulmak üzere
alınan numuneyi,
p) Teknik düzenleme: İdari hükümler de dâhil olmak
üzere, ürünün niteliğini, işleme veya üretim yöntemlerini ya da bunlarla
ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme veya
uygunluk değerlendirme işlemlerini tek tek ya da birkaçını ele alarak
belirleyen uyulması zorunlu mevzuatı,
r) Tutanak: Yapı Malzemeleri Piyasa Gözetimi ve
Denetimi Tutanağını,
s) Uygunsuzluk: Ürünün ilgili teknik düzenlemeye
veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygun olmama halini,
ş) Yapı malzemesi: Her türlü yapı işlerinde veya bu
işlerin herhangi bir kısmında kalıcı olarak kullanılmak üzere üretilen ve
piyasaya arz edilen ve performansı yapı işlerinin temel gereklere ilişkin
performansını etkileyen bütün malzemeleri veya takım malzemeleri,
t) Yapı Malzemeleri Denetim Sistemi (YMDS):
Bakanlığın piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerine ilişkin her türlü
bilgi, belge ve verilerin kaydına, elektronik ortamda saklanmasına,
gerektiğinde veri girişi, veri çağırma, risk değerlendirmesi ve raporlama
uygulamalarına imkân veren sistemi,
u) Yetkili temsilci: İmalatçının Kanun ve ilgili
diğer mevzuat kapsamındaki bazı yükümlülüklerini onun adına yerine getirmek
üzere imalatçı tarafından yazılı şekilde görevlendirilen Türkiye’de
yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Piyasa Gözetimi ve Denetimine İlişkin Usul ve
Esaslar
Genel
esaslar
MADDE 5- (1) Teknik düzenlemelerin insan sağlığı ve
güvenliği ile ilgili hükümlerine uygun ürün, aksi ispatlanana kadar güvenli
kabul edilir. Teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve
güvenliğine ilişkin hükümler içermediği durumlarda, bir ürünün güvenli olup
olmadığının değerlendirilmesi Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre
yapılır.
(2) Bakanlık, sorumlu olduğu yapı malzemelerine
ilişkin piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerini denetim personeli
aracılığıyla yürütür, denetim sonuçlarına göre gerekli önlemleri alır ve
Kanunda belirtilen yükümlülükler kapsamında ilgili iktisadi işletmeciye
idari yaptırım uygular. Bakanlık, alınacak önlem ve uygulanacak idari
yaptırımlar konusunda orantılılık ilkesine uygun hareket eder; alınacak
tedbirlerin, önlenmesi amaçlanan tehlikenin boyutu, niteliği ve gerçekleşme
olasılığı ile orantılı olmasını sağlar.
(3) Bakanlık, sorumlu olduğu ürünlerin piyasa
gözetimi ve denetimini, denetim programının yanı sıra resen, ihbar veya
şikâyet üzerine yapar. Piyasa gözetimi ve denetimi sırasında düzenlenecek
tutanağın şekil ve içeriği Genel Müdürlükçe belirlenir.
(4) Ürünün uygunsuzluğu konusunda yapılan her türlü
ihbar, şikâyet, ürün sebebiyle meydana gelen kazalar ve ürün hakkında elde
edilen diğer bilgiler piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinde
kullanılır.
(5) Satış veya kiralama amacıyla yazılı basın,
radyo, televizyon, internet ve benzeri iletişim araçlarında reklam ve
ilanları yer alan ürünler piyasaya arz edilmiş kabul edilir.
(6) Denetim, yapı malzemelerinin bedelli veya
bedelsiz olarak piyasaya arz edildiği, piyasada bulundurulduğu veya hizmete
sunulduğu mağaza, dükkân, ticarethane, depo, ambar, şantiye mahalleri ve
nakil araçları gibi her türlü mekân ve ortamda depolandığı ve/veya
satıldığı, kullanıldığı yerlerde, gerekli durumlarda yapım mahallerinde,
girdi olarak kullanıldığı yer ve tesislerde, iş yeri ve üretim tesisi de
dâhil olmak üzere gerekli görülen her yerde yapılır. Denetim esnasında
ilgili iktisadi işletmeciden denetime ilişkin gerek duyulan bilgi, belge ve
kayıtlar istenir.
(7) Dağıtıcının iş yerinde yapılan denetimde,
imalatçı, yetkili temsilci veya ithalatçıya ulaşmak üzere tedarik
zincirinde yer alan bir önceki iktisadi işletmecinin unvanı ve adresi
tespit edilir.
(8) Genel Müdürlük, denetimlerin koordinasyonunu ve
etkin bir şekilde gerçekleşmesini sağlar. Genel Müdürlük bu doğrultuda
gerekli önlemleri almak ve uygulamaları koordine etmekle görevlidir. Genel
Müdürlük, denetim programını hazırlar ve uygulanmak üzere ilgili il
müdürlüklerine iletir.
(9) Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri
sırasında iktisadi işletmeci tarafından 26/5/2021 tarihli ve 4022 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme
Kuruluşları ve Onaylanmış Kuruluşlar Yönetmeliği çerçevesinde akredite edilmiş
bir uygunluk değerlendirme kuruluşundan alınmış uygunluğu gösteren belgeler
ile test raporlarının sunulması halinde, denetim personeli bu belge ve
raporları dikkate alır. Türkiye'de veya karşılıklılık ilkesi saklı kalmak
kaydıyla Avrupa Birliği üyesi bir ülkede yerleşik bir uygunluk
değerlendirme kuruluşunca verilmiş belgeler ve test raporları, kuruluşun
yeterliğine ilişkin gerekçelerle reddedilemez.
(10) Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri,
ürüne ait bilgi ve belgelerin ilgili mevzuat çerçevesinde incelenmesi,
duyusal inceleme yapılması, gerektiğinde numune alınması, yerinde muayene
veya test yapılması veyahut iktisadi işletmecinin ilgili mevzuat ve teknik
düzenlemeler hakkında bilgilendirilmesi suretiyle gerçekleştirilebilir. Bu
faaliyetlerin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye Genel
Müdürlük yetkilidir.
(11) Genel Müdürlük, üretimi, piyasaya arz
koşulları veya yapı güvenliğine etkisi bakımından farklılık arz eden yapı
malzemelerine ilişkin olarak risk değerlendirmesi ile piyasa gözetimi ve
denetimi faaliyetlerine ilişkin usul ve esaslar belirleyebilir.
(12) Denetim sonunda üründe bir uygunsuzluk tespit
edilmemesi, iktisadi işletmecinin Kanun kapsamındaki ürüne yönelik
sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(13) Bakanlık merkez teşkilatının denetim yapma
yetkisi saklıdır.
Denetime
ilişkin esaslar
MADDE 6- (1) Teknik düzenleme hükümleri saklı kalmak
kaydıyla, piyasa gözetimi ve denetimi aşağıdaki esaslar çerçevesinde
yapılır:
a) Denetimler, ürünlere ve bu ürünlerin muhtemel
kullanıcılarına ilişkin risk esaslı bir yaklaşımla Genel Müdürlük
tarafından belirlenen denetim programı uyarınca il müdürlüğü tarafından
yürütülür.
b) Denetime başlamadan önce, ürüne ilişkin daha
önce denetim veya test yapılıp yapılmadığı gibi hususların ön incelemesi
tamamlanır.
(2) Denetimlerin en az iki denetim personeli
tarafından yürütülmesi esastır. İhtiyaç halinde denetime daha fazla sayıda
denetim personeli katılabilir.
(3) Denetimler, durumun gereklerine göre aşağıdaki
hususlardan bir veya birkaçını kapsayacak şekilde yapılır:
a) Teknik düzenlemenin öngördüğü işaretler veya
belgeler üzerinden inceleme.
b) İlgili teknik düzenlemenin bulunmadığı hallerde,
Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği çerçevesinde yapılan inceleme.
c) Duyusal inceleme.
ç) Test veya muayene.
d) İlgili mevzuat ve teknik düzenlemeler hakkında
bilgilendirme.
(4) Denetim personeli yapılan incelemeleri ve
tespitleri denetim tutanağının ilgili bölümlerine eksiksiz olarak kaydeder.
Tutanak taraflarca imzalanır ve tutanağın bir nüshası ilgili iktisadi
işletmeciye bırakılır.
(5) Piyasa gözetimi ve denetimi sırasında
düzenlenecek tutanağın şekli ve içeriği Genel Müdürlükçe belirlenir.
(6) Denetim faaliyetlerine ilişkin her türlü bilgi
ve belge, piyasa gözetimi ve denetimine ilişkin verilerin saklandığı elektronik
ortama (YMDS) en geç 5 iş günü içerisinde aktarılır veya zorunlu hallerde
formatı Genel Müdürlükçe belirlenen şekilde ve periyotta Genel Müdürlüğe
iletilir.
(7) Piyasa gözetimi ve denetimi sırasında
kullanılan tutanaklar, elektronik ortamda hazırlanması halinde güvenli
elektronik imza ile veya çıktı alınmak suretiyle ıslak imza ile imzalanır.
(8) Genel Müdürlük, elektronik ortamda kayıt altına
alınan tutanakların şekil ve muhteviyatını tespit etmeye, bunların, güvenli
elektronik imza veya diğer güvenlik kriterlerini belirlemek suretiyle
imzalama usul ve esaslarını belirlemeye, bunları internet de dâhil olmak
üzere her türlü elektronik iletişim araç ve ortamında gizliliği ve
güvenliği sağlanarak ilgili kişilere göndermeye ve elektronik ortamda yürütülecek
faaliyetlere ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.
Numune
alma
MADDE 7- (1) Denetim personeli, gerekli gördüğü takdirde,
her türlü test veya muayeneyi yaptırmak üzere denetlenen ürünlerden ilgili
test ve muayene standartları veya mevzuatına uygun olarak numune alır.
Ürünün yapısına ve özelliğine göre, test veya muayenelerin gerektirdiği
ölçüyü aşmamak üzere, numune alınması fiilen mümkün olmayan haller hariç,
iktisadi işletmeciden bedeli ödenmeden bir takımı asil, bir takımı şahit
olmak üzere iki takım numune alınır. Ancak, ürünün yapısı ve özellikleri
itibarıyla şahit numune alınmasının uygun olmadığı hallerde, sadece test ve
muayenenin gerektirdiği ölçüde numune alınabilir.
(2) Numune alınması halinde, denetim esnasında
tutanağın ilgili bölümü doldurulur. Numuneler özelliklerine göre, mühürleri
bozulmadan açılamayacak şekilde, denetim personeli tarafından iktisadi
işletmeci ile birlikte hazırlanır ve üzerlerine tarafların isim, unvan ve
imzaları ile numuneye ilişkin bilgileri taşıyan numune alma etiketi
konulur.
(3) Tutanağın bir nüshası iktisadi işletmeciye
teslim edilir. Şahit numune itiraz halinde ilgili adli merciye iletilmek
üzere il müdürlüğünce muhafaza edilir. Alınan numunelerin başka yere
taşınması veya korunması güç yahut sakıncalı ise durum tutanağa yazılarak
numuneler saklanmak üzere yediemin sıfatıyla iktisadi işletmeciye ya da
taraflarca mutabık kalınan gerçek/tüzel kişiye bırakılır. İl Müdürlüğü veya
Bakanlık laboratuvarlarında test ve muayenesi yapılamayan ürünlerden alınan
numunenin bir takımı Genel Müdürlükçe belirlenen test, muayene veya
belgelendirme kuruluşuna gönderilir. Test, muayene veya belgelendirme
kuruluşu tetkikleri en kısa zamanda yapar, sonucunu bir raporla tespit eder
ve bu raporu birer nüsha halinde denetimi gerçekleştiren birime sunar.
Şahit numune, idari yargı yoluna başvurulması halinde yargı süreci
tamamlanana kadar laboratuvar tarafından saklanır.
(4) Numune almanın mümkün olmadığı ya da
taşınamayan ürünler için test veya muayene işlemleri, denetim personelinin
gözetiminde, ürünün bulunduğu yerde, iktisadi işletmecinin katılımı ile
Genel Müdürlükçe belirlenen test, muayene veya belgelendirme kuruluşuna
yaptırılır. İktisadi işletmecinin bulunmaması, test veya muayene
işlemlerinin gerçekleştirilmesine engel teşkil etmez.
(5) Uzaktan iletişim araçları yoluyla piyasaya arz
edilen ürünlere ilişkin numune alma işlemlerinde ilgili mevzuat hükümleri
saklıdır.
Test veya
muayene sonrasında yapılacak işlemler
MADDE 8- (1) Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda
ürünün uygun olduğunun tespit edilmesi durumunda;
a) Test veya muayene giderleri ve bunlara ilişkin
diğer giderler Bakanlıkça karşılanır.
b) Numunelerin özelliğini kaybetmemesi halinde,
yapılan test veya muayene sonucu il müdürlüğü tarafından iktisadi
işletmeciye yazılı olarak bildirilir. Bildirim yazısında numunelerin geri
alınması gerektiği belirtilir. Tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde
geri alınmayan numuneler il müdürlüklerine intikal ettirilir. Bu durumda
ilgili iktisadi işletmeci numune bedelini talep edemez.
c) Numunelerin özelliğini kaybetmesi halinde, il
müdürlüğünce tutanak düzenlenerek numune 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı
Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatı doğrultusunda imha edilir veya ettirilir.
Numune bedeli, Bakanlık tarafından iktisadi işletmeciye ödenir.
(2) Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda
ürünün uygunsuz olduğunun tespit edilmesi durumunda;
a) Test veya muayene giderleri ve bunlara ilişkin
diğer giderler iktisadi işletmeci tarafından karşılanır. Bakanlıkça yapılan
masraflar, ilgili iktisadi işletmeciye genel hükümlere göre rücu edilir.
b) Test veya muayenesi yaptırılan numune,
niteliğine göre uygun koşullarda ve uygun bir süreyle test veya muayene
kuruluşunda muhafaza edilir. Bu numunenin geri alınması gerektiği iktisadi
işletmeciye il müdürlüğü tarafından yazılı olarak bildirilir. Tebliğ
tarihinden itibaren bir ay içinde iktisadi işletmeci tarafından geri
alınmayan numune, il müdürlüğü tarafından tutanak düzenlenerek Çevre Kanunu
ve ilgili mevzuatı doğrultusunda imha edilir veya ettirilir. İktisadi
işletmecinin geri aldığı uygunsuz numune, uygun hale getirilmeden piyasaya
arz edilemez ve piyasada bulundurulamaz.
c) Uygulanan idari yaptırım kararının
kesinleşmesinden sonra varsa şahit numunelere (b) bendindeki usule göre
işlem yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İl Müdürlüğünün Görevleri ve Risk Değerlendirmesi
İl
müdürlüğünün görevleri
MADDE 9- (1) İl müdürlüğünün piyasa gözetimi ve denetimine
ilişkin görev, yetki ve yükümlülükleri şunlardır:
a) Yapı malzemelerine ilişkin piyasa gözetimi ve
denetimi faaliyetlerini tarafsız, bağımsız, şeffaf, etkin ve hızlı bir
şekilde yürütmek.
b) Genel Müdürlük tarafından iletilen denetim
programı ve benzeri dokümanlar ile il müdürlüğüne ulaşan ihbar ve
şikâyetler doğrultusunda denetimleri gerçekleştirmek.
c) Denetim sonucu elde edilen ve Yapı Malzemeleri
Denetim Sistemine tanımlanması istenilen veriler ile belgeleri sisteme
kaydetmek ve bu verilerin periyodik olarak güncellenmesini sağlamak.
ç) Ciddi risk şüphesi olduğu durumlarda risk
değerlendirme komisyonunun etkin ve hızlı çalışmasını sağlamak, Kanunda
öngörülen idari yaptırımlar kapsamında komisyonca alınan kararları
uygulamak ve sonucu hakkında Genel Müdürlüğe bilgi vermek.
d) Ürünün ciddi risk taşıdığına dair belirtilerin
bulunması halinde piyasaya arzın geçici durdurulması kararı almak ve
takibini yapmak.
e) Uygunsuz ürünlere ilişkin uygulanan önlemlerin yerine
getirilip getirilmediğini iktisadi işletmeci nezdinde piyasada izlemek,
kontrol etmek ve sonucu hakkında Genel Müdürlüğe bilgi vermek.
f) Ürün güvenliği kapsamında ilgililerin şikâyet,
talep veya önerilerini iletebilmelerine imkân sağlamak.
g) Ürün güvenliğine ilişkin iktisadi işletmecilere
veya tüketicilere yönelik bilgilendirme yapmak, eğitim ve benzeri
toplantılar düzenlemek.
ğ) Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinin
etkin olarak gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla ihtiyaçlarını,
sorunlarını ve çözüm önerilerini Genel Müdürlüğe iletmek.
Risk
değerlendirmesi
MADDE 10-
(1) Denetlenen ürünlerin taşıdığı
riskin değerlendirilmesi ile uygun olup olmadığı ve uygunsuzluk halinde
uygulanacak idari yaptırıma ilişkin karar denetim personelince belirlenir.
Ancak, ürünün ciddi risk taşıdığına yönelik ciddi şüphe veya somut bilgilerin
olması halinde Risk Değerlendirme Komisyonu toplanır. Risk Değerlendirme
Komisyonu, il müdürü veya görevlendireceği ilgili il müdür yardımcısının
başkanlığında, yapı malzemelerinin piyasa gözetimi ve denetiminden sorumlu
şube müdürü ve en az bir denetim personeli olmak üzere en az üç üyeden
oluşur. İl müdürlüğünce gerek görülmesi halinde, denetim personeli
arasından iki üye daha görevlendirilebilir. İhtiyaç duyulması halinde
denetim personeli, üye sıfatını taşımaksızın bilgisine ve görüşüne
başvurulmak üzere komisyon toplantısına davet edilebilir. Komisyonun
işleyişine ilişkin diğer usul ve esaslar Genel Müdürlükçe belirlenir.
(2) Risk değerlendirmesi yapılırken ilgili teknik
mevzuat veya Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğinin risk değerlendirmesine
ilişkin hükümleri dikkate alınır. Bununla birlikte, Genel Müdürlükçe
hazırlanan rehberler veya söz konusu mevzuatın Avrupa Birliği
uygulamalarına ilişkin güncel karar, rehber veya raporlar da
değerlendirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Uygunsuzluğa İlişkin İdari Yaptırımlar ile Diğer
Önlemler
İdari
yaptırımların uygulanması
MADDE 11- (1) İl müdürlüğü test, muayene veya inceleme
sonucunda ürünün risk taşıdığı veya ilgili teknik düzenlemelere ya da Genel
Ürün Güvenliği Yönetmeliğine aykırılık teşkil ettiği kanaatiyle, ürünün
ciddi risk taşıdığı durumlar hariç olmak üzere, savunma yapabilmesi için
ilgili iktisadi işletmeciye on iş günü süre verir.
(2) İktisadi işletmecinin savunması dikkate
alınarak ürünün uygunluğu değerlendirilir. Ürünün ciddi risk taşıdığı
durumda veya ilgili teknik düzenlemelerde veyahut genel ürün güvenliği
mevzuatında belirtilen insan sağlığı ve güvenliği gereklilikleri veya kamu
yararının korunması amacıyla acil önlem alınması gereken diğer hallerin
Risk Değerlendirme Komisyonunca tespit edilmesi durumunda, iktisadi
işletmeciye tebligat yapılmadan, önlem ve idari yaptırıma ilişkin karar
alınır. Daha sonra iktisadi işletmeciden savunma talep edilir ve savunma
Risk Değerlendirme Komisyonu tarafından değerlendirilir. Savunma
değerlendirmesi sonucunda il müdürlüğü tarafından alınacak karar, dayandığı
gerekçeleri, varsa çözüm önerilerini, yasal itiraz yollarını ve süre
sınırlarını da belirterek iktisadi işletmeciye tebliğ edilir.
(3) Tebligatta düzeltici önlem planını sunabilmesi
için iktisadi işletmeciye on beş iş günü süre verilir. İktisadi işletmeci
tarafından sunulan düzeltici önlem planına ilişkin olarak;
a) Plan gerektiğinde değişiklik yapılarak il
müdürlüğü tarafından onaylanır ve uygunsuzluğun ortadan kaldırılması için
iktisadi işletmeciye tebliğ edildiği tarihten itibaren geçerli olmak üzere
uygunsuzluğun niteliği, ürünün özelliği ve piyasadaki yaygınlığı
değerlendirilerek altı ayı geçmemek üzere süre verilir.
b) Verilen süre sonunda uygunsuzluğun mücbir
sebeplerin varlığı nedeniyle giderilemediğinin kanıtlanması halinde altı
ayı geçmemek üzere ek süre verilir.
c) Sürelerin takibi ile planının gereklerinin
yerine getirilip getirilmediğinin kontrolü il müdürlüğü tarafından yapılır.
Uygun hale getirildiği kanıtlanan ürünler il müdürlüğü tarafından tutanakla
kayıt altına alınır ve tekrar piyasaya arz edilebilir.
(4) Risk değerlendirmesi sonucu belirlenen ve
iktisadi işletmeci tarafından yerine getirilecek düzeltici önlemler;
a) İlgili teknik düzenlemede belirtilen şekilde
uygunsuzluğu ortadan kaldırmak da dahil olmak üzere, ürünün uygun hale
getirilmesini veya ürünün bir risk oluşturmamasını sağlamak,
b) Ürünün piyasada bulunmasını önlemek,
c) Ürünü derhal piyasadan çekmek veya geri çağırmak
ve 14 üncü maddede belirtilen şekilde kamuoyunu riske karşı uyarmak,
ç) Ürünün imhasına ilişkin tabi olduğu ilgili
mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, ürünü imha etmek veya kullanılamaz
hale getirmek,
d) Ürünün taşıyabileceği risklere ilişkin ürüne
uygun, açık, kolayca anlaşılabilir Türkçe uyarılar eklemek,
e) Ürünün piyasada bulunabilmesi için önkoşul
koymak,
f) Ürüne ilişkin Türkçe uyarıların yayımlanması da
dâhil olmak üzere, risk altındaki tüketicileri 14 üncü maddenin birinci
fıkrasında belirtilen şekilde, derhal ve uygun bir biçimde uyarmak,
faaliyetlerini içerebilir. Ancak (d), (e) ve (f)
bentlerinde belirtilen düzeltici önlemler, ürünün yalnızca belirli
koşullarda veya yalnızca belirli tüketicilere yönelik bir risk taşıyacağı
durumlarda alınır.
(5) Ürüne ilişkin uygunsuzluğun sadece uygunluk
işaretinin veya teknik düzenlemenin gerektirdiği teknik dosyanın, etiket ve
talimatların bulunmamasından, eksik veya yetersiz olmasından ya da yanlış
kullanılmasından kaynaklandığının tespit edildiği durumlarda, uygunsuzluğun
giderilmesi birinci ve ikinci fıkralardaki usullere göre il müdürlüğünce
ilgili iktisadi işletmeciye tebliğ edilir ve üçüncü fıkra hükümlerine göre
düzeltici önlem planı sunması talep edilir. Verilen süre içinde düzeltici
önlem planının sunulmaması veya düzeltici önlem planının sunulmasını
takiben il müdürlüğünce verilen süre sonunda uygunsuzluğun giderilmediğinin
tespit edilmesi durumunda, uygunsuzluğun devam ettiği kabul edilir. Bu
durumda, dördüncü fıkrada belirlenen ve uygun ve gerekli görülen önlemleri
içeren karar il müdürlüğünce iktisadi işletmeciye tebliğ edilir. Alınan
önlemler kapsamında uygunsuzluğun giderilmesine ilişkin süreç üçüncü fıkra
hükümleri kapsamında yürütülür.
(6) Ürünün risk değerlendirme komisyonu tarafından
ciddi risk taşıdığının tespit edilmesi ve ciddi riski ortadan kaldıracak
başka bir yöntemin bulunmaması halinde, il müdürlüğü Kanunun 16 ncı
maddesinin altıncı fıkrasının (d) bendi ile Kanunun 17 nci maddesinin
birinci fıkrası kapsamında ciddi risk taşıyan ürünlerin piyasadan
çekilmesini, geri çağrılmasını veya piyasada bulunmasının yasaklanmasını
sağlar.
(7) Ürüne ilişkin imha veya kullanılamaz hale
getirme kararı alınması durumunda bu karar, ilgili mevzuat hükümleri
dikkate alınarak iktisadi işletmecinin belirleyeceği yerde ve yöntemle
denetim personeli gözetiminde ya da il müdürlüğünün önceden onay verdiği
şekilde uygulanır. İl müdürlüğünce, ürün miktarını, yapılan işlemleri, yer,
tarih ve tarafların ad ve soyadlarını içeren imha tutanağı düzenlenir. İmha
tutanağı taraflarca imzalanır ve tutanağın bir nüshası ilgili iktisadi
işletmeciye bırakılır.
İdari
yaptırımların uygulanmasına ilişkin diğer hükümler
MADDE 12- (1) İktisadi işletmecinin gerekli önlemleri
almaması, zamanında almaması veya aldığı önlemlerin eksik veya yetersiz
olması ya da iktisadi işletmecinin tespit edilememesi halinde il müdürlüğü;
a) Ürünün piyasaya arzının durdurulması, piyasada
bulundurulmasının önlenmesi, piyasadan çekilmesi, geri çağrılması, reklam
ve teşhirinin durdurulması,
b) Dağıtıcıların önlemlerden haberdar olmaları ve
önlemlere uymalarını sağlamak amacı ile gerekli tedbirlerin alınması,
c) Ürünün taşıdığı riskler hakkında tüketicilerin
uyarılması,
ç) Ürünlerin uygun koşullarda imhası veya
kullanılamaz hale getirilmesi,
önlemlerinden uygun ve gerekli olanları orantılılık
ilkesine riayet ederek alır.
(2) Önlemleri belirlenen şekil ve sürede yerine
getirmeyen ilgili iktisadi işletmeci, önlemlerin il müdürlüğü tarafından
yerine getirilmesi amacıyla yapılacak masrafları karşılar. Masraflar genel
hükümlere göre rücu edilir.
(3) İktisadi işletmeciye yönelik Kanunda yer alan
idari para cezaları, etkili, orantılı ve caydırıcı olacak şekilde il müdürlüğünce
uygulanır.
Ürünün
piyasaya arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici olarak durdurulması
MADDE 13-
(1) İl müdürlüğü, bir ürünün ciddi
risk taşıdığına dair belirtilerin bulunması halinde, ürünün kontrolü
yapılıncaya kadar piyasaya arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici
olarak durdurulması kararını alır ve bu kararı iktisadi işletmeciye derhal
tebliğ eder. Üründen kaynaklanabilecek muhtemel risklerin önlenmesi
amacıyla iktisadi işletmeci, dağıtıcıları durumdan haberdar eder ve risk
altındaki grupları bilgilendirir.
(2) İl müdürlüğü, iktisadi işletmeciye birinci
fıkradaki önlemleri almasını tebliğ etmesini müteakip ivedi olarak
incelemeye başlar.
(3) İktisadi işletmeci il müdürlüğünün talebi
üzerine;
a) İlgili teknik düzenleme kapsamında, ürünün
uygunluk değerlendirmesinin yapılması amacıyla bir uygunluk değerlendirme
kuruluşuna başvurulduğu durumlarda, bu kuruluşlara sunulan belgelerin
kopyalarını,
b) Üretim yerlerinin ve depolarının adreslerini,
c) Tasarım, üretim ve dağıtıma ilişkin detaylı
bilgileri,
ç) İl müdürlüğünce gerekli görülecek diğer bilgi ve
belgeleri,
iletir.
(4) Ürünün piyasaya arzının ve piyasada
bulundurulmasının geçici durdurulmasına ilişkin süre dört günden fazla
olamaz. Ancak, ürünün test edilmesi, gerekli değerlendirme ve
kontrollerinin yapılması veya üçüncü fıkrada belirtilen bilgilerin
sunulması için teknik gerekçelerle daha fazla süreye ihtiyaç duyulması
halinde bu süre uzatılabilir.
(5) Kontrol sonucunda güvenli olduğu anlaşılan
ürünler hakkındaki geçici durdurma kararı kendiliğinden kalkar. Güvenli
olmayan ürünler hakkında alınan ürünün piyasaya arzının ve piyasada
bulundurulmasının geçici durdurulması kararı idari yaptırım kararı
alınıncaya kadar geçerlidir.
Risk
taşıyan ürünlere ilişkin duyuru
MADDE 14- (1) İktisadi işletmeci risk taşıyan ürünlerle
ilgili olarak il müdürlüğünün kararı üzerine veya kendiliğinden gerekli
önlemleri alır, bu riskler ve önlemler hakkındaki bilgileri etkili şekilde
duyurur. Yapılan duyuru veya duyuru şekli il müdürlüğünce uygun bulunmaz
veya yetersiz görülürse duyurunun;
a) Risk altındaki kişilerin doğrudan
bilgilendirilmesi,
b) İktisadi işletmecinin internet sitesinin
bulunması durumunda en az bir yıl süreyle internet sitesinin ana sayfasında
kolaylıkla görülebilecek şekilde duyurulması,
c) Risk altındaki kişiler dikkate alınarak, ulusal
veya yerel düzeyde yayın yapan bir televizyon kanalında 07.00-22.00
saatleri arasında 30 saniyeden az olmamak üzere yazılı ve sesli şekilde
yayımlanması,
ç) Risk altındaki kişiler dikkate alınarak, ulusal
veya yerel düzeyde dağıtımı yapılan bir gazetede, sayfanın dörtte birinde,
Basın İlan Kurumu aracılığıyla bir gün ilan edilmesi,
yöntemlerinden biri veya birkaçı ile yapılması
sağlanır.
(2) Duyuru, asgari olarak aşağıdaki bilgileri
içerir:
a) Ürünü tanıtacak marka, model, tür, seri numarası
ve ürünü net şekilde tanıtan diğer ayırt edici özellikler.
b) Sorumlu iktisadi işletmecinin isim, adres ve
diğer iletişim bilgileri.
c) Ürünün görseli.
ç) Uygunsuzluğun ve riskin açık ve anlaşılır
tarifi.
d) Alınan önlem.
e) Riskten sakınılması veya riskin giderilmesi için
önerilen yöntemler.
(3) İl müdürlüğü, üründe tespit edilen riske göre
duyurunun şekli, zamanı, süresi ve duyurunun yapılacağı televizyon ve
gazetelere ilişkin ek hususlar belirleyebilir.
(4) İl müdürlüğü, duyurunun gerekli şartları
taşımadığını değerlendirirse duyurunun daha uygun bir şekilde ve
yöntemlerle tekrar edilmesini talep edebilir.
(5) Dağıtıcılar, ürüne ilişkin riskler ve önlemler
hakkında kendilerine iletilen bilgileri, varsa tedarik zincirindeki bir
sonraki dağıtıcıya iletmek ve duyuruyu kolaylıkla görülebilecek veya
ulaşılabilecek yerlere koymak zorundadır.
Ürünün
geri çağrılması
MADDE 15- (1) Alınan diğer önlemlerin riskin ortadan
kaldırılmasında yetersiz kalması durumunda iktisadi işletmeci,
kendiliğinden veya il müdürlüğünün talebi üzerine ürünü geri çağırır.
(2) İktisadi işletmeci geri çağırma önlemini, 14
üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen bilgilere ek olarak ürünün
teslim alınacağı veya onarılacağı adres ve irtibat noktaları ile sunulan
teklif ve seçenekleri içerecek şekilde duyurur.
(3) İktisadi işletmeci ürünü teslim edenlere
aşağıdaki seçeneklerden en az birini sunar:
a) Ürünün geri çağrılmasına yol açan sorunun
giderilmesi.
b) Ürünün teslim tarihindeki perakende satış
değerinin ödenmesi.
c) Ürünün, teknik düzenlemesine uygun, güvenli ve
eş değer bir ürünle değiştirilmesi.
(4) Ürünün geri çağrılmasıyla ilgili tüm masraflar
ürünü geri çağıran iktisadi işletmeci tarafından üstlenilir. İktisadi
işletmeci, ürünün zamanında, kolaylıkla ve ek bir maliyet oluşturmayacak
şekilde teslim edilebilmesi için gerekli koşulları sağlamak zorundadır.
Gönüllü
önlem
MADDE 16- (1) İktisadi işletmeci piyasaya arz ettiği veya
piyasada bulundurduğu bir yapı malzemesinin uygun olmadığını Bakanlığın
denetiminden önce tespit etmesi halinde, bu ürüne yönelik gönüllü önlem
faaliyetinde bulunabilir.
(2) Gönüllü önlem faaliyeti, uygunsuzluğun
giderilmesi ve riskin ortadan kaldırılması için ürünün piyasaya arzının
durdurulması, piyasada bulundurulmasının önlenmesi, piyasadan çekilmesi,
geri çağrılması, dağıtıcıların bu önlemden haberdar olmaları, ürünün
taşıdığı riskler hakkında tüketicilerin uyarılması da dâhil olmak üzere
gerekli tedbirlerin tamamını kapsar.
(3) Gönüllü önlem faaliyetinde bulunacak iktisadi
işletmeci bu faaliyete dair tüm bilgi ve belgelerle faaliyeti tamamlamak
için ihtiyaç duyduğu süreyi de belirterek il müdürlüğüne başvurur.
(4) İl müdürlüğü gönüllü önlem faaliyetlerinin
gerçekleştirilebilmesi için iktisadi işletmecinin talebi, ürünün taşıdığı
risk ve piyasa yaygınlığı gibi hususları değerlendirerek altı ayı geçmemek
üzere süre verir. Mücbir sebeplerin varlığının kanıtlandığı durumlarda altı
ayı geçmemek üzere ek süre verilir.
(5) İl müdürlüğü gönüllü önlem faaliyeti
başlatılmasına karar verilen ürün hakkında diğer il müdürlüklerini ve Genel
Müdürlüğü ivedilikle bilgilendirir.
(6) Gönüllü önlem faaliyeti kapsamında uygunsuzluğu
giderilen ürünler, il müdürlüğünün değerlendirmesine sunulmadan piyasaya
arz edilemez veya piyasada bulundurulamaz. İl müdürlüğü gerekli gördüğü
takdirde, gönüllü önlem faaliyetine tabi tutulan ürünün test veya muayene
işlemlerini yapabilme yeterliğine sahip tarafsız bir kuruluş tarafından
test veya muayenesinin yapılmasını isteyebilir.
(7) İl müdürlüğü, gönüllü önlem faaliyetine konu
ürünlere ilişkin bilgileri Bakanlıkça oluşturulan güvensiz ürünlerin
duyurulmasına ilişkin bilgi sisteminde yayınlar.
(8) Gönüllü önlem faaliyeti kapsamında
yükümlülüklerini yerine getirdiği ve uygunsuzluğu tamamen giderdiği
değerlendirilen iktisadi işletmeci için Kanunda düzenlenen idari
yaptırımlar uygulanmaz.
İmalatçının
yükümlülüklerinin diğer iktisadi işletmecilere uygulandığı durumlar
MADDE 17- (1) İthalatçı veya dağıtıcı, ürünü kendi isim veya
ticari markası altında piyasaya arz etmesi, piyasada bulundurması; ürünü
teknik düzenlemesine veya Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine uygunluğunu
etkileyecek şekilde değiştirmesi halinde imalatçı olarak kabul edilir.
(2) Ürünün imalatçısı, yetkili temsilcisi veya
ithalatçısının tespit edilemediği durumlarda, yapılan bildirimin kendisine
tebliğ edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde imalatçı, yetkili
temsilci veya ithalatçısının isim ve irtibat bilgilerini, bu bilgilere
sahip değil ise tedarik zincirinde yer alan bir önceki iktisadi
işletmecinin isim ve irtibat bilgilerini bildirmeyen dağıtıcı, imalatçı
olarak kabul edilir.
İzlenebilirlik
MADDE 18-
(1) İktisadi işletmeci, tedarik
zincirinde yer alan bir önceki ve varsa bir sonraki iktisadi işletmecinin
ismi, ticaret unvanı veya markası ve irtibat bilgileri ile ürünün takibini
kolaylaştıracak diğer bilgilerin kaydını düzenli bir şekilde tutar, ürünü piyasaya
arz ettiği veya piyasada bulundurmaya başladığı tarihten itibaren en az on
yıl boyunca muhafaza eder ve bu süre içerisinde talep edilmesi halinde
Bakanlığa sunar.
(2) Birinci fıkrada belirtilen yükümlülükler; bir
ürünü elektronik ortamda piyasaya arz eden veya bulunduran, başkasına ait
iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını
sağlayan aracı hizmet sağlayıcıları ile radyo ve televizyon gibi medya
hizmet sağlayıcıları için de geçerlidir.
(3) İzlenebilirliğinin sağlanabilmesi amacıyla
imalatçı veya ithalatçı, ürünlerin üzerinde, ürünün boyut ve doğasının buna
elverişli olmadığı durumlarda ürünün ambalajında, parselinde, kolisinde
veya ürüne eşlik eden bir belgede seri, model, parti numarası, lot veya
ürünün ayırt edilmesini sağlayacak bilgilere yer verir.
(4) Düzeltici önlem alınması gereken durumlarda
kullanılmak üzere iktisadi işletmeci; parti, seri veya lot bazında ürünün
dağıtımını yaptığı diğer iktisadi işletmecilere ve dağıtımı yapılan ürün
miktarına ilişkin bilgilerin kaydını tutar ve Bakanlığın talebi halinde bu
kayıtları sunar.
İşbirliği
MADDE 19- (1) İktisadi işletmeci, piyasaya arz ettiği veya
piyasada bulundurduğu ürünlerin taşıdığı risklerin azaltılması veya ortadan
kaldırılması amacıyla yürüttüğü faaliyetlerde, Bakanlıkla işbirliği yapar.
(2) Aracı hizmet sağlayıcı, kendi hizmeti
aracılığıyla elektronik ortamda piyasaya arz edilen veya piyasada bulundurulan
bir ürünün taşıdığı risklerin ortadan kaldırılması ya da bu mümkün değil
ise azaltılması amacıyla yürütülen bir işlemin kolaylaştırılması için
Bakanlıkla işbirliği yapar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Denetimle Görevli Personelin Eğitimi,
Görevlendirilmesi,
Görev, Yetki ve Yükümlülükleri
Denetim
personelinin eğitimi
MADDE 20- (1) Denetim personelinin eğitimi; Bakanlığın
ihtiyaç durumu ile personelin eğitim durumu, denetimde uzmanlaşma ve
benzeri hususlar dikkate alınmak suretiyle Genel Müdürlükçe uygun görülen
zamanlarda yapılır. Eğitim konuları ve eğitime ilişkin hususlar, Genel
Müdürlük tarafından belirlenir. Eğitim programlarında uzaktan eğitim
yönteminden de yararlanılabilir.
(2) Denetim personeli eğitimini tamamlayanlara
Genel Müdürlük tarafından denetim personeli kimlik kartı verilir.
Denetim
personeli eğitimine katılacaklarda aranacak şartlar
MADDE 21-
(1) Denetim personeli eğitimine
katılacaklarda aşağıdaki şartlar aranır:
a) Aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin
durdurulması cezası almamış olmak.
b) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza
Kanununun 247 ila 266 ncı maddelerinde düzenlenen suçlar ile 19/4/1990
tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve
Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
c) Üniversitelerin mimarlık veya mühendislik
bölümlerinden ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul
edilen yurt içindeki veya yurt dışındaki öğretim kurumlarından mezun olmak.
ç) Tam zamanlı olarak yapı malzemelerinin piyasa
gözetimi ve denetiminden sorumlu hizmet birimlerinde veya ilgili teknik
düzenlemeleri hazırlayan birimlerde çalışıyor olmak.
(2) Kadrosu başka bir kurumda olan ve Bakanlıkta
geçici görevli olarak görev yapmakta olan personel ile denetim personeli
görevini yerine getirmesine engel nitelikte bir sağlık sorunu taşıyanlar
denetim personeli eğitimine katılamazlar.
(3) Denetim personeli eğitimine katılma başvuruları
Genel Müdürlük tarafından incelenir. İnceleme sonucuna göre denetim
personeli eğitimine katılmaya hak kazanan adaylar eğitime çağrılır.
(4) Denetim personeli eğitimine katılma şartlarını
taşımadığı sonradan anlaşılanlar ile bu şartları kaybedenlerin denetim
personeli kimlik kartları iptal edilir ve denetimde görevlendirilemez.
Görevle
ilişik kesme, siciller ve ceza
MADDE 22-
(1) Yapılacak yıllık performans
değerlendirmesi sonucunda mevcut denetim personeli kimlik kartlarının iptal
edilmesi hakkı Genel Müdürlüğe aittir.
(2) Herhangi bir sebeple piyasa gözetimi ve
denetimi hizmet birimi ile ilişkisi kesilmiş veya denetim personeli
niteliğini kaybetmiş olanların denetim personeli kimlik kartları, Genel
Müdürlüğe iletilmek üzere faaliyetin yürütüldüğü yetkili makama teslim edilir.
Denetim
personelinin görev, yetki ve yükümlülükleri
MADDE 23-
(1) Denetim personelinin görev ve
yetkileri şunlardır:
a) Öncelikli olarak ilgili mevzuat hükümleri
uyarınca yapı malzemeleri alanında piyasa gözetimi ve denetimi yapmak.
b) Gerekli tutanak ve raporları hazırlamak, her
denetim işlemi için denetim sürecinin başından sonuna kadar gerekli tüm
bilgi ve belgelerin düzenli bir şekilde dosyalanmasını ve muhafazasını
sağlamak.
c) Denetimin başlangıcından sonuçlanmasına kadar
her aşamasını ve bu aşamalara ait her türlü bilgiyi ve veriyi denetim
işleminin sonuçlanmasını beklemeksizin Yapı Malzemeleri Denetim Sistemine
kaydetmek.
ç) Test ve muayeneye tabi tutulacak yapı
malzemelerinden numune almak, numunenin test ve muayenesinin yapılmasını
sağlamak.
d) Yürüttüğü denetim görevi çerçevesinde gerekli
gördüğü dosya ve belgeleri denetim yaptığı kuruluş ve kişilerden istemek,
bunları incelemek, onaylanmış örneklerini almak; fabrika, mağaza, dükkân,
ticarethane, pazar yeri, şantiye mahalli, depo, antrepo ve ambar gibi
yerler ile denetime konu olan diğer yerlerde inceleme ve sayım yapmak, bu
yerleri görüntülemek, üretim, stok ve satış bilgilerini almak, bu konularda
her derecede yetkili ve ilgiliden her türlü yardım ve bilgi talep etmek.
e) İktisadi işletmecinin piyasa gözetimi ve
denetimi faaliyetini engellemesi durumunda, güvenlik güçlerinden yardım
istemek ve onların nezaretinde denetim yapmak.
f) Piyasa gözetimi ve denetimi sırasında işin
niteliğine göre gerekli gördüğü durumlarda, Bakanlık veya valilik onayıyla,
refakat etmek üzere kamu kurum ve kuruluşlarından uzman kişilerin davet
edilmesini sağlamak ve bilimsel ve teknik görüş ve önerilerinden
yararlanmak.
g) Tutanak ya da raporla tespit edilen
sonuçlandırılmamış işleri takip etmek ve sonuçlandırmak.
ğ) Görev alanına giren konularda ve ilgili
mevzuatın uygulanmasında ortaya çıkan ihtiyaçlar çerçevesinde görüş ve
öneri geliştirmek ve bunları Genel Müdürlüğe veya il müdürlüğüne sunmak.
h) Kanunda belirtilen ceza ve önlemler hariç olmak
üzere, denetim faaliyeti sırasında, ilgililerin cezai sorumluluğunu
gerektiren eylemlerini saptadığında, durumu ilgili mercilere iletilmek
üzere Genel Müdürlüğe veya il müdürlüğüne yazılı olarak bildirmek.
(2) Denetim personelinin yükümlülükleri şunlardır:
a) Genel Müdürlük tarafından verilen denetim
personeli kimlik kartını, iktisadi işletmeciye ibraz ederek denetime
başlamak.
b) Denetlediği iktisadi işletmecinin yönetim ve
yürütme işlerine karışmamak.
c) Piyasa gözetimi ve denetimi görevini, mevzuata
uygun olarak bağımsız ve tarafsız yürütmek.
ç) Piyasa gözetimi ve denetimi sırasında elde
ettiği bilgi ve belgelere ilişkin olarak gizlilik ilkesine riayet etmek.
ALTINCI BÖLÜM
Önlemler ve İdari Yaptırımların Uygulanmasında
Yetki
İdari
para cezalarının uygulanması
MADDE 24- (1) İdari para cezası kararları;
a) Denetimin Genel Müdürlük personeli tarafından
yapılması halinde Genel Müdür tarafından,
b) Denetimin sadece il müdürlüğü personeli
tarafından veya Genel Müdürlük personeli ile il müdürlüğü personelinin
birlikte katılımıyla yapılması halinde il müdürü tarafından,
verilir.
(2) İktisadi işletmecinin yerleşik olmadığı bir
ilde denetim yapılarak uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda savunma,
denetimi gerçekleştiren il müdürlüğü tarafından istenir ve değerlendirilir.
Değerlendirme sonucu idari para cezası uygulanmasına karar verilirse ceza,
iktisadi işletmecinin yerleşik bulunduğu il müdürlüğü tarafından uygulanır.
(3) Kanunun 20 nci maddesinin beşinci fıkrası
kapsamında uygulanacak idari para cezası kararı, aracı hizmet sağlayıcının
veya medya hizmet sağlayıcının merkezinin bulunduğu yerdeki il müdürü
tarafından verilir.
(4) Bu Yönetmelik hükümlerinin iktisadi
işletmeciler tarafından ihlal edilmesi durumunda, iktisadi işletmecilere
yönelik Kanunda yer alan idari para cezaları, etkili, orantılı ve caydırıcı
olacak şekilde uygulanır.
İdari
önlemlerin uygulanması
MADDE 25-
(1) İdari önlem kararları;
a) Denetimin Genel Müdürlük personeli tarafından
yapılması halinde Genel Müdür tarafından,
b) Denetimin sadece il müdürlüğü personeli
tarafından veya Genel Müdürlük personeli ile il müdürlüğü personelinin
birlikte katılımıyla yapılması halinde il müdürü tarafından,
verilir.
(2) İktisadi işletmecinin gerekli önlemleri
almaması, zamanında almaması veya aldığı önlemlerin eksik veya yetersiz
olması ya da iktisadi işletmecinin tespit edilememesi halinde;
a) Ürünün piyasaya arzının durdurulması, piyasada
bulundurulmasının önlenmesi, piyasadan çekilmesi, geri çağrılması, öneri ve
teşhirinin durdurulması,
b) Dağıtıcıların önlemlerden haberdar olmaları ve
önlemlere uymalarını sağlamak amacı ile gerekli tedbirlerin alınması,
c) Ürünün taşıdığı riskler hakkında nihai
kullanıcıların uyarılması,
ç) Ürünlerin uygun koşullarda bertaraf veya
işlevsiz hale getirilmesi,
önlemlerinden uygun ve gerekli olanları orantılılık
ilkesine riayet ederek alınır.
Ürünün
piyasaya arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici olarak durdurulması
kararı
MADDE 26- (1) Ürünün piyasaya arzının ve piyasada
bulundurulmasının geçici olarak durdurulması kararı;
a) Denetimin sadece il müdürlüğü personeli
tarafından veya Genel Müdürlük personeli ile il müdürlüğü personelinin
birlikte katılımıyla yapılması durumunda il müdürü tarafından,
b) Denetimin Genel Müdürlük personeli tarafından
yapılmış olması durumunda Genel Müdür tarafından,
verilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Bildirimlere
ilişkin hükümler
MADDE 27- (1) Bir yapı malzemesine ilişkin tespit edilen
uygunsuzluğun ülke çapında olmadığı değerlendirildiğinde Bakanlık,
sorumluluk alanındaki ilgili teknik düzenlemelerin hükümleri çerçevesinde
hareket eder.
Bilgilerin
gizliliği
MADDE 28- (1) Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyeti
sırasında Genel Müdürlük veya il müdürlüklerince yapılan yazışmalar, ihbar
ve şikayetler ile denetimlerde temin edilen ve ticari sır niteliğindeki
veya fikri ve sınai mülkiyet hakkına ilişkin bilgiler gizli tutulur. Ancak,
mevzuatın ve insan sağlığı ve güvenliğinin gerektirdiği hallerde yapılan
duyurular bu kapsamda sayılmaz.
Tebligat
MADDE 29- (1) İdari para cezası ve/veya idari önlemleri
içeren idari yaptırım kararlarının tebliğinde, 11/2/1959 tarihli ve 7201
sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
Yetki
MADDE 30- (1) Bakanlık, ürün güvenliğine ilişkin temel
gereklerin sağlanması bakımından, diğer yetkili kuruluşların sorumluluğuna
giren ürünler hariç olmak üzere, yapı malzemelerinin denetimine yönelik
gerekli önlemleri almaya, bunları uygulamaya ve yapı malzemelerinin piyasa
gözetimi ve denetimini gerçekleştirmeye yetkilidir.
Geçerliliğini
yitiren denetim personeli kimlik kartları
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmelik
yayımlanmadan önce düzenlenmiş olan denetim personeli kimlik kartları
yenileninceye kadar geçerliliğini korur.
Yürürlük
MADDE 31- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 32-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.