Türkiye Barolar Birliği Adli Yardım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2024-10-15

15 Ekim 2024 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 32693
YÖNETMELİK
Türkiye Barolar Birliği Başkanlığından:
TÜRKİYE BAROLAR
BİRLİĞİ ADLİ YARDIM YÖNETMELİĞİNDE
DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 30/3/2004 tarihli ve 25418 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türkiye Barolar Birliği Adli Yardım Yönetmeliğinin 1 inci
maddesinin birinci fıkrasında yer alan “176-181” ibaresi “176 ilâ 181”
şeklinde, “uyarınca,” ibaresi “uyarınca sağlanan” şeklinde
değiştirilmiştir.
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Madde 2- Bu Yönetmelik, 1136 sayılı Kanunun 176
ilâ 181 inci maddeleri uyarınca adli yardım bürosunun kuruluşunu, görev ve
yetkilerini, adli yardım isteminin yapılışını, görevlendirilecek
avukatların ve ücretlerinin belirlenmesini, adli yardım bürosunun gelir ve
giderlerini, işleyiş ve denetimi ile Türkiye Barolar Birliği hesabına
aktarılan paraların, barolar arasında dağıtımını ve kullanımını kapsar.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Madde 3- Bu Yönetmelik, 1136 sayılı Kanunun 180
inci ve 181 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Madde 5- Adli yardım istemi, hizmetin görüleceği
yer adli yardım bürosuna ve temsilciliklerine yapılır. Başvurularda, istem
sahibinden Ek-1’de yer alan adli yardım başvuru formu, Ek-2’de yer alan
imzalı taahhütname ve Türkiye Barolar Birliğinin internet sitesinde yayımlanan
aydınlatma metni ile açık rıza beyanı alınır.
Başvurular adli yardım esas defterine kaydedilir.
Bu defter elektronik ortamda da tutulabilir.
Adli yardım bürosu ve temsilcilikleri, istem
sahibinden Ek-3’te belirlenen gerekli belgeleri ister, gerektiğinde istemin
haklılığı konusunda uygun bulacağı araştırmayı yapar ve karar verir. Bu
araştırmada, kamu ve özel kurum ve kuruluşları, adli yardım bürosuna ve
temsilciliklerine yardımcı olurlar. Baro yönetim kurulu, gerekli belgelere
e-Devlet üzerinden ulaşması hukuken mümkün olmayan başvuruculardan
istenecek belgeler konusunda değişiklik yapabilir.
Adli yardım hizmetinin sağlanacağı yer barosunun
farklı olması halinde, başvuruyu alan büro, başvuruyu adli yardım
hizmetinin sağlanacağı büroya gönderir. Birden fazla işlemi gerektirdiği
için aynı anda farklı baroların yetki alanına giren bir başvuru olması
halinde, başvuruyu alan büro, kendisine ilişkin başvuruyu değerlendirmek
üzere ayırarak, başvurunun ilgili kısmını yetkili barosuna gönderir.
Adli yardım isteminin reddi kararı istemde bulunana
bildirilir. İstem sahibi kendisine yapılan bildirimden itibaren on gün
içinde yazılı veya sözlü olarak baro başkanına başvurabilir. Baro başkanı
yedi gün içinde karar verir ve bu karar kesindir. Süresinde karar verilmediği
takdirde talep ret edilmiş sayılır.
Adli yardım görevi Türkiye Barolar Birliği veya
Barolar tarafından verilen adli yardım eğitimi almış, serbest veya bir
avukat yazıhanesinde ücretli olarak çalışan avukatlara eşitlik ilkesi
esaslarına göre verilir.
Birden fazla baronun bulunduğu illerde yargı
mercilerinin talebi üzerine yapılacak görevlendirmeler, Türkiye Barolar
Birliği tarafından oluşturulan elektronik bilişim sistemi üzerinden o
ildeki avukatlar arasında eşitlik gözetilerek yapılır.
Birden fazla baronun bulunduğu illerde yargı
mercilerinin talebi üzerine baroların adli yardım listelerinde bulunan ve
adli yardım hizmeti ile görevlendirilecek avukatlara ilişkin tek liste
yapılır. Bu liste, Türkiye Barolar Birliği sicil numarası esas alınarak
oluşturulur.
Yargı mercinin talebinin Türkiye Barolar Birliği
sistemine ulaşması üzerine listeden görevlendirme yapılır. Görevlendirmeye
ilişkin esaslar, yönerge ile belirlenir.
Bu Yönetmelik kapsamında, istem sahibine yapılacak
bildirimler başvuru formu ve taahhütnamede kendisi tarafından bildirilen
iletişim kanallarından en az biri kullanılmak suretiyle yapılır.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğe 5 inci maddeden sonra gelmek
üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Taahhütnamede Yer Alacak Unsurlar
Madde 5/A- Taahhütnamede aşağıdaki konularda istem
sahibinin beyanları yer alır:
a) Adli yardım kabul kararının bildiriminden
itibaren on gün içerisinde görevlendirilen avukata ulaşacağı, avukatın adli
yardım görevine başlaması için gereken vekaletname, bilgi ve belgeler ile
zorunlu yargılama harç ve giderlerini teslim edeceği, bilgilerde değişiklik
olması hâlinde on gün içinde bildirimde bulunacağı beyanı.
b) İşin sonunda, nafaka alacakları hariç olmak
üzere maddi bir yarar elde etmesi halinde avukata ödenen ücret ile elde
edilecek maddi yararın %5’ini baroya ödeyeceği beyanı.
c) Adli yardım isteminin haksız olduğunun sonradan
anlaşılması veya verdiği bilgi ve belgelerin doğru olmadığının tespiti
halinde görevlendirilen avukata ödenen ücretin iki katı ve yapılmış
masrafları yasal faizleri ile geri vereceğine ilişkin beyanı.
d) İstem sahibinin görevlendirilen avukatı
azletmesi, başka bir avukatı vekil tayin etmesi, adli yardım talebinden
kendi isteğiyle vazgeçmesi, davadan feragat etmesi ya da aleyhindeki davayı
kabul etmesi halinde ise avukata ödenen ücret ve yapılmış masrafları yasal
faizleri ile geri vereceğine ilişkin beyanı.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Madde 6- a) Adli yardım isteminin kabulüyle,
gerekli iş ve işlemleri yapmak ve yürütmek üzere bir veya birkaç avukat
görevlendirilir. Görevlendirme yapıldığı istem sahibine bildirilir. İstem
sahibinin gerekli bilgi, belge ve vekaletname ile birlikte görevlendirilen
avukata başvurması istenir. Görevlendirilen avukat, görevlendirme yazısının,
işe ve ilgiliye ait bilgi, belge ve vekaletnamenin, adli müzaheret istemi
reddedilmiş ise iş için zorunlu masraf avansının kendisine ulaşması ile
avukatlık hizmetlerini yerine getirmek yükümlülüğü altına girer.
Görevlendirilen avukatın yükümlülüğü, ivedi
görevlendirmeler hariç, istem sahibinin on gün içerisinde hizmetin
görülebilmesi için gerekli belge ve bilgiler ile avukatlık ücreti dışındaki
zorunlu yargılama giderlerini vermemesi veya vekaletname vermekten
kaçınması ile sona erer. Görevlendirilen avukat, bu durumu gecikmeden,
kendisini görevlendiren adli yardım bürosuna ya da temsilciliğine bildirir.
Görevlendirme süreci için gereken sürenin, istem
sahibinin hakkının ortadan kalkmasına neden olacağı veya giderilmesi
imkânsız zararları doğurabileceği anlaşılan başvurular, ivedi görevlendirme
olarak kabul edilir. Bu durumda, adli yardım hizmetinin görülmesi için
gerekli iş veya işlemler bu Yönetmelikte öngörülen sürelere tabi olmaksızın
derhal yerine getirilir.
b) Görevlendirmede, avukatların mesleki faaliyet
alanlarına ilişkin beyanları ve aldıkları meslek içi eğitimler dikkate
alınır.
c) Görevlendirilen avukat, bu işi yapmaktan haklı
bir neden olmaksızın çekinmek isterse, görevin kendisine bildirildiği
tarihten itibaren on beş gün içinde, o işin tarifede belirlenen ücretini
baroya ödeyerek görevden çekilebilir.
d) Görevlendirilen avukat, 1136 sayılı Kanun
hükümlerine göre işi sonuna kadar takip etmekle yükümlüdür. Bağlantı ve
ilişki bulunsa bile başka dava ve icra takipleri veya benzeri hukuksal
işlemler, görev konusu iş kapsamında kabul edilmez.
e) İstem sahibinin çıkaracağı vekaletname masrafı
adli yardım faslından ödenebilir.
Yargılama giderlerini karşılayamayacaklar için
12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 334 ila 340
ıncı maddeleri gereğince adli yardım talebinde bulunulur. Bu talebin reddi
halinde ilgilisi, avukatlık ücreti dışındaki diğer yargılama giderlerini
karşılamak durumundadır. Aksi halde, adli yardım isteminden vazgeçilmiş
sayılarak avukatın görevi sonlandırılabilir.
Ancak, yargılama giderlerinin karşılanamayacağının
açıkça anlaşılması ve adli yardım talebinde bulunanın haklılığı açısından
kesin veya kuvvetli bir kanı oluşması halinde, adli yardım bürosunun veya
adli yardım temsilcisinin önerisi üzerine baro yönetim kurulu kararıyla
adli yardım fonundan karşılanır. Yargılama giderlerinin fon tarafından
karşılanması halinde dava sonunda iade olunacak harç ve yargılama giderleri
fona aktarılır.
f) Adli yardım bürosu ve temsilcilikleri,
görevlendirilen avukatın hizmeti yerine getirmesi ile ilgili aşamaları
izler. Avukat, işin hangi aşamasında olursa olsun, kendisinden istenen
bilgi ve belgeleri vermek zorundadır. Görevlendirilen avukat
görevlendirildiği tarih itibarıyla her yıl için davanın sürecine ilişkin
hazırlayacağı raporla adli yardım bürosunu bilgilendirir. Hizmetin sonunda
da, bu konudaki raporunu ve hizmetin sona erdiğini gösterir belgeleri adli
yardım bürosuna ya da temsilciliğine iletir. Büronun ya da temsilciğin raporlarda
ve belgelerde mevzuata aykırılık veya ihmal tespit etmesi halinde durum
baro yönetim kuruluna sunulur.”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesine birinci fıkradan
sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre
teselsül ettirilmiştir.
“Ödeme yapılması için gerekli belgeler; vekaletname
örneği, dava dilekçesi, tevzi formu, ön inceleme tutanağı, tensip tutanağı,
duruşma tutanağı, takip talebi ve ödeme emri, sunulan dilekçe ya da talep
örneği, karar, harç makbuzu olup, ödeme esnasında hangilerinin talep
edileceği görevlendirmenin yapıldığı aşama da dikkate alınarak görevlendirmenin
konusuna ve mahiyetine göre baro yönetim kurulu tarafından belirlenir.”
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci
fıkrasının (e) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“e) Yönetmeliğin 5/A maddesinde düzenlenen
taahhütname gereği ilgiliden alınan paralar,”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendine “vekaletname,” ibaresinden sonra gelmek üzere
“çeviri masrafları,” ibaresi eklenmiş, (b) bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“b) Büroda görevlendirilecek avukat ve personelin
ücretleri,”
MADDE 10- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinde yer alan “her
2” ibaresi “Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere altı” şeklinde
değiştirilmiştir.
MADDE 11- Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
“Geçiş Hükmü
Geçici Madde 1- Bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik
ile değiştirilen 5 inci maddenin altıncı fıkrasında yer alan adli yardım
eğitimine ilişkin hüküm ile 6 ncı maddenin (b) bendi hükmü 1/1/2025
tarihine kadar uygulanmaz.”
MADDE 12- Aynı Yönetmeliğe ekte yer alan Ek-1, Ek-2 ve Ek-3
eklenmiştir.
MADDE 13- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 14- Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Barolar Birliği Yönetim
Kurulu yürütür.
Ekleri için tıklayınız