Van Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2022-05-05

5 Mayıs 2022 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 31826
YÖNETMELİK
Van Büyükşehir Belediyesinden:
VAN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
İMAR YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Van Büyükşehir
Belediyesi sınırları içerisindeki plan, fen, sağlık ve sürdürülebilir çevre
şartlarına uygun yapı ve yapılaşma ile projelendirmeye ve denetime ilişkin
usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, uygulama imar planı bulunan
alanları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 3/5/1985
tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin altıncı kısmının dördüncü bölüm
hükümleri ile 3/7/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 69 uncu maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasında yer alan tanımların yanı sıra bu Yönetmelikte
geçen;
a) Asansör tescil belgesi: İlgili idare tarafından
yapı kullanma izin belgesi öncesi düzenlenen ve asansörün kayıt altına
alındığını gösteren belgeyi,
b) Asgari alan: Yapıda bulunması gereken zorunlu
alanların yönetmeliklere, standartlara ve ilgili mevzuata göre minimum
ölçüde hesaplanan alanı,
c) Bahçe duvarı: Planlanmış bölgelerde mülkiyet sınırını
ayıran yan yüzeylerine herhangi bir yük almayan duvarı,
ç) Belediye hizmet alanı:
Belediyelerin görev ve sorumlulukları kapsamındaki hizmetlerinin
götürülebilmesi için gerekli itfaiye, acil yardım ve kurtarma, ulaşıma
yönelik transfer istasyonu, araç ve makine parkı, bakım ve ikmal istasyonu,
garaj ve triyaj alanları, belediye depoları,
asfalt tesisi, atık işleme tesisi, zabıta birimleri, mezbaha, ekmek üretim
tesisi, pazar yeri, idari, sosyal ve kültürel merkez gibi mahallî müşterek
nitelikteki ihtiyaçları karşılamak üzere kurulan tesisler ile sermayesinin
yarıdan fazlası belediyeye ait olan şirketlerin sahip olduğu tesislerin
yapılabileceği alanları,
d) Büyükşehir Belediyesi: Van Büyükşehir
Belediyesini,
e) İskele izin belgesi: Yapılan işin niteliği veya
iş yeri alanının çevresel özelliklerinden dolayı imalatların dış cephede
yapılmasının zaruri olduğu bina inşaatlarının dış cephelerinde
gerçekleştirilen; duvar, sıva, ısı-ses-su yalıtımı, kaplama, boya, montaj
işleri, restorasyon, yıkım-söküm ve benzeri yapım
işleri ile onarım ve güçlendirme işleri için kullanılan ruhsat eki statik
projeler dâhilinde idareye sunulan çizim ve hesapların akabinde ilgili
idareden alınması zorunlu izin belgesini,
f) İstinat duvarı: Yol ve bitişik
arsa kotlarını da göz önünde bulundurarak, vaziyet planına işlenen, zemin
çivili, ankrajlı, kazıklı, keson
(derin) kuyulu ve kademeli ve benzeri şekilde uygulamaları olan, farklı
düzeydeki zeminlerde oluşan zemin etkilerini güvenlikle karşılamada, zemini
tabii şev açısından daha dik tutmak amacı ile inşaa
edilen ve düşey veya düşeye yakın duvarı,
g) Kalkan duvarı: Beşik çatı ile örtülü bir yapının
mahyaya dik gelen duvarındaki üçgen bölümün alın duvarı,
ğ) Kanal kotu tutanağı: Pis su ve temiz su
tesisatını şehir şebeke suyu ve kanalizasyon ile bağlantısının nasıl
kurulacağını belirten, VASKİ tarafından onaylanmış proje veya raporu,
h) Kentsel tasarım projesi:
Doğal, tarihi, kültürel, sosyal ve ekonomik özellikler ile arazi yapısı
dikkate alınarak, tasarım amacına göre kütle ve yapılanma düzeni veya açık
alan düzenlemelerini içeren; taşıt ulaşımı, otopark ve servis ilişkileri ve
yaya dolaşım ilişkilerini kuran; yapı, sokak, doku, açık ve yeşil alanların
ilişkisini ve kentsel mobilya detaylarını gösteren; altyapı unsurlarını
bütüncül bir yaklaşımla disiplinler arası olarak ele alan; imge, anlam ve
kimlik özelliklerini ifade eden; tasarım ilke ve araçlarını içeren uygun
ölçekteki projeyi,
ı) Mevcut bina: Bir yapı adasında inşa edildiği
tarihte yürürlükte olan mevzuata uygun olarak teşekkül etmiş olup da halen
o yerde uygulanması gereken imar mevzuatına göre korunması mümkün olan bina
ile korunması gerekli tescilli eski eserler,
i) Ortak merdiven: Birden çok sayıda kullanım
birimine hizmet veren veya tek bağımsız bölümlü olup umumi binalarda
yapılacak merdiveni,
j) Sosyal ve kültürel tesisler alanı: Toplumun
kültürel faaliyetlerine yönelik hizmet vermek üzere kütüphane, halk eğitim
merkezi, sergi salonu, sanat galerisi, müze, konser, konferans, kongre
salonları, sinema, tiyatro ve opera gibi fonksiyonlar ile sosyal yaşamın
niteliğini ve düzeyini artırmak amacı ile toplumun faydalanacağı kreş,
kurs, yurt, çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, yaşlı ve engelli bakımevi, rehabilitasyon merkezi, toplum merkezi, şefkat evleri
gibi fonksiyonlarda hizmet vermek üzere ayrılan kamu veya özel mülkiyetteki
alanları,
k) Süs havuzu: Derinliği 0.50 metreyi geçmeyen ve
peyzaj öğesi olarak kullanılan havuzları,
l) Tesisat katı: Özelliği gereği tesisat katı
oluşturulması zorunlu binalarda havalandırma-ısıtma-soğutma kanallarının,
mekanik tesisat cihazlarının konulabileceği sadece tesisat işlerine ayrılan
ve iskan edilemeyen katı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel İlkeler
Genel
ilkeler
MADDE 5- (1) Genel ilkelere yönelik olarak Planlı Alanlar
İmar Yönetmeliğinin 5 inci maddesine uyulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Arsalara İlişkin Hükümler
Parsel
büyüklükleri
MADDE 6- (1) İmar planında
gösterilen çeşitli bölgelerde imar planı ile getirilmiş farklı hükümler
yoksa yapılacak ifrazlarda, elde edilecek yeni parsellerin asgari ölçüleri;
arazi meyili, yol durumu, mevcut yapılar ve
benzeri mevkii özellikleri ile bu parsellerde yapılması mümkün olan
yapıların ölçüleri ve yöresel ihtiyaçları da göz önünde tutularak tespit
olunur. Bu tespit sırasında
ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtilen şartlar ihlâl edilemez.
(2) Parsel genişlikleri;
a) Konut ve ticaret bölgelerinde:
1) 4 kata kadar (4 kat dâhil) inşaata müsait
yerlerde:
Bitişik nizamda: 6.00 metreden,
Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi 6.00 metreden,
Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı +
(6.00) metreden,
az olamaz.
2) 6 kata kadar (6 kat dâhil) inşaata müsait
yerlerde:
Bitişik nizamda: 8.00 metreden,
Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi 8.00 metreden,
Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı +
(8.00) metreden,
az olamaz.
3) 9 kata kadar (9 kat dâhil) inşaata müsait
yerlerde:
Bitişik nizamda: (9.00) metreden,
Blok başlarında: Yan bahçe mesafeleri toplamı +
(9.00) metreden,
Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı +
(9.00) metreden,
az olamaz.
4) 10 veya daha fazla katlı inşaata müsait
yerlerde:
Bitişik nizamda: (12.00) metreden,
Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + (12.00)
metreden,
Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı +
(12.00) metreden,
az olamaz.
b) Yalnız 1 katlı dükkân yapılacak ticaret ve küçük
sanayi bölgelerinde:
Bitişik nizamda: (5.00) metreden,
Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + (5.00)
metreden,
Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı +
(5.00) metreden,
az olamaz.
c) Sanayi bölgelerinde, 30.00 metreden az olamaz.
ç) Akaryakıt istasyonlarında 40.00 metreden az
olamaz.
d) Konut dışı kentsel çalışma alanlarında, 40.00
metreden az olamaz.
e) Bu fıkradaki ölçülerin tespitinde, köşe başına
rastlayan parsellerde yol tarafındaki yan bahçe yerine, o yol için tayin
edilmiş ön bahçe mesafesi alınır.
(3) Parsel derinlikleri:
a) Konut ve ticaret bölgelerinde:
1) Ön bahçesiz nizamda: (13.00) metreden,
2) Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + (13.00)
metreden,
az olamaz.
b) Ticaret bölgelerinde (Yalnız 1 katlı dükkân
yapılması halinde):
1) Ön bahçesiz nizamda: (5.00) metreden,
2) Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + (5.00)
metreden,
az olamaz.
c) Küçük sanayi bölgelerinde:
1) Ön bahçesiz nizamda: (6.00) metreden,
2) Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + (6.00)
metreden,
az olamaz.
ç) Sanayi bölgelerinde, 30.00 metreden az olamaz.
d) Akaryakıt istasyonlarında 40.00 metreden az
olamaz.
e) Konut dışı kentsel çalışma alanlarında, 40.00
metreden az olamaz.
(4) Parsel alanları, konut dışı kentsel çalışmaları
alanlarında 2000 m2’den az olamaz.
(5) Ön, yan ve arka bahçelerde güvenlik kulübesi
yapılabilir.
(6) Parsel büyüklükleri hakkındaki hükümlere
uymayan arsalarda, yeni veya ilave yapı ruhsatı düzenlenemez.
İfraz ve
tevhit
MADDE 7- (1) Parselasyon planı bulunan yerlerde, daha sonra
plan değişikliği veya revizyonu yapılması halinde
bu planlar ile belirlenen; umumi hizmet alanına isabet eden taşınmazlar ile
imar istikameti önünde kalan donatı alanları, kamu eline geçmeden tevhit ve
ifraz yapılamaz.
(2) Bir imar adasında, mevzuatına uygun binalar
dikkate alınarak ve yeni inşa edilecek binaların şematik konumu çizilerek
ada bazında etüt yapılıp, ada içindeki parsel dağılımının yapıların
estetiği ve sokak siluetini bozmayacak şekilde olduğu ortaya konulmadan,
ifraz ve tevhit işlemi yapılamaz.
(3) Mevcut haliyle yapılaşmaya elverişli olmayan
parsellere ilişkin olarak, ilgili idarenin tebliğ tarihinden itibaren 3 ay
içerisinde parsellerin maliklerinin kendi aralarında anlaşamaması halinde
resen tevhit ve ifraz yoluyla işlem yapmaya ilgili idare yetkilidir.
(4) İmar planı ile mahreç aldığı yolu kapanan ve
imar adası ortasında kalan, yola cephesi bulunmayan parseller ifraz
edilemez.
(5) İmar planı ile kapanan yollarda kalan, yola
cephesi olmayan parsellere imar yoluna cephe sağlayacak şekilde arazi
düzenlemesi yapılmadan kapanan yollar, ifraz ve tevhide konu edilemez veya
ayrı bir parsel olarak değerlendirilemez.
(6) Parselasyon planları neticesinde bir imar
parselinin parçası olarak oluşacak artık ve kadastro parsellerine hiçbir
şekilde geçici inşaat izni verilmez.
(7) Taşkın, heyelan ve kaya düşmesi gibi afet
alanlarında bulunan sıhhi ve jeolojik mahzurları olan veya bunlar gibi
tehlikeli durumlar arz etmesi yüzünden imar planlarına veya ilgili
idarelerce hazırlanmış veya onaylanmış raporlara göre yapı yapılması
yasaklanan alanlar ifraz edilemez, bu gibi yerlerde arazi takviyesine matuf
tesisler harici yapı yapılamaz. Ancak,
a) Sadece bir kısmı yapılaşmaya yasaklanan alanda
kalan parsellerin yapılaşmaya uygun kısımları,
b) Bu fıkradaki nedenlerle ağaçlandırılacak alan
olarak gösterilen alanlarda kalan parsellerin yasaklamaya tabi olmayan
kısımları,
c) İmar planlarında özel mülkiyet içinde kalıp
tarım yapılacak alanların yasaklamaya tabi olmayan kısımları İl Tarım ve
Orman Müdürlüğünün görüşü alınarak,
ifraz edilebilir.
(8) Kademe hattı belirlenen yerlerde imar planında
aksine bir hüküm yoksa ifraz ve tevhit zorunlu değildir. Ancak kademe hattı
belirlenen imar parsellerindeki ifraz ve tevhit talepleri kademe hattı
dikkate alınarak gerçekleştirilir.
(9) Çeşitli kamu ve hizmet tesislerinin yapılması
için gereken kamulaştırmalar yüzünden bu hizmet ve tesisler için lüzumlu
parçalara ayrılmasını sağlamak üzere yapılacak ifrazlar bu Yönetmelikteki
ifraz şartlarına tabi değildir.
(10) Aynı yapı nizamı ve kullanım kararına sahip
parsellerin tevhit edilmeleri halinde uygulama imar planında; tevhit
sonrası elde edilen parselin taban alanı ve katlar alanı, tevhit öncesi
parsellerin ayrı ayrı hesaplanan taban alanları
ve katlar alanları toplamını geçemez. Plan üzerinde ölçüsü belirlenmiş blok
nizamında olan parsellerin tevhidi halinde, tevhit öncesi parsellerin blok
ölçüsü ile belirlenmiş inşaat alanı hakları toplamı aşılamaz.
(11) Yapı nizamı veya kullanım kararı birbirinden
farklı parseller ve farklı yollardan cephe alan ara parseller ile imar
planında ifraz hattıyla birbirinden ayrılan parseller tevhit edilemez.
(12) Sorumluluk alanlarında belediyelerce
onaylanan, ifraz ve tevhit işlemlerine ilişkin encümen kararı ve ekleri
tescilinden sonra Büyükşehir Belediyesine gönderilir.
(13) İmar adasındaki aynı veya
farklı yapı nizamı bulunan parsellerin bahçelerinin daha etkin
kullanabilmesi amacıyla; ilgili parsel maliklerinin muvafakati alınmak, her
bir parsel sınırı korunmak ve bu sınırlara göre planda verilen yapılaşma
koşulları ayrı ayrı uygulanmak kaydıyla, tevhit
koşulu olan kot ve cephe sınırlamalarına bakılmaksızın ve parseller tevhit
edilmeksizin vaziyet planı idarece onaylanarak ve tapuda beyanlar hanesine
şerh düşülerek açık veya tamamen gömülü olmak ve dilatasyonla
ayrılmak kaydıyla kapalı, ortak otopark uygulaması yapılabilir.
(14) Aynı yoldan cephe alan ve aralarında 3.50
metre ve daha fazla kot farkı bulunan imar parsellerinin tevhidi halinde
parsellerin bitiştiği sınırda bu Yönetmeliğe göre kademe yapılması ve kat
adedinin ve bina yüksekliğinin, her kademenin kendi içinde
değerlendirilmesi zorunludur.
(15) Maliklerinin talebi üzerine mevcut bitişik
parsellerde, uygulamayı kolaylaştırmak ve birbirleri ile olan sınırlarının
düzeltilmesine yönelik ifraz ve tevhit işlemlerinde, parsel sayısı
değiştirilmemek kaydıyla, bu Yönetmelikte bahsedilen asgari ifraz şartları
aranmaz.
(16) Uygulama imar planı ile farklı kat adedi veya
yükseklik getirilmiş imar parselleri tevhit edildiği takdirde tevhit edilen
parsellere verilen yükseklik değerleri aşılamaz, tevhit edilen parsellerin
kesiştiği sınırda plan kararına uygun kademe yapılır.
Parsele
ilişkin hükümler
MADDE 8- (1) Parselasyon planına göre müstakil yapı
yapılmasına müsait tapuya tescilli imar parseli oluşması ve mülkiyet
değişikliği olmaması halinde; yapılaşma için parselasyon planının tamamının
tapuya tescil şartı beklenmez.
(2) Parsel büyüklükleri hakkındaki hükümlere
uymayan arsalar mevzuat hükümlerine göre yapı yapılmasına müsait hale
getirilinceye kadar veya bu mümkün olmadığı takdirde kamulaştırılıncaya
kadar, bu parsellerdeki mevzuatına uygun yapılmış mevcut yapıların olduğu
gibi kullanılmasına, tadilatına veya imar planına aykırı olmamak kaydıyla
işlev değişikliğine izin verilir.
(3) Tamamı umumi hizmetlere ayrılan yerlere
rastlayan veya kalan parçası plan ve bu Yönetmelik hükümlerine göre yapı
yapılmasına müsait olmayan arsalar, kamulaştırılıncaya kadar sahipleri
tarafından olduğu gibi kullanılmaya devam olunur.
(4) Komşu parsellerin mevzuatına uygun olarak
yapılaşmış olması nedeni ile müstakil kalan ve asgari parsel büyüklüklerine
uymayan parsellere; fen, sanat ve sağlık kuralları ile bu Yönetmeliğin
diğer hükümlerine uygun yapı yapılmasına izin verilir.
(5) İmar planında yapı nizamı belirlenmeyen
hallerde ayrık nizam uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yapılaşmaya İlişkin Hükümler
Yol
genişliklerine göre bina kat adetleri
MADDE 9- (1) 1/10/2017 tarihinden
önceki mevcut uygulama imar planlarında kat adetleri veya bina yükseklikleri
belirtilmemiş parsellerde;
a) Bina yükseklikleri, 28 inci maddede katın
bulunduğu konuma göre ayrı ayrı belirtilmiş olan
azami kat yüksekliklerinin aşağıda belirtilen kat adetleri ile çarpımı ile
bulunan toplam yüksekliği aşmamak üzere belirlenir:
Konut,
Ticaret ve
Kombinasyonları
Bölgelerinde
En Çok Kat Sanayi Bölgelerinde
En
İmar
Planına Göre Adedi Çok Kat Adedi
Yol
Genişliği (metre) (Bodrum Kat
Hariç) (Bodrum Kat
Hariç)
Yol
Genişliği≤ 7.00 2 1
7.00 < Yol G.≤ 10.00 3 2
10.00
< Yol G.≤ 12.00 4 2
12.00
< Yol G.≤ 15.00 5 2
15.00
< Yol G.≤ 20.00 6 2
20.00
< Yol G.≤ 25.00 8 3
25.00
< Yol G.≤ 35.00 10 3
35.00
< Yol G. ≤ 50.00 12 4
50.00
< Yol Genişliği 14 4
b) Bu maddenin uygulanmasındaki yol genişlikleri,
parselin ön cephesinde yer alan yolun planda belirtilen genişliği veya
planda belirtilmemiş ise ön bahçe, yeşil alan, refüj,
meydan, otopark, demiryolu, su kanalı gibi unsurları içermeyen yolun
genişliği esas alınır.
c) Bu maddede belirlenen bina yükseklikleri;
herhangi bir abideyi veya muhafazası gereken tarihi ve mimari bir eserin
görünüşünü bozması halinde, kültür varlıkları koruma kurul kararına göre
azaltılabilir.
ç) Kat adetleri, binanın kot aldığı noktaya göre
hesaplanır. Ancak artan kat yüksekliğinden faydalanılmak suretiyle binanın
hiç bir cephesinde bodrum katlar hariç kat sayısı artırılamaz. İmar
planlarında gösterilen bina yüksekliklerinin veya kat adetlerinin
birbirlerine tahvillerinde veya neye tekabül ettiklerinin tespitinde bu
esaslar ile binanın kot aldığı noktaya en fazla 1.2
metre eklenmek suretiyle belirlenen subasman kotu
dikkate alınır.
Binalara
kot verilmesine ilişkin esaslar
MADDE 10-
(1) İmar planlarında aksine bir
hüküm bulunmaması halinde yoldan kotlandırma esastır.
(2) Kot alınan noktanın tespitinde sokak silueti
dikkate alınır.
(3) Bir parselde birden fazla bina yapılması
durumunda, arazi yapısına ve yollara uyumlu kotlandırma yapmak için ilgili
idarenin imar birimince onaylanacak vaziyet planına göre her bina için
kendisine yakın yoldan veya tabii zeminden kotlandırma yapılır.
(4) Viyadük, köprü gibi parsele giriş çıkış
yapılamayan yerlerden, parklardan ve parsele bitişik olmayan yollardan
binalara kot verilemez.
(5) Tabii zeminden kotlandırma ile kademelendirme
işlemlerinde ada bazında değerlendirme yapılır.
Yoldan
kotlandırma
MADDE 11-
(1) Binalara parselin kot aldığı
yol cephesinin bina köşeleri hizasındaki en yüksek tretuvar
seviyesinden kot verilir.
(2) Tretuvar seviyesi,
kırmızı kota göre belirlenen yol seviyesinin 0.18 metre üstü olarak kabul
edilir.
(3) Kotlandırma yapılması için yolun yapımının
tamamlanmış olması veya yol projesinin onaylanarak kırmızı kot çalışmasının
yapılması zorunludur.
(4) Henüz oluşmamış yollarda kot talebi halinde
bordür/tretuvar üst seviyesi, ilgili idare
tarafından 10 iş günü içerisinde hazırlanacak projeye göre belirlenir.
(5) Parselin kot aldığı yolun eğiminden dolayı
zemin kat taban kotunun kot alınan noktaya göre en fazla 3.50 metre
yükseldiği noktalarda binalarda kademe yapılması mecburidir. Her kademenin
kendi hizasındaki en düşük bordür kotundan itibaren yüksekliği en çok 3.50
metre olmak zorundadır. Kademelendirme, kot aldığı noktaya göre olması
gerekli saçak seviyesi dikkate alınarak üst katlarda da yapılır.
(6) Kademelendirmede her kademe, cephe boyunca 4.50
metreden aşağı olamaz. Son kademenin 4.50 metreden az olması durumunda bir
önceki kademe seviyesine uyulur. Ayrıca her kademedeki bina yüksekliği imar
planı ile belirlenen saçak seviyesini geçemez.
(7) Yoldan kotlandırılan binalarda yoldan düşük
olan parsellerin arka köşe noktalarının en düşük yol kotundan 3.50 metreden
daha fazla kot farkı olması durumunda bina derinliği boyunca beşinci ve
altıncı fıkralardaki kademelendirme esaslarına göre kademelendirilir.
(8) İkili blok yapılacak parsellerde kotlandırma,
iki parselin birleştiği noktadaki kaldırım üst kotundan yapılır.
(9) % 20’den fazla eğime sahip yollarda; bitişik
veya blok nizam uygulanacak yerlerde bina cepheleri toplamı 12.00 metreden
düşük olan ara parsellerde bina kotları, bina köşe hizalarındaki en yüksek
yol kotundan verilir.
(10) 40.00 metre ve altında olan
bina cephe ve derinliklerinde, talep edilmesi halinde; bu maddedeki hükümlere
göre yapılması gerekli olan kademe sayısı kadar bina üst katlarında,
binanın kademe yapılması gerekli olan cephelerinden her bir kademe için bir
alt kata göre en az 3.00 metre geriye çekilmek suretiyle de kademe
uygulaması yapılabilir.
Tabii
zeminden kotlandırma
MADDE 12-
(1) Arazinin meyilli olması
durumunda, parselin tabii zemini yoldan yüksek ve ön bahçe mesafesi 10.00
metre veya daha fazla veya parselin tabii zemini yoldan aşağıda ve ön bahçe
mesafesi 12.00 metre veya daha fazla ise tabii zeminden kot verilir.
(2) Bina köşe kotlarının aritmetik ortalamasının
yola göre 3.00 metreden yüksek olması durumunda, tabii zemin kotu, ilgili
idarenin imar birimince yapı adasının tamamının bu madde hükümleri
çerçevesinde etüt edilmesi ile belirlenir.
(3) Bir yola cepheli veya birden fazla yola cepheli
olup, üzerinde birden fazla yapı yapılması mümkün olan parsellerde kot, her
binanın köşe kotlarının aritmetik ortalaması alınarak bulunur. Ancak, yola
nazaran 3.00 metreden yüksek olan parsellerde, tabii zemin kotu ilgili
idarenin imar birimince yapı adasının tamamının kotlandırmaya ilişkin
hükümleri çerçevesinde etüdü ve bunun ilgili idare encümenince kabulü ile
yapılır.
(4) Tabii zeminden kotlandırmada, ± 0.00 kotu
binanın köşe kotlarının aritmetik ortalaması alınarak bulunur.
Köşe başı
parsellerde kotlandırma
MADDE 13-
(1) Köşe başı parsellerde;
a) Parselin cephe aldığı yollardan yüksek olanına
göre kot verilir.
b) Bu binalarda 11 inci maddenin beşinci ve altıncı
fıkralarındaki esaslara göre cepheleri ve derinlikleri boyunca
kademelendirme yapılarak düşük kottaki yol için belirlenen bina
yüksekliklerine uyulur.
İki yola
bakan ara parsellerde kotlandırma
MADDE 14-
(1) Parselin cepheli olduğu yollar
arasında kot farkı bulunması halinde düşük kottaki yol ve yüksek kottaki
yolun siluetleri açısından ilgili idaresince değerlendirilerek kotlandırma
yapılır.
(2) Bu binalarda 11 inci maddenin beşinci ve
altıncı fıkralarındaki esaslara göre cepheleri ve derinlikleri boyunca
kademelendirme yapılır.
Bahçe tesviyelerine
ilişkin esaslar
MADDE 15-
(1) Tabii zemin veya tabii zemin
kotuna göre düzenlenmiş tesviye zemin hiçbir şekilde bağımsız bölüm
oluşturmak maksadıyla hafredilemez.
(2) Yol cephelerinin otopark olarak düzenlenmesi
halinde otopark alanları yol kotuna göre tesviye edilir.
(3) Ön, yan ve arka bahçeler ile kademelerin,
birbiri ile veya yol ile bağlantısını sağlayacak merdiven veya rampa
düzenlenir.
(4) Bahçe tesviyelerinde oluşacak kademelerde çevre
binaların, parseldeki binanın ve bahçelerdeki yaşam alanlarının güvenliğini
sağlayacak şekilde, teraslama, istinat duvarı ve benzeri uygulamalar
mühendislik esaslarına göre projelendirilerek yapılır.
(5) Bir parselde birden fazla yapının bulunduğu
veya birden fazla parselin bütünleşik olarak projelendirildiği durumlarda,
parsel sınırı ile bina cephesi arasında kalan kısımlar, ön cephe, arka
cephe ve yan cephelerin tesviye hükümleri esas alınarak otopark giriş
çıkışlarını sağlamak şartıyla kendi içerisinde kademelendirilerek tesviye
edilebilir.
(6) Bahçe tesviyelerinde engelliler için
erişilebilirlik standartlarına uygun düzenlemelerin yapılması zorunludur.
(7) Bahçe girişinden bina girişine kadarki
güzergâhta yer alan eğimlerin %5’ten fazla olması durumunda öncelikle 33
üncü maddede yer alan ölçü ve özelliklerde rampa düzenlenir. Rampa
yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda erişilebilirlik mevzuat ve
standartlarına uygun diğer tedbirler alınır.
(8) Parselde birden fazla bina yapılması halinde,
arazi tanzim şekli; plan notları ve bu maddedeki tesviyelerle ilgili
hükümler doğrultusunda ilgili idare imar birimince tespit edilir.
Ön
bahçelerin tesviyesi
MADDE 16-
(1) Yoldan kot alan parsellerde;
a) % 15’ten daha az eğimli bir yola cephesi bulunan
parsellerin yol cephesinde, parsel sınırı ile bina cephesi arasında kalan
kısımlar komşu parsel sınırına kadar yol eğimine göre kaldırım seviyesinde
tesviye edilir.
b) % 15'ten fazla eğimli bir yola cephesi bulunan
parsellerde, parsel sınırı ile bina cephesi arasında kalan kısım, yaya
kaldırımı ile uyumlu olmak ve kademeler arasında en çok 0.15 metre kot
farkı olmak üzere tesviye edilir.
(2) Bina yol cephe hatları ile yollar arasında
kalan bahçeler yola doğru en fazla % 2 meyil verilerek tesviye edilir.
(3) Köşe başı parsellerin yol cepheleri bina cephe
hattı boyunca, komşu parsel sınırına kadar yaya kaldırımı eğimince tesviye
edilir.
(4) Otopark giriş eğimleri, istinat duvarı,
korkuluk ve benzeri gerekli güvenlik tedbirleri alınmak ve ilk 3.00 metresi
%7 eğimi geçmemek kaydıyla parsel sınırından itibaren başlatılabilir.
(5) Otopark rampaları ön bahçe boyunca yola paralel
yapılamaz.
(6) Tabii zeminden kotlandırılan parsellerde arka
bahçelerde yapılabilecek otoparklara geçiş temin etmek amacıyla yolun uygun
tarafından giriş yapılmak, bodrum katta düzenlenebilecek otoparka ulaşabilmek
için ise ön bahçelerde en fazla 3 metre genişliğindeki şeritle sınırlı
olmak şartıyla ve tabii zemin fazla değiştirilmeden kazı yapılabilir.
Yan
bahçelerin tesviyesi
MADDE 17-
(1) Arka bahçe tesviye kotunun
±0.00 kotundan düşük olduğu durumlarda; yan bahçelerde, ön ve arka bahçeler
arasında uyum sağlayacak şekilde ve hiçbir biçimde arka bahçe tesviye
kotunun altına inilmemek koşuluyla tesviye yapılabileceği gibi
kademelendirme de yapılabilir.
(2) Arka bahçe tesviye kotunun ±0.00 kotundan
yüksek olduğu durumlarda; yan bahçelerde, ön ve arka bahçeler arasında uyum
sağlayacak şekilde ve hiçbir biçimde ±0.00 kotunun altına inilmemek
koşuluyla tesviye edilebileceği gibi kademelendirme de yapılabilir.
Arka
bahçelerin tesviyesi
MADDE 18-
(1) Tabii zemini ±0.00 kotunun
üstündeki arka bahçe zemininin bu kota kadar kazılması esastır. Ancak,
kayalık zeminlerde veya parsel arka sınırındaki ortalama tabii zeminin
+2.00 kotundan yukarıda olması halinde, gerekli önlemler alınarak bina arka
cephesinden itibaren 3.00 metrelik şeridin tesviyesi ile yetinilir.
(2) Tabii zemin kotu ±0.00 kotunun altında kalan
arka bahçelerde bina köşelerinden en düşük kottakinin seviyesine kadar kazı
yapılabilir. Parselin en düşük arka köşe noktası ile binanın en düşük arka
köşe noktası arasındaki kot farkının 1.00 metreden fazla olması durumunda,
bina arka cephesinden 3.00 metreden itibaren kademelendirme yapılabilir.
(3) Arka bahçelerde 2.00 metreden fazla olmamak ve
(±0.00) kotunu geçmemek koşuluyla dolgu yapılabilir.
(4) Yapının bodrum katının otopark olarak
kullanılmasını sağlamak amacıyla düz ve yol kotuna göre 3 metreye kadar
azalan eğimli parsellerde, arka bahçe tesviye kotu 0.00 kotundan itibaren
en çok 3.00 metreye kadar kazılabilir.
(5) Binaların arka bahçelerinde kazı ve tesviye
yapılması halinde binalarda ve komşu parsellerde yer alan binalarda
herhangi bir zarar oluşmaması bakımından projesine uygun olarak istinat
duvarı da dâhil gerekli tüm önlemler alınır.
(6) Yoldan kotlandırılan parsellerde, arka bahçede
ve bodrum katlarda bina otoparkının yapılmasının mümkün görüldüğü hallerde,
bu otoparka giriş temin etmek üzere yan bahçelerin gerekli istinat
duvarları ve korkuluklar yapılarak güvenlik tedbirleri alınmak ve kazı
halinde açığa çıkabilecek bodrum katlar iskan
edilmemek şartı ile tesviyesi mümkündür.
Parsel
kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları
MADDE 19-
(1) Parsel kullanım
fonksiyonlarına göre yapılaşma koşullarına ilişkin olarak Planlı Alanlar
İmar Yönetmeliğinin 19 uncu maddesi uygulanır.
Taban
alanı
MADDE 20-
(1) Taban alanına ilişkin olarak
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 20 nci maddesi
uygulanır.
Katlar
alanı
MADDE 21-
(1) Katlar alanı; bodrum kat, asma
kat, çatı arası piyesi ve açık/kapalı çıkmalar dâhil, kullanılabilen bütün
katların, katlar alanına dâhil edilmeyen alanları çıktıktan sonraki
alanları toplamıdır. Kullanılabilen alanlar deyiminden; konut, işyeri,
eğlence ve dinlenme yerleri gibi oturmaya, çalışmaya, eğlenmeye, dinlenmeye
veya ibadet etmeye ayrılan alanlar anlaşılır.
(2) Tamamen toprağın altında kalması nedeniyle; 22 nci madde uyarınca emsal hesabına konu edilmeyen alanlar
ile kat adedine konu edilmeyen katların hiç bir cephesi kazı ve tesviye
yapılarak açığa çıkarılamaz.
(3) Emsal hesabına dâhil edilmeyen alanlar, proje
değişikliği ile imar planındaki veya bu Yönetmelikle belirlenen emsal
değerini aşacak şekilde emsal hesabına konu alan haline getirilemez,
müstakil bağımsız bölüm haline dönüştürülemez ve kat mülkiyeti tesis
edilemez.
(4) Uygulama imar planında emsal verilmeyen
parsellerde katlar alanı, planla veya bu Yönetmelikle belirlenen; taban
alanı katsayısı ile kat adedinin çarpılmasıyla hesaplanır.
Katlar
alanı hesabına dâhil edilmeyen kullanımlar
MADDE 22-
(1) Planlı Alanlar İmar
Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin sekizinci fıkrasında belirtilen esaslar
dâhilinde;
a) Taban alanına dâhil edilmeyen kullanımlar,
b) Üstü sökülür-takılır hafif malzeme ile kenarları
rüzgâr kesici cam panellerle kapatılmış olsa dahi açık oturma yerleri,
c) Bu Yönetmelik uyarınca yapılması zorunlu olan
kapıcı dairelerinin toplam 70 m2’si,
ç) Atrium ve galeri
boşlukları,
d) Ortak alan niteliğindeki mescit ve müştemilat,
e) Bina için gerekli minimum sığınak alanı,
f) Alışveriş merkezlerinde ve 40’tan fazla bağımsız
bölümü bulunan binaların normal katlarında, binanın ortak merdiveni ile
bağlantılı, dışarıdan erişimi bulunmayan, toplamda 50 m²’yi geçmeyen, ticari kullanıma konu edilemeyen, ortak
alan niteliğinde kütüphane odası,
g) Otopark alanları,
ğ) Yapı yüksekliği 60.50 metreden fazla olan
binalar ile özelliği gereği tesisat katı oluşturulması zorunlu binalarda
sadece tesisat için oluşturulan tesisat katları,
h) Bina veya tesise ait olan ısıtma, soğutma,
tesisat alanı, su sarnıcı, havalandırma sistemleri ve enerji verimliliği
sistemlerinin bulunduğu alanlar, arıtma tesisi, gri su toplama havuzu,
yakıt ve su depoları, trafolar, jeneratör, ısı merkezi, enerji odası,
kömürlük, eşanjör ve hidrofor bölümleri,
ı) Bütün cepheleri tamamen
toprağın altında kalan bodrum katlar ile kısmen açığa çıkan yol cephesi
haricindeki bodrum katlarda yer alan, tek başına bağımsız bölüm
oluşturmayan, bir bağımsız bölümün eklentisi olmayan, ticari amaç
içermeyen, sadece binada oturanların kullanımına yönelik, toplamda emsal
hesabına konu alanın % 5’ini ve 1000 m²’yi
geçmeyen ortak alan niteliğindeki yönetim ve toplantı odaları ile spor ve
sosyal mekânlar,
i) Bütün cepheleri tamamen toprağın altında kalan
bodrum katlarda yer alan, tek başına bağımsız bölüm oluşturmayan, bağımsız
bölüm net alanının %50’sini geçmeyen depo amaçlı eklentiler,
j) Kontrol veya bekçi kulübelerinin 12 m² ye kadar
olan kısımları,
k) Bağımsız bölüm net alanının %20’sini geçmemek
kaydıyla açık çıkma şartlarını taşıyan balkonlar, kat ve ara sahanlıkları
dâhil açık veya kapalı merdiven evi ile açık havuzlar,
l) Taşıyıcı sistemi kesme taş
yığma bina olarak tasarlanan zemin dâhil 3 katı geçmeyen geleneksel mimari
öğeler barındıran binalarda, tasarım gereği taşıyıcı yığma taş iç
duvarların genişliği 12.50 cm’den fazla olan
kısımları, taşıyıcı yığma taş dış duvarların genişliği 25 cm’den fazla olan kısımları, bu yapıların statik
tasarım gereği düşey taşıyıcılar da bulunabilen ve bağımsız bölüm net
alanının %20’sini geçmeyen balkonları, bu yapıların geleneksel mimari öğesi
olan; bahçe ile irtibatı olup gerektiğinde basamak ile çıkılan, binanın
girişi ile beraber ya da çıkma veya balkon altında yer alabilen, düşey
taşıyıcılar ile desteklenen üst örtüye sahip olabilen taşlık, dış sofa veya
eyvan alanları,
katlar alanına dâhil edilmez.
Bahçe
mesafeleri
MADDE 23-
(1) Uygulama imar planında, aksine
bir hüküm bulunmadığı durumlarda bahçe mesafeleri;
a) Ön bahçe ve yol kenarına rastlayan bahçe
mesafeleri ile kamusal alanlara komşu olan bahçe mesafeleri en az 5.00
metredir.
b) Yan bahçe mesafesi en az 3.00 metredir.
c) Arka bahçe mesafesi en az 3.00 metredir.
ç) Yan ve arka bahçe mesafeleri; tabii veya tesviye
edilmiş zeminin üzerinde kalan bodrum katları da dâhil, dörtten fazla katlı
binalarda 4 katın üzerindeki her kat için 0.50 metre artırılır. Bu hüküm
parsellerin park alanına komşu cephelerinde uygulanmaz.
d) Birden fazla blok yapılan parsellerde bloklar
arası bahçe mesafesi her blok için ayrı ayrı
hesaplanır. Bahçe mesafeleri hesaplanırken kat adedi o cephede kısmen veya
tamamen tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında kalan katlar hariç diğer
iskan edilen bodrum katlar dikkate alınarak
hesaplanır.
e) Bina yüksekliği hesabında, arkasında kullanılan
hacim oluşturulmamış istinat duvarları yükseklik hesabına dâhil edilmez.
f) Yan ve arka bahçe mesafelerinin hesabında
dikkate alınacak kat adedi o cephede kısmen veya tamamen tabii veya tesviye
edilmiş zeminin altında kalan katlar hariç diğer katların toplam
yüksekliğinin üçe bölünmesi ile bulunur. 2.50 metreyi aşan artık değerler 1
kat adedine tekabül eder.
g) Bu Yönetmelikte yer alan kat adedine bağlı
olarak yan ve arka bahçe mesafelerinin 0.50 metre arttırılmasına ilişkin
hükümler yapıda bulunan her katta ayrı ayrı
değerlendirme yapılarak da uygulanabilir.
ğ) Uygulama imar planında aksine bir açıklama
getirilmediği takdirde, binanın tabii zemin veya tesviye edilmiş zemindeki
en düşük kottaki görünen yüksekliği 60.50 metre veya daha fazla ise; ön,
yan ve arka parsel sınırından en az 15.00 metre çekilmek durumundadır.
60.50 metre yükseklikten sonra artan her kat için ön, yan ve arka bahçe mesafelerine
0.50 metre ilave edilir.
h) Çok yüksek yapı, az katlı bir ana kitle üzerinde
yükseliyorsa, parsel sınırı ile ana kitlenin parsele en yakın noktası
arasındaki mesafe 10.00 metreye kadar düşürülebilir. Ana kitle yüksekliği
dâhil yapı yüksekliğinin 60.50 metre olması durumunda yükselen blok ile
parsel sınırı arasındaki mesafe en az 15.00 metre olup 60.50 metre yükseklikten
sonra artan her kat için bu mesafeye 0.50 metre ilave edilir. Bu maddede
ifade edilen ana kitle; en fazla 5 katlı olup kat adedi binanın en düşük
kottaki cephesi esas alınarak belirlenir. Bir parselde birden fazla 60.50
metre yükseklikte bina yapılması halinde binalar arasındaki mesafe, 20.00
metre olup, 60.50 metre yükseklikten sonra ilave her 3.00 metre yükseklik
için bu mesafeye 0.50 metre ilave edilir. Bu fıkraya göre fazladan
bırakılması gereken çekme mesafeleri bir veya birkaç kat birlikte etüt
edilerek binada kademelenme yapılmak suretiyle de gerçekleştirilebilir.
ı) Bir parselde az katlı ana bir kitle üzerinde
birden fazla yükselen bloklar tertiplenmesi halinde, bloklar arasında en az
yapının ana kitlesi üzerinde kalan bölümlerinin yüksekliklerine göre bu
Yönetmelikte belirlenen iki bina arasındaki yan bahçelerin toplamı kadar
mesafe bırakılmak zorundadır. Bloklar arası mesafenin korunması, konsol
çıkmaları yapılarak iki blok arası mesafenin azaltılmaması zorunludur.
(2) Tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında
kalmak ve parsel sınırları dışına taşmamak kaydıyla, ön bahçe statüsünde
olmayan yan ve arka bahçe mesafelerinde su deposu, otopark ve mevzuatı
gereğince zorunlu miktardaki sığınaklar yapılabilir. Ayrıca ön bahçelerde
de tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında; parsel sınırına 3.00
metreden fazla yaklaşmamak şartıyla ön bahçe mesafesinin yarısına kadar
zorunlu otoparklar yapılabilir. Ancak sit alanları ve özel çevre koruma
alanlarında, koruma amaçlı uygulama imar planı hükümlerine uyulur.
(3) Ön bahçe mesafesi 7.00 metreye çıkarılmak
kaydıyla, bina cephesinden itibaren 2.00 metre dışında kalan kısım ön
bahçede açık otopark yapılabilir.
(4) Ön, yan ve arka bahçelerde; kapalı mekân
oluşturmayan ve tüm cepheleri açık, katlı olmayan, bağımsız bölüm veya
bağımsız bölümün eklentisi niteliği taşımayan, tabii veya tesviye edilmiş
zemin üzerine;
a) Kameriye,
b) Pergola,
c) Süs havuzu,
ç) Çocuk bahçeleri,
d) Bina giriş köprüleri,
e) Oyun ve sportif amaçlı bahçe düzenlemeleri,
yapılabilir.
(5) Ön, yan ve arka bahçelerde güvenlik kulübesi
yapılabilir.
(6) Konut, konut+ticaret, turizm, eğitim, ibadet,
sağlık ve spor parsellerinin bahçe mesafelerinde, binanın zemine oturduğu
alanın dışında kalan alanın her 30.00 m2’si için bir ağaç dikilir. Parselin
ağaç dikimine uygun olmaması halinde bu fıkrada belirtilen şarta göre
hesaplanan sayıda ağaç, ilgili idarenin uygun göreceği, imar planlarında
kamunun kullanımına ayrılmış bir alana dikilir. Uygulama yapılacak
adalarda/parsellerde mevcut korunabilecek ağaçlar gerekli olan ağaç
sayısından düşülür. Adasında/parselinde bahçe/çevre düzenlemesi yapılmamış
ve gerekli sayıda ağaç dikilmemiş binalara yapı kullanma izni verilmez.
(7) Mevzuat değişikliği veya yapıdaki kat veya alan
artışları nedeniyle asansör yapılması zorunlu hale gelen mevcut yapılara
ilişkin ilave veya tadilat ruhsatı taleplerinde; bina içinde yapılacak
tadilatlarla asansör tesis edilememesi halinde, engellilerin de erişiminin
sağlanabilmesi için ön, yan ve arka bahçe mesafeleri içinde parsel sınırına
en az 1.50 metre mesafe bırakılmak kaydıyla asgari ölçülerde panoramik
asansör veya ulaşılacak katın yüksekliğinin uygun olması halinde 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu
uyarınca muvafakat alınarak mekanik kaldırma iletme platformu yapılabilir.
(8) Eksik katlı yapı ruhsatı taleplerinde, uygulama
imar planında belirlenen veya uygulama imar planında belirlenmemişse, bu Yönetmelikteki
kat adedi veya bina yüksekliğine göre bu Yönetmelik ile belirlenen bahçe
mesafelerine uyulur.
Bir
parselde birden fazla bina yapılması
MADDE 24-
(1) Uygulama imar planında aksine
bir hüküm yoksa bu Yönetmeliğin bahçe mesafeleri ile ilgili hükümlerine
uyulması kaydı ile bir parsele, birden fazla bina yapılabilir.
(2) Bir parselde birden fazla binanın
projelendirilmesi halinde, binalar arası mesafe her binanın yüksekliğine
göre yaklaşma mesafeleri ayrı ayrı tespit edilip
toplanmak suretiyle bulunur.
(3) Maliklerin talebi halinde, tapu idareleri aynı
kullanım kararını ve yapı nizamını haiz imar parsellerini imar adası içinde
tevhit ederek yeni elde edilen imar parselleri üzerinde yatay kat mülkiyeti
veya kat irtifakı tesis ederler.
Eksik
katlı bina yapılması
MADDE 25-
(1) Planla veya bu Yönetmelikle
belirlenen kat adedine veya bina yüksekliğine uygun olarak bahçe mesafesi
bırakılmak ve ilgili idarenin uygun görmesi, üçüncü ve dördüncü fıkralarda
belirtilen koşullar sağlanmaksızın ilave kat yapılamayacağının ilgilisine
tebliğ edilmesi kaydıyla daha az katlı bina yapılabilir. Uygulama imar
planlarında bu uygulamanın yapılmasına ilişkin hüküm olması halinde, ilgili
idarenin uygun görmesi koşulu aranmaz.
(2) Eksik katlı yapılan binalarda yapı ruhsatı, yapı
kullanma izin belgesi ve enerji kimlik belgesi yapılan kısım için
düzenlenir. Daha sonradan tamamlanmak istenmesi halinde, yürürlükteki plan
ve mevzuat hükümlerine uygun olarak ilave ruhsat ve binanın tamamı için
enerji kimlik belgesi düzenlenmesi zorunludur.
(3) Eksik katlı binalara imar
planına aykırı olmamak koşuluyla kat ilavesi yapılabilmesi için; temel ve
statik çözümlerin, yangın tedbirlerinin, enerji verimliliğinin, plan ve bu
Yönetmelikte gösterilen azami yüksekliğe uygun olması; otopark, sığınak,
merdiven, asansör yeri, ışıklık ve diğer yapı elemanlarının da plan ve bu
Yönetmelikte gösterilen azami yüksekliğe göre hesaplanması ve bırakılması
zorunludur.
(4) Eksik katlı inşa edilen binanın mevcut haliyle
veya tadilat yapılarak yürürlükteki plana ve mevzuata uygunluğunun
sağlanamaması halinde bina yıkılmadan kat ilavesi yapılmasına izin
verilmez.
(5) Eksik katlı binalara yapılacak ilavelerde fenni
mesuliyet, temel ve statik hesapları, yangın tedbirleri ve enerji
verimliliği konuları da dâhil mevcut yapı ve ilave yapılan kısımları
kapsayan teknik rapor düzenlemek suretiyle yapı denetim kuruluşlarınca
üstlenilir.
Yapılaşmada
idarenin yükümlülükleri
MADDE 26-
(1) İdareler; tasarrufu altındaki
yol, meydan, otopark, park, yaya bölgesi, kaldırım gibi yerler ile bunlar
üzerindeki kamu hizmetlerinin yürütülebilmesi için TSE standartlarına ve
ilgili mevzuatına göre;
a) Bisiklet yolu, otopark, yönlendirme,
sinyalizasyon, aydınlatma ve ağaçlandırma uygulamalarıyla ve kent
mobilyalarıyla beraber kaldırım ve kavşak düzenlemelerini yapmak veya
yaptırmakla,
b) Reklam ve bilgilendirme levha ile pano
düzenlemelerini yapmak veya yaptırmakla,
c) İlgili idarenin uygun görmesi
şartıyla; belirli bir süre için düzenlenen sosyal ve kültürel etkinlikler
için geçici olarak ihtiyaç duyulan altyapıyı ve geçici olarak talep edilen
hafif ve sökülüp takılır malzemeden yapılan fuar, sergi, sahne ve çadır
gibi üstyapının kurulması ve kaldırılması için gereken izinlerin
verilmesine ilişkin iş ve işlemleri yürütmekle ve güvenlik tedbirlerinin
alınmasını sağlamakla,
yükümlüdür.
(2) Bu madde kapsamında yürütülen çalışmalarda
tescilli ve tarihi yapılar ile doğal dokunun korunması esas alınır.
(3) Binalardaki her türlü dış aydınlatma ile tente
uygulamalarının kent ve yapı estetiğinin sağlanması amacıyla bina ve
çevresi ile ölçek, form, renk ve malzeme açısından uyumlu olması sağlanır.
(4) Balkon veya teraslara yapılacak
açılır-kapanır-katlanır cam kapama panel sistemlerinde cephe estetiğinin
korunması için apartman veya site yönetiminin belirleyeceği tek model
kullanılarak katlar arası ölçek, form, renk ve malzeme bütünlüğü
sağlanmalıdır.
(5) Bina cephesine doğrudan klima üniteleri, çanak
anten, muhtelif kablo sistemleri gibi binaya ait olmayan dış elemanlar
monte edilemez. Bu sistemlerin proje aşamasında bina çatısında
yerleştirileceği yerler belirtilmelidir. Teknik açıdan mümkün olmadığı
hallerde bu elemanların bina cephesine ne şekilde yerleştirileceği ve kamufle edileceği proje aşamasında belirtilmelidir.
Mevcut yapılarda ise kent ve yapı estetiği için cephe düzenlemesi
yapılır/yaptırılır. Cephe düzenlemesi; ölçek, form, renk ve malzeme
açısından binanın veya caddenin bütünlüğünün sağlanması için baca, çatı ve
cephe ile uyumlu olmalıdır.
(6) İlgili
belediyelerin sorumluluk ve tasarrufundaki kamu malı olarak terkinli, atıl
konumdaki yerler üzerinde; ulaşım denetim noktaları, muhtarlık, taksi
durağı, su, doğalgaz, otobüs bileti, elektrik faturası gibi tahsilat ve satış üniteleri, emlak, tabela, vergi
tahsilat merkezleri ve benzeri kamu hizmeti veren birimler, mescit, turizm,
tanıtma, danışma ve bilgi edinme konularında prefabrik tesisler, kültür ve
sanat amaçlı sökülüp takılabilir muvakkat yapılar, kermes ve benzeri
sosyokültürel aktiviteler, sosyal hizmet amaçlı dernek, vakıf ve benzeri tüzel
kuruluşlara ücretsiz verilecek teşhir ve satış reyonları, belediye ve
şirketlerinin kendi tesislerinde veya kurslarında ürettikleri her türlü
ürünlerin satış ve teşhir stantları gibi kamu hizmetlerine yönelik geçici
tesisler, ancak tarihi ve doğal dokuyu bozmayacak, trafiği olumsuz
etkilemeyecek, civar binaların görüşünü kapatmayacak, bina girişlerini
engellemeyecek şekilde söz konusu yerin karakterini muhafaza etmek şartı
ile yaptırılabilir.
(7) İlgili belediyeler; tasarrufu
altındaki meydan, yol, otopark, park, yaya bölgesi, kaldırım gibi yerler
ile bunlar üzerindeki büfe, para çekme makinesi, anıtsal yapı, çeşme,
havuz, saat kulesi, heykel ve benzeri kamu hizmetlerinin yürütülebilmesi
için gerekli tuvalet ve benzeri yerler, ulaşım ve haberleşme noktaları,
sinyalizasyon ve aydınlatma elemanları, çöp kutusu, bank, reklam ve
bilgilendirme levha ve panoları gibi kent mobilyaları ile peyzaj
elemanlarını ulaşımı aksatmamak kaydıyla Türk Standartları Enstitüsü
standartlarına da uymak şartı ile yapar veya yaptırır. Bu çerçevede;
a) Yaya kaldırımı, tek yönlü yollarda 1,50 metre,
çift yönlü yollarda 1,80 metreden,
b) Yaya geçitlerinde yolu kaldırıma bağlayan rampa
genişliği, 1,50 metreden,
c) Yaya kaldırımı üzerine gelen tente ve saçakların
altının yere olan uzaklığı, 2,40 metreden,
az olamaz.
ç) Trafik işaret ve levhalarının
ölçülendirilmesinde ilgili mevzuata uyulur.
(8) 6 ncı ve 7 nci fıkralarda belirtilen tesislerden;
a) Yaya kaldırımı dahil
20,00 metre ve daha fazla genişlikteki yollar ve meydanlar üzerinde yapılacaklara,
gerekli ise ilgili kurum ve kuruluşların görüşü alınarak, Büyükşehir
Belediyesi encümenince,
b) 20,00 metreden dar yollarda yapılacaklara ise
Büyükşehir Belediyesinin uygun görüşü alınarak ilgili ilçe belediyesi
encümenince izin verilebilir.
(9) Ticari tanıtım ve reklam amaçlı tabelalar
belediye tasarrufundaki yerlere konulamaz. Ancak, akaryakıt istasyonları,
yeni ve ithal oto servisleri ile süpermarketler, hipermarketler,
grosmarketler gibi yerlerin imar mevzuatı çerçevesinde kendi imarlı alanları
içerisinde peyzaj mimaride yerleri ve şekilleri belirlenmiş logo veya alameti farikalarının şehircilik, estetik ve
trafik açısından mahsur teşkil etmemeleri koşuluyla takılmasına izin
verilir. Bu tabelalar için birinci fıkrada belirtilen yetki doğrultusunda
ilgili idaresinden izin alınır.
(10) Yapılacak olan tesisler ile her türlü alt
yapının yapımı ve kullanımı ile bakım ve onarımı sırasında, yaya
dolaşımının ve engellilerin ulaşabilirliğinin, can ve mal güvenliğinin
sağlanması zorunludur.
Kamunun
yararı için alınması gerekli önlemler
MADDE 27-
(1) Enkaz, birikinti, gürültü ve
duman için alınacak tedbirler şunlardır:
a) Arsalarda, yapılarda ve diğer yerlerde kamunun
sağlık ve huzurunu bozan veya şehircilik, estetik ya da trafik bakımından
mahzurlu görülen enkaz veya birikintiler, gürültü veya duman oluşturan
tesisler, özel mecra, lağım, çukur, kuyu, mağara ve benzerleri mal
sahipleri tarafından ıslah edilerek bunlara ait mahzurlar giderilir.
Ayrıca, bu mahzurların oluşmaması için gerekli tedbirlerin alınması
zorunludur.
b) Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen mahzurlardan
birinin olması durumunda ilgili belediyesince mal sahibine tebligat yapılır
ve belirtilen sürede mahzur giderilmediği takdirde, ilgili belediyesince bu
mahzur giderilerek masrafı %20 fazlasıyla mal sahibinden tahsil edilir.
Mahzuru meydana getirenlerin faaliyetlerine de son verilir.
c) İmar planlarında düzenleme ortaklık payı ve
umumi tesis alanlarına ayrılmış olup, imar hakları başka bir imar
parselinde karşılanmış taşınmazların hak sahiplerine ait eski bina ve
yapılar (enkaz), malikince kaldırılmadan yeni parselinde yapı izni (ruhsat)
verilemez.
(2) Yollar üzerindeki binalı veya binasız taşınmaz
maliklerinin yükümlülükleri şunlardır:
a) İlgili belediyeler, belirli yollar üzerinde
sakıncalı bina bulunan veya binasız arsaların yola bakan yüzlerinin
Büyükşehir Belediyesince tayin edilen şekil ve tarzda kapatılmasına karar
vermeye yetkilidir.
b) Mal sahibi verilen süre içinde bu yerleri
kapatmak zorundadır. Aksi halde bu iş ilgili belediyece yerine getirilir.
Harcanan para mal sahibinden %20 fazlası ile tahsil edilir.
(3) Yıkılacak derecede tehlikeli olan yapılar
hakkında; yapıların bakımsızlık, yangın, su baskını, deprem veya çeşitli
nedenlerle yıkılacak derecede tehlikeli bir durum alması halinde, bu
yapılarla ilgili olarak 10/7/2004 tarihli ve 5216
sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 3194 sayılı Kanun, 16/5/2012 tarihli
ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun
ile 15/12/2012 tarihli ve 28498 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6306
Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda işlem tesis
edilir.
Yapıların
estetiğinde belediye yetkisi
MADDE 28-
(1) Belediyeler meclis kararıyla
mahallin ve çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamak,
güzel bir görünüm elde etmek amacı ile dış cephe boya ve kaplamaları ile
çatının malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir. Bu yetki, 1/10/2017 tarihinden önce yapılmış olan yapılar için de
kullanılabilir.
(2) Büyükşehir Belediye Başkanlığı uygun gördüğü
ana arter yollar ve meydanlardan cephe alan binalar ile ilgili şehircilik
ve estetik yönünden kurallar getirmeye yetkilidir.
Otopark
uygulamaları ve açık otoparklar
MADDE 29-
(1) Büyükşehir belediye sınırları
içindeki boş ada/parsellerde bulunduğu bölgenin otopark ihtiyacını
karşılamak amacıyla;
a) 14/7/2005 tarihli ve
2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İşyeri Açma
ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uymak, UKOME ve
ilgili belediye encümen kararı alınmak,
b) Açık otopark yerinde yapılacak kontrol kulübesi
prefabrik veya kolay taşınabilir malzemeden ve en fazla 2x2 metre ebadında
olmak,
c) Üzeri hiçbir şekilde kapatılmamak,
ç) Araç giriş ve çıkışlarını trafiği aksatmayacak
şekilde düzenlemek,
d) SİT alanları kapsamında kalan açık otopark yeri
talepleri için Koruma Kurulundan uygun görüş alınmak,
e) Amacı dışında kullanılmamak ve işyeri açma ve
çalıştırma izni iptal edildiğinde kontrol kulübesi kullanan tarafından
yıkılarak kaldırılmak,
şartlarıyla geçici açık otoparklar yapılabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yapılara İlişkin Hükümler
Yapı
ünite fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları
MADDE 30-
(1) Yapıda aşağıdaki kullanımların
bulunması zorunludur;
a) İlgili mevzuatında öngörülen ölçülerde enerji
odası,
b) Merkezi ısıtma sistemli binalarda kazan dairesi
veya kaskat sistemi veya teshin merkezi,
c) Katı yakıt kullanan sobalı binaların bodrum veya
zemin katlarında veya bodrum katı bulunmayan binaların ortak alan
niteliğini haiz olmak ve eklenti ihdas etmemek kaydıyla bahçelerinde her
daire için en az 5.00 m2, en fazla 10.00 m2 odunluk, kömürlük veya depolama
yeri,
ç) 27/11/2007 tarihli ve
2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların
Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, 25/8/1988 tarihli ve 19910 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Sığınak Yönetmeliği, 22/2/2018 tarihli ve 30340
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Otopark Yönetmeliği, 5/12/2008 tarihli ve
27075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Binalarda Enerji Performansı
Yönetmeliği ve 18/3/2018 tarihli ve 30364 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinde binada zorunlu olarak
bulunması gereken birimler,
asgari ölçülerde yapılır.
Kat
yükseklikleri
MADDE 31-
(1) Kat yükseklikleri uygulama
imar planında daha fazla belirlenmemiş ise döşeme üst kotundan döşeme üst
kotuna olmak üzere en fazla;
a) Ticaret bölgelerinde; zemin katlarda 4.50 metre,
asma katlı zemin katlarda 5.50 metre; diğer katlarda 4.00 metre,
b) Ticaretin de yapılabildiği karma alanlarda;
zemin katlarda 4.50 metre, asma katlı zemin katlarda 5.50 metre; diğer
katlar konut ise 3.60 metre konut harici ise 4.00 metre,
c) Konut bölgelerinde zemin ve normal katlarda 3.60
metre,
ç) Zemin katında ticaret yapılabilen konut
bölgelerinde ise zemin katlarda 4.50 metre, asma katlı zemin katlarda 5.5 metre, diğer katlarda 3.60 metre,
d) Konut bölgelerinde; geleneksel mimari öğeler
barındıran ve taşıyıcı sistemi kesme taş yığma bina olarak tasarlanan zemin
dâhil 3 katı geçmeyen binalarda zemin ve normal katlarda 4.50 metre,
kabul edilerek uygulama yapılabilir.
(2) Bu maddede belirtilen kat yükseklikleri dikkate
alınmadan bina yüksekliği verilen planlarda birinci fıkraya göre
değerlendirme yapılıp bina yüksekliği yeniden değerlendirilinceye kadar
uygulamalar birinci fıkrada belirtilen kat yükseklikleri ile plandaki veya
planda belirlenmemişse bu Yönetmelikle belirlenen kat adedinin çarpılması
sonucu bulunan bina yüksekliğine göre gerçekleştirilebilir. Ancak bir adada
bulunan parsellerin en az dörtte üçünün yürürlükteki planın kat adedine
göre yapılaşmış olması halinde mevcut teşekkülün kat yükseklikleri dikkate
alınır.
(3) Tesisat katının yüksekliği normal kat
yüksekliğini aşamaz. Özelliği gereği tesisat katı zorunluluğu olan 60.50
metreyi aşan binalarda tesisat katının 2.00 metresi bina yüksekliğinden ve
yapının kat adedinden sayılmaz.
(4) İskân edilen katların iç yüksekliği, asma
katlar hariç 2.60 metreden az olamaz. Ancak hava maniası
olup planla kat adedi belirlenen parsellerde bu yükseklik 2.40 metreye
düşürülebilir.
(5) Yıkanma yeri, banyo, duş, lavabo yeri, tuvalet,
kiler, merdiven altı, her türlü iç ve dış geçitler ve iskân edilmeyen
bodrum katları ile müştemilât binalarında, iç yükseklik 2.20 metreye kadar
düşürülebilir.
(6) Garaj, kalorifer dairesi, odunluk, kömürlük,
bodrum katlarda yer alan otoparklar ve benzeri özellik arz eden yerlerin
yükseklikleri bu maddede yer alan hükümlere tabi olmayıp, hizmetin
gerektirdiği şekilde 2.20 metrenin altında olmamak kaydıyla idaresince
tespit ve tayin olunur.
(7) Eğitim, sağlık, sanayi yapıları ile sinema,
tiyatro ve konferans salonları, katlı otoparklar, düğün salonu, resmî kurum
ve kuruşlara ait binalar ve spor salonları gibi özellik arz eden yapılarda
iç yükseklikler, teknolojik ve mimari gereklere göre mimari estetik komisyon
kararı ile belirlenir.
Yapı
piyesleri ve ölçüleri
MADDE 32-
(1) Konut yapılarında:
a) Her müstakil konutta en az aşağıdaki piyesler
bulunur:
Piyes Dar
Kenarı Net
Alanı
1
oturma odası 3.00
metre 12.0 m2
1
yatak odası 2.50
metre 9.00 m2
1
mutfak veya yemek pişirme yeri 1.50
metre 3.30 m2
1
banyo veya yıkanma yeri 1.50
metre 3.00 m2
1
tuvalet 1.00
metre 1.20 m2
1
banyo ( tuvalet ile birlikte) 1.50
metre 4.00 m2
b) (a) bendinde belirtilen alan tanımlamasında ek
olarak piyes yapılmak istenildiğinde bu şartlar aranmaz.
c) 3 veya daha az odalı konutlarda banyo/yıkanma
yeri ile tuvalet aynı yerde düzenlenebilir.
ç) Hol ve koridor genişlikleri 1.20 metreden az
olamaz.
d) Mutfak nişi ve oda ile banyo ve tuvaletin aynı
mekânda düzenlenmesi halinde her mekân için öngörülen en az alanların
toplamı kadar alan düzenlenmek zorundadır.
e) Bu fıkrada belirtilen piyesler ile koridor
ölçüleri engellilerin de kullanımını sağlayacak standartlara ve erişilebilirlik
mevzuatına uygun olmak zorundadır.
f) Aynı kattaki bağımsız bölümlerin
havalandırmaları aynı boşluğa açılabilir.
g) Su depoları ve ıslak hacimlerin altında enerji
odaları teşkil edilemez.
ğ) Giriş holü, soyunma yeri, sandık odası veya
kiler gibi mekanlar oda sayılmazlar.
h) Islak hacimlerde tefriş yapılması zorunludur.
(2) Umumi binalarda:
a) Yangın, deprem ve erişilebilirlikle ilgili
mevzuat ve standarda uygun olmak kaydıyla; uzunluğu 10.00 metreye kadar
olan koridorlar 150 cm, 10.00 - 20.00 metre arasındaki koridorlar 180 cm,
20.00 metreyi geçen koridorlar 200 cm’den dar
olamaz.
b) Resmî kurumlarca yapılacak eğitim binaları,
sağlık binaları, spor tesisleri ve benzeri binalarda ilgili bakanlıkça
onaylanmış projeleri esas alınır. Bu amaçla yaptırılacak özel binalarda, bu
Yönetmelikte kendileri ile ilgili verilenler dışında ilgili bakanlıkların
yönetmelikleri dikkate alınır. Umumi binalarda engellilerin kullanımına
uygun en az bir lavabo ve tuvalet yapılması zorunludur. Yapılacak olan bu mekanların ebatları, TSE standartlarına uygun olmalıdır.
(3) Ticari kullanımlı bağımsız bölümlerde:
a) Dükkan ve büroların dar
kenarı 2.00 metreden az olmamak üzerine alanı 6.00 metrekareden az olamaz.
b) Alanı 20.00 metre kareden büyük dükkanlarda en az bir adet tuvalet ve lavabo bulunması
zorunludur.
c) Alanı 300 m²’den daha büyük dükkânlarda yeterli
sayıda olmak üzere bay ve bayanlar için ayrı ayrı
en az birer adet tuvalet ve lavabo yeri ayrılması şarttır. Tuvaletlerden en
az bir tanesi engelli kullanımına uygun olmalıdır.
ç) Bağımsız bölüm brüt alanı 300 m²’yi geçen her bir bağımsız ofis-işyeri alanı için bay ve
bayan ayrı olmak üzere birer adet tuvalet ve lavabo yeri ile engelliler
için tuvalet ayrılması zorunludur. Bununla birlikte bağımsız bölüm brüt
alanı 20 m²’den az olan dükkanlarda, her 5 dükkan
için 1 adet umumi tuvalet ve lavabo yeri ayrılması zorunludur. Ayrıca
tuvaletlerin yapı ortak alanları içerisinde yapılması zorunludur.
d) Özellik arz eden binalarda bu Yönetmeliğin
kendileri için belirtilen hükümleri geçerlidir.
Bina
girişleri ve rampaları
MADDE 33-
(1) Bina giriş koridoru genişliği,
ana merdivene ve asansöre ulaşıncaya kadar dış kapı genişliğinden az
olmamak koşuluyla umumi binalarda en az 2.20 metre, diğer binalarda ise en
az 1.50 metredir.
(2) Ön bahçe mesafesi 10.00 metre ve daha fazla
olan parsellerde bordür üst seviyesinden en fazla 2.00 metre inilmek veya
çıkılmak suretiyle ön bahçeden bina girişi yapılabilir.
(3) Yoldan yüz almayan cephelerden, köprü veya
giriş şeridi aksı hizasındaki bordür seviyesinden en fazla 2.00 metre
inilmek veya çıkılmak suretiyle giriş yapılabilir.
(4) Yoldan doğrudan giriş alan binalarda, girişin
hizasındaki bordür taşı üst seviyesinin altında giriş yapılamaz.
(5) Tabii zeminden kotlandırılan parseller birinci,
ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralardaki şartlara tabii değildir. Girişin,
tabii zemine uyumlu olarak düzenlenen merdiven ve rampalarla sağlanması
gerekir.
(6) Bölge kat nizamını bozacak şekilde tesviye
yapılamaz.
(7) Konut binalarının zemin katlarının dükkân veya
mağaza olarak düzenlenmesi halinde dükkân ve mağaza girişlerinin sadece yol
cephesinden yapılması gerekir.
(8) Döşeme kaplamalarında kaymayı önleyen,
tekerlekli sandalye ve koltuk değneği hareketlerini güçleştirmeyen,
standardına uygun malzeme kullanılması zorunludur.
(9) Binalarda ve girişlerinde engellilerin
erişimine yönelik TS 9111 standardına uyulması zorunludur.
(10) Rampaların kenar korumaları, genişlikleri,
sahanlıkları, korkuluk ile küpeşte ve kaplama malzemeleri engellilerin de
dolaşımına olanak sağlayacak şekilde TS 9111 standardına uygun yapılmak
zorundadır.
(11) Bina girişlerinde engellilere yönelik ön
bahçede parsel sınırına kadar giriş rampası veya merdivene bitişik dar
kenarı en az 0.90 metre ve alanı en az 1.20 m² engelli asansörü yeri ya da
mekanik kaldırma iletme platformu yapılır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının
görüşü alınmak suretiyle engellilerin kullanımı için farklı uygulama
yapılabilir.
(12) Bina girişinde ve bina içinde bulunan
rampaların eğimleri aşağıdaki değerlere uygun olmak zorundadır:
En fazla
yükseklik En fazla eğim
15 cm ve daha az 1:12 (% 8)
16-50 cm arası 1:14 (% 7)
51-100 cm arası 1:16 (% 6)
100 cm üzeri 1:20 (% 5)
(13)
Rampalarda ve ara sahanlıklarda kesintisiz olarak 0.90 metre
yükseklikte 1. düzey ve 0.70 metre yükseklikte 2. düzey, elle tutulduğunda
kolay kavranabilecek şekilde 32-45 mm çapında küpeşte bulunmak zorundadır.
(14) Tabii zeminden kotlandırılan parsellerde,
engellilerin bodrumdan/zemin katlardan bina girişini sağlamak üzere komşu
parsellere zarar vermeyecek şekilde en az rampa ölçülerinde tesviye
yapılabilir.
(15) Binalara girişi sağlayan
köprü ve giriş şeridi ile yaya kaldırımı ve bina girişi arasında kot farkı
olduğu durumlarda veya binalara girişin merdivenle sağlanmasının zorunlu
olduğu hallerde, merdivenlerin yanı sıra, engellilerce de kullanılmak
amacıyla, kaymayı önleyen döşeme kaplamalı, tekerlekli sandalye ve koltuk
değneği hareketlerini güçleştirmeyen standardına uygun rampa yapılması
zorunludur.
(16) Bina giriş sahanlıkları yan bahçe mesafelerine
en fazla 2.00 metre yaklaşabilir.
Merdivenler
MADDE 34-
(1) Merdiven kolu ve sahanlıklar:
a) Ortak merdiven kolu ve sahanlık genişlikleri
konut yapılarında Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
hükümlerine göre hesap edilecek kaçış genişliğinden az olmamak üzere 1.20
metreden, diğer yapılarda 1.50 metreden, konutlarda bağımsız bölüm içindeki
merdivenler ise 1.00 metreden az olamaz. Çatıya ve bodrum katlarına ulaşan
ortak merdivenler ile servis merdivenlerinde de bu ölçülere uyulur. Bu
merdivenler ahşap olamaz.
b) Merdiven evlerinin bina cephesinden, çatıdan veya
ışıklıktan doğrudan ışık alması ve merdivenlerin çatıya ve bodrumlara
ulaştırılması zorunludur.
c) Merdiven basamakları ve sahanlık ölçülerine dair
TSE standartlarının bu maddede belirtilen ölçü ve miktarlardan küçük olması
halinde bu madde hükümleri geçerlidir.
ç) Merdivenlerin her iki tarafında da engellilerle
ilgili TSE erişilebilirlik standartlarına uygun korkuluk ve küpeşte
yapılması, ayrıca sahanlık ve merdiven döşemelerinde ve kaplamalarında da
standartlara uyulması zorunludur.
(2) Merdiven basamaklarının ölçüleri ve
özellikleri:
a) Asansörü olmayan binalarda basamak yüksekliği
0.16 metreden, asansörlü binalarda 0.18 metreden, bina dışındakilerde ise
0.15 metreden fazla olamaz.
b) Basamak genişliği 2a+b= 60 ila 64 formülüne göre
hesaplanır. Formüldeki a: yükseklik, b: genişliktir. Ancak bu genişlik 0.27
metreden az olamaz.
c) Balansmanlı
(dengelenmiş) merdivenlerde basamak genişliği en dar kenarda 0.10 metre,
basamak ortasında 0.27 metreden az olamaz.
ç) Basamak uçları çıkıntısız (damlalıksız) olmak
zorundadır.
(3) Kullanım değişikliğinde ve karma kullanımlı
binalarda merdivenler için;
a) Mevcut binalarda, umumi binaya dönüştürmek gibi
kullanımı değiştirmeye yönelik taleplerde, mevcut merdiven ölçülerinin yeni
kullanıma dair merdiven ölçülerini sağlaması zorunludur.
(4) Servis merdivenleri ve ölçüleri hakkında;
a) İskan edilmese de çatı
ve bodrum katlara ulaşan ortak merdivenlerde asgari merdiven ölçülerine
uyulur.
b) Tüm binalarda ana merdivenle bodrum katlarda
tertiplenen ortak yerler arasında bağlantı kurulması zorunludur.
c) Tek bağımsız bölümlü konut binalarında bodrum
katlar iskan edilmediği takdirde dışarıdan ulaşım
sağlanabilir.
(5) Yangın önlemleri ve kaçış merdivenleri ile
ilgili olarak Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri
geçerlidir.
(6) Konut dışı kullanımlarda birden fazla kata
yayılan ve herkesin yararlandığı bağımsız bölüm merdivenleri de bu madde
hükümlerine tabidir.
(7) Binalarda son kattaki bağımsız bölümlerle
irtibatlı çatı arası piyeslerine çıkan iç merdivenlerde birinci ve ikinci
fıkralardaki şartlar aranmaz.
(8) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce
yürürlükte olan mevzuata uygun olarak yapılmış yapılara bu Yönetmelik
hükümlerine göre kat ilavesi yapılması halinde mevcut merdiven ölçüleri
ilave katlar için de aynen uygulanabilir.
(9) Karma kullanımlı binalarda her kullanım için
ayrı merdiven evi düzenlenmesi zorunludur. Bu kullanımların birbirine
dönüştürülmesi durumunda yeni oluşan kullanım için bağımsız genel merdiven
oluşturulmadan tadilata izin verilmez.
(10) Yüksekliği 1.80 metreden az olan merdiven
altları kapatılır.
Işıklıklar
ve hava bacaları
MADDE 35-
(1) Her müstakil ev veya dairede,
en az 1 oturma odası ile yatak odalarının doğrudan doğruya hariçten ışık ve
hava almaları gereklidir. Bu şekilde ışık ve hava almalarına lüzum olmayan
diğer odalarla mutfakların ışıklıktan, yıkanma yeri ve tuvaletlerin ışıklık
veya hava bacasından faydalanmaları da mümkündür. Ancak tuvalet ve yıkanma
yerleri ile odalar aynı ışıklığa açılamaz.
(2) Işıklıkların;
a) 1 ila 6 katlı binalarda dar kenarı 1.50 metreden
ve alanı 4.50 m²’den,
b) 7 ve daha fazla katlı binalarda dar kenarı 2.00
metreden ve alanı 9.00 m²’den,
az olamaz.
(3) Her türlü binada hava bacalarının asgari ölçüsü
0.60x0.60 m²’dir. Bu alan herhangi bir yapı
elemanı (baca, kiriş ve benzeri) ile daraltılamaz.
(4) Hava bacaları, şönt
baca tipi olarak düzenlenemez.
(5) Asgari ölçüdeki bir ışıklık veya hava
bacasından her katta en çok dört piyes faydalanabilir. Bu piyeslerin
sayısının artması halinde, dörtten fazla her piyes için ışıklık veya hava
bacası ölçüsü aynı oranda arttırılır. Ancak, birinci fıkrada belirtilen
şekilde ışık ve hava alması gerekmeyen veya lüzumlu ışık ve havayı bu
Yönetmelikte tarif edilen şekilde alması mümkün olan piyeslerden, herhangi bir
ışıklık veya hava bacasına pencere açılması, bu ışıklık veya hava bacası
ölçülerinin arttırılmasını gerektirmez.
(6) Her binanın lüzumlu ışıklık veya hava bacası,
kendi parseli üzerinde bulunur. Komşu bina ve parselin ışıklık veya hava
bacasından faydalanmak suretiyle, bu elemanlarının yapılmasına ve
ölçülerinin azaltılmasına izin verilmez.
(7) Işıklık ve hava bacaları, bunlara ihtiyacı olan
kattan itibaren başlatılabilir. Hava bacalarının ve ışıklıkların bitişik
komşu parsele bakan kısımlarının duvar ile kapatılması mecburidir.
(8) Binaların bitişik olması gereken komşu
tarafından boydan boya ışıklık yapılması halinde, civarın inşaat nizamına
aykırı bir görünüm meydana getirmemek üzere, sokak cephesinde bina
yüksekliğince kapatılması mecburidir.
(9) Binalarda banyo, tuvalet ve benzeri kullanım
alanlarının havalandırma bacası ile veya mekanik havalandırma ile
havalandırılması zorunludur.
(10) Havalandırma bacalarından elektrik ve doğalgaz
tesisatı geçirilemez.
Bacalar
MADDE 36-
(1) Kaloriferli binaların konut
olarak kullanılan bağımsız bölümlerinin oturma ve yatma hacimlerinin en az
birinde ve sıcak su tesisatı bulunmayan banyo ve mutfaklarında, sobalı
binalarda ise tuvalet ve koridor hariç tüm piyeslerde duman bacası
yapılması zorunludur.
(2) Kaloriferli umumi binaların her katında en az
bir adet duman bacası yapılması gereklidir.
(3) Konut olarak kullanılan sobalı binaların ticari
kullanımlı bağımsız bölümlerinde birer adet duman bacası yapılması
zorunludur.
(4) Bacaların TSE standartlarına uygun olarak yapılması
zorunludur.
(5) Yapılarda bina yüksekliğine göre uygun
ölçülerde şönt baca yapılabilir.
(6) Kapıcı dairesi zorunlu olan konut binalarında,
evsel atıkların yerinde ayrıştırılmasını teminen
ilgili standartlara uygun atık ayrıştırma bacası için yer ayrılır. Atık
ayrıştırma bacası bağımsız bölümlerin kat sahanlıklarında en az bir adet
yapılabileceği gibi her bağımsız bölüm içinde de yapılabilir.
(7) Atık ayrıştırma bacası tesis edilmesi mümkün
olamayan mevcut binalarda bahçe mesafeleri içinde TAKS ve KAKS’a dâhil olmaksızın atık ayrıştırma bacası tesis
edilebilir.
(8) Şofben, kombi cihazı ve bu gibi ısıtma araçları
hayati tehlike arz edecek şekilde yerleştirilemez ve havalandırmadan uzak
olan piyeslerle, banyo ve tuvaletlerde yer alamaz.
(9) Sınırları ilgili idare tarafından belirlenecek
doğalgaz uygulama bölgeleri içinde inşa edilecek, iskân edilebilir bodrum
katlar dâhil 5 katlı binaların mutfaklarında, doğalgazla çalışan her cihaz
için bir müstakil baca yapılır.
(10) Bağımsız bölümlerin mutfaklarında en az bir
adet aspiratör bacası yapılır. Bağımsız bölümlerde düzenlenen soba ve
aspiratör bacaları, standartlara uygun olarak şönt
baca şeklinde düzenlenebilir. 10 katın üzerindeki binalarda aynı baca
sistemi yapılmakla birlikte hermetik cihaz
kullanılır.
(11) Kat kaloriferleri kazanı mutfak dışında özel
bir bölmeye konulduğunda, bu mahallin en az 6 m3 hacminde olması, bina dış
cephesinden havalandırılması ve bir müstakil bacasının bulunması gerekir.
(12) Isıtmada denge bacalı sistemde olmayan
doğalgaz sobalarının kullanılması halinde, her sobanın bu maddede
belirlenen esaslara göre düzenlenen ayrı bir bacaya bağlanması gerekir.
(13) Elektrik-haberleşme, mekanik, doğalgaz
tesisatları için ortak tesisat bacası kullanılamaz.
(14) Kalorifer daireleri ve bacalar ile ısıtma ve
buhar tesisleri, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği ve Binaların
Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
düzenlenir.
Asansörler
MADDE 37-
(1) Tek bağımsız bölümlü konutlar
hariç uygulama imar planına göre kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri
bırakılması, 4 ve daha fazla olan binalarda ise asansör tesisi zorunludur.
İskân edilen veya bağımsız bölüm bulunan bodrum katlar dâhil kat adedi 4 ve
daha fazla olan binalarda asansör yapılması zorunludur. Daha az katlı yapılarda
da asansör yapılabilir.
(2) Tek asansörlü binalarda; asansör kabininin dar
kenarı 1.20 metre ve alanı 1.80 m²’den, kapı net geçiş genişliği ise 0.90
metreden az olamaz. Asansör kapısının açıldığı sahanlıkların genişliği,
asansör kapısı sürgülü ise en az 1.20 metre, asansör kapısı dışa açılan
kapı ise en az 1.50 metre olmak zorundadır. Birden fazla asansör bulunan
binalarda, asansör sayısının yarısı kadar asansörün bu fıkrada belirtilen
ölçülerde yapılması şarttır. Tek sayıda asansör bulunması durumunda sayı
bir alta yuvarlanır. TSE standartlarının bu fıkrada belirtilen ölçü ve
miktarlardan küçük olması halinde; taban alanında yapılaşma hakkı 120 m²’nin altında olan parseller ile tek bağımsız bölümlü
müstakil konut binalarında TSE standartlarına uyulmasına ilgili idaresi
yetkilidir.
(3) Mevcut binalarda yapılacak tadilatlarda, bu
madde hükümlerinin ya da TSE standartlarının uygulanmasında idaresi
yetkilidir.
(4) Kullanılabilir katlar alanı tek katlı olan
binalar hariç 800 m²'den veya kat adedi birden fazla olan umumi binalarda
en az bir adet asansör yapılması zorunludur. Ayrıca; kat
alanı 800 m²’den ve kat adedi 3'ten fazla olan umumi binalarda, uygulama
imar planına göre 10 kat ve üzeri binalarda veya zemin kat üzerinde 24’ten
fazla konut kullanımlı bağımsız bölüm bulunan ve kat brüt alanı 250 m²’den
fazla olan ofis-işyeri yapılarda ikinci fıkrada belirtilen asgari ölçülere
uygun ve en az 2 adet olmak üzere binanın tipi, kullanım yoğunluğu ve
ihtiyaçlarına göre belirlenecek sayıda asansör yapılması zorunludur. Bu
asansörlerden en az bir tanesinin herhangi bir tehlike anında, arıza veya
elektriklerin kesilmesi halinde zemin kata ulaşıp kapılarını açacak,
yangına dayanıklı malzemeden yapılmış, kuyu içinde, duman sızdırmaz
nitelikte, kesintisiz bir güç kaynağından beslenecek şekilde tesis edilmesi
gerekmektedir.
(5) 10 kat ve üzeri binalarda asansörlerden en az
bir tanesi yük, eşya ve sedye taşıma amacına uygun olarak dar kenarı 1.20
metre ve alanı 2.52 m²’den, kapı genişliği ise net 1.10 metreden az olmayacak
şekilde yapılır.
(6) Binalarda usulüne göre asansör yapılmış olması,
bu Yönetmelikte belirtilen şekil ve ölçülerde merdiven yapılması şartını
kaldırmaz.
(7) Asansörün yapılması ve işletilmesi ile ilgili
hususlarda; bu madde hükümleri de dikkate alınarak, 29/6/2016
tarihli ve 29757 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Yönetmeliği
(2014/33/AB) ve TSE standartları hükümlerine uyulur.
(8) Asansörlerin, bodrum katlar dâhil tüm katlara
hizmet vermesi zorunludur. Ancak bağımsız bölüm ya da iskân edilen alan
bulunmayan bodrum katlara asansörün ulaştırılması zorunlu değildir.
(9) Asansörlere bina girişinden itibaren
erişilebilirlik standartlarına uygun engelsiz erişim sağlanması zorunludur.
(10) Asansörler, erişilebilirlik standartlarına
uygun gerekli donanımlara sahip olmak zorundadır.
(11) Özellik arz eden binalarda, binanın kat adedi,
yapı inşaat alanı, kullanma şekli göz önünde tutularak asansör sayıları ile
asgari ölçüleri ilgili idaresince artırılabilir.
(12) Talep halinde, engellilerin
bulunduğu mevcut binalarda asansör yapma zorunluluğu olmasa dahi engellilerin
erişiminin sağlanabilmesi için bina içinde uygun bir yer olmaması
durumunda, ön, yan ve arka bahçe mesafeleri içinde parsel sınırına en az
1.50 m. mesafe bırakmak kaydıyla asgari ölçülerde panoramik asansör veya
ulaşılacak katın yüksekliğinin uygun olması halinde mekanik platform
yapılabilir.
Akaryakıt
servis istasyonları
MADDE 38-
(1) İmar planlarında akaryakıt
servis istasyonu olarak belirlenen alanlarda istasyonlar arası mesafe ve
diğer kriterlerle ilgili mevzuata uyulması
şartıyla; akaryakıt ve servis istasyonları, CNG otogaz
istasyonları, LPG otogaz istasyonları, hidrojen
üretim ve dolum istasyonları yapılabilir.
(2) Yapı yüksekliği 2 katı geçmemek şartıyla;
istasyonların bünyelerinde kullanıcıların asgari ihtiyaçlarını karşılayacak
oto-market, çay ocağı, tuvalet, mescit, büfe, oto elektrik, lastikçi,
yıkama yağlama fonksiyonları yer alabilir.
(3) Yakıt tankı ve borulama
sistemlerinin bakım, tadilat veya onarımlarının, TSE standartları ve ilgili
kurumların görüşü doğrultusunda yapılması zorunludur.
(4) Elektrik enerjisi ile çalışan araçların şarj
edilmeleri için ilgili elektrik kurumunun, olumlu görüşü ile otoparklar,
akaryakıt istasyonları veya diğer uygun yerlerde elektrikli araç şarj yeri
yapılabilir.
(5) Akaryakıt istasyonları, ilgili mevzuat
hükümlerine ve ilgili standartlara uyularak yapılır.
(6) Akaryakıt istasyonları ile servis istasyonları,
4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası
Kanunu, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu,
18/7/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Karayolları Trafik Yönetmeliği, 15/5/1997 tarihli ve 22990 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler
Hakkında Yönetmelik ile Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik,
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ve TS 12820 sayılı
Akaryakıt İstasyonları Emniyet Gerekleri Standardı hükümlerine uyularak
yapılır.
(7) LPG İkmal İstasyonları, 2/3/2005
tarihli ve 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu
ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve ilgili
yönetmelikleri hükümlerine uyularak yapılır.
(8) TS 11939 Sıvılaştırılmış Petrol Gazları
(LPG)-İkmal İstasyonu-Karayolu Taşıtları için Emniyet Kuralları Standardı
hükümlerine uyulur.
Su
depoları
MADDE 39-
(1) Bu Yönetmelikte belirtilen,
a) Çok yüksek yapılarda 30 m3’ten,
b) Umumi binalar ve yüksek katlı yapılarda 15
m3’ten,
c) 0-4 bağımsız bölüme kadar 1 m3’ten, 4-6 bağımsız
bölüme kadar 2 m3’ten, 6-10 bağımsız bölüme kadar konut binalarında 3
m3’ten,
ç) Diğer binalarda 5 m3’ten,
az olmamak üzere yapının kullanma amacı, günlük su
ihtiyacı, seçilen yangın söndürme sistemi gibi kriterler ile ulusal ve
uluslararası standartlara uyulmak ve gerekli drenaj ve yalıtım tedbirleri
alınmak şartıyla hacmi belirlenen su deposu bulundurulması zorunludur.
(2) Konut binalarında 10 bağımsız bölümden sonraki
artan her bağımsız bölüm için su deposu hacmi 0.50 m3 arttırılır.
(3) Tüm binalarda su deposunun bulunduğu kat
itibarıyla cazibeli akımın mümkün olmadığı durumlarda hidrofor konulması
zorunludur.
(4) Su depoları ve hidrofor, gerekli drenaj ve
yalıtım tedbirleri alınarak binanın bodrum ya da çatı katında tertiplenebileceği
gibi aynı koşulları taşımak şartıyla, bina alanı dışında ön, yan ve arka
bahçelerde toprağa gömülü şekilde de yerleştirilebilir.
(5) Su depoları, taşıyıcı sistemden bağımsız olarak
betonarme, paslanmaz çelik veya sıhhi şartlara uygun benzeri malzemeden
yapılır.
(6) Çatı arasına konulan su depoları mimarı projede
gösterilir ve statik hesaplar ile mekanik projeler dikkate alınır.
(7) Özellik arz eden yapılarda, Van Büyükşehir
Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığının görüşüne göre depo yapılır.
Fosseptikler
MADDE 40-
(1) Genel olarak pis su kuyuları
ile fosseptikler komşu hudutlarına 5.00 metreden fazla yaklaştırılmaz.
Ancak bahçe mesafelerinin müsait olmaması halinde özellikle bitişik yapı
nizamına tabi yerlerde fenni ve sıhhi mahzur bulunmadığı takdirde bu
mesafeleri azaltmaya veya birkaç komşuya ait fosseptikleri bir arada veya
bitiştirerek yaptırmaya belediye yetkilidir.
(2) Binaların en düşük kanal bağlantı kotu altında
kalan pis su deşarjları ise deşarj pompalarının elektrik kesintisi
durumunda çalışmayacağı göz önünde bulundurularak; boyutları binanın
kullanış şekillerine göre muvakkat depolama imkânını veren ayrı bir rögarda
toplanır ve motopomp sistemi kullanılarak kanalizasyon şebekesine verilir.
(3) Atık su mecraları ve lağım çukurlarının,
yapıların pis su mecralarının kanalizasyon şebekesine veya genel lağım
çukuruna bağlanması zorunludur.
(4) Yapıların bulunduğu sokakta kanalizasyon
şebekesi veya genel fosseptik varsa ilgili idare, mal sahibine tebligatta
bulunarak belirtilen süre içinde pis su mecrasının kanalizasyon veya genel
fosseptiğe bağlanmasını bildirir. Mal sahibi bu bağlantıyı
gerçekleştirmekle yükümlüdür. Aksi takdirde bağlantı belediyesince
yaptırılır ve yapılan masraflar %20 fazlasıyla mal sahibinden tahsil
edilir.
(5) Yapının bulunduğu sokakta kanalizasyon şebekesi
veya genel lağım çukuru yoksa ilgili idare, alınması gereken tedbirleri mal
sahibine bildirir. Bu bildirimde mevcut olanaklar esas alınır. Mal sahibi
idarenin istekleri doğrultusunda taşınmaz içinde tesisat yapmaya
zorunludur. Bu tesisatın yaptırılması için ilk önce mal sahibine gerekli
tebligat yapılır. Verilen süre içinde idarenin isteği yerine getirilmediği
takdirde bu işlem ilgili idare tarafından yapılarak masrafı %20 fazlasıyla
ilgilisinden tahsil edilir.
(6) Genel olarak, kanalizasyon olmayan yerlerde
yapılabilecek lağım çukurları komşu sınırlarına 5 metreden fazla
yaklaştırılmaz. Ancak, bahçe mesafelerinin uygun olmaması halinde özellikle
blok/bitişik yapı nizamına tabii yerlerde, fenni ve sıhhi mahzur
bulunmadığı takdirde bu mesafeyi azaltmaya veya birkaç komşuya ait lağım
çukurlarını bir arada veya birleştirerek yaptırmaya VASKİ Genel Müdürlüğü
yetkilidir.
(7) Lağım çukurlarının hacimleri, VASKİ Genel
Müdürlüğünce belirlenir.
Korkuluklar
MADDE 41- (1) Binalarda;
balkon, teras, galeri boşluğu, sahanlıkların boş kenarları 1'den fazla
basamağı bulunan açık merdivenlerde ve rampalarda, istinat duvarı üstünde,
0.50 metreden daha aşağıda veya yukarıda teşekkül etmiş bahçelerde, 1.10
metreden düşük düzenlenmiş bahçe duvarlarında, bulunduğu katın taban
döşemesinden itibaren kotu 0.90 metreden az olan pencere boşluklarında,
döşeme kotundan itibaren en az 1.10 metre yüksekliğe kadar teknik gereklere
ve standartlara uygun olarak korkuluk yapılması mecburidir.
(2) Bina son kat açık teraslarında düzenlenen
korkulukların ve parapetlerin 1.10 metresi bina yüksekliğinden sayılmaz.
(3) Korkuluklar, kırılmaz veya kırıldığında
dağılmayan malzemeden ve insan çarpması dâhil, tasarım yüklerini
karşılayacak taşıyıcı malzeme ve montaj sistemleri ile yapılır.
(4) Korkuluklar düşme, kayma, yuvarlanma gibi
sebeplerle insanların can güvenliğini tehlikeye atacak boşluklar
içermeyecek şekilde düzenlenir. Boşluklarda, yük altındaki deformasyonlar
da dâhil, en fazla 0.10 metre çapında geçişe izin verilir.
Kapı ve
pencereler
MADDE 42-
(1) Bütün yapılarda;
a) Kapı yükseklikleri 2.10 metreden,
b) Kapı net (temiz) genişlikleri bina giriş
kapılarında 1.50 metreden, kapıların çift kanatlı olması halinde bir kanat
1.00 metreden,
c) Bağımsız bölüm giriş kapılarında 1.00 metreden,
diğer mahallerin kapılarında 0.90 metreden,
az olamaz. Balkon ve tuvalet kapıları 0.80 metreye
düşürülebilir.
ç) Döner kapılar, belirtilen ölçülerde yapılacak
normal kapıların yanında ilave olarak bulunabilir.
(2) Umumi binalarda;
a) Ana giriş kapılarının genişliği en az 2.00 metre
olmalıdır. Açılan kanatlardan birisi en az 0.95 metre genişliğinde ve
eşiksiz yapılmalıdır.
b) Ana giriş kapısına merdivenle ulaşılıyorsa
engellilerin kullanımı için TS 9111 standardına uygun eğimde ve genişlikte
koruma bordürlü ve korkuluklu rampa yapılmalıdır. İç kapılar tamamen
eşiksiz ve en az 1.00 metre genişliğinde olmalıdır. Bütün kapılar kaçış
yönüne açılır.
(3) Kapılarda eşik yapılamaz. Eşik yapılması
zorunlu hallerde engellilerin hareketini, yangın çıkışlarını ve benzeri
eylemleri engellemeyecek önlemler alınır.
(4) Pencerelerde Binalarda Enerji Performansı
Yönetmeliğine ve TSE standartlarına uyulması zorunludur.
(5) Bitişik ve blok nizama tabi binalarda komşu
parsel sınırı üzerindeki bitişik duvarlarda pencere ve kapı açılamaz.
(6) Asansörlü eşya taşımacılığı için 3 kattan fazla
10 kattan az katlı binalarda her bir bağımsız bölümün en az bir balkonunun
kapısının eni net 0.90 metreden düşük olamaz.
(7) Bağımsız bölümün tuvalet, banyo ve benzeri
ıslak hacimlerinde mekanik havalandırma yapılmadığı takdirde yapılacak
havalandırma penceresinin ölçüsü net 0.30 metre x 0.30 metreden az olamaz.
(8) Atriumlu, galeri
boşluklu veya iç bahçeli tasarlanan binalarda, bu mekânlara bakan pencere
veya camekânların camlarının kırıldığında dağılmayan özellikli olması
zorunludur.
(9) Bodrum katlardaki mekânların gün ışığından
faydalandırılması ve havalandırılması amacı ile yapılan pencerelerde sel,
taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış olması ve bunların
zemin seviyesinden en az 0.10 metre yukarıdan başlaması zorunludur.
(10) Asansörlü eşya taşımacılığı için 3 kattan
fazla 10 kattan az katlı binalarda her bir bağımsız bölümün en az bir
balkonunun kapısının eni 1.10 metreden düşük olamaz. Balkon olmayan
binalarda cepheye bakan ve tamamen açılabilen oda penceresinin eni 1.50
metreden, yüksekliği 2.10 metreden az olamaz.
Çatılar
MADDE 43-
(1) Çatıların, civarındaki cadde
ve sokakların mimari karakterine, yapılacak binanın nitelik ve ihtiyacına
uygun olması şarttır.
(2) Çatı eğimleri, kullanılacak çatı malzemesi ile
yörenin mimari özelliği ve iklim şartları dikkate alınarak ilgili idarenin
tasvibi ile tayin edilir. Çatı eğimi içinde kalmak ve silüeti
etkilememek kaydıyla çatı örtüsü olarak fotovoltaik
paneller de kullanılabilir.
(3) Çatı eğimi saçak ucundan hesaplanır. Çatılar
parapet üzerine oturtulamaz. Çelik ve prefabrik çatılar hariç çatı eğimi,
en fazla bina yüksekliği kullanıldığında %45’ten fazla olamaz. Çatı eğimi
hesabında, 0.50 metre saçak boyu esas alınır.
(4) Mahya yüksekliği 5.00 metreyi geçmemek
kaydıyla; ayrık binalarda kırma, ikili blok binalarda bloğu ile müşterek
kırma, iki taraftan da bitişik binalarda ise ön ve arka cepheye akıntılı
beşik çatı kurulacağı varsayılarak belirlenir. Farklı çatı tasarımlarında
ilgili belediyenin onayı alınır.
(5) Merdiven evleri, ışıklıklar, hava bacaları,
alın ve kalkan duvarları dördüncü fıkraya göre belirlenen çatı örtüsü
düzlemlerini en fazla 0.60 metre aşabilir. Ayrıca zorunlu olan tesisatla
ilgili hacimlerin, güneş enerjili su ısıtıcılarının ve çatı pencerelerinin
çatı örtüsünü aşmasına ilgili idarece teknik gereklere göre uygun görülecek
ölçü ve şekilde izin verilebilir. Asansörlü binalarda TSE standartlarına
göre projelendirilecek asansör kulelerinin ve bu bölümlerle birlikte düzenlenen
merdiven evlerinin en az ölçülerdeki bölümlerinin, çatı örtüsünü aşmasına
da izin verilir.
(6) Teras çatılarda 1.10 metre parapet yapılabilir.
Teras çatının kullanıma açık olması durumunda 1.10 metre yüksekliğinde
parapet veya korkuluk yapılması zorunludur.
(7) Çatı aralarına bağımsız bölüm yapılmaz. Bu
kısımlarda ancak asgari ölçülerde yapılacak olan su deposu, asansör kulesi,
iklimlendirme ve kaskat sistemleri de içerebilen
elektrik ve mekanik tesisat hacimleri; Binaların Yangından Korunması Hakkında
Yönetmelikte söz konusu hacimlerin ilgili maddelerine uygun olması,
yüksekliği kadar cephe hattından çekilmek ve mahya yüksekliğini hiçbir
noktada aşmamak kaydıyla yapılabilir. Son kattaki bağımsız bölümlerle
irtibatlı piyesler yapılabilir.
(8) Çatı
arasındaki mekânlarda, çatı eğimi içerisinde kalmak ve fonksiyonunu
sağlamak şartıyla asgari yükseklik şartı aranmaz. Ancak, üst kat tavan
döşemesi ile çatı örtüsü arasında kalan hacimler, uygulama imar planında
aksine bir hüküm yoksa ilave kat döşemeleri yapılmak suretiyle
bölünemezler.
(9) Yangın güvenliğine ilişkin tedbirler alınmak
şartıyla ve konutlar hariç olmak üzere binaların çatı araları; sergi
salonu, toplantı salonu, yemekhane, spor salonu gibi fonksiyonlarda ortak
alan olarak kullanılabilir.
(10) Tescilli yapılar, anıtlar ve kamu yararlı
yapılar ile dini yapıların çatı örtüleri ve bunların yapılacak ya da tamir
ve tadil edilecek çatı örtüleri bu kayıtlara tabi değildir.
(11) Belediyeler meclis kararıyla mahallin ve
çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamak, güzel bir
görünüm elde etmek amacı ile dış cephe boya ve kaplamaları ile çatının
malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir. Bu yetki, bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girmesinden önce yapılmış olan yapılar için de kullanılabilir.
(12) Çatıda birden fazla bağımsız bölüme ait birden
fazla teras olması halinde birbirleri arasında en az 3.00 metre mesafe
bırakılmak zorundadır. Ancak, bodrum hariç 2 katı geçmeyen binalarda
çatıdaki değişik çözümlerin kabulünde ilgili idaresi yetkilidir.
(13) Çatı arasının son kat bağımsız bölümü ile
birlikte kullanılması amacıyla son kat tavan döşemesi kısmen veya tamamen
yapılmayabilir.
(14) Teras çatılarda çatı bahçesi olarak düzenleme
yapılabilir. Bahçe düzenlemesi yapılabilmesi için gerekli olan 0.50 metre
toprak dolgu, parapet yüksekliğine dâhil edilmez. Ortak
alan olarak kullanılan teras çatılarda; bahçe düzenlemesi yapılması halinde
merdiven evi yanında, bina sakinleri tarafından kullanılmak üzere, tuvalet,
lavabo, çay ocağı, bahçe düzenlemesinde kullanılacak malzemeleri depolamak
için merdiven evine bitişik, toplam teras alanının %10’unu ve 20 m²’yi geçmeyen ve en fazla 3.00 metre yüksekliğinde kapalı
mekân oluşturulabilir. Kapalı mekân bina ön cephesine 3.00 metreden
fazla yaklaşamaz. Ayrıca rezidans, otel, apart
otel gibi konaklama tesislerinin teras çatılarında bina cephelerine 3.00
metreden fazla yaklaşmamak, en fazla 1.50 metre derinliğinde olmak ve
parapet kotunu aşmamak koşuluyla açık havuz yapılabilir.
(15) Son kattaki bağımsız bölüm ile kendi içinde irtibatlandırılarak çatı arası piyesler yapılabilir.
Yapılacak piyesler, açık teraslar ait olduğu bağımsız bölümün son kattaki
sınırlarını geçemez. En fazla 0.50 metre saçaklar bu sınırlara dâhil
değildir. Saçak sınırlarını da alttaki bağımsız bölüm kullanabilir. Çatı
arası piyesi iklim şartları ve çatı eğimi göz önünde bulundurularak
betonarme döşeme yapılır.
(16) Kalkan duvarlar ve çatı arasındaki bölme
duvarlar çatı eğimine paralel olarak ve 0.60 metre yüksekliği aşmamak
kaydıyla yapılabilir. Ancak teras çatılarda bağımsız bölümler arasında
kalan bölme duvarlar 2.40 metre yüksekliği geçemez.
(17) Çatı piyeslerinin aydınlatılması amacıyla çatı
örtüsü üzerinde kuşluk yapılabilir. Bu pencereler saçak ucundan itibaren en
az 1.00 metre ve çatı köşelerinden 1.50 metre çekilerek yapılır.
Kuşlukların genişliği ait olduğu piyes cephesinin yarısından fazla olamaz.
Ayrıca kuşlukların yüksekliği mahya yüksekliğini ve hiçbir koşulda 3.00
metreyi aşamaz.
(18) Umumi binalarda mevsimsel şartlardan dolayı
çatılarda oluşacak ısı, ses, su yalıtımı ve benzeri yapısal sorunlara karşı
ve bununla ilgili teknik çözümler üretmeye ilgili idaresi yetkilidir.
(19) Otel, sağlık merkezi, kamu kuruluşları, eğitim
yapıları ve tek bağımsız bölümden oluşan müstakil konutlar dışında kalan
yapılarda teras çatı yapılamaz.
Çıkmalar
MADDE 44-
(1) Binalarda taban alanı dışında
kendi bahçe hudutları dışına taşmamak şartı ile binanın her cephesinde açık
ve kapalı çıkma yapılabilir. Ancak;
a) Kapalı çıkmalar;
1) Parsellerin yol cephelerinde parsel sınırları
içerisinde kalmak koşuluyla yapı yaklaşma sınırından itibaren en fazla 1.50
metre taşacak şekilde yapılabilir.
2) Arka ve yan bahçe mesafelerine, parsel
sınırlarına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak kaydı ile 1.50 metre taşabilir.
3) Bina tabanı zeminde yapı yaklaşma sınırlarından
daha içeri çekilerek bu fıkranın (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt
bentlerindeki mesafelere tecavüz etmemek şartı ile istenilen ölçülerde
yapılabilir.
b) Açık çıkmalar;
1) Parsellerin yol cephelerinde parsel sınırları
içerisinde kalmak koşuluyla yapı yaklaşma sınırından itibaren en fazla 1.50
metre taşacak şekilde yapılabilir.
2) Arka ve yan bahçe mesafelerine, parsel
sınırlarına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak kaydı ile 1.50 metre taşabilir.
3) Bina tabanı zeminde yapı yaklaşma sınırlarından
daha içeri çekilerek bu fıkranın (b) bendinin (1) ve (2) numaralı alt
bentlerindeki mesafelere tecavüz etmemek şartı ile istenilen ölçülerde
yapılabilir.
4) Bitişik nizamda bitişik olduğu komşu sınırına
2.00 metreden fazla yaklaşamaz.
(2) Açık ve kapalı çıkmaların tabii zeminden veya
tesviye edilmiş zeminden çıkma altına kadar en yakın şakûli
mesafesi en az 2.40 metre olmak zorundadır. Ön bahçe mesafesi 3 metre ve
daha az olan parsellerde; ön bahçeye yapılacak çıkmalarda, yol kotu ile
çıkma altı arasındaki düşey mesafe hiçbir yerde 2.40 metreden az olamaz.
(3) Zemin katta kendi parsel hududu dışına
taşmayan, hangi katta yapılırsa yapılsın 0.20 metreyi geçmeyen, kullanım
alanına dâhil edilmeyen motif çıkmalar yapılabilir. Bahçe içinde yapılacak
üstü açık teras ve zemin kat giriş merdivenleri ile bina cephesinden
itibaren genişliği 2.50 metreyi geçmemek, tretuvar
dışına taşmamak ve en alçak noktası tretuvar
kotundan en az 2.50 metre yükseklikte yapılacak giriş saçakları çıkma olarak
değerlendirilmez. Motif çıkmalar, açık ve kapalı çıkma önüne yapılacak ise
motif çıkma da dâhil olmak üzere çıkma genişliği birinci fıkranın (a) ve
(b) bentlerinde açıklanan hükümlere göre belirlenir.
(4) Bina cephelerinde, mimari projesinde cephe estetiği
ve tasarımı göz önünde bulundurulmak ve detay projeleri verilmek, hafif
malzemeden yapılmak, parsel sınırına taşmamak ve kapalı mekân oluşturmamak
kaydıyla 0.50 metreye kadar güneş kırıcı yapılabilir.
(5) İlgili
belediyeler, binaların cephelerine konulmak istenen klima yerlerinin
tespitine ve son kattan sonra düzenlenen tesisat alanlarının da binanın
mimarisine uygun bir şekilde kapatılmasına yetkilidirler.
(6) Ayrık nizam emsalli parsellerde; zemin katta
bina taban alanına katılmayan boşluklar oluşturulduğunda, normal katlarda
bu boşluklar üzerinde yapılacak çıkmalar arasındaki uzaklık 3 metreden az
olamaz.
Saçaklar
MADDE 45-
(1) Uygulama imar planında
belirlenmemiş ise 1.00 metreyi geçmeyen saçak yapılabilir. Saçakların şekli
ve genişliği, yörenin mimari karakterine ve yapılacak yapıların özelliğine
göre mimari estetik komisyonu kararı alınarak ilgili idarece de tayin
edilebilir.
(2) Saçaklar parsel sınırlarını aşamaz.
(3) Binada çıkma yapılması halinde saçak genişliği
çıkmadan itibaren 0.50 metreyi aşamaz.
(4) Binaların saçaksız olması veya saçak genişliği
hakkında çevresindeki ve bitişiğindeki binalar ile mimari ahenk temin
edecek şekilde karar almaya ilgili belediyenin imar birimi yetkilidir.
(5) Tescilli binalar ile sefaret, cami ve benzeri
binaların saçak ölçü ve nitelikleri bu madde hükümlerine bağlı değildir.
Bahçe
duvarları
MADDE 46-
(1) Bahçe duvarlarının yüksekliği;
binaların yol tarafındaki cephe hatlarının önünde, yoldan kotlandırılan
binalarda kaldırım üst kotundan itibaren 0.50 metreyi, yoldan yüksek olup
tabi zeminden kotlandırılan binalarda ise parselin yol sınırındaki tabi
zemin kotundan itibaren 0.50 metreyi, yol cepheleri gerisinde ise 1.5 metreyi geçemez. Ayrıca üzerlerine yükseklikleri
1.00 metreyi aşmayan parmaklık yapılabilir.
(2) Eğimli yollarda/arazilerde bahçe duvarı üst
kotunun tretuvardan en fazla 1.50 metre
yükseldiği durumlarda duvar üstten kademelendirilir. Fazla meyilli ve
tehlike arz eden yerlerde uygulanacak şekli takdire idare yetkilidir.
(3) Devletin güvenlik ve emniyeti
ile harekât ve savunma bakımından gizlilik veya önem arz eden bina ve tesisler
ile okul, hastane, cezaevi, ibadet yerleri, elçilik, sefarethane, açık hava
sineması ve benzerleri gibi özellik arz eden bina ve tesislerin bahçe
duvarları ile sanayi bölgelerinde yapılacak bahçe duvarları bu madde
hükmüne tabi değildir.
(4) Tesviye edilmiş zemin üzerinden 1.50 metreyi
geçen bahçe ve istinat duvarları betonarme yapılmak zorundadır.
Kapıcı
dairesi, bekçi odası ve kontrol kulübeleri
MADDE 47–
(1) Kapıcı dairesi ve bekçi odası
yapılacak binalar:
a) Konut kullanımlı bağımsız bölüm sayısı 40’tan
fazla olan ve katı yakıt kullanan kaloriferli veya kalorifersiz binalar
için bir adet kapıcı dairesi yapılması zorunludur. Birden fazla yapı
bulunan ve toplam bağımsız bölüm sayısı 40’tan fazla olan parsellerde de bu
hüküm uygulanır, ancak bağımsız bölüm sayısının 80’i aşması halinde ikinci
bir kapıcı dairesi yapılır. Ayrıca, birden fazla yapının bulunduğu
parsellerde 60’tan fazla bağımsız bölümü olan her bir bina için mutlaka
ayrı bir kapıcı dairesi yapılır.
b) Katı yakıt haricindeki diğer ısıtma sistemleri
kullanılan konut kullanımlı binalar için bağımsız bölüm sayısının 60’tan
fazla olması halinde bir, 150’den fazla olması halinde 2 kapıcı dairesi
yapılması zorunludur. İlave her 150 daire için ek bir kapıcı dairesi
yapılır.
c) Sıra evler düzeninde, ayrık, ikiz nizamda tek
bağımsız bölümlü 1’den fazla müstakil konut binası bulunan parsellerde
kapıcı dairesi yapılması mecburiyeti aranmaz.
ç) Yapı inşaat alanı 2000 m2’den fazla olan işyeri
ve büro olarak kullanılan binalarda bekçi odası yapılması şarttır.
(2) Kapıcı
dairelerinin ve bekçi odalarının ölçü ve nitelikleri:
a) Kapıcı daireleri, doğrudan ışık ve hava
alabilecek şekilde düzenlenir.
b) Taşkın riski taşıyan alanlarda kalan binalarda
düzenlenecek kapıcı dairelerinin kapı ve pencere boşluklarının alt seviyesi
su taşkın seviyesinin en az 1.50 metre üzerinde olmak zorundadır.
c) Kapıcı dairelerinin toprağa
dayalı ve iskân edilebilen bodrum katlarda yapılması halinde, oturma odası
ve bir yatak odasının dış mekâna açılması bu mekânların taban döşemesinin
üst seviyesinin tabii veya tesviye edilmiş zemine gömülü olmaması, kapı ve
pencere açılmak suretiyle, doğal aydınlatma ve havalandırmasının sağlanması
sel, taşkın ve su basmasına karşı önlem alınmış olması zorunludur. Kapıcı dairelerinin toprağa gömülü duvarlarında kuranglez yapmak suretiyle kapı ve pencere
açılamayacağı gibi, bu duvarlarda pencere açılabilmesi için pencere denizliğinin
tabii zeminden veya tesviye edilmiş zeminden en az 0,90 metre yukarıda
konumlanması gerekir.
ç) Bina içinde düzenlenen kapıcı daireleri, en az
brüt 50 m2’dir. Kapıcı dairelerinde, her birisi en az 9 m2 ve dar kenarı en
az 2.50 metre olmak üzere 2 yatak odası ve 12 m2’den az olmamak üzere 1
oturma odası, en az 3,3 m2 mutfak ve banyo veya duş yeri ve tuvalet
bulunur.
d) Bina dışında tertiplenen kapıcı daireleri en
fazla brüt 40 m2 olmak zorundadır. Bu fıkranın (ç) bendinde yer alan
ölçüleri sağlayacak şekilde 1 yatak odası, 1 oturma odası, mutfak ve banyo
veya duş yeri ve tuvalet bulundurulur.
(3) Bekçi odası en az 4 m2 büyüklüğünde, doğrudan
ışık ve hava alabilecek şekilde düzenlenir. Bekçi odasında en az 1.5 m2’lik bir tuvalet yer alır.
(4) Kontrol kulübeleri:
a) Üzerinde birden fazla yapı yapılması mümkün ve
yüzölçümü en az 1000 m2 olan parsellerde, istenmesi halinde, trafik
emniyeti bakımından tehlike arz etmemek ve hiçbir şartta parsel sınırını
aşmamak kaydıyla bahçe mesafeleri içinde kontrol kulübesi yapılabilir.
b) Kontrol kulübesi 9 m2’yi geçemez.
c) Kontrol kulübesinin yüksekliği tabii veya
tesviye edilmiş zeminden itibaren en fazla 4.00 metredir.
ç) Kontrol kulübesi ile esas bina arasındaki mesafe
2.00 metreden az olamaz.
d) Devletin güvenliği bakımından özellik arz eden
parsellerde bu fıkrada belirtilen ölçülere uyulma şartı aranmaz.
Portikler
MADDE 48-
(1) Portikli
yapıların yapılacağı cadde ve sokaklar uygulama imar planı kararı ile
belirlenir.
(2) Genel olarak portik
bırakılması gereken yerlerde, portik yüksekliği
3.50 metre, derinliği ise 4.00 metredir. Ancak, civarın teşekkül tarzı ve
mevkiin özellikleri dolayısıyla bu miktarlar ilgili idarece
değiştirilebilir.
(3) Portiğe ve doğrudan
yola açılan bina giriş kapıları dışa açıldığında, gizlenecek kadar bina
giriş holüne doğru çekilir.
Fırınlar
MADDE 49-
(1) 14/7/2005
tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri saklı
kalmak üzere fırınlar; sanayi, küçük sanayi, organize sanayi, konut dışı
çalışma alanları ile ticaret bölgelerinde yapılabilir. Katkılı pide, kebap,
simit fırınları ve geleneksel tandır ocakları, zemin katı işyeri olarak
kullanılabilen binalarda yapılabilir.
(2) Bu maddede belirtilen yerlerde öncelikle ilgili
mevzuata ve standartlara uyulur.
(3) Fırınların tanziminde;
a) Mevcut binalarda ekmek fırını hariç fırın ve
tandır yapılması durumunda, Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine uyulur.
b) Ekmek fırınları; ayrık nizam yapılaşma
bölgelerinde müstakil olarak yapılır.
c) Alışveriş merkezleri içinde bulunan 1000 m² ve
üstü alana sahip hipermarket, süpermarket, grossmarket
ve megamarket gibi adlarla açılan işyerleri
bünyesinde yer alan fırınlarda, ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz.
ç) Projesinde, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına
İlişkin Yönetmelikteki sınıfları belirtilmek ve bu sınıflara uygun asgari
alan kriterlerine uyulmak zorundadır.
d) Duvar ve döşemelerinde ısı ve ses yalıtımı
uygulanır. Binanın taşıyıcı sisteminin ve fırınla ilgisi olmayan diğer
bağımsız bölümlerin ısı değişiminden olumsuz etkilenmemesi için proje
müelliflerince veya bu konunun uzmanı teknik elemanlarca hazırlanan rapora
göre gerekli tedbir alınır.
e) Mekanik tesisat projelerinde, kanalizasyon
bağlantısına, her türlü böcek ve kemirgen girişini önlemek için tek yönlü
vana yani çekvalf konulur.
f) Baca ölçülerinin hesapları ve detaylarının TSE
standartlarına uyularak mimari projeye işlenmesi esastır. Ayrıca, bacaların
bina iç duvarlarında tesis edilmesi ve filtre takılması şartı aranır.
g) Trafik açısından Van Büyükşehir Belediyesi UKOME’den uygun görüş alınmalıdır.
ğ) Tesisin ihtiyacı olan otopark kendi parselinde
karşılanır.
h) TSE standartları ve ilgili mevzuat hükümleri
uyarınca gerekli tedbirler alınır.
(4) Fırınlardaki pişirme yerleri için bulunması
gereken piyesler ve en az ölçüleri aşağıda gösterilmiştir:
a) Fırın önü; satış yeri ve tezgâhın bulunduğu
kısım en az 25 m² alanlı; duvarları tavana kadar mermer, fayans ve benzeri
malzeme ile kaplı olmalıdır.
b) Hamurhane; diğer
bölümlerden duvarla ayrılmalı ve duvarları tavana kadar mermer, fayans ve
benzeri malzeme ile kaplanmalıdır.
c) Un deposu; diğer bölümlerden kâgir duvarlarla
ayrılmış, aydınlık ve havadar olmalıdır. Depo, fırının günlük kapasitesine
göre un depolamaya uygun büyüklükte ve en az 50.00 m² olmalıdır. Bir kattan
fazla katı olan fırınlarda un deposu, ikinci katta ise havuz yapılması
zorunludur. Havuz yerden en az 0.50 metre yükseklikte, etrafında dolaşılabilen,
iç kısmı mozaik, mermer ve benzeri malzeme ile kaplı olmalıdır.
ç) Yakıt ve su deposu; bulunması durumunda, fırın
kapasitesine uygun büyüklükteki yakıt deposu ham ve mamul maddelerin
konulduğu bölümlere bitişik olmalıdır. Şehir suyu ile beslenen ve her yıl
temizlenen pas ve kir tutmayan bir malzemeden yapılmış en az 5 tonluk su
deposu yapılmalıdır.
d) Otomatik elek; harman yeri ile hamurhane arasındaki bir bölüme kapasiteye ve fırının
çalışma temposuna uygun olarak monte edilmeli ve daima çalışır halde
bulundurulmalıdır.
e) Tuz bölümü; fırının kapasitesine göre uygun
büyüklükte olmalıdır.
f) Her fırında en az 6.00 m² alanlı tuvalet, lavabo
ve duş bölümü olmalıdır. Tuvalet, duş ve yatakhane imalat kısmı ile
doğrudan irtibatlı olarak yapılamaz.
g) Mutfak; temizlik şartları ile teknik diğer
şartları haiz, en az 6.00 m² alanlı olmalıdır.
ğ) Yemek yeme, dinlenme ve soyunma yeri; diğer
bölümlerden duvarla ayrılmalı ve alanı en az 15.00 m² olmalıdır.
h) Her fırında 15.00 m2 alanlı, 6 kişilik ve diğer
bölümlerden ayrı bir yatakhane bulunmalıdır.
ı) Büro bölümü; diğer bölümlerden duvarla veya
alüminyum doğrama ile ayrılmış en az 6.00 m² alanlı olmalıdır.
i) Hamur dinlendirme ve mayalandırma yeri; diğer
bölümlerden duvarla ayrılmış, duvarların iç kısımları fayans, mermer ve
benzeri malzeme olmak üzere kaplanmış olmak kaydı ile en az 9.00 m² alanlı
olmalıdır.
j) Malzeme odası; diğer bölümlerden duvarla
ayrılmış içi mermer veya fayans kaplanmış olmak kaydı ile en az 25.00 m²
alanlı olmalıdır.
k) Jeneratör odası; diğer bölümlerden duvarla
ayrılmalı, bu odaya ham ve mamul maddelerin konulduğu kısımlara uğramadan kolaylıkla
ulaşılabilmeli, odanın ses yalıtımı sağlanmalı ayrıca, jeneratörden çıkacak
gazı tahliye edecek baca tertibatı yapılmalıdır.
l) Bütün bölümlerin zemini kolay temizlenebilir
seramik, dökme mozaik veya karo mozaik ve bunun gibi maddeler ile kaplanmış
ve kirli suların kendiliğinden akmasına imkân sağlayacak eğimde,
kanalizasyon seviyesinden yukarıda inşa edilmelidir.
m) Hamurhane, un deposu,
pişirme yeri en az temiz 3.60 metre diğer bölümler en az temiz 2.60 metre
yükseklikte olmalıdır.
(5) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümlerine uyulmaması
durumunda ruhsat düzenlenemez.
Pasajlar
ve alışveriş merkezleri
MADDE 50-
(1) Ticaret bölgelerinde yapılacak
pasajların;
a) Taban döşemesi üzerinden tavan alana kadar olan
yüksekliğinin 3.50 metreden, uzunluğunun 30.00 metreden az olmaması,
b) Her biri 1.50 metreden dar olmayan en az 2
giriş-çıkış kapısı ile yeteri kadar havalandırma bacası veya tertibatını
haiz bulunması, pasaj giriş ve çıkışlarının erişilebilir olması,
c) Birden fazla katlı olmaları halinde her bir kat
arasında bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uygun merdiven olması ve
erişilebilirlik standartlarına uygun düzenlemelerin yapılması,
ç) Bir kısmı veya diğer katları başka maksatlar
için kullanılan binalar içerisinde bulunmaları halinde, diğer esas giriş
merdiven, asansör ve geçit gibi tesislerle, bu tesislere ayrılan yerlerin
pasaj dışında ve müstakil olarak tertiplenmesi,
gereklidir.
d) Kapasiteye bağlı olarak ilgili idaresince uygun
görülen büyüklük ve miktarda çocuk oyun alanı, bay ve bayan tuvaletler,
bebek bakım alanları, ilk yardım alanı ve çarşı bütününde 30 m2’den küçük
olmamak üzere ihtiyacı karşılayacak büyüklükte mescit ayrılır.
(2) Alışveriş merkezlerinde; 26/2/2016
tarihli ve 29636 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Alışveriş Merkezleri
Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulur.
Tuvaletler
MADDE 51- (1) Yarısı
kadınlar, yarısı erkekler için olmak üzere; iş hanı, büro, alışveriş
merkezi, çarşı, pasaj ve mağaza gibi binalar ile otel ve benzerleri
binalarda her 25 kişi için en az birer adet, resmî binalar ile sinema,
tiyatro gibi umumî binalarda ise her 50 kişi için en az birer adet tuvalet
yapılması zorunludur. Bu
yapılarda engellilerin erişiminin sağlanmasına yönelik tedbirler alınarak
en az 1 kadın, 1 erkek olmak üzere engellilerin kullanımına ve erişilebilirlik
standardına uygun tuvalet ayrılır.
(2) İbadet yerleri, şehirlerarası yollarda yer alan
dinlenme tesisleri, meydan ve park gibi yerlerde yapılacak umumî
tuvaletlerin en az yarısının, diğer yapılarda ise en az üçte birinin
alaturka tuvalet taşlı olması sağlanır.
(3) Tuvaletlerde yeterli sayıda pisuar ve lavabo
bulundurulur. Resmî binalar, işyeri, büro, fabrika gibi yerlerde çalışan
sayısı, mağaza, alışveriş merkezi, çarşı, pasaj gibi yerlerde tahmini
müşteri sayısı, lokanta, sinema, tiyatro gibi yerlerde oturma sayısı, otel
ve benzeri konaklama tesislerinde yatak sayısı ve bu hesaplamalara dâhil
olarak ziyaretçi sayıları ve diğer farklı özellikler dikkate alınarak
yeterli tuvalet ayrılır.
(4) Birden fazla kullanımı haiz binalarda her
kullanım için bu maddedeki kriterlere göre ayrı ayrı değerlendirme yapılır. Uluslararası kurallara tabi
yapılarda bu Yönetmelikte belirtilenden az olmamak kaydıyla uluslararası
kuralların gerektirdiği sayıda tuvalet yapılması zorunludur.
(5) Umumî binalarda çalışan, müşteri ve ziyaretçi
gibi tüm kullanıcıların ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla kapasite
hesabına göre belirlenen büyüklük ve sayıda erişilebilirlik standardına
uygun engelli tuvaleti yapılır.
(6) Özellik arz eden binalarda hesaplama sonucu
bulunan tuvalet sayısını arttırma veya azaltmaya ilgili idare yetkilidir.
Çay
ocakları
MADDE 52-
(1) Büro, iş hanı, alışveriş
merkezi, pasaj gibi ticari binalarla, sanayi tesislerinde; kullanma alanı
en az 3 m² olmak, 0.45 x 0.45 metre ebadında hava bacasıyla havalandırılmak,
bir ateş bacasıyla irtibatlandırılmak kaydıyla
çay ocakları bağımsız bölüm olarak düzenlenebilir.
(2) Çay ocaklarının nizamı ışıklıktan veya doğrudan
ışık ve hava alması halinde hava bacasına gerek yoktur.
Yığma,
ahşap ve kâgir yapılarda aranan şartlar
MADDE 53-
(1) Yığma yapıların tasarımı ve
analizinde Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği esaslarına uyulur.
(2) Binalar, güncel teknik mevzuat ile fen ve sanat
kurallarına uygun olarak;
a) Binayı etkiyebilecek bileşik etkilere karşı
yeterli dayanıma sahip olacak ve etkileri güvenli bir şekilde zemine
aktarabilecek ve aynı zamanda civar yapılara herhangi bir zarar vermeyecek
şekilde,
b) Temel zemininde oluşabilecek oturma, kabarma,
büzülme ve donma sebebiyle yapı stabilitesi
bozulmayacak biçimde,
tasarlanarak inşa edilmek zorundadır.
Bodrumlar
MADDE 54- (1) Katı yakıt
kullanan sobalı binaların bodrum veya zemin katlarında veya teknik olarak
bodrum kat tesis edilememesi durumunda yüksekliği 2.20 metreyi geçmemek
üzere bahçelerinde; ortak alan niteliğini haiz olmak ve eklenti ihdas
etmemek kaydıyla her bağımsız bölüm için en az 5 m2, en fazla 10 m2
odunluk, kömürlük veya depolama yeri ayrılması zorunludur.
(2) Bodrum kapısı tamamen tretuvar
üzerinde kalan fazla meyilli yollar dışında yapılacak ön bahçesiz binalarda,
yol cephesinde bodrum girişi yapılamaz.
(3) Toprağa dayalı bodrum katlarda bulunan
konutlarda oturma odası ve bir yatak odasının; taban döşemesinin üst
seviyesinin tabii veya tesviye edilmiş zemine gömülü olmaması, doğal
aydınlatma ve havalandırmasının pencere açılmak suretiyle sağlanması, sel,
taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış olması zorunludur. Bu
bağımsız bölümlerin kısmen veya tamamen tabii ve tesviye edilmiş zemin
altında kalan duvarlarında pencere açılamaz.
(4) Ticari alanlarda yapılan binaların ticari
amaçla kullanılan bodrum katlarında döşemenin zemine gömülü olmama şartı
aranmaz. Bu tür binalarda suni havalandırmanın sağlanması ile engellilerin
dolaşımına olanak sağlayan erişilebilirlik standartlarına uygun rampa,
yürüyen bant ve benzeri önlemler alınır.
(5) Konut alanında kalmakla birlikte, ilgili idare
meclisince yol boyu ticaret kararı alınan yol güzergâhlarında zemin katta,
halkın günlük ihtiyaçlarını karşılamaya dönük olarak ticaret yapılabilir.
Bu kullanımların bodrum katlarında içten bağlantılı piyesleri olabilir. Bu
piyesler binanın ortak alanları ve müştemilatlarıyla irtibatlandırılamaz.
Ancak, köşe başı veya köşe başından başka iki yola cephesi olan parsellerde
yapılacak binaların yola cephesi bulunan bodrum katlarına ticari kullanımlı
bağımsız bölüm yapılabilir. Bu bölümlerin üst ve alt kattaki mekânlarla
içten bağlantısı sağlanabilir. Ticari kullanımların altında konut
yapılamaz.
(6) Toprağa dayalı tüm bodrum katlarda, dış
etkilere karşı ısı ve su yalıtımı yapılması zorunludur.
(7) Bina etrafında mütemadi kuranglez
tesis edilemez. Kuranglezlerden giriş çıkış
yapılamaz. Ancak, yol cephesinde bulunmayan kuranglezlerinden
kaçış amacıyla çıkış tertiplenebilir. Kuranglezlerde
sel, taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış olması zorunludur.
(8) Arazi eğiminden faydalanmak amacıyla veya
mimari nedenlerle, binalar bloğunun, bir binanın veya bağımsız bir
dairenin; belirlenen bina yüksekliğini aşmamak, belirli piyesler için
tespit olunan asgari kat yüksekliklerine veya bu Yönetmeliğin diğer
hükümlerine aykırı olmamak şartı ile çeşitli katlarda ve/veya farklı taban
ve/veya tavan seviyelerinde düzenlenmesi mümkündür. Ayrıca, zemin katların
binanın kot aldığı yol cephesi üzerinde bulunmayan piyesleri ile yol
cephesinde yer alan piyeslerinin yol cephesinde kalmayan ve piyes
derinliğinin yarısını aşmayan bir kısım alanları, zemin kat kotundan farklı
kotta düzenlenebilir.
Müştemilatlar
MADDE 55-
(1) Binaların müştemilat
kısımları, mümkün ise binanın bodrumunda, aksi halde bahçede tertiplenir.
(2) 4 tarafı yol ile çevrili istisnai parseller
dışında esas binaların yol tarafındaki cephe hatlarına tecavüz eden
müştemilat binası yapılamaz. Bu gibi istisnai parsellerde müştemilat
binalarının yapılacağı yeri tayine idare yetkilidir.
(3) Müştemilat binalarının;
a) Dar kenarı 4.00 metreden, en yüksek noktasının
tabii zeminden yüksekliği 2.50 metreden fazla olamaz.
b) Binaya bitişik oldukları takdirde, komşu parsel
sınırına, aksi halde binaya ve ayrıca komşu parsel sınırına uzaklıkları bu
Yönetmelikle veya planla belirlenen miktarlardan az olamaz.
c) Yapı cinsleri ahşap olamaz.
ç) Parsel durumu müsait olduğu takdirde esas
binanın inşasından önce de yapılması mümkündür.
d) Kapıcı dairesi, garaj, odunluk, kömürlük, depo,
mutfak, çamaşırhane ve benzeri hizmetler için olup, maksadı dışında
kullanılamaz.
(4) Müştemilatlar mimari projede ve vaziyet
planında gösterilir. Bahçede yapılmasının zorunlu olduğu hallerde; bu
Yönetmelikte veya planında belirtilen şartlara ve çekme mesafelerine
uyularak yapılır.
Paratonerler
MADDE 56-
(1) İçinde patlayıcı madde
bulundurulan yerlerle, sivri ve yüksek bina ve tesislere Binaların
Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik gereği, TSE standartlarına uygun
paratoner konması mecburidir.
ALTINCI BÖLÜM
Projeler ve Yapı İzin Belgeleri
Yapı
ruhsatına ilişkin genel hükümler
MADDE 57-
(1) Projeler ve yapı izin
belgelerine ilişkin hususlarda;
a) Yapı ruhsatına ilişkin genel hükümlere ilişkin
olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 54 üncü maddesi,
b) Yapı ruhsatı işlemlerine ilişkin olarak Planlı
Alanlar İmar Yönetmeliğinin 55 inci maddesi,
c) Kamu alanlarında yapılacak yapılarda ruhsata
ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 56 ncı
maddesi,
ç) Yapı projelerine ilişkin olarak Planlı Alanlar
İmar Yönetmeliğinin 57 nci maddesi,
d) Binalarda tasarruf tedbirleri ve iklim
değişikliğine dair ilkelere ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin
57/A maddesi,
e) Esaslı tadilata ilişkin olarak Planlı Alanlar
İmar Yönetmeliğinin 58 inci maddesi,
f) Yapı ruhsatı gerekmeyen inşai
faaliyetlere ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 59 uncu maddesi,
g) İstinat duvarlarına ilişkin olarak Planlı
Alanlar İmar Yönetmeliğinin 60 ıncı maddesi,
ğ) Muvakkat yapıya ilişkin olarak Planlı Alanlar
İmar Yönetmeliğinin 61 inci maddesi,
h) Elektronik haberleşme istasyonlarına ilişkin
olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 62 nci
maddesi,
ı) Şantiye binaları hakkında Planlı Alanlar İmar
Yönetmeliğinin 63 üncü maddesi,
i) Yapı kullanma iznine ilişkin olarak Planlı
Alanlar İmar Yönetmeliğinin 64 üncü maddesi,
j) Yapı kullanma izinlerinde başvuru sahibinden
bilgi ve belge istenmesine ilişkin esaslar hakkında Planlı Alanlar İmar
Yönetmeliğinin 65 inci maddesi,
k) Mimari estetik komisyonları hakkında Planlı
Alanlar İmar Yönetmeliğinin 66 ncı maddesi,
uygulanır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Denetime Dair Hükümler
Bakanlığın
denetim yetkisi
MADDE 58-
(1) Bakanlığın denetim yetkisine
ilişkin hususlarda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 67 nci maddesine uyulur.
Fenni
mesuliyet
MADDE 59-
(1) Fenni mesuliyet hizmetlerine
ilişkin hususlarda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 68 inci maddesine
uyulur.
Yapı
yerinde bulundurulması gerekli levha ve belgeler
MADDE 60- (1) İnşaat
süresince yapı yerinde mal sahibinin, mimarının, statik ve tesisat ile
elektrik proje müelliflerinin, şantiye şefinin, yapı denetimini üstlenen
kuruluş veya kişilerin, müteahhidinin isimleri ile inşaat ruhsat ve numara
tarihini içeren bir levhanın herkes tarafından rahat görülebilecek bir
yerde asılı olarak ve yapıya ilişkin ruhsat ve eklerinin yapı yerinde
bulundurulması zorunludur.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Yönetmeliğin Uygulanmasına İlişkin Esaslar
Yönetmeliğin
uygulanmasına ilişkin esaslar
MADDE 61-
(1) Yönetmeliğin uygulanmasına
ilişkin esaslar hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 69 uncu
maddesine uyulur.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenmesi gereken
taahhütnameler, tutanaklar, yapı denetim defteri, yapı tatil zaptı, yapı
kullanma izin belgesi formu ve yapı ruhsatı formu hakkında Planlı Alanlar
İmar Yönetmeliğinin eklerinde yer alan örnekler ve formlar kullanılır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Bakanlık
denetçilerinin yetkilendirilmesi ve özellikleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bakanlık
denetçilerinin yetkilendirilmesi ve özellikleri hakkında Planlı Alanlar İmar
Yönetmeliğinin geçici 1 inci maddesine uyulur.
Mevcut
teşekkül
GEÇİCİ
MADDE 2- (1) Mevcut teşekkül
hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin geçici 2 nci
maddesine uyulur.
Mevcut
yapı ruhsatı başvuruları
GEÇİCİ
MADDE 3- (1) Mevcut yapı ruhsatı
başvuruları hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin geçici 3 üncü
maddesine uyulur.
Mevcut
haberleşme istasyonları
GEÇİCİ
MADDE 4- (1) Mevcut haberleşme
istasyonları hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin geçici 4 üncü
maddesine uyulur.
Yürürlük
MADDE 62- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 63- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Van Büyükşehir
Belediye Başkanı yürütür.