Anayasa Mahkemesinin 22/2/2022 Tarihli ve 2019/21340 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-04-05

5 Nisan 2022 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 31800
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR 
KAYSERÍ YENİ HABER RADYO TELEVİZYON GAZETECİLİK MATBAACILIK  VE YAYINCILIK SANAYİ TİCARET LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2019/21340Karar Tarihi : 22/2/2022
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN 
Üyeler : Hicabi DURSUN 
Muammer TOPAL 
Recai AKYEL 
İrfan FIDAN 
Raportör : Mustafa İlhan ÖZTÜRK 
Başvurucu : Kayseri Yeni Haber Radyo Televizyon Gazetecilik 
Matbaacılık ve Yayıncılk Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
Vekili : Av. Halil İbrahim YOLCU 

I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, bir siyasetçi hakkında yaptığı haberler nedeniyle başvurucu aleyhine tazminata hükmedilmesinin ifade ve basın özgürlüklerini iblal ettiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 19/6/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.

6.Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.
III. OLAY VE OLGULAR 
7.Başvuru formu ve ekinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:
8. Davaci H.P., olay tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) 25. dönem Trabzon milletvekili olarak görev yapmaktadır. Davacı 15/3/2016 tarihinde Kayseri'nin Bünyan 

ilçesinde yapılan CHP İlçe Kongresine CHP Bolu Milletvekili T.Ö. ile birlikte katılmıştır.CHP Il Başkanı F.K., şehir dışından kendi bilgisi dışında milletvekillerinin ilçe kongresine katılmasına tepki gösterīniş ve kürsüye çıkarak konuşma yapmıştır. Daha sonra davacı,kürsüye çıkmış ve F.K.a cevap vermiştir. Yaklaşık 200 kişinin bulunduğu ilçe kongresinde yaşanan bu polemik yerel bir gazete olan Kayseri Yeni Haber gazetesinin (gazete) çeşitli tarihlerde yayımlanan nüshalarında haber olarak yer almış, ayrıca gazetenin başyazarı R.B.de olayla ilgili olarak gazetedeki köşesinde çeşitli değerlendirmelerde bulunmuştur.
9. Gazetenin 16/3/2016 tarihli nüshasındaki "Bünyan Içe Kongresinde Haber Verirdin Vermezdin Tartışması" başlıklı haberin ilgili kısmında şu ifadeler yer almıştır:
"Dün yapılan ve yönetimi kayyuma devredilen Bünyan CHP İlçe Kongresinde CHP Il Başkanı [F.K.] ile CHP milletvekilleri [T.Ö.] ve [H.P.] arasında sert tartışmalar yaşandī.Dün sabah saat I0.30'da Bünyan Belediye Düğún Salonunda başlayan kongrenin ilk konuşmasını yapan CHP Il Başkanı [F.K.]. Bünyan İlçe Kongresi'nin kayyum aracılığıyla yapıldığun hatırlatarak, 'Yani burada ev sahibi sayın kayyum heyeti. Ben de bu partinin Il Başkanyım. Saym Milietvekillerimizi bu kongrede görmekten elbette memnuniyet duyuyoruz. Ancak gönül isterdi ki Sayın milletvekillerimiz gelmeden önce parti ahlakıgereği haber verme nezaketini göstermiş olsalardı daha da memnun olurduk. Çünkü ben burada Sayın Genel Buşkanunızı temsil ediyorum. Eğer kendileri haber veremiyorsa en azından danışmanları aracilığıyla haber verebilirlerdi. Ama maalesef bizlere bir şekilde haber verme nezaketini bile göstermediler' diye kongreve gelen Bolu Milletvekili_ [T.Ö.] ve Trabzon Milletvekili [H.P.yi] eleştirince CHP Milletvekilleri [T.Ö.] ve [H.P.] tepki gösterdiler. Kürsüye gelen [T.Ö.] ve [H.P.] il Başkam [F.K.yi] bu siteminden dolayıeleştirdiler. Hatta Trabzon Milletvekili [H.P.] ilginç bir benzetmeyle, 'Bizim dedelerimiz kurtuluş savaşı için Samsun'a çıkurken ne Yunan'a ne Rum'a haber vermedi, biz niye haber verelim?' diye sert çıktı. Oldukça soğuk bir hava içinde geçen protokol konuşmalarmdan sonra oylamaya geçildi. S4 delegesi olan Bünyan CHP Içe kongresinde eski Ilçe Başkanlarından [I.M.] ile [A.C.] kıran kırana yarıştı."
10. Gazetenin 17/3/2016 tarihli nüshasındaki "Dedelerimiz Rum'a Yunan'a Haber Vermedi ki Size Verelim" başlıklı haberin ilgili kısmında şu ifadeler yer almaktadır:
".
CHP Trabzon Milletvekili [H.P.]: 'Dedelerimiz Kurtuluş Savaşıu başlatmak için Samsun'a çıkarken Yunan'a, Rum'a haber verme gereği bile duymadı biz mi duyacağız?'diyor... Dedeleri Kurtuluş Savaşını başlotmak için Samsun'a çikarken elbette Yunan'a ve Rum'a haber vermemekle isabet huyurmuşlar canlarına minnet ve şükran amma ve lakin değil Samsun'a Kayseriye gelirken karşılarındakiler ne Yunan ne de Rum, dolayısıyla eğer parti disiplini ve parti ahlakına uyuyorsa CHP Parti Il Başkanlığına nezaketten de olsa haber vermeliydi!."
11. Gazetenin başyazarı R.B.nin 18/3/2016 tarihli köşe yazısının ilgili kısmında şu ifadeler yer almaktadir:
"Yer Bünyan... Özellikle Trabzon Milletvekili [H.P.] kürsüye geldiğinde Il Başkanının.'Parti disiplini ve parti ahlakı gereği en azından geleceğinizi bize haber verseydiniz'sözünden hareketle, 'Dedelerimiz kurtuluş savaşı öncesi Samsun'a çıkarken Yunan'dan.Rum'dan izin mi aldı ki hiz sizden izin alacağız!' diyor! Hoppala! Ne alaka? Bir kere ne CHP İl Başkanı [F.K.] ne de CHP vöneticileri ne Yunan ne de Rum! Bu ne biçim benzetme?

Böyle mukayese olur mu? Böyle örnek verilir mi? Rezalet diz boyu! Gelelim bu tarafa yani Yunan ve Rum'a benzetilen cenaba!.. Kimsenin gikı çıkmadi!.. Kim soracak CHP Il Yönetimine yapılan o hakaretin hesabım? Adam kalkacak dedelerinden örnek verecek,dedelerinden verdiği örnekten yola çıkarak Kayseri Örgütünü Yunan'a, Rum'a benzetecek!Susalim mu? Pusalim mi?"
12. R.B.nin 19/3/2016 tarihli köşe yazısının ilgili kısmında şu ifadeler yer almaktadir:
"Üç gündür CHP Bünyan İlçe Kongresi ile ilgili yazıp çiziyorum..Canım topu topu bir ilçe kongresi. nesini yazip çiziyorsun demeyin!.. O iki milletvekili görevlendirilerek Bünyan'a gönderildi. [M.İ] gelecekti, her ne hiknetse babası rahatsızlandı diye [M.İ.nin]gelişi ertelendi ama iki millervekili görevlendirildi. Kongre salonunda iki misafir milletvekilini gören CHP İl Başkanı haklı olarak rahatsızlandı ve rahatsızlığıı da lisan-1uygun bir dille kürsüden dile getirdi. Ama kürsüye gelen Trabzon Milletvekili [H.P.] bir anda yağdı-gürledi... Vay efendim bizim dedelerimiz kurtuluş savaşını baştatmak için Samsun'a çıkarken Yunan'dan Rum'dan izin mi aldı diye olmayacak ve kabul edilmesi mümkün olmayan çirkin bir benzetmeyle cevap verdi. Bu çıkış bile gösteriyor ki bu milletvekilleri Kayseri Bünyan İtçe Kongresine son derece hazırlıklı geldi.."
13. Yine gazetenin 19/3/2016 tarihli nüshasında davacı H.P. tarafindan gazeteye gönderilen açıklama metni haberleştirilerek yayımlanmıştır. '[H.P.den] Açıklama Geldi!'Konuşmamda Yunan ve Rum Lafi Geçmedi" başhıklı haberde şu ifadeler yer almaktadır:
"Bünyan Içe Kongresinde CHP İl Başkanı [F.K.nın]. 'Keşke Kayseriye gelmeden önce parti disiplini ve ahlakı gereği bize bir telefon açık haber verseydiniz' şeklindeki sistemine kürsüye çıkip. 'Dedelerimiz kurtuluş savaşı öncesi Samsun'a çıkarken Yunan'dan Rum'dan izin aldı mı ki sizden izin alacağız' şeklinde sözler sarf eden Trabzon Milletvekili [H.P.]'Konuşmamda Yunan, Rum lafi geçmedi diye açıklama gönderdi."
14. R.B.nin 21/3/2016 tarihli "Ey [1.M.], Sakın O Video Görüntülerini Yok Etmeye Kalkma" köşe yazisının ilgili kısmında şu ifadeler yer almaktadır:
"Geçen hafia Salı günü yapılan Bünyan CHP Îlçe Kongresi'nde CHP Il Başkanı[F.K.], kongreye kendilerine haber vermeden gelen milletvekillerine hitaben kürsüden yapmış olduğı siteme karşı kürsüye gelen Trabzon Milletvekili [H.P.nin] 'Dedelerimiz kurtuluş savaşı için Samsun'a çıkarken Yunan ve Rum'a haberi mi verdi ki biz size haber verip izin isteyelim' deyince kongre salonunda soğuk bir hava esmişti... Özellikle gazete olarak bizim kürsüye cikan Trabzon Milletvekili [H.P.nin] sarf ettiği sözlerin anlammıgünlerce yorumlaması partililerin uyanmasına vesile oldu! Ne demek Yunan ve Rum'dan dedelerimiz Samsun'a çikarken izin mi aldı ki bizler sizlerden izin alacuğiz ya da haber vereceğiz? Bu ayan beyan karştlarındaki partilileri Yunan ve Rum'la mukayese etmeden başka bir şey değildir!.…. Işte bu haber ve yorum bizde yer alıp kiyamet kopunca gerek [H.P.] gerekse [1.M.] ve ekibi o sözleri yalanlamak ve 'Biz ne Yunan ne de Rum benzetmesi yapmadik' diye onca partilinin huzurunda kürsüden ayan beyan söyledikleri sözleri yalanlama seferberliğine koyuldular.…Neye yorar? Bu sözler bir kaç kişinin bulunduğu sohbet ortamındo söylenmiş sözler değil, onca partilinin ayan beyan huzurunda kürsüden sarf edilmiş sözlerOnca partili kürsüden duydukları hu lafları duymadık diye inkara mi yatacak? Her şey ayan beyan ortada. Istediğiniz kadar video görüntülerine el koyun hiçbir anlam ifade etmez. O laflorı duyan duydu. Inkarla üstüne yatamazsın, Sayın [l.M.ye]buradan sesleniyorum, sakın o video kaydımı yok etmeye kalkma, dava konusu olursa delil karartmaktan sikıntiya girersiniz benden hatirlatmast..."

15. Gazetenin 21/3/2016 tarihli nüshasındaki "CHP'liler O Milletvekili Hakkında Imza Kampanyası Başlattı" başlıkhı haberde şu ifadeler yer almaktadır;
"Bir grup CHP'li, 15 Mart'ta Bünyan'da yapılan ilçe kongresinde 'Geleceğinizi yine bize haber vermediniz?' diye soran CHP İl Başkanı [F.K.ye]. 'Dedelerimiz kurtuluş savaşıiçin Samsun'a çıkarken 'unan ve Rum'a haber mi verdi ki biz size haber verip izin isteyelim'diye tepki gösteren CHP Trabzon Milletvekili [H.P.] hakkında gerekli tüzük hükümlerinin işletilmesi için imza kampanyası başlatti."
16. Davaci, anılan haber ve köşe yazılarında dile getirilen iddialar nedeniyle kişilik haklarına saldırıda bulunulduğu iddíasıyla 21/3/2016 tarihinde Ankara 18. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) gazete aleyhine manevi tazminat davası açmıştır,
17. Mahkeme, davacının konuşmasının yer aldığı CD üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırmış ayrıca CHP i1 Başkanı F.K.yı tanık olarak dinlemiştir. F.K.nın Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde talimatla alınan ifadesi şu şekildedir:
"Ben CHP il Başkani olarak görev yapmaktayım, 2016 yılında Bünyan ilçesinin Olağanüstü Kongresi yapıłmıştır, bu kongreye hangi gazctelerin geidiğini hatırlamıyorum.Milletvekilleri il haşkanlarından habersiz olarak Búnyan ilçesindeki kongreye gelmişlerdir,Trabzon milletvekili olan davacı [H.P] haber içeriğinde de belirtildiği şekliyle 'bizim dedelerimiz kurtuluş savaşı için Samsun'a çıkarken ne Yunan'a ne Rum'a haber vermedi, biz niye izin alalım' şeklinde cümle sarfetmiştir. [H.P.nin] bu ifadelerini salondaki herkes duymuştur, ben il başkam olarak kongrede milletvekillerine ve kongreye katilanlara hitaben açılış konuşmasında vekillerin nezaketen haber vermiş olmaları gerekeceğini zira haber verseler de kendilerini karşılayıp ağarlayacağımizı söyledim, benim bu sözlerim üzerine [H.P] yukarıda yer verilen cümleleri kullanmıştır. Yunan ve Rum kelimeleri geçmiştir.."
18. Mahkeme 6/3/2018 tarihinde davanın kismen kabulü ile başvurucunun 2.000 TL manevi tazminat ödemesine karar vermiştir. Mahkemenin gerekçeli kararının ilgili kısmışöyledir:
".…Somut olayda davalı gazetede, davacı hakkında 'Bizim dedelerimiz Kurtuluş Savaşıiçin Samsun'a çikarken ne Yunan'a ne Rum'a haber vermedi, biz niye haber verelim'şeklinde sert çıktı şeklinde haber ve yorumlar yapılmıştır. Dosyaya sunulan ve üzerinde herhangi bir değişiklik yapıłmadığı anlaşılan davaya konu konuşmanın geçtiği CHP Bůnyan İçe Kongresi'nde davacının komuşmasımn '…Dedem Kurtuluş Savaşı'nda Karadeniz'den,Rusya'dan cephane taşırken, o cephaneleri de Karadeniz limanlarına çikarırken hiçkimseden izin alarak çıkmadı. …' şeklinde olduğu, ne Yunan'a ne Rum'a haber vermedi şeklinde bir konuşmasının olmadiıği, buna rağmen daval gazete tarafindan davacinın konuşması içerisinde 'Yunan, Rum' kelimeleri geçiyor izlenimi yaratilarak genişletici ve yanlış yorumlarda bulunulduğu anlaşılmiştır. Konuşmanın geçtiği ve kayı edildiği ČD dökümüne ters tamk anlatımı dikkate alınmamıştır. Bu haber ve yorumlar gerçek olmadığından hukuka aykırıdır. Bir dizi halinde yapılan bu haher ve yorumlardan dolayıdavacının kişilik hakları ihlal edilmiş ve manevi tazminat isteme hakkı doğmuştur."
19. Başvurucunun istinaf başvurusu üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25.Hukuk Dairesi (Daire) 2/5/2019 tarihinde istinaf başvurusunun esastan reddine miktar itibarıyla kesin olarak karar vermiştir. Nihai karar başvurucuya 21/5/2019 tarihinde tebliğedilmiştir.

20.Başvurucu 19/6/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK 
21. İlgili ulusal ve uluslararası hukuk kurallarının yer aldığı bir karar için bkz.Uğurlu Gazetecilik Basın Yayın Matbaacılık Reklamcilık Lid. Şti. (2) [GK], B. No:2016/12313, 26/12/2019. §§ 18-28.

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
22. Anayasa Mahkemesinin 22/2/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları ve Bakanhk Görüşü
23. Başvurucu; dava konusu haber ve yazıların gündeme ilişkin hakaret ve kişisel saldırı içermeyen düşünce açıklamaları niteliğinde olduğunu, yaşanan polemiğin bir tarafi olan CHP il Başkanı'nın haberde geçen ifadeleri doğruladığın, buna karşın tazminata hükmedilmesinin hukuka aykını olduğunu ileri sürmüştür. Başvurucu, basının yalnızca bütünüyle kanıtlanmış olayları yayımlama zorunluluğu jle karşı karşıya bırakılması hâlinde haber yapılmasının imkânsız bir hál alacağını ifade etmiştir. Başvurucu, anılan haber ve köşe yazıiları nedeniyle manevi tazminat ödemeye mahkûm edilmesinin ifade ve basın özgürlükleri ile adil vargılanma hakkını ihlal ettiğini iddia etmiştir.

24. Bakanlık görüşünde; başvurucunun şikâyetlerinin incelenmesinde yargıorganlarınca verilen kararlarda ifade (basın) özgürlüğü ile başkalarının şeref ve itibarının korunması hakkı arasında adil bir dengenin kurulup kurulmadığının değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

B. Değerlendirme 
25. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013. § 16). Başvurucunun iddialarının bir bütün olarak Anayasa'nın 26. ve 28. maddelerinde düzenlenen ifade ve basın özgürlükleri kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

26. Anayasa'nın "Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti" kenar başlıklı 26.maddesinin ilgili kismi şöyledir:
“Herkes. düşünce ve kanaatlerini söz, yazi, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayına hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almakya da vermek serbestliğini đe kapsar..
Bu hürriyetlerin kullanłmasi.. başkalarının şöhret veya haklarıın... korunması ….amaçtariyla sinirlanabitir...

Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin kullanlmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunla düzenlenir.

27. Anayasa'nın "Basın hürriyeti" kenar başlıkhı 28. maddesinin ilgili kısmışöyledir:

“Basın hürdür, sansür edilemez..
Devlet, basm ve haber alma hürriyetlerini sağlayacak tedbirleri alır.
Basın hürriyetinin sınırlanmasında, Anayasanın 26 ve 27 nci maddeleri hükümleri uygulanir...'
1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
28. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Esas Yönünden 
a. Müdahalenin Varlğı
29. Gazetede yayımlanan haber nedeniyle davacı tarafindan açılan davada başvurucunun 2,000 TL manevi tazminat ödemesine karar verilmiştir. Söz konusu mahkeme kararı ile başvurucunun ifade ve basın özgürlüklerine yönelik bir müdahalede bulunulmuştur.
b. Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
30.Anayasa'nın 13. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Temel hak ve hürriyetler,…. yainızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla surlanabilir. Bu sınırlamalar.... demokratik toplum düzeninin... gereklerine ve öłçülülük ilkesine aykırı olamaz.
31. Yukarıda anılan müdabalenin Anayasa'nin 13. maddesinde öngörülen ve somut başvuruya uygun düşen, kanunlar tarafindan öngörülme, Anayasa'nın ilgili maddesinde belirtilen nedenlere dayanma ve demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk koşullarını sağlayıp sağlamadığının belirlenmesi gerekir.

i. Kanunilik 
32. 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayıl Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesinin kanunla sınırlama ölçütünü karşıladiğı sonucuna varılmıştır.

ii. Meşru Amaç
33. Müdahalenin başkalarının şöhret veya haklarının korunmasına yönelik önlemlerin bir parçası olduğu ve meşru bir amaç taşıdığı sonucuna varılmıştır.
ií. Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk 
(1) Demokratik Toplum Düzeninin Gerekleri Kavramı
34. Temel bak ve özgürlüklere yönelik bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunlu bir toplumsal ibtiyacıkarşılaması ve orantılı bir müdahale olması gerekir (Bekir Coşkun [GK], B. No: 2014/12151,4/6/2015, §§ 53-55; Mehmet Ali Aydm [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, §§ 70-72).

Müdahaleyi oluşturan tedbirin zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığının kabul edilebilmesi için amaca ulaşmaya elverişli olmasi, başvurulabilecek en son çare ve alınabilecek en hafif öniem olarak kendisini göstermesi gerekmektedir (bazı farkhlıklarla birlikte bkz. Bekir Coşkun, § 51; Mehmet Ali Aydın, § 68; Tansel Çölaşan, B. No: 2014/6128, 7/7/2015, § 51).
(2) Demokratik Toplum Düzeninin Bir Gereği Olarak İfade ve Basın Özgürlükleri 

35. Anayasa Mahkemesi; Anayasa'nın 26. maddesinde yer alan ifade özgürlüğü ile onun özel güvencelere bağlanmiş şekli olan ve Anayasa'nın 28. maddesinde yer alan basın özgürlüğünün demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden olduğunu, toplumun ilerlemesi ve her bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturduğunu daha önce pek çok kez ifade etmiştir. Bu bağlamda ifade özgürlüğü ile basın özgürlüğü herkes için geçerli ve demokrasinin işleyişi için yaşamsal önemdedir (Mehmet Ali Aydın, § 69; Bekir Coşkun, §§34-36). Basın özgürlüğünün kamuoyuna çeşitli fikir ve tutumların iletilmesi ile bunlara ilişkin bir kanaat oluşturması için en iyi araçlardan birini sağtadığı açıktır (İlhan Cihaner (2),B. No: 2013/5574, 30/6/2014, § 63).

(3)Basının Ödev ve Sorumlulukları
36. Anayasa'nın 26. ve 28. maddeleri basına tamamen sınırsız bir ifade özgürlüğünügaranti etmemiştir. Anayasa'nın 12. maddesinin "Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma.ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklurım da ihtiva eder." biçimindeki ikinci fikrası, kişilerin sahip oldukları temel hak ve hürriyetleri kuilanırken ödev ve sorumluluklarına da gönderme yapmaktadır. Anayasa'nın 26. maddesinin ikinei fikrasında yer alan sınırlamalara uyma yükümlülüğü, ifade özgürlüğünün kullanımına basın için de geçerli olan bazı görev ve sorumluluklar getirmektedir (Orhan Pala, B. No: 2014/2983,15/2/2017, § 46; Önder Bahıkçı, B. No: 2014/5552, 26/10/2017, § 43).
37. Bu görev ve sorumluluklar başkalarının şöhret ve hoklarının zarar görme ihtimalinin bulunduğu ve özellikle adı verilen bir şahsın itibarının söz konusu olduğu durumlarda özel önem arz eder (Orhan Pala, § 47). Basın Özgürlüğü ilgililerin meslek ahlakına saygı göstermelerini, doğru ve güvenilir bilgi verecek şekilde ve iyi niyetli olarak hareket etmelerini zorunlu kilmaktadır.

(4)Başkalarının Şöhret veya Haklarınm Korunması
38. Anayasa'nın 26. maddesinin ikinci fikrasına göre ifade özgürlüğünün sınırlandırılma nedenlerinden ve bu bağlamda ifade özgürlüğünü kullananların uymasıgereken görev ve sorumluluklardan hiri de başkalarının şöhret veya haklarının korunmasıdır.Bireyin şeref ve itibarı, kişisel kimliğinin ve manevi bütünlüğünün bir parçasını oluşturur ve Anayasa'nın 17. maddesinin birinci fikrasının korumasından faydalanır (İlhan Cihaner (2), §44) Devlet, bireyin şeref ve itibarına keyfi olarak müdahale etmemek ve üçüncü kişilerin saldırılarını Önlemekle yükümłüdür (Nilgün Halloran, B. No: 2012/1184, 16/7/2014, § 41;Adnan Oktar (3), B. No: 2013/1123, 2/10/2013, § 33; Bekir Coşkun, § 45; Önder Balıkçi, §44).

(5) Çatışan Haklar Arasında Dengeleme 
39. Anayasa Mahkemesi önceki kararlarında başvurucunun müdahale edilen ifade özgürlüğü ile haşvurucunun ifadeleri nedeniyle davacının müdahale edilen şeref ve itibar 

hakkının korunması arasında adil bir dengenin gözetilip gözetilmediğini değerlendirmiştir.(Nilgün Halloran, § 27; İlhan Cihaner (2), § 49). Bu, soyut bir değerlendirme değildir.Mevcut olayda çatışan haklar arasında dengeleme yapılabilnesi için yayında kamu yararıbulunup bulunmadığı, yayının genel yarara ilişkin bir tartışmaya katkı sağlayıp sağlamadığı,toplumsal ilginin varliğı ve konunun güncel olup olmadıği, haberin konusu ve yayımlanma şartları, kullanılan ifadelerin türü, yayının içeriği, şekli ve sonuçları, babere yönelik kisıtlamaların niteliği ve kapsamı, haberde yer alan ifadelerin kim tarafından dile getirildiği,hedef alınan kişinin kim olduğu, ünlülük derecesi ile ilgili kişinin önceki davranışları,kamuoyu ile diğer kişilerin kullanılan ifadeler karşısında sahip oldukları hakların ağırlığıın değerlendirilmesi gerekir (Nilgün Halloran. § 44; Ergün Poyraz (2) [GK], B. No: 2013/8503,27/10/2015, § 56; Kadir Sağdıς [GK], B. No: 2013/6617, 8/4/2015, §§ 58-66; Îlhan Cihaner (2). §§ 66-73).

40. Anayasa Mahkemesi; somut olayın koşullarında gazetede yer alan haber ve köşe yazıları sebebiyle başvurucunun manevi tazminat õdemeye mahkûm edilmesinin zorunlu bir ihtiyaca karşılık gelip gelmediğini, gerçekleşmesi amaçlanan meşru amaçla orantılı olup olmadığıni, bunu haklı göstermek için ortaya konan gerekçelerin ilgili ve yeterli görünüp görünmediğini davanır bütününe bakarak değerlendirecektir (benzer yöndeki bir değerlendirme için bkz. Sinan Baran, B. No: 2015/11494, 11/6/2018, § 38).
(6)Somut Olayin Değerlendirilmesi 
41. Somut olayda gazete, bir siyasi partinin ilçe kongresinde parti il başkanı ile bir milletvekili arasında yaşanan polemik sırasında milletvekili tarafindan sarf edilen sözleri çarpıtarak aktardığı gerekçesiyle manevi tazninat ödemeye mahkûm edilmiştir. Başvuruya konu haber ve köşe yazıları incelendiğinde bir ilçe kongresinde yaşanan parti içi siyasi mücadele hakkında yorumlar ve haberler yapıłdığı, il ve ilçe gündemini yakından ilgilendiren bir konuda okuyucuya bilgi verildiği görülmektedir. Bu hâliyle haber ve yazıların güncel olduğu ve kamusal bir tartışmaya katkı sunduğu konusunda şüphe bulunmamaktadır.
42. İncelenmesi gereken diğer husus ise haber yaptlırken basmın ödev ve sorumluluklarına uygun davranılıp davranıłmadığıdır (benzer bir incelemenin yapıldığı bir karar için bkz. Uğurlu Gazetecilik Basın Yayın Matbaacılık Reklamcılık Ltd. Şti. (2)). Hiçkuşkusuz bir iddiaya veya söylentiye dayansa da kişilerin itibarını zedeleyecek şekilde isnatta bulunulması durumunda gazetecinin çok daha dikkatli olmasi, bu konuda asgari bir araştirma yapması gerekmektedir. Bu gereklilik, ifade ve basın özgürlükleri ile kişilerin şeref ve itibar hakkı arasındaki hassas dengenin korunrnası hakımından bayati derecede önemlidir.
43. Başvurucudan haberde yer alan iddiaların doğruluğunu bütün yönleriyle ortaya koyacak şekilde ispatlaması değilse bile bu iddialarını somut olgularla desteklemesi beklenmelidir (Kadir Suğdıç, § 57; İhan Cihaner (2), § 64). Bu durumun gazetecilerin gazetecilik etiğine uygun bir biçinde davranarak doğru ve güvenilir bilgi vermek için iyi niyetli bareket etmeye yönelik ödev ve sorumluluklarından kaynaklandığı kabul edilmelidir.Bir diğer anlatımla Anayasa'nın 28. maddesinde düzenlenen basın özgürlüğü ve bu özgürlükle bağlantıh olarak Anayasa'nın 26. maddesinde tanımlanan ifade Özgürlüğünün gazetecilere tanıdiğı güvence, gazetecilerin gazetecilik mesleğinin gerekleri ile ödev ve sorumluluklarına saygı içinde hareket etmeleri koşuluna bağlıdır (basının görev ve sorumluluklarına ilişkin olarak bkz. Orhan Pala, § 46; Erdem Gül ve Can Dündar [GK], B.No: 2015/18567, 25/2/2016, § 89; R.V.Y. A.$., B. No: 2013/1429, 14/10/2015, § 35; Fatih Taș [GK], B. No: 2013/1461, 12/11/2014, § 67; Önder Balıkçi, § 43).

44. Somut olayda davaci, haber ve yazilarda kendisi tarafindan sarf edildiği iddia olunan "Bizim dedelerimiz Kurtutuş Savaşı için Samsuna çıkarken ne Yunan'a ne Rum'a haber vermedi, biz niye haber verelim." şeklindeki ifadeleri kullanmadiğını beyan etmiş,nitekim Mahkeme de davacıyı haklı bularak davanın kabulüne karar vermiştir. Mahkeme,gerekçesini konuşmanın kaydedildiği CD üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine dayandırmışve haber ile yazıların doğru olmadığı kanaatine vararak hüküm kurmuştur.
45. Bir gazete ya da gazetecinin sorumluluğu belirlenirken gözönünde bulundurulması gereken en önemli nokta Anayasa Mahkemesinin daha önceki kararlarında da ifade edildiği gibi gazetecilerin ispat yükünü yerine getirirken bir beyanın doğruluğunu kanitlayan savcı gibi hareket etmelerinin beklenemeyecek olmasıdır. Gazetecilerden beklenen, bir haber veya makalede bir iddia ileri sürdüklerinde söz konusu iddiaların doğruluğunu araştırmaları ve kişiler hakkında bit suçlama yönelttiklerinde ise dayanaklarınıaçıkça belirtmeleridir. Başvurucunun haber kaynaklarının söz konusu iddialar bakımından makul olarak güvenilir olup olmadığını, doğru ve güvenilir bilgiler sunmak için iyi niyet çerçevesinde çaba gösterip göstermediğini ortaya koyması yeterlidir (henzer değerlendirmeler için bkz. Orhan Pala, § 51; Uğurlu Gazetecilik Basın Yayın Matbaacılık Reklamcılık Lid. Şti. (2), § 52). Anayasa Mahkemesinin kanaatine göre aksi yönde bir beklenti sorumluluk hukukunu ters çevireceği gibi gazetecilik mesleğini yapmayı da imkânsız håle getirecektir (Güneş Basım Yayım Organizasyon ve Ticaret Limitet Şirketi, B.No; 2018/24677, 28/1/2021, § 46).

46. Somut olayda gazete tarafindan ileri sürülen iddiaların polemiğin hir taraf olan ve olay sırasında kongrede bulunan parti il başkanı tarafından doğrulandığı görülmektedir (bkz. § 17). Ayrica partililer tarafindan davacı hakkında söylediği iddia olunan sözler nedeniyle parti içi disiplin işlemlerinin başlatlması yönünde imza toplandığı da anlaşılmaktadır (bkz. § 15). Bunun dişında gazetecilerden ileri sürülen iddiaların doğruluğunu haber yapmadan önce bağumsız bir araştırma ile kanıtlamaları beklenemez.
47. Başvurucu gazetenin konuyla ilgili olarak- davacmın gazeteye gönderdiği açıklamalara yer verdiği hususu da gözardı edilmemelidir. Şu hâlde gazetenin il başkanı ve toplantida bulunan diğer partililere dayanarak dile getirdiği iddialar ile anılan iddialarıyalanlayan davacının açıklamalarını birlikte okuyucuya sunduğu görülmüştür. Bütün bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde gazetenin üzerine düşen ödev ve sorumluluk içinde hareket ettiği, olguları bilerek tahrip ettiğine dair yeterli delil bulunmadığı kabul edilmelidir.
48. Bir milletvekilinin ilçe parti kongresinde parti il başkanına birtakım sözler sarf ettiğine dair iddianın kaynağı gösterilerek kamuoyuna aktarılmasının şeref ve itibarı koruma gerekçesiyle yaptırıma tabi tutulması kamuyu ilgilendiren konularda serbest ve açık tartışmaların önlenmesi sonucunu doğuracak, basının kamu yararına ilişkin konuların tartışılmasına yönelik katkılarına ciddi şekilde engel oluşturacaktır (Orhan Pala. § 52; Ali Riza Üçer (2) [GK], B. No: 2013/8598, 2/7/2015, § 46).

49. Yukaridaki tespitlere karşın Mahkeme; haberin içeriğini, haberde dile getirilen iddiaların tanık beyanı ile desteklenmesini, başvurucunun davacının açıklamalarınıyayımlamış olmasin, başvurucunun kötü niyetle hareket ettiğine dair yeterli delilin bulunmamasını yeterince tartışmadan yapılan haber nedeniyle başvurucuyu tazminat ödemeye mahkûm etmiştir (benzer değerlendirmeler için bkz. Nilgün Halloron, § 52; Önder Balıkçı, § 45). Yapılan değerlendirıneler işığında ilk derece mahkemesinin davacıın şeref ve itibar hakkını koruma amacının demokratik bir toplumda basının oynadığı temel rol de 

gözetildiğinde başvurucunun Anayasa'nın 26. ve 28. maddeleri kapsamındaki ifade ve basın özgürlüğü haklarına uygulanan sınırlamaların hakhı çıkarılması için yeterli olmadığı ve daha ağır basan bir toplumsal ihtiyaca karşılık gelmediği kanaatine ulaşılmıştır. İlk derece mahkemesince ifade ve basın özgürlüklerinin korunması ile şeref ve itibar hakkının korunması arasında adil bir denge kurulmamiştır. Bu sebeple Mahkemenin başvurucunun tazminat ödemesine karar verilmesine ilişkin ileri sürdüğü gerekçeler, başvurucunun ifade ve basın özgürlüğü haklarına yapılan müdahale için ilgili ve yeterli olarak kabul edilemez.
50. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 26. ve 28. maddelerinde güvence altına alınan ifade ve basın özgürlüklerinin ihłal edildiğine karar verilmesi gerekir.
3. 6216 Sayih Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
51. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50, maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas inceleme sonunda. başvurucunun hakkinın ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapilması gerekenlere hükmedilir...

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmuşsa, ihlali ve sonuçlarınıortadan kaldırmak için yeniden yargilama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yargılama yapıbmasında hukuki yarar bulunmayan hállerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açilması yolu gösterilebilir.Yeniden yargılama yapmakia yükümlü mahkeme. Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir."
52. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yargılama ve 20,000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

53. Anayasa Mahkemesinin Mehmer Doğan ([GK], B. No; 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varıldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırlacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesinin sonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamt anlamına geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
54. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıldığından söz edilebilmesi için temel kural,mümkün olduğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulması, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldırılmasi, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararlarin giderilmesi, ayrica hu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması gerekmektedir (Mehmet Doğan, §§ 55,57).

55. Ihlalin mahkeme kararından kaynaklandığı veya mahkemenin ihlali gideremediği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 79. maddesinin (1) numarahı fikrasının (a) bendi uyarınca ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama 

yapılmak üzere kararn bir örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. Anılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkhı olarak, ihlali ortadan kaldırmak amacıyla yeniden yargılama sonueunu doğuran ve bireysel başvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlı olarak yeniden yargılama kararı verildiğinde, usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farklı olarak ilgili mahkemenin yeniden yargılama sebebinin varlığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyle bir kararın kendisine ulaştığı mahkemenin yasal yükümlülüğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden yargılama kararı vererek devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (Mehmet Doğan, §§58, 59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).

56. İncelenen başvuruda haber ve köşe yazıları nedeniyle başvurucunun manevi tazminat ödemesine karar verilmesine ilişkin kararın gerekçesinin ilgili ve yeterli olmadığı,bu nedenle başvurucunua ifade ve basın özgürfüklerinin ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır.Dolayısıyla ihlalin mahkeme kararından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
57. Bu durumda ifade ve basın özgüriüklerinin ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Yapılacak yeniden yargılama ise bireysel başvuruya özgü düzenleme içeren 6216 sayılı Kanun'un 50.maddesinin (2) numaralı fikrasına göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Bu kapsamda yapılması gereken iş yeniden yargılama kararı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir örneğinin yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 18. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.

58. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında başvurucuya net 13.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

59. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 4.864,60 TL yargilama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. İfade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBÍLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 26. ve 28. maddelerinde güvence altına alınan ifade ve basın özgürlüklerinin İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Kararın bir örneğinin ifade ve basın özgürlüklerinin ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapıłmak üzere Ankara 18. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2016/149, K.2018/81) GÖNDERİLMESiNE,
D.Başvurucuya net 13.500 TL manevi tazminat ÖDENMESÍNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDINE,

E. 364,60 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 4.864,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESiNE,
F. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAiZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir Ömeğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERiLMESiNE 22/2/2022tarihinde OYBtRLiĞiYLE karar verildi.