İçme Suyu Temin Edilen Suların Kalitesi ve Arıtılması Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2019-07-06

6 Temmuz 2019 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 30823
YÖNETMELİK
Tarım ve Orman Bakanlığından:
İÇME SUYU TEMİN
EDİLEN SULARIN KALİTESİ VE
ARITILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, içme
suyu temin edilen veya temin edilmesi planlanan sular ile ilgili esasları,
kalite kriterleri ile suların içme ve kullanma suyu olarak kullanılabilmesi
için belirlenmesi gereken arıtma sınıflarını ve arıtma veriminin tespitine
ilişkin hususları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, içme suyu temin edilen veya
temin edilmesi planlanan suların kalite kategorisi, suların dâhil olduğu
kategoriye göre uygulanacak arıtma sınıfları, bu sularda izlenmesi gereken
parametreler için numune alma ve analiz sıklıkları ile içme suyu arıtma
tesislerinin arıtma veriminin tespitine ilişkin hususları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 10/7/2018
tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 421
inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
b) İçme ve kullanma suyu: İnsanların günlük
faaliyetlerinde içme, yıkanma ve temizlik gibi ihtiyaçları için
kullandıkları, özellikleri 17/2/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik ile
belirlenmiş olan, toplu bir su temini sistemi aracılığıyla çok sayıda
tüketicinin ortak kullanımına sunulan suları,
c) İdare: Aşağıda sıralanan kurum ve kuruluşları,
1) 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve
Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 3/7/1968 tarihli ve 1053 sayılı Belediye
Teşkilatı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini
Hakkında Kanun gereğince Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünü,
2) 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir
Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (r) bendi ve
geçici 2 nci maddesi gereğince büyükşehir belediyelerini ve 20/11/1981
tarihli ve 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının
(a) bendi ve ek 5 inci maddesi gereğince büyükşehir belediyelerine bağlı
olan su ve kanalizasyon idaresi genel müdürlüklerini,
3) 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye
Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince
belediyeleri,
4) 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi
Kanununun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince il özel
idarelerini,
ç) Kılavuz değer: İçme ve kullanma suyu temin
edilen veya temin edilmesi planlanan suların A1, A2 ve A3 kategorileri için
ayrı ayrı belirlenmiş olan değerleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Genel yükümlülükler
MADDE 5 – (1) Bakanlık, içme ve kullanma suyu temin edilen
veya temin edilmesi planlanan suların kalite kategorilerini; Ek-1’de yer
alan kalite parametrelerinin analiz neticelerini kullanarak belirler.
İdarenin, Bakanlık tarafından tespit edilen kalite kategorisine göre 6 ncı
maddede belirtildiği şekilde arıtma yapması ve arıtma verimini takip etmesi
zorunludur.
(2) İdare, içme ve kullanma suyu temin edilen veya
temin edilmesi planlanan suların 6 ncı, 7 nci, 8 inci ve 9 uncu maddelerde
belirlenen değerlere ve esaslara uymasını sağlamak maksadıyla gerekli bütün
tedbirleri alır.
Kalite
kategorileri ve arıtma sınıfları
MADDE 6 – (1) İçme ve kullanma suyu temin edilen veya temin
edilmesi planlanan sular; Ek-1’de yer alan bütün parametreler için verilen
kılavuz değerlere göre A1, A2 ve A3 olmak üzere üç farklı kategoriye
ayrılır ve her bir kategori için aşağıdaki arıtma sınıfları belirlenir.
İçme ve kullanma sularının kalite kategorilerinden;
a) A1: Basit fiziksel arıtma ve dezenfeksiyon
ardından içilebilir hale gelen suları,
b) A2: Fiziksel arıtma, kimyasal arıtma ve
dezenfeksiyon ardından içilebilir hale gelen suları,
c) A3: Fiziksel arıtma, kimyasal arıtma, ileri
arıtma ve dezenfeksiyon ardından içilebilir hale gelen suları,
ifade eder.
(2) A3 kategorisi için verilmiş olan sınır
değerleri aşan, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik kirlilik içeren suların
içme ve kullanma suyu olarak kullanımı tercih edilmez. Ancak bu sular daha
iyi kalitede alternatif su kaynağı bulunamadığı takdirde suyun kalite özelliklerini
içme suyu için uygun kalite standartları düzeyine yükseltecek ileri arıtma
prosesleri ile arıtılarak içme suyu temininde kullanılabilir.
(3) İçme ve kullanma suyu temin edilen veya temin
edilmesi planlanan suların; kategorilere göre verilmiş olan arıtma
sınıflarında arıtıldıktan sonra nihai olarak, İnsani Tüketim Amaçlı Sular
Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiş olan içme suyu standartlarını sağlaması
esastır. İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelikte yer almayan
parametreler için ise çıkış suyu kalitesinin Ek-1’de belirlenen A1 sınıfına
getirilmesi esastır.
(4) Yerüstü ve yeraltı su kaynaklarından temin
edilen suların arıtılması için inşa edilecek ya da revize edilecek olan
içme suyu arıtma tesislerinin tasarım esasları ve normları, Bakanlık
tarafından tebliğ ile belirlenir.
Proses
onayı
MADDE 7 – (1) Yeni yapılacak ya da revize edilecek olan içme
suyu arıtma tesislerinin proses onayının usul ve esasları Bakanlık
tarafından genelge ile belirlenir. İçme suyu arıtma tesisi uygulama
projelerinin arıtma proseslerine ilişkin kısımlarının onayı Bakanlıkça
yapılır.
Arıtma
verimi
MADDE 8 – (1) İçme suyu arıtma tesislerinin giriş suyu ve
çıkış suyu Ek-1’de yer alan parametreler doğrultusunda izlenir. Söz konusu
parametrelerin arıtma verimi her bir parametre için giderim yüzdesi olarak
hesaplanır. İçme suyu arıtma tesisi çıkış suları, İnsani Tüketim Amaçlı
Sular Hakkında Yönetmelikte yer alan içme suyu standartlarına
getirilemediği takdirde tesiste gerekli revizyon çalışmaları yapılarak
arıtma proseslerinin verimliliği artırılır. İnsani Tüketim Amaçlı Sular
Hakkında Yönetmelikte yer almayan parametreler, Ek-1’de yer alan tabloda A1
sınıfında verilen parametre değerlerini sağlamak zorundadır.
İçme suyu
kaynaklarının iyileştirilmesi
MADDE 9 – (1) İçme suyu kaynaklarını kalite ve miktar
açısından korumak ve iyileştirmek ile içme suyu arıtma maliyetlerini
düşürmek maksadıyla her bir içme-kullanma suyu havzası için 28/10/2017
tarihli ve 30224 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçme-Kullanma Suyu
Havzalarının Korunmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre içme kullanma
suyu havzası koruma planı hazırlanır. İçme-kullanma suyu havzası koruma
planı hazırlanıncaya kadar anılan yönetmelik hükümleri doğrultusunda
tedbirler alınır.
(2) İçme suyunun yeraltı sularından temin edilmesi
halinde inşa edilecek su sondaj kuyuları 23/6/1972 tarihli ve 14224 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan DSİ Yeraltısuları Teknik Yönetmeliği hükümlerine
göre inşa edilir.
(3) Kuyu, pınar, kaynak, kaptaj, tünel, galeri ve
benzeri yapılardan su temin edilirken 7/4/2012 tarihli ve 28257 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Yeraltı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı
Korunması Hakkında Yönetmelik ve 10/10/2012 tarihli ve 28437 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İçme Suyu Temin Edilen Akifer ve Kaynakların Koruma
Alanlarının Belirlenmesi Hakkında Tebliğ hükümlerine göre koruma alanları
ve şartları belirlenir. Bu su kaynaklarının korunması maksadıyla ilgili
mevzuatta tanımlanan tüm tedbirler alınır.
(4) Kuyu, pınar, kaynak, kaptaj, tünel, galeri ve
benzeri yapılara sızma olması muhtemel kırsal ve/veya karstik özelliğe
sahip yerleşim yerlerinden su temin edilirken UV dezenfeksiyonunun ardından
klor ile dezenfeksiyon yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İzleme ve
Kategorilerin Belirlenmesi ile İlgili Esaslar
Analiz
metotları ve analiz sıklıkları
MADDE 10
– (1) Ek-1’de kılavuz değerleri
belirlenmiş olan bütün parametreler için ulusal/uluslararası kabul görmüş
analiz metotları kullanılır.
(2) İçme suyu temin edilen veya temin edilmesi planlanan
sulardan numune alımının yıl geneline yayılması ve böylece suyun
kalitesinin tam olarak yansıtılması esastır. Numune alma ve analiz sıklığı,
11/2/2014 tarihli ve 28910 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yüzeysel Sular
ve Yeraltı Sularının İzlenmesine Dair Yönetmeliğe göre belirlenir.
Numune
alma ve analiz ile ilgili esaslar
MADDE 11
– (1) İçme ve kullanma suyu temin
edilen veya temin edilmesi planlanan sulardan numune alımında Yüzeysel
Sular ve Yeraltı Sularının İzlenmesine Dair Yönetmelik ve 21/2/2015 tarihli
ve 29274 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yer Üstü Suları, Yer Altı Suları
ve Sedimentten Numune Alma ve Biyolojik Örnekleme Tebliği hükümlerine
uyulması esastır.
(2) Kalite kategorisi belirlemek üzere alınacak
numunenin alım yeri; içme suyu arıtma tesisi henüz yapılmamış ise su
kaynağının su alınması planlanan noktası, içme suyu arıtma tesisi işletmede
ise tesis girişidir. İçme suyu arıtma verimini belirlemek için tesis
girişinin yanı sıra arıtma tesisi çıkışından da numune alınır.
(3) Numunelerin analizinde, ölçülen parametrelerin
en az yüzde ellisinde akredite olma şartı aranır.
İzleme ve
raporlama
MADDE 12
– (1) Büyükşehir belediye
sınırları içerisinde büyükşehir belediyelerine bağlı su ve kanalizasyon
idaresi genel müdürlüklerince içme ve kullanma suyu temin edilen veya temin
edilmesi planlanan suların izleme programları hazırlanır ve izlemeler
Ek-1’de verilen parametreler doğrultusunda gerçekleştirilir.
(2) Büyükşehir belediyeleri dışında kalan yerlerde
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, içme ve kullanma suyu temin edilen veya
temin edilmesi planlanan suları Bakanlıkça hazırlanan izleme programlarına
göre Ek-1’de verilen parametreler doğrultusunda izler.
(3) Her bir izleme neticesi, izlemeyi yapan idare
tarafından Bakanlık Ulusal Su Bilgi Sistemine kaydedilir ve yazılı olarak
altı ayda bir Bakanlığa bildirilir.
(4) Bakanlık, suların kalite kategorilerini Ek-1’de
yer alan kalite parametrelerinin analiz sonuçlarına göre, bu sulara
uygulanması gereken arıtma sınıflarını ise 6 ncı maddenin birinci fıkrasına
göre belirler ve ihtiyaç duyulması halinde ilgili idareye bildirir.
(5) İlgili idare, Ek-1’de yer alan parametrelerin
analizinde kullanılan analiz metotları ve analiz sıklıkları hakkında
istenildiği takdirde Bakanlığa bilgi verir.
(6) Bir yıllık izleme sonucunda tespit edilmeyen
parametreler Bakanlığın görüşü alınarak müteakip yılın izleme programından
çıkarılabilir. Beş yıllık izleme periyodu sonunda izleme programından
çıkarılmış olan tüm parametreler bir defaya mahsus analiz edilir. Suda tespit
edilmeleri durumunda yeniden izleme programına ilave edilir.
Kalite
kategorilerinin belirlenmesi ile ilgili esaslar
MADDE 13
– (1) Ek-1’de yer alan
parametrelere ilişkin su kalitesi izleme neticelerinin
değerlendirilmesinde, her bir parametre için %5 ihtimalle aşılmayacak
değerin altında kalan ve %95 ihtimalle aşılmayacak değerin üstünde kalan
veriler veri seti dışında bırakılarak yüzde değer hesabı yapılır. Kalan
verilerin aritmetik ortalaması sınıflandırmaya esas teşkil eder.
(2) Kalite kategorisi hesap edilen parametre için
veri sayısı 10’dan az olduğunda yüzde değer hesabı yapılmaz, verilerin
aritmetik ortalaması alınarak sınıflandırma yapılır.
(3) Su kaynağının kalitesi, kalite kategorisi
belirlenmiş olan parametreler içerisinde en düşük kalite kategorisinde
bulunan parametreye göre belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 14
– (1) 29/6/2012 tarihli ve 28338
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçme Suyu Elde Edilen veya Elde Edilmesi
Planlanan Yüzeysel Suların Kalitesine Dair Yönetmelik yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 15
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 16
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Tarım ve Orman Bakanı yürütür.
Eki için tıklayınız