Anayasa Mahkemesinin 15/3/2022 Tarihli ve 2018/29906 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-05-18

18 Mayıs 2022 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31839
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanliğından:
BİRİNCİ BÖLÜM 
KARAR 
GULNURA TOKTOMAMBETOVA BAŞVURUSU 

Başvuru Numarası: 2018/29906Karar Taribi : 15/3/2022
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL YusufŞevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞRaportör : Hikmet Murat AKKAYA Başvurucu : Gulnura TOKTOMAMBETOVA Vekili : Av. Yunus Emre BiTMEZ 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, kötü muameleye maruz kalma riski bułunan ülkeye sınır dışı etme ve terke davet kararı verilmesi nedeniyie kötü muamele yasağı ile aile hayatına saygı bakkının;sınır dışı işlemi nedeniyłe ticari faaliyet gerçekleştiremeyeceğinden bahisle çalışma yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 10/10/2018 tarihinde yapılmıştır. Komisyon başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.
3. Bölüm, başvurucunun sınır dışı edilmesine ilişkin kararın 9/11/2018 tarihine kadar geçici olarak durdurulması yönünde tedbir ara kararı vermiştir. Daha sonra ise Anayasa Mahkemesi tarafindan yeniden karar verilinceye kadar söz konusu tedbirin devamına dair karar verilmiştir.

4.Başvuru betgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR 
5.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyłe olaylar özetle şöyledir:
6. 1977'de Kırgızistan'da doğan başvurucu, Kırgızistan Cumhuriyeti vatandaşıdır.Başvurucunun Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan U.S. ile 13/4/2006 tarihinde gerçekleştirdiği evlilikten 2008 doğumlu müşterek bir çocuğu bułunmaktadır.

7. Başvuru formunda başvurucunun Türkiye'ye 2004 yılında yasal yołlardan girişyaptığı ifade edilmiş olup bu kapsamda kesintisiz olarak 2004 yılından beri Türkiye'de ikamet ettiği ve 2020'ye kadar geçerli aile ikamet iznine sahip olduğu belirtilmiştir.Başvurucu, hâlihazirda ailesiyle birlikte Türkiye'de yaşamaktadır.
8. Başvurucu, Millî Eğitim Bakanhığı tarafindan düzenlenen bir kursa katılarak 2014 yılında masöz eğitimi almıştır. Yine buna benzer nitelikte, başvurucunun özel kişi veya kuruluşlardan eğitim aldığı birkaç sertifikası daha bułunmaktadır. Başvurucunun 14/4/2017ile 13/4/2018 tariblerì arasında Muğla'daki bir oteide çalıişmak için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından süreli çahşma izni aldığı anlaşılmıştır.

9. Bir işyerinde yabancı uyruklu kadtnların çalıştırıldığı ve fuhuş yaptırıldığışeklindeki bilgilere istinaden Bursa il Emniyet Müdürlüğüne bağli polis ekipłerince 30/6/2018 tarihinde saat 23.20 sıralarında, umuma açık olan işyerine denetleme amaçlı olarak 4/7/1934 taribli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu'nun 7. maddesi kapsamında giriş yapılmiştır. 1/7/2018 tarihinde saat 00.10'da düzenłenen tutanak; başvurucu dâhil olmak üzere işletmeci, ilgili polis memurlari, diğer bir çalışan ile o anda hizmet alan müşteriler tarafindan imzalanmıştır. Düzenlenen tutanakta işletmecinin beyanlarına yer verilmiş ve başvurucunun herhangi bir Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) girişinin olmadığı ifade edilmiştir. Tutanakta başvurucunun 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve UluslararasıKoruma Kanunu'nun 54, maddesinin (1) numarałı fikrasının (ğ) bendi kapsamında çalıştığt belirtilmiştir.

10. Asayiş Şube Müdürlüğü Ahlak Büro Amirliğince 1/7/2018 tarihinde saat 01.15'te düzenlenen Bilgi Alma Tutanağı'nda başvurucu, söz konusu masaj salonunda bir hafta kadar önce çalışmaya başladığıņı ifade etmiştir. Ayrica başvurucu 13/4/2018 tarihinde çalışma izin süresinin dolduğunu, tekrar başvuru yaptığını, yeniden izin verilmesini beklediğini, bu masaj salonunda sadece masaj yaptığını ve kesinlikle fubuş yapmadığını ifade etmiştir, Bunun yanında işletmeci de başvurucu için çalışma izni müracaatında bulunduğunu.evrakın yanında olmadığını karakoldaki ifadesinde söylemiştir.

11. Durumun Bursa Valiliği Göç İdaresi il Müdürlüğüne bildirilmesi üzerine 2/7/2018 tarihinde başvurucunun çalıişma izni olmadan çalıştığının tespit edilmesi nedeniyle hakkında 6458sayılı Kanun'un 54. maddesinin (1) numaralı fikrasinın (ğ) bendiuyarinca sınır dışı etme ve terke davet kararı alınmıştır. Başvurucuya söz konusu belge aynı gün tebliğedilmiştir.

12. Sınır dışı ve terke davet işleminin iptali için başvurucu tarafindan 5/7/2018taríhinde dava açılmıştır. Bursa 1. İdare Mahkemesinin 14/8/2018 tarihli kararıyla dava kesin olarak reddedilmiştir. Kararın gerekçesinde; başvurucunun çalışma izni olmaksızın masaj salonu olarak faaliyet gösteren işyerinde çalıştığının olay esnasında tutułan Kolluk Tutanağī'yła sabit olduğu, bu Kolluk Tutanağı yanında başvurucu tarafindan çalışma izni olmaksızın çalıştığının da Bilgi Alma Tutanağı ile beyan edildiği öncelikle ifade edilmiştir.Daha sonra her iki belgenin de sağliktı ve usulüne uygun surette tanzim edildiği, itibar edilebilir nitelikte olduğu, başvurucunun çalışma izni olmaksızın çalıştığı tespit edilmiştir. Bu doğrułtuda, çahşma izni olmadan belirtiłen yerde çalıştığı gerekçesiyle başvurucu hakkında sıır dışı edilmesine ilişkin olarak tesis edilen işlemde hukuka ve ilgili mevzuata aykırılık bulunmadiğı sonucuna varilmiştir.

13. Nihai karar 17/9/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir.

IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
14. 6458 sayılı Kanun'un "Sımır dışı etme kararı alınacaklar" kenar başlıktı 54.maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Aşağıda sayılan yabancılar hakkımda sınır dışı etme kararı alınır:
ğ) Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler 
",..

15. 6458 sayıhı Kanun'un "Sımır dışı etme kararı almmayacaklar" kenar başlıklı 55.maddesi şöyledir:
"(1) 54 ūncü madde kapsamında olsalar dahi, aşağıdaki yabancılar hakkında sinır dışıetme karari alimmaz:
a) Sıır dişı edileceği ülkede ölüm cezasına. işkenceye, insanlik dışı va da onur kırıcıceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar 
b) Ciddi sağlık sorunlari, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle sevahat etmesi riskli görülenler 

c) Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışıedileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar 
c) Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları
d) Tedavileri tamamlanıncaya kadar, psikolojik, fiziksel veva cinsel şiddet mağdurları
(2) Birinci fikra kapsamındaki değerlendirmeler. herkes için ayrı yapıłır. Bu kişilerden,belli bir adreste ikamet etmeleri, istenilen şekil ve sürelerde bildirimde bulunmalarıistenebilir."
16. 6458 sayılı Kanun'un "Türkiye'yi terke davet" kenar başlıklı 56. maddesi şöyledir:
"(1) Sınır dışı etme kararı alınanlara, sınır dişı etme kararında belirtilmek kaydiyla.Türkiye 'yi terk edebilmeleri için on beş günden az olmamak üzere otuz güne kadar süre tanınır. Ancak, kaçma ve kaybolma riski bulunanlara. yasal giriş veya yasal çıkış kurallarııihlal edenlere, sahte belge kullananlara, asıłsız belgelerle ikamet izni almava çalışanlara veya aldığı tespit edilenlere, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlara bu süre taminmaz.

(2) Türkiye den çıkış için süre tanınan kişilere, Çıkış İzin Belgesi verilir. Bu belge hiçbir harca tabi değildir. Vize ve ikamet harçları ile bunların cezalarına ilişkin yükümlülükler saklıdır."

17. 6458 sayılı Kanun'un "Türkiye ye giriş yasağı" kenar başlıkhı 9. maddesi hâlihazırda şu şekildedir:
"(1) Genel Müdürtük, gerektiğinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşlerini alarak, kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından Türkiye ye girmesinde sukıca görülen yabancıların ülkeye girişini vasaklayabilir.
(2) Türkiye'den sınır dışı edilen yabanctların Tūrkiye’ve girişi, Genel Müdürlük veya valilikler tarafindan yasaklanır.

(3) Türkiye 'ye giriş yasağının süresí en fazla beş yılđır. Ancak, kamu düzeni veva kamu güvenliği açısından ciddi tehđit bulunması hálinde bu süre Genel Müdürlükçe en fazla on yil daho artirilabilir.

(4) (Değişik:6/12/2019-7196/71 md.) Vize veya ikamet izni süresi sonu eren ve bu durumları yetkili makamlarca tespit edilmeden önce Türkive dışıa çıknak için valiliklere başvuruda bulunup hakkında sınır dīşı etne kararı alınan vabancılara, idarí para cezalarıu ödemiş olmaiarı ve Bakanlıkça belirlenen ihlal sürelerini aşmamaları koydıyla, Türkiye ye giriş yasağı kararı alınmayubilir.

(5) 56 ncı madde uyarınca Türkiye'yi terke davet edilenlerden, süresi içinde ülkeyi terk edenłer hakkında giriş yasağı kararı alınmayabilir.

(6) Genel Müdürlük, giriş yasağını kaldırabilir veya giriş yasağı saklı kabmak kaydıyla yabancının belirli hir süre için Türkiye’ye girişine izin verebilir.

(7) (Değişik:6/12/2019-7196/71 md.) Kamu đizeni, kamu güvenliği veya kamu sağhıġi sebebivle Genel Müdürlükçe: idari para cezaları ve kamu ulacaklorı sebebiyle ise valiliklerce yabancıların ülkeye kabulü ön izin şartına bağlanabilir.
(8) (Ek:6/12/2019-7196/71 md.) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlikça helirlenir."
18. 28/7/2016 tarihli ve 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'nun "Çalışma izninde yetki ve yükümlülük" kenar başlıklı 6. maddesi şu şekildedir:
"(1) Çalışma izni, 4 ūncü maddeye gôre belirlenen uluslararası işgücü politikası esas alıarak Bakanlıkça verilir.

(2) Bu Kanun kapsamında yer alan yabancıłarın çalışma izni olmaksızın Türkiyede çalişmalari veya çalıştirilmalorı yasaktır.

(3) Diğer kanunłarda ya da Türkiyenin taraf olduğu ikili veya çok taraflı anlaşmalar veya uluslararası sözleşmelerde çahışma izni almadan çalışabileceği belirtilen yabamcıtar,bu Kanuna göre çalışma izni ahmadan çalışabilir veya çalıştırılabilirler.
(4) 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi kapsamıda olanların çałışma hakkı saklıdır."
19. 6735 sayılı Kanun'un "Çalışma izninin mahiyeti" kenar haşlıkhı 12. maddesinin (1) numarahı fikrası şu şekildedir:

"(1) Bu Kanuna göre verilen çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti. 6458 saylıKanunun 27 nci maddesi uyarınca ikamet izni yeríne geçer. Ancak, 6458 sayılı Kanunda tanımlanan mülteci ya da ikincil koruma statüsü dışında yabancinın herhangi bir nedenle ikamet izni olması vabancıya çalışma hakkı vermez."
20. 6735 sayılı Kanun'un "Çalışma izni ve çalışma izni muafiyetinin geçerliliği ve iptali" kenar başłıklı 15. maddesinin (1) numaralı fikrası şu şekildedir:
"(1) Çalışma izni ve çalışma izni muafiveti, sürenin sona ermesi veya Bakanlikça iptal edilmesiyle geçerliliğini kaybeder."
21.6735 sayılı Kanun'un "Çalışma izninin istisnai olarak verilebileceği yabancılar"kenar başhıklı 16. maddesinin ilgili kısmı şu şekildedir:
"I) Bakonłıkça belirlenen ułuslararası işgücü politikasına uygun olarak;
g) Bir Türk vatandaşı ile evli ve eşiyle Türkiyede evlilik birliği içinde vaşayan.
"
22.6735 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin (4) numaralı fikrası şu şekildedir:
"(1) Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar mevcut düzenlemelerin bu Kamuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulunmasına devam olunur."
23. 29/8/2003 tarihli ve 25214 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yabancıların Çahşma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği'nin "Türk Vatandaşı ile Evli Olanlar" başlıklı 44. maddesi şu şekildedir:
"(Değişik: RG-28/4/2011-27918)
Bir Türk vatandaşı ile evli olan ve eşiyle Türkiye'de evlilik birliği içinde yaşayan yabancıların çalışma izin başvurularında ikamete ilişkin süre koşułu aranmaz.
En az üç yıl sūreyle Turk vatandaşı ile evlilik birliği içinde yaşayam yabancıłarıbaşvurularında bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin dördüncü fikrasında yer alan kriterler uygulanmaz. Ancak, evliliğin aile birliği kurmak amacıyla yapılmadığının tespit edilmesi holinde çalışma izin belgesi geçerliğini kaybeder."
24. Anılan Yönetmelik'in "İzinlerin Verilmesi veya Uzatılmasında Değerlendirme"başhıklı 13. maddesinin ilgili kısmı ise şu şekifdedir:
o 
.
(Değişik fikra:RG-21/1/2010-27469) Bakanlık, ülke içinden istihdam yerine yabancıistihdamını hakłı kılacak gerekçeteri değerlendirirken, işin özel niteliğini gösterir bilgiler ile yabancıın eğitim durunu. çalışacağı işyerinin ulusal ekonomiye katkısı ve bu niteliklere uygun ücret düzeyi ile istihdam durumunu da dikkate alir. (Ek cümle:RG-28/4/2011-27918)Bakanlık bu fikrada belirtilen hususlara ilişkin değerlendirme kriterteri belirler.

(Mülga fikra:RG-28/4/2011-27918)
(Ek fikra:RG-14/2/2012-28204) Aşağıda belirtilen yabancıların çalışma izin başvuruları dördüncü fikrada belirlenen değerlendirme kriterlerine tahi tutulmaksızın sonuçlandırılır:
..
d) Anne, baba veya çocuğu Türk vatandașı olan yabancılar,
a 
B. Uluslararası Hukuk 
25. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) "Özel ve aile hayatına saygıhakkı" kenar başlıklı 8. maddesi şöyledir:
"(1) Herkes özel ve aile hayatına. konutuno ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkma sahiptir.

(2) Bu hakkın kullanılmasına bir kamu makumının müdahalesi. ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu givenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durununda sōz konusu olabilir."
26. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AiHM) öncelikle yerleşik uluslararası hukuk çerçevesinde ve Sözleşme'ye dâhił diğer antłaşmalardan doğan yükümlülüklere dayalı olarak Sözleşmeci devletlerin yabancıların ülkeye giriş, ülkede ikamet etme ve ülkeden sınır dışıedilmelerini denetlemek hakkına sahip olduğunu teyit etmektedir (Vilvarajah ve diğerleri/Birleşik Krallık, B. No: 13163/87, 30/10/1991, § 102; Ahmut/Hollanda, B. No:21702/93, 28/11/1996, § 67-b).

27. Sözleşme bir yabancının ülkeye giriş yapma veya orada ikamet etme hakkınıyahut bir kişinin aile yaşamın belirli bir ülkede kurma şeklindeki bir hakkı güvence altına almamaktadır (Abdulaziz, Cabales and Balkandali/Birleşik Krallık [BD], B. No: 9214/80...28/5/1985, § 68; Ahmut/Hollanda, § 67-c).

28. Bunun yanı sıra aile hayatına saygı hakkının kamusal makamlara yüklediği yükümlülüğün, çiftlerin evlenme suretiyle ikamet edecekleri ülkeyi seçmeleri ve aynı ülke vatandaşı olmayan eşlerin bu ülkeye yerleşmelerini kabul etmek şeklinde genel bir yükümlüłüğü kapsadığısöylenemez (Biao/Danimarka [BD], B. No: 38590/10, 24/5/2016, §117).

29. Sözleşme; yabancıların ülkeye girişi veya yerleşmeleri hususundaki bir hakkıgüvence altına almamakla birlikte kişinin yakın aile bireylerinin bulunduğu bir ülkeden ayrımak zorunda olması, belirli koşułlar altında aile hayatına saygı hakkının ihlal edilmesine neden olabilir (Boultif/İsviçre, B. No: 54273/00, 2/8/2001, § 39).

30. Aile hayatına saygı bakkının yalnızca vatandaşlar tarafindan değil bukuka uygun şekilde ikamet eden yabaneılar tarafindan oluşturulan aile birlikterini de koruduğunun 

kabulü gerekir. AiHM'in sıır dışı etme ve suçluların iadesi tedbirlerine ilişkin içtihadında,aile hayatı yönünden Sözleşmeci devletin hâkimivet alanında vasal olarak ikamet eden yabanciların Sözleşme'nin sağladığı güvencelerden yararlanabileceğine vurgu yapılmaktadır.Bu anlamda aile hayatı çekirdek aile ile sınırh olarak anlaşılır. Bununla birfikte AiHM Sözleşme'nin bir kişinin belirli bir ülkede aile kurma gibi bir hakkı içermediğine hükmetmiştir. Bunun yanı sıra belirli koşullar altında ülkede hükuka aykırı olarak bulunan yabancıarın aile yaşamının da belirtilen güvenceden yararlanması söz konusu olabilir, Ancak göç kontrołü ve kamu düzeninin korunması için söz konusu olan gereklilikler aile hayatına saygı hakkının sınırlandırıłmasinda devłetlere geniş takdir yetkisi verir. Bu bakımdan AíHM içtihadında aile yaşamının gelişim gösterdiği koşullar, aile hayatındaki ilişkilerin ne öłçüde kesildiği ya da kesileceği, Sözleşmeci devłetteki bağların ne ölçüde olduğu, başka bir yerde aile yaşamını sürdürmek için aşılamaz nesnel cngeller olup olmadiği, göç kontrolünün gereklerinin veya sınır dışt edilmenin ağır bastığı kamu düzenine ilişkin değerlendirmelerin olup olmadığı gibi kriterler dikkate alınmaktadır (Slivenko/Letonya [BD], B. No: 4832t/99,9/10/2003, § 94; Amara/Hollanda (k.k.), B. No: 6914/02, 5/10/2004).
31. AfHM, yerleşik içtihadını hatırlatarak aile hayatının kurulduğu sırada eşłerden birinin göçmen statüsü nedeniyle aile hayatının ilgili devlette sürdürülmesinin en başından beri risk taşıdığının farkında olunması hålinde ilgili ülkenin vatandaşı olmayan aile bireyinin sinır dışı edilmesinin ancak olağanüstü durumlarda Sözleşme'nin 8. maddesinin ihlaline neden olacağını belirtmiştir (Jeunesse/Hollanda [BD], B. No: 12738/10, 3/10/2014, § 108).
32. AİHM, önceki içtihatlarında açıkladığı farklı kriterleri dikkate alarak davadaki çatışan çıkarları dengelemek için ayrıntılı bir uygulama yapılmışsa, kararlarda ilgili ve yeterli gerekçeler sunulmuşsa ikincillik ilkesine uygun olarak davalı devlete göç alanında tanınan takdir marjı çerçevesinde kalndığı sonucuna varabilmektedir. Yerel makamların yeterli bir gerekçeye dayanmadığı ve sınır dışı kararında orantılılığı yüzeysel olarak değerlendirdikleri durumlarda AiHM'in ikincillik rolünün engeltenmesi ve sınır dışının bu tür bir karara dayanması Sözleşme'nin 8. maddesine aykı olacaktır (I.M./İsviçre, B. No: 23887/16,9/4/2019).

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
33. Anayasa Mabkemesinin 15/3/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Adli Yardım Talebi Yönünden 
34. Ödeme gücünden yoksun olduğunu belirten başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne karar veriłmesi gerekir (Mehmet Şerif Ay, B. No: 2012/1181, 17/9/2013)
B. Kötü Muamele Yasağının İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
1. Başvurucunun İddiaları
35. Başvurucu; ütkesinde tanıştığı ya da görüştüğü kimse olmadığını, kocası ve kızının Türkiye'de kaldığını, Kırgızistan'da sığınacak bir yerinin bulunmadığınt, yerel mahkemenin bu konuda bir değertendirme yapmadiğıni, bu nedenle öldürülme veya işkenceye ya da kötü muameleye maruz kalma riskinin olduğunu ileri sürmüştür.

2. Değerlendirme 
36. Anayasa Mahkemesi olayların başvurucu tarafından yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve ołguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun iddiaları kötü muamele yasağıkapsaminda değerlendirilmiştir.

37. Anayasa'da yabanctların ülkeye girişleri, ülkede ikamet edişleri ve ülkeden çıkarılmalarına ilişkin konularda herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Uluslararasıhukukta da kabul edildiği üzere bu husus, devletin egemenlik yetkisi kapsamında kałmaktadır. Dolayısıyla devletin yabancıłarı ülkeye kabuł etmede veya ülkeden sınır dışıetmede takdir yetkisinin bulunduğu kuşkusuzdur. Ancak anılan işlemlerin Anayasa'da güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklere müdahale oluşturması hâlinde bireysel başvuruya konu edilebilmesi mümkündür (4.A. ve 4.4. [GK], B. No: 2015/3941, 1/3/2017, §54).

38. Anayasa'nın 17. maddesinin birinci fikrasında yaşam hakkının yanında maddi ve manevi varhğı koruma ve geliştirme hakkı da güvence altına alınmıştır. Aynı maddenin üçüncü fikrasında ise kimseye işkence ve eziyet yapılamayacağı, kimsenin insan haysiyetiyle bağdaşmayan cezaya veya muameleye tabi tutulamayacağı hükmüne yer verilmiştir.Maddenin sistematiğinden de anlaşılacağı üzere birinci fikrada genel olarak güvence altına alınan bireyin maddi ve manevi varliği, üçüncü fikrada birey kötü muamelelere karşı özel olarak korunmuştur (A.A. ve A.A., § 55).

39. Anilan maddede, devlete getirilen kötü muamelede hulunmama (negatif)yükümlülüğünün herhangi bir istisnasına yer verilmemiştir. Temel hak ve özgürlüklerin savaş, seferberlik veya olağanüstü hâllerde kullanılmasının durdurulmasına imkân veren Anayasa'nın 15. maddesinde de maddive manevi varlığın bütünlüğüne dokunulamayacağıbelirtilmiştir. Bu durum, kötü muamele yasağının mutlak nitelikte olduğunun açık göstergesidir (A.A. ve A.A., § 56).

40. Ancak bu yasakla korunan hakłarın gerçek anlamda güvence altına alındığından bahsedilebilmesi için devletin kötü muamelede bulunmaması yeterli değildir. Devletin ayn!zamanda bireyleri kendi görevlilerinin ve üçüncü kişilerin kötü muamele oluşturabilecek eylemlerine karşı da koruması gerekir (4.A. ve A.A., § 57).

41. Nitekim Anayasa'run 5. maddesinde "insann maddi ve manevi varlığmn gelişmesi için gerekli şartłarı hazırlamaya çalışmak" devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştır. Anayasa'nın 5. ve 17. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde devletin bireyi işkence ve kötü muamele yasağına karşı koruma (pozitif) yükümlülüğünün de bulunduğu anlaşılmaktadır (4.A. ve A.A., § 58).

42. Anayasa'nın 5., 16. ve 17. maddeleri uluslararası hukuk ve özeitikle de Türkiye'nin taraf olduğu Cenevre Sözleşmesi'nin ilgili hükümieri ile birlikte yorumlandığında devletin egemenłik yetkisi alanında olup gönderildikleri ülkede kötü muameleye maruz.kalabilecek yabanciların da maddi ve manevi varhklarına yönelik risklere karşıkorunmalarının devletin pozitif yükümlülükleri arasında yer aldığının kabulü gerekir (A.A. ve A.A., § 59).


43. Anilan pozitif yükümlülük kapsamında smır dışı edilecek kişiye ülkesinde karşılaşabileceği risklere karşı gerçek anlamda bir koruma sağlanabilmesi için bu kişiye sınır dışı kararına karşı etkili bir karşı çıkma imkânı tanınması gerekir. Aksi hâfde sınır dışıedildiğinde kötü muameleye maruz kalma riski altinda olduğunu iddia eden ve bu iddiasınıdelillendirme konusunda devlete göre daha kisıtlı imkânlara sahip olan yabancıya gerçek anlamda bir koruma sağlanabildiğinden bahsetmek mümkün olmayacaktır (A.A. ve A.4., §60).

44. Dolayısıyla kötü muamelcye karşı koruma pozitif yükümlülüğünün -anılan yasağın koruduğu hakların doğası gereği- hakkında sınır dışı kararı verilen bir yabancıya iddialarını araştırtma ve bu karari adil bir şekilde inecletme imkânı sağlayan usul güvencelerini de içerdiği kuşkusuzdur (4.A. ve A.4., § 61).

45. Bu çerçevede sınır dışı etme işlemi sonucunda yabancıin gönderileceği ülkede kötü muamele yasağıın ihlal edileceğinin iddia edilmesi hâlinde idari ve yargısal makamlar tarafindan söz konusu ülkede gerçek bir ihlal riskinin bulunup bulunmadığı ayrıntılı şekilde araştırılmalıdır. Antlan usul güvencelerinin bir gereği olarak idari makamlar tarafindan altnan sınır dışı kararlarının bağımsız bir yargı organı tarafindan denetlenmesi, bu denetim süresince sınır dışı kararlarının icra edilmemesi ve yargılama sürecine tarafların etkili katılımınm sağlanmasi gerekir (4.A. ve A.A., § 62).

46. Ancak kötü muameleye karşı koruma yükümlülüğü, her sınır dışı işleminde yukarıda belirtilen şekilde bir araştırma yapılmasıı gerektirmez. Bu yükümlülüğün ortaya çıkabilmesi için öncelikli olarak başvurucu tarafindan savunulabilir (araştırılabilir/tartışılabilir/araştırmaya değer/makuł şüphe uyandıran) bir iddia ortaya konulmali, bu kapsamda kötü muamele yasağının ihlal edilme riskine dair somut dayanaklar sunulmalıdır. Başvurucu, geri gönderileceği ülkede var olduğunu iddia ettiği kötü muamele riskinin ne olduğunu makul şekilde açıklamalı; (varsa) bu iddiayı destekleyen bitgi ve belgeleri sunmali; bu iddialar belirli bir ciddilik seviyesinde ołmalidır (A.4. ve A.A., § 63).Başvurucunun somutlaştırma yapmadan söz edeceği ihlal olasılıkları gerçek bir riskin varlığını göstermekte yeterli olmayacaktır. İhlal iddialarının başvurucunun kişisel olarak neden risk altında olduğuna ilişkin açıklamalar içermesi gerekmektedir.
47. Diğer taraftan belirtmek gerekir ki menşe ülkelerde siyasi istikrarsızłık veya içkarışıklık nedeniyle insan hakları ihlalleri yaşandığı değerlendirilse dahi geri gönderilen ülkenin koşullarının kamu makamłarı tarafindan resen araştırılması gerektiğine ilişkin kural,başvuruculartn bu konuda açıklamada bułunma yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır (Yryskul Beishenaliev, B. No: 2016/7458, 20/4/2017, § 51). Bunun yanı sira kural olarak bir ülkedeki insan hakları ihlalleri, siyasi istikrarsızhık veya iç karışıklık hålleri tek başına anılan ülkeye gönderilmenin kötü muamele yasağını ihlał edeceği sonucuna varmak için yeterli değildir (M.D., B. No: 2016/24126, 17/11/2021, § 34).

48. Somut dosyada gerek Anayasa Mahkemesine yapilan bireysel başvuruda gerek idare mahkemesinde açılan iptal davasında başvurucunun sınır dışı edilmesi hâlinde maruz kalacağın iteri sürdüğü riske ilişkin somut ve kişisel açıklamalarda bułunmadığı, hangi özel durumunun risk oluşturduğuna ilişkin somutłaştırma yapmadığı görülmüştür. Başvurucunun ülkesinden uzun sayılabilecek bir süre içinde farkhı bir ülkede kendi tercihiyle yaşaması ise tek başına kötü muamele yasağını ihlal edecek nitelikte değildir. Sonuę olarak başvurucunun kötü muamele yasağının ihlaline ilişkin somut dayanak ortaya koyamadığı, ihlal iddialarının savunulabilir nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmiştır.


49. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun iddialarının savunulabilir nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvurunun bu kısmının açıkça dayanakton yoksun olmasınedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

C.Çahşma Hakkını İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
1. Başvurucunun İddiaları
50. Başvurucu, tesis edilen işlem nedeniyle Türkiye'de ticari faaliyette bulunma hakkının engellendiğini belirterek çalışma hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.
2. Değerlendirme 
51. Anayasa'nın 148. maddesinin üçüncü fikrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayih Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 45. maddesinin (1) numaralı fikrasına göre bireysel başvurunun incclenebilmesi için kamu gücü tarafindan ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa'da güvence altına ahnmış olmasının yanı sıra Sözleşme ve Türkiye'nin taraf olduğu Sözleşme'ye ek protokoller kapsamına da girmesi gerekir. Anayasa ve Sözłeşme'nin ortak koruma alanı dışında kalan hak ihlali iddiasımı içeren başvurular bireysel başvurunun kapsamında değildir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049.26/3/2013, § 18).

52. Bireyin dilediği alanda çalışma özgürlüğü ve çalışma hakkı Anayasanın 48. ve 49. maddelerinde güvence altına alınmış olmakla birlikte Sözleşme’de düzenlenen haklardan değildir (Serkan Acar, B. No: 2013/1613, 2/10/2013, § 24).

53. Buna göre başvuro dilekçesinde ifade edildiği şekliyle ihlal edildiği ileri sürülen çalışma hakki, Anayasa ve Sözleşme ile Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerin ortak koruma alanına girmediğinden bu iddianın konu bakımundan yetkisizlik nedeniyle kabul editemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

D. Aile Hayatıa Saygı Hakkını İħlal Edildiğine İlişkin İddia 
1. Başvurucunun İddiaları
54. Başvurucu; bugüne kadar hiçbir gayriahlaki tutum içine girmediğini, Türk örf ve adetlerine uygun bir hayat sürdüğünü, kesintisiz olarak 2004 yıhından beri Türkiye'de ikamet ettiğini, Türkiye'ye yerleşmeye karar verdiğini de evlenerek gösterdiğini belirtmiştir.Diğer taraftan 24/9/2018 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi suretinden anlaşılacağı üzere kendisine bir limitet şirketin kuruculuğu ile müdürlüğünü yapmasına izin verildiğini belirtmiştir. Başvurucu; Türk vatandaşlığı için gerekli müracaatları yapmadığına çok pişman olduğunu, bu kararın kaldırılmasını müteakip ilk işinin Türk vatandaşlığına başvurmak olacağım dile getirmiştir. Ayrıca ilkokula giden Türk vatandaşı bir çocuğunun bulunduğunu ve eşiyle birlikte yaşadığıın dikkate alınarak niteliği itibarıyla kamu düzenine ilişkin olan 6458 sayılı Kanun karşısında, uluslararası düzenlemelerle koruma altına alınan ailenin korunması ve çocuklara ilişkin hakların önceliğinin gözönüne ahınması gerektiğini ve yasałdüzenlemeler arasında çelişki olduğunu ileri sürmüştür. Sonuç olarak başvurucu, ailevi durumunun dikkate alınması ve ashnda vatandaşlık için gereklişartları taşıması nedeniyle izinsiz çahşmaya dayalı sınır đışı kararımın iptal edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

2. Değerlendirme 
55. Anayasanın "Özel hayatın gizliliğ" kenar başhkhı 20. maddesinin birinci fikrasışöyledir:
“Herkes .. aile hayatma saygı gösterilmesini isteme hakkma sahiptir. .. aile hayatıın gizliliğine dokunulamaz."
56. Anayasa Mahkemesi, olaylarn başvurueu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, § 16). Başvurucunun iddiaları dikkate alınarak somut başvurunun aile hayatına saygi hakkı kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
57. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabuł edilemezliğine karar veriłmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan aile hayatına saygı hakkının ihtal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar veriłmesi gerekir.
b. Esas Yönünden 
i. Hakkın Kapsamı ve Müdabalenin Varhığı
58. Sınır dışi edilme ve terke davet kararı nedeniyle aite hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddialarını içeren başvuruların incelenmesinde çözümlenmesi gereken ilk husus sınır dışı işleminin kesin, nihai ve icra edilebilir hâle geldiği tarihte yabancı kişinin bulunduğu ülkede özel ve/veya aile hayatının mevcut olup olmadığının ortaya konulmasıdır (benzer yöndeki kararlar için bkz. Peri Kırık, B. No: 2015/19795, 9/1/2019, § 32).
59. Olayda başvurucunun bir Türk vatandaşı ile evli olduğu, bu evliliğinden 2008doğumlu bir çocuğunun bulunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla başvurucunun Anayasa'nın 20. maddesi kapsamında yer alan bir aile bayatı olduğu açıktır. Buna göre başvurucunun eşi ve çocuğu ile birlikte yaşadığı Türkiye'den sınır dışı ve terke davet işlemine karar verilmesi aile hayatına saygı hakkına müdahale teşkil etmektedir (benzer yöndeki karar için bkz. Peri Kırık, § 36).

ii.Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
60. Anayasa'nın "Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması" kenar başlıkhı 13.maddesi şöyledir:
"Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anavasamın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sımrtanabilir. Bu smrlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve öiçülülük ilkesine aykırı ołamaz."
61. Yukarida tespit edilen müdahalenin Anayasa'nın 13. ve 20. maddelerinde öngörülen şartlara uygun olup olmadığının değerlendirilmesi, bu çerçevede müdahalenin kanuni dayanağının ve meşru bir amacının olup olmadığı, demokratik toplum gereklerine ve ölçülülük ilkelerine uygun olup olmadığı hususlartnın tartışılarak ihlal iddiası hakkında hir sonuca varılması gerekir (Peri Kırık § 38).


(1) Kanunilik 
62. Başvurucunun sınır dışı edilmesine ilişkin uygulamanın 6458 sayılı Kanun hükümlerine dayandığı görülmüştür. Bu kapsamda başvurucunun aile hayatına yönelik müdahalenin kanuni bir temelinin olduğu ve 6458 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerinin kanunla sınırlama ölçütünü karşıladığı sonucuna varılmıştır.,
(2) Meşru Amaç
63. Çalışma izni olmadan çalıştığı dikkate alınarak başvurucunun sınır dışıedilmesine karar verildiği anlaşılmıştır (bkz. §§ 11, 12). Bu bakımdan müdahale; kamu düzenin korunması, ülkenin ekonomik refahi, başkalarının hak ve Özgürlüklerinin korunmasıamaçlarını gözetmektedir. Bu çerçevede başvuruya konu müdahalenin meşru bir amaçtaşıdığı anlaşıłmıştır.

(3) Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk 
(a) Genel İlkeler 
64. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre demokratik toplum düzeninin gerekleri kavramı öncelikle ilgili hak yönünden getirilen sınırlamaların zorunlu ya da istisnai tedbir niteliğinde olmasıni, başvurulabilecek en son çare ya da alınabilecek en son önlem olarak kendisini göstermesini gerektirmektedir. Demokratik toplum düzeninin gerekterinden olma,bir sınırlamanın demokratik bir toplumda zorlayıcı bir toplumsal ihtiyacın karşılanmasıamacına yönelik olmasını ifade etmektedir (Ata Türkeri, B. No: 2013/6057, 16/12/2015, § 44;Haluk Öktem [GK}, B. No:2014/13433, 13/10/2016, § 49; Erhum Öksüz [GK], B. No:2014/12777, 13/10/2016, § 53; G.G. [GK], B. No: 2014/16701, 13/10/2016, § 56; Salim Onur $akar, B. No: 2015/2711, 21/9/2017, § 35; AYM, E.2016/179, K.2017/176.28/12/2017).

65. Anayasa'nın 13. maddesinde demokratik toplum düzeninin gerekleri ve ölçülülük kriterleri iki aynı ölçüt olarak düzenlenmiş olmakla birlikte bu iki öłçüt arasıda ayrımaz bir ilişki vardır. Ölçülülük ilkesinin amacı temel hak ve özgürlüklerin gereğinden fazla sınırlandırılmasının önlenmesidir. Anayasa Mahkemesi kararları uyarınca ölçülülük ilkesi, sınırlama için kullanılan aracın sınırlama amacını gerçekleştirmeye uygun ohmasınıifade eden elveriştilik, sınırlayıei önlemin sınırlama amacına ulaşmak bakımından zorunlu olmasına işaret eden gereklilik ve araçla amacın orantısız bir ölçü içinde bulunmaması ile sımrlamanın ölçüsüz bir yükümlülük getirmemesi anlamına gelen orantılılık unsurlarınıiçermektedir (Bülent Polat [GK], B. No: 2013/7666, 10/(2/2015, § 106; Tevfik Türkmen [GK], B. No: 2013/9704, 3/3/2016, § 70; Bülent Kaya [GK], B. No: 2013/2941, 11/5/2016, §82; Ferhat Üstündağ, B. No: 2014/15428, 17/7/2018, §§ 45, 48). Bu ilke, şüphesiz tüm temel hak ve özgürlüklere yapılacak müdahaleler bakımından geçerlidir.
66. Belirtilen ölçütlere riayetle bir sınırlandırma yapılıp yapıłmadığınm tespiti için müdahale teşkil eden önlemin temelini oluşturan meşru amaç karşısında bireye düşen fedakârlığın ağırlığının gözönünde bulundurulması, kamunun veya kimi zaman başka bir bireyin menfaati ile müdahalenin süjesi olan bireyin menfaati arasında adil bir dengenin kurulup kurulmadığının belirlenmesi gerekmektedir (Bülent Polat, § 107; Tevfik Türkmen, §71; Bülent Kaya, § 83).


67. Devletlerin ulusfararası hukuk çerçevesinde yabaneıłarın ülkeye giriş yapmasınıve ülkede ikamet etmesini kontrol etme ve gerektiğinde ülkedeki yabaneıłart sınır dişı etme konusunda geniş takdir yetkileri bulunmaktadır (Peri Kırık, § 47).
68. Bununla birlikte sınır dışı edilen yabancının ülkede güçlü ailevi bağlara sahip olduğu durumlarda aile hayatı ile sınır dışı işleminin uygulanması bağlamında gözetilen kamusal menfaat arasıda adil bir denge kurulması gerekmektedir (Peri Kıık, § 48).
(b)İlkelerin Olaya Uygulanması
69. Somut olayda yasal yoflarla 2004 yılında Türkiye'ye giriş yapmasına, bireysel başvuru formundaki beyanı uyarınca kesintisiz olarak Türkiye'de bulunmasına ve bir Türk vatandaşıyla 2006 yılından beridir evli olmasına rağmen başvurucu, Türk vatandaşlığı için girişimde bulunmamıştır. Ayrıca başvurucunun aile ikamet izni sürelidir. Dolayıstyla haşvurucunun hukuka uygun bir şekilde çalışması için yabancılar hakkında öngörülen şartłara tabi olup çalışma izni alması gerekmektedir.

70. Yabancıların çalışma izni alması için gerekli şartlar hâlihazırda 6735 sayılıKanun'da yer almaktadır. Olayların geçtiği tarihte de söz konusu Kanun yürürlüktedir. Anılan düzenlemenin kanunlaşması için sunulan Bakanlar Kurulu tasarısının genel gerekçesine bakıldığında kayıt dışılıkla mücadele, bürokratik işlemleri azałtma, 27/2/2003 tarihłi ve 4817sayıh mülga Yabancıların Çahşma İzinleri Hakkındaki Kanun'da yer alan birtakım düzenlemeleri güncelleştirerek ve aynı zamanda esnekiik sağlayarak 6458 sayılı Kanun ile uyumlaştırna amacının güdüldüğü anlaşılmaktadır.

71. 6735 sayılı Kanun'da çalışma izni verilebilmesi için gerekli olan şartlar arasında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının belirlediği değerlendirme kriterlerinin karştlanmasıda -kural olarak- yer almaktadır. Bu kapsamda Türkiye'de çalışma izni almış olan yabaneıuyruklunun Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) primleri, yapacağı göreve göre belirlenmektedir. Buna göre hâlihazırda masör, masöz ve SPA terapisti gibi işlerde çalışacak yabançılar için asgari ücretin en az iki katı tutarında çahışanlara ücret verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durum işverene belli bir küłfet getirirken başta SGK olmak üzere ilgili yabanciların da menfaatlerinin korunduğu ortadadır.

72. Yerel mahkemenin başvurucunun Bitgi Alma Tutanağı'ndaki ifadesi ile olay anında müşteri olarak bulunan kişilerin ifadelerinden hareketle başvurucunun fiili olarak çalıştığını kabul ettiği anlaşılmıştır. Mahkemenin başvurucunun çalışma izninin uzatılmast için başvuru yaptığına ilişkin iddialarla ilgili ek bir araştırma yapmadığı görülmüştür.
73. Başvurucunun çalışma izni olmadan çalıştığınin tespit ediłmesine dayanıłarak tesis edilen işlem karşısında Türkiye'de bir aile bağının olduğu ayrıca gözetilmelidir. Nitekim başvuruçu; aile ikamet iznine sabip olduğu gibi bir Türk vatandaşı ile uzun yıllardan beri evli olup eğitim hayatına Türkiye'deki bir okulda devam etmekte olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bir kız çocuğunun da annesidir. Ayrıca söz konusu evlilik birliği devam etmektedir.Dolayisıyla başvurucunun kendine özgü özel durumunun Anayasa'da güvence altına alınan aile hayatına saygı hakkı ile birlikte dikkate alınması gerekir.

74. Başvurucu ile işletme sahibinin beyanlarına göre başvurucunun kolluk kuvvetlerinin tespitinden çok kısa bir süre önce söz konusu işletmede çahışmaya başladığı ve çalışma izni için bir müracaatının olduğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan bireysel başvuruya 

konu olaylardan önce uzun yıllardan beridir Türkiye'de ailesiyle birlikte yerleşik olarak yaşadığı anlaşılan başvurucunun kamu düzenini bozacak bir eyleminin olduğuna yönelik herhangi bir bilgi veya belge bulunmamaktadır.

75. Bu şartlar altında İdare Mahkemesinin kararına bakıldığında başvurucunun sınır dışı edilme kararına yönelik aile hayatına saygı hakkı kapsamında ileri sürdüğü iddiaların tartışılmadığı, sadece başvurucunun çalışma izni olmadan çahıştiğı hususunun sabit olduğu gerekçesiyle davanın reddedildiği anlaşılmıştır. Söz konusu durum gözetitdiğinde İdare Mahkemesi tarafindan idari iştemin başvurucunun aile hayatı üzerinde doğuracağı etkiler bakımından bir inceleme ve dengelemenin yaplmamış olduğu, aile hayatina saygı hakkı ile ilgili hiçbir gerekçeye yer verilmediği görülmektedir. Dolayısıyla mahkeme kararında kamu düzeninin korunması, ülkenin ekonomik refah, başkalarını hak ve özgürlükierinin korunması hususlarındaki kamusal menfaat ile başvurucunun aile hayatina saygi hakkıarasında bir dengeleme yapilmamıştır. Bunun yanında somut olay özelinde çatışan menfaatler dikkate ahındığında başvurucunun sınır dışı edilmesinin orantısız olduğu sonucuna varılmiştir.
76. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan aile hayatıa saygı hakkınun ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

3. Giderim Yönünden 
77, Başvurucu, ihlalin tespiti ile manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
78. Tespit edilen ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırlmasına ilişkin usul ve esaslar 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinde yer almaktadır.

79. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargıłlama yapıimasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda karann gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş, yeniden yargilama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (6216 sayıh Kanun'un 50.maddesinin (2) numaralı fikrasında düzenlenen bireysel başvuruya özgü yeniden yargılama kurumunun özelliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz, Mehmet Doğan [GK], B. No:2014/8875, 7/6/2018, §§54-60; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506,93-100).7/11/2019. §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§
80. İhlalin ve sonuçlarının ortadan kaldınlması için yeniden yargılamanın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. I. Kötü muamele yasağının ihlał edildiğine ilişkin iddianın açıkça davanaktan yoksun ołması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Çalışma hakkınım ihlal edildiğine ilişkin iddianın konu bakımından yetkisizlik nedeniyłe KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
3. Aile hayatına saygı hakkımn ihlal edildiğine ilişkin iddíamn KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
C. Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alnan aile hayatına saygı hakkının İHLAL EDİLDİĞINE,
D. Kararın bir ömeğinin aile hayatına saygı hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Bursa J. İdare Mahkemesine (E.2018/809, K.2018/1069) GÖNDERİLMESiNE,
E.Tazminata ilişkin talebin REDDiNE,
F.4.500 TL vekâlet üeretinin başvurucuya ÖDENMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin bilgi için İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE,
H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESiNE 15/3/2022tarihinde OYBiRLİĞiYLE karar verildi.