Anayasa Mahkemesinin 8/7/2020 Tarihli ve 2017/24356 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2020-09-18

18 Eylül 2020 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayi : 31248
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR 
MURAT HALİÇ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2017/24356Karar Tarihi : 8/7/2020
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Muammer TOPAL Sefahaddin MENTEŞ
Raportör : Fatih ALKAN Başvurucu : Murat HALİÇVekili : Av. Murat SADAK 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denctlenmesi neticesinde elde edilen kayıtların imha edilmediği ve alenileştirildiği ileri sürülerek açtlan tazminat davasinın reddedilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkı ile baberleşme hürriyetiyle bağlantıł etkili başvuru hakkını ihłal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 22/5/2017 tarihinde yapımıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan õn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuștur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.

7.Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR 
8.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyłe olaylar özetle şöyledir:

9. Hizbullah terör örgütü adına eylem ve faaliyetlerde bulunduğu iddiasıyla başvurucu hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsaveılğı (Başsavcılık) tarafımdan 2011 yılında soruşturma başlatilmiştir.

10.Soruşturma sürecinde başvurucu hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 135. maddesi kapsamında iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması tedbiri uygulanmiştir.

11. Başvurucunun da aralarında bulunduğu altmış dört şüpheli hakkında Başsavcılık tarafından 2/11/2015 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına (takipsizłik) karar verilmiştir.Kararın gerekçesinde, şüpheliler hakkında telekomünikasyon yoluyla iletişimin denetlenmesi tedbiri uygulandığı ve söz konusu tedbirin uygulanmasına 22/5/2013 tarihinde son verildiği belirtilmiştir. Kararda; yürütülen soruşturmada operasyon yapılmasını gerektirecek mahiyette yeterli delile ulaşılamadığı, şüphelilerin gerçekleştirdiği görüşmelerin güncel görüşmeler kapsamında kaldığı ve neticede delił elde edilemediğinden şüpheliler hakkında kovuşturmaya yer ołmadığına karar verildiği ifade edilmiştir. Kararda, mahkeme kararlarına dayanılarak icra edilen iletişimin dinlenmesi, tespiti, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesine ilişkin tedbirlerin kaldırıldığı vurgulanmıştır. Ayrıca telekomünikasyon yoluyla iletişimin denetlenmesi nedeniyle 5271 sayılı Kanun'un 137. maddesinin (4) numaralıfikrası uyarınca ilgilí kişilere gerekli bildirimlerin yapılmasına, adli emanet memurluğunda bulunan kayıtlı materyallerin aynı maddenin (3) numaralı fikrası uyarınca imha edilmesine,bu hususta anılan merciye yazi yazilmasına da karar verilmiştir.

12. Başvurucu; telekomünikasyon yoluyla iletişimin denetlenmesine ilişkin koruma tedbirinin kanuna aykını şekilde iki yıłdan fazla süre boyunca uygulandığıni, söz konusu koruma tedbiri neticesinde elde edilen ve 2/11/2015 tarihli takipsizlik kararıyla birlikte imha edilmesine karar verilen kayıtların Başsavcılık tarafindan farklı mahkemelere gönderildiğini,kayıtłların 11/4/2016 tarihinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne (UYAP) yüklendiğini ve bu suretle alenilestirildiğini ileri sürerek 5271 savıl Kanun'un 141, maddesinde düzenlenen koruma tedbirleri nedeniyłe tazminat davası açmıştır. Bakırköy 15. Ağır Ceza Mahkemesince (Mahkeme) kayda ahnan ve 20.000 TL manevi tazminat talebini içeren 9/5/2016 tarihli dava dilekçesinde başvurucu, imha edilmesi gereken söz konusu kayıtların -tespit edebiłdiği kadarıyla- yirmi dört farklı dava dosyasına girdiğini iddia etmiş ve bu hususta mahkeme adi,esas numarası gibi detaylı bilgiler sunmuştur. Başvurucu; takipsizlik kararının üzerinden beşayi aşkın bir süre geçmesine rağmen soruşturma kapsamında elde edilen dinleme kayıtlarının imha edilmemiş olmasının ve bu kayitların UYAP'a yükłenip farklı mahkemelere gönderilerek alenileştirilımesinin 5271 sayıl Kanun'da yer alan usullere açıkça aykırıolduğunu ileri sürmüştür. Kişinin mahremiyetine ve haberleşmesine yönelik müdahaleler dolayısıyla oluşan zararların devlet tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, fiilî durumun Cumhuriyet saveıłarının eksik ve yanlış şekilde yaptığı işlemlerden kaynaklandığını ve açtığıdavanın 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesinin (3) numaralı fikrast kapsamında değerlendirilmeye uygun olduğunu iddia etmiştir.

13. Cumhuriyet savcısı tarafından Mahkemeye sunulan esas hakkındaki mütalaada 5271 sayıłı Kanun'un 141. maddesindeki yasal koşulları oluşmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

14. Mahkeme 23/12/2016 tarihinde davanın reddine karar vermiştir. Karann gerekçesinde 527l sayılı Kanun'un 141. maddesinde öngörülen hâllerin bulunmadığı ve mevcut durumun anılan maddenin (3) numaralı fikrası kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir.


15. Başvurucu, söz konusu kararın bozulması ve davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvurusunda bułunmuştur. 12/1/2017tarihli istinaf dilekçesinde 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesinin (3) numaralı fikrasının açık olduğunu, bu düzentemeyle suç soruşturması ya da kovuşturması sırasında kişise! kusur,haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dåhil olmak üzere häkimler ve Cumhuriyet savcıarıın verdikleri kararlar veya yaptıkłarı işlemler nedeniyle devlet aleyhine tazminat davası açılabileceğinin hüküm altına alındığıı ve mahkemelerin her şeyin kanunlarda açık şekilde düzenlenmesini beklemelerinin hukuka uygun ołmadığını iddia etmiştir. Başvurueu;Yargitay Ceza Genel Kurulunun 12/5/2015 tarihli kararını da zikretmiş ve kanunların her sorunu çözemeyeceğini, sorunların çözümü için uygun kurallar manzumesini ortaya koyduğunu, sorunların ise ancak karar vericiler tarafından çözülebileceğini ifade etmiştir.Aynı konu hakkında farklı mahkemelerce verilen kabul kararlarının bulunduğunu, bu yöndeki kararların 5271 saythı Kanun'un 141. maddesinin (3) numaralı fikrası çerçevesinde verildiğini, oluşan manevi zararlarının giderilmesi yönündeki talebinin yersiz gerekçelerle reddedildiğini de ileri sürmüştür.

16. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin 10/3/2017 tarihli kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde mahkeme kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, detillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu, başvurucu tarafindan ileri sürülen nedenlerin yerinde görüłmediği belirtilmiştir.

17. Nihai karar 22/5/2017 tarihinde öğrenilmiştir.
18.22/5/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
1. İlgili Mevzuat 
19. 5271 sayılı Kanun'un "İletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması" kenar başlıkhı 135. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) (Değișik: 21/2/2014-6526/12 md.) Bir suç dolavisıyła yapılan soruşturma ve kovuşturmada. suç işlendiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka suretle delił elde edilmesi imkânmın bulunmaması durumunda, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcismın kararıyła şüpheli veya sanığın telekomünikasyon yoluyla iłetişimi (….) dinlenehilir. kayda ahnabilir ve sival bilgileri değerlendirilebilir. Cumhuriyet savcisı kararını derhäl hákimin onayınu sunar ve hákim. kararıı en geç yirmi dört saut içinde verir. Sürenin dobnası veya håkim tarafindan aksine karar verilmesi hálimde tedbir Cumhuriyet savcisı tarafindan derhål kaldırılır.
(4) Birinci fikra hükmüne göre verilen kararda, yüklenen suçun türü, hakkmda tedbir uygulanacak kişinin kimliği. iletişim aracının türü. telefon numarası veya iletişim bağlantısını tespite imkän veren kodu, tedbirin türü. kapsamı ve süresi belirtilir. Tedbir kararı en çok iki ay için veriłebilir; bu sûre, bir ay daha uzatilahilir. (Ek cümle: 25/5/2005 

5353/17 md.) Ancak, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili olarak gerekli görülmesi halinde, häkim yukarıdaki sürelere ek olarak her defasında bir aydan fazla olmamak ve toplam üç ayi geçmemek üzere uzatimasına karar verebilir.
(6) (Ek: 2/12/2014-6572/42 md.) Şüpheti ve sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişiminin tespiti, soruşturma aşamasında hákim veya geciknesinde sakınca bulunan hállerde Cumhurivet savcisi, kovuşturma aşamasında malikeme karurına istinaden yapilır.Kararda. yüklenen suçun türü, hakkıda tedbir uygulanacak kişinin kimliği. iletişim aracınun türü, telefon numarası veya iletişim bağlantisını tespite imkán veren kodu ve tedbirin süresi belirtilir. ..

(7) Bu madde hükümlerine göre alman karar ve yapilan işlemler, tedbir süresince gizli tutulur.

1:
20. 5271 sayıhı Kanun’un "Kararların yerine getirilmesi, iletişim içeriklerinin yok edilmesi" kenat başlikhı 137. maddesinin (3) ve (4) numaralı fikraları şöyledir:
"(3) 135 inci maddeye göre verilen kararın uygulanması sırasıda şüpheli hakkmda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veriłmesi ya da aymı maddenin birinci fikrasıa göre hákim onayınm alinamaması halinde, bunn uvgulanmasına Cumhurivet savcısıtarafindan derhäl son verilir. Bu durumda. yapilan tespit veya dinlemeye ilişkin kayitlar Cumhuriyet savcısının denetimi altında en geç on gün içinde yok edilerek, durum bir tutanakla tespit edilir.

(4) Tespit ve dinlemeye ilişkin kaytların yok edilmesi halinde soruşturma evresinin bitiminden itibaren. en geç onbeş gün içinde, Cumhurivet Başsavcılıği. tedbirin nedeni,kapsamı, süresi ve sonueu hakkında ilgilisine yazılı olarak bilgi verir."
21. 5271 sayılı Kanun'un "Tazminat istemi" kenar başlıkh 141. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Suç soruşturması veya kovuşturması sirasında:
a) Kanunlarda belirtilen koşullar dişında yakalanan. tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen,
b) Kanuni gözaltı süresi içinde hákim önüne çikarılmayan,
c) Kanuni hakları hatrlatılmadan veya ħatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan.

d) Kanuna uygun olarak tutuklandığı hálde makul sürede yargılama mercii Iuzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakknda hüküm verilmeyen.

e) Kamuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadiğına veya berautlerine karar verilen.

f Mahküm olup da gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreleri, hükümlülük sürelerinden fazla olun veya işlediği suç için kanunda öngörülen cezanım sadece para cezası olmasınedeniyle zorunlu olarak bu cezayla cezalandirilan.


g) Fakalama veya tutuklama nedenlerive haklarındaki suçlamalar kendilerine. vaziyla veya humun hemen olanaklı bulunmadığı hållerde sözle açıklanmayan.
h) Yakalanmaları veya tutuklanmalart yakınlarına bildiriłmeyen,
i)Hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen,
j) Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları ołuşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedhirler alumayan ya da eşyası veya diğer malvarlığıdeğerłeri amaç dışı kullanılan veya zamanımda geri verilmeyen. k) (Ek: 11/4/2013-6459/17md.) Yakałama veya tutuklama işlemine karşı Kanında öngörülen başvuru imkánlarmdan yararlandırılmayan.

Kişiler, maddi ve manevi her türlü zararlarınt. Devletten istevebilirler.
::
(3) (Ek: 18/6/2014-6545/70 md.) Birinci fikrada yazan háller dışında, suç soruşturmasıveya kovuşturması sırasmda kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hålleri de dâhil olmak üzere hâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veva yaptıkları işlemler nedenivle tazminat davalari ancak Devlet alevhine açilabilir 
I 
22. 5271 sayılı Kanun'un "Tazminat isteminin koşulları" kenar başhıkh 142. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hálde korar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir.

(2) İstem, zarara uğravanım oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde ve eğer o ver ağır ceza mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkili ise ve avmı yerde haşka bir ağır ceza dairesi yoksa, en yakın yer ağır ceza mahkemesinde karara bağłanır.

(3) Tazminat isteminde bulunan kişinin dilekçesine, açık kimlik ve adresini, zarara uğradığı işlemin ve zararın nitelik ve niceliğini kaydetmesi ve bunların helgelerini eklemesi gereklidir.

•
(6) İstemin ve ispat belgelerinin değerlendirilmesinde ve tazminat hukukumu genel prensiplerine göre verilecek tazminat miktarının saptanmasında mahkeme gerekli gördüğüher türlū araştırmayı yapmaya veya hākimierinden hirine vaptırmaya yetkilidir.
.
(8) Karara karşi, istemde bulunan, Cumhuriyet sovcısı veya Hazine temsilcisi. istinaf yołuna başvurabilir; inceleme öncelikle ve ivedilikle yapılır.


23. 23/3/2005 tarihli ve 5320 sayilı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a 18/6/2014 taribli ve 6545 sayılı Kanun'un 86. maddesiyle eklenen geçici 8. madde şöyledir:
"(1) Bu Kanunun yürúrlüğe girdiği tarihten önce suç soruşturması ve kovuşturmasısırasında yapilan her türlü işlem veya alınan karar nedeniyle hákimler ve Cumhurivet savciları hakkında hukuk mahkemelerinde açilan ve halen derdest olan tazminat davasıa ilişkin dosyalar mahkemesince, Yargitay incelemesinde bulunan dosvalar ise esasıincelenmeksizin ilgili dairece vetkili ağır ceza mahkemesine gönderilir. Bu davalar ağur ceza mahkemelerince, Ceza Muhokemesi Kanununun 141 inci ve devami maddeleri uyarınca Devlet aleyhine yürütülmek suretiyle karara bağlanır."
2.İlgili Yargı Kararları
24. Başvurucuyla aynı soruşturma kapsamında soruşturulan ve haklarında takipsizlik kararı verilen dört kişi tarafindan koruma tedbirleri nedeniyle açılan tazminat davasında Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 13/12/2017 tarihli ve E.2016/59,K.2017/349 sayıhı kararın ilgili kısmı şöyledir;
".…İstambul Cumhuriyet Başsaveilığıın …. soruşturma sayılı evrakın incelenmesinde:Davacının İstanbul Emnivet Müdürlüğü Terörle Müdacele Şuhe Müdürlüğünce yürütülen soruşturma sırasında teknik takip altıda tutulduğu. telefonlarıın dinlendiği, hakkında iletişim tespit kararłarı verildiği ve bu kararların bir çok kez uzatidığı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığıın .…. evrakında verilen_ 02/[1/2015 tarihli …. kovuşturmaya yer ołmadığına dair karar verildiği anlaşılmış, böylece hakkında haksız vere koruma ve denetim tedbirlerinin uygulandiğı, KYOK kararı verildikten sonra davacı hakkında yapian dinleme kayıtlarıın.teknik takip kayıtlarının uyap sistemine yüklenerek 24 farkh dosyaya girdiği, davacıhakkmda haksız dinleme sonucunda elde edilen dinleme kayıtlarının hukuka aykırı olarak elde tutulduğu ve yok edilmediği, bu sebeplerle davacıinın CMK'nm 14I/3 maddedeki şartların gerçekleştiği anlaşılmakla haksız koruma ve denetim tedbirlerine maruz kalan davacım zenginteşemeye yol açmayacak şekilde iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda almması ile teknik takip tedbirine başvurulmasından dolayı meydana gelen mağduriyerinin giderilmesi için 1.500 TL manevi tazminatın 02/02/2016 tarihinden itiharen işleyecek vasal faizi ile birlikte, haksız dinieme sonucumda elde edilen dinleme kayitlarını hukuka aykırıolarak elde tutulmasından ve yok edilmemis olmasından dolayı meydana gelen mağduriyetinin giderilmesi için 1.500 TL manevi tazminatın 10/05/2016 tariħinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı hazineden ałmarak davaciya .… verilmesine hükmedilmesi gerekmiştir.

!
25. Yargitay 12. Ceza Dairesinin 11/11/2015 tarihli ve E.2015/13049.K.2015/17584 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:
"….ceza vargılama mevzuatımızda kişilerin gizli veya özel hayan ile ilgili kabul edilebilecek bilgiler ile kişilerin onur ve saygınliğim zedeleyecek ifade ve ibarelerin iddionamede bulunmasımı yasaklayıcı pozitif bir hukuk kuralı bulunmamaktadır. Ancak.böyle bir düzenlemenin bulunmaması kişilerle ilgili her türlü bilginin iddianamede gösteriłmesini hukuka uygun kılmakta mdır? Başka bir anlatımla diğer kişilerden beklenen.özel hayata saygı. onur ve saygınlığı zedeleyici davranşlardan kaçmma özen ve yükümlüłüğü Cumhuriyet savcıst veya hakimden beklenmeyecek midir?

Anayasamızın başlangıç bölümünde yer alan 'Her Türk vatandaşının …. milli kültür.medenivet ve hukuk düzeni içinde onurłu bir hayat sürdürme ve maddi ve manevi varlığıbu yönde geliştirme varlığını hak ve vetkisine doğuştan sahip olduğu' özel hayatın gizliliğini düzenleyen 20. maddesinde ise ' Herkes, özel hayatiına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir, Özel hayatın ve aile hayatımın gizliliğine dokunulamaz' şeklindeki düzenlemeye paralel olan; 4721 sayilı MK'nın 24. maddesindeki: 'Hukuka aykırı olarak kişilik hakkma saldırılan kimse, hākimden, saldurıda bulunantara karşı korunmasınıisteyebilir.

Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rizasi, daha üstün nitelikte özel veya kanusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle hakhı kılmmadıkça. kişilik haklarına yaplan her saldırı hukuka aykırıdır.' hüknü ile: 6098 saylı Türk Borçlar Kanumunun 58. maddesinin 1. fikrasındaki: 'Kişilik hakkmun zedelenmesinden zaror gören,uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altımda bir miktar para ödenmesini isteyebilir.' hükmü ve yine Avrupa Insan Hukları Sözleşmesimin 'Özel hayatın ve aile hayatinın korunması başlıktı 8. maddesindeki: "Herkes özel hayatına. aile hayatıma,konutuna ve haberleşmesine saygı gösterilmesi hakkma sahiptir.' hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;
CMK'nm 170. maddesinin 3. Fikrasındaki 'iddianamnede yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkiłendirilerek açıklanr' hükmünü uygulayan Cumhuriyet savcıları da, zorunluluk ve gereklilik ilkelerine uygun hareketle özenli davranmalı, kişilerin gizli veya özel hayat alamına ait olan, haberleşme içerikleri, kişiler arasındaki konuşmalar,özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerle ilgili bilgi ve belgelere iddianame içeriğinde yer vermelerinin gerekli olması halinde. maruz kalınan suçlar bakımındon kişilerin onur ve saygınlığını en az zedeleyecek şekilde yer vermeli, zorunluluk ve gereklilik hulunmadıkça yer vermemelidir. Gereklilik ve zorunłuluğun belirlenmesinde ise suçun sübutu ve nitelendirilmesine etki ölçüsüyle hureket edilmeli, isnat edilen suçun niteliği, tarafların davadaki konumları, kişilerin ileriki yaşamłarındaki etkileri, cinsiyeti, yaşı gibi özellikleri göz ônünde bulundurułmalı yer verilmesinin gerekli olduğu sonucuna ulaşıldığı takdirde ise bireysel hakları en az ihlal edecek ve bu ihlali hakh gösterecek bir yöntem henimsenmelidir.Yargilama makamtarı da, kamusal ve özel yararlar arasındaki dengevi gözeterek, özel bilgilerin kamuya yayılmasının önime geçecek tedbirleri almałı. gerek kararlarında gerekse vargilamada bu hususlarda daha dikkatli ve özenli davranmalıdır.
Tüm bu açiklamalar işığında davacının iddiolari değerlendirildiğinde, iddianamede mağdur olarak gösterilen davacı hakkında tutulan fişleme kayularının iddianamede aynen yer almasi. içeriğivle ilgili hiçbir değerlendirme vapılmaksızın ve değer vargisında hulunulmaksizm CMK'nın 141/3. fikrası uyarınca tazminatı gerektirmektedir. Zira samklara isnat edilen suç gözetildiğinde, bu kayitların iddianamede avnen yer alması gerekmediği gibi. aynen yer almasında kamusal bir yarar da bulunmamaktadir. Yargilama faaliyetlerinden kaynaklanan ve enıredici veya yasaklayıcı bir norm hulunmaması nedenivłe.kişisel kusur veya haksız fil kapsamında değerlendirilemeyecek bu özensiz davranışnedeniyle doğan zararın giderilmesinde, Devletin kusursuz sorumluluğu söz konusu olup.yaplan soruşturma ve kovuşturmalarda oluşan bu tür zararları tazminat hukukunım genel ilkeleri çerçevesinde Devtet tarafindan karşılanması gerekmektedir.
Açıklanan ilkeler çerçevesinde, ispatlandığı takdirde maddi zararı ile yargılama faaliyetleri nedeniyle zedelenen kişilik haklarmdan dolayı makul bir miktorda monevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, isabetsiz gerekçelerle davanın reddine karar verilmesí,Kanun'a aykırı olup, davacı vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ..hükmün bozulmasma ... oybirliğiyle karar verildi."

26. Yargitay 12. Ceza Dairesinin 11/6/2018 tarihli ve E.2018/2990. K.2018/6506sayılı kararnın ilgili kısmı şöyledir:
".yeterli uzmanlığı bulunmayan bilirkişive rapor düzenlettirerek, bu ruporu esas alip dava açan Cumhuriyet savcısım eylemlerinden ötürü manevi tazminat isteminde bulunulduğu görülmekle, belirtilen davanın 5271 sayilı CMK'm 141/3 maddesinde düzenienen hakim ve Cumhuriyet savcısıın verdiği karara ve yaptiğı işleme davanlarak açıldıği, 6545 sayılı Kanunun 70. maddesi ile ekli CMK'nın 141/3 maddesinde, 'Birinci fikrada yazan háller dışmda, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur.haksız fil veva diğer sorumtuluk hálleri de dähil olmak üzere hákimter ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davałarı ancak Devlet aleyhine açılabileceği'nin belirtildiği, aym Kanun'un 86. maddesi ile 5320 sayılıKanuna eklenen geçici 8. maddesinde ki 'Bu Kanunın yürürlüğe girdiği tarihten önce suçsoruşturması ve kovuşturması sırasında yapılan her türlü iştem veya alman karar nedeniyle häkimler ve Cumhuriyet savcitarı hakkinda hukuk mahkemelerinde açilan ve hálen derdest olan tazminat davasina ilişkin dosyalar mahkemesince, Yargitay incelemesinde bulunan dosvalar ise esası incelenmeksizin ilgili dairece veikili uğır ceza mahkemesine gönderilir.Bu davaiar ağır ceza mahkemelerince, Ceza Muhakemesi Kanumunun 14I inci ve devami maddeleri uvarınca Devlet aleyhine yürütülmek suretiyle karara bağlanr.' şeklinde düzenleme dikkate alındığında. CMK'nın 141/3 maddesinde belirtilen hakim ve Cumhuriyet savcilarıın karar veya işlemlerine dayalı tazminat davalarınm ağir ceza mahkemelerinde karar bağlanacağı hususu gözetiłmeden, davanın görev yönünden reddine dair yazilı şekilde hüküm tesisi, Kamuna aykırı olup, …. sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sehepten dolayı... bozulmasma ... karar verildi."
27. Yargitay 12. Ceza Dairesinin 28/5/2018 tarihli ve E.2017/8495. K.2018/5987sayılı kararının ilgili kısm şöyledir:
".tarihli duruşmada davacı vekili tarafindan, dinleme kararı veren hukim hakkında,kurul tarafindan soruşturma açıldiğının iddia edilmesi karşismda, tazminat istemine dayanak soruşturma dosyasında görev vapan Cumhuriyet savcıları ve hakimler  hakkmda yürütülen adli ve idari soruşturma olup olmadiği, olması halinde sonucunun, Cumhurivet savcitarı ve hakimlerin kişisel kusur, haksız fil veya diğer sorumluluk hâllerinin bulunup bulunmadiğı. CMK'nm 141/3. maddesinde belirtilen halin davacı lehine oluşup oluşmadığının araştırılmaması …. Kanuna aykırı olup …. hükmün …. bozulmasına …. karar rerildi."
B. Uluslararasi Hukuk 
28. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) "Özel ve aile hayatına saygıhakkı" kenar başlıkłı 8. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
"(1) Herkes özel ve aile havatına, konutuna ve haberleşmesine saygı gösterilmesi hakkına sahiptir."
29.Sözłeşme'nin "Etkili başvuru hakkı" kenar başhklı 13. maddesi şöyledir:
"Bu Sözleşme de tanınmış olan hak ve özgürłükieri ihlal edilen herkes. söz konusu ihlal resmi bir hizınetin ifası için davranan kişiler tarafindan gerçekleştirilmiş olsa dahi. ulusal bir merci önünde etkili bir yola başvurma hakkma sahiptir."

30. Avrupa Insan Hakları Mahkemesi (AiHM) Sözleşme'nin 13. maddesi uyarınea temel hak ve özgürlüklerin ulusal düzeyde koruņması için etkili bir başvuru yolunun var olması gerektiğini belirtmektedir. AiHM'e göre Sözleşme'nin 13. maddesi yetkili ułusałmakamlar tarafindan Sözleşme kapsamına giren bir şikâyetin esasının incelenmesine izin veren ve uygun bir telafi yöntemi sunan bir iç hukuk yolunun sağianmasını gerekli kılmaktadır. Ayrıca bu hukuk yolunun teoride olduğu kadar pratikte de etkili bir yol olmasıgerekmektedir (İlhan/Türkiż;e [BD], B. No: 22277/93, 27/6/2000, § 97; Kudla/Polonya [BD],B. No: 30210/96, 26/10/2000, § 157; Özpinar/Türkiye, B. No: 20999/04, 19/10/2010, § 82).
31. AiłHM, etkili başvuru hakkının Sözleşme çerçevesinde savumulabilir nitelikteki bir şikâyetin etkili bir şekilde mahkemelerce incelenmesini ve öngörülen yolun uygun bir telafi imkâni sunmaya elverişli olmasını güvence altina aldığını vurgulamaktadır (Kudla/Polonya. § 157; Dimitrov-Kazakov/Bulgaristan,B. No: 11379/03, 10/2/2011, § 35).AlHM iç hukuktaki düzenlemelerin başvurucułara bu anlamda asgari güvenceleri içerecek şekilde yeterli bir hukuk yolu sunup sunmadiğinıirdelemektedir (Dimitrov-Kazakov/Bulgaristan. § 36).

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
32. Mahkemenin 8/7/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incclenip gereği düşünüldü:
A.Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
33. Başvurucu;
i. Hakkında iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınmasına ilişkin koruma tedbiri uygulandığını, yaklaşık iki buçuk yıl süren bu tedbir sonrasında kovuşturmaya yer olmadığına ve elde edilen kayıtların imha edilmesine karar verildiğini, 5271 sayılı Kanun'un 137. maddesinin (3) numarahı fikrası gereğince yapılan tespit veya dinlemeye ilişkin kayıtların en geç on gün içinde imha edilmesi gerektiğini, sonraki süreçte açılan davalarda mahkemelerce soruşturma dosyasının Başsaveılktan talep edildiğini belirtmiştir.

ii. Haksız şekilde kayit altiına alınan ve imha edilmesi gercken tapelerin/görüşmelerin takipsizlik kararının üzerinden beş ay geçmesine rağmen soruşturma dosyasıyla birlikte Başsavcılık tarafından yirmi dört farklı mahkemeye gönderildiğini ileri sürmüştür. Ayrıca imha edilmeyen kayıtların UYAP üzerinden gönderildiğini, bu suretle özel hayatının ve haberleşmesinin ifşa edildiğini iddia etmiştir.

iii. Cumhuriyet savcisının ihmalinden ve yaptığı işlemden kaynaklanan manevi zararlarinın karşılanması talebiyle 5271 sayıłı Kanun'un 141. ve devamımaddelerinde öngörülen koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davası açtığını, anılan maddenin (3) numarah fikrast gereğince davasınin etkili bir şekilde incelenmesi ve açık olan ihlal nedeniyle lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken söz konusu davayı açmak için kanunda öngörülen koşulłarı taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini ifade etmiştir.


iv. Mahkemenin 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesindeki dava yolu hakkında geliştirdiği ve hakkın özünü korumayan dar yorumu nedeniyle manevi zararlarınıkarşılayamadığını, devletin sorumlułuğuna gidemediğini belirterek özel hayata saygıhakkımn, haberleşme hürriyetinin ve adil yargılanma hakkının ihlał edildiğini iddia etmiştir.

34. Bakanlık görüşünde, başvuruya konu edilen süreçte yargı organlarınca verilen kararlara ilişkin genel bilgiler aktarılmıştır.

35. Bakanlık görüşüne karşı başvurucu, sunduğu cevap dilekçesinde bireysel başvuru formundaki tafeplerini tekrar etmiştir.

B. Değerlendirme 
36. Anayasa'nın "Özel hayatın gizliliği" kenar başlıklı 20. maddesinin birinci fikrasının ilgili kismi şöyledir:
Herkes, özel hayatina …saygı gösteriłmesini isteme hakkmu sahiptir. Özel hayatı ..gizliliğine dokumulamaz."
37. Anayasa'nın "Haberleşme hürriyeti" kenar başlıklı 22. maddesinin birinci fikrası şöyledir:
"Herkes. haberleşme hürriyetine sahiptir. Haberleşmenin gizliliği esastır."
38. Anayasa'nn "Devletin temel amaç ve görevleri" kenar başhkhı 5. maddesi şöyledir:
"Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mululuğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosval hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağduşmayacak surette sınırlayan sivasal. ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığmn gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır."
39. Anayasa’nın "Temel hak ve hürrivetlerin korunması" kenar başlklı 40. maddesi şöyledir:
"Anayasa ile tannmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkânının sağlanmasım isteme hakkma sahiptir.
Devlet, işlemlerinde. ilgili kişilerin hangi kanun yollorı ve mercilere başvuracağıı ve sürelerini helirtmek zorumdadir.

Kişinin, resmi görevliler tarafindan vāki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da.kanuna göre. Devietçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkısaklıdır."
40. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun yargı makamlariınca gerçekleştirilen işlemlerden ve ihmallerden kaynaklanan, özel hayatın gizliliği ile 

haberleşmenin gizliliğinin ihlal edilmesi suretiyle oluşan zararlarının tazmin edilmesi talebiyle açtığı davanın etkili bir çözüm imkânı sunmadığına ilişkin şikāyetleri, Anayasa'nın 20. ve 22. maddeleriyle bağlantılı olarak Anayasa'nın 40. maddesinde güvence altiına alınan etkili başvuru hakkı kapsamında değerlendiriłmiştir. Etkili başvuru hakkı bakımından yapılacak incelemenin sonucuna göre bu aşamada özel hayata saygı hakkı ile haberleşme hürriyeti bakımından ayrıca bir incelene yapılmayacaktır.

1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
41. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan etkili başvuru hakkının ihlał editdiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir ołduğuna karar veriłmesi gerekir.

2. Esas Yönünden 
a. Genel ilkeler 
42. Anayasa'nın 12. maddesine göre herkes kişiliğine bağh, dokunulmaz,devredilmez, vazgeçiłmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. Bu genel nitelikteki anayasal düzenleme ile bireylerin kişilik değerlerine yönelen ve zarar veren olumsuz tutum ve davranışlar dişlanmaktadır. Bunun yanında Anayasa'nın S. maddesinde, bireyierin temel hak ve özgürlüklerinin korunması için gereklişartlarin hazırlanması devletin temel amaç ve görevlerinden biri olarak sayılmaktadır. Bu düzenlemeler işığında devletin bireylerin özel hayata saygı haklarına ve haberleşme hürriyetlerine keyfi olarak müdahale etmemenin yanında üçüncü kişilerin anılan hak ve özgürlüklere karşı saldırılarını önlemekle yükümlükıhndığı, bu bağlamda pozitif yükümlülüklerinin bulunduğu söyłenebilir (Ali Çığur, B. No:2015/19298, 8/5/2019, § 32; Erol Kumcu, B. No: 2015/18988, 9/5/2019, § 32; Ulvi Bacioğlu B. No: 2015/3175, 10/10/2019, § 33).

43. Söz konusu yükümlülükler, kişilerin özel hayatlarına ve haberleşmelerine yönelik gerçekleşmesi yakın tehlikelere karşı gerçek anlamda bir koruma sağlayabilmeli ve oluşan zararların tazmin edilmesi için kamu makamlarınca gerçekleştirilen işlemler, yapılan eylemler ve ihmaller konusunda kişilere etkili bir karşı çıkma ve telafi imkânı vermelidir. Bu imkån ise ancak etkili bir başvuru yolu tanınması ile sağlanabilir.

44. Etkili başvuru hakkı anayasal bir hakkının ihlal edildiğini ileri süren herkese hakkın niteliğine uygun olarak iddiaiarını inceletebileceği makul, erişilebilir, ihlalin gerçekleşmesini veya sürmesini engellemeye ya da sonuçlarını ortadan kaldırmaya (yeterłi giderim sağlama) elverişli idari ve yargısal yołlara başvuruda bulunabiłme imkânı sağłanmasıolarak tanımlanabilir (Y.T. [GK], B. No: 2016/22418, 30/5/2019, § 47).
45. Anayasa Mahkemesi. manevi zararların ağırhıkta olduğu ihlal iddialarında -kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkı, özel hayata saygı hakkı jle haberleşme hürriyeti kapsamında- hukuki tazmin yolunu daha yüksek başarı şansı sunabilecek.kullanılabilir ve etkili bir başvuru yołu ołarak kabuł etmiştir (şıl Yaykır, B. No: 2013/2284.15/4/2014, § 44; Ash Kırmizı Demirseren. B. No: 2013/5680. 15/4/2014, § 41; Gülşin Oral,B. No: 2013/6129, 16/9/2015, § 47; Sümeyye Örnek, B. No: 2014/11091, 7/6/2017, § 26).Bunun gerekçesi ise kasten veya taksirle başkalarına verilen zararın hukuki sorumluluk kapsamında giderilmesi imkânının daha fazla olmasi, ceza hukuku alanında objektif sorumluluğa yer verilmezken hukuki sorumluluk ałanında objektif sorumlułuk esasınin da 

etkili şekilde uygulanması ve hukuki sorumlułuk alanında aynı maddi vakıalar çerçevesinde daha düşük bir ispat standardı kullanıłması olarak açıklanmıştır. Ayrıca hukuk sistemimizde hukuki sorumluluk alanındaki tazmin yükümlülüğünün asıl gayesinin zarar görenin zararının telafi edilmesi olduğu dikkate alındığında özeflikle manevi zarara dayanan uyuşmazlıklar açısıħdan hukuki tazmin yolu ilgililere daha yüksek başarı şansı sunabilecek, kullanılabilir ve etkili bir başvuru yołu olarak nitelendirilmiştir (Işı Yaykır, § 44; Aslı Kırmızı Demirseren. §41; Mesut Özbezen, B. No: 2013/8175, 15/4/2014, § 40).

46. Ayrıca Anayasa Mahkemesi; kişilik haklarına saldırı mahiyetindeki iddiaların adli ve idari yargı düzenindeki mahkemelerce değerlendirilebileceğini, bu doğrultuda ilgili mevzuat kapsamında kişilik haklarına yönelen saldırıların sona crdirilmesi ve zararın tazmin ediłmesi hususunda hukuk davası iłe tam yargı davası açıłabileceği konusunda bir tereddüdün bulunmadığını da vurgulamaktadır (Ali Çığır. § 41; Erol Kumcu. § 41; Cansun Sarıyıldız, B.No: 2015/11671, 8/1/2020, § 30).

47. Devletin suçların soruşturułması faaliyeti kapsamında şüpheliler hakkında birtakım tedbirler alarak onfarı gözetimi altında tuttuğu durumlarda ise şüphelilerin sonradan ileri sürecekleri şikâyetlerinin olması olağandır. Usul kurallarının yoğun şekilde öngörüldüğübu özel durumlar yönünden söz konusu şikâyetlerin esasıın incetenmesine imkân sağlayan ve gerektiğinde uygun bir telafi yöntemi sunan etkili hukuk yollarının olması da iłgililere etkili başvuru hakkının sağlanması bakımından bir gerekliliktir. 5271 sayılı Kanun'un [41. ve devami maddelerinde_ düzenlenen koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalar da bu bağlamdaki gerekliliği karşılamaya uygun bir yöntem sunmahıdır.

48. H.Ö. (B. No: 2017/34332, 12/12/2018) kararında Anayasa Mahkemesi, koruma tedbirleri tazminat davaları ile 5271 sayıhı Kanun'un 141. maddesinin (3) numaralı fikrasıyönünden birtakım değerlendirmelerde bulunmuştur.Söz konusu düzenlemeler ile pratikteki uygulamaların bu tür şikâyetłer açisından etkili bir hukuk yolu ołarak değerlendirilebilmesi için gerekli olan yatgısal yaklaşıma ilişkin yapılan açıklamalarda Anayasa Mahkemesi 527]sayılı Kanun'un "Tazminat istemi" kenar başhıklı 141. maddesinin (3) numaralı fikrasında suçsoruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzere hàkimler ve Cumhuriyet savcdarının verdiği kararlar veya yaptığı işlemler nedeniyle deviet ałeyhine tazminat davası açılabileceğinin öngörüldüğünü,anılan hüküm kapsamında Cumhuriyet savcıłarının yapmış oldukları iştemler nedeniyle zarar gördüğünü düşünen mağdurlar yönünden bir başvuru mekanizmasının ołuşturulduğunu tespit etmiştir (H.Ö., § 41; ayrica bkz. M.Y., B. No: 2014/7149, 22/11/2017, § 50). H.Ö. karanında.yargılama faaliyetlerinden doğan ve emredici ya da yasaklayıci bir kurai bulunmamasınedeniyle kişisel kusur veya haksız fil kapsamında değerlendirilemeyecek özensiz davranışlardan kaynaklanan zararların 527l sayılı Kanun'un (3) numaralı fikrası kapsamında giderilebileceğine ilişkin olarak Yargitayca veriłen bazı kararlara da yer verilmiş ve anılan fkranın etkili bir yol olarak işletilebileceğine işaret edilmiştir.

49. Gerçekten de kişilerin mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla öngörülen yargıyollarından biri olan koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davası açma imkânının mevzuatta yer alması tek başına yeterli ołmayıp bu yolun aynı zamanda pratikte de başarı şansı sunmasıgerekir. Söz konusu yoła başvurulabilmesi için öngörülen koşullar somut olaylara tatbik edilirken dayanak işlem, eylem ya da ihmallerden kaynaklanan savunulabilir nitelikteki iddiaların bu doğrultuda geniş şekilde değerlendirilmesi, koşulların oluşmadığı sonucuna ulaşılması durumunda ise bu durumun yargı makamları tarafindan ilgili ve yeterli gerekçelerle açrklanması gerekir.


50. Sonuç olarak tahdidi sayılan koşullar dışında hâkimler ve Cumhuriyet savcıłarının verdikleri kararlar veya yaptığı işłemlerden kaynaklanan zararların gideriłmesine yönelik girişimlerde bulunma imkânı sağlayan ve geniş şekilde yorumlanmaya uygun olan söz konusu düzenlemelerin zarar görenlerin herhangi bir yargı merciine başvurma imkànım ortadan kafdıracak şekilde dar yorumlanmaması ve etkili bir yargısal koruma sağlama konusunda yargı makamlarınca temel hak ve özgürfükleri önceleyen bir yaklaşım içinde olunması etkili başvuru hakkının gereklerinin sağlanması açısından önem arz etmektedir.
b. İlkelerin Olaya Uygulanmast 
51. Başvuru özetle takipsizlik kararıyła birlikte Başsavcık tarafindan imha edilmesine karar verilen dinleme kayitlariının beş ay geçmesine rağmen tutulmaya devam edilmesi, kayıtların birçok farkłı mahkemeye gönderilmesi ve UYAP'a aktarılması nedeniyłe manevi zarara uğradığını belirten başvurucunun pratikte bu iddialarını dile getirebileceği etkili bir başvuru yolu bulunmadığına, bir başka deyişle meveut yargısal sistemin etkili olmadığına ilişkindir.

52. 5271 sayıilı Kanun'un 141. maddesinde 18/6/2014 tarihinde yapilan değişikliklerle eklenen (3) numaralı fikra ile anılan maddenin (1) numaralı fikrasında yazan hâller dışında suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiił veya diğer sorumlułuk hâlleri de dâhil olmak üzere häkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davałarının devlet aleyhine açılabileceği kabul edilmiştir. Dolayısıyla bu suretle Cumhuriyet savcıłarımın yapmış ołduğu işlemler nedeniyle zarar gördüğünü düşünen kişiler yönünden bir hukuk yołu getirilmiştir.
53.Bazı kararłarında Yatgıtay, suç soruşturması veya kovuşturması sıtasında kişisel kusut, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzere hâkimler ve Cumhuriyet saveılarnın verdiği kararlar veya yaptığı işlemłer nedeniyle zarar gördüğünü iddia ederek 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesi kapsamında tazminat davası açan kişilerin durumlarını bu bağlamda değerlendirmiştir. Örneğin özel hayatın gizliliği ve iddianame içeriğinde kişisel verilerle ilgili bilgi ve belgelere haksız şekitde yer veren Cumhuriyet savcısıın bu eylemine karşı açılan tazminat davasında Yargıtay; yargı mensuplarının zorunluluk ve orantılıłık ilkelerine uygun hareket ederek özenli davranmaları gerektiğini, kişilerin gizli veya özel hayat alanına ait ofan haberleşme içeriklerine, kişiler arasındaki konuşmalara, kişisel verilerle ifgili bilgi ve belgelere iddianame içeriğinde yer verilmesinin uygun olmadığın. yer verilmesinin zorunlu olması durumda ise maruz kalınan suçlar bakmından kişilerin onur ve saygınhığın en az zedeleyecek şekilde bu hususlara yer veriłmesi gerektiğini vurgulamıştır.Yargitay, bu durumda bireysel hakları en az ihlal edecek ve bu ihlali haklı gösterecek bir yöntemin benimsenmesi gerektiğini ifade ederek aksi yöndeki yaklaşımı özensiz davranışolarak nitelendirmiş ve 5271 sayılı Kanun'un (41. maddesinin (3) numaralı fikrası gereğince mağdurun manevi zararlarının tazmin cdilmesi gerektiği sonucuna ulaşmıştır (bkz. § 25).
54. Başka bir kararında Yargıtay, yeterli uzmanlığı bulunmayan bilirkişiye rapor düzenlettiren ve bu raporu esas alarak kamu davasi açan Cumhuriyet savcisının eyleminden dolayı ileri sürülen manevi tazminat talebinin 5271 sayıl; Kanun'un 141. maddesinin (3)numaralı fikrası kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir (bkz. § 26). Yine Yargitay, dinfeme kararı veren ve hakkında disiplin soruşturması başlatıldığı iddia edilen hakimin bu kapsamdaki eylem ve işlemlerinden kaynaklanan zararların tazmini talebiyle açılan davada 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesinin (3) numarah fikrasının 

uygulanabileceğini ifade etmiştir (bkz. § 27). Ayrıca başvurucuyla aynı soruşturma kapsamında soruşturulan dört kişi tarafından aynı hukuki gerekçelerle -koruma tedbirleri nedeniyle- açılan tazminat davasında -Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/12/2017tarihli kararıyla- 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesinin (3) numaralı fikrası kapsamında manevi tazminata hükmedilmiştir (bkz. § 24).

55. Dolayısıyla 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesinin (3) numaralı fikrasında "suçsoruşturması veya kovuşturması sirasında kişisel kusur. haksız fiil veya diğer sorumluluk hálleri de dâhil olmak üzere hákimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya vaptıkları işlemler" şeklinde ifade edilen ve her somut olayın özelliğine göre değerłendirilmesi gereken nedenlere dayanılarak bir zararın meydana geldiği konusunda savunulabilir iddiaların ileri sürülmesi durumunda yargı makamlarının bu konuda yapacaklarıyorum, söz konusu temel hakların korunmasını sağlayan etkili başvuru yołunun bulunup bulunmadığının saptanmasında kifit rol oynamaktadır.

56. Somut olayda; başvurucunun özel hayatının ve haberleşmesinin gizliliğinin ihlal edilmesi suretiyle manevi olarak zarar gördüğüne ve bu zararların tazmin ediłmesi gerektiğine yönelik şikâyetleri 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesinde öngörülen koşulların ofuşmadiğı gerekçesiyle derece mahkemelerince reddedilmiştir.

57. Başvurucunun şikâyet ettiği hususun hangi nedenlerle 5271 sayıh Kanun'un 141. maddesinin (3) numaralı fikrası kapsamında değerlendirilmesi gerektiğiyle ilgili olarak somut ve ikna edici gerekçeler ileri sürdüğü görülmektedir. Ancak derece mahkemelerince bu hususların değerlendirilmediği ve savunulabilir nitelikteki iddialara dayanan davanın neden söz konusu düzenlemenin kapsamında kabui edilmediği konusunda açıklamalarda bulunulmadığı anlaşıłmaktadır. Ayrıca başvurucu ile aynı soruşturma kapsamında hakkında iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınmasına ilişkin tedbirler uygulanan ve başvurucuyla birlikte hakkında takipsizlik kararı verilen diğer kişiler tarafindan açılan tazminat davalarında (bkz. § 24) farklı yönde kararlar verildiğine ilişkin olarak başvurucu tarafindan ileri sürülen iddialar hakkında da herhangi bir gerekçenin ołuşturułmadığı görülmektedir.
58. Belirtilen nedenlerle başvurucunun içinde bulunduğu koşuiların ve iddialarının 5271 sayıhı Kanun'un 141. maddesinin (3) numaralı fikrası kapsamında olmadığı yönünde verilen kararın ilgiłi ve yeterli gerekçeler içermediği ve başvurucuya uygun bir telafi şansısunmaya elverişli olmadığı anlaşılmaktadır. Esasında 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesinin (3) numaralı fikrasının kapsamı konusunda derece mahkemelerince ortaya konulan bu yaklaşımın temel hakların ihlaline yönelik şikâyetin etkili bir şekilde incelenmesine imkân sağlamadığı değerlendirilmektedir. Neticede somut olayın koşullarında özel hayata saygıhakkı ile haberleşme hürriyeti bağlamında oluşan zararlarının tazmini konusunda başvurucuya asgari güvenceleri içerecek şekilde etkili bir hukuk yolu sunulmadığı sonucuna varılmaktadır.

59. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nun 20. ve 22. maddeleriyle bağlantıłı olarak 40, maddesinde güvence altiına aliınan etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

3. 6216 Sayıh Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
60. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50, maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkinm ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. Ihlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarınm ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir ...

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarım ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan húllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılmasi yolu gösterilebilir.Yeniden yargilama yapmakla yükümlù mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararmda açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosva üzerinden karar verir."
61. Başvurucu; ihlalin tespit edilmesini, yargilamanın yenilenmesine ve lehine 10.00o Tl. tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
62. Anayasa Mahkemesinin Mehmer Doğan ([GK], B. No: 2014/8875. 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varıldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mabkemesi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesinin sonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devami anlamina geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
63, Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal edildiğine karar veriłdiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıldığından söz edilebilmesi için temel kurałmümkün olduğunca eski häle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurułması, ihlafe neden olan karar veya işlemin ve bunların yoi açtığı sonuçların ortadan kaldırılması, varsa ihialin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrica bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin ahnması gerekmektedir (Mehmet Doğan. §§ 55,57).

64. İhlalin mahkeme kararından kaynaklandığı veya mabkemenin ihlali gideremediği durumlarda Anayasa Mabkemesi, 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralt fikrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 79. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a) bendi uyarınca, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırilmast için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın bir örneğinin ilgili mahkemeye' gönderilmesine hükmeder. Anılan yasał düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farklı olarak ihlali ortadan kaldırmak amacıyla yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya özgülenen bir giderim yolunu Öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafından ihla! kararına bağlı olarak yeniden yargılama kararı verildiğinde usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farkht olarak ilgili mahkemenin yeniden yargilama sebebinin varlığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyle bir karar kendisine ulaşan mahkemenin yasal yükümlülüğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden yargilama kararı vererek devam eden ihlalin sonuçlarmı gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (Mehmet Doğan, §§58, 59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).


65. İncelenen başvuruda özel hayata saygı hakkı ite haberleşme hürriyetiyle bağlantıłı olarak etkili başvuru hakkının iblal edildiği sonucuna ułaşılmıştır. İblalin özel hayata saygı hakkı ile haberleşme hürriyeti bağlamında ołuşan zararlarınun tazmini konusunda başvurucuya asgari güvenceleri içerecek şekilde etkili bir hukuk yołu imkânısunmayan derece mahkemelerinin kararlarından kaynaklandığı anlaştmaktadır.
66. Bu durumda etkili başvuru hakkının ihłalinin sonuçlannın ortadan kafdırılmasi için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Yapılacak yeniden yargilama ise bireysel başvuruya özgü düzenleme içeren 6216 sayıhı Kanun'un 50.maddesinin (2) numaralı fikrasına göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldirılmasına yöneliktir. Bu kapsamda yapıması gereken iş yeniden yargıama kararı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihłal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir örneğinin yeniden yargılama yapılmak üzere Bakırköy 15. Ağı Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.

67. İhlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargıłamanın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmiştir.

68. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 257,50 TL harç ile 3.000 TL vekâlet ücretinden óluşan toplam 3.257,50 TL. yargılama giderinin başvurucuya Ödenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Özel hayata saygı hakkı ve haberleşme hürriyetiyle bağlantılı olarak etkili başvuru hakkımın ihłal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 40. maddesinde güvence altına alınan etkili başvuru hakkının İHLAL EDİLDİĞINE,
C. Kararın bir örneğinin etkili başvuru hakkmın ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırıłması için yeniden yargılama yapılmak üzere Bakırköy 15. Ağır Ceza Mahkemesine (E.2016/287, K.2016/454) GÖNDERILMESiNE,
D.Başvurucunun tazminat taleplerinin REDDINE,
E. 257,50 TL harç ile 3.000 TL vekâlet üeretinden oluşan toplam 3.257,50 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESÍNE,
F. Ödemcnin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasıa, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasał FAiZ UYGULANMASINA,

G. Kararm bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERiLMESiNE 8/7/2020tarihinde OYBİRLİĞiYLE karar verildi.

Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN 
Üye Üye Muammer TOPAL Selahaddin MENTEŞ