Türkiye Cumhuriyeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Arasında Serbest Ticaret Anlaşması Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2021-05-25

25 Mayıs 2021 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 31491
YÖNETMELİK
Ticaret Bakanlığından:
TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE BÜYÜK BRİTANYA VE KUZEY
İRLANDA
BİRLEŞİK KRALLIĞI ARASINDA SERBEST TİCARET
ANLAŞMASI
KAPSAMI TİCARETTE EŞYANIN TERCİHLİ MENŞEİNİN
TESPİTİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve
kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 29/12/2020 tarihinde
imzalanan ve 13.3 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca 1/1/2021
tarihinden itibaren her iki taraf için uygulanmaya başlanan Türkiye
Cumhuriyeti ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Arasında
Serbest Ticaret Anlaşmasının eki “Menşe Kuralları ve Menşe İşlemlerine
İlişkin Protokol”ün uygulanmasına dair usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 10/7/2018 tarihli ve 30474
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 448 inci maddesi ile 1 inci
maddede belirtilen Protokol’e dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti (bundan sonra
Türkiye olarak anılacaktır) ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik
Krallığı (bundan sonra İngiltere olarak anılacaktır) arasındaki Anlaşmayı,
b) Armonize Sistem: 10/11/1988 tarihli ve 3501
sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunan Uyumu Sağlanmış (Armonize) Mal
Tanımı ve Kodlama Sistemi Hakkında Uluslararası Sözleşmede belirtilen
şekilde ve Sözleşmenin ekinde yer alan pozisyonları, alt pozisyonları ve
bunlara ait sayısal kodları, Bölüm, Fasıl ve Alt Pozisyon Notlarını ve
Armonize Sistemin yorumu ile ilgili Genel Kuralları kapsayan Nomanklatürü,
c) Avrupa Birliği: 28/9/2006 tarihli ve 26303
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 23/8/2006 tarihli ve 2006/10895 sayılı
Kararnamenin eki “Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük
Birliği’nin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar”ın 3 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan üye ülkeleri,
ç) Aynı eşya: Bu eşyanın menşeinin bu Yönetmelik
kapsamında belirlemesiyle ilişkili olmayan görünüşteki küçük
farklılıklardan bağımsız olarak, fiziksel özellikleri, kalitesi ve
tanınırlığı da dâhil olmak üzere her bakımdan aynı olan eşyayı,
d) Aynı ve birbirleri yerine geçebilen girdi veya
aynı ve birbirleri yerine geçebilen ürün: Aynı tür ve ticari kalitede, aynı
teknik ve fiziksel özelliklere sahip ve birbirinden ayırt edilemeyen girdi
veya ürünü,
e) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
f) Eşya: Hem girdi hem de ürünü,
g) Fabrika çıkış fiyatı: Ürün için, nihai işçilik
veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen ilgili Taraf ülkedeki
imalatçıya, kullanılan bütün girdilerin kıymetinin ve eşyanın üretimiyle
ilgili diğer tüm maliyetlerin dâhil edilmesi ve elde edilmiş ürünün ihracı
halinde geri ödenmiş veya ödenecek olan her tür yurt içi verginin düşülmesi
suretiyle, ürün için fabrika çıkışı itibarıyla ödenen fiyatı; son işçilik
veya işlemin taşeron olarak bir imalatçıya verilmiş olduğu hallerde
“imalatçı” terimi taşerona işi veren ticari kuruluşu (ödenen gerçek
fiyatın, ürünün imalatıyla ilgili olarak İngiltere veya Türkiye’de
gerçekleşen tüm maliyetleri yansıtmaması halinde fabrika çıkış fiyatı, tüm
bu maliyetlerin toplam tutarından, elde edilmiş ürünün ihracı halinde geri
ödenmiş veya ödenecek olan her tür yurt içi verginin düşülmesi suretiyle
elde edilir),
ğ) Fasıllar, pozisyonlar ve alt pozisyonlar: Gümrük
İşbirliği Konseyinin 26/6/2004 tarihli Tavsiye Kararı uyarınca
gerçekleştirilen değişiklikler de dâhil Armonize Mal Tanım ve Kodlama
Sistemi'ni (“Armonize Sistem”) oluşturan nomanklatürde kullanılan fasıllar,
pozisyonlar ve alt pozisyonları (dört ya da altı rakamlı kodları),
h) Girdi: Ürünün imalatında kullanılan herhangi bir
madde, hammadde, parça veya aksamı, ve benzeri,
ı) Girdilerin kıymeti: Kullanılan menşeli olmayan
girdilerin ithalatı esnasındaki gümrük kıymeti veya bunun bilinmemesi ve
tespit edilememesi halinde ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkedeki girdiler
için ödendiği tespit edilebilen ilk fiyatı (menşeli girdilerin kıymetinin
tespit edilmesi gerektiği hallerde, bu bent gerekli değişiklikler yapılmak
suretiyle uygulanır),
i) Gümrük idareleri: Türkiye için Ticaret Bakanlığı
ile İngiltere için yetkilendirilmiş idareleri,
j) İhracatçı: Menşeli bir eşya ihraç eden veya
üreten ve bir menşe beyanı yapan, bir Taraf ülkenin kanun ve
yönetmeliklerinde belirtilen şartlara uygun olarak, o Taraf ülkedeki
yerleşik kişiyi,
k) İmalat: Montaj dâhil olmak üzere her türlü
işçilik veya işlemi,
l) İthalatçı: Menşeli bir eşya ithal eden ve onun
için tercihli tarife muamelesi talep eden bir kişiyi,
m) Katma değer: Fabrika çıkış fiyatından, eşyaya
dâhil edilen, kümülasyonun uygulanabilir olduğu 5 inci ve 6 ncı maddede
belirtilen ülkeler menşeli her bir girdinin gümrük kıymetinin veya bu
kıymetin bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde ihracatı
gerçekleştiren Taraf ülkedeki girdiler için ödendiği doğrulanabilir ilk
fiyatın çıkarılması ile bulunan değeri,
n) Menşe beyanı: 19 uncu madde uyarınca menşeli bir
eşyanın tanımlanmasını sağlamak amacıyla bir ihracatçı tarafından yapılan
beyanı,
o) Menşeli olmayan girdilerin kullanılabilecek
azami oranı: Ürün üzerinde gerçekleştirilen bir imalatın, ürüne menşe
statüsü kazandırmak için yeterli bir işçilik veya işlem olarak
değerlendirilebilmesi maksadıyla, menşeli olmayan girdilerin o imalatta
kullanılmasına izin verilen azami oranı (bu oran, ürünün fabrika çıkış
fiyatının ya da belirli bir fasıl grubu, fasıl, pozisyon veya alt pozisyonda
sınıflandırılan kullanılan girdilerin safi ağırlığının belli bir yüzdesi
olarak ifade edilebilir),
ö) Sevkiyat: Bir ihracatçıdan bir alıcıya aynı anda
gönderilen ya da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı
kapsamında yer alan, veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura
kapsamına giren ürünleri,
p) Sınıflandırılmış: Bir ürün veya girdinin
Armonize Sistemin belirli bir pozisyon veya alt pozisyonu altında
sınıflandırılmasını,
r) Taraf ülkeler: Türkiye ile İngiltere’yi,
s) Ürün: Bilahare başka bir imalatta da
kullanılması söz konusu olsa bile, imal edilmiş bir ürünü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menşeli Ürün Kavramının Tanımı ve Şartları
Menşe
kuralı
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, aşağıda
belirtilen ürünler İngiltere menşeli kabul edilirler:
a) 7 nci maddede belirtildiği şekilde, tamamen
İngiltere’de elde edilen ürünler.
b) 8 inci maddede belirtildiği şekilde,
İngiltere’de yeterli işçilik veya işlemden geçirilmiş olmaları kaydıyla,
tamamen orada elde edilmemiş girdiler ihtiva etmek suretiyle İngiltere’de
elde edilen ürünler.
(2) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, aşağıda
belirtilen ürünler Türkiye menşeli kabul edilirler:
a) 7 nci maddede belirtildiği şekilde, tamamen
Türkiye’de elde edilen ürünler.
b) 8 inci maddede belirtildiği şekilde, Türkiye’de
yeterli işçilik veya işlemden geçirilmiş olmaları kaydıyla, tamamen orada
elde edilmemiş girdiler ihtiva etmek suretiyle Türkiye’de elde edilen
ürünler.
İngiltere’de
kümülasyon
MADDE 5 – (1) 4 üncü maddenin birinci fıkrasına halel
getirmeksizin, bünyelerine İsviçre (Liechtenstein dâhil), İzlanda, Norveç,
Türkiye veya Avrupa Birliği (AB) veya EK-4’te listelenen bir ülke menşeli
girdiler dâhil edilmek suretiyle İngiltere’de elde edilen ürünler,
İngiltere’de 10 uncu maddede belirtilen işlemlerin ötesinde bir işçilik
veya işlemden geçmiş olmaları şartıyla, İngiltere menşeli olarak kabul
edilirler. Söz konusu girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş
olmaları gerekmez.
(2) 4 üncü maddenin birinci fıkrasına halel
getirmeksizin ve 50 ila 63 üncü fasıllarda sınıflandırılan ürünler hariç
olmak üzere, İzlanda, Norveç veya AB'de gerçekleştirilen işçilik veya
işlemler, elde edilen ürünler 10 uncu maddede belirtilen işlemlerin
ötesinde İngiltere’de bilahare bir işçilik veya işlemden geçmiş olmaları
şartıyla İngiltere’de gerçekleştirilmiş olarak kabul edilirler.
(3) Birinci fıkrada düzenlenen kümülasyon için
İngiltere’de gerçekleştirilen işçilik veya işlem 10 uncu maddede belirtilen
işlemlerin ötesine geçmez ise, elde edilen ürün yalnızca, İngiltere’de
eklenen katma değerin, birinci fıkrada belirtilen diğer ülkelerden biri
menşeli olup kullanılan girdilerin kıymetini geçmesi halinde, İngiltere
menşeli olarak kabul edilir. Eğer bu gerçekleşmez ise, elde edilen ürün,
İngiltere’de imalatta kullanılan menşeli girdilerden en yüksek kıymete
sahip olan girdinin ait olduğu ülke menşeli olarak kabul edilir.
(4) Birinci fıkrada belirtilen ülkelerden biri
menşeli olup, İngiltere’de hiçbir işçilik veya işleme tabi tutulmayan
ürünler, bu ülkelerden birine ihraç edilmesi halinde menşelerini korur.
(5) AB açısından, bu maddede düzenlenen kümülasyon;
a) İngiltere, Türkiye ve AB’nin bu maddenin doğru
şekilde uygulanmasını sağlayan idari iş birliği düzenlenmelerinin olması,
b) Girdiler ve ürünlerin, bu Yönetmelikteki
kurallarla aynı menşe kurallarının uygulanması suretiyle menşe statüsü elde
etmiş olması,
c) Kümülasyon uygulamasına dair gerekli
düzenlemelerin tamamlandığına ilişkin bildirimlerin, Taraf ülkeler ve AB
tarafından yayımlanmış olması,
halinde uygulanabilir.
(6) Beşinci fıkrada düzenlenen hariç olmak üzere,
bu maddede düzenlenen kümülasyon;
a) Menşe statüsünün elde edilmesi sürecine dâhil
olan ülkeler ile varış ülkesi arasında, GATT 1994’ün XXIV üncü maddesi
çerçevesinde bir tercihli ticaret anlaşmasının mevcut olması,
b) Girdiler ve ürünlerin, bu Yönetmelikteki
kurallarla aynı menşe kurallarının uygulanması suretiyle menşe statüsü elde
etmiş olması,
halinde uygulanabilir.
Türkiye’de
kümülasyon
MADDE 6 – (1) 4 üncü maddenin ikinci fıkrasına halel
getirmeksizin, bünyelerine İngiltere, İsviçre (Liechtenstein dâhil),
İzlanda, Norveç veya AB veya EK-4’te listelenen bir ülke menşeli girdiler
dâhil edilmek suretiyle Türkiye’de elde edilen ürünler, Türkiye’de 10 uncu
maddede belirtilen işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmiş
olmaları şartıyla, Türkiye menşeli olarak kabul edilirler. Söz konusu
girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.
(2) 4 üncü maddenin birinci fıkrasına halel
getirmeksizin ve 50 ila 63 üncü fasıllarda sınıflandırılan ürünler hariç
olmak üzere, İzlanda, Norveç veya AB'de gerçekleştirilen işçilik veya
işlemler, elde edilen ürünler 10 uncu maddede belirtilen işlemlerin
ötesinde Türkiye’de bilahare bir işçilik veya işlemden geçmiş olmaları
şartıyla Türkiye’de gerçekleştirilmiş olarak kabul edilirler.
(3) Birinci fıkrada düzenlenen kümülasyon için
Türkiye’de gerçekleştirilen işçilik veya işlem 10 uncu maddede belirtilen
işlemlerin ötesine geçmez ise, elde edilen ürün yalnızca, Türkiye’de
eklenen katma değerin, birinci fıkrada belirtilen diğer ülkelerden biri
menşeli kullanılan girdilerin kıymetini geçmesi halinde, Türkiye menşeli
olarak kabul edilir. Eğer bu gerçekleşmez ise, elde edilen ürün, Türkiye’de
imalatta kullanılan menşeli girdilerden en yüksek kıymete sahip olan
girdinin ait olduğu ülke menşeli olarak kabul edilir.
(4) Birinci fıkrada belirtilen ülkelerden biri
menşeli olup, Türkiye’de hiçbir işçilik veya işleme tabi tutulmayan
ürünler, bu ülkelerden birine ihraç edilmesi halinde menşelerini korur.
(5) Birinci fıkrada belirtilen AB menşeli girdilerin,
Avrupa Birliği ve Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu ile Büyük Britanya ve
Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı arasında tesis edilen Ticaret ve İşbirliği
Anlaşması kapsamında AB menşeli olduğunun ispatı, 2006/10895 sayılı Türkiye
ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliği’nin Uygulanmasına
İlişkin Esaslar Hakkında Karar uyarınca, A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde
ithal edilen eşya için AB’deki tedarikçisi tarafından düzenlenen ve bir
örneği EK-5’te yer alan tedarikçi beyanı ile yapılır.
(6) Beşinci fıkrada düzenlenen hariç olmak üzere,
bu maddede düzenlenen kümülasyon;
a) Menşe statüsünün elde edilmesi sürecine dâhil
olan ülkeler ile varış ülkesi arasında, GATT 1994’ün XXIV üncü maddesi
çerçevesinde bir tercihli ticaret anlaşmasının mevcut olması,
b) Girdiler ve ürünlerin, bu Yönetmelikteki
kurallarla aynı menşe kurallarının uygulanması suretiyle menşe statüsü elde
etmiş olması,
halinde uygulanabilir.
Tamamen
elde edilmiş ürünler
MADDE 7 – (1) Aşağıdaki ürünler, tamamen bir Taraf ülkede
elde edilmiş kabul edilirler:
a) Kendi toprağından veya deniz yatağından
çıkartılan madencilik ürünleri ve doğal sular.
b) Taraf ülkede hasat edilen veya yetiştirilen su
bitkileri dâhil bitkiler ve bitkisel ürünler.
c) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar.
ç) Taraf ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan
elde edilen ürünler.
d) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş hayvanların
kesilmesi suretiyle elde edilen ürünler.
e) Taraf ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde
edilen ürünler.
f) Yumurtalar, larvalar, yavru balıklar veya
tırtıllardan Taraf ülkede doğmuş veya yetiştirilmiş balıklar, kabuklu
hayvanlar, yumuşakçalar ve suda yaşayan diğer omurgasızlardan su kültürü
ürünleri.
g) Karasular dışındaki denizlerden kendi gemileri
ile elde edilen deniz balıkçılığı ürünleri ve diğer ürünler.
ğ) Münhasıran (g) bendinde belirtilen ürünlerden
kendi fabrika gemilerinin bordasında üretilen ürünler.
h) Yalnızca hammaddelerin geri kazanılmasına
müsait, Taraf ülkede toplanmış kullanılmış maddeler.
ı) Taraf ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu
ortaya çıkan atık ve hurdalar.
i) Münhasır işletme hakkına sahip olması kaydıyla,
kendi karasuları dışında yer alan deniz toprağından veya deniz toprağı
altından çıkartılan ürünler.
j) Münhasıran (a) ila (i) bentlerinde tanımlanan
ürünlerden Taraf ülkede üretilen eşya.
(2) Birinci fıkranın (g) ve (ğ) bentlerindeki
"kendi gemileri" ve "kendi fabrika gemileri" terimleri
sırasıyla sadece aşağıdaki gerekliliklerin hepsini karşılayan gemiler ve
fabrika gemilerini kapsar:
a) İngiltere veya Türkiye’de kayıtlı olanlar.
b) İngiltere veya Türkiye bayrağı altında
seyredenler.
c) Aşağıda belirtilen şartlardan birini
karşılayanlar:
1) En az yüzde 50’si İngiltere veya Türkiye
vatandaşlarına ait olanlar.
2) Ana ofisi ve asıl işletme merkezi İngiltere’de
veya Türkiye’de olan ile en az yüzde 50’si İngiltere’ye veya Türkiye’ye
veya bu Taraf ülkelerin kamu tüzel kişileri veya vatandaşlarına ait
şirketlere ait olanlar.
Yeterli
işçilik veya işlem görmüş ürünler
MADDE 8 – (1) Üçüncü fıkraya ve 10 uncu maddeye halel
getirmeksizin, bir Taraf ülkede tamamen elde edilmemiş ürünler, bu eşya
için EK-2'de yer alan listede belirtilen şartlar yerine getirildiği
takdirde yeterli derecede işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkra uyarınca bir Taraf ülkede menşe
kazanan bir ürün, başka bir ürünün imalatında bir girdi olarak kullanılmışsa,
imalatında kullanılmış olabilecek menşeli olmayan girdiler dikkate alınmaz.
(3) Birinci fıkrada belirtilen şartların karşılanıp
karşılanmadığı her bir ürün için tespit edilir. Ancak ilgili kuralda
menşeli olmayan girdilerin azami oranının esas alındığı hallerde, Taraf
ülkelerin gümrük idareleri ihracatçılara maliyetler ve döviz kurlarındaki
dalgalanmaları hesaba katmak üzere, dördüncü fıkrada belirtildiği şekilde
ortalama esas üzerinden ürünlerin fabrika çıkış fiyatını ve menşeli olmayan
girdilerin kıymetini hesaplama yetkisi verebilir.
(4) Üçüncü fıkranın ikinci cümlesinin uygulandığı
hallerde, ürünün ortalama fabrika çıkış fiyatı ve kullanılan menşeli
olmayan girdilerin ortalama kıymeti sırasıyla, önceki mali yıl boyunca
gerçekleştirilen ürünlerin tüm satışlarından fabrika çıkış fiyatlarının
toplamı ile ihracatçı Taraf ülke tarafından tanımlandığı üzere önceki mali
yıl boyunca veya tüm mali yıl için rakamların üç aydan daha az olmayan daha
kısa bir dönem için mevcut olmadığı durumda, ürünlerin imalatında
kullanılan menşeli olmayan tüm girdilerin kıymetinin toplamı esas alınarak
hesaplanır.
(5) Ortalama esasa göre hesaplamayı tercih eden
ihracatçılar, referans mali yılını takip eden yıl boyunca veya uygun olduğu
hallerde, referans olarak kullanılan daha kısa süreyi takip eden yıl
boyunca bu yöntemi sürekli olarak uygular. Belirli bir mali yıl veya en az
üç ay gibi daha kısa bir temsili süre boyunca, bu yöntemin kullanımına
neden olan maliyetlerde veya döviz kurlarında dalgalanmaların sona erdiğini
kayda geçirmeleri halinde bu yöntemi uygulamayı bırakabilirler.
(6) Dördüncü fıkrada atıfta bulunulan ortalamalar,
menşeli olmayan girdilerin azami oranına uygunluğun sağlanması amacıyla,
sırasıyla fabrika çıkışı fiyatı ve menşeli olmayan girdilerin kıymeti
olarak kullanılır.
Tolerans
kuralı
MADDE 9 – (1) 8 inci maddeye istisna olarak ve ikinci ve
üçüncü fıkralara tabi olarak, EK-2'de yer alan listede belirtilen şartlar
uyarınca belli bir ürünün imalatında kullanılmaması gereken menşeli olmayan
girdiler, ancak toplam kıymetlerinin veya ölçülen safi ağırlıklarının;
a) 16 ncı fasılda sınıflandırılan işlenmiş
balıkçılık ürünleri hariç olmak üzere, Armonize Sistemin 2 nci fasıl ile 4
ila 24 üncü fasıllarında sınıflandırılan ürünler için, o ürünün ağırlığının
yüzde 15’ini,
b) (a) bendinde yer alanlar haricindeki ürünler
için, ürünün fabrika çıkış fiyatının yüzde 15’ini,
geçmemesi şartıyla kullanılabilir.
(2) Birinci fıkra, EK-1'in altıncı ve yedinci
notlarında belirtilen toleransların uygulandığı 50 ila 63 üncü fasıllarda
sınıflandırılan ürünlere uygulanmaz.
(3) Birinci fıkra, EK-2’de yer alan listede yer
verilen kurallarda, menşeli olmayan girdiler için belirlenmiş olan azami yüzdelerin
aşılmasına imkân tanımaz.
(4) Birinci ve ikinci fıkralar, 7 nci madde
uyarınca Taraf ülkede tamamen elde edilmiş ürünlere uygulanmaz. Bununla
birlikte, 10 uncu madde ve 11 inci maddenin birinci fıkrası saklı kalmak
kaydıyla, bu hükümlerde sağlanan tolerans, EK-2'deki listede yer verilen
kuralı, o ürünün imalatında kullanılan girdilerin tamamen elde edilmiş
olmasını gerektiren tüm ürünlere de uygulanır.
Yetersiz
işçilik veya işlem
MADDE 10
– (1) İkinci fıkraya halel
getirmeksizin, 8 inci maddede belirtilen koşulların sağlanıp sağlanmadığına
bakılmaksızın, aşağıdaki işlemler menşeli ürün statüsü verilmesi için
yetersiz işçilik veya işlem olarak kabul edilir:
a) Nakliyat ve depolama süresince eşyanın iyi
şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler.
b) Ambalaj ayırma ve birleştirme.
c) Yıkama, temizleme, toz, oksit, yağ, boya veya
diğer tabakalardan arındırma.
ç) Dokumaya elverişli maddeleri ütüleme veya
presleme.
d) Basit boyama ve cilalama işlemleri.
e) Pirinci kabuklarından ayırma ve kısmi veya tam
öğütme; tahıl ve pirinci parlatma ve perdahlama.
f) Şeker renklendirme veya tatlandırma veya şeker
topaklarını biçimlendirme işlemleri ile kristal şekeri kısmi veya tam
öğütme.
g) Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin
kabuklarını soyma, zarlarını ayıklama, çekirdeklerini çıkarma.
ğ) Keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme.
h) Eleme, kalburdan geçirme, sıraya koyma,
tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme (maddelerden setler oluşturma dâhil).
ı) Basit şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma,
torbalama, sandıklama, kutulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme ve
tüm diğer basit paketleme işlemleri.
i) Ürün veya paketler üzerine marka, etiket, logo
ve diğer benzeri ayırdedici işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri.
j) Farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin
basit şekilde karıştırılması.
k) Şekerin diğer herhangi bir girdi ile
karıştırılması.
l) Ürünlerin basit şekilde sulandırılması,
seyreltilmesi, suyunun alınması veya denşirilmesi.
m) Tam bir eşya oluşturmak üzere eşya parçalarının
basit montajı veya ürünlerin parçalarına ayrılması.
n) Hayvan kesimi.
o) (a) ila (n) bentlerinde belirtilen işlemlerden
iki veya daha fazlasının bir arada yapılması.
(2) Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya
işlemin birinci fıkra çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine
karar verilirken, ihracatçı Taraf ülkede gerçekleştirilen işlemlerin tümü
bir arada mütalaa edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Nitelendirme Birimi, Setler ve Etkisiz Unsurlar
Nitelendirme
birimi
MADDE 11
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanmasında nitelendirme birimi, Armonize Sistem nomanklatürünü
kullanarak sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli
bir üründür. Buna göre;
a) Muhtelif maddelerin montajı veya
gruplandırılmasından oluşan bir ürün, Armonize Sistemde tek bir pozisyonda
sınıflandırıldığında, bu ürünün tümü, nitelendirme birimini oluşturur.
b) Bir sevkiyat, Armonize Sistemde aynı pozisyon
içinde sınıflandırılan belli sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir ürün
bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilir.
(2) Armonize Sistemin (5) sayılı Genel Kuralı
çerçevesinde ambalaj, sınıflandırma açısından ürüne dâhil ediliyorsa, menşe
tespiti açısından da dâhil edilir.
(3) Bir teçhizat, makine, alet veya araç parçası
beraberinde teslim edilen normal bir teçhizatın bölümü durumundaki ve
fabrika çıkış fiyatına dâhil edilmiş bulunan aksesuarlar, yedek parçalar ve
aksam; söz konusu teçhizat, makine, alet veya araç içinde mütalaa edilir.
Setler
MADDE 12
– (1) Armonize Sistemin (3) sayılı
Genel Kuralında tanımlanan setler, tüm bileşenleri menşeli olduğunda
menşeli olarak kabul edilir. Ancak, bir set menşeli ve menşeli olmayan
ürünlerden oluştuğunda, menşeli olmayan ürünlerin kıymeti, setin fabrika
çıkış fiyatının yüzde 15’ini aşmıyorsa, set bir bütün olarak menşeli olarak
kabul edilir.
Etkisiz
unsurlar
MADDE 13
– (1) Bir ürünün menşeli bir ürün
olup olmadığını belirlemek için, imalatında kullanılabilecek;
a) Enerji ve yakıt,
b) Tesis ve teçhizat,
c) Makine ve aletler,
ç) Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan
herhangi bir eşyanın,
menşei dikkate alınmaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel Gereklilikler
Ülkesellik
ilkesi
MADDE 14
– (1) İkinci bölümde yer alan
menşe statüsü kazanılmasına ilişkin koşullar, ilgili Taraf ülkede kesintisiz
olarak yerine getirilir.
(2) İngiltere’den veya Türkiye’den başka bir ülkeye
ihraç edilmiş olan menşeli ürünlerin, geri gelmesi halinde, aşağıdaki
hususlar gümrük idarelerini tatmin edecek şekilde ispat edilmediği
takdirde, menşeli olmadığı kabul edilir:
a) Geri gelen ürünlerin, ihraç edilmiş ürünler ile
aynı olduğu.
b) Söz konusu ülkede bulunma veya ihraç edilme
süresi içerisinde, iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için gerekli
olanların ötesinde herhangi bir işleme tabi tutulmadığı.
(3) İkinci bölümde belirlenen kurallar uyarınca
kazanılan menşe statüsü, ihracatçı Taraf ülkeden ihraç edilen ve daha sonra
yeniden ithal edilen girdiler üzerinde, ihracatçı Taraf ülke dışında yapılan
işçilik veya işlemden, aşağıdaki koşulların sağlanması halinde etkilenmeyecektir:
a) Söz konusu girdilerin tamamen ihracatçı Taraf
ülkede elde edildiği veya ihraç edilmelerinden önce 10 uncu maddede
belirtilen işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçtiği.
b) (a) bendindeki durum;
1) Yeniden ithal edilen ürünlerin, ihraç edilen
girdilerin işçilik veya işlemden geçirilmesi ile elde edildiği,
2) Bu maddenin uygulanması ile ihracatçı Taraf ülke
dışında kazanılan toplam katma değerin, menşe statüsü talebine konu nihai
ürünün fabrika çıkış fiyatının yüzde 10 unu aşmadığı,
hususlarında gümrük idarelerinin tatmin edilmesi
ile kanıtlanır.
(4) Üçüncü fıkranın amaçları açısından, ikinci
bölümde düzenlenen menşe statüsünün kazanılması için gerekli koşullar,
ihracatçı Taraf ülke dışında yapılan işçilik ve işlemlere uygulanamaz.
Bununla birlikte, nihai ürünün menşe statüsünün belirlenmesinde, ürüne
dâhil edilen menşeli olmayan her girdi için EK-2’deki listede belirlenen
bir azami kıymet bulunduğu durumda, bu madde hükümlerinin uygulanmasıyla,
ihracatçı Taraf ülke dışında kazanılmış katma değerle birlikte dikkate
alındığında, ihracatçı Taraf ülkede ürüne dâhil edilen menşeli olmayan
girdilerin toplam kıymeti, belirlenen yüzdeyi aşmayacaktır.
(5) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümlerinin
uygulanması amacıyla, “toplam katma değer”, orada dâhil edilen girdilerin
kıymetlerini de içerecek şekilde, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke
dışında oluşan tüm maliyetler, anlamına gelmektedir.
(6) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri, EK-2’deki
listede düzenlenen koşulları yerine getirmeyen veya sadece 9 uncu maddede
yer alan genel tolerans kuralının uygulanması ile yeterli işçilik veya
işlemden geçmiş olduğu kabul edilen ürünler için uygulanmaz.
(7) Bu madde hükümlerinin kapsadığı türde ve
ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke dışında yapılan herhangi bir işçilik
veya işlem, hariçte işleme veya benzeri düzenlemeler vasıtasıyla yürütülür.
Değiştirilmeme-doğrudan
nakliyat
MADDE 15
– (1) Anlaşma hükümlerinde
sağlanan tercihli tarife sadece bu Yönetmeliğin gerekliliklerini karşılayan
ve İngiltere’ye veya Türkiye’ye ithal edileceği beyan edilen ürünlere, bu
ürünlerin ihracatçı Taraf ülkeden ihraç edilenlerle aynı olması kaydıyla
uygulanır. Bu ürünlerin değiştirilmemiş, herhangi bir şekilde
dönüştürülmemiş veya iyi koşullarda muhafaza edilmelerine yönelik işlemler
ya işaret ve etiket yapıştırılması veya mühür basılması ya da ithalatçı
Taraf ülkenin belli iç gerekliliklerine uygunluğunu temin etmek üzere,
dâhili kullanımı için beyanda bulunulmadan önce transit ülke veya
ülkelerindeki veya sevkiyatın bölündüğü ülke veya ülkelerdeki gümrük
gözetimi altında gerçekleştirilen belgelendirme işlemleri haricinde bir
işlemden geçirilmemiş olması gerekir.
(2) Ürünler veya sevkiyatlar, üçüncü transit ülkesi
veya ülkelerinde gümrük gözetimi altında olmaları koşuluyla depolanabilir.
(3) Bu Yönetmeliğin altıncı bölümüne halel
getirmeksizin, sevkiyatlar üçüncü transit ülkesi veya ülkelerinde gümrük
gözetimi altında olmaları koşuluyla bölünebilir.
(4) İthalatçı Taraf ülke, şüphe halinde
ithalatçıdan veya temsilcisinden, bu maddeye uygunluğun kanıtlanmasını
sağlamak üzere, her tür yazılı kanıt olarak ve özellikle;
a) Konşimento gibi yükleniciye ait taşımacılık
belgeleri,
b) Ambalaj işaret veya numaralarına dayanan gerçek
veya somut kanıtlar,
c) Transit ülkesi veya ülkelerinin veya sevkiyatın
bölündüğü ülke veya ülkelerin gümrük idarelerince eşyanın
değiştirilmediğine dair düzenlenen bir belge veya eşyanın transit ülkesi
veya ülkelerinde veya sevkiyatın bölündüğü ülke veya ülkelerde gümrük
gözetiminde kaldığını gösteren diğer tüm belgeler,
ç) Eşyanın kendisiyle ilgili her tür kanıt,
şeklinde verilebilecek tüm uygun belgelerin
ibrazını her an talep edebilir.
Sergiler
MADDE 16
– (1) 5 inci ve 6 ncı maddede
belirtilen ve kümülasyonun uygulanabilir olduğu ülkeler dışında, bir başka
ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve sergiden sonra bir Taraf ülkeye
ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler, aşağıdaki durumlar hakkında
gümrük idarelerinin tatmin edilmesi kaydıyla, ithalatta Anlaşma
hükümlerinden yararlanır:
a) Bir ihracatçının bu ürünleri İngiltere’den veya
Türkiye’den serginin yapıldığı ülkeye nakletmesi ve orada sergilemesi.
b) Ürünlerin bu ihracatçı tarafından İngiltere’deki
veya Türkiye’deki bir kişiye satılması veya o kişinin tasarrufuna
verilmesi.
c) Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden
hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildikleri durumda sevk edilmesi.
ç) Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri
andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek dışında başka bir amaçla
kullanılmaması.
(2) Bu Yönetmeliğin altıncı bölümü uyarınca bir
menşe beyanı hazırlanır veya düzenlenir ve ithalatı gerçekleştiren Taraf
ülkenin gümrük idarelerine normal şartlarda ibraz edilir. Serginin adı ve
adresi bu belgede gösterilir. Gerektiğinde, ürünlerin sergilendikleri
koşullara dair ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
(3) Birinci fıkra, özel amaçla yabancı ürün satmak
üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda düzenlenmemiş olan, süresi zarfında
eşyanın gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve
el sanatları sergi, fuar veya benzeri umumi gösterilere uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geri Ödeme veya Muafiyet
Gümrük
vergilerinde geri ödeme veya muafiyet
MADDE 17
– (1) Bu Yönetmeliğin altıncı
bölümü çerçevesinde menşe beyanı düzenlenen veya hazırlanan, bir Taraf ülke
menşeli, 50 ila 63 üncü fasıllarda sınıflandırılan ürünlerin imalatında
kullanılan menşeli olmayan girdiler, ihracatçı Taraf ülkede her ne türde
olursa olsun gümrük vergilerinin geri ödenmesine veya bunlardan muafiyete
tabi değildir.
(2) Birinci fıkradaki yasak, ihracatı
gerçekleştiren Taraf ülkede imalatta kullanılan girdilere uygulanabilen
gümrük vergisi veya eş etkili vergilerin kısmen veya tamamen iadesi veya
kaldırılması veya ödenmemesi yönündeki her türlü düzenlemeye; ürünlerin söz
konusu girdilerden elde edilip ihraç edildiği ve dâhilde kullanım için
alıkonmadığı hallerde ve bu tür iade veya ödemelerin fiilen veya açıkça
geçerli olduğu durumlarda uygulanır.
(3) Bir menşe beyanı kapsamındaki ürünlerin
ihracatçısı, söz konusu ürünlerin imalatında kullanılan menşeli olmayan
girdiler için geri ödeme yapılmadığını ve bu girdilere uygulanabilen tüm
gümrük vergileri veya eş etkili vergilerin fiilen ödendiğini ispat eden tüm
uygun belgeleri gümrük idarelerinin talebi üzerine herhangi bir zamanda
ibraz etmeye hazırlıklı olur.
(4) Birinci fıkradaki yasak, Taraf ülkeler arasında
5 inci maddenin birinci ve ikinci fıkraları veya 6 ncı maddenin birinci
fıkrası kapsamındaki menşe kümülasyonunun uygulanmasıyla menşe statüsü
kazanan ürünlerin ticaretine uygulanmaz.
ALTINCI BÖLÜM
Menşe İşlemleri
Tercihli
tarife talebi
MADDE 18
– (1) Türkiye veya İngiltere, bu
Yönetmeliğin gerekliliklerini karşılayan menşeli eşyanın, ithalatçı
tarafından 19 uncu maddenin gerekliliklerini karşılayan bir menşe beyanına
dayanarak yapılan tercihli tarife talebini esas almak suretiyle, bu
Yönetmelik uyarınca tercihli tarifeden yararlanmasını sağlar.
(2) İthalatçı ülke, bu Yönetmeliğin herhangi bir
gerekliliğini yerine getiremeyen bir ithalatçı, ihracatçı veya Taraf
ülkenin tercihli tarife talebini reddedebilir.
Menşe
beyanı
MADDE 19
– (1) Bir menşe beyanı;
a) İthal edilen eşyanın Anlaşma çerçevesinde
tercihli tarife için gerekli koşulları karşıladığını açıkça beyan eden
ihracatçının kendisi tarafından, EK-3’te belirlenen biçimde yazılı olarak
yapılır.
b) Söz konusu eşyayı yeterli ayrıntıda açıklayacak
şekilde tanımlayan bir fatura, teslimat notu veya başka bir ticari belge
üzerine yapılabilir veya bunlara eklenebilir.
(2) Menşe beyanı, ihracatçı tarafından elektronik
ortamda düzenlenebilir. Bu hallerde, düzenleyen kişinin açık bir şekilde
yazılı olması ve şekil ile içeriğinin EK-3’te yer verilen örneğe uygun
olması koşuluyla;
a) İhracatçı tarafından kağıt ortamında ıslak imza
atılmak suretiyle düzenlenmesini müteakip elektronik ortama aktarılarak
ithalatçıya gönderilen beyanın,
b) İhracatçının kendi el yazısı ile atacağı
orijinal imzasının imajını taşıyan veya elektronik olarak imzalanan,
herhangi bir imza imajı içermeyen beyanın,
yer aldığı fatura, teslimat notu veya ticari
belgenin aslı veya elektronik ortama aktarılarak ithalatçıya gönderilen
nüshasının, yazıcıdan alınan çıktısı kabul edilir.
(3) Türkiye’den yapılan ihracat işlemlerinde,
sonradan kontrole tabi tutulması halinde süreci kolaylaştırmak amacıyla,
menşe beyanı metninin sonuna ihracatın gerçekleştirildiği gümrük idaresinin
adı “Customs Office of Export - … ” şeklinde ilave edilir.
(4) Türkiye’de düzenlenen menşe beyanları
ihracatçının kendi el yazısı ile atacağı orijinal imzasını taşır. Ancak
onaylanmış ihracatçıdan, kendi adıyla hazırlanmış menşe beyanını kendi el
yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm sorumluluğu üzerine aldığına dair yazılı
bir taahhütnameyi ilgili gümrük idaresine vermiş olması koşuluyla, böyle
bir beyanı imzalama şartı aranmaz.
Menşe
beyanının geçerliliği
MADDE 20
– (1) Türkiye veya İngiltere, bir
menşe beyanının, yapıldığı tarihten itibaren on iki ay veya ithalatçı
ülkede tanınan daha uzun bir süre için geçerli olmasını sağlar. İthalatçı
ülkenin gümrük idaresinden bu geçerlilik süresi içerisinde tercihli tarife
talebinde bulunabilir.
(2) Türkiye veya İngiltere, bir menşe beyanının;
a) Menşeli eşyanın bir ülkeye tek bir sevkiyatı
için veya,
b) Menşeli aynı eşyanın birden fazla sevkiyatı
için, on iki ayı geçmemek kaydıyla menşe beyanında belirtilen süre
dâhilinde,
kullanılmasına imkan tanır.
(3) İthalatçı ülke, kendi yasa ve yönetmeliklerine
uygun olarak geçerlilik süresinden sonra gümrük idaresine sunulan bir menşe
beyanını tercihli tarife amacıyla kabul edebilir.
(4) Armonize Sistemin XV ila XXI inci başlıkları
altında sınıflandırılan, Armonize Sistemin 2(a) sayılı Genel Kuralı
çerçevesinde birleştirilmemiş veya demonte olan ürünler, parçalar halinde
ithal edilirse, ithalatçının talebi üzerine ve ithalatçı ülkenin gümrük
idaresi tarafından belirlenen gerekliliklere uygun olarak, bu tür ürünler
için tek bir menşe beyanı kullanılabilir.
Menşe
beyanı gerekliliğinden muafiyet
MADDE 21
– (1) Anlaşma kapsamında
Türkiye’ye ithal edilen ürünlerin toplam kıymetinin küçük paketler için 500
Euro’yu veya yolcunun zati eşyasını oluşturan ürünler için 1200 Euro’yu
aşmadığı hallerde, menşe beyanı ibraz edilmesi gerekmez.
(2) Birinci fıkra kapsamında gerçekleştirilen bir
ithalat işleminin, bu Yönetmeliğin menşe beyanları ile ilgili
gerekliliklerinden kaçınmak amacıyla gerçekleştirilmiş olduğunun tespit
edildiği hallerde, birinci fıkra hükümleri uygulanmaz.
Tercihli
tarifenin sonradan talep edilmesi
MADDE 22
– (1) Türkiye veya İngiltere,
kendi yasa ve yönetmelikleri ile uyumlu olarak, eşyanın ithal edildiğinde
menşeli olarak nitelendirildiği, ancak ithalatçının ithalat esnasında bir
menşe beyanının bulunmadığı hallerde, eşyanın ithalatçısının ithalat
tarihinden itibaren en geç iki yıl içerisinde, eşyanın tercihli tarifeye
tabi tutulmaması sonucunda ödenen vergilerin iade edilmesi için başvuruda
bulunmasına imkân tanır.
Haksız
tercihli tarife talepleri
MADDE 23
– (1) Türkiye veya İngiltere;
a) Menşe beyanını düzenleyen ve beyanın doğru
olmayan bilgiler içerdiğinin farkında olan veya buna inanmak için nedenleri
olan ihracatçının, menşe beyanının eşlik ettiği tüm eşyanın menşe statüsünü
etkileyen her tür değişikliği ithalatçıya yazılı olarak derhal bildirmek
zorunda olmasını,
b) İthal ettiği ve tercihli tarife uygulanan bir
eşyaya ilişkin menşe beyanının doğru olmayan bilgiler içerdiğinin farkında
olan veya buna inanmak için nedenleri olan bir ithalatçının, o eşyanın
menşe statüsünü etkileyen her tür değişikliği ithalatçı ülkenin gümrük
idaresine yazılı olarak derhal bildirmesini ve borçlu olduğu tüm vergileri
ödemesini,
temin eder.
(2) Türkiye veya İngiltere, kendi gümrük idaresini,
bir menşe beyanına ilişkin ceza vermeyi değerlendirdiği hallerde, birinci
fıkra uyarınca kendiliğinden yapılan bir bildirimi önemli bir hafifletici
unsur olarak değerlendirmeye teşvik eder. Bildirimin kendisi tarafından
yapıldığı hallerde, ithalatçı hatayı düzeltir ve borçlu olduğu tüm
vergileri geri öder.
Farklılıklar
MADDE 24
– (1) Türkiye veya İngiltere,
belgelerin ibraz edilen eşyaya ait olduğu kesin ise, menşe beyanında yer
alan ifadeler ile eşyanın ithalat işlemleri için gümrük idaresine ibraz
edilen belgelerde yer alan ifadeler arasında küçük farklılıkların tespit
edilmesinin menşe beyanını geçersiz ve hükümsüz kılmamasını temin eder.
(2) Türkiye veya İngiltere, menşe beyanındaki yazım
hataları gibi açıkça belirgin hatalardan dolayı, bu hatalar menşe beyanında
yer alan ifadelerin doğruluğu ile ilgili şüphe yaratmıyorsa, menşe
beyanının reddedilmemesini temin eder.
(3) Türkiye veya İngiltere, kendi ülkesine ithal
edilen eşyaya ilişkin menşe beyanının okunaksız veya görünürde kusurlu
olması halinde ithalatçıya, düzeltilmiş menşe beyanının bir kopyasını
ithalatçı ülkenin gümrük idaresine otuz gün içerisinde ibraz etme imkânı
tanır.
(4) İthalatçı ülkenin gümrük idaresi, tercihli
tarife uygulanmasını sadece fatura veya diğer ticari belgenin üçüncü bir
ülkede düzenlenmiş olması nedeniyle reddetmez.
Kayıt
tutma yükümlülüğü
MADDE 25
– (1) İhracatçı ülke, menşe
beyanını düzenlemiş bir ihracatçının, menşe beyanının düzenlenmesinden
sonraki üç yıl boyunca veya ihracatçı ülkenin belirleyeceği daha uzun bir
süre için, talep üzerine;
a) Menşe beyanının bir kopyasını,
b) Menşe beyanının eşyanın menşeli olduğu iddiasını
kanıtlayan, imalatçılar veya tedarikçilerden alınan tüm destekleyici
belgeleri ve yazılı beyanlarını,
muhafaza etmesini ve ibrazını isteyebilir.
(2) Türkiye veya İngiltere, bir ihracatçı imalatçı
ya da tedarikçinin yazılı bir beyanı üzerine bir menşe beyanını esas
almakta ise, o imalatçı ya da tedarikçinin birinci fıkrayla uyumlu olarak
kayıt tutmakla yükümlü olduğunu kabul eder.
(3) İthalatçı ülke, tercihli tarife tanınan bir
ithalatçının, menşe beyanının bir kopyası da dâhil olmak üzere, ithalat
tarihinden sonraki üç yıl boyunca veya bu ülkenin belirleyeceği daha uzun
bir süre boyunca eşyanın ithalatına ilişkin belgeleri muhafaza etmesini
isteyebilir.
(4) Türkiye veya İngiltere, kendi yasa ve
yönetmeliklerine uygun olarak, kendi ülkesindeki ithalatçılar, ihracatçılar,
imalatçılar ve tedarikçilerin belgeleri veya kayıtları, bu belgelerin veya
kayıtların erişilebilir ve basılabilir olması koşuluyla, her türlü ortamda
tutmasına izin verir.
(5) Türkiye veya İngiltere, bu madde uyarınca
kayıtları veya belgeleri tutmakla yükümlü olan, eşyanın ithalatçısı,
ihracatçısı, imalatçısı veya tedarikçisi, söz konusu kayıt veya belgeleri
bu Yönetmeliğe uygun olarak tutamaz veya bu kayıtlara veya belgelere
erişimi reddederse sonradan kontrole konu bir eşyaya tercihli tarifeyi reddedebilir.
Sonradan
kontrol
MADDE 26
– (1) Türkiye ve İngiltere, bu
Yönetmeliğin düzgün şekilde uygulanmasını sağlamak amacıyla, eşyanın bu
Yönetmelik çerçevesinde menşeli olup olmadığını doğrulamak ve bu Yönetmelik
kapsamındaki tercihli tarife taleplerinin gerçekliğinden emin olmak
amacıyla gümrük idareleri aracılığıyla birbirlerine yardımcı olur.
(2) Türkiye veya İngiltere’nin bir eşyanın menşeli
olduğuna veya bu Yönetmeliğin diğer tüm gerekliliklerinin karşılanıp
karşılanmadığına ilişkin kontrol talebi; ithalatçı ülkenin gümrük idaresi
tarafından uygulanan, rastgele seçim de dâhil, risk değerlendirme
yöntemlerini esas alır veya ithalatçı ülkenin eşyanın menşeli olup
olmadığına veya bu Yönetmeliğin diğer tüm gerekliliklerinin karşılanıp
karşılanmadığına ilişkin makul şüpheleri olduğu hallerde yapılır.
(3) İthalatçı ülkenin gümrük idaresi, bir eşyanın
menşeli olup olmadığını, ihracatçı ülkenin gümrük idaresinin bir eşyanın
menşeli olup olmadığına dair bir kontrol gerçekleştirmesini yazılı olarak
talep etmek suretiyle kontrol edebilir.
(4) İthalatçı ülkenin gümrük idaresi bir sonradan
kontrol talebinde bulunduğunda, ihracatçı ülkenin gümrük idaresine;
a) Talepte bulunan gümrük idaresinin adını,
b) Kontrolü yapılacak ihracatçı, imalatçı veya
tedarikçinin adını,
c) Kontrolün konusu ve kapsamını,
ç) Menşe beyanının bir kopyası ile varsa her tür
destekleyici belgeyi,
temin eder.
(5) Uygun olan hallerde, ithalatçı ülkenin gümrük
idaresi bir sonradan kontrolün parçası olarak ihracatçı ülkenin gümrük
idaresinden belirli bilgi ve belgeler talep edebilir.
(6) Sonradan kontrolün yapılması talebi ithalatçı
ülkenin gümrük idaresince ihracatçı ülkenin gümrük idaresine sertifikalı
veya kayıtlı posta veya o gümrük idaresince alındığını teyit eden diğer her
tür yöntemle yapılır.
(7) İhracatçı ülkenin gümrük idaresi ithalatçı
ülkenin gümrük idaresine, yazılı talebin alındığı tarihten itibaren kırk
beş gün veya taraflar arasında kararlaştırılan başka bir süre içinde bu
talebin alındığına dair (şüpheyi önlemek için elektronik posta ile
gönderilebilecek) yazılı bir onay verir.
(8) Altıncı fıkrada belirtilen talebin ardından,
ihracatçı ülkenin gümrük idaresi sonradan kontrolü gerçekleştirir. Bu
amaçla gümrük idaresi, kendi yasa ve yönetmeliklerine uygun olarak;
a) Belge talep edebilir.
b) Her tür kanıtı isteyebilir.
c) 25 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında
atıf yapılan kayıtları incelemek ve eşyanın imalatında kullanılan tesisleri
gözlemlemek için bir ihracatçı veya imalatçı veya tedarikçinin tesislerini
ziyaret edebilir.
(9) Türkiye veya İngiltere, bir ihracatçının bir
imalatçı veya tedarikçiden gelen yazılı bir beyana dayanan bir menşe
beyanını esas alması halinde bu ihracatçının, bu imalatçının veya
tedarikçinin ihracatçı ülkenin gümrük idaresine talep üzerine doğrudan belge
veya bilgi vermesini ayarlayabilmesine imkân tanır.
(10) On birinci fıkra çerçevesinde gerçekleştirilen
bir sonradan kontrolün sonuçları beklenirken ithalatçı ülke, vergilerin
ödenmesi veya kefalet, depozito ya da yasa ve yönetmeliklerinde düzenlenen
diğer yöntemlere uygun bir teminatın ödenmesi koşuluyla, eşyanın
ithalatçıya teslimine izin verir. Kontrol sonucunda, ithalatçı ülke eşyanın
menşeli olduğuna kanaat getirir ise eşyaya tercihli tarife uygular ve
fazladan ödenen tüm vergileri iade eder veya söz konusu teminat ödenmeyen
diğer yükümlülükleri de kapsamadığı sürece, tüm teminatı çözer.
(11) İhracatçı ülkenin gümrük idaresi, mümkün olan
en kısa sürede ve her halükârda sonradan kontrol için yazılı talebin
alınmasından itibaren on ay içerisinde kontrolü tamamlar ve kontrol
kapsamında;
a) İthalatçı ülkenin gümrük idaresine sertifikalı
veya kayıtlı posta veya o gümrük idaresince alındığını teyit eden diğer her
tür yöntemle, eşyanın menşeli olup olmadığını karara bağlayan ve aşağıdaki
bilgileri içeren yazılı bir rapor gönderir:
1) Kontrolün sonuçları.
2) Kontrole konu eşyanın tanımı ve menşe kuralının
uygulanması ile ilgili tarife sınıflandırması.
3) Eşyanın menşe statüsüne ilişkin gerekçeyi
desteklemek için eşyanın yeterli bir tanımı ve açıklaması.
4) Kontrolün yürütülme şekline ilişkin bilgi.
5) Uygun olan hallerde, destekleyici belgeler.
b) Yasa ile yönetmeliklerine tabi olarak, menşe
kontrol sonucunu ihracatçıya bildirir.
(12) Sonradan kontrolün tamamlanacağı süre, ilgili
gümrük idarelerinin karşılıklı mutabakatıyla uzatılabilir.
(13) Sonradan kontrolün ithalatçı, ihracatçı,
üretici veya tedarikçinin bu Yönetmeliğin herhangi bir gerekliliğini yerine
getirmediğini ortaya koyduğu hallerde, ithalatçı ülke eşyaya tercihli
tarifeyi reddedebilir.
(14) Sonradan kontrol sonucunun bu Yönetmeliğe
uygun olarak bildirilmediği hallerde, ithalatçı ülkenin gümrük idaresi,
makul şüphe olması veya eşyanın menşeli olup olmadığının tespit edilmemesi
durumunda eşyaya tercihli tarifeyi reddedebilir.
(15) Türkiye veya İngiltere, bu maddenin
uygulanmasıyla hakkında menşe konusunda bir hükme varılan herkese, esasen
kendi gümrük idaresi tarafından eşyanın menşeine dair verilen hükümlerin
gözden geçirilmesi ve temyizine ilişkin olarak kendi ülkesindeki
ithalatçılara sağladığı aynı hakları tanır.
(16) Türkiye veya İngiltere, aralarında, bu maddede
düzenlenen kontrol işlemlerine ilişkin olarak ya da bir eşyanın menşeli olarak
kabul edilip edilemeyeceğinin tespitinde menşe kurallarının yorumlanmasında
farklılıklar olması, bu farklılıkların kontrolü talep eden gümrük idaresi
ile kontrolü gerçekleştiren gümrük idaresi arasında danışmalarda
bulunulması suretiyle çözülememesi ve ithalatçı ülkenin gümrük idaresinin,
ihracatçı ülkenin gümrük idaresince gönderilen yazılı raporun aksine bir
menşe tespitinde bulunmak istemesi halinde, ithalatçı ülkenin gümrük
idaresi ihracatçı ülkenin gümrük idaresine yazılı raporun alınmasından itibaren
altmış gün içerisinde bildirimde bulunur.
(17) Türkiye veya İngiltere’nin talebi üzerine,
Türkiye veya İngiltere bu farklılıkları çözmek üzere on altıncı fıkrada
atıfta bulunulan bildirimin tarihinden itibaren doksan gün içerisinde
danışmalarda bulunur ve sonuçlandırır. Danışmaları sonuçlandırma süresi,
Türkiye ve İngiltere’nin karşılıklı yazılı mutabakatıyla olay bazında
uzatılabilir. İthalatçı ülkenin gümrük idaresi bu danışmaların
sonuçlanmasının ardından kendi menşe tespitini yapabilir.
(18) Her durumda, ithalatçı ile ithalatçı ülkenin
gümrük idaresi arasındaki farklılıkların halli ithalatçı ülkenin hukukuna
tabidir.
Muhasebesel
ayrım
MADDE 27
– (1) Bir ürünün işçilik ve
işleminde, aynı ve birbirleri yerine geçebilen menşeli ve menşeli olmayan
girdiler kullanılıyorsa, ticaret erbabı, muhasebesel ayrım yöntemini
kullanarak girdileri ayrı stoklarda tutmadan girdilerin yönetimini
sağlayabilir.
(2) Ticaret erbabı, muhasebesel ayrım yöntemini
kullanarak, ürünleri ayrı stoklarda tutmadan 1701 pozisyonunun aynı ve
birbirleri yerine geçebilen menşeli ve menşeli olmayan girdilerin
yönetimini sağlayabilir.
(3) Türkiye ve İngiltere, muhasebe ayrımının
uygulanmasının gümrük idarelerinin ön iznine tabi olmasını talep edebilir.
Gümrük idareleri izni, uygun görebileceği her türlü koşula bağlı olarak
verebilir ve iznin kullanımını izler. Gümrük idareleri, her ne suretle
olursa olsun, yararlananın izni herhangi bir şekilde uygunsuz kullandığı
veya bu Yönetmelikte belirlenen diğer herhangi bir koşulu yerine getirmediği
durumlarda, izni geri alabilir. Muhasebesel ayrımın kullanılması yoluyla,
herhangi bir zamanda, stoklar fiziki ayrıma tabi tutulduğunda elde edilecek
olandan, daha fazla ürünün “ihracatçı ülke menşeli” olarak kabul
edilemeyeceği sağlanır. Bu yöntem, ürünlerin imal edildiği ihracatçı ülkede
geçerli olan genel muhasebe ilkelerine göre uygulanır ve uygulamanın kaydı
tutulur.
(4) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen
yöntemden yararlanan kişi, ihracatçı ülke menşeli kabul edilebilecek ürün
miktarı için menşe beyanı düzenleyebilir veya başvurusunda bulunabilir.
Gümrük idarelerinin talebi üzerine, yararlanan kişi, stoklarının nasıl
işletildiğine dair bir bildirimde bulunur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Cezalar
MADDE 28
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı
fiiller hakkında, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu,
21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile ilgili
diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Sevk
halindeki veya antrepodaki eşyaya ilişkin geçici hükümler
MADDE 29
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olan ve 1/1/2021 tarihinde ihracatçı ülkeden ithalatçı ülkeye sevk
halinde olan ya da ithalatçı ülkede ithalat vergileri ödenmeksizin gümrük
kontrolü altında olan eşyaya, ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresine söz
konusu tarihten itibaren on iki ay içinde 18 inci maddede atıfta bulunulan
tercihli tarife talebinde bulunulması kaydıyla, Anlaşma hükümleri tatbik
edilebilir.
Yürürlük
MADDE 30
– (1) Bu Yönetmelik 1/1/2021
tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 31
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ticaret Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.