Nükleer Tesislerde Bağımsız Gözetim Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2024-08-01

1 Ağustos 2024 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 32619
YÖNETMELİK
Nükleer Düzenleme Kurumundan:
NÜKLEER
TESİSLERDE BAĞIMSIZ GÖZETİM FAALİYETLERİNE
İLİŞKİN
YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç
Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, nükleer tesislere ilişkin
bağımsız gözetim faaliyetlerinin yürütülmesini sağlamak üzere, Kuruluşun ve
bağımsız gözetim hizmeti verecek şirketlerin görev ve sorumlulukları ile bu
şirketlerin yetkilendirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, nükleer tesislere ilişkin
bağımsız gözetim faaliyetlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 5/3/2022
tarihli ve 7381 sayılı Nükleer Düzenleme Kanununun 4 üncü maddesinin
sekizinci fıkrası ve 7 nci maddesinin dördüncü
fıkrası ile 95 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendine ve 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bağımsız gözetim şirketi (BGŞ): Nükleer
tesislere ilişkin faaliyetlerin ve faaliyetler kapsamındaki işlerin,
Kuruluştan bağımsız üçüncü taraf gözetimine yönelik olarak Kurumdan yetki
belgesi almış şirketi,
b) Dereceli yaklaşım: Güvenliğin sağlanmasına
yönelik teknik ve idari kontrol faaliyetleri ile iş ve işlemlerin;
güvenliği tehdit edebilecek olasılıkların ve bunların olası sonuçlarının
büyüklüğüyle orantılı bir şekilde oluşturulduğu ve uygulandığı yöntemi,
c) Düzenleyici Belgeler Listesi (DBL): Nükleer
tesise ilişkin faaliyetlerin gerçekleştirilmesine yönelik radyasyondan
korunma, güvenlik, emniyet ve nükleer güvenceye ilişkin gerekleri içeren
düzenleyici belgelerin listesini,
ç) Ekipman: Nükleer tesislerde bir sistemin parçası
olarak ya da tek başına kullanılması amaçlanan, belirlenmiş bir işlevi olan
ve bileşenlerden oluşan ögeyi,
d) Gözetim: Nükleer tesislere ilişkin faaliyetlerin
ve faaliyetler kapsamındaki işlerin dereceli yaklaşımla denetlenmesini ve
Kurum tarafından belirlenenler için uygunluk değerlendirmesinin
yapılmasını,
e) Güvenlik açısından önemli: Nitelediği unsurun
herhangi bir nedenle işlevini yerine getirememesi veya uygun şekilde
yürütülmemesi sonucunda çalışanların, halkın, çevrenin veya gelecek
nesillerin iyonlaştırıcı radyasyonun zararlı etkilerine maruz kalmasına yol
açabilecek önemi haiz olmasını,
f) ISO: Uluslararası Standardizasyon Teşkilatını,
g) Kuruluş: Bir nükleer tesis kurmak, işletmek veya
işletmeden çıkarmak için Kuruma niyet bildiriminde bulunan, onay almak veya
yetkilendirilmek üzere başvuran ya da yetkilendirilen ve düzenleyici
kontrol kapsamında bulunan Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına göre kurulmuş
tüzel kişiyi,
ğ) Kurum: Nükleer Düzenleme Kurumunu,
h) Tedarikçi: Bir faaliyeti Kuruluş adına yürüten,
organize eden ya da yaptıran veya Kuruluşa bağımsız gözetim hizmeti dışında
hizmet veya mal sağlayan kişiyi,
ı) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında,
bağımsız gözetim şirketlerinin 7381 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin
dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca Kurum tarafından yetkilendirildiğini
gösteren belgeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Gözetime ve Bağımsız Gözetim Şirketlerine İlişkin
Hususlar ile
Kuruluşun
Sorumlulukları
Genel
ilkeler
MADDE 5- (1) Kuruluşun, faaliyetler sırasında radyasyondan
korunma, güvenlik ve emniyetin sağlanmasına ilişkin asıl sorumluluğu; yapı,
sistem ve ekipmanın inşaat, montaj, imalat ve
işletmeye alma faaliyetlerinin idari ve fennî mesuliyeti ile etüt ve proje
müellifliğini de kapsar.
(2) Nükleer tesislere ilişkin mevzuatta belirlenen faaliyetler,
Kurum tarafından yetkilendirilmiş uygun niteliklere sahip BGŞ’lerin gözetimi altında yürütülür.
(3) BGŞ’ler tarafından
gerçekleştirilen gözetim faaliyetleri, Kurumun düzenleyici kontrolünün veya
Kuruluşun gerçekleştireceği kontrol faaliyetlerinin yerine geçmez.
(4) Kurum, BGŞ’leri;
a) Yetkinlikleri çerçevesinde yapıların inşaatı,
sistem montajı, ekipmanın imalatı veya yapı,
sistem ve ekipmanların işletmeye alınması alanlarının gözetimine ilişkin
olarak,
b) İnşaat faaliyetlerinin gözetimi için güvenlik
açısından önemine göre güvenlik açısından önemli veya önemli olmayan olarak
iki farklı kategoride, diğer alanların gözetimi için güvenlik açısından
önemli kategoride,
yetkilendirir.
(5) BGŞ’ler sadece
Kurumdan almış oldukları yetkinin kapsamına uygun kategori ve alanlarda ve
yetki koşulları çerçevesinde gözetim yapabilir. Güvenlik açısından önemli
yapıların inşaat faaliyetlerinin gözetimi için yetkilendirilen BGŞ’ler, güvenlik açısından önemli olmayan yapıların inşaat
faaliyetlerinin gözetimini de gerçekleştirebilir.
(6) Yapı ve ekipmandaki
değişiklikler için ilgili mevzuat uyarınca yürütülecek gözetim faaliyeti,
ilgili alanda yetkilendirilen BGŞ’ler tarafından
gerçekleştirilir.
(7) Kuruluşun faaliyetlerinde;
a) Kuruluşun veya ortaklarından birinin pay sahibi
olduğu,
b) Faaliyetlerin gözetimi hariç faaliyete ilişkin
tasarım, projelendirme, imalat veya inşaat süreçlerinde görev alan,
şirketler BGŞ olarak görev alamaz.
(8) Tesisle ilgili bir faaliyetin tasarım, projelendirme,
imalat, inşaat veya işletmeye alma süreçlerinde görev alan kişiler ve
Kuruluş çalışanları bu faaliyetin gözetiminde BGŞ personeli olarak görev
alamaz. Tesisle ilgili bir faaliyetin gözetiminde görev almış BGŞ personeli
de BGŞ’deki görevinden ayrılmasından itibaren bir
yıl süreyle söz konusu faaliyet kapsamında Kuruluşta veya ilgili
tedarikçilerde görev alamaz.
(9) Gözetim faaliyetleri Kuruluş ve BGŞ’ler arasında yapılan sözleşmeler uyarınca
yürütülür. Gözetim faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin mevzuatla
düzenlenmemiş hususlar Kuruluş ve BGŞ arasında mutabık kalınarak bu
sözleşmeler çerçevesinde düzenlenebilir.
(10) Kuruluş ile BGŞ arasında yapılması planlanan
sözleşme taslağı veya akdedilen sözleşmelere ilişkin değişiklik taslakları
Kuruma sunulur ve Kurum, kendisine sunulan taslaklar üzerinden;
a) BGŞ tarafından tutulacak kayıt ve raporları,
b) BGŞ’ye tanınan
yetkileri,
c) BGŞ’nin bir faaliyetin
durdurulması ve devam etmesine ilişkin kararlarının uygulanma usullerini,
BGŞ’nin gözetim faaliyetlerine ilişkin görev ve
sorumluluklarını yerine getirebilmesi ve bağımsız karar alabilmesi
açısından inceler. Kurumun gerek gördüğü değişiklikler ilgili sözleşmelere
yansıtılır.
(11) Kuruluş ve tedarikçileri, BGŞ’lerin
bu Yönetmelik kapsamındaki yetkilerini kullanmasını, görev ve sorumluluklarını
yerine getirmesini veya bağımsız karar almasını geciktiren, zorlaştıran
veya engelleyen tutum ve davranışlarda bulunamaz.
(12) Kuruluşla sözleşme yapmış BGŞ’nin
yetkisinin herhangi bir nedenle sona ermesi durumunda, BGŞ bu kapsamdaki
gözetim faaliyetlerine devam edemez.
Kuruluşun
sorumlulukları
MADDE 6- (1) Kuruluş;
a) Yapılacak işin niteliğine göre BGŞ’leri, yetki kapsamını dikkate alarak seçer.
b) BGŞ’lere verdiği
görev, yetki ve sorumlulukları bu şirketlerle yapacağı sözleşmelere
yansıtır.
c) BGŞ’lerin işin kapsamı
için yeterli kaynağı sağlamasını sözleşme ile garanti altına alır.
ç) BGŞ’lerle yaptığı
sözleşmeleri ve sözleşmelerde yapılan değişiklikleri sözleşme veya
değişikliğin yapılmasından itibaren otuz iş günü içerisinde mali hükümleri
karartılmış kopya olarak Kuruma sunar.
(2) Kuruluş, BGŞ’lerin
gözetim faaliyetlerinin aksatılmadan yürütülmesi için gerekli tedbirleri
alır.
(3) Kuruluş;
a) Kalite planlarını, uygulama projelerini ve işletmeye
alma faaliyetleri kapsamındaki test prosedürü ve
programlarını işin başlamasından önce ve varsa güncellemeleri, güncellemeye
konu iş başlamadan önce ve BGŞ’nin değerlendirmesine
olanak sağlayacak zamanda,
b) BGŞ’nin gözetim
görevini yerine getirebilmesi için gereken diğer bilgi ve belgeleri uygun
ayrıntı ve zamanda,
c) BGŞ’nin görev
kapsamında yer alan faaliyetlere ilişkin tespit edilen uygun olmayan
hususları,
BGŞ’ye iletir veya iletilmesini sağlar.
(4) BGŞ’nin herhangi bir
nedenle görevini yerine getirememesi durumunda Kuruluş, BGŞ’nin
gözetimi altındaki faaliyetin veya işin durdurularak uygun niteliklere
sahip başka bir BGŞ gözetiminde sürdürülmesini sağlayacak önlemleri alır.
(5) Kuruluş, faaliyetlerin yürütülmesi sırasında
tedarikçilerini, BGŞ’lerin görev, yetki ve
sorumlulukları ile uygulayabileceği tedbirler konusunda bilgilendirir.
Kuruluş ve tedarikçileri, faaliyetin durdurulması da dâhil olmak üzere BGŞ’lerin kararlarını uygular ve BGŞ’ler
tarafından tespit edilen uygun olmayan hususları zamanında giderir.
(6) Kuruluş, BGŞ’lerin
gözetim faaliyetlerini ilgili hizmet sözleşmesine uygun bir şekilde
yürütmesini kontrol eder.
BGŞ’lerin nitelikleri
MADDE 7- (1) BGŞ, ISO 9001 veya ISO 19443 standardına göre
belgelendirilmiş kalite yönetim sistemine sahip olmalıdır.
(2) BGŞ başvurduğu yetki kapsamıyla uyumlu iş
deneyimine sahip olmalıdır.
(3) BGŞ, yönetim sistemi prosedürlerinde
insan kaynakları yönetimi ve gözetim süreçlerini ayrıntılı olarak tanımlar.
(4) BGŞ’nin insan
kaynakları yönetimine ilişkin yönetim sistemi belgeleri arasında;
a) Proje yönetimine yönelik yeterli sayıda ve tam
zamanlı personel istihdam edilmesini,
b) Gözetim faaliyetlerinden sorumlu, uygun
yetkinliklere ve ilgili faaliyetlerde en az beş yıl deneyime sahip teknik
yönetici veya yöneticiler istihdam edilmesini,
c) Gözetim faaliyetlerine ilişkin olarak ilgili
faaliyetlerde en az üç yıl deneyimli ve uygun yetkinliklere sahip yeterli
sayıda personel çalıştırılmasını,
ç) Gözetim faaliyetlerinde görev alacak yeni işbaşı
yapan personelin ilgili konuda deneyimli personel gözetiminde kuramsal ve
uygulamalı işbaşı eğitimi yapmasını,
d) Gözetim faaliyetlerinde yer alan personelin
performans yeterliği açısından ilgili teknik yönetici tarafından
izlenmesini ve izleme sonuçlarına göre personelin eğitim ihtiyaçlarının
belirlenmesini,
e) Gözetime tabi faaliyetin gerektirdiği iş yükü
artışlarına uyum sağlayabilecek insan kaynakları sistemini,
f) Bağımsız karar verme ilkesiyle uyumlu güvenilir
personel istihdam edilmesini,
g) İlgili mevzuat veya standart gereği sertifikalı
personel tarafından yürütülmesi gereken denetim faaliyetlerinde sertifikalı
personel istihdamını,
düzenleyen prosedürler bulunur.
(5) BGŞ’nin insan
kaynakları yönetimi dışındaki süreçlere ilişkin yönetim sistemi belgeleri
arasında;
a) Tedarik edeceği hizmetin kalitesinin
belirlenmesine,
b) Uygunluk değerlendirmesinin yapılmasına,
c) Denetimlerin planlanması ve
gerçekleştirilmesine,
ç) Uygunsuzluk yönetimine,
d) Güvenlik açısından önemli kategoride yer alacak BGŞ’ler için dereceli yaklaşımın uygulanmasına,
ilişkin prosedürler ve bunlara ilişkin kayıt ve formlar
bulunur.
(6) BGŞ, faaliyetlerini üçüncü, dördüncü ve beşinci
fıkralar kapsamında yer alan prosedürlere uygun
olarak yürütür.
(7) Kuruluş, bu maddede belirtilen hususlarla çelişmemek
koşuluyla BGŞ’nin sağlaması gereken ilave nitelikler
tanımlayabilir.
BGŞ’lerin sorumlulukları
MADDE 8- (1) BGŞ, gözetim faaliyetleri kapsamındaki görev ve
sorumlulukları ile karar verme bağımsızlığını olumsuz etkileyebilecek
taahhüt altına giremez ve faaliyet, tutum ve davranışlarda bulunamaz. BGŞ,
Kurum tarafından bu Yönetmelik uyarınca kendisine verilen yetkileri
paylaşamaz veya devredemez.
(2) BGŞ, Kuruluşla sözleşme yapması durumunda işin
gerektirdiği yetkinliklere sahip yeterli sayıda personel istihdamını sağlar
ve sürdürür. BGŞ’ler, görev ve sorumlulukları ile
orantılı olarak personelinin güvenlik kültürüne sahip olmasından ve tesisin
gerektirdiği emniyet önlemlerine uygun davranmalarının sağlanmasından
sorumludur.
(3) BGŞ’ler,
yetkilendirilmelerine temel teşkil eden yeterlik ve yetkinliklerinin
sürdürülmesinden ve gözetim faaliyetlerinin kalitesinden sorumludur.
(4) BGŞ, Kuruluşla arasındaki sözleşme kapsamında
gerçekleştireceği gözetim faaliyetlerinde, gerekçelendirmesi ve Kurum
tarafından uygun bulunması hâlinde gerçek veya tüzel kişilerden hizmet
alabilir. BGŞ hizmet alacağı kişilerden beklediği nitelikleri ve bunlara
vereceği görev ve sorumlulukları bu Yönetmelikte kendisi için belirtilen
hususlara uygun bir şekilde belirler. Dışarıdan aldığı hizmetin
yeterliğinden ve kalitesinden BGŞ sorumludur.
(5) BGŞ; gerektiğinde gerçekleştireceği test,
muayene ve ölçüm faaliyetlerinin, Kuruluşla ya da tedarikçileriyle
bağlantısı olmayan, amaca uygun ve geçerli akreditasyonlara sahip laboratuvarlar veya alanında sertifikalı kişiler
tarafından yürütülmesini sağlar.
(6) BGŞ, gözetim faaliyetine ilişkin tuttuğu
kayıtlar, raporlar ve diğer belgeler için Kurumun erişim ve denetimine açık
bir arşiv oluşturur. BGŞ, bunları asgari olarak Kurumdan almış olduğu yetki
belgesinin geçerlilik süresi boyunca muhafaza eder. BGŞ’nin
bu konudaki yükümlülükleri, yetkisinin sonlanması, iptali veya verdiği
gözetim hizmetinin sonlanması durumunda bu arşivin elektronik bir
kopyasının Kuruma ve Kuruluşa devredilmesiyle sona erer. Kuruluş, tesis
düzenleyici kontrolden çıkarılana kadar bu arşivi muhafaza eder.
(7) BGŞ, herhangi bir nedenle görevini yerine
getirememesi hâlinde durumu ivedilikle Kuruluşa ve Kuruma bildirir.
(8) BGŞ, gözetim faaliyetleri sonlansa dahi gözetim
faaliyetleri kapsamında elde ettiği gizli bilgilerin korunması için gerekli
düzenlemeleri yapar.
(9) BGŞ, Kuruluşla yaptığı sözleşme kapsamında
yürüttüğü faaliyetleri, bunların sonuçlarını ve edinilen deneyimleri
özetleyen raporu yılın her çeyreğini takip eden on beş iş günü içerisinde
Kuruma sunar. Bu rapor, takip eden üç aylık dönemde planlanan denetimlere
ilişkin programı da içerir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bağımsız
Gözetim Faaliyetleri
Uygunluk
değerlendirmesi
MADDE 9- (1) BGŞ, faaliyet veya faaliyet kapsamındaki işe
ilişkin uygunluk değerlendirmesini, Kuruluş tarafından sağlanan bilgiler
çerçevesinde yapar. Kuruluş, değerlendirmenin tamamlanması için BGŞ
tarafından gerekli görülen ilave bilgi veya belgeleri sağlar.
(2) Güvenlik açısından önemli olmayan yapıların
uygunluk değerlendirmesi kapsamında BGŞ;
a) Zemin ve temel etütleri ile inşaat
faaliyetlerine ait uygulama projelerinin, teknik dokümanların ve bu yapıların
yangın projelerinin DBL’de yer alan belgelere,
ilgili mevzuat ve standartlara ve teknik gereklere uygunluğunu,
b) İnşaat faaliyetleri için tutulan kayıtların,
kullanılan malzemelerin ve kalite gereklerinin DBL’de
yer alan belgelere, ilgili mevzuat ve standartlara ve teknik gereklere
uygunluğu açısından yeterliğini,
değerlendirir.
(3) Güvenlik açısından önemli yapıların uygunluk
değerlendirmesi kapsamında BGŞ;
a) Zemin ve temel etütleri ile temel kazılarının,
zemin iyileştirme çalışmalarının ve inşaat faaliyetlerine ait uygulama
projelerinin ve teknik dokümanların DBL’de yer
alan belgelere, ilgili standartlara ve teknik gereklere uygunluğunu,
b) İnşaat sürecinde gerçekleştirilecek test ve
muayenelerde görev alacak laboratuvarların
akreditasyonlarının uygunluğunu,
c) İnşaat faaliyetlerine ilişkin bilgilerin
güvenlik analiz raporu ile uyumunu,
ç) İnşaat faaliyetleri için oluşturulan prosedürlerin, tutulan kayıtların, kullanılan
malzemelerin ve kalite gereklerinin DBL’de yer
alan belgelere, ilgili standartlara ve teknik gereklere uygunluğu açısından
yeterliğini,
değerlendirir.
(4) Ekipman imalatına ilişkin uygunluk değerlendirmesi
kapsamında BGŞ tarafından, uygunluk değerlendirmesi yapılacak ekipmana uygulanabilirliği de dikkate alınarak kendisine
sunulacak olan;
a) Ekipmana ilişkin gerekleri içeren teknik
şartname ve benzeri belgeler ile tedarik sözleşmelerinin ekipmanın
yeterliğine ilişkin kısımları,
b) Parça ve montaj çizimleri,
c) Tasarım ve imalatta kullanılan mevzuat ve
standartlar listesi,
ç) Ana malzeme ve kaynak için muayene, test ve
kalite kontrolüne ilişkin dokümanlar,
d) İmalat sürecinde gerçekleştirilecek muayene,
test ve kalite kontrol programları ile prosedürleri,
e) Ekipman için gerçekleştirilen sismik dayanım,
güvenilirlik, doğrulama, sağlama ve benzeri hesaplamalar ve analizler ile
varsa test veya deney sonuçları,
f) Test, ölçüm ve muayene yapacak, tasarım ve
imalatla ilgili faaliyetleri gerçekleştirecek kuruluş ve kişiler ile
malzeme, yazılım ve diğer hususlar için gerekli sertifika, akreditasyon ve
benzeri yeterlik belgeleri,
DBL’de yer alan belgelere, ilgili standartlara ve teknik
gereklere uygunluk açısından değerlendirilir.
(5) Tesise özel olarak imal ettirilmeyip hazır ürün
olarak tedarik edilen güvenlik açısından önemli ekipmanın
uygunluk değerlendirmesi kapsamında BGŞ, ekipmanın nükleer tesiste
kullanılabilmesi için DBL’de yer alan belgelere,
ilgili standartlara ve teknik gereklere uygunluğunun doğrulandığını kontrol
eder.
(6) Uygunluk değerlendirmesine tabi olan yapı ve ekipmandaki değişikliklerin uygunluk değerlendirmesi kapsamında
BGŞ, ilgili değişikliğin DBL’de yer alan
belgelere, ilgili standartlara ve teknik gereklere uygunluğunu değerlendirir.
(7) Uygunluk değerlendirme faaliyetleri kapsamında
Kuruluş ve BGŞ’nin mutabık kaldığı ilave hususlar
da değerlendirilebilir.
(8) BGŞ, yapmış olduğu değerlendirme sonuçlarını
varsa uygun olmayan hususları da belirterek bir uygunluk değerlendirme
raporuyla Kuruluşa sunar. Uygun olmayan hususların giderilmesine ilişkin BGŞ’nin olumlu görüşü alınır.
BGŞ
denetimleri
MADDE 10-
(1) BGŞ’nin
yapacağı denetimler; varsa ilgili uygunluk değerlendirmesi raporlarının ve
işin kalite planı, uygulama projeleri ile işletmeye alma faaliyetleri
kapsamındaki test prosedürü ve programlarının BGŞ
tarafından incelenmesiyle başlar. BGŞ; kalite planı, uygulama projeleri
veya işletmeye alma faaliyetleri kapsamındaki test prosedürü
ve programları üzerinden işe özel denetim programını dereceli yaklaşımla
belirler, Kuruluşa ve varsa tedarikçiye bildirir. BGŞ; kalite planı,
uygulama projeleri veya işletmeye alma faaliyetleri kapsamındaki test prosedürü ve programları üzerinden belirlediği denetim
noktalarını ve bu noktalara ilişkin değişiklikleri kayıt altına alır ve
Kurumun erişimine açar.
(2) BGŞ, denetimlerde faaliyete ilişkin bilgi ve
belgeleri inceler; izleme, tetkik, muayene ve ölçümleri yapar; gerekli
kontrolleri gerçekleştirir ve sonuçları izlenebilir olarak kayıt altına
alır.
(3) BGŞ tarafından faaliyetin gerektirdiği
durumlarda faaliyetin yürütüldüğü yerde denetçi hazır bulundurulur ve resmî
tatil günleri de dâhil olmak üzere yılın herhangi bir günü ve günün
herhangi bir saatinde denetim yapılabilir.
(4) BGŞ, denetim sonucunda tespit ettiği uygun
olmayan hususları, giderilmek üzere Kuruluşa raporlar ve Kurumun bilgisine
sunar. BGŞ, gerek gördüğü takdirde uygun olmayan hususlar giderilinceye
kadar ilgili işin durdurulmasını Kuruluştan talep eder. Durdurulmuş işe,
ancak BGŞ’nin gerekçeleriyle birlikte vereceği
karar sonrasında devam edilebilir. BGŞ durdurma ve devam etme kararlarını
Kuruma ivedilikle bildirir.
(5) Güvenlik açısından önemli yapı, sistem ve ekipmanın inşaat, montaj ve imalat faaliyetlerinin ve
faaliyetler kapsamındaki işlerin denetiminde BGŞ;
a) İşleri gerçekleştiren çalışanların gerekli
yeterliklere ve güvenlik kültürüne sahip olduğunu,
b) İnşaat, montaj ve imalat faaliyetleri
öncesindeki hazırlıkların uygun ve yeterli bir şekilde tamamlandığını,
c) Çalışma ortamının ve çevresel şartların iş
yapmaya uygunluğunu,
ç) Kullanılan malzemenin ilgili gereklere
uygunluğunu,
d) İnşaat, montaj ve imalatın, onaylı kalite
planlarına, uygulama projelerine ve ilgili prosedürlere
uygun olarak yapıldığını,
e) İnşaat, montaj ve imalatın yürütüldüğü çalışma
ortamlarında istenmeyen malzemelerin kontrolünün uygun şekilde yapıldığını,
f) Tedarikçilerin hizmetlerinin kalitesini garanti
altına alan sistemin uygunluğunu,
g) İnşaat, montaj ve imalat sırasında kullanılan
ölçüm cihazlarının kalibrasyonunun güncel
olduğunu,
ğ) İnşaat, montaj ve imalat sırasında kullanılan
parçaların izlenebilirliğine ilişkin olarak uygun işaretleme ve
etiketlemenin yapıldığını,
h) Değişikliklerin gerekli onaylar alınarak ve
kayıtlar tutularak ilgili belgelere yansıtıldığını,
ı) Denetime konu iş kapsamında ilgili taraflarca
tespit edilen uygun olmayan hususların giderildiğini,
i) Eskime yönetimine ilişkin faaliyetlerin ilgili
plan, program veya prosedürlere uygun olarak
yürütüldüğünü,
j) İmal edilmiş ekipman
ile tedarik edilen mal ve malzemelerin prosedürlere uygun olarak
taşındığını, sahaya girişinin yapıldığını ve teslim alındığını,
depolandığını, korunduğunu ve bakımının yapıldığını,
k) İlgili mevzuat veya standart gereği sertifikalı
personel tarafından yürütülmesi gereken işlerin uygun ve geçerli
sertifikaya sahip personel tarafından yapıldığını,
l) Zeminin uygunluğunun belirlenmesi ile yapı,
sistem ve ekipmanın kabulü amacıyla gerçekleştirilecek
test, ölçüm ve kontrollerin yapıldığını ve ilgili kayıtların tutulduğunu,
m) Kuruluşla mutabık kaldığı ilave hususları,
kontrol eder.
(6) Güvenlik açısından önemli olmayan yapıların
inşaat faaliyetlerinin denetiminde BGŞ;
a) İnşaat ve montaj faaliyetleri öncesindeki
hazırlıkların uygun ve yeterli bir şekilde tamamlandığını,
b) Çalışma ortamının ve çevresel şartların iş
yapmaya uygunluğunu,
c) Kullanılan malzemenin ilgili gereklere
uygunluğunu,
ç) İnşaat ve montajın onaylı kalite planlarına,
uygulama projelerine ve ilgili prosedürlere uygun
olarak yapıldığını,
d) Kullanılan ölçüm cihazlarının kalibrasyonunun
güncel olduğunu,
e) İlgili mevzuat veya standart gereği sertifikalı
personel tarafından yürütülmesi gereken işlerin uygun ve geçerli sertifikaya
sahip personel tarafından yapıldığını,
f) Zeminin uygunluğunun belirlenmesi ve yapının
kabulü amacıyla gerçekleştirilecek test, ölçüm ve kontrollerin yapıldığını
ve ilgili kayıtların tutulduğunu,
g) Denetim kapsamındaki yapıya ilişkin ilgili taraflarca
tespit edilen uygun olmayan hususların giderildiğini,
ğ) Değişikliklerin gerekli onaylar alınarak ve
kayıtlar tutularak ilgili belgelere yansıtıldığını,
h) Kuruluşla mutabık kaldığı ilave hususları,
kontrol eder.
(7) İşletmeye alma faaliyetlerinin denetiminde BGŞ;
a) İşletmeye alma faaliyeti için gerekli
hazırlıkların faaliyet öncesi uygun ve yeterli bir şekilde tamamlandığını,
b) Çalışma ortamının ve çevresel şartların iş
yapmaya uygunluğunu,
c) İşleri gerçekleştiren çalışanların gerekli
yeterliklere ve güvenlik kültürüne sahip olduğunu,
ç) İlgili mevzuat veya standart gereği sertifikalı
personel tarafından yürütülmesi gereken işlerin uygun ve geçerli
sertifikaya sahip personel tarafından yapıldığını,
d) Test prosedürlerinde
olabilecek değişikliklerin DBL’de yer alan
belgelere, standartlara ve teknik gereklere uygunluğunu,
e) Testler sırasında kullanılan ölçüm cihazlarının kalibrasyonunun güncel olduğunu,
f) Testlerin ilgili prosedür
ve programlara uygun olarak yapıldığını,
g) Değişikliklerin gerekli onaylar alınarak ve
kayıtlar tutularak ilgili belgelere yansıtıldığını,
ğ) Denetim kapsamındaki faaliyet veya işlere
ilişkin ilgili taraflarca tespit edilen uygun olmayan hususların
giderildiğini,
h) Test sonuçlarının kabul ölçütlerine uygunluğunu,
ı) Kuruluşla mutabık kaldığı ilave hususları,
kontrol eder.
(8) Yapılan her denetim sonrasında BGŞ, yönetim
sisteminde denetime ilişkin tanımlı kayıtları tutar. Bu kayıtları Kuruluşa,
ilgili tedarikçilere ve talep etmesi hâlinde Kuruma iletir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bağımsız
Gözetim Şirketlerinin Yetkilendirilmesi
Başvuru
usulü
MADDE 11-
(1) Bu Yönetmelik kapsamında
yetkilendirilmek isteyen şirketler, başvuru dilekçesini ve ekindeki
belgeleri, faaliyete başlamayı öngördüğü tarihi ve Kurumun değerlendirme
sürelerini dikkate alarak zamanında Kuruma sunar. Dilekçede, talep edilen
yetki ve kapsamı açık bir şekilde ifade edilir ve dilekçenin ekinde sunulan
belgeler listelenir.
(2) Başvuru sahipleri, başvurularında sundukları
bilgi ve belgelerin içeriğini ve ayrıntı seviyesini dereceli yaklaşımı esas
alarak belirler.
(3) Başvurularda, belgelerin biri basılı diğeri
elektronik ortamda olmak üzere iki kopyasının sunulması esastır. Basılı
kopyanın Kuruma sunulmuş olan elektronik kopyadan üretilmiş olması ve
aynılığı başvuru sahibinin sorumluluğundadır. Başvuru sahipleri, kopyaların
farklı olmasından kaynaklı sonuçlardan dolayı Kurumdan herhangi bir talepte
bulunamaz.
(4) Başvuru dilekçesinin ve ekinde yer alan
belgelerin Türkçe olması esastır. Ancak Kuruma sunulacak olan belgelerden
Kurum tarafından uygun görülenler İngilizce sunulabilir.
(5) Başvuru dilekçesi, temsile yetkili kişiler
tarafından imzalı ve kaşelenmiş olarak sunulur.
(6) Başvuru sahipleri, Kurumun eksik veya yetersiz
olduğunu değerlendirdiği hususlar için yetkilendirme yapılmadan önce veya
yapıldıktan sonra talep ettiği ek bilgi ve belgeleri Kuruma sunar.
(7) Başvuru sahipleri, sundukları bilgi ve
belgelerin doğruluğundan, kalitesinden, yeterliğinden, tutarlılığından ve
varsa çevirilerin aslına uygunluğundan sorumludur. Sunulan bilgi ve
belgelerde yer alan olası bir tutarsızlığın yol açabileceği sonuçlardan
dolayı Kurumdan herhangi bir talepte bulunulamaz.
(8) Başvuru sahipleri, başvuru yaptıkları
yetkilendirmeye ilişkin Kurum tarafından belirlenen işlem ve hizmet
bedellerini öder.
Başvuru
belgeleri
MADDE 12-
(1) Nükleer tesisler için gözetim
hizmeti vermek isteyen şirketler, dilekçe ekinde şirketin;
a) Aktif ve kayıtlı ticari faaliyet yürüttüğünü
gösterir resmî belgeleri,
b) Temsile yetkili kişilerini gösteren belgeleri ve
bu kişilerin yetkili makamlarca onaylı imza beyannamesini veya sirkülerini,
c) Organizasyon yapısına, birimlerinin görev, yetki
ve sorumluluklarına, teknik kapasitesine ve talep ettiği yetkiye yönelik
benzer deneyimlerine ilişkin bilgileri,
ç) Sahip olduğu yönetim sistemi sertifikaları ile
ISO 9001 standardına göre alınmış yönetim sistemi sertifikasının Türk
Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları
veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer
alan akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları
tarafından düzenlenmiş olduğunu gösterir Türk Akreditasyon Kurumundan
alınan yazıyı,
d) İnsan kaynakları yönetimine, uygunluk
değerlendirmesine, denetimlere ve uygunsuzluk yönetimine ilişkin düzenleme
ve/veya prosedürlerini,
sunarak Kuruma başvurur.
(2) Güvenlik açısından önemli kategoride gözetim
hizmeti vermek isteyen şirketler, birinci fıkraya ilave olarak güvenlik
kültürünün oluşturulması ve sürdürülmesi ile bu kapsamda yürütülecek
eğitimlerin verilmesi ve dereceli yaklaşımın uygulanması gibi güvenlikle
ilgili hususlara ilişkin düzenleme, uygulama ve/veya prosedürlerine
ilişkin bilgi ve belgeleri de başvurusuna ekler.
(3) Kurum gerekli gördüğü takdirde ek bilgi ve
belge talep edebilir.
Başvurunun
değerlendirilmesi
MADDE 13-
(1) Kurum başvuruyu, başvuru
sahibinin talep ettiği yetki kapsamındaki işleri gerçekleştirebilme
yeterliğinin ve bu Yönetmelikte tanımlı nitelikleri taşıdığının
belirlenmesi açısından değerlendirir. Kurum, başvurunun değerlendirilmesi
aşamasında gerekli görmesi hâlinde yerinde inceleme yapabilir.
Değerlendirmeyle tespit edilen eksiklik veya yetersizliklerin Kurum
tarafından uygun görülen süre içerisinde giderilmesi istenir. Başvuru
sahibinin talebi ve Kurumun uygun bulması hâlinde bu süre altı aya kadar
uzatılabilir. Eksikliklerin tamamlandığının tespitine yönelik tekrar
yerinde inceleme yapılmasının gerekmesi durumunda tekrar yerinde inceleme
için Kurum tarafından belirlenen işlem ve hizmet bedeli ödenir. Süresi
içerisinde eksiklik veya yetersizliklerin giderilememesi veya işlem ve
hizmet bedelinin ödenmemesi hâlinde başvuru olumsuz sonuçlandırılır.
Yetki
belgesi ve yetki koşulları
MADDE 14-
(1) Kurum tarafından yapılan
değerlendirme sonucunda, başvurunun uygun bulunması hâlinde, başvuru
sahibine yetki koşullarını da içeren yetki belgesi verilir.
(2) BGŞ’lerin yetki
kapsamları verilen yetki belgesinde yer alır.
(3) BGŞ’ler, yetki
belgesinin geçerlilik süresi boyunca Kurum tarafından belirlenen yetki
koşullarına uyar. Kurum güvenlik açısından gerekli görmesi hâlinde yetki
koşullarında değişiklik yapabilir.
(4) BGŞ’ler, yetki
kapsamına ilişkin değişiklik taleplerini ve yetkilendirilmelerine temel
teşkil eden yeterliklerine ve yetkinliklerine ilişkin değişiklikler ile
kurumsal bilgilerine ilişkin değişiklikleri Kuruma bildirir ve Kurumun
gerekli görmesi hâlinde yetki belgesi yenileme başvurusu yapar.
(5) Yetki belgesi beş yıl süreyle geçerlidir ve
devredilemez. Yetki koşullarında yapılacak değişiklikler yetki belgesinin
süresini uzatmaz.
Yetki
belgesinin yenilenmesi
MADDE 15-
(1) Herhangi bir nedenle yetki
belgesinin yenilenmesi gerektiğinde BGŞ, talebini ve gerekçesini içeren bir
dilekçeyle Kuruma başvurur. BGŞ, yetki başvurusuyla sunduğu belgelerde
değişiklik olması hâlinde bu belgelerin güncel hâllerini de dilekçesine
ekler.
(2) Yapılan başvuru, 13 üncü madde hükümleri
uyarınca değerlendirilir. Başvurusu uygun bulunan BGŞ’nin
yetki belgesi yenilenir. Yetki belgesinin süre uzatımı dışındaki nedenlerle
yenilenmesine ilişkin uygun bulunan başvurularda yetki belgesi, mevcut
belgenin kalan geçerlilik süresi için yenilenir.
(3) Süre uzatımı için yetki belgesi yenileme
başvurusu, yetki belgesi geçerlilik süresinin bitiminden önceki altı ay
içerisinde yapılır. Başvurusu uygun bulunan BGŞ’nin
yetki belgesi, beş yıl süreyle yenilenir. Süre uzatımı için zamanında
başvuru yapan BGŞ’lerin yetkilerinin geçerlilik
süresi Kurumun değerlendirmesi tamamlanana kadar devam eder.
(4) Süre uzatmak için zamanında yetki belgesi
yenileme başvurusu yapmayan BGŞ’ler, yetki
belgesi yenileme hakkını kaybeder. Ancak, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca
yeniden yetki belgesi almak için başvurabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Yapı ruhsatı
ve yapı kullanma izni
MADDE 16-
(1) Kuruluş, 3/5/1985
tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca yapı ruhsatı
ve yapı kullanma izniyle ilgili form ve belgelerin ilgili bölümlerini
imzalar.
(2) Nükleer tesisler için yapı ruhsatı ve yapı
kullanma izni formlarının biçim ve içerikleri Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı tarafından Kurumun görüşü alınarak belirlenir.
Denetim
ve yaptırım
MADDE 17-
(1) Kuruluşun ve BGŞ’lerin bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetleri
Kurumun denetimine tabidir. Denetime ilişkin hususlarda ilgili yönetmelikte
yer alan hükümler uygulanır.
(2) Yetkilendirilen BGŞ’ler,
BGŞ’lere gerçekleştirilen denetimlere ilişkin
Kurum tarafından belirlenen işlem ve hizmet bedellerini öder.
(3) İlgili mevzuat veya yetki koşullarına, Kurum
kararlarına ve talimatlarına aykırı hareket edildiğinin tespit edilmesi
hâlinde idari yaptırım uygulanır. İdari yaptırımlara ilişkin hususlarda
ilgili yönetmelikte yer alan hükümler uygulanır.
Öngörülemeyen
durumlar
MADDE 18-
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında
öngörülmeyen durumların oluşması hâlinde, sürecin nasıl ve hangi koşullarla
devam edebileceğine Kurum tarafından karar verilir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 19-
(1) 31/3/2017
tarihli ve 30024 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer Santrallerin
Yapı Denetimi Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Mevzuatta, birinci fıkra ile yürürlükten
kaldırılan Nükleer Santrallerin Yapı Denetimi Yönetmeliğine yapılan atıflar
bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili mevzuata göre alınmış geçerli yetki
belgesine sahip nükleer yapı denetimi kuruluşları, faaliyetlerine yetki belgelerinin
geçerli olduğu süre ve kapsam içerisinde devam eder. Bu kişilerin yetki
belgelerinin yenilenmesine ilişkin hususlarda bu Yönetmelik hükümleri
uygulanır.
(2) 17/3/2023 tarihinden
önce nükleer tesisler için Kurum tarafından verilen yetkiler kapsamında
yürütülmekte olan nükleer yapı denetimi faaliyetleri için 19 uncu madde ile
yürürlükten kaldırılan Nükleer Santrallerin Yapı Denetimi Yönetmeliği
hükümleri uygulamaya devam olunur.
(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce
karara bağlanmamış olan mevcut yetkilendirme başvuruları, başvuru tarihinde
yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.
(4) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte
nükleer güvenlik açısından önemli yapı, sistem ve bileşenlerin denetimi
için yetki belgesine sahip nükleer yapı denetimi kuruluşlarının nükleer
tesislerin işletmeye alma sürecindeki faaliyetlerin denetiminde yer almak
istemeleri ve işletmeye alma sürecine ilişkin deneyimini gösteren bilgi ve
belgeler ile işletmeye alma denetimlerinde kullanılacak prosedür
ve formlarını sunarak yeterliklerini göstermeleri durumunda; bahse konu
nükleer yapı denetim kuruluşlarının yetki koşullarına, yetki belgelerinin
geçerlilik süresiyle sınırlı olmak üzere işletmeye alma denetimleri dâhil
edilir.
Yürürlük
MADDE 20-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Nükleer Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.