Bankaların Değerleme Hizmeti Almaları ve Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2020-01-09

9 Ocak 2020 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 31003
YÖNETMELİK
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:
BANKALARIN DEĞERLEME HİZMETİ ALMALARI VE BANKALARA
DEĞERLEME HİZMETİ VERECEK KURULUŞLARIN
YETKİLENDİRİLMESİ
VE FAALİYETLERİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 – 12/1/2017 tarihli ve 29946 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Bankaların Değerleme Hizmeti Almaları ve Bankalara Değerleme
Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında
Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş, aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.
“ç) Değerleme Tebliği: 31/8/2019 tarihli ve 30874
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak
Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğ (III-62.3)’i,”
“r) Kontrol: Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan
kontrolü,”
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin dördüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(4) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak
değerlemelerde, ilgisine göre Değerleme Tebliği ile Türkiye Muhasebe
Standartlarının değerlemeye ilişkin hükümleri esas alınır.”
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesine aşağıdaki
fıkralar eklenmiştir.
“(6) Bu Yönetmelik uyarınca değerleme
kuruluşlarından değerleme hizmeti alan bankalar, bir değerleme kuruluşundan
hizmet alımının durdurulmasını veya önemli ölçüde azaltılması tercihini,
ticari teamüllere ve dürüstlük kuralına aykırı olarak bağımsızlığı
zedeleyici şekilde kullanamazlar.
(7) Bankalar, değerleme kuruluşlarından süreli veya
süresiz teminat mektubu isteyemez ve değerleme raporlarındaki hatalar
sonucu zarara uğradıklarına dair tek taraflı beyanlarıyla bağımsızlığı
zedeleyici şekilde uygulama ve yöntemler kullanamazlar. Bankalar, her ne
surette ve gerekçeyle olursa olsun, değerleme raporuna konu varlığın değerleme
kuruluşları tarafından satın veya devralınmasını talep edemezler.
(8) Düzenlenen değerleme raporunda gerçeğe aykırı
bir değer takdiri yapıldığı ya da değeri etkileyecek bir bilginin kasıtlı
olarak dikkate alınmadığı, değerleme
hizmeti alan bankanın tek taraflı olarak alacağı karar ile tespit
olunamaz.”
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci
fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
“e) Değerleme raporuna nihai hali verilmeden önce
raporun hazırlık sürecinde değerleme hizmeti alan bankanın erişimine veya
müdahalesine açık olması.”
MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci
fıkrasının (c) ve (ç) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı
fıkraya aşağıdaki (e) bendi eklenmiş, aynı maddeye ikinci fıkrasından sonra
gelmek üzere aşağıdaki üçüncü ve dördüncü fıkralar eklenmiş ve diğer
fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.
“c) Değerleme sürecinin bankaca uygulamaya konulan
usul ve esaslar ile mevzuata uygunluğunun iç kontrol ve iç denetim
faaliyetleri kapsamına alınması, ortaya çıkabilecek risklerin tanımlanması,
ölçülmesi, izlenmesi ve kontrol edilmesini teminen, sürecin iç kontrol ve
risk yönetim sistemine dahil edilmesi, değerlemeyle ilgili işlerin
niteliği, yoğunluğu, sayısı ve büyüklüğünü dikkate alarak işin gerektirdiği
niteliği haiz yeterli sayıda değerleme kuruluşu ile sözleşme yapılması ve
değerleme hizmetinin kalitesinin korunmasını teminen işlerin kuruluşlara
adil bir şekilde dağıtılmasının sağlanması,
ç) Her bir değerleme raporunun hazırlanarak teslim
edilmesi için değerleme kuruluşuna verilecek sürenin işin geldiği gün hariç
iki iş gününden az olmaması, verilen
bu süre dolmadan raporların değerleme kuruluşundan istenememesi ve buna
yönelik banka içi düzenlemelerin yapılması,”
“e) Değerleme hizmeti alırken kontrol ve
koordinasyonu sağlayan değerleme birimleri kurulması, bu birimlerde
değerleme raporlarının son kontrolünden sorumlu kişilerin gayrimenkul
değerlemesi alanında, bankaların değerleme birimlerinde geçen çalışma
süresi de dahil olmak üzere, en az 5 yıllık mesleki tecrübeye ve SPK
tarafından verilen Gayrimenkul Değerleme Lisansına sahip olmasının
sağlanması,”
“(3) Kurul, gerek görülmesi halinde 4 üncü maddenin
ikinci fıkrasında belirtilen işlerin kuruluşlara adil bir şekilde
dağıtılmasını sağlayacak objektif bir sistem kurulmasına ilişkin usul ve
esasları belirlemeye yetkilidir.
(4) Bankaların bir takvim yılı içerisinde bir
değerleme kuruluşuna yaptırmış olduğu değerleme raporlarının, toplam
yaptırmış olduğu değerleme raporlarına oranı, Türkiye’nin tüm coğrafi
bölgelerinde şubeleşerek kadrolu personel istihdam eden değerleme
kuruluşları için yüzde on beşi, diğer değerleme kuruluşları için yüzde beşi
geçemez. Bir önceki takvim yılında yaptırmış olduğu değerleme raporu sayısı
binden az olan bankalar için bu oranlar yüzde otuz beş ve yüzde yirmi beş
olarak uygulanır. Kurul bu oranları değiştirmeye ve değerleme kuruluşlarına
gerekli görülen yerlerde şube açma zorunluluğu getirmeye yetkilidir.”
MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesine aşağıdaki
fıkra eklenmiştir.
“(3) Değerleme raporu tarihinden sonra pazar
koşullarına bağlı olarak piyasadaki değerlerin değişmesi halinde, bu
durumdan değerleme kuruluşları sorumlu tutulamaz ve sözleşmeye bu kapsamda
hüküm konulamaz.”
MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Değerleme kuruluşları, bu Yönetmelik
kapsamındaki değerleme faaliyetlerinden doğabilecek zararların tazmini
amacıyla, genel şartları Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen mesleki
sorumluluk sigortası yaptırır.”
MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Yetkili değerleme kuruluşunun kontrolünün
edinilmesi veya el değiştirmesi sonucunu doğuran pay edinim ve devir
işlemlerinin gerçekleştirilmesinden önce, durum, 10 uncu maddenin birinci
fıkrasının (ğ) bendinde belirtilen belgeler ile birlikte Kuruma bildirilir.
10 uncu madde çerçevesinde Kuruma iletilmesi gereken bilgi ve belgelerin
tamamlanmasını takiben Kurumca yapılacak değerlendirme neticesinde, otuz
gün içerisinde olumsuz görüş bildirilmemesi halinde işlemler tekemmül
ettirilir.”
MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin 20 nci maddesi başlığı ile
birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Birden
fazla değerleme raporu düzenlenmesini gerektiren haller
MADDE 20
– (1) 4 üncü madde kapsamında
değerleme hizmeti alınan konuya ilişkin yapılan değer takdirinin banka
tarafından gerçeğe uygun bulunmaması durumunda 30 gün içerisinde bu
Yönetmelikte öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde başka bir değerleme
kuruluşuna değerleme yaptırılabilir. Aynı konuya ilişkin yeni değerin ilk
değerin asgari yüzde yirmisi oranında farklı olması durumunda üçüncü bir
değerleme yaptırılır. Yapılan ikinci değerleme raporu neticesinde söz
konusu oran içinde kalan değerleme raporlarındaki değerlerin aritmetik
ortalaması, üçüncü değerleme raporunun hazırlanmasının gerektiği durumda da
değerleme raporlarından birbirine en yakın olan iki değerin aritmetik
ortalaması esas alınır.
(2) Beş milyon TL üzerinde değere sahip gayrimenkuller
için 30 gün içerisinde farklı değerleme kuruluşlarına iki adet değerleme
raporu yaptırılır. Aynı konuya ilişkin iki rapordaki değer farkının yüzde
ondan az olması durumunda, bu iki rapordaki değerlerin aritmetik
ortalaması, farkın yüzde ondan fazla olması durumunda ise ilk iki değerleme
kuruluşu dışındaki üçüncü bir değerleme kuruluşuna değerleme yaptırılarak
birbirine en yakın olan iki değerin aritmetik ortalaması esas alınır.
(3) Kurul, bu maddede belirlenen tutar ve oranları
değiştirmeye yetkilidir.”
MADDE 10
– Aynı Yönetmeliğin 21 inci
maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Bankalar tarafından 4 üncü maddenin birinci
fıkrası uyarınca yaptırılması gereken ve gayrimenkul, gayrimenkul projeleri
veya bir gayrimenkule bağlı hak ve faydaların değerlemesi dışında kalan
değerleme faaliyetlerinde; 4, 5, 6, 7 nci maddeleri, 8 inci maddenin
birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentleri ile ikinci, üçüncü,
beşinci ve altıncı fıkraları, 12 nci maddenin birinci, ikinci, üçüncü,
dördüncü ve beşinci fıkraları, 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve
(b) bentleri ile üçüncü fıkrası, 14 üncü maddenin ikinci ve dördüncü
fıkraları ile 19 uncu madde hükümleri uygulanır.”
MADDE 11
– Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki
geçici madde eklenmiştir.
“İntibak
GEÇİCİ
MADDE 2 – (1) Bankalar en geç 1 ay
içerisinde durumlarını bu maddeyi ihdas eden Yönetmeliğe uygun hale
getirmek zorundadırlar.”
MADDE 12
– Aynı Yönetmeliğin EK-2’si ekteki
şekilde değiştirilmiştir.
MADDE 13
– Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 14
– Bu Yönetmelik hükümlerini
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete'nin
Tarihi
Sayısı
12/1/2017
29946
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliğin
Yayımlandığı Resmî Gazete'nin
Tarihi
Sayısı
12/8/2017
30152
Eki için tıklayınız.