Uyuşmazlık Mahkemesine Ait Kararlar
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ KARARLARI | 2020-01-22

22 Ocak 2020 ÇAR$AMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31016
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ KARARLARI 
I-2247 SAYILI KANUN'UN 27. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN  (BAŞVURU RED) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2019/584KARAR NO : 2019/809KARAR TR : 23.12.2019
ÖZET : 2247 sayılı Yasa'nın 10-13. maddelerinde öngörülen koşullarıtaşımayan BAŞVURUNUN, aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca REDDİgerektiği hk.

KARAR 
Davacılar : 1- M.B., 2- M.E.E., 3- M.Ş.E., 4- E.Z.C., 5- F.N.B.,6- H.E., 7-M.K.E., 8- Y.M.E.,9- R.A.Í., 10-F.Z.A.
Vekili : Av. İ.K.
Davalı: İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. T. (D.) Ö.

O L A Y : 1-Davacılar vekili dilekcesinde; müvekkillerinin murisi H.E.'in 25.05.1957 tarihinde, Bayrakli, Turan Mahallesi, 2051 ada,1 parselde kayıtli, 460.614 m2 yüzölçümlü taşınmazdan 300/76320hisse(1.810.58 m2) satın aldığını; davalının 1987 yılında, 2981 sayılı İmar Affi Yasasının, 3290 sayılı Yasayla değişik 10/c maddesine göre islah-imar plan uygulaması yaptığını; müvekkillerin murisinin tapu kaydındaki hissesini, hiçbir mahkeme kararı olmadan, yasalara ve hukuka aykırı bir şekilde 300/457920 olarak değiştirip küçülttüğünü; 1.810,58 m2'lik hisseye karşılık, Bayraklı İlçesi, Emek Mahallesi, 36779 ada, 3 parselde 35/166m2'lik hisse, 4 parselde de 161 m2'lik tam hisse verildiğini; 2644 sayılıTapu Kanununun 31. maddesi gereğince hâkim kararı olmadıkça tapu sicilinde değişiklik yapılamayacağını; resmi kayıtlara göre (%35) DOP kesintisinden sonra toplam 1.176 m2 yer verilmesi gerekirken, yalnizca toplam 196 m2'lik yer verilmiş olduğunu; 980 m2 eksik yer verilmesinin mülkiyet hakkının açık ihlali olduğunu; taşınmaz mallarda, mülkiyet hukukuna ilişkin hakkın özünü ilgilendiren uyuşmazlıkların çözümünün,adli yargının görev alanı içerisinde kaldığını ifade ederek; davalı belediye tarafindan 1987 yilında yapilan islah-imar uygulaması sonucu,müvekkillerinin murisine ait resmi tapu kaydındaki gerçek hisse payının davalı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından değiştirildiğinin tespitine; verilmeyen 980 m2'lik eksik kismın, emsal araştırması yapılarak 

dava tarihi itibarıyla değerinin belirlenmesine ve fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydıyla 10.000 -TL. eksik yer bedelinin, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle, 1.7.2016tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.

2- Davalı vekili, süresi içerisinde verdiği 7.9.2016 tarihli cevap dilekçesinde, uyuşmazlığın çözümünde idari yargının görevli olduğunu ileri sürerek görev itirazında bulunmuş; 17.1.207 tarihli 1.celsede de cevap dilekçelerini tekrar ettiklerini belirtmiştir.

3-İZMİR 13.ASLİYE HUKUK MAHKEMESI:4.7.2017 gün ve E:2016/328 sayı ile, davalının görev itirazının reddine karar vermiştir.
4- Davalı İdare vekili tarafindan, itirazın reddine ilişkin kararın verildiği 4.7.2017 tarihinden başlayan onbeş gün içinde uyuşmazlık çıkarılmasını istemeye yetkili makama sunulması amacıyla bir dilekçe düzenlenmediği ve itirazı reddeden yargı merciine vermediği görülmüştür.
5- İzmir 13.Asliye Hukuk Mahkemesi: 5.7.2018 gün ve E:2016/328,K:2018/311 sayı ile, “(...) Açılan davanın 2577 Sayılı İdari Yargı yargılama Usul Kanunu'nun 2/1-b maddesi gereğince idari yargıda görülmesi gerektiğinden HMK 114/1-b ve 115/2 maddesi gereğince dava şarti yokluğundan usulden reddine, (...)” karar vermiş; bu karara karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.

6- İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesi: 30.11.2018 gün ve E:2018/2019, K:2018/1636 sayı ile, “(.….) Buna göre, adli yarginın görevli olduğu ve mahkemece, işin esasına girilerek; islah imar uygulamasıile ilgili tüm delil ve belgelerin celbi sağlanarak, davacı tarafa eksik m2verilme nedeninin belirlenmesi, eksik bırakılan kısmın bedele dönüştürülüp dönüştürülmediğinin ve miktarının araştırılması, bedele dönüştürülürken payı için tespit edilen karşılığın davacılar adına bloke edilerek davacılara tebliğ edilip edilmediği, tebliğ edilmişse tarihi, takdir edilen bedel ödenmişse, ödeme tarihi tespit edildikten sonra sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yazılı gerekçelerle davanın idari yargıda görülmesi gerekçesiyle reddine karar verilmesi doğru bulunmadığından, HMK'nın 353/1 -a-4. gereğince, dosyanın iadesi gerektiğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜ ile,
-Izmir 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05/07/2018 tarih ve 2016/328 esas, 2018/311 karar sayılı kararının, HMK'nın 353/1-a-4.maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE (...)” kesin olarak karar vermiştir.

7- Davalı vekili, 4.2.2019 tarihli olup, 5.2.2019 havale tarihli bir dilekçe ile; istinaf kararının kendilerine henüz tebliğ edilmediğini; görevli yargı yerinin idari yargı olduğunu, yargı yerine yeniden itiraz ettiklerini belirterek; İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesinin E:2018/2019, K:2018/1636 sayılı kararına uyulmamasi, yeniden görevsizlik kararı verilerek, 2247 sayılı Yasanın 10. ve devamı maddeleri uyarınca uyuşmazlık çıkarılması ve itirazlarının Uyuşmazlık Mahkemesinde incelenmesini teminen işlemlerin gerçekleştirilmesini talep etmiştir.
8- İzmir 13.Asliye Hukuk Mahkemesinin; E:2018/602 sayılı ve 12.3.2019 günlü celsesinde, davalı vekili istinaf kararına uyulmasıni ve görevsizlik kararı verilmesini istemiş; Mahkemece, “istinaf kararı kesin olduğundan davalı vekilinin talebinin reddine” karar verilmiştir.
9- Davalı vekili; 31.5.2019 tarihlinde, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması amacıyla, Danıştay Başsavcılığına Gönderilmek üzere İzmir 13.Asliye Hukuk Mahkemesine bir dilekçe vermiş; aynı tarihli bir üst yaziyla da; Ízmir Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesinin göreve ilişkin kararının kesin olduğunu, Mahkemenin karara uymasının zorunlu olduğunu dikkate alarak, peşinen verdikleri 4.2.2019 tarihli dilekçenin dikkate alınmadığını ileri sürerek, itiraz dilekçelerinin Danıştay Başsavcılığına gönderilmesini talep etmiştir.

10- DANIŞTAY BAŞSAVCISI: “İzmir İli, Bayraklı İlçesi, Turan Mahallesi, 2051 ada, 1 parsel sayıli, davacıların murisinin paydaşı olduğu taşınmazın da bulunduğu alanda yapılan islah imar planı uygulamasısonucunda paylarının değiştirildiğinin tespiti ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla eksik verilen miktara karşılık 10.000,00-TL bedelin yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargıda açılan davada, davalı idarece, davanın görüm ve çözümünün İdari Yargı'nın görevine girdiği ileri sürülerek görev itirazında bulunulmuş, itirazın kabulüile davacının davasına bakma görevinin idari yargiya ait olduğu gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine ilişkin kararın istinaf başvurusu sonucu İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 30/11/2018 gün ve E:2018/2019, K:2018/1636 sayılı kararı ile kesin olarak kaldırılmasından sonra davalı idarece olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılması istenilmiş olmakla gereği düşünüldü.
Dosyanın incelenmesinden, İzmir 13. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen, davalı idarenin görev itirazının kabulü ile davanın dava şartıyokluğundan usulden reddine ilişkin kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 30/11/2018 gün ve E:2018/2019, K:2018/1636 sayılıkararı ile kesin olarak kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemeye gönderilmesi üzerine, davalı idare vekili tarafindan 04/02/2019tarihli dilekçe ile istinaf kararının duruşma davetiyesi ile öğrenildiğinden bahisle davanın yeniden görev yönünden reddine karar verilerek dosyada 

2247 sayılı Kanunun 10. ve devamı maddeleri uyarınca uyuşmazlık çıkarılmasının istenildiği, mahkemenin 12/03/2019 tarihli duruşmasında istinaf kararı kesin olduğundan davalı vekili talebinin reddine karar verilerek anılan dilekçe hakkında herhangi bir işlem yapılmadığı, davalıidare vekili tarafindan verilen 31/05/2019 tarihli dilekçelerle, 04/02/2019tarihli dilekçenin tekrarı ile ekte sunulan olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolundaki dilekçenin gönderilmesinin istenilmesi üzerine dosyanın gönderildiği anlaşılmaktadır.

2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 10. maddesinin 3. fikrasında, görev itirazının yargi merciince yerinde görülerek görevsizlik kararı verilmesi halinde, görev konusunun Uyuşmazlik Mahkemesince incelenebilmesinin, temyizen bu kararın bozulmuş ve yargı merciince de bozmaya uyularak görevli olduğuna karar verilmiş bulunmasına bağlı olduğu, 12. maddesinde de görev itirazının reddine ilişkin kararın verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılması yolundaki dilekçenin verilmesi gerektiği hükme bağlanmış olup, olayda her ne kadar, davalı idarenin 31/05/2019tarihli dilekçesi, istinaf kararı üzerine asliye hukuk mahkemesinin 12/03/2019 tarihli duruşmasından itibaren onbeş günlük süre geçirildikten sonra verilmişse de; bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinin kurulmasından sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile İdari Yargılama Usulü Kanunlarında yapılan değişikliklerle, yargı merciilerince verilen görevsizlik kararlarının istinaf başvurusu üzerine kaldırılması yolundaki kararların kesin olduğunun hükme bağlandığı, dolayısıyla yargı mercilerinin bu kararlara uymak zorunda oldukları ve 2247 sayılı Yasada bu duruma yönelik özel bir düzenleme de yapılmamış olduğu gözönünde bulundurulduğunda, istinaf incelemesi yoluyla görev konusunda kesin olarak karar verildikten sonra davalı idarece, asliye hukuk mahkemesinin bu hususun belirtildiği kararı beklenilmeksizin verilen 04/02/2019 tarihli dilekçe davalının hakkı muhtel olmamak üzere olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle yapılmış başvuru olarak kabul edilmek suretiyle işin esasinin incelenmesine geçildi:
2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunun 3290 sayılı Kanun ile değişik 10.maddesinin (c) bendinde, "Ímar mevzuatına aykırı bina yapılmış, hisseli arsa ve araziler veya özel parselasyona dayali arazilerde, imar adası veya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veya binasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle birleştirmeye bunları yeniden ada ve parsellere ayırmaya, yapılara yeniden doğan imar ada veya parseli içinde kalanları yapı sahiplerine, yapıolmayanları diğer hisse sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti 

esaslarına göre vermeye, bunlar adına tescil ettirmeye ve tescil işlemi dışında kalanların hisselerini 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilecek bedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek, tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye veya valilikler resen yetkilidir." hükmü yer almıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1 -b maddesinde,"İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları" idari dava türleri arasında sayılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacılar tarafindan, murislerinin Bayraklı İlçesi, Turan Mahallesi, 2051 ada, 1 parsel sayılı taşınmazdan 300/76320 pay satın aldıği, 1987 yılında davalı belediye tarafindan yapılan ıslah imar planı uygulaması sonucunda taşınmazdaki paylarına karşılık Bayraklı İlçesi, Emek Mahallesi 36779 ada, 3 parsel sayılı taşınmazın 35/166 payının ve 161 m2 alanlı aynı ada, 4 sayılı parselin tahsis edildiği,taşınmazdaki 1810,58 m2 paylarından düzenleme ortaklık payı kesildikten sonra 1176 m2 yer verilmesi gerekirken sadece 196 m2'lik yer tahsis edildiği öne sürülerek, gerçek paylarının değiştirildiğinin tespiti ile eksik verildiği belirtilen miktarın bedelinin ödenmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı; davalı idare tarafindan ise, davacıların taşınmazda sahip olduklarını öne sürdükleri payın ve bu paya ilişkin taşınmaz miktarının hatalı olduğu, bölgede 1954 yılından itibaren yapılan hisseli satışlar sırasında hisse oranlarında hatalar yapildığı, bu konunun Tapu Kadastro Genel Müdürlük Müfettişlerince düzenlenen raporda da belirtildiği, anılan raporda belirtilen hisse oranları dikkate alınarak yapılan islah imar planıuygulamasının hukuka uygun olduğunun öne sürüldüğü anlaşılmaktadır.
Olayda, uyuşmazlık, davacıların uygulama öncesinde hak sahibi oldukları paya karşılık islah imar planı uygulaması sonucunda yapılan tahsisin 2981 sayılı Yasaya uygun olup olmadığının ve bu işlem nedeniyle zararlarının bulunup bulunmadığının tespitine ilişkin olup, hatalıdüzenlendiği belirtilen tapu kayıtlarının düzeltilmesi de istenilmediğinden,uyuşmazlığın tazminata ilişkin kısmının 2981 sayılı Yasa uyarınca tesis edilen parselasyon işleminden kaynaklandığı açıktır.

Bu durumda, idarece kamu gücü kullanılarak, tek yanlı biçimde yapılan uygulama sonucunda uğranılan zararın tazminine ilişkin bulunan davanın bu bölümünün, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1 b maddesinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları" kapsamında imar mevzuatı hükümleri çerçevesinde idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ : Açıklanan nedenle, davanın tazminata ilişkin kısmıyönünden 2247 sayılı Yasa'nin 10'uncu maddesi uyarınca, olumlu görev 

uyuşmazlığı çıkarılmasına ve dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine..." karar vermiştir.

Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasa'nın 13. maddesine göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın da yazılı düşüncesi istenilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI: “(.….)İzmir 13. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararının, istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına ilişkin kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 343/1.a-4 maddesi uyarınca kesin olması ve bu düzenlemeden önce yürürlükte bulunan 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 10/3. maddesinde buna uygun bir değişiklik yapılmaması sebebiyle, davalı vekili tarafından Danıştay Başsavcılığına yapılan başvurunun süresinde olduğu kabul edilmiştir.

(...)belirtilen Kanun hükümleri ve Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarıdikkate alınarak davaya konu olan olay incelendiğinde, davacıların taşınmaz üzerindeki iddiaları, gayrimenkul mülkiyetinin kazanılma yollarına ilişkin Medeni Kanun hükümlerine değil, 2981 sayılı Kanunda öngörülen hak sahipliği esasına dayandığı ve hak sahipliğinin tespiti ile geri alınmasının idari usul ve esaslar çerçevesinde belirlendiği de dikkate alındığında, 2981sayılı Kanuna dayanılarak açılan davanın görüm ve çözümünde de idari yargı yerinin görevli olduğu düşünülmektedir.

Bu nedenle, Danıştay Başsavcılığının 2247 sayılı Kanunun 10.maddesi gereğince yapmış olduğu başvurunun kabulü ile İzmir 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12/03/2019 tarihli ve E.2018/602 sayılı görevlilik kararının kaldırılmasına karar verilmesi..." gerektiği yolunda düşünce vermiştir.

ÍNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 23.12.2019günlü toplantısında: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK'in, başvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın başvurunun reddi yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun “Olumlu görev uyuşmazlığı çıkarma” başlıklı 10.maddesinde, “Görev uyuşmazlığı çıkarma; adli ve idari bir yargı merciinde açılmış olan davada ileri sürülen görev itirazının reddi üzerine ilgili Başsavcı veya Başkanunsözcüsü tarafından görev konusunun incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesinden istenmesidir.


Yetkili Başsavcı veya Başkanunsözcüsünün Uyuşmazlık Mahkemesinden istekte bulunabilmesi için, görev itirazının, hukuk mahkemelerinde en geç birinci oturumda, (...) (3) idari yargi yerlerinde de dilekçe ve savunma evresi tamamlanmadan yapılmış olması ve yargi yerlerinin de kendilerinin görevli olduklarına karar vermiş bulunmalarışarttir.

Görev itirazının yargı merciince yerinde görülerek görevsizlik kararıverilmesi halinde, görev konusunun Uyuşmazlık Mahkemesince incelenebilmesi, temyizen bu kararın bozulmuş ve yargı merciince de bozmaya uyularak görevli olduğuna karar verilmiş bulunmasına bağlıdır.
Uyuşmazlık çıkarma isteminde bulunmaya yetkili makam;reddedilen görevsizlik itirazı adli yargı yararına ileri sürülmüş ise Cumhuriyet Başsavcısi, idari yargı yararına ileri sürülmüş ise Danıştay (.….)(3)Başkanunsözcüsüdür." denilmiş;
"Yargı merciince yapılacak işlemler” başlıklı 12. Maddesinde,“Görev itirazında bulunan kişi veya makam, itirazın reddine ilişkin kararın verildiği tarihten, şayet bu kararın tebliği gerekiyorsa tebliğ tarihinden, itiraz yolu açık bulunan ceza davalarında ise ret kararının kesinleştiği tarihten başlayarak onbeş gün içinde, uyuşmazlık çıkarılmasını istemeye yetkili makama sunulmak üzere iki nüsha dilekçeyi itirazı reddeden yargı merciine verir.

Bu yargı mercii, dilekçenin bir nüshasını ve varsa eklerini yedi gün içinde cevabını bildirmesi için diğer tarafa tebliğ eder. Tebligat yapılan taraf, süresi içinde bu yargi merciine cevabını bildirmezse, cevap vermekten vazgeçmiş sayılır.

(Değişik üçüncü fikra: 23/7/2008  5791/4 md.) Yargı mercii, itiraz dilekçesi üzerine verdiği itirazı ret kararını kaldırarak görevsizlik kararıvermediği takdirde; yetkili makama sunulmak üzere kendisine verilen dilekçeyi, alınan cevabı ve görevsizlik itirazının reddine ilişkin kararını,dava dosyası muhtevasının onaylı örnekleriyle birlikte uyuşmazlık çıkarma isteminde bulunmaya yetkili makama gönderir.

Bir davada uyuşmazlık çıkarılması için yalnız bir kez başvurulabilir." Hükmüne;
Uyuşmazlık Çıkarma İsteminde Bulunmaya Yetkili Makamca Yapılacak İşlemler” başlıklı 13. maddesinde; (Değişik birinci cümle:23/7/2008  5791/5 md.) Uyuşmazlık çıkarma konusundaki dilekçe ile ekleri kendisine ulaşan yetkili makam, gerekirse dilekçedeki veya eklerindeki eksiklikleri tamamlattıktan sonra, uyuşmazlık çıkarmaya yer olmadığı sonucuna varırsa veya yapılan başvuruda 12 nci maddenin birinci fikrasında öngörülen sürenin geçirilmiş olduğunu tespit ederse, istemin reddine karar verir. Bu karar, ilgili kişilere veya makama ve ilgili yargı

merciine, hemen tebliğ olunur. Bu karara karşı hiç bir yargı merciine başvurulamaz.
Uyuşmazlık çıkarılmasını gerekli gördüğü durumlarda yetkili makam, dilekçe ve eklerinin kendisine ulaştığı tarihten, şayet eksiklikleri tamamlatmak yoluna gitmiş ve bu erekle gönderdiği yazıları on gün geçmeden postaya vermiş ise eksikliklerin tamamlandığı tarihten başlayarak en geç on gün içinde düzenleyeceği gerekçeli düşünce yazısını, kendisine gönderilen dilekçe ve ekleri ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine yollar ve ayrıca Uyuşmazlık Mahkemesine başvurduğunu ilgili yargı merciine hemen bildirir. (Ek cümle: 23/7/2008  5791/5 md.) Bu takdirde ilgili yargi mercii,18 inci maddede öngörüldüğü şekilde davanın görülmesini geri bırakır.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, düşünce yazısıyla eklerini,görevsizlik itirazını reddeden yargı merciine göre ilgili bulunan Başsavcıveya Başkanunsözcüsüne tebliğ edebilir. Tebliği alan makam karşılık vermek isterse, yedi gün içinde yazılı karşılığını vermekle görevlidir."hükmüne;
Yasa'nın 27. maddesinde ise “Uyuşmazlık Mahkemesi, uyuşmazlık çıkarmaya veya görev uyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil ve süre açısından inceler; yöntemine uymayan veya süresi içinde ileri sürülmemişistemleri reddeder." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan 12. maddeye göre, uyuşmazlık çıkarılmasını istemeye yetkili makama sunulmak üzere düzenlenen dilekçenin, itirazın reddine ilişkin kararın verildiği tarihten başlayarak onbeş gün içinde itirazı reddeden yargımerciine verilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davalı vekilinin süresinde yaptığı görev itirazının İzmir 13.Asliye Hukuk Mahkemesinin 4.7.2017 günlü oturumunda ve E:2016/328 sayı ile reddedildiği; olay kismında ayrıntılı olarak anlatıldığı üzere, bu tarihten başlayarak onbeş gün içinde, uyuşmazlık çıkarılması istemiyle itirazı reddeden yargı merciine bir dilekçe verilmediği;bu tarihten sonra, istinaf mahkemesi kararının tebliği üzerine peşinen verilen 4.2.2019 tarihli dilekçe ve sonrasında, 31.5.2019 tarihli üst yazı ve eki dilekçe ile olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılması amacıyla, Danıştay Başsavcılığına başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.
Bu duruma göre Davalı vekili tarafindan, görev itirazının reddine ilişkin ilk kararın verildiği 4.7.2017 tarihinden başlayan onbeş gün içinde uyuşmazlık çıkarılmasını istemeye yetkili makama sunulmak üzere düzenlenen dilekçenin, itirazı reddeden yargı merciine verilmediği açık olduğundan; sonraki başvurular ve Mevzuatta öngörülmeyen durumların yorumlanması suretiyle görev uyuşmazlığı çıkarılması olanağıbulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin görev itirazının ilk reddedildiği tarihten sonra süresinde başvuru yapılmamasına karşın, daha 

sonraki kararlardan bahisle verilen dilekçe/dilekçeler dikkate alınarak Danıştay Başsavcısınca yapılan başvurunun, aynı Yasa'nın 27. maddesi uyarınca reddi gerekmiştir.

SONUÇ : 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 10-13. maddelerine aykırı olan istemin ve bu istem nedeniyle Danıştay Başsavcılığınca yapılan BAŞVURUNUN, aynıYasa'nın 27. maddesi uyarınca REDDiNE, 23.12.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

2-2247 SAYILI KANUN'UN 10. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (OLUMLU GÖREV UYUŞMAZLIĞI ÇIKARMA) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2019/606KARAR NO : 2019/811KARAR TR : 23.12.2019
ÖZET : Davacı şirket ile Isparta Askeri Gazino Müdürlüğü arasında imzalanan ve 31/12/2018 tarihinde sona erecek kiralama sözleşmesinin yenilenemeyeceğinden bahisle, kiralanan yerin 13/01/2019 tarihi itibariyle boşaltılarak ilişiğin kesilmesinin istenilmesine dair işlemin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davaci : İ. Kantin İşl. Gıda İnş. Taah. Müh. Reklam San. ve 
Tic. Ltd. Şti.

Vekili : Av. M.A.K.

Davalı: Milli Savunma Bakanlığı

Vekili : Av. A.Ö.


O L AY : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilişirketin davalı idareye ait Isparta İli, Merkez İlçesi, 130 Ada 1 Parsel üzerindeki Kışla Vardiya Personel Yatakhanesi Kafeteryası, Çarşi, Oyun Salonu,Çamaşırhane ve Terzihane, Lojmanlar Bölgesi ile birlikte Isparta İli Merkez İlçesi 8141 Ada 206 Parsel sayılı taşınmaz üzerindeki Y. (A.Y.) Kafe bölümü Fırın Manav, Şarküteri, Çarşı Oyun Salonu, Isparta İli Merkez İlçesi 8257 Ada 161 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 52 Üniteli Vardiya personel yatakhanesi pastane bölümü, lojmanlar araç temizleme istasyonu işletme 

hakkını, ihale usulü ile davalı idareden kiralamış olduğunu; kira sözleşmesinin, kiralanan yerlerin yanı sıra çeşitli yapım işlerini de içerdiğini; teknik şartnamesinde belirtilen yapım işleri de göz önüne alındığında sözleşmenin bir yıl olmadığı, üç yıl için yapıldığının görüleceğini; sözleşmenin 10. maddesinde, sözleşmenin süresinin 365 gün olduğunu, 31/12/2018 tarihinde tarafların mutabakatı ile sözleşmenin 2019ve 2020 tarihlerinde yenileneceğinin belirtildiğini; müvekkilce ilgili ihale karşılığı olarak davalı idareye ciddi yatırım yapıldığını; sözleşmenin süresinin üç yıl olacağına güvenilerek ve sözleşmeye de bu husus belirtildiği için yatırımların yapıldığını; idarece, sözleşmenin yenilenmemesi hususunda müvekkillerine bildirim yapılmadığını; müvekkilince sözleşmenin yenileneceği kanaati ile 31/12/2018 tarihinde davalı idareye ihtarname çekildiğini; Sözleşme 16. Maddesinde muallak ifadeler yer aldığından, kira bedelinin idari şartnamede belirtildiği üzere ÜFE üzerinden artırılacağının ihtar edildiğini; 02/01/2019 tarihinde 13,300 TL.nin davalıidarenin hesabına gönderildiğini; Davalı idarece 02/01/2019 tarihinde müvekkil şirket temsilcilerinin çağırılarak, sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, kararın aynı tarihte tebliğ edildiğini; sözleşmenin uzatilmaması konulu 28/12/2018 tarihli 17217803-1660-689-18 sayılıkararın 3. Maddesinde, tesislerin 13/01/2019 tarihine kadar boşaltılmasının talep edildiğini; 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca ihale edilen taşınmazların tahliyesinin de yine aynı Kanunun 75. maddesi kapsamında olduğunu, maddede; tahliyenin mülki amirce gerçekleştirileceği belirtilmesine karşın, Askeri Gazino Müdürlüğünün yetkisini aşarak tahliye istediğini, işlemin yetki açıdan sakat hale geldiğini; İdari işlemlerde amaçKamu Yararı olmasına karşın, yapılan yatırımların karşılığının alınabileceği gibi hususlar düşünüldüğünde, müvekkilinin tahliyesinin kamu yararından ziyade kamu zararına yol açacağını; İdarece, müvekkilinin kullanımında bulunan taşınmazları tahliye etmesi yönünde işlem tesis edildiğini, ilgili kararda hijyen aksaklıkları, idari denetlemelerde ortaya çıkan aksaklıklar,araç yıkama istasyonundan kaynaklı aksaklıklar, kira bedellerinin gecikmeli yatmasi, teminat mektubunun geç teslimi ile denetlemeler sirasinda tespit edilen 5 üründen 2 sinde fiyat farklılıklarının bulunması sebebi ile sözleşmenin uzatılmaması kararı alındığını; müvekkilince yapılan tüm denetlemelerdeki eksikliklerin giderildiğini, devamında herhangi bir fesih ve ihtar gelmediğini; kira bedellerinin gecikmesi hususunda da müvekkilinin kusurunun bulunmadığıni, hafta sonuna denk gelme ya da bankadan kaynaklanan sorunlar nedeniyle aksaklık yaşandığını; davalıidarece kira bedellerine ilişkin şimdiye kadar tek bir savunma istenmediğini,tek bir ihtarname gönderilmediğini, kiralama sözleşmesinin 13.3maddesinde kira bedellerinin 30 gün gecikmesi halinde tek taraflı fesih düzenlendiğini; tüm kira bedelleri düzenli ödenmesine rağmen en ufak 

aksaklıkların bahane edilerek 3 yıllık sözleşmenin davalı idarece feshi istendiğini; denetleme yapılan askeri malzeme satılan reyonda ürün adetinin 783 olduğunu, 783 ürün arasında 12 ay boyunca, sunulu raporlarda yalnızca 2 adet üründe tek bir seferde fiyat farkı çıkmasının işletmenin denetleme yükümlülüğünün hassasiyetle yerine getirildiğini gösterdiğini; ihtar olmamasına rağmen, fark fiyat ücretinin alıcılara iade edildiğini; davalıidarenin, müvekkilin kiraladığı yerleri 13/01/2019 tarihinde boş olarak kendilerine teslimini talep ettiğini; bu kararın, kira sözleşmesinin yenilenmesinden 2 gün önce 28/12/2018 tarihinde alındığını ve müvekkile 02/01/2019 tarihinde tebliğ edildiğini; oysa 2886 Sayılı Kanunun 75.maddesinde tahliye için 15 günlük süre düzenlendiğini, bunun hukuka aykırıolduğunu ifade ederek; Kara Kuvvetleri Komutanlığı Isparta Askeri Gazino Müdürlüğünün 28/12/2018 tarih 17217803-1660-689-18 sayı/no'lu işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle, 3.1.2019 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığı Askeri Gazino Müdürlüğüne karşı idari yargı yerinde dava açmiştir.

Mahkeme, hasım düzeltme kararı ile, Milli Savunma Bakanlığınıhasim mevkiine almiştir.

Davalı idare vekili savunma dilekçesinde, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğunu ileri sürerek, görev itirazında bulunmuştur.
ISPARTA İDARE MAHKEMESİ: 5.3.2019 gün ve E:2019/8 sayi ile, “(.….) 2577 sayılı Yasanın 2. maddesinde; "İdari dava türleri, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı açılan iptal davaları; idari işlem ve eylemlerden dolayı kişisel haklan doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları; kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı açılan davalar olarak sayılmış; idari yargının idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimini yapmakla görevli olduğu kurala bağlanmıştır.

İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davalarının; idari dava türlerinden biri olduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
İdare, idare hukuku alanında kamu gücüne dayalı olarak re-sen ve tek yanlı irade açıklaması sonucu tesis etmiş olduğu işlemlere, hukuk alanında yeni durumlar oluşturmasıyla idari işlem kimliği kazandırmakta ve kural olarak bu işlemler özel yasal düzenlemeler dışında, idari yargıdenetimine tabi bulunmaktadir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı ile Isparta Askeri Gazino Müdürlüğü arasında imzalanan ve 31.12.2018 tarihinde sona erecek kiralama sözleşmesinin yenilenemeyeceğinden bahisle kiralanan yerin 13.1.2019 tarihi itibariyle boşaltılarak ilişiğin kesilmesinin istenilmesine 

dair 28.12.2018 tarih ve 17217803-1660-689-18 sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmış olup, dava konusu idari işlemin kamu gücünün verdiği yetkiye istinaden tesis edildiği gözönünde bulundurulduğunda uyuşmazlığın görüm ve çözümü idare mahkemelerinin görevine girdiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığın görüm ve çözümü idari yargıyerlerinin görev alanına girdiğinden davalı idarenin görev itirazının reddine..." ve Mahkemelerinin görevliliğine karar vermiştir.
Davalı idare vekilinin olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasıyolunda süresi içerisinde verdiği dilekçesi üzerine dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmiştir.

YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI; “(...) 2886 sayılıDevlet İhale Kanununun 1/1. maddesinde, genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet,yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin, bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütüleceği belirtilmiş; aynı Kanunun 4.maddesinde, İhale: bu Kanunda yazılı usûl ve şartlarla, işin istekliler arasından seçilecek birisi üzerinde bırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemler şeklinde tanımlanmış ve "İhalenin sözleşmeye bağlanması" başlığını taşıyan 53.maddeden önce yer alan hükümlerde, ihale aşaması düzenlenmiştir.
2886 sayılı Kanunun 1. maddesinde sayılan işlerle ilgili olarak yapılacak ihalelerde, idarede kanunilik ilkesi gereğince, idarenin çeşitli usul kurallarına uyması zorunlu olup, bu Kanun kapsamına giren bir işin veya ihtiyacın belirlenmesi, ihale yönteminin tespiti, ihale ilanı ve ihale kararıalınması sürecinden geçilmesi gerekmektedir. Bu bakımdan, 2886 sayılıKanunun kamu hukukunu ilgilendiren bir kanun olması nedeniyle, öğreti ile adli ve idari yargı uygulamasında sözleşme aşamasına kadar kanuna dayanılarak idarece alınan karar ve yapılan işlemlerin iptali istemiyle açılan 
davaların İdarî yargı yerinde, sözleşme yapıldıktan sonra sözleşme hükümlerinin uygulanması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıkların ise sözleşme ve özel hukuk hükümlerine göre adlî yargı yerinde görülmesi gerektiği hususu genel kabul görmektedir.

Dosyanin incelenmesinden; davacı ile Isparta Askeri Gazino Müdürlüğü arasında yapılan kira sözleşmesinin 10. maddesinde kira süresinin iş başlama tarihinden itibaren 365 gün olduğu; 31. maddesinde sözleşme süresinin bitiminde kiracının kiralanan yeri rızasıyla tahliye etmediği takdirde, 2886 sayılı Kanun hükümleri gereğince yasal yollara başvurulmak üzere idarece mülkiyet durumuna göre il muhakemat müdürlüğüne bildirileceği belirtilmiş, aynı maddede ihtilafların çözüm yeri olarak Isparta İcra Daireleri ve Mahkemeleri gösterilmiş, ihaleye ilişkin idari şartnamede de benzer düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.

Somut olayda Türk Silahlı Kuvvetlerine tahsisli bulunan taşınmazların işletmecisi olan davacı ile Isparta Askeri Gazino Müdürlüğüarasında 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılan ihale sonucunda düzenlenmiş bulunan kira sözleşmesi yoluyla Borçlar Kanunu uyarınca kiracı-kiralayan ilişkisinin kurulmuş, görülmekte olan davanın “kiralananın tahliyesine" ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Bu duruma göre taraflar arasında kira sözleşmesi ve idari şartname hükümlerinin uygulanmasından doğan uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesi gerektiği düşünülmektedir.
Uyuşmazlık Mahkemesinin 26/11/2018 tarihli ve E.-K.-2018/790790 sayılı kararında da benzer hususların vurgulandığı görülmektedir.
KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle 2247 sayılı Kanunun 10.ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına gönderilmesine..." karar vermiştir.

Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasa'nın 13. maddesine göre Danıştay Başsavcısının da yazılı düşüncesi istenilmiştir.

DANIŞTAY BAŞSAVCISI; “(..….)2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı2/1. maddesinde; idari islemler hakkında yetki, sekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davalari; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar, idari dava türleri olarak sayılmiştir.

Dosyanin incelenmesinden, davacı ile Isparta Askeri Gazino Müdürlüğü arasında imzalanan ve 31/12/2018 tarihinde sona erecek kiralama sözleşmesinin yenilenemeyeceğinden bahisle kiralanan yerin 13/01/2019 tarihi itibariyle boşaltılarak ilişiğin kesilmesinin istenilmesine dair 28/12/2018 tarih ve 17217803-1660-689-18 sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İdare Hukuku kuralları içinde, kamu hizmetinin yürütülmesi amacıyla, kamu gücü kullanılarak tek yanlı irade beyanıyla tesis edilen idari işlemler, idari eylemler ve idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar sebebiyle açılan davaların görüm ve çözümü idari yargının görev alanında bulunmaktadir.

Uyuşmazlık, davalı idarece davacı hakkında herhangi bir tahliye davası açılmaksızın tek yanli, kamu gücüne dayalı olarak tesis edilen tahliye 

işleminden kaynaklandığından uyuşmazlığın görüm ve çözümü idari yargıyerine ait bulunmaktadır.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Yasa'nın 13. maddesi uyarınca yapılan başvurunun reddi gerektiği..." yolunda düşünce vermiştir.ÍNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'in katılımlarıyla yapılan 23.12.2019günlü toplantisinda:
I-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyası üzerinde 2247sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalı idare vekilinin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarak yaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerine Yargitay Cumhuriyet Başsavcısı'nca, 10.maddede öngörülen biçimde olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇiFTÇİnin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın ise davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacı şirket ile Isparta Askeri Gazino Müdürlüğü arasında imzalanan ve 31/12/2018 tarihinde sona erecek kiralama sözleşmesinin yenilenemeyeceğinden bahisle, kiralanan yerin 13/01/2019 tarihi itibariyle boşaltılarak ilişiğin kesilmesinin istenilmesine dair 28/12/2018 tarih ve 17217803-1660-689-18 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmiştır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 1. maddesinin birinci fikrasında, genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin, bu Yasa'da yazılı hükümlere göre yürütüleceği belirtilmiş; aynı Yasa'nın 4. maddesinde, İhale: bu Yasa'da yazılı usül ve şartlarla, işin istekliler arasından seçilecek birisi üzerinde bırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemler şeklinde tanımlanmış ve "İhalenin sözleşmeye bağlanması" başlığını taşıyan 53. maddeden önce yer alan hükümlerde, ihale aşamasi düzenlenmiştir.

Kanunun 1. maddesinde sayılan işlerle ilgili olarak yapılacak ihalelerde, idarede kanunilik ilkesi gereğince, idarenin çeşitli usul kurallarına uyması zorunlu olup, bu Yasa kapsamına giren bir işin veya 

ihtiyacın belirlenmesi, ihale yönteminin tespiti, ihale ilanı ve ihale kararıalınması sürecinden geçilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, 2886 sayılıDevlet İhale Kanunu'nun kamu hukukunu ilgilendiren bir kanun olmasınedeniyle, öğreti ile adli ve idari yargı uygulamasında sözleşme aşamasına kadar kanuna dayanılarak idarece alınan karar ve yapılan işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların idarî yargı yerinde, sözleşme yapıldıktan sonra sözleşme hükümlerinin uygulanması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıkların ise sözleşme ve özel hukuk hükümlerine göre adlî yargı yerinde görülmesi gerektiği hususu genel kabul görmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirket ile Isparta Askeri Gazino Müdürlüğü arasında 31.12.2018 tarihinde sona erecek “Kışla Vardiya Yatakhanesi Sosyal Tesisleri, Vardiya Yatakhanesi Büfe(Market),Lojmanlar Bölgesi Sosyal Tesisler(Yeşil Kafe) ve Araç Yikama OtomatlarıKiralaması Sözleşmesi’nin akdedildiği; Isparta Askeri Gazino Müdürlüğütarafindan, anılan sözleşmenin 31.12.2018 tarihinde sona erdiğinden bahisle 13.01.2019 tarihine kadar boşaltılarak ilişiğin kesilmesinin istenilmesine ilişkin 28.12.2018 tarih ve 17217803-1660-689-18 sayılı işlemin tesis edilerek davaciya bildirildiği; davacı şirket tarafından, sözleşmenin uzatılmamasının hukuka aykırı olduğu, tahliye işleminin mülki amirince gerçekleştirilebileceği, kiralanan yere büyük miktarda yatırım yapıldığı,tahliye edilmesi durumunda kamu zararı oluşacağı, kira sözleşmesine uygun hizmet verildiği, verilen sürede eksikliklerin giderildiği, tahliye etmek için tanınan sürenin kanunlara aykırı olduğu ileri sürülerek, anılan işlemin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.
Somut olayda Türk Silahlı Kuvvetlerine tahsisli bulunan taşınmazların işletmecisi olan davacı ile Isparta Askeri Gazino Müdürlüğüarasında 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılan ihale sonucunda düzenlenmiş bulunan kira sözleşmesi yoluyla, Borçlar Kanunu uyarınca kiracı-kiralayan ilişkisinin kurulduğu; davanın, kira süresinin uzatılmamasınedeniyle kiralananın tahliyesine ilişkin olduğu görülmektedir.
Bu duruma göre, uyuşmazlığın taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesi ve idari şartname hükümlerinin uygulanmasından doğduğu; idare tarafından, sözleşmeye aykırı iş ve işlemler yapıldığından dolayı işlemin tesis edildiği iddiasının yanında; davacı tarafin, sözleşme hükümlerinin sürenin uzatılmasına da cevaz verdiği yolundaki iddiaları da gözetildiğinde;davanın özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesi gerektiği sonucuna varilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın başvurusunun kabulü ile davalı vekilinin görev itirazının reddine ilişkin Isparta İdare Mahkemesinin 5.3.2019 gün ve E:2019/8 sayılı görevlilik kararının kaldırılması gerekmiştir.


SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile davalı vekilinin görev itirazının reddine ilişkin Isparta İdare Mahkemesinin 5.3.2019 gün ve E:2019/8 sayılıGÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 23.12.2019 gününde Üye Ahmet ARSLAN'ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.

KARŞI OY 
Dava, davacı ile Isparta Askeri Gazino Müdürlüğü arasında imzalanan ve 31.12.2018 tarihinde sona erecek kiralama sözleşmesinin yenilenemeyeceğinden bahisle kiralanan yerin 13.1.2019 tarihi itibariyle boşaltılarak ilişiğin kesilmesinin istenilmesine dair 28.12.2018 tarih ve 17217803-1660-689-18 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı Yasanın 2. maddesinde; İdari dava türleri, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı açılan iptal davaları; idari işlem ve eylemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtemel olanlar tarafindan açılan tam yargıdavaları; kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlüidari sözleşmelerden dolayı açılan davalar olarak sayılmış, idari yargının idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimini yapmakla görevli olduğu kurala bağlanmıştır.

İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davalarının, idari dava türlerinden biri olduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
İdare, idare hukuku alanında kamu gücüne dayalı olarak resen ve tek yanlı irade açıklaması sonucu tesis etmiş olduğu işlemlere, hukuk alanında yeni durumlar oluşturmasıyla idari işlem kimliği kazandırmakta ve kural olarak bu işlemler özel yasal düzenlemeler dışında, idari yargıdenetimine tabi bulunmaktadır.

Dava konusu işlemin davacı hakkında tahliye davası açılmaksızın kamu gücünün verdiği yetkiye istinaden tesis edildiği gözönünde bulundurulduğunda uyuşmazlığıngörüm ve çözümünün idare mahkemelerinin görevine girdiği sonucuna ulaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde adli yargıyı görevli kabul eden çoğunluğun kararına katılmiyorum.23.12.2019

ÜYE Ahmet ARSLAN 

EN TN  N  L OT TACTZRTA 
tmndenn AN SSSSOO 669/6602:REO 718/6202:RRR : 23.12.2019
ÖZET : Davacılar tarafindan, (dava dışı) arsa sahipleri ile yapılan arsa payıkarşılığı inşaat sözleşmesinin; silahlı terör örgütü adına komisyon verilmediği gerekçesiyle belediye görevlilerince zorla feshettirildiğinden bahisle, arsa payı inşaat sözleşmesinin feshinden kaynaklı uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacılar : 1. A.A. Yapı Gayrimenkul Turz.Ínt.San.Tic.Ltd. Şti.
2. U.E.S.

Vekili : Av. Av. M.A.

Davalı: Diyarbakır Sur Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. A.E.


O L AY : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkili U.E.S.'nın,davacı A.A........Ltd. Şti..'nin imza yetkilisi ve sahibi olduğunu; davacının,Diyarbakır Kırklar Dağı mevkiinde yetmiş dönüm arsa üzerine kat karşılığıinşaat işi yapma hususunda arsa sahipleri N.K.A. ve F.K. ile Diyarbakır 5.Noterliği'nde 23.11.2011 tarih ve 35559 yevmiye numarasına kayıtlı kat karşılığı inşaat sözleşmesini imzaladığını; müvekkilinin, inşaata başlamasıiçin zorunlu yasal şartları yerine getirerek Diyarbakır Sur Belediyesi'ne yapıruhsatı ve izni için müracaat ettiğini, proje alanının büyük olması hasebiyle projenin dört etaba bölündüğünü,ilk etaba başlanması izin yapı ruhsatı ve izni alındığını; inşaatın başladığını,Türkiye'nin tamamında reklam ve tanıtım yapılması adına bir takım harcamalarda bulunduğunu; inşaat henüz proje aşamasındayken satışlara başlandığını,dörtbloktan müteşekkil ilk etap tamamlanmadan 250 dairenin satışının gerçekleştirildiğini; müvekkilin bu çabaları sonucunda proje sahasının hızla değerlendiğini, projeye yurt içi ve yurt dışından yoğun talepte bulunulduğunu; inşaatın devam ettiği süreçboyunca müvekkilden Sur Belediye Başkanı başta olmak üzere, belediyenin çeşitli birimlerinde görevli personel tarafından Silahlı Terör Örgütü

PKK/KCK adına bir takım isteklerde bulunulduğunu; müvekkilinin ruhsat için belediyeye ilk müracaatından bu yana kendilerine böyle bir ödemede bulunmayacağıni, bunun Terörün Finansmanı suçunu oluşturduğunu, ayrıca asker kökenli (emekli yarbay) olması hasebiyle özellikle bundan imtina ettiğini belirtmiş olduğunu: ayrıca müvekkilinin, terör örgütünün sözde barış konseyi üyesi olarak tanıtan bir takım kişilerle görüştürüldüğünü; bu şahısların müvekkilden PKK/KCK yapılanması adına %7 oranında komisyon talep ettiklerini, müvekkilinin bunun suç olduğunu kesinlikle buna ortak olamayacağını ifade ettiğini; müvekkilinin bu tutumu karşısında Sur Belediyesinin inşaatı durdurduğunu, sonraki etaplara başlanması için gerekli izin ve ruhsatların verilmeyeceğini beyan ettiğini; bunun üzerine müvekkilinin Diyarbakır Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda bulunduğunu ve gizli soruşturmacılarla birlikte Savcılık soruşturmasına katkıda bulunmak üzere ilgi belediye personeli ve kendisini sözde terör örgütünün barış konseyi üyesi olarak tanıtan şahıslarla görüşmelere devam ettiğini, bu süreçte hazırlanan soruşturmaya dair iddianamenin Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/325 E. Sayılı dosyasında halen görüldüğünü; projenin değerlenmesiyle beraber müvekkile yapılan korkutma ve tehdit içerikli yaklaşımların arttığıni, hatta müvekkilinin ailesiyle dahi tehdit edildiğini; 09.08.2012 günü Diyarbakır Sur Belediyesi hizmet binasında müvekkilinin de katıldığı toplantıda, müvekkilinin silahlıterör örgütü PKK/KCK yapılanmasına %7 oranın komisyon vermeye yanaşmaması üzerine müvekkilinin aynı gün zorla Diyarbakır 3. Noterliğine götürüldüğünü ve 23.11.2011 tarih 35559 yevmiye numaralı arsa payıkarşılığı inşaat sözleşmesinin feshettirildiğini; ilgili toplantının Sur Belediye Başkanı A.D.'ın öncülüğünde C.A., F.K., N.K.A., K.A., E.Y., M.Y. ve K.G.'in katılımıyla gerçekleştiğini; bu hususta Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı Terör Suçları Soruşturma Bürosu tarafindan 2016/603 numaralıiddianamenin 46. Sayfasında bilgiler bulunduğunu; olaya ilişkin tanıklarının mevcut olduğunu; arsa sahibiyle belediye görevlileri ve kimliği belirsiz kişiler arasındaki olayları destekleyen hukuki dinlemeler bulunduğunu;Savcılık iddianamesinde, "bu fesih işleminden sonra yapılan bazı görüşme içerikleri gözetildiğinde feshe ilişkin belgenin tehdit yoluyla rıza hilafına düzenlendiğinin anlaşıldığı" şeklinde ifade yer aldığını; ayrıca iddianameyi kabul eden Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesinin de sanıkları 14 ay tutuklu yargılayarak, savcılık makamının somut verilere dayalı kanaatini paylaştığını; müvekkilini korkutmaya maruz bırakan haksız fiil neticesinde imza edilen fesihname ile müvekkilinin o güne dek yaptığı yatırımlarıyitirdiği gibi, borçlanmaları karşılığında büyük bir maddi külfet ile karşıkarşıya kaldığını; korkutmaya elverişli fillerin kamu görevlisi olan kişilerce ve görev sahalarında işlendiğini ifade ederek; açıklanan olaylar sonucunda müvekkilinin müspet ve menfi ağır zararlara uğradığını, zararların meydana 

gelmesine davalı belediye başkanı ve isimleri zikredilen personelin görev sahaları içersinde sebep olduklari, bu sebeple müvekkilinin ortaya çıkan zararından ilgili belediyenin sorumlu olacaği; müvekkilinin hem o tarihe kadar yapımını tamamladığı inşaatın değeri hem de sözleşmenin ikraha yol açarak feshedilmesi anında hazir bulunan malzemelerin davalı idarenin çalışanlarının haksız eylemi ile elden çıktığı, bu sebeplerle Mahkemenin takdir ve tayin edeceği uzman bilirkişilerce tespit olunacak müvekkilinin zararının ilgili belediyeden tazmininin gerektiği; müvekkilinin özellikle davalı belediye çalışanlarının üzerinde bıraktığı korku ve desisenin devam etmesi sebebiyle işbu davayı ancak şimdi ikame edebildiği, müvekkilinin zararının haksız fiilin meydana geldiğini 09.08.2012 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte tahsilinin gerektiği şeklindeki açıklamalardan sonra, sonuç itibariyle; davanın kabulüne karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmış; dava dilekçesinin başındaki konu bölümünde ise; “Korkutma ve tehdit ile sözleşmenin feshine sebebiyet veren haksiz fiilin tespiti ile tarafimizca zararın belirlenebilir olamaması ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TLlik maddi tazminat istemidir." denildiği görülmüştür.
İSTANBUL ANADOLU 19.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:25.1.2018 gün ve E:2017/114, K:2018/13 sayı ile, “(.….)Dava, Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasıdır.
Davacıların iddiası yapacakları inşaat işinden dolayı dava dışıkişilerin yasa dışı PKK/KCK yapılanması için kendilerinden komisyon adıaltinda bedel talep etmeleri sonucunda bu talebin kabul edilmemesinden dolayı davalı belediyenin inşaat işini durdurmuş olması ve sonraki etap inşaatlar için vermesi gereken izin ve ruhsatları verilmeyeceğini beyan ettiklerinden dolayı oluşan maddi zararın tazmini talebidir.
2577 Sayılı Ídari Yargılama Usulü Kanununun "idari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2/1-b. maddesine göre, "İdari dava türleri şunlardır, İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargi davaları" dır.
Davacıların taleplerinin davalı belediyenin idari eylem ve işlerimden kaynaklandığı iddia edildiğinden, görevli mahkemenin idare mahkemesi olduğu hususu açıktır. Davacıların maddi tazminat taleplerini davalıbelediyeden talep etmiş olmaları karşısında zamanaşımı ve husumet itirazları hususunda hukuken bir değerlendirilme yapılması mümkün olmamiştir.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Dava şartlan başlıklı114/b. maddesine göre "Yargi yolunun caiz olmasi" dava şartidır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 115/(1). maddesine göre mahkeme dava şartlarının olup olmadığını her aşamada dikkate almakla yükümlüdür.


Açıklanan kanun maddeleri ve mevzuat gereğince davacının taleplerinin idari bir işlem olduğu, tam yargı davası yönündeki işbu taleple ilgili olarak mahkememizin görevli bulunmadıği, idari yargının görevli olduğu, bu sebeplerle yargı yolu uyuşmazlığı sebebiyle davanın, dava şartıyokluğundan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerin değerlendirmesine göre,dava konusunun idari işlem olmasi, idari yargiyı ilgilendirmesi sebebi ile davanın yargı yolu uyuşmazlığı sebebi ile dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Dava konusunun, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/b maddesi gereğince tam yargı davası olması sebebi ile idari yargı görevli bulunduğundan mahkememiz görevli bulunmadığından, davanın yargı yolu uyuşmazlığı sebebi ile DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDiNE,(.….)” karar vermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.
Davacılar vekili bu kez; adli yargı yerindeki açıklanmalarına ek olarak, “somut olayda ilgili belediye başkanı ve görevlilerinin üstlendiği ödev ve yürütülen hizmetin kural, usul ve gereklerine aykırı olarak ve dahi resmi yetki, görev ve olanaklarından yararlanarak kusurlu eylemler ifa ettiklerinden görev kusuru niteliğinde hizmet kusurunun meydana çıktığısabit olmaktadır." Demek suretiyle; şimdilik 10.000 TL zararlarının olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
DİYARBAKIR 2.İDARE MAHKEMESI; 12.9.2018 gün ve E:2018/1241, K:2018/1379 sayı ile, “(...)Anayasa'nın 125. maddesinin son fikrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kuralına yer verilmiş; 129. maddesinin beşinci fikrasında,memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabileceğine işaret edilmiş; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 13.maddesinde de, kişilerin kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayi, bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açacakları ve kurumun genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkının saklı olduğu hükme bağlanmıştır.
Bu düzenlemelerle, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken kusurlu davrandıklarından bahisle haklı ya da haksız olarak yargı mercileri önüne çıkarılmasını önlemek ve kamu hizmetinin sekteye uğratılmadan yürütülmesini sağlamak suretiyle kamu düzenini korunması amaçlanmış; aynı zamanda, zarara uğrayan kişi bakımından,

memurlar veya diğer kamu görevlilerine oranla ödeme gücü daha yüksek olan bir sorumlu (idare) muhatap kılınmiştır.

Buna göre, kural olarak, kamu görevlisinin görev ve yetkilerini kullandığı sırada doğan zararın giderilmesi istemiyle, görev kusurunu kapsayan hizmet kusuru esasına dayanılarak, idari yargida ve ancak idare aleyhine dava açılabilecek; yargı yerince tazminle yükümlü tutulmasıhalinde idare, ilgili yasa kurallarının gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, sorumlu personeline rücu edebilecektir.

Ancak, kamu görevlilerince görevleri sırasında gerçekleştirilen işlem ya da eylemler sırasında, ağır kişisel kusur ile hareket edilmiş olması ve bu kusurun hizmet kusurundan ayrilabilir nitelikte bulunması durumlarında,hizmet kusuru ve zarara konu olay arasındaki illiyet bağı kesileceğinden,kamu görevlisinin yukarıda belirtilen Anayasal ve yasal korumadan yararlanması ve kamu görevlisine karşı şahsi kusuruna dayanılarak açılan davanın, 2577 sayılı Kanun çerçevesinde idari yargı yerinde görülmesi mümkün olmayacaktir.

Olayda, davacılar tarafından, Diyarbakır Kırklar Dağı mevkiinde yapılacak olan inşaat işi için arsa malikleri ile yapılan arsa payı karşılığıyapılan inşaat sözleşmesinin belediye görevlilerince silahlı terör örgütüPKK/KCK adına komisyon verilmediği gerekçesiyle zorla feshettirildiği iddia edilerek arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshinden kaynaklıuğranılan zararın karşılanmasının istenildiği, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin zorla feshine neden olan ve haksız fiil gerçekleştirdiği iddia edilen kişilerin davalı idarenin personeli olduğu, ancak davalı idare personelince uygulandığı iddia olunan fiillerin yani tehdit yoluyla silahlıterör örgütü adına komisyon talep edilmesi ve bu talebin kabul edilmemesi üzerine fesih ettirildiği ileri sürülen sözleşmenin, idari bir işlem veya eylem ile alakalı olmadığı gibi "idari" bir vasıf da taşımadığı, keza davacılar tarafından iddia edilen fiil ve eylem nedeniyle sözleşmenin feshi işleminin kamu görevlisinin kamu görevi sırasında kamu hizmetinin gereği olarak bir idari işlem veya eylemin yapılması olarak nitelendirilemeyeceği, bilakis kamu görevlisinin kamu görevinden ayrılabilen ve suç niteliği taşıyan fiillerinden kaynaklandığı ve bu eylemden doğan ve özel hukuk hükümlerine göre yapılan sözleşmenin feshedilmesinden kaynaklı zararın tazminine idari yargi organlarınca hükmedilmesi mümkün olmayip,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre adli yargı merciilerinde incelenmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca GÖREV YÖNÜNDEN REDDİNE..." karar vermiş; istinaf yoluna başvurulması üzerine, Gaziantep Bölge Ídare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesince,5.4.2019 gün ve 

E:2018/4098, K:2019/521 sayı ile istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiş ve görevsizlik kararı kesinleşmiştir.

ÍNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, HicabiDURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'in katılımlarıyla yapılan 23.12.2019günlü toplantısinda:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Davacılar vekili tarafindan;2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, adli ve idari yargı yerleri arasında görev uyuşmazlığın doğduğu, idari yargıdosyasının mahkemece, ekinde adli yargı dosyasının bir örneği ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nindavada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın ise davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞi GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava; davacılar tarafından, Diyarbakır Kırklar Dağı mevkiinde yetmiş dönüm arsa üzerine kat karşılığı inşaat işi yapma hususunda, (dava dışı) arsa sahipleri ile yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin;silahlı terör örgütü adına komisyon verilmediği gerekçesiyle belediye görevlilerince zorla feshettirildiğinden bahisle, arsa payı inşaat sözleşmesinin feshinden kaynaklı uğranıldığı ileri sürülen şimdilik 10.000TL zararın, olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanununun çeşitli maddelerinde, Belediyenin görev ve sorumluluklarının neleri kapsadığı, belediyenin karar organı olan Belediye meclisinin oluşum şekli ile Meclisin görev ve yetkilerinin neler olduğu, Belediye Encümeninin yapısi, Belediye Meclis kararlarının uygulanmasında encümenin fonksiyonu gibi hususlar düzenlenmiştir. Bu bağlamda, Belediyelerin kamu hizmeti gören kuruluş oldukları konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Ancak tüzel kişilik olarak kendilerine kanunlarla verilen görev ve yetkileri kullanırken yine kanunla düzenlenmiş organları ile bu işlemleri gerçekleştirmeleri gerektiği tartışmasızdır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacılar tarafindan, Diyarbakır Kırklar Dağı mevkiinde, yetmiş dönüm arsa üzerine kat karşılığı inşaat işi yapma hususunda, -dava dışı- arsa sahipleri ile kat karşılığı inşaat 

sözleşmesi imzalandığı; davalı idareden gerekli, izin ve ruhsat alınmasısonrasında inşaata başlandığı; inşaatın devam ettiği süreçte dönemin belediye başkanı başta olmak üzere belediyenin çeşitli birimlerinde görevli personeller tarafindan, silahlı terör örgütü PKK/KCK adına %7 oranında komisyon talep edildiği ve bu durumun suç teşkil etmesi nedeni ile kabul edilmediği, terör örgütü adına komisyon verilmesi teklifinin kabul edilmemesi üzerine davalı idarece inşaatın durdurulduğu ve inşaatın devamıiçin gerekli izin ve ruhsatların verilmeyeceğinin beyan edildiği, ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, anılan terör örgütü adına komisyon vermeyeceğini bildirilmesi üzerine belediye görevlilerince tehdit edildiği ve daha önce arsa malikleri ile yapmış olduğu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin zorla feshettirildiği iddia edilerek ve bu nedenle maruz kalınan haksız filler neticesinde arsa payı inşaat sözleşmesinin feshinden kaynaklı uğranılan şimdilik 10.000 TL zararın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davaların açıldığı anlaşılmaktadır.
Bir kamu hizmetinin yürütülmesi sırasında kişilere verilen zarar,kamu görevlisinin görevinde kullandığı yetkilerden ve resmi sifatından ayrılamıyor, aksine bunlarla sıkı sıkıya ilgili ve bağlantılı biçimde doğuyor ise, personel bakımından "görev kusuru" olarak tanımlanan bu kusurun,idare yönünden nesnel nitelik taşıyan "hizmet kusuru" kapsamında idare hukuku esaslarına tabi olduğu, gerek öğretide gerekse yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.
Nitekim, Anayasa'nın 125. maddesinin son fikrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kuralına yer verildikten sonra, 129. maddesinin beşinci fikrasında, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanununun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabileceğine işaret edilmiştir.
Bu düzenleme ile, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken kusurlu davrandıklarından bahisle haklı ya da haksız olarak yargı mercileri önüne çıkarılmasını önlemek ve kamu hizmetinin sekteye uğratılmadan yürütülmesini sağlamak suretiyle kamu düzenini korumak amaçlanmış; aynı zamanda, zarara uğrayan kişi bakımından, memurlar veya diğer kamu görevlilerine oranla ödeme gücü daha yüksek olan bir sorumlu (idare) muhatap kılınmıştır.
Buna göre, kural olarak, kamu görevlisinin görev ve yetkilerini kullandığı sırada doğan zararın giderilmesi istemiyle, görev kusurunu kapsayan hizmet kusuru esasına dayanılarak, idari yargıda ve ancak idare aleyhine dava açılabilecek; yargı yerince tazminle yükümlü tutulması

halinde idare, ilgili yasa kurallarının gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, sorumlu personeline rücu edebilecektir.

Buna karşılık, kamu görevlisinin görev ve yétkilerinden, resmi sıfatından ayrılabilen; başka bir anlatımla, suç biçimine dönüşerek idari olma niteliğini yitiren eylem ve işlemlerinin, yukarıda belirtilen Anayasal korumanın dışında kaldığını ve dolayısıyla, doğrudan doğruya kamu görevlisine karşı şahsi kusuruna dayanılarak adli yargı yerinde tazminat davası açılabilme olanağı bulunduğunu da belirtmek gerekir.
Olayda; gerek adli, gerekse idari yargı yerlerinde, tazminatın konusunu oluşturan zararın kamu görevlilerinin kasta varan şahsi kusurundan doğduğu iddiasıyla dava açıldığı; zararın bir idari işlemden yahut idari işlem sonucumeydana gelen zarardan kaynaklanan talepler içermediği ve feshedilmesi nedeniyle zararın doğumuna neden olduğu ileri sürülen Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin, özel hukuk ilkeleri doğrultusunda yapılmışbirsözleşme olduğu hususlarıgözetildiğinde;davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli bulunduğu sonucuna varilmiştir.

Belirtilen nedenlerle, davanın görüm ve çözümünde adli yargıgörevli olduğundan İstanbul Anadolu 19.Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.1.2018 gün ve E:2017/114, K:2018/13 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.

SONUÇ :Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İstanbul Anadolu 19.Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.1.2018gün ve E:2017/114, K:2018/13 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 23.12.2019 gününde Üye Aydemir TUNÇ’un KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
KARŞI OY 
Anayasanın 129. maddesinin 1. fikrasında memurlar ve diğer kamu görevlilerinin Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunmakla yükümlü oldukları, 5. fikrasında, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlarından doğan tazminat davalarının kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak ancak idare aleyhine açılabileceği öngörülmüştür.
Yine Anayasanın 125. maddesinin son fikrasında idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükmüne yer verilmiştir. Yukarıda belirtilen hükümlerle memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri ve görev kusuru olarak adlandırılan eylemlerinden doğan tam yargı davalarının kurum aleyhine 

açılabileceği kurala bağlanmıştır.
Bu düzenleme ile, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken kusurlu davrandıklařından bahisle haklı ya da haksız olarak yargı mercileri önüne çıkarılmasını önlemek ve kamu hizmetinin sekteye uğratılmadan yürütülmesini sağlamak suretiyle kamu düzenini korumak amaçlanmış; aynı zamanda, zarara uğrayan kişi bakımından memurlar veya diğer kamu görevlilerine oranla ödeme gücü daha yüksek olan bir sorumlu (idare) muhatap kılınmiştir.

Kamu görevlilerinin görevlerini yerine getirirken mevzuatın,üstlenilen ödevin ve yürütülen hizmetin kural, usul ve gereklerine aykırıolarak, kendilerine izafe edilebilecek boyutta ve biçimde, ancak yine de resmi yetki, görev ve olanaklarından yararlanarak onları kullanarak harekat ettikleri, bu nedenle de idaresiyle bütünleştiği, idaresinden ayrılmasınıönleyen ve engelleyen görev kusurları, sonuç olarak hizmetin yürütülmesi sırasında ortaya çıktığından, idare yönünden de "hizmet kusuru"nu oluşturmaktadır. Başka bir deyişle, kamu görevlilerinin görev kusurlarınedeniyle, yürütülen kamu hizmeti işlememekte, geç işlemekte ya da kötüişlemektedir.

Bu nedenledir ki konu, kamu hizmetinin işleyişinin ve gereklerinin değerlendirilmesinde, hukuka uygunluğunun denetlenmesinde yetkili ve uzman olan idari yargı yeri önüne getirilmektedir.

Olayda, uyuşmazlığın kaynaklandığı tazminatın konusunu oluşturan zararın kamu hizmetinin (belediye hizmeti) yürütülmesi sırasında ve kamu hizmetinden kaynaklandığı açık olup, ilgili kamu görevlilerinin kullandığıyetkinin de yürütülen hizmetten ayrılamayan ve görev yönünden nesnel nitelik taşıyan hizmet kusuru kapsamında idare hukuku esaslarına tabi olduğu anlaşılmakla iş bu tazminat davasının görüm ve çözümünün idari yargı yerine ait bulunduğu görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katilmiyorum.23.12.2019

ÜYE Aydemir TUNÇ

IV-2247 SAYILI KANUN'UN 19. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (BAŞVURU  İLK DERECE MAHKEME) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2019/553KARAR NO : 2019/834KARAR TR : 23.12.2019
ÖZET : Altınova Belediye Başkanlığından Ayvalık Belediye Başkanlığına "geçici işçi" kadrosuyla aktarılan davacının, iş akdinin askıya alınması ve geçici (vizeli) işçi statüsü ile prim ödeme gün sayısının 360 gün olarak uygulanması gerektiğinin tespiti istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı : V.Y.

Vekili : Av. Ç.B.

Davali : Ayvalık Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. C.Y.


O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2004 yılında Altınova Belediye Başkanlığı Fen İşlerinde Otobüs Hizmetlerinde geçici işçi olarak işe başladığını, ancak bilgisayar sistemi bilgi işlemcisi olarak çalıştırıldığını, Altınova Belediyesi kapatılıp Ayvalık Belediyesine katıldığı tarihe kadar da görevine devam ettiğini, 5620 sayılıKamuda Geçici İş Pozisyonlarında Çalışanların Sürekli İşçi Kadrolarına veya Sözleşmeli Personel Statüsüne Geçirilmeleri; Geçici İşçi Çalıştırılmasıİle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun yürürlüğe girmesi ile tam zamanlı sözleşmeli personel olarak çalışmayı kabul edip etmediğinin sorulduğunu, müvekkilinin de kabul etmediğini beyan ettiğini,sözleşmeyi kabul etmemekle sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini düşünerek çalışmasını sürdürdüğünü, Altınova Belediye Başkanlığı ve Ayvalık Belediye Başkanlığının 5620 Sayılı Yasayı yanlış olarak müvekkilinin aleyhine uyguladıklarını, müvekkilinin iradesi dışında norm kadro yasasıgereği durumunun dondurulduğunun 08.11.2006 tarihinden 31.12.2006tarihinde kadar ücretsiz izinli olarak işlem yapılacağının bildirildiğini, 2006yılındaki noksan çalışmanın müvekkilinin kusuru gibi gösterildiğini, ancak 2007-2013 yılları arasında 360 gün üzerinden sigorta priminin yatırıldığınıve kesintisiz olarak tam yıl çalıştırıldığını, Ayvalık Belediye Başkanlığının 03.12.2014 tarihli meclis kararı ile 2006 yılı prim ödeme gün sayisı olan 324 gün olarak inşaat teknikeri sıfatıyla görev yapmasının uygun olduğunun belirtildiğini, davacının sürekli işçi kadrosuna geçirilmesini talep ettiğini;ancak bu talebinin reddedildiğini ileri sürerek, Ayvalık Belediye Başkanlığının 03.12.2014 tarih ve 166 sayılı meclis kararı neticesi 28.11.2014 tarihli yazısı ile bildirilen askıya alma işleminin geçersiz 

sayılmasına ve fiili hizmet süresinin 360 gün olarak uygulanmasıgerektiğinin tespitine karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava * açmiştir.

Ayvalık 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatıyla) :20.4.2016 gün ve E:2015/104, K:2016/219 say1 ile, 5620 Sayıli Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra 6 aylık süre içinde davacının sözleşmeli statüye geçtiğinin, ancak daimi işçi kadrosuna da alınmadığının görüldüğü;5620 Sayılı Kanunun 1/1-c bendinin, belediyelerde 2006 yılı içinde usulüne uygun olarak-vizesi yapılmış geçici işçi pozisyonlarında toplam 6 ay veya daha fazla süre ile çalışmış olan geçici işçileri kapsadığı geçici işçi pozisyonunda görev yapan işçilerin sürekli işçi ya da sözleşmeli personel statüsüne geçirilmesinin söz konusu olduğu; aynı Kanunun geçici 1.maddesine göre sözleşmeli personel statüsüne geçmeyi kabul etmeyenler,2006 yılındaki çalışma sürelerini aşmamak kaydıyla bu kanunun 3.maddesinde belirtilen usule göre vizesi alınarak geçici işçi pozisyonlarında istihdam edilmeye devam olunduğu; davacı için esas alınacak hizmetin 2006yılındaki çalışma olup, 2006 yılındaki 324 gün aşılarak 360 gün üzerinden çalıştırıldığı; bu yönde alınmış usulüne uygun bir vize de ibraz edilmediği;5620 Sayılı Kanunun geçici 1. maddesindeki amir hükme rağmen davacının 2007 yılı ve sonrasında 360 gün çalıştırılmasının kazanılmış hak kabul edilmesi gerektiği; bu sebeple davacının fiili hizmet süresinin 360 gün olduğunun tespitine karar vermek gerektiği; ne var ki, davacı askıya alma işleminin geçersiz sayılmasına karar verilmesini de talep etmekte ise de, söz konusu işlem idari bir işlem olup, bu işlemden doğan uyuşmazlıkta idari yargı yerlerinin görevli olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile,5620 sayılı Kanun uygulamasında davacının fiili çalışma süresinin 360 gün olduğunun tespitine, Ayvalık Belediye Başkanlığının iş akdini askıya alma kararının geçersiz sayılması talebine bakmakta idari yargı görevli olduğundan bu talep bakımından dava dilekçesinin yargı yolu nedeni ile reddine karar vermiş, bu karara karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargitay 21. Hukuk Dairesi : 15.5.2018 gün ve E:2016/18802,K:2018/4815 sayı ile, Somut olayda, 5620 sayılı yasadan kaynaklanan idari işlem niteliğindeki uyuşmazlığın çözüm yerinin idari yargı olduğu; buna göre mahkemece davacının tüm talepleri yönünden 6100 sayılı HMK'nun 114/b ve 115/2.maddeleri gereğince yargi yolunun caiz olmamasi nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kismen kabul kararı verilmesinin hatalı olduğu ve Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı ve davalı Ayvalık Belediye Başkanlığı'nın temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına karar vermiştir.


RR S R MR I  RS S   C/  C C  K  r   d d     d   r e nu 

  C   d  C K    C e t  m t  u  m karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça ve yasaca cevaz bulunmamasına göre, davacıvekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Davacı vekili aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
BALIKESİR 1. İDARE MAHKEMESİ: 24.7.2019 gün ve E:2019/315 sayı ile, 5521 sayılı "İş Mahkemeleri Kanunu"nun 1.maddesinde, İş Kanunu'na göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanunu'na dayanan her türlü hak iddialarındandoğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesiyle İşMahkemelerinin görevli bulunduğunun belirtilmiş olması ve 4857 sayılı İşKanunu ile anilan Kanun'un 63 üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Yönetmelikte düzenlenen çalışma sürelerinin uygulanmasına ilişkin esaslar birlikte gözetildiğinde, davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu anlaşılmıştır." gerekçesiyle davanın adli yargının görev alanına girdiği sonucuna varıldığından, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı merciinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine ve dosya incelemesinin görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.

ÍNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Hava AYDINLI,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 23.12.2019 günlü toplantisında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, idari yargi dosyası ile birlikte adli yargi dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa'nın 19. maddesinde öngörülen şekilde başvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idari yargıyerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.


II-ESASIN İNCELENMESÍ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ın, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Uyuşmazlık, Altınova Belediye Başkanlığından Ayvalık Belediye Başkanlığına "geçici işçi" kadrosuyla aktarılan davacının, iş akdinin askıya alınmasına ve geçici (vizeli) işçi statüsü ile prim ödeme gün sayısının 360gün üzerinden yatırılmamasına ilişkin işlemlerden kaynaklanmıştır.
5620 sayılı Kamuda Geçici İş Pozisyonlarında Çalışanların Sürekli İşçi Kadrolarına Veya Sözleşmeli Personel Statüsüne Geçirilmeleri, Geçici İşçi Çalıştırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun 'un "Kapsam" başlıklı 1. Maddesinde;
" (1) Bu Kanun;
c) İl özel idareleri, belediyeler, bunların kurdukları veya üye oldukları mahallî idare birlikleri ile müessese ve işletmelerinde (Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olan şirketler hariç) ve belediyelerin bağlı kuruluşlarında,
2006 yılı içerisinde usûlüne uygun olarak vizesi yapılmış geçici işpozisyonlarında toplam 6 ay veya daha fazla süreyle çalışmış olan geçici işçileri kapsar. 2005 veya 2006 yıllarında aynı şartlarda çalışıp da askerlik,doğum veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilen sağlık sorunlarısebebiyle iş sözleşmeleri askıda kalanlar da bu fikra kapsamında değerlendirilir. "
"Geçici işçilerin sürekli işçi kadrolarına veya sözleşmeli personel statüsüne geçirilmesi" başlıklı 2. Maddesinde;
"(1) Kapsama dahil geçici işçilerden;
c) Bu Kanunun 1 inci maddesinin (c) bendinde belirtilen kurum ve kuruluşlarda çalıştırılanlardan, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesinin üçüncü fikrasında belirtilen görevlerde çalışmakta olup, bu görevlere ilişkin olarak norm kadro çerçevesinde ihdas edilmiş kadro unvanlarına atanabilmek için gerekli olan şartları taşıyanlar istekleri halinde aynı fikra hükümlerine uygun olarak sözleşmeli personel statüsüne, norm kadro çerçevesinde ihdas edilmiş kadro unvanlarına atanabilmek için gerekli olan şartları taşımayanlar ile durumuna uygun boşkadro olmayanlar sürekli işçi kadrolarına, geçirilir. (c) bendine göre aynı

kadro unvanı esas alınarak sözleşmeli personel statüsüne geçirilmesi gerekenlerin sayısının boş kadro sayısından fazla olması hâlinde; sözleşmeli personel statüsüne geçirilecekler, geçici işçi statüsünde çalışanların kıdemleri, eğitim durumları, ihtisas alanları ve hizmet ihtiyaçları birlikte değerlendirilerek il genel meclisleri, belediye meclisleri veya bağlı idare yönetim kurulu ile birlik meclisleri tarafindan tespit olunur.
(3) İlgili idare, kurum ve kuruluşlarca yapılan tespitler sonucunda,sözleşmeli personel statüsüne geçirilmeleri öngörülen geçici işçilere ilgili idare, kurum ve kuruluşların kararları tebliğ edilir. Tebliğ yapılan geçici işçi, sözleşmeli statüye geçirilmeye veya mevcut statüsünde çalışmaya devam etmesine ilişkin tercihini tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde yazılı olarak ilgili idare, kurum veya kuruluşa bildirir. Söz konusu süre içerisinde tercihini bildirmeyen geçici işçiler için ilgili idare, kurum ve kuruluşların kararları uygulanır."
"Sürekli işçi kadrosuna veya sözleşmeli personel statüsüne geçişi yapılamayan personel" başlıklı geçici 1. Maddesinde;
"(1) Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen şartları taşımadıklarıiçin sürekli işçi kadrolarına veya sözleşmeli personel statüsüne geçişi yapılamayan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi kapsamına girmeyen geçici işçiler, ilgili idare, kurum ve kuruluşlarca bir malî yılda 6 aydan az olmak üzere ve bu Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen usûle göre vizesi yapılacak geçici iş pozisyonlarında çalıştırılmaya devam olunabilir.
(2) Sözleşmeli personel statüsüne geçmeyi kabul etmeyenler, 2006yılındaki çalışma sürelerini aşmamak kaydıyla bu Kanunun 3 üncümaddesinde belirtilen usûle göre vizesi yapılacak geçici iş pozisyonlarında istihdam edilmeye devam olunurlar.

(3) Ancak; bu maddenin birinci ve ikinci fikraları kapsamına girenlerin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik kurumundan yaşlılık veya emeklilik aylığı bağlanmasına hak kazanacakları tarihte iş sözleşmeleri tüm yasal hakları ödenmek suretiyle sona erdirilir.

(4) Bu madde kapsamındaki geçici işçiler için vize edilen geçici işpozisyonlarının herhangi bir nedenle boşalması hâlinde bu pozisyonlar iptal edilmiş sayılır."
hükümlerine yer verilmiştir.
20.6.2007 gün ve 26558 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5620 sayılı Kanunun 1 inci Maddesinin Birici Fıkrasının (c)Bendi Kapsamına Giren Kamu İdarelerine İlişkin İşlemler Hakkında Tebliğ'in "Sözleşmeli Personel Statüsüne veya Sürekli İşçi Kadrosuna Geçişi Yapılamayan Geçici İşçiler" Başlıklı 11. Maddesinin 1. Fıkrasında;"Sözleşmeli Personel Statüsüne Geçmeyi Kabul Etmeyen veya Tercihte Bulunmayan Geçici İşçilerin Durumu;

Kendilerine, kurumlarınca usulüne uygun yapılan tebligat üzerine, tebliğtarihinden itibaren 15 gün içerisinde yazılı olarak sözleşmeli personel statüsüne geçmeyi kabul etmeyip mevcut statüsünde (geçici işpozisyonlarında geçici işçi olarak) çalışmayı tercih ettiğini bildiren geçici işçiler ile süresi içinde tercihini bildirmeyenlerden idarece atamaya yetkili amirden geçici işçi olarak çalıştırılması yönünde re'sen onay alınan geçici işçilerin, 2007 yılından başlayarak gelecek yıllarda azami olarak çalışabilecekleri süreleri; bu Kanun kapsamında kabul edilmelerini gerektiren hizmet süreleri 2005 yılında geçici işçi olarak geçen hizmet süresi esas alınanlar için 2005 yılındaki hizmet süresini, bu Kanun kapsamında kabul edilmelerini gerektiren hizmet süreleri 2006 yılında geçici işçi olarak geçen hizmet süresi esas alınanlar için ise 2006 yılı hizmet süresini geçmeyecek şekilde belirlenecektir.

Ancak; bu şekilde geçici iş pozisyonlarında istihdam edilmeye devam olunanların, bağlı bulundukları sosyal güvenlik kurumundan yaşlılık veya emeklilik aylığı bağlanmasına hak kazanacakları tarihte, işsözleşmeleri tüm yasal hakları ödenmek suretiyle sona erdirilecektir.
Bu kapsamındaki geçici işçilerin çalıştırılmaya devam olunması için vize edilen veya yetkili meclisler tarafından karar bağlanan geçici işpozisyonlarının, herhangi bir nedenle boşalması halinde bu pozisyonlar iptal edilmiş sayılacak ve boşalacak bu pozisyonlarda başka birinin istihdamıyoluna kesinlikle gidilmeyecektir." denilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Bilgisayar Programcılık bölümünden mezun olduğu; 15.6.2004 tarihinde Altınova Belediye Başkanlığı Fen İşlerinde otobüs hizmetlerinde geçici işçi olarak işe başladığı; 18.6.2004 tarihinden itibaren de bilgisayar sistemi bilgi işlemcisi olarak görev yaptığı; 6360 sayılı Yasa uyarınca Altınova Belediye Başkanlığı kapatılarak, Ayvalık Belediye Başkanlığına devredilince,4.7.2007 tarihinde, Altınova Belediye Başkanlığının 1026 sayılı yazısı ile 5393 sayılı Yasanın 49/3 maddesi uyarınca tam zamanlı sözleşmeli personel olarak çalışmayı kabul edip etmediğinin davacıya sorulduğu ve davacının da sözleşmeli personel olarak çalışmayı kabul etmediği ve 5620 sayılı Yasaya tabi geçici işçi olarak Ayvalık Belediyesine devrolduğu; 28.11.2014 gün ve 1044 sayılı Ayvalık Belediye Başkanlığı Yazı İşleri Müdürlüğü İnsan Kaynakları ve Eğitim Alt Birimi İşlemi ile, yukarıda sözü edilen Tebliğin 11/1 maddesi hükmü uyarınca 30.12.2014 tarihi itabariyle iş akdinin askıya alınmasının uygun görüldüğü: 2015 mali yılında "geçici işçi" çalıştırmaya yönelik geçici işçi vizesi alımı konusunun Aralık ayı Meclis toplantısıgündemine alınacağının davacıya bildirildiği; Ayvalık Belediye Başkanlığının 3.12.2014 gün ve 166 sayılı Meclis Kararı ile davacının 5620sayılı Kanun uyarınca 1.1.2015 tarihi itibariyle Belediye Destek Müdürlüğüemrinde geçici (vizeli) işçi statüsü ile 2006 yıliı prim ödeme gün sayısı olan 

(üçyüzyirmidört gün) süre ile Bilgi İşlem görevlisi olarak görev yapmasının uygun görüldüğü; davacının 26.12.2014 tarihli dilekçesi ile 3.12.2014 günlüMeclis Kararının kaldırılarak kendisinin sürekli işçi kadrosuna geçirilmesini talep ettiği; Ayvalık Belediye Başkanlığının 26.1.2015 gün ve 603 sayılıyazısı ile talebinin reddedildiği anlaşılmıştır.

Olayda, davacinın,kendisinin sürekli işçiI kadrosunda çalıştırılacağını düşünerek, sözleşmeli personel statüsüne geçişini istemediğini, dolayısıyla Davalı İdarece Kanunların yorumlanmasında hataya düşüldüğünü ve o dönemde kendisine kullandırılmış olan 8.11.200631.12.2006 tarihleri arasındaki ücretsiz izinin kendi bilgisi ve isteği dışında idarece re'sen yapıldığını öne sürdüğü gözetildiğinde, davacının talebinin sürekli işçi kadrosuna geçirilmemesinden ötürü Ayvalık Belediye Başkanlığının 03.12.2014 tarih ve 166 karar sayılı Meclis Kararı neticesi 26.11.2014 tarih ve 1038 sayılı yazısı ile bildirilen "askiya alma" işleminin geçersiz sayılması ve iptali ile fiili hizmet süresinin 360 gün olarak uygulanması isteminden ibaret olduğu ve bu istemlerin de idari davaya konu olabileceği açıktır.

Diğer yandan 5510 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden önce iştirakçi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanuna göre emekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem ve yapacağı muamelelerin "idari işlem" ve "idari eylem" niteliğini korumaya devam edeceği, dolayısıyla, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davalarıkapsamında bulunan, 5754 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce,kamu personeli olan davacının, hizmet akdine dayalı çalıştığı döneme ilişkin haklarının verilmesi istemiyle açtığı davanın 5434, 5620 ve 657 sayılıKanun hükümleri dikkate alınarak çözüme kavuşturulacağı da gözetildiğinde; davanın idari yargı yerinde görüleceği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümü idari yargı yerinin görevine girdiğinden, Balıkesir 1.Idare Mahkemesi'nce yapılan 24.7.2019gün ve E:2019/315 sayılı başvurunun reddi gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle_ Balıkesir 1.İdare Mahkemesi’nce yapılan 24.7.2019gün ve E:2019/315 sayılı BA$VURUNUN REDDİNE, 23.12.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.


Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:2-ESAS NO : 2019/609KARAR NO : 2019/814KARAR TR : 23.12.2019
ÖZET : Davacıların hissedar olduğu taşınmazın imar planında yol ve yeşil alanda kalmasına rağmen bugüne kadar kamulaştırılmadığından bahisle kamulaştırma/tazminat bedelinin ödenmesi istemiyle açılan davanın,taşınmaza fiilen el atıldığına ilişkin bilgi bulunmadığı hususu da gözetildiğinde; İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davacı/davacılar : İdari yargıda: R.O.N.
Adli yargıda : R.O.N.'ın varisleri:1- N.A., 2- T.E., 3- U.E., 4- M.E.B.Vekilleri : Av. O.S., Av. O.P., Av. S.H.Davalı: İzmir Büyükşehir Belediye BaşkanlığıVekilleri : Av. D.C., Av. Ö.A.E.
O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkili R.O.N.'ın 2/4 hissedar olduğu İzmir ili, Bornova İlçesi, Ergene Mahallesinde bulunan, tapuda; Bornova 1, Bölge, 30 pafta, 257 ada, 1parselde kayıtlı 4.682 m2 yüzölçümlü tarla vasıflı taşınmazın, yirmi yılıaşkın süredir 1 / 1000 ölçekli uygulama imar plânlarında yol ve yeşil alanda kaldığını; davalı idarece yapılan beş yıllık İmar Planlarında ve son olarak 2005 - 2010 yıllarını kapsayan 7. beş yıllık imar plânında rekreasyon alanıkamulaştırma programına konulan bu taşınmazın amacına uygun kullanım için kamulaştırılmadığı gibi, uygulama imar plânında herhangi bir değişiklik de yapılmadığını; bu durum karşısında davalı Belediyeye 07.11.2012 tarihli dilekçe ile başvurarak; yapılan İmar Plânlarıyla müvekkilinin taşınmazıüzerinde tasarrufunun engellendiği, bu durumun Hukuk Devletinde kişinin hak ve özgürlükleri ile kamu yararı arasında bulunması gereken dengeyi bozduğu gibi hukuk güvenliğini de yok ettiği, İdarenin bu tutumuyla taşınmaza fiilen el atılmasa da kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiği açıklanarak, müvekkilinin taşınmazının rayiç değerine uygun bir bedel ( tazminat ) ödenmesi, bu konuda uzlaşmaya gidilmek üzere bir gün talep edildiğini; davalı Belediyenin, verdiği 09.04.2013 tarihli ve 31072 sayılı cevapta “taşınmazın İmar Planına göre bir kısmı yol ve yeşil alanda kalması nedeni ile kamulaştırılmasına İzmir Büyükşehir Belediyesi Encümeninin 05.01.2012 tarihli ve 01.5 sayılı kararıyla karar verildiği ve taşınmazın kamulaştırılması ile ilgili uzlaşma görüşmelerine katılmak üzere 

25.04.2013 tarihinde Belediye Kamulaştırma Şube Müdürlüğünde hazır bulunmalarının” bildirildiğini; yapılan uzlaşma görüşmesinde anlaşmaya varılamadığını; Belediye Encümeninin taşınmazla ilgili istimlak kararıalması ile fiili el koyma olgusunun gerçekleştiğini, davalının 2942 sayılıKanunun 10. maddesinde yer alan diğer işlemleri yerine getirmediğinden,aynı yasanın 6487 sayılı kanunun 21. maddesiyle değişik 6. maddesi gereğince işbu kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tesbiti davasınıaçmak zorunda kaldıklarını; taşınmazın konumu itibariyle çok değerli olduğunu; emsaller güncelleştirildiğinde taşımazın değerinin asgari 5.140.000,00 TL.na ulaşacağını ifade ederek; müvekkilinin kamulaştırmasız el atma olgusu gerçekleşen taşınmazdaki 2/4 payına isabet 2.341 m2 yerinin değerinin, fazla çıkabilecek miktarı ayrıca talep ve dava hakları saklıkalmak kaydiyla 5.140.000,00 TL. olarak tespiti ile tespit olunacak kamulaştırmasız el atma bedelinin dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalı Büyükşehir Belediyesinden tahsiline,taşınmazın davalı Belediye adına tesciline karar verilmesi istemiyle 9.7.2013 tarihinde adli yargi yerinde dava açmıştır.
İZMİR 14.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 17.12.2013 gün ve E:2013/32, K:2013/184 sayı ile, dava dilekçesinin özetine yer verdikten sonra; “Davalı vekili süresi içinde vermiş olduğu dilekçesi ile; Dava konusu taşınmaza Belediyece fiilen el atılmadığını, aynı zamanda dava konusu taşınmazın 1243 m2'lik kısmının yola dönüştürüldüğü ve bu kısmın İzmir 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/47-249 E-K sayılı kararıyla yol olarak terkinin sağlandığı ve el atılan kısmı için davacılara tazminat ödendiği, yine dava konusu taşınmaza ilişkin İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/531 Esas - 2013/59 Karar sayılı dosyada yer alan bilirkişi raporunda da dava konusu taşınmazda başka bir fiili el atmadan söz edilemeyeceğinin belirtildiğini ve bu nedenle açılan davanın reddini, ayrıca görevli yargıyolunun İdari Yargı olduğundan davanın usulden reddini talep etmiştir.
Uyuşmazlık Mahkemesinin 09/04/2012 tarih 2011/238 Esas 2012/63 Karar ve 2012/41 Esas - 2012/77 Sayılı Kararlarında fiili el atmanın bulunmadığı durumlarda İdari Yargı yerine görevli bulunduğuna oy birliği ile karar verildiği; uygulama ve öğretide idarelerin hizmetlerin yürütülmesi sırasında tek yargının irade açıklamaları ile kamu hukuku esaslarına dayanılarak ilgililerin hukuki durumlarını etkileyecek şekilde yaptıkları işlemler idari işlem, görev ve yetki alanlarına giren kurumlarda hukuka uygun olarak yaptıkları filler ile bu görevlere ilişkin hareketsiz kalmaları dahi idari eylem olarak tanınmaktadır, somut olayda davalı idare tarafindan imar planları gereğinin yerine getirilmeyip kamulaştırma da yapmadığı, taşınmaza fiilen de el atmadığı sabittir. Buna göre davalıidarenin icra yetkisinin hukuka aykırı olarak kullanma şeklinde nitelendirilebilecek fiili bir el atması söz konusu olmadığına göre 3194

Sayılı Ímar Kanunun ilgili maddeleri uyarınca tek yanlı idari işlem ile düzenlenen imar planları ve bu planlarına dayanılarak yapılan işlemlerin idari niteliği taşıdığından söz konusu imar planlarının zamanında uygulamaya geçilmemesinin idari eylem olduğunun kabulü gerekmektedir.
Bu itibar ile kamulaştırma işleminin zamanında yapılmamasından kaynaklanan idari işlem ve eylemden doğan zarara ilişkin uyuşmazlığı 2577Sayılı idari Yargılama Usul Kanunun 2/1-b maddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarar görenler tarafindan tam yargı davası şeklinde idari yargı yerinde dava açmaları gerektiğinden açılmış bulunan davanın yargı yolu nedeni ile HMK.'nun 114/1-b ve 115/2maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-2577 Sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu hükümleri gereğince uyuşmazlığının İdari Yargıda çözümlenmesi gerektiğinden 6100 SayılıHMK 114/1-b ve 115/2 maddesi gereğince davanın usulden REDDiNE(...)”karar vermiş; temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 18.Hukuk Dairesince, 16.4.2015 gün ve E:2015/4191, K:2015/6180 sayı ile onanan karar kesinleşmiştir.

Davacılar vekili bu defa; İzmir 14. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtıkları davanın, görevsizlik kararı ile reddedilmesi üzerine, İzmir 4. İdare Mahkemesinde tam yargı davası açtıklarıni, Mahkemenin, 21.09.2017 tarih ve E:2015/1193, K:2017/1460 sayılı kararıyla “2942 sayılı kanuna ek : 1 ve geçici 11 maddeleri gereğince 07.09.2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere beş yıllık süre tanınmış olması karşısında, bu aşamada hukuken davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna vararak “davanın esası hakkında karar verilmesine ver olmadığına" karar verdiğini;bu karar kesinleşmiş ise de, bu defa Anayasa Mahkemesince,_28.03.2018tarihli ve E:2016 / 196 sayılı kararı ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na, 20.08.2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanunun 34.cü maddesiyle eklenen geçici 11 nci maddesinin bir ve ikinci fikralarının iptaline karar verilmiş olduğundan, müvekkillerinin tasarrufu kısıtlanan taşınmazlarındaki mülkiyet hakkının bedel olarak tazminini dava etmek hakkının yeniden doğmuş bulunduğunu ifade ederek; müvekkilinin; davalı İzmir Büyükşehir Belediyesince kamulaştırmasız el atma olgusu gerçekleşen Bornova, Ergene Mahallesi, 257 ada, 1 parsel sayılı taşınmazdaki 2/4 payına isabet eden 2.341 m2 yerinin değerinin tespiti ile fazla çıkacak miktarı ayrıca talep ve dava haklarınıi sakli tutarak 8.750.000,00.TL. kamulaştirma bedelinin/tazminatın dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalı Belediyeden tahsiline karar verilmesi istemiyle idari yargi yerinde dava açmıştır.


İZMİR 3.İDARE MAHKEMESİ:18.7.2019 gün ve E:2018/1141 sayıile, “(.….)Belediyelerin 3194 sayılı İmar Kanunu 8. maddesi ve 18.maddesinin verdiği yetki ile arazi ve arsalar üzerinde imar planlarının hazırlanması ve yürürlüğe konulması, arazi ve arsa düzenlemesi gibi faaliyetleri kapsamında yaptıkları imar planlarından kaynaklanan işlemlerin tek yanlı ve kamu gücüne dayanan irade açıklamaları ile tesis edilen genel ve düzenleyici işlemler olduğu bu yönü ile de idari eylem ve işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların idari yargı yerlerinde çözümlenmesi gerekliği tartişmasizdır.
Öte yandan, idarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması,işletilmesi ve bakımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünün, idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları muhtel olanlar tarafından açılacak tam yargı davalarıkapsamında yargisal denetim yapan idari yargı yerine ait olduğu; idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu, özel mülkiyete konu taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacak müdahalenin men'i ve meydana gelen zararın tazmini davalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesine ve haksız fillere ilişkin özel hukuk hükümlerine göre adliyargı yerinde çözümleneceği,yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.
Olayda, İzmir ili, Bornova ilçesi, Ergene Mahallesinde yer alan ve tapunun Bornova bölge, 30 pafta, 251 ada, 1 parselde kayitlı taşınmazın 2/4hissesine davacıların anneleri olan muris R.O.N.'dan intikalen malik olduklari, muris R.O.N. tarafindan 08/07/2013 tarihli dilekçesi ile taşınmazın 20 yılı aşkın süredir 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yol ve yeşil alanda kaldığı, aradan geçen uzun yıllardan bu yana İzmir Büyükşehir Belediyesince yapılan 5 yıllık imar planında ve son olarak 2005-2010 yıllarını kapsayan 7. 5 yıllık imar planında rekreasyon alanıkamulaştırma programına konulan bu taşınmazın amacına uygun kullanım için istimlak edilmediği gibi uygulama imar planında herhangi bir değişiklik de yapılmadığını, aradan geçen 20 yılı aşkın süredir imar planları gereğinin yerine getirilmediği ileri sürülerek kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tespitinin talep edilmek suretiyle İzmir 14. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açıldıği. Mahkemenin 17/12/2013 tarih ve E:2013/32,K:2013/184 sayılı kararı ile davanın görev yönünden reddine karar verildiği ve bu kararın kesinleşmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Olayda, aynı taşınmazın diğer paydaşı tarafından kamulaştırmasız el konulduğundan dolayı İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan dava sonucunda 21/06/2007 tarih ve E:2007/47, K:2007/249 sayılı kararı ile 

taşınmazın 1243 m2'lik kismının tapusunun iptali ile yol olarak terkinine ve 447.243,83-TL'nin davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmış olup aynıtaşınmazın diğer kismına kamulaştırmasız el. atıldığından bahisle kamulaştırma bedelinin tahsili istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünde, önceki uyuşmazlığı çözümleyen adli yargının görevli olduğu sonucuna varilmiştir.

Bu durumda, yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görev alanı içerisinde bulunmadığı ve davanın önceki görevsizlik kararı veren İzmir 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı içerisinde kaldığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargımerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına, dava dosyası ve ara kararı ile temin edilen İzmir 14. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasının Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine, uyuşmazlığın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesinin bu konuda bir karar vermesine kadar geri bırakılmasına..." karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 23.12.2019günlü toplantisinda:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarinca yapilan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulduğu; adli ve idari yargı yerleri arasında her iki yargı yerinde ortak talep olan “İzmir il,Bornova ilçesi, Ergene Mahallesinde yer alan ve tapunun Bornova 1.bölge.30 pafta, 257 ada, 1 parselde kayıtlı taşınmazın Uygulama Ímar Planında yol ve yeşil alanda kalmasına rağmen bugüne kadar kamulaştırılmadığından bahisle fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla kamulaştırma/tazminat bedelinin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden" görev uyuşmazlığının doğduğu; idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü

açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacıların hissedar olduğu taşınmazın imar planında yol ve yeşil alanda kalmasına rağmen bugüne kadar kamulaştırılmadığından bahisle fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla, adli yargı yerinde 5.140.000,00 TL.; idari yargı yerinde ise 8.750.000,00 TL.kamulaştırma/tazminat bedelinin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Dava dosyalarının incelenmesinden;davacinin,sonradan mirasçılarının ½ hissedar oldukları Bornova İlçesi, Ergene Mahallesi, 257ada, 1 parseli de kapsayan alana ilişkin olarak ilk 1/5000 ölçekli Nazım Ímar Planının, İmar ve İskan Bakanlığı Planlama ve İmar Genel Müdürlüğünce 18.06.1979 tarihinde onandığı, taşınmazın, söz konusu planda kısmen 1Yaya Yolları" kismen "Meydanlar ve Spor Alanlari" kismen 'Konut Alanı'kullanımında kaldığı; Büyükşehir Belediye Meclisinin 18.11.1992 gün ve 05.249 Sayılı kararı ile uygun görülerek Başkanlıkça 19.01.1993 tarihinde onanan Bornova Rekreasyon Alanı belirlenmesine yönelik 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı değişikliğinde ise dava konusu parselin, kısmen plan değişikliği onama sınırı dışında kaldığı, kısmen "Konut Alanı' kısmen "Rekreasyon Alan Sınırı İçerisinde "İBşB-Bornova Rekreasyon Alanı"olarak belirlendiği; İmar ve İskan Bakanlığı Planlama ve İmar Genel Müdürlüğünce 17.09.1980 tarihinde onaylanan ilk 1/1000 Ölçekli Uygulama Imar Planında dava konusu parselin, kismen " Yaya Yolları Ve Meydanlar (yeşil ve gezinti amaçlı yaya yolları, ticaret amaçlı yaya yollarıve meydanlar) (itfaiye, cankurtaran v.b gibi hizmetler ile bu yol üzerinden cephe alan parsellerin otopark giriş-çıkışı için yaya yolunun gerekli kismından yararlanmak suretiyle belediyenin belirleyeceği saatlere göre geçişe müsaade edilir)', kısmen " Yeşil Alanlar (parklar, dinlenme alanları,çocuk bahçeleri, oyun alanlari, fuar, lunapark, spor alanları kullanımında,kısmen plan onama sınırı dışına bırakıldığı; Kamulaştırma sınırlarının 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planındaki şekliyle korunmasına yönelik 1/1000ölçekli Bornova Otoyol Geçişi Revizyon İmar Plani, Bornova Belediye Meclisinin 02.05.1997 gün ve 353 sayılı kararı ile uygun görülerek Büyükşehir Belediyesi Başkanlık Makamınca 07.10.1997 tarihinde onandığı; dava konusu taşınmazın davacılardan önceki malikleri olan İ.N.N., R.O.N., F.Y.A. tarafından 15.05.1997 tarihli dilekçe ile söz konusu parselin yeşil alanda kalması sebebiyle mağdur oldukları, 1/5000 ölçekli nazım imar planı kapsamında konunun irdelenerek mağduriyetlerinin giderilmesinin talep edildiği; söz konusu parsel ile birlikte Bornova ilçesi Ergene Mahallesi 257 ada 2 ve 14 parselleri de kapsayan alana ilişkin hazırlanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği önerisinin, Belediye Meclisinin 29.12.1999 gün ve 05/287 sayılı kararı ile uygun görülmediği;

adli yargı yerinde davacı olup dava konusu parselin önceki maliki olan R.O.N. tarafından 07.11.2012 kayıt tarihli dilekçe ile kamulaştırma yapılması istemi -ile davalı Ídareye başvurulduğu; 05.01.2012 tarih, 01.5sayılı Belediye Encümen kararı ile taşınmazın kamulaştırılması yönünde karar alındığı; taraflar arasında uzlaşma sağlanamadığından 25.04.2012tarihli uzlaşmazlık tutanağı düzenlendiği; taşınmazın 1/2 maliki olan R.O.N.tarafindan 257 ada, 1 sayılı parsel için kamulaștiırmasız el atma iddiasıyla İzmir 14. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açıldığı, yukarıda belirtildiği üzere; Mahkemece_17.12.2013 gün ve E:2013/32, K:2013/184 sayı ile yolu bakımından görevsizlik kararı verildiği, bu kararın kesinleştiği; bunun üzerine ilk olarak davacı R.O.N. tarafindan idari yargı yerinde dava açıldığı;İzmir 4. Ídare Mahkemesince; 21.09.2017 gün ve E:2015/1193, K:K:2017/1460 sayı ile, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na 6745 sayılıKanun'un 33. ve 34. maddeleri ile eklenen Geçici maddeler uyarinca davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği;istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 3. İdare Dava Dairesince, 29.12.2017 gün ve E:2017/1207, K:2017/980 sayi ile istinaf başvurularının reddine karar verildiği; temyiz istemi üzerine Danıştay 6.Dairesince 21.11.2018 gün ve E:2018/2524, K:2018/9587 sayi ile, kararın temyiz edilen kısmının onanmasına kesin olarak karar verildiği;bunun üzerine R.O.N.'in varisleri: 1-N.A., 2-T.E., 3-U.E., 4-M.E.B.'un vekilleri tarafindan idari yargı yerinde; Anayasa Mahkemesince,28.03.2018 tarihli ve E:2016 / 196 sayılı kararı ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na, 20.08.2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanunun 34.cü maddesiyle eklenen geçici 11 nci maddesinin bir ve ikinci fikralarının iptaline karar verilmiş olduğundan, davacıların tasarrufu kısıtlanan taşınmazlarındaki mülkiyet hakkının bedel olarak tazminini dava etmek hakkının yeniden doğmuş bulunduğu belirtilerek, davalı Belediyece kamulaştırmasız el atıldiğı iddia edilen Bornova, Ergene Mahallesi, 257 ada, 1 parsel sayılıtaşınmazdaki 2/4 payına isabet eden 2.341 m2 yerinin değerinin tespiti ile şimdilik 8.750.000,00 TL. kamulaştırma bedelinin/tazminatın faizi ile birlikte tahsili istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan; dava konusu taşınmazın (2/4 oranında paydaş) diğer paydaşı olan F.Y.A. tarafindan, taşınmaza kamulaştırmasız el konulduğundan bahisle açılan ve İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dava sonucunda Mahkemece, 21/06/2007 gün ve E:2007/47,K:2007/249 sayı ile, ile taşınmazın 1243 m2'lik kismının tapusunun iptali ile yol olarak terkinine ve 447.243,83-TL'nin davaciya verilmesine karar verildiği; temyiz edilmesi üzerine Yargitay 5.Hukuk Dairesince, 21.2.2008gün ve E:2008/2048, K:2008/1751 sayı ile kararın onandiği; Karar düzeltme isteminin de ayni Dairece 26.5.2008 gün ve E:2008/6826,K:2008/6890 sayı ile reddedildiği anlaşılmış; dosya kapsamında ve imar 

planlarında gösterilen doğrultuda “davacıların taşınmazına" fiilen el atıldığına ilişkin bilgi veya belgeye rastlanılmamıştır.
Bu bilgi ve belgeler işığında yapılan değerlendirme neticesinde, dava konusu taşınmazın diğer paydaşının açtığı kısım yönünden, İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesince; 21/06/2007 gün ve E:2007/47, K:2007/249 sayi ile,ile taşınmazın 1243 m2'lik kismının tapusunun iptali ile yol olarak terkinine ve 447.243,83-TL'nin davacıya verilmesine karar verildiği ve verilen kararın Yargıtay 5.Hukuk Dairesince onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.
Adli yargı yerince, taşınmazın fiilen el atılan kısmı bakımından esasa ilişkin olarak verilen kararın kesinleşmesiyle birlikte, artık bu yöndeki bir ihtilafın hüküm uyuşmazlığı hariç, Uyuşmazlık Mahkemesi önüne getirilebilmesine imkan olmadığından; bir şekilde hukuki çözüme kavuşturulmuş olan bu sorunun artık “hukuki el atma" hali bakımından belirleyici olması düşünülemez. Diğer bir deyişle, “kesin hükmün bağlayıcılığı” ilkesi gereğince artık taşınmazın bütünü bakımından bir değerlendirme değil, hukuki çözüme kavuşmuş kısım dikkate alınarak kalan kisım yönünden bir hukuki tespit ve değerlendirme yapılmalıdır. Davanın somutunda da, fiili el atilan kisım bakımından adli yargı yerince davanın kabul, iptal ve terkin şeklinde sonuçlandırıldığı ve bu hükmün kesinleştiği görüldüğünden ve taşınmazın kalan kısmı yönünden, imar planında kısmen yaya yolu, kismen meydanlar ve spor alanları ve kismen konut alanı olarak belirtilen hukuki el atma sözkonusu olduğundan; mevcut bu tespite göre sonuca gidilmelidir. Uyuşmazlık Mahkemesinin 26.10.2015 tarih ve E.2015/702, K.2015/707; 26.10.2015 tarih ve E.2015/708, K.2015/711;28.09.2015 tarih ve E.2015/650, K.2015/654 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulmasi” başlıklı 8. maddesinde;“Planların hazirlanmasında ve yürürlüğe konulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur.
a) Bölge planlari; sosyo - ekonomik gelişme eğilimlerini,yerleşmelerin gelişme potansiyelini, sektörel hedefleri, faaliyetlerin ve alt yapıların dağılımını belirlemek üzere hazırlanacak bölge planlarını, gerekli gördüğü hallerde Devlet Planlama Teşkilatı yapar veya yaptırır.
b) İmar Planlari; Nazım Ímar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. (Değişik dördüncü cümle:8/8/2011- KHK-648/21 md.) Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine 

gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.

Belediye ve mücavir alan dışında kalan yerlerde yapılacak planlar valilik veya ilgilisince yapılır veya yaptırılır. Valilikçe uygun görüldüğütakdirde onaylanarak yürürlüğe girer. (Değişik üçüncü cümle: 8/8/2011KHK-648/21 md.) Onay tarihinden itibaren valilikçe tespit edilen ilan yerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlıolarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir.İtirazlar valiliğe yapılır, valilik itirazları ve planları onbeş gün içerisinde inceleyerek kesin karara bağlar.

Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.

Kesinleşen imar planlarının bir kopyası, Bakanlığa gönderilir.
İmar planları alenidir. Bu aleniyeti sağlamak ilgili idarelerin görevidir. Belediye Başkanlığı ve mülki amirlikler, imar planının tamamınıveya bir kısmını kopyalar veya kitapçıklar haline getirip çoğaltarak tespit edilecek ücret karşılığında isteyenlere verir.

c) (Ek: 3/7/2005 - 5403/25 md.) Tarim arazileri, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda belirtilen izinler alınmadan tarımsal amaçdışında kullanılmak üzere plânlanamaz.” hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre; davacıların hissedarı olduğu taşınmazın imar planında yol ve yeşil alanda kalmasına rağmen bugüne kadar kamulaştırılmadığından bahisle fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla, adli yargı yerinde 5.140.000,00 TL.; idari yargi yerinde ise 8.750.000,00 TL.kamulaştırma/tazminat bedelinin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan ve hukuki el atmadan kaynaklanan zararın tazminine yönelik bulunan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 2/1-b maddesinde yer alan "Ídari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları"kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.
Öte yandan, taşınmazın imar planında “dere mutlak koruma alanı”nda kalması nedeniyle taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisinin kısitlanması nedenine dayalı olarak bir başka davacının Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açtiğı tazminat davasında, bu Mahkemece 4.11.1983günlü, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun Geçici 6 ncı maddesinin kimi fikralarının iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine yapılan itiraz başvurusunda; Anayasa Mahkemesi 25.9.2013 tarih ve E: 2013/93, K:2013/101 sayılı kararında ".…. Davacının mülkü üzerinde tasarruf etme hakkının kısıtlanması, idarenin bir eyleminden değil, idari bir işlem niteliğinde olduğu tartışmasız olan imar planından kaynaklanmaktadır.Olayda, idarenin fiili el koyma niteliği taşıyan bir eylemi henüz bulunmamakta, aksine kanunen yapması gereken kamulaştırma işlemlerini 

yapmamak biçiminde tezahür eden bir eylemsizliği söz konusudur. Öte yandan kamulaştırmasız el atmadan söz edilebilmesi için taşınmaz zilyetliğinin idareye geçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerekmektedir. Oysa, mahkemede görülen davaya konu olayda olduğu gibi imar kısıtlamaların da taşınmaz zilyetliği malikte kalmaya devam etmekte olup, yalnızca malikin ilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruz kalması söz konusu olmaktadır.Sonuç olarak, davacının taşınmazının imar planlarında “ dere mutlak koruma alani”nda bırakılması nedeniyle, tasarruf hakkının kisıtlanmasının kamulaştırmasız el atma sonucu olduğu ve tasarruf hakkının kisitlanmasısebebiyle doğan zararın ancak idari yargıda açılacak bir tam yargı davasına konu edilebileceği sonucuna ulaşılmaktadır. Dolayısıyla bakılmakta olan dava, itiraz başvurusunda bulunan mahkemenin görev alanına girmemektedir. Nitekim, Anayasanın 158. maddesi ile, adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkili kılınan Uyuşmazlık Mahkemesinin istikrar bulmuşiçtihatları da bu yöndedir..." gerekçesiyle, Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itiraz başvurusu, başvuran mahkemenin yetkisizliği nedeniyle oybirliğiyle reddedilmiştir. Yine taşınmazı imar planında “spor alanı” olarak ayrılan davacının Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı tazminat davasında,davalı idarelerin görev itirazları nedeniyle Danıştay Başsavcılığınca çıkartılan olumlu görev uyuşmazlığında, Uyuşmazlık Mahkemesi'nce olumlu görev uyuşmazlığı talebinin kabulü ile ilgili Asliye Hukuk Mahkemesinin görevlilik kararının kaldırılması yolunda verilen karar nedeniyle, anayasal haklarının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru üzerine, Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümünce 18.9.2013 tarihinde verilen kararda (Başvuru No: 2013/1586)“...Mahkemenin gerekçesi ve başvurucunun iddiaları incelendiğinde,iddiaların özünün Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından delillerin değerlendirilmesinde ve hukuk kurallarının yorumlanmasında isabet olmadığına ve esas itibariyle yargılamanın sonucuna ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Yargılama, Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından usul şartlarına ve hukuka uygun olarak gerçekleştirilmiş olup, başvurucu derece mahkemelerinde kendi delillerini ve iddialarıni sunma firsatını bulmuş ve bunlar Uyuşmazlık Mahkemesi'nce gereği gibi değerlendirilmiştir...Açıklanan nedenlerle, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarının kanun yolu şikayeti niteliğinde olduğu, Uyuşmazlık Mahkemesi kararının bariz bir şekilde keyfilik de içermediği anlaşıldığından, başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin ‘açıkça dayanaktan yoksun olması' nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir..." gerekçesiyle, davacının başvurusu oybirliğiyle reddedilmiştir.(Resmi Gazete, 30.10.2013, Sayi:28806) Son olarak, Yargitay Hukuk Genel 

Kurulunun 30.10.2013 tarih ve E.2013/603, K.2013/1503 sayılı kararıyla,imar planındaki kısıtlamalardan kaynaklanan ‘hukuki el atmalardan'kaynaklanan tazminat istemli davaların idari yargının görevinde olduğu hüküm altına alınmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davanın çözümünde idari yargı yeri görevli olduğundan, Ízmir 3.İdare Mahkemesince, 18.7.2019 gün ve E:2018/1141sayı ile yapılan başvurunun reddi gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İzmir 3.Ídare Mahkemesince, 18.7.2019 gün ve E:2018/1141 sayı ile yapılan BAŞVURUNUN REDDİNE, 23.12.2019gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:3-ESAS NO : 2019/791KARAR NO : 2019/841KARAR TR : 23.12.2019
ÖZET : Lisanssız güneş enerjisi santrali bağlantı başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ve olumlu bağlantı görüşü verilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDEgörülmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davaci : FSB Enerji Sistemleri ve İnş. Taahhüt San.Tic. Ltd.Ști.
Vekili : Av. S.B.

Davali : Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.

Vekili : Av. M.A.E 


O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından adına kayıtlı Nevşehir İli, Derinkuyu İlçesi, Çakıllı Köyü, 125ada, 53 sayılı parselde taşınmaz üzerinde 495 KW'lık Güneş Enerjisi Santrali (GES) üretim tesisi bağlantısı kurulması için lisanssız elektrik üretimine yönelik yapılan bağlantı başvurusunun "hat kapasitesi nedeniyle"reddine ilişkin 04.12.2015 tarihli işlemin; dağıtım şirketinin daha önce verdiği emsal kararlara ters düşmemesi gerektiği, sahasına 500 m yakınlıktaki GES sahasına ENH tesisi yapıldığı sahasına uygun hat yok denilemeyeceği, 2015 Ekim ve Kasım değerlendirme sonuçlarında Kaymaklı Bölgesinden gelen başvurulara kapasite dağıtıldığı, başvurularının işbu enerji hattında da değerlendirilebileceği, hukuka ve hakkaniyete açıkça 

aykırı olduğu, Derinkuyu Trafo Merkezine tahsis edilen kapasitenin dağıtılmasında da haksız ve hukuka aykırı uygulamalar olduğu, KaymaklıTM'yi besleyen hattan verilebilecek kapasitenin Mayıs ayında dolduğu,davalı şirket tarafindan ilan edilen değerlendirme sonuçlarının,başvurusunun değerlendirildiği dönemde hat kapasitesinin yeterli olduğunu ileri sürülerek, dava konusu işlemin iptali istemiyle idari yargı yerinde dava açmiştir.

KONYA 2. İDARE MAHKEMESİ: 10.5.2017 gün ve E:2016/815,K:2017/959 sayı ile, dava konusu işlemi tesis eden MEDAŞ'ın kamu kuruluşu niteliği taşımayan ve faaliyetleri özel hukuk hükümlerine tabi bir özel hukuk tüzel kişisi olması karşısında, idari yargı yetkisi kapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmek olanaksız olduğundan;uyuşmazlığın, özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1-a bendi hükmü uyarınca davanın görev yönünden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili, bu kez idarenin tesis ettiği işlemin iptali ve olumlu bağlantı görüşü verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
KONYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ: 11.4.2019 gün ve E:2017/537 sayı ile, davanın; davacının yaptığı bağlantı başvurusunun geçersizliğine dair dava konusu işlemi yapan davalı MEDAŞ'ın özel bir şirket olmasına rağmen, işlemin kendisinin kamusal bir hizmetin yürütülmesine yönelik olarak tek taraflı irade açıklamasıyla gerçekleşen ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olması nedeniyle söz konusu işlemin idari bir işlem niteliğinde olduğu ve yargısal denetiminin idari yargı yolunun görev alanına girdiği; bu nedenle eldeki dava yönünden adli yargı yolunun caiz olmadığı; söz konusu dava hakkında daha önce İdare Mahkemesi'nin kararıyla uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğuna dair oy çokluğuyla karar verilmiş olması karşısında, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yolunun belirlenmesi bakımından dosyanın ve idare mahkemesi dosyasının re'sen Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katiılımlarıyla yapılan23.12.2019 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarinca yapilan incelemeye göre; Asliye Ticaret Mahkemesince,2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, adli yargı dosyasının Mahkemece, ekinde idari yargı dosyası ile birlikte 

Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESÍ: Raportör-Hâkim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇiFTÇİ davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın ise davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, lisanssız güneş enerjisi santrali bağlantı başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ve olumlu bağlantı görüşü verilmesi istemiyle açılmiştır.

Elektrik sektöründeki dağınık yapıyı ortadan kaldırmak ve işletme bütünlüğünü sağlamak amacıyla 1970 yılında çıkarılan 1312 sayılı Kanun ile Türkiye Elektrik Kurumu (TEK) kurulmuş, imtiyazlı şirketlerin görev bölgeleri ve belediye sınırları dışında tüm yurtta elektriğin üretim, iletim,dağıtım ve satış hizmetleri TEK bünyesinde toplanmıştır. Hizmetlerin daha etkin, daha verimli ve çağdaş bir şekilde sürdürülebilmesi amacıyla ve özelleştirme politikaları çerçevesinde TEK, Bakanlar Kurulunun 12.08.1993tarih ve 93/4789 sayılı Kararı ile, Türkiye Elektrik Üretim-İletim A.Ş.(TEAŞ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.(TEDAŞ) adı altında iki ayrıİktisadi Devlet Teşekkülü olarak yeniden yapılandırılmıştır. 1994 yılında TEAŞ ve TEDAŞ tüzel kişiliklerine kavuşmuşlar, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli listede Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığıile ilgilendirilen "Teşekkül" olarak gösterilmişlerdir.

233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesinde, bu Kanun Hükmünde Kararname'nin: iktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların müesseselerinin, bağlı ortaklıklarının kurulmasını, iştiraklerinin teşkilini, özerk bir tarzda ve ekonominin kurallarına uygun olarak yönetilmelerini ve amaçlarına ulaşabilmelerini sağlamak için denetlenmelerini düzenlemek amacı taşıdığına işaret edilmiş;2. maddesinde, iktisadi devlet teşekkülü "Teşekkül", sermayesinin tamamıDevlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisadi teşebbüsüdür."şeklinde tanımlanmış; değişik 15.maddesinde, sermayesinin tamamı Devlete ait teşebbüslerin, işletmelerini müessese halinde teşkilatlandırabilecekleri ve müesseselerin, teşebbüs genel müdürünün teklifi, yönetim kurulunun kararı ile kurulacağı belirtilmiş,4.maddesinde teşebbüslerin, 16. maddesinde de müesseselerin, tüzel kişiliğe sahip oldukları ve bu Kanun Hükmünde Kararnamede sakli tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabi bulundukları ifade edilmiştir.

Buna göre, TEDAŞ' nin, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede işaret edildiği üzere, özerk bir tarzda ve ekonominin kurallarına uygun olarak faaliyette bulunmak üzere kurulup işletmelerini müessese olarak teşkilatlandıran, sermayesinin tamamı Devlete ait, tüzelkişiliğe sahip bir kamu kurumu olduğu kuşkusuzdur. Ancak, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabi bulunduğu gözden kaçırılmamalıdır.
Bugün Elektrik dağıtım ve perakende satış sektöründe rekabete dayalı bir ortamın oluşturulması ve gerekli reformların yapılmasını teminen dağıtım bölgeleri baz alınarak kamu mülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yeniden yapılandırılması suretiyle elektrik enerjisi dağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesine karar verilmiş ve TEDA$ 02.04.2004 tarih ve 2004/22sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınmıştır. Dağıtım bölgeleri yeniden belirlenerek, Türkiye 21dağıtım bölgesine ayrılmıştır. 31.08.2013 tarihi itibariyle şirketlerle Tedaşarasındaki hisse devri sözleşmeleri tamamlanmıştır.
Diğer taraftan, Yüksek Planlama Kurulunun 25.11.1993 tarih ve 93/T-103 sayılı kararı ile Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.'ne bağlı ortaklık olarak 7 Genel Müdürlük kurulmuştur. Bu bağlı Ortaklık Genel Müdürlüklerinden biri olan ve merkezi Konya'da olmak üzere, Konya ve Karaman illerinde hizmet vermek amaciyla kurulan; 01.03.2005 tarihinde Aksaray-Nevşehir-Niğde ve Kırşehir İşletme Müdürlüklerinin bağlanmasınedeniyle, hizmet sahası genişleyen "Meram Elektrik Dağıtim A.Ş."nin Özelleştirme Yüksek Kurulunun 30.04.2009 tarih ve 2009/16 sayılı kararıuyarınca %100 oranındaki hissenin satışına ilişkin Özelleștirme İdaresi Başkanlığı ile Alcen Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri A.Ş.arasında 30.10.2009 tarihinde imzalanan Hisse Satış Sözleşmesi ile Şirket özelleştirilmiş olup aynı isim altında "Meram Elektrik Dağıtım A.ş." olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.
233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 35. maddesinde,"Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıklar, işletmelerinde üretilen mal ve hizmet fiyatlarını tespitte serbesttirler." denilmiş; 1.7.2004 tarih ve 6083sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan Ana Sözleşmenin 3.maddesinin 1. bendinde Şirketin amacının, "... elektrik enerjisinin dağıtımi,perakende satışı ve perakende satış hizmeti faaliyetlerini "kârlılık ve verimlilik" ilkesi çerçevesinde, ticari, ekonomik ve sosyal gerekçelere uygun biçimde yürütmek...
..." olduğu belirtilmiştir.
Bu durumda davanın açıldığı tarihte davalı kurumunda kamu kuruluşu niteliği taşımayan MEDAŞ (Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.)'nin olması karşısında idari yargı yetkisi kapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundan sözetmek olanaksız olduğundan, uyuşmazlığın özel hukuk 

hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varilmiştir.

Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümü adli yargı yerinin görevine girdiğinden, Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11.4.2019 gün ve E:2017/537 sayılı başvurusunun reddigerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11.4.2019 gün ve E:2017/537 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 23.12.2019 gününde Üye Aydemir TUNÇ ile Üye Ahmet ARSLAN'ın KARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.

KARŞI OY 
Dava Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik kapsamında lisanssız olarak (güneş enerjisi ile) elektrik üretimi ve ticareti yapmak amaciyla davalı Kurum ile bağlantı anlaşması yapmak üzere başvuruda bulunan davacı şirketin başvurusunun hat kapasitesi nedeniyle reddine ilişkin 04/12/2015 tarihli davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 2.1.a maddesinde; İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafindan açılan iptal davaları İdarî dava türleri arasında sayılmış olup, idare tarafindan, bir kamu hizmetinin yürütülmesi dolayısıyla kamu gücükullanılarak tek taraflı iradeyle tesis edilen kesin ve yürütülmesi zorunlu İdarî işlemlere karşı açılacak davalarda İdarî yargı yeri görevli bulunmaktadır.

Elektrik enerjisine ilişkin faaliyetleri, temel olarak “üretim",“iletim", “dağıtım” ve “ticaret” başlıkları altında toplamak mümkündür.Hizmetin kesintiye uğramasının alternatif maliyetleri çok yüksek olduğu için bütün bu faaliyetlerin bir koordinasyon içinde yürütülmesi şarttır. Bu amaçla, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile, 2001 yılında kamu tüzel kişiliğini haiz, İdarî ve mali özerkliğe sahip ve bu Kanun ile kendisine verilen görevleri yerine getirmek, enerji piyasasını düzenlemek ve denetlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) kurulmuştur.Elektrik piyasası faaliyetleri, 4628 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatında detaylı olarak düzenlenmiş, 4628 sayılı Kanun'un mülga 2. maddesi, elektrik piyasası faaliyetlerini: “piyasada faaliyet gösterecek tüzel kişilerin üretim,iletim, dağıtım, toptan satış, perakende satış, perakende satış hizmeti, ticaret,ithalat ve ihracat faaliyetleri" olarak sıralamıştır. Kanun'da elektrik enerjisi "iletim" faaliyetinin ancak tekel niteliğinde ve Türkiye Elektrik İletim 

Anonim Şirketi tarafindan yürütülebileceği düzenlenmiştir. Diğer faaliyetlerde ise, kamu tüzel kişilerinin yanında, özel hukuk tüzel kişilerinin de hizmetlerin yürütülmesine katılabileceği öngörülmüştür. Elektrik piyasasıfaaliyetlerinin yürütülmesinde kamu-özel ayrımı yapılmaksızın, kural olarak, lisans alınması zorunluluğu getirilmiştir. Belirtilen yaklaşım,30.3.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile de sürdürülmüştür.
Bu itibarla, elektrik piyasası faaliyetlerinin, arz güvenliğini ve kamu hizmeti gerekliliklerini sağlayacak bir uyum içinde yürütülmesi için düzenleme, denetleme ve kolluk faaliyetlerinde bulunma işlevlerinin kamu gücüyle yerine getirildiği bir kamu hizmeti faaliyeti olduğu sonucuna ulaşilmaktadır.

Öte yandan, elektriğin kamu hizmeti özelliği, "dağıtım" faaliyeti açısından ele alındığında, 6446 sayılı Kanun'un "Dağıtım Faaliyeti" başlıklı9. maddesi, dağıtım şirketlerinin lisanslarında belirtilen bölgelerdeki tesislerde yenileme, ikame ve kapasite artırım yatırımlarını yapma, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm sistem kullanıcılarına, eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin elektrik enerjisi dağıtımı ve bağlantıhizmeti sunma yükümlüğü getirmiştir. Kanun'da ve ilgili yönetmeliklerde "dağitım" faaliyetini yerine getirecek işletmelerin uyması gereken yükümlülükler açıkça düzenlenmiştir.

Elektrik dağıtım piyasasının en temel aktörü Türkiye Elektrik Dağıtım Aş (TEDA$); tüzel kişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine tabi,faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ile sınırli, elektrik dağıtımıyla, elektriğin tüketicilere perakende satışı ve tüketicilere perakende hizmeti verilmesiyle iştigal eden bir iktisadi devlet teşekkülüdür. Doğal tekel niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyeti 4628 sayılı Kanun öncesinde TEDA$ tarafından gerçekleştirilmekte iken, 4628 sayılı Kanun uyarınca,dağıtım sektörünün, EPDK tarafından verilen dağıtım lisanslarıyla bölgesel tekeller olarak işletilmesi öngörülmüştür. 17/03/2004 tarihinde Yüksek Planlama Kurulu'nun 2004/3 sayılı kararıyla onaylanarak yürürlüğe giren "Elektrik Enerjisi Sektörü Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi"(Strateji Belgesi) ile elektrik dağıtım ve üretim alanları için özelleştirme girişimi başlatılarak özelleştirme uygulamalarına dağıtım sektöründen başlanacağı belirtilmiş; Strateji Belgesi'ndeki eylem planına uygun olarak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 02.04.2004 tarihli ve 2004/22 sayılıkararıyla TEDAŞ özelleştirme programına alınmıştır. Bu kapsamda, söz konusu Yüksek Planlama Kurulu kararı ekinde yer alan dağıtım bölgelerinin şirketleştirilmesinin tamamlanarak TEDAŞ'ın hissedarı olduğu ve dağıtım ve perakende satış hizmeti yürüten 20 dağıtım şirketi oluşturulmuştur. 4628sayılı Kanun'un 14.2. maddesinde yer verilen, "TEDAŞ'ın faaliyet alanında yer alan ve dağıtım faaliyeti için gerekli olan işletme ve varlıklar üzerinde,

mülkiyeti saklı kalmak kaydı ile TEDAş ile belirlenen dağıtım bölgelerinde faaliyet göstermek üzere kurulan elektrik dağıtım şirketleri arasında işletme hakkı devir sözleşmesi düzenlenebilir." kuralı uyarınca, TEDAş ile % 100hisselerine sahip olduğu 20 elektrik dağıtım şirketi arasında dağıtım varlıklarının işletilmesine yönelik İdarî sözleşme niteliğine sahip "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" imzalanmış ve Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 7.11.2005 tarihli ve 2005/125 sayılı kararıyla da; sermayesinin % 100'üTEDAŞ'a ait olan ve elektrik dağıtım bölgelerinde dağıtım lisansı ile TEDAŞ'ın uhdesinde bulunan dağıtım sisteminin işletme hakkına sahip olan veya ileride sahip olacak dağıtım şirketlerinin hisselerinin blok olarak satışyöntemi ile özelleştirilmesine karar verilmiştir.

Öte yandan, 14/02/2018 günlü, 30332 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türkiye Elektrik Dağıtım A.ş. Ana Statüsünün 5. maddesinde,TEDAŞ'ın tüzel kişiliğe sahip faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir iktisadi devlet teşekkülü olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Dağıtım bölgelerinin özelleştirilmesinde "İşletme Hakkı Devri"ne dayalı olarak uygulanan "Hisse Satış Modeli"ne göre yatirımci,özelleştirilen dağıtım şirketinin bulunduğu bölgedeki elektrik dağıtım lisansına sahip tek şirket olmaktadır. Ancak, yatırımcının işletme hakkınıdevraldığı dağıtım tesisleri ve bu tesislerin işletilmesinde varlığı zorunlu unsurların mülkiyeti TEDAŞ'ta kalmaya devam etmektedir. Yatırımci,dağıtım şirketinin hisselerinin sahibi olarak TEDAş ile imzalanmış olan işletme hakkı devir sözleşmesi çerçevesinde dağıtım varlıklarının işletme hakkını elde etmektedir. Yani, "hisse satış modeli"nde, mevcut varlıklar ile özelleştirme sonrası yatırımcı tarafindan gerçekleştirilecek yatırımlar sonucu oluşacak yeni varlıkların mülkiyeti TEDAŞ'ta kalırken, yatırımcı,dağıtım tesislerinin ve bu tesislerin işletilmesinde varlığı zorunlu diğer unsurların işletme hakkını kazanmakta ve tüm yeni yatırımlarıgerçekleştirme yükümlülüğünü üstlenmektedir. Yatırımcı ayrıca, işletme hakkı çerçevesinde vereceği hizmeti ve üstlendiği yükümlülükleri, 4628sayılı Kanun ve ilgili alt düzenlemeler uyarınca ve EPDK'nın denetimi altında gerçekleştirmektedir. Davalı dağıtım şirketinin de belirli bölgeler dâhilinde bölgesel tekel olarak elektrik enerjisinin dağıtımıyla görevli olduğu söz konusu kamusal hizmet kapsamında, lisanssız elektrik üretimine ilişkin bağlantı başvurularının 02/10/2013 tarihli ve 28783 sayılı ResmîGazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik ve Yönetmelik uyarınca çıkarılan Tebliğ çerçevesinde dağıtım şirketlerine yapılacağı belirtilmiştir. Yönetmeliğin "Bağlantı ve Sistem Kullanımına İlişkin Hükümler" başlıklı bölümünde, bağlantı esasları,bağlantı başvuru süreci, bağlantı başvurularının değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması ve bağlantı ve sistem kullanımı süreci, bu süreçte dağıtım 

şirketinin yetki ve sorumluluğu, her aşamada hangi idari işlemlerin nasıl tesis edileceği ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Her ne kadar davalı şirketin özel hukuk tüzel kişisi ve dava konusu işlemlerin de özel hukuk işlemi olduğu ifade edilmişse de, özel faaliyetler için söz konusu olamayacak üstün ayrıcalıklara sahip olan, yükümlülükler rejimine tabi tutulan ve sorumluluğu ile denetimi son tahlilde bir kamu otoritesi tarafından üstlenilen kamu hizmeti niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyetini yürüten davalı şirket ile davacı şirket arasındaki ilişkinin ticari bir ilişki olarak değerlendirilemeyeceği, bu kapsamda kamu gücü kullanılarak tek yanlı irade açıklamasıyla tesis edilen dava konusu işlemlerin yargısal denetimini yapma ve bu işlemlerden doğan tazminat istemini (ve diğer istemleri) karara bağlama görevinin idari yargı merciine ait olduğu açıktır.
Bu itibarla, davacı tarafindan yapılan söz konusu başvurunun reddine ilişkin işlemden doğan uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görevinde bulunduğu sonucuna ulaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde adli yargıyıgörevli kabul eden çoğunluğun kararına katılmıyoruz.
Üye Üye Aydemir TUNÇAhmet ARSLAN 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:4-ESAS NO : 2019/792KARAR NO : 2019/836KARAR TR : 23.12.2019
ÖZET : 4250 sayılı Kanunun 6/3 maddesi gereğince davacıya uygulanan İdari Para Cezasının, Bandırma 3. Asliye Ceza Mahkemesinin vermişolduğu beraat kararı ile konusuz kaldığı ve haksız ödeme yapıldığıiddiasıyla yapılan ödemenin iadesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davaci : F.B.

Vekili : Av. M.Ü.

Davalı: Bandırma Kaymakamlığı

O LAY :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili hakkında 4250 sayılı Kanunun 6.maddesinin 3. fikrası uyarınca 17/01/2014

tarih, 22 defter sira no ile 10.000-TL idari para cezası verildiği ve işlenen suç nedeniyle Bandırma 1. Sulh Ceza Mahkemesinde E:2014/95 esas no'su ile ceza davası açıldıği, davacı tarafından idari para cezasına karşı Bandırma 2.Sulh Ceza Mahkemesine 2014/42 D.İş sayısı itiraz edildiği, yapılan itirazın aynı Mahkemece reddedilip kesinleştiği, ceza davasında ise davacıhakkında 3.000.00-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,karara karşı yapılan temyiz neticesinde Yargitay 20.Ceza Dairesinin E:2017/881, K:2017/4399 sayılı kararıyla Bandırma l.Sulh Ceza Mahkemesi kararının bozularak davacı hakkında beraat kararı verildiği ve verilen kararın kesinleştiği, kesinleşmiş Ceza Mahkemesi kararı nedeniyle idari para cezasının da konusuz kaldığından bahisle davacı tarafindan Bandırma Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 17/01/2014 tarih ve 22 defter sira no lu idari yaptirım kararına istinaden 10.000,00-TL idari para cezasının konusuz kalması nedeniyle 10.000.00-TL'nin ödeme tarihlerine göre işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili istemiyle idari yargıyerinde dava açmiştir.

BALIKESİR İDARE MAHKEMESİ : 7.6.2018 gün ve E:2018/878,K:2018/843 sayı ile, davanin, daha önce Balıkesir 2.Sulh Ceza Mahkemesinin 2014/42 D.İş sayılı dosyasında bakılmış olan ve kesinleşen idari para cezasının iptali ve bu cezadan kaynaklanan zararın tazmini isteminin adli yargıda görülen davanın devamı niteliğinde, aslına bağlı bir talep olması nedeniyle adli yargı mercii tarafindan değerlendirilmesi gerektiği, bu aşamada kesinleşen idari para cezasının yeni bir idari işlem olarak kabulüne hukuken imkan bulunmadığı sonucuna varıldığından, işbu davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a maddesi hükmüuyarınca davanın görev yönünden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Davacı vekili bu kez aynı istemle adli yargı yerinde dava açmıştır.
BANDIRMA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 17.1.2019 gün ve E:2018/356, K:2019/20 sayı ile,davanın 6100 sayılı HMK'nun 114/1-b bendindeki şartı taşımadığından usulden reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle, dava dilekçesinin yargı yolu caiz olmaması sebebiyle reddi ile,mahkemelerinin görevsizliğine, Balıkesir İdare Mahkemelerinin görevli olduğuna, idare mahkemesi ile mahkemeleri arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğundan karar kesinleştikten sonra olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla 

yapılan23.12.2019 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
Olay kısmında belirtildiği üzere, taraflari, konusu ve sebebi aynı olan davada; idare mahkemesince adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle verilmiş ve kesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunmakta olup, bunun üzerine kendine gelen davayı inceleyen adli yargı yerinin sahip olduğu seçenekler ile verdiği karar bakımından bir değerlendirme yapılmasıgerekmektedir.

1-2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde yer alan, “ Olumsuz görev uyuşmazlığının bulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli ve idari yargımercilerinin taraflari, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veya kesinleşmişolması gerekir.

Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanın taraflarınca (.….)ileri sürülebilir. " hükmüne göre, idare mahkemesinin kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine adli yargı yerince de görevsizlik kararı verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi halinde, olumsuz görev uyuşmazlığı doğmuşolacak; hukuk alanında doğmuş bulunan bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi ise, ancak davanın taraflarınca ileri sürülebilecektir.

2- 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesindeki “Adli ve idari yargımercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler.

(Değișik ikinci fikra: 23/7/2008 - 5791/9 md.) Yargı merciince,önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir." hükmüne göre ise, adli yargı yeri, davaya bakma görevinin idari yargı yerine ait olduğunu belirten gerekçeli bir karar ile doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurma olanağına sahiptir. ·Şu kadar ki,başvuru kararının, görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilmesine değin işin incelenmesinin ertelenmesi hususunu da ihtiva etmesi gerekir.

Yasakoyucu, 14. maddeye göre hukuk alanında olumsuz görev uyuşmazlığı doğması halinde her iki yargı merciince işten el çekilmişolduğundan başvurma iradesini davanın taraflarına bırakmış iken, bu yönteme nazaran daha kısa zamanda çözüme ulaşılmasını amaçladığı 19.madde ile, daha önce görevsizlik kararı veren yargi merciinden sonra davayi inceleyen yargı merciine, işten el çekmeden doğrudan Uyuşmazlık 

Mahkemesi'ne başvurma olanağını tanımıştır.
Olayda, adli yargı yerince, öncelikle görevsizlik kararı verilmekle birlikte, bununla yetinilmemiş ve görevli merciin belirtilmesi için re'sen Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına da karar verilmiştir.
Bu haliyle, Bandırma 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce re'sen yapılan başvuru, 2247 sayılı Yasa'da öngörülen yönteme uymamaktadır.
Ancak, idari ve adli yargı yerleri arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, idari yargı dosyasının, son görevsizlik kararını veren Mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği vesonuçta usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
I-ESASIN İNCELENMESÍ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 4250 sayılı Kanunun 6/3 maddesi gereğince 25.10.2013 tarih ve 568 defter no ile uygulanan Ídari Para Cezasının, Bandırma 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 14.12.2017 tarih ve 2017/1148 karar no ile vermişolduğu beraat kararı ile konusuz kaldığı ve haksız ödeme yapıldığıiddiasıyla yapılan ödemenin iadesi istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden davacının 4250 sayılı İspirto ve Íspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununun 6/3 maddesi hükmü uyarınca, onsekiz yaşınıdoldurmamış kişilere alkollü içki sattığı nedeniyle, aynı Kanunun "Cezalar"başlıklı 7. Maddesinin b bendi uyarınca onbin Türk Lirası idari para cezasıile cezalandırıldığı; ayrıca aynı madde uyarınca çocuğun sağlığının tehlikeye sokulduğu nedeniyle davacı hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun "Sağlık için tehlikeli madde temini" başlıklı 194 üncü maddesi uyarınca kamu davası açıldıği; davacının 10.000,00-TL Ídari Para Cezasının iptali istemiyle açtığı davada, Bandırma 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 17.3.2014 gün ve Değişik İş No: 2014/42 sayıyla başvurunun reddine karar verdiği, bu karara yapılan itiraza Bandırma 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 3.4.2014 gün ve Değişik İş No:2014/178 sayı ile itirazın reddine kesin olarak karar verdiği; "Sağlık İçin Tehlikeli Madde Temin Etme" suçundan davacı hakkında kamu davası açıldığı ve Bandırma 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 28.3.2014 gün ve E:2014/95, K:2014/264 C.Savcılığı Esas No:2014/204 sayılı kararı ile, Sanığın sağlık için tehlikeli madde temini suçunu işlediği sübut bulmakla, TCK'nun 61.maddesi uyarınca suçun işlenişbiçimi göz önüne alınarak taktiren TCK 194/1 maddesi gereğince 6 AY HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA, Saniğın yargılama 

esnasındaki saygılı tutum ve davranışları sanık lehine takdiri indirim nedeni kabul edilerek TCK m.62/1 gereğince cezasından 1/6 indirim yapılarak saniğin 5 AY HAPİS CEZASIYLA CEZALANDIRILMASINA, Sanık hakkında koşulları oluşmadığından başkaca kanuni ve takdiri artırım ve indirime yer olmadığına, Hükmedilen kısa süreli hapis cezasının, saniğın sosyal ve ekonomik durumu ve suçun işleniş özelliklerine göre, 5237 SayılıTCK'nun 50/1-a bendi gereğince, bir günü 5237 sayılı TCK'nun 52/2.fikrası gereğince ekonomik durumu ve dosya kapsamında şahsi haline ilişkin diğer bilgilere göre takdiren 20,00.TL üzerinden adli para cezasına çevrilerek saniğın SONUÇ OLARAK 3000,00.TL ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA, Saniğın ekonomik ve sosyal durumu göz önünde bulundurularak, 5237 Sayılı TCK'nun 52/4. fikrası gereğince adli para cezasının takdiren PEŞ PEŞE HER AY BİR TAKSİDİ ÖDENMEK ÜZERE 24 EŞİT TAKSİTTE ÖDENMESİNE, taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde tamaminin tahsil edilmesine ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin sanığa ihtarına (ihtarat yapıldı),Sanığın getirtilen adli sicil kaydından daha önce kasıtlı suçtan dolayısabıkasının bulunduğu, sanığın kişilik özellikleri dikkate alındığında mahkemelerince, sanığın yeniden suç işlemeyeceği yönünde kanaat hasıl olmadığından sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına takdiren YER OLMADIĞINA, Sanığa verilen ceza adli para cezasıolduğundan erteleme ancak hapis cezası için olanaklı olduğundan sanığa verilen cezasinın 5237 sayılı TCK nun 51/1. maddesi uyarınca ertelenmesine yer olmadığına karar verildiği; bu kararın davacı tarafindan temyiz edilmesi ürezine Yargitay 20. Ceza Dairesinin 12.9.2017 gün ve E:2017/881, K:2017/4399 sayılı kararı ile bozulduğu; Bandırma 3. Asliye Ceza Mahkemesi 14.12.2017 gün ve E:2017/629, K:2017/1148 sayılı kararıile bozma kararına uyarak, sanık hakkında sağlık için tehlikeli madde temin etme suçundan 5237 sayılı TCK'nun 194/1 maddesi uyarinca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de, sanığın atılı suçu işlediğine dair soyut iddia dışında, her türlü şüpheden uzak, kesin, yeterli,inandırıcı delil elde edilemediğinden, yüklenen suçun sanık tarafindan işlediğinin sabit olmaması nedeniyle sanığın CMK'nun 223/2-e bendi gereğince beraatine karar verildiği ve bu kararın kesinleşmesi üzerine davacıvekilince, davacının ceza davasindan beraat etmesi nedeniyle idari para cezasının konusuz kaldıği, dolayısıyla, 10.000,00-TL'nin iadesi talebiyle işbu davaların açıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklamaları yapıldığı üzere, daha önce Balıkesir 2.Sulh Ceza Mahkemesi nin 2014/42 D.İş sayılı dosyasında bakılmış olan ve kesinleşen idari para cezasının iptali ve bu cezadan kaynaklanan zararın tazmini isteminin adli yargıda görülen davanın devamı niteliğinde, aslına bağlı bir talep olması nedeniyle adli yargı mercii tarafindan 

değerlendirilmesi gerektiği, bu aşamada kesinleşen idari para cezasının yeni bir idari işlem olarak kabulüne hukuken imkan bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, aynı maddi olay nedeniyle davacı hakkında verilmişolan İdari Para Cezası ve kamu davalarının adli yargı yerlerince görülüp,karara bağlandığı ve tüm bu davalar neticesinde davacı hakkında verilmişolan idari para cezasının hukuka aykırı olarak verilmiş olduğu iddiasıyla 10.000,00-TL'nin iadesi istemiyle açılan işbu davanın da görüm ve çözümünün yine adli yargı-yerinin görevinde olması gerektiği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, adli yargının görevli olduğuna, Bandırma 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 19. Madde kapsamında görülen başvurusunun reddi ile, 17.1.2019 gün ve E:2018/356, K:2019/20 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Bandırma 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 19. Madde kapsamında görülen BAŞVURUSUNUN REDDİ ile, 17.1.2019 gün ve E:2018/356,K:2019/20sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 23.12.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:5-ESAS NO : 2019/813KARAR NO : 2019/837KARAR TR : 23.12.2019
ÖZET : Kayıt dışı sigortalı İşçi çalıştırıldığından bahisle 5510 SayılıKanunun Geçici 68. Madde kapsamında yararlanılan asgari ücret prim destek tutarlarının iptal edilerek davacı şirkete gecikme zammı ile birlikte prim borcu tahakkuk ettirilmesi üzerine, söz konusu prim tahakkuk işlemine Kurum nezdinde yapılan itirazın reddine ilişkin Kadıköy Sosyal Güvenlik Merkezinin komisyon kararının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİYARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: B. Özel Güvenlik Eğitim Hiz. San. ve Tic.Ltd.Şti.
Vekil : Av. S.Ö.

Davali : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekilli : Av. A.V.



O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kurumun 31/03/2016 tarihli 1910214 sayılı yazısına istinaden, işyerinde yapılan denetim sonucu 30/10/2017 ve 06/11/2017 tarihlerinde sigortasiz işçi çalıştırıldığı nedeniyle idari para cezası verildiğini, C.Y. ve K.K. isimli personellere ilişkin belgelerin kuruma geç verilmiş olduğunu, ancak her iki çalışanın kuruma bildirilen süreler dışında davacı iş yerinde çalışmalarının olmadığını, her iki şahsın sigortasız çalıştırılmadığını ileri sürerek, kurum tarafindan uygulanan 15.556,30-TL prim borcunun iptali istemiyle adli yargi yerinde dava açmıştır.

İSTANBUL ANADOLU 19. İŞ MAHKEMESÍ: 28.9.2018 gün,E:2018/23, K:2018/447 sayı ile, davanın, idari para cezasi ödeme emrine dönüştürülmemiş olduğu, bu hali ile bir idari işlem niteliğinin bulunduğu anlaşılmış, Adli Yargı mercileri ancak ödeme emrine dönüştürülmüş olan bir cezasının iptali durumunda görevli olduğundan, böylece gidilebilecek yargı yolu idari işlemin iptali niteliğinde olduğundan işlemin iptali için İdari Yargı'ya başvurulması gerektiğinden, davanın esası hakkında Adli Yargının görevli olmadığı İdari Yargının görevli olduğu anlaşılmakla, yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle dava şartı bulunmadığından açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
İstanbul 12. Ídare Mahkemesi: 30.1.2019 gün, E:2018/2189,K:2019/136 sayı ile, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 9.maddesinin 1. fikrası uyarınca adli yargı yerinde verilen görevsizlik kararının kesinleşmesini izleyen 30 gün içinde dava açılması gerekirken,İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesince verilen görevsizlik kararıkesinleşmeden açılan davanın bu aşamada esasının incelenmesi mümkün olmadığı gerekçesiyle, davanın incelenmeksizin reddine karar vermiş, bu karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. İdare Dava Dairesi : 4.7.2019gün ve E:2019/943, K:2019/1187 sayi ile, adli yargıda verilen görevsizlik kararı davacı açısından kesinleşmemiş ise de; ilk derece mahkemesince davacının hak kaybına uğramaması açısından davacının istinaf başvurusundan feragat dilekçesi üzerine adli yargı merciince verilecek karar neticesinde oluşacak hukuki duruma göre uyuşmazlık hakkında karar vermesi hakkaniyet gereği olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne karar vermiş, idari yargı kararının kaldırılmasına, belirtilen gerekçe dikkate alınarak yeniden bir karar verilmek üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fikrası uyarınca dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.

İSTANBUL 12. İDARE MAHKEMESÍ: 4.10.2019 gün ve E:2019/1714 sayı ile, 5510 sayılı kanun hükümleri uyarınca anılan kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde sadece idari para cezalarında aksine hüküm olduğundan idare mahkemelerinin görevli olduğu; İşMahkemelerinin görevli olduğu, dava konusunun da idari para cezası değil,kayıt dışı sigortalı çalıştırıldığının tespiti üzerine sağlanan asgari ücret destek tutarının iptal edilerek tahakkuk ettirilen sigorta primine ilişkin olduğu, bu durumda prim tahakkukuna ilişkin uyuşmazlığın çözümünde adli yargının (iş mahkemelerinin) görevli olduğu sonucunavarıldığıgerekçesiyle, Mahkemelerinin görevsizliğine, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyiş Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlariyla yapılan_23.12.2019 günlü toplantısında:
l-İLK iNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'in davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 18.10.2017 tarih ve 12.587.751 sayılı Kurum işlemi ile kayit dışı sigortalı çalıştırıldığından bahisle 5510 Sayılı Kanunun Geçici 68.Madde kapsamında yararlanılan asgari ücret prim destek tutarlarının iptal edilerek davacı şirkete gecikme zammi ile birlikte toplam 15.556,30 TL prim borcu tahakkuk ettirilmesi üzerine, söz konusu prim tahakkuk işlemine Kurum nezdinde yapılan itirazın reddine ilişkin Kadıköy Sosyal Güvenlik Merkezinin 27/11/2017 tarih, E:255, K:255 sayılı komisyon kararının iptali istemiyle açılmıştır.


5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun:GEÇÍCi MADDE 68- (Ek: 14/1/2016-6661/17 md.)

"(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fikrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran işverenlerce;
a) 2015 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı 85 TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2016yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayisının,
b) 2016 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,
2016 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemleri için günlük 3,33 TL ile çarpımısonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar Hazinece karşılanır.
(2) Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad, unvan ya da bir iş birimi olarak açılması veya yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi Hazine katkısından yararlanmak amacıyla muvazaalıişlem tesis ettiği anlaşılan veya sigortalıların prime esas kazançlarını 2016yılı için eksik bildirdiği tespit edilen işyerlerinden Hazinece karşılanan tutar gecikme cezası ve gecikme zammiyla birlikte geri alınır ve bu işyerleri hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz.

(3) İşverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili 2016 yılına ilişkin olarak, aylık prim ve hizmet belgelerini veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerini yasal süresi içerisinde vermediği, sigorta primlerini yasal süresinde ödemediği, denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerde çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalının fiilen çalışmadığı durumlarının tespit edilmesi,Kuruma prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunması hâllerinde bu maddenin birinci fikrasının (b) bendine ilişkin hükümler uygulanmaz. Ancak Kuruma olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil UsulüHakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendiren işverenler bu tecil ve taksitlendirme devam ettiği sürece anılan fikra hükmünden yararlandırılır..." hükmüne, aynı Kanunun “Uyuşmazlıkların çözüm veri başlıklı 101. maddesinde: “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür” hükmüne yer verilmiştir.

10.2.2016 gün ve 78 sayıli, Asgari Ücret Desteği Konulu, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 2016/4 sayılı Genelgesinin "2016 Yılı İçin Sigorta Primine Esas Kazancın Eksik Bildirilmiş Veya Hiç BildirilmemişOlmasi" başlıklı 2.3.3. Maddesinde;
"2.3.3. 2016 Yilı İçin Sigorta Primine Esas Kazancın Eksik Bildirilmiş veya Hiç Bildirilmemiş Olması

2016 yılı için sigorta primine esas kazancın eksik bildirildiğinin veya hiç bildirilmediğinin denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerde veya mahkeme kararları neticesinde ya da kamu kurum ve kuruluşlardan alınan yazılardan anlaşılması halinde, 2016Ocak ila 2016 Aralık ayları için destekten yararlanamayacağı gibi yararlanılmış olması halinde, yararlandırılan tutarlar gecikme zammı ve gecikme cezası ile birlikte geri alınacaktır.

Örnek 22: (A) işverenin 2016 yılı Mart ayında (B) sigortalısının prime esas kazanç tutarını eksik bildirdiğinin 31/08/2016 tarihinde tespit edildiği varsayıldığında, işveren 2016/0cak ila 2016/Aralık ayı için aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen tüm sigortalılarından dolayı destekten yararlanamayacak olup; 2016/0cak ila 2016/Temmuz ayında yararlanılan destek tutarları gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverenden geri alınacaktır." denilmiştir.

Dava dosyasinin incelenmesinden, 18/10/2017 tarih ve 12.587.751sayılı davalı idare işlemi ile kayıt dışı sigortalı çalıştırıldığından bahisle,5510 Sayılı Kanunun Geçici 68. Madde kapsamında yararlanılan asgari ücret prim destek tutarlarının iptal edilerek davacı şirkete gecikme zammıile birlikte toplam 15.556,30 TL prim borcu tahakkuk ettirilmesi üzerine,söz konusu prim tahakkuk işlemine davacı tarafindan Kurum nezdinde itiraz edildiği, vaki itirazın Kadıköy Sosyal Güvenlik Merkezinin 27/11/2017tarih, E:255, K:255 sayılı komisyon kararı ile reddedilmesi üzerine kurum işleminin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan inceleme ve ortaya konulan yasal mevzuat hükümleri gereğince, davaya konu olayda 5510 Sayılı Kanununda belirtilen yükümlülüğün yerine getirilmemesinden kaynaklanan uyuşmazlığa bakmakla 5510 sayılı Yasa'nın 101. maddesi uyarınca adli yargı yeri görevli bulunmaktadir.

Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümü adli yargı yerinin görevine girdiğinden, İstanbul 12. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesinin 28.9.2018 gün,E:2018/23, K:2018/447 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İstanbul 12. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN 

KABULÜ ile, İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesinin 28.9.2018 gün,E:2018/23,K:2018/447sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 23.12.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:6-ESAS NO : 2019/819KARAR NO : 2019/838KARAR TR : 23.12.2019
ÖZET : İstanbul Ticaret Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Dış Ticaret Programında yardımcı doçent unvanı ile çalışmakta iken, iş akdinin feshedilmesine yönelik işlemin geçersizliği ve işe iade talebiyle açılan davada verilen kararın gereğinin yerine getirilmediğinden bahisle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ihbar tazminatı ve bakiye boşta geçen süre ücreti olan tazminatın yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: M.K.S.

Vekili : Av. O.Ş.

Davalı: İstanbul Ticaret Üniversitesi Rektörlüğü
Vekili : Av. R.A.


O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı üniversite bünyesinde 20.04.2013- 31.08.2015 tarihleri arasında Meslek Yüksekokulu Dış Ticaret Programında yardımcı doçent unvanı ile çalıştığı, davacının iş akdinin feshi üzerine İstanbul 14. İş Mahkemesi'ne açılan işe iade davasında feshin geçersizliği ve işe iade kararının verildiği,söz konusu kararın Yargitay 9. Hukuk Dairesi'nin 03.07.2017 tarih 2016/16534 E. Ve 2017/1383 K. sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği,kararın kesinleşmesi üzerine 27.07.2017 tarihinde tebliğ edilen Beyoğlu 37.Noterliği'nin 26.07.2017 tarih ve 15615 yevmiye nolu ihtarnamesi ile işe iade ve mali sonuçların ifa edilmesi talebinde bulunulduğu, 21.08.2017tarihinde davalı üniversite tarafindan boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama tazminatı ve bakiye kıdem tazminatı açıklaması ile ödeme yapılarak eylemli olarak davacının işe başlatılmayacağının bildirildiği,davalı üniversite tarafindan 32.904,35-TL işe başlatmama tazminati,

22.511,21-TL boşta geçen süre ücreti ödemesi yapıldığı, yapılan ödemelerin davalı üniversite tarafindan gerekli artışlar yapılarak ödenmesi gerekirken,sunulu bordrolarda gözüken brüt ücretlerin çok altında ücret tespiti ile yapılan ödemelerin hatalı ve eksik olduğu, 4 aylık işe başlatmama tazminatının fesih tarihi olan 21.08.2017 tarihindeki ücrete göre hesaplanması gerektiği, boşta geçen süre ücreti işe iade başvurusunun işverene ulaştığı anda muaccel olacağı ve temerrüt tarihinin işe iade ihtarnamesinin tebliğ tarihi olan 27.07.2017 tarihi olduğu, davacıya davalı.üniversite tarafindan 31.08.2015 tarihinde baskı ile ibraname ve feragatname başlıklı belge imzalatıldıği, sonrasında kıdem tazminatı ile son aya ilişkin ücreti ödenmişse de ihbar tazminatın ödenmediği ve son yıla ilişkin yıllık ücretli izin alacağının da ödenmediği iddia edilerek; boşta geçen süre ücreti için 27.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte ve işe başlatmama tazminati, ihbar tazminatıve yıllık ücretli izin alacağı için feshi tarihi olan 21.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle adli yargıyerinde dava açmiştir.

İstanbul 17. İş Mahkemesi: 11.12.2018 gün ve E:2017/857,K:2018/1096 sayı ile, toplanan ve değerlendirilen delil durumuna göre,hesap bilirkişisi tarafindan düzenlenen gerekçeli ve hüküm kurmaya yeterli bilirkişi raporundaki hesaplama ve miktarlar çerçevesinde davanın kısmen kabulü ve kısmen reddine karar vermiş, bu karara karşı taraf vekilleri istinaf isteminde bulunmuştur.

İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 24. HUKUK DAİRESi : 11.4.2019 gün ve E:2019/685, K:2019/1282 sayi ile, somut olayda davacının bir vakıf üniversitesinde öğretim görevlisi olarak çalıştığıve iş akdinin sona ermesi nedeniyle işçilik alacaklarını talep ettiği;Yargıtay İlamında belirtildiği gibi davacının Devlet Üniversitelerinde olduğu gibi idari bir sözleşme ile çalıştığının kabulü gerektiği ve uyuşmazlığın çözüm yerinin bu nedenle idari yargi olduğu; davanın bu nedenle usulden reddi gerekirken esastan karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle, HMK'nın 353/1-b-2 maddesine göre mahkeme kararının ortadan kaldırılması ile yeniden karar verilerek, HMK'nın 114. Ve 115. maddelerine göre yargıyolunun caiz olmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Davacı vekili boşta geçen süre ücreti ve ihbar tazminatının faiziyle birlikte ödenmesi istemi ile idari yargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL 8. İDARE MAHKEMESI: 11.11.2019 gün ve E:2019/1636 sayı ile, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve 

dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 23.12.2019 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESÍ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ın, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının İstanbul Ticaret Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Diş Ticaret Programında 20/04/2013-31/08/2015 tarihleri arasında yardımci doçent unvanı ile çalışmakta iken, iş akdinin feshedilmesine yönelik işlemin geçersizliği ve işe iade talebiyle açılan davada verilen kararın gereğinin yerine getirilmediğinden bahisle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ihbar tazminatı ve bakiye boşta geçen süre ücreti olan tazminatın yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Anayasanın “Yükseköğretim Kurumları” başlıklı 130. maddesinin birinci fikrasında, “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacıile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur."; ikinci fikrasında,"Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile vakiflar tarafindan, Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabilir."; onuncu fikrasında “Vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idari konularıdışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilen hükümlere tabidir." hükmüne yer verilmiş;

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na 5772 sayılı Kanun ile eklenen ve vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumları ile ilgili düzenlemeler getiren Ek Madde 2'de, “Vakiflar; kazanç amacına yönelik olmamak şartıyla ve mali ve idari hususlar dışında, akademik çalışmalar, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden bu Kanunda gösterilen esas ve usullere uymak kaydıyla, Yükseköğretim kurumları veya bunlara bağlı birimlerden birini veya birden fazlasını ya da bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın, ekonominin ihtiyaç duyduğu alanlarda yüksek nitelikli işgücü yetiştirmek amacıyla, bu Kanun hükümleri çerçevesinde kalmak şartıyla meslek yüksekokulu kurabilir. Bu meslek yüksekokulu, kamu tüzel kişiliğini haiz olup, Cumhurbaşkanı kararı ile kurulur. Kurulacak meslek yüksekokullarına, meslek ve teknik eğitim bölgesinde gereksinim duyulması esastir.(1) ((1) 2/7/2018 tarihli ve 703sayılı KHK'nin 135 inci maddesiyle, bu fikrada yer alan “Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınarak Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı"şeklinde değiştirilmiştir.)" denilmiş; Ek Madde 5'de, “(Ek madde:17/08/1983 - 2880/32 md.) (Değișik fikra:28/12/1999-4498/1 md.)Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarının, vakıf yönetim organıdışında en az yedi kişiden oluşan bir mütevelli heyeti bulunur. Mütevelli heyet üyeleri, vakıf yönetim organı tarafından dört yıl için seçilir, süresi biten üyeler yeniden seçilebilir. Mütevelli heyet üyelerinin yaş sınırlamasıhariç Devlet memuru olma niteliklerine sahip bulunmaları ve en az üçte ikisinin lisans düzeyinde yükseköğrenim görmüş olması gerekir. Mütevelli heyet üyeleri kendi aralarından bir başkan seçer.
Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafindan atanır.Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar,yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfça hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.
Mütevelli heyetin toplantı nisabı ve karar alınması ile ilgili hususlarda bu Kanunun 61 inci maddesi hükmü uygulanır." kuralına; aynıYasadaki Ek Madde 8'de ise, “(Ek madde: 17/08/1983-2880/32 md.)Vakıfça kurulacak yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar,Devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Öğretim elemanlarının nitelikleri Devlet yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanlarının niteliklerinin aynıdır.Devlet Yükseköğretim kurumlarında çalışmaları yasaklanmış veya disiplin 

yoluyla bu kurumlardan çıkarılmış kişiler, vakıf yükseköğretim kurumlarında görev alamazlar.” kuralına yer verilmiştir.
Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin “Öğretim elemanları" başlıklı 23. maddesinde ise, “Öğretim elemanlarının seçimi,değerlendirilmesi, seçilenlerin uygun görülen akademik unvanlarla görevlendirilmeleri ve yükseltilmeleri yürürlükteki kanun ve yönetmelik hükümlerine uyularak vakıf yükseköğretim kurumunun yetkili akademik organlarınca yapılır. Öğretim elemanlarının atamalarında, devlet yükseköğretim kurumlarındaki atamalarda aranan· şartlara ilaveten vakıf yükseköğretim kurumunun akademik yönden gerekli gördüğü şartlar da aranabilir. Vakıf meslek yüksekokullarında özellikle uygulamalı derslerde görevlendirilecek öğretim elemanlarının atanmasında çalışma deneyimine sahip olmasi gözetilir.

Vakıf yükseköğretim kurumlarında görev alacak olan akademik ve idari personelin çalışma esasları 2547 sayılı Kanunda devlet üniversiteleri için öngörülen hükümlere tabidir. Bu personelin aylık ve diğer özlük haklarıbakımından ise 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır." kuralı yer almıştir.

Davalı Üniversite de anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde 2809sayılı “Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu’nun Ek 53. maddesi ile vakıf yükseköğretim kurumlarına ilişkin hükümlere tabi olmak üzere, kamu tüzel kişiliğine sahip olarak kurulmuştur.

İdari rejime dayalı olarak düzenlenmiş bulunan Türkiye'nin idari yapısında, kamu tüzel kişiliği idari yargının görev alanının belirlenmesinde kullanılan ölçütlerden birisidir. Kamu tüzel kişilerinin kuruluş amacı kamu yarari, faaliyet konuları ise kamu hizmetidir. Bu bağlamda, Kamu Tüzel Kişileri, özel hukuk tüzel kişilerine nazaran üstün ve ayrıcalıklı kamu gücüne sahiptirler ve tek taraflı işlemlerle yeni hukuki durum yaratabilirler.Bu nedenle de personeli kamu hukukuna tabidir.

Kanunla kurulma ve kamu tüzel kişiliğine sahip olmanın yanı sıra,Devlet Üniversitelerinde olduğu gibi Vakıf Üniversitelerinin de Anayasal güvence altına alınmış olan "Bilimsel Özerkliğe sahip olmaları" bir diğer ayrıcalığıdır. Üniversitelerde bilimsel özerklik ilkesi benimsenirken güdülen amaç, yükseköğretimin çeşitli siyasal çevre ve baskı grupları ile düşünce kümelerinin etkisinin dışında tutarak, bilimsel amaç, hedefler ve gereksinimlerine bağlı olmalarını sağlamaktır. Bu nedenle de, bilimsel faaliyetin asli unsurları olan yükseköğretim elemanlarının, görevleri,unvanlari, atama, yükselme ve emeklilikleri gibi özlük haklarının kanunla düzenleneceği konusu, anayasal teminat altına alınmıştır.
Somut olay ve mevzuat hükümleri birlikte irdelendiğinde; davalıÜniversitenin, sürekli ve düzenli nitelikteki kamu hizmetinde çalıştırdığı

davacının; statüsü, göreve alınması, hak ve yetkileri gözetildiğinde, İdare Hukuku kapsamında bir kamu personeli olduğu açıktır.
Bununla birlikte,- davacının sözleşmesinin feshine ilişkin davalıişleminin idare hukuku anlamında bir idari işlem olduğunda kuşku bulunmamakla birlikte; davacının sözleşmesinin feshedilmesi üzerine açtığıişe iade davasında, İstanbul 14. İş Mahkemesince uyuşmazlığın esasıincelenerek davacı lehine karar verildiği ve bu kararın temyiz incelemesinden de geçerek kesinleştiği; görev uyuşmazlığına konu edilen davanın ise; Mahkeme kararının yerine getirilmediğinden bahisle;davacının boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatının tahsili istemiyle açıldığı görülmüştür.

Bu bağlamda, esasen; davacının sözleşmesinin feshine ilişkin idari işlemden kaynaklanan tazmin isteminin 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun "İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2.Maddesinin b fikrasında belirtilen; “İdari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları”kapsamında idari yargı yerinde görülmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümünde idari yargı yeri görevli olduğundan; İstanbul 8. İdare Mahkemesinin 11.11.2019 gün ve E:2019/1636 sayılı başvurusunun reddinin gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle_İstanbul 8. Ídare Mahkemesinin 11.11.2019 gün ve E:2019/1636sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 23.12.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:7-ESAS NO : 2019/849KARAR NO : 2019/808KARAR TR : 23.12.2019
ÖZET : 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 4 ve 27. maddeleri uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesinin gerektiği hk.

KARAR 
Davaci : S.B.

Davalı: Sakarya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü
Vekili : Av. G.A.



O L A Y : Akyazı Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nce, İlçenin Batakköy Mahallesi 105 ada 29 numaralı mera parselinin ekilip biçilmek suretiyle işgal edildiğinin bildirilmesi üzerine,Sakarya Valiliği İl Mera Komisyonunun 4.4.2019 gün ve 790 sayılı kararıile, 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 19 ve 27. maddelerine istinaden 3091sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesine istinaden işgal tespitinin yapılarak davacının tahliye edilmesine ve Türk Ceza Kanunu'nun 154. maddesi uyarınca işlem yapılması hususunda Kaymakamlığa yazı yazılmasına karar verilmiş, Akyazı Kaymakamlığının 23.5.2019 gün ve 2019/8 sayılı kararıyla, davacının devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan merada 4342 sayılı Mera Kanunu'na aykırı olarak izinsiz ekim yapmak suretiyle işgal ve tecavüzde bulunduğu gerekçesiyle,davacının tecavüzünün men edilerek taşınmazın Sakarya Valiliği İl Mera Komisyonuna teslimine, kararın bir örneğinin Sakarya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne gönderilmesine karar verilmiş, Sakarya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün 27.06.2019 Olur tarihli, _ 4342 Sayılı Mera Kanunu Tahribat ve Geri Dönüşüm Bedeli Yaptırım Kararı adı altında,davacı adına 4342 sayılı Kanun'un 4. ve 27. maddeleri uyarınca 15.708,55TL para cezası verilmiş, 28.06.2019 gün ve ...E.1961377 sayılı yazı ile davaciya bildirilmiștir.
Davacı, idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazda bulunmuştur.
AKYAZI SULH CEZA HÂKİMLİĞI: 30.09.2019 gün ve D.İşNo:2019/616 sayı ile, itiraza konu idari yaptırım kararının 3091 sayılıKanun gereğince uygulandığı, 3091 sayılı Kanun'un 7. maddesinde de, bu Kanuna göre verilen kararların idari yargı yolu açık olmak üzere kesin olduğunun belirtildiği açıklanarak, başvurunun çözümünün idari yargıyerine ait olduğu gerekçesiyle başvuru-nun görev nedeniyle reddine karar vermiş, Sakarya 1. Sulh Ceza Hâkimliği'nin 08.11.2019 gün ve D.İş:2019/2988 sayılı kararı ile, vekâlet ücreti yönünden yapılan itirazın kesin olarak kabulüne karar verilmiştir.
Davacı, bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
SAKARYA 2. İDARE MAHKEMESÍ; 07.11.2019 gün ve E:2019/833 sayı ile, dava konusu işlemin dayanağı 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 4. maddesinde, “.………yapılan veya yapılacak olan masraflar sebebiyet verenlerden tahsil edilir ..…." ifadesinin, davalı idarece idari para cezası niteliğinde olduğu kabul edilerek işlemin tesis edildiği, 4342 sayılıKanun'da idari cezalarla ilgili davalarda görevli yargı yerini açıkça belli eden bir hükme yer verilmediği ve bu idari para cezasının 5326 sayılıKanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu,

idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı hükmüuyarınca görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümlerinin dikkate alınması gerektiği açıklanarak, dava konusu idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünün adli yargıyerine ait olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'in katılımlariyla yapılan 23.12.2019 tarihli toplantısinda:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarinca yapilan incelemeye göre;
İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hâkim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, köy merasında, davacı tarafindan ekim yapılmak suretiyle,meranın amaci dışında kullanılması nedeniyle, Mera Kanunu'nun 4. ve 27.maddesi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılmıştır.
25.2.1998 tarih ve 4342 sayılı Mera Kanunu'nun “Amaç" başlıklı1.maddesinde, “Bu Kanunun amaci; daha önce çeşitli kanunlarla tahsis edilmiş veya kadimden beri kullanılmakta olan mera, yaylak, kışlak ve kamuya ait otlak ve çayırların tespiti, tahdidi ile köy veya belediye tüzel kişilikleri adına tahsislerinin yapılmasını, belirlenecek kurallara uygun bir şekilde kullandırılmasını, bakım ve islahının yapılarak verimliliklerinin artırılmasını vesürdürülmesini, kullanımlarının sürekli olarak denetlenmesini, korunmasını ve gerektiğinde kullanim amacının değiştirilmesini sağlamaktır.";
“Mera, Yaylak ve Kışlakların Hukuki Durumu” başlıklı

4.maddesinde, “Mera, yaylak ve kışlakların kullanma hakkı bir veya birden çok köy veya belediyeye aittir. Bu yerler Devletin hüküm ve tasarrufu altindadir.

Komisyonun henüz görevine başlamadığı yerlerde, evvelce çeşitli kanunlar uyarınca yapılmış olan tahsislere ve teessüs etmiş teamüllere göre;mera, yaylak ve kışlakların köy veya belediye halkı tarafından kullanılmasına devam olunur.

Mera, yaylak ve kışlaklar; özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zaman aşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz. Ancak,kullanım hakkı kiralanabilir. Kiralama ilkeleri yönetmelikle belirlenir.
(Değişik dördüncü fikra: 27/2/2013-6443/1 md.) Amaç dışıkullanılmak suretiyle vasıfları bozulan mera, yaylak ve kışlakları tekrar eski konumuna getirmek amacı ile yapılan veya yapılacak olan masraflar sebebiyet verenlerden tahsil edilir. Yapılan masraflar karşılığı tahsil edilen tutarlar genel bütçeye, yapılacak olan masraflar karşılığı tahsil edilen tutarlar ise il müdürlüklerince hazırlanan islah projelerine uygun olarak o yerin ıslah çalışmalarında kullanılmak üzere köy sandığında veya belediye bütçesinde açılacak hesaba gelir kaydedilir.

Umuma ait çayır ve otlak yerlerinin kullanılmasında ve bunlardan faydalanılmasında mera yaylak ve kışlaklara ilişkin hükümler uygulanır."denilmiş;
“Komisyon ve Teknik Ekipler” başlıklı 6. maddesinde, “(Değişik birinci fikra: 19/4/2018-7139/37 md.) Mera, yaylak ve kışlakların tespit,tahdit ve tahsisi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca yapılır. Bu amaçla valinin görevlendireceği bir vali yardımcısı başkanlığında; Bakanlık il müdürü, Bakanlık il müdürlüğünden konu uzmanı bir ziraat mühendisi,Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü yetkili temsilcisi, Orman Genel Müdürlüğü yetkili temsilcisi, ilgili köy veya mahalle muhtarıi,defterdarlıktan veya bulunamaması halinde vali tarafindan görevlendirilecek bir hukukçu, Milli Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, Kadastro Müdürlüğünden bir teknik eleman, Ziraat Odası Başkanlığından bir temsilci ve ilgisine göre genel kolluk biriminde görevli bir temsilci olmak üzere on bir kişiden oluşan bir komisyon kurulur.

Komisyonlar valilik onayı ile oluşturulur. Vali yardımcısının bulunmadığı durumlarda komisyona Bakanlık il müdürü veya görevlendireceği konu uzmanı bir ziraat mühendisi başkanlık eder.
Mera, yaylak ve kışlak varlığı ile hayvancılık potansiyeli dikkate alınarak ihtiyaç duyulan il merkezi ve ilçelerde komisyona bağlı olarak çalışacak ve tespit, ölçme, harita yapma ve yer gösterme çalışmalarınıyapmak üzere "Teknik Ekipler" oluşturulur.

(Değişik dördüncü fikra: 27/5/2004-5178/1 md.) Bu ekipler;Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünden bir ziraat mühendisi, Köy Hizmetleri İl 

Müdürlüğünden bir ziraat mühendisi veya teknik eleman, Kadastro Müdürlüğünden bir teknik eleman, Millî Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, orman içi, orman kenarı ve orman üst sinırı meraları ile ilgili olarak bir orman mühendisi, 22.11.1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanununun uygulama alanlarında Tarım Reformu Teşkilatından bir ziraat mühendisi ile meradan yararlanan köy ise köyün muhtarı, belediye ise belediye temsilcisi ile komisyonun teklifı ve valinin onayı ile seçilen iki mahallî bilirkişiden oluşur.

Teknik ekipler ilçelerde kaymakamın, illerde komisyonun teklifi ve valinin onayı ile oluşturulur.

Komisyon ve teknik ekiplerin çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.";
“Mera, Yaylak ve Kışlakların Korunması" başlıklı 19. maddesinde,
“Muhtarlar ve belediye başkanları; mera, yaylak ve kışlakların ve sinir işaretlerinin korunmasından ve ayrica tahsis amacına göre en iyi şekilde kullanılmasının sağlanmasından sorumludur. Muhtarlar ve belediye başkanları ayrıca, geliştirme projelerinde öngörülen hususların yerine getirilmesinde, kamu görevlilerine yardımcı olmakla görevli ve sorumludurlar.

Bu amaçla ilgili köy ve belediyelerde "Mera Yönetim Birlikleri"kurulur. Mera Yönetim Birliklerinin kuruluş ve çalışma esas ve usulleri yönetmelikle belirlenir.

Muhtarlar ve belediye başkanları, mera, yaylak ve kışlaklara tecavüz olduğu takdirde durumu derhal Bakanlık il veya ilçe müdürlüğüne, il ve ilçe müdürlükleri de valilik veya kaymakamlığa bildirmekle yükümlüdürler. Bu makamlarca 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun veya 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75inci maddesi uyarınca gerekli işlemler yapılır.";
“Yükümlülükleri Yerine Getirmeyenler’” başlıklı 27. maddesinde ise,“26 ncı maddede öngörülen hususlara riayet etmeyen ve yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin mera, yaylak ve kışlaklardan yararlanma hakları,Bakanlık taşra teşkilatının teklifi ve valilik onayı ile en az 7 gün, en çok 30gün süre ile geçici olarak, aynı fiilin tekrarı halinde ise yararlanma hakkı bir otlatma dönemi için iptal edilir.

Yasaklanmış yerlerde hayvanlarını otlatmaya devam edenlerle mera,yaylak ve kışlak arazisini sürmek sureti ile tahrip edenler ve izinsiz inşaat yapanlar hakkında, valilik tarafından 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun ile Türk Ceza Kanununun 513 üncü ve devamı maddelerine göre gerekli kanuni işlem yapılır.


Birinci ve ikinci fikralarda belirtilen fiilleri işleyenleri zamanında duyurmayan muhtar, belediye başkanı gibi bu Kanunun uygulanmasında görev ve sorumluluk verilen kişiler hakkında, genel hükümlere göre işlem yapılır.” hükmü yer almıştır.

Olayda, davacı tarafindan köy merasının ekim yapılmak suretiyle amacı dışında kullanıldığının tespit edilmesi üzerine, Sakarya İl Mera Komisyonu tarafindan, Mera Kanunu'nun 4. ve 27. maddeleri uyarınca davacı adına 15.708,55 TL idari para cezası verildiği, davacinın da, para cezasının iptali istemiyle dava açtığı, dava konusu işleme dayanak gösterilen 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 4. maddesinde, “ Amaç dışi kullanılmak suretiyle vasıfları bozulan mera, yaylak ve kışlakları tekrar eski konumuna getirmek amacı ile yapılan veya yapılacak olan masraflar sebebiyet verenlerden tahsil edilir....." ifadesinin, davalı İdarece idari para cezası niteliğinde olduğu kabul edilerek işlemin tesis edildiği, 4342 sayılıMera Kanunu'nda da idari para cezasına karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan; 30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa'nın 31. maddesiyle değiştirilen 3.maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır"; Kanunun “Başvuru yolu" başlıklı 27. maddesinin 1.fikrasında ise, “İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararıkesinleşir” düzenlemeleri yer almıştır.

Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu'nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.

Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal 

hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.

Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmişise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının, 5326 sayılıKanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu,4342 sayılı Mera Kanunu'nda da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacak olmasınedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Yasa hükümleri dikkate alınacağından, idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Sakarya 2. İdare Mahkemesi'nce yapılan başvurunun kabulü ile, Akyazı Sulh Ceza Hâkimliği’nce verilen 30.09.2019gün ve D. İş. No: 2019/616 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle, Sakarya 2. İdare Mahkemesi'nce yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Akyazı Sulh Ceza Hâkimliği'nce verilen 30.09.2019 gün ve D.İş.No: 2019/616 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 23.12.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:8-ESAS NO : 2019/854KARAR NO : 2019/872KARAR TR : 23.12.2019
ÖZET : Subay olarak Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan davacının,işlemediği suçlar nedeniyle hakkında kamu davası açılması sonucu yargılandığı ileri sürülerek, maddi ve manevi tazminat istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KAR A R 
Davacı: E.E.

Vekili : Av. Ö.F.K.

Davalı: Maliye Hazinesi İzmir Muhakemat Müdürlüğü
Vekili : Av. M.B.


O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2008 yılında teğmen olarak göreve başladığını, müvekkili hakkında İzmir C.Başsavcılığının 06/01/2013 tarih ve 2010/640 sayılı soruşturma sonucu,hakkında suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olma ve açıklanması yasaklanan gizli bilgileri temin etme suçlarından dolayı kamu davası açıldığıni, İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 26/02/2016 tarih 2014/100 E 2016/37 K sayılı kararıyla her iki suçtan müvekkili hakkında verilen beraat kararının Yargitay 16. Ceza Dairesinin 21/10/2016 tarih ve 2016/6202 E 2016/5088 K sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiğini, dava sebebiyle müvekkilinin özel yaşantısında, çalışma hayatında olumsuzlukların olduğunu, davanın 2016 yılına kadar sürdüğünü, emsal rütbeli arkadaşlarının ve üst komutanlarının yurt içi ve dışı görevlere,meslek içi kurslara seçilirken müvekkilinin yargılandığı dava ileri sürülerek hiç görev verilmeyip meslek içi kurslara katılamadığını, fuhuş ve askeri casusluk gibi asla kabul edilemeyecek suçlamalarla yargılandığını, yüksek lisans diploması işleme konulmayarak terfiinin yapılmadığını, müvekkiline davanın kasten ve haksız açılması nedeniyle 30/08/2010 tarihinde Yüzbaşırütbesine terfi edeceği ve ücretinde aylık 500,00 TL tutarında artışolacağından yaklaşık 6.000 TL tutarında maddi kaybının olduğunu,dayanıksız, kasıtlı iddialar nedeniyle yakın ve mesleki çevreleri tarafından yalnız bırakılmış, nişanlısı tarafından değişik düşüncelerle terk edilmiş,davanın sonuçlanmasından ve beraat etmesinden bu yana geçen sürede yaşadığı tüm olumsuzluklar kendisinde kalıcı, derin manevi zararlar yarattığıni, müvekkilinin ciddi anlamda maddi kayıpları bulunsa da, ancak erken terfi alamamasından doğan mağduriyeti nedeniyle maddi tazminat talep edildiğini, 5 yıl süren kasten haksız açılan dava nedeniyle duyduğu eylem, istırap ve ruhsal sıkıntıların bir nebze de olsa giderilmesi amaciyla,yaşadığı tüm olumsuz hususlar göz önüne alınarak, davacının sosyal ve ekonomik durumu, toplumdaki konumu, kişilik haklarının ağır ihlali, atılısuçların niteliği ve haksızlığının olumsuz etkileri dikkate alınarak, 6.000 TL maddi ve 150.000 TL manevi tazminatının ilk ifadesinin alındığı tarih olan 15/07/2012 gününden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle 07/02/2017 tarihinde adli yargi yerinde dava açmıştır.
İZMİR 4. AĞIR CEZA MAHKEMESİ: 28.11.2017 gün ve E:2017/51, K:2017/292 sayılı dosyada "CMK 141 maddesinde bu maddeye dayanılarak tazminat talebinde bulunulabilmesinin sebep ve şartları sınırlışekilde sayılmıştır. Davacı vekili gerek dava dilekçesi kapsamında gerekse 

duruşma sırasında zapta geçen beyanı kapsamında; müvekkili hakkında haksız yakalama, tutuklama, gözaltı durumunun söz konusu olmadığını,beraatla sonuçlanan davanın devam ettiği süreç içerisinde tamamlanmış olan yüksek lisans eğitimine rağmen yüksek lisans diplomasının bu davanın mevcudiyeti dayanak gösterilerek işleme konmadığından bahisle buna bağlıolarak müvekkili açısından geç terfi ve dolayısıyla maaş kaybının söz konusu olduğunu dile getirmiştir. CMK 141 maddesinde yapılan sayım,sınırlayıcı mahiyette olup davacı vekilinin özellikle maddi tazminata ilişkin talep konusunun maddede sayılan nedenlerden herhangi birisini oluşturmadığı görülmüş, bu itibarla talep konusunun idari yargının görev alanı içinde kaldığı sonuç ve kabulüne varılmıştır. Haksız fiil oluşturan ve tazminat talebine dayanak edilen eylemin bir bütün halinde değerlendirilmesi gerektiği, haksız fiil konusunun maddi tazminat boyutunun idari yargının görev alanına girmesi halinde manevi tazminat boyutunun da aynı yargı yolu tarafindan değerlendirilmesi gerektiği"gerekçesiyle verdiği "GÖREVSİZLİK" kararının istinaf başvurusunun İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin 22/03/2019 gün, E:2018/294,K:2019/1163 sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili aynı taleple idari yargı yerinde dava açmıştır.
İZMİR 6. İDARE MAHKEMESÍ: 2019/1015 esas sayıli dosyada 16.10.2019 tarihinde "İdare hukuku kuralları çerçevesinde kamu hizmetinin yürütülmesi amacıyla tesis edilen idari işlem, eylem ve sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklardan kaynaklı davalara bakma görevi idari yargıya aittir.
Dava dilekçesinde, davacının; Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde 2008 yılında Teğmen olarak göreve başladığı, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 06.01.2013 tarih ve 2010/640 soruşturma sayılıiddianamesiyle "suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olma ve açıklanması yasaklanan gizli bilgileri temin etme" suçlarından dolayı Türk Ceza Kanunu'nun 220/2 ve 334/1 maddeleri gereğince cezalandırılmak üzere hakkında kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda İzmir 5.Ağir Ceza Mahkemesince 26.02.2016 tarih ve E:2014/100. K:2016/37 sayılıkararla her iki suçtan beraatına karar verildiği, bu kararın Yargıtay 16. Ceza Dairesince 21.10.2016 tarih ve E:2016/6202, K:2016/5088 sayılı kararla onanarak kesinleştiği belirtilmiştir.

Yine dava dilekçesinde özetle; "fuhuş ve casusluk davası" olarak bilinen sözü edilen kamu davasının kasten ve haksız olarak açıldığı, 5 yıl sürdüğü, yarattığı olumsuz etkiler ve yaşattığı pratikler nedeniyle davanın davacıyı ciddi anlamda mağdur ettiği ve psikolojik sıkıntı içine soktuğu, bu dava nedeniyle duyulan elem, istırap ve ruhsal sikıntıların bir nebze de olsa giderilmesi amacıyla maddi ve manevi tazminat talepli işbu davanın açıldığıifade edilmiştir.


Görüldüğü üzere, davacının uğradığı ileri sürülen maddi ve manevi zararın ve bakılan davanın sebebinin davacı hakkında yürütülen suçsoruşturması ve kovuşturması olduğu son derece açıktır.
Başka bir deyişle, dava dilekçesinde davacının uğradığı ileri sürülen maddi ve manevi zararın ve bakılan davanın sebebi olarak herhangi bir idari işlem veya eylemden söz edilmemiş, idari bir merciinin idare hukuku kuralları çerçevesinde yürüttüğü idari işlem veya eylemden kaynaklı hizmet kusurunun varlığından söz edilmemiştir.

Buna göre, idari işlem veya eylemden kaynaklı olmadığı aşikâr olan maddi ve manevi zararın tazmini talebine ilişkin işbu davanın, 2577 sayılıKanun'un 2. maddesi kapsamında idari dava (tam yargı davasi) olarak kabulü mümkün olmayıp idari yargı yetkisinin sınırı ve görev alanı dışında olduğu sonucuna ulaşılmiştır.

Nitekim, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun “DördüncüKismının Yedinci Bölümünde” yer alan 141 ve devamındaki maddelerinde,suç soruşturması veya kovuşturması sırasinda yaşanan ve anılan maddelerde sayılan sebeplerden kaynaklanan tazminat istemlerinin zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanacağı düzenlenmiştir.
Bu durumda, idari işlem veya eylemden kaynaklı olmadığı, bir başka tabirle, davacı hakkında yürütülen suç soruşturması ve kovuşturmasından kaynaklı olduğu aşikâr olan işbu davanın görüm ve çözümünde Mahkememizin görevli olmadığı ve davanın adli yargı kolunun görev alanında bulunduğu sonucuna varılmiştır.

Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca,görevli yargı yerinin belirlenmesi için işbu davaya ait dava dosyası ile İzmir 4. Ağir Ceza Mahkemesi'nin 28.11.2017 tarih ve E:2017/51, K:2017/292sayılı kararına ilişkin dava dosyasının birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesi'nce bir karar verilinceye kadar davanın incelenmesinin ertelenmesine" karar vererek her iki dava dosyasını26/11/2019 gün, E:2019/1015 sayılı üst yazıyla Mahkememize göndermiş,başvuru 29.11.2019 tarihinde kaydedilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 23.12.2019günlü toplantisinda:
I-İLK İNCELEME:
Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa'nin 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının, ekindeki adli yargı dosyası bilgileri ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği 

ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Engin SELİMOĞLU'nun, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, subay olarak Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan davacının, hakkında kamu davası açılması sonucu işlemediği suçlar nedeniyle yargılandığı ileri sürülerek, maddi ve manevi tazminat istemiyle açılmıştır.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun “Tazminat İstemi"başlıklı 141 inci maddesi: (1) Suç soruşturması veya kovuşturmasısirasinda;...

(3) (Ek:18/6/2014-6545/70 md.) Birinci fikrada yazan hâller dışında,suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzere hâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir...

“Tazminat isteminin koşulları” başlıklı 142 nci maddesi: (1) Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir,
(2) İstem, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde ve eğer o yer ağır ceza mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkili ise ve aynıyerde başka bir ağır ceza dairesi yoksa en yakın yer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır...

(7) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/20 md.) Mahkeme, kararınıduruşmalı olarak verir. İstemde bulunan ile Hazine temsilcisi, açıklamalıçağrı kâğıdı tebliğine rağmen gelmezlerse, yokluklarında karar verilebilir.
(8) Karara karşi, istemde bulunan, Cumhuriyet savcısı veya Hazine temsilcisi, istinaf yoluna başvurabilir; inceleme öncelikle ve ivedilikle yapılır.

Hükümlerini içermektedir.
Anayasanın Başlangıç kısmında öngörülen “Kuvvetler ayrımı” ilkesi ile yargı ile ilgili 9. ve 138.maddeleri dikkate alındığında, bağımsız bir erk olan yargının yargılama faaliyeti ile ilgili işlemlerinin, Anayasanın 125.maddesinde öngörülen “idari işlemler” kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmayıp, bu “yargısal işlemler" nedeniyle idari yargı yoluna başvurulabilmesine imkân yoktur. Esasen bu durum, kuvvetler ayrılığı

ilkesinin tabii bir sonucudur. Yukarıda işaret edildiği üzere, Hâkim ve Cumhuriyet Savcılarıyla adliye personelinin yargılamadaki fonksiyonu geniş çerçevede bir kamu hizmeti olarak değerlendirilse de, somut olarak,ifa edilen yargı faaliyetinin bir parçası olduğunda ve yargısal işlem mahiyetini taşıdığında kuşku bulunmamaktadır. Yargılama sürecine katkıda bulunan işlemler ya da faaliyetler nedeniyle Devletin sorumlu tutulmasında da, bu sorumluluğun denetiminin aynı yargı düzeni içinde yapılması ve yargısal nitelikli bir işlemin idari yargı denetimi dışında tutulmasıgerekmektedir.

Buna göre, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 141 ve 142nci maddelerindeki düzenlemeler ve yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında dava konusu olay ele alındığında; C. Savcısının yürüttüğüsoruşturmanin ve soruşturma sonucunda düzenlenen iddianamenin yargılama faaliyetinin bir parçası olduğunda ve yargısal işlem mahiyetini taşıdığında kuşku bulunmamaktadır. Yargılama sürecine katkıda bulunan işlemler ya da faaliyetler nedeniyle Devletin sorumlu tutulmasında da, bu sorumluluğun denetiminin aynı yargı düzeni içinde yapılması ve yargısal nitelikli bir işlemin idari yargı denetimi dışında tutulması gerektiğinden;uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 5271 sayılı Yasanının 141 ve 142 nci maddeleri uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Mahkememizin benzer olaya ilişkin olarak verdiği 29/04/2019 tarih ve 2019/311 Esas, 2019/327 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümü adli yargı yerinin görevine girdiğinden, İzmir 6. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile İzmir 4. Ağir Ceza Mahkemesinin 28.11.2017 gün ve E:2017/51,K:2017/292 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İzmir 6. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile İzmir 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 28.11.2017 gün ve E:2017/51,K:2017/292 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,23.12.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.