Xylella Yaprak Yanıklığı ile Mücadele Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2019-01-19

19 Ocak 2019 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 30660
YÖNETMELİK
Tarım ve Orman Bakanlığından:
XYLELLA YAPRAK
YANIKLIĞI İLE MÜCADELE
HAKKINDA
YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, Xylella
fastidiosa (Wells et al)’nın varlığının ve yayılış alanlarının tespiti,
yayılmasının engellenmesi ve eradikasyonuyla Xylella fastidiosa ile
mücadeleye ilişkin alınacak asgari önlemleri düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, Xylella
fastidiosa’nın sürveyi, tespit edilmesi, mücadelesi, yayılmasının engellenmesi
ve eradike edilmesine ilişkin hususları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010
tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem
Kanununun 15 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Araştırma: Araştırma kuruluşlarının
araştırmacıları tarafından projeli olarak yürütülen çalışmaları,
b) Araştırma kuruluşu: Tarım ve Orman Bakanlığına
bağlı, zirai mücadeleye yönelik araştırma ve uygulama faaliyetlerini
yürüten enstitü müdürlüklerini,
c) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
ç) Belirlenmiş bitki: Konukçu bitkiler ile EK-1’de
listelenmiş, tohumları hariç dikim amaçlı bütün bitki cins veya türleri ile
Avrupa Birliğinde zararlı organizmaya karşı duyarlı olduğu tespit edilmiş
olan, Avrupa Birliğince sürekli güncellenerek yayımlanan ve Bakanlık
internet sitesi üzerinden de ulaşılabilen bitki cins veya türlerini,
d) Bitki Pasaportu: Bitki sağlığı ile ilgili
12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki
Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında
Yönetmelikte belirlenen bitki sağlığı standartlarının ve özel şartların
karşılandığını gösteren, çeşitli bitki ve bitkisel ürünler için standart
hale getirilmiş, Bakanlıkça belirlenen usullere uygun olarak hazırlanan ve
Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilenler tarafından düzenlenen resmi
etiketi veya belirli ürünler için Bakanlıkça kabul edilen etiket dışındaki
işareti,
e) Bulaşık alan: Zararlı organizmanın tespit
edildiği ve sınırlarının belirlendiği alanı,
f) EPPO: Avrupa ve Akdeniz Bitki Koruma Örgütünü,
g) Eradike/eradikasyon: Xylella yaprak
yanıklığının, tespit edildiği alandan yok edilmesine yönelik uygulanan
bitki sağlığı tedbirlerini,
ğ) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel
Müdürlüğünü,
h) ISPM 9: Bitki Sağlığına İlişkin Uluslararası
Standartlar, Zararlı Organizma Eradikasyon Programı Rehberini,
ı) ISPM 14: Bitki Sağlığına İlişkin Uluslararası
Standartlar, Zararlı Risk Yönetimi İçin Sistemlerin Yaklaşımlarında Entegre
Tedbirlerin Kullanımını,
i) ISPM 31: Bitki Sağlığına İlişkin Uluslararası
Standartlar, Sevkiyat Örnekleme Yöntemlerini,
j) İn vitro ortam: Bitkilerin test tüpü, petri kabı,
kültür ortamı gibi ortamlarda yetiştirilmelerini veya bulunmalarını,
k) Konukçu bitki: Zararlı organizmanın ülkemizde
tespiti halinde Bakanlıkça internet sayfasında güncellenerek yayımlanacak
olan, ülkemiz topraklarında yetişen ve söz konusu zararlı organizmaya
duyarlı olduğu belirlenen tohumları hariç dikim amaçlı bütün bitki cins
veya türlerini,
l) Koruma alanı: Bulaşık olduğu bilinen ve
karantina tedbirlerinin uygulamaya konulduğu alanı,
m) Laboratuvar: Bakanlığa bağlı zirai mücadele
araştırma faaliyetlerini yürüten enstitü ve zirai karantina müdürlüklerinin
laboratuvarlarını,
n) Müdürlük: Tarım ve Orman il/ilçe müdürlüklerini,
o) Operatör: Bitkilerle ilgili çoğaltma, büyütme ve
korumayı içeren üretim, dikim, yetiştirme, yetiştiricilik, ülke topraklarındaki
hareketi ile piyasada kullanılabilir hale getirme faaliyetlerinin bir veya
birden çoğu ile profesyonel olarak meşgul olan kişileri,
ö) Sınırlandırılmış alan: Bulaşık alan ile tampon
bölgeden oluşan alanı,
p) Sürvey: Bir alanda hangi türlerin var olduğunu
ya da zararlı organizma popülasyonunun özelliklerini belirlemek için
belirli bir süre boyunca yürütülen resmi prosedürü,
r) Tampon bölge: Bulaşık alan olarak tespit edilmiş
bölge sınırlarından başlamak üzere, bulaşık alanın tamamını çevreleyecek
şekilde en az 5 km genişliğinde tedbir alınmış ve sınırları belirlenmiş
alanı,
s) Vektör: Herhangi bir patojeni taşıyan ve
bulaşmasında rol oynayan organizmayı,
ş) Zararlı organizma: Xylella fastidiosa (Xylella
yaprak yanıklığını)’nın tüm alt türlerini,
t) Xylella fastidiosa (Wells et al): Konukçu
bitkilerin sadece ksilem demetlerinde bulunan, vektör böcekler ile
nakledilen, ksilem demetlerini tıkaması sonucunda, bitkinin su ve besin
maddesi ihtiyacını karşılayamamasına neden olan bakteriyel etmeni,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Zararlı Organizmanın Varlığından Şüphe Edilmesi
veya Tespiti, Zararlı Organizma
Sürveyleri,
Sınırlandırılmış Alanların Oluşturulması
Zararlı
organizmanın varlığından şüphe edilmesi veya tespiti
MADDE 5 –
(1) Zararlı organizmanın
varlığından şüphelenen veya haberdar olanlar, derhal müdürlüğü bilgilendirir
ve zararlı organizmanın varlığı veya şüpheli varlığı hakkında tüm bilgileri
müdürlüğe sağlar. Müdürlük bu bilgiyi derhal kaydeder.
(2) Müdürlükler, zararlı organizmanın varlığı veya
şüpheli varlığı hakkında bilgilendirildiğinde, tüm gerekli önlemleri
alarak, durumu bölge araştırma kuruluşuna bildirir. Zararlı organizmanın
varlığının doğrulanması halinde laboratuvar vakit kaybetmeden Genel
Müdürlüğü ve ilgili müdürlüğü bilgilendirir.
(3) Müdürlükler, sorumluluğu altında olan, zararlı
organizma ile bulaşık olabilecek bitkilere sahip kişilere derhal zararlı
organizmanın varlığı veya şüpheli varlığı, olası sonuçları, riskleri ve
alınacak önlemler hakkında bilgi verir.
(4) Zararlı organizma ile bulaşık bitkilerin tespit
edilmesi halinde Genel Müdürlük tarafından Acil Eylem Planı hazırlanır.
Zararlı
organizma sürveyleri ve teşhisi
MADDE 6 –
(1) Müdürlükler, belirlenmiş
bitkilerde zararlı organizmanın varlığına dair yıllık olarak sürvey
yürütür.
(2) Sürveyler, görsel muayeneleri ve zararlı
organizma tarafından herhangi bir bulaşıklık şüphesi olması durumunda
numune toplanması ve bu numunelerin analiz edilmesini kapsar. Sürveyler,
sağlıklı bilimsel ve teknik ilkeleri temel alır ve zararlı organizmanın
görsel muayene, numune alma ve analiz yoluyla tespit etme olasılığı
açısından yılın uygun zamanlarında gerçekleştirilir. Söz konusu
sürveylerde, mevcut bilimsel ve teknik kanıtlar, zararlı organizmanın ve
vektörlerinin biyolojisi, belirlenmiş bitkilerin varlığı ve biyolojisi ve
zararlı organizmanın varlığı hakkında diğer uygun bilgiler dikkate alınır.
Sürveyler sırasında ayrıca Bakanlık internet sayfasında yayımlanan Xylella
Yaprak Yanıklığı Sürvey Talimatı ve ilgili teknik kılavuzlar da dikkate
alınır.
(3) Zararlı organizmanın sınırlandırılmış alan
dışındaki bölgelerde varlığı, tek bir moleküler analiz ile taranır ve
sonuçların pozitif çıkması durumunda zararlı organizmanın varlığı
uluslararası standartlara uygun olarak gerçekleştirilecek ve genomun farklı
bölümünü hedefleyen en az bir farklı pozitif moleküler analiz daha
yapılarak tespit edilir. Zararlı organizmanın ve alt türlerinin teşhisine
yönelik olarak yapılan bu testler EPPO tarafından yayınlanan standart
teşhis protokolünde yer alan metotlardan seçilir.
(4) Zararlı organizmanın sınırlandırılmış
alanlardaki varlığı, tek bir analiz ile taranır ve sonuçların pozitif çıkması
durumunda zararlı organizmanın varlığı uluslararası standartlara uygun
olarak gerçekleştirilecek en az bir pozitif moleküler analiz daha yapılarak
tespit edilir. Zararlı organizmanın ve alt türlerinin teşhisine yönelik
olarak yapılan bu testler EPPO tarafından yayınlanan standart teşhis
protokolünde yer alan metotlardan seçilir.
Sınırlandırılmış
alanların oluşturulması
MADDE 7 –
(1) Müdürlükler, zararlı
organizmanın varlığının tespit edildiği yerlerde gecikmeden “sınırlandırılmış
alan” oluşturur.
a) Zararlı organizmanın belirli bir alt türünün
varlığının tespit edildiği durumda yalnızca o alt tür için sınırlandırılmış
alan oluşturulabilir.
b) Birden fazla alt türün varlığının tespit
edildiği yerlerde, zararlı organizma ve onun tüm olası alt türleri ile ilgili
olarak söz konusu alan sınırlandırılır.
c) Bir alt türün varlığının tespitinin karara
bağlanmadığı durumda, zararlı organizma ve onun olası tüm alt türleri ile
ilgili olarak söz konusu alan sınırlandırılır.
ç) Alt türlerin varlığının tespiti 6 ncı maddenin
üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen testlerin sonuçlarına dayanır.
(2)
Sınırlandırılmış alan, bulaşık alan ve tampon bölgeden oluşur. Bulaşık
alan; zararlı organizma ile bulaşık olduğu bilinen bütün bitkileri, benzer
bulaşıklık belirtileri gösteren bütün bitkileri ve bulaşık bitkilerin çok
yakınında veya bulaşıklık gösteren bitkiler veya bulaşık bitkilerden yetiştirilen
bitkiler ile ortak üretim kaynağından olmaları nedeniyle zararlı organizma
ile bulaşık olma riski taşıyan tüm diğer bitkileri kapsar.
(3) Tampon
bölge, bulaşık alanı çevreleyen en az 5 km genişlikte oluşturulur. Zararlı
organizmanın varlığının ilk olduğu ve herhangi bir yayılmaya yol açmadığına
dair yüksek güven derecesi varsa ve;
a) Bulaşık olduğu tespit edilen bitkinin
etrafındaki 100 m yarıçapında tüm konukçu bitkilerin sağlık durumlarına
bakılmaksızın derhal ortadan kaldırılması,
b) Bulaşık olduğu bilinen bir alanda, bulaşıklığın
belirlendiği tarihten itibaren yapılan eradikasyon çalışmalarından sonra
Bakanlığın Xylella Yaprak Yanıklığı Sürvey Talimatına uygun olarak her yıl
yapılan ve resmi analizlerle desteklenen sürveylerin sonucunda zararlı
organizma ile ilgili herhangi bir bitkide bulaşıklık tespit edilmemesi ve
kullanılan bu analizlerin, belirti veren bitkilerle beraber bu bitkilerin
yakınındaki belirti vermeyen bitkileri de kapsayan, %1 veya üzerinde
bulaşık olan bitkilerin varlığını %99 güven aralığı ile tespit edebilme
kabiliyetine sahip bir numune alma planına dayanması,
c) Bulaşık alanı çevreleyen, genişliği en az 5 km
olan bir bölgede bir sınırlandırma sürveyinin gerçekleştirilmesi ve zararlı
organizmanın o bölgede bulunmadığı sonucuna varılması; bulaşık alanı
çevreleyen, en az 1 km genişlikteki bir alanın 100 m×100 m’lik bölümlere,
tampon bölgenin geri kalanının da 1 km×1 km’lik bölümlere ayrıldığı bu
sürveyde bu bölümlerin her birinde, ilgili müdürlüğün belirti veren bitkilerle
beraber bu bitkilerin yakınındaki belirti vermeyen bitkileri de kapsayan
görsel muayene, numune alma ve analiz işlemlerini gerçekleştirmesi,
ç) Bulaşık alan içerisinde eradikasyon
tedbirlerinin alınmasından itibaren vektörlerin uçuş dönemi boyunca iki kez
uluslararası standartlara uygun olarak gerçekleştirilen analizler sonucunda
zararlı organizmayı taşıyan herhangi başka bir vektörün tespit edilmemesi
ve bu analizlerin, zararlı organizmanın doğal yayılımının söz konusu
olmadığı sonucunu ortaya koyması,
koşullarının hepsinin gerçekleşmesi durumunda,
tampon bölge 1 km’den daha az olmayan bir genişliğe indirilebilir.
(4) Tampon bölgenin genişliği azaltılırken, ilgili
müdürlük araştırma kuruluşu ile birlikte gerekçeli bir rapor hazırlayarak
Genel Müdürlüğe bilgi verir.
(5) 10 uncu maddenin birinci fıkrası uyarınca ilan
edilen koruma alanlarında uygulanacak tedbirler söz konusu olduğunda,
tampon bölge en az 10 km genişliğinde olmalıdır.
(6) Bölgelerin kesin sınırlandırılması, sağlam
bilimsel ilkelere, zararlı organizma ve vektörlerinin biyolojisine,
bulaşıklık seviyesine, vektörlerin varlığına ve ilgili alanda belirlenmiş
bitkilerin dağılımına dayandırılır.
(7) Zararlı organizma varlığının tampon bölgede
onaylanması durumunda, bulaşık alan ve tampon bölgenin sınırları derhal
gözden geçirilir ve buna uygun olarak değiştirilir.
(8) Müdürlükler tarafından yapılan bildirimlere
göre, Genel Müdürlük, sınırlandırılmış alanların listesini oluşturur ve
güncelleyerek Bakanlık internet sayfasında yayımlar.
(9) Sınırlandırılmış alanda, 6 ncı maddeye göre
yürütülen sürvey ve 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (f) bendine göre
yürütülen izleme sonuçlarına göre, 5 yıl boyunca zararlı organizmanın
varlığı tespit edilmezse, bu sınırlama kaldırılabilir. Bu tür durumlarda,
ilgili müdürlük, Genel Müdürlüğü bilgilendirir.
(10) Dokuzuncu fıkraya istisna olarak ilgili
müdürlük, üçüncü fıkra uyarınca tampon bölgede en az 1 km olacak şekilde
azaltma işlemi yaptığı durumlarda;
a) Üçüncü fıkra uyarınca alınan tedbirler
sonucunda, zararlı organizmanın varlığına dair tespitin ilk olması, izole
edilmiş bir vaka olması ve ilgili sınırlandırılmış alanda herhangi bir
yayılma eyleminin meydana gelmediği sonucuna yüksek bir güven derecesiyle
varılması,
b) Sınırlandırmanın kaldırma dönemine yakın bir
zamanda, sınırlandırılmış alan içerisinde Bakanlığın Xylella Yaprak
Yanıklığı Sürvey Talimatını dikkate alan, uluslararası standartlar uyarınca
%1 veya üzerinde bulaşık olan bitkilerin varlığını %99 güven aralığı ile
tespit edebilme kabiliyetine sahip bir numune alma planını kullanan ve
belirti veren bitkilerle beraber bu bitkilerin yakınındaki belirti vermeyen
bitkileri de kapsayan resmi analizlerin uygulanması,
koşullarının karşılanması kaydıyla sınırlandırmanın
ilk kurulduğu tarihten itibaren 12 ay geçtikten sonra sınırlandırılmış
alanı kaldırabilir.
(11) Sınırlandırılmış bir alanın onuncu fıkraya
göre kaldırıldığı durumlarda, daha önceden tesis edilen sınırlandırılmış
alanda yer alan belirlenmiş bitkiler takip eden iki yıl boyunca yoğun bir şekilde
incelenir. Söz konusu inceleme, uluslararası standartlar uyarınca %1 veya
üzerinde bulaşık olan bitkilerin varlığını %99 güven aralığı ile tespit
edebilme kabiliyetine sahip bir numune alma planı kullanılarak
gerçekleştirilir ve zararlı organizmanın yakın çevrelerde potansiyel
yayılması ile ilgili olan bilimsel ve teknik ilkeleri esas alır ve belirti
veren bitkilerle beraber bu bitkilerin yakınındaki belirti vermeyen
bitkileri de kapsar.
(12) İlk tesis edildiği tarihten itibaren 12 ay
geçtikten sonra herhangi bir sınırlandırılmış alanı kaldırırken ilgili
müdürlük, araştırma kuruluşu ile birlikte gerekçeli bir rapor hazırlayarak
Genel Müdürlüğe bilgi verir.
(13) Birinci fıkraya istisna olarak müdürlükler;
a) Zararlı organizmanın, üzerinde bulunduğu bitkilerle
birlikte yakın bir zamanda bölge içerisinde taşındığı veya zararlı
organizmanın vektörlerinden fiziksel olarak korunduğu bir yerde bulunduğu
yönünde kanıt bulunması,
b) Bu bitkilerin, ilgili alana girişlerinden önce
bulaşık olduklarına ilişkin bulgular bulunması,
c) Bu bitkilerin çevresinde uluslararası
geçerliliği kabul edilmiş analiz yöntemlerine uygun olarak gerçekleştirilmiş
analizlere dayalı olarak zararlı organizmayı taşıyan herhangi bir vektör
tespit edilmemesi,
şartlarının hepsinin bir arada bulunması durumunda
sınırlandırılmış alan oluşturmamaya karar verebilir.
(14) On üçüncü fıkrada belirtilen durumlarda
müdürlüklerce aşağıdaki işlemler yapılır:
a) Zararlı organizmanın ilk tespit edildiği
bitkiler hariç olmak üzere herhangi bir bitkinin bulaşık olup olmadığını
tespit etmek için en az 2 yıllık bir süre boyunca yıllık sürvey yürütür.
b) Bu sürveye göre, sınırlandırılmış alan
oluşturmaya gerek olup olmadığını tespit eder.
c) Sınırlandırılmış alanın oluşturulmamasına
ilişkin gerekçeyi ve (a) bendinde belirtilen sürvey sonuçlarına göre mevcut
durumu Genel Müdürlüğe bildirir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bulaşık Alanlarda Konukçu Bitkilerin Dikimine
Yönelik Yasaklama ve İstisna,
Eradikasyon Tedbirleri ve Koruma Tedbirleri
Bulaşık alanlarda
konukçu bitkilerin dikimine yönelik yasaklama ve istisna
MADDE 8 –
(1) Zararlı organizmanın
vektörleriyle girişine karşı fiziksel olarak korunan alanlar hariç, bulaşık
alanlarda konukçu bitkilerin dikimi yasaktır.
(2)
Müdürlükler, birinci fıkraya istisna olarak, 10 uncu maddenin yedinci
fıkrasının (c) bendinde belirtilen 20 km’lik alan hariç olmak üzere, 10
uncu madde uyarınca koruma tedbirlerinin uygulandığı koruma alanlarında
konukçu bitkilerin ekimine yönelik yetkiyi Genel Müdürlükten onay almak
suretiyle verebilir. Bu yetkileri verirken ilgili müdürlük, zararlı
organizmaya dirençli veya toleranslı olarak değerlendirilen türlere ait
konukçu bitkileri tercih eder.
Eradikasyon
tedbirleri
MADDE 9 –
(1) Müdürlükler, 7 nci maddeye
göre oluşturulan sınırlandırılmış alanlarda aşağıda yer alan tedbirleri
alır:
a) Zararlı organizma tarafından bulaşık olduğu
analizlerle tespit edilerek belirlenmiş bitkilerin 100 m yarıçapı içinde
bulunan aşağıdaki bitkileri derhal imha eder:
1) Sağlık durumlarına bakılmaksızın, konukçu
bitkileri.
2) Zararlı organizma tarafından bulaşık olduğu
bilinen bitkileri.
3) Zararlı organizma tarafından muhtemel bulaşıklık
belirtileri gösteren veya zararlı organizma tarafından bulaşık olacağından
şüphelenilen bitkileri.
b) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1)
numaralı alt bendine istisna olarak, müdürlükler, resmi olarak tarihi değer
taşıyan bitkiler olarak belirlenmiş münferit konukçu bitkilerin ortadan
kaldırılmasına gerek olmadığına;
1) Söz konusu konukçu bitkilerden, 6 ncı maddenin
üçüncü ve dördüncü fıkralarına göre numune alınması, bu madde uyarınca
analizlerinin yapılması ve zararlı organizma tarafından bulaşık olmadığının
teyit edilmesi,
2) Münferit konukçu bitkilerin veya söz konusu
alanın zararlı organizmanın daha da yayılmasına katkıda bulunmayacak
şekilde vektörlerden uygun şekilde fiziksel olarak izole edilmesi,
3) Zararlı organizmanın ve vektörlerinin yönetimi
için uygun tarımsal uygulamaların gerçekleştirilmesi,
4) Herhangi bir istisna yapılmadan önce ilgili
müdürlüğün bu bendin (1) numaralı alt bendinde atıfta bulunulan numune alma
ve analiz sonuçları, (2) ve (3) numaralı alt bendinde atıfta bulunulan
tedbirler, bunların gerekçeleri ve bitkilerin konumu hakkında Genel
Müdürlüğü bilgilendirmesi ve Bakanlığın, bu tür bir istisna yapılan konukçu
bitkilerin listesini ve konumunu yayımlaması,
5) Bu bitkilerin her birinin, vektörün uçuş
döneminde, zararlı organizmanın belirtileri ve fiziksel izolasyonun
uygunluğunu kontrol etmek amacıyla resmi olarak denetlenmesi ve belirtiler
mevcut olduğunda bitkinin, zararlı organizmanın varlığı için numune alma ve
analiz işlemlerine tabi tutulması,
koşullarının tümünün yerine getirilmesi kaydıyla
karar verebilir.
c) Müdürlükler, ISPM 31’e göre, bulaşık bitkilerin
her birinin 100 m yarıçapı içinde bulunan belirlenmiş bitkilerden numune
alarak analiz yaptırmak üzere laboratuvara gönderir.
ç) Müdürlükler, (a) bendinde belirtilen bitkilerin
imha edilmesinden önce zararlı organizmanın vektörlerine ve bu vektörleri
barındırabilen bitkilere karşı bitki sağlığı tedbirlerini uygular. Bu
tedbirler, uygun görüldüğü takdirde, bitkilerin imha edilmesini de içerir.
d) Müdürlükler, mahallinde veya bulaşık alan
içerisinde yer alan bu amaçla tasarlanmış yakın bir yerde, zararlı
organizmanın yayılışını engelleyecek şekilde (a) bendinde belirtilen
bitkileri ve bitki kısımlarını imha eder.
e) Müdürlükler, bulaşıklığın kökenini belirlemek
için uygun araştırmaları gerçekleştirir. Sınırlandırılmış alan
oluşturulmasından önce taşınmış olanlar da dâhil olmak üzere ilgili
bulaşıklık durumu ile bağlantılı olan belirlenmiş bitkileri izler. Bu
araştırmaların sonuçları, ilgili bitkilerin geldiği müdürlüklere, bu
bitkilerin transit geçtiği müdürlüklere ve bu bitkilerin taşındığı
müdürlüklere iletilir ve ayrıca Genel Müdürlüğe bilgi verilir.
f) Müdürlükler, Bakanlık internet sayfasında yer
alan Xylella Yaprak Yanıklığı Sürvey Talimatına göre zararlı organizmanın
varlığını yıllık sürveylerle izler. 6 ncı maddenin ilgili hükümlerine uygun
olarak belirti veren bitkilerle beraber bu bitkilerin yakınındaki belirti
vermeyen bitkilerin yanı sıra belirlenmiş bitkilere ilişkin görsel muayene,
numune alma ve analiz işlemlerini gerçekleştir. Tampon bölgelerde sürvey
alanı, bulaşık alanı çevreleyen en az 1 km genişlikteki bir alanda 100 m ×
100 m’lik bölümlere, tampon bölgenin geri kalanında 1 km × 1 km’lik
bölümlere ayrılır ve bu bölümlerin her birinde, ilgili müdürlük belirti
veren bitkilerle beraber bu bitkilerin yakınındaki belirti vermeyen
bitkileri de kapsayan görsel muayene, numune alma ve analiz işlemlerini
gerçekleştirir.
g) Müdürlükler, zararlı organizmanın tehlikesi,
ülkeye girişi ve yayılmasını engellemek amacıyla alınacak tedbirler
hakkında toplumu bilinçlendirir, sınırlandırılmış alanları belirten yol
işaretlerini yerleştirir.
ğ) Müdürlükler, gerektiğinde, özellikle bulunduğu
konuma, kamu veya özel mülkiyet veya sorumluluğu olan kişi veya tüzel
kişiye ait olduğuna bakılmaksızın, bulaşık veya bulaşıklığından
şüphelenilen bitkilerin tümüne erişebilirlik ve uygun imha ile ilgili
olarak, eradikasyonu önleyecek, engelleyecek veya geciktirecek sebeplere
yönelik tedbirleri alır.
h) Müdürlükler, ISPM 9 ve ISPM 14’e uygun entegre
bir yaklaşım uygulayarak, zararlı organizmanın eradikasyonuna ilişkin ilave
tedbirleri alır.
ı) Müdürlükler, zararlı organizma ve vektörlerinin
yönetimi için uygun bitki sağlığı tedbirlerini uygular.
Koruma
tedbirleri
MADDE 10
– (1) 9 uncu maddeye istisna
olarak, koruma alanı olarak ilan edilen bulaşık alanlardaki sorumlu resmi kurumlar,
iki ila on birinci fıkralar arasında öngörülen sınırlama tedbirlerini
uygulamaya karar verebilir.
(2) Müdürlükler, yedi ila on birinci fıkralar
arasında atıfta bulunulan resmi sürveylere dayanarak zararlı organizma ile
bulaşık olduğu tespit edilen tüm bitkileri ortadan kaldırır. Söz konusu
ortadan kaldırma işlemi, zararlı organizmanın varlığının resmi olarak
tanımlanmasından hemen sonra gerçekleştirilir. Zararlı organizmanın ortadan
kaldırılması sırasında ve bu işlem sonrasında yayılmasını önlemek amacıyla
gerekli tüm tedbirler alınır.
(3) Müdürlükler, ISPM 31’e uygun olarak, ikinci
fıkrada belirtilen bitkilerin ve zararlı organizma tarafından bulaşık
olduğu tespit edilen bitkilerin 100 m yarıçapındaki konukçu bitkilerden
numune alarak laboratuvarda analiz ettirir. Bu analiz işlemi, düzenli
aralıklarla ve yılda en az iki defa gerçekleştirilir.
(4) Müdürlükler, ikinci fıkrada belirtilen
bitkilerin imhasından önce, zararlı organizmanın vektörlerine ve bu
vektörlerin konukçusu olabilecek bitkilere karşı uygun bitki sağlığı
tedbirlerini alır. Bu tedbirler, uygun görüldüğünde bitkilerin imhasını da
içerir.
(5) Müdürlükler, mahallinde veya sınırlandırılmış
alan içerisinde bu amaçla tasarlanmış yakın bir alanda, zararlı
organizmanın yayılmasını engelleyecek şekilde ikinci fıkrada belirlenmiş
bitkileri ve bitki kısımlarını imha ettirir.
(6) Müdürlükler, zararlı organizma ve vektörlerinin
yönetimi için uygun kültürel tedbirlerin uygulanmasını sağlar.
(7) Müdürlükler, Bakanlık internet sayfasında yer
alan Xylella Yaprak Yanıklığı Sürvey Talimatını dikkate alarak, zararlı
organizmanın mevcudiyetini asgari;
a) 11 inci maddenin üçüncü fıkrasında atıfta
bulunulan alanların yakınında,
b) Belirli kültürel, sosyal veya bilimsel değere
sahip bitkilerin bulunduğu alanların yakınında,
c) Bulaşık alan olarak listelenen ve müdürlük
toprakları içerisinde olması halinde bu bulaşık alanların sınırından
itibaren en az 20 km mesafede,
bulunan yerlerde yıllık resmi sürveylerle izler.
(8) Yedinci fıkradaki sürveyler, 100 m × 100 m’lik
karelerde yapılır. Müdürlükler, bu karelerin her birinde 6 ncı maddenin
ilgili hükümlerine uygun olarak belirti veren bitkilerle beraber bu
bitkilerin yakınındaki belirti vermeyen belirlenmiş bitkilere ilişkin
görsel muayene, numune alma ve analiz işlemlerini gerçekleştirir.
(9) Müdürlükler, yedinci fıkranın (c) bendinde
atıfta bulunulan yerlerde, zararlı organizmanın mevcudiyetinin resmi olarak
herhangi bir şekilde tespit edilmesi halinde durumu Genel Müdürlüğe ve
diğer müdürlüklere derhal bildirir.
(10) Söz konusu koruma alanı birden fazla
müdürlüğün üretim alanlarını kapsıyorsa, sürveyler bulaşıklık tespit edilen
İl Müdürlüğü koordinasyonu ile diğer müdürlüklerle birlikte yürütülür.
(11) Yedinci fıkranın (c) bendi, tamamen koruma
alanı olan ve en yakın müdürlük topraklarına 10 km'den daha fazla mesafede
bulunan adalar açısından uygulanmaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Belirlenmiş Bitkilerin Ülke İçindeki Hareketi, İn
Vitro Ortamda Büyüyen Belirlenmiş
Bitkilerin Ülke İçindeki Hareketleri,
İzlenebilirlik, Belirlenmiş Bitkilerin Hareketleri
Hakkında Resmi Kontroller, Yetkilendirilmiş Alanlar
Listesi, Tedbirlere İlişkin
Raporlama ve Bilgilendirme
Belirlenmiş
bitkilerin ülke içindeki hareketi
MADDE 11
– (1) Bu madde hükümleri; tüm
üretim dönemi boyunca in vitro olarak yetiştirilen bitkiler veya Ek 2'de
listelenen belirlenmiş bitki türlerine ait bitkiler dışındaki bitkilerin
hareketi için uygulanır.
(2) Yaşamının en azından bir kısmını, 7 nci maddeye
göre oluşturulmuş sınırlandırılmış alanlarda geçiren belirlenmiş bitkilerin
sınırlandırılmış alanların dışına ve bulaşık alandan tampon bölgeye
hareketi yasaktır.
(3) Birinci ve ikinci fıkralara istisna olarak,
belirlenmiş bitkiler aşağıda bulunan koşulların tamamının yerine
getirildiği bir alanda yetiştirilmişse ve yetkilendirilmişse ülke
içerisinde hareket gerçekleşebilir:
a) Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt
Altına Alınması Hakkındaki Yönetmeliğe göre kayıtlı olması.
b) İlgili ISPM’ler göz önüne alınarak, sorumlu
müdürlük tarafından zararlı organizma ve vektörlerinin bulunmadığının
belgelenmesi.
c) Vektörler aracılığı ile zararlı organizmanın
girişine karşı fiziksel korumanın bulunması.
ç) Yılda iki kez resmi denetimlere tabi tutulmuş ve
zararlı organizma ile bulaşık olduğu veya belirtilerin bulunduğu tespit
edilen ve bu belirtilerin derhal ortadan kaldırıldığı ve söz konusu ortadan
kaldırma işleminden önce zararlı organizmanın vektörlerine karşı uygun
bitki sağlığı işlemlerinin uygulandığı 100 metre genişliğinde bir bölge ile
çevrili olması.
d) Bitkilerin, yılın uygun zamanlarında, zararlı
organizmanın vektörlerinden ari olmasını sağlayacak şekilde, gerekli olduğu
takdirde bitkilerin ortadan kaldırılmasını da içeren bitki sağlığı
tedbirlerine tabi tutulması.
e) Bakanlık internet sayfasında Xylella Yaprak Yanıklığı
Sürvey Talimatını dikkate alarak, (ç) bendinde atıfta bulunulan bölge ile
birlikte her yıl en az iki resmi denetime tabi tutulması.
f) Söz konusu alanda belirlenmiş bitkilerin
yetiştirilme süresi boyunca, zararlı organizma belirtilerinin ve vektörlerinin
tespit edilmemesi veya şüpheli belirtiler gözlemlenmiş; ancak laboratuvar
tarafından analizlerle zararlı organizmanın olmadığının teyit edilmesi.
g) Belirlenmiş bitkilerin yetiştirilme süresi
boyunca, (ç) bendinde belirtilen bölgede herhangi bir zararlı organizma
belirtisinin bulunmaması veya şüpheli belirtiler gözlemlenmiş; ancak
zararlı organizmanın olmadığının analiz yapılarak teyit edilmesi.
(4) Her bir alandan, belirlenmiş bitkilerin her bir
türünü temsil eden numuneler her yıl en uygun zamanda alınarak laboratuvar
tarafından analiz işlemine tabi tutulur ve zararlı organizmanın olmadığı,
uluslararası geçerliliği kabul edilmiş analiz yöntemlerine uygun olarak
teyit edilir.
(5) Hareket zamanına en yakın zamanda, belirlenmiş
bitki partileri; ISPM 31’e göre, %1 veya daha üstü bulaşık bitkinin
varlığını % 99 güvenilirlik ile tespit edebilen ve özellikle zararlı
organizmanın şüpheli belirtilerini taşıyan bitkilere odaklanmış bir numune
planı kullanılarak görsel kontrol, numune ve uluslararası geçerli test
metotlarına göre yapılan bir moleküler teste tabi tutulur.
(6) Birinci ve beşinci fıkralara istisna olarak,
tohumları haricinde dikim amaçlı dormant dönemdeki asmaların ülke
içerisindeki sınırlandırılmış alanların içerisinde veya dışına taşınması
için;
a) Bitkinin, Bitki Pasaportu Sistemi ve
Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkındaki Yönetmeliğe göre kayıtlı bir
yerde büyümüş olması,
b) Harekete mümkün olan en yakın zamanda,
yetkilendirilmiş bir ısıl işlem tesisinde uygun ısıl işlemden geçirilmesi; bu
amaçla dormant bitkilerin ilgili EPPO standartlarına uygun olarak 50oC’ye
getirilmiş su içerisine 45 dakika batırılması,
koşullarının her ikisinin de gerçekleşmiş olması
gerekmektedir.
(7) Hareketten önce, belirlenmiş bitki partileri,
zararlı organizmanın vektörlerinden herhangi birine karşı bitki sağlığı
tedbirlerine tabi tutulur.
(8) Sınırlandırılmış alanın içinde veya dışına
hareket eden belirlenmiş bitkiler, zararlı organizma veya vektörlerinin
bulaşmasını engelleyecek şekilde kapalı konteynırlarda veya ambalajlarda
taşınır.
(9) Yaşamlarının en azından belirli bir bölümünde
sınırlandırılmış alanda yetiştirilen belirlenmiş bitkilerin, yalnızca bitki
pasaportunun eşlik etmesi koşulu ile ülke topraklarında taşınmasına izin
verilir.
(10) Sınırlandırılmış alanda yetiştirilmemiş
konukçu bitkilerin ise yalnızca;
a) Zararlı organizmanın varlığına yönelik olarak
uluslararası standartlara uygun şekilde analiz yapmanın yanı sıra Bakanlık
internet sayfasında Xylella Yaprak Yanıklığı Sürvey Talimatını dikkate alarak
yıllık sürvey ve zararlı organizmanın belirtileri ile ilgili olarak da
numune alma işlemine tabi olan bir alanda yetiştirilmiş olması,
b) Bu bitkilere, bitki pasaportunun eşlik ediyor
olması,
koşullarını sağlaması durumunda ülke içinde
taşınmasına izin verilir.
(11) Bununla birlikte, Coffea, Lavandula dentata
L., Nerium oleander L., Olea europaea L., Polygala myrtifolia L. ve Prunus
dulcis (Mill.) D.A. Webb’in, tohumları hariç, dikim amaçlı bitkilerin; %5
oranındaki bulaşık bitkinin %99 güven aralığı ile tespit edilebildiği bir
numune planı kullanılarak belirtilen zararlı organizmanın bulunmadığının
teyit edildiği uluslararası standartlara uygun analizlere tabi
tutulmalarının yanı sıra; Bakanlığın web sayfasında yer alan Xylella
fastidiosa sürvey talimatı göz önünde bulundurularak yıllık olarak
numunelerin ve resmi kontrollerin yürütüldüğü bir alanda yetiştirilmeleri
durumunda ülke içerisinde dolaşımlarına izin verilecektir. Ek olarak, ülke
içinde hareket edecek olan ekime yönelik her bir Polygala myrtifolia L.'nin
üretim alanından ilk hareketinden önce, hareket zamanına mümkün olan en
yakın zamanda, %5 oranındaki bulaşık bitkinin %99 güven aralığı ile tespit
edilebildiği bir numune planı kullanılarak belirtilen zararlı organizmanın
bulunmadığının teyit edildiği uluslararası standartlara uygun analizlere
tabi tutulmalarının yanı sıra; Bakanlığın web sayfasında yer alan Xylella
fastidiosa sürvey talimatı göz önünde bulundurularak resmi görsel muayene
ve numune almaya tabi tutulacaktır. 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasına istisna
olarak, zararlı organizmanın varlığı, tek bir analiz ile taranır ve
sonuçların pozitif çıkması durumunda zararlı organizma varlığı uluslararası
standartlara uygun olarak gerçekleştirilecek en az bir pozitif moleküler
analiz ile tespit edilir. Zararlı organizmanın ve alt türlerinin tespitine
yönelik söz konusu analizler Bakanlık veri tabanında listelenir.
(12) Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt
Altına Alınması Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak koşuluyla, bu
maddenin on ve on birinci fıkralarında atıfta bulunulan konukçu bitkileri;
ticaret, iş veya meslek dışında kendi kullanımı için edinen kişiler için
söz konusu bitkilerin hareketi sırasında bitki pasaportuna gerek yoktur.
(13) On ila on ikinci fıkralardaki hükümler saklı
kalmak koşuluyla, Juglans regia L., Olea europaea L., Prunus amygdalus
Batsch, P.amygdalus × P.persica, P.armeniaca L., P.avium (L.) L., P.cerasus
L., P.domestica L., P.domestica × P.salicina, P.dulcis (Mill.) D.A. Webb,
P.persica (L.) Batsch ve P.salicina Lindley türlerine ait olan ve
sınırlandırılmış alanların dışında yetiştirilen ve ömürlerinin en azından
bir kısmını zararlılara karşı dayanıklı tesislerde geçirmiş olan, ön temel
ana materyal ve ön temel materyallerin ülke içindeki hareketlerine, hareket
öncesi mümkün olan en kısa süre içerisinde zararlı organizmanın varlığına
yönelik olarak uluslararası standartlara uygun şekilde gerçekleştirilen
görsel muayene, numune ve moleküler analiz işlemlerine tabi tutulmuşlarsa
ve bitki pasaportu eşlik ediyorsa izin verilir.
(14) Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt
Altına Alınması Hakkında Yönetmelik hükümleri saklı kalmak koşuluyla, on
üçüncü fıkrada atıfta bulunulan ön temel ana materyal ve ön temel
materyalleri ticaret, iş veya meslek dışında kendi kullanımı için edinen
kişiler için söz konusu bitkilerin hareketi sırasında bitki pasaportuna
gerek yoktur.
İn vitro
ortamda büyüyen belirlenmiş bitkilerin ülke içindeki hareketleri
MADDE 12
– (1) Bütün üretim dönemi boyunca
in vitro ortamda büyümüş ve yaşamının en azından bir kısmını 7 nci maddeye
göre oluşturulan sınırlandırılmış alanlarda geçiren belirlenmiş bitkiler
yalnızca aşağıdaki şartları yerine getiren bir yerde büyümeleri halinde,
sınırlandırılmış alanın dışına ve bulaşık alandan tampon bölgeye hareket
edebilir:
a) Bitki Pasaportu ve Operatörlerin Kayıt Altına
Alınması Hakkındaki Yönetmeliğe göre kayıtlı olması,
b) İlgili ISPM’ler göz önüne alınarak, sorumlu
müdürlük tarafından zararlı organizma ve vektörlerinin bu yerde
bulunmadığının belgelenmesi,
c) Vektörler aracılığı ile zararlı organizmanın
girişine karşı fiziksel koruma bulunması,
ç) Yıllık olarak en az iki kere uygun zamanlarda
resmi denetime tabi olması,
d) Belirlenmiş bitkilerin büyüme dönemi boyunca, ne
zararlı organizmanın belirtilerinin ne de vektörlerinin alanda bulunmaması
veya şüpheli belirtilerin gözlemlendiği bitkilerde yapılan analizlerle
zararlı organizmanın bulunmadığının doğrulanması.
(2) Birinci fıkrada atıfta bulunulan belirlenmiş
bitkiler steril şartlar altında şeffaf konteynırlarda büyüyorsa ve
aşağıdaki şartlardan birini karşılıyorsa sınırlandırılmış alanın dışına ve
bulaşık alandan tampon bölgeye hareket edebilir:
a) Tohumdan büyütülmesi,
b) Ülke içerisinde zararlı organizmadan ari bir alanda
yetiştirilen ve analizlerle zararlı organizmanın bulunmadığı tespit edilen
ana bitkiden steril şartlarda çoğaltılması,
c) Birinci fıkrada atıfta bulunulan şartların
yerine getirildiği alanda büyüyen ve analizlerle zararlı organizmanın
bulunmadığı tespit edilen ana bitkiden steril şartlarda çoğaltılması.
(3) Birinci fıkrada atıfta bulunulan belirlenmiş
bitkiler, şeffaf konteynırlar ile zararlı organizmanın vektörleri ile
bulaştırılmasını engelleyen steril şartlarda taşınır.
(4) Belirlenmiş bitkilere, Bitki Pasaportu ve
Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkındaki Yönetmeliğe göre hazırlanan
bitki pasaportu eşlik eder.
İzlenebilirlik
MADDE 13
– (1) Yaşamlarının en azından bir
kısmında sınırlandırılmış alanda yetiştirilen veya sınırlandırılmış alan
boyunca taşınan belirlenmiş bitkileri alan ve satan operatörler, tedarik
edilen her bir partinin ve onu alan ve satan operatörün kaydını tutar.
(2) Ayrıca, birinci fıkra, hiçbir zaman
sınırlandırılmış alanda yetiştirilmemiş olan Coffea, Lavandula dentata L.,
Nerium oleander L., Olea europaea L., Polygala myrtifolia L. ve Prunus
dulcis (Mill.) D.A. Webb türlerinin ekimine yönelik bitkilerin temini için
de geçerlidir.
(3) Operatörler, ilgili partinin kendilerine temin
edildiği tarihten itibaren 3 yıl boyunca birinci ve ikinci fıkralarda
belirtilen kayıtları tutar.
(4) Birinci fıkrada belirtilen operatörler,
kendileri tarafından tedarik edilen veya alınan her bir parti konusunda
ilgili müdürlüğü derhal bilgilendirir. Bu bilgi, bitki pasaportunun menşei,
gönderici, alıcı, varış yeri, bireysel seri numarası, hafta veya parti
numarasını, ilgili lot ve miktarını içerir.
(5) Dördüncü fıkraya uygun olarak bilgileri alan
sorumlu müdürlük derhal ilgili partinin varış yerinin sorumlu müdürlüğünü
bilgilendirir.
(6) Talep üzerine müdürlükler, dördüncü fıkrada
belirtilen bilgiyi Bakanlığa sağlar.
Belirlenmiş
bitkilerin hareketleri hakkında resmi kontroller
MADDE 14
– (1) Müdürlükler,
sınırlandırılmış alandan dışarı veya bulaşık alandan tampon bölgeye hareket
eden belirlenmiş bitkiler üzerinde düzenli resmi kontroller yürütür. Bu
kontroller en azından;
a) Belirlenmiş bitkilerin bulaşık alanlardan tampon
bölgelere taşındığı noktalarda,
b) Belirlenmiş bitkilerin tampon bölgelerden
sınırlandırılmamış alanlara taşındığı noktalarda,
c) Tampon bölgedeki belirlenmiş bitkilerin varış
yerlerinde,
ç) Sınırlandırılmamış alanlardaki varış yerlerinde,
gerçekleştirilir.
(2) Kontroller, belge kontrolünü ve belirlenmiş
bitkilerin kimlik kontrolünü içerir ve belirlenmiş bitkilerin lokasyonuna,
mülkiyetine veya onlardan sorumlu kişi veya tüzel kişiliğe bakılmaksızın
gerçekleştirilir.
(3) Kontrollerin yoğunluğu; bitkinin zararlı
organizmayı, bilinen veya potansiyel vektörlerini taşıma riski, partinin
geldiği yer, bitkinin duyarlılık derecesi ve hareketten sorumlu operatörün
bu Yönetmeliğe ve zararlı organizmayı eradike etmek ve koruma tedbirlerini
almak gibi diğer tedbirleri almadaki uyumu dikkate alınarak belirlenir.
(4) Bu kontroller, 11 inci maddede getirilen
şartların karşılanmadığını gösterdiğinde, kontrolleri gerçekleştiren
müdürlük, uygunsuz bitkiyi mahallinde veya yakın bir lokasyonda derhal imha
eder. Bu eylem, imha sırasında ve sonrasında, bitkinin taşıdığı zararlı
organizmanın veya vektörünün yayılmasını önlemek için tüm gerekli tedbirler
dikkate alınarak gerçekleştirilir.
Yetkilendirilmiş
alanlar listesi
MADDE 15
– (1) Müdürlükler, 11 inci
maddenin üçüncü fıkrasına uygun olarak yetkilendirilmiş bütün alanların bir
listesini oluşturur, günceller ve listeyi talep edilmesi durumunda
Bakanlığa sunar.
(2) Müdürlüklerden alınan bilgilere dayanılarak
Genel Müdürlük, yetkilendirilmiş alanların listesini oluşturur ve
günceller.
Tedbirlere
ilişkin raporlama ve bilgilendirme
MADDE 16
– (1) Müdürlükler 6, 7, 9, 10 ve 14
üncü maddelere uygun olarak alınmış tedbirler ve bu tedbirlerin sonuçlarına
ilişkin bir raporu ve takip eden yılda alınacak her bir tedbirin
programlandığı zamanı içeren bir planı her yıl 31 Aralık tarihine kadar
Bakanlığa bildirir.
(2) Müdürlükler, 10 uncu maddeye uygun olarak
koruma tedbirlerini uygulamaya karar vermeleri durumunda, koruma
tedbirlerini, alınan veya alınması amaçlanan tedbirleri uygulamak için
gerekçelerini derhal Bakanlığa bildirir.
(3) Müdürlükler, zararlı organizmanın varlığının tespiti
halinde olası tehlikeleri hakkında tüm paydaşları bilgilendirerek
farkındalık oluşturmakla yükümlüdür. Bu amaçla, liflet, broşür, afiş
bastırılabilir ve internet sayfalarından bilgilendirme yapılabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Avrupa Birliği
mevzuatına uyum
MADDE 17
– (1) Bu Yönetmelik, Xylella
Yaprak Yanıklığı (Xylella fastidiosa (Wells et al)) ile mücadele hakkında
18/5/2015 tarihli ve 2015/789/AB sayılı Konsolide Komisyon Uygulama Kararı
dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde
hazırlanmıştır.
İdari
yaptırımlar
MADDE 18
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde
belirtilen idari yaptırımlar uygulanır.
Yürürlük
MADDE 19
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 20
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Tarım ve Orman Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız