Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Tercihli Ticaret Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 3429)
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA | 2021-01-19

19 Ocak 2021 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 31369
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA 
Karar Sayısı: 3429
25 Şubat 2020 tarihinde Bakü'de imzalanan ve 7260 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Tercihli Ticaret Anlaşması”nın onaylanmasına, 9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2 nci ve 3 üncü maddeleri gereğince karar verilmiştir.

18 Ocak 2021
Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ILE  AZERBAYCAN CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA  TERCİHLİ TİCARET ANLAŞMASI 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE 
AZERBAYCAN CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
ARASINDA TERCİHLİ TİCARET ANLAŞMASI 
Dibâce 
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti (bundan sonra bir arada “Äkit Taraflar", ya da ayrı ayrı “Âkit Taraf' olarak adlandırılacaklardır),
2007 yılında imzalanan “Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Ortaklık ve İşbirliği Anlaşması’nı ESAS ALARAK;
1992 yılında imzalanan “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşmasından kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURARAK;
Köklü dostluk ve kardeşlik RUHUYLA;
Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında Tercihli Ticaret Anlaşmasının (bundan sonra "bu Anlaşma" olarak ifade edilecektir) iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkiler için yeni bir atmosfer yaratacağının BİLİNCİYLE;
Bu Anlaşma'nın içeriğinin giderek genişleyeceğine ve yeni karşıłıklı çıkar alanlarını da kapsayacağına İNANARAK;
Karşılıklı olarak avantaj sağlayan ikili ticaretin artmasının ve yakın ekonomik ortaklıkların güçlendirilmesinin iktisadi ve özel yararlar getireceğini ve.Âkit Taraf halklarının yaşam standartlarını iyileştireceğine güçlü bir şekilde GÜVENEREK;
Âkit Tarafların diğer ikili, bölgesel ve çok taraflı anlaşmalarından doğan hak ve yükümlülüklerinin bu Anlaşmanın maddelerinden etkilenmeyeceğini DİKKATE ALARAK;
Türkiye'nin 12 Eylül 1963'te “Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında Ortaklık Tesis Eden Anlaşma’yı imzalamış olduğunu GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURARAK;
Ekonomik kalkınmalarının daha da geliştirilmesi amacıyla, ticarete konu malların çeşitlendirilmesi ihtiyacını VURGULAYARAK;
Aşağıdaki hususlarda anlaşmışlardır:

MADDE 1
Amaçlar 
1. Âkit Taraflar, bir Tercihli Ticaret Anlaşması tesis' edilmesi hususunda mutabakata varmıştır.

2. Bu Anlaşmanın amacı, Âkit Taraflar arasında ticari ilişkileri özellikle aşağıda ifade edilen hususlar vasıtasıyla güçlendirmektir:
a.4’üncü maddede yer alan genel prensipler;
b. Bu Anlaşmanın Ek I-A ve I-B'sinde yer alan ürünlerde tarifelerin indirilmesi ya da kaldırılması ve tarife dışı engeller ile tarife benzeri engellerin kaldırılması;
c. Âkit Taraflar arasındaki iktisadi ilişkilerin ahenkli şekilde gelişmesi yoluyla ticaretin güçlendirilmesi ve teşvik edilmesi;
d.Âkit Taraflar arasında elverişli adil rekabet koşullarının yaratılması;
e. Âkit Taraflar arasında ticaretin sürdürülebilir büyümesi için daha öngörülebilir ve güvenli ortamın yaratılması;
MADDE 2Anlaşmanın Yorumlanması
Bu Anlaşmanın maddeleri, Âkit Tarafların bu Anlaşmayı iyi niyet çerçevesinde uygulayacakları ve yükümlülüklerinden kaçınmayacakları dikkate alınarak;uluslararası devletler hukukunun yorumlanmasına ilişkin teamül kurallarına uygun biçimde yorumlanacaktır. Bu Anlaşmanın ekleri, bu Anlaşmanın ayrılmaz parçalarıdır.

MADDE 3
Tanımlar 
Bu Anlaşmanın amaçları kapsamında;
1. “Tarifeler", Âkit Tarafların ülkelerinde yürürlükte olan milli mevzuatlarıkapsamında tesisedilen tarife cetvellerinde tanımlanan gümrük tarifeleri veya tarife benzeri etki doğuran gümrük vergileri anlamına gelmektedir. Tarifeler,11’inci madde uyarınca uygulanan dampinge karşı vergiyi ve telafi edici vergiyi ya da 12'inci madde uyarınca uygulanan ikili ve genel korunma önlemlerini içermez.

2. “Tarife-Benzeri Önlemler”, yalnizca ithal edilen ürünlerden tahsil edilen 

dış ticaret işlemlerindeki tarifeler hariç olmak üzere tarife benzeri etkili ücretler,vergiler ve gümrük harçlari anlamına gelmektedir. Benzer yerli ürünlere aynıusulde uygulanan dolaylı vergiler ve harçlar veya belirli hizmetlerin verilmesi karşılığında alınan ithalat harçları ve bu Anlaşma kapsamında izin verilen diğer vergiler tarife-benzeri önlemler olarak değerlendirilmeyecektir.
3. “Tarife-Dışı Engeller”, Âkit Taraflar arasındaki ticareti ciddi bir biçimde engelleyecek veya ithalatı kısıtlayaçak tarife ve tarife-benzeri önlemler dışındaki herhangi bir önlem, düzenleme veya uygulama anlamına gelmektedir. Bu Anlaşma kapsamında izin verilen önlemler tarife-dışı engeller olarak değerlendirilmezler.

4. “Mallar", bu Anlaşmanın Ek I-A ve Ek I-B'sinde yer alan Gümrük Tarife Pozisyonu altındaki emtia ve ürünleri içermektedir.

5. “Tercihli muamele" bir Âkit Tarafin, malların dolaşımında tarifelerin ortadaņ kaldırılması veya azaltılması ve tarife-dışı engellerin ortadan kaldırılmasısuretiyle, bu Anlaşma kapsamında tanıdığı herhangi bir tavizi veya ayrıcalığıifade eder.

6. “İkili Korunma Önlemleri” bu Anlaşma'nın 12. Madde'sinde belirtilen korunma önlemlerini ifade eder.

7. “Genel Korunma Önlemleri" Akit Tarafın ulusal mevzuatına uyumlu şekilde, kaynağına bakılmaksızın ithal edilen tüm mallara uygulanan korunma önlemlerini ifade eder.

8. “Ortak Komite” bu Anlaşmanın 19'uncu maddesi çerçevesinde tesis edilen komiteyi ifade eder.

9. “Geçiş süreci" bu Anlaşmanın yürürlüğe girişinden itibaren 10 yıllık süreyi ifade eder.

MADDE 4Genel Prensipler 
Bu Anlaşma, Âkit Tarafların ekonomik kalkınma seviyelerini, dış ticaretinin seyrini, ticaret ve tarife politikalarını göz önünde bulundurarak; Âkit Tarafların eşit olarak faydalanması amacıyla, avantajların mütekabiliyeti ilkesi uyarınca uygulanacaktır.

MADDE 5
Diğer Anlaşmalarda Düzenlenen Ticari İlişkiler 
Bu Anlaşma, Âkit Tarafların diğer ülkelerle gümrük birliği, serbest ticaret alanı,

tercihli ticaret anlaşması, çok taraflı ticare anlaşması veya sınır ötesi ticaret düzenlemelerini sürdürmesini veya kurmasını engellemeyecektir.
MADDE 6
Kapsam 
Bu Anlaşmanın hükümleri, Âkit Taraflar arasında, bu Anlaşmanın Ek I-A ve Ek I-B'sinde belirtilen, Âkit Taraflar menşeli ürünlere ilişkin mal ticaretine uygulanacaktır.

MADDE 7
Tavizlerin Teatisi 
1.Âkit Taraflar, bu Anlaşmanın EK-I'sindeki menşe kurallarına ilişkin hükümlere uygun olarak, bu Anlaşmanın EK I-A ve EK I-B'sinde listelenen ürünler için birbirlerine taviz tańıyacaktır.

2.Her bir ürün için indirimlerin tatbik edileceği temel tarife oranı, bu Anlaşmanın EK I-A ve EK I-B'sinde gösterilmektedir.

3.Bu Anlaşmanın yürürlüğe girişinden önce ve sonra, bu Anlaşmanın EK-I A ve EK I-B'sindeki ürünler için erga omnes temelinde bir tarife indirimi yapılması halinde, söz konusu indirilmiş tarife oranları, indirimlerin yapıldığıtarihten itibaren, bu Maddenin 2'inci paragrafinda belirtilen temel tarife oranlarının yerini alacaktır.

4.Âkit Taraflar, aksi belirtilmediği sürece, bu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, bu Anlaşmanın EK I-A ve EK I-B'sinde belirtilen ürünlerin ticaretinde bütün tarife-dışı engelleri ve malların dolaşımında eşdeğer etkiye sahip tedbirleri kaldıracaktir 

5. ·Bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesini takiben, bu Anlaşmanın EK I-A ve EK I-B'sinde belirtilen ürünlerin Âkit Taraflar arası ticaretinde yeni tarife-dışıengel veya eşdeğer etkiye sahip herhangi bir tedbir yürürlüğe konulmayacaktır.
6. .Âkit Taraflar, tarife-benzeri önlem listelerini teati edecekler ve malların serbest dolaşımında mevċut olan tarife-benzeri önlemleri bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesini takiben kaldıracaktır.

7.Bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden itibaren, bu Anlaşmanın EK I-A ve EK I-B'sinde belirtilen ürünlerin dolaşımına yeni tarife benzeri önlemler konulmayacaktır.

8.Bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinin ardından, bu Anlaşmanın EK I-A ve EK I-B'sinde belirtilen ürünlerin ticaretinde yeni tarife ve eşdeğer etkiye sahip harçlar yürürlüğe konulmayacaktır.


9.Âkit Taraflar, Ortak Komite toplantılarındaki istişareler vasıtasıyla,ikili ticaretin daha fazla serbestleştirilmesini değerlendirecektir.
MADDE 8En Çok Kayrılan Ülke Muamelesi 
Âkit Taraflar, birbirlerine mal ticaretinde uygulanan tüm kural, düzenleme ve usul ve formalitelerle ilgili olarak, başka bir ülkeye yönelik tatbik edilenden daha az elverişli koşullarda muamelede bulunmayacaktır. Bununla birlikte, Âkit Taraflar arasında belirli bir karşılıklı anlaşma bulunmadıkça, taraflar; bir Âkit Tarafın otonom rejim, serbest ticaret anlaşmasi, tercihli ticaret anlaşmasi, bölgesel ticaret anlaşmasi, gümrük birliği anlaşması veya çok taraflı ticaret anlaşmasıçerçevesinde başka bir ülkeye uyguladığı tarife kotaları veya tarife tavizlerinden faydalanamayacaktır.

MADDE 9
Ulusal Muamele 
Âkit Taraflardan birinin diğer Âkit Tarafa ithal edilen malları; bu malların satışını,satışa sunulmasını, satın alınmasını, nakliyesini, dağıtımını ve kullanımınıetkileyen kanunlar, düzenlemeler ve koşullar çerçevesinde, milli menşeli benzer ürünlerden daha az elverişli muameleye tabi tutulmayacaktır.
MADDE 10
Menşe Kuralları
1. Âkit Taraflar, aralarındaki ticarette tercihli menşe kuralları uygulama konusunda anlaşmıştır.

2. Bu Anlaşmanın hükümleri kapsamındaki mallar Ek I'de belirlenen menşe kurallarını sağlamak koşuluyla, tercihli muameleye tabi olacaktır.
3. Bu Anlaşma'nın Ek I'sinde yer alan menşe kurallarının değiştirilmesi ihtiyacının doğması halinde, Ortak Komite gerekli işlemleri başlatacaktır.
MADDE 11
Dampinge Karşı ve Telafi Edici Önlemler 
1. Damping ya da sübvansiyon nedeniyle ortaya çıkan zararların telafi edilmesi için, Âkit Taraflar milli mevzuatları ile uyumlu olarak dampinge karşıve telafi-edici tedbirler uygulama hakkiņa sahiptir.


2. Dampinge karşı ya da telafi edici soruşturma başlatılmasından önce,ithalatçı Tarafın yetkili mercileri ihracatçı Tarafın yetkili mercilerine makûl bir süre içerisinde bildirimde bulunacaktır.

3. Soruşturma başlatılır başlatılmaz, ithalatçı Tarafın yetkili mercileri, alınan yazılı başvurunun gizli olmayan metnini, bilinen ihracatçılara ve ihracatçı Tarafın yetkili mercilerine temin edecektir.

4. Soruşturmada kullanılacak soru formlarını alan ilgili taraflara yanıt için en  az 30 günlük süre verilecektir. 30 günlük sürenin uzatılması ile ilgili talepler dikkate alınacak ve neden gösterilmesi üzerine, mümkün olduğu takdirde bu tür bir uzatım verilecektir.

5. İthalațçı Tarafin yetkili mercileri, nihai kararın verilmesi öncesinde, kesin · tedbirler uygulanacaksa, karara temel teşkil edecek temel olgular ile ilgili olarak ihracatçı Tarafi bilgilendireceklerdir. Söz konusu bildirim, tarafların kendi çıkarlarını savunmaları için yeterli bir sürede yapılacaktır.
MADDE 12
Korunma Önlemleri 
1. Âkit Tarafların iç hukuk ve düzenlemeleri çerçevesinde uygulanan ikili.korunma önlemlerine ilişkin haklarına ve yükümlülüklerine halel getirmemek üzere, şayet, bu Anlaşmadaki tarife oranının indirilmesinin veya ortadan kaldırılmasının sonucu olarak, diğer Âkit Taraf ülkesine ithal edilen Âkit Taraf menşeli malların, mutlak şekilde veya yerli ürüne kiyasla artan miktarda ve benzer ya da doğrudan rekabetçi ürün üreten yerli sanayiye ciddi bir şekilde zarar vermesi ya da zarar verme tehdidine yol açması halinde, ithalatçı Taraf, bu Anlaşma'nın 20'inci maddesinde belirtildiği üzere diğer Tarafla ön danışmalarda bulunarak, ikili korunma tedbirleri alabilir.

2.İkili korunma önlemleri uygulanmadan önce, bu önlemi uygulama niyetinde olan Äkit Taraf, her iki Äkit Tarafça kabul edilebilir bir çözümün bulunmasını teminen durumun incelenmesi için gerekli tüm bilgileri diğer Âkit Tarafa sunacaktır. Böyle bir çözüm bulmak amacıyla, Âkit Taraflar, derhal .danışmalarda bulunacaktır. Danışmalar sonucunda, Âkit Taraflar 30 gün içerisinde bir anlaşmaya varamazsa, şikayette bulunan Âkit Taraf, soruşturma açabilecektir.

3. Taraflar, ancak yetkili makamlarınca yürütülen soruşturma sonucunda ikili korunma önlemi uygulayabilecektir.

4. Bu Anlaşma hükümleri çerçevesinde, artan ithalatın bir yerli sanayiye ciddi zarar vermiş olup olmadığını veya ciddi zarar verme tehdidi yaratıp yaratmadığınıtespit etmek için yapılacak soruşturmada, yetkili makamlar, özellikle ilgili ürünün 

ithalatındaki mutlak ve nispi artış.oranı ve miktarı, artan ithalat tarafından alınan yurtiçi piyasa payı, satışların, üretimin, üretkenliğin, kapasite kullanımının, kar ve zararların ve istihdamın seviyesindeki değişmeler başta olmak üzere, o sanayinin durumuyla ilişkili olan ve objektif ve ölçülebilir bir niteliği olan ilgili bütün faktörleri dikkate alacaklardır.

5. 4. Paragrafta söz edilen tespit, ilgili ürünün artan ithalatı ve ciddi zarar veya ciddi zarar tehdidi arasındaki nedensellik bağının varlığı, objektif deliller temelinde sorúşturma sonucunda kanıtlanmadıkça yapılmayacaktır. Artan ithalatla birlikte başka faktörler de yerli sanayi dalına zarar gelmesine neden olmakta ise, bu zarar, artan ithalata atfedilmeyecektir.

6. Yetkili makamlar; soruşturulan olayın ayrıntılı bir analizini incelenen faktörlerin olayla ilgilisini gösterecek şekilde ivedilikle yayımlayacaklardır.
7. Taraflar, yetkili makamlarınca yürütülecek bu kapsamdaki soruşturmanın açılışından itibaren bir yıl içerisinde tamamlanmasını temin edeceklerdir.
8. Taraflardan hiçbiri ikili korunma önlemini:
(a) ciddi zararı öņlemek veya gidermek ve uyumu sağlamak içiņ gerekli olanderece ve süre dişında,
(b) uygulayıcı Tarafin yetkili makamlarının, bu Madde'de belirtilen usullere uygun olarak, ikili korunma önleminin ciddi zararı önlemek veya gidermek ve yerli üreticilerin uyumunu kolaylaştirmak üzere gerekli olmaya devam ettiğine ve yerli üretim dalının uyum sağlamakta olduğuna dair delillerin bulunduğunu saptaması halinde toplam uygulama süresinin ilk başvuru süresi ve herhangi bir uzatma dâhil olmak üzere üç yılı geçmemesi şartıyla önlemin bir yıl daha uzatılabilmesi durumu hariç olmak üzere iki yılı aşacak şekilde, ; veya 
(c) geçiş döneminden sonra,
uygulamayacaktır.
9.İthalatçı Akit Taraf şu ikili korunma önlemlerini alabilir:
(a)Bu Anlaşma kapsamında ilgili mallara sağlanan daha ileri tarife indirimini askıya alır veya;
(b) Mal üzerindeki tarife oranını;
(i) Önlemin alındığı tarihte mal üzerinde uygulanan gümrük vergisinden veya;
(ii) Bu Anlaşma'nın Ek I-A ve Ek I-B'sinde belirtilen temel tarife oranından 

daha az olanını aşmayacak şekilde arttırabilir.

· 10.· Bir Tarafin  ikili korunma önlemini uygulamadan kaldırmasıdurumunda, gümrük vergisi oranı, bu Anlaşma'nın EK 1-A ve EK 1-B'sinde yer alan Cetvel'de belirtilen ve önlem uygulanmaması halinde yürürlükte bulunacak gümrük vergisi oranı olacaktır.

· 11.Bir Tarafın bu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten ancak bir yıl sonra ikili korunma önlemi uygulayabilecektir. Taraflar ikili korunma önlemini aynı mal için bir defadan fazla uygulayamayacaktır.

12.İkili korunma önleminin öngörülen uygulama süresinin bir yılın üzerinde olması halinde, önlemi uygulayan Taraf, önlemi düzenli aralıklarla liberalize edecektir.

13.Äkit Tarafların genel korunma önlemleri uygulama hakları saklıdır ye bu Madde'de yer alan hiçbir husus genel korunma önlemleri uygulanmasınıengellemez.

14. Taraflardan hiçbiri,
(a) Madde 12.1 çerçévesinde alınan bir ikili korunma önlemini; ve 
(b) genel bir korunma önlemini 
aynı mal için eş zamanlı olarak uygulayamayacaktır.
MADDE 13
Standartlar, Teknik Düzenlemeler ile Sağlık ve Bitki SağlığıÖnlemleri 
1.Âkit Taraflar, teknik düzenlemelerin, uygunluk değerlendirme prosedürlerinin ve standartların, karşıliklı ticareti engellemek veya yerli üretimi korumak için engeller oluşturacak bir yaklaşımla hazırlanmamasıni,onaylanmamasını veya uygulanmamasını sağlar.

2.Âkit Taraflar şu hususlari temin eder;
(a)Sağlık ve bitki sağlığı önlemleri, bilimsel ilkeler temelinde, sadece insan, hayvan ve bitki sağlığı veya hayatin korumak için gerekli alanlarda uygulanacak ve ilgili bilimsel bilginin ve bölgesel koşulların uygunluğu dikkate alınarak, yeterli delil olmaksızın sürdürülmeyecektir.

(b) Standartlar ve teknik düzenlemeler karşılıklı ticarete gereksiz engeller çıkarma amacı ya da etkisiyle hazırlanamaz, kabul edilemez ya da uygulanamaz. Bu amaçla teknik düzenlemeler, uygulamama halinin yaratacağırisk dikkate alınarak, meşru bir amacın gerçekleştirilmesi için gerekli olandan daha fazla ticareti kısıtlayıcı olamaz. Bu tür meşru amaçlar diğerlerine ilaveten;bu Anlaşmanın 16 ve 17'inci maddelerinde tanımlananlar, aldatıcı uygulamaların 

önlenmesi, çevrenin korunmasıdır. Bu risklerin ölçülmesinde, değerlendirmenin ilgili unsurları; diğerlerinin .yanı sıra, mevcut bilimsel ve teknik bilgiler, ilgili işlem teknolojileri ve ürünün nihai kullanım amacı olacaktır.
MADDE 14
Ödemeler Dengesi Güçlükleri 
Âkit Taraflardan biri ciddi bir ödemeler dengesi güçlüğü içinde veya tehdidi altında olduğu takdirde, Uluslararası Para Fonu Anlaşmasının VIll'inci ve XIV'üncü maddeleri çerçevesinde düzenlenen şartlara istinaden, sınırlı bir süre için ve ödemeler dengesi durumunu iyileştirmek için gerekenin ötesine gitmeyecek kısıtlayıcı önlemler alabilir. Âkit Taraf, söz konusu önlemlerin yürürlüğe girişi hakkında diğer Tarafı derhal haberdar edecek ve mümkün olan en kısa zamanda bunların kaldırılmasına yönelik takvimi diğer Tarafa sunacaktır.
MADDE 15
Yeniden İhraç ve Ciddi Kıtlık Hükmü
1.Bir Âkit Tarafın, başka bir ülkeden mal ithalatında veya bir ülkeye mal ihracatında bir yasaklama ya da kısıtlama uygulaması veya sürdürmesi halinde, bu Anlaşmadaki hiçbir hüküm Âkit Tarafın şunları yapmasınıengelleyecek şekilde yorumlanamaz:
(a) Başka ülkenin buna benzer mallarının diğer Âkit Taraf ülkesinden ithalatının sınırlandırılması veya yasaklanması ya da;
(b) Diğer Âkit Taraf ülkesine bu ürünün ihraç edilmesini, bu ürünün diğer Âkit taraf ülkesinde tüketilmeksizin doğrudan veya dolaylı olarak Anlaşmaya taraf olmayan ülkelere yeniden ihraç edilmemesi koşulunun talep edilmesi.
2. .İlaveten, bu Anlaşmanın hükümleri herhangi bir Âkit Tarafın,ihracatçı Taraf için gerekli bir üründe ciddi kıtlığı veya kıtlık tehdidini engellemek ya da kaldırmak için gerekli ticareti kısıtlayıcı önlemleri almasını veya uygulamasını engellemez. Bu önlemler, ayrım gözetilmeyecek şekilde uygulanacak ve devam etmelerini haklı kılan koşullar sona erdiğinde kaldırılacaklardır. Âkit Taraflar birbirlerini bu Madde'ye göre aldıkları önlemler hakkında derhal bilgilendireceklerdir.

MADDE 16Genel İstisnalar 
Âkit Taraflar arasında ticarette keyfi veya haksız ayrımcılık ya da gizli kısıtlama 

tesis edėcek şekilde uygulanmamak şartıyla, bu Anlaşmadaki hiçbir hüküm; kamu ahlakı, dini değerler, milli güvenlik gerekleri, jnsan, hayvan ve bitki hayatmın ve sağlığının korunması, sanatsal, tarihi veya arkeolojik değeri haiz milli hazinelerin korunması, tükenebilir doğal kaynakların ve genetik kaynakların korunması, altın ve gümüşe ilişkin kurallar ve fiyatları bir hükümet istikrar planı çerçevesinde dünya fiyatlarının altında tutulan bu maddelerin ihracatına ilişkin kuralların haklıkıldığı sebeplerle; ithalat, ihracat veya transit ürünler üzerindeki yasaklamalarıveya kısitlamaları engellemez.

MADDE 17
Güvenlik İstisnaları
Bu Anlaşmada yer alan hükümlerden hiçbiri, Taraflardan birinin güvenlik amacıyla gerekli görülen herhangi bir önlemi almasını engellemez;
(a) Temel güvenlik çıkarları aleyhindeki bilginin açıklanmasının önlenmesi;
(b) Temel güvenlik çıkarlarının korunması ya da uluslararasıyükümlülükler veya ulusal politikaların yerine getirilmesi için:
i. Spesifik olárak askeri amaçlı olmayan ürünlerde rekabet koşullarınıbozmaması şartıyla, silah, mühimmat veya savaş malzemelerinin ticareti ya da askeri bir kuruluşa yönelik doğrudan veya dolaylı diğer mal, malzeme ya da hizmetlerin ticareti ile ilgili olarak;
ii.Biyolojik ve kimyasal silahlar ile nükleer silahlar ya da diğer nükleer palayıcı cihazların yayılmasının engellenmesi ile ilgili olarak;
iii. Savaş zámanı ya da diğer ciddi uluslararası gerilim zamanlarında.
MADDE 18
Bilgi Değişimi 
1.Âkit Taraflardan birinin isteği üzerine, her bir Äkit Taraf bu Anlaşma'nın işleyişini etkileyebilecek mevcut ya da taslak bir önleme ilişkin olarak, 30 gün içerisinde bilgi verecek veya diğer Akit Tarafın sorduğu herhangi bir soruya cevap verecektir.

2.Akit Taraflar, bu Anlaşma'nın kapsadığı herhangi bir ticarì konuya ilişkin kanun ve kurallarının yayınlanmasını veya kamuya açık olmasınısağlayacaktır.


MADDE 19Ortak Komite 
· 1.Bu Anlaşma ile Âkit Tarafların temsilcilerinden müteşekkil bir Ortak Komite kurulmuştur. Ortak Komite, bu Anlaşmanın uygulanmasında kat edilen gelişmeyi gözden geçirmek için yılda en az bir defa toplanacaktır. Ayrıca, Âkit Taraflardan her biri, diğer Âkit Tarafa bildirmek suretiyle olağanüstü toplantıtertip edilmesini talep edebilir.

2.Ortak Komite, bu Anlaşmanın hükümleri çerçevesinde kendisine verilen görevlerden herhangi birini üstlenebilir. Âkit Taraflardan birinin isteği ve diğer Âkit Tarafın onayı üzerine, Ortak Komite, bu Anlaşmanın uygulanmasınıetkileyen başka herhangi bir konuyu da inceleyebilir. Ortak Komite, ayrıca, bu Anlaşma ile ilgili konularda tavsiyelerde bulunabilir.

3.Ortak Komite usul kurallarını ilk toplantısında belirleyecektir.
4.Ortak Komite, gerekli gördüğü halde alt komiteler ve çalışma grupları kurabilir.

MADDE 20Danışmalar ve Anlaşmazhkların Halli 
1.Âkit Taraflardan her biri, bu Anlaşma'nın uygulanmasınıetkileyecek herhangi bir konu hakkındaki danışma taleplerine olumlu yaklaşacak ve danışmalar için yeterli fırsatı sağlayacaktır.

2,Ortak Komite, l'inci paragraf uyarınca danışmalar aracılığıyla tatmin edici bir sonuca ulaşılması mümkün olmayan bir konunun değerlendirilmesi için, Âkit Taraflardan birinin talebinin ulaştığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde toplanacaktır.

3.Bu Anlaşmanın yorumundan ve/veya uygulanmasından kaynaklanan aņlaşmazlıklar ikili danışmalar yoluyla çözülecektir.

 4.Taraflar anlaşmazlıkların incelenmesi ve çözümü için Ortak Komiteye her türlü yardımı sağlayacaklardır.

5.Âkit Taraflar Ortak Komite kararlarının uygulanmasına yönelik gerekli tüm önlemleri alacaktır. Bi Âkit Tarafın kararları uygulamaması halinde diğer Âkit Taraf eşdeğer tercihli uygulamasını geri çekme hakkına sahip olacaktır.

MADDE 21Yükümlülüklerin Yerine Getirilmesi 
1.Âkit Taraflar, bu Anlaşmanın amaçlarının başarıya ulaşmasını ve bu Anlaşmadan doğan yükümlülüklerinin yerine getirilmesini teminen gerekli bütün önlemleri alacaklardır.

2.Âkit Taraflardan biri, diğer Âkit Tarafın bu Anlaşmadan doğan bir yükümlülüğünü yerine getirmediği kanısına varırsa, söz konusu Âkit Taraf, ilk olarak bu Anlaşmada 20'nci maddede öngörülen usullere başvuracaktır.
3.Eğer danışma talebiņin ulaşmasından itibaren 30 gün içerisinde danışma yapılmazsa veya Ortak Komite dánışma talebinin ulaşmasından itibaren 90 gün içinde anlaşmazlığı çözüme kavuşturamazsa; Âkit Taraf, eşdeğer tercihli uygulamasını geri çekme hakkına sahip olacaktır.

MADDE 22
Tadilat 
Âkit Taraflar, bu Anlaşmanın hükümlerini karşıliklı rıza çerçevesinde değiştirebilir veya geliştirebilirler. Bu değişiklikler, bu Anlaşmanın 24'üncümaddesi uyarınca yürürlüğe girecektir 

MADDE 23Yürürlük Süresi ve Fesih 
1. Bu Anlaşma süresiz geçerlidir.
2. Âkit Taraflardan herhangi biri, bu Anlaşmanın feshini diğer Âki Tarafa yazılı olarak bildirene kadar bu Anlaşma geçerlidir. Böyle bir durumda, bu Anlaşma, fesih bildiriminin diğer Akit Tarafa ulaştığı tarihten sonraki yedinci ayın birinci günü sona erecektir.

MADDE 24
Yürürlüğe Girme 
Bu Anlaşma, Âkit Tarafların er birinin bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için milli mevzuatında gerekli görülen tüm işlemleri tamamladığını teyit eden son yazılı bildirimin diplomatik kanallar vasıtasıyla ulaştığı tarihten sonraki ikinci ayın birinci günü yürürlüğe girecektir. Bunun kanitı olarak, Hükümetleri tarafından tam yetkilendirilen aşağıdaki imza sahipleri işbu Anlaşmayıimzalamışlarđır.


İşbu Anlaşma, Bakü'de 25 Şubat 2020 tarihinde, bütün metinler eşit derecede muteber ölmak üzere, her biri Türkçe, Azerbaycan dilinde ve İngilizce, ikişer asıl nüsha olarak imzalanmıştir. Bu Anlaşmanın hükümlerinin yorumunda farklılık olması halinde Ingilizce metin esas alınacaktır.

TÜRKİYE CUMHURİYETİAZERBAYCAN CUMHURİYETİHÜKÜMETİ ADINA HÜKÜMETİ ADINA 
Ruhsar PEKCAN Mikayıl CABBAROV Ticaret BakanıEkonomi Bakani 

EKLER 
EK I: ÜRÜN LİSTELERİ
EK-I-A: Türkiye Cumhuriyeti Tarafından Tercihli Ticaret Rejimi Uygulanacak Azerbaycan Cumhuriyeti Menşeli Malların Listesi, Temel Gümrük Vergisi Oranları,Gümrük Vergisi İndirim Oranları ve Yıllık Tarife Kontenjanı Miktarları
NO: 1
HS 2017: 0406.90.99.00.11
Madde İsmi :: Cester, Parmezan, Felemenk ve benzeri peynirler
Temel Gümrük Vergisi Oranı: %45
Gümrük Vergisi İndirim Oran: %100
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 100 Ton

NO: 0406.90.99.00.12
HS 2017: dil peyniri
Madde İsmi :: %140

NO: 0406.90.99.00.19
HS 2017: diğerleri
Madde İsmi :: %140

NO: 2
HS 2017: 0806.10.10.00
Madde İsmi :: sofralık
Temel Gümrük Vergisi Oranı: %54,9
Gümrük Vergisi İndirim Oran: %100
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 3.500 Ton

NO: 3 '
HS 2017: 0808.10.80.00
Madde İsmi :: diğerleri
Temel Gümrük Vergisi Oranı: %60,3
Gümrük Vergisi İndirim Oran: %100
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 3.000 Ton

NO: 4.
HS 2017: 0809.40
Madde İsmi :: erik ve çakal eriği.
Temel Gümrük Vergisi Oranı: %55,8
Gümrük Vergisi İndirim Oran: %100
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 3.000 Ton

NO: 5
HS 2017: 0810.70.00.00
Madde İsmi :: persimmon (Trabzon hurması)
Temel Gümrük Vergisi Oranı: %50
Gümrük Vergisi İndirim Oran: %100
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 30.000 Ton

NO: 6
HS 2017: 0902.30.00.00
Madde İsmi :: siyah çay (fermente edilmiş) ve kısmen fermente edilmiş çay (3 kg.1 geçmeyen hazır ambalajlarda)
Temel Gümrük Vergisi Oranı: %145
Gümrük Vergisi İndirim Oran: %100
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 300 Ton

NO: 7
HS 2017: 1512.19.90.00
Madde İsmi :: diğerleri
Temel Gümrük Vergisi Oranı: %67,5
Gümrük Vergisi İndirim Oran: %100
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 5.000 Ton

NO: 8
HS 2017: 1516.20.98.00
Madde İsmi :: diğerleri
Temel Gümrük Vergisi Oranı: %46,8
Gümrük Vergisi İndirim Oran: %100
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 2.500 Ton

NO: 9
HS 2017: 1701.99.10.00
Madde İsmi :: beyaz şeker
Temel Gümrük Vergisi Oranı: %135
Gümrük Vergisi İndirim Oran: %100
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 5.000 Ton

NO: 10
HS 2017: 1806.90.19.00
Madde İsmi :: diğerleri
Temel Gümrük Vergisi Oranı: %8,3+T1
Gümrük Vergisi İndirim Oran: %100
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 1.250 Ton

NO: 11
HS 2017: 2001.10.00.00
Madde İsmi :: hıyarlar ve kornişonlar
Temel Gümrük Vergisi Oranı: %39
Gümrük Vergisi İndirim Oran: %100
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 500 Ton

NO: “12
HS 2017: 2002.90.99.00
Madde İsmi :: net muhtevası 1 kg.i geçmeyen hazır ambalajlarda olanlar
Temel Gümrük Vergisi Oranı: %135,9
Gümrük Vergisi İndirim Oran: %100
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 750 Ton

NO: 13
HS 2017: 2007.99.97.00.13
Madde İsmi :: diabetik olanlar
Temel Gümrük Vergisi Oranı: %0
Gümrük Vergisi İndirim Oran: %100
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 3.000 Ton

NO: 2007.99.97.00.14
HS 2017: findık püresi (füre)
Madde İsmi :: %58,5

NO: 2007.99.97.00.15
HS 2017: elmapüresi (komposto dahil)
Madde İsmi :: %58,5

NO: 2007.99.97.00.16
HS 2017: kayısı püresi
Madde İsmi :: %58,5

NO: 2007.99.97.00.17
HS 2017: erik püresi
Madde İsmi :: %58,5 %58,5 %58,5

NO: 2007.99.97.00.18 2009.79.19.00
HS 2017: diğerleri
Madde İsmi :: 14
Temel Gümrük Vergisi Oranı: diğerleri
Gümrük Vergisi İndirim Oran: %100
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 2.000 Ton

NO: 2204.21.96.00
HS 2017: diğerleri
Madde İsmi :: · %70
Temel Gümrük Vergisi Oranı: %100
Gümrük Vergisi İndirim Oran: 900.000 Litre
Yıllık: Tarife Kontenjan Miktarı: 15

EK I-B: Azerbaycan Cumhuriyeti Tarafından Tercihli Ticaret Rejimi Uygulanacak Türkiye Cumhuriyeti Menşeli Malların Listesi, Temel Gümrük VergisiOranları,Gümrük Vergisi İndirim Oranları ve Yıllık Tarife Kontenjanı Miktarları
NO: 1.
HS 2017: 0406.30.31.00
Madde İsmi: kuru maddedeki yağ oranı, ağırlık itibariyle, % 48'i geçmeyenler
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 15
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 150 Ton

NO: 2
HS 2017: 1206.00.99:00
Madde İsmi: diğerleri
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 5
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 5.000 Ton

NO: 3
HS 2017: 1517.90.99.00
Madde İsmi: diğerleri
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 15
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 5.000 Ton

NO: 4
HS 2017: 1704.10.10.00
Madde İsmi: ağırlık itibariyle % 60'dan az sakaroz içerenler (sakaroz olarak ifade edilen invert şeker dahil)
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 15
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 400 Ton

NO: 5
HS 2017: 1704.90.71.00
Madde İsmi: kaynatılmış tátlılar (doldurulmuş olsun olmasın)
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 15
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 1.500 Ton

NO: 6
HS 2017: 1704.90.75.00
Madde İsmi: toffi, karameller ve benzeri tathilar
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 15
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 4.000 Ton

NO: 7
HS 2017: 1704.90.81.00
Madde İsmi: basınçla elde edilen tabletler
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 15
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100.
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 200 Ton

NO: 8
HS 2017: 1806.20.80.00
Madde İsmi: kakao ile kaplanmış olanlar
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 15
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 500 Ton

NO: 9
HS 2017: 1806.31.00.00
Madde İsmi: doldurulmuş
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 15
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 1.300 Ton

NO: 10
HS 2017: 1806.32.10.00
Madde İsmi: ilave hububat, meyva veya sert kabuklu meyva içerenler
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 15
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 500 Ton

NO: 11
HS 2017: 1806.90.50.00
Madde İsmi: kakaolu şekerci mamulleri ve şeker yerine kullanılan maddelerden imal edilmiş kakaolu şekerci mamulleri
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 15
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 1.500 Ton

NO: 12
HS 2017: 1901.90.99.00
Madde İsmi: diğerleri
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 15
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 1.500 Ton

NO: 13
HS 2017: 1902.30.10.00
Madde İsmi: kurutulmuş
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 15
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 1.000 Ton

NO: 14
HS 2017: 1905.32.99.00
Madde İsmi: diğerleri :
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 15
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 1.000 Ton

NO: 15
HS 2017: 2002.90.39.00
Madde İsmi: net muhtevası 1 kg.1 geçmeyen azır ambalajlarda olanlar
Temel Gümrük Vergisi Oranı: % 15
Gümrük Vergisi Indirim Oranı: %100
Yıllık Tarife Kontenjan Miktarı: 750 Ton

TERCİHLİ MENŞE KURALLARI VE  İDARİ İŞBİRLİĞİ YÖNTEMLERİNE İLİŞKİN  EK II 
İÇİNDEKİLER 
BAŞLIK I GENEL HÜKÜMLER 
-Madde 1Kapsam 

-Madde 2Tanımlar 

BAŞLIK II EŞYANIN MENŞEİNİN TESPİTİ

Madde 3Genel koşullar 

Madde 4Tamamen üretilmiş veya elde edilmiş eşya 
Madde 5Yeterli işçilik veya işlem görmüş eşya 
Madde 6Yetersiz işçilik veya işlem 
Madde 7Menşe kümülasyonu prensibi 
Madde 8Nitelendirme birimi 

Madde 9Aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam 
Madde 10Setler 

Madde 11Etkisiz unsurlar 

BAŞLIK III ÜLKESEL GEREKLİLİKLER 
Madde 12Doğrudan nakliyat 

BAŞLIK IV MENŞE İSPAT BELGESİ

Madde 13Genel koşullar 

Madde 14“TR-AZ Menşe İspat Belgesi”nin düzenlenme işlemleri 
Madde 15"TR-AZ Menşe İspat Belgesi’nin ibraz koşulları
Madde 16Sonradan düzenlenen “TR-AZ Menşe İspat Belgesi”
Madde 17İkinci nüsha “TR-AZ Menşe İspat Belgesi”nin düzenlenmesi 
Madde 18Önceden düzenlenmiş veya hazırlanmış bir menşe ispat belgesine 
istinaden “TR-AZ Menşe İspat Belgesi” düzenlenmesi 
Madde 19"TR-AZ Menşe İspat Belgesinin geçerliliği 
Madde 20Eşyanın menşeini destekleyici belgeler 


Madde 21"TR-AZ Menşe İspat Belgesi" ve eşyanın menşeini destekleyici belgelerin 
muhafazası

Madde 22Farklılıklar ve şekli hatalar 
BAŞLIK V İDARİ İŞBİRLİĞİ DÜZENLEMELERİ

Madde 23Karşılıklı yardım 

Madde 24Menşe ispat belgelerinin kontrolü

Madde 25Anlaşmazlıkların çözümü

Madde 26Cezalar 

Madde 27Serbest bölgeler 

BAŞLIK VI SON HÜKÜMLER 

Madde 28Gümrük ve menşe konuları Alt Komitesi 
-Madde 29Lahika 

-Madde 30Transit durumdaki ve antrepodaki eşya 
Madde 31Değişiklikler 


LAHİKA:"TR-AZ MENŞE İSPAT BELGESİ" ÖRNEĞİ

BAŞLIKI  GENEL HÜKÜMLER 
Madde 1
Kapsam 
Ek I, Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti (bundan sonra "Türkiye” ve "Azerbaycan” veya uygun olan hallerde “Akit Taraflar" olarak anılacaktır) arasındaki Tercihli Ticaret Anlaşması (bundan sonra "bu Anlaşma" olarak anılacaktır) kapsamındaki tercihli tavizlerden yararlanmaya ehil ürünlerin menşeini tespit etmek amacıyla uygulanır.

Madde 2
Tanımlar 
Bu Ek'in uygulanmasında:
(a)"fasıllar" ve “pozisyonlar", Armonize Eşya Tanım ve Kodlama Sistemi'ni (bundan sonra "AS" olarak anılacaktır) oluşturan nomanklatürde kullanılan fasıllar ve pozisyonlar (dört haneli kodlar) anlamına gelir;
(b)"sımıflandırma", ürün veya girdilerin belirli bir pozisyon altında sınıflandırılmasıanlamına gelir;
(c)“gümrük kıymeti", ithalat ülkesine iħraç amaçlı satışlarda diğer tahsil edilebilir vergiler ve ödenen miktarlar da dâhil olmak üzere eşya için gerçekte ödenen veya ödenebilir ücret olan ithal eşyasının satış bedeli anlamına gelir. Eşyanın satış bedeline göre belirlenemediğihallerde gümrük kıymeti, aşağıdaki yöntemlerden biri kullanılárak belirlenecektir.

i. Aynı eşyanın satış bedeli;
ii.Benzer eşyanın satış bedeli;
iii. İndirgenmiş kıymet yöntemi;
iv. Hesaplanmış kıymet yöntemi;
v. Geri dönüş yöntemi;
(d)“eşya”, hem girdi hem de ürünler anlamına gelir;
(e)“imalat”’, montaj veya özel işlemler de dâhil olmak üzere sanayi ve tarım ürünleri üzerinde her türlü yeterli işçilik veya işlem anlamına gelir;

(f)"girdi", ürünün imalatında kullanılan herhangi bir madde, hammadde, aksam veya parça,v.b. anlamına gelir;
(g)“ürün", başka bir imalatta sonradan kullanılması söz konusu olsa bile, imal edilmiş ürün anlamına gelir;
(h)ülkeler", Akit Tarafların karasularımı içerecek şekilde ülkeleri ifade eder;
(i)girdilerin kıymeti", kullanılan menşeli olmayan girdilerin ithalatı esnasındaki gümrük kıymeti veya bunun bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde, bir Akit Tarafta menşeli olmayan girdiler için ödendiği tespit edilebilen ilk fiyat anlamına gelir;
(i)katma değer", fabrika çıkış fiyatından, eşyaya dâhil edilen diğer Akit Taraf menşeli her bir girdinin gümrük kıymetiniņ ya da bu kıymetin bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde bir Akit Tarafta girdiler için ödendiği doğrulanabilir ilk fiyatın çıkarılması ile bulunan değer anlamına gelir;
(k)"fabrika çıkış fiyatı", ürün için bir Akit Taraftaki nihai işçilik veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya fabrika çıkışı itibariyle ödenen, kullanılan bütün girdi fiyatların dâhil edilmiş olduğu elde edilmiş ürünün ihracıda geri ödenen veya ödenecek yurtiçi vergilerin tenziliyle bulunan fiyat anlamına gelir;
(l)"gümrük idareleri" Türkiye'de Ticaret Bakanlığı'nı ve Azerbaycan'da Devlet Gümrük Komitesi'ni ifade eder;
(m)"sevkiyat", ya bir ihracatçıdan bir alıcıya aynı anda gönderilen, ya da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura kapsamına giren ürünler anlamına gelir;
(n)"ikamet eden, Akit Tarafın iç mevzuatı uyarınca ikametgah, daimi temsilcilik, yönetim,kayıt ya da yerleşim yeri veya diğer benzer özelliklerine göre vergiye tabi olan gerçek veya tüzel kişiler, iştirakler veya kuruluşlar anlamına gelir;
(o)"ihracatçı, Akit Tarafların biņinde ikamet edip eşyayı diğer Akit Tarafa ihraç eden,eşyanın menşe ülkesini ispatlayabilen ve bunun sorumluluğunu üstlenen kişiyi ifade eder 
(p)ithalatçı", Akit Tarafların birinde ikamet edip diğer Akit Taraftan eşyayı satın alan kişiyi ifade eder;
(q)yetkili idare" Akit Tarafin iç mevzuatı uyarınca "TR-AZ Menşe İspat Belgesi"ni düzenlemeye yetkili idareyi ifade eder.


BAŞLIK II EŞYANIN MENŞEİNİN TESPİTİ
Madde 3Genel koşullar 
Bu Anlaşma kapsamında olan bir Akit Taraf topraklarına diğer Akit Taraftan Madde 12 hükümlerine uygun şekilde doğrudan sevkiyatı yapılarak ithal edilen eşya, aşağıda belirtilen menşe koşullarından herhangi birini karşılaması halinde tercihli tavizlere ehildir:
(a)Madde 4'te belirtildiği şekilde, tamamen Akit Tarafta üretilen veya elde edilen eşya veya 
(b)Madde 5'e uygun olarak bir Akit Tarafta yeterli işçilik veya işlemden geçirilmiş olmasıkaydıyla, söz konusu Akit Tarafta tamamen elde edilmemiş girdiler ihtiva ederek o Akit Tarafta elde edilen eşya.

Madde 4Tamamen üretilmiş veya elde edilmiş eşya 
1.Madde 3(a) çerçevesinde aşağıda belirtilenler, ihracatçı Tarafta tamamen üretilmiş veya elde edilmiş kabul edilirler:
(a)kendi topraklarından, sularından veya deniz yatağından çıkartılan işlenmemiş veya mineral ürünler;
(b)ormancılık ürünleri dâhil o ülkede hasat edilen, toplanan veya harmanlanan bitkisel ürünler;
(c)o ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar;
(d)o ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş hayvanlardan elde edilen ürünler;
(e)o ülkede avcılık, balıkçılık veya su ürünleri yetiştiriciliği faaliyetlerinden elde edilen ürünler;
(f)Akit Tarafların karasuları dışındaki denizlerden kendi gemileri ile elde edilen balıkçılık ürünleri ve diğer deniz ürünleri;
(g).münhasıran (e) ve (f) alt paragraflarında belirtilen ürünlerden kendi fabrika gemilerinin bordalarında işlenen ve/veya üretilen ürünler;
(h)yalnızca hammaddelerin geri kazanılmasına müsait o ülkede toplanan kullanilmışmaddeler;
(i)o ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu ortaya çıkan atık ve hurdalar;

(i)münhasıran yukarıdaki paragraf (a) ve (i)'de tanımlanan ürünlerden üretilen eşya.
2.Paragraf 1(f) ve (g)'de belirtilen kendi gemileri veya kendi fabrika gemileri terimi sadece aşağıda belirtilen gemi ve fabrika gemileri için uygulanır:
(a)Bir Akit Tarafta kayıtlı veya tescilli olanlar;
(b)Bir Akit Tarafın bayrağı altında seyredenler;
(c)en az yüzde 60'ı bir Akit Taraf vatandaşlarına ait olanlar veya yönetim merkezi bir Akit Tarafta bulunàn, müdür veya müdürleri, Yönetim Kurulu veya Denetleme Kurulu Başkanıve bu kurullar üyelerinin çoğunluğunun bir Akit Taraf vatandaşı olan ve ilave olarak,ortaklık veya limited şirket durumunda, sermayesinin en az yarısı Akit Taraflara veya Akit Tarafların kamu kuruluşları ya da vatandaşlarına ait olanlar.
Madde 5Yeterli işçilik veya işlem görmüş eşya 
1.Madde 3(b)'ye göre, bir Akit Tarafta elde edilen ürünlerin imalatında kullanılan menşeli olmayan girdiler, bu ürünlerin kıymetinin ürünün fabrika çıkış fiyatının yüzde 45'ini aşmaması kaydıyla yeterli derecede işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilir.

2.Paragraf 1, Madde 6 hükümlerine tabi olarak uygulanır.
Madde 6Yetersiz işçilik veya işlem 
1.Aşağıdaki işçilik veya işlemlerin her biri ya da bunların iki veya daha fazlasının bileşimi yeterli işçilik veya işlemi oluşturmaz:
(a)paketleme;
(b)basit karıştırma;
(c)basit şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma, torbaļama, sandıklama, kutulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm diğer basit paketleme işlemleri;
(d)etiketleme, ürün veya paketler üzerine marka, etiket, logo ve diğer benzeri ayırt edici işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri parçalara ayırma;
(e)parçalara bölme;
(f)ayırma veya kalibrasyon;
(g)işaretleme;
(h)setler oluşturma;

(i)basit montaj;
(j)nakliyat ve depolama süresince ürünlerin iyi şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler;
(k)ambalaj ayırma ve birleştirme;
(l)yıkama, temizleme; toz, oksit, yağ, boya veya diğer tabakalardan arındırma;
(m)dokuma kumaşları ütüleme veya presleme;
(n)basit boyama ve cilalama işlemleri;
(o)tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma, kısmi veya tam ağartma, parlatma ve perdahlama;
 (p)şeker renklendirme veya şeker topaklarını biçimlendirme işlemleri;
(q) : :meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin kabuklarımı soyma, zarlarını ayıklama, çekirdeklerini çıkarma;
(r.:keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme;
(s)eleme, kalburdan geçirme, ayırma, tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme (maddelerden setler oluşturma dâhil);
hayvan kesimi.
2.Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya işlemin paragraf 1 hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine karar verilirken, Türkiye'de veya Azerbaycan'da gerçekleştirilen işlemlerin tümü bir arada mütalaa edilir.

3. İşlemler sırasında özel beceriler, makineler, teçhizat veya ekipman gerekmemesi halinde, bu gibi işlemler basit işlemler olarak kabul edilir ve yeterli işlem kriterini karşılamaz.
4. Herhangi bir eşyaya ilişkin yeterli işçilik veya işlem sadece Paragraf 1'de listelenen işlemlerin uygulánmasıyla sağlanırsa, bu eşyanın menşe ülkesi bu işlemlerin gerçekleştirildiği ülke olarak değerlendirilmez.

Madde 7Menşe kümülasyonu prensibi 
1.Madde 3 hükümleri saklı kalmak üzere, bir Taraf menşeli girdiler, diğer Taraf'ta bir ürüne dahil edildiklerinde, o Taraf menşeli girdiler olarak kabul edilirler. Madde 6'da atifta bulunulan işlemlerin ötesine geçen işçilik veya işlemlere tabi tutulmuş olmaları kaydıyla, bu gibi girdilerin yeterli işçilik ve işleme tabi tutulmaları gerekmez.

2.Paragraf l'in uygułanması amacıyla bir Akit Taraf'ta gerçekleştirilen işçilik veya işlem Madde 6'da belirtilen işlemlerin ötesine geçmez ise, o Akit Tarafta ekleņen katma değerin imalatta kullanılan diğer Akit Taraf menşeli girdilerin kıymetini geçmesi kaydiyla, elde edilen ürün o Akit Taraf menşeli olarak kabul edilir.

Basit montaj, õzel tasarım makineler veya alet veya teçhizat kullanımı ve konuyla ilgili eğitim gerektirmeyen faaliyetleri kapsar.


Madde 8Nitelendirme birimi 
1.Ürün setlerinin menşe ülkesi tespit edilirken, sette yer alan her bir madde yeterli işçilik ve işlem kriteri uygulanan ayrı bir nesne olarak değerlendirilir.

Bu doğrultuda:
(a)Bir ürün, maddelerin gruplandırılmasından veya montajindan oluşmakta ve tek bir pozisyonda sınıflandırılmakta ise söz konusu ürün yeterli işçilik ve işlem kriteri çerçevesinde tek bir nesne olarak kabul edilir.

(b)Bir sevkiyat, AS'de aynı pozisyonda sınıflandırılan belli sayıda üründen oluşuyorsa, her bir ürün yeterli işçilik ve işlem kriterlerinin uygulanması açısından münferiden değerlendirilmelidir.

(c)AS'nin 5 inci Genel Kuralı çerçevesinde ambalaj, sınıflandırma açısından ürüne dâhil ediliyorsa, menşe tespiti açısından da ürünün parçası kabul edilir.
Madde 9Aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam 
Bir makine, teçhizat, alet veya araç parçası beraberinde teslim edilen aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam;
(a)normal bir teçhizatın bölümü durumunda olmaları; ve 
(b) fiyata dđâhil edilmiş bulunmaları; veya 
(c) ayrıca beyan edilmemiş olmaları
kaydıyla söz konusu makine, teçhizat, alet veya araç ile aynı menşeli mütalaa edilir.
Madde 10
Setler 
1.AS'nin 3. Genel Kuralı'nda tanımlanan setler, tüm bileşenleri menşeli olduğunda menşeli olarak kabul edilir.

2.Bir set Akit Taraflar menşeli ve üçüncü taraf menşeli ürünlerden oluştuğunda, üçüncü taraf menşeli ürünlerin kıymetinin setin fabrika çıkış fīyatının %15'ini geçmemesi kaydıyla, set bir bütün olarak menşeli kabul edilir.


Madde 11Etkisiz unsurlar 
Bir ürünün menşe ülkesini belirleyebilmek için, imalatinda kullanılabilecek aşağıda belirtilenlerin menşei dikkate alınmaz;
(a)Enerji ve yakıt;
(b)Tesis ve teçhizat;
(c)Makineler ve aletler;
(d)Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan ürünler.
BAŞLIK III ÜLKESEL GEREKLİLİKLER 
Madde 12Doğrudan nakliyat 
1.Bu Anläşma'da sağlanan tercihli tavizler, Türkiye ve Azerbaycan arasında doğrudan nakledilen ve bu Ek'in gerekliliklerini yerine getiren eşya için uygulanır. Bununla beraber ürünler, aktarma veya geçiei depolama yoluyla, ancak transit geçtiği veya depolandığı ülkenin gümrük idarelerinin gözetimi altında olmaları ve boşałtma, tekrar yükleme veya iyi koşullarda muhafaza etmeye yönelik işlemler dışında bir. işlemden geçmemiş olmaları koşullarıyla, gerektiğinde başka ülkeler üzerinden nakledilebilirler.

2.Menşeli ürünler, Türkiye veya Azerbaycan dışındaki ülkeler üzerinden boru hattı ile nakledilebilirler.

3. Paragraf l'de yer alan şartların sağlandığı, ithalatçı ülke gümrük idaresine aşağıdaki belgelerin ibrazıyla ispatlanır:
(a)ihráċatçı ülkeden, transit ülkesi yoluyla geçişi kapsayan tek bir sevk evrakı veya 
 (b)ransit ülkesi gümrük idaresince düzenlenen,
(i) ürünlerin tam bir tanımını veren;
(ii)ürünlerin boşaltma ve tekrar yükleme tarihlerini ve uygulanabildiği 
hallerde kullanılan gemi veya diğer nakil araçlarının adlarını gösteren ve 
(iii ürüņlerin transit ülkesi içinde hangi koşullarda kalmış olduğunu kanıtlayan bir belge veya 

(c) bunların temin edilememesi halinde, diğer kanıtlayıcı belgeler.

BAŞLIKIV MENŞE İSPAT BELGESİ
Madde 13Genel koşullar 
Bu Ek'te belirtilen gereklilikleri sağlayan menşeli eşya, ithalatçı Akit Taraf gümrük idarelerine “TR-AZ Menşe İspat Belgesi'nin ibrazı üzerine bu Anlaşma'daki tavizlerden yararlanır.
Madde 14“TR-AZ Menşe İspat Belgesi”nin düzenlenme işlemleri 
1."TR-AZ Menşe İspat Belgesi", ihracatçının veya yetkili temsilcisinin yazılı başvurusuna binaen,bu Ek'e ve ihracatçı ülkenin iç mevzuatıma uygun olarak yetkili makamları tarafindan düzenlenir.
2."TR-AZ Menşe İspat Belgesi", Akit Tarafların resmi dillerinden birinde véya İngilizce olarak ihracatçı ülkenin iç mevzuat hükümleri çerçevesinde doldurulur.

3."TR-AZ Menşe İspat Belgesi” düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, "TR-AZ Menşe İspat Belgesi"ni verecek ihracatçı ülkenin belirlenmiş/ilgili yetkili makamlarının talep edebileceği, söz konusu eşyanın menşe statüsü ile bu Ek'in diğer koşullarının yerine getirilmişolduğunu tevsik eden tüm ilgili vesaiki herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazırlıklı olur.
4.Başvuru formu, her bir Akit Tarafın iç mevzuatı çerçevesinde belirlenir.
5,"TR-AZ Menşe İspat Belgesi"ni düzenleyen belirlenmiş/ilgili yetkili makamlar, ürünlerin menşe statüsünün ve bu Ek'in diğer koşullarının yerine getirildiğinin kontrolü için gereken her tedbiri alır.

6.Bu amaçla, iç mevzuatı çerçevesinde her bir Akit Taraf, uygun olan her türlü kanıtı talep etme hakkına sahiptir. Düzenleyen belirlenmiş/ilgili yetkili makamlar, Paragraf 2'de atıfta bulunulan formların usulünce doldurulmasını da sağlarlar. Özellikle, ürünün tanımı için ayrılmış bulunan 8no.lu kutunun, her türlü sahte ilaveler yapılması olasılığını ortadan kaldırılacak şekilde doldurulmuş olduğunu kontrol ederler.

Madde 15
"TR-AZ Menşe İspat Belgesi"nin ibraz koşulları
TR-AZ Menşe İspat Belgesi", ithalatçı ülkedeki usullere uygun olarak bu ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilir. Anılan idare, ilgili belgeye ürünlerin bu Anlaşma'nin uygulanmasının gerektirdiği koşullar sağladığına ilişkin ithalatçının bir beyanının eşlik etmesini de talep edebilir.

Madde 16Sonradan düzenlenen "TR-AZ Menşe İspat Belgesi"
1."TR-AZ Menşe İspat Belgesi”, istisnai şekilde aşağıdaki durumlara bağlı olarak ait olduğu eşyanın ihracatından sonra düzenlenebilir:
(a)Hatalar, istenmeyerek yapılan ihmaller veya õzel durumlar nedeniyle ihracat esnasında düzenlenmemiş ise; veya 

(b)Belirlenmişıilgili yetkili makamlar, bir “TR-AZ Menşe İspat Belgesi’nin düzenlenmişancak ithalat esnasında teknik nedenlerle kabul edilmemiş olduğu hususunda ikna edilirlerse.

2.Paragraf 1'in uygulanması için ihracatçı, başvurusunda “TR-AZ Menşe İspat Belgesi"nin ait olduğu ürünlerin ihracat yer ve tarihini ve talebinin gerekçelerini belirtmek zorundadır.
3.Belirlenmiş/ilgili yetkili makamlar, ancak ihracatçının müracaatındaki bilgilerin mütekabil dosya ile uyumlu olduğunu doğruladıktan sonra, "TR-AZ Menşe İspat Belgesi"ni sonradan düzenleyebilirler.

4.Sonradan düzenlenen “TR-AZ Menşe İspat Belgesi", aşağıdaki ibarelerden birini taşımalıdır:
- "SONRADAN VERİLMİŞTİR"
- "SONRADAN VERİLMİŞDİR"
-“ISSUED RETROSPECTIVELY"
5.Paragraf 4'te belirtilen ibare, “TR-AZ Menşe İspat Belgesi”nin 5 no'lu (Gözlemler) kutusuna konulur.

Madde 17
İkinci nüsha “TR-AZ Menşe İspat Belgesi”nin düzenlenmesi 
1."TR-AZ Menşe İspat Belgesi"nin çalınması, kaybolması veya hasar görmesi halinde ihracatçı,belgeyi düzenleyen belirlenmiş/ilgili yetkili makama, elindeki ihracat belgelerine dayanarak ikinci bir nüsha düzenlemesi için başvurabilir.

2.Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha, aşağıdaki ibarelerden birini taşımalıdır:
- "İKİNCİ NÜSHA"
- "DUBLİKAT"
- "DUPLICATE"
3.·Paragraf 2'de belirtilen ibare, ikinci nüsha “TR-AZ Menşe İspat Belgesinin 5 no'lu (Gözlemler)kutusuna konulur.


4.Asıl "TR-AZ Menşe İspat Belgesinin veriliş tarihini taşıması gereken ikinci nüsha, bu tarihten itibaren hüküm ifade eder.

Madde 18Önceden düzenlenmiş veya hazırlanmış bir menşe ispat belgesine istinaden 
"TR-AZ Menşe İspat Belgesi" düzenlenmesi 
Menşeli ürünler Türkiye veya Azerbaycan'da bir gümrük idaresinin kontrolü altında iken, söz konusu ürünlerin tamamı veya bir bölümünü Türkiye veya Azerbaycan içinde başka bir yere göndermek amacıyla, asıl "TR-AZ Menşe İspat Belgesi”nin bir veya daha fazla “TR-AZ Menşe İspat Belgesi"yle değiştirilmesi mümkündür. Müfrez “TR-AZ Menşe İspat Belgesi”, yetkili idare tarafından düzenlenir.
Madde 19“TR-AZ Menşe İspat Belgesi"nin geçerliliği 
1."TR-AZ Menşe İspat Belgesi", ihracatçı ülkede düzenlenme tarihinden itibaren on ay süreyle geçerlidir ve bu süre zarfında ithalatçı ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmek zorundadır.
2.Paragraf l'de belirtilen son ibraz tarihinden sonra ithalatçı ülkenin gümrük idaresine ibraz edilen "TR-AZ Menşe İspat Belgesi", bu belgelerin belirlenmiş son tarihe kadar ibraz edilememesinin istisnai durumlardan kaynaklanması halinde tercihli muamele uygulanmak üzere kabul edilebilir.
3,Diğer geç ibraz hallerinde ithalatçı ülkenin gümrük idaresi, ürünlerin belirtilen son tarihten önce sunulmuş olması kaydıyla "TR-AZ Menşe İspat Belgesini kabul edebilir.
Madde 20Eşyanın menşeini destekleyici belgeler 
“TR-AZ Menşe İspat Belgesi" kapsamındaki ürünlerin Akit Taraflardan biri menşeli olduğunu ve bu Ek'in diğer koşullarını yerine getirdiğini tevsik etmek amacıyla kullanılan, Madde 14(3)'te belirtilen belgeler, bunların yanında aşağıda belirtilenleri de içerebilir:
(a)İhracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu eşyanın elde edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici nitelikte, örneğin hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan doğrudan deliller;
(b)Akit Taraflardan birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan belgeler;
(c)Akit Taraflardan birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, söz konusu Akit Tarafta girdiler üzerinde yapılan işçilik veya işlemi tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan belgeler;

(d)Bir Akit Tarafta bu Ek uyarımca düzenlenmiş, kullanılmış girdilerin menşe statüsünütevsik eden “TR-AZ Menşe İspat Belgesi";
(e)Akit Tarafların iç mevzuatında belirtilen ve gerekli görülen diğer kanıt ve/veya belgeler.
Madde 21
“TR-AZ Menşe İspat Belgesi” ve eşyanın menşeini destekleyici belgeleriņ muhafazası
Akit Taraflarda yürürlükte bulunan iç mevzuat uyarınca, ihracatçı ve/veya “TR-AZ Menşe İspat Belgesi”düzenleyen ithalatçı ülke gümrük idareleri ve/veya yetkili makamı, eşyanın menşeinin tevsik edilmesi amacıyla sunulan belgeleri, “TR-AZ Menşe İspat Belgesi”ni ve başvuru formunu en az üç yıl muhafaza eder.

Madde 22Farklılıklar ve şekli hatalar 
1."TR-AZ Menşe İspat Belgesi" üzerindeki ibareler ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla gümrük idarelerine ibraz edilen belgeler üzerindeki ibareler arasında bulunabilecek küçük tutarsızlıklar, belgenin sunulan ürünlere karşılık geldiğinin ithalatçı ülke gürük idarelerince usulüne uygun olarak tespit edilmesi kaydıyla, “TR-AZ Menşe İspat Belgesi”ni kendiliğinden geçersiz kılmaz.

2."TR-AZ Menşe İspat Belgesi" üzerindeki ifadelerin doğruluğu üzerinde şüphe yaratması söz konusu olmayan, daktilo hatası gibi bariz şekli hatalar, “TR-AZ Menşe İspat Belgesi"nin reddedilmesini gerektirmez.

3.Başvuranın yazılı başvurusuna istinaden yapılan ve yetkili kişinin imza ve kaşesi ile onaylanan düzeltmeler dışında, "TR-AZ Menşe İspat Belgesi" üzerinde silinti, tahrip ve benzèri dzeltmelere izin verilmez. Makul nedenler bulunması halinde, belgeler iptal edilebilir,
BAŞLIK V İDARİ İŞBİRLİĞİ DÜZENLEMELERİ
Madde 23
Karşılıkhı yardım 
1.Akit Tarafların gümrük idareleri, birbirlerine kendi belirlenmişıilgili yetkili makamlarında "TRAZ Menşe İspat Belgesi’nin düzenlenmesinde kullanılan mühürlerin örnek baskılarını ve söz konusu belgelerin sonradan kontrolünden sorumlu gümrük idarelerinin veya ilgili yetkili makamlarının adreslerini sağlar.


2.Bu Ek'in düzgün uygulanmasını teminen Akit Taraflar, yetkili gümrük idareleri ve yetkili kılınmış makamları vasıtasıyla, birbirlerine menşe ispat belgelerinin geçerliliklerinin ve bu belgelerde yer alan bilgilerin doğruluğunun kontrolünde yardımcı olur 
Madde 24Menşe ispat belgelerinin kontrolü
1."TR-AZ Menşe İspat Belgesinin sonradan kontrolü, sondaj usulü ile veya ithalatçı ülke gümrük idaresinin bu belgelerin geçerliliğine, sözkonusu ürünlerin menşe statüsüne veya bu Ek'in diğer koşullarının yerine getirilişine ilişkin makul şüphesi olduğu her an yapılır.
2.Paragraf 1 hükümlerini yerine getirmek amacıyla, ithalatçı ülkenin gümrük idaresi, "TR-AZ Menşe İspat Belgesi" ve fatura veya bu vesaiklerin birer kopyasını, gerektiğinde araştırmanın gerekçelerini de belirterek ihracatçı ülkenin gümrük idaresine veya belirlenmişıilgili yetkili makamlara geri gönderir. “TR-AZ Menşe İspat Belgesinde yer alan bilgilerin doğru olmadığıkanaatini uyandıran elde edilmiş tüm belge ve bilgi, kontrol talebini desteklemek üzere gönderilir.
3.Kontrol, ihracatçı tlkenin belirlenmiş/ilgili yetkili makamları tarafından yapılır. Bu amaçla, söz konusu makamlar, uygun gördüğü her türlü delili talep etme yetkisine sahiptir.
4.Eğer ithalatçı ülkenin gümrük idaresi, kontrol sonucunun beklenmesi süresinde söz konusu ürünlere tercihli muamele tanınmasını askıya almaya karar verirse, ürünlerin gerekli görülen ihtiyati tedbirlere bağlı olarak serbest bırakılması ithalatçıya önerilir.
5.Kontrol talebinde bulunan gümrük idaresi, bu kontrolün sonuçlarından mümkün olan en kisa zamanda haberdar edilir. Bu sonuçlar, belgelerin gerçek olup olmadığını, söz konusu ürünlerin Akit Taraflardan biri menşeli olarak kabul edilip edilemeyeceğini ve bu Ek'te yer alan kuralların diğer gerekliliklerini taşıyıp taşımadığını açıkça göstermelidir.

Bu Ek'in Madde 7'sine göre kümülasyon hükümlerinin uygulanması halinde, cevap tabi olunan belgenin (belgelerin) bir örneğini de içerir.

6.Makul şüphe olması halinde, kontrol talebine on ay içinde cevap alınamaz ise veya cevap söz konusu belgenin gerçekliğinin veya ürünlerin gerçek menşeinin tespitine imkân verecek ölçüde yeterli bilgi içermiyorsa, talepte bulunan gümrük idaresi, istisnai durumlar haricinde, tercih taninmasini reddeder,
Madde 25Anlaşmazhıkların çözümü
Madde 24'te belirtilen kontrol usulleriyle ilgili olarak, kontrol talebinde bulunan gümrük idareleri ile bu kontrolün yapılmasından sorumlu belirlenmiş/ilgili yetkili makamlar arasında çözümlenemeyen bir anlaşmazlık veya bu Ek'in yorumlanmasına ilişkin bir soru hâsıl olması halinde, bu hususlar Ortak Komite'ye sunulur. Îthalatçı ile ithalatçı ülkenin gümrük idaresi arasındaki her türlü anlaşmazlık, adıgeçen ülkenin mevzuatı çerçevesinde çözülür.


Madde 26Cezalar 
Cezalar, ürünler için tercihli muamele hakkı elde etmek amacıyla yanlış bilgi içeren bir belgeyi hazırlayan veya hazırlattıran şahıslara, ithalatçı ülkenin ulusal hukukuná/mevzuatına uygun olarak uygulanır.

Madde 27Serbest bölgeler 
1.Akit Taraflar, nakliye esnasında, kendi ülkelerinde bulunan bir serbest bölgeyi kullanan; "TR-AZ Menşę İspat Belgesi" kapsamında ticarete konu ürünlerin başka ürünlerle değiştirilmelerini veya bozulmalarını önleyici normal işlemler dışındaki herhangi bir işleme tabi tutulmamalarının temini konusundaki gerekli bütün tedbirleri alırlar.

2.Paragraf 1 hükümlerine istisna olarak, Akit Taraflardan biri menşeli ürünler "TR-AZ Menşe İspat Belgesi" kapsamında bir serbest bölgeye ithal olunur ve bir işlem veya muameleden geçirilirse ilgili idare, uygulanan işlem veya muamelenin bu Ek hükümlerine uygun olması koşuluyla,ihracatçımın talebi üzerine yeni bir “TR-AZ Menşe İspat Belgesi” düzenler.
BAŞLIK VI 
SON HÜKÜMLER 
Madde 28Gümrük ve menşe konuları Alt Komitesi 
Ortak Komite altında, görevlerini ifa etmesine yardımcı olmak ve uzmanlar arasında sürekli bilgi akışıve danışma süreci sağlamak üzere bir gümrük ve menşe konuları Alt Komitesi kurulur. Anılan alt komite Akit Tarafların gümrük ve menşe konularından sorumlu uzmanlarından oluşur.
Madde 29Lahika 
Bu Ek'e ait Lahika; onun ayrılmaz bir parçasını oluşturur.

Madde 30Transit durumdaki ve antrepodaki eşya 
Başlık II hükümlerine uygun olan ve bu Anlaşma'nın yürürlüğe girdiği tarihte nakliye halinde olan ya da bir Akit Taraf ülkesindeki antrepolarda veya serbest bölgelerde geçici depolanan eşya, ithalatçı ülkenin gümrük idaresine Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde, sonradan düzenlenmişbir "TR-AZ Menşe İspat Belgesi" ve nakliye koşullarına ilişkin tevsik edici her tür belgenin sunulmasıkaydıyla, menşeli olarak kabul edilebilir.

. Madde 31Değişiklikler 
Bu Ek hükümleri, Anlaşma'nın Madde 22'si uyarınca değiştirilebilir.

1. İhracatçı (Ad, adres, ülke): 2.Eşyanın gönderildiği şahıs (Ad, adres, ülke)

1. İhracatçı (Ad, adres, ülke): 3. Nakliye vasıtaları ve güzergahı (bilinmesi halinde)

1. İhracatçı (Ad, adres, ülke): 6. Nr$ Eşya kalem sayısı
4. Nr$ MENŞE İSPAT BELGESİ TR-AZ FORMU Düzenleyen (ülke adı) İbraz edilecek (ülke adı): 7. Kolilerin sayısı ve türü
* Lütfen aşağıda yer alan menşe kriterlerinden birini belirtiniz:
- Madde 3(a) ve Madde 4 çerçevesinde, eşya bir Tarafta tamamen üretilmiş veya elde edilmişse, 9 no'lu kutuyaP konur.- C: Madde 7 çerçevesinde, eşyanm bir Taraf menşeli girdilerden münhasıran üretilmesi halinde, 9 no'lu kutuya “C" konur.- W: Madde 5.1 çerçevesinde, eşyanım üretiminde kullanılan üçüncü taraf menşeli girdilerin %45'lik fabrika çikış fiyatını aşmamasıhalinde, 9 no'lu kutuya "W" konur.


TR M  RRRA  AINAAA  SS SA TS 

TÜRKİYƏ RESPUBLİKASI HÖKUMƏTİ İLƏ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI HÖKUMƏTİ ARASINDA PREFERENSİAL TİCARƏT SAZİŞİ
Preambula 
Bundan sonra birlikd Razılığa gln Trflr v frdi olaraq “Razılığa gln Trf” v ya “Trf" adlandırılacaq Türkiy Respublikası Hökumti v Azrbaycan Respublikası Hökumti,
2007-ci ild imzalanmış “Türkiy Respublikası Hökumti il Azrbaycan Respublikası Hökumti arasında trfdaşlıq v mkdaşlıq Sazişin ƏSASLANARAQ;
1992-ci ild imzalanmış “Türkiy Respublikası Hökumti v Azrbaycan Respublikası Hökumti arasında ticart v iqtisadi mkdaşlıq haqqında Saziş”dn irli gln hüquqlarını v öhdliklrini QBUL EDRK;
drin dostluq v qardaşlıq RUHU İLƏ;
Türkiy Respublikası Hökumti il Azrbaycan Respublikası Hökumti arasında Preferensial Ticart Sazişinin (bundan sonra “Saziş") onlar arasında iqtisadi v ticart laqlri üçün yeni bir mühit yaradacağını ANLAYARAQ;
bu Sazişin mzmununun tdricn genişlncyin v qarşılıqlı maraq doğuran yeni sahlri hat edcyin İANARAQ;
ikitrfliqarşılqlı srfliticart mübadilsinin artırılmasının v yaxın iqtisadi trfdaşlığın güclndirilmsinin iqtisadi v xüsusi faydalar gtircyin v Razılığa gln Trflrin xalqlarının hyat sviyysini yaxşılaşdıracağına QTİÍNANARAQ;
Razılığa gln Trflrin digr ikitrfli, regional v ya çoxtrfli sazişlrindn irli gln hüquqlarının v öhdliklrinin bu Sazişin müddalarının tsiri altına düşmycyini NƏZƏRƏ ALARAQ;
Türkiynin1963-cü il 12sentyabr tarixind “Türkiy Respublikası il Avropa İqtisadi Birliyi arasında Assosiasiyanın yaradılması haqqında Saziş'i imzaladığını NƏZƏRƏ ALARAQ;
öz iqtisadiyyatlarının glck inkişafinı tşvigjētk mqsdil ticart edil biln malların diversifikasiyası ehtiyacını VURĞULAYÁRAQ;
aşağıdakılar bard razılığa gldilr:

MADDƏ 1Mqsdlr 
1. Razılığa gln Trflr, bununla, Preferensial Ticart Sazişini tsis etmy razılaşırlar.

2. Bu Sazişin mqsdi xüsusi ölaraq aşağıdakılar vasitsil Razılığa gln Trflr arasında ticart laqlrini güclndirmkdir:
a) madd 4-d ks olunan ümumi prinsiplr;
b) bu Sazişin I-A Əlavsi v I-B Əlavsi il müyynlşdirilmiş mallar üzr tariflrin azaldılması v ya lğv olunması v para-tariflrin v qeyri-tarif manelrinin lğv olunması;
c) Razılığa gln Trflr arasında iqtisadi laqlrin harmonik inkişafi vasitsil ticartin genişlndirilmsi v tşviq edilmsi;
d) Razılığa gln Trflr arasında daltli rqabt üçün lverişli şrtlrin yaradılması;
e) Razılığa gln Trflr arasında ticartin davamlı artımı üçün daha proqnozlaşdırıla biln v thlüksiz mühitin yaradılması.
MADD 2Sazişin şrhi 
Bu Sazişin müddaları, Razılığa gl Trflrin bu Sazişi vicdanla hyata keçircklri v öhdliklrinin yerin yetirilsindn çkinmycklri faktı lazımi qaydada nzr alınaraq, beynlxalq ümumi hüququn şrhinin adi qaydalarına uyğun olaraq şrh edilckdir. Bu SazişinƏlavalri bu Sazişin ayrılmaz trkib hisssidir.

MADDƏ 3Anlayışlar 
Bu Sazişin mqsdi üçün:
1. “Tariflr dedikd, Razılığa gln Trflrin razilrind qüvvd olan milli qanunvericiliklrin sasn tsis edilmiş tarif cdyllrind müyyn olunmuşgömrüktariflri v ya tarif bnzr tsir malik gömrük rüsumları başa düşülür.Tariflrbu Sazişin 11-ci maddsind ks olunmuş hr hansı antidempinq v kómpensasiya rüsumlarını v ya bu Sazişin l2-ci maddsind ks olunmuşikitréfli v qlobal mühafiz tdbirlrini hat etmir.

2 “Para-tariflr” dedikd, yalnız idxal olunan mallara ttbiq olunan xarici ticrtmliyyatlarındakıtariflrdnbaşqatarifbnzr tsirmaliksrhd 

ödnişlri, vergilri v haqları başa düşülür. Yerli oxşar mallara eyni qaydada ttbiq olunan dolayı vergilr v ödnişlr v ya müyyn xidmtlrin göstrilmsin gör alınan idxal ödnişlri v bu Saziş sasn icaz veriln digr rüsumlar para-tarif tdbirlri hesab olunmur.

3. “Qeyri-tarif manelri” dedikd, Razılığa gln Trflr arasında ticarti hmiyytlişkild ngllyn v ya idxalı mhdudlaşdıran tarif v para-tarifdn başqa hr hansı tdbir, tnzimlm v ya tcrüb başa düşülür. B Saziş sasn icaz veriln tdbirlr qeyri-tarif manelri hesab olunmayacaqdır.
4. “Mallar” dedikd, Harmoniz Edilmiş Əmt Tsviri v KodlaşdırılmasıSistemin sasn bu Sazişin I-A Əlavsi v I-B Əlavsi il müyyn olunmuşmtlr v mhsullar başa düşülür.

5. “Preferensial rejim” dedikd, malların hrktind tariflrin azaldılması v ya lğvi v qeyri-tarif manelrinin lğvi yolu il Razılığa gln Trf trfındn bu Saziş çrçivsind verilmiş hr hansı güzşt v ya üstünlük başa düşülür.
6. “İkitrfli mühafiz tdbirlri” dedikd, bu Sazişin 12-ci maddsind ks olunmuş mühafiz tdbirlri başa düşülür.

7. "Qlobal mühafiz tdbirlri" dedikd, Razılığa gln Trfin milli qanunvericiliyin sasn mnşyindn asılı olmayaraq idxal olunan mallara ttbiq ediln mühafiz tdbirlri başa düşülür.

8. “Birg Komit dedikd, bu Sazişin 19-cu maddsin sasn yaradılmışkomit başa düşülür.

9. “Keçid müddti” dedikd, bu Sazişin qüvvy mindiyi tarixdn sonrakı 10illik müddt başa düşülür.

MADDƏ 4Ümumi prinsiplr 
Bu Saziş Razılığa gln Trflrin iqtisadi inkişaf sviyysi, xarici ticartinin dinamikası v tarif siyasti nzr alınmaqla, Razılığa gln Trflrin brabr fayda ld etmsi üçün üstünlüklärin "qarşılıqlılıği prinsipi çrçivsind ttbiq olunacaqdır.


MADDƏ 5Digr sazişlrl tnzimlnn ticart laqlri 
Bu Sazişin heç bir müddası Razılığa Gln Trflrin digr ölklrl gömrük ittifaqlarını, srbst ticart zonalarını, preferensial ticart sazişlrini,çoxtrfli ticart sazişlrini v ya transsrhd ticart razılaşmalarımı davam etdirmsini v ya yaratmasını ngllmyckdir.

MADDƏ 6Əhat dairsi 
Bu Sazişin müddaları bu Sazişin I-A Əlavsi v I-B Əlavsi il müyyn olunmuş Razılığa gln Trflrin razilri mnşli mallara ttbiq olunacaqdır.
MADDƏ 7Güzştlrin mübadilsi 
1. Razılığa gln Trflr bu Sazişin I-A lavsind v I-B Əlavsind qeyd olunmuş mallara münasibtd bu Sazişin mnş qaydalarına aid olan I Əlavsinin müddalarına uyğun olaraq bir-biri güzştlr vercklr.
2. Hr bir mhsul üzr azaldılmanın ttbiqolunacağı baza tarif drcsi bu Sazişin I-A Əlavsind v I-B Əlavsind qeyd olunmuşdur.
3. Əgr bu Sazişin qüvvy minmsindnvvl v sonrá, bu Sazişin I-A Əlavsind v I-B Əlavsind mallar üzr erga omnes sasda hr hansı tarif azaldılması hyata keçirilrs, bel azaldılmış tarif drclri hmin azaldılmanın qüvvy mindiyi tarixdn etibarn bu maddnin2-ci paraqrafında ks olunmuşbaza tarif drclrini vzlyckdir;
4. Razılığa gln Trflr, gr başqa qayda nzrd tutulmayıbsa, bu Sazişqüvvy mindiyi tarixdn etibarn bu Sazişin I-A Əlavsin v I-B Əlavsi il müyyn olunmuş mallara münasibtd bütün qeyri-tarif manelrini v malların hrktin ekvivalent tsir malik hr ansı tdbirlri lğy edcklr;
5. Bu Saziş qüvvy mindiyi tarixdän etibarn Razılığa gln Trflr arasında bu Sazişin I-A Əlavsi vI-B Əlayşi il müyyn olunimuş mallarla ticartdhr hansı bir yeni qeyri-tarif manelri v ya ekvivalent tsir malik tdbirlr ttbiq edilmyckdir;,

6. Razılığa gln Trflr para-tarif tdbirlrinin siyahılarını mübadil edck v bu Sazişin qüvvy mindiyi tarixdn etibarn malların srbst hrktind mövcüd olan para-tarif tdbirlrini lğy edcklr.
7. Bu Sazişin qüvvy mindiyi andan etibarn bu Sazişin I-A Əlavsi v I-B Əlavsi il müyyn olunmuş malların hrktind hr hansı bir yeni para-tariflr ttbiq olunmayacaqdır 

8. Bu Sazişin qüvvy mindiyi tarixdn etibarn Razılığa gln Trflr arasında bu Sazişin I-A Əlavsi v I-B Əlavsi il müyyn olunmuş mallarla ticartd hr hansı yeni tariflr vá ya ekvivalent tsir malik ödnişlr ttbiq edilmyckdir;
9. Razılığa gln Trflr Birg Komitnin iclasları çrçivsind mslhtlşmlr vasitsil ikitrfli ticartlrinin daha da liberallaşdırılmasınınzrdn keçiracklr.

MADDƏ 8Ən lverişli rejim 
Razılığa gln Trflr mallarla ticartd ttbiq olunan bütün qaydalarla,tnzimlmlrl, prosedurlarla v formallıqlarla laqli olaraq hr hansı digr ölky verdiyi rejimdn daha azlverişli olmayan rejimi bir birin vercklr.Buna baxmayaraq, Razılığa gln Trflr arasında xüsusi qarşılıqlı sazişolmadıqda, onların hr bir Razılığa gln Trfın avtonom rejim, srbst ticart sazişi, preferensial ticart sazişi, regional ticart sazişi, gömrük ittifaqı sazişi v ya çoxtrfli ticart sazişi çrçivsind başqa bir ölky verdiyi tarif kvotalarından v ya tarif güzştlrindn faydąlanmaq hüquqları olmayacaqdır.
MADD9Milli rejim 
Hr bir Razılığa gln Trfin digr Razılığa gln Trf idxal olunan mallarınà onların satışına, satışa tklif olunmasına, alınmasına, daşınmasına,paylanılmasına v ya istifadsin tsir edn qanunlar, tnzimlmlr v tlblr il laqdar olaraq yerli mnşli oxşar mhsullardan daha az lverişli olmayan rejim ttbiq olunacaqdır.


MADDƏ 10Mnş qaydaları
1. Razılığa gln Trflr aralarındakı ticartd preferensial mnşqaydalarıı ttbiq etmk bard razılığa gldilr.

2. Bu Sazişin müddaları il hat olunn mallar bu Sazişin II Əlavsi il müyyn olunmuş mnş qaydalarına uyğun olası şrtil preferensial rejimdn istifad edcklr.

3. Bu Sazişin II Əlavsi il müyyn olunmuş mnş qaydalarına dyişikliklrin edilmsin ehtiyac olduqda, Birg Komit zrui prosedurlarıbaşladacaqdır.

MADDƏ 11
Antidempinq v kompensasiya tdbirlri 
1. Dempinq v ya subsidiya sbbindn yaranan zrrin qarşısının alınmasımqsdil, Razılığa gln Trflr milli qanunvericiliklrin. uyğun olaraq antidempinq v kompensasiya tdbirlrinin ttbiqi hüququna mlik olacaqlar.
2. Antidempinq v kompensasiya araşdırmasının başlanılmasindan vvl idxalatçıRazılığa gln Trfın slahiyytli qurumları ixracatçı Razılığa gln Trfın slahiyytli qurumlarına ağlabatan müddt rzind bildiriş tqdim edacaklr.

3. Araşdırma başlandiğı andan, idxalatçı Razılığa gln Trfın.slahiyytli qurumları daxil olmuş yazılı riznin konfidensial olmayan mtnini mlu ixracatçılara v ixracatçı Razılığa gln Trfin slahiyytli qurumlarına tqdim edckdir,
4 Araşdirmada istifad olunan suallar kitabçasını almış maraqlı şxslr cavab üçün n azı 30 günlük müddt verilckdir. 30 günlük müddtin uzadılmasıil bağli hr bir tlb diqqt alınacaq v sbbi göstrildiyi halda, mümkün olduğu tqdird bel uzatma verilckdir.

5İdxalatçı Razılığa gln Trfin slahiyytliqurumları, yekun qrarın gbul edilmsindn vyl, yekun tdbirlr ttbiq olunacaqsa, bu qrarın saşınıtşkil ednsasfaktlarlabağlı ixracatçı Razılığa gln Trfi mlumatlandıracaqdır. Bel açıqlama Trflrin öz maraqlarını müdafi etmlri üçün yetrli bir müddt rzind edilckdir.


MADDƏ 12Mühafiz tdbirlri 
1. Razılığa gln Trflrin milli qanunvericiliklrin uyğun olaraq ttbiq ediln mühafiz tdbirlri il laqdar hüquqlarına v öhdliklrin xll gtirmmsi şrtil, bu Saziş sasında tarifın azaldılması v ya lğvi nticsind Razılığa gln Trf mnşli mallar digr Razılığa gln Trfın razisin mütlq şkild v ya yerli istehsalla müqayisd artan miqdarda idxal edildikdv oxşar v ya birbaşa rqabtli malları istehsal edn yerli snayey ciddi zrr vurduqda v ya ciddi zrr vurulma thlüksi yaratdıqda, idxalatçı Razılığa gln Trf bu Sazişin 20-ci maddsin uyğun olaraq digr Razılığa gln Trfl ilkin mslhtlşmlr aparmaqla, ikirfli mühafız tdbirlri ttbiq ed bilr.2.İkitrfli mühafız tdbirlrini ttbiq etmzdnvvl, bel tdbiri ttbiq etmk niyytind olan Razılığa gln Trf hr ik Razılığa gln Trflr gör qbul edil biln hllin tapılması mqsdil vziyytin araşdırılması üçün tlb olunan bütün müvafiq informasiya il digr Razılığa gln Trfi tmin edckdir.Bel hllin tapılması mqsdil Razılığa gln Trflr drhal mslhtlşmlr aparacaqlar. Mslhtlşmlr nticsind Razılığa gln Trflr 30 gün rzind razılığa gl bilmdikd, şikayt edn Razılığa gln Trf araşdırma prosesini başlada bilr.
3. Trf yalnız slahiyytli qurumlar trfındn hyata keçiriln araşdırma nticsind ikitrfli mühafız tdbirlri ttbiq edckdir.
4. Bu Sazişin müddaları çrçivsind artan idxalın yerlisnayey ciddi zrr vurub-vurmadığını v ya ciddi zrr vurulma thlüksi yaradıb-yaratmadığınımüyynlşdirmk mqsdil aparılan araşdırmada slahiyytli qurumlar, xüsusil baxılan mhsulun idxalındakı mütlq v nisbi artım drcsi v miqdarı, artan idxalın malik olduğu ölkdaxili bázar payı, satışın, istehsalın, mhsuldarlığın,istehsal imkanlarından istifadnin; glirlrin v xrclrin v mşğulluğun sviyysindki dyişikliklr olmaqla, hmin snaye sahsinin vziyyti il laqli obyektiv v ölçül biln tbit målik bütün laqli faktorları diqqt alacaqlar.
5. Bu maddnin 4-cü paraqrafında geyd olunan müyynetm, baxılan mhsulun artan idxalı il ciddi zrr v ya ciddi zrr vurulma thlüksi arasında sbbli laqnin mövcudluğu obyektiv sübutlar sasında araşdırma il sübut olunmayanadk, edilmyckdir. Atan idxal il eyni zamanda digr faktorlar da yerli sņayey zrr vurduqda, bel żrr artan idxalla laqlndiril bilmz.

6. Slahiyytli qurumlar, araşdırılan hadisnin detallıbir şkild thlilini,habel araşdırılan faktorların uyğunluğunun sübutunu drhal drc edcklr 
7. Hr bir Trf slahiyytli qurumlarının bel araşdırmanı onun başlanılmasıtarixindn etibarn 1 il rzind yekunlaşdırılmasını tmin edckdir.
8. Heç bir Trf ikitrfli mühafiz tdbirini:
(a) ciddizrrin qarşısının alınması v ya aradan qaldırılması v uyğunlaşmanın asanlaşdırılması üçün zruri olan drc v müddt xaricind ttbiq etmyckdir;
(b) iki ildn çox olan müddt rzind tdbiri ttbiq edn Trfin şlahiyytli qurumlarının bu madd il müyyn ediln prosedurlara uyğun olaraq tdbirin cidi zrrin qarşısinın alınması v ya aradan qaldirılması v uyğunļaşmanın asanlaşdırılması üçün zruri olma halınındavam etdiyi v snayenin uyğunlaşmaqda olduğuna sübutların olduğunu müyyn etdiyi halda müddtin 1 ildk, ikitrfli mühafiz tdbiriņin ttbiqiņin ilkin ttbiq müddti v hr hansı uzatma da daxil olmaqla, ümumi müddtinin üç ildn artiq olmaması şrtil uzadıla bilmsi halı istisna  olmaqla, ttbiq etmyckdir; v ya 

(c) keçid müddti bitdikdn sonra ttbiq etmyckdir.:
9İdxalatçı Razılığa gln Trf aşağıdakıları nzrd tutan ikitrfli mühafiz tdbirlrini ttbiq ed bilr:
(a) bu Saziş sasında laqli mala veriln tarif drcsind azalmanıdayandırır; v ya 

(b).malüzrindtarif drcsiniaşağıdakılardanazolanınıkeçmyck sviyyy artırır:
(i)mal ttbiq olunan gömrük rüsumunun tdbirin ttbiq olunması zama qüvvd olan drcsi; v ya 
(ii) bu Sazişin I-A Əlavsi v I-B Əlavsi il müyyn olunmuşbaza tarif drcsi.

10Trf ikitrfli mühafiz tdbirinin ttbiqini lğy etdiyi halda, gömrük rüsumunun drcsini tdbirin ttbiq olunmaması halında bu Sazişin I-A Əlavsin v I-B Əlavsin śasn qüvvd olaçaq drc tşkil edckdir.
11. Trf ikitrfli mühafiz tdbirini yalnız bu Saziş qüvvy mindiyi tarixdn bir il keçdikdn sonra ttbiq ed bilr. Heç bir Trf eyni mala münasibtd ikitrfli mühafiz tdbirini bir dfdn çox ttbiq etmyckdir.

12. İkitrfli mühafiz tdbirinin gözlniln ttbiq müddti bir ildn artıq olduğu halda, ttbiq edn Trf müntzm intervallarla tdbiri liberallaşdıracaqdır.
13. Razılığa gln Trflr qlobal mühafiz tdbirlri ttbiq etmk hüququnu özünd saxlayır v bu maddnin heç bir müddası qlobal mühafiz tdbirlrinin ttbiqini ngllmyckdir.

14. Heç bir Trf eyni mala münasibtd eyni zamnda aşağıdakıları ttbiq etmyckdir:
(a) 12.1-ci maddy uyğun olaraq ikitrfli mühafiz tdbirini; v 
(b) qlobal mühafiz tdbirini.
MADDƏ 13
Standartlar, texniki tnzimlmlr, sanitar v fitosanitar tdbirlr 
1. Razılığa gln Trflr texniki tnzimlmlri, uyğunluğun qiymtlndirilmsi prosedurlarını v standartları qarşılıqli ticart manelr yaratmaq v ya yerli istehsalı qorumaq mqsdil hazırlamayacaq, qbul etmyck v ya ttbiq etmycklr.

2. Razılığa gln Trflr aşağıdakıları tmin edcklr:
a. sanitar v fitosanitar tdbirlr elmi prinsiplr saslanaraq yalnız insan,heyvan v ya bitki hyat v ya sağlamlığını qorumaq üçün zruri olan hdlrd ttbiq olunur v müvafiq elmi mlumatların v regional şrtlrin mövcudluğu nzr alınaraq, kifayt qdr sübut olmadan davam etdirilmir,
b. standartlar v texniki tnzimlmlr qarşılıqlı ticart lüzumsuz manelr yaratmaq mqsdi v ya tsiri il hazırlanmır, qbul edilmir v ya ttbiq edilmir.Bu mqsdl yerin yetirmmnin yarada bilcyi risk nzr alınmaqla, texniki tnzimlmlr qanuni mqsdin tmin edilmsi üçün zruri ölandan daha ticarti mhdudlaşdırıcı olmayacaqdır. Bel qanuni mqsdlr, digrlri il yanaşı, aiddir:bu Sazişin 16-cı v 17-ci maddlrind tsvir olunanlar, aldadıcı tcrübnin qarşısının alınması, traf mühitin mühafizsi. Bel risklrin qiymtlndirilmsi zamanı, digrlri il yanaşı, qiymtlndirmnin müvafiq elementlrin aid olacaqdır: mövcud elmi v texniki mlumatlar, laqli emal texnologiyası v ya mhsulların nzrd tutulan son istifadlri.


MADDƏ 14Ödm balansının çtinliklri 
Razılığa gln Trflrdn hr hansı biri ödm balansinın ciddi çtinliklri v ya bel çtinlik thlüksi il üzlşdikd, hmiņ Razılığa gln Trf Beynlxalq Valyuta Fondu haqqında Sazişin VIII v XIV maddlrind qeyd olunmuş şrtlr uyğun olaraq, mhdud. müddtd qüvvd qalacaqdır v ödm balansıvziyytinin yaxşılaşdırılması üçün zruri olandan knara çıxmayan mhdudlaşdırıcı tdbirlr ttbiq ed bilr. Hmin Razılığa gln Trf digr Razılığa gln Trfi tdbirlrin qüvvy minmsi il bağlı . drhal mlumatlandıracaq v mümkün  qısa müddtd digr Razılığa gln Trf tdbirlrin lğvi qrafikini tqdim edckdir.

MADDƏ 15
Tkrar ixrac v ciddi çatışmazlıq müddası
1. Bir Razılığa gln Trf bir ölkdn malın idxalına v ya bir ölky malın ixraciņa qadağa v ya mhdudiyyt ttbiq etdikd v ya davam etdirdikd, bu Sazişin heç bir müddası hmin Razılığa gln Trfi aşağıdakıları hyata keçirmkd ngallyck kimi şrh edilmyckdir:
a) digr Razılığa gln Trfin razisindn hmin digr ölknin bel malının idxalini mhdudlaşdırmaq v ya qadağan etmk; v ya 
b) bel malın digr Razılığa gln Trfin rázisin ixracı şrti kii, malın digrRazıliğa gln Trfin razisind istehlak edilmdn Razılığa gln Trf olmayana birbaşa v ya dolayı olaraq tkrar ixrac edilmmsinin tlb edilmsi.
2.Bundan lav, bu Sazişin heç bir müddası ixracatçı Razılığa gln Trf üçünvacibolan mhsulun ciddi çatışmazlığının v ya ciddi çatışmazlıq thlüksininlğv edilmsi v ya qarşısının alınması üçün zruri olanticarti mhddlaşdıricı hr hansı tdbirin saxlanılmasını v ya qbulunu qadağan etmyckdir.Tdbirlr ayrı-seçkilik etmdn ttbiq olunacaq. vonların saxlañilmasınısaslandıran şrtlr aradan qalxdıqda lğyedilckdir.Razılığa gln Trflr bu maddy uyğun olaraq tdbirlr ttbiq etdikd, drhal bir-birini xbrdar edcäklr.


MADDƏ 16Ümumi istisnalar 
Razılığa gln Trflr arasında ticartd süni v ya saslandırılmamış ayrıseçkilik v ya gizli mhdudiyyt yaradacaq şkild ttbiq edilmmk şrtil, bu Šazişin heç bir müddası ictimai xlaq, dini dyrlr, milli thlüksizlik, insan,heyvan v bitki hyat v sağlamlığının qorunası, bdii, tarixi v ya arxeoloji dyr malik milli xzinlrin qorunması, tüknn tbii ehtiyatların v genetik ehtiyatların qorunmasi, qızıl v ya gümüş aid olan tnzimlmlr, hökumt stabillşdirm planı çrçivsind qiymti dünya qiymtlrindn aşağı saxlanılan bu mhsulların ixracına aid olan tnzimlmlr sbblri il saslandırılmış idxal,ixrac v tranzit daşınan mallar üzrindki qadağaları v ya mhdudiyytlri ngellmyckdir.

MADDƏ 17 .Thlüksizlik istisnaları
Bu Sazişin heç bir müddası Razılığa gln Trfın aşağıdakı thlüksizlik mqsdlri üçün zruri hesab etdiyi hr hansı tdbiri ttbiq etmsinin qarşısımıalmayacaqdır:
a. vacib thlüksizlik maraqlarının leyhin olan konfidensial mlumatların açıqlanmasının qarşısıın alıniması;
b. vacib thlüksizlik maraqlarıın qorunması v ya aşağıdakılarla laqli beynlxalq öhdliklrin v ya milli siyastin hyata keçirilmsi:
. i. xüsusi olaraq hrbi mqsdli olmayan mhsullara münasibtd rqabt şrtlrin zrr vurmamasi şrtil, silah,-döyüş sursatı v müharib vasitlrinin tiçartin v hrbi tşkilatın tchiz edilmsi mqsdil birbaşa v ya dolayı olaraq hyata keçiriln digr mallarla, materiallarla v xidmtlrl ticartin aid olan; v ya 

ii. bioloji, kimyvi v nüv silahlarının v ya digr nüv partlayıcıqurğularının yayılmasının qarşısımın alınmasına aid olan; v ya 
iii. müharib zamanı v ya digr ciddi beynlxalq grginlik zamanıqbul olunan.


MADDƏ 18Mlumat mübadilsi 
1. Digr Razılığa gln Trfin müraciti il hr bir Razılığa gln Trf 30gün rzind bu Sazişin faliyytin tsir ed bilck mövcud v ya tklif olunan tdbir aid olan mlumatları tqdim edck v ya digr Razılığa gln Trfın hr hansı bir sualına cavab verckdir.

2. Hr bir Razılığa gln Trf bu Sazişin hat etdiyi hr hansı bir ticart mslsin aid olan qanun v tnzimlmlrin drcini v ya ictimaiyyt açıqlanmasını tmin edckdir.

MADDƏ 19
Birg Komit 
1. Hr Razılığa gln Trfin nümayndlrindn ibart Birg Komit tsis edilmişdir. Birg Komit bu Sazişin ttbiq edilmsindn ld olunan irlilyişin nzrdn keçirilmsi üçün ild n azı bir df görüşckdir. Razılığa gln Träflrdn hr hansı biri digr Razılığa gln Trf bildiriş vermkl,növbdnknar görüş keçirilmsini tlb ed bilr.

2. Birg Komit bu Sazişin müddalarına uyğun olaraq ona veriln fuksiyalardan hr hansı birini hyata keçir bilr. Razılığa gln Trflrdn birinin tlbiv digr Razıliğa gln Trfin tsdiqi sasında Birg Komit. bu Sazişin icrasına tsir göstrn digr hr hansı bir mslni d araşdıra bilr. Birg Kömit, hm d bu Saziş aid olan msllr dair tövsiylr ver bilr.
3.Birg Komit faliyyti il laqdar prosedur qaydalarını ilk iclasında müyynlşdirackdir.

4.Birg Kómit zruri hesab etdiyi tqdird, hr hansı digr alt komitlr v ya işçi qrupları da yarada bilr.

MADDƏ 20
Mslähtlşmler v mübahislrin hlli 
1. Hr bir Razılığa gln Trf bu Sazişin faliyytin tsir edck hr hansıbir msl il lqdarmslhtlşm tlblrin müsbt yanaşacaq v mslhtlşmlr üçün adekvat imkan yaradacaqdır.

.2. Birg Komit yuxarıdakı 1-ci paraqrafa uyğun ölaraq aparılan mslhtlşmlr yolu il qnatbxş nticnin ld edilmsi mümkün olmayn 

mslnin nzrdn keçirilmsi üçün, Rażılığa gln Trflrdn birinin tlbinin alındığı tarixdn sonrakı 30 gün rzind toplanacaqdır.

3. Bu Sazişin şrhindn v (y ya) ttbiqindn yaranan istniln mübahis dostcasına ikitrfli mslhtlşmlr vasitsil hll olunacaqdır.
4. Razılığa gln Trflr mübahisni araşdırmaq v hll etmk üçün Birg Komity bütün kömkliyi göstrcklr.

5. Razılığa gln Trflr Birg Komitnin qrarlarının icrası üçün zruri olan tdbirlri görcklr. Bir Razılığa gln Trf qrarları icr ętmdikd, digr Razılığa gln Trf ekvivalent preferensial rejimi geri çkmk hüququna malik olacaqdır.

MADDƏ 21Öhdliklrin yerin yetirilmsi 
1. Razılığa gln Trflr bu Såzişin mqsdlrin nail olunmasının v bu Sazişdn irli gln öhdliklrinin yerin yetirilmsinin tmin edilmsi üçün bütün zruri tdbirlri görcklr.

2. Əgr Razılığa gln Trflrdn biri digr Razılığa gln Trfın bu Sazişdn irli gln öhdliyińi yerin yetirmdiyi qnatin glrs, sözügedn Razılığa gln Trf ilk növbd bu Sazişin 20-ci maddsind qeyd olunan prosedurlara müracit edckdir.

3.Əgr mslhtlşmlr üçün tlbin alındığı tarixdn sonrakı 30 gün rzind mşlhtlşm aparılmazsa v ya Birg Komit bel tlbin alındığıtarixdn sonrakı90 gün rzind mübahisni hll ed bilmzs, Trf ekvivalent preferensial rejimi geri çkmk hüququna malik olacaqdır.
MADDƏ 22Dyişikliklr 
Bu Saziş Razılığa gln Trflrin qarşılıqlı razılığı il bu Sazişin ayrılmaz trkib hisssi olan ayrıca protokollarla lav v dyişikliklr edil bilr. Bu dyişikliklr bu Sazişin 24-c mąddsin uyğun olaraq qüvvy minckdir.
MADDƏ 23
Qüvvdolma müddti v lğvetm 
I. Bu Saziş müddtsiz olaraq bağlanılmışdır.


2. Bu Saziş bir Razılığa gln Trfin diplomatik kanallar vasitsil onu lğv etmk bard niyytini bildirandk etibarlıdır. Bu halda, bu Saziş digar Razılığa gln Trfin lğvetm bildirişini aldığı tarixdn sonrakı yeddinci ayın ilk günüqüvvsini itirckdir.

MADDƏ 24Qüvvayaminma 
Bu Saziş hr bir Razılığa gln Trfın hmin Sazişin qüvvy minmsi üçün milli qanunvericiliyind tlb olunan bütün prosedurlarin başa çatdırıldığını tsdiq edn sonuncu diplomatik bildirişin alınmasından sonrakı ikinci ayın ilk günüqüyvy mincakdir.

Bunun tsdiqi olaraq, Hökumtlri trafindn lazımi qaydada slahiyyatlndirilmiş aşağıda imza ednlr bu Sazişi imzaladılar.
Bu Saziş, Bakı şhrind 25 fevral 2020-ci il tarixind, bütün mtnlari brabr autentik olan, hr biri türk, Azarbaycan v ingilis dillarind olmaqla iki orijinal nüsxd imzalanmışdır. Bu Sazişin müddalarının şrhind frqlilik olduğu tqdird, ingilis dilindki mtn sas götürülckdir.

TÜRKİYƏ RESPUBLİKASI AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI HÖKUMƏTİ ADINDAN HÖKUMƏTİ ADINDAN 
Ruhsar PEKCAN Ticart naziri 
Mikayıl CABBAROV İqtisadiyyat naziri 

ALAVaLER 
LAVƏ I: MAL SÍYAHILARI 
LAv l-A: Türkiy Respublikası trfindn preferensial ticart rejiminin ttbiq olunduğu Azrbaycan Respublikası mnşli malların siyahısı, baza tarif darecleri, tarifin azaldılması drcelrivillik tarif kvotasının miqdarı

Sira No-si: 1.
HS 2017: 0406 90 990 0 11
Mahsulun adı: Chester, Parmesan, Dutch ve oxşar pendirler
Baza tarif dracesi: 45%
Tarifin azaldılması deracasi: 100%
illik tarif kvotası: 100 ton

Sira No-si: 0406 90 990 0 12
HS 2017: saçag pendir
Mahsulun adı: 140%

Sira No-si: 0406 90 990 0 19
HS 2017: diger
Mahsulun adı: 140%

Sira No-si: 2.
HS 2017: 0806 10 100 0
Mahsulun adı: süfre növleri
Baza tarif dracesi: 54,9%
Tarifin azaldılması deracasi: 100%
illik tarif kvotası: 3500 ton

Sira No-si: 3.
HS 2017: 0808 10 800 0
Mahsulun adı: digrleri
Baza tarif dracesi: 60,3%
Tarifin azaldılması deracasi: 100%
illik tarif kvotası: 3000 ton

Sira No-si: 4.
HS 2017: 0809 40
Mahsulun adı: gavalılar ve göyem:
Baza tarif dracesi: 55,8%
Tarifin azaldılması deracasi: 100%
illik tarif kvotası: 3000 ton

Sira No-si: 5.
HS 2017: 0810 70 000 0
Mahsulun adı: xurma
Baza tarif dracesi: 50%
Tarifin azaldılması deracasi: 100%
illik tarif kvotası: 30000 ton

Sira No-si: 6.
HS 2017: 0902 30 000 0.
Mahsulun adı: ilkin gablaşdırılmalarda netto çkisi 3 kq-dan çox olmayan qara çay (fermentlşdirilmiş) ve ya qismen fermentlşdirilmiş çay
Baza tarif dracesi: 145%
Tarifin azaldılması deracasi: 100%
illik tarif kvotası: 300 ton

Sira No-si: 7..
HS 2017: 1512 19 900 0
Mahsulun adı: digerlari
Baza tarif dracesi: 67,5%
Tarifin azaldılması deracasi: 100%
illik tarif kvotası: 5000 ton

Sira No-si: 8. :
HS 2017: 0086002000
Mahsulun adı: deeie
Baza tarif dracesi: %8'9t
Tarifin azaldılması deracasi: %00L
illik tarif kvotası: 000

Sira No-si: 6 . ..
HS 2017: 1701 99 100 0
Mahsulun adı: ağşakar
Baza tarif dracesi: 135%
Tarifin azaldılması deracasi: 100%
illik tarif kvotası: 5000 ton

Sira No-si: 10.
HS 2017: 1806 90 190 0
Mahsulun adı: digerleri
Baza tarif dracesi: 8,3%+T1
Tarifin azaldılması deracasi: 100%
illik tarif kvotası: 1250 ton

Sira No-si: 11.
HS 2017: 2001·10 000 0
Mahsulun adı: xiyar va kornişon
Baza tarif dracesi: 39%
Tarifin azaldılması deracasi: 100%
illik tarif kvotası: 500 ton

Sira No-si: 12.
HS 2017: 2002 90 990 0
Mahsulun adı: ilkin qablaşdırılmalarda netto çekisi 1 kq-dan çox olmayan
Baza tarif dracesi: 135,9%
Tarifin azaldılması deracasi: 100%
illik tarif kvotası: 750 ton

Sira No-si: 13.
HS 2017: 2007 99 970 0 13
Mahsulun adı: diabet xestaleri üçün
Baza tarif dracesi: 0%
Tarifin azaldılması deracasi: 100%
illik tarif kvotası: 3000 ton

Sira No-si: 2007 99 970 0 14
HS 2017: fındıq püresi
Mahsulun adı: 58,5%

Sira No-si: 2007 99 970 0 15
HS 2017: alma püresi (kompotlar daxil olmaqia)
Mahsulun adı: 58,5%

Sira No-si: 2007 99 970 0 16
HS 2017: erik püresi
Mahsulun adı: 58,5%

Sira No-si: 2007 99 970 0 17
HS 2017: gavalı püresi
Mahsulun adı: 58,5%

Sira No-si: 2007 99 970 0 18
HS 2017: diger
Mahsulun adı: 58,5%

Sira No-si: 2009 79 190 0
HS 2017: digar
Mahsulun adı: 58,5%
Baza tarif dracesi: 100%
Tarifin azaldılması deracasi: 2000 ton
illik tarif kvotası: 14.

Sira No-si: 2204 21 960 0
HS 2017: digarlari
Mahsulun adı: 70%
Baza tarif dracesi: 100%
Tarifin azaldılması deracasi: 900000 litr
illik tarif kvotası: 15.

 LAV l-B: Azrbaycan Respublikası trefinden preferensial ticart rejiminin ttbig olunduğu Türkiy Respublikası mnşli malların siyahısı,baza tarif drclri, tarifin azaldılması drclri v illik tarif kvotasının miqdarı

Sira No- si: 1.
HS 2017: 0406 30 310 0
Mhsulun adı: 48 kütl %-dn çox olmayan
Baza tarif derecasi: 15 %
Tarifin azaldılması dracasi: 100%
illik tarif kvotası: 150 ton

Sira No- si: 2.
HS 2017: 1206 00 990 0
Mhsulun adı: digerleri
Baza tarif derecasi: 5 %
Tarifin azaldılması dracasi: 100%
illik tarif kvotası: 5000 ton

Sira No- si: 3.
HS 2017: 1517 90 990 0
Mhsulun adı: digerleri
Baza tarif derecasi: 15 %
Tarifin azaldılması dracasi: 100%
illik tarif kvotası: 5000 ton

Sira No- si: 4.
HS 2017: 1704 10 100 0
Mhsulun adı: terkibinde saxarozanın migdarı 60 kütl %-dn az olan (saxaroza kimi ifad edilen invert şkeri de daxil olmaqla)
Baza tarif derecasi: 15 %
Tarifin azaldılması dracasi: 100%
illik tarif kvotası: 400 ton

Sira No- si: 5.
HS 2017: 1704 90 710 0
Mhsulun adı: içlikli ve ya içliksiz şkrlma karameli
Baza tarif derecasi: 15 %
Tarifin azaldılması dracasi: 100%
illik tarif kvotası: 1500 ton

Sira No- si: 6.
HS 2017: 1704:90 750 0
Mhsulun adı: toffi, digr karamel v analoji şimniyyat
Baza tarif derecasi: 15 %
Tarifin azaldılması dracasi: 100% · .
illik tarif kvotası: 4000 ton

Sira No- si: 7.
HS 2017: 1704 90 810 0
Mhsulun adı: preslenmiş hebler
Baza tarif derecasi: 15 %
Tarifin azaldılması dracasi: 100%
illik tarif kvotası: 200 ton

Sira No- si: 8.
HS 2017: 1806 20 800 0
Mhsulun adı: şokolad minası
Baza tarif derecasi: 15%
Tarifin azaldılması dracasi: 100%
illik tarif kvotası: 500 ton

Sira No- si: 9.
HS 2017: 1806 31 000 0
Mhsulun adı: içlikli
Baza tarif derecasi: 15 %
Tarifin azaldılması dracasi: 100%
illik tarif kvotası: 1300 ton

Sira No- si: 10.
HS 2017: 180632 100 0
Mhsulun adı: taxıl dni, barlar ve ya qoz-findıq elave edilmiş
Baza tarif derecasi: 15 %
Tarifin azaldılması dracasi: 100%
illik tarif kvotası: 500 ton

Sira No- si: 11.
HS 2017: 1806 90 500 0
Mhsulun adı: terkibinda kakao olan şkri avez edn mehsullardan hazırlanmış, şakerden qennadı memulatları ve onların evezedicileri
Baza tarif derecasi: 15 %
Tarifin azaldılması dracasi: 100%:
illik tarif kvotası: 1500 ton

Sira No- si: 12.
HS 2017: 1901 90 990 0
Mhsulun adı: digerleri
Baza tarif derecasi: 15 %
Tarifin azaldılması dracasi: 100%
illik tarif kvotası: 1500 ton

Sira No- si: 13.
HS 2017: 1902 30 100 0
Mhsulun adı: qurudulmuş
Baza tarif derecasi: 15 %
Tarifin azaldılması dracasi: 100%
illik tarif kvotası: 1000 ton

Sira No- si: 14.
HS 2017: 1905 32 990 0
Mhsulun adı: digerlari
Baza tarif derecasi: 15%
Tarifin azaldılması dracasi: 100%
illik tarif kvotası: 1000 ton

Sira No- si: 15.
HS 2017: 2002 90 390 0
Mhsulun adı: ilkin gablaşdırılmalarda netto çkisi 1 kq-dan çox olmayan
Baza tarif derecasi: 15%
Tarifin azaldılması dracasi: 100%
illik tarif kvotası: 750 ton

ÖLAV∃ I  MALLARIN PREFERENSİAL MİNŞƏ QAYDALARİ VƏ İNZİBATİ ƏMƏKDAŞLIQ  METODLARI HAQQINDA QAYDALAR 
MÜNDƏRİCAT 
FƏSiL I ÜMUMİ MÜDDƏALAR 
- Madd 1Əhat dairesi 

- Madd 2 .Anlayışlar 

FESiL IlI MALLARIN MƏNŞƏYİNİN TƏYİN EDİLMƏSİ

-Madd 3,Ümumi telebler 

- Madd 4Tamamil istehsal edilmiş v ya ld edilmiş mallar 
- Madd 5Kifayt qdr işlnmiş v ya emal olunmuş mallar 
-Madd 6Kifayt etmyn işim va ya emal 
- Madd 7:Mnşnin kumulyasiya prinsipi.

- Madd 8Tesnifat vahidi 

- Madd 9Aksessuarlar, ehtiyat hisslri v altlr 
- Madde 10Dstlr 

- Madd 11Neytral elementlr 

FESİLIII ƏRAZi TƏLƏBLƏRi 

- Madd 12Birbaşa daşınma:
FESİL IV MƏNŞƏNİN SÜBUTU 

- Madd 13Ümumi tlblr 

- Madd 14"TR-AZ Mnş Sertifikatı"nin verilmsi proseduru 
- Madd 15TR-AZ Manşe Sertifikati"nın tqdim edilmesin dair tlbler 
-Madde 16TR-AZ Mnşe Sertifikati"nin sonradan verilmsi 
- Madde17TR-AZ Mnş Sertifikatı"nın dublikatının verilmsi 
- Madde 18Daha vvl hazırlanmış v ya verilmiş mnşnin sübutu sasında 
TR-AZ Mnş Sertifikatı"nın verilmsi 
- Madd 19TR-AZ Mnş Sertifikati'nın etibarlılıq müddti 
-Madd 20Malların manşeyini tesdig eden sandler 
- Madd 21TR-AZ Manş Sertifikati"nin v malların mnşyini tsdiq edn 
sendlerin saxlanılması:'
-Madd 22Uyğunsuzluqlar v texniki sehvlr 
FSiL v İNZİBATİ ƏMƏKDAŞLIQ TƏDBİRLƏRi 
- Madde23Qarşılıqlı yardım 

- Madd 24Mnş sübutlarının yoxlanılması

- Madde 25Mübahislrin hlli 

-Madd26Crimaler 

- Madd 27Serbest zonalar 

FESiL vi YEKÜN MÜDDƏALAR 


- Madd 28Gömrük v mnş msellri üzr Alt-Komit - Madd 29Qoşma 
- Madde 30Tranzitd v saxlancda olan mallar - Madd 31Dyişikliklr 
QO$MA:"TR-AZ MƏNŞƏ SERTİFİKATI" FORMASININ NÜMUNƏSİ

FESiL  ÜMUMİ MÜDDALAR 
Madd 1Əhate dairesi 
Əlave Il Türkiy Respublikası v Azrbaycan Respublikası (bundan sonra müvafiq olaraq Türkiy v Azrbaycan v ya Razılığa gln Trflr) arasındakıPreferensial Ticart Sazişi (bundan sonra - "Saziş"adlandırılacaq) üzre preferensial güzştlr üçün uyğun olan malların mnşyinin tyin edilmsi mqsdil ttbiq edilir.
Madd 2Anlayışlar 
Bu Əlavnin mqsdlri üçün:
. (a)“fsillr va “başlıqlar Malların Tsviri v Kodlaşdırılmasının Harmoniklşdirilmiş Sistemini (bundan sonra - HS) tşkil edn nomenklaturada istifad olunan fsillr v başlıqları (dördrqmli kodları)bildirir;
(b)"tsnifat". mhsul v ya materialın müyyn başlıq altında tesnifatınınzrd tutur;
(c)“gömrük dyri" idxalediln'malların sövdlşm qiymtini; yni ixrac mqsdil idxal ediln ölky sátılan zamán mallar üçün digr yığıla biln ödnişlr v tnzimlmlr d daxil olmaqla, faktiki ödnilmiş v ya ödnilmli olan qiymti bildirir: Gömrük dyrisövdlşm qiymti sasında müyyn edil bilmdiyi hallarda, aşağıdakı üsullardan birindn istifad ölunmagla müyyn edilckdir:
i.eyni malların sövdlşm qiymti;
ii.eynicinsli malların sövdlşm qiymti;
iii.dyarin çıxılması üsulu;
iv.dyrin toplanması üsulu;
v.ehtiyat üsul;
(d) "“mallär" dedikd, hm materiallar, hm d mhsullar nzrd tutulur;
(e)"istehsal" hm snaye, hm d kndtsrrüfatı mhsüllarıüzrind yığılma v ya xüsusi maliyyatlar daxil olmaqla, hr hánsı kifayt qdr işlmni v ya emalı nzrd tutur;

(f)“material" mhsulun istehsalında istifad olunan hr hansı ingrediyent,Y xammal, komponent v ya hiss v s. bildirir;,
(g)"mul" istesal edn mhsul mnasnve, sonadan başa ista cYanlo 
(h)..
nzrd tutur;
.now 

(i)"materiallarin dyr istiade olunmuş qeyripreferensial mnşmaterialların idxalı zamanı olan gömrük dyri. v ya. bu dyr bilinmdikd, yaxud müyyen edil bilmadikd, Razılığa gln Trfin razisind qeyri-preferensialmnşlimateriallarüçünödniln ilk müyyn oluna biln giymti bildirir;
(j)“lav dyr" franko-zavod qiymtindn malı tşkil edn v mnş ölksi digr Razıliğa gln Trf olan materialların hr birinin gömrük dyri v ya gömrük dyri bilinmdikd, yaxud müyyn edil bilmdikd, Razılığa gln Trfin razisind materiallar üçün ödniln ilk müyyn oluna biln qiymt çıxılmaqlá alinan giymti bildirir;
(k)"franko-zavód qiýmti" malın sonuncu işlnm v ya emala mruz qaldığıRazilığa glenTerfin erazisind mhsul üçün franko-zavodşrtil istehsalçıyaödnilnqiymti nzerde tutur, bu şrtle ki, qiymt ld edilmiş mhsul ixraç edildiyi zaman geri ödniln v ya geri ödnil biln hr hansı daxilivergilr istisna olmiaqla, istifad edilmiş bütün materialların dyerini ehtiva etsin;
()  ·“gömrük organları"Türkiynin Ticart Nazirliyini v Azrbaycanın Dövlt Gömrük Komitsini ifad edir;
(m)mal partiyası" eyni vaxtda bir ixracatçı trfindn bir yükalana göndriln vyaixracatçıdanyükalanagöndriln yükü ehat edn nqliyyat snadlri il hate olunan v ya bel snd olmadıqda, bir hesab faktura il ehat olunan mhsulları bildirir;
(n) .rezident"RazılığaglenTerfin milli qanunvericiliyine esasen yaşayış,daiminümayandlik,idareetme,qeydiyyat ve yaradilma yerin va ya istnilan digranalojixarakteristikalaraasasn vergiye clb olunan,istniln fizikivhügugi şxsler; müessisler v ya tşkilatları bildirir;
(0)"ixracatçı", bir Razıliğa geln Trfin digr Razilığa gln Trfin razisine mallari ixrac edn, malların mnş ölksini sübut edbiln v buna gör msuliyyt daşiyan rezidentidir;
(p)"idxalatçı bir Razılığa gln Trfin digr Razılığa gln Tärfdn malıalan rezidentidir;
(q)slhiyytliorgan" Razılığa gln Trfin milli qanunvericiliyine sasn "TRAz Mnş Sertifikatiı"nı vermk slahiyytin malik olan orqanı bildirir.

FƏSİL II  MALLARIN MƏNŞƏYİNİN TƏYİN EDİLMƏSi 
Madd 3Ümumi tlblr 
Bir Razılığa gln Trfin razisin digr Razılığa gln Trfin razisindn idxal edilmiş, 12-ci maddd nzrd tutulduğu kimi birbaşa göndrilmiş, bu Saziş il hat olunan mallar aşağıdakı şrtlrdn hr hansı biri üzr mnş tlbin ċavab 'verdiyi tqdird, preferensial güzeştlrdn yararlanacaqlar:
(a) Razıliığa gln Trfd tam istehsal edilmiş v ya ld edilmiş v 4-cümaddnin tlblrin cavab vern mailar; v ya 
(b) bir Razılığa geln Terfd ld edilmiş, lakin trkibine orada tam ld edilmmiş materiallar daxil olan mallár, bu şrtl ki, bel matériallar 5-ci maddy uyğun olaraq hmin Razılığa gln Trfd kifayt qdr işlmya v ya emala mruz qalmış olsun.

Madd 4
Tamamil istehsal edilmiş v ya ld edilmiş mallar 
1.3-cü maddnin (a) bndinin mnası baxımından, aşağıdakılar ixrac edn Trfin razisind tamamil istehsal edilmiş v ya ld olunmuş sayılır:
(a)onun torpağından, sularından v ya dniz dibindn çıxarılmış xammał v ya mineral mhsullar;
(b)meşçilik mhsulları da daxil olmağla, onun razisind becrilmiş, yığılmışv ya toplanmış knd tsrrüfatiı mhsulları;
(c)orada doğulmuş vebslnilmiş diri heyvanlar;
(d)orada doğulmuş v bslnilmiş heyvanlardan ld olunan mhsullar;
(e)orada hyata keçiriln ovçuluq, balıqçılıq v dniz vtgsi faliyytlri il lde olunan mhsullar;
(f)Razılığa gln Trflrin razi sularından knardakı dnizdn onların gmilri trfindn ld olunan dniz balıigçılığımehsulları ve diger dnizçilik mhsulları;
(g)yalnız yuxarıda (e) v (f) yarımbndlrind nzrd tutulan mhsullardan onun emal gemilrinin bortunda emal ediln v (v ya) eld olunan mahsullar;
(h)orada istifad olunmuş v yalnız xammala tkrar emal edilmk üçün yararıolan mmulatlar;
(i)orada hyata keçiriln istehsalat mliyyatları nticsind ld olunan  tullantılar v qırıntılar;
. (j) yalnız yuxarıda (a) - (i) yarımbndlrind nzrd tutulmuş mhsullardan orada istehsal ediln mallar.

1-ci bndin (f) v (g) yarımbndirindki "onların gmilri" v "onların emal  gmilri" terminlri yalnız aşağıdakı gmilr v emal gmilrín şamiledilir:.

a)Razılığa gln Trfin. erazisind geydiyyata alınan v ya registr daxil edilen;
b)Razılığa gln Trfin bayrağı altında üzn;
c)n azı 60 faiz hisssi Razılığa gln Trfin vtndaşlarına v ya baş ofisi Razılığa gln Terfin razisind olan v meneceri, yaxud menecerlri,Direktorlar Şurasının v ya Müşahid Şurasının Sdri v bu şuraların üzvlrinin. eksriyytiRazılığagln Trfin vtndaşları olan. v lav olarag ortaglıqlar ve mhdud msuliyyetli şirketlr olduğu halda, kapitalıņın en azından yarısına Razılığa gln Trflrin v ya Razılığa gln Trflrin dövlt qurumlarının v ya vtndaşlarının sahib oldğu şirkt mexsus olän.

Madd 5 .
:Kifayet qedr işlnmiş v ya emal olunmuş mallar 
13-cü maddnin :(b) yarımbndind nzrd tutulan mnada, bir Razılığa gln Terfd ld olunmuşmhsullarınistehsalında istifad edilmiş üçüncü ölk mnşli materialların dyri, hazır mhsulun franko zavodqiymtinin 45%-dn artıq olmadıqda, hmin materiallar kifayt qdr işlnmiş v ya emal olunmuşhesáb edilir.:
'2.1-ci bnd 6-cı maddnin müddealarına müvafiq olaraq ttbiq edilir.
Madd6
Kifayt etmyen işlm v yaemal 
1Aşağıdakı mliyyatlardan v ya proseslrdņ hr hansı biri v ya iki v ya daha çoxunun kombinasiyası özlüyünda kifayt qdr işlm v ya emal prosesini tşkil etmir:'
(a)qablaşdırma;
.:.i 
......-(c) butulkalara, bankalara, flakonlara, torbalara, yeşiklra, qutulara yerlşdirm, kartlara v lövhlr brkitm v qablaşdırmaya dair digr sad mliyyatlar;
(d); nişanlama,mhsulların v ya onların qablaşdırmasının üzrin markaların,nişanların, loqotiplrin ve digr oxşarferqlndirici işarlrin vurulmasıv çap edilmesi;
(e)hisselere ayırma;
(f)çeşidleme v ya tesniflendirm;
(g) markalama;
(h)dastlr qoyulma;
(i)sad yığılma';
1 Sad yığılma xüsusi hazırlanmış maşmları v ya cihazları v ya avadanlqları v müvafihzırlığı tlb etaynıfaliyyeti nazrde tutür 


(i)daşınma v ya saxlanma zamanı malın yaxşı vziyytd qalmasının tmin edilmsin dair qoruma mliyyatları;
(k)qablaşdırmanıņ sökülmsi v yığılması;
()yuma, tmizlm; tozun, oksidin, yağın, boya v ya digr maddlrl örtmnin silinmsi;
(m)tekstilin hamarlanması v ya preslenmsi;
(n)sad boyama v ya pardaqlama mliyyatları;
(o)dnlibitkilrin v düyünün qabiqdan çıxarılması; qismn v ya tam ağardılmasi, pardaqlaması v cilalanmasi;
(p)şkrin boyanmasına v ya tik gndin formalaşdırılmasına dair amliyyatlar;
(q)meyvalrin, qoz-fındıqların v travazlrin qabıqdan tmizlnmsi,toxumłarının çıxarılması ve doğranılması;
(r)itilnm, sad üyüdülm v ya sad ksilm;
(s)alkden va ya xlbirdn keçirilm, ayrılma, çeşidlenme, seçilme,tsniflşdirilm, uyğunlaşdırılma (o cümlédn, mmulatların dstinin trtib edilmsi);
(t)heyvanların ksilmsi.
2. Mhsulun mruz qaldığı işlnm v ya emalın 1-ci bndin mnası baxımından kifayt etmyn sayılması müyyan edilrkn, mhsul üzrind. Türkiyd v ·Azrbaycanda hyáta keçirilmiş bütün mliyyatlar birlikd nzrdn keçirilir.
3. Əgr mliyyat zamanı xüsusi bacarıq, maşınlar, aparat v ya altlr tlb olunmursa, bu cür emeliyyatlar sad hesab olunur v kifayet qdr emal meyarina cavab vermir.

4. Əgr hr hansı mala münasibtd müstsna olaraq 1-ci bndd sadalanan mliyyatların hyata keçirilmsi hesabına kifayt qdr işlm v ya mal yerin yetirilmişdirs, hmin malın mnş ölksi bu mliyyatların yerin yetirildiyi ölk hesab edilmayeckdir.

· Madd 7Mnşnin kumulyasiya prinsipi 
1. -cüMaddnin müddalarına xllgtirmadn bir Trfd istehsal olunmuşmateriallar digr Terfd mhsula daxil edildikd, hmin digr trfd istehsal edilmişmateriallar kimi qbul edilir. Bel materialların6-cı madded qeyd olunmuş emliyyatlar xaricind işlndiyi v ya emal edildiyi tqdird, onların kifayt gdr işlnmsi v ya emal edilmsi zruri deyildir.
2. 1-ci bndin ttbiqi mqsdil bir Razılığa gln Trfd hyata keçiriln işlm v ya emal 6-cı maddad göstrilmiş maliyyatlardan knara çıxmırsa v buradakı lav dyr digr Razılığa gln Trf mnşli materialların dyrindn yükskdirs, alınmış mhsul hmin Razılığa gln Trf mnşli hesab edilir.

Madd 8Tsnifat vahidi 
1. Mhsul dstlrinin menşyinin tyin edilmsi zamani, dstin trkibin daxil edilmiş hr bir ayrıi-ayrı element kifayt gdr işlm v ya emal meyarının ttbiqi obyekti kimi baxıłır.

Müvafiq olaraq: .
a) hisslr.grupundan ibart olan v ya bir sıra hisslrdn yığılmış v vahid başlıq altında tsnif ediln mhsula, kifayet qdr işlm v ya emal meyarının ttbiq edildiyi vahid.obyekt kimi baxılır;
b) gr mal partiyası HS-in eyni başlığı altında tsniflşdirilen bir neça mhsuldan ibartdirsa, onda har bir hsula, kifayt qdr işlm v ya . emal meyarının ttbiq edilmsi mqsdil, ayrı-ayrılıqda baxilmalıdır;
c) gr HS-in 5-ci Ümumi Qaydasına esasngablaşdıra içind olan mehsullarlabirlikdetesnifedilirs,ondamalın menşeyininmüeyyn  edilmsi zamanı qablaşdırmaya hmin malın trkib hisssi kimi baxilmalıdır.

Madd 9Aksessuarlar, ehtiyat hisslri v altlr 
Dzgah, avadanlıq, aparat v ya nqliyyat vasitsi il birlikd göndriln v onların istismarı üçün istifad olunun aksessuarlar, éhtiyát hisslri v altlr hmin dzgah,avadanlıq, aparat v ya nqliyyat vasitlri il eyni mnşy malik hesab olunur, bu şertle ki; onlar:
(a) yuxarıda qeyd olunan malların normał bir hisssi sayılsın; v.
(b) malın qiymtin daxil edilsin; v ya 
(c) ayrılıqda byan edilmsin.
Madd 10Dästler 
1.HS-in3-cü Ümumi Qaydasıilemüyyn olunan dstlr o halda mnşölksi tyin olunmuş hesab edilir ki, bütün komponent mhsulların eyni mnşyi tyin edilmiş olsun.

DstRazılığa gelen Terafler mnşäli v üçüncü ölk mnşlimhsullardan ibartdirs,üçüncüölkmnşlimhsullarındyridstinfranko-zavod qiymtinin15%-dn artıq olmaması şrtile dst bütövlükdRazılığa glen :Terflr menşli hesab edilir.

Madd 11Neytralelementlr 
Malın menşe ölksinin müyyn edilmsi mqsadil onun istehsalında:istifad olunan aşağıda göstriln mhsulların mnşyi nezr alınmayacaqdır:
(a) enerji v yanacaq;

(b) qurğu v avadanliq;
(c) maşınlar v altlr;
(d) son mhsulun trkibin daxil olmayan v daxil edilmsi nzrd tutulmayan mhsullar.

FESİL II ƏRAZi TƏLƏBLƏRi 
Madd 12Birbaşa daşınma 
1. Bu Saziş çrçivsind nzrd tutulan preferensial güzştlr yalnız bu Əlavnin tlblrin cavab vern, Türkiy v Azrbaycan arasında birbaşa nql olunan mallara ttbiq edilir. Lakin, bzi hallarda, mhsullardigr razilrdn transyüklm il v ya bel razilrd müveqqti anbarda saxlanımaqla da nql edil bilr, o şrtl ki, onlar tranzit ölknin v ya müvqqtianbarda saxlanıldığıölknin gömrük orqanlarının nzarti altında qalır v boşaltma, yenidn yüklm v ya onların yaxşı vziyytd saxlanılması üçün nzrd tutulmuş hr hansı bir mliyyatdan başqa heç bir mliyyata mruz qalmır.

2. Preferensial mnşli mhsullar Türkiynin v ya Azrbaycanın razisindn knar razilrdn boru kmri il nql edil bilr.

3. 1-ci bndd göstriln şrtlr riayt olduğuna dair sübutlar aşağıda geyd olunan sndlri çıxartmaqla ixrac ölksinin gömrük orqanlarına tqdim edilmlidir:
(a) ixracat ölkşindn tranzit ölk il nqli hat edn vahid nqliyyat sndi; v ya 

(b) tranzit ölknin gömrük orqanları -trfindn verilmiş aşağıda geyd olunan mlumatları ks etdirn sertifikat:
(i)mhsulların tam tsviri;
(ii)mhsulların boşaldıimasıv yenidn yüklnilmsi tarixlriv müvafiq hallardagmilrin v ya istifad olunmuş digr nqliyyat vasitlrinin adları; va 

...
(c) yuxarıda qeyd edilnlri tqdim etmk mümkün olmadıqda, istniln başqa esaslandırıcı sndlr.


FƏSiL IV  MƏNŞƏ ÖLKƏSiNİN TƏSDiQi 
Madd 13Ümumi tlblr 
Bu Əlavd göstriln mnş tlblrin cavab vern mallar Razılığa gln idxalçıTrfin gömrük orqanlarına "TR-AZ Mnş Sertifikatı tqdim olunduqda, bu Sazişin güzeştlrindn faydalanacaqdır.

Madd 14
"TR-AZ Manş Sertifikatı"nın verilmsi proseduru.
1. "TR-AZ Mnş Sertifikati" ixracatçının v ya onun slahiyytli nümäyndsinin yazılı müracietin esasn, bu Əlav v ixracatçı ölknin milli qanunvriciliyin uyğun olaraqslahiyytli orqan(lar) trfindn verilir.

2."TR-AZMnşeSertifikatı"ixracatçıölkninmilliqanunvericiliyinin tlblrin uyğun olaraq, Razılığa gln Trflrin rsmi dillrindn birind v ya ingilis dilinde doldurulmalıdır.

3. "TR-AZMnş Sertifikatı"nin verilmsi üçün müracit edn ixracatçı "TR-AZ Mnş Sertifikatı"nın verildiyi ixracatçıölknin müvafiq slahiyytli organlarına müvafiq mhsulların mnş statusunu sübut edn, hmçinin bu Əlavnin digr tlblerinin yerine yetirilmasi il bağı bütün müvafiq snedlri istnilen vaxt tgdim etmalidir.

4. Müracit forması hr bir Razılığa gln Terfin milliqanunvericiliyin uyğun olarag müyynlşdirileckdir;
5.TR-AZ Mnş Sertifikati"ni vern müvafiq slahiyytli orqanlar mehsulların :menşstatusununvebuƏlavenindigerteleblrininyerine yetirilmesinin yoxlanılmasıüçün istniln zruri tdbirleri hyata keçirmlidir;
6.Bu maqsedl hr bir Razıliğa gelan Terf milli qanunvericiliyin uyğun olaraq,zruri hesab ediln istniln sübutu araşdırmag hüququndan istifad ed biler.Sertifikatıvern müvafiq slahiyytli orqanlar, hmçinin-ci bndd istinad olunan formanın düzgün şkilde doldurülmasını tmin etmlidirlr. Xüsusil, oniar -ci grafada mhsulların tsviri üçün ayrılmış bölmnin tehrif edilmiş elavlrin bütünformalarınıistisnaedcekşkilddoldurulub-doldurulmadiğınıyoxlamalidırlar.

Madd 15:
"TR-AZ Mnş Sertifikatının tgdim edilmsin dair tlblr.
"TR-AZ Mnş Sertifikatı" idxal ediln ölknin gömrük organlarına bu ölkd ttbiq ediln prosedurlara uyğun olaraq tqdim edilmlidir.Sözügedan orqanlar müvafiq sndin mhsullarinın bu Sazişin ttbigi üçün tlab olunan şrtlr cavab vermasini sübut edn byannam forması il müşayit olunmasını idxalatçıdan tlb ed bilrlr.

Madd 16TR-AZ Mnşe Sertifikatr"nın sonradan verilmsi 
1. "TR-AZ Mnş Sertifikatiı" aid olduğu mhsulların ixracından sonra veril bilr,eger:
(a) o, shvlr v ya geyri-ixtiyari çatışmazlıqlar sbbindn va ya xüsusi hallarda ixrac zamanı verilmemişdirs, v ya;
(b)müvafiq slahiyytli orġanlara “TR-AZ Mnş Sertifikatı"nın verilmsin,lakin texniki sbblrdn idxal vaxtı onun qbul edilmmsin dair qbul edil biln sübutlar tqdim edilmişdirs.

2. 1-ci bndin' ttbig edilmsi üçün ixracatçı öz rizsind "TR-AZ MnşŠertifikati”nın aid olduğu mhsulların ixrac yerini v tarixini qeyd etmli ve öz tlbinin sabblrini bildirmlidir.

3.Müvafiq slahiyytli orqanlar yalņız ixracatçının erizsindki mlumatın müvafiq sndd- göstriln melumata uyğunluğunu yoxladıqdan sonra "TR-AZ MnşSertifikatı"nı sonradan ver bilr;
4.Sonradan verilmiş “TR-AZ Mnş Sertifikatı"nda aşağıdaki yazılardan biri qeyd olunmalıdır.

"SONRADAN VERİLMİŞTIR”
"SONRADAN VERILMİŞDİR"
"ISSUED RETROSPECTIVELY”
5.4-cü bndd gösriln yazı “TR-AZ Mnş Sertifikatı"nın 5-ci qrafasına (Qeydlr).daxil edilmlidir.

Madde 17
"TR-AZ Mnş Sertifikatı"nın dublikatının verilmsi 
1. “TR-AZ Mnş Sertifikatı"nın oğurlanması, itmsi v ya mhv olması halında;ixracatçı onlarda mövcud olan ixrac sndlri säsında dublikatın verilmsi üçün hmin sertifikatı vermiş müvafiq slahiyytli orqanlara müracit ed bilr.
2.Bu şkild verilmiş dublikatda aşağıdakı yazılardan biri geyd edilmlidir:
- "İKINCI NÜSHA"
- "DUBLIKAT"
- "DUPLICATE"
3. 2-ci bndd göstriln yazı "TR-AZ Menş Sertifikatı"nın dublikatının 5-ci (Qeydlr) qrafașına daxil edilmlidir.

4.Dublikat, “TR-AZ Mnş Sertifikatı"nın slinin verilm tarixini ks etdirmlidir v hmin tarixdn etibarn qüvvy minir.


Madde 18
"TR-AZ Mnş Sertifikatı"nın vvllr hazırlanmış sertifikat v ya tqdim edilmişmnş sübutu sasında verilmsi 
1. Preferensial mnşli mhsulların Türkiyenin. v ya Azrbaycanın gömrük orqanlarının nzarti altında yerlşdirildiyi zaman bu mhsulların hamısının v ya bir qisminin Türkiy ve ya Ázrbaycan daxilind hr hansı bir yer göndrilmsi üçün orijinal mnş sndinin bir v ya daha çox “TR-AZ Mnş Sertifikatı" il vz edilmsin yol verilir. Əvzin veriln “TR-AZ Mnş Sertifikatı" slahiyytli orqan trfindn verilir.

Madd 19
“TR-AZ Mnş Sertifikatının etibarlılıq müddti 
1. “TR-AZ Mnş Sertifikatı" ixrac edn ölkd verildiyi gündn on ay müddtind .  qüvvddir v qeyd olunan dövr rzind idxal edn ölknin gömrük orqanlarına tqdim edilmlidir.

2. 1-ci bndl müyyn ediln tqdim edilm üçün son tarixdn sonra idxalçı: ölknin. gömrük orqanlarına tgdim olunan “TR-AZ Mnş Sertifikați", son tarix kimi täqdim edilmmesinin sabeblri müstesna hallarla bağı olduğu halda preferęnsial rejimin ttbiqi mqsdil qbul edil biler. .

3. Idxalçıölknin gömrük orqanları digr gec tqdim olunma hallarında "TR-AZ Mnş Sertifikatını mhsullar son tarixdn vvl tqdimolünduğu halda qbul ede bilerler.

Madd 20
Malların menşeyini tesdig edn snadler 
"TR-AZ Mnş Sertifikatı" il hat olunan mhsullarn Razılığa gln. Trflrdn biri mnşli olmasını sübut etmk v bu Əlavnin digr tlblrini yerin yetirmk mqsdil istifad ediln: 14-cü maddnin 3-cü bndind göstriln sndlr, digrlri il yanaşıaşağıdakilardan ibart ola bilr:
(a)ixracatçı v ya tchizatçı terfindn aidiyyti malların eld edilmsi üçün hyatakeçirilen proseslrin, mselnonun hesabları v ya daxili mühasibatlığında mövcud olan birbaşa sübutu;
(b) istifadedilenmateriallanınmnşyinitsdiqednRazılığagln Terflarden birininerazisinde verilenveya trtib edilen, onun mill qanunvericiliyin uyğun olaraq istifad ediln snedlr;:
(c)materialların Razılıiğa gelen Tereflerdn birind işlnmesive ya emalınıtsdig edn, hmin Razılığa gln Trfd veriln v ya trtib ediln, onun milli qanunvericiliyin uyğun olaraq istifad ediln sndlr;
dbuƏlaveya uyğun olaraq istifada edilnmaterialların mnşeyini tsdiq edn bir Razılığa gln Trfd verilen v ya trtib ediln “TR-AZ MnşSerikat'

)Razılığa gln Trflrin milli qanunvericiliyind zruri hesab edilmiş v müyyan edilmiş digar istnilen sübut v(v ya) snadlr.
Madd 21
"TR-AZ Mnş Sertifikatı"nın v malların mnşyini tsdiq.edn sndlrin saxlanmasi 
1. Razılığa gln Trflrin milli qanunvericiliyin uyğun olarag ixracatçının özüv(v ya) idxalatçı ölknin gömrük orqanları v (v ya) "TR-AZ MnşSertifikatı'nı veren slahiyytli orqan mnşnin tyini mqsdil tqdim edilmişmálların manşyini tsdiq edn snadlrin, "TR-AZ Menşe Sertifikatı"nın,hmçinin müracit formasının surtini n azı üç il müddtind saxlamalıdır.
Madd 22Uyğunsuzluqlar v texniki shvlr 
1 "TR-AZ Mnşe Sertifikati"ndakı byanatlarla mhsulların idxalı il bağli formalliqların yerin yetirilmsi üçün gömrük orqanlarına tqdim edilmişsndlrdki byanatlar arasında kiçik uyğunsuzluqların aşkar edilmsi özüözlüyünd “TR-AZ Mnş Sertifikatı’nı hmiyytsiz v etibarsız etmir, bu şrtl ki, idxal ediln ölknin gömrük organları sözügedn sndin tqdim edilmişmhsullara uyğun gldiyini müvafiq qaydada müyyn etsin.
2. "TR-AZ Mnş Sertifikatında yazılış shvlri kimi aşkar texniki shvlr, gr bel shvlr snddki byanatların düzgünlüyü il bağlı şübh yaradacaq xarakterd deyils, bu snadin redd edilmesine sebab olmamalıdır.

3. Müracit ednin yazılı rizsin sasn edilmiş v slahiyytlişxsin imza v möhürü il tsdiqedilmişdüzlişleristisna olmaqla;TR-AZ Mnşe Sertifikatı'nda silmalr, çatişmazlıqlara, icazasiz düzelişlr yol verilmir.Sertifikatlar saslı sbblr olduqda lğv edil bilr.

FSiL'v İNZİBATİ ƏMƏKDAŞLIQ TƏDBİRLƏRİ
Madd 23Qarşılıqlı yardım 
1 Razılığa gln Tereflrin gömrük orqanląrı bir-birini "TR-AZ Mnş Sertifikatı"nın verilmsi üçün müvafiq slahiyytli orqanlarda istifad ediln möhürlrin ņümunvi tsvirlri v gömrük orqanlarının v ya hmin sertifikatları yoxlamağa msul olan müvafiq slahiyytli orqanların ünvanları il tin etmlidirlr.
2.Bu Əlavenin düzgün ttbiqini tmin etmk mqsdil, Razılığa gln Terfler slahiyytligömrükorqanları vmüvafiqslahiyytliorqanlar vasitsilmnşsübutlarının hqiqiliyinin vbu sndlrdveriln mlumatların düzgünlüyünün yoxlanılmasında bir-birin yardım etmlidirlr.


Madd 24Mnşa sübutlarının yoxlanılması
1. "TR-AZ Mnş Sertifikatı"nın sonrakı yoxlanılmaları ixtiyari seçim sasında v ya idxal edn ölknin gömrük orqanlarının bu snedlrin hqiqiliyi, aidiyyti mhsulların mnş ölksi v ya bu Əlavnin digr tlblrinin yerin yetirilmsi il bağlı saslışübhlri olduğu halda hyata keçirilir.

2.1-ci bndin müddalarının ttbiqi üçün idxal edn ölknin gömrük orqanları “TR-AZ Mnş Sertifikatiı’nı v hesab-fakturanı v ya bu sndlrin surtini ixracedn ölknin gömrük v ya müvafiq slahiyytli orqanlarına, mümkün olduğu tqdird,sorğu sbblrini qeyd etkl geri qaytarmalıdır. "TR-AZ -Mnş Sertifikatı'nda verilmiş melumatların sehv olmasını göstren ald olunmuş har hansı senad v mlumatlar, yoxlama sorğusuna kömk mqsdil ötürülmlidir.
3. Yoxlama ixrac ednölknin müvafiq selahiyyti orqanları trfindn hyata keçirilmlidir. Bu mqsdl, onlar zruri hesab ediln istniln sübutu tlb etmk hüququna malik olmálıdırlar.

4idxal edn ölkniņ gömrük orqanları yoxlamanın nticlrini gözlyrkn aidiyyti mhsullara ttbiqolunan preferensial tedbirleri texire salaqqrarı verers,mhsulların zruri hesab ediln ehtiyat tdbirlrin tabe tutulmaglaburaxılmasıidxalatçıya tklif olunmalıdır.

5. Yoxlamanı tlb edn gömrük organları yoxlamanın ntiçlri bard mümkün qısa müddtrzindmlumatlandırılmalıdır. Bu neticlr sndlrin  hqigiolubolmadığını v aidiyyti mhsulların Razılığa gln Trflrdn biri mnşli qbul edilib-edilmycyi v buƏlavnin diger tlblrininyerin yetirilib-yetirilmdiyini aşkar göstrmelidir.

Bu Əlavnin 7-ci maddsin uyğun olaraq kumulyasiya müddaları ttbiq edildiyi halda cavab özünd istinad olunmuş sertifikat(lar)ın suret(lr)ini hate etmlidir.
Əsaslışübh hallarinda yoxlama tlbiningöndrilmsitarixindn onayerzind.cavab alınmazsa ve yacavab sorğu ediln senadin heqiqiliyini ve ya mhsulların real menşeyini müyyen etmk üçün kifayet gdr mlumatı eks etdirmazse, sorğu edn gömrük orqanları xüsusi hallar istisna olmagla, güzaştlrin ttbiqindn imtina etmlidir.

Madd 25Mübahislrin hlli 
Yoxiamani tlb edn gömrük orqanları v bu yoxlamani hyata keçirmk. üçün msuliyyt daşıyan müvafiq slahiyytli orqanlar arasinda 24-cü maddd nzrd tutuluş yoxlama prosedurları il lagdar hll edil biliņmyn mübahislr yarandığıhalda ve ya onlarda bu Əlavnin şri il bağlı sual yarandığı halda, bu mübahislr v suallar Birg Komity ünvanlanmalıdır. Bütün hallarda idxalatçı il idxaledņ ölknin gömrük orqanları arasında yaranan mübahislr sözügedn ölknin qanunvericiliyin esasen helledilmelidir.


Madd 26Cerimalar 
idxalçıölknin milli qanunvericiliyin uyğun olaraq,mehsullar üçün preferensial tädbirler ld etmk magsdil özünd shv mlumatlar ks etdiren sened trtib edn v ya bel sndin trtib edilmsin sbb olan hr bir şxs crim ttbiq olunmalıdır.
Madd 27.Srbst zonalar 
1  Razılığa gln Trflr "TR-AZ Mnş Sertifikatı" il ticart ediln v daşınmasızamanı onların razisind yerlşn srbst zonadan istifad edn bütün mhsulların başqa mallarla vz edilmmsi v onların pislşmsinin qarşısını almaq üçün nzrd tutulmuş adi mliyyatlarda başga işlnmy mruz qalmamasını tmin etmk üçün lazımi tdbirlri görmlidir.

2. 1-ci bndd ks olunan müddalar istisna olarag, Razılığa gln Trf mnşali mallar "TR-AZ Mnş Sertifikatı" il srbst zonaya idxal edilib burada emala v ya tdbirlr mruz qalırsa, bel emal v ya tdbirlr bu Əlavnin müddalarına uyğun olduğů halda ixracatçının tlbi il müvafiq slahiyytli orqanlar yeni “TR-AZ MnşSertifikatı" vermlidirler.

FESiL Vi YEKUN MÜDDƏALAR 
Madd 28Gömrük v mnş msllri üzr Alt Komit 
Gömrük v mnş msllri üzr Alt Komit, Birg Komit yanında ona veziflrinin yerin yetirilmsind yardım etmk v mütxssislr arasında davamlımlumat mübadilsi v konsultasiya prosesini tmin etmk üçün yaradılir. Sözügedn Alt Komit Razılığa gln Tereflrin gömrük v mnş mslleri üzr slahiyytli mütxssislrindn tşkil olunur.

Madde 29Əlava 
Bu Əlavnin Qoşması onun ayrılmaz hisşsiņi tşkil edir.
Madd 30Tranzitd v saxlancda olan mallar 
Il Fslin müddalarına uyğun olan v bu Sazişin qüvvy mindiyi tarixd daşınmaqda olan ve ya Razılığa gln Trfin razisind müvqġti saxlancda, gömrük anbarlarında v ya srbst zonalarda saxlanılan mallar bu Sazişin qüvvy minmsi tarixinda. dörd ay erzind idxal ediln ölknin gömrük orqanlarina sonradan tërtib 

edilmiş "TR-AZ Mnş Sertifikatı"nın v daşınmanın şrtlrini tsdiqlyn istniln dstklyici sübutları ks etdirn sndlerin tgdim edilmsi şrtil preferensial mnşl mhsullar kimi qbul edil bilr.

Madd 31Dyişikliklr 
Bu Əlavnin müddaları bu Sazişin 22-ci maddsin uyğun olaraq dyişdiril bilr.
“Malların preferensial mnşqaydaları v inzibati mkdaşlıq mețodları haqqında Qaydalar"a alave 
1: İxracatçı (adi, ünvani, ölksi): 2. Malalan (adi, ünvanı, ölksi)

1: İxracatçı (adi, ünvani, ölksi): 3. Neqliyyat vasitesi ve hereket marşrutu (melumdursa) ..
4. No MALIN MƏNŞƏYİ HAQQINDA SERTİFİKAT FORMA TR-AZ Verilmişdir (ölknin adı) Teqdim etmk üçün (ölkenin adı): 5. Rasmi qeydlar üçün.

1: İxracatçı (adi, ünvani, ölksi): 6. No Malin sira. nömresi
4. No MALIN MƏNŞƏYİ HAQQINDA SERTİFİKAT FORMA TR-AZ Verilmişdir (ölknin adı) Teqdim etmk üçün (ölkenin adı): 7 Yer sayı ve qablaşdırmanın növü

beyannamasi heqiqat: verir.

1. Tesdigetm: Bununla, yerin yetirilmiş yoxlamaya sasen tsdiqedilir ki, erizçinin uyğundur.: Yer v tarix, imza v möhür
beyannamasi heqiqat: Yer v tarix, imza
*Aşağıdakı mnş meyarlarından birinin göstrilmsini xaiş edirik:
- "P" Əgr mal 3-cü maddnin (a) bndi v 4-cü maddy uyğun olaraq bir Trfd tamamil istehsal v ya ld olunmuşdursa, “P" 9-cu xanada yerlşdirilmlidir.
- "C": Əgr mal bir Trfin 7-ci maddy uyğun olaraq xüsusi olaraq preferensiaí mnşli materiallarından Trfd istehsal olunmuşdursa, "C" 9-cu xanada yerlşdirilmlidir.
- “W": Əgr mal 5.1-ci maddnin istęhsalda istifad edilmiş üçüncü ölk mnşli materialların dyrinin hazır mhsulun franko zavod qiymtinin 45%-dn artıg olmamasıtlbin cavab verirs, "W" 9-cu xanada yerlşdirilmlidir.


PREFERENTIAL TRADE AGREEMENT  BETWEEN  THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF  TURKEY  AND  THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF  AZERBAIJAN 

PREFERENTIAL TRADE AGREEMENT  BETWEEN  THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF TURKEY AND THE  GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF AZERBAIJAN 
Preamble 
The Government of the Republic of Turkey and the Government of the Republic of Azerbaijan (hereinafter referred to collectively as "the Contracting Parties" and individually as “Contracting Party” or "Party),
BASED ON the Agreement between the Government of the Republic of Turkey and the Government of the Republic of Azerbaijan on Partnership and Cooperation signed in 2007;
ACKNOWLEDGING their rights and obligations stemming from the Agreement on Trade and Economic Cooperation between the Government of the Republic of Turkey and the Government of the Republic of Azerbaijan signed in 1992;
WITH THE SPIRIT of rooted amity and fraternity;
CONSCIOUS that the Preferential Trade Agreement between the Government of the Republic of Turkey and the Government of the Republic of Azerbaijan (hereinafter referred to as “this Agreement”) will create a new climate for economic and trade relations between them;
BELIEVING that the content of this Agreement would be expanded gradually and extended to new areas of mutual interests;
FIRMLY CONVINCED that the increasing of bilateral mutually advantageous trade exchanges and strengthening close economic partnership will bring economic and special benefits and improve the life standards of the peoples of the Contracting Parties;
CONSIDERING that rights and obligations of the Contracting Parties arising from other bilateral, regional or multilateral agreements shall not be affected by the provisions of this Agreement;
TAKING INTO CONSIDERATION that Turkey signed the "Agreement Establishing an Association between the Republic of Turkey and European Economic Community" on September 12th, 1963;
STRESSING the need for the divefsffication Of thetradable goods with a view to 
c 
fostering further development of their respectiveeconomies,

Have agreed as follows:

ARTICLE 1Objectives 
1. The Contracting Parties, hereby, agree to establish a Preferential Trade Agreement.

2.The objective of this Agreement is to strengthen trade relations between the Contracting Parties in particular through:
a) the general principles referred to in Article 4;
b) the reduction or elimination of tariffs and elimination of para-tariffs and non-tariff barriers on goods specified in Annex I-A and Annex I-B of this Agreement;
c) the enhancement and promotion of trade through harmonious development of economic relations between the Contracting Parties;
d) the creation of enabling conditions for fair competition between the Contracting Parties;
e)the creation of more predictable and secure environment for sustainable growth of trade between the Contracting Parties.

ARTICLE 2Interpretation of the Agreement 
Provisions of this Agreement shall be interpreted in accordance with customary rules of interpretation of public international law, due account being taken of the fact that the Contracting Parties shall implement this Agreement in good faith and avoid circumvention of their obligations. The Annexes to this Agreement constitute an integral part of this Agreement.

ARTICLE 3Definitions 
For the purpose of this Agreement:
1.“Tariffs" mean customs tariffs or customs duties of tariff-like effect defined in the tariff schedules established under the national legislation in force on the territories of the Contrácting Parties. Tariffs do not include any anti-dumping and countervailing duties referrèd to in Article 11 or bilateral and global safeguard measures referred to in Article 12of this Agreement.

2. “Para-tariffs" mean border charges, taxes and fees other than tariffs on foreign trade transactions with a tariff like effect, which are levied solely on imported goods. Indirect taxes and charges which are levied in the same manner on like domestic goods or, import charges corresponding, to specific services rendered, and other duties permitted under this Agreement, aré not considered as para-tariff measures.


3. "Non-tariff barriers" mean any measure, regulation or practice, other than tariff and para-tariff the effect of which is to significantly distort trade between the Contracting Parties or to restrict imports. Measures permitted under this Agreement shall not be considered as non-tariff barriers.

4. “Goods" constitute commodities and products under the Harmonized Commodity Description and Coding System, which are specified in the Annex I-A and Annex I-B of this Agreement.

5. "Preferential treatment" means any concession or privilege granted under this Agreement by a Contracting Party through the reduction or elimination of tariffs and elimination of non-tariff barriers on the movement of goods.

6. “Bilateral safeguard measures" mean safeguard measures described in the Article 12 of this Agreement.

7. "Global safeguard measures" mean safeguard measures applied to the goods being imported irrespective of their source in compliance with the national legislation of the Contracting Party.

8. "Joint Committee" means the committee established under the Article 19 of this Agreement.

9. “Transition period’” means 10-year period following the date of entry into force of this Agreement.

ARTICLE 4
General Principles 
This Agreement shall be practiced within the principle of reciprocity of advantages for the equal benefit of the Contracting Parties, considering the economic development level, the course of foreign trade and tariff policies of the Contracting Parties.
ARTICLE 5Trade Relations Governed by Other Agreements 
Nothing in this Agreement shall preclude the maintenance or establishment of customs unions, free trade areas, preferential trade agreements, multilateral trade agreements or cross-border trade arrangements by the Contracting Parties with other countries.
ARTICLE 6Scope 
The provisions of this Agreement shall apply to the goods originating in the territories of the Contracting Parties that are specified in Annex I-A and Annex I-B of tis Agreement.2as 


ARTICLE 7Exchange of Concessions 
1. The Contracting Parties shall grant concessions to each other for the goods listed in Annex I-A and Annex I-B of this Agreement in compliance with the provisions of Annex II of this Agreement concerning the rules of origin.

2. For each good, the basic tariff rate to which reductions will be applied is indicated in Annex I-A and Annex I-B of this Agreement.

3. If before and after the entry into force of this Agreement, any tariff reductions are made on an erga omnes basis for the goods in Annex I-A and Annex I-B of this Agreement,such reduced tariff rates shall replace the basic tariff rates referred to in the páragraph 2 of this Article as from the date such reductions are applied.

4. The Contracting Parties, unless otherwise provided therein, shall eliminate all nontariff barriers and any measures having equivalent effect on the movement of goods specified in Annex I-A and Annex I-B of this Agreement from the date of entry into force of this Agreement.

5. From the date of entry into force of this Agreement, no new non-tariff barriers or measures having equivalent effect shall be introduced in trade of goods specified in Annex I-A and Annex I-B of this Agreement between the Contracting Parties.
6. The Contracting Parties shall exchange lists óf para-tariff measures and from the date of entry into force of this Agreement, shall eliminate the existing para-tariff measures in the free movement of goods.

7. Upon entry into force of this Agreement, no new para-tariffs on the movement of goods specified in Annex I-A and Annex I-B of this Agreement shall be introduced.
8. From the date of entry into force of this Agreement, no new tariffs or charges having equivalent effect shall-be introduced in trade of goods specified in Annex I-A and Annex IB of this Agreement between the Contracting Parties.

9. The Contracting Parties shall consider further liberalization of their bilateral trade through consultations within meetings of the Joint Committee.

ARTICLE 8Most Favored Nation Treatment 
The Contracting Parties shall accord treatment to each other which is no less favorable than that accorded to any other country with regard to all the rules, regulations, procedures and formalities applicable to trade in goods. However, unless there is specific mutual agreement between the Contracting Parties, they shall not be eligible to benefit from tariff rate quotas or tariff concessions granted by each Contracting Party to some ether country within the 

framework of an autonomous regime, free trade agreement, preferential trade agreement,regional trade agreement, customs union agreement, or multilateral trade agreement.
ARTICLE 9National Treatment 
The goods of any Contracting Party, imported to the other Contracting Party shall be accorded treatment no less favorable than like products of national origin, in respect of laws,regulations and requirements affecting their sale, offer for sale, purchase, transportation,distribution or use.

ARTICLE 10Rules of Origin 
1. The Contracting Parties agreed to apply the preferential rules of origin in trade between them.

2. Goods covered by the provisions of this Agreement shall be eligible for preferential treatment provided that they satisfy the rules of origin as set out in Annex II to this Agreement.

3. In case there is a need to amend the rules of origin laid down in Annex II of this Agreement, the Joint Committee shall initiate the necessary procedures.
ARTICLE 11Antidumping and CountervailingMeasures 
1. In order to counter injury caused by dumping or subsidy, the Contracting Parties shall have the right to take anti-dumping and countervailing measures in accordance with their national legislations.

2. Before the initiation of an anti-dumping and countervailing investigation, the authorities of the importing Contracting Party shall notify the authorities of exporting Contracting Party in a reasonable time.

3. As soon as an investigation has been initiated, the authorities of the importing Contracting Party shall provide the non-confidential text of the written application received to the known exporters and to the authorities of the exporting Contracting Party.
4. Interested parties receiving questionnaires used in investigation shall be given at least 30 days for reply. Due consideration should be given to any request for an extension of the 30-day period and, upon cause shown, such an extension should be granted whenever praeticable.


5. The authorities of the importing Contracting Party shall, before a final determination is made, inform the exporting Contracting Party of the essential facts which form the basis for the decision whether to apply definitive measures. Such disclosure should take place in sufficient time for the parties to defend their interests.
ARTICLE 12Safeguard Measures 
1. Without prejudice to the rights and obligations of the Contracting Parties with regard to safeguard measures imposed in compliance with their national legislations, if, as a result of the reduction or elimination of a tariff under this Agreement, originating goods of a Contracting Party are being imported into the territory of the other Contracting Party in such increased quantities, in absolute terms or relative to domestic production, and under such conditions as to cause or threaten to cause serious injury to a domestic industry producing like or directly competitive goods, the importing Contracting Party, in prior consultations with the other Contracting Party in accordance with Article 20 of this Agreement, may adopt bilateral safeguard measures.

2. Before applying bilateral safeguard measures, the Contracting Party intending to japply such measure shall supply the óther Contracting Party with all the relevant information required for an examination of the situation with a view to seeking an acceptable solution to both of the Contracting Parties. In order to find such a solution, the Contracting Parties shall immediately hold consultations. If, as a result of the consultations, the Contracting Parties dó not reach an agreement within 30 days, the complaining Contracting Party may initiate the investigation process.

3. A Party shall apply a bilateral safeguard measure only following an investigation by its compétent authorities.

4. In the investigation to determine whether increased imports have caused or are threatening to cause serious injury to a domestic industry under the terms of this Agreement,the competent authorities shall evaluate all relevant factors of an objective and quantifiable natúre having a bearing on the situation of that industry, in particular, the rate and amount of the increase in imports of the product concerned in absolute and relative terms, the share of the domestic market taken by increased imports, changes in the level of sales, production,productivity, capacity utilization, profits and losses, and employment.
5. The détermination referred to in Paragraph 4 of this Article shall not be made unless this investigation demonstrates, on the basis of obiective evidence, the existence of the causal link between increased imports of the product concerned and serious injury or threat thereof.When factors other fhan increased imports are causing injury to the domestic industry at the 

same time, such injury shall not be attributed to increased imports.
6. The competent authorities shall publish promptly a detailed analysis of the case.under investigation as well as a demonstration of the relevance of the factors examined.
7. Each Party shall ensure that its competent authorities complete any such investigation within one year of its date of initiation.

8. Neither Party shall apply a bilateral safeguard measure:
(a) except to the extent, and for such time, as may be necessary to prevent or remedy serious injury and to facilitate adjustment;
(b) for a period exceeding two years, except that the period may be extended by up to one year if the competent authorities of the applying Party determine, in conformity with the procedures specified in this Article, that the measure continues to be necessary to prevent or remedy serious injury and to facilitate adjustment and that theré is evidence that the industry is adjusting, provided that the total period of application of a bilateral safeguard measure, including the period of initial application and any extension thereof, shall not exceed three years; or 
(c) beyond the expiration of the transition period.
9. The importing Contracting Party may take a bilateral safeguard measure which:
(a) Suspends reduction of the tariff rate on the concerned good provided for under this Agreement; or 

(b) Increases the rate of tariff on the good to a level which does not exceed the lesser of:
(i) the applied rate of customs duty on the good in effect at the time the measure is taken; or 

(ii) the basic tariff rate specified in Annex I-A and Annex I-B of this Agreement.

10. When a Party terminates a bilateral safeguard measure, the rate of customs duty shall bè the rate that, according to Annexes I-A and I-B of this Agreement, would have been in effect but for the measure.

11. A Party can only apply a bilateral safeguard measure after one year from the date of entry into force of this Agreement. Neither Party shall apply a bilateral safeguard measure more than once against the same good.

12. Where the expected duration of the bilateral safeguard measure is over one year,the applying Party shall progressively liberalize it at regular intervals.
13. The Contracting Parties retain the right to apply the global safeguard measures and nothing in this Article shall preclude the application of the global safeguard measures.Nerther Party shall apply, with respect to the same good, at the same tme:

(a) a bilateral safeguard measure in accordance with Article 12.1; and (b) a global safeguard measure.

ARTICLE 13
Standards, Technical Regulations, and Sanitary and Phytosanitary Measures 
1. The Contracting Parties shall ensure that technical regulations, conformity assessment procedures and standards are not prepared, adopted or applied with a view to creating obstacles tomutual trade or to protect domestic production.
2. The Contracting Parties shall ensure tht:
a. any sanitary or phytosanitary measures are applied only to the extent necessary to protect human, animal or plant life or health, based on scientific principles and not maintained without sufficient evidence, taking into account the availability of relevant scientific information and regional conditions,
b. Standards and technical regulations are not prepared, adopted or applied with a view to or with the effect of creating unnecessary obstacles to mutual trade. For this purpose,technical regulations shall not be more trade-restrictive than necessary to fulfill a legitimate objective, taking into account the risks non-fulfillment would create. Such legitimate objectives are, intér alia: those described in Articles 16 and 17 of this Agreement; the preventionof deceptive practices, the protection of the environment. In assessing such risks,relevant elements of consideration shall be, inter alia the available scientific and technical information, the related processing technology or the intended end uses of products.
ARTICLE 14Balance of Payments Difficulties 
Where either Contracting Party is in a serious balance of payments difficulties, or under threat thereof, the Contracting Party concerned may, in accordance with the conditions laid down within the Articles VIII and XIVof the Articles of Agreement of International Monetary Fund, adopt restrictive measures; which shall be of limited duration and may not go beyond what is necessary to remedy the balance of payments situation. The Contracting Party concerned shall inform the other Contracting Party forthwith of their introduction and present to the other Contracting Party, as soon as possible a time schedule of their removal.
ARTICLE 15Re-Export and Shortage Clause 
1. In the event that a Contracting Party adopts or maintains a prohibițion or restriction on the importatión from or exportation to another country of a good, nothing in this Agreement shall be construed to prevent that Cont 

Party of such good of that other country; or 

Conuractng of the other y, directyf inxa .i 
b) requiring as a condition of export of such good to the territory of Contracting Party, that the good not be re-exported to the non-Contracting Party,indirectly, without being consumed in territory of the other Contracting Party.
or adoption by either Contracting Party of any trade restrictive measures necessary to remove or forestall a serious shortage, or threat thereof, of a product essential to the exporting Contracting Party. The measures shall be non-discriminatory and shall be eliminated when conditions no longer justify their maintenance. The Contracting Parties shall inform each other immediately when taking measures according to this Article.
ARTICLE 16
General Exceptions 
Subject to the condition that such measúres are not applied in a manner so as to constitute arbitrary or unjustifiable discrimination or a disguised restriction on a trade between the Contracting Parties, nothing in this Agreement shall preclude prohibitions or restrictions on imports, exports or goods in transit justified on grounds of public morality, religious values,national security, the protection of human, animal and plant life and health, the protection of national treasures possessing artistic, historic or archeological value, the protection of exhaustible natural resources and genetic reserves, the regulations concerning gold or silver and the regulations concerning the exports of these products, the price of which are held below the world price as part of a government stabilization plan.
ARTICLE 17
Security Exceptions 
Nothing in this Agreement shall prevent a Contracting Party from taking any measures,which it considers necessary for security requirements:
a. to prevent the disclosure of confidential information contrary to its essential security interests;
b. for the protection of its essential security interests or for the implementation of international obligations or national policies such as:
i. relating to the traffic in arms, ammunition and implements of war, provided that such measures do not impair the conditions of competition in respect of the  products not intended for specifically military purposes, and to such traffic in other 

goods, materials and services as is carried on directly or indirectly for the purpose of supplying a military establishment; or 

ii. relating to the non-proliferation of biological and chemical and nuclear weapons, or other nuclear explosive devices; or 
iii. adopted in time of war or other serious international tension.
ARTICLE 18Exchange of Information 
1. On the request of the other Contracting Party, each Contracting Party shall provide infórmation and reply to any question from the other Contracting Party within a period of 30days, relating to an actual or proposed measure that might affect the operation of this Agreement.

2. Each Contracting Party shall ensure that its laws and regulations relating to any trade matter covered by this Agreement are published or made publicly available.
ARTICLE 19Joint Committee 
1. A Joint Committee, composed of the representatives of each Contracting Party is hereby estáblished. The Joint Committee shall meet at least once a year to review the progress achieved in the implementation of this Agreement. Any Contracting Party may also request holding an extraordinary meeting by notifying the other Contracting Party.
2. The Joint Committee shall undertake any function assigned to it under the provisions of this Agreement. Upon request of a Contracting Party and subject to approval ofthe other Contracting Party, the Joint Committee shall also examine any other matter affecting the implementation of this Agreement. The Joint Committee may also make :recommendations on matters related to this Agreement.

3. The Joint Committee shall set out its rules of procedures during its first meeting.
4. Thé Joint Committee may also establish any other sub-committees or working groups, as it déems necessary.

ARTICLE 20Consultations and Dispute Settlement 
1. Each Contracting Party shall accord sympathetic consideration and shall afford adequate opportunity for consultations with respect to any matter affecting the operation of this Agreement.


2. The Joint Committee shall meet within 30 days after the date of receipt of the request of either Contracting Party to consider any matter for which it has not been possible to find a satisfactory solution through consultations in accordance with paragraph 1 above.
3. Any disputes arising from the interpretation and/or application of the Agreement shall be settled amicably through bilateral consultations.

4. The Contracting Parties shall give the Joint Committee all assistance to examine and resolve the dispute.

5. The Contracting Parties shall take the necessary measures involved in carrying out for the implementation of the decisions of the Joint Committee. If a Contracting Party fails to implement the decisions, the other Contracting Party shall have the right to withdraw the equivalent preferential treatment.

ARTICLE 21Fulfillment of Obligations 
1. The Contracting Parties shall take all necessary measures to ensure the achievement of the objectives of this Agreement and the fulfillment of their obligations under this Agreement.

2. If either Contracting Party considers that the other Contracting Party has failed to fulfill an obligation under this Agreement, the Contracting Party concerned shall first have recourse to the procedures laid down in Article 20 of this Agreement.
3. If the consultations shall not be held within 30 days from the date of receipt of the request for consultations or if the Joint Committee cannot resolve the dispute within 90 days after the date of receipt of such request then the Party shall have the right to withdraw the equivalent preferential treatment.

ARTICLE 22
Amendments 
This Agreement may be amended and supplemented by mutual consent of the Contracting Parties through separate protocols being an integral part of this Agreement. These Amendments shall enter into force in accordance with the Article 24 of this Agreement.
ARTICLE 23Duration and Denunciation 
1:This Agreement is concluded for an indefinite period.
This Agreement shall remain valid as long as one Contracting Party notifies through diploatic channels of its intention to terminate it In this case, this Agreementshall be & s 


terminated on the first day of the seventh month following the date when the other Contracting Party receives the denunciation notice.

ARTICLE 24Entry into Force 
This Agreement shall enter into force on the first day of the second month following the receipt of thelatter diplomatic note confirming that all the procedures required by the national legislation of each Contracting Party for entry into force of the Agreement have been completed.

In witness whereof, the undersigned, duly authorized thereto by their respective Governments, have signed this Agreement.

Done at Baku on 25 February 2020 in two originals in Turkish, Azerbaijani and English languages, all texts being egually authentic. In case of divergence of interpretation of the provisions of this Agreement, the English texts shall prevail.

FOR THE GOVERNMENT OF .FOR THE GOVERNMENT OF THE THE REPUBLIC OF TURKEY REPUBLIC OF AZERBAIJAN 
Ruhsar PEKCAN Minister of Trade 
Mikayil JABBAROV Minister of Economy 

ANNEXES 
ANNEX I: LISTS OF GOODS 
ANNEX I-A: List of Goods Originating in the Republic of Azerbaijan, to be Applied Preferential Trade Regime by the Republic of Turkey, Basic Tariff Rates, Tariff Reduction Rates and Annual Tariff Quota Quantities 
Nè: a 1
HS 2017: 0406.90.99.00.11
Product Name: Chester, Parmesan, Dutch and similar cheeses
Basic Tariff Rate: 45%.
Tariff Reducti on Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 100 Tons

Nè: 0406.90.99.00.12
HS 2017: string cheese
Product Name: 140%

Nè: 0406.90.99.00.19
HS 2017: other
Product Name: 140%

Nè: 2
HS 2017: 0806.10.10.00
Product Name: table grapes
Basic Tariff Rate: 54,9%
Tariff Reducti on Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 3.500 Tons

Nè: 3
HS 2017: 0808.10.80.00
Product Name: other
Basic Tariff Rate: 60,3%
Tariff Reducti on Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 3.000 Tons

Nè: 4.
HS 2017: 0809.40
Product Name: plums and sloes
Basic Tariff Rate: 55,8%
Tariff Reducti on Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 3.000 Tons

Nè: 5
HS 2017: 0810.70.00.00
Product Name: persimmons
Basic Tariff Rate: 50%
Tariff Reducti on Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 30.000 Tons

Nè: 6
HS 2017: 0902.30.00.00
Product Name: black tea (fermented) and partly fermented tea, in immediate packings of a content not exceeding 3 kg
Basic Tariff Rate: 145%
Tariff Reducti on Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 300 Tons

Nè: 7
HS 2017: 1512.19.90.00
Product Name: other
Basic Tariff Rate: 67,5%
Tariff Reducti on Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 5.000 Tons

Nè: 8
HS 2017: 1516.20.98.00
Product Name: other
Basic Tariff Rate: 46,8%
Tariff Reducti on Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 2.500 Tons

Nè: 9
HS 2017: 1701.99.10.00
Product Name: white sugar
Basic Tariff Rate: 135%
Tariff Reducti on Rate: 100%.
Annual Tariff Quota: 5.000 Tons

Nè: 10
HS 2017: 1806.90.19.00
Product Name: other
Basic Tariff Rate: 8,3%+ T1
Tariff Reducti on Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 1.250 Tons

Nè: 11
HS 2017: 2001.10.00.00
Product Name: cucumbers and gherkins
Basic Tariff Rate: 39%
Tariff Reducti on Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 500 Tons

Nè: 12
HS 2017: : 2002.90.99.00
Product Name: in immediate packings of a net content not exceeding 1 kg
Basic Tariff Rate: 135,9 %
Tariff Reducti on Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 750 Tons

Nè: 13
HS 2017: 2007.99.97.00.13
Product Name: for diabetics
Basic Tariff Rate: 0%
Tariff Reducti on Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 3.000 Tons

Nè: 2007.99.97.00.14
HS 2017: hazelnut purée
Product Name: 58,5%

Nè: 2007.99.97.00.15
HS 2017: apple purée (incl. compotes)
Product Name: 58,5%

Nè: 2007.99.97.00.16
HS 2017: apricot purée
Product Name: 58,5%

Nè: 2007.99.97.00.17 2007.99.97.00.18
HS 2017: plum purée other
Product Name: 58,5%

Nè: 58,5%

Nè: 14
HS 2017: 2009.79.19.00
Product Name: other
Basic Tariff Rate: 58,5%
Tariff Reducti on Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 2.000 Tons 900.000

ANNEX I-B: List of Goods Originating in the Republic of Turkey, to be Applied Preferential Trade Regime by the Republic of Azerbaijan, Basic Tariff Rates, Tariff Reduction Rates and Annual Tariff Quota Quantities 
Ne: 1
HS 2017: 0406.30.31.00
Product Name: not exceeding 48%
Basic Tariff Rate: 15 %
Tariff Reduction Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 150 Tons

Ne: 2
HS 2017: 1206.00.99.00
Product Name: other
Basic Tariff Rate: 5 %
Tariff Reduction Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 5.000 Tons

Ne: 3
HS 2017: 1517.90.99.00
Product Name: other
Basic Tariff Rate: 15 %
Tariff Reduction Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 5.000 Tons

Ne: 4
HS 2017: 1704.10.10.00
Product Name: containing less than 60% by weight of sucrose (including invert sugar expressed as sucrose):
Basic Tariff Rate: 15 %
Tariff Reduction Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 400 Tons

Ne: 5
HS 2017: 1704.90.71.00
Product Name: boiled sweets whether or not filled
Basic Tariff Rate: 15 %
Tariff Reduction Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 1,500 tons

Ne: 6
HS 2017: 1704.90.75.00
Product Name: toffees, caramels and similar sweets
Basic Tariff Rate: · 15 %
Tariff Reduction Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 4.000 Tons

Ne: 7
HS 2017: 1704,90.81.00
Product Name: compressed tablets
Basic Tariff Rate: 15 %
Tariff Reduction Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 200 Tons

Ne: 8
HS 2017: 180620.80.00
Product Name: chocolate flavour coating
Basic Tariff Rate: 15%
Tariff Reduction Rate: 100% .
Annual Tariff Quota: 500 Tons

Ne: 9
HS 2017: 1806:31.00.00
Product Name: filled ′,
Basic Tariff Rate: 15 %
Tariff Reduction Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 1.300 Tons

Ne: 10
HS 2017: 1806.32.10.00
Product Name: with added cereal, fruit or nuts
Basic Tariff Rate: 15 %
Tariff Reduction Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 500 Tons

Ne: 11
HS 2017: 1806.90.50.00
Product Name: sugar confectionery and substitutes therefor made from sugar substitution products, containing cocoa
Basic Tariff Rate: 15 %
Tariff Reduction Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 1.500 Tons

Ne: 12
HS 2017: 1901.90.99.00
Product Name: other
Basic Tariff Rate: 15 %
Tariff Reduction Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 1.500 Tons

Ne: 13
HS 2017: 1902.30.10.00
Product Name: dried
Basic Tariff Rate: 15 %
Tariff Reduction Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 1.000 Tons

Ne: 14
HS 2017: 1905.32.99.00
Product Name: other.
Basic Tariff Rate: 15%
Tariff Reduction Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 1.000 Tons

Ne: 15
HS 2017: 2002.90.39.00
Product Name: in immediate packings of a net content not exceeding 1 kg
Basic Tariff Rate: 15%
Tariff Reduction Rate: 100%
Annual Tariff Quota: 750 Tons

RULES CONCERNING PREFERENTIAL RULES OF ORIGIN AND METHODS OF  ADMINISTRATIVE COOPERATION 
TABLE OF CONTENTS 
TITLE I GENERAL PROVISIONS 
- Article 1Scope 

- Article 2Definitions 

TITLE ⅡI DETERMINATION OF THE ORIGIN OF GOODS 
- Article 3General requirements 

- Article 4Wholly produced or obtained goods 
- Article 5Sufficiently worked or processed goods 
- Article 6Insufficient working or processing 
- Article 7Cumulation principle of origin 
- Article 8Unit of qualification 

- Article 9Accessories, spare parts and tools 
- Article 10Sets 

- Article 11Neutral elements 

TITLE II TERRITORIAL REQUIREMENTS 
- Article 12Direct transport 

TITLE IV PROOF OF ORIGIN 

- Article 13General requirements 

- Article 14Procedure for the issue of “TR-AZ Certificate of Origin”
- Article 15Requirements for the submission of“TR-AZ Ccrtificate of Origin"
· Article 16“TR-AZ Certificate of Origin" issucd retrospectively 
- Article 17Issue of a duplicate of “TR-AZ Certificate of Origin”
- Article 18Issue of “TR-AZ Certificate of Origin” on the basis of a proof of origin 
issued or made out previously 
- Article 19Validity of“TR-AZ Certificate of Origin” •
- Article 20Documents confirming the origin of goods 
- Article 21Preservation of«pR-AZ Certificate of Origin” and docuiments 
confirming the drigin ofgoods 
- Article 22Discrepancies and formal tors 
TIFLE VT %.ARRANGEMENTS FORADMINISTRATIVE COOPERATION 


- Article 23Mutual assistance 
- Article 24Verification of proofs of origin 
- Article 25Dispute settlement 
- Article 26Penalties 

- Article 27Free zones 

TITLE VI FINAL PROVISIONS 
- Article 28.Sub-Committee on customs and origin matters 
- Article 29Appendix 

- Article 30Goods in transit and storage 
- Article 31Amendments.


APPENDIX:SPECIMEN OF "TR-AZ CERTIFICATE OF ORIGIN" FORM 

TITLE I  GENERAL PROVISIONS 
Article 1
Scope 
Annex II shall be applied for determining the origin of goods eligible for preferential concessions under the Preferential Trade Agreement (hereinafter referred to as "this Agreement") between the Republic of Turkey and the Republic of Azerbaijan (hereinafter referred to as "Turkey" and "Azerbaijan" or "the Contracting Parties" where appropriate)
Article 2Definitions 
For the purposes of this Annex:
(a)"chapters" and "headings" means the chapters and the headings (four-digit codes) used in the nomenclature which makes up the Harmonized Commodity Description and Coding System (hereinafter referred to as HS);
(b)"classification" refers to the classification of a product or material under a parțicular heading;
(c)"customs value" means the transaction value of imported goods, which is the price actually paid or payable for the goods when sold for export to the country of importation, including other leviable charges and adjustment. In cases where theCustoms value cannot be détermined based on transaction value, it will be determined using one of the following methods:
i.The transaction value of identical goods;
ii.The transaction value of similar goods;
iii.The deductive value method;
iv.The computed value method;
v.The fall-back method;.
(d)“goods" means both material and the products;
(e)“manufacture" means any kind of sufficient working or processing including assembly or specific operations on both of industrial and agricultural products;
(f)“material" means any ingredient, raw material, component or part, etc., used in the manufacture of the product;
(g)“product" means the product being manufactured, even if it is intended for later use in another manufacturing operation;
(h)“territories" means territories of Contracting Parties including territorial waters;
(i)"value of materials" means the customs value at the time of importation of the non-originating materials used, or, if this is not known and cannot be ascertained,C &the first ascertainable price paid for the non-originating materials in a Contracting Partyi 


(i)"value added'" shall be taken to be the ex-works price minus the customs value of each of the materials incorporated which originate in the other Contracting Party or where the customs value is not known or cannot be ascertained, the first ascertainable price paid for the materials in a Contracting Party;
(k)"ex-works price" means the price paid for the product ex-works to the manufacturer in a Contracting Party in whose undertaking the last working or processing is carried out, provided that the price includes the value of all the materials used, minus any internal taxes which are, or may be, repaid when the product obtained is exported;
(l)"the customs authorities" means Ministry of Trade of Turkey and State Customs Committee of Azerbaijan;
(m)“consignment" means products which are either sent simultaneously from one exporter to one consignee or covered by transport documents covering their shipment from the exporter to the consignee or, in the absence of such a document, by a single invoice;
(n)"resident" means any natural or legal persons, enterprises or organizations taxable on the basis of place of residence, permanent representative,management, registration or establishment or any other similar characteristics in accordance with the domestic legislation of the Contracting Party;
(0)o o so to c to  ce tr o s Je o ce o o r  c   coe ro  do o 

(d)o  son B c   fo n o  ce 

(b)"competent authority" means the authority competent for the issuance of "TRAZ Certificate of Origin" in accordance with the domestic legislation of the Contracting Party.

TITLE II DETERMINATION OF THE ORIGIN OF GOODS 
Article 3General requirements 
Goods covered by this Agreement imported into the territory of a Contracting Party from the other Contracting Party which are consigned directly within the meaning of Article 12 hereof,shall be eligible for preferential concessions if they conform to the origin requirement under any one of the following conditions:
a)goods wholly produced or obtained in the Contracting Party satisfying the requirements of Article 4 or 

b) goods obtained in a Contracting Party incorporating materials which have not been wholly obtained there, provided that such materials have undergone sufficient working rßrocessing in that Contracting Party within the meaning of Article 5.

Article 4Wholly produced or obtained goods 
1.Within the meaning of Article 3(a), the following shall be considered as wholly produced or obtained in the exporting Party:
(a)raw or mineral products extracted from its soil, its water or from its seabed;
(b)agricultural products harvested, picked or gathered there including forestry products;
(c)live animals born and raised there;
(d)products obtained from animals born and raised there;
(e).products obtained by hunting, fishing or aquaculture activities conducted there;
(f)products of sea fishing and other marine products taken from the sea outside the territorial waters of the Contracting Parties by their vessels;
(g)products processed ad/or made on boards its factory ships exclusively from products referred to in subparagraph (e) and (f) above;
(h) .used articles collected there, fit only for the recovery of raw materials;
(i)waste and scrap resulting from manufacturing operations conducted there;
(i)goods produced there exclusively from the products referred to in paragraph (a)to (i) above.

2.The terms "their vessels" and "their factory ships" in paragraph 1(f) (g) shall apply only to vessels and factory ships:
a)which are registered or recorded in a Contracting Party;
b)which sail under the flag of aContracting Party;
c)which are owned to an extentof at least 60 percent by nationals of a Contracting Party, or by a company with its head office in a Contracting Party, of which the manager or managers, Chairman of the Board of Directors or the Supervisory Board, and the majority of the members of such boards are nationals of a Contracting Party and of which, in addition, in the case of partnerships or limited companies, at least half the capital bélongs to the Contracting Parties or to public bodies or nationals of the Contracting Parties.

Article 5Sufficiently worked or processed goods 
1.Within the meaning of Article 3 (b); materials of third party origin which are used in the manufacture of the products obtained in a Contracting Party shall be regarded as sufficiently worked or processed provided that the value of such materials does not exceed45 percent of the ex-works price of the product.

2.Paragraph 1 shall apply subject to the provisions of Article 6.

Article 6 Insufficient working or processing 
1. Any one or combination of two or more of the following operations or processes shall not by themselves constitute sufficient working or processing:
(a)packing;
(b) ·simple mixing;
(c)simple placing in bottles, cans, flasks, bags, cases, boxes, fixing on cards or boards and all other simple-packaging operations;
(d)labeling, affixing or printing marks, labels, logos and other like distinguishing signs on products or their packaging;
(e)splitting into lots;
(f)sorting or grading;
(g)marking;
(h)putting up into sets;
(i)simple assembly';
(j)preserving operations to ensure that the products remain in good condition during transport and storage;
(k)breaking up and assembly of packages;
(l)washing, cleaning; removal of dust, oxide, oil, paint or other coverings;
(m)ironing or pressing of textiles;
(n)simple painting and polishing operations;
(o)husking, partial or total bleaching, polishing, and glazing of cereals and rice;
(p)operations to color sugar or form sugar lumps;
(q)peeling, stoning and shelling of fruits, nuts and vegetables;
(r)sharpening, simple grinding or simple cutting;
(s)sifting, screening, sorting, classifying, grading, matching; (including the making-up of sets of articles);
(t)slaughter of animals.
2. All operations carried out in Turkey or in Azerbaijan on a given product shall be considered together when determining whether the working or processing undergone by that product is to be regarded as insufficient within the meaning of paragraph 1.
3. If specific skills, machines, apparatus or equipment are not required during the operations, such operations shall be considered simple operations and shall not meet the criterion of sufficient processing.

Smpleasdse ativi c drq t  of secl dsimines or eqoipment and releyant training.


4. If sufficient working or processing is achieved in respect to any good by exclusively conducting the operations listed in paragraph 1, the country of origin of this good will not be considered the country where these operations are conducted.
Article 7
Cumulation principle of origin 
1.Without prejudice to the provisions of Article 3, materials originating in a Party shall be considered as materials originating in the other Party when incorporated into a product there. It shall not be necessary that such materials have undergone sufficient working or prócessing, provided they have undergone working or processing going beyond the operations referred to in Article 6.

2.Where the working or processing carried out in a Contracting Party for the purpose of implementation of paragraph 1 does not go beyond the operations referred to in Article 6, the product obtained shàll be considered as originating in that Contracting Party provided that the value added there is greater than the value of the materials used originating in the other Contracting Party.

Article 8
Unit of qualification 
1. When: determining country of origin of the product sets, each article included in the set shall be regarded as a separate object of application of the criterion of sufficient working or processing.

Accordingly:
a) product composed of a group of articles or assembled from a number of articles and ċlassified in a single heading shall be regarded as a single object of application of the criterion of sufficient working or processing;
b) If a consignment consists of a number of products classified under the same heading of the HS, each product must be taken into account individually for the purposes of application of the criterion of sufficient working or processing.
c) If paćkaging is included with the product for classificațion purposes according to General Rule 5 of the HS, it shall be regarded as part of the good when determining the origin of the good.

Article 9
Accessories, spare parts and tools 
Accessories, spare parts and tools dispatched with a piece of machine, equipment, apparatus or vehicle and used for their operation shall be deemed to have the same origin as the machine,equipment, apparatus or vehicle, provided that, they:
a) are considered as normal parts of the goods referred to above; and.
 are included in the price of the good; or cTre not separately declared.

Article 10
Sets 
1. Sets, as defined in General'Rule 3 of the HS, shall be regarded as originating provided that all component products are originating.

2. When a set is composed of products originating in Contracting Parties and of third party origin, the set as a whole shall be regarded as originating in Contracting Parties, provided that the value of products of the third party origin does not exceed 15% of the ex-works price of the set.

Article 11
Neutral elements 
For the purposes of determination of the country of origin of the good, the origin of the following products which might be used in its manufactures shall not be considered:
(a)energy and fuel;
(b)plant and equipment;
(c)machines and tools;
(d)products which are not included, and which are not intended to be included into the composition of the final product.

TITLE III TERRITORIAL REQUIREMENTS 
Article 12
Direct transport 
1.The preferential concessions provided for under this Agreement apply only to goods satisfying the requirements of this Annex, which are transported directly between Turkey and Azerbaijan. However, products may be transported through other territories with, should the occasion arise, trans-shipment or temporary warehousing in such territories, provided that they remain under the surveillance of the customs authorities in the country of transit or temporary warehousing and do not undergo operations other than unloading, reloading or any operation designed to preserve them in good condition.

2.Originating products may be transported by pipeline across territory other than that of Turkey or Azerbaijan.

3.Evidence that the conditions set out in paragraph 1 have been fulfilled shall be supplied to the customs authorities of the importing country by the production of:
(a) a single transport document covering the passage from the exporting country through the country of transit; or 

(b)a certificate issued by the customs authorities of the country of transit:
(i) giingnact description of the products;

(ii) stating the dates of unloading and reloading of the products and, where applicable, the names of the ships, or the other means of transport used; and (iii) certifying the conditions under which the products remained in the transit country; or 

(c)failing these, any substantiating documents.
TITLE IV PROOF OF ORIGIN 
Article 13General requirements 
Goods which comply with origin requirements provided for in this Annex shall benefit from concessions of this Agreement upon submission of “TR-AZ Certificate of Origin" to the customs authorities of the importing Contracting Party.

Article 14
Procedure for the issue of “TR-AZ Certificate of Origin"
1. “TR-AZ Certificate of Origin” shall be issued by the competent authority (authorities)in accordance with this Annex and domestic legislation of the exporting country based on written application by the exporter or by his/her authorized representative.
2. "TR-AZ Certificate of Origin" shall be completed in accordance with the provisions of the domestic legislation of the exporting country in one of the official languages of the Contracting Parties or in English.

3.The exporter applying for the issue of “TR-AZ Certificate of Origin" shall submit at any time, to the designated/relevant competent authorities of the exporting country where the "TR-AZ Certificate of Origin" is issued, all appropriate documents proving the originating status of the products concerned as well as the fulfilment of the other requirements of this Annex.

4.The application form shall be determined in accordance with the domestic legislation of each Contracting Party.

5.The designated/relevant competent authorities issuing the “TR-AZ Certificate of Origin"shall take any steps necessary to verify the originating status of the products and the fulfilment of the other requirements of this Annex.

6. For this purpose, in accordance with their domestic legislation each Contracting Party may use the right to call for any evidence considercd appropriatc. The issuing designated/relevant competent authorities shall also ensure that the forms referred to in paragraph 2 are duly completed. In particular, they shall check whether the space reserved for the description of the products in Box.8 has been completedin sueh a manner as to exclue all possibility of fraudulent additions.


Article 15
Requirements for the submission of “TR-AZ Certificate of Origin"
“TR-AZ Certificate of Origin" shall be submitted to the customs authorities of the importing country in accordance with the procedures applicable in that country. The said authorities may require the relevant document to be accompanied by a statement from the importer to the effect that the products meet the conditions required for the implementation of this Agreement.
Article 16
"TR-AZ Certificate of Origin" issued retrospectively 
1."TR-AZ Certificate of Origin" may exceptionally be issued after exportation of the products to which it relates if:
(a)it was not issued at the time of exportation because of errors or involuntary omissions or special circumstances; or 
(b)it is demonstrated to the satisfaction of the designated/relevant competent authorities that an "TR-AZ Certificatc of Origin" was issued but was not accepted at importation for technical reasons.

2.For the implementation of paragraph 1, the exporter must indicate in his application the place and date of exportation of the products to which the "TR-AZ Certificate of Origin"relates, and state the reasons for his request.

3. The designated/relevant competent authorities may issue an "TR-AZ Certificate of Origin" retrospectively only after verifying that the information supplied in the exporter's application agrees with that in the corresponding file.
4."TR-AZ Certificate of Origin" issued retrospectively must be endorsed with one of the followings:
- "SONRADAN VERİLMİŞTİR"
- "SONRADAN VERİLMİŞDİR"
- "ISSUED RETROSPECTIVELY"
5.The endorsement referred to in paragraph 4 shall be inserted in the Box.5 (Remarks) of the “TR-AZ Certificate of Origin”.

Article 17Issue of a duplicate “TR-AZ Certificate of Origin"
1. In the event of theft, loss or destruction of "TR-AZ Certificate of Origin", the exporter may apply to the designated/relevant competent authorities which issued it for a duplicate made out on the basis of the export documents in their possession.
2The duplicate issued in this way must be endorsed with one of the followings:“KİNCİ NÜSHA"

- “DUBLİKAT"
- "DUPLICATE"
3. The endorsement referred to in paragraph 2 shall be inserted in the Box.5 (Remarks) of the duplicate "TR-AZ Certificate of Origin".

4. The duplicate, which must bear the date of issue of the original "TR-AZ Certificate of Origiņ, shall take effect as from that date.

Article 18
Issue of "TR-AZ Certificate of Origin" on the basis of a proof of origin issued or made out previously 
When originating products are placed under the control of a customs office in Turkey or in Azerbaijan, it shall be possible to replace the original proof of origin by one or more "TR-AZ Certificate of Origin" for the purpose of sending all or soe of these products elsewhere within Turkey or Ażerbaijan. The replacement “TR-AZ Certificate of Origin" shall be issued by the competent authority.

Article 19
Validity of "TR-AZ Çertificate of Origin"
1. "TR-AZ Certificate of Origin" shall be valid for ten months from the date of issue in the exporting country, and must be submitted within the said period to the customs authorities of the importing country.

2."TR-AZ Certificate of Origin" which are submitted to the custos authorities of the importing country after the final date for presentation specified in paragraph 1 may be accepted for the purpose of applying preferential treatment, where the failure to submit these documents by the final date set is due to exceptional circumstances.
3.In other cases of belated presentation, the customs authorities of the importing country may accept the “TR-AZ Certificate of Origin" where the products have been submitted before the said final date.

Article 20
Documents confirming the origin of goods 
The documents referred to in paragraph 3 of Article 14 used for the purpose of proving that products covered by “TR-AZ Certificate of Origin” can be considered as products originating in one of the Contracting Parties and fulfill the other requirements of this Annex may consist inter alia of the following:
(a)direct evidence of the processes carried out by the exporter or supplier to obtain the goods concerned, contained for example in his accounts or internal bookkeeping;
(b)documents proving the originating status of materials used, issued or made out in one ofthe Contracting Parties where these documents are used in accordance 

with domestic law;
(c)documents proving the working or processing of materials in one of the Contracting Parties, issued or made out in that Contracting Party, where these documents are used in accordance with domestic law;
· (d)"TR-AZ Certificate of Origin" proving the originating status of materials used issued or made out in a Contracting Party in accordance with this Annex;
(e)any other evidence and/or documents considered necessary and specified in the domestic legislation of the Contracting Parties.

Article 21
Preservation of “TR-AZ Certificate of Origin" and documents confirming the origin of goods 
In accordance with the domestic legislation in force in Contracting Parties, the exporter and/or the customs authorities of the importing country and/or the competent authority issuing “TRAZ Certificate of Origin" shall keep copies of the documents confirming the origin of the goods .submitted for the purposes of the determination of origin, the "TR-AZ Certificate of Origin" as well as the application form at least for three years.

Article 22Discrepancies and formal errors 
1.The discovery of slight discrepancies between the statements made in the "TR-AZ Certificate of Origin" and those made in the documents submitted to the customs authorities for the purpose of carrying out the formalities for importing the products shall not ipso facto render the “TR-AZ Certificates of Origin" null and void if it is duly established by the customs authorities of the importing country that this document does correspond to the products submitted.

2.Obvious formal errors such as typing errors on the “TR-AZ Certificates of Origin"should not cause this document to be rejected if these errors are not such as to create doubts concerning the correctness of the statements made in this document.
3.Erosions, obliterations, unauthorized corrections etc. are not allowed in the “TR-AZ Certificates of Origin" except for the cases where corrections are made in aċcordance with the written application submitted by the applicant and approved by the stamp and signature of the competent person. The certificates can be canceled if there are reasonable grounds.

TITLE V ARRANGEMENTS FOR ADMINISTRATIVE COOPERATION 
Article 23Mutual assistance 
The cüstöms uthorities of the Contracting Parties shall provide each other with specimen 1.
impressions of stamps used in their designated/relevant competent authorities for the issue 

of “TR-AZ Certificate of Origin" and with the addresses of the customs authorities or relevant competent bodies responsible for verifying those certificates.
2. In order to ensure the proper application of this Annex, the Contracting Parties shall assist each other, through the competent customs authorities and relevant competent bodies, in checking the authenticity of the proofs of origin and the correctness of the information given in these documents.

Article 24
Verification of proofs of origin 
Subsequent verifications of "TR-AZ Certificate of Origin" shall be carried out at random or whenever the customs authoritiés of the importing country have reasonable doubts as to the authenticity of such documents, the originating status of the products concerned or the fulfillment of the other requirements of this Annex.
For the purposes of implementing the provisions of paragraph 1, the customs authorities .of the importing country shall return the "TR-AZ Certificate of Origin" and the invoice or a copy of these documents, to the customs or designated/relevant competent authorities: of the exporting čountry giving, where appropriate, the reasons for the enquiry. Any documents and information obtained suggesting that the information given on "TR-AZ Certificate of Origin" is incorrect shall be forwarded in support of the request for verification.

The verification shall be carried out by the designated/relevant competent authorities of the exporting country. For thispurpose, they shall have the right to call for any evidence .consideredappropriate.

4.If the customs authorities of the importing country decide to suspend the granting of preferential treatment to theproducts concerned while awaiting the résults of the verification, release of the products shall be offered to the importer subject to any precautionary measures judged necessary.

5.The customs authorities requesting the verification shall be informed of the results of this verification as soon as póssible. These results must indicate clearly whether the documents. are authentic and whether the products concerned can be considered as products originating in one of the Contracting Parties and fulfil the other requirements of this Annex.

Where the cumulation provisions in accordance with Article 7 of this Annex were applied, the reply shall includé a copy (copies) of the certificate(s) relied upon.
6.Îf in cases of reasonable doubt there is no reply within ten months of the date of the vcrifiçation request or if the reply does not contain sufficient information to determine the authențicity of the document in question or the real origin of the products,the requestingcustoms authorities shall,except in exceptional circumstances, refuse entitlement to the preferences..

Article 25
Disptte settlement a  .  s 
Where disptes arie in relation to te vericatn procedures o Artce  wich cannot settled between the customs agtkoritie requesting verification and the designated/relevant 

competent authorities responsible for carrying out this verification or where they raise a question as to the interpretation of this Annex, they shall be submitted to the Joint Committee.In all cases the settlement of disputes between the importer and the customs authorities of the importing country shall be under the legislation of the said country.
Article 26
Penalties 
In accordance with national law/legislation of importing country penalties shall be imposed on any person who draws up, or causes to be drawn up, a document which contains incorrect information for the purpose of obtaining a preferential treatment for products.
Article 27
Free zones 
1.The Contracting Parties shall take all necessary steps to ensure that products traded under cover of “TR-AZ Certificate of Origin" which during transportation use a free zone situated in their territory, are not substituted by other goods and do not undergo handling other than normal operations designed to prevent their deterioration.

2. By means of an exemption to the provisions contained in paragraph 1, when products originating in a Contracting Party are imported into a free zone under cover of an "TR-AZ Certificate of Origin" and undergo treatment or processing, the authorities concerned shall issue a new “TR-AZ Certificate: of Origin" at the exporter's request, if the treatment or processing undergone is in conformity with the provisions of this Annex.
TITLE VI FINAL PROVISIONS 
Article 28
Sub-Committee on customs and origin matters 
A Sub-Committee on customs and origin matters shall be set up under the Joint Committee to assist it in carrying out its duties and to ensure a continuous information and consultations process between experts. The said sub-committee shall be composed of experts from the Contracting Parties responsible for customs and origin matters.

Article 29Appendix 
Appendix to this Annex shall form an integral part thereof.

Article 30Goods in transit and storage 
Goods which conform to the provisions of Title II and which on the date of entry into force of this Agreement are either being transported or are being held in a Contracting Party in temporary storage, in bonded warehouses or in free zones, may be accepted as originating products subject to the submission, within four months from the date of entry into force of the Agreement, to the customs authorities of the importing country of “TR-AZ Certificate of Origin", drawn up retrospectively, and of any documents that provide supporting evidence of the conditions of transport.

Article 31
Amendments 
The provisions of this Annex may be amended in accordance with the Article 22 of this Agreement.


1. Exporter (name, address, country): 2. Consignee (name, address, country)
4. Nr}$ CERTIFICATE ON ORIGIN OF GOODS TR-AZ FORM Issued (name of the country) To be submitted to (name of the country): 3. Means and routes of transportation (if known)

1. Exporter (name, address, country): 6. N$ Item number of the good
4. Nr}$ CERTIFICATE ON ORIGIN OF GOODS TR-AZ FORM Issued (name of the country) To be submitted to (name of the country): 7 Number of places and kind of packaging

1. Exporter (name, address, country): A: 4 * Please mdicate ung of the following origin criteriay

- P:“P" should be placed in Box 9 if the good is wholly produced or obtained in a Party within the context of Article 3(a) and Article 4.

- C:“C" should be placed in Box 9 if the good is produced in a Party exclusively from originating materials from a Party within the context of Article 7.
- W:‘“W" should be placed in Box 9 if the good satisfies the requirement in Article 5.1 of a value content of third party originating materials not exceeding 45 percent of the ex-works price of the product.