Anayasa Mahkemesinin 29/6/2022 Tarihli ve 2019/3039 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-08-26

26 Ağustos 2022 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31935
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM KARAR TAYYİP AKYÜRK BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası; 2019/3039Karar Tarihi : 29/6/2022
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler ; Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞIrfan FIDAN Raportör : Ayhan KILIÇBaşvatucu : Tayyip AKYÜRK Vekili : Av. Hüseyin BILGi 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, terör olaylarının bastırıması kapsamında alınan tedbirlerin uygulanması esnasında konutta meydana gelen zararın karşılanmaması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiaşına ilişkindir.

I. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 25/1/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüim tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.
3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşısūresinde beyanda bulunmuştur.

IIL OLAY VE OLGULAR 
4.Başvuru formu ve eklerinde ifade ediłdiği şekliyle ilgili olaylar ōzetle şöyledir:
5. Başvurucu 1970 doğumlu olup Şırnak'ta ikamet etmektedir. Başvurucu,Diyarbakır 2 No.lu Devlet Güvenlik Mahkemesinin 19/11/1991 tarihli kararıyla silahlı terör Örgütüne üye olma suçundan mahküm edilmiştir. Başvurucu, cezanın infazından sonra 28/6/1998 tarihinde bihakkın tahliye olmuştur. Başvurucunun 23/2/2018 tarihli talebi üzerine Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 23/2/2018 tarihli kararıyla memnu haklarının iadeşine karar verilmiştir.


A. Arka Plan Bllgisf 
6. Kısa adı PKK olan Kürdistan İsci Partisinin terör örgūtü olduğu uluşal ve uluslararası makamiar tarafindan kabul edilmiş tartişmasız bir olgudur. Anılan örgütün gerçekleştirdiği terörist şiddet; böłūcū amaçları dolayısryla anayasal dūzene, milli güvenliğe,kamu düzenine, kişilerin can ve mal emniyetine yönelik ağır tehdit oluşturmaktadır. Bu yönüyle ülkenin toprak bütünlüğtinü hedef alan PKK kaynaklı terör, onlarca yıldır Türkiye'nin en hayati sorunu hâline gelmiştir (Galser Yưdưưm (2) [GK], B. No: 2016/40170,16/11/2017, §§ 7-18).

7. Kamuoyunda demokratik açılım süreci, çözüm süreci, Millı Birlik ve Kardeşlik Projesi gibi farklı isimlerle ifade edilen süreç içinde 2012 yıhnın son döneminden itibaren PKK tarafindan gerçekleştirilen terör saldırıları önemli ölçüde azalmıştır. Ancak Suriye'de son yıllarda yaşanan iç savaşın Türkiye'nin güvenliği Özerinde etkileri olmuş, PKK ve DAEŞkaynaklı terör olayları yeniden artmaya başlamıştır. Kamuoyunda 6-7 Ekim olayları ve hendek olayları olarak bilinen terör eylemleri bunların başıda gelmektedir (Gülser Yıldırım (2), §§ 1930).

8. Türkiye, 2015 yılı Haziran ayından itibaren yeniden yoğun bir şekilde terör saldırılarına maruz kalmıştır. Bu kapsamda PKK tarafindan Şımak'ın merkezi ile Cizre,Silopi ve Idil ilçelerinde, Hakkâri'nin Yüksekova ilçesinde, Diyarbakır'ın Silvan, Sur ve Bağlar ilçelerinde, Mardin'in Dargeçit, Nusaybin ve Derik ilçelerinde, Muş'un Varto ilçesinde cadde ve sokaklara hendekler kazılp barikatlar kurularak, bu barikatlara bomba ve patlayıcılar yerleştirilerek teröriştler tarafindan bu yerleşim yerlerinin bir kısmında ōz yōnetim adı altında hâkimiyet sağlanmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda çok sayıda terörist halkın bu yerlere giriş ve çıkışını engellemek istemiştir. Güvenlik güçleri, hendeklerin kapatılması ve barikatların kaldırımaşı suretiyle yaşamın normale dönmesini sağlamak amacıyla operasyonlar yapmış; terōristlerle çatişmaya girmiştir. Aylarca devam eden bu operasyon ve çatışmalar sırasında yaklaşık iki yüz güvcnlik görevlisi hayatını kaybetmiş,tonlarca bomba ve patlayıcı imha edilmiştir (Figen Yüksekdağ Şenoğlu, B. No: 2016/25187,4/4/2018, § 18).

B. Somut Olaya Îlişkin Bilgiler 
9. Başvurucu, Şımak il merkezinde 14/3/2016-25/7/2016 tarihleri arasında yürütülen güvenlik operasyonlanı sonrasında 14/1 1/2016 tarihinde Şırnak Valiliği Terðr ve Terörle Mücadeleden Doğan Zarar Tespit Komisyonu Başkanlığına (Zarar Tespit Komisyonu) başvurarak iki katı evinin zarar gördüğtinā bildirmiş; 17/7/2004 tarihli ve 5233sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun kapsamımda zararlarıın karşılanmasını talep etmiştir.

10. Yetkililerce düzenlenen 31/1/2017 tarihli zarar tespit raporuyla başvurucumun evinin durumu az hasarlı olarak saptanmış, her iki kat için toplam 22,198,05 TL hasar tutarıhesaplanmıştr. Başvurucumun iddiasına göre taraflar 20.500 TL Üzerinde uzlaşmıştır. Ancak başvurucunun tazminat talebi, Diyarbakır 2 No.lu Devlet Güvenlik Mahkemesinin 19/11/1991 tarihli kararıyla silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahküm olduğu gerekçesiyle Zarar Tespit Komisyonunun 22/2/2017 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Kararda başvurucunun talebinin 5233 sayılı Kanun kapsamına girmediği vurgulanmıştır.
“,*

I1. Başvurucu, Zarar Tespit Komisyonu kararının iptali ve fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak üzere 1.000 TL tazminat 8denmesi istemiyle 14/5/2018 tarihinde Mardin 2.Idare Mahkemesinde (İdare Mahkemesi) dava açmıştır. Dava dilekçesinde başvurucu, 5233sayılı Kanun'un 2. maddesinin ikinci fikrasının (f) bendinde mahkûm olunan fillerin yol açtığı zararların Kanun'un kapsamı dışında bırakıldığını belirtmiş; 26 yıl önceki mahkümiyctin zararların tazminine engel teşkil etmeyeceğini savunulmuştur. Başvurucu söz konusu mahkümiyetinin cezasını çektiğini, akabinde memnu haklarını iadesine karar verildiğini de vurgulamıştır.

1. Davalı Şırnak Valiliğinin savunma yazısında, terör örgütül üyeliğinden mahkūm olan kişilerin zararlarının tazmin edilmesinin 5233 sayılı Kanun'un 2. maddesinin ikinci fikrasının (f) bendi uyarınca mümklin olmadığı ileri sürülmüştür.

13. Idare Mahkemesi 5/I 1/2018 tarihinde davayı kesin olarak reddctmiştir. Kararıgerekçesinde 5233 sayılı Kanun'un 1. maddesi ile 2. maddesinin ikinci fikrasının (f) bendine atıfta bulunularak kanun koyucunun terör örgütüne yardım ve yataklık suçu işleyen kişiler ile terör suçundan mahküm olan kişileri bu Kanun hükümlerinden faydalandırmamayıamaçladığı belirtilmiştir. Kararda 5233 sayılı Kanun'un amacı dikkate alındığında terör örgütüne yardım ve yataklık suçu işleyen kişiler ile terör suçundan mahkům olan kişilerin kendilerinin terör õrgütü mensubu olarak katılmadığı ya da suç faili olmadığı olaylar nedeniyle uğradığı zararlar için de bu Kanun hükümlerinden faydalandırılmaması gerektiği açıklanmıştır. Başvurucunun Diyarbakır 2 No.lu Devlet Güvenlik Mahkemesinin 19/1 1/1991tarihli karartyla terör örgütüne tüye olma suçundan mahküm olduğunun hatırlatıidığı kararda zararın 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmininin mümkün olmadığı ifade edilmiştir. Kararda ayrıca Danıştay Onbeşinci Dairesinin 24/4/2018 tarihli ve E.2015/1038, K.2018/4149 sayılt kararmın da bu yönde olduğuna işaret edilmiştir.

14.Nihai karar 31/12/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
IV. İLGİLİ HUKUK 
15.5233 sayılı Kanun'un 1. maddesi şöyledir:
"Bu Kamunun amaci, terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle maddi zarara uğrayan kişilerin, bu zararlarının karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir."
16. 5233 sayıl Kanun'un 2. maddesinin birinci fikrası ile ikinci fikrasının ilgili kısmı şöyledir:
"Bu Kanun, 3713 saylı Terörle Mücadele Kanununun I inci, 3 üncu ve 4 üncu maddeleri kapsamına giren eylemler veya terörle mücadele kapsamında yürüttülen faaliyetler nedentyle zarar gören gerçek kişiler ile bzel hukuk tüzel kiştlerinin maddi zararlarının sulhen karşılanması hakkındaki esas ve usullere ilişkin hükümleri kapsar.
Aşağıda belirtilen zararlar bu Kamunun kapsamı dışındadı:
**•

D) 3713 saylı Kamunun 1 inct, 3 üncü ve 4 únci maddeleri kapsamındaki suçlar ile terör olaylarında yardım ve yatakık suçlarından mahkim olanların bu fillerinden dolayıuğradıği zararlar."
17. 5233 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fikrasımın ilgili kısmı şöyledir:
"Bu Kanun hükümlerine göre sulh yoluyla karşılanabilecek zararlar şunlardır:
a).. taşınmazlara verilen her türlü zararlar.
a ...

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
18.Anayasa Mahkemesinin29/6/2022 tarihinde yapmış olduğu toplanıda başvuru incelenip gereği düşünüldti:
A. Başvurucınun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
19.Başvurucu5233sayılı Kanun'un 2. maddesinin ikinci fikrasımın (f) bendinde terör örgüta tyeliği suçundan mahküm olanların bu fillcrinden dolayı uğradığı zararların karşılanmayacağının düzenlediğini, derece mahkemesinin yorum gerektirmeyecek kadar açık olan bir kanun hükmünü batalı yorumladığını ileri sürmüştür. Başvurucu, tazminat isteminin reddedilmesinin mülkiyet hakkınm özünüve eşitlik ilkesini zedelediğini belirtmiştir.Cezalandırmanın amacinın faili islah ederek tekrar topluma kazandırmak olduğunu ifade eden başvurucu; derece mahkemesinin bu ilkeyi gözardı ederek daimî suçlu muamelesi yaptığını, bunun hukuk devleti ilkesini ve mūlkiyet hakkını ihlal ettiğini iddia etmiştir.
20. Bakanlık görüşünde, İdare Mahkemesi kararında kararın kesin olduğu belirtilse bile başvurucunun bu karara karşı istinaf yoluna başvuru imkânmm hukuken bulunduğu gözetildiğinde başvuru yollarımın tüketiliptüketilmediğinin değerlendirilmesigerektiği belirtilmiştir. Bakanlık ayrıca başvurucunun şikâyetinin kanun hükmüınün yorumuna yönelik olduğunu vurgulamış, bunun kanun yolu şikāyeti kapsamında kalıp kalmadığıın Anayasa Mahkemesince irdelenmesi gerektiğine işaret etmiştir.

21. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyamında başvuru formundaki iddialarınıtekrarlamıştır.

B. Değerlendirme 
2. Anayasa'nın "Mülkiyet hakkı" kenar başlıklı 35. maddesi şöyledir:
"Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir.
Bu hakdar, ancak kamu yarari amacıyla, kamurla sınırlanabilir.
Mülkiyet hakkunın kullanılması toplum yararna aykırı olamaz."
23. Anayasa'nın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" kenar başlıklı 40.maddesinin birinci fikrası şöyledir:

"Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlål edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkánının sağlanmasını isteme hakkana sahiptir."
24. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağh olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun şikâyetinin 8zū, konutuna verilen zararın tazmin edilmemesine yöneliktir. Dolayıstyla başvurucunun şikâyetleri mülkiyet hakkını ilgilendirmektedir.

25. Başvuruya konu olayda başvurucunun evinin güvenlik operasyonları sıraşında hasar gördüiğü, yetkililerce düzenlenen 31/1/2017 tarihli zarar tespit raporuyla saptanmıştır.Ancak Zarar Tespit Komisyonu başvurucunun zararının S233 sayılı Kanun kapsamında karşılanmasının mümkün olmadığını belirterek tazminat talebini reddetmiştir. Başvurucunun açtığı dava da olumsuz sonuçlanmıştır. Bu durumda başvurucunun tazminat isteminin esasıincelenmemiştir. Başvurucunun mülküne verilen zararın karşılanması istemiyle yaptığıbaşvurunun esasının incelenmemesine yönelik şikäyetinin Anayasa'nın 3s. maddesinde düzenlenen müikiyet hakkıyla bağlantılı olarak Anayasa'nın 40. maddesinde güvence altına alınan etkili başvuru hakkı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıimıştır.
1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
26. Bakanlık görüşünde, başvurucunun -kesin olduğu belirtilse bile- Idare Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurmasının mümkün olduğu gözetildiğinde başvuru yollarının tüketilip tüketilmediğinin değerlendirilmesigerektiği ileri sürülmüştür.Başvurucunun istinafa erişim bağlamında mahkemeye erişim hakkına yönelik bir şikâyetinin bulunmadiğını vurgulamak gerekir. Ayrıca ilk derece mahkemesi kararında kararın kesin olduğu belirtildiğine ve başvurucunun buna karşı bir şikâyeti de bulunmadığına göre başvuru yollarının tüketilmediğinin düşünülmesi için hiçbir neden buiunmamaktadır.
27. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığıve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden 
a Mälkün Varlığı
28. Mülkiyet hakkıın ihlal edildiğinden şikâyet eden bir kimse, önce böyle bir hakkının var olduğunu kanıtlamak zorundadır (Mustafa Ateşoğłu ve diğerleri, B. No:2013/1178, 5/11/2015, §§ 4954). Anayasa'nın 35. maddesinin birinci fikrasmda "Herkes,mülkiyet ve miras haklarına sahiptir." denilmek surctiyle mülkiyet hakkı güvenceye bağlanmıştır. Anayasa'nı anılan maddesiyle güvenceye bağlanan mülkiyet hakkı, ekonomik değer ifade eden ve parayla değerlendirilebilen her türlü mal varlğı hakkını kapsamaktadır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, § 20). Bu bağlamda müik olarak değerlendirilmesi gerektiğinden kuşku bulunmayan menkul ve gayrimenkul mallar ile bunların Üzerinde tesis edilen sınırlı ayni ve fikrî hakların yanı sıra icrası kabil olan her türlü alacak da mülkiyet hakkının kapsamıma dâhildir (Mahmut Duran ve diğerleri, B. No: 2014/11441, 1/2/2017, 860).


2. Somut olayda ihtilaf konusu evin başvurucuya ait olduğu hususunda tereddūt bulummamaktadır. Dolayısıyla başvurucunun Anayasa'nın 35. maddesi uyarınca mülkiyet hakkı kapsamında korunmásı gereken bir menfaatinin mevcut olduğu kabul edilmiştir.
b. Genel İlkeler 
30. Etkili başvuru hakkı anayasal bir hakkının ihlal edildiğini ileri süren herkese hakkın niteliğine uygun olarak iddialarını inceletebileceği makul, erişilebilir, ihlalin gerçekleşmesini veya strmesini engellemeye ya da sonuçlarını ortadan kaldımaya (yeterli giderim sağlama) elverişli idari ve yargısal yollara başvuruda bulunabilme imkânı sağlanmaşıolarak tanımlanabilir (Y.T. [GK], B. No: 2016/22418, 30/5/2019, § 47; Murat Haliç, B. No:2017/24356, 8/7/2020, § 44).

31. Öte yandan şikâyetlerin esasının incelenmesine imkân sağlayan ve gerektiğinde uygun bir telafi yöntemi sunan etkili hukuk yollarının olması ilgililere etkili başvuru hakkınısağlanmasının bir gereğidir. Buna göre kişilerin mağduriyetlerinin giderilmesi amacryla öngörülen yargı yollarımı mevzuatta yer alması yalnız başına yeterli olmayıp bu yolun aymızamanda pratikte de başarı şansı sunması gerekir. Søz konusu yola başvurulabilmesi için öngörülen koşullar somut olaylara tatbik edilirken dayanak işlem, eylem ya da ihmallerden kaynaklanan savunulabilir nitelikteki iddiaların bu doğrultuda geniş şekilde değerlendirilmesi, koşulların oluşmadığı sonucuna ulaşılması durumunda ise bu durumun yargı makamları tarafindan ilgili ve yeterli gerekçelerle açıklanması gerekir (İlhan Gökhan,B. No: 2017/27957, 9/9/2020, §§ 47, 49).

32. Anayasa'nın 35. maddesinde "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir."hükmüne yer verilerek mtilkiyet hakkı güvence altına alınmıştır. Anayasa'nın 5, maddesi ise inşanın maddi ve manevi varlığınm gelişmesi için gerekli şartları hazırlamayı devletin temel amaç ve görevleri arasında saymıştır. Mülkiyet hakkının ctkili bir şekilde korunabilmesi yalnızca devletin bu haklara müdahaleden kaçınmasıyla sağlanamaz. Anayasa'nın 5. maddeşi ile birlikte değerlendirildiğinde 35, maddesi uyarınca devletin pozitif yükümlalakleri de bulunmaktadır. Bu pozitif yükümlälükler kimi durumlarda özel kişiler arasındaki uyuşmazlıklar da dâhil olmak üzere söz konusu temel hakların korunması için belirli tedbirlerin alınmasım gcrcktirmektedir (AYM, E.2019/40, K.2020/40, 17/7/2020, § 37;AYM, E.2019/11, K.2019/86, 14/11/2019, § 13; Türkiye Emekliler Derneği, B. No:2012/1035, 17/7/2014, §§ 3438; Eyyp Boynukara, B. No: 2013/7842, 17/2/2016, §§ 3941;Osmanoğlu Inşaat Eğitim Gıda Temizlik Hizmetleri Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi, B. No: 2014/8649, 15/2/2017, § 43).

33. Devletin pozitif yükümltültkleri nedeniyle mülkiyet hakkı bakımından koruyucu ve düzeltici bazı Önlemler alması gerekmektedir. Koruyucu önlemler mtülkiyete müdahale edilmesini ōnleyici; düzeltici önlemler ise müdahalenin etkilerini giderici, diğer bir ifadeyle telafi edici yasal, idari ve fiilî tedbirleri kapsamaktadır. Mülkiyet hakkına müdahalenin malik üzerinde doğurduğu olumsuz sonuçların mümkünse eski hâle döndürülmesi, mümkün değilse malikin zarar ve kayıplarının telafi edilmesini sağlayan idari veya yargısal birtakım hukuki mekanizmaların oluşturulması devletin pozitif yükümlültiklerinin bir gereğidir (Osmanoğlu Inşaat Eğitim Gıda Temizlik Hizmetleri Petrol Ürünleri Sanayı Ticaret Limited Şirketi, §§ 46,48).

34. Kamu görevlileri veya üçüncü kişiler tarafından bireylerin konutlarına haksız olarak verilen maddi zararların tazmini için hukuksal mekanizmaların oluşturulması

zorunludur. Dolayısıyla kamu görevlileri veya üçüncüi kişiler tarafindan evine maddi zarar verildiğini iddia eden kişilerin bu zararlarının telafisi için yetkili makama başvurma imkânıın, diğer bir ifadeyle etkili başvuru hakkının sağlanmaşı Anayasa'nın 40. maddesinin gereğidir.

C.İlkelerin Olaya Uygulanması
35. Somut olayda Şırnak il merkezinde konutu bulunan başvurucu, 2016 yılı içinde gerçekleştirilen terörle mücadele operasyonları sırasında evinin hasar gördüğünü ileri sürmüşve zararının tazmini amacıyla 14/11/2016 tarihinde Zarar Tespit Komisyonuna müracaat etmiștir.

36. Başvurucunun evinin 14/3/2016-25/7/2016 tarihleri arasında yürütülen güvenlik operasyonları sirasında hasar gördüğu hususu 31/l/2017 tarihli zarar tespit raporuyla saptanmıştır. Dolayısıyla başvurucunun mülkūne zarar verildiği iddiasmın savunulabilir temelinin bulunduğu anlaşılmıştır. Bu durumda Anayasa Mahkemesince incelenecek ilk mesele başvurucunun mülkiyet hakkına müdahale edildiği iddiasını Öne sürebileceği, varsa zararını tazminini sağlayabileceği bir başvuru yolunun bulunup bulunmadığıdır.
37. 5233 sayılı Kanun'un I. maddesinde Kanun'un amacıın terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle maddi zarara uğrayan kişilerin bu zararlarmın karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemek olduğu belirtilmiştir.Kanun'un 7. maddesinin birinci fikrasının (a) bendinde terörle mücadele kapsamında yürüttilen faaliyetler nedcniyle kişilerin taşınmazlarına verilen her türlt zarar, kanun hükümlerine göre sulh yoluyla karşılanabilecek zararlar arasında sayılmıştır. Bu noktada 5233 sayılı Kanun'un zararın kamu görevlilerinin veya terör örgütü mensuplarının fillerinden kaynaklanması arasında bir ayrım yapmadığına dikkat çekilmelidir. Bu bağlamda kanun koyucunun terör örgtütü mensuplarının fillerinden kaynaklanan zararların dahi 5233 sayılıKanun kapsamında karşılanmasını ōngördüğü vurgulanmalıdır. Dolayısıyla terörle mücadele kapsamında yürttülen operasyonlar sırasında evi hasar gören başvurucunun uğradığı zararın tazminini sağlayacak etkili başvuru yolunun teorik olarak bułunduğu açıktır.
38. Anayasa Mahkemesince incelenecek ikinci mesele ise teorik olarak etkili olduğu tespit edilen bu yolun başvurucunun davasında filen işleyip işlemediği, diğer bir ifadeyle pratikte başarı şansı sunup sunmadığıdır. Somut olayda Zarar Tespit Komisyomu,5233 sayılı Kanun'un 2. maddesinin ikinci fikrasının (f) bendine dayanarak 1991 yılında terör Brgütüne Gye olma suçundan mahkúm olan başvurucunun zararlarının anılan Kanun kapsamında karşılanmasının mümkün olmadığımı belirtmiş ve tazminat talebini reddetmiştir.Bu işleme karşı açılan davada İdare Mahkemesi, Zarar Tespit Komisyonunun görüşünübenimsemiştir. Idare Mahkemesi, kanun koyucunun terör örgütüne yardım ve yataklık suçu işleyenler ile terör suçundan mahküm olanları bu Kanun'un hükümlerinden faydalandırmamayı amaçladığını belirtmiştir. Idare Mahkemesine göre terör örgütüne yardım ve yataklık suçu işleyenler ile terör suçundan mahküm olanlar, kendilerinin doğrudan katilmadığı ya da faili oimadığı olaylar nedeniyle uğradıkları zararların da taziminini anılan Kanun kapsamında isteyemez.

39. 5233 sayılı Kanun'um 2. maddeşinin ikinci fikrasının (f) bendine bakıldığında "3713 saylı Kanumin 1 inci, 3 üncü ve 4 üncil maddeleri kapsamındaki suçlar ile terör olaylarında yardım ve yataklık suçlarındun mahküm olanların bu fillerinden dolayı uğradığızararlar"ın Kanun kapsamımda tazmin edilecek zararların dışında tutulduğu görülmektedir.

Terör örgütü üyeliği suçunun 3713 sayılı Kanun'um anılan maddeleri kapsamında olduğuna ilişkin bir duraksama yoktur. Gelgelelim başvurucunun -evinin zarar gördtüğü spesifik terör olayına katkısı olmasa bile- tazminat isteminin bu Kanun'un kapsamı dışında kalıp kalmadığıhususunda bentte bir açıklık bulunmamaktadır. Bu durumda sōzü edilen bentte yer alan "bu fillerinden dolayı uğradığı zararlar" kavramının yorumu Önem taşımaktadır.
40. flke olarak mahkemeler önünde dava konusu yapılmış hukuk kurallarının yorumlanması ve uyguianması derece mahkemelerinin yetkisindedir (Necati Gündüz ve Recep Gündüz, B. No: 2012/1027, 12/212013, § 26; Muhammet Kaplan, B. No: 2013/1586,18/9/2013, § 21). Bununla birlikte bu yorumun keyfilik veya bariz takdir hatası içerip içermediğini incelemek Anayasa Mahkemesinin görevidir.

41. 5233 sayılı Kanun'un amacımı açıklayan 1. maddesi ile 2. maddesinin ikinci fikrasının () bendi birhikte gözetildiğinde kanun koyucunun bir terör olayının ortaya çıkmasında katkısı olan kişinin bu olaydan doğan zararlarının karşılanmamasını amaçladığısonucuna ulaşılmasının keyfi ve temelsiz bir değerlendirme olmadığıvurgulanmalıdır. Bu bağlamda terör örgütü üyelerinin kendilerinin sebep olduğu zararlarının devletçe tazmin edilmemesi kanun hükmünün olağan anlamının bir sonucudur.

42. Ne var ki somut olayda başvurucu, örgüt üyeliği suçundan 1991 yılında mahkûm olmuş; sōz konusu mahkůmiyet kararı infaz edilerek başvurucu 2&/6/1998 tarihinde bihakkın tahliye cdilmiştir. Başvurucunun 1991 yılından sonra kanun koyucunun terör olaylarına katkı olarak değerlendirdiği suçları (5233 sayılı Kanun'un 2. maddesinin ikinci fikrasının (f) bendindeki suçları) işlediğiyle ilgili olarak kamu otoritelerinin bir iddiası veya tespiti meveut değildir. Örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilen fillerinin 1991 tarihinden Önce işlediği açık olan başvurucunun 2016 yılında gcrçekleşen hendek olaylarının ortaya çıkmasında da sorumluluğunun bulunduğunun ifade edilmesi makul bir yorum değildir.
43. Anayasa Mahkemesinin birçok kararında vurgulandığı üzere mülkiyet hakkıa yōnelik müdahalenin orantılı olup oimadığının, bu bağlamda mtidahalenin mağdura tazminat ödenmesini gerektirip gerektirmediğinin değerlendirilmesinde mağdurun fillerinin de hesaba katılacak bir kriter olduğu açıktır (birçok örek arasından bkz. D.C., B. No: 2018/I3863,16/6/2021, § 51; Alexandra Liana ve diğerleri, B. No: 2018/20732, 13/1/2022, § 86; Ayşegül Şimşek Mankan, B. No: 2019/12111, 29/12/2021, § 60). Bu sebeple zararın ortaya çıkmasında başvurucunun kusurumun da olduğu hâllerde bunun dikkate alınacağı tabiidir.Ancak somut olayda başvurucunun evinin hasar görmesinde kusurunun olduğuna dair bir tespit sõz konusu değildir. Başvurucunun hendek olaylarına katıldığı iddia edilmemiştir.Ayrıca 199I yılından Önce gerçekleşen ve başvurucunun anılan suçtan dolayı gözaltına alındığı tarihte kesintiye uğrayan örgüt tyeliğinin 2016 yılındaki hendek olaylarının ortaya çıkmasına etkisinin bulunduğunun kabulü kişisel sorumluluk kavramını aşırıgenişletmektedir. Bu şekildeki bir yorumun 5233 sayılı Kanun'un 2. maddesinin ikinci fikrasının (f) bendinin lafz dikkate alındığında Öngörülebilir olduğunun kabulü mümkün görülmemiştir.

44. Bu hâliyle mülkiyet hakkına ilişkin ihlalin giderilmesi bakımmdan teorik dūzeyde etkili olduğu saptanan 5233 sayılı Kanun'la oluşturulan tazminat yolu İdare Mahkemesinin öngörülebilir olmayan ve bariz takdir hatası teşkil eden yorumu sebebiyle somut olayda başarı şansı sunma potansiyelini yitirmiştir.

45. Sonuç olarak İdare Mahkemesinin başvurucunun mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasının esaşının incelenmesini ve giderim sağlanmasım engelleyen yorumu 

nedeniyle Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına ahnan müilkiyet hakkı ile bağlantılıolarak Anayasa'nın 40. maddesinde düzenlenen etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

3. Giderim Yönünden 
46. Başvurucu; ihlalin tespiti ile 50.000 TL maddi, 50.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir 

47. Tespit edilen ihlalin ve sonuçlarinın ortadan kaldırıimasına ilişkin usul ve esaslar 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinde yer almaktadır.

48. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken is, yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (6216 sayılı Kanun'un 50.maddesinin (2) numaralı fikrasında düzenlenen bireysel başvuruya özgü yeniden yargılama kurumunun Özelliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz, Mehmet Doğan [GK], B. No:2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506,7/11/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§93-100).

49. Öte yandan ihlalin niteliğine göre yeniden yargılamanın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşildığından başvurucunun tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

VI. HÜÜ
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mülkiyet hakkryla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR QLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı ile bağlantılıolarak Anayasa'nın 40. maddesinde düzenlenen etkili başvuru hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Kararın bir Örneğinin mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için Mardin 2. Idare Mahkemesine (E.2018/896,K.2018/2258) GÖNDERILMESINE,
D.Başvurucunun tazminat taleplerinin REDDfNE,
E. 364,60 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 4.864,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMEŞİNE,
F. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması

hålinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal faiz UYGULANMASINA,
G. Kararın bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERILMESİNE 29/6/2022tarihinde OYBİRLIĞIYLE karar verildi.