Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulundurulacak Bakanlık Temsilcisinin Nitelik ve Görevleri Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2022-01-14

14 Ocak 2022 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 31719
YÖNETMELİK
Ticaret Bakanlığından:
KOOPERATİF VE
ÜST KURULUŞLARININ GENEL KURUL TOPLANTILARININ
USUL VE ESASLARI İLE BU TOPLANTILARDA
BULUNDURULACAK
BAKANLIK TEMSİLCİSİNİN NİTELİK VE GÖREVLERİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı;
kooperatif ve üst kuruluşlarının genel kurul toplantılarının Kanuna, ilgili
mevzuata ve anasözleşmeye uygun olarak yapılmasına nezaret etmek üzere
genel kurul toplantılarında görevlendirilecek Bakanlık temsilcilerinin
nitelikleri, görevleri, yetkileri ve ücretleri ile temsilci
görevlendirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, 24/4/1969
tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa tabi kooperatifler ve üst
kuruluşlarının genel kurul toplantıları ve bu genel kurul toplantılarında
görevlendirilen Bakanlık temsilcileri ile Bakanlık temsilcisi görevlendirilmesi
talebinde bulunacak kooperatifler hakkında uygulanır.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 24/4/1969
tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 86 ncı ve 87 nci maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Tarımsal amaçlı kooperatifler ve üst
kuruluşları için Tarım ve Orman Bakanlığını; yapı kooperatifleri ve üst
kuruluşları için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını; diğer
kooperatifler ve üst kuruluşları için Ticaret Bakanlığını,
b) Faal kooperatif: 1163 sayılı Kanunun 81 inci
maddesine göre dağılmayan kooperatif ve üst kuruluşlarını,
c) Genel Müdürlük: Tarımsal amaçlı kooperatifler ve
üst kuruluşları için Tarım Reformu Genel Müdürlüğünü; yapı kooperatifleri
ve üst kuruluşları için Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünü; diğer
kooperatifler ve üst kuruluşları için Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik
Genel Müdürlüğünü,
ç) İl Müdürlüğü: Tarımsal amaçlı kooperatifler ve
üst kuruluşları için Tarım ve Orman İl Müdürlüğünü; yapı kooperatifleri ve
üst kuruluşları için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünü;
diğer kooperatifler ve üst kuruluşları için Ticaret İl Müdürlüğünü,
d) İl Müdürü: Tarımsal amaçlı kooperatifler ve üst
kuruluşları için Tarım ve Orman İl Müdürünü; yapı kooperatifleri ve üst
kuruluşları için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürünü; diğer
kooperatifler ve üst kuruluşları için Ticaret İl Müdürünü,
e) Kanun: 1163 sayılı Kanunu,
f) Kooperatif: 1163 sayılı Kanun kapsamındaki
kooperatif, kooperatif birliği, kooperatif merkez birliği ve Türkiye Milli
Kooperatifler Birliğini,
g) Kooperatif Bilgi Sistemi (KOOPBİS): Kanunun ek 5
inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca oluşturulan bilgi sistemini,
ğ) Temsilci: 1163 sayılı Kanunun 87 nci maddesi
uyarınca kooperatif, kooperatif birliği, kooperatif merkez birliği, Türkiye
Milli Kooperatifler Birliği genel kurullarında bulundurulması gereken
Bakanlık temsilcisini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Başvuru Süreci ve Temsilci ile İlgili Hususlar
Temsilci
talebi
MADDE 5 –
(1) Kooperatiflerce genel kurul
toplantıları için temsilci görevlendirilmesi talebinde bulunulması
zorunludur.
(2) Temsilci görevlendirilmesi başvurularında;
a) Bu Yönetmelik ekinde yer alan başvuru formu
(Ek:1),
b) Çağrı için alınan kararın örneği (görev süresi
sona ermiş olsa bile kooperatifi temsil ve ilzamla yetkili son yönetim
kurulu, denetim kurulu, anasözleşme ile bu hususta yetkili kılınan diğer
bir organ veya tasfiye memurları, varsa ortağı olduğu birlik yönetim kurulu
kararı ya da kesinleşmiş mahkeme kararı),
c) Toplantı gündemi,
ç) Bakanlık temsilcisi ücretinin yatırıldığını
gösterir belge,
genel kurul toplantı tarihinden en az on beş gün
önce İl Müdürlüğüne teslim edilir.
Çağrıya
yetkililerin incelenmesi
MADDE 6 –
(1) İl Müdürlüğünce, Merkezi Sicil
Kayıt Sistemi (MERSİS), elektronik ortamdaki Türkiye Ticaret Sicili
Gazetesi, KOOPBİS kayıtları ve ilgili kooperatif dosyasındaki kayıtlar
incelenerek, çağrıyı yapanların genel kurulu toplantıya çağırmaya yetkili
olup olmadıkları belirlenir.
(2) Yapılan incelemelerde sonuca ulaşılamadığı
takdirde, ilgili Ticaret Sicili Müdürlüğünden ivedi olarak bilgi alınır.
Başvuruların
değerlendirilmesi
MADDE 7 – (1) Genel kurulun yetkisiz kişilerce toplantıya
çağrılması veya sunulması gereken belgelerde eksiklik bulunması veyahut
başvuru ile genel kurul tarihi arasında on beş gün süre bulunmaması halinde
temsilci görevlendirilmez. Ancak, geçerli bir mazeret nedeniyle süresinde
yapılamayan başvurulardan; kamu yararı, hizmetin etkin, ekonomik ve verimli
yürütülmesi ilkeleri kapsamındaki değerlendirmede uygun görülenlere
temsilci görevlendirilebilir.
(2) Genel kurul toplantılarının yoğun olduğu
dönemlerde temsilci görevlendirilmesinde bir aksaklığa yol açılmaması için
toplantıya çağrı işlemlerine başlanmadan önce gün alınması hususunda Genel
Müdürlük/İl Müdürlükleri düzenleme yapmaya yetkilidir.
(3) Kanunun 47 nci maddesi kapsamında yapılan genel
kurul toplantıları için de temsilci görevlendirilmesi başvurusunda
bulunulması zorunludur. Ancak, bu başvurularda süre şartı aranmaz.
(4) Üç yıl üst üste genel kurul yapmadığından,
kanunen dağılmış sayılan kooperatiflerce temsilci başvurusunda bulunulursa,
toplantı gündeminde münhasıran tasfiye kararı alınmasına dair madde veya
kooperatif faaliyetlerinin sürdüğüne dair mahkeme kararının bulunması
halinde temsilci görevlendirilir.
(5) Anasözleşmede hüküm bulunması halinde, genel
kurul toplantısı kooperatif merkezinin bulunduğu mülki idare birimi
sınırları dışında başka bir yerde yapılabilir. Bu durumda, temsilci
görevlendirilmesi toplantının yapılacağı İl Müdürlüğünce yapılır. Ayrıca,
toplantıyla ilgili belgeler de toplantının yapıldığı yerdeki İl
Müdürlüğünce saklanır ve bir nüshası kooperatif merkezinin bulunduğu İl
Müdürlüğüne gönderilir.
(6) Belge eksikliği halinde ilgililere bildirilerek
tamamlanması istenir.
(7) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun bulunmayan
başvurular yazılı olarak reddedilir.
Temsilci
sayısı
MADDE 8 –
(1) Genel kurul toplantılarının
yoğun olduğu dönemlerde, temsilci görevlendirilmesi başvurularının değerlendirilmesinde;
başvuruda bulunan kooperatiflerin ortak sayıları, amaç ve faaliyet
konuları, genel kurul gündemindeki hususların önemi, evvelce yaşanmış
ihtilaflar, genel kurul toplantısının yapılacağı yer ile İl Müdürlüğünde
temsilci olarak görevlendirilebilecek personel sayısı gözetilerek,
öncelikle temsilci gönderilmesi zorunlu görülenlerin talepleri karşılanır.
(2) Kooperatiflerin genel kurul toplantılarında
görevlendirilecek temsilcilerin sayılarına ilişkin usul ve esaslar, ortak
sayısı ve kooperatifin durumu dikkate alınarak Bakanlıkça belirlenir.
Temsilcinin
niteliği
MADDE 9 – (1) Temsilcinin aşağıda sayılan niteliklere sahip
olması gerekir:
a) Genel Müdürlükte veya il müdürlüğünde asli memur
ya da sözleşmeli personel olarak çalışıyor olmak.
b) Üçüncü fıkrada öngörülen eğitime katılmak ve
yapılan sınavda başarılı olmak.
c) En az lise mezunu olmak.
(2) Elektronik ortamda yapılacak genel kurul
toplantılarında görevlendirilecek Bakanlık temsilcilerinin birinci
fıkradaki niteliklere ilave olarak, elektronik genel kurul sisteminin
işleyişi ve kullanımına ilişkin Bakanlıkça yapılacak eğitime katılması gerekir.
Bu amaçla düzenlenecek eğitimler hizmet satın almak suretiyle de
yapılabilir.
(3) Temsilci olarak görevlendirilecek personele,
içeriği Bakanlıkça belirlenen eğitim verilir ve bu eğitimin sonunda
Bakanlıkça sınav yapılır. Temsilci olarak görevlendirilen personelin
yeterliliğinin sürdürülebilmesi amacıyla, Bakanlıkça belirli sürelerde
yeterliliğin korunması eğitimleri verilebilir, sınavlar yapılabilir. Bu
sınavlarda başarısız olanlar, Bakanlık temsilcisi olarak görevlendirilemez.
Bakanlık temsilcilerinin bu sınavlarda başarılı olanlar arasından
görevlendirilmesi esastır. Bakanlık temsilcisi olarak görevlendirilecek
kişilerin belirlenmesi için yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar
Bakanlıkça belirlenir.
(4) Genel Müdürlükte, daire başkanı ve üstü kadrolarında
bulunanlar ile il müdürleri için birinci fıkranın (b) bendinde yer alan
sınav şartı aranmaz.
Temsilci
görevlendirilmesi
MADDE 10
– (1) Temsilci görevlendirmeleri,
hakkaniyete uygun şekilde yapılır.
(2) Temsilci görevlendirilmesinde aşağıdaki
sıralama esas alınır:
a) Bakanlık temsilcisi eğitimine katılan ve sınavda
başarılı olanlar.
b) (a) bendi kapsamında görevlendirme yapılamaması
durumunda, temsilci eğitimine katılan, ancak sınava giremeyen veya sınavda
başarılı olamayanlar arasından İl Müdürü tarafından temsilci olarak
görevlendirilmesi uygun görülenler.
(3) Türkiye Milli Kooperatifler Birliğinin genel
kurul toplantılarına Ticaret Bakanlığı merkez teşkilatında görev yapan ve 9
uncu maddedeki şartları haiz olanlardan Esnaf, Sanatkârlar ve
Kooperatifçilik Genel Müdürlüğünce görevlendirme yapılır.
(4) Merkez birliklerinin genel kurul toplantılarına
Bakanlık merkez teşkilatında görev yapan ve 9 uncu maddedeki şartları haiz
olanlardan Genel Müdürlükçe temsilci görevlendirmesi yapılır.
(5) Gerekli görülen hallerde de 9 uncu maddedeki
şartları haiz merkez teşkilatı personelinden Genel Müdürlükçe görevlendirme
yapılabilir.
(6) Kınama veya daha ağır disiplin cezası alanlar,
bir yıl süre ile genel kurul toplantılarında temsilci olarak görevlendirilmez.
(7) Yardımcı hizmetler sınıfında bulunan memur,
genel kurul toplantılarında temsilci olarak görevlendirilmez.
İl
Müdürünün görevlendirilmesi
MADDE 11
– (1) İl Müdürü sadece gündeminde
önemli hususlar yer alan ya da evvelce yaşanmış ihtilafları bulunan
kooperatiflerin genel kurul toplantılarına temsilci olarak
görevlendirilebilir.
(2) Ticaret İl Müdürlerinin esnaf ve sanatkârlar
kredi ve kefalet kooperatifleri ve bunların birliklerinin genel kurul
toplantılarında temsilci olarak görevlendirilmesinde birinci fıkrada yer
alan şartlar aranmaz.
(3) İl Müdürleri Valilik makamının onayı ile
temsilci olarak görevlendirilirler.
Temsilci
ücretleri
MADDE 12
– (1) Mesai saatleri içerisinde
kooperatiflerin genel kurul toplantılarında görevlendirilecek temsilcilere,
her yıl Bütçe Kanununun (H) cetvelinin (I-B) bendi ile tespit edilen Devlet
memurlarına ödenen en yüksek yurt içi gündelik tutarının iki katı; mesai
saatleri dışında görevlendirilecek temsilcilere ise üç katı ücret net
olarak ödenir. Bu ücret kooperatiflerce genel kurul öncesinde ilgili
muhasebe birimi hesabına yatırılır.
(2) Usulüne uygun olarak temsilci talebinde
bulunulup çoğunluk sağlanamaması sebebiyle gerçekleştirilemeyen genel kurul
toplantısına ait çağrı davetinde bir sonraki toplantının tarihi, saati ve
yerinin belirtilmiş olması durumunda, bu toplantı için de temsilci
ücretinin yatırılması ve temsilci ücretinin yatırıldığını gösterir belge il
Müdürlüğüne iletilerek temsilci görevlendirilmesinin talep edilmesi
zorunludur. Ancak, ilk toplantıya temsilcinin katılmamış olması durumunda
ikinci kez temsilci ücreti yatırılmaz.
(3) Fazla yatırılan temsilci ücretleri iade edilir.
Ticaret
sicili müdürlüğüne bildirilecek hususlar
MADDE 13
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
uygun şekilde temsilci talebinde bulunmayan fakat genel kurul toplantısını
gerçekleştiren kooperatifler, İl Müdürlüğünce, ticaret sicil müdürlüğüne
bildirilir.
(2) İl Müdürlüğünce, temsilcinin katıldığı veyahut
usulüne uygun olarak temsilci görevlendirilmesi talebinde bulunulmasına
rağmen temsilci görevlendirilemeyen ya da temsilci görevlendirildiği halde
katılımın sağlanamadığı genel kurul toplantılarına ait ortaklar listesi ile
genel kurul toplantı tutanağının bir örneği, 17 nci ve 20 nci maddeler
kapsamında, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 30 uncu
maddesinde belirlenen süreler dikkate alınmak suretiyle ticaret sicili
müdürlüğüne gönderilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Genel Kurul Toplantısı Hazırlığı ve Açılış
Temsilcinin
toplantı öncesi görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 14
– (1) Temsilci, görevlendirildiği
toplantılara Devlet memuruna yakışır kılık ve kıyafetle zamanında gider.
(2) Toplantı açılmadan önce temsilci tarafından
aşağıdaki işlemler yapılır:
a) Toplantı çağrısının Kanuna ve anasözleşme
hükümlerine uygun yapılıp yapılmadığını incelemek.
b) Ortaklar listesinin Kanunun 45 inci maddesinin
altıncı fıkrasına uygun olarak KOOPBİS’ten alınıp alınmadığını incelemek.
c) Ortaklar listesini imzalayanların; kimlik,
ortaklık ve varsa temsile ilişkin belgelerini ibraz edip etmediklerini
incelemek.
ç) Toplantıya katılma hakkına sahip ortakları
gösterir listenin, ortaklar veya temsilcisi tarafından imzalanıp
imzalanmadığını incelemek.
d) Temsilci tarafından imzalanan listenin görünür
şekilde asılıp asılmadığını incelemek.
e) 6102 sayılı Kanunun 407 nci maddesi gereği en az
bir yönetim kurulu üyesinin genel kurul toplantısında hazır bulunup
bulunmadığını incelemek.
f) Toplantıya asaleten ve vekâleten katılanların
sayısının rakamla ve yazıyla toplantı tutanağında yer alıp almadığını
incelemek.
(3) Toplantı yeter sayısı, ilan edilen toplantı
saatinden sonra makul bir süre beklenmesine rağmen sağlanamamışsa, temsilci
genel kurulu toplantıya çağrıya yetkili olanlardan en az biri ile erteleme
tutanağı düzenleyerek toplantı yerinden ayrılır.
(4) Temsilci, imza sırasında ortakların ya da
temsilcilerinin kimliklerinin ve temsil belgelerinin ibrazı işlemini takip
eder ve gerektiğinde uyarılarda bulunur. Ancak, şikâyet veya ihbar
olduğunda ya da kuşku duyulduğunda kimlik denetimini bizzat yapar. Ayrıca,
temsile ilişkin hükümleri açıklayarak, ıslak imzası bulunmayan temsil
belgelerinin geçersiz olduğunu ve temsil edilenin aynı genel kurul için
farklı kişilere temsil yetkisi vermesi halinde ise temsil edilemeyeceğini
belirtir.
(5) Temsil belgesinde; temsil yetkisi veren ortağın
adı, soyadı ve imzası, temsilcinin adı ve soyadı, temsilci ortaklık
sıfatına haiz değilse; ortağın birinci derece kan ve kayın hısmı (ortağın
eşi, annesi, babası, çocuğu gibi) olduğuna dair bilgi, temsil belgesinin
ait olduğu genel kurul bilgileri ve temsil yetkisinin kapsamı yer alır.
(6) Ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak
olarak kalmalarının sağlanmış olması ve bir temsilciyi üç ay içinde veraset
ilamı ile birlikte kooperatife bildirmeleri halinde ortaklığa ilişkin hak
ve vecibeler temsilci aracılığıyla yürütülür.
(7) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen
ortakların hak ve yükümlülükleri devam ettiğinden genel kurula katılma,
seçme ve seçilme haklarını kullanmaları sağlanır.
(8) Genel kurul toplantı yönetiminin, ortaklar veya
üst kuruluş tarafından görevlendirilen temsilcilerinden seçilen başkan ve
üyeler tarafından yürütülmesine dikkat edilir ve toplantı heyetinin seçimi
titizlikle izlenir. Temsilci, genel kurul toplantısının sevk ve idaresine
müdahalede bulunmaz, ancak gerektiğinde toplantı başkanını ve genel kurulu
uyarıp yol gösterir ve açıklamalarda bulunur.
(9) Genel kurul toplantısı için birden fazla
temsilcinin görevlendirilmesi halinde, toplantının temsilcilerin huzurunda
açılması ilke olmakla birlikte temsilcilerin aynı anda gelememesi
durumunda, makul bir süre beklenir. Bu süre içinde de gelmediği takdirde
toplantı mevcut temsilcinin gözetiminde açılır. Toplantının açılmasından
sonra gelen temsilci toplantıya katılamaz ve kendisine temsilci ücreti
ödenmez.
(10) Kanunun 87 nci maddesinin ikinci fıkrasında
belirtilen bir saatlik süre beklendikten sonra toplantının temsilci olmadan
açılması durumunda, bu toplantılara temsilciler sonradan katılamaz ve
kendilerine temsilci ücreti ödenmez.
Konuşma
metni
MADDE 15
– (1) Temsilci, toplantı açılışını
müteakiben, kendisini tanıtarak, görev ve yetkilerini belirten bir
bilgilendirmede bulunur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gündem Maddelerinin Görüşülmesi, Kararların
Alınması ve Tutanağın Yazılması
Temsilcinin
toplantı sırasındaki görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 16
– (1) Temsilci; genel kurulda,
toplantıyla ilgili olarak kendisine sorulan soruları cevaplandırır,
toplantının ilgili Kanunlar, anasözleşmeler ve diğer mevzuata uygun olarak
yürütülmesini sağlamak üzere gereken açıklamaları yapar.
(2) Kanunun 46 ncı maddesine göre, dörtten az
olmamak üzere ortakların en az 1/10’u tarafından genel kurul toplantısından
en az yirmi gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme alınması
zorunludur. Gündem ortaklara duyurulduktan sonra başvuru yapıldığı
takdirde, başvuruya konu hususlar yine de gündeme eklenir. Dörtten az
olmamak üzere ortakların en az 1/10’u tarafından genel kurul toplantısından
en az yirmi gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme
alınmasına ilişkin zorunluluğa yönetim kurulunun uymaması halinde toplantı
başkanının konuyu gündeme alması sağlanır. Ancak, bu durumda istemde
bulunan 1/10 ortağın, yasal başvuruyu zamanında yaptığını kanıtlaması
gerekir.
(3) Gündemin görüşülmesine geçilmeden önce, Kanunun
46 ncı maddesinde sayılan konularla sınırlı kalmak üzere gündeme madde
eklenmesi hususunda teklif bulunup bulunmadığının genel kurulun
bilgilendirilmesi hususunda toplantı başkanlığı uyarılır.
(4) Tartışmanın yoğun olarak yaşandığı genel kurul
toplantılarında açıklama ve uyarılar kısa, açık, kesin ve uygun bir dille
yapılır. Tereddütlü ifadeler kullanılmaz. Karmaşık ya da tartışmalı
konularda ilgili mevzuat ve anasözleşme hükmü yüksek sesle okunur.
(5) Toplantı heyeti üyeleri ve ortaklar ile
tartışmadan kaçınılır, toplantıyı terk etme gibi bir davranışa kesinlikle
gidilmez.
(6) Toplantı başkanı ve kâtip üyeler toplantıyı
yönetebilecek ve tutanağı yazabilecek bilgi ve yeteneğe sahip değilse,
temsilci toplantı heyetine yardımcı olur ve tutanağı bizzat yazmayıp,
yapılan konuşmaların ve alınan kararların tutanağa yazılmasına nezaret
eder.
(7) Genel kurul toplantı tutanağının, toplantının
yapıldığı yerde yazılıp imzalanması zorunlu olup tutanağın toplantı
yerinde, genel kurul toplantı heyetince düzgün ve okunaklı biçimde
yazdırılmasına temsilci yardımcı olur. Toplantı tutanağının, toplantının
yapıldığı yer ve zamanda yazılıp imzalanmaması durumunda temsilci, tutanağa
şerh düşüp imzalar, raporunda bu hususa yer verip, toplantıda alınan
kararlardan raporunda kısaca bahseder. Şerhli tutanak İl Müdürlüğü
tarafından acele olarak ticaret sicil müdürlüğüne intikal ettirilir ve
genel kurul toplantı tutanağının tescil edilmemesi istenir.
(8) Temsilciler, Kanunun 49 uncu maddesi gereği
anasözleşmesinde hüküm bulunan ve ortak sayısı 1000’in üstünde olan
kooperatiflerde asaleten ve temsilen (bir ortağın dokuz ortağı temsil
etmesiyle) genel kurul toplantısında var olan nisabın organ seçimlerine
gelindiğinde korunması şartıyla, yeni bir toplantı nisabı aranmaksızın her
ortağın seçimlerde en fazla bir ortağı temsilen oy kullanacağı hususuna
dikkat eder.
(9) Temsilciler, genel kurul toplantısında ilgili
kanunlar ve her kooperatifin anasözleşmesinde öngörülen toplantı ve karar
nisaplarına dikkat eder. Temsilciler genel kurul toplantısında ilgili
kanunlara ve anasözleşmelere aykırı karar alındığı veya karar nisabı
bulunmadığının sayısal olarak tespit edildiği durumlarda, kararların
geçerli olmayacağı yönünde gerekli uyarılarda bulunur. Buna rağmen karar
alınmışsa, alınan kararlar hakkındaki şerhini tutanakta ve temsilci
raporunda belirtir. Tutanak ve temsilci raporu, İl Müdürlüğü tarafından
acele olarak ticaret sicili müdürlüğüne gönderilir ve şerh kapsamındaki
konuların tescil edilmemesi istenir.
(10) Temsilci, genel kurul tutanağında,
görüşmelerin içeriği, söz alanların kimler olduğu, sorulan sorular, verilen
cevaplar, kimlerin alınan kararlara karşı muhalefet şerhi düştükleri ve
muhalefet sebepleri, lehte, aleyhte ve çekimser oyların sayıları ile
bilinmesi gerekli diğer hususlar açıkça belirtilir. Toplantı sırasında
önerge verilmesi durumunda, önergelerden özetle söz edilip alınan kararlar
açıkça yazılır, önergelerin özetlenemeyecek kadar uzun ve karmaşık olması
gibi durumlarda tutanağa geçirilmekle birlikte, önergelerin tüm
sayfalarının altları toplantı heyeti (toplantı başkanlığı) ve temsilci
tarafından imzalanır ve önergeler tutanağa ek yapılır. Süre darlığı ya da
başka bir toplantıya yetişebilme gibi nedenlerle yükümlülükler aksatılmaz.
(11) Bakanlık müfettiş veya kontrolörlerince
yapılan denetim veya incelemeler ile İl Müdürlüğünce yapılan incelemeler
sonucunda kooperatife gönderilen talimatların bir örneği temsilcide
bulunur. Talimatlar gündeme alınmış ise ilgili gündem maddesinde
görüşülmesine nezaret edilir, gündeme alınmamış ise yönetim ve denetim
kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin gündem maddesinde söz konusu
talimatlarla ilgili olarak temsilci tarafından genel kurula ayrıntılı bir
şekilde açıklama yapılır.
(12) Gündemde anasözleşme değişikliği varsa,
temsilci, Bakanlıkça izin verilip verilmediğini araştırır, izin alınmamışsa
genel kurula gerekli uyarılarda bulunur.
(13) Anasözleşmelerinde ibra edilmeyen yönetim ve
denetim kurulu üyelerinin bu organlara aynı genel kurulda tekrar
seçilemeyecekleri hükmü yer alan kooperatiflerde, ibra edilmeyen yönetim ve
denetim kurulu üyelerinin aday olamayacakları konusunda toplantı başkanı ve
genel kurul uyarılır.
(14) Genel kurul toplantısında, yönetim ve denetim
kurulu raporları ile bilanço ve gelir tablosunun mutlaka okunması konusunda
gerekli uyarılar yapılır.
(15) Esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet
kooperatifleri hariç olmak üzere, ortak sayısı 500’den fazla olan kooperatiflerin
ve üst kuruluşlarının genel kurul toplantılarındaki yönetim ve denetim
kurulu belirleme seçimlerinin, gizli oy açık tasnif esasına göre yapılması
sağlanır. Ortak sayısı 500’den az olan kooperatiflerde ise yönetim ve
denetim kurulu üyelikleri seçimine geçilmeden önce verilen yazılı önergenin
genel kurulda kabul edilmesi halinde seçimler gizli oy açık tasnif ile
yapılabilir.
(16) Yönetim ve denetim kurulları üyeliklerine
seçilme koşullarına ilişkin Kanunun 56 ncı ve ek 3 üncü maddeleri ve
anasözleşmelerin ilgili hükümlerinin, seçimlere geçilmeden önce
gerektiğinde genel kurula okunması ve üyelerin kaç yıl için seçildiğinin
tutanakta belirtilmesi sağlanır.
(17) Tutanakta yanlış yazılan kelime, rakam ve
satırlar karalanmaz, okunacak biçimde ortasından tek çizgiyle çizilerek
iptal edilir, yanına parantez içinde (çizildi) denilerek doğrusu yazılır.
Ay adları, bir ve iki basamaklı sayılar, rakamla değil yazıyla yazılır;
tutanakta sonradan ilaveler yapılmasına imkân verebilecek boşluklar
bırakılmaz. Tutanağın başlangıç kısmına, genel kurul toplantısının başlama
saati ve tutanağın son kısmına da genel kurulun bitiş tarihi ve saati
mutlaka yazılır.
(18) İlgili kanunlar, anasözleşmeler ve iyi niyet
kurallarına aykırı olarak yapılan işlemler hakkında temsilci tarafından
tutanağa şerh düşülür.
(19) Tutanakta sırasıyla; giriş bölümü, genel
kurulda her bir gündem maddesine ilişkin yapılan açıklamalar ya da alınan
kararlar ve tutanağın bitiş bölümü toplantı başkanınca kâtiplere eş zamanlı
olarak yazdırılır.
(20) Kanun ve anasözleşmede yer alan toplantı
nisabının kalmadığı sayım sonucu tespit edilmişse, toplantıya devam
edilmemesi yönünde gerekli uyarılarda bulunulacak ve durum tutanağa
bağlanacaktır. Düzenlenecek bu tutanakta toplantı nisabına ilişkin olması
gereken ortak sayısı ile toplantı mahallinde bulunan mevcut ortak sayısı
ayrıca belirtilecektir.
(21) Kooperatif unvanı; toplantı tutanağına ve
temsilci raporuna, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilen şekliyle
tam olarak yazılır.
(22) Toplantı nisabı kaybedilmemekle birlikte,
genel kurulun sevk ve idare edilemez hale gelmesi ve benzeri nedenlerle
toplantının tamamlanamaması hallerinde; Kanunun 45 inci maddesinin beşinci
fıkrası hükmünden hareketle, toplantı başkanı tarafından toplantı
ertelenebilir. O ana kadar alınan kararlar tutanağa bağlanır.
(23) Temsilci, genel kurul toplantı tutanağını ve
ortaklar listesini imzalar. Bunların dışındaki genel kurul evrakı görüldü
şerhi düşülerek imzalanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Toplantının Sona Ermesi
Toplantı
sonrası yapılacak işlemler ve rapor düzenlenmesi
MADDE 17
– (1) Toplantıya temsilci katılmış
ise genel kurul tutanağı ve ortaklar listesinin sadece birer nüshası
temsilci tarafından toplantı bitiminde alınıp genel kurul toplantısına
ilişkin belgelerin nelerden ibaret olduğunu belirten temsilci raporu ile İl
Müdürlüğüne teslim edilir. Bu belgeler kooperatif yetkililerinden ayrıca
istenmez.
(2) Temsilci raporunda, muhalefet şerhi ile diğer
önemli hususları belirtir. Ayrıca, toplantı tutanağının taraflarca
düzenlenememesi ya da imzalanamaması gibi durumlarda bu hususlara raporda
mutlaka yer verilecektir. Bu gibi hususlar söz konusu değilse raporda,
toplantıda önemli bir hususun olmadığının belirtilmesi ile yetinilir.
ALTINCI BÖLÜM
Tarım Satış Kooperatifleri ve Birliklerinin Genel
Kurullarında
Temsilcinin İlave Görevleri
Tarım
satış kooperatifleri ve birliklerinin genel kurullarına ilişkin özel
hususlar
MADDE 18
– (1) Tarım satış kooperatif
birliklerinde, 1/6/2000 tarihli ve 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve
Birlikleri Hakkında Kanunun 5 inci maddesi kapsamındaki birlikler için
bağımsız denetçi seçilir. Bu seçimde, yönetim kurulunca veya genel kurulda
önerilen isimler arasından açık oylama ile seçim kuralına uyulup
uyulmadığına dikkat edilir.
(2) Genel kurula katılma hakkı olan
ortakların/temsilcilerin yarısından fazlasının toplantıda hazır bulunması
ve ortaklar listesini imzalamaları halinde toplantı açılabilir. İlk
toplantıda toplantı nisabı sağlanamadığı takdirde, ikinci toplantı için en
az toplantı heyetini ve yönetim kurulu asıl ve yedek üye sayısını
oluşturacak sayıda genel kurula katılma hakkına sahip ortak/temsilcinin
bizzat hazır bulunması ve ortaklar listesini imzalaması gerekir. Temsilci
belirtilen hususlara uygunluğu kontrol eder.
(3) Yönetim kurulu üyelerinin ibrası, bunlara
yapılacak ödemeler ile diğer iç düzenlemeler ve düzenleyici işlemlerin
kabulü veya değiştirilmesi; iç düzenlemelerde genel kurulun yetkisinde
tanımlanan gayrimenkul alımı ve satımı ile gayrimenkullerin
değerlendirilmesi, kredi kullanımı, yatırım, imalat ve inşaat iş ve işleri,
alacakların terkini, şube açılması ve işletme kurulması, şirket ve diğer
teşekküllere iştirak etme veya çıkma kararlarının alınabilmesi için her
halükarda birliklerde temsilcilerin en az 1/4’ünün; kooperatiflerde ise
ortakların en az 1/10’unun (genel kurula katılma hakkına sahip ortak sayısı
1.000’in üzerinde ise 1/20’sinin) bizzat toplantıda bulunması ve ortaklar
listesini imzalaması gerektiğinden genel kurul toplantılarında bu hususlara
riayet edilmesi takip edilir.
(4) Yönetim kurulu üyelerinin görev süreleri
dolmadan azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar; genel
kurula katılma hakkına sahip olanların beşte üçünün gündem maddelerinin
görüşülmesine geçilmeden önce yazılı olarak talepte bulunması hali ile
haklarında Kanunda sayılan ve göreve seçilmelerine engel teşkil eden suçlar
veya görevi kötüye kullanma suçu nedeniyle adli makamlarca dava açılması,
Bakanlıkça Kanunun 90 ıncı maddesi gereği görevlerine tedbiren son
verilmesi, denetim sonucunda düzenlenen raporda ibra edilmemeleri yönünde
görüş belirtilmesi halleri dışında, genel kurul toplantısı gündemine alınıp
görüşülemeyeceğinden, yönetim kurulu üyelerinin azli ve yerlerine
yenilerinin seçilmesine ilişkin kararların ancak bu hususların varlığı halinde,
ortaklar listesinde imzası bulunanların yarıdan fazlasının oyuyla alınması
gerektiğinden genel kurul toplantılarında bu hususa azami ölçüde dikkat
edilir.
(5) Genel kurulca seçilecek birlik yönetim kurulu
üyelerinin, 4572 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği en
az ikisinin dört yıllık yükseköğrenim görmüş kişilerden olması, aynı
Kanunun 7 nci maddesi uyarınca hazırlanan Tarım Satış Kooperatifleri
Birliği Örnek Anasözleşmesinde belirtilen niteliklere sahip olması ve
temsilciler ile genel kurula katılma hakkına sahip kooperatif ortakları
dışından yükseköğretim kotasından seçilecek kişiler hakkında genel kurul
öncesinde Bakanlığın uygun görüşünün alınıp alınmadığı hususlarına dikkat
edilir.
(6) Birlik genel toplantılarında dört yıllık
yükseköğretim kurumu mezunu üyelik kotası için yapılacak seçimlerde, bu
adayların isimlerinin karşısına “Yükseköğretim Kotasından” ibaresinin
yazılması zorunlu olduğu hususuna dikkat edilir ve bu konularda gerekli
hallerde toplantı başkanlığı uyarılır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Düzenlenecek
formlar
MADDE 19
– (1) Uygulamada birlik sağlanması
amacıyla, genel kurul toplantıları için çalışma konusuna göre ekte yer alan
Ek-2 ilâ Ek-6 formları kullanılır.
Toplantı
sonrası kooperatif dosyasına konulacak belgeler
MADDE 20
– (1) Toplantı sonrasında, gündem,
genel kurul toplantı çağrısına ilişkin belgeler, varsa gazete ilanı,
toplantı tutanağı, yönetim kurulu ve denetleme organı yıllık çalışma
raporları, genel kurula katılan ortaklarca imzalanmış ortaklar listesi,
bilanço, gelir-gider tablosu, genel durum bildirim formu, kooperatif dış
denetime tabi ise dış denetim raporu, bağımsız denetime tabi ise bağımsız
denetim raporu ve temsilci tarafından hazırlanan rapordan birer adet olmak
üzere alınarak dosyasına konulur.
Yönetim
kurulu ve denetleme organınca hazırlanacak yıllık çalışma raporları ile dış
denetim raporu
MADDE 21
– (1) Yönetim kurulunca ve
denetleme organı üyelerince hazırlanacak yıllık çalışma raporları mevzuata
uygun olarak tanzim edilir.
(2) Dış denetime tabi kooperatiflerde, dış
denetimin Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerine göre yapılıp dış denetim
raporunun hazırlanması gerektiğinden bu konulara da dikkat edilmesi
gerekir.
(3) Bağımsız denetime tabi kooperatiflerde denetim
raporunun bulunup bulunmadığına bakılır.
(4) Mevzuata uygun olarak hazırlanmayan raporlar,
genel kurul toplantılarında görüşülemez. Görüşülmesi halinde görevli
temsilcilerce toplantı tutanağına gerekli şerh düşülür. Yönetim kurulu ve
denetleme organı yıllık faaliyet raporları ile dış denetim raporunun
mevzuat hükümlerine uygun olmaması nedeniyle görüşülememesi, yönetim ve
denetim kurullarının ibra edilmedikleri anlamına gelmez.
Suç
duyurusu
MADDE 22
– (1) Genel kurulu yasal süresinde
toplanacak şekilde çağıran ancak, İl Müdürlüğüne yapılan temsilci
görevlendirilmesi talebinde süreye uymayan ya da temsilci talebine yönelik
başvuruda belge eksikliği bulunan kooperatiflerin yöneticileri hakkında
çağrıyı süresinde yapmış olmaları nedeniyle suç duyurusunda bulunulmaz.
(2) Olağan genel kurulu süresinde toplantıya
çağırmayan faal kooperatiflerin yönetim kurulu üyeleri hakkında Kanunun ek
2 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, İl Müdürlüğünce Cumhuriyet
başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.
Bakanlık
tarafından yapılan sınavlar
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin
yayımı tarihinden önce ilgili Bakanlıkça yapılan Bakanlık Temsilciliği
Sınavında başarılı olanlar, kooperatif genel kurul toplantılarında temsilci
olarak görevlendirilmeye devam ederler.
Genel
kurul toplantısına katılma hakkını haiz ortakları gösteren mevcut listeler
GEÇİCİ
MADDE 2 – (1) Bakanlık
temsilcisine 14 üncü maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi ile verilen görev
KOOPBİS’in yayına alınmasından sonra hüküm ifade eder. KOOPBİS yayına
alınıncaya kadar geçecek sürede kooperatifler ve üst kuruluşları, genel
kurul toplantısına katılma hakkını haiz ortakları gösteren listeleri bu
Yönetmelik yürürlüğe girmeden önceki usullere göre almaya devam ederler.
Yürürlük
MADDE 23
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 24
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ticaret Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız