Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2023-12-14

14 Aralık 2023 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 32399
YÖNETMELİK
Ticaret Bakanlığından:
PERAKENDE
TİCARETTE UYGULANACAK İLKE VE KURALLAR HAKKINDA
YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 6/8/2016 tarihli ve 29793
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve
Kurallar Hakkında Yönetmeliğin 1 inci maddesinin birinci fıkrasına “ilke ve
kurallar ile” ibaresinden sonra gelmek üzere “üretici, tedarikçi ve”
ibaresi eklenmiş ve ikinci fıkrasında yer alan “işletmelerin uymaları”
ibaresi “ticarette uyulması” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendinde yer alan “Gümrük ve” ibaresi yürürlükten
kaldırılmış, (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (j) bendi
yürürlükten kaldırılmış ve aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.
“d) Büyük ölçekli işletme: 25/5/2023
tarihli ve 32201 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Küçük ve Orta Büyüklükteki
İşletmeler Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde
belirtilen orta ölçekli işletme sınırını aşan perakende işletmeyi,”
“v) Otuz gün içinde bozulabilen
tarım ve gıda ürünü: İşlenmemiş sebze ve meyveler ile uygun saklama koşullarına
rağmen üretim tarihinden itibaren otuz gün içinde bozulabilen işlenmemiş
kırmızı etler, işlenmemiş kanatlı etleri, işlenmemiş su ürünleri, sakatat,
mantar, yumurta, süt ve süt ürünleri, unlu mamuller, tüketime hazır gıda
maddeleri ve kısmen pişmiş ürünler ile 5 inci maddenin yedinci fıkrasına
göre Bakanlık tarafından karar verilen diğer ürünleri,”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesi başlığı ile
birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Tedarik zincirinde haksız ticari uygulamalar
MADDE 4- (1) Haksız ticari uygulamalarda
bulunulamaz. Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler arasındaki ticari
ilişkilerde taraflardan birinin diğer tarafın ticari faaliyetlerini önemli
ölçüde bozan, makul karar verme yeteneğini azaltan veya normal şartlarda
taraf olmayacağı bir ticari ilişkinin tarafı olmasına sebep olan
faaliyetleri haksız ticari uygulamadır.
(2) Aşağıda belirtilen faaliyetler her durumda
haksız ticari uygulama kabul edilir:
a) Kalite standartlarının sağlanması amacıyla
sözleşmede yer verilen ürün içeriği, kullanılacak teknoloji gibi koşullar
hariç olmak üzere, herhangi bir gerçek veya tüzel kişiden mal veya hizmet
teminine zorlamak.
b) Kampanya maliyetini, kampanyalı satış yapmak
istemeyen tarafa yansıtmak.
c) Tarım ve gıda ürünlerinin tedarikinde ticari
ilişkinin koşullarını yazılı sözleşmeyle veya taraflar arasındaki
mutabakatı gösterebilecek e-posta, faks veya elektronik ortamdaki diğer
yazılı araçlarla belirlememek.
ç) Karşı tarafın aleyhine tek taraflı değişiklik
yapma yetkisi veren veya vade, iade ve kampanya koşulları gibi esaslı
hususlarda açık ve anlaşılır olmayan hükümlere sözleşmede yer vermek.
d) Aktivite, reklam, dergi, anons
ve benzeri şekillerde tanıtım hizmeti veya teşhir ünitelerinde özel konumlandırma
hizmeti gibi ürün talebini doğrudan etkileyen herhangi bir hizmet vermediği
ve verdiği hizmetin türü, süresi ve/veya sayısını ve hizmet bedelinin tutar
ya da oranını sözleşmede belirtmediği halde prim ve bedel almak veyahut
mağaza açılışı ve tadilatı, ciro açığı, banka ve kredi kartı katılım bedeli
ve başka adlar altında prim ve bedel almak.
e) Karşı tarafın kusurundan kaynaklanan durumlar hariç
olmak üzere, üretim tarihinden itibaren otuz gün içinde bozulabilen tarım
ve gıda ürünlerine yönelik siparişleri, ürünün teslim tarihinden önceki
otuz gün içinde iptal etmek.
f) Karşı tarafın kusurundan kaynaklanan durumlar
hariç olmak üzere, üretim tarihinden itibaren otuz gün içinde bozulabilen
tarım ve gıda ürünlerinin tesliminden veya mülkiyetinin devrinden sonra
bozulma ya da zayi olma gibi maliyetleri yansıtmak.
(3) Birinci fıkra kapsamında aşağıda belirtilen
faaliyetler haksız ticari uygulama kabul edilir:
a) Karşı tarafın kusurundan kaynaklanan durumlar
hariç olmak üzere idari ve cezai yaptırımlara veya müşteri şikayetlerine ilişkin maliyetleri yansıtmak.
b) Kararlaştırılan teslim
tarihine uyulmaması, ürün niteliğinin ve saklama koşullarının sağlanmaması
gibi nesnel ölçütlere dayanan aykırılık hallerinde uygulanacak hükümlere
sözleşmede yer verilmediği hâlde ya da kamu kurumlarına veya adli mercilere
başvuruda bulunulduğu gerekçesiyle, ürünlerin listeden çıkarılması, sipariş
edilen ürün miktarının azaltılması, bu ürünlere ilişkin pazarlama ya da
kampanya benzeri hizmetlerin durdurulması veya mali yükümlülük getirilmesi
gibi ticari misillemelerde bulunmak.
c) İşletme ölçeği ile ürün ve faaliyetlerine
ilişkin esaslı hususlarda gerçek dışı veya yanıltıcı açıklama veya
bildirimde bulunarak karşı tarafın zararına sebep olmak.
ç) 12/C maddesinin birinci fıkrasında belirtilen
hızlı tüketim malları hariç olmak üzere üretim tarihinden itibaren otuz gün
içinde bozulabilen tarım ve gıda ürünlerini tesliminden veya mülkiyetinin
devrinden sonra satılamadığı gerekçesiyle iade etmek.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“MADDE 5- (1) Üretici, tedarikçi ve perakende
işletmeler arasındaki ticari ilişkilerden kaynaklanan ödemelerin,
sözleşmede öngörülen süre içinde yapılması esastır.
(2) Üretim tarihinden itibaren otuz gün içinde
bozulabilen tarım ve gıda ürünlerine ilişkin ödemelerin süresi; alacaklının
mikro veya küçük, borçlunun orta veya büyük ölçekli ya da alacaklının orta,
borçlunun büyük ölçekli olması durumunda otuz, diğer durumlarda kırk beş
günü geçemez.
(3) İkinci fıkrada belirtilen ürünlerin dışında
kalan tarım ve gıda ürünlerine ilişkin ödemelerin süresi, alacaklının mikro
veya küçük, borçlunun orta veya büyük ölçekli ya da alacaklının orta,
borçlunun büyük ölçekli olması durumunda altmış günü geçemez.
(4) Ödemenin çekle yapılması durumunda, geçerli
ibrazın başladığı tarih; vadeli araçlarla yapılması durumunda ise vade
tarihi bu maddede belirtilen süreler içinde olmalıdır.
(5) Bu maddede belirtilen süreler, teslim veya
mülkiyetin devri tarihlerinden hangisi önce ise o tarih esas alınarak
hesaplanır. Kısmi teslim veya devirlerde ödeme süresinin hesaplanmasında
her bir teslimat veya devir ayrı ayrı dikkate
alınır. Ödemenin süresi içinde yapıldığına ilişkin ispat yükü borçluya
aittir.
(6) Mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler, Küçük
ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Yönetmeliği uyarınca sınıflandırılır.
İkinci ve üçüncü fıkralar kapsamında ölçek tespiti yapılabilmesi için
borçlu, e-Devlet kapısı üzerinden verilen ve işletme ölçeğini gösteren
İşletme Sınıfı ve KOBİ Vasfı Belgesini alacaklıdan talep etmek ve bu
belgeyi kendi işletmesi için alacaklıya vermekle yükümlüdür.
(7) Otuz gün içinde bozulup bozulmadığı hususunda
tereddüde düşülen tarım ve gıda ürünlerinde Bakanlık, Tarım ve Orman
Bakanlığının görüşünü alarak karar verir. Verilen karar, Bakanlığın
internet sitesinde ilan edilir ve üst meslek kuruluşlarına gönderilir.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
“(6) Bakanlık, birinci fıkrada belirtilen ve şube
sayısı iki yüzden fazla olan zincir mağazalara, iki yüz elli metrekareden
fazla satış alanına sahip şubelerinde uygulanmak üzere, tıbbi beslenme
tedavisi gerektiren hastalıklara yönelik gıda ürünü satış yükümlülüğü
getirmeye yetkilidir.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 12/A maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendinde yer alan “süresi, 5 inci maddenin ikinci fıkrasında
öngörülen süreyi” ibaresi “süresi otuz günü” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 12/C maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “temini karşılığında” ibaresinden sonra gelmek üzere
“her bir fatura veya fatura yerine geçen belge için” ibaresi eklenmiş ve
“en az yarısı,” ibaresinden sonra gelmek üzere “her bir fatura veya fatura
yerine geçen belge için” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “Gümrük ve” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 9- Bu Yönetmelik 1/1/2024
tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 10-
Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret
Bakanı yürütür.