Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2023-12-16

16 Aralık 2023 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 32401
YÖNETMELİK
Rekabet Kurumundan:
KARTELLERİN
ORTAYA ÇIKARILMASI AMACIYLA AKTİF
İŞBİRLİĞİ YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 7/12/1994
tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü
maddesinde yasaklanmış olan kartellerin ortaya çıkarılması amacıyla Rekabet
Kurumuyla aktif işbirliği yapan teşebbüsler ile teşebbüs yöneticileri ve
çalışanlarına, aynı Kanunun 16 ncı maddesinde
belirtilen para cezalarının verilmemesine veya verilecek cezalarda indirim
yapılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 7/12/1994
tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 16 ncı ve 27 nci maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Başvuru sahibi: Bu Yönetmelik kapsamında aktif
işbirliği başvurusunda bulunan teşebbüsler ve teşebbüs birlikleri ile
bunlardan bağımsız bir şekilde aktif işbirliği başvurusunda bulunan
yöneticileri ve çalışanları,
b) Görevli birim: Kurulun önaraştırma
yapmaya karar vermesinden önce yapılan aktif işbirliği başvurularında
Kartel ve Yerinde İnceleme Destek Birimini, önaraştırma
başladıktan sonra yapılan aktif işbirliği başvurularında incelemeyi yürüten
mesleki daireyi,
c) Kanun: 7/12/1994
tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunu,
ç) Kartel: Fiyat tespiti, müşterilerin,
sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının
kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket konularında
rakipler arasında gerçekleşen, rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu
eylemleri,
d) Kartel kolaylaştırıcısı: Kartel tarafları ile
üretim veya dağıtım zincirinin aynı seviyesinde faaliyet göstermeksizin,
bir kartelin kurulmasına ve/veya sürdürülmesine aracılık eden,
faaliyetleriyle bir kartelin kurulmasını ve/veya sürdürülmesini kolaylaştıran
teşebbüsleri ve teşebbüs birliklerini,
e) Kartel tarafı: Pazarın aynı seviyesinde faaliyet
gösteren ve (ç) bendinde sayılan anlaşma ve/veya uyumlu eylemlere taraf
olan teşebbüsleri,
f) Katma değer yaratan belge: Kurulun elindeki
deliller dikkate alındığında, Kurulun karteli ispat etme imkânını
güçlendirecek bilgileri ve belgeleri,
g) Kurul: Rekabet Kurulunu,
ğ) Kurum: Rekabet Kurumunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Teşebbüslere ve Teşebbüs Birliklerine Para Cezası
Verilmemesi veya
Verilecek Cezalarda İndirim Yapılması
Para
cezası verilmemesi
MADDE 4- (1) Kurulun önaraştırma
yapmaya karar vermesinden önce, diğer kartel taraflarından ve kartel kolaylaştırıcılarından
bağımsız bir şekilde 6 ncı maddede belirlenen
bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren ilk başvuru sahibine
para cezası verilmez. Bu fıkranın uygulanabilmesi, 7 nci
maddenin birinci fıkrası çerçevesinde bir başvurunun bulunmamasına
bağlıdır.
(2) Kanunun 4 üncü maddesinin ihlal edildiği
sonucuna ulaştıracak deliller bulunmazken, Kurulun önaraştırma
yapmaya karar vermesinden soruşturma raporunun tebliğine kadar, diğer
kartel taraflarından ve kartel kolaylaştırıcılarından bağımsız bir şekilde
6 ncı maddede belirlenen bilgi ve belgeleri sunan
ve koşulları yerine getiren ilk başvuru sahibine para cezası verilmez. Bu
fıkranın uygulanabilmesi, 4 üncü maddenin birinci fıkrası ile 7 nci madde çerçevesinde bir başvurunun bulunmamasına
bağlıdır.
(3) Bu madde kapsamındaki başvuru sahibinin
yöneticileri ve çalışanlarına da para cezası verilmez.
Para
cezalarında indirim
MADDE 5- (1) Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden itibaren,
soruşturma raporunun tebliğinden önce olmak kaydıyla soruşturma
bildiriminin tebliğini takip eden üç ay içinde diğer kartel taraflarından
ve kartel kolaylaştırıcılarından bağımsız bir şekilde 6 ncı
maddesinde belirlenen bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren,
ancak 4 üncü maddedeki ceza verilmemesine ilişkin düzenlemeden
yararlanamayan başvuru sahiplerine verilecek para cezaları indirilir. Bu durumda başvuru sahiplerinin aktif işbirliğinde
bulunan yöneticileri ve çalışanlarına verilecek para cezaları indirilir
veya bunlara ceza verilmeyebilir. Bu çerçevede;
a) İlk başvuru sahibine verilecek ceza yüzde yirmi
beş ile yüzde elli arasında indirilir. Bu durumda başvuru sahibinin aktif
işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanlarına verilecek cezalar da
yüzde yirmi beşten az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza verilmeyebilir.
b) İkinci başvuru sahibine verilecek ceza yüzde
yirmi ile yüzde kırk arasında indirilir. Bu durumda başvuru sahibinin aktif
işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanlarına verilecek cezalar da
yüzde yirmiden az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza verilmeyebilir.
c) Diğer başvuru sahiplerine verilecek cezalar
yüzde on beş ile yüzde otuz arasında indirilir. Bu durumda başvuru
sahiplerinin aktif işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanlarına
verilecek cezalar da yüzde on beşten az olmamak kaydıyla indirilir veya
ceza verilmeyebilir.
(2) Sunulan deliller neticesinde, ihlalin süresinin
uzaması ve benzeri nedenlerle para cezasının arttırılması gerekirse bu
artıştan, ilgili delilleri ilk olarak sunan başvuru sahibi ile başvuru
sahibinin aktif işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanları
etkilenmez.
Koşullar
ve usul
MADDE 6- (1) 4 üncü ve 5 inci maddelerden
yararlanılabilmesi için;
a) Başvuru konusu kartelin etkilediği ürünler,
kartelin coğrafi kapsamı, kartelin süresi, kartele taraf olan teşebbüslerin
ve varsa kartel kolaylaştırıcılarının isimleri ve/veya ticaret ünvanları ile adresleri, kartelle ilişkili görüşmelerin
tarihleri, yerleri, katılımcıları, kullanılan görüşme araçları ve kartelle
ilgili sahip olunan diğer bilgi ve belgeler sunulur.
b) Başvuru konusu kartelle ilgili bilgi ve belgeler
gizlenmez veya ortadan kaldırılmaz.
c) Görevli birim tarafından kartelin ortaya
çıkarılmasını zorlaştıracağı gerekçesiyle aksi belirtilmedikçe başvuru
konusu kartele taraf olunmaya son verilir.
ç) Görevli birim tarafından aksi belirtilmedikçe
başvuru, soruşturma raporunun tebliğine kadar gizli tutulur.
d) Kurulun soruşturmanın tamamlanmasından sonra
vereceği nihai karara kadar aktif işbirliği sürdürülür.
e) Gerek görülmesi halinde başvuru sahibinin mevcut
yönetici ve çalışanlarının yazılı ve/veya sözlü bilgilerine başvurulması
sağlanır. Eski yönetici ve çalışanlarının yazılı ve/veya sözlü bilgilerine
başvurulmasının gerekli görüldüğü hallerde, bunun sağlanması için başvuru
sahibi azami gayret ve özeni gösterir.
(2) 5 inci maddeden yararlanılabilmesi için birinci
fıkranın (a) bendi kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin katma değer
yaratan belge niteliğinde olması gerekir.
(3) Başvuru sahiplerine, birinci fıkranın (a)
bendindeki bilgi ve belgeleri sunarak başvurularını tamamlayabilmeleri için
görevli birim tarafından süre verilebilir. Bu sürenin verilebilmesi için
başvuru sahibinin; kartelin etkilediği ürünleri, kartelin süresini ve
kartele taraf olan teşebbüslerin ve varsa kartel kolaylaştırıcılarının
isimlerini ve/veya ticaret ünvanlarını sunması
gerekir.
(4) Başvuru ve varsa bilgi ve belgelerin
hazırlanabilmesi için süre tanınmasına ilişkin talep, başvuru sahibi tarafından
yazılı olarak yapılır. Ancak birinci fıkranın (a) bendindeki bilgiler
şifahi olarak da sunulabilir. Bu durumda verilen bilgiler görevli birim
tarafından yazılı hale getirildikten sonra başvuru sahibine teyit ettirilir
ve Kurum içi yazışma olarak saklanır. Delil olarak kullanılabilecek bu
bilgileri, haklarında soruşturma yürütülenler, soruşturma raporunun
tebliğinden sonra Kurum bünyesinde inceleyebilir.
(5) Başvurunun ve varsa bilgi ve belgelerin
hazırlanabilmesi için süre tanınmasına ilişkin talebin yapıldığı tarih ve
saati belgeleyen bir yazı görevli birim tarafından ilgili teşebbüse
verilir.
(6) 4 üncü madde çerçevesindeki başvurunun
tamamlanmasını müteakip, başvuru sahibine, birinci fıkrada belirlenen
koşullarla başvuru konusu kartele taraf olan diğer teşebbüsler ile kartel
kolaylaştırıcılarını ihlale zorlamamış olmasına bağlı olarak ceza
verilmemesi hususu, Kurul tarafından karara bağlanarak başvuru sahibine
tebliğ edilir. 5 inci madde çerçevesindeki başvurunun tamamlanmasını
müteakip ise başvuru sahibi ile başvuru sahibinin aktif işbirliğinde
bulunan yöneticileri ve çalışanlarına verilecek cezalarda, birinci ve
ikinci fıkralarda belirlenen koşullara bağlı olarak indirim yapılması
hususu, Kurul tarafından karara bağlanarak başvuru sahibine tebliğ edilir.
(7) 4 üncü veya 5 inci madde çerçevesindeki
başvuruların tamamlanmasını müteakip, başvuru sahibince ek bilgi ve
belgeler edinilmesi halinde, bu bilgi ve belgelerin ikinci yazılı savunma
süresinin bitiminden önce olmak kaydıyla ve ivedilikle Kurum kayıtlarına
sunulması gerekir.
(8) Kurul, soruşturmanın tamamlanmasının ardından
nihai kararını verirken, 4 üncü madde kapsamındaki başvuru sahibi ile bu
başvuru sahibinin yöneticileri ve çalışanlarına ceza uygulamaz. Ancak,
birinci fıkrada belirlenen koşulların ihlal edilmesi veya başvuru konusu
kartele taraf olan diğer teşebbüslerin ve kartel kolaylaştırıcılarının
ihlale zorlanmış olması nedeniyle para cezasından bağışıklığın
kaybedildiğini saptarsa ilgili başvuru sahibine verilecek cezayı üçte bir
ile yarısı arasında indirebilir. Bu durumda başvuru sahibinin aktif
işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanlarına verilecek cezalar da
üçte birden az olmamak kaydıyla indirilebilir veya ceza verilmeyebilir.
(9) Kurul, soruşturmanın tamamlanmasının ardından
nihai kararını verirken, 5 inci madde kapsamındaki başvuru sahipleri ile bu
başvuru sahiplerinin aktif işbirliğinde bulunan yöneticileri ve
çalışanlarına verilecek cezaları, işbirliğinin niteliğini, etkinliğini ve
zamanlamasını dikkate alarak indirir. Yapılacak indirim; başvurunun tamamlanmasını
müteakip başvuruda bulunanlara tebliğ edilen indirim aralığındaki asgari
orandan az, azami orandan fazla olamaz.
(10) 4 üncü ve 5 inci maddeler çerçevesinde
başvuruda bulunanlar ile bunların yöneticileri ve çalışanları tarafından
sunulan bilgi ve belgeler, birinci fıkrada belirlenen koşulların ihlal
edildiği saptansa bile delil olarak kullanılabilir. Bir başvuru sahibi ile
bu başvuru sahibinin yöneticileri ve çalışanlarının bu maddede belirlenen
koşulları ihlal ettiklerinin saptanması, diğer kartel tarafları ve kartel
kolaylaştırıcıları ile bunların yöneticileri ve çalışanları bakımından
herhangi bir hak doğurmaz.
(11) İkinci fıkrada yer alan koşulun sağlanmaması
nedeniyle aktif işbirliği başvurusu kabul edilmeyen taraflarca sunulan
bilgi ve belgeler dosya kapsamından çıkarılır ve soruşturma sonucunda
alınacak nihai karara dayanak yapılmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yöneticilere ve Çalışanlara Para Cezası Verilmemesi
veya Verilecek
Cezalarda İndirim Yapılması
Para
cezası verilmemesi
MADDE 7- (1) Kurulun önaraştırma
yapmaya karar vermesinden önce, kartel tarafları ve kartel kolaylaştırıcıları
ile bunların yöneticileri ve çalışanlarından bağımsız bir şekilde, 9 uncu
maddede belirlenen bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren ilk
yönetici veya çalışana para cezası verilmez. Bu fıkranın uygulanabilmesi, 4
üncü maddenin birinci fıkrası çerçevesinde bir başvurunun bulunmamasına
bağlıdır.
(2) Kanunun 4 üncü maddesinin
ihlal edildiği sonucuna ulaştıracak deliller bulunmazken, Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden soruşturma
raporunun tebliğine kadar, kartel tarafları ve kartel kolaylaştırıcıları
ile bunların yöneticileri ve çalışanlarından bağımsız bir şekilde, 9 uncu
maddede belirlenen bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren ilk
yönetici veya çalışana para cezası verilmez. Bu fıkranın uygulanabilmesi, 4 üncü madde ile bu maddenin
birinci fıkrası çerçevesinde bir başvurunun bulunmamasına bağlıdır.
Para
cezalarında indirim
MADDE 8- (1) Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden itibaren,
soruşturma raporunun tebliğinden önce olmak kaydıyla soruşturma
bildiriminin tebliğini takip eden üç ay içinde kartel tarafları ve kartel
kolaylaştırıcıları ile bunların yöneticileri ve çalışanlarından bağımsız
bir şekilde, 9 uncu maddede belirlenen bilgi ve belgeleri sunan ve
koşulları yerine getiren, ancak 7 nci maddedeki
ceza verilmemesine ilişkin düzenlemeden yararlanamayan yöneticilere ve
çalışanlara verilecek para cezaları indirilir veya bunlara ceza
verilmeyebilir. Bu çerçevede;
a) İlk yönetici veya çalışana verilecek ceza yüzde
yirmi beşten az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza verilmeyebilir.
b) İkinci yönetici veya çalışana verilecek ceza
yüzde yirmiden az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza verilmeyebilir.
c) Diğer yöneticilere veya çalışanlara verilecek
cezalar yüzde on beşten az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza
verilmeyebilir.
(2) Sunulan deliller neticesinde, ihlalin süresinin
uzaması ve benzeri nedenlerle para cezasının arttırılması gerekirse bu
artıştan, ilgili delilleri ilk olarak sunan yönetici veya çalışan
etkilenmez.
Koşullar
ve usul
MADDE 9- (1) 7 nci ve 8 inci
maddelerden yararlanılabilmesi için;
a) Başvuru konusu kartelin etkilediği ürünler ve
kartelin coğrafi kapsamı, kartelin süresi, kartele taraf olan teşebbüslerin
ve varsa kartel kolaylaştırıcılarının isimleri ve/veya ticaret ünvanları ile adresleri, kartelle ilişkili görüşmelerin
tarihleri, yerleri, katılımcıları, kullanılan görüşme araçları ve kartelle
ilgili sahip olunan diğer bilgi ve belgeler sunulur.
b) Başvuru konusu kartelle ilgili bilgi ve belgeler
gizlenmez veya ortadan kaldırılmaz.
c) Görevli birim tarafından kartelin ortaya
çıkarılmasını zorlaştıracağı gerekçesiyle aksi belirtilmedikçe başvuru
konusu kartele taraf olunmaya son verilir.
ç) Görevli birim tarafından aksi belirtilmedikçe
başvuru, soruşturma raporunun tebliğine kadar gizli tutulur.
d) Kurulun soruşturmanın tamamlanmasından sonra
vereceği nihai karara kadar aktif işbirliği sürdürülür.
(2) 8 inci maddeden yararlanılabilmesi için birinci
fıkranın (a) bendi kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin katma değer
yaratan belge niteliğinde olması gerekir.
(3) Yöneticilere ve çalışanlara, birinci fıkranın
(a) bendindeki bilgi ve belgeleri sunarak başvurularını tamamlayabilmeleri
için görevli birim tarafından süre verilebilir. Bu sürenin verilebilmesi
için başvuru sahibinin; kartelin etkilediği ürünleri, kartelin süresini,
kartele taraf olan teşebbüslerin ve varsa kartel kolaylaştırıcılarının
isimlerini ve/veya ticaret ünvanlarını sunması
gerekir.
(4) Başvuru ve varsa bilgi ve belgelerin
hazırlanabilmesi için süre tanınmasına ilişkin talep, başvuru sahibi tarafından
yazılı olarak yapılır. Ancak birinci fıkranın (a) bendindeki bilgiler
şifahi olarak da sunulabilir. Bu durumda, verilen bilgiler görevli birim
tarafından yazılı hale getirildikten sonra başvuru sahibine teyit ettirilir
ve Kurum içi yazışma olarak saklanır. Delil olarak kullanılabilecek bu
bilgileri, haklarında soruşturma yürütülenler, soruşturma raporunun
tebliğinden sonra Kurum bünyesinde inceleyebilir.
(5) Başvurunun ve varsa bilgi ve belgelerin
hazırlanabilmesi için süre tanınmasına ilişkin talebin yapıldığı tarih ve
saati belgeleyen bir yazı görevli birim tarafından başvuruda bulunana
verilir.
(6) 7 nci madde
çerçevesindeki başvurunun tamamlanmasını müteakip, ilgili yönetici veya
çalışana, birinci fıkrada belirlenen koşullarla başvuru konusu kartele
taraf olan diğer teşebbüsler ile kartel kolaylaştırıcılarını ihlale
zorlamamış olmasına bağlı olarak ceza verilmemesi hususu, Kurul tarafından
karara bağlanarak başvuruda bulunana tebliğ edilir. 8 inci madde
çerçevesindeki başvurunun tamamlanmasını müteakip ise ilgili yönetici veya
çalışana verilecek cezada, birinci ve ikinci fıkralarda belirlenen
koşullara bağlı olarak indirim yapılması hususu, Kurul tarafından karara
bağlanarak başvuru sahibine tebliğ edilir.
(7) 7 nci veya 8 inci
madde çerçevesindeki başvuruların tamamlanmasını müteakip, başvuru
sahibince ek bilgi ve belgeler edinilmesi halinde, bu bilgi ve belgelerin
ikinci yazılı savunma süresinin bitiminden önce olmak kaydıyla ve
ivedilikle Kurum kayıtlarına sunulması gerekir.
(8) Kurul, soruşturmanın tamamlanmasının ardından
nihai kararını verirken, 7 nci madde kapsamındaki
yönetici veya çalışana ceza uygulamaz. Ancak, başvuru konusu kartele taraf
olan diğer teşebbüslerin ve kartel kolaylaştırıcılarının ihlale zorlanmış
olması nedeniyle para cezasından bağışıklığın kaybedildiğini saptarsa
ilgili yönetici veya çalışana verilecek cezayı üçte birden az olmamak
kaydıyla indirebilir.
(9) Kurul, soruşturmanın tamamlanmasının ardından
nihai kararını verirken, 8 inci madde kapsamındaki yönetici veya çalışana
verilecek cezayı, işbirliğinin niteliğini, etkinliğini ve zamanlamasını
dikkate alarak indirir. Yapılacak indirim; başvurunun tamamlanmasını
müteakip başvuruda bulunana tebliğ edilen indirim aralığındaki asgari
orandan az, azami orandan fazla olamaz.
(10) 7 nci ve 8 inci
maddeler çerçevesinde başvuruda bulunanlar tarafından sunulan bilgi ve
belgeler, birinci fıkrada belirlenen koşulların ihlal edildiği saptansa
bile delil olarak kullanılabilir. Bir yönetici veya çalışanın bu maddede
belirlenen koşulları ihlal ettiğinin saptanması, diğer kartel tarafları ve
kartel kolaylaştırıcıları ile bunların yöneticileri ve çalışanları
bakımından herhangi bir hak doğurmaz.
(11) İkinci fıkrada yer alan koşulun sağlanmaması
nedeniyle aktif işbirliği başvurusu kabul edilmeyen yönetici veya
çalışanlar tarafından sunulan bilgi ve belgeler dosya kapsamından çıkarılır
ve soruşturma sonucunda alınacak nihai karara dayanak yapılmaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Diğer
hükümler
MADDE 10-
(1) Bu Yönetmelik kapsamında
yapılan aktif işbirliği başvurularından Kurulca kabul edilerek 6 ncı maddenin altıncı fıkrası veya 9 uncu maddenin
altıncı fıkrası uyarınca karara bağlananlar bakımından, soruşturma
sonucunda ihlalin kartel niteliğinde olmadığına karar verilmesi halinde de
bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 11-
(1) 15/2/2009
tarihli ve 27142 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kartellerin Ortaya
Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik
yürürlükten kaldırılmıştır.
Devam
eden soruşturmalar
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) 5 inci maddenin
birinci fıkrasında ve 8 inci maddenin birinci fıkrasında öngörülen üç aylık
süre, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce başlatılan soruşturmalar
bakımından uygulanmaz.
Devam
eden aktif işbirliği başvuruları
GEÇİCİ
MADDE 2- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girmesinden önce yapılan aktif işbirliği başvuruları bakımından,
11 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Kartellerin Ortaya Çıkarılması
Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmeliğin koşullar ve usule
ilişkin hükümleri ile indirim oranlarına ilişkin hükümlerinden başvuru
sahibi lehine olanların uygulanmasına devam olunur.
Yürürlük
MADDE 12-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 13-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Rekabet Kurumu Başkanı yürütür.