Yargıtay 2. ve 3. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2022-12-24

24 Aralik 2022 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32053
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 2. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO:KARAR NO:2022/88852022/8916
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN:MAHKEMESİ: Mersin 5. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 29.06.2021NUMARASI : 2021/155-2021/246DAVACILAR : 1-Maruf Erkeker 2-Sakine Erkeker DAVALILAR : 1-Ekrem Erkeker 2-Necibe Erkeker 
3-Mersin İl Nüfus MüdürlüğüDAVA TÜRÜ: Analık Davası

Taraflar arasındaki davanın yapilan muhakemesi sonunda, mahalli mahkemece verilen hükmün kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 21.04.2022 tarihli yazısı ile istenilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü 21.04.2022 tarihli kanun yararına temyiz isteminde; davanın davaya konu çocuk Samet'in davalilar Ekrem ve Necibe'nin çocuğu olarak gerçeğe aykırı beyanla oluşturulan nüfus kaydının iptali ile gerçek annesinin davacı Sakine olduğunun tespiti ve buna uvgun olarak nüfus kaydının düzeltilmesi istemi olduğu, genetik babanın nüfus kaydına işlenmesi talebine ilişkin davanın Mersin 4. Aile Mahkemesinin 2018/981 Esas sayılı dosyası ile görüldüğü halde, mahkemece 4787 sayılıKanunun 4. maddesine avkirı olarak babalık vönünden de tespit kararı verilmesi, ayrica tavzih kararları ve ek karar vermek sureti ile hüküm fikrasının değistirilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile kararın kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasınıistemiştir.

Dosyanın yapılan incelemesinde; davacilar Maruf ve Sakine Erkeker, Samet adlıçocuğun kendi çocukları olduğunu ancak nüfus kaydında davalılar Ekrem ve Necibe'nin üzerine yazıldığını, davalılar üzerindeki kaydın iptali ile çocuğun kendi hanelerine kaydının yapılması için dava açmışlar, Mersin 4. Aile Mahkemesi 2018/981 Esas sayılı dosyada 04.03.2021 tarihli duruşmada anneliğin tespiti talebi yönünden tefrik kararı vermiş, babalık davası yönünden davaya devam etmiş, tefrik sonucunda anneliğin tespitine yönelik talep Mersin 4. Aile Mahkemesinin 2021/159 Esas sayısına kaydedilmiş ve aile mahkemesi görevsizlik kararı vererek dosyanın talep halinde Mersin Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermiş, kararın kesinleşmesi üzerine dosya Mersin 5.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/155 Esas sayisına kaydolmuştur. Babaliğın tespiti yönünden Mersin 4. Aile Mahkemesi 2018/981 Esas sayılı dosyasında; davanın kabulüne,davacı Maruf Erkekerin TMK 301 ve devamı maddeleri gereğince Sametin babasıolduğunun tespiti ile nüfus kayıtlarının buna göre düzeltilmesine karar vermiş, karar 09.09.2021 tarihinde kesinleşmiştir. Anneliğin tespiti davası yönünden ise yapılan yargılama sonunda; Mersin 5. Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/155 Esas 2021/246 Karar sayıli ilamı ile 

davanın kabulüne, Samet'in gerçek annesinin Sakine Erkeker olduğunun, babasının Maruf Erkeker olduğunun tespiti ile nüfus kayıtlarındaki anne adi, baba adı ve anne baba bağlarının bu şekilde düzeltilmesine karar vermiştir. Öncelikle tefrik sonucu asliye hukuk mahkemesinde görülen bu dava sadece analığın tespitine ilişkin olup; Mersin 4. Aile Mahkemesinin 2018/981 Esas sayılı dosyasında babalık ile ilgili hüküm kurulmuş ve kesinleşmişken, mahkemece babalığın tespiti yönünden tekrar karar verilmesi hatalıdır.Karardan sonra mahkemece bu hata fark edilerek birden fazla tavzih kararı ile düzeltilmeye çalışılmış en son 11.10.2021 tarihli ek karar ile verilen babalık hükmü ve kesinleşme şerhi kaldırılmıştır. Hükmün tavzihini düzenleyen HMK madde 305e göre; hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fikralar içeriyorsa, icrasıtamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir. Hüküm fikrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez. Bu durumda mahkemece dava konusunu aşacak şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi verilen tavzih ek kararlar ile de hüküm fikrasının değiştirilmesi usul ve kanuna aykırı olup, bozmayıgerektirmiştir.

SONUÇ: Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363/1. maddesine dayalı kanun yararına temyiz isteğinin yukarıda açıklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA, oy birliğiyle karar verildi. 08.11.2022 (Sali)


Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/6069KARAR NO : 2022/7384
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: MUŞ 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/06/2021

NUMARASI : 2021/205-2021/637
DAVACI :ABDURRAHMAN ÇELİK VEK. AV. SEFA AVCI 
DAVALI : SEÇKİN İZ EĞİTİM KURUMLARI LİMİTED ŞİRKETİ
VEK. AV. GİZEM ŞENER TAŞ


Taraflar arasindaki menfi tespit davasinın mahkemece yapılan yargilaması neticesinde davanın reddine dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAY KARARI 
Davaci, 2019-2020 eğitim öğretim dönemi için üç çocuğunun kaydını davalıKuruma yaptırdığını, kayit esnasında kendisine bir sözleşme ve boş senet imzalatıldığıni,karşılıklı borç ilişkisinden ötürü yapılan bu sözleşmenin nakden olmayıp hizmet karşılığında verilmiş bir senet olduğunu,üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirerek davalı tarafa aldığı hizmet karşılığı 16.800,00 TL ödemede bulunduğunu, pandemi nedeniyle eğitim ve öğretime ara verildiğini,bu dönemde hizmet alamadığını ve kalan kısım için ödemede bulunmadığını belirterek Muş İcra Müdürlüğünün 2020/8446 esas numaralı icra takibinde borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davali, davacının açmış olduğu menfi tespit davasının dava şartı arabuluculuk kapsamında olup davacı tarafin dava açmadan önce arabulucuya başvurmadığını belirterek davanın usulden reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davanın 16/02/2021 tarihinde açıldıği, dava tarihi itibariyle arabulucuğun dava şartı olduğu, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulduğuna dair dosyada herhangi bir tutanak yer almadığıni, menfi tespit davalarının konusunun, bir miktar para alacağının ve gerektiğinde tazminatın ödenmesine ya da ödenmemesine ilişkin olmasıhasebiyle diğer eda davaları gibi neticeleri olduğu gerekçesiyle davanın 6502 SayılıTüketicinin Korunması Hakkında Kanununun madde 73/A, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-2/son cümle ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/2 ve 115/2 uyarınca arabuluculuk dava şartiı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının 15/08/2022 tarihli yazısında,6502 sayılı Tüketicinin KorunmasıHakkinda Kanununun 73 üncü maddesinin ikinci fikrasında tüketici mahkemeleri nezdinde Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütleri tarafından açılan davaların 02/07/1964 tarihli ve 

492 sayılı Harçlar Kanununda düzenlenen harçlardan muaf olduğu belirtildiğini, tüketici olan davacının açtığı eldeki davanın anılan hüküm uyarınca yargılama harçlarından muaf olduğu gözetilmeksizin karar ve ilam harcı ile başvurma harcının davacıdan tahsiline karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulmasi talep edilmiştir.

Eldeki dava, davalıya ait okula velisi olduğu çocuklarını kaydettiren davacının kayıt esnasında imzalayarak davalıya teslim ettiği bononun haksız ve hukuka aykırı olarak takibe konulduğu ileri sürülerek anılan bono nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanununun 73/2. maddesi gereği,tüketici mahkemeleri nezdinde Bakanlık,tüketiciler ve tüketici örgütleri tarafindan açılan davalar 02/07/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununda düzenlenen harçlardan muaftır.Buna göre davacının da tüketici olduğu ve harçtan muaf olduğu gözetilmeden aleyhine harçyüklenmesi usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmış olup Adalet Bakanlığının bu yöne ilişkin kanun yararına bozma talebinin kabulü gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, 6100 sayılı HMK'nin 363. maddesinin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 05/10/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.