Anayasa Mahkemesinin 23/3/2023 Tarihli ve 2019/40991 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-06-20

20 Haziran 2023 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 32227
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
GENEL KURUL  KARAR  FORD OTOMOTİV SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2019/40991Karar Tarihi : 23/3/2023
Başkan : Zühtü ARSLAN 
Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN 
Başkanvekilf : Kadir ÖZKAYA 
Üyeler : Engin YILDIRIM 
Muammer TOPAL 
M. Emin KUZ 
Ridvan GÜLEÇ

Recai AKYEL 
Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Yıldız SEFERINOĞLU 
Selahaddin MENTEŞ

Basti BAĞCI 
Irfan FIDAN 
Kenan YAŞAR 
Muhterem INCE 
Raportör  Ayhn KILIÇ

Başvaruca : Ford Otomotiv Sanayi Anonim Şirketi 
Veklli : Av. Îsmail Yılmaz ASLAN 

L. BAŞVURUNUN KONUSU 
I. Başvuru; işyerinde incelemenin karuna aykını olması nedeniyle konut dokunulmazlığı hakkının, rekabeti kısıtlayıcı davranışlarda bulunulduğu gerekçesiyle idari para cezası uygulanması nedeniyle mülkiyct hakkımn, cezanın miktarının tayininde diğer müteşebbislerin ihracat ciroları dikkate alınmadiğı halde başvurucunum ihracat cirolariun da hesaba katılması nedeniyle müilkiyet hakkıyla bağlantılı olarak ayrımcılık yasağınım, aynıfilin ikinci kez soruşturulması nedeniyle yeniden yargilanmama ve cezalandırılmama ilkesinin, yargılamamn uzun sürmesi nedeniyle makul strede yargılanma hakkının, yarglama devam ederken yürürlüğe giren kanunla karar düzeltme aşamasımın kaldırılması nedeniyle de mahkemeye erişim hakkını ihlal edildiği iddialarına ilişkindir 
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 5/12/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bølom tarafından yapilmasına karar verilmiştir.

3. Başvuru belgelerinin bir Örneği bilgi için Adalet Bakanlığıa (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşıstresinde beyanda bulunmuştur.

4.Bölüm tarafindan başvurunun Genel Kurula sevkine karar verilmiştir.
IIL OLAY VE OLGULAR 
5.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucu, otomotiv pazarında faaliyet gösteren ve Ford Motor Companynin belli modellerinin imal ve satış hakkını alan bir anonim şirkettir. Başvurucu Şirketin ana faaliyet konusu Ford marka araçları ve parçalarnın (retimi, ithalatı, ihracatı ve dağıtımıdır.Başvurucu Şirket, Kocaeli ve Eskişehir'deki iki fabrikasında araç ve yedek parça tretimi yapmaktadı.

A.Ön Araştırma ve Soruşturma Strecl 
1. Blrinel Ön Araştırma Süreci 
7. Tüm dünyada 2009 yılında yaşanan ekonomik krizin etkilerinin atlatılabilmesi amacryla Bakanlar Kurulunum 16/3/2009 tarihli ve 27171 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 13/3/2009 tarihli ve 2009/14802 sayılı karartyla yeni binek otomobil ve hafif ticari araçlarda uygulanan Özel tükctim vergisi oranlarında indirime gidilmiştir. Söz konusu Bakanlar Kurulu kararı 15/6/2009 tarihine kadar yürürlükte kalmıştır.

8. Bakanlar Kurulu kararının yürürlüğe girmesini müteakiben otomobil üreticilerinin ortak hareket ederek otomobil arzinı kısrtladiklar ve 2009 yılının Nisan ayından itibaren fiyat artışına gittikleri yolumda çok sayıda şikâyet, Rekabet Kurumuna ulaşmıştır.
9. Rekabet Kurulu (Kurul) 29/4/2009 tarihli kararıyla şikâyete konu eylemlere İlişkin olarak 7/12/1994 tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. ve 6. maddelerinin ihlal edilip edilmediği hususunda soruşturma açilmasına gcrek olup olmadığının tespiti amacıyla Ön araştırma yapılmasına karar vermiştir. Ön araştırma sonucu düzenlenen 18/6/2009 tarihli raporda, 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinin ihlalini teşkil edecek şckilde anlaşmanın veya uyumlu eylemin mevcudiyetine dair yeterli delil bulummadığı görüşü açıklanmıştır. Ön araştırma raporumu ele elan Kurul 24/6/2009 tarihinde soruşturma açılmasına gerek olmadığına karar vermiştir. Kararda özetle şu değerlendirmeleri yapmiştir:
i. 4054 sayılı Kanun'un 4, maddesinde; belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kisitlama amacınıtaşryan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecck nitelikte olan teşebbüsler arasıanlaşmaların, uyumlu eylemlerin ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerinin hukuka aykırı ve yasak olduğu belirtiłmiştír.

ii.Birbirini etkileyebilecek az sayıda firmanın bulunduğu oligopol piyasasında faaliyet gösteren firmalar arasında herhangi bir anlaşma olmamasına rağmen paralel davrunşlar ortaya çıkabilmektedir. Bu davranışlar, piyasa koşullarından kaynaklanan bilinçli tercihin sonucudur. Dolayısıyla sadece paralel davranışın 

varlığına dayantlarak firmaların uyumlu eylem fiilini işlediği sonucuna ulaşılamaz Uyumlu eylemin varlığından söz edilebilmesi için bunun tarafların davranışlarından açıkça anlaşılan bir koordinasyon içinde gerçekleşmesi gerekir.
iii. Uyumlu eylem (1) teşebbüsler arasında koordinasyon ya da is birliğinin bulunmasi, (2) bu koordinasyonun taraflar arasında doğrudan ya da dolaylı bir bağlantıdan kaynaklanması, (3) bağlantırun amacıun rakiplerin gelecekteki davranışlarmdaki belirsizliklerin kaldırıimasıa yönelik olması şartlarının bir arada bulunması hâlinde gerçekleşmiş olur.

iv. Pazarda faaliyet gösteren firma sayıst azaldıkça firmalar arası koordinasyon ihtimali artar. Sağlayıcıların homojenliği de pazarın arz yönünü etkileyen bir unsurdur. Pazara giris engelinin bulunması firmalar arasmdaki koordinasyonu kolaylaştırır. Ürünlerin homojenliği fyattan sapmaların hemen fark edilmesine yol açar. Pazarın şeffaf olması da koordinasyon ihtimalini artırmaktadır. Olgun ve doymuş pazarlarda da koordinasyon riski fazladır. Şikayet konusu pazar,oligopolistik piyasa özelliklerine sahip olmasına rağmen yoğunlaşma oranı nispeten düşük olan, ürtnlerin homojen olduğu, olgun ve doymuş olmayan bir pazardır.
v. On iki teşebbüsün yetkilileriyle yapılan göräşmelerde, Özel tüketim vergisi indirimi sonrasında talep artışı olduğu ve stoklarin azaldığı ifade edilmiştir.Firmaları stok ve satış rakamlarına bakıldığında özel tüketim vergisi indiriminden sonra firmaların stoklarının azaldığı görülmüştür. Grafiklerde gösterilen stok,ihracat, satş ve ithalat verileri firmalarım arza kontrol etmek için ortak hareket ettikleri iddiasını doğrular nitelikte değildir. Dağıtıcı ve üretici teşebbüsler hakkında yürütülen Ön soruşturma sürecinde yapilan incelemelerde arzı kontrol etmek suretiyle rekabeti engellemeye, kısitlamaya ve bozmaya yönelik olarak firmalar araşında uyumlu bir eylem tespit edilememiştir.

vi. Özel tüketim vergisi indirimi sonrası dönemde firmaların fiyat harcketleri ve zam oranları incelendiğinde binek otomobillerde fiyat artişınin olduğu gōzlemlenmiştir. Ancak bumda Özel tüketim vergisi indirimi ve talep artışının etkili olduğu anlaşılmıştır.

vii. Şikäyete konu paralel fiyat artışlarının teşebbüsler arasında rekabeti kısitlayıcı bir koordinasyona dayandığuı gösteren herhangi bir iletişim veya bilgi paylaşımına rastlanmamıştır. Sonuç olarak teşebbüsler arasıda rekabeti kısıtlayıcıherhangi bir anlaşma ya da uyumlu eylemin bulunduğuna dair belge ve bulgu elde edilememiştir.

2. İkimei Ön Araştırma Sürecl 
10. Kurul, aynı tarihli (24/6/2009 tarihli) kararyla Otomotiv Distribütörleri Derneği ve Otomotiv Şanayi Derneği Öyesi müiteşebbislerin dernek çatisı altında geleceğe ilişkin fiyat,Üretim, satış konularında bilgi ve tahmi paylaşımı suretiyle 4054 sayılı Kanun'um 4.maddesini ihlal edip etmediği konusunda soruşturma açılmasına gerek olup olmadiğımn tespiti amacryla ōn araştırma yapılmasına karar vermiştir.

11. Ön araştırma yapmak üzere yetkilendirilen rekabet uzmanları -diğer müteşebbislerin işyerlerinin yami sıra- 29/7/2009 tarīhinde haşvurucumun Kocaeli'nin Gölcük 

ilçesindeki adresine gelerek yerinde inceleme yapmıştir. Yepılan inceleme sonucu şirket personelinin bilgisayarından temin edilen elektronik postalardan oluşan 78 yaprak belge teslim ahınmıştir.

12. Ön araştırma sonuçu düzenlenen 28/8/2009 tarihli raporda, on altı teşebbūs hakkında soruşturma açılmasına karar verilmesi Önerisinde bulunulmuştur. Raporda Özetle şu tespitler yapılmıştır:
i. Binek, hafif ticari ve ticari araç satışlarına yönelik tüm alt modeller bazında satış adedi bilgilerinin aylık olarak payłaşıldığı görülmüştür. Her iki derneğin toplantılarında teşebbtislerin pazarın tamamına yönelik tahminlerini paylaştıklarıtespit edilmiştir. Toplantı tutanakları incelendiğinde toplantiların amaçlarmdan birinin sektörün gelecekteki durumunun yamı sıra toplam binek ve ticari araçlara yönelik tahminlerin paylaşılması olduğu anlaşılmıştır. Sektördeki teşebbüsler arasında stok ve hedef satış rakamları ile satış stratejilerinin de paylaşıldığına rastlanmıştır. Sektördeki aktörler arastnda gerek dernek toplantılarında gerekse bireysel iletişim kanalları aracılığıyla geleceğe dönük fiyat strutejisi görüşmelerinin yapıldığı belirlenmiştir.

ii. Bilgi değişimi rekabetin kısıtlanması potansiyeline sahiptir. Bilgi değişimi gelecekle ilgili belirsizlikleri azaltarak piyasanın öngörülebilirliğini artırmak suretiyie rekabeti sınırlayabilmekte ve teşebbtsler arası koordinasyona yol açabilmektedir, Bunumla birlikte bilgi değişiminin per se (doğası gereği) rekabeti bozucu olduğu yaklaşımının kabult mümkün olmayıp bumun rekabeti bozup bozmadığı her somut olayın kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Bu durumda piyasadaki etkinligin artırılmasıyla sınırlı sonuç doğuran bilgi değişimiyle rekabeti bozan bilgi değişiminin birbirinden ayrıştırılması gerekir. Hangi bilginin rekabeti bozucu nitelikte olduğu değerlendirilirken pazarın yapisı, ürünün özellikleri ve paylaşılan bilginin niteliği dikkate alınır.

jii. Bilgi değişiminin 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinde yasaklanan fiil kapsamına girip girmediği değerlendirilirken dikkate alınacak ilk unsur pazarın yapısıdır. Pazar yapısı; pazarın yoğunlaşma derecesi, arz ve talep yapısı ile mal veya hizmetin niteliğine işaret etmektedir. Pazarın yoğunlaşma oramı yükseldikçe rekabeti sınırlayıcı etkisi de artar. Yoğunlaşmanın yüksek olduğu oligopolistik pazarlarda gerçekleşecek bilgi değişimi, şeffaflığı artırarak rakipler arasındaki koordinasyonu güçlendirecek ve rekabeti sımırlayacaktır.

iv. Ticari sır niteliğinden uzaklaşan ve kamusallaşan bilginin paylaşılmasının rekabete etkisi şınırlı olur. Aynı şekilde geçmişe yönelik bilginin paylaşımı da rekabet üzerinde kayda değer bir tesirde bulunmaz, Buna karşılık geleceğe yönelik fiyat paylaşımı bir teşebbüıstin piyasada uygulayacağı ticari stratejiyi açığa çikaracağıdan rekabeti kısıtlamaktadır. Böyle bir durumda bilgi paylaşımının etkilerine baktimaksızın rekabeti ihlal ettiği kabul edilmektedir.
v. Teşebbüsler tarafindan gerçekleştirilen bir faaliyetin 4054 sayılı Kanun'un 4.maddesi kapsamında değerlendirilebilmesi için rakipler arasında bir anlaşma,uyumlu eylem ya da teşebbüs birliği kararı bulumması gerekir. Bu yönüyle õnem taşıyan olgu, rakiplerin uzlaşmış olmasıdır.


vi. Somut otayda yapilan inceleme ışığmda ön inceleme konusu teşebbüslerin eylemlerinin (1) mevcut ve geleceğe yönelik bilgi paylaşımı ve (2) fiyat görüşmeleri şeklinde ikì aynı nitelik taşıdığı tespit edilmiş ve bunlar aynı ayn değerlendirilmiştir.
vii. Binek ve ticari araçlarda pazardaki ilk on iki aktörün pazar payı %80'in Üzerindedir. Hafif ticari araçlarda ise ilk dört aktör pazarın %70'nden fazlasına hâkimdir. Bu unsurlar gözetildiğinde pazardaki yoğunlaşmanın düştk olmadığıdeğerlendirilmektedir. Yapılan araştırmalar tüketici gelirindeki değişimlerin otomotiv sektöründeki talebi btyük oranda ctkilediğini göstermektedir. Binek ototnobil ve ticari araç pazerında heterojen bir ürūn yapisı mevcuttur. Bu nedenle piyasadaki rekabet bütünüyle fiyat rekabetine değil; kalite, yeni model geliştirme yeteneği, Orün çeşitliliği ve servis ağıın yaygınlığı gibi faktörlere de dayanmaktadir.

viii. Ön araştırma kapsamında aktörlerin mevcut pazar payları ve fiyatları,pazar taħminleri ile stok, hedef ve satış stratejisine ilişkin bilgileri paylaştığı tespit edilmiştir. Söz konusu bilgiler tüm aktörlerin iradelerinin uyuşması sonucu paylaşılmaktadıt. Tarafların sattığı araç adedinin ve pazar tahminlerinin paylaşılmasınun rekabeti kısıtlayıcı bir yönünün bulunmadığı değerlendirilmektedir.Buna karşılık stok, hedef ve satış stratejilerinin paylaşılmasının rekabeti bozucu etkisi vardır.

ix. Tarafların paylaştığı fiyat stratejileriyle ilgili olarak üç temel belge mevcuttur, Bunlardan ilki 17/5/2006 tarihli olup 2006 yılında avroda meydana gelen yükselmeye bağlı olarak bir firmanın Ford'un da dahil olduğu rakip üç marka yetkilileriyle görüşmesine ilişkindir. Görüşmeye İlişkin belgede, her üç marka yetkilisinin de görüşünün avrodaki artışın fiyatlara yansrtılması ancak bunun için kurun dengeye ulaşmasının beklenmesi gerektiği yöntinde ifade yer almaktadır.Diğer iki belge ise 20/10/2008 ve 24/10/2008 tarihli Otomotiv Distribütörleri Derneği ve Otomotiv Sanayi Derneği Pazarlama Komitesi toplantilarıdir. Söz konusu toplantılarda 2008 yılındaki avro artışı karşısında rakip firmaların fiyat stratejileri görlşülmtştür.

x. 2006 yılındaki görüşme sonrası her dört katılımcımın da fiyat artışı yaptığıgözlemlenmiştir. 2008 yılındaki görüşmeler sonrasında ise tarafların kur artışmın aksine önce indirime gittiği ve yeni yılla birlikte fiyat yükselttiği görüimektedir.Kurun yükselmesine rağmen tarafların fiyat artışı yerine indirime gitmesi,fiyatlandırma politikasında söz konusu görüşmelerin etkili olduğunu göstermektedir.
xi. Fiyat, satın alma sürecindeki en Önemli faktörlerden olduğu için fiyat stratejisine yönelik görüşmelerin rekabeti engellemeye, kısitlamaya ve bozmaya yönelik olduğu kabul edilmektedir. Bu itibarla fiyat stratejisine yönelik görüşmelerin uyumlu cylem veya anlaşmaya yol açmak suretiyle 4054 sayılıKanun'un 4. maddesini ihlal edecek nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.
xiì, Sonuç olarak movcut pazar payları ve fiyatları ile genel pazar tahminlerinin paylaşılmasının rekabeti engelleyici, bozucu ve kısrtlayıcı bir etkisi bulunmadığından bunlarla ilgili olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığıkanaatine varımıştır, Buna karşılık stok, hedef ve satış stratejilerinin paylaştiması

ile fiyat stratejilerine ilişkin görüşmelerin 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesine aykırilık teşkil ettiği ve bunlar yönüinden soruşturma açılması gerektiği değerlendirilmiştir.

13. Kurul 9/9/2009 tarihli toplantisında başvurucunun da aralarmda bulunduğu teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına karar vermiştir. Rekabet Kurumu 17/9/2009tarihli yazıyla savummasını otuz gün içinde göndermesini başvurucuya ihtar etmiştir. Söz konusu yazıda ön araştırma raporundaki tespitlerin özetine de yer verilmiştir.
3. Soruşturma Sürect 
14. Başvurucu; Rekabet Kurumuna sunduğu savummasında Öncelikle yerinde incelemenin Kanun'un 15. maddesinin ikinci fikrasındaki usule uygun olarak yapılmadığını,ayrıca savunma talep yazısındaki Özetin etkili bir savunma yapılması için yeterli olmadığııileri strmüştür. Savunmada; rekabetin ihlal edilip edilmediği değerlendirilirken paylaşılan bilginin niteliğinin ve ilgili pazarın yapısıın Önem taşıyacağı hatırlatılmış, rakipler arasında hassas bilgilerin paylaşılmasının tek başına uyumlu eylem olarak yorumlanmasının mümkün olmadığı iddia edilmiştir. Kurulun önceki kararlarnda bilgi paylaşımını per se uyumlu eylem olarak kabul edilmediği öne strülen savunmada, Avrupa Birliği Komisyonunun uygulamaşımın da bu yōnde olduğu belirtilmiş, otomotiv piyasasının rekabetçi yapısınedeniyle bilgi paylaşımunın otomatik olarak rekabeti bozmadığı ifade edilmiştir.
I5. Başvurucunun bilgi edinme hakkı çerçevesinde yaptığı başvuru üzerine ön şoruşturma raporu ve ekleri 22/3/2010 tarihli yazı ekinde başvurucuya gönderilmiştir.Başvurucu, ön soruşturma raporu ve eklerinin tebliğinden sonra 22/4/2010 tarihinde ek savunma göndermiştir. Ek savunmada başvurucu, fiyat stratejisine yönelik görüşmelerin per se ihlal olarak kabul edilmesi gerektiğine yönelik raportör görüşünü eleştirmiştir. Bu bağlamda Kurulun ve Avrupa Birliği Komisyonunun önceki kararlarında bilgi paylaşımının tek başina bir ihlal nedeni olarak kabul cdilmediğine, somut olayın koşullarına bakrlarak bir değerlendirme yapıldiğıma ve ihlale yol açabilmesi için rekabet parametreleri üzerinde önemli Ölçüde olumsuz tesir göstermesi gerektiğine işaret etmiştir. Başvurucu, rakiplerin anlayışbirliği ve ortak hareket güdüsü içinde bulunduğunum ortaya konulamadığını ileri sürmüştür.2006 yılında yaşanan kur artışınin fiyatlandırma stratejisinde ctkili olduğunu ifade ettiği ek savunmada başvurucu, anılan dönemde maliyetlerde %20 oranında artiş meydana gelmesine rağmen Ford Otomotivin sadece %15 oranında fiyat artışı uyguladığını belirtmiştir. 2008yılındaki krizden en çok otomotiv sektörünün etkilendiğini, tretim kapasite kullanım oranımın düştüğünüi, sektörde ciddi daralmalarmn meydana geldiğini ifade etmiş, 2o08 yılı sonumda Öncelikli hedefin mevcut stokların eritilmesi olması sebebiyle fiyatlarda indirime gitmek mecburiyetinde kalmdığın, 2009 Ocak ve Şubat aylarında yapılan zamların ise artan maliyetlerin karşılanmasına yönelik olduğumu açıklamıştır. Otomotiv Sanayi Derneği toplantisında pazara yönelik genel değerlendirmelerde bulunulduğunu ve bunların delil değerinin olmadığımı iddia etmiştir. Delil olarak dayanılan elektronik iletilerinin içeriğine yönelik eleştirileri dile getinmiş ve bunların delil değerinin bulunmadığını vurgulamıştır.
16. Rekabet Kurumu raportörlerince yapilan soruşturma sonucunda dflzenlenen 8/9/2010 tarihli raporda başvurucunun da aralarinda bulumduğu on dokuz mūteşebbisin 4054sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal eder nitelikte eylemlerde bulunduğu sonucuna ulaşılmış ve söz konusu teşebbüislere 4054 sayılı Kanum'un 16. maddesi uyarınca idari para cezasıuygulanması önerilmiştir. Soruşturma raporunda, soruşturmada elde edilen ve çoğunluğu 

elektronik posta dökümlerinden oluşan belgelerin içeriklerine yer verildikten sonra soruşturulanların savunmalarında ileri sürülen itirazlar karşılanmıştır. Soruşturma raporunda genel itibarryla ön inceleme raporumdaki değerlendirmelerin benzeri yapilmiştir. Bununla birlikte raporda aktörlerin fiyat politikasına yönelik görüşmelerinin 2009 yılında da devam ettiği belirtilmiştir. Raporda özel tüketim vergisi indirimine ilişkin Bakanlar Kurulu kararımın 16/3/2009 tarihinde Resmî Gazete'de yayimlanmasından sonra (19/3/2009 tarihinde)Otomotiv Distribütörleri Derneğinin on üç markanın temsilcilerinin kattlımuyla bir toplantıdūzenlediği vurgulanmıştir. Soruşturma kapsamında 14/9/2009 tarihinde D. Anonim Şirketinde ve 15/9/2009 tarihinde de A. Anonim Şirketi ile N. Anonim Şirketinde gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilen 19/3/2009 ve 16/6/2009 tarihli belgelerden (bazı elcktronik posta içeriklerinden) özel tüketim vergisi indiriminden sonra da aktörlerin fiyat artışına gidecekleri yönünde açıklamalarda bulunduğunun anlaşıldığı belirtilmiştir.Yapılan inccleme sonucunda özel tüketim vergisi indirimin gerçekleştiği mart ayında fiyatlarda düşük olmakla birlikte izleyen aydan itibaren neredeyse tüm müteşebbislerin fiyat artışına gittiği açıklanmıştır. Raporda, fiyat artışına gittiği hâlde 19/3/2009 tarihli toplantıya katılmadığı tespit edilen üç teşebbüstn eyleminin 4054 sayılı Kanum'un 4. maddesini ihlal eder nitelikte olmadığı da değerlendirilmiştir. Buna karşılık amlan toplantıya katılan başvurucunun eylerninin ihlal oluşturduğu kanaati açıklanmıştır.
17.Başvurucu soruşturıa raporuna karşı savunmasını 11/11/2010 tarihli dilekçeyle Rekabet Kurumuna sunmuştur. Başvurucunun savunmasında, esas itibartyla õn soruşturma raporundaki iddialar daha da detaylandırılmıştır.Önceki aşamalarda ileri sürdüğü iddialara ek olarak δzel tüketin vergisi indiriminden sonraki dönemdeki (19/3/2009 tarihinden sonraki dönem) fiillerle ilgili olarak daha ðnce 24/6/2009 tarihli kararla soruşturma açılmamasına karar verildiği hâide bunların soruşturma konusu edilmesinin hukuk güvenliği ilkesini ihlal ettiğini iddia etmiştir.
18. Kurul 18/4/2011 tarihli kararla başvurucunun 4054 sayılı Kanun'un 4.maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşarak Kanun'un 16. maddesi uyarınca 2010 mali yilt sonunda oluşan ve Kurul tarafindan belirlenen gayrisafi gefirlerinin takdiren binde 9'u oranında olmak üzere 68.844,704,73 TL idari para cezası uygulanmasına oybirliğiyle karar vermiştir. Kararın gerckçesinde, soruşturma raporumdaki tespitlere yer verildikten sonra dosyadaki belgelerden otomotiv sektörändeki belirli teşebbüislerin 2006 yılından bu yana fiyat stratejisi belirlemeye yönelik olarak toplantı ve kişisel mesajlaşma yoluyla görüşmelerde bulunduklarımın anlaşıłldığı vurgulanmıştır. Kararda; fiyatın satın alma süreci ve kaynak tahsisini belirleyen en önemli faktörlerden biri olduğu, bu nedenle fiyata ilişkin görüşmelerin rekabeti bozucu etkisi konusunda fikir birliği bulunduğu ifade edilmiştir. Söz konusu görüşmelerin gerçekleşmemiş olması hâlinde fiyatların nasıl olacağı hususunda kesin bir öngörüde bulunmanın mümkün olmayacağının belirtildiği kararda, bununla birlikte soruşturma kapsamında yapılan analizlerde 2006 ve 2009 yıllarında fiyatların daha düşük olabileceğinin tahmin edildiği vurgulanmıştır. Kararda somuç olarak fiyat stratejisine ilişkin görüşmelerin uyumlu eylem veya anlaşma mahiyetinde olduğu, 4054 sayılı Kanun'un 4.maddesini ihlal eder nitelikte olduğu açıklanmıştir. fhlal olarak nitelendirilen davranışların 2006-2009 yılları arasında devam eden tek bir uzlaşmanın sonucu olduğunun kabul edildiği kararda, katilım stresi bir yıltn üzerinde olan başvurucuya uygulanacak cezanın yarı oranında artırıldığı, buma karşılık ihlal konusu faaliyetin yıllık gayrisafi gelirinde çok düşüik bir payının bulunması sebebiyle indirim uygulandığı belirtilmiştir.

19. Başvurucu, erken Ödeme imkânından yararlanaruk idari para cezasım 51.117.193,71 TL olarak ödediğini belirtmiştir.


B. fdari YargıSürecl 
20. Başvurucu, idari para cezası ile 15/2/2009 tarihli ve 27142 sayılı ResmîGazete'de yayımlanan "Rekabett Snırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanulması Hâlinde Verilecek Para Cezalarına Rişkin Yönetmelik"(YÖnetmelik)' in iptali istemiyle 30/9/201 1 tarihinde Danıştay Onüçüncü Dairesinde (Daîre)dava açmıştır. Dava dilekçesinde Bzetle şunları ileri stümüştür.

i. Özel tüketim vergisi indiriminin yürüriüğe girmesinden sonraki döneme ilişkin olarak Kurulun 24/6/2009 tarihli kararıyla soruşturma açılmamasına karar verildiği hālde bu dönemin de yeniden soruşturulması hukuka aykurdưr.
ii. Ceza uygulanmasına ilişkin idari işlemin tesis strecine dair açık ve belirli bir usul bulunmamaktadır. Tüm teşebbüslerle ilgili olarak tek bir karar verilmesi hukuka uygun değildir.

iii. Ön araşturma evrclerinde kanunda Öngörülon sürelere uyulmamıştir. Bu bağlamda δn araştırma yapan raportör, görüşünü 4054 sayıli Kanum'un 40.maddesinin üçüncü fikrasmda öngörülen otuz günlok stre içinde Kurula vermemiştir. Yine Kurul, anılan Kanun'un 41. maddesinin birinci fikrasında belirtilen on günlük süre içinde katar verme yükümlülügüne uymamıştır.
iv. Savumma istem yazısında etkili bir savunma yapmayı mümkün kılacak olgulara yer verilmemiştir. On araştirma raporu sonradan tebliğ edilmiş ise de bumun üzerine Kurula sunduklan ek savunmanın dikkate alındığı karardan anlaşılamamaktadır.

v. Yerinde inceleme, 4054 sayıl Kanunun 15. maddesinin ikinci fikrasında öngörtlen usule uygun olarak yapilmamiştir. Ycrinden inceleme yetki belgesinde somutlaştırma yapılmamış, genel ifadelere yer verilmiştir.

vi Yönetmelikin 7, maddesinde öngörülen hafifletici nedenler uygulanmamıştur. Örneğin incelemeye yardımcı olunduğu ve ilk defa incelemeye konu edildiği hususlarımın hafifletici neden olarak dikkate alınması konusunda Kurulun takdir yetkisi bulunmamaktadır.

vii. Para cezasımın dayanağı olan Yönetmelik hükmü 4054 sayılı Kanum'a aykındır. Ceza oranlartnın teşebbüslere göre farklilaştırılmasının gerekçesi kararda açıklanmamıştır.

viii. 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fikrasmda yer alan "nihai karardan önceki mali yisomu oluşan yıllk gayrisafi gelirinin %l0'u" ibaresi,yaptırım uygulanacak maliyılın ve gayrisafi gelirin önceden belirli olmamasısebebiyle Anayasa'mn 2. maddesinde dtlzenlenen hukuk devleti ilkesine, cezanın miktarınm idarenin incelemesinin uzamasına bağhı olarak artabilmesi nedeniyle 38.maddesinde düzenlenen suç ve cezaların kamuniligi ilkesi ile 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine aykırıdır,
ix. 4054 sayilı Kanun'um yerinde inceleme usultinü dazenleyen 15. maddesi Anayasa'nn 20, ve 21. maddelerine aykındır. Kişilerin mesleki ve ticari faaliyetieri 

kapsamındaki kâğıt ve eşyalarıın yanı sıra işyerleri de özel hayata saygı hakkımın koruması kapsamında olduğundan Anayasa'daki õzel güvenceler bunlara ilişkin aramalar yönünden de geçerlidir.

x. Geleceğe yönelik fiyat stratejisinin görüşülmesinin rekabeti bozucu bir davranış olarak kabulü doğru değildir. Bilgi paylaşımının ancak rckabeti suırlandırdığının somut olarak ortaya konulması hålinde 4054 sayılı Kanun'un ihlali olarak değerlendirilmesi gerekir. Somut olayda ise bu şekilde bir tespit yapılmadan bilgi paylaşımının per se rekabeti bozduğu kabul edilmiştir.
xi. 2006-2009 yılları arasındaki fillerin tek bir uzlaşt kararına dayandığıtespitinin temeli bulunmamaktadır. Zira söz komusu fillerin kesintisiz bir biçimde devam ettiği ortaya konulamamıştır. 2006 ve 2009 yılındaki fiyat artışınım sebebi kurdaki yükseliş olup teşebbtüsler arasında bir anlaşma bulunmamaktadır. Aksini gösteren deliller Kurul tarafindan dikkate alınmamıştır.

21. Rckabet Kurumumun savunma yazisinda Özetle şunlar ileri sthrülmüştür:
i. Özel tüketim vergisi indiriminden sontaki dönemin mükerrer soruşturulduğu iddiası yerinde değildir. Kurultn soruşturma açılmasina yer olmadığına dair 24/6/2009 tarihli kararı ihlale yönelik yeterli delil bulunmamasına dayanmaktadır.Buna mukabil Ön araştırma sonucunda özel tiketim vergisi indirimi dışındaki dönemlerde teşebbüslerin koordinasyon içinde hareket ettiklerini gösteren belgelerin elde edilmesí sebebiyle teşebbtisler hakkıda yeni bir soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Ikinci kez yapılan soruşturma sırasında 14/9/2009 tarihinde D. Anonim Şirketinde ve 15/9/2009 tarihinde de A. Anonim Şirketi ile N. Anonim Şirketinde gerçekleştirilen yerinde incelemelerde Özel tüketim vergisi indiriminden sonraki dönemde de koordinasyonun sürdürüldüğünü gösteren19/3/2009 ve 16/6/2009tarihli belgeler elde edilmiştir, Söz komusu belgeler önceki ön inceleme esnasında mevcut olmayıp ikinci ön inceleme sırasında temin edilmiştir. Yeni delil elde edilmesi sebebiyle özel tüketim vergisi indiriminden sonraki dönemin de yeniden soruşturmaya konu edilmesi hukuka aykırı değlldir.

ii. Kurul, birden fazla teşebbüstın filini aym kararda ele almakla birlikte her bir teşebbüs yönünden münferit değerlendirme yapmıştir. Ayöca 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinde yasaklanan fiilin mahiyeti dikkate alındığında incclemenin tek bir kararda yapıiması işin doğası gereğidir.

ii. Kurum raportörleri 4054 sayılı Kanun'un 40. maddesinde öngörülen otuz günitik sūresi içinde raporu Kurula sunmuştur.

iv. Soruşturmaya konu iddiaların türü ve niteliğini içeren bilgiler savumma talep yazısında başvurucuya gōnderilmiştir, Soruşturmanın selameti açısından bu aşamada Ön inceleme raporu başvurucuya tebliğ edilmemiş ise de sonraki aşamalarda başvurucuya gönderilmiştir.

v. Yerinde inceleme yetki belgesinde incelemenin konusu açık bir biçimde belirtilmiş ve yetki belgesi kanuni hükümlere uygun olarak düzenlenmiştir.

vi. Kurul, temel cezanın yanında hafifletici ve ağırlaştıricı nedenleri de dikkate alarak nihai ceza miktarım belirlemiştir, Incelemeye yardımcı olunmasmın bir indirim sebebi olabilmesi için başvurucuun kamunen zorunlu olan iş birliğinin 8tesine geçerek Rekabet Kurumunun kendi imkânlarıyla elde edemeyeceği bilgi ve belgeleri summuş olması gerekir. Somut olayda da böyle bir durum bulummamaktadır. Ayrıca ilk defa soruşturmaya konu olma biçiminde bir indirim nedeni Yönetmelikte öngörülmemiştir.

vii. Para cezasımn dayanağı olan Yönetmelik hükmü hukuki belirlilik ve Öngörülebilirlik ilkelerini temin edecek nitelikte düzenlenmiş olup 4054 sayıli Kanun'a aykını değildir. Öte yandan cezalar her bir müteşebbis yönünden şahsileştirilerek belirlenmiş, bunun gerekçesi detaylı bir biçimde Kurul kararında açıklanmıştır.

vii, Dava dilekçesinde savunulanın aksine "nihat karardan önceki mali yısomu" ibaresi belirsizliğe yol açmamakta, aksine hukuki güvenlik sağlamaktadır.Söz konusu düzenlemeyle teşebbüslerin karara en yakın tarihli ödeme güeü esas alınmakta ve buna da tist sunır getirilerek hukuki güvenlik sağlanmaya çalışılmaktadır. Kural, aymı durumda bulunan herkes yöntinden uygulanacağından suç ve cezaların kamıniliği ilkesi ile eşitlik ilkesine de aykırı değildir. Ayrıca "yıllık gayrisafi geltrinin" ibaresiyle cezanın uygulanacağı parametre netleştirildiğinden bu ibarenin Anayasa'ya aykırlığından söz edilemez.

ix. Yerinde yapilan inceleme, zor kullamma yetkisi içermediğinden arama kararıniteliğinde değildir. Bu sebeple Anayasa'mn 20. ve 21. maddelerindeki özel güvencelere aykırılık oluşturmamaktadır.

x. Teşebbüslerin geleceğe yönelik fiyat stratejilerinin belirlenmesine yönelik eylemlerin salt bilgi değişimi mahiyetinde görülmesi mümkün olmayıp bu eylemler 4054 sayılı Kanun'um 4. maddesinin ihlalidir. Öte yönden bu eylemler salt bilgi değişimi mahiyeti taşısa bile doktrin ve içtihat dikkate alındığında per se rekabeti bozucu yönünün bulunduğu kabul cdilmektedir. Otomotiv sektöründe fiyatın talebin belirlenmesinde tek unsur olmadığı doğru olmakla birlikte talebin belirlenmesinde temel unsur fiyattör, Dolayısryla geleceğe yönclik fiyat stratejilerinin paylaşılmasırekabeti bozucu fiil nitcliğindedir. Bayilerin ortalama kâr marjı dikkate alındığında bilgi değişiminin fīyatlanı etkilememesi mümkün değildir. Kaldı ki söz konusu bilgi değişiminin ihlal oluşturabilmesi için fiyatları etkilemesi de gerekmez.
xi. Ihlalin kesintisiz bir biçimde sürdürüldogü hususu soruşturma raporuyla saptanmıştır. Kaldı ki eylemlorin kesintiyc uğradığının kabul edilmesi halinde teşebbüsler yönünden daha ağır sonuçlar ortaya çıkacaktır.

xii. Başvurucu, satış fiyatlarını bağımsız bir biçimde belirlediğini ileri sürmekteyse de soruşturma sürecinde elde edilen elektronik iletiler ile toplantıbelgelerinden başvurucunun 2006 yılından beri fiyat politikasımı sektördeki diğer bazı aktörlerle koordinasyon içinde belirlediği anlaşılmıştır.
22. Daire 6/4/2017 tarihinde davanın reddine karar vermiştir. Daire kararında Öncelikle başvurucunun Yönetmelik hükmünlın Anayasa'ya aykın olduğu iddiasıkarşılanmıştır. Bu meseleye yönelik olarak kararda Özetle şumlar ifade edilmiştir:

i. Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki normların yürürltüklerini üst düzeydeki normlardan eldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmaktadır. Hiyerarşik olarak daha altta bulunan kanunlar Anayasa'ya, tüzükler kanunlara, yönctmelikler ise kanun ve tilzilklere dayanmaktadır. Bir normun daha Üst konumda bulunan bir norma aykır veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün değildir.
ii. Kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali Özerklikte bir kamu kurumu olan Rekabet Kurumunun 4054 sayılı Kanun'un tamıdığı görev ve yetkilerle sinırlı olarak yönetmelik çıkarma yetkisi olduğu kuşkusuzdur.

ii. 4054 sayılt Kamun'un 16. maddesi uyarınca verilecek idari para cezaları30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun genel htkfimlerine tabi olup Rekabet Kurumu tarafindan idari para cezaları alanında yapılacak düzenlemelerde belirtilen 5326 sayılı Kanun'un genel hükümlerinde yer alan düzenlemelerin dikkate alınması gerektiği açıktır, Bu noktada idari yaptırımlar konusunda genel kanun olan 5326 sayıl Kamum'un "Kamunilik ilkesi" kenar başlıklı 4. maddesinde yaptırımın türü, süresi ve miktarı bakımından mutlak olarak kanunilik ilkesi benimsenmiştir.
iv. 4054 sayılı Kanun'um 16. maddesinde; yaptirimın thrü idari para cezası,miktarı ise teşebbüs veya teşebbüs birliğinin nihai karar tarihinden bir önceki yıl cirosunun %lÖ'una kadar olarak belirlenmiştir. Anılan maddeye göre nispi olarak belirlenen idari para cezasına ilişkin oran noktasmda Kurulun takdir yetkisi bulunmaktadır. Dava konusu Yönetmelik hükümlerinde ise idari para cezası dışında bir idari yaptirım öngörülmediği ve %lo sınırımn tzerine çıkacak bir oran belirlenmediği açık olduğumdan Yönetmelik hükümlerinde idari yaptirımların kanuniliği ilkesine aykın bir yön bulunmamaktadır.

v. Ayrıca Kurul, 4054 sayılı Kanun'um 16. maddesine göre teşebbüs veya teşebbtis birliğinin cirosunun %10'una kader ceza uygulama yetkisine sahip olup bu strın hiçbir şekilde aşılamayacağı açıktır. Anılan maddede "ihlälin tekerrürü,sürest, teşebbus veya teşebbūs birlikerinin piyasadakd gücū, ihlälin gerçekdeşmesindekd belirleyict etkisi, vertlen taahhütlere uyup uymaması, incelemeye yardımeı olup olmuması, gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığıgibt hususlarz..." denilmek suretiyle idari para cezasının belirlenmesinde dikkate alıacak hususlar örnek kabilinden sayılmıştır. Bu anlamda Yönetmelik ile yapılan düzenlemenin Kurulun bireysel olaylar bakumından sahip olduğu takdir yetkisini bir düzenleyici işlemle gelecekteki bütün benzer olaylar için ortaya koyması olarak değerlendiriImesi gerekmektedir. Nispi olarak belirlenen idari para cezalarmda idari para cezası uygulayacak makama geniş bir takdir yetkisi verilmesi, idari yaptırımların muhatapları açısından eşitlik ve hukuki güvenlik iſkeleri bakımından sakıncalar yaratabilmektedir, Bu noktada nispi idari para cezaları açısmdan miktar veya oran aralığım dar tutulması veya belirtilen aralıkta takdir yetkisinin kullanımında idarenin eşitlik ilkesi çerçevesinde objektif kriterleri belirlemesi bu sakıncaların asgari düzeye indirilmesini temin edebilecektir. Idari para cezasımiktarının tespitinde objektif kriterlerin belirlenmesi, idarenin takdir yetkisinin yargısal denetimine olanak sağlaması ve bu bağlamda hukuk devleti ilkesinin gerçekleşmesi yönünden önem arz etmektedir.


vi. Cezanın 4054 sayılı Kanun'da öngörülen azami yüzde onluk oranı aşmamak zere belirlenmesine yönelik olarak ve antlan Kanun'un verdiği takdir yetkisinin objektifleştirilmesi amacıyla yapılan dava konusu düzenlemelerde üst hukuk normlarna ve dayanak Kanun hükümlerine aykırılık görülmemiştir.
23. Daire kararında daha sonra idari para cezasının hukukiligi incelenmiştir. Idari para cezasımın hukuka uygun olduğu sonucuna varılan kararm gerekçesinin buna ilişkin kısmıÖzetle şõyledir;
i. 4054 sayılı Kanun'un 4, maddesiyle, belirli bir mal veya hizmet piyasaşında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amaçınıtaşıyan veya bu etkiyi doğurun yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arasıanlaşmalar, uyumlu eylcmler ile teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylcmleri açıkça yasaklanmıştır. Diğer yandan 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçünctıfikrasında bu Kanun'un 4. maddesinde yasaklanmiş davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir yıl önceki malf yıl sonunda oluşan ya da bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karara en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafindan saptanacak olan yıllık gayrisafi gelirinin %IÖuna kadur idari para cezası verileceği belirtilmiştir.
ii. 4054 sayılı Kanun'un genel gerekçesinde; rekabetin sağlandığı bir piyusa ekonomisinde fiyat ve kâr göstergelerinin müdahalelcrden uzak olarak belirleneceği.rekabetin piyasa ekonomisinin işlerliğini sağlayan araç durumumdaki bir süreçolduğu, rekabeti oluşturacak şartlarin bulummaması durumunda piyasa ckonomisinin sağlıkhı bir şekilde işlemcsinin mümkün olamayacağı, bu strecin sağhıklı işlemesini temin etmek bakımından teşebbüslerin rekabete aykın fiil ve davramşlardan sakımması gerektiği belirtilmiştir.

i. 4054 sayılı Kanun'um 4. maddesinin gerekçesinde; maddenin amacıbakımından anlaşmanın medeni hukukun geçerlilik koşullarına uymasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her trlt uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanıldığı, anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının bir öneminin olmadığıbelirtilmiştir. 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesine göre anlaşma, uyumlu cylem veya teşebbüs birliği kararlarının rekabeti engeileyici, bozucu veya kısıtlayıcı amaçtaşıması ycterli olup -amacın bu olması koşuluyla- sõz konusu davramşların ayrıca piyasada rekabeti bozucu etkilerinin görülmesi veya bu etkilerin ispatıaranmayacaktır. Bir başka anlatımla rekabeti ihlal edici amacın belirlencbildiği durumlarda, rekabete aykin olduğu iddia edilen fül ve davramşların mahiyetinin tespit edilmesi asgari soviyede önem taşımaktadır. Nitekim 4054 sayılı Kanun'un aktarılan hükümleri ve buna ilişkin gerekçelerde özetle rekabetin ihlal edilmesini amaç edinen fiil ve davranışların yasaklłandığı belirtilmiştir.

iv. Rekabet açısmdan önemli olduğuna kuşku bulunmayan geleceğe ilişkin hassas bilgilerin piyasada rekabet edilen başka bir teşcbbtsle paylaşılmasında rekabeti ihlal edici bir amacın olduğu şüphesi ortaya çıkacaktır. Nitekim gerek Avrupa Birliği Adalet Divanının (ABAD) "T-Mobile" kararıda gerekse doktrinde rakipler arasmda gelecekteki davranışlarına yönelik belirsizlikleri ortadan kuldırabijecek nitelikte olan bilgi paylaşımlarının rekabete aykanı olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Paylaşılan bilgi geleceğe ilişkin fiyat veya buna ilişkin stratejik bir bilgi olduğu takdirde rekabeti ihlal etme amacının ayrica irdelenmeye ihtiyaç duyulmayacak şekilde ortada olduğu da açıktir. Bumun 

yanında teşebbūsler arası bilgi paylaşımlarının piyasada bir ctkisinin olmadığı ileri strülebilirse de belirtilen rekabete hassas bilgi paylaşımının teşebbüslerin gelecekte piyasada alacakları kararlarda etkili olacağının aksi ispatlanmadıkça kabul edilmesi gerekmektedir. Bu durum, ABAD'ın Polypropylene ve Sugar kararlarında teşebbüsler aleyhine bir karine olarak değerlendirilmiştir. Bir başka anlatımla fiyatların yükseltilmesi hususunda rakipler arasında kesin bir anlaşmaya varılmasa dahi bir rakibin geleceğe ilişkin fiyatlama stratejisini açıkladığı bir toplantıya sadece katılmış olmak da bir karine olarak kabul edilmektedir.

v. Başvurucu 17/5/02006 tarihinde avrodaki artışın fiyatlara yansitılınasıkonusunda 4 teşebbüs arasında gerçekleşen görüşmelere katiılmıştır. Başvurucu 19/3/2009 tarihli Otoınotiv Distribtitörleri Derneği toplantısına da katılmıştır. Anılan toplantrya katılan teşebbüsler kısa vadede zam yapacaklarına dair beyanlarda bulunmuştur. Bu hâliyle anılan toplantıda doğrudan doğruya geleceğe yönelik fiyat stratejisi paylaşımının yapıldığı, yine aynı mahiyette bilgilerin bireysel iletişimler yoluyla da paylaşıldığı Kurul kararmda yer verilen delillerden anlaşılmaktadır.
vi. Dava konusu Kurul kararında teşebbüsler õzelinde Önce temel para cezasıbelirlenmiş, ardından Yönetmelik'te yer alan scbeplere uygun olarak artırım ve indirimler uygulanmıştir. Idari para cezasının belirlenmesine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıłınıştır.

vii. 4054 sayılı Kanun'un 40., 41, ve 43. maddelerinde öngörülen δn araştırma ve soruştutma sürecine ilişkin süreler düzenleyici (disipliner) nitelikte olup hak düştirücül stre niteliğinde değildir. Bu sebeple söz konusu sürelere uyulmaması esasa ctkili olmayan usul eksikliği niteliği taşımaktadır.

vii. Öte yandan Kurulun deha Önce soruşturma açmama yönünde karar almışolması nedeniyle daha sonra yapacağı soruşturmalarda elde ettiği delillerle birlikte yapacağı değerlendirmelere dayalı olarak ceza veremeyeceği sonucuna ulaşılamayacağı da açıktır. Bu itibarla başvurucunun bu konuda ileri strdüğu iddialar da geçerli görülmemiştir,
ix. Bu durumda dosyadaki bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde başvurucunun yeni binek ve hafif ticari araçlar pazarında faaliyet gösteren ve ihlale taraf olan diğer teşebbüslerle geleceğe yönelik fiyat ve satış stratejileri ile hedef ve stok bilgilerini toplantı ve/veya bireysel iletişimler yoluyla paylaşmak suretiyle 4054 sayılıKanun'un 4. maddesini ihlal ettiği anlaşıidığından hakkmda idari para cezast verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görüimemiştir.
24. Başvurucu, bu karara karşı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunda (İDDK)temyiz yoluna başvumuştur. Temyiz dilekçesinde, esas itibarıyla Önceki aşamada fleri sürdūğü iddiaları tekrarlamıştır, İDDK. 20/5/2019 tarihinde, usul ve hukuka uygun olduğunu belirterek Daire kararımı onamıştır. Nihai karat 5/11/2019 tarihinde başvurucuya tebliğedilmiştir.

IV. İLGILİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
25.4054 sayılı Kanun'un "Amaç" kenar başlıkhı 1, maddesi şōyledir:

"Bu Kamumun amaci, mal ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kasulayicı anlaşma, karar ve uygulamaları ve ptyasaya hakim olan teşebbuslerin bu haktmtyetlerint kötüye kullanmaların önlemek, bunun lçin gerekdi düzenleme ve denetlemeleri yaparak rekabetin korunmasınu sağlamaktir."
26.4054 sayılı Kanun'un "Kapsam" kenar başhıklı 2. maddesi şöyledir:
"Türkiye Cumhurtyeti sınırları içinde mal ve hizmet płyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbusin aralarinda yaptığı rekabeti engelleytct,bozucu ve kısulayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar lle piyasaya hakim olan teşebbüslertn bu hakimiyetlerini kótüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde azaltacak btrleşme ve devralma niteliğindekd her türlù hukuki İşlem ve davranışlar, rekabetin korwnmasıa yönelik tedbir, tespt, dizenleme ve denetlemeye illşkin işlemler bu Kanun kapsamna girer."
27. 4054 sayılı Kanun'un "Rekabeti sintrlayıcı anlaşma, uyumlu eylem ve kararla"kenar başlıklı 4. maddesi şöyledir:
"Belirlt bir mal veya hizmet piyasasında doğrudun veya dolaylı olarak rekabert engelleme, bozma ya da kusulama amacinı taşryon veya bu etkiyt doğuran yahua doğurabllecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbūs btrlikderintn bu tür karar ve eylemleri hukuka aykarı ve yasaktır.

Bu haller, özelltkle şunlardır:
a) Mal veya htzmetlertn alum ya da satım fiyatvun, fiyatı oluşturan maltyet, kar gibi unsurlar lle her türlü alım yahut satım şartlarmın tesbtt edllmesi,
b) Mal veya hizmet ptyasalarmın bölaşülmesi le her türlü ptyasa kaynaklarının veya unsurlarmın paylaşıması ya da kontrolu,
c) Mal veya hizmetin arz ya da talep miktarinın kontrolū veya bunların płyasa dışında beltrlenmest,
d) Rakip teşebbüslerin faalhyetlerinin zorlaştıruması, kasulavması veya plyasada faaliyet gösteren teşebbüslerin boykot ya da diger davranışlarla piyasa dişta çikartilmasıyahut piyasaya yeni gireceklerin engellenmesi,
e) Münhasr baytlik harlç olmak tzere, eşit hak, yükümlülük ve edimler için eşit durumdakd kdşllere farklı şartların uygulanmast,
f) Anlaşmanın niteliğı veya ticari teamüllere aykıri olarak, bir mal veya htzmet ile birlikte diğer mal veya hizmettn saton alınmasının zorunlu kalınmasi veya aracı teşebbüs durumundaki alicuların talep ettigı bir malın ya da hizmetin diğer bir mal veya hizmetin de alicı tarafindan teşhirt şartina bağlanması ya da arz edilen bir mal veya hizmetin tekrar arzma tişkin şartların ileri sürülmesi,
Bir anlaşmanın varlığının ispatianamadiğı durumlarda ptyasadakı ftyat değişmelerintn veya arz ve talep dengesintn ya da reşebbuslerin faaliyet bolgelerintn, rekabetin engellendiği, bozulduğu veya kısulandığı piyasalardakine benzerllk göstermest,teşebbüslerin uyumlu eylem tçinde oldukdarına kartne teşkil øder.

Ekonomtk ve rasyonel gerçekdere dayanmak koşuuyla taraflardan her btri uyumlu eylemde bulunmadığı tspatlayarak sorumluhuktan kurtulablltr."

28.4054 sayılı Kanun'un "Yerinde inceleme" kenar başhkh 15. maddesi şöyledir:
"Kurul, bu Kanunun kendtstne verdiğt görevleri yerine gettrirken gerekli gördüğühallerde, teşebbüs ve teşebbus birlikderinde incelemelerde bulunabiltr. Bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birlikdertnin:
a) (Değişik: 16/6/2020-7246/4 md.) Defterlerini, fizlki ve elektronik ortam ile bilşim sistemlerinde tutulan her türlu vertllerini ve belgelerini inceleyebtltr, bunlarvn kopyalarinı ve fiztki örneklerini alabtlir,
[(a) bendinin ilk hâli şöyledir. Defterlerint, her nürlü evrak ve belgelertni inceleyehilir ve gerektrse suretlerini alabiltr,]

b) Beltrli komularda yazılı veya sōzlū açıklama isteyebilır 
c) Teşebbuslerin her türlü mal varlığına ilişkın mahallinde incelemeler yapabiltr.
Inceleme, Kurul emrinde çalisan uzmanlar tarafindan yapilır. Uzmanlar incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanliş bilgi verilmesi hallnde idari para cezası uygulanacağını gösteren btr yetki belgesi bulundururlar.
(Ek fikra: 1/8/2003-4971/25 md.) Ilgiler lstenen bilgi, belge, defter ve sair vasualarin suretlertni vermekde yükümlüdür. Yertnde tncelemenin engellenmesi veya engellenme olasılığumn bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile yerinde inceleme yapılır."
29.4054 sayılı Kanum'un "Idarí para cezası" kenar başlkl 16. maddesinin tiç ila yedinci fkraları şyledir:
"Bu Kanumun 4, 6 ve 7 neí maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza vertlecek teşebbüs ile teşebbüs btrlikleri veya bu birlikderin üyelertnin nthai karardan bir ôncekl mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkún olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yrl somunda oluşan ve Kurul tarafindan saptanacak olan yıllık gayr safi gellrlerinin yizde omuna kadar tdari para cezası verilir.

Teşebbüs veya teşebbüs btrltklerine üçüncü fikrada belirtilen tdari para cezalari vertimest halinde, ihlalde beltrleyici etkst saptanan teşebbüs veya teşebbüs btrliği yoneticilerine ya da çalışanlarina teşebbus veya teşebbüs birliğine verilen cezamn yizde beşine kadar tdari para cezası verlltr.

Kurul, üçüncü fikraya göre idari para cezasına karar verirken, 30/3/2005 tarthli ve 5326 sayrlı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin ikinct fikrası bağlamında, ihlaltn tekerrürü, süresi, teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadakd güci, ihlaltn gerçekleşmestndeki beltrleyici etkist, verllen taahhütlere uyup uymamasi, incelemeye yardumcı olup olmumasi, gerçekdeşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırliığı gibi hususları dikate alir.

Kanana aykarılığın ortaya çıkarıłması amacıyla Kurumla aktif (şhtrliği yapan teşebbüs ya da teşebbūs birlikderi veya bunląrın yönericileri ve çalışanlarına, lşbirliğıntn niteliği,etkinliğı ve zamanlaması dikkate almarak ve gerekçesi açık bir şekdlde gösterimek suretiyle üçüncü ve dōrdüncu fikralarda belirtllen cezalar verilmeyebtitr veya bu fikralara göre verilecek cezalarda indirim yapilabiltr.


Bu moddeye göre verllecek idari para cezalarının tespitinde dikkate alinan hususlar,işbirliği halinde para cezasmndan bağışıklık veya indirim şartları, lşbtrliğine tlişkin usul ve esaslar Kurulca çıkarilacak yönetmellkderle beltrlenir."
30.4054 sayılı Kanun'un "Onaraştırma" kenar başlıklı 40. maddesi şöyledir:
"Kurul, resen veya kendisine tnttkal eden başvurular üzerine doğrudan soruşturma açulmasıno ya da soruşturma açulmasıno gerek olup olmadiğının tesptil için önaraştirma yapiımasına karar verir.

Onaraştirma yapımasına karar verlldiği takdtrde Kurul Başkanu, meslek personeli uzmanlardan bir ya da birkaçını raportőr olarak gõrevlendtrir.

Önaraştırma yapmakia görevlendirilen raportör 30 gūn içtnde elde ettiğı bilgileri, her türlü deltlleri ve konu hakkındakı görüşlertnı Kurula yazıli olarak bildirtr."
31. 4054 sayıh Kanun'un "Onaraştırmanın sonuçlanması" kenar başlıkhı 41.maddesinin birinci fikrası şöyledir:
"Onuraştorma raporumun Kurula teslimini takip eden 10 gūn içinde, Kurul elde edlimişolan bilgileri değerlendirerek karar vermek izere toplanır ve soruşturma açılmasma veya açılmamasına karar verir."
32. 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayıl: Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararm düzeltilmest" kenar başhklt mülga 54. maddesi şöyledir:
"1. Damştay dava datreleri ve ldart veya Vergl Dava Dairelert Kurullarinın temyiz üzertne verdiklert kararlar ile bölge idare mahkemelertnin ttiraz üzerine verdikleri kararlar hakkanda, bir defaya mahsus olmak üzere kararin teblig tarthtni izleyen onbeş gün içinde taraflarca;
a) Kararın esasına etkist olan iddla ve ittrazların, kararda karşılanmamış olmasi 
b) Bir kararda birbirtne aykırı hükümler bulunması
c) Kararın usul ve kanuna aykın bulunmast,
d) Hükmün esasın etkdleyen belgelerde hile ve sahtekarlığın ortaya çıkamış olmasi,
Hallerinde kararın ditzeltilmesi istenebilir.
2. Danıştay dava datreleri ve ldart veya Vergi Dava Dairelerl Kurulları ile bölge idare mahkemeleri, kararın düzeltilmesi isteminde ileri sürülen sebeplerle bağlıdrlar.
3. Kararun dizeltilmest istekdert esas kararı vermiş olan daire, kurul ve bölge tdare mahkemesince tncelentr. Dosyanın incelenmesinde teikik hakimliği yapanlar, aynt konumun dizeltme yoluyla incelenmesinde bu görevi yapamazlar."
33. 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayıh Kanun'un 103. maddesiyle 2577 sayılı Kanum'un 54, maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Böylece idari yargılama usulüındeki karar düzeltme kanum yolu mekanizmasının hukuki varlığı 6545 sayılı Kamın'un yürürlüğe girdiği 28/6/2014tarihi itibariyla sona ermiştir.


34. Yönetmelik'in "Para cezasıun belirlenmesine iltşkin ilkeler" kenar başlıklı 4.maddesi şöyledir:
"(1) Teşebbüs lle teşebbüs btrlilderine veya bu birliklerin üyelerine vertlecek para cezası beltrlenirken;
a) Bu Yônetmeliğin S tnci maddest çerçevesinde remel para cezast hesaplanır. Temel para cezasi, Kamumun 4 uncu veya 6 nci maddelerinde yasakdanmış, piyasa, nttelik ve kronolojik süreç olarak birden fazla bağumsız dovranışın saptanması halinde, her bir davranuş için ayri ayrı hesaplanı.

b) Temel para cezasının hesaplanmasından sonra, bu Yönetmeliğin 6 nct ve 7 nct maddeleri çerçevesinde, ağvrlaştirıcı ve haffletici unsurlar göz ömünde bulundurularak artturma ve/veya Indirme yapılur.

(2) Bu Yönetmelikhükatmlerl gereğince beltrlenecek para cezası mikaari, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikert veya bu btrllklerin üyelertnin nihui karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mūmkün obmazsa nihai karar tarthine en yukan mali yıl soranda oluşun ve Kurul tarafindan saptanacak olan yıllık gayri sufi geltrlerinin yüzde onunu aşamaz. Bu sınvrn aşan para cezalari, ceza verllecek reşebbús te teşebbüs birlikdert veya bu birlikdertn üyelerintn yıllık gayrı safi gelirlerintn yüzde omuna tndirilir ve koşulları bulunuyorsa bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin ikdnct ve üçüncü fikraları ile Aktif İşbirligı Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

(3) Teşebbus veya teşebbūs btrliklerine, Kamunun 16 nci maddesinin ūçüncü fikrasında belirttlen para cezalaroun verilmest halbnde, thlalde belirleytct etkdst saptanan teşebbüs veya teşebbüs btrliği yôneticllerine ve çalışanlarına verilecek para cezast, teşebbüs veya teşebbüs birliğinc verilen cezanın yüzde beştnt aşamaz."
35. Yönetmelik'in "Temel para cezası" kenar başlıkl 5. maddesi şöyledir:
"(1) Temel para cezası hesaplanurken, Kamunun 4 ünci ve 6 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs le reşebbüs birlikleri veya bu birlikdertn ayelertntn, nihai karardan bir öncekd mali yil somunda oluşan veya bunun hesaplanmasımümkün olmazsa nihai kzrar tarihtne en yakan mali yıl somunda oluşan ve Kurul targfindan saptanacak olan yrllık gayri safi gelirlerintn;
a) Karteller içtn, yüzde ikisi tle yüzde dörda,
b) Diğer thlaller için, binde beşi tle yüzde üçú,
arasinda bir oran esas almr.
(2) Btrinci fikrada yazilı oranların beltrlenmestnde, ilgili teşebbüs veya teşebbüs btrlikderintn piyasadaki gücü, thlal neticesinde gerçekdeşen veya gerçekleşmesi muhtemel zarorın ağrlığı gibi hususlar dikkate alınır.

(3) Birinci fikraya göre beltrlenen para cezası miktani;
a) Bir yidan uzun, bes yrldan kasa süren thlallerde yarısı oranıda,
b) Beş yrldan uzun süren ihlallerde bir kan oraninda,
arttrlır."

36.Yönetmelik'in "Ağırlaştırıcı unsurlar"kenar başhıklı 6, maddesi şöyledir:
°(1) Temel para cezasi,
a) thlaltn tekerrürü halinde, her bir tekrar için,
b) Soruşturma kararının tebliğtnden sonra kartele devam edtlmesi haltnde,
yarısından btr katına kadar artturılır.
(2) Temel para cezasi,
a) Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddeleri kapsamında ortaya çrkan rekabet sorunlartnın glderimesine yöneltk olarak verllen taahhütlere uyulmaması halinde,yarısından bir katına kadar,
b) Incelemeye yardumcı olunmaması haltnde yarisına kadar,
c) Diğer teşebbüslerin ihlale zorlanması gibi hallerde dörtte bire kadar,
artturlabilir."
37. Yönetmelik'in "Hafifletici unsurlar" kenar başlıkl: 7. maddesi şöyledir:
" (1) Temel para cezasi, yasal yükümlülaklerin yerine gettrilmesi haricinde incelemeye yardumci olunması, ihlalde kamu otorttelerinin teşvikintn veya diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunmasi, zarar görenlere gönüllü olarak tazminat ödenmest, diğer lhlallere son verilmesi, thlal konusu faaliyetlerin yullık gayri safi geltrler içeristndekd payının çok düşük olması gibi haller ilglli teşebbūs veya teşebbūs birliğı tarafindan ispatlanırsa, dörte bir ile beşte üç arasunda tndirllebiltr."
B. Uluslararası Hukuk 
I. Uluslararası Sözleşmeler 
38.4/6/2003 tarihli ve 4868 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan BirleşmişMilletler Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme'nin ilişik beyanlar ve çekince ile onaylanması Bakanlar Kurulunca 7/7/2003 tarihinde kararlaştırılmıştır. Bu Sözleşme'nin adil yargılanma hakkım düzenleyen 14, maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"1. Herkes mahkemeler ve yargı organları önünde eşittir. Herkes, bir suçla itham edildiğinde ya da bir hukuk davasında hāk ve yükümlülakleri hakkında karar veriltrken,yasalar uyarınca kuruimuş, yetkilt, bağımstz ve tarafsız btr mahkeme önünde adil ve kamuya açık bir ya da ulusal gúvenltk gerekçelertyle ya da tarafların özel hayatları bunu gerektirdiğinde, ya da ozel durumlarda, mahkeme, açrkdiığon adalete zarar vereceği düşüncesine vardığı takdtrde, mahkementn gerekli gördüğa ölçüde, basın ve dinleyictler duruşmaların tūma ya da bir kasmpun dışinda tutulabilirler. Ancak, küçükderin çikarlarıaksint gerektirmedikçe, ya da duruşmalar çocukların vesayetine lişkin evlilikle llgili uyuşmazlidar hakkanda olmadıkça, ceza ya da hukuk davalarında verilecek herhangi bir kararın aleni olması zorunludur.

*••

7. Hiç kimse, bir ülkenin yasalarvna ve ceza usutüne gore daha ōnce kesin olarak mahkum olmuş ya da beraat etmişse, aym fil içtn yeniden yargilanamaz ve cezalandinlamaz."
39. Amerikan Insan Hakları Sözleşmesi'nin "Adil Yargılanma Haka" kenar başlıklı8. maddesinin (4) mumaralı fikrası şöyledir.

"Kesinleşmiş btr kararla beraat eden bir sanik aynu sebepten dolayı yeni bir yargdamanın konusu olamaz."
40. Avrupa Inşan Hakları Sözleşmesi'nin (S&zleşme) "Adil yargılanma hakkı" kenar başlıklı 6. maddesinin (1) numaralı fikrasıın ilgili kısmı şöyledir:
"Herkes davasının, medent hak ve yükimlalakderiyle uglli uyuşmazlıkdar ya da ceza!alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurułmuş, bağımsız ve tarafsız btr mahkeme tarafindan, kumuya açık olarak ve makul btr süre içtnde görülmestni isteme hakdana sahipttr"
41. Sðzleşmenin "Ozel ve aile hayanna saygı hakkı" kenar başlıklı 8. maddesi şöyledir:
"(1) Herkes özel ve alle hayatına, komutuna ve yazışmasına saygı gösterilmest hakkına sahiptir.

(2) Bu hakkan kullanılmasına btr kamu makamının müdahalest, ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya buşkalarının hak ve özgürlükdertnin korunması içtn gerekli btr tedbir olması durumunda söz konusu olabtlir."
42. Sözleşme'ye ek (7) No.lu Protokol'tn "Aym suçtan ikd kez yargılanmama ve cezalandırılmama hakka" kenar başlıklı 4. maddesinin (1) numaralı fikrası şöyledir:
"Hiç kimse, btr devletin ceza yargulaması usulüne ve yasaya uygun olarak kestn bir hükümle mahkan edildiği ya da béraat ettiğı bir suçtan dolay, ayni devletin yargı yetkdsi altındaki yargulama usulleri çerçevestnde yenlden yargilanamaz veya mahkaum edilemez."
43. Sözleşme'ye ek (1) No.lu Protokol'ūn "Mülkiyetin korwması" kenar başlklı 1.maddesi şöyledir:
"Her gerçek ve ritzel kiştnin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini Isteme hakkı vardı. Bir kimse, ancak kamu yaran sebebłyle ve yasada öngorülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelertne uygun olarak mal ve mülkünden yoksun brakalabilir.
Yukardakd hükümler, devletierin, mülktyetin kamu yararına uygun olarak kullanımasınu dizenlemek veya vergilertn ya da başka katkaların veya pará cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama komusunda sahip olduklarıhakka halel getirmez."
2. Avrupa Însan Hakları Mahkemesi Kararları
44. Avrupa Insan Hakları Mahkemesi (AlHM) Sðzleşme'ye ek (7) No.lu Protokol'tn 4. maddesi bağlamında öncelikle yapılan takibatların cezal nitelikte olup 

olmadığını değerlendirmektedir. Bu çerçevede Sözleşme'nin 6. maddesi için geliştirilen şu üçšlçūt uygulanmaktadır: (1) hukuka aykın eylemin ulusal mevzuattaki hukuki tasnifi, (2)eylemin niteliği, (3) ilgili kişinin maruz kaldığı cezanın ağırlığınım derecesi (A ve B/Norveç[BD], B. No: 24130/11, 29758/11, 15/11/2016, § 105; Sergey Zolotukhin/Rusya [BD], B. No:14939/03, 10/2/2009, § 53).

45. AlHM ayrıca başvurucuya yöneltilen birden fazla suçlamanın bulumduğu durumlarda başvurucunun suçlandığı cezai haksızlığın yaptırıma maruz kaldığı idari hakşızlık ile benzer olup olmadığının belirlenmesinin zorunlu olduğunu vurgulamaktadır (Sergey Zolotukhin/Rusya, § 58). AlHM'e gōre Sözleşme'ye ek (7) No.lu Protokol'ūn 4. maddesi, bire bir veya maddi olarak aynı olgulardan kaynaklanan ikinci haksızhık nedeniyle soruşturuimayıveya yargılanmayı yasaklamaktadır (Sergey Zolorukhin/Rusya, § 82). Buna göre anılan maddede düzenlenen güvence daha önceki bir mahkümiyetin veya beraatin kesin hüküm gücū kazandığı hâlde yeni bir soruşturmanın başladığı durumlarda devreye girer. Bu madde,yeni bir dava/stıreç başlatılarak yeniden yargılanmaya veya soruşturulmaya karşı korummayıiçerdiği için yeni suçlamanın kabul edilmesinin veya reddedilmesinin bir Önemi bulunmamaktadır (Sergey Zolotukhin/Rusya, § 83).

46. AlHM Sðzleşme'ye ek (7) No.Iu Protokol'ün 4. maddesi bağlamında beraat veya mahkżmiyet kararından söz edilebilmesi için yargısal bir kararın bulunmasının zorunlu olmadığını belirtmektedir (Mihalache/Romanya [BD], B. No: 54012/10, 8/7/2019, §§ 94, 95).AlHM bir kararın beraat veya mahkmiyer kararı olup olmadığı belirlenirken söz konusu kararın maddi içeriği ile başvurucunun durumuna etkisinin dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır. AfHM'e gōre Sözleşme'ye ek (7) No.lu Protokol'ün 4. maddesinde yer alan "mahkům edildiği ya da beraai ettiğı" ibaresi senığın olayın tüm koşullarının değerlendirilmesi suretiyle ceza sorumluluğu hakkındaki yargının tesis edildiğini, diğer bir ifadeyle davanın esasıyla ilgili belirlemenin yapıldığını ima etmektedir. Böyle bir değerlendirmenin yapıldığının söylenebilmesi için kararı veren otoritenin ulusal hukuk tarafindan davanın esasıyla ilgili değerlendirme yaparak karar verme yetkisiyle donatılmasıhayatidir. Söz konusu otorite davadaki delilleri inceleyebilmeli ve değerlendirebilmeli,başvurucunun soruşturma makamlarının mtidahalesine yol açan olayların birine veya tümüne dahlini cezai sorumluluğumun doğup doğmadığının tespiti yönünden değerlendirebilmelidir.Bir kimse hakkındaki suçlamadan sonra başlatılan ceza soruşturmasmın ardından mağdurlar dinlenerck ve deliller yetkili otoritelerce toplanıp incelenerek gerekçeli bir şekilde kararın verildiği durumlarda davanın esasıyla ilgili belirleme yapıldığından söz edilebilecektir (Mihalache/Romanya, §§ 97, 98).

47. Diğer taraftan AlHM, Sözleşmc'ye ek (7) No.Iu Protokol'tn 4. maddesinin amacının daha önce nihai bir kararla sonuçlanan bir ceza yargılamasının tekrarlamasının yasaklanması olduğunu hatirlatmaktadır (Sergey Zolotukhin/Rusya, § 107). Aleyhine olağan kanun yollarına başvuru imkânı buluman kararlar, bu yollara başvuru için öngörülen süreler aşılmadıkça (7) No.lu Protokol'tn 4, maddesinin kapsami dışındadır. Ote yandan yargılamanın yenilenmesi veya eski hâlin iadesi gibi olağantstü başvurular kararın kesinleşip kesinleşmediğinin tespitinde dikkate alımmaz (Sergey Zolotukhin/Rusya, § 108).
48. AlHM Sðzleşme'nin 8. maddesi kapsammda komur kavramımın şirketlerin yönetim ofislerini, şubeleri tle diğer işyerlerini de kapsayacak şekilde yorumlanabileceğini belirtmiştir (Socıété Colas Est ve diğerleri/Fransa, B. No: 37971/97, 16/4/2002, § 41).

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
49. Anayasa Mahkemesinin 23/3/2023 tarihinde yapınış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği dūşünüldū:
A. Konut Dokunulmazlığı Hakkanın ihlal Edndiğine İltşkin İddia 
1.Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşti 
50. Başvurucu; Anayasa'nın 21. maddesi uyerınca konut dokunulmazlığı hakkına ancak hâkim kararıyla müdahale edilebileceğini, işyerinde gerçekleştirilen yerinde incelemenin yeterli kanuni güvenceleri içermediğini ileri sürmüştür.
51. Bakanlık görüşünde, Rekabet Kurumunun gönderdiği yazıda yapılan açıklamaların dikkate alımması talep edilmiştir. Rekabet Kurumunun Bakanlık aracılığıyla gönderdiği yazıda, yerinde incelemenin 4054 sayılı Kanun'un 15. maddesine uygun olarak gerçekleştirildiği ileri sürülmÜşttir.

2. Değerlendirme 
5. Anayasa'mņ "Koma dokuulmazlığı" kenar başlıkhı 21. maddesi şöyledir:
"Kimsentn konutuna dokumulamaz. Mil güvenlik, kamu düzeni, suç islenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahläkın korunması veya başkalarının hak ve ozgürlaklerinin korunması sebeplerinden biri veya btrkaçına bağiı olarak usulüne göre verilmtş häktm kararı olmadıikça; yine bu sebeplere hağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kamunla yetkili kılınmış merciin yazıhı emrt bulunmadikça; kimsenin konutuna girilemez, arama yaplamaz ve buradakt eşyaya el komulamaz. Yetkili mercitn karan yirmtdört saat içinde görevli håkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren karksekiz saat içtnde açıklar; akst halde, el koyma kendliğinden kalkar."
a. Kabul Edilebflirlik Yöuünden 
53. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan konut dokumulmazlığı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
b. Esas Yönünden 
i. Mädahalenin Varkğı
54. Komut kavramı genellikle Bzel yaşamın ve aile yaşamının geliştiği maddi olarak belirlenmiş yer olarak tanımlanmaktadır. Öte yandan konut kavramı işyerlerini de kapsamakta; bu bağlamda bir kişinin mesleğini sürdürdüğü bürosu, özel bir kişinin işlettiği şirketin faaliyetlerinin yürütüldüğü kayıtlı merkezi, tüzel kişilerin kayrtlı merkezleri, şubeleri ve diğer işyerleri de bu kapsamda değerlendirilebilmektedir (Günay Dağ ve diğerleri [GK],B. No: 2013/1631, 17/12/2015, § 133; Mehmet Tașdemtr, B. No: 2013/3436, 18/5/2016, §55). Bununla birlikte işyerlerinin mahrem bir unsur içermeyen, herkese açık, aleni alanlarıkoma kavramı kapsamında görülmeyebilir.


55. Arama ise suçu önlemek amacryla suç işlenmeden önce veya suç işlendikten sonra delillerin elde edilmesi ve/veya sanığın ya da şüphelinin yakalanabilmesi için bireylerin bazı temel haklarımm sınırlandırılmasına sebcp olacak şekilde yürütülen bir koruma tedbiridir (AYM, E,2005/43, K.2008/143, 18/9/2008). Koruma tedbirleri, soruşturma ve kovuşturma sürecinde bir temel hakkı hükmün kesinleşmesinden önce kısrtlayan, geçici, gecikemez ve kural olarak hâkim kararımı gerektiren tedbirlerdir. Koruma tedbiri kararlarımın kişilerin bireysel başvuru kapsamındaki haklarından bir veya daha fazlasınım ihlal edilmesi sonucunu doğurması mümkündür (Hałya Kaπ, B. No: 2015/20360, 27/2/2019, § 17).
56. Arama ile özel bayatın gizliliği, konut dokunulmazlığı ve vūcudun dokunulmazliığ gibi başlıca temel haklar smırlandırımış olur. Somut olayda rekabet uzmanlarınca başvurucumun işyerinde 4054 sayılı Kanun'un 15. maddesi uyarinca yerinde inceleme yapilmiştır. Anılan maddede düzenlenen yerinde inceleme, Kurul yetkililerinin teşebbtislerin veya teşebbüs birliklerinin işyerlerine giderek mahallinde inceleme yapmasıdır.Bu kapsamda Kurul yetkiliteri teşebbüsün defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini inceleyebilir; bunların kopyalarıı ve fiziki örneklerini alabilir, belirli konularda yazılı veya sőzlü açıklama isteyebilir,teşebbüslerin her tūrlü mal varlığına ilişkin olarak maballinde incelemeler yapabilir.
57. 4054 sayılı Kanun'un 15. maddesinde sayılan yetkiler gözetildiğinde yerinde incelemenin teşebbüstün yönetim işlerini yürüttüğü merkez, şube ve tesislerinde yapılan bir faaliyet olduğu anlaşılmaktadır. Teşebbüslerin yönctim işlerinin yürütüldüğü kışımlar ile çalışma odaları gibi herkesin serbestçe giremediği alanların korut sayılacağı hususunda teredd@t bulummamaktadır.

58. Somut olayda õn araştırma yapmak üzere yetkilendirilen rekabet uzmanları29/7/z009 tarihinde başvurucunun Kocaeli'nin Gölctik ilçesindeki adresine gelerek yerinde inceleme yapmistır. Yapılan inceleme sonucu şirket personelinin bilgisayarından temin edilen clektronik postalardan oluşan 78 yaprak belge teslim alımmıştır. Ayniıca somut olayda 4054sayılı Kanun'un 15. maddesi bir bütün olarak incelendiğinde yerinde incelemeye kolaylık sağlamanın müteşebbise kanumi bir yükümltilük olarak yüklendiği anlaşılmaktadır. Nitekim anilan Kamun'un 16. maddesinin birinci fikrasının (d) bendinde, bu yükümlülüğün ihlali durumunda mūteşebbise para cezası uygulanması öngörülmektedir.
59. Dolayısıyla Şirket yetkililerinin bilgisayarlarından belge temin edildiği hususu da gözetildiğinde başvurucumun işyerinde yapılan incelemenin konut dokunulmazlığı hakkına müdahale teşkil ettiği değerlendirilmiştir.

i1.Müdahalenin İhlal Oluşturap Oluşturmadığı
60. Anayasa'nın 13. maddesinde temel hak ve hürriyetlere yönelik surlandırmaların Anayasa'nın söztme aykırı olamayacağı hükme bağlanmiştır. Buma göre Anayasa'nın 13, maddesinde yer alan hak ve özgürlüklerin smölandırılması ölçütlerinden biri de Anayasa'nın sözüne uygunluktur. Anayasa Mahkemesi, somut olaya uygun dilştügu takdirde kamu gücünü kullanan organlarm temel bak ya da özgüritiklere yaptıklan müdahalelerin Anayasa'nın sözüne uygun olup olmadığıı da değerlendirir. Böyle bir değerlendirme yapimast, Anayasa'nın 13. maddesinin emredici hükmüntn bir gereğidir (Kadri Ents Berberoğlu (2) [GK], B. No: 2018/30030, 17/9/2020, § 68; Kadri Emis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, § 79).


61. Anayasa'nın 13. maddesinde yer alan Anayasa'nun sözú ifadesi Anayasa'nın metnini yani lafzını ifade etmektedir. Temel hak ve Özgürlüikiere yapılan müdahalelerin Anayasa'nın sözüne uygun oiması şartı özellikle Anayasa'nın çeşitli maddeleriyle getirilen ek güvenceler söz konusu olduğunda Önem taşımaktadır. Anayasa, çoğu durumda bir hak veya özgürlūğü yalmzca tamımakla yetinmeyerek onun kullanılmasımı garanti altına almak için bazı yönlerini ayrıca vurgulayarak ya da bazı yðnlerine belli bir önem atfederek koruma altına alur. Anayasa koyucunın bir hakkı tanımanm yanında o hakkın norm alanına giren bir boyutunu ayrica ve özel olarak ifade etmcsi, buna ilişkin ek bir gülvence getirmesi de mümkün olabilmektedir (Kadrt Ends Berberoğlu (2), § 69; Kadri Enis Berberoğłu (3), § 79).
62. Nitekim Anayasa'nın 21. maddesinin birinci fikrasmın ikinci cthmlesinde,usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça kimsenin konutuna girilemeyeceği, konutunda arama yapılamayacağı, buradaki eşyaya el konulamayacağı belirtilmiştir. Aynı fikrada,gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise doğrudan hâkim karanı yerine kanunla yetkili kılınmış mercinin yazılı emrinin yeterli görülebileceği ifade edilmiştir. Bununla birlikte yetkili mercinin kararının yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulmasızorunluluğu öngörülmüştür. Öte yandan elkoyma håline Özgü olarak hákimin kararınıelkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklaması yükümlülüğü ihdas edilmiş, aksi takdirde elkoymanun kendiliğinden kalkacağı düzenlenmiştir.

63. 4054 sayılı Kanun'un 15. maddesi incelendiğinde rekabet uzmanlarmun yerinde inceleme yapabilmesinin kural olarak hâkim kararına bağlı kılmmadığı görülmektedir.Yukarıda açıklandığı üzere yerinde inceleme, çoğunlukla müteşebbisin herkese açık olan tesislerinde değil Anayasa'nın 21. maddesi uyarınca konut kapsamında değerlendirilen merkez, şube ve tesislerinde yapılan bir faaliyettir. Dolayısıyla kural, rekabet uzmanlarına hâkim kararı olmadan da konut sayılan alanlara girebilme yetkisi tanımaktadır. Kuralda hâkim karari, yerinde imcelemenin engellenmesi veya engellenme olasilığmın bulunmasıhâlleriyle sınırlı olarak öngörülmektedir. Anayasa'mn 21. maddesinin birinci fikrasımn ikinci ctmlesinde düzenlenen özel güvence, kamu görevlilerinin kişilerin konutlarına rızalarıdışında girmek istediği her durumu kapsamakta olup hakim kararını, engellemenin veya engelleme ihtimalinin varlğına münhasır kılan düzenleme sözü edilen güvenceye aykırılık teşkil etmektedir.

64. Öte yandan 4054 sayıh Kanun'un 15. maddesinde yerinde incelemenin Kurul kararyla yapilabileceği anlaşılmakta ise de yerinde imcelemenin Kurulun emriyle yapılmasının gecikmesinde sakınca bulunan hâllere münhasır kılımmadığı görülmüştür.Anayasa'nın 21. maddesinin birinci fikrasında, gecikmesinde ancak sakınca bulunan hâllerde doğrudan hâkim kararı yerine kanumla yetkili kıhnmış mercinin yazılı emrinin yeterli görüllebileceği belirtilmiştir. Kurulun cmriyle yerinde inceleme yapilabilmesini gecikmesinde sakınca buiunan hâllere münhasır kılmayan düzenlemenin Anayasa'nın 21. maddesine uygun olduğu sõylenemeyecektir.

65. Kaldı ki bir an için Kurulun yerinde inceleme yapılması kararının gecikmesinde sakınca bulunan hâllere münhasır olduğu kabul edilse bile Kurul kararının yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulması zorumluluğunum bulunmaması da Anayasa'nın 21.maddesindeki ek güvenceyle uyumlu değlldir.

66. Somut olayda başvurucunun yerinde incelemeye yönelik olarak herhangi bir engelleme girişiminde bulunmamış olması sebebiyle hâkim kararı gerekmeksizin 

başvurucunun işyerinde yerinde inceleme yapilmıştur. 4054 sayılı Kanun'un 15. maddesine uygun olduğu anlaşılan bu uygulamanın Anayasa'nın 21. maddesinin birinci fikrastnın ikinci cümlesindeki güvenceyi ihlal ettiği açıktır.

67. Bu durumda başvurucunun konut dokunulmazlığı hakkına yapılan müdahalenin Anayasa'nın 21. maddesinin birinci fikrasının ikinci cümiesine aykın olduğu, konut dokunulmazlığı hakkmın ihlal edildiği kanaatine vartlmıştır.

68. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 21, maddesinde güvence altına alnan konut dokunulmazlığı hakkmın ihłal edildiğine karar verilmesi gerekir.

İrfan FIDAN ve Muhterem INCE bu görüşe katilmamışlardır.
B. Mülkiyet Hakkıı İhtal Edildiğine İlşkn İddia 
. Başvurucunun İddlaları ve Bakanlık Görüşül 
69. Başvurucu;
i. Uygulanan idari para cezasının mülkiyet hakkına kanuni olmayan bir müdahale teşkil ettiğini belirtmiştir, 4054 sayılı Kanun'un kapsamını Türkiye Cumhuriyeti'nin mal ve hizmet piyasaları oluşturduğu hâlde cezanın hesaplanmasında ihracat gelirlerinin de dikkate almnmasının kanumilik ilkesini zedelediğini iddia ctmiştir. Birbirinden kopuk üç uzak eylemin devam eden tek eylem olarak kabul edilmek suretiyle cezanın yari oranında artırılmasmın kanunilik kriterini karşılamadığım savunmuştur. Bilgi değişiminin per se ihlal teşkil ettiği yöntndeki yorumun öngörülebilir olmadığını ifade etmiştir. İncelemeye yardımcıolummasmin, ihlale son verilmesinin ve daha önce soruşturma geçirilmemesinin ceza takdirinde bafifletici neden olarak dikkate almmamasının kanunun açık hükmüne aykırılık teşkil ettiğini vurgulamıştır, Belirtilen hususlar nedeniyle suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin de ihlal edildiğini öne stırmüştür.

ii. Usule ilişkin güvencelere riayet edilmemesinin mülkiyet hakkına yapılan mūdahalenin õlçüstz olmasına yol açtığını ileri sūrmüştür. Cezalandırma işleminde dayamian belgelerin ispat niteliği bulunmadiğı hâlde derece mahkemelerince bumun ilgili ve yeterli bir gerekçeyle karşılanmamasından yakınmıştır. Bu bağlamda 2006yılındaki toplantıda şirketin çalışam fiyat stratejisine ilişkin bilgi vermediği, 2008yılındaki toplantıda teşebbüslerin uzlaşmaya varamadığı, 2009 yılına dair iddialara ilişkin olarak ise daha ónce soruşturma yupılmasına gerek olmadığına karar verildiği yönündeki iddialarının derece mahkemelerince dikkate alınmadiğını ifade etmiştir.
ili. Kurul kararı ile Danıştay kararının gerekçesiz olduğunu ve bunun müdahaleyl Šlçüstz kıldığını belirtmiştir. Bu bağlamda Kurul kararındaki yedi kategori halindeki ceza kararlarının neden farkhlaştığının ve temel ceza miktarlarmın açıklanmadığını ileri sthmüştür. Savunma talep yazısıda Şirkete isnat edilen fillerin belirsiz olması sebebiyle yeterli savunma yapma imkân elde edilmemnesinin, ön araştirma raporunum tebliğinden sonta yapilan savunmanın ise dikkate alınmamasının mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi ölçüstız kıldığını iddia etmiştir.


iv. Fiyatlandırma politikasında ekonomik gerekçelerin etkili olduğunun altınıçizmiş, bilgi alışverişi ile fiyatlandırma arasındaki illiyet bağının gösterilmeden ceza uygulanmasmı mülkiyet hakkmı ihlal ettiğini ifade etmiştir.
v. Derece mahkemelerinin kararlarının gerekçesiz olması ve soruşturmactların tüm belgelere erişim noktasında daha avantąjlı bir noktada olması sebebiyle adil yargılanma hakkımın ihlal edildiğini belirtmiştir.

70. Bakanlık görüşünde olay ve olgular özetlendikten ve ilgili mevzuata yer verildikten sonra başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olup olmadığı değerlendirilirken bunların dikkate alımasının Anayasa Mahkemesinin takdirinde olduğu belirtilmiştir.
7l. Rekabet Kurumumun Bakanlık aracılığıyla gönderdiği yazıda, rekabet hukukunda teşebbüsün gerçekçi bir şekilde cezalandırılabilmesi için dünyada faaliyette bulunduğu tüm trūn pazarındaki cirosunun esas almdığı, Danıstay kararlarında da kabul edildiği üzere 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinde teşebbüisün gayrisafi gelir unsurlanıarasında bir ayrım yapılmadığı belirtilmiştir. Yazıda, rekabet hukuıkumda her işlemin farkıpazar dinamiklerine bağlı olarak farklı rekabet koşullarına tabi olduğu, bu nedenle Kurulun ihracat gelirini hesaba katmayan kararlarından farklılaşmaya gidilmesinin takdir yetkisi gözetildiğinde çelişkiye yol açmadığı iddia edilmiştir. Ihlalin kesintisiz bir biçimde devam edip etmediğinin tespitinde Kurulun belli ölçüde takdir yetkisi olduğunun vurgulandığıyazıda, somut olayda tek bir ihlalin bulunduğunun kabul edilmesinin başvurucu Iehine olduğu açıklanmıştır. flk ön araştırma strecinde özel tüketim vergisi indiriminden sonraki döneme ilişkin olarak müteşebbisler arasında koordinasyon bulunduğuna dair herhangi bir delil olmadığınn ifade edildiği yazıda, ikinei soruşturma strecinde özel tüketim vergisi indiriminden sonraki streçte de koordinasyonun devam ettiğine ilişkin delil elde edilmesi üzerine bu dönemin de soruşturmaya dâhil edilmesinin hukuka uygun olduğu savunuimuştur.Yazıda; rekabeti sımırlayıcı eylemlerin tadadi bir biçimde kanunda sayılmasınım beklenemcyeceği, hu manada bilgi değişiminin de kanunum kapsamında girdiğinin açık olduğu, ayrıca delillerin değerlendirilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadıği, derece mahkemelerinin kararlarını ilgili ve yeterli gerekçe içerdiği, idari para cezasının miktarının tayininde şabsileştirmenin yapidığı belirtilmiştir. Son olarak soruşturma ve yargılama strecinde çelişmenin yeterince sağlandığı iddia edilmiştir.

72. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında esas itibaryla bireysel başvuru formundaki iddiaları tekrarlamıştır.

2. Değerlendirme 
73. Anayasa'nın "Mülkiyet hakkı" kenar başlıklı 35. maddesi şöyledir:
"Herkes, mülkiyet ve miras hakdarına sahipttr.
Bu hakar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sonırlanabiltr.
Mülkiyet hakkamn kullanıması woplum yararına aykarı olamaz,"
74. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendişi takdir eder (Tahir 

Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucumın şikâyetinin δzü, idari para cezasıuygulanmast nedeniyle mülkiyet hakkımn ihlal edildiğidir. Başvurucunun suç ve cezaların kanuniliği ilkesi çerçevesinde ileri sthrdüğü iddiaların mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin kanuniliği unsuru, silahların eşitliği ilkesi ve gerekçeli karar hakkıyla ilgili olarak ileri sürdüğü iddiaların ise mülkiyet hakkmın usul güvenceleri kapsamında incelenmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir.

a.Kabul Edflebiltrlik Yönünden 
75. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan mülkiyet hakkıın ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

b. Esas Yönünden 
L Mülkün Varlığı
76.Idari para cezası uygulanmasıyla başvurucunun mal varlığında eksilmeye yol açıldığı kuşkusuz olduğuna göre bu paranin başvurucu açısından mülk teşkil ettiği açıktır (benzer yöndeki değerlendinmeler için bkz. Orhan Gürel, B. No: 2015/15358, 24/5/2018, §43; Mustafa Taş, B. No: 2017/23968, 31/10/2018, § 35; Ö. Ltd. $ri., B. No: 2018/18975,15/9/2021, § 40).

i Müdahalenin Variğı ve Türü
77. Anayasa'nın 35. maddesi ile mülkiyet hakkına temas eden diğer hükümleri birlikte değerlendiriłdiğinde Anayasa'nın mtilkiyet hakkına müdahaleyle ilgili üç kural ihtiva ettiği görülmektedir. Buna göre Anayasa'nın 35. maddesinin birinci fikrasında, herkesin mülkiyet hakkına sahip olduğu belirtilmek suretiyle mülkıen harışçıl yararlanma hakkna yer verilmiş; ikinci fikraşında da mülkten barıscıl yararlanma hakkına müdahalenin çerçevesi belirlenmiştir. Maddenin ikinci fikrasında genel olarak mülkiyet hakkının hangi koşullarda sınrlanabileceği beltrlenerek aynı zamanda mülken yoksun bırakmanın şartlarının genel çerçevesi de çizilmiştir. Maddenin son fikrasında ise müilkiyet hakkını kullanımının toplum yararına aykırı olamayacağı kurala bağlanmak suretiyle devletin mülkiyetin kullanumın kontrol etmesine ve düzenlemesine imkan sağlanmıştır. Anayasa'nm diğer bazı maddelerinde de devlet tarafindan mülkiyetin kontroltne imkân tanıyan özel hükümlere yer verilmiştir.Ayrıca belirtmek gerekir ki mülkten yoksum bırakma ve mtülkiyetin düzenlenmesi, mülkiyet hakkına müdahalenin özel biçimleridir (Recep Tarhan ve Afife Tarhan, B. No: 2014/1546,2/2/2017, §§ 55-58).

78. Somut olayda 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle başvurucu hakkında idari para cezası uygulanmasının mülkiyet hakkına müdahale teşkil ettiği açıktır. Söz komusu müdahaleyle rekabet bukukuyla ilgili døzenlemelerin ihlal edilmesinin önlenmesi amaçlanmaktadır. Bu durumda başvuru konusu olaydaki müdahalenin amacıdikkate alındığında müdabalenin mülkiyetin kamu yararına kullantlmasının kontrol edilmesine ilişkin kural çerçevesinde incelenmesi gerekir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Mars Sinema Turizm ve Sportif Tesisler İşletmeciliği A.S., B. No: 2017/23849,10/10/2018, § 48; Mustafa Taş, § 38; Ö. Lid. $ti., § 42).


il.Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
79. Anayasanın 13, maddesi şöyledir:
"Temel hak ve hürriyetler, özlertne dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelertnde beltrtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kamunla sınırlanabilir. Bu sinırlamalar, Anayasanın sözune ve ruhuna, demokratik toplum dizeninin ve Latk Cumhurtyetin gerekderine ve Blçülülük lkesine aykrı olamaz."
80. Anayasa'nın 35. maddesinde mülkiyet hakkı sınursız bir hak olarak düzenlenmemiş, bu hakkın kamu yararı amacryla ve kanunla simrlandınlabileceği Öngörülmüştür. Mülkiyet hakkına müdahalede bulunulurken temel hak ve özgürltüklerin sturlandırılmasma ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'nın 13. maddesinin de gözönünde bulundurulması gerekmektedit. Anılan madde uyarınca temel hak ve Özgürlükler,demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülöltk ilkesine aykıtı olmaksızın Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir.Dolayısryla mülkiyet bakkına yönelik müdahalenin Anayasa'ya uygun olabilmesi için müdahalenin kanuna dayanması, kamu yararı amacı taşıması ve ölçüıltılük ilkesi gözetilerek yapılması gerekmektedir (Recep Tarhan ve Afife Tarhan, § 62).

(1) Kanunkllk 
(a)Genel Îkeler 
81. Anayasa'nın 35. maddesinin ikinci fikrasında mtülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla kanumla sınırlanabileceği belirtilmek stretiyle mülkiyet hakkına yönelik müdahalelerin kanumda Öngbrülmest gereği ifade cdilmiştir. Öte yandan temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkelerin düzenlendiği Anayasa'nın 13.maddesinde de hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınırlanabileceği temel bir ilke olarak benimsenmiştir. Buna göre mülkiyet hakkına yapılan müdahalelerde dikkate alınacak Öncelikli öiçüt, müdahalenin kanuma dayalı olmasıdır. Bu ölçütün sağlanmadığı tespit edildiğinde diğer ölçtitler bakımundan inceleme yapılmaksızin mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varilacaktir (Ford Motor Company, B. No: 2014/13518, 26/10/2017, § 49).
8. Müdahalenin kanuna dayalı olması öncelikle şeklî manada bir kanunun Varlığınızorunlu kılar. Şekli manada kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafindan Anayasa'da belirtilen usule uygun olarak kanun adı altında çıkarılan düzenleyici yasama işlemidir. Hak ve özgürltüiklere müdahale edilmesi ancak yasama organınca kanun adı altında çıkartlan düzenleyici işlemlerde müdahaleye imkån tarıyan bir hükmün bulunması şartına bağlıdır. TBMM tarafindan çıkarılan şekli anlamda bir kanun hükmünün bulunmaması hakka yapülan müdahaleyi anayasal temelden yoksun bırakır (Ali Hudr Akyol ve diğerleri [GK], B.No: 2015/17510, 18/10/2017, § 56).

83. Hak ve özgürlüklerin, bumlara yapılacak müdahalelerin ve sınırlandırmaların kanunla düzenlenmesi bu haklara ve özgürltükiere keyfi müdahaleyi engelleyen ve hukuk güvenliğini sağlayan demokratik hukuk devletinin en önemli unsurlarndan biridir (Tahsin Erdoğan, B. No; 2012/1246, 6/2/2014, § 60). Kanunun varlığı kadar kanun metninin ve uygulamasının da bireylerin davranışlarnı sonucunu Öngörebileceği kadar hukuki belirlilik taşıması gerekir, Bir diğer ifadeyle kanumun kalitesi de kamunilik koşulunum sağlanıp sağlanmadiğinn tespitinde önem arz ctmektedir (Necmtye Çifiçi ve diğerleri, B. No:

2013/1301, 30/12/2014, § 55). Müdahalenin kanuma dayalı olması, müdahaleye ilişkin yeterince erişilebilir ve öngörülebilir kuralların bulunmasımı gerektirmektedir (Türkiye is Bankası A.$. [GK], B, No: 2014/6192, 12/1 1/2014, § 44).

84. Bir uyuşmazlıkta uygulanacak hukuk kurallarun ve özellikle müdahalenin kanuni dayanağınt oluşturan kanun hükümlerinin yorumlanması derece mahkemelerinin takdirindedir. Mülkiyet hakkana yapılan müdahalenin kanuni dayanağını oluşturduğu ifade edilen hükümierle ilgili olarak derece mahkemelerince geliştirilen yorumların isabetli olup olmadiğını denetlemek Anayasa Mahkemesinin görevi değildir. Bununla birlikte derece mahkemelerinin yorumlarının kanunun açık lafzıyla çelişki içinde olduğu veya kamum metni dikkate alındığında bireyler tarafindan öngörälmesinin mümktin olmadığı somucuna ulaşıldığıyu da sómut olayın ilgili kamun maddesiyle bağlantısının kurulamadığı veya kurulan bağın açıkça mantık dışı bir muhakemeye dayandığı hallerde mālkiyet hakkına yapılan müdahalenin kanumi dayanağıın bulunmadığı kanaatine varilması mühmkündür (mahkemeye erişim hakkı yōntınden bazı farklarla birlikte bkz. Ziya Özden, B. No: 2016/67737,19/11/2019, § 59).

(b)İlkelerin Olaya Uygulanması
85. Somut olaydaki idari para cezası 4054 sayılı Kamun'un 16. maddesinin Üçtincüi fikrasına dayanılarak uygulanmıştır, 4054 sayılı Kamun'un 16, maddesinin Üçtinct fikrasında bu Kanun'un 4. maddesinde yasaklanmş davranışlarda bulunanlara, ceza verilecck teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nibai karardan bir Önceki mali yıl sonunda oluşan ya da bumm hesaplanması mümktin olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafindan saptanacak olan yılık gayrisafi gelirlerinin %lO'una kadar idari para cezası verileceği belirtilmiştir. Öte yandan 4054 sayılı Kanun'un 4.maddesinin birinci fikrasında belirli bir mal veya hizmet piyasasmda doğrudan veya dolaylıolarak rekabeti engellemenin, bozma ya da kısitlama amacını taşryan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüisler arass anlaşmalarin, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerinin hukuka aykın ve yasak olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla 4054sayılı Kanun'un 4. maddesindekiyasağı ihlal ettiği iddia edilen başvurucuya idari para cczası uygulanması suretiyle mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin şekli manada bir kamuni dayanağı bulunmaktadır.

86. Bununla birlikte mÜdahalenin bir kanuna dayanması yeterli olmayıp söz konusu kanumun belirlilik ve öngörülebilirlik niteliğini de sağlaması gerekir, Bu bağlamda başvurucu; bilgi değişiminin per se ihlal teşkil ettiği yönündeki yorumun, cezanın hesaplanmasında ibracat gelirlerinin de dikkate almmasını, birbirinden kopuk üç uzak eylemin devam eden tek bir eylem olarak kabul edilmesinin ve hafifletici nedenlerin uygulanmamasının öngörüllebilir olmadığımı, kanunun açık hūkmtne aykırılık teşkil ettiğini ileri sthrmüştür.

87. Somut olayda başvurucunun otomotiv sektöründe faaliyet gösteren diğer bazımtiteşebbislerle 2006-2009 yılları arasında fiyat stratejisi belirlemeye yõnelik toplantilar ve kişisel mesajlaşma yoluyla görüşmeler yaptığı ve bu görüşmelerin 4054 sayılı Kamun'un 16.maddesinde yasaklanan, rekabeti kısrtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikteki anlaşma ya da uyumlu eylem niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir.Kurulun yorumuna göre fiyat stratejisine ilişkin görüşmelerin yapılması kendi başına uyumlu eylem veya anlaşma mahiyetinde olup 4054 sayılı Kanun'um 4. maddesinde sözü edilen yasağım ihlal edilmiş sayłlabilmesi için görüşmelerin araç fiyatlarını etkilediğinin 

ispatlanması gerekmemektedir, Kurul, fiyatın satın alma süreci ve kaynak tahsisini belirleyen en önemli faktörlerden biri olması sebebiyle fiyata ilişkin görüşmelerin rekabeti bozucu etkisi konusunda fikir birliği bulunduğuna işaret etmiştir. Daire kararında Kurulun görüşünün benimsendiği görülmüüştür. Daire, 4054 saytlı Kanun'un gerekçesine de atıfta bulunarak anlaşma, uyumlu eylem veya teşebbtis birliği kararlarının rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı amaç taşımasının yeterli olduğunu, söz konusu davranışların ayrıca piyasada rekabeti bozucu etkilerinin görülmesinin veya bu etkilerin ispat edilmesinin aranmayacağım belirtmiştir.

88. Uyuşmazlıkta uygulanacak hukuk kurallarının yonımlanması görevinin keyflik veya bariz takdir hatası bulunması hariç derece mahkemelerine ait olduğu hatırlatlmalıdır.4054 sayıßı Kanun'un 4. maddesinin birinci fikrasında sadece rekabeti engelleme, bozma ya da kastlama etkist doğuran anlaşma veya uyumlu eylemlerden değil rekabeti engelleme,bozma ya da kasttlama etkisi doğurabilecek anlaşma veya uyumlu eylemlerden de söz edildiği görülmüiştür. Maddenin bu lafzı dikkate alndığında 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinin ihlalinden sōz edilebilmesi için teşebbüsler arası fiyat stratejisi görüşmelerinin rekabeti gerçekte kısıtlayıp kıstlamadığımm araştırılmasına gerck olmadığı yorumunun öngörülemez niteliğinin bulunmadiğı sonucuna ulaşılmuştır.

89. 4054 sayılı Kamum'un 16. maddesinin üçtncü fikrasında anilan Kanun'un 4.maddesindcki yasağı ihlal edilen teşebbüse, teşebbüsün nihai karardan bir Önceki mali yil sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafindan saptanacak olan yilık gayrisafi gelirlerinin %1Ö'una kadar idari para cezası verileceği belirtilmiştir, Buna göre cezanın takdirinde yillık gayrisafī gelirin esas alımması öngörülmektedir. Kurui, sözü edilen maddede gayrisafi gelirin elde edildiği piyasa yönünden bir ayrım yapılmadığıi, dolayısıyla cezanın uygulanacağıgayrisafi hasılatın tespitinde ihracat gelirlerinin de dikkate alımacağıı kabul etmiştir. Daire,Kurulun bu yorumunda hukuka aykırılık görnemiştit.

90. Maddenin lafzı gözetildiğinde cezanın takdirinde başvurucunun ihracat gelirleri dâhil tüm gayrisafi hastlatınım dikkate alınmasının keyfilik veya bariz takdir hatası içerdiği değerlendirilmemiştir. Başvurucu, 4054 sayılı Kanun'un 2. maddesinde Kanun'um kapsamının "Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve hizmet ptyasalan" olarak belirlenmesinden hareket ederek cezanın miktarının tespitinde de sadece Türkiye Cumhuriyeti sinürları içindeki işlemlerden elde edilen gayrisafi hasılatın dikkate alınması gerektiğini ileri sürmüştür.Kanunun farkh hükümlerinin birbiriyle olan ilişkisini değerlendirerek kanum hükümlerini yorumlamak derece mahkemelerinin takdirindedir. Kanumun kapsamını düzenleyen madde hesaba katlarak farklı bir sonuca ulaşabiłme ihtimalinin bulunması tek başına ilgili kamu otoritelerinin ve derece mahkemelerinin yorumunun Öngörülemez olduğunu göstermez. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesinin görevinin kanunların nasıl daha iyi yorumlanacağını tespit etmek olmadiği unutulmamalıdır.

91. Başvurucumun kanunilik bağlammdaki diğer bir iddiası ise 2006, 2008 ve 2009yıllarındaki üç filin tek bir fil olarak kabul edilmesine yöneliktir. Olayda başvurucunum 2006 ytlnın ortalarında, 2008 yıhnın sonlarında ve 2009 yılının Mart ayında fiyat stratejileri hakkında sektör temsilcileriyle gerçekleştirdiği görüşmelerden hareketle rekabeti kısrtlayıcıanlaşma veya uyumlu eylem yasağını ihlal ettiği sonucuna ulaşılmuştır. Başvurucunun rekabeti kısıtlayıcı anlaşma veya uyumlu eylemin parçası olduğu değerlendirilirken 2006 ve 2008 yıllarmdaki kur yükselişi ile 2009 yılının Mart ayında gerçekleşen Özel tükctim vergisi 

indirimi sonrast otomotiv sektöründeki bazı müteşebbislerce fiyat stratejisi belirlenmesi amacıyla yapılan görüşmelere katiılmaşına dayanılmıştır. Her üç görüşmenin farklı tarihlerde yapıldığı ve farklı olgular üzerine gerçekleştirildiği bir vakıadir. Ancak bunlar arasında bir bttinsellik bulunup bulunmadığı yetkili kamu otoriteleri ile Danıştayın takdir edeceği bir meseledir. Anayasa Mahkemesinin çok hakı gerekçeler bulunmadıkça kendi değerlendirmesini ilgili otoritelerin ve Darıştayın değerlendirmesinin yerine ikame etmesi düştnülemez Soruşturma ve yargılama süreçlerinin bütününe bakıldığında Kurulun her üçeylemin tek bir anlaşma kararının ürünü olduğu yolundaki değerlendirmesinden ayrılmayıhaklı gösterecek nedenlerin mevcut olmadığı sonucuna ulaşılmuştır.
9. Başvurucu, kanunilik bağlamında ayrıca incclemeye yardımcı olunmasmın,ihlale son verilmiş olmasının ve daha önce soruşturma geçirilmemiş olmanın ceza takdirinde hafifletici neden olarak dikkate alınmamasımın kanumum açık hükmtine aykırıhk teşkil ettiğini iddia etmiştir, Yönetmelik'in 7. maddesinde incelemeye yardımeı olunmasının ve ihlale son verilmesinin hafifletici nedenler olarak sayıldığı görülmüştür. Bununla birlikte anılan maddede hafifletici nedenler sebebiyle indirim uygulanması hususunda Kurula takdir yetkisi verilmiştir. Bu durumda Kurulun takdir yetkisi kullanmasıın kanuni temelinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan Anayasa Mahkemesinin kanunilik ilkesi bağlamında yapacağı denetim hafifletici nedenlerin uygulanmaması hususunda Kurula takdir yetkisi tannıp tarnmadiğının incelenmesinden ibaret olup takdir yetkisinin kullanumının sonuçlanınun kamunilik ölçüitü kapsamında incelenmesi mümkün değildir.
93.Sonuç olarak başvurucuya uygulanan cezanın erişilebilir, belirli ve ōngðrūlebilir bir kanuna dayandığı ve müidahalenin kanuni dayağının mevcut olduğu değerlendirilmiştir.
(2) Meşra Amaç
94. Anayaşa'nın I3. ve 35. maddeleri uyarınca mülkiyet hakkı ancak kamu yararıamacıyla sınırlandırılabilmektedir. Kamu yararı kavramı mülkiyet hakkının kamu yararının gerektirdiği durumlarda sımrlandırılması imkânı vermekle, bir sınırlandırma amacı olmasınm yanı sıra mülkiyet hakkının kamu yararı amacı dışında sıīlanamayacağını öngörerek ve bu anlamda bir stnırlama sınırı oluşturarak mtilkiyet hakkım etkin bir şekilde korumaktadır.Kamu yararı kavramı, devlet organlarımın takdir yetkisini de beraberinde getiren bir kavram olup objektif bir tanıma elverişli olmayen bu ölçüttin her somut olay temelinde ayrica değerlendirilmesi gerekir (Nusrat Kulah, B. No: 2013/6151, 21/4/2016, §§53, 56; Yưnls Ağla, B. No: 2013/1239, 20/3/2014, §§ 28, 29).

95. 4054 sayılı Kanun'un 1. maddesinde, Kanumun amacıın rekabetin korunmasınısağlamak olduğu hüikme bağlanmıştır. Dolayısıyla başvurucuya uygulanan idari para cezasının dayanağı olan kanuni düzenlemelerle rekabetin korunması amaçlanmiştır.Rekabetin korunması amacryla teşebbüslerc yükümlülükler yüklenmesinin ve bu yükümlülāklerin ihlali hâlinde yaptırım uygulanmasıın kamu yararını sağlamaya yönelik olduğu açıktır.

(3)Ölçlflük 
(a) Genel İlkeler 
96. Anayasa'nın 13. maddesi uyarınca bak ve özgütlüklerin sınırlandırımasında dikkate alınacak ölçüitlerden biri olan ölçültlok, hukuk devleti İlkesinden doğmaktadır.

Hukuk devletinde hak ve özgürlüklerin sımırlandırılması istisnai bir yetki olduğudan bu yetki ancak durumun gerektirdiği ölçtide kullanılması koşuluyla haklı bir temele oturabilir.Bireylerin hak ve özgürlüklerinin somut koşulların gerektirdiğinden daha fazla sımırlandırıiması kamu otoritelerine tanman yetkinin aşılması anlamına geleceğinden hukuk devletiyle bağdaşmaz (AYM, E.2013/95, K.2014/176, 13/11/2014).
97. Anayasa'nın 13, maddesinde yer alan δlçülülük ilkesi elverişlilik, gereklilik ve orantıılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır. Ełverişlilik öngörülen müdabalenin amacıgerçekleştirmeye elverişli olmasmı, gerekdilik amaç bakımından müdahalenin zorunlu olmasını yani aynu amnaca daha hafif bir mtidahale ile ulaşılmasının müimkün olmamasıni,orantıılık ise bireyin hakkına yapılan müdahale ile ulaşımak istenen amaç arasında makul bir dengenin gözetilmesi gerekliliğini ifade etmektedir (AYM, E.2011/111, K.2012/56,11/4/2012; E.2016/16, K.2016/37, 5/5/2016; Mehmet Akdoğan ve diğerleri, B. No; 2013/817,19/12/2013, § 38).

98. Buna göre mülkiyet hakkına yapılan mtidahalenin Anayasa'ya uygun olabilmesi için amacı gerçekleştirmeye elverişli olmasının yanında gerekli olması da gerekir. Gereklilik yukarıda da belirtildiği üzere hakka müdahale teşkil eden birden fazla araç arasından hakkı en az zedeleyen aracın seçilmesini ifade etmektedir. Hak ve Özgürlüğü smurlayan tedbirlerden hangisi diğerlerine nazaran hakkın norm alanma daha az müdahale edilmesi somucunu doğuruyorsa o tedbirin tercih edilmesi gerekir, Bununla birlikte hakka mtdahale oluşturacak aracın seçiminde kamu otoritelerinin belli ölçtde takdir payının bulunduğu da kabul edilmelidir. Zira yetkili kamu makamlari, öngörülen amaca ulaşılması bakımından hangi aracın etkili ve verimli sonuçlar doğuracağına ilişkin olerak isabetli karar verme noktasında daha iyi bir konumdadır. Özellikle alternatif aracm bulunmadığı veya mevcut alternatiflerin Öngörülen meşru amaca ulaşılması bakımından etkili olmadığı ya da daha az ctkili olduğu durumlarda kamu makamlarının araç seçimi hususundaki tercih yetkisinin gereklilik kriterini sağlamadığmm sōylenebilmesi için çok gūçlü nedenlerin bulunması gerekir (D.C., B. No:2018/13863, 16/6/2021, § 48).

9.Öte yandan mülkiyet hakkına yönelik müdahaleler orantılı olmalıdır. Orantılılık sınırlamayla ulaşılmak istenen amaç ile başvurulan sınırlama tedbiri arasmda aşırı bir dengesizlik bulunmamaşına işaret etmektedir. Diger bir ifadeyle orantılılık, amaç ile araçarasında adjt bir denge kurulmasını gerektirmektedir, Buna göre mülkiyet hakkına getirilen sımrlamayla ulaşılmak iştenen meşru amaç ve başvurucunun mülkiyet hakkından yararlanmasındaki bireysel yarar arasında makul bir orantı kurulmaldır. Hedeflenen amaca ulaşıldığında elde edilecek kamusal yararla kryaslandığıda sınırlama ile kişiye yüklenen külfetin aşırı ve orantısız olmaması gerekir (D.C., § 49).

100. Seçilen aracın ulaşılmak istenen amaçla kıyaslandığında bireye orantısız bir külfet yüklemiş olduğunun saptanması, ihlal somucuna ulaşılabilmesi için bazı hâllerde tek başına yeterli olmayabilir. Kişiye yüklenen külfeti dengeleyici mekanizmaların var olup olmadığı da büyük önem taşımaktadır. Elverişli ve gerekli olduğu hükmüne varılan aracın seçilmiş olmasi nedeniyle kişiye yüklenen aşın ktlfeti hafifleten hukuksal mekanizmalar mevcutsa bir ihlalin olmadiğı somucuna varilabilir (D.C., §50).

101. Mtlkiyet hakkına yapılan müdahalenin orentılı olup olmadığı değerlendirilirken başvurucunun ve idarenin kusuru olup olmadığı da gözönünde bulundurulur. Bu bağlamda tarafların yasal yüküimlülüiklerinin neler olduğu, bunların yerine getirilmesinde ihmalkârlık gösterip göstermediği ve ihmalin varlığının tespiti hâlinde bunun hukuka aykırı sonucun doğmasında etkisi bulunup bulunmadığı da dikkate alınır (D.C., § 51).

102, Usule ilişkin güvencelerin varlığı orantılılık değerlendirmesinde önemli bir rol oynar. Bu bağlamda müdahalenin hukuka aykırılığıın ileri sürülebileceği veya müdahale nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararların tazmin edilmesinin istenebileceği hukuk yollarının olmaması da bazı durumlarda kişiye yüklenen külfeti ağılaştıran bir unsur olarak görülebilir. Bu bakımdan kişinin hukuka aykırılık iddialarımın bir mahkeme tarafindan etkili bir biçimde incelenmesi müdahalenin orantilılığı bakımından önem arz etmektedir (D.C., §52).

(b) İlkelerin Olaya Uygulanmaşı
103. Olayda otomobil üretimi, ithalati, ihracati ve dağitımı işiyle uğraşan başvurucu Şirketin 2006-2009 yılları arasında fiyat stratejisi belirlemeye yönelik olarak aynı sektörde faaliyet gösteren diğer bazı teşebbüslerle toplantılar ve kişisel mesajlaşma yoluyla görüşmeler yaptığı tespit edilmiştir. Bu görüşmelerin rekabeti kıstlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikteki anlaşma ya da uyumlu eylem niteliğinde olduğu değerlendirilerek başvurucuya gayrisafi gelirlerinin takdiren binde dokuzu oranında olmak tizere 68.844.704,73 TL idari para cezası uygulanmıştır.

()E)verişlilik 
104. Ölçūlalāk bağlamında ilkin incelenecek mesele, başvurucuya ceza uygulanmasının rekabetin korunması amacına ulaşılması bakımmdan elverişli bir araç olup olmadığıdır,
105. Başvurucu ve diğer müteşebbisler hakkmda hazırlanan Ön inceleme raporunda,bir sektörde faaliyette bulunan müteşebbisler arasında bilgi paylaşımının müteşebbisler yöntinden gelecekle ilgili belirsizliği azaltması ve öngörülebilirliği artırması sebebiyle pazarın yapısına ve bilginin niteliğine bağlı olarak rekabeti kısrtlama potansiyelini haiz olduğu belirtilmiştir. On inceleme raporunda binek ve hafif ticarì araç pazarının yapısı analiz edildikten sonra geleceğe yönelik fiyat stratejilerinin paylaşılmasınm rekabeti bozucu etkisi bulunduğu kanaatine varilmıştır. Soruşturma raporu ile Kurul kararında Ön inceleme raporumdaki bu değerlendirmenin esas altndığı görülmüştür.

106. Rekabet hukuku gibi oldukça teknik bir hukuk dalında Anayasa Mahkemesinin çok güçlü nedenler bulunmadıkça Rekabet Kurumu uzmanlarınca yapılan, geleceğe yönelik fiyat stratejilerinin görüşülmesinin ve paylaşılmasının rekabeti bozucu etkisi bulunduğu yolundaki değerlendirmenin aksini kabul etmcsi bireysel başvurumun amacıyla bağdaşmaz Başvurucunun da ön inceleme raporundaki bu değerlendirmenin aksini ileri strdüigügözlemlenmemiştir. Başvurucumum iddiası sadece bilgi paylaşımunın cezalandīrma için yeterli olmadığı, bilgi paylaşımımın fiyatları etkilediğinin kamu otoritelerince ortaya konulmasıyöntndedir. Başvurucunum bu iddiası yukarıda tartışılmış ve Kurulum 40s4 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçtncü fkresı uyarınca bir müteşebbise ceza verilebilmesi için rekabeti kısitlama potansiyeli buluman anlaşma veya eylemin işlenmiş olmasinın yeterli olduğu, ayrica bu anlaşma veya uyumlu eylemin fiyatları etkilediginin de gösterilmesinin gerekli olmadığıyöntindeki görüşühnün kanuni dayanağının olduğu sonucuma ulaşılmıştır (bkz§§ 87, 88).Dolayıstyla elverişlilik kriteri yönünden incelenecek husus rekabeti bozucu etkisi olduğu değerlendirilen geleceğe yönelik fiyat stratejisinin paylaşılmasının yaptırıma bağlanmastyla sınırlı olacaktır. Rekabeti bozita potanstyeli buluman bilginin (fiyat stratejisine ilişkin bilginin) paylaşılmasımın yaptırıma maruz bırakılmasımın rekabetin korunması amacına ulaşılması için elverişli olduğu açıktır.


(W)Gereklilfk 
107, Ikinci olarak belirtilen aracın gerekli olup olmadığı incelenmelidir, Gereklilik,hedeflenen amaca ulaşılması için hakka en az müdahale teşkil eden aracın seçilmesini ifade etmektedir. Rekabetin korunması için hangi tedbirlerin gerekli olduğunun değerlendirilmesi öncelikli olarak ilgili kamu makamlarımin yetkisindedir. Bu alanda ne gibi tedbirlerin aluması gerektiği hakkmda sorumlu ve yetkili otoriteler daha isabetli karar verebilecek konumdadır. Bu nedenle hangi tedbirin uygulanacağmın belirlenmesi hususunda idarelerin belli šłçüde takdir yetkisi bulunmaktadır. Ne var ki seçilen aracın gerekliliğine ilişkin olarak idarelerin sahip olduğu takdir yetkisi sımrsız değildir. Tercih edilen aracın müdahaleyi ulaşılmak istenen amaca nazaran bariz bir biçimde ağırlaştırması durumunda müdahalenin gerekli olmadığı sonucuna Anayasa Mahkemesince ulaşıiması mümkündür. Ancak Anayasa Mahkemesinin bu kapsamda yapacağı denetim, seçilen aracın isabet derecesine yönelik olmayıp hak ve äzgürlükler üzerinde oluşturduğu müdahalenin ağırlığına dönüktür (akaryakıt kaçakçılığının önlenmesi amacıyla idari para cezası uygulanması yönünden benzer değerlendirme için bkz, Ö. Ltd. Şri., § 63).

108. Bu bağlamda rekabetin korunması amacıyla belirli bir mal veya hizmet piyasastnda doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti bozma ya da kısıtlama amacını taştyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar ile uyumlu cylemlerin yasaklanmasının ve bu yasağı ihlali hålinde ðlçtit bir yaptırım uygulanmasının kamu otoritelerinin takdir yetkisi kapsamında olduğunun kabulüı gerekir.Somut olayda başvurucunun rekabeti bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma veya uyumlu eylemlerin yasaklanmasına yönelik bir şikâyeti bulunmadığı gibi bunun ihlali durumunda yaptırım uygulanmasına dair genel bir itirazı da yoktur. Başvurucunun temel şikâyeti, sadece fiyat stratejisine ilişkin bilginin paylaşılmış olmasmın yeterli görülmesine yöneliktir.Başvurucuya göre bilgi paylaşımımn fiyetları etkilediği ortaya konulmadan ceza uygulanmasımülkiyet hakkını ihlai etmektedir.

109. Ön inceleme raporu, soruşturma raporu ve Kurul kararı incelendiğinde otomotiv sektöründeki müteşebbislerce gerçekleştirilen fiyat stratejisi bilgisinin paylaşımının fiyatları etkilediğinin tam olarak ortaya konulamadığı görülmüştür. Soruşturma sürecindeki rapor ve kararlarda mezkůr bilgi paylaşımı fiilinin işlenmemesi hālinde fiyatların daha farkhıseyredebilcceği yöntnde değerlendirmelerde bulunulmuş ise de bumların daha çok tahminlere dayandiğı anlaşılmıştır. Ne var ki Kurulun Daire tarafindan benimsenen görüşüne göre 4054sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fikrası uyarınca ceza uygulanabilmesi için fiyat stratejisi görüşmelerinin yapılması yeterli olup bu görüşmelerin fiyatları etkilediğinin ispatlanması gcrckmemektedir. Bu noktada Anayasa Mahkemesince çözüme kavuşturulacak sorun, fiyat stratejisinin paylaşılmasının fiyatlara yansıdığı ortaya konulmadan sırf paylaşım yapılmış ołmasının cezalandırılmasımn gerekli olup olmadığıdır.

110. Bu noktada rekabeti bozan veya kısıtlayan anlaşma veya uyumlu eylemin fiyatları gerçekten etkileyip etkilemediğinin ispatlanmasındaki güçlükler dikkate alınmalıdır.Öte yandan Anayasa'da devletin cezalandırma yetkisini sadece filen zarar doğuran hukuka aykıtı fillerle sınırlayan bir hükmüın bulunmadiğıvurgulanmalıdır. Fiilen zarar doğurmayan ancak zarar doğurma tehlikesi açık ve yakın olan fillerin de idari para cezalarima konu edilmesinin önfinde anayasal bir engel bulunmamaktadır.

I11. Soruşturma sürecine yansıyan değerlendirmelerden fiyatın talebin belirlenmesinde tek faktör olmasa da belirleyici faktör olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle 

sektör temsilcilerince fiyat stratejisine ilişkin görüşmeler yapılmasının rekabeti bozucu bir etkisinin olduğu soruşturma makamlarınca değerlendirilmiştir. Fiyat stratejisine ilişkin görüşme yapılmasının ve bilgi paylaşımında bulunulmasını rekabeti bozucu veya kısıtlayıcıetkisinin kaçımımaz olduğu gözetildiğinde bunun fiyatları ne kadar etkilediğinin ortaya konulmasıın şart koşulmamasının -ispat güçlüğü de dikkate alındığında- kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamında kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Rekabeti bozan veya kısıtlayan anlaşma ya da uyumlu eylemin aynı zamanda fiyatiarı etkilediğinin ispatının zorunlu kılnması rekabetin korunması amacıyla getirilen önlemlcrin sonuçsuz kalmasına yol açabilir.Bu nedenle kamu otoritelerinin sōzü edilen fiili işleyenleri cezalandırabilmesini, fiyatın etkilendiğinin ispatlanması koşuluna bağlamaya zorlanamayacağı anlaşılmıştır.
112. Anayasa'nın 172, maddesinde devlete, tüketicileri koruyucu ve aydınlaticıtedbirler alma Ödevi yüklenmiştir. Rekabet hukukuma ilişkin düzenlemelerin temel hedeflerinden biri de tüketicilerin korunmasıdir. Rekabeti koruyan dützenlemeler trün fiyatlarının serbest piyasa koşullarında en gerçekçi biçimde belirlenmesine, bu da tüketicilerin teşebbüs ve teşebbüs birlikleri tarafindan sömtirülmesinin önlenmesine hizmet etmektedir. Cezalandtrma için rekabeti bozan veya kısıtlayan anlaşma veya uyumlu cylemin fyatlanı etkilediğinin ispatının şart koşulması devletin Anayasa'nın 172. maddesinden doğan tüketiciyi koruma yükümltlüğünün gereği gibi ifa edilmemesi riskini beraberinde getireceği gözden uzak tutulmamalıdır.

113. TÜm bu hususlar gözetildiğinde başvurucunun 4504 sayılı Kanun'un 16.maddesinin üçtincü fikrası kapsamında cezalandırılabilmesi için fiyat stratejisine ilişkin görüşmelere katiılmış olmasının yeterli görülmesinin kamu otoritelerinin anayasal takdir yetkisinin sınırları içinde kalan bir araç olduğu değerlendirilmiştir, Bu durumda müdahalenin gereklilik kriterini sağladığı kanaatine varılmıştır.

(if) Orantilhk 
114. Müdahalenin orantılı olup olmadığı değerlendirilirken incclenecek hususlardan biri, müldahalenin hukuka aykırılığı iddialarının bir mahkeme tarafindan etkili bir biçimde incelenip incelenmediğidir, Başvurucunun aleyhine uygulanan idari para cezasının iptali istemiyle Dairede dava açabildiği, iddia ve itirazlarımı ileri strebildiği, kendisini avukatla tomsil ettirdiği ve temyiz imkânından yararlandığı görülmüştür. Başvurucu, usule ilişkin imkânlardan yararlanma bağlamında; cezalandırma işleminde dayanılan belgelerin ispat kabiliyeti bulunmadığı hâlde derece mahkemelerince bunun ilgili ve yeterli bir gerekçeyle karşılanmamasından yakınmıştır.

I I5. Soruşturma makamlarınca otomotiv sektörindeki başvurucunun da dâhil olduğu on dokuz müteşebbis tarafindan bir anlaşma veya uyumlu eylem çerçevesinde geleceğe yönelik fiyat stratejisi bilgisinin paylaşıldığı sonucuna ulaşılırken Otomotiv Distribütörleri Derneği ile Otomotiv Sanayii Derneği çatısı altında yapılan görüşmelere ilişkin belgeler ile mtiteşebbislerin temsilci ve caltşanlarmın elektrontk ileti adreslerinden elde edilen verilere dayanulmıştir, Soruşturma sürecinde bu belgelerin detayhi bir analizi yapılarak tüteşebbisler arasında geleceğe yönelik fiyat stratejisi bilgisi paylaşımı yapıldığıkanaatine varılmıştır.

116. Amlan dernekier ile müteşebbislerin temsilci ve çalışanlarının elektronik iletilerinden elde edilen belgelerin müteşebbislerin geleceğe yönelik fiyat stratejisi bilgisi paylaşımında bulunduğunu ispatlamaya yeterli olup olmadığım değerlendirmek Anayasa 

Mahkemesinin görevi değildir. Delilleri değerlendirmek derece mahkemelerine ait bir yetki olup keyfīlik veya bariz takdir hatası bulunması durumu hariç Anayasa Mahkemesinin derece mahkemelerinin bu yöndeki değerlendirmesine müdahale etmesi bireysel başvurunum amacıyla bağdaşmamaktadır. Başvurucu tarafindan ileri sürülen iddiaların soruşturma makamlarınn ve derece mahkemelerinin sübut ile ilgili olarak ulaştığı kanaatin keyfi olduğunun veya bariz takdir hatası içerdiğinin kabulü için yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.
117. Öte yandan başvurucumun işyerinde yapılan yerinde inceleme sirasında ele geçirilen belgelerin hukuka aykırı olarak elde edildiğine ve bunların yargılamada kullanılmasını hukuka aykırı olduğuna yönelik bir şikâyetinin bireysel başvuru formunda yer almadığımın altım çizmek gerekir. Başvurucunun delillerle ilgili temel iddiasının bunların fiyat stratejisi bilgisi paylaşımında bulunulduğunu ispatlayamaya yeterli olmadığı noktasında toplandiğı anlaşılmıştir. Bu sebeple yerinde inceleme sürecinde elde edilen delillerin yargılamada kullamlmasının müilkiyet hakkımn usul güvencelerini ihlal edip etmediği yönünden bir inceleme yapılması mümkün görülmemiştir.

118. Başvurucu ayrica Öözel tüketim vergisi indiriminden sonraki dönemle ilgili iddialara ilişkin olarak daha ōnce soruşturma yapılmasına gerek olmadığına karar verildiği hâlde yeniden soruşturmaya konu edildiğinden yakınmıştır. Başvurucunun bu iddiasmısoruşturma ve yargılama safhalarında da ileri sürdüğü görülmektedir. Kurulun Bakanlar Kurulunun Özel täketim vergisi indirimine dair 16/3/2009 tarihli kararından sonraki döneme ilişkin olarak 29/4/2009 tarihli kararıyla soruşturma açılmasına gerek olup olmadığınm tespiti amacıyla ðn araştırma yapılmasına karar verdiği, 24/6/2009 tarihli kararıyla da 4054 sayılıKanun'un 4. maddesinin ihlalini teşkil edecek şekilde anlaşma veya uyumlu eylemin mevcudiyetine dair yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle soruşturma açılmasına gerek olmadığına karar verdiği gözlemlenmiştir. Bununla birlikte Kurulun 9/9/z009 tarihli kararı(zerine esas itibarıyla 2006 ve 2008 yıllarmdaki kur artıştarı sonrasındaki gelişmelerle bağlantıhı olarak başlatılan soruşturmada Bakanlar Kurulunum özel tüketim vergisi indirimine ilişkin 16/3/2009 tarihli kararından sonraki dönemde de koordinasyonun devam ettiğinin tespit edildiği anlaşılmıştir.

119. Bu noktada Kurulun 24/6/2009 tarihli kararını soruştuma açılmasına gerek bulunmaçığına ilişkin bir karar olduğuna dikkat çekilmelidir. Ayrıca özel tüketim vergisi indiriminden sonraki dönemin soruşturmaya dâhil edilmesinin sebebinin soruşturma sırasında elde edilen bilgi ve belgeler olduğu hatırlatılmalıdır. 1dari yargıdaki sürece yansıyan belgeler ile Rekabet Kurumunun yargılama sırasındaki savunmalarmdan ikinci kez yapılan soruşturma sırasında bazı mfiteşebbislerin işyerlerinde gerçekleştirilen incelemelerde özel tüketim vergisi inditiminden sonraki dönemde de koordinasyonun sürdthrüldüğünü gösteren belgelerin temin edilmesi tzerine müteşebbisler arasındaki koordinasyonun bu tarihten sonra da devam ettiği tespiti yaptlmıştır. Söz konusu belgelerin ilk kez ikinci soruşturmada elde edildiği gözetildiğinde 2006 yılında başlayan koordine hareketin özel tüketim vergisi indiriminden sonzaki dōnemde de devam cttiğinin değerlendirilmesi ve anlaşma veya uyumlu eylemin 2009 yılının sonlarına kadar devam ettiğinin kabul edilmesi keyfi ve temelsiz bulunmamıştır.
120, Başvurucu, teşebbüislere uygulanan cezaların neden farklılaştığının gerekçesinin açıklanmadığına yönelik iddialarının karşılanmadığmdan şikäyet etmiştir. Kurul karart incelendiğinde başvurucuya uygulanan cezanin belirlenen temel cezanın başvurucunun teşebbüisler arası koordinasyona kattldığı sürenin bir yılın üzerinde olmasını dikkate alarak yarı oranında artırılmast, buma karşılık ihlal komusu faaliyetin yılltk gayrisafi gelirin içinde çok dtştıik bir payımın olması sebebiyle indirim uygulanarak 201o yılı gayrisafi gelirinin 

binde dokuzu oranında takdir edildiği görüimtıştür. Takdir edilen cezanın 4054 sayılıKanun'un 16. maddesinin üçüincüt fikrasında öngörülen üst sıırı aşmadığının altı çizilmelidir.Aynıca başvurucuya uygulanan cezanın diğer müiteşebbislere nazaran yüksek takdir edilmesinde eylemin süresinin dikkate alındığı anlaşılmıştır. Dolayısryla Kurulun takdir yetkisinin gerekçesinin açıklanmadığınn söylenmesi isabetli olmayacaktır.
121. Başvurucu, savunma talep yazısında, şirkete isnat edilen fiillerin belirsiz olmasısebebiyle yeterli savunma yapma imkânı elde edememesinden şikâyet etmekte ise de gerek soruşturma gerekse yargılama strccinde aleyhine yapılan isnadın tihm dayanaklarına vâkıf olmuş, ön araştırma ve soruşturma raporu ile Rekabet Kurumunun savunmaları kendisine gönderilmiş ve bunlara karşı iddja ve itirazlarını ileri sūrme imkânı bulmuştur. Dolayısīyla savunma imkânı yönünden başvurucunun dezavantajlı bir durumu düştrülmesi söz konusu değildir.

122. Müdahalenin orantılıltğında dikkate alınacak diğer bir unsur da başvurucumum filidir. Başvurucunun aleyhine idari para cezası uygulanmasına kendi fiiliyle sebep olduğu anlaşılmaktadr. Teşebbüsler arasında rekabeti engelleyen, bozan veya kisıtlayun anlaşma veya uyumlu eylemin yasak ve hukuka aykırı olduğu hususu 4054 sayılı Kanun'da açık bir biçimde düzenlenmiştir. Erişilebilir, belirlive öngörālebilir olduğu anlaşılan kanunda Öngörülen yasağı kendi fiiliyle çiğneyen başvurucunun bu füili için kanunda öngörülen sonuçlara katlanması başvurucuya aşirı külfet yüklemez.

123. Son olarak müdahaleyle başvurucuya yüklenen külfet ile amaçlanan kamu yatarı arasında gözetilmesi gereken makul dengenin bozulup bozulmadığı incelenmelidir.Başvurucuya uygulanan ceza 2oio yılı gayrisafi gelirinin binde dokuzu olarak hesaplanmiştir. Cezanın miktarının tespitinde sadece yurt içi satışlarından elde edilen gayrisafi hasılat değil yurt dişı satışlarından elde edilen gayrisafi hasılat da dikkate alınmıştır.Cezanım hangi ölçüler esas alınarak hesaplanacağının takdirinin -anayasal ilkeleri gözetmek kaydıyla- kanun koyucuya ait olduğunu vurgulamak gerekir. Bu bağlamda Anayasa'da,cezanın matrahının hesaplanmasında gayrisafi hasılatın esas almmasını ve gayrisafi hasılatımın tespit edilmesinde de yurt dışı hasılatınm da dikkate alınmasını yasaklayan bir hüküm bulummadığına işaret edilmelidir. Yurt dışı satışlarının da dikkate alınmasıbaşvurucuya uygulanacak cezanın miktarinı artirsa da bu durum tek başına müdahaleyi orantısız kılmamaktadır. Uygulanan cezanın miktarı itibarıyla müdabaleyi orantısız kılabilmesi için bunun başvurucuyu ekonomik yönden cezanın verilmesindeki kamu yararıyla orantısız bir biçimde etkilememesi gerekir.

124. Başvurucuya uygulanan 68.844.704,73 TL cezanın başvurucuyu ekonomik yönden zora soktuğuna dair bir iddia bulunmamaktadır. Ayrıca başvurucu -kendi beyanına göre- erken Ödeme indiriminden yararlanmış ve 51.117.193,71 TL ödemiştir. Tāketicinin ve rekabetin korunmasındaki kamusal yararın ağırlığı gözetildiğinde rekabeti kıstlayıcıanlaşmaya iştirak ettiği tespit edilen başvurucuya 2010 yılı safi gelirinin binde dokuzu oranında idari para cezzsı uygulanarak mülkiyet hakkına yapılan mtdahalenin başvurucuya aşirı külfet yüklemediği ve cezanın kamu yararı ite bireysel yarar arasında olması gereken adil dengeyi bozmadığı kanaatine varılmıştır.

125. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altina alınan mülkiyet bakkının ihlal edilmediğine karar verilmesi gerekmiştir.


C. Mülkiyet Hakkıyla Bağlantılı Olarak Ayrımcılık Yasağınm İhlal Edildiğine İuşkin İddia 

1. Başvurucunun İddlaları ve Bakanhık Görüşü
126, Başvurucu, Kurul kararında on beş teşebbtise farklı oranlarda ceza uygulandığını ancak en yüksek cezanın kendisine uygulandığıı belirtmiştir. Başvurucu;diğer şirketlerin ihracat yapmaması veya bağlı oldukları holdinglerin başka şirketleri aracılığıyla ihracat yapması sebebiyle cezanın matrahında ihracat gelirlerinin yer almadığım,kendisine uygulanan cezanın matrahına ihracat gelirinin de dâhil edilmesinin mtilkiyet hakkıyla bağlantılı olarak ayrımcılık yasağını ihial ettiğini ileri strmüştür.
127. Bakanlık görüşünde, Rekabet Kurumunum gönderdiği yazıda yapılan açıklamaların dikkate alinması talep edilmiştir. Rekabet Kurumunun Bakanfık aracılığtyla gönderdiği yazıda; 4054 sayılı Kantım'un 16. maddesinin Üçüncü fikrasında yurt içi net satışların değil net satışların dikkate alınacağının hükme bağlandığı, dolayısıyla eşitlik ilkesine aykırılık bulunmadığı belirtilmiştir.

2. Değerløndirme 
128, Anayasa'nın 10, maddeşinin ilgili kısmı şöyledir:
"Herkes, dil, rk, renk, ctnstyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzert sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşitttr.

Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kamun önünde eşitlik ilkestne uygun olarak hareket etmek zorundadırlar."
a. Uygulanabilirlik Yönfünden 
129. Eşitlik ilkesi hem başhı başına bir hak hem de diğer hak ve özgürltklerden yararlanimaya hâkim temel bir ilke olarak kabul edilmektedir. Anayasa'nı 10. maddesi eşitlik ilkesinden faydalanacak kişi ve ilkenin kapsamı konusunda bir sıırlama getirmemiştir. Anayasa'mn II. maddesinde yer alan "Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarım, idare makamların ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıder." hükmü uyarınca Anayasa'nın "Genel Esaslar" bölümtinde düzenlenen eşitlik ilkesinin sayılan organlar, kuruluşlar ve kişiler açısından da geçerli olduğu açıktır, Bunun yanı sıra Anayasa'nın 10. maddesinin son fikrasinda yer alan "Devler organları ve Idare makamları bütün işlemlerinde kamun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar." hükmü gereğince yasama, yürütme ve yargı organları, idari makamlar eşitlik ilkesi ve ayrimcılık yasağına uygu davranmakla yükümlūdür (Nurcan Yolcu [GK], B. No:2013/9880, 11/11/2015, § 35; Gülbu Özgler [GK], B. No; 2013/7979, 1I/1 I/2015, § 42).Nitekim Anayasa'mn 10. maddesine ilişkin Danışma Meclisi gerekçesinde, devietin organlarıve idari makamların btitün işlemlerinde insanlar arasında ayriım yapmadan devlet faaliyetini yürütmek zotunda olduğu belirtilmiştir.

130. Ayrımcılık yasağı, Anayasa'da güvenceye bağlanan hak ve Özgürlāklerden yararlanıma bağlamında bir etkiye sahip olduğundan maddi haklardan bağımsız bir varlığı

olmayıp diğer hakların tamamlayıcısı mahiyetindedir. Ayrımcılk yasağınun tatbik edilmesi diğer hüktimlerin ihlal edilmesini zorulu kulmaşa da ihtilaf konusu mesele Anayasa'daki diğer haklardan biri veya birkaçının kapsamına girmedikçe ayrımcılık yasağının uygulanmasımūmkün değildir (Nưrtye Arpa, B. No: 2018/18505, 16/6/2021, § 43).
131. Başvurucu, mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak ayrımcılık yasağının ihlal edildiğini ilcri sürmüştür. Başvurucunun mülkünün bulunduğu yukarıda tespit edilmiştir (bkz § 76). Bu durumda başvurucunun Anayasa'nın 35. maddesi kapsamında bir ekonomik menfaatinin bulumduğunun tespit edilmiş olmasi, Anayasa'nın 10. maddesinde güvence altına alıman ayrımeılık yasağı kapsammda inceleme yapılması için yeterli görülmüştür.
b. Kabul Edflebfirlik Yönünden 
132. Anayasa'nın 10. maddesinde yer verilen eşitlik ilkesi hukuksal durumları aynıolanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli değil hukuksal eşitlik öngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı aynı durumda bulunan kişilerin yasalar karşısında aynı işleme bağlıtutulmalarmı sağlamak, kişilere ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tamnmasırı önlemektir. Bu ilkeyle aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır. Kanun öntiınde eşitlik, herkeşin her yönden aynıkurallara bağit tutulacağı anlamına gelmez, Durumlarındaki 8zellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez (AYM, E.2009/47, K.2011/51, 17/3/2011).

133. Bireysel başvuru yolunda Anayasa Mahkemesinin Anayasa'nın 10. maddesi kapsamında inceleycbileceği bir meselenin varlığıdan sōz edilebilmesi için aym veya göreceli olarak benzer durumda olan kişilere yönelik olarak farklı muamelenin varliğı şartı.Benzer durumun varlığmın gösterilmesi şartı kryaslanan grupların tipatiıp aynı olmasımt gerektirmez (Nuriye Arpa, § 55).

134, Somut olayda başvurucu, Kurulun aynı kararında ceza uygulanan diğer müteşebbislerin ihracat gelirlerinin olmadığını belirtmekte; kendisinin ihracat gelirinin de bulunması sebebiyle daha fazla cezaya maruz kaldığından şikâyet etmektedir.
135. Bu bağlamında ilk tespit edilmesi gereken husus, gayrisafi gelirleri arasında ihracat geliri buluman müteşebbisler ile ihracat geliri bulunmayan müteşebbislerin kryaslanabilir ve benzer durumda olup olmadığıdır. 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesindeki yasağın ihlali yöntinden ihracat geliri bulunan müteşebbisler ile ihracat geliri bulummayanların durumunun benzer ve kıyaslanabilir olduğu açıktır.
136. Ikinci olarak başvurucuya, benzer ve kıyaslanabilir durumdaki mtiteşebbislere göre farklı bir muamelenin yapılıp yapılmadığı belirlenmelidir, Farkh muamelenin varlığıtespit edilirken olayın tüm koşullarinın bir btitün olarak dikkate alınmast gerekmektedir (Reis Otomotiv Ticaret ve Smayl A.$. [GK], B. No: 2015/6728, 1/2/2018, § 88).
137. Anayasa'nn 10. maddesinde düzenlenen ayrimcılık yasağıdan doğan güvenceler, hukuki durumları benzer olanlara farklı muamele edilmesiyle harekete geçer.Dolayısıyla 8ncelikle benzer durumun ve farklı muamelenin ortaya konulması gerekir. Farklımuamelenin verlığmın ilk bakışta anlaşılabildiği hâllerde başvurucunun herhangi bir ispat 

çabasına girmesi beklenmez. Bu bağlamda mevzuattan kaynaklanan veya uygulamadan kaynaklansa bile muamele sahibinin saikinden/niyetinden bağımsız bir biçimde ortaya çıkan farkı muamele için başvurucunun ayrica bir ispat külfeti altina girmesi sõz konusu olamaz.Bununla birlikte -uyröncı saiklerle bir kimseye kðtü muamelede bulunulması gibi- farklımuamelenin ancak uygulayıcıın sajkiyle/niyetiyle ortaya çıktığı durumlarda bunun ispatlanması yükümlülüğü başvurucuya ait olur. Zira bu gibi hâllerde ilgili işlem veya cylemi farklı muamele hüviyetine büründüren olgu, muamelede bulunanın niyetidir (Burcu Reis, B.No: 2016/5824, 28/12/2021, § 57).

138. Olayda, ihracat geliri de mevcut olan başvurucuya uygulanan cezanın matrahtnda yurt dışı gelirlerinin de bulunmasının farklı muamele teşkil ettiğinin ilk bakışta anlaşılabilecek nitelikte olduğu söylenemeyecektir. Zira 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin Üçüncü fikrası dikkatli bir biçimde incelendiğinde uygulanacak cezanın belirlenmesinde 'yıllık gayrisafi gelir'in esas alınmasını õngörüldüğü anlaşılmıştır, Kuralda, ceza uygulanan mūiteşebbislerin gayrisafi gelir türleri arasında bir ayrımın yapılmadığı görülmüştür.
139. Aynı Kurul kararında ceza uygulanan diğer müteşebbislerin ceza matrahına yurt dişı gelirin dâhil edilmemesinin sebebi kanumun farkhı muamele teşkil edecek şekilde düzenlenmesi ya da idarenin ayrımcı saiki değil söz konusu müiteşebbislerin başvurucudan farklı olarak ihracat işleriyle iştigal etmemesidir. Kurulum tüm mtiteşebbislerin 2010 yılıgayrisafi hasılatımı esas aldığı hususunda bir tereddtit yoktur. Ayrica başvurucunun Kurulun bazı müteşebbisleri ceza matrahımı 2010 yılı gayrisafi gelirlerin altında belirlediğiyle iIgili bir iddiası da meveut değildir. Bu durumda diğer müteşebbislerin ceza matrahında yurt dişıgelirierinin yer almasının tek nedeni yurt dışı gelirlerinin bulunmamasıdır.
140. Başvurucunun yurt dışı gelirinin de ceza matrahına dâhil edilınesi, mülkiyet hakkına yönelik müdahalenin ölçülülağo bağlamında tartışılmaya değer olsa da bu durum farklı muamele teşkil etmemektedir. Dolayısıyla diğer mtiteşebbislerden farklı olarak ihracat geliri de bulunan başvurucuya uygulanan cezanın matrahinda ihracat gelirlerinin de yer almasının farklı muamele oluşturmadığı sonucuna ulaşılmiştir. Bu durumda mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak ayrımcılık yasağına yönelik bir ihlalin bulunmadığıın açık olduğu değerlendirilmiştir.

141. Açıklanan gerekçelerle mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak ayrımcılık yasağımın ihlal édildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

D.Adil Yargılanma Hakkınm İhlal Edildiğhe İlişkin İddialar 
. Ayni Fil Nedeniyle Yeniden Yargılanmama ve Cezalandırımama İlkesinin İhlal Edüdiğine İlişkin İddia 

a.Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
142. Başvurucu, özel tüketim vergisi indiriminden sonraki dönemle ilgili olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığma karar verildiği halde söz konusu dönemin yeniden soruşturulmasınım aym fiil nedeniyle yeniden yargılanmama ve cezalandırılmama ilkesini ihlal ettiğini ileri sürmüştür.


143. Bakanlık görüşünde Rekabet Kurumunun gönderdiği yazıda yapılan açıklamaların dikkate alınması talep edilmiştir. Rekabet Kurumunun Bakanlık aracılığryla gönderdiği yazıda, mülkiyet hakkmın ihlal edildiği iddiasıyla ilgili olarak yapılan açıklamalara atifta bulunulmuştır.

b. Değerlendirme 
144. Anayasa'nın "Hak arama hürriyeti" kenar başlıkh 36. maddesinin birinci fikrası şöyledir:
"Herkes, meşru vasua ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri ömünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkana sahiptir."
L. Kabul Edilebilirik Yönünden 
145. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan aynı fiil nedeniyle yeniden yargılanmama veya cezalandırılmama ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

LEsas Yönünden 
(1)Genel Iikeler 
146. Anayasa'da aym filden dolayı birden fazla yargılammama veya cezalandırılmama (ne bis in idem) ilkesi açıkça düzenlenmemiştir. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi Bnceleri hukuk devleti ilkesinin temel ilkeleri arasmda yer aldığını kabul ettiği bu ilkeyi, Ünal Gōkpıar ([GK], B. No: 2018/91 15, 27/3/2019) kararında hukuk devleti ve hukuki güvenlik ilkesi konusundaki kendi içtihadından hareketle ve bazı uluslararası hukuk metinlerine referansla Anayasa'nın 36. maddesinde düzenlenen adil yargilanma hakkının bir unsuru olarak görmüştür (Ünal Gökpıar, § 50). Kişilerin haklarında yürütülen ve kesinleşen bir ceza yargılaması strecinin ardından tekrar yargilanmamalarınıveya cezalandırılmamalarını güvence altına alan aynı filden dolayı birden fazla yargılanmama veya cezalandırıimama ilkesi ile adil yargılanma hakkı kapsamındaki cezai süreçler yöntinden hukuki güvenliğin sağlanması amaçlanmaktadır. Nitekim Sözleşme'ye ek (7) No.Iu Protokol'de ayrı bir hak olarak düzenlenmiş olmasına rağmen AlhM kararlarında bu ilkenin adil yargılanma hakkı ile bağlantılı özel bir güvence olduğu vurgulanmıştır. Bazz uluslararasısözleşmelerde de aynı fiilden dolayı birden fazla yargılanmama veya cezalandırıimama ilkesi açık bir biçimde adil yargılanma hakkının bir güvencesi olarak kabul edilmiştir (Ünal Gökpınar, § 49).

147. Anayasa Mahkemesi 4/11/2021 tarihli ve E.2019/4, K.2021/78 sayılıt kararinda konuya ilişkin uluslararası belgeler de dikkate alınarak aynı filden dolayı birden fazla yargilanmama veya cezalandırılmama ilkesini, hiç kimsenin ceza yargilamasmnda kesin/kesinleşmiş bir hükümle mahküm edildiği ya da beraat ettiği bir filden dolayı ceza yargılaması kapsamında yeniden yargılanamayacağı veya cezalandırlamayacağı biçiminde tarif etmiştir. Söz konusu kararda; bu ilkeye aykırılık sonucuna varılabilmesi için gerçekleşmesi gereken bazı koşullar; (1) ceza ile ilgili bir yargılama sürecinin olması, (2) bu strecin kesin/kesinleşmiş mahkâmiyet veya beraat hükmüyle sonuçlanmış olması, (3) tekrar (yeniden) ceza ile ilgili bir yargılama strecinin işletilmesi, (4) farklı yargılama süreçlerinin 

aynı füle ilişkin olması ve (5) ilkenin istisnalarından birinin olmaması şeklinde sıralarumıştır (AYM, E.2019/4, K.2021/78, 4/1 1/2021, § 27).

148. Birinci ve tçüneti koşul bakımından ceza ile ilgili yargılama süreçlerinin her durumda teknik olarak ceza yargılaması hukuku anlamında bir süreç olarak Öngörülmūşolması şart olmayıp bu kavram anayasal anlamda Özerk bir yoruma tabidir. Nitekim AYM norm denetimi ve bireysel başvuru kararlarında, Anayasa'nm 36. ve 38. maddelerini yorumlayarak ceza kavramının idari vergi cezalarını da kapsadığını belirtmiştir (AYM E.2019/16, K. 2019/15, 14/3/2019, § 13; Gūr-Sel Inşaat Malzemelerl San. Tic. Ltd. Şti., B.No: 2013/4324, 7f7/2015; Ünal Gōkpınar, §§ 54-56).

149. Ikinci koşul bakımından mahkümiyet ya da beraat hükmünden ne anlaşılmasıgerektiğini Anayasa Mahkemesi özerk yorumlamalıdır. Bu bağlamda aynı fiilden dolayıbirden fazla yargilanmama veya cezalandırılmama ilkesinin koruduğu menfaat; ceza yaptırımına bağlanmış olan bir eyleme ilişkin isnadın esası incelenerek kişinin cezai sorumluluğu hakkında olumlu ya da olumsuz verilmiş kesin/kesinleşmiş bir karardan sonra tekrar/yeniden yargılanmaması ve cezalandırılmamasıdır. Dolayısıyla Özerk yorum çerçevesinde ceza olarak nitelendirilen bir yaptirıma ilişkin yargılarada delillerin değerlendirilmesi ve olgularin tespiti sonrası kişinin ilgili suçu işlediği ya da işlemediği yönünden değerlendirme içeren bir kararın aynı filden dolayı birden fazla yargılanmama veya cezalandırılmama ilkesi anlamında mahkümiyet ya da beraat kararı olarak nitelendirilmesi gerekir. Bununla birlikte isnadın esası incclenmeden verilen, kişinin cezai sorumluluğuyla ilgili tespit içermeyen kararlar -örneğin zamanaşımı nedeniyle verilen düşme kararı ya da kovuşturmaya yer olmadığına dair karar- söz konusu ilke kapsamında beraat kararı olarak nitelendirilemez (AYM, E.2019/4, K.2021/78, 4/11/2021, § 29).
150. İlk dört koşulun birlikte gerçekleşmesi hâlinde ilkeye aykırlık oluşur. Bununla birlikte uluslararası hukukta ilkeye istisna teşkil edebilecek bazı özel durumlar Öngörülmüştür. Bumlar Anayasa'rum anılan ilke bağlamında yorumunda da dikkate alınmalıdır, Bu kapsamda Sözleşme'ye ek (7) No.lu Protokol'ūn 4. maddesinin (2) numaralıfikrasında yer verilen Türk hukukunda kanunlarda kabul edilmiş yeni delil ortaya çıkması ve davanın sonucunu etkileyebilecek esaslı bir kusurun varlığı ilk iki istisnai durum olarak değerlendjrilebilir. Üçümcüi istisnai durum ise AfhM içtihatlan ile geliştirilen (şeklen birden fazla olsa bile) cezaya ilişkin süreçlerin bir bütünün parçaları olacak şekilde bağlantılı bir biçimde yūrütülmesidir (Å ve B/Norveç [BD], B. No: 24130/11, 29758/11, 15/11/2016, §130).

151.Buna göre yeni delilin ortaya çıkması aymı filden dolayı birden fazla yargılanmama veya cezalandırılmama ilkesinin bir istisnasıdır, Protokol'tn 4, maddesinin (2)numaral fikrasına göre davanın sonucunu etkileyebilecek veya yakın zamanda ortaya çıkarılmış bir delilin varlığı hâlinde dava, ilgili devletin hukukuna ve ceza muhakemesi usultine uygun olarak yeniden açılabilir, Bu durum ilkenin sağladığı güvenceye aykırılık olarak değerlendirilemez (Çefin Doğan [GK], B. No: 2021/30714, 15/2/2023, § 156).
(2)İlkelerin Olaya Uygulanması
152. Anayasa Mahkemesi, daha önce kabahat eylemleri nedeniyle uygulanan idari yaptırımlara dair uyuşmazlıkların da suç Isnadına ilişkin uyuşmazlıkdar kapsamında Anayasa'nın 36. ve Sözleşme'nin 6. maddesinin koruma alanında olduğuna karar vermiştir (Remzi Durmaz, B. No: 2013/1718, 2/10/2013, § 26). Dolayısryla başvurucuya uygulanan 

idari para cezasına ilişkin uyuşmazlığın aynı fil nedeniyle yeniden yargılanmama veya cezalandırılmama ilkesi kapsamına girdiği açıktır.

153, Olayda Bakanlar Kurulunum Özel tüketim vergisi indirimine dair 16/3/2009tarihli kararından sonraki döneme ilişkin olarak Kurulun 29/4/2009 tarihli kararına istinaden soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti amacıyla ōn araştirma yapılmuş,Kurulun 24/6/2009 tarihli kararıyla da 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinin ihlalini teşkil edecek şekilde anlaşma veya uyumlu eylemin mevcudiyetine dair yeterli delil bulunmadığıbelirtilerek soruşturma açılmasına gerek olmadığına karar verilmiştir. Başvurucu, Özel tüketim vergisi indiriminden sonraki döneme ilişkin olarak verilen soruşturma açumasına gerek ołmadığına dair karara bu dönemin de Kurulun 9/9/2009 tarihli kararı Üzerine esas itibanyla 2006 ve 2008 yıllarındaki kur artışları sonrasındaki gelişmelerle bağlantılı olarak başlatılan soruşturmanın kapsamına dâhil edilmesinin aynı fiil nedeniyle yeniden yargılanmama veya cezalandırılmama ilkesini ihlal ettigini ileri sürmüştitr. Bu durumda Kurulum özel tüketim vergisi indiriminden sonraki döneme ilişkin olarak soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına dair 24/6/2009 tarihli kararının beraat kararı mahiyetinde olup olmadığının incelenmesi gerekir.

154. Kurulun 24/6/2009 tarihli kararımı soruşturma raporuna değil ön araştırma raporuma dayanarak verdiği anlaşılmaktadır. 4054 sayılı Kanun'un 40. maddesi dikkate alındığında ön araştırmanın teşebbts hakkmda soruşturma açılması için yeterli delil bulunup bulunmadığımın tespiti amacını taşıdığı gözlemlenmektedir. Ön araştırma sonucunda teşebbtis hakkında soruşturma açılması için yeterli delilin meveut olup olmadığı incelenmekte ve tespit edilen delillerin soruşturma açılması için yeterli olduğu kanaatine varılırsa müteşebbis hakkında soruşturma açılmasına karar verilmektedir.

155. Soruşturma açılmasına ilişkin kararın mahkümiyet kararı olmadığı konusunda tereddtt bulunmamakla birlikte soruşturma açilmasına gerek olmadığına dair kararın beraat olarak kabul edilip edilemeyeceği hususunda kategorik bir belirieme yapılması güçtür. Her ne kadar ön araştırma raporunda yapılan inceleme soruşturma açılması için yeterli delil bulunup bulunmadığryla sınırlı olsa da soruşturma açılması için yeterli deli bulunmadığına dair tespit aym zamanda eldeki delillerin suçun işlendiği kanaatinin oluşmaşı için yeterli olmadığıın saptanması anlamına da gelehilir. Dolayısıyla soruşturma açılmasına gerek bulunmadığıkararının beraat hükmtinde olup olmadığının her somut olayın kendi koşulları çerçevesinde -Kurul kararının içeriğine bakılarak- değerlendirilmesi gerekir.

156. Soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı kararının beraat kararı mahiyetinde olup olmadığının tespitinde kritik Önemde olan husus, söz konusu kararın dayandığı delillerin kapsamıdır. Bu bağlamda soruşturma açılmasına gerek bulunmadığıa dair karar soruşturma makamlarının elinde mevcut olan tüm delillerin değerlendirilmesinden sonra verilmişse bunun beraat kararı mahiyetinde olduğu sonucuna ulaşılabilir. Kurulun ön araştırma safhasmda dosyada bulunan tüm delilleri esastan değerlendirerek bunların müiteşebbis bakkında soruşturma açılması için yeterli olmadığına karar vermesi mtiteşebbisin suçsorumluluğumum karara bağlandığını gösterir. Buna mukabil, sőz konusu kararın deliller değerlendirilmeksizin verildiği görülebiliyorsa bu takdirde beraat niteliğinde olmadığı kabul edilebilir.

157. Somut olayda Kurulun 24/6/2009 tarihli soruşturma açılmasına gerek olmadığına dair kararın soruşturma makamlarının (Kurulun) elinde mevcut olan tüm delilierin değerlendirilmesine dayandığı anlaşılmıştır. Nitekim Kurul kararında şikâyete konu paralel fiyat artışlarınun teşebbüsler arasında rekabeti kısrtlayıcı bir koordinasyona 

dayandığını gösteren herhangi bir iletişim veya bilgi paylaşımına rastlanmadığıvurgulanmıştır (bkz § 9/vii). Dolayısıyla Kurulun 24/6/2009 tarihli soruşturmaya gerek olmadığına dair karartaın beraar kararı hükmünde olduğu değerlendirilmiştir. Bu durumda Özel tüketim vergisi indiriminden sonraki dönemin 2006 ve 2008 yıllarmdaki kur artışlan sonrasındaki gelişmelerle bağlantılı olarak başlatılan soruşturmanın kapsamına dâhil edilmesinin mükerrer soruşturma mahiyetinde olduğu açıktır.

158. Son olarak aym fil nedeniyle yeniden yargılanmama ve cezalandırlmama ilkesinin istisnalarından birinin olayda bulumup bulumadığı incelenmelidir.
159. Somut olayda 2006 ve 2008 yıllarındaki kur artışłarı sonraşındaki gelişmelerle bağlantılı olarak başlatılan soruşturma sırasında önçeki õn araştırmada mevcut olmayan bazıdelillerin elde edilmesi üzerine özel tüketim vergisi indiriminden sonraki dönem de soruşturmaya dâhil edilmiştir. Bu bağlamda kur atışları sonrası yaşanan fiyat artışlarryla bağlantılı olarak başlatılan soruşturma sırasında 14/9/2009 tarihinde D. Anonim Şirketinde,15/9/2009 tarihinde de A. Anonim Şirketi ile N. Anonim Şirketinde gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilen 19/3/2009 ve 16/6/2009 tarihli iki belgeye (elektronik iletilere)dayamlarak özel tilketim vergisi indiriminden souraki dönemde de koordinasyonun sürdttrüldüğü sonucuna ulaşılmiştır. Söz konusu belgeler 24/6/2009 tarihli soruşturmaya gerek bulummadığına dair kararın verilmesinden önce soruşturma makamlarının elinde mnevcut değildir. Dolayısıyla ikinci soruşturmamın Snceki soruşturma sirasında mevcut olmayan iki yeni delile dayanılarak başlatıldığı anlaşılmıştır.

160. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altina alınan aynı fil nedeniyle yeniden yargilanmama ve cezalandırilmama ilkesi daha önce beraat ile sonuçlanan bir fille ilgili olarak yeni bir delil elde edilmesi halinde yeniden soruşturma başlatılmasına engel teşkil etmemektedir, Nitekim S8zleşme'ye ek (7) No.lu Protokol'ün 4. maddesinin (2) numaral fikrasmda da yeni bir delilin clde edilmesi üzerine soruşturma başlatilması mükerrer yargılanma ve soruşturma yasağının istisnası olarak kabul edilmiştir.
161. Sonuç olarak özel tüketim vergisi indiriminden sonraki dönemin yeniden soruşturmaya konu edilmesinin aynı fil nedeniyle yeniden yargilanmama ve cezalandınimama ilkesinin istisnalarından olan yeni delil bulwması scbebine dayandığıanlaşılmıştir.

162. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan aym fiil nedeniyle yeniden yargılanmama ve cezalandırılmama ilkesinin ihlal edilmediğine karar verilmesi gerekmiştir,
2.Mahkemeye Erişin Hakkmm İhlal Editdiğine İlişkin İddia 
a. Başvurucunun Îddialart 
163, Başvurucu, iptal davasının açtldığı tarihte karar düzeltme kanun yolu meveut olduğu hâlde yargılama devam ederken bu yolun kaldırıimast nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

b. Değerlendirme 
164. Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fikrasında, herkesin yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddiada bulunma ve savunma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.

Dolayısıyla mahkemeye erişim hakkı, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün bir unsurudur (Ozbakım (zel Sağlık Hiz. Inş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şt.,B. No: 2014/13156, 20/4/2017, § 34).

165. Mahkemeye erişim hakkı bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilmek ve uyuşmazhığın etkili bir şekilde karara bağlanmasımı isteyebilmek anlamına gelmektedir (Ozkan $en, B. No: 20125791, 7/11/2013, § 52).

166. Adil yargıłanma hakkı yargısal katarlara karşı kanum yoluna veya başka bir mahkemcye başvurulmasını garanti altına almamaktadır (Mustafa Kilıç [GK], B. No:2019/35236, 18/5/2022, § 88). Ancak mabkemeye erişim hakkı ilk derece mahkemesine dava açma hakkının yam sıra itiraz, istinaf veya temyiz gibi kanun yollarına başvurma imkânıtanınmış ise amlan yollara başvurma hakkimı da içerir (4lf Aflt, B. No: 2013/500, 20/3/2014,§ 49),
167, 2577 sayılı Kanun'un mülga 54. maddesinde Danıştayın temyiz Üzerine verdiği kararlara karşı karar düzeltme yoluma başvurulması imkânı getirilmiştir. Ançak sðz konusu madde 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun'un 103. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.Dolayısıyla idari yargılama usuitındeki karar düzeltme kanun yolu mekanizmasının hukuki varltğı 6545 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 28/6/2014 tarihi itibanıyla sona crmiştir.
168, Bu durumda mahkemeye crişim hakkının bir mahkeme kararına karşı kanun yoluna müracaat edilmesini garanti altına almadığı gözetildiğinde Ttirk idari yargılama usultinde karar düzeltme yolunın kaldtrılmuş olmasının ve bunun derdest olan yargılamalarda da cari kılınmasının mahkemeye erişim hakkına mūdahale teşkil eden bir yönübulunmamaktadır.

169. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun mahkemeye crişim hakkına mütdahale meveut olmadığından başvurunun bu kasmının açıkça dayanaktan yoksun olmast sebebiyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

3.Makul Sürede Yargılanma Hakkmm İhlal Edildiğine İlişkin İddla 
a.Başvurucanun Iddlaları
170. Başvurucu, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma ħakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

b. Değerlendtrme 
L.Kabul Edilebilirlik Yönündeu 
171. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkımın thlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuma karar verilmesi gerekir.
i.Esas Yönüuden 
172, Bir yaptırımın veya hukuki bir tasarrufun/işlemin hangi koşullarla suç isnad niteliğinde sayılıp suç ve cezalara ilişkin güvenceler kapsamında değerlendirilebileceği daha δnce Anayasa Mabkemesi kararlarında açıkça ifade edilmiştir (D.M.Ç., B. No: 2014/16941,

24/1/2018; B.Y.Ç., B. No: 2013/4554, 15/12/2015; Selçuk Ozbölük, B. No: 2015/7206,14/11/2018).

173. Somut olaydaki yargılama idari para cezasına ilişkindir. Anılan kararlarda yer verilen ilkeler bağlamönda başvuruya konu cezai sürecin herkes için bağlayıcılığı olan genel bir etki yarattığı, kamu gücünü kullanan bir kamu otoritesi tarafindan yürütüidügü, bu sürecin cezalandtrıcı ve caydıricı bir amacı olduğu, ayrica cezanın miktarı dikkate alındığında somut olaydaki yaptırımın adil yargılanma hakkı bağlamında, suç isnadı niteliğinde sayılmasıgerektiği kuşkusuzdur. Dolayısıyla Sözleşme ve Anayasa'nın ortak korura alanında yer alan adil yargılanma hakkının suç isnadı boyutuyla somut olay yönünden uygulanabilir olduğuna karar vermek gerekir.

174. Ceza yargılamasmın süresi tespit edilirken strenin başlangıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddiasının yctkili makamlar tarafimndan bildirildiği veya kişinin isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözaltı gibi birtakım tedbirlerin uygulandiğı tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak iso suç isnadına ilişkin nihai kararın verildiği, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargilanma hakkının iblal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararım verdiği tarih esas alınir (B.E., B. No: 2012/625,9/1/2014, § 34).

175. Ceza yargilamasının stresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (B.E, § 29)

176. Bu sekilde antlan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucu hakkında ikinci dn araştırma sürecinin başlatıldığı 24/6/2009 tarihi ile idari yargı sürecinin kesinleştiği 20/5/2019 tarihi arasında geçen 9 yıl 10 ay 26 günitük sürenin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
177. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alıman adil yargılanma hakkı kapsamındaki makul strede yargılamma hakkınun ihlal edildiğine karar verilmesi gerckir.

E. Giderim Yönünden 
178. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir.

"(1) Esas tnceleme sonunda, başvurucunun hakkunın ihlal edildiğine ya da edllmediğine karar verilir. thlal kararı verllmesi haltnde ihlaltn ve sonuçlarının ortadan kaldırıtması içtn yaplması gerekenlere hükmedilir. ..

(2) Tespit edilen thlal btr mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarıni ortadan kaldırmak için yenlden yargılama yapmak üzere dosya ilglli mahkemeye gónderiitr.Yentden yargulama yapımasmda hukukt yarar bulwrmayan hållerde başvurucu lehine tazminata hükmedtlebilir veya genel mahkemelerde dava açuması yolu gösterilebtitr.Yeniden yargulama yapmakla yülamlū mahkeme, Anayasa Mahkemesinin thlal kararında açıkladığı thlali ve sonuçlarıni ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar vertr."

179. Başvurucu; ihlalin tespit edilmesi, 51.117.193,71 TL tutara δdeme tarihi itibaryla işletilecek yasal faiziyle birlikte maddi tazminat olarak hükmedilmesi, tazminat isteğinin kabul edilmemesi hâlinde yeniden yargilama yapılmasına karar verilmesi talcbinde bulunmnuştur.

180. Anayasa Mahkemesinin Mehmer Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varıldiğıda ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararımın yerine getirilmemesinin sonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamıanlamına geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve điğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
181. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarmım ortadan kaldırıldiğından söz edilebilmesi için temel kural mümkün olduğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise Öncelikle iblalin kaynağı belirlenerek devam cden ihlalin durduruiması, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldırıması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrıca bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması gerekmektedir (Mehtmet Doğan, §§ 55,57).

182, Ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekeniere hükmedilmeden Önce ihlalin kaynağuın belirlenmesi gerekir, Buna göre ihlal; idari cylem ve işlemier, yargısal işlemler veya yasama işlemlerinden kaynaklanabilir. İhlalin kaynağının belirlenmesi uygun giderim yolunum belirlenebilmesi bakımından önem taşımaktadır (Mehmet Doğan, § 57).

183. İhlal, idari makamların veya derece mahkemelcrinin Anayasa'ya uygun yorum yapmalarına imkân vermeyecek açıklıktaki bir kanun hükmünü uygulamaları nedeniyle ortaya çıkmışsa bu ihlal kanumun uygulanmasından değil doğrudan kanundan kaynaklanmaktadır (Yildız Eker [GK], B. No: 2015/18872, 22/11/2018, § 84). Bu durumda söz konusu ihlal ancak ihlale yol açan kanun hükmünün ortadan kaldırılması veya ilgili hükmün yeni ihlallere yol açılmayacak bir şekilde değiştirilmesi ya da yeni ihlallere yol açılmasımın Öntne geçilmesi için belirsizliğin giderilmesi suretiyle giderilebilir (Stleyman Başmeydan, B. No: 2015/6164, 20/6/2019, § 70).

184. Incelenen başvuruda hâkim kararı olmaksızın yerinde inceleme yapılmasınedeniyle konut dokunulmazlığı hakkmın ihlal edildiğine karar verilmiştir. Ihlalin 4054 sayılıKanun'un ilgili hükümlerinde yer verilen yerinde Inceleme yetkisinin Anayasa'nın 21.maddesinin birinci fikrasmdaki güvencelere uygun olarak düzenlenmemesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

185. Komut dokunulmazlığı hakkıyla ilgili olarak tespit edilen ihlal, yargılamanın sonucundan bağımsız olduğundan yeniden yargılamaya hükmedilmesinde hukuki yarar bulunmamaktadır, Bumunla birlikte benzeri yeni ihlallerin öntne geçilebilmesi için ihlale yol açan kanun hükmünün gözden geçirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede yukarıda değinilen anayasal ilkeler dikkate alınarak düzenleme yapilması benzeri ihlallerin önüne geçilmesi bakımından bireysel başvurunun amacı ve işlevine de uygun olacağından kararın bir Örneğinin bilgi ve takdiri için yasama organına gönderilmesi gerekir.

186. Başvurucunun makul strede yargılanma hakkını ve konut dokunulmazlığıhakkımn ihlaliyle ilgili tazminat talebi bulummadığından tazminata hükmedilmesi mümkün görülmemiştir.

187. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 9.900 TL vekâlet Ucretinden oluşan toplam 10.264,60 TLyargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar veribmesi gerekir.

VI. HÜÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Konut dokunulmazlığı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLIR OLDUĞUNA OYBİRLIĞİYLE,
2, Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLIR OLDUĞUNA OYBIRLIĞİYLE,
3. Mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olmasi nedeniyle KABUL EDtLEMFZ OLDUĞUNA OYBİRLIĞIYLE,
4. Aynı fil nedeniyle yeniden yargılanmama ve cezalandırılmama ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin iddiamın KABUL EDİLEBİLIR OLDUĞUNA OYBİRLİGIYLE,
5. Mahkemeye erişim hakkmın ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDILEMEZ OLDUĞUNA OYBİRLIĞIYLE.
6. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA OYBİRLIĞİYLE,
B. 1. Anayasa'nın 21. maddesinde güvence altına alınan konut dokumulmazlığıhakkının IHLAL EDILDIĞtNE Irfan FIDAN ve Muhterem INCEnin karşioyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2. Anayasa'nm 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ÎHLAL EDİLMEDIĞINE OYBİRLIĞIYLE,
3. Anayasa'nin 36. maddesinde güvence altına alinan aynı fil nedeniyle yeniden yargilanmama ve cezalandırımama ilkesinin IHLAL EDILMEDtĞiNE OYBİRLIĞIYLE,
4. Anayasa'nım 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkıkapsamındaki makul sürede yargılanma hakkımn İHLAL EDILDIĞINE OYBİRLIĞIYLE,
C. Yapısal sorunun çözüma için keyfiyetin Türkiye Hüyük Millet Meclisine BILDIRILMESİNE,
D. 364,60 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ūcretinden oluşan toplam 10.264,60 TL yargtlama giderinin başvurucuya ÖDENMESINE,
E. Ödemenin kararm tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanhğına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, õdemede gecikme olmasıhalinde bu strenin sona erdiği tarihten Ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAIZ UYGULANMASINA,
F. Kararm bir Örneğinin bilgi için Danıştay Onüçüncü Dairesine (E.2011/3814,K.2017/958) GÖNDERİLMEŞİNE,
G. Kararın bir Öreğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESINE 23/3/2023tarihinde karar verildi.


Başvuru Numarası : 2019/40991Karar Tarihi : 23/3/2023
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Başvurucu; Anayasa'nın 21. maddesi uyarınca konut dokunulmazlığı hakkına ancak hákim kararıyla müdahale edilebileceğini, işyerinde gerçekleştirilen yerinde incelemenin yeterli kanuni güvenceleri içermedigini ileri sürmüştür.
2. "Arama işłemi" ile özel hayatın gizliliği, konut dokunulmazlığı ve vücudum dokunulmazlığı gibi başlıca temel haklar sımırlandırıimış olur (AYM, E.2005/43,K.2008/143, 18/9/2008). Somut olayda rekabet uzmanlarınca başvurucunum işyerinde 4054sayılı Kanun'un 15. maddesi uyarinca “yerinde inceleme” yapilmüştur. Andan maddede düzenlenen yerinde inceleme, Kurul yetkililerinin teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin işyerlerine giderek mahallinde inceleme yapmasıdır. Bu kapsamda Kurul yetkilileri teşebbüstin defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlüverilerini ve belgelerini inceleyebilir; bunların kopyalarını ve fiziki Öreklerini alabilir, belirli konularda yazılı veya sőziü açıklama isteyebilir, teşebbüslerin her türlā mal varlığına ilişkin olarak mahallinde incelemeler yupabitir.

3. 4054 sayılı Kunun'um 15, maddesinde sayılan yetkiler gözetildiğinde, yerinde incelemenin, teşebbüsün yönetim işlerini yürüttüğü merkez, şube ve tesislerinde yapılan bir faaliyet olduğu anlaşılmaktadır. Teşebbüslerin yönetim işlerinin yürütüldüğü kısımler ile çalışma odaları gibi herkesin serbestçe giremediği alanların konut sayılacağı hususunda tereddtit bulunmamaktadır.

4. Somut olayda ön araştırma yapmak üzere yetkilendirilen rekabet uzmanları29/7/2o09 tarihinde başvurucunun Kocaeli'nin Gölcük ilçesindeki adresine gelerek yerinde inceleme yapmiştır. Yapilan inceleme sonucu şirket personelinin bilgisayarından temin edilen clektronik postalardan oluşan 78 yaprak belge teslim alınmıştır. Ayrica somut olayda 4054sayıl Kamun'un 15. maddesi bir bütün olarak incelendiğinde yerinde incelemeye kolaylık sağlamanın müteşebbise kanuni bir yükümlālük olarak yüklendiği anlaşılmaktadır. Nitekim amlan Kanun'un 16. maddesinin birinci fikrasınun (d) bendinde, bu yükümlülağün ihlali durumunda mtiteşebbise para cezası uygulanması öngörülmcktedir.
5. Başvurucunun işyerinde ycrinde yapılan incelemenin, Anayasa'mn 21.maddesinde güvence altma alınan konut dokunulmazlığı hakkına müdahale teşkil cttiği kabul edilebilir.

6. Anayasa'nın 21. maddesine göre "Kimsenin komutuna dokumulamaz. Milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahläkan korunmasıveya başkalarının hak ve özgürlükderinin korunması sebeplertnden biri veya birkaçına buğlıolarak usulune göre verilmiş häkim kararı olmadıkça; yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kaltrumış merciin yazilı emrt bulunmadikça; kimsenin konutuna girtlemez, aruma yapilamaz ve buradakd eşyaya el komulamaz."
7. Başvurucu, otomotiv pazarında faaliyet gösteren ve Ford Motor Company'nin belli modellerinin imal ve satış hakkını alan bir anonim şirkettir, Başvurucu Şirkctin ana faaliyet konusu Ford marka araçların ve parçalarının üretimi, ithalati, ihracatı ve dağitımıdır.Öncelikle Başvurucu Şirket, Kocaeli ve Eskişehirdeki iki fabrikasında araç ve yedek parça 

Üretimi yapmaktadır. Başvurucu ayrıca Borsada faaliyet göstermekte olup hisleri halka açık bir şirkettir.

8. Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki başvurucuya ait işyerinde yapılan inceleme,arama faaliyeti olmayıp kanunla Rekabet Kurumuna verilen “yerinde inceleme" faaliyeti niteliğindedir. Başvurucunun işyerinde 29/7/2009 tarihinde “yerinde inceleme" yapilmıştır.
9. Somut olayda başvurucu, işyerinde yapılan incelemenin Anayasa'ya aykın olduğunu iddia etmiştir. Yerinde inceleme faaliyeti 29/7/2009 tarihinde yapimiş ve sonuçlanmiştir.

10. Anayasa Mahkemesinin yetkisi 23 Eylül 2012 tarihinden sotura kesinleşen işlem,eylem ve kararlara yönelik olarak yapilabilir. Başvurucunun açtığı iptal davası sürecindeki değerlendirmeler ve karar 23 Eylal 2012 tarihinden sonraki tarihlere ilişkin olduğu ve idari para cezasının iptali sūrecine ilişkin olduğu için bireysel başvuruya komu edilebilir ve Mahkemece incelenebilir. Ancak 2009 yilinda yapilan inceleme faaliyeti, konut dokumulmazliğını ihlal iddiası kapsamında incelendiği ve yerinde inceleme yapılan tarihte ihlal sona erdiği için Mahkemenin inceleme yetkisi kapsamında düşünülemez. Nitckim Anayasa Mahkemesi, 23 Eylüt 2012 tarihinden õnceki dönemde yapılan tutuklama kararına karşı haksız tutuklama iddiasıyla CMK'nın 141. maddesine dayalı olarak açılan tazminat davasında tutuklama tarihlerinin 23 Eylūl 2012 tarihinden önce gerçekleşmiş ve sona ermişolması nedeniyle zaman bakımından Anayasa Mahkemesinin inccleme yapamayacağı bir döneme ilişkin olduğu gerekçesiyle tazminat davasıın da zaman bakımında yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar vermiştir (Safkan Aydoğdu, B. No: 2014/7498,5/4/2017, Aziz Yuldırım (4), B. No: 2014/4476, 16/4/2015). Temel işlem, karar veya eylemin tamamlanarak kesinleştiği taribin 23 Eylal 2012 tarihinden önceye ait olması halinde devamındaki idari para cezasının iptali istemiyle açılan davadan yola çıkılarak 23 Eylūl 2012tarihinden önce kesinleşen işiemi de inceleme Mahkemenin yetkisi kapsamında düşünülemez. Mahkeme, tutuklama gibi bir tedbirde dahi tutuklama kararına dayalı tazminat davalarının zaman bakımından yetkisizlik karan ile sonuçlandırmıştır.
11. Somut olayda başvurucunun işyerinde yapılan inceleme faaliyeti 2009 yılında yapimış ve somuçlanmuştır. Sonradan açılan dava ise idari para cezasinın iptali istemine yöneliktir.Yerinde inceleme yapılması nedeniyle zararın ortaya çıktığı iddiasıyla açılan bir dava sôz konusu değildir,
12. Kabul edilebilirlik incclemesi her aşamada Mahkemece yapılmaktadır. Somut olayda iddia edilen konut dokumulmazlğına müdahalenin gerçckleştiği turihin 23 Eylūl 2012tarihinden önceki bir tarihe ait olması nedeniyle bu yöndeki iddiamn zaman bakımündan yetkisizlik nedeniyle kabul edilemezlik karartyla sonuçlandırılması gerekmektedir. Çoğunluk tarafindan verilen kararda bu yönden hiçbir değerlendirme yapılmamış ve içtihat değişikliğinin gerekçesi kararda gösterilmemiştir.

13. Öte yandan başvurucuya ait işyerinde “yerinde inceleme" yapılmuştır. Arama veya el koyma sōz konusu olmayıp 4054 sayılı Kanun'un verdiği ve başvurucunum da hukuki olarak Önceden bildiği yetkiye dayalı olarak yerinde inceleme yapılmıştır. Başvurucumun yerinde yapıan inceleme strasında bir itirazı da sőz konusu olmamıştır.
14. Somut olayda yerinde yapilan inceleme konusunda kamuni bir dayanağın bulunduğu, bu durumun konut dokunulmazliğınu ihlalşeklinde değerlendirilemeyeceği.

nitckim 4054 sayılı Karun'daki amaçlar doğrultusunda incclemenin yapıldığı ve bu yöntiyle meşru bir amacın da bulunduğu anlaşılmıştır.

15. Yapılan inçelemenin başvurucumun bilgisi dahilinde ve başvurucu tarafindan teslim edilen bilgi ve belgeler üzerinde yapildiği, inceleme işlemini aşan bir faaliyet de bulumulduğu iddiasmın da olmadiğí, bu baliyie ölçala bir müdahale olduğu sonucuına ulaşılmiştır.

16. Açıklanan nedenlerle somut olay yönünden, öncelikle zaman bakımmdan yetkisizlik nedeniyle kabul edilemezlik kararı verilmesi gerektiği; ayrıca somut olay yönünden başvurucunun konut dokumulmazlığı hakkının ihlal edilmediği kanaatine vardığımızdan, çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılmıyoruz.

Uye Irfan FlDAN 
Oye Muhterem INCE