Anayasa Mahkemesinin 21/1/2021 Tarihli ve 2016/12900 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-02-26

26 Şubat 2021 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31407
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
GENEL KURUL KARAR 
CEMAL GÜNSEL BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2016/12900Karar Tarihi : 21/1/2021
Başkan : Zūhtū ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Dyeler :Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI Raportör : Yunus HEPER Başvurueu : Cemal GÜNSEL 
L BAŞVURUNUN KONUSU 
1.Başvuru, ceza infaz kurumunda hükūmlū olarak bulunan başvurucunun posta yolu ile göndermek istediği bir dokümanın idarece sakıncalı bulunarak gönderilmemesinin ifade özgürlüğünt ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 12/7/2016 tarihinde yapılmıştir.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incclemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.


5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.

6.Başvurucu, Bakanlık görtüştne karşı beyanda bulunmamıştır.
7. tkinci Böldm tarafindan 3/11/2020 tarihinde yapılan toplantıda, niteliği itibarıyla başvurunun Genel Kurul tarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 28. maddesinin (3) numaralı fikrası uyarınca Genel Kurula sevkine karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR 
8.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar Özetle şöyledir.
.Başvurucu; başvuru tarihinde, devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını devlet idaresinden ayưmaya çalışma suçundan Izmir 2 No.lu F Tipi Kapalı Ceza Înfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu) hūkümlü olarak bulunmaktadır.
10. Başvurucu, Belçika'da ikamet etmekte olan S.Z. adlı bir kişiye iki sayfadan oluşan bir mektup ve on ūüç sayfadan oluşan bir doküman göndermek istemiştir, Mektupta başvurucu, S.Z.yi genel olarak selamladıktan sonra bu kişiden hazırlamış olduğu ve öyktt olarak vasıflandırdığı metni, ayrıntıları hakkında bir bilgi bulunumayan bir yarışmaya göndermesini istemiştir. Mektupla birlikte gönderilen doküman ise iki sayfalık bir selamlama metni ile on bir sayfa õykü olarak vasiflandırılan metinden oluşmaktadır.
11. Ceza Infaz Kurumu Mektup Okuma Komisyonu (Komisyon) 4/5/2016 tarihinde sőz konusu el yazısı metni incelemiş; metnin içeriğinde őrgütsel nitelikli yazılar bulunduğunu belirttikten sonra metnin uluslararası temsilciliklerde terör eylemlerini meşru göstermeyi amaçladığını, suçu ve suçluyu övdøğünü ifade etmiş, bu sebeplerle metnin Ceza Infaz Kurumu Disiplin Kuruluna (Disiplin Kurulu) sunulmasına karar vermiştir.
12. Disiplin Kurulu, incelemesinin sonucunda el yazisı metni sakıncalı görerek metnin kurum dışına gönderilmemesine karar vermiştir. Disiplin Kurulu, Komisyonun gerekçesine atifla dokümanın 13/I2/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Gtivenlik Tedbirlerinin Infazı Hakkında Kanun'un 68. maddesinin (3) numaralı fikrası ile 6/4/2006tarihlive 2613I sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren mülga Ceza Infaz Kurumlarınn Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin Infazı Hakkında Tüzük'tn (Tüzūik) 91. maddesinin (3) numaralı fikrası kapsamında kaldığını ifade etmiştir (bkz § 15)
13. Başvurucu, Disiplin Kurulu kararına karşı Izmir 1. İnfaz Hâkimliğine (Hâkimlik) şikâyette bulunmuştur, Hâkimlik 1/6/2016tarihli kararıyla başvurucunun şikâyetini reddetmiştir. Başvutucu, Håkimlik kararına karşt 13/6/2016 tarihinde itiraz yoluna başvurmuştur. Itirazı inceleyen Îzmir 2. Ağır Ceza Mahkemesi 15/6/2016 tarihinde, Hâkimlik kararında hukuka aykını bir yön bulunmadığıgerekçesiyle başvurucunun itirazının reddine karar vermiştir.


14.Nihai olan bu karar başvurucuya 22/6/2016 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu 12/7/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLI HUKUK 
15. 5275 sayılı Kanun'un "Hükümlümün mektup, faks ve telgrafları alma ve gönderme hakka" kenar başlıkiı 68. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(l) Hükümlü, bu maddede belirlenen kasulamalar dişında, kendisine gönderilen mektup, faks ve telgrafları alma ve ücretleri kendisince karşılanmak koşuluyla, gönderme hakkana sahiptir.

(2) Hükümlü tarafindan gönderilen ve kendisine gelen mektup, faks ve telgraflar;mektup okuma komisyomu bulunan kurumlarda bu komisyon, olmayanlarda kurumun en üst amirince denetlenir.

(3) Kurumun asayiş ve güvenliğini tehlikeye düşüren, görevlileri hedef gösteren,terðr ve çıkar amaçlı suç örgütü veya diğer suç örgütleri mensuplarının haberleşmelerine neden olan, kişt veya kuruluşları paniğe yöneltecek yalan ve yanlış bilgileri, tehdit ve hakareti içeren mektup, faks ve telgraflar hükümlüye verilmez. Hükümlü tarafından yazımışise gônderilmez..."
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
16.Mahkemenin 21/1/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşüntldo:
A.Başvurucunun Îddiaları ve Bakanlık Görüşü
17. Başvurucu, bir mektup ile bir öykü metnini S.Z. isimli bir kişiye göndermek istediğini ancak öykü metninde suçun ve suçlunun övüldüğü gerekçe gösterilerek adı geçen kişiye gönderilmediğini belirtmiştir. Bundan başka başvurucu, kendi emeğiyle oluşturduğu ve şahsi fikirlerini dile getirdiği öykü metninde suçu ve suçluyu ōvmediğini, bir yarıişmaya katılmak Üzere metni arkadaşına gönderdiğini belirtmiş; ifade ve haberleşme özgtürltiklerinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

18.Bakanlık görüşünde, Disiplin Kurulunun ve derece mahkemelerinin kararlarında yer alan gerekçelerin ilgiłi ve yeterli olduğu, adaleti ve sağduyuyu hiçe sayan tarzda açık bir keyfīlik içermediği ifade edilmiştir.

R. Değerlendirme 
19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi" kenar başlıklı 48. maddesinin (2) numaralt fikrastnın ilgili kısmı şöyledir:

"Mahkeme, … açıkça dayanaktan yoksun başvuruların kabul edilemezliğine karar verebilir,"
20. İçtüzük'tn bireysel başvuruların içeriğini dützenleyen “Bireysel başvuru formu ve eklerī" kenar başlıklt 59. maddesinin (2) ve (3) numaralı fikralarının bireysel başvurunun yapıldığı tarihteki ilgili kısmı şöyledir:
"(2) Başvuru formunda aşağıdaki hususlar yer alır:
*••
c) Kamu gücunün ihlale neden olduğu iddia edilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olayların... özeti.

d) Bireysel başvuru kapsamındaki hakdardan hangisinin hangi nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve delillere ait özlü açıklamalar.

e) Başvurucunun gūncel ve kdşisel bir temel hakkının doğrudan zedelendiği iddiasının dayanakdan.

..•
h) Başvurucunun talepleri 
(3)Başvuru formuna aşağıdaki belgeler ya da onaylı örnekleri eklenir:
...
e) Dayanılan helgelerin asılları ya da onayl örnekleri.
...
(4) Başvurucu ihlal iddiasına dayanak gōsterdiği üçüncū fikradaki belgelere herhangi bir nedenle ertşememesi hálinde bumun gerekçelerini belirtir. Mahkeme gerekli gördüğütakdirde bu bilgi ve belgeleri resen taplar."
21. 6216 sayılı Kanun'un 48. maddesinin (2) numaralı fikrasında, açıkça dayanaktan yoksun başvuruların kabu! edilemezliğine karar verilebileceği belirtilmiştir (bkz.§19). Bu kapsamda karmaşık veya zorlama şikâyetler, kanun yolu şikâyeti niteliğindeki şikâyetler,başvurucunun ihlal iddialarım temellendiremediği şikâyetler ile temel haklara yönelik bir ihlalin ołmadığı açık olan şikâyetler açıkça dayanaktan yoksun kabul edilebilir.
22. Görüldüğü üzere Anayasa Mahkemesi ancak temellendirilebilmiş bir bireysel başvuruyu inceler. Başvurucuların şikâyetlerini hem maddi hem hukuki olarak temellendirme zortnluluğu bulunmaktadır. Maddi dayanaklar yönünden başvurucuların yükümlülüğüşikâyetlerine konu temel olay ve olgulart açıklamak, bunlara ilişkin delilleri Anayasa 

Mahkemesine summak, hukuki dayanak yönünden yūkümlülüğü ise bireysel başvuruya konu temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildiğini özü itibarıyla açıklamaktır (Sabah Yudızı Radyo ve Televizyon Yayın Iletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anomim $irketi [GK], B. No: 2014/12727, 25/5/2017, § 19).

23. Nitekim 6216 sayılı Kanun'un 48. maddesinin (2) numaralı fikrasina ilave olarak İçtüzūk'tün 59. maddesinde de başvurucuların yūkümlüläkleri kapsamında şikâyetin maddi ve hukuki temellerine başvura formu ve eklerinde yer verilmesi gerektiği açıkça belirtilmiş (bkz. § 20), bðylece başvuru koşullarının ðngörülebilirliği kuvvetlendirilmiştir.
24. Bireysel başvuru incelemesinde Anayasa Mahkemesi, kamu gücü eylem ve işlemleri ile mahkeme kararlarının Anayasa'ya uygunluğunun ve müdahale gerekçelerinin denetimini kendiliğinden yapmaz. Bu sebeple başvurucunun başvurusunun esasını ve bu kapsamda kamu makamları tarafindan ortaya konulan gerekçelerin ilgili ve yeterli olup olmadığını Anayasa Mahkemesine inceletebilmesi için öncelikle kendisinin ihlal iddialarınıgerekçelendirmesi, buna ilişkin olay ve olguları açıklaması ve delillerini sunması zorunludur.
25. Anayasa Mahkemesinin başvurucunun yerine geçerek ihlal iddialarınıgerekçelendirme, olay ve olguları ortaya koyma ve delil topłama gõrev ve yükümlūłuğübulunmamaktadır. Söz konusu yükümlülükler başvurucuya aittir.

26. Başvurucuların arulan yükümlalaklere uymamaları hâlinde şikâyetlerini temellendiremedikleri için başvuruları açıkça dayanaktan yoksun bulunabilir. Anayasa Mahkemesi temellendirmeye ilişkin incelemesini her başvurunun somut koşullarında yapar.Kuşkuşuz başvurucuların bu yükümläiaklere ellerinde olmayan nedenlerle uymamalarının ikna edici gerekçelerini Anayasa Mahkemesine sunmaları ya da Anayasa Mahkemesinin bu durumu işin niteliğinden anlaması hâli mtistesnadır.

27. Somut başvuruda terör suçundan Ceza Infaz Kurumunda mahpus bulunan başvurucu, õykül taslağı olarak vasıflandırdığı el yazışı belgeyi Belçika'da ikamet etmekte olan bir kişiye göndermek istemiştir. Açıktır ki idarenin engellemesi neticesinde başvurucumun mesajlarını yaymak ve toplumdaki diğer kişiłere ulaştırmak için sahip olduğu bir araç elinden almmıştır. Bu nedenle başvurucunun ifade özgüriüığüne müdahalenin varlığıkonusunda bir tereddüit bulunmamaktadır.

28. S8z konusu müdahalenin temel hakları ihlal edip etmediği ve özellikle öykünün terör eylemlerini meşruiaştırdığı, suçu ve suçluları övdūğü, yalan ve yanlış beyanlarda bulunduğu konusunda başvurucu ile kamu makamları arasında ihtilaf bulunmaktadır. Bu durumda Anayasa Mahkemesinin bu başvurunun esasını inceleyebilmesi için öykünün içeriğinin kritik ðnemde olduğu açıktır.

29.Buna karşın başvurucu, şikâyete konu ðykünün içeriğine ilişkin olarak herhangi bir açıklama yapmamış; yalnızca ðyküsünü bir yarşmaya katılmak ūzere göndermek istediğini ifade etmiştir. Başvurucu; idarenin ve derece mahkemelerinin değerlendirmelerinin hatalı olduğunu, başvuruya konu metne kendi kastının Ötesinde anlamlar yüklendiğini, õyküiçeriğine ilişkin değerlendirmelerle birlikte ileri sürmemiştir. Aymı şekilde başvurucu, metni gerçekten var olan bir ðykü yarışmasına göndermiş olduğunu göstermemiş; metni gönderdiği kişinin ðykünün yarışmaya katılmasında ne tr bir işlevi olacağını da açıklamamıştır.

30. Öte yandan başvurucu, başvuru konusu öykü metninin istediği kişiye gönderilmemesi şeklindeki Ceza Infaz Kurumu müdahalesinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiğini yalnızca soyut olarak ileri sürmüş, bu Özgtıritiğün hangi nedenle ihlal edildiğini açıklama yoluna gitmemiştir.

31. Sonuç olarak başvurucu şikayetlerine konu temel olay ve olgular ile bireysel başvuruya konu ettiği ve temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildiğiniaçıklamak yönündekiyükümlolüğünüyerine getirmemiş;bubağlamdaileri sürdüğa ihlal iddialarını temellendirememiştir.

32. Açıklanan gerekçelerle başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

VL HÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A.İfade özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDÜĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucuÜzerindeBIRAKILMASINA 21/1/2021tarihinde OYBİRLIĞİYLE karar verildi.

Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 
Üye Oye Üye Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI 

Oye Muammer TOPAL 
Oye Recai AKYEL 
Oye M. Emin KUZ 
Oye Rıdvan GÜLEÇ
Oye Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Üye Oye Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI