Anayasa Mahkemesinin 16/6/2022 Tarihli ve 2018/17029 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-08-17

17 Ağustos 2022 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31926
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR 
ZEYNEP ÖZBAY BAŞARI BAŞVURUSU 
Başvuru Numarasi : 2018/17029Karar Tarthi : 16/6/2022
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞIrfan FIDAN Raportör : Ali Erdem ŞAHİN Başvurucu : Zeynep ÖZBAY BAŞARI 
L BAŞVURUNUN KONUSU 
1.Başvuru, kamu görevlisi olan başvurucunun sōylemleri nedeniyle kınama cezasıile cezalandırılmasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.
IL BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 30/5/2018 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Böltım tarafindan yapılmasına karar vermiştir.
3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.

 OLAY VE OLGULAR 
4.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir 
5. Başvurucu 1985 doğumłu olup başvuruya konu olayların yaşandığı tarihte Yüksek Öğrenim Kredi Yurtlar Kurumu Aksaray l Müdürlüğüne bağlı Gülşah Hatun Yurt Mūdürlüğünde yurt yönetim memuru olarak görev yapmaktadır. Başvůrucu aynı zamanda antlan Yurt Müdürlüğünün yetkili harcama mutemetliği görevini de sürdürmektedir.
6. Görev alanında kalan bazı belgeleri hazırlamadığı, konuya ilişkin olarak Yurt yönetimince hazırlanan belgeleri imzalamadığı, sürekli rapor ve izin kullandığı gerekçesiyle başvurucu hakkında 2016 yılının muhtelif aylarına dair bir tutanak tanzim edilmiştir. Anılan tutanakta, başvurucunun idarenin işleyişini kasten sekteye uğratarak çalışma düzenini bozduğu iddia edilmiştir.


7. Bu çerçevede başvurucunun idarenin is ve işlemlerinin yürütülmesini engelleyecek davranışlarda bulunduğu, devlet memuru olarak görevlerini yerine getirmekten imtina ettiği, çalışmaktan ve sorumluluktan kaçtığı, çalışma ortamındaki dizeni bozduğu,personel sıkınțısının olduğu dönemlerde sık sık rapor aldjğı, izin islemlerini dahi iletisim yollarımı tıkayarak, amiri ile görüşmeden yazslı şekilde talep ettiği, sürekli çevresindeki çalışanları suçlayan, çalışma ortamındaki huzur ve gūveni bozmaya yönelik tutum ve davranışları olduğu ve işleri kasıtlı olarak gūçleştirdiği iddialarryla başvurucu hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştır.

A. Disiplin Şoruşturması Süreci 
8. Disiplin soruşturması . sürecinde başvurucunun "ōdeme evrakdarım imzalamadığına ve görevini yapmayarak işlert zorlaştırdığına" ilişkin iddialar hakkıņda başvurucu ile aym yurita görev yapan personel S,G. ve S.Ç.nin ifadelerine başvurulmuştur.S.G. ve S.Ç. ifadelerinde genel olarak başvurucumun görev ve sorumluluklarını yerine getirmediğini, izin ve rapor kullanarak iş ve işlemlerin durmasına neden olduğunu, bu sorunlar nedeniyle işyerinde huzursuz bir ortam oluştuğunu ve verimlilik kaybı yaşandığınıbelirtmiştir. Antlan ifadeleri Yurt Müdür Vekili G.E.A. raporlaştırmış ve raporunda kendisinin başvurucu tarafından tarafsız olmamakla itham edildiğini de belirtmiştir.
9. Soruşturma raporunda ōncelikle başvurucu hakkında ileri sūrülen sağlık raporu ve izin taleplerinin konu edildiği iddialar değerlendirilmiş olup kanuna ve kurum mevzuatına aykırı bir durum bulunmadığından yapılacak herhangi bir işlem olmadığı sonucuna varilmtştir. Raporun teklif kısmında ise başvurucunun görevi kapsamında imzalamasıgereken belgeleri imzalamadığı, kasitlı olarak görevini yerine getirmeyerek idarenin işleyişini güçleştirdiğisonucuna ulaşıldığından 14/7/1965 tarihli ve 657sayıh Devlet MemurlarıKarumu'nun 125. maddesinin birinci fikrasının (C) bendinin (a) alt bendi uyarınca 1/8oraninda ayliktan keşme cezası ile cezalandirılması, başvurucunun personel sıkıntisının olduğu dönemlerde bile "Sürekli istifa edeceğim, diyerek izin talebinde bulunduğu", izin verilmediği durumlarda da sürekli rapor alarak çalışmaktan ve sorumluluktan kaçtığı, "streki çevresindeki çalışanları suçladığı", idareye karşı cephe alarak söz ve davranışlarıyla iletişimi kopardığı, amirleri ve iş arkadaşlarıyla uyum içinde çalışmadığı, iş arkadaşları üzerinde yılgınlık oluşturduğu, bu ve benzeri hareketleri nedeniyle çalışma ortamının huzurunu bozduğu sonucuyla yine aynı Kanum'un (B) bendinin (l) alt bendi uyarınca kıama cezası ile cezalandırıması gerektiği belirtilerek sonuç itibarıyla anılan cezalardan en ağırı olan aylıktan kesme cezası teklif edilmiştir,
I0. Başvurucu savunmasında soruşturmanın tarafsız olarak yürütülmediğini,görevlendirmeye ilişkin belgelerin tarafina tebliğ edilmediğini, "il müdürü tarafindan baskzya maruz kaldığım ve baskalar somucu kanunen hakka olan memuriyetten çekilme hakkanu kullanmayt düşündüğünü, bu durumu ise sadece yurt müdür vekili Ş.G. ile paylaştığtnı ve anlan hakka dile gettrmenin suç teşkil etmediğini", personel sıkıntısı veya planlamasının görevi olmadığını, izin alamadığı dönemlerde rapor almadığını, rahatsızlığından dolayı rapor kullandığını, bu konuda bir soruşturma geçirmediğini, memurlar ve idare ile farklıkonulardan kaynaklanan fikir ayrılkları olduğunu belirtmiştir.

11. Soruşturma somucunda başvurucunun ayliktan kesme cezasıile cezalandırılmasına karar verilmiş olup başvurucunun itirazı üzerine görevlendirmeye ilişkin herhangi bir yazının başvurucuya tebliğ edilmediği gerekçesiyle anılan cezanın 

kaldırılmasina karar verilmiştir. Bunun Üzerine başvurucumun soruşturma raporuna konu diğer ceza olan kınama cezası ile cezalandırlmasına disiplin amirince karar verilmiş olup amlan karara karşı yapılan itiraz Disiplin Kurulunca reddedilmiştir.
B. Başvurucunun Disiplin Cezasına İlişkin İşleme Karı Açtığıİptal DavasıSâreci 

12. Başvurucu, hakkında tesis edilen disiplin cezasının iptali istemiyle Aksaray Idare Mahkemesinde (Mahkeme) dava açmıştır. Mahkeme, davanın kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Mahkeme gerekçesinin ilgili kısmı şu şekildedir:
"Olayda, davacının tzin talebinde bulunması ve rapor almasının mevzuat hükümlert uyarınca bir hak olmasi, yıllık izinlerin amirinin uygun bulacağı zamanlarda toptan ve ihtiyaca göre kasım kısum kullanılablleceği, ayrica hastalık raporlarının gerçekliği konusunda tereddit edilmest durumunda hakem hastaneye sevk "etme tmkanı olmasınedentyle çalışmaktan ve sorumluluktan kaçma şeklinde değerlendtrilemeyeceğl, öte yandun distplin cezasına dayanak teşkil eden diğer iddiaların sübut bulmadığının anlaşımasıkarşısında, bu yōnlertyle davacının eylemlerintn çalışma ortamındakt düzen, huzur ve güveni bozmaya yönelik tuum ve davranışlar olmadığı sonucuna varldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemlştt".

13. Davalı idare, davanın kabulü kararına karşı istinaf talebinde bulunmuştur.Konya Bölge Idare Mahkemesi 3. Idari Dava Dairesi (BlM) istinaf başvurusunun kabulfine,istinafa konu kararın kaldırılmasına ve davanın reddine kesin olarak karar vermiştir. Anılan kararın ilgili kısmı şöyledir:
"Uyuşmazlık konusu olayda, her ne kadar davacıın muayene ve kabul komisyonunda görevlendirilmestnin bulunmadığı anlaşumakta ve yıllık izin, sağlık raporu kullanmasına yasal bir engel bulunmamakta ise de soruşturma kapsamında alinan ifadeler ve yapulan tesbttlerden, davacmın personel ihtiyacı oldhuğu dönemlerde sürekli olarak istifa edeceğini sōylemek ve sık suk yıllik tzin, rapor almak ve bazı ōdeme evrakdarını imzalamaktan imtina etmek, cevresindekileri suçlamak seklindeki tuum ve davranısları nedentyle mesat arkadaşlarında yılgınlık otuşturduğu, davacının tutum ve davranışlarıyla çalışma ortamınıve huzurumu bozduğu anlaşudığından, 657 sayılı Kanumun 125/B-l maddesi kapsamına giren fili nedeniyle verilen kanama cezasında mevzuata ve hukuka aykarılık, dava konusu işlemin iptaline tlşkin istinafa konu mahkeme kararında ise hukuka uyarlık bulunmamaktadr".

IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulasal Hukuk 
14. 657 sayılı Kanum'un “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak flil ve haller" kenar başlıklı 125, maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Devlet memurlarvna verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasım gerekttren fitl ve haller sunlardır:
•••
B - Kınama : Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirll-mesidir.


Kınama cezasını gerektiren fil ve haller şunlardır:
**•
l) Kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini bozmak."
B. Uluslararası Hukuk 
15. Avrupa Insan Hakları Mahkemesi (AtHM) devletin kamu hizmetinde çalışan memurları yönünden sadakat yükümlülügü öngörmesinin, ayrıca onlara ödev ve sorumluluklar yüklemesinin memurların statüleri gereğimeşru bir durum olduğumu belirtmiştir, Fakat kamu görevlilerinin de birey olduğunu, siyasi görūş sahibi olma, ülke sorunlarıyla ilgilenme, tercih yapma gibi sosyal yōnlerinin bulunduğumu ve bu doğrultuda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 10. ve 11. maddelerinden yararlandıklarının şüpheden uzak olduğumu da ifade etmiştir. Bumunla birlikte memurun bulunduğu konum ve görev yaptığı alanla ilgili olarak ödev ve sorumluluk derecesinin belirlenmesinde ulusal makamların bir takdir marjı olduğumu da eklemiştir (İsmail Sezer/Türkiye, B. No: 36807/07,24/3/2015, §§ 52-54; Vogt/Almaiya [BD], B. No: 17851/91, 26/9/1995, §§ 51-53; Ahmed ve diğerlert/Birleşik Krallık, B. No: 22954/93, 2/9/1998, §§ 53, 54; Otto/Álmanya (k.k.), B. No:27574/02, 24/11/2005).

16. AfHM, kamu görevlilerine verilen disiplin cezalarıyla güdtilen meşru amacın gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği yönünden yalnızca cezanın bir kuralla öngörülmūşolmasını yeterli bulmamakta; somut bir değerlendirmenin varlığını aramaktadır. Bu bağlamda kamu görevlilerinin cezalandırılan eylemlerinin kamu hizmetlerinin strekliliğini ya da gereği gibi yerine getirilmesini etkilemck veya görev yapılan devlet kurumumun itibarıni zedelemek gibi cezayı gerekli kılan sonuçlara sebep olduğumun açıkça gösterilmesi gerektiğini belirtmektedir (Kula/Tarkiye, B. No: 20233/06, 19/6/2018, §§ 48, 49).
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
17. Anayasa Mahkemesinin 16/6/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları ve Bakanhık Görtişft 
18. Başvurucu; kullandığı izinlerin idarenin onayına tabi olduğunu, rahatsızlığıdolayısıyla rapor kuflandığınu ve raporlar hakkında herhangi bir soruşturmayla karşılaşmadığını belirterek kullandığı izin ve raporların diğer memurlardan farklı olarak çalışma huzurunu bozma iddiasına konu edilmesinin eşitlik ilkesini, kanunen hakkı olan memuriyetten çekilme hakkım kullanmayı dile getirmesi ve müdür vekilinin dilekçesini kayda alırken zorluk çıkarması üzerine bu durumun suç olduğunu belirtmesi başta olmak üzere konuyla ilgili tutum ve davranışlarının aleyhine yorumlanmasının ifade özgtirlüğünü,soruşturma sürecinde savunma hakkının kışrtlanmaşının ise adilyargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri stürmüştür.

19. Bakanlık görüştnde; mevcut başvuruda başvurucunun ifade Özgüriüığüne ve adil yargılanma hakkına yönelik bir müdahalenin bulunup bulunmadığı, bu takdirde müdahalenin meşru bir amacının olup olmadığı, şikâyete konu edilen disiplin cezasının belirtilen meşru amaç ile orantılı olup olmadıği, bu anlamda idare ve derece mahkemeleri kararlarının ilgili ve 

yeterli gerekçeler içerip içermediği hususu değerlendirilirken Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri, Anayasa Mahkemesi içtihadı ve somut olayın kendine Özgü koşullarının da dikkate alınmasının faydalı olacağı belirtilmiştir.

B. Değerlendirme 
20. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun iddialarının bir bütün olarak Anayasa'nın 26. maddesinde düzenlenen ifade Özgüriüğü kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

21. Anayasa'nın iddianın değerlendirilmesinde dayanak alınacak Düşünceyi açıkdama ve yayma hürriyeti" kenar başlıklı 26. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Herkes, dūşünce ve kanaatlerini sōz, yazi, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açudama ve yayma hakkana sahiptir. Bu hūrriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar...
Düşūnceyi açıkdama ve yayma hürriyetintn kullanımasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kamunla düzenlentr."
. Kabul Edilebilırlik Yönünden 
22. Açıkça dayanaktan yoksun ołmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan düştınceyi açıklama ve yayma özgürlüğüntin iblal edildiğine ilişkin iddianım kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden 
a. Müdahalenin Varlığı
2. Başvurucunun çalıştığı kurumun huzur ve çalışma düzenini söylemleriyle bozması nedeniyle kınama cezası ile cezalandırılmasının ifade Özgürlüğüne yönelik bir müdahale olduğu değerlendirilmiştir.

b. Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
24. Yukarıda antlan müdahale, Anayasa'mın 13. maddesinde belirtilen koşullara uygun olmadığı mūddetçe Anayasa'nın 26. maddesiin ihlalini teşkil edecektir. Anayasa'nın 13. maddesinin flgili ksmı şöyledir:
"Temel hak ve hürriyetler, …. yalnuzca Anayasanın tiglli maddelerinde beltrtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kamunla sınrlanabilir. Bu sınprlamalar, .…. demokratik toplum düzeninin .. gerekderine. ilkesine aykarı olamaz."
25. Bu sebeple müdahalenin Anayasa'nın 13, maddesinde öngörüien ve somut başvuruya uygun düşen, kanunlar tarafindan öngörülme, Anayasa'nın ilgili maddesinde 

belirtilen nedenlere dayanma ve demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olma koşullarıı sağlayıp sağlamadığının belirlenmesi gerekir.

26, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fikraşmın (B) bendinin (l) alt bendinin kamunla sınırlama blçütünt karşıladığı sonucuna varlmıştır. Öte yandan müdahalenin kamu hizmetlerinin verildiği alanlarda huzurun ve çalışma düzeninin sağlanmasına yönelik önlemlerin bir parçası olduğu, Anayasa'nın 26. maddesinin ikinci fikrasında yer alan kamu düzeninin korunması meşru amacını taşıdığı anlaşılmıştır. Geriye müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olup olmadığının belirlenmesi kalmaktadır.

27. Ifade özgürlüğüne yönelik bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılaması ve orantılı olmasi gerekir (AYM, E.2007/4, K.2007/81, 18/10/2007; Bekir Coşkun [GK], B. No:2014/12151, 4/6/2015, §§ 53-55; Mehmet Ali Aydm [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, §§7072). Derece mahkemeleri, bireylerin fikirlerini ifade özgürlüğü yoluyla ifade etme haklarıile Anayasa'nın 26. maddesinin ikinci fikrasmda belirtilen meşru amaçlar arasında adil bir denge sağlamalıdır (Bekir Coşkun, §§ 44, 47, 48; Hakan Yiğit, B. No: 2015/3378, 5/7/2017,§§58, 61, 66). Derece mahkemeleri sãz konusu dongelemeyi yaparken ve ifade δzgürlüğüne yapılan mūdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılayıp karşılamadığımıdeğerlendirirken belirli bir takdir yetkisine sahiptir (Kemal Kılıçdaroğlu, B. No: 2014/1577,25/10/2017, § 57). Bununla birlikte kamu güctinü kullanan organlar değerlendirmelerinde ifade özgürlüğünün demokrasinin işleyisi içi yaşamsal önemde olduğunu gözönünde bulundurmak zorundadır (Bekir Coşkun, §§ 33-35; Mehmet Alt Aydın, §§ 42, 43; Tansel Çōlașan, B. No: 2014/6128, 7/7/2015, §§ 35-38).

28. Somut olayda başvurucunun çalıştığı Yurt Müdürlüğündeki görev ve sorumluluklarını yerine getirmemesi temelinde oluşan sorunlar nedeniyle hakkmda disiplin soruşturması başlatılmış (bkz.§§ 6, 7), başvurucunun çalışma ortamının huzur ve dūzenini bozduğu gerekçesiyle kınama cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir (bkz. §§ 9, 11).Yargilama neticesinde ilk derece mahkemesinin verdiği disiplin cezasmın iptali yönündeki karar istinaf yolunda BiM tarafından kaldırılarak davanı reddine kesin olarak karar verilmiştir (bkz. §§ 12,13). Bu anlamda derece mahkemeleri arasında sübuta ilişkin değerlendirmefarklıliklarıbulunduğu görüldüğündenhakihlaliiddiasının değerlendirilmesinde Öncelikle BiM kararının hangi gerekçelere dayandığmın ve bu gerekçelerin ne ölçüde ifade özgürlüğünün kapsamında kaldığının irdelenmesi gerekir.
29. BiM kararında; imzadan imtina etmek, sürekli istifa edeceğini söylemek,cevresine suçlamalarda bulunmak, sık sık izin ve rapor kullanmak gibi birden fazla gerekçeye dayantlarak başvurucunun mesai arkadaşları üzerinde yılgınlık oluşturduğu sonucuna varıldığı, bu durumun da çalışma ortamıı ve huzurunu bozduğu belirtilmiştir (bkz. § 13).Anlan gerekçelerden imzadan imtina etmek eylemi nedeniyle başvurucuya daha önce aylıktan kesme cezası verildiği ancak cezanın görevlendirmeye ilişkin tebliğ evrakı eksikliği nedeniyle kaldırıidığı, personel sıkmtısmın olduğu dönemlerde izin ve tapor kullandığıiddiası hakkında ise hukuka aykırı bir durumun buhummadığınin soruşturma raporunda belirtildiği görülmüştür. Bu nedenle BiM tarafindan her ne kadar bahse konu gerekçelere dayamılmış olsa da disiplin cezası gerekçesinin başvurucumun "sürekli olarak istifa edeceği söyleminde bulunması ve çevreye karşı suçlayıcı tutum ve davramşlar sergilemesi"eylemlerinden ibaret olduğu değerlendirilmiştir.


30. Anayasa Mahkemesinin çok sayıdaki kararında altımı çizdiği gibi kamu görevlisi olmak -sağladığı birtakım ayrıcalıkiar ve avantajların yanında- bazı külfet ve sorumluluklara katlanmayı ve diğer kişilerin tabi olmadığı sınırlamalara tabi olmayı da gerektirmektedir. Kişi kamu görevine kendi isteği ile girmekle bu stattnün gerektirdiği ayrıcalıklardan yararlanmayt ve külfetlere katlanmayı kabul etmiş saytlır, kamu hizmetinin kendine has özellikleri bu avantaj ve sinīlamaları zorunlu kılar (İhsan Asutay, B. No: 2012/606, 20/2/2014, § 38; Cem Ozaydın, B. No: 2017/26800, 13/1/2022, § 36; Elif Güneysu, B. No: 2017/31733, 7/10/2021,§ 42). Bu bağlamda devletin kamu hizmetinde çalşan memurlarina bir bağlılık görevi getirmesi, ödev ve sorumluluklar yüklemesi memurların statüleri gereği meşru kabul edilebilir bir durumdur (Hasan Güngôr, B. No: 2013/6152, 24/2/2016, § 49; Ömer Yalçm, B.No: 2017/30798, 29/9/2020, § 27; Zeki Çmar, B, No: 2016/3585, 12/6/2019, § 35). Ancak kamu görevlisinin geçimini sağlamak için büyük ölçüde kamu idaresine bağımlı oluşu,idarenin anilan meşru menfaatlerin Stesine geçmesi ihtimaline karşı çalışanları savunmasız birakabileceği unutulmamalıdır,
31. Somut olayda başvurucu, görevini tam ve zamanında yapmadığına yönelik iddialara karşı 657 sayılt Kanun'un 20. ve 94. ila 98. maddelerinde düzenlenen kamu görevinden çekilme hakkını kullanmayı gündeme getirmiştir. Şüphesiz bu durum bağlıbulumulan amirde veya kurumda memmuniyetsizliğe ya da çaltşma arkadaşları arasında uyumsuzluğa neden olabilir. Nitekim başvurucu, söz konusu söyleminin tabi olduğu statühukuku kapsamında (bkz § 30) çalışma ortamını olumsuz yönde etkilediği gerekçesiyle disiplin cezası ile cezalandırılmış ve BiM kararı ile bahse konu işlem ayni gerekçeyle hukuka uygun bulunmuştur. Başvurucunum ifadelerine bakıldığında anılan söylemiyle kendisine yöneltilen iddiaların ciddiyetini ve içinde bulunduğu duygu durumunu ortaya koyarak (bkz.§10) idarenin meşru menfaatlerin ötesine geçmesi ihtimaline karşı savunmasız kalmamayı(bkz. § 30) hedeflediği görülmektedir. Bu anlarda başvurucu bu hareketiyle herhangi bir disiplin yaptırımına muhatap olmamak adına hareketsiz kalmak yerine karşılaşabileceği sonuçlara rağmen görüşlerini açıklayarak disiplin cezası ile karşı karşıya gelmiştir. Buna göre başvurucunun somut olayda hareketsiz kalmaması, bir başka deyişle kendi kendini sanstriememesi otosansür nedeniyle cezalandırldığı ve bu durumum ise ifade özgürlüğo üzerinde negatif bir etkiye yol açtığı sõylenebilir.

32. Başvuru konusu olaydaki bir diğer iddia ise başvurucunun çevreye karşısuçlayıcı tutum ve davranşlarda bulunmasıdir, Somut olayda, başvurucu ve idare arasında başvurucunun bazı belgelere ilişkin görev ve sorumluluklarını yerine getirmediği iddiasıÜzerinden bir anlaşmazlık yaşandıği, soruşturma sonucunda ise başvurucunun anılan konularda görevli olduğunun yazıyla kendisine bildirilmediği anlaşıidığından hakkında uygulanan aylıktan kesme cezası kaldırılmıştır (bkz § 11). Şu hâlde hakşızlığı soruşturma sonucunda teyit edilen iddialardan dolay, başvurucunun tavır ve davranışlarında -çalişma arkadaşları tarafindan olumsuz olarak değerlendirilebilecek- birtakım değişikliklerin görülmesinin anlaşılabilir olduğu kabul edilmelidir.

33. Disiplin uygulamaları devlet organizasyomu içinde düzenin sağlanması ve korunması, memurun görevine bağlanması, hizmetlerin en etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi için kullanılır; bu uygulamaların hukuki gerekçeleri ve sonuçları vardır. Disiplin uygulamalarının nihai hedefi, sağlanan düzen sayesinde verimli bir çalışma ortamının ve nihai olarak da kamu yararının sağlanmasıdır. Bu bakımdan disiplin cezaları memurların görevlerini layıkıyla ve uyum içinde yerine getirmesi için Önemli bir araçtır (Ayfer Altuntașve Ikbal Ünzile Gürsoy, B. No: 2018/24874, 31/3/2022, § 53). Öte yandan disiplim cezalarının münhasıran memurların görevleriyle ilgili olması disiplin cezaları hakkında 

yapılan değerlendirmelerin ciddiyetini azaltmamaktadır. Cünkü düşünce açıklamalarıkarşılığında uygulanan disiplin cezalarının kamu görevlilerinin temel hak ve özgürlükleri Üizerinde bir caydırıcı etki oluşturacağı açıktır (Mehmet Alanç ve diğerlerı [GK],B. No:2017/15462, 29/9/2021, § 49; $ah Ismail Harmanci, B, No: 2018/15359, 17/11/2021, § 41).
34. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi daha Önceki kararlarında, düşünce açıklamalarınedeniyle kamu görevlileri hakkında verilen disiplin cezalarına ilişkin olarak idarenin ve bu tür cezaların hukuka uygunluğumu denetleyen yargı mercilerinin -subjektif yorumlardan kaçınmaları için- yapmaları gerekenleri açıklamıştır, Somut olayda başvurucunun söylemi ve tavırları ile (bkz. § 29) çalıştığı kurumun huzur, sükūn ve çalışma düzenini bozduğunun kabul edildiği de gözöntine alındığında idare ve yargı mercilerinden en azından şu değerlendirmeleri yapmaları beklenir:
i, Şöz konusu ifade ðzgürlüğü olduğu için devlet memurlarının da birey olduğu,siyasi görūş sahibi olma, ülke sorunlarıyla ilgilenme, tercih yapma gibi sosyal yönlere sahip olma haklarının bulunduğu gözardı edilmemelidir (Hasan Güngör, §49; Ömer Yalçın, § 27; Zeki Çmar, §§ 34, 35).

ii, Somut olayın koşullarında kamu görevlisinin dūşünce açıklamasını kamu görevi statüsünüın ve görev yaptığı alamn kendisine sağladığı unvanı dâhil herhangi bir olanağı kullanarak yapmış ise bunun gösterilmesi gerekir (kamu görevinin niteliğine ilişkin olarak bkz. Adem Talas [GK], B. No: 2014/12143, 16/1ī/2017, §47).

üi. Buna ilaveten kamu görevlisinin yaptığı bir düşünce açıklamasının kamu hizmetlerinin strekliliğini, etkinliğini,verimliliğiniya da gereği gibiyerine getirilmesini ne şekilde etkilediğinin ve cezayı gerekli kılan -devlet organizasyonu içinde düzenin bozuiması, hizmetlerin yürütülememesi gibi- sonuçların neler olduğunun veya bu tühr sonuçlara neden olmasının kuvvetle muhtemel olduğunun ortaya konulması gerekir (disiplin cezası ile cezalandırılabilmeleri için kamu görevlisinin fillerinin memuriyetini etkilediğinin gösterilmesi gerekliliğine ilişkin olarak bkz. Yasin Agin ve diğerleri [GK], B. No: 2017/32534, 21/1/2021, §§ 61, 63;Levent Tunçel, B. No: 2017/34185, 16/3/2022, §§ 42, 44; Disiplin hukukunum amaçları için bkz. Ayfer Altuntaş ve Ikbal Ünzile Gürsoy, § 53),
iv. Hükmedilen disiplin cezasryla kamusal Önemi bulunan objektif amaca ulaşılabileceği, başka bir deyişle kamu görevlisinin cezalandırılmasının zorunlu bir sosyal İhtiyaca karşıhk geldiği gösteriłıneli; düştınce açıklamasının kamu görevini etkileme derecesiyle orantılı bir disiplin cezasına hükmedilmedir (Mehmet Alanç ve diğerleri, § 45; Şah Ismall Harmanci, § 37; Ayfer Altuntaş ve Ikbal Unzile Gürsoy, §45).

v. Değerlendirmeler oldukça açık, spestfik ve rekdl olarak yapılmalıdır (bireyselleştirilmiş değerlendirme zorunluluğuna ilişkin olarak bkz. Şah İsmail Harmancı, § 41).

35. Somut olayda, başvurucuyu cezalandıran idarenin ve nihai kararı veren BiM'm gerekçeleri dikkatli bir şekilde ele ałınmıştır, Buna karşın hem idare hem de BiM başvuruya konu söylem, tutum ve davranışların çalışma ortamının huzurunu bozduğunu belirtmek dışında yukarıda stralanan değerlendirmelerden hiçbirini yapmamıştır.

36. Anayasa Mahkemesi, çok sayıdaki kararında ifade ðzgtıriüğtine gerckçesiz olarak veya Anayasa Mahkemesince ortaya konulan kriterleri karşılamayan bir gerekçe ile yapılan müdahalelerin Anayasa'nın 26. maddesini ihlal edeceğini ifade etmiştir. Ifade özgürlüğüne yapılan bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için kamu makamları tarafindan ortaya konulan gerekçelerin ilgili ve yeterli olması gerekir (diğerleri arasından bkz, Kemal Kılıçdaroğlu, B. No: 2014/1577, 25/10/2017,§ 58; Bekir Coşkun, § 56; Tansel Çölaşan, § 56; Zūbeyde Füsun Üstel ve diğerleri [GK], B.No: 2018/17635, 26/7/2019, § 120).

37. Yukarıdaki bilgiler dikkate ahndığıda değeriendirmelerinde Anayasa Mahkemesinin kabul ettiği standartları uygulamayan idare ve BiM'in başvurucunun bir disiplin cezası ile cezalandırılmasının zorunlu toplumsal btr thtiyaca karşılk geldiğini ilgili ve yeterli bir gerekçe ile ortaya koyduğunun kabul edilmesi mümkün olmamıştır.
38. Açıklanan gerekçelerle başvuruya konu demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmayan müdahalenin Anayasa'nm 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine karar verilmesi gerekir,
3. 6216 Sayılt Kanun'un 50. Maddest Yönünden 
39. Başvurucu, yargılamanın yenilenmesi ile birlikte 40.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur,
40. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarimn ortadan kaldırıması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken is, yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un S0. maddesinin (2) numaralı fikrasında düzenlenen bireysel başvuruya ðzgü yeniden yargılama kurumunun Özelliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz. Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875,7/6/2018, §§ 5460; Aligül Alkaya ve diğeτleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 5360,66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).
41.Öte yandan ihlalin niteliği dikkate alınarak başvurucuya nct 13.500 TL manevi tazminat õdenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

VL. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLfR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade Özgürlüğünün HLAL EDILDIĞINE,
C. Kararın bir örneğinin ifade özgürlüğünün ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargilama yapılmak amacıyla Bölge Idare Mahkemesinin ilgili dairesine göndermek 0zere Aksaray 1dare Mahkemesine (E.2017/456, K.2017/1478)GÖNDERİLMESINE,

D. Başvurucuya net 13.500 TL manevi tazminat ÖDENMESiNE, tazminata ilişkin diğer taleplerinin REDDfNE,
E. 294,70 TL harçtan oluşan yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESINE,
F. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucumun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, õdemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten Ödeme tarihine kadar géçen süre için yasal FAlZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir Örneğinin Adalct Bakanlığına GÖNDERiLMEStNE 16/6/2022tarihinde OYBİRLİĞtYLE karar verildi.