Danıştay Onüçüncü Dairesine Ait Karar
DANIŞTAY KARARI | 2022-05-25

25 Mayıs 2022 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayi : 31846
DANIŞTAY KARARI 
Danıştay Onüçüncü Daire Başkanlığından:
Esas No : 2022/116Karar No : 2022/276
KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN : Daniştay BaşsavCıliğI - ANKARA 
DAVACI : Murat EZGÜ
VEKİLİ: Av. Sinan BÜYÜKŞİMŞEK 
Dōşeme Mah., 60081 Sok., No:4, Özen Apt., K:6, D:17
Seyhan/ADANA [16904-09870-96100] UETS 
DAVALI : Çukurova Kaymakamlığı - ADANA 
YARGILAMA SÜRECi 

Dava konusu istem: Davacıya ait "Adana ili, Çukurova ilçesi, Mahfesığmaz Mahallesi,Turgut Özal Bulvarı, No: 43/C, D:19" adresinde bulunan "Mıdık Kazbaşi Restoran" isimli iş yeri için düzenlenen 13/07/2017 tarih ve 01142650Ai kurum sicil numaralı açık alkollü içki satışbelgesinin süresinin dolmasına rağmen alkollü içki satışi yapmaya devam edildiğinden bahisle 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un 8.maddesinin beşinci fikrasının (j) bendi uyarınca davacıya 5.ooo-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin 07/09/2021 tarih ve 2021/4808 davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
ilk Derece Mahkemesi kararının özeti: Adana 2. İdare Mahkemesi'nin 25/10/2021 tarih ve E:2021/1378, K:2021/1462 sayılı kararıyla; dava konusu edilen işlemin bizzat davacıya 15/09/2021 tarihinde imzası mukabilinde tebliğ edildiği, dava süresinin kamu düzeni ile ilgili olduğu, hak düşürücü nitelik taşıdığı, 277 sayılı İdarî Yargılama Usůlü Kanunu'nda davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunun ilk inceleme konuları arasında sayıldığı, davanın süresinde açılmadiğının tespiti hâlinde esasa girilmeden süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verileceği, davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunun yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerektiği, bu durumda, işbu davanın, dava konusu işlemin davacıya tebliğ edildiği 15/09/2021 tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içerisinde, en son 30/09/2021 tarihi (Perşembe günü) mesai saatinin sonuna kadar açıiması gerekirken, bu süre aşılarak 13/10/2021tarihinde açıldığı görüldüğünden esasının incelenemeyeceği sonucuna varılarak süre aşımıyönünden dava reddedilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ VOLKAN KUYUMCU'NUN DÜşÜNCESI: Danıştay BaşsavCılığı'nın kanun yararına temyiz isteminin kabul edilerek, Idare Mahkemesi kararının 2577 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca, hükmün hukukî sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY BAŞSAVCISI ABDULKADİR ATALIK'IN DÜŞÜNCESI: DavaCInıN ortağI Ve yetkilisi olduğu, Adana ili, Çukurova ilçesi, Mahfesiğmaz Mahallesi, Turgut Özal Bulvari, No:43/C, D:19adresinde faaliyette bulunan 'Mıdık Kazbaşı Restoran' adlı iş yerinde yapılan denetimlerde TAPDK belgesinin süresi geçmiş olmasına rağmen alkol sunumu yapıldığının tespit edildiğinden 

bahisle, 4733 sayıli Kanunun 8/5-j maddesine istinaden 5.000,00-TL idari para cezasi verilmesi yolundaki Çukurova Kaymakamliığı'nın 07/09/2021 tarih ve 2021/4808 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; 4733 Sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un 8. maddesinde, 'Bu Kanun hükümlerine göre verilen idarî yaptırım kararlarına karşı 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulabilir. Ancak, idare mahkemesinde dava, işlemin tebliği tarihinden itibaren onbeş gůn içinde açılir. Ídare mahkemesinde iptal davası açılmış olmasi, kararın yerine getirilmesini durdurmaz.' hükmüne yer verildiği, iş bu davanın, dava konusu işlemin davacıya tebliğ edildiği 15/09/2021 tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde, yani en son 30/09/2021 tarihi (perşembe günü) mesai saatinin sonuna kadar açılmasi gerekirken, bu süre aşılarak 13/10/2021 tarihinde açıldığı görüldüğünden, süre aşımı nedeniyle davanın esasının incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı Idare Yargilama Usulü Kanunu'nun 15/1-(b) maddesi uyarınca davanın süre aşimı yönünden reddine karar veren ve kesinleşen Adana 2. Ídare Mahkemesi'nin 25/10/2021 tarih ve E:2021/1378 K:2021/1462 sayılı kararınin;dava konusu yaptırım tutanağında, tebliğden itibaren en geç onbeş gün içinde Sulh Ceza Mahkemesine başvurulabileceği belirtildiğinden, bu yanlış yönlendirme neticesinde kendilerinin süresi içerisinde Adana 6. Sulh Ceza Mahkemesi'ne başvurdukları ve mahkemenin kesinleşen kararı ile davanın görev yönünden reddedildiği, idarenin yanlış yönlendirmesi neticesinde sulh ceza mahkemesinde dava açıldıği, görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine, süresi içinde acılan davada idare mahkemesince verilen süre ret kararının yürürlükteki hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, davacı vekili tarafindan kanun yararına temyiz edifmesinin istenilmesi üzerine konu incelendi;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci maddesinde; Ídare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabileceği; temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde kararın, kanun yararına bozulacaği; bu bozma kararının, daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırmayacağı hükme bağlanmış olup, buna göre, kanun yararına temyiz yoluna, ancak, "niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade eden" kararlara karşi başvurma olanaği mevcuttur.
Yine aynı Kanunun 7. maddesinin 1. fıkrasında; "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Daniştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür." kurali, Görevli olmayan yerlere başvurma başlıklı 9,maddesinde; 1. Çözümlenmesi Danıştayın, idare ve vergi mahkemelerinin görevlerine girdiği halde, adli yargı yerlerine açılmış bulunan davaların görev noktasından reddi halinde, bu husustaki kararların kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde görevli mahkemede dava açılabilir, Görevsiz yargi mercine başvurma tarihi, Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine başvurma tarihi olarak kabul edilir.


2. Adli yargı yerlerine açılan ve görevsizlik sebebiyle reddedilen davalarda, görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra birinci fıkrada yazılı otuz günlük süre geçirilmiş olsa dahi, idari dava açılması için öngörülen süre henüz dolmamış ise bu süre içinde idari dava açılabilir." kuralıyer almaktadır.
4733 Sayılı Tütün Tütün Mamulleri Ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanunun 8. maddesinde; "... Bu Kanun hükümlerine göre verilen idarî yaptırım kararlarına karşı06/01/1982 tarihli ve 2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulabilir. Ancak, idare mahkemesinde dava, işlemin tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içinde açılır. Idare mahkemesinde iptal davası açılmış olmasi, kararın yerine getirilmesini durdurmaz..." hükmü yer almaktadır.
Dava dilekçesi ile Adana 2. Idare Mahkemesinin E:2021/1378 sayiliı dosyasi ve Adana 6.Sulh Ceza Mahkemesinin E:2021/6817 D.iş sayılı dosyasinin incelenmesinden; davacınin ortağıve yetkilisi olduğu iş yerinde yapılan denetim sonucunda, Çukurova Kaymakamlığı'nın 07/09/2021tarih ve 4808 sayılı işlemi ile 4733 Sayılı Kanunun 8/5-j maddesi uyarinca davacıya para cezasi verildiği, işleme ait tebliğ tutanağında bu işleme karşı 15 gün içinde Sulh Ceza Mahkemesine dava açılabileceğinin belirtildiği ve işlemin davacıya bizzat 15/09/2021 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine, davacı vekili tarafından bu işleme karşi Adana 6. Sulh Ceza Hakimliğinin E:2021/6817D.İş sayılı dosyasında 29/09/2021 tarihinde dava açıldıği, 04/10/2021 tarihli karar ile Idare Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiği, 06/10/2021 tarihinde Adana 1. Sulh Ceza Hakimliğine yapılan itirazın 11/10/2021 tarih ve 2021/7571 D.Iş sayılı dosyasında kesin olarak reddi üzerine, 13/10/2021 tarihinde Adana 2. Idare Mahkemesinin E:2021/1378 sayılıdosyasında dava konusu para cezasının iptali istemiyle incelemeye konu iş bu davanın açıldığı ve Mahkemenin 25/10/2021 tarih ve K:2021/1462 sayılı kararı ile; dava konusu işlemin 15/09/2021tarihinde tebliğ edilmesine rağmen onbeş günlük dava açma süresi geçirildikten sonra 13/102021tarihinde açılan davada süreaşımı bulunduğu gerekçesiyle 2577 Sayılı Kanunun 15/1-b maddesi uyarınca reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
4733 sayılı Kanunun 8/5-j maddesi uyarınca verilen para cezasına karşı yine ayni Kanunda dava açma süresinin onbeş olarak belirtilmesi nedeniyle özel kanun hükmü nedeniyle genel dava açma süresinin uygulanmayacağı açıktır. Ancak para cezasının tebliğine ilişkin tutanakta onbeş gün içinde sulh ceza mahkemesine dava açılabileceği yönünde ibaraye yer verildiği, bunun üzerine Adana 6. Sulh Ceza Hakimliğinde onbeş günlük dava açma süresi içinde dava açıldığı ve davanın görevsizlik nedeniyle reddi üzerine, 2577 Sayılı Kanunun 9.maddesinde öngörülen; çözümlenmesi Danıştayın, idare ve vergi mahkemelerinin görevlerine girdiği halde, adli yargı yerierine açılmış bulunan davaların görev noktasından reddi halinde, bu husustaki kararların kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde görevli mahkemede dava açılabileceği, görevsiz yargi merciine başvurma tarihi, Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine başvurma tarihi olarak kabul edileceği yolundaki hükme uygun olarak, süresi içinde Adana 2, idare Mahkemesinde davanın açıldığı anlaşıldığından, davanın süre aşımınedeniyle reddi yolundaki idare mahkemesi kararında, yürürlükteki hukuka uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan nedenle, Adana 2. Idare Mahkemesinin 25/10/2021 tarih ve E:2021/1378,K:2021/1462 sayılı kararının,"2577 sayılı İdare Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-(b) maddesi uyarınca davanın süre aşımı yönünden reddine" ilişkin hüküm fıkrasının, yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade ettiğinden, 2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanununun 51'inci maddesi uyarınca, kanun yararına temyiz edilmesinin uygun olacaği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETi ADINA 
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
INCELEME VE GEREKÇE:
MADDI OLAY:
"Adana ili, Çukurova ilçesi, Mahfesiğmaz Mahallesi, Turgut Özal Bulvari, No:43/C, D:19"adresinde faaliyette bulunan "Midık Kazbaşı Restoran" isimii iş yerinde yapilan denetimde, anılan is yerine ait açık alkollü içki satış belgesinin süresi geçmiş olmasina rağmen alkol sunumu yapıldığının tespit edildiğinden bahisle Çukurova Kaymakamlığı'nın 07/09/2021 tarih ve 2021/4808 sayılı işlemiyle 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci frkrasının (j) bendi uyarınca davacıya 5.000,00-TL idari para cezasi verilmiştir.

Bunun üzerine anılan işlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGiLI MEVZUAT:
2577 sayılı Idari Yargilama Usulü Kanunu'nun 51. maddesinde; "(1) Idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinieşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenler, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabilir. (2) Temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde karar, kanun yararına bozulur. Bu bozma kararı daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukukî sonuçlarını kaldırmaz. (3) Bozma kararının bir örneği ilgili bakanlığa gönderilir ve Resmî Gazete'de yayımlanır." kuralı yer almaktadır.

Aynı Kanun'un "Dava açma süresi" başliklı 7. maddesinde, "1, Dava açma süresi, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ….gündür. 2. Bu süreler; a) İdarî uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı .. tarihi izleyen günden başlar. ... "; "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinde, "1. Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar."; "Görevli olmayan yerlere başvurma" başlıklı9. maddesinde, "1. Çözümlenmesi Danıştayın, idare ve vergi mahkemelerinin görevlerine girdiği hâlde, adlî yargı yerlerine açılmış bulunan davaların görev noktasından reddi hâlinde, bu husustaki kararların kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde görevli mahkemede dava açılabilir. Görevsiz yargı merciine başvurma tarihi, Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine başvurma tarihi olarak kabul edilir. 2. Adlî yargı yerlerine açılan ve görevsizlik sebebiyle 

reddedilen davalarda, görevsizlik kararinın kesinleşmesinden sonra birinci fikrada yazilı otuz günlük süre geçirilmiş olsa dahi, idarî dava açılması için öngörülen süre henüz dolmamış ise bu süre içinde idarî dava açılabilir." kuraliına yer verilmiş; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (e)bendinde, dava dilekçelerinin süre aşımı yönünden inceleneceği; aynı maddenin altıncı fıkrasında,maddede belirtilen hususlarin ilk incelerneden sonra tespit edilmesi hâlinde davanin her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacaği; ilk inceleme üzerine verilecek kararları belirleyen 15. maddesinin birinci fikrasının (b) bendinde ise, 14. maddenin üçüncü fikrasınin (e) bendine aykırılık görülmesi hâlinde davanın reddine karar verileceği belirtilmiştir.
4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un "Cezaî hükümler" başlıklı 8. maddesinin onuncu fıkrasında, "Bu Kanun hükümlerine göre verilen idarî yaptırım kararlarına karşi 06/01/1982 tarih ve 2577 sayılı Idarî Yargilama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulabilir. Ancak, idare mahkemesinde dava, işlemin tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içinde açılir. ..." kuralı yer almıştır.

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME:
4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinde bu Kanun hükümlerine göre verilen idarî yaptırım kararlarına karşi Idare Mahkemesinde işlemin tebliğinden itibaren onbeş gün içinde dava açılabileceği kurala bağlandiğından 4733 sayılı Kanuna göre verilen idarî yaptırım kararlarına karşi onbeş gün içinde Idare Mahkemesinde dava açılabileceği konusunda tereddüt bulunmamaktadir.

2577 sayılı Kanun'un 9. maddesine göre idarî işlemin iptali istemiyle idarî yargi mercilerinde dava açılmadan önce adlî yargida dava açılması hâlinde, adlî yargi merciinin görevsizlik kararının kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde görevli idarî yargımerciinde dava açılabilir ve görevsiz yargi merciine başvurma tarihi, idare mahkemesine başvuru tarihi olarak kabul edilir.

Dosyanın incelenmesinden, açık alkollü içki satış belgesinin sūresinin dolmasına rağmen alkollü içki satışı yapmaya devam edildiğinden bahisie 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fikrasının (j) bendi uyarınca davacıya verilen 5.000-TL idarî para cezasının 15/09/2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, idarī yaptırım kararına ilişkin tutanağın "Yasal Uyarılar" başlıklı bölümünde "İşbu idarî yaptırım tutanağına karşi, kararın şahsınıza tebliğ edildiğinden itibaren en geç 15 gün içerisinde sulh ceza mahkemesi'ne bizzat veya yasal temsilciniz ya da avukatınız aracılığıyla başvurabilirsiniz. Bu süre içerisinde başvuru yapılmaması hâlinde idarî yaptırım kararı kesinleşir."ibarelerine yer verildiği, davacıya 15/09/2021 tarihinde tebliğ edilen idarî para cezasına karşi,işlemin tebliğinden 14 gün sonra davacı vekili tarafından Adana 6. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2021/6817 D.İş sayısına kayden 29/09/2021 tarihinde itirazda bulunulduğu, Adana 6. Sulh Ceza Hakimliği'nce Idare Mahkemesi'nin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiği, bu kararın hüküm fikrasında gösterilen merci olan Adana 1. Sulh Ceza Hakimliği nezdinde 06/10/2021 tarihinde itiraz edildiği, yapılan itirazın Adana 1. Sulh Ceza Hakimliği'nin 11/10/2021tarih ve 2021/7571 D.iş sayılı kararıyla kesin olarak reddedildiği; bunun üzerine 13/10/2021

tarihinde idarî para cezasınin iptali istemiyle Adana 2. Idare Mahkemesi'nde dava açıldiği; anılan Mahkemenin 25/10/2021 tarih ve E:2021/1378, K:2021/1462 sayılı kararıyla, dava konusu işlemin davacıya tebliğ edildiği 15/09/2021 tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içerisinde dava açılması gerekirken, bu süre aşılarak 13/10/2021 tarihinde açıłan davanın süresinde olmadığıgerekçesiyle süre aşımı yönünden reddedildiği anlaşılmaktadır.

15/09/2021 tarihinde tebliğ edilen dava konusu idarî para cezasına karşi davacı vekili tarafindan 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinde belirtilen onbeş gün geçmeden 29/09/2021tarihinde Sulh Ceza Hakimliği'ne başvuruda bulunulduğu, adlî yargi merciince davanın görev yönünden reddine karar verilmesi ve bu karara karşı yapılan itirazın 11/10/2021 tarihinde reddedilerek kesinleşmesi sonrasinda 2577 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca davanın görev yönünden reddi yolundaki kararın kesinleşmesini izieyen günden itibaren otuz gün geçmeden 13/10/2021 tarihinde İdare Mahkemesi'nde açılan dava süresinde olduğundan, süre aşımi nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde usûl hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca Danıştay Başsavcılığı tarafından yapılan kanun yararına temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın süre aşimı nedeniyle reddi yolundaki temyize konu Adana 2. İdare Mahkemesi'nin 25/10/2021 tarih ve E:2021/1378, K:2021/1462 sayılı kararının, 2577 sayılı İdarîYargılama Usûlü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca, hükmün hukukî sonuçlarına etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3. Kararın birer örneğinin Çukurova Kaymakamlığı ile davacıya ve Danıştay Başsavcıliğı'na gönderilmesine, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasına, 07/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.