Danıştay İkinci Dairesine Ait Kararlar
DANIŞTAY KARARLARI | 2023-03-15

15 Mart 2023 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32133
DANIŞTAY KARARLARI 
Danıştay İkinci Daire Başkanlığından:
Esas No: 2021/337Karar No : 2022/4522
KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN : DanIŞtay BaşsaVCılIğI - ANKARA 
DAVACI : Okulmuş Tur. ve Gida San Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ: Av. Mesut Kıliç

16330-33078-67997 (UETS)

DAVALI : Konak Belediye Başkanlığı

VEKİLi : Av. Armağan Konyalı

Konak Belediyesi Hukuk İşl. Md. 9 Eylül Meydanı No:6
Kat:6/603 - Basmane / iZMlR 
YARGILAMA SÜRECİ


Dava konusu istem :Izmir ili, Konak ilçesi, Atatürk Caddesi, No:282/A adresinde kayıtlıiçkili kafeteryanın, davacı tarafindan, ruhsatsız olarak işletildiğinden bahisle 2559 sayılı Kanun uyarinca tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle 15.564.800,00. TL para cezası verilmesine ilişkin 18/12/2014 günlü, 2239 sayılı Konak Belediye Encümen kararının iptali istenilmiştir.
Kanun yararına temyiz edilen Mahkeme kararının özeti : İzmir 2. Idare Mahkemesinin 05/11/2015 günlü, E:2015/90, K:2015/1413 sayılı kararında; 2559 sayılı Kanunun 6.maddesinde isnat edilen fillerin tespiti halinde idarece maddede belirtilen para cezasinın uygulanabileceği, ancak tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için aynı fillerin bir yıl içinde tekrarı halinde, en son uygulanan para cezasının bir kat artırılarak uygulanması gerektiği.tekerrüre esas alınan fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıllık süre geçtikten sonra yapılan tespit nedeniyle tekerrür hükümlerinin uygulanması olanağı bulunmadiğı, bu durumda, işyeri açma ve çalişma ruhsatı almadan faaliyette bulunduğu anlaşilan davaciya para cezasi uygulanması yerinde ise de, söz konusu fiili işlediği ve ilk cezaya dayanak ilk tespit tarihi olan 30/12/2012 tarihinden itibaren 1 yıllık süre geçtikten sonra, 27/10/2014 gününde yapılan tespit nedeniyle tekerrür hükümleri uygulanarak 2559 sayılı Kanunun 6. maddesinin (d) bendi uyarinca para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlik bulunmadiğı gerekçesiyle işlemin iptaline hükmedilmiştir.

DANIŞTAY BAŞSAVCISI : Halil Yilmaz 
DÜŞÜNCESİ: Davacı şirkete ait İzmir Ili, Konak llçesi, Atatürk Caddesi,No:282/A adresinde bulunan içkili kafeteryanın, ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinin tespiti üzerine davaci şirket adına 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 6'ncı maddesinin (d)bendi gereği 15.564.800,00 TL para cezasi verilmesine ilişkin Izmir Konak Belediye Encümeninin 18/12/2014 gün ve 2239 sayılı kararını; davacı şirketin, aynı fili bir yıllık süre içerisinde 15 kez işlediği gerekçesiyle bir önceki tespite binaen verilen para cezası bir kat artırılmak suretiyle işbu davaya konu para cezasi uygulanmışsa da, davaya konu cezanın dayanağı tespitin, tekerrür uygulamasina başlangic alinan 30/12/2012 tarihli tespitten itibaren bir yillık süreden sonra 

yapılmış olması nedeniyle tekerrür hükümleri uygulanarak verilen para cezasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptal eden ve 2559 sayılı Yasaya göre Danıştay'ın temyiz incelenmesine tabi olmayan Izmir 2. Idare Mahkemesinin 05/11/2015 gün ve E:2015/90, K:2015/1413 sayılı kararının; kanun yararina incelenerek bozulması istemiyle Başsavcılığımızı bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi:
2577 sayılı Idari Yargilama Usulü Kanununun 51'inci maddesinde, "niteliği bakımindan yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade eden" kararların kanun yararına bozulması için temyiz olunabileceği belirtilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafindan işletilmekte olan işyerinde ruhsatsız olarak faaliyette bulunulduğundan bahisle birçok kez mühürlenmesine karşın her defasinda mühür fekki yapılarak, ruhsatsız faaliyete devam edildiği, en son ruhsatsız faaliyet gösterdiğinin tespit edilmesi üzerine tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle davaya konu 18/12/2014 gün ve 2239sayılı Encümen kararıyla 15.564.800,00 TL para cezasının verildiği anlaşılmaktadır.
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 1'inci maddesinde, "Polis, asayişi amme, şahis, tasarruf emniyetini ve mesken masuniyetini korur. Halkin irz, can ve malınımuhafaza ve ammenin istirahatini temin eder.

Yardim istiyenlerle yardima m uhtaç olan çocuk, alil ve aciziere muavenet eder. Kanun ve nizamnamelerinin kendisine verdiği vazifeleri yapar." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Yasanın 6'ncı maddesinde ise; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden;
a) Faaliyetten geçici olarak men edildiği halde süresinden önce açılan,
b) Açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan,
c) Bu Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen yasaklara uymadiğı tespit edilen,
d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen 
Iş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idari para cezasi verilir.

Bu maddede öngörülen idarî para cezalari, belediye sınırlari içinde belediye encümeni belediye sinırlariı dişinda il daimi encûmeni tarafindan verilir. Verilen idari para cezalarina dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşıtebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz,idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. Itiraz üzerine verilen karar kesindir. Itiraz,zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapilarak en kisa sürede sonuçlandırılır.Idari para cezaları 6183 sayılı Åmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.

Bu maddede belirtilen ayni fiillerin bir yil içinde tekrari halinde, en son uygulanan para cezası bir kat artırılarak uygulanır."kuralina yer verilmiştir.

Yukarıda anilan yasal düzenleme uyarınca, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini mevzuata aykırı işleten işyerlerinin işletmecilerine idari para cezası verileceği, aynı fiillerin bir yıl içerisinde tekrar işlenmesi halinde de, para cezasının hesaplanmasında, işletmeciye verilen en son para cezası tutarının esas alınacaği açıktır, Bir başka ifadeyle; 2559 sayıiı Yasa ile mevzuat hükümierine aykırı olarak işletilmeye devam eden işyerlerine uygulanması gereken para 

cezalarına sinır getirilmiştir. Böyle bir düzenlemenin, yani fiil tekrarında ceza miktarını bir kat arttırılmasının, caydırıcı olmayı ve kamu düzenini korumayı amaçlaması karşısında;hukuk güvenliğine aykırı yönü bulunmamaktadır.

Davacı şirket tarafindan işletilen içkili kafeteryada ruhsatsız olarak faaliyette bulunulduğundan bahisle, 2559 sayılı Yasaya uygun biçimde para cezası verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi gerekirken; Idare Mahkemesince ilgili yasal düzenleme ve dava konusu işlemin sebep unsuru gözardı edilerek, dava konusu uyuşmazlıkla bağdaşmayan biçimde "Tekerrüre esas alınan filin işlendiği tarihten itibaren bir yıllık süre geçtikten sonra yapılan tespit nedeniyle tekerrür hükümlerinin uygulanması olanağı bulunmamaktadır." değerlendirilmesi yapilarak dava konusu işlemin iptal edilmesinde hukuki isabet görülmemektedir.
Öte yandan; başka bir şirketin işletmeciliğini yaptığı işyerinin, işletme izin belgesindeki niteliklere aykırı olarak faaliyet gösterdiğinin bir yil içinde beşinci kez tespit edilmesi sonucu Belediye Encümenince verilen idari para cezasinın iptali istemiyle açılan davada, uygulanan Yasa kuralının Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Ankara 1. Ídare Mahkemesi'nce yapilan itiraz üzerine açılan davada, Anayasa Mahkemesi'nin 13/05/2010 gün ve E:2009/29, K:2010/66 sayılıkararıyla itiraz başvurusunun reddedildiği gibi, benzer olaylarda idari para cezası alınmasına ilişkin işlemlere karşı Istanbul İdare Mahkemelerine açılan davalar da reddedilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, Izmir 2. Ídare Mahkemesinin 05/11/2015 gün ve E:2015/90,K:2015/1413 sayılı kararının; 2577 sayılı Yasanın 51'inci maddesi uyarınca yürürlükteki hukuka aykırı sonucu ifade ettiğinden, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
DANIşTAY TETKİK HAKiMİ: Aynur Üstünsoy Kaya 
DÜŞÜNCESİ: Danıştay Başsavcılığının kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile Idare Mahkemesi kararının, 2577 sayılı İdari Yargilama Usulü Kanunu'nun 51.maddesi uyarınca hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasıgerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA 
Karar veren Danıştay Ikinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafindan ise, Danıştay Başkanlik Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrasıuyarınca, ayrica bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDI OLAY :
Izmir ili, Konak ilçesi, Atatürk Caddesi, No:282/A adresinde, davacı şirket tarafindan işletilen içkili kafeteryanın, 07/04/2010 günlü, 26 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsati; idarece 

yapılan kontrolde yapı iç yüksekliğinin projesinden farklı olduğu, projede baca bulunmadığı halde dışarıdan baca yapıldığı ve iki ayrı bağımsız bölümün tek bağımsız bölüme dönüştürülmesi suretiyle onaylı mimari projesine aykırı kullanıldiğının tespit edilmesi ve verilen 15 günlük süre içerisinde giderilmediğinden bahisle 14/07/2011 tarihinde iptal edilmiştir.
Işyeri açma ve çalişma ruhsatının iptalini müteakiben, Konak Belediyesi Encümeninin 28/07/2011 günlü 1315 sayılı kararıyla ruhsatsız haie gelen işyerinin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 6. ve 32. maddeleri uyarınca ruhsat alıncaya değin kapatılmasına karar verilerek, 09/08/2011 günü işyeri kapatılmıştır. Davacı tarafından, ruhsat iptali ve faaliyetten men kararına karşı dava açılmadiğı belirtilmiştir.

Davalı idare tarafindan sunulan savunma dilekçesi ve eki tutanaklardan, işyerinde;
15/10/2011, 20/08/2012, 28/08/2012, 31/08/2012, 28/09/2012, 13/10/2012 ve 16/11/2012,30/12/2012, 31/01/2013, 02/08/2013, 18/09/2013, 02/10/2013, 22/10/2013, 03/12/2013,02/01/2014, 04/02/2014, 18/03/2014, 02/06/2014, 11/07/2014, 05/08/2014 ve 25/09/2014tarihlerinde Mühür Bozma ve Yeniden Mühürleme Tutanaklarının tutulduğu,
30/12/2012 günlü, Mühür Bozma tutanağı üzerine ise; 17/01/2013 günlü, 99 sayılıi Encümen kararıyla, 2559 sayılı PVS Kanunu'nun 6/d bendine muhalefet edildiğinden bahisle 950,00 TL idari para cezası uygulandiğı ve ayni gerekçelerle,
07/02/2013 günlü, 263 sayıliı Encümen kararıyla, 1.900,00 TL,
15/08/2013 günlü, 1337 sayılı Encümen kararıyla, 3.800,00 TL,
24/09/2013 günlü, 1593 sayılı Encümen kararıyla, 7.600,00 TL,
10/10/2013 günlü, 1691 sayılıi Encümen kararıyla, 15.200,00 TL,
31/10/2013 günlü, 1745 sayılıi Encümen kararıyla, 30.400,00 TL,
12/12/2013 günlü, 2005 sayılı Encümen kararıyla, 60.800,00 TL,
09/01/2014 günlü, 56 sayılı Encümen kararıyla, 121.600,00 TL,
13/02/2014 günlü, 245 sayılı Encümen kararıyla, 243,200,00 TL,
27/03/2014 günlü, 453 sayılı Encümen kararıyla, 486.400,00 TL,
05/06/2014 günlü, 828 sayılı Encümen kararıyla, 972.800,00 TL,
17/07/2014 günlü, 1126 sayılı Encümen kararıyla, 1.945.600,00 TL 
14/08/2014 günlü, 1288 sayılı Encümen kararıyla, 3.891.200,00 TL,
02/10/2014 günlü, 1621 sayılı Encümen kararıyla, 7.782,400,00 TL ve dava konusu edilen 18/12/2014 günlü, 2239 sayılı Encümen kararıyla ise, 15. kez aynı filin işlendiğinden bahisle 15.564.800,00 TL idari para cezası uygulandığı anlaşıłmıştır.

Davacı tarafindan, 12/01/2015 tarihinde tebellüğ edilen 18/12/2014 günlü, 2239 sayılıKonak Belediyesi Encümen kararının; ruhsat iptali işlemine karşı dava açılmadığı ancak ruhsat başvurusunda bulunmalarına karşın halen ruhsat verilmediği, aynı adreste hali hazırda ruhsatiı 2adet daha içkili kafeteryaları bulunduğu ve idare yetkililerince denetimlerde ruhsatlı işyeri müşterilerinin, ruhsatsız işletmeye geldiğinin kabulüyle hatalı olarak tutanak ve işlem tesis ettiklerini, tekerrür hükümlerinin de hatalı uygulanarak kanunda işaret edilen cezanın üst sınırının aşıidığını ileri sürerek iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.


İLGiLI MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kanun yararına temyiz' başlıklı 51.maddesinde; idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafindan kanun yararına temyiz olunabileceği temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde kararın, kanun yararına bozulacağı, bu bozma kararının daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırmayacağı hükme bağlanmiştir.
2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden; a) Faaliyetten geçici olarak men edildiği halde süresinden önce açılan, b) Açık ve kapalı bulunacaği saatlere uymayan, c) Bu Kanunun 12. maddesinde belirtilen yasaklara uymadığı tespit edilen, d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen,
İs yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirasıarasinda idarî para cezasi verilir.
Bu maddede öngörülen idarí para cezalari, belediye sinırları içinde belediye encümeni, belediye sinırlari dişinda il daimi encümeni tarafindan verilir. Verilen idari para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. Itiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. Itiraz üzerine verilen karar kesindir. Itiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapilarak en kısa sürede sonuçlandırılır. Idarî para cezaları 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
Bu maddede belirtilen aynı fillerin bir yil içinde tekrarı halinde, en son uygulanan para cezası bir kat artırılarak uygulanır." hükmü yer almaktadır.
Kabahatler yönünden genel Kanun niteliğindeki 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 15.maddesinin 2. fikrasında "Aynı kabahatin birden fazla işlenmesi halinde her bir kabahatle ilgil olarak ayrı ayrı idarî para cezası verilir. Kesintisiz fille işlenebilen kabahatlerde, bu nedenle idari yaptırım kararı verilinceye kadar fiil tek sayılır...." hükmüne ve 17. maddesinin 7. fıkrasında "İdarî para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4.1.1961 tarihli ve 213sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırilarak uygulanir. Bu suretle idari para cezasıinın hesabinda bir Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz. Bu fıkra hükmü, nispi nitelikteki idarî para cezalarıaçısından uygulanmaz." hükmüne yer verilmiştir.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, "İsyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde yetkili idarelerden, usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalişma ruhsatı alınmadan, işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin ise, yetkili idareler tarafiından kapatılacağı; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin 

açılmasi" başlıklı 32. maddesinde ise, izin almadan açilan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin, yetkili idarelerin ilgili birimieri tarafindan sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re'sen kapatılacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDIRME:
Mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; 2559 sayılı Kanunda tekerrürün tanımlanmadığıve 6. maddesinde ilk fiil -kabahatin cezası için alt ve üst limitler belirlenmesine karşın, tekerrür teşkil eden filler için süre veya ceza yönlerinden üst limit belirlenmediği; uyuşmazliğa esas filin kabahat niteliği bakımından genel kanun niteliğindeki 5326 sayılı Kanunda ise, açıkça aynıkabahatin birden fazla işlenmesi halinde her bir kabahatle ilgili olarak ayrı ayrı idarí para cezasi uygulanacağının hükme bağlandığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın dayanağı bulunan 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinin son fikrasının Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı olduğu iddiasıyla Ankara 1. İdare Mahkemesince itiraz yoluyla yapılan başvuru üzerine, Anayasa Mahkemesinin 22/10/2010 günlü 27737 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 13/05/2010 günlü, E:2009/29, K:2010/66 sayılı kararında;
"Başvuru kararında, yasa koyucunun yasal düzenlemeler yaparken sınırsız bir takdir yetkisine sahip olmadığı, takdir yetkisinin hukuk devleti ilkesiyle sınırı bulunduğu, hukuk devletinin temel ilkelerinden olan belirlilik ilkesi gereğince yasal düzenlemelerin kişiler ve idareler yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olmasi, kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gerektiği,bu çerçevede kuralların ve müeyyidelerin belirgin olmasi, önceden bilinmesi ve eylemlerinin sonuçlarının ilgililer tarafından makul düzeyde öngörülebilmesi gerektiği, itiraz konusu kuralda tekerrür halinde öngörülen idari para cezasının üst sınırının belirli olmadıği, bu hususun hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı, Yasa'nın uygulanmasının eşitsizliğe, ayrımcılığa ve kayırmacılığa yol açtığı, belirli ve öngörülebilir nitelik taşımayan itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 2. ve 10.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

..
Itiraz konusu kuralda 2559 sayılı Yasanın 6. maddesinde öngörülen filler nedeniyle işletmecilere artirımli para cezası uygulanabilmesi için, 'bu maddede belirtilen ayni fillerin bir yıl içinde tekrar edilmiş olması' koşulu aranmiş ve bu durumda 'en son uygulanan para cezasinin bir kat artırılarak uygulanacağı' belirtilmiştir. Bir başka deyişle, 'aynı fil'in 'bir yıl içinde' tekrarlanmasıhalinde en son uygulanan cezanın 'bir kat' artırılarak uygulanması öngörülmüştür.
Yasa koyucu, para cezasının artırılarak uygulanabilmesi için gerekli koşulları ve bu koşulların varlığı durumunda cezanın artırılma şeklini açıkça belirlediğinden, itiraz konusu kuralın umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin işletmecileri bakımından belirli ve öngörülebilir olmadığından söz edilemez.

Yasakoyucu, kamu düzeninin korunması amacıyla ceza hukuku alanında düzenleme yaparken Anayasa'ya ve ceza hukukunun temel ilkelerine bağlı kalmak koşuluyla toplumda hangi eylemlerin suç sayılacağı ve suç sayılan bu eylemlerin hangi tür ve ölçüde cezai yaptırıma bağlanacağı konusunda anayasal sınırlar içinde takdir yetkisine sahiptir. Bu yetki, idari yaptırımlar 

bakımından da geçeridir. Bu bağlamda hukuka aykırı bir eylemin tekrarlanması halinde faile verilecek cezada artırıma gidilmesi, yasa koyucunun sahip olduğu takdir yetkisinin kapsamındadır.
Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin 2559 sayılı Yasanın 6. maddesinin birinci fikrasında öngörülen kurallara uymamaları ve bu nedenle işletmecilerinin para cezası ile cezalandırılmalarına rağmen aynı hukuka aykırı eylemde bulunmaya devam etmeleri, yasa koyucu tarafından daha ağır bir yaptırıma bağlanmıştır. ligililerin bilinçli olarak ve israrla tekrarladıkları söz konusu hukuka aykırı eylemleri gözetildiğinde, Devletin cezalandırma yetkisi bakımından itiraz konusu kuralda suç ve ceza arasında adil bir dengenin bulunması gereğini esas alan hukuk devleti ilkesine aykırılik bulunmamaktadır.

Anayasa'nın 10. maddesinde öngörülen …Eşitlik ilkesinin amaci, aynı durumda bulunan kişilerin yasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayrım yapılmasını ve ayricalik tanınmasini Önlemektir...

Bir yıl içinde hukuka aykırılığı bir eylemle gerçekleştirenler ile birden çok eylemle gerçekleştirenler, aynı hukuki konumda olmadıklarından eylemde bulunma sayısına göre faillerin farklı kurallara tabi tutulması ve birden çok gerçekleştirilen eylemler yönünden de eylem sayısına bağlı olarak bir önceki cezanın bir kat artırılarak uygulanması eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmamaktadır." gerekçesiyle 2559 sayılı Kanunun 6. maddesinin son fikrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın reddine karar verilmiştir.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Idare mahkemesince; 2559 sayıli Kanunun 6. maddesinde isnat edilen fillerin tespiti halinde idarece maddede belirtilen para cezasının uygulanabileceği, ancak tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için aynı fillerin bir yıl içinde tekrari halinde, en son uygulanan para cezasının bir kat artırılarak uygulanmasi gerektiği tekerrüre esas alinan filin işlendiği tarihten itibaren bir yıllık süre geçtikten sonra yapılan tespit nedeniyle tekerrür hükümlerinin uygulanması olanağı bulunmadıği, bu durumda, işyeri açma ve çalişma ruhsati alınmadan faaliyette bulunduğu anlaşılan davacıya para cezasi uygulanmasıyerinde ise de, söz konusu fili işlediği ve ilk cezaya dayanak olan 30/12/2012 günlü ilk tespitten 1yıllık süre geçtikten sonra, 27/10/2014 gününde yapılan tespit nedeniyle tekerrür hükümleri uygulanarak 2559 sayılı Kanunun 6. maddesinin (d) bendi uyarinca para cezas: verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği görülmektedir.

Ancak, yukarıda yer verildiği üzere, mevzuatta "aynı fillerin bir yıl içinde tekrarı" ifadesi dışında; tekerrürü sonlandırarak yeniden başlatan bir düzenlemeye yer verilmediği gibi "ilk tespit tarihinden itibaren bir yıl içinde" ifadesine yer verilmeyerek açıkça aynı fillerin bir yıl içinde tekrarıhalinde, en son uygulanan para cezasının bir kat artırılarak uygulanacağı düzenlenmiştir.
Bu itibarla, davanın reddi gerekmekte iken; dava konusu işlemin iptali yolundaki Idare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.


KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca Danıştay Başsavcılığı tarafından yapılan KANUN YARARINA TEMYİZ iSTEMİNİN KABULÜNE,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İzmir 2. Idare Mahkemesinin 05/11/2015 günlü, E:2015/90, K:2015/1413 sayilı kararının, 2577 sayılı Idari Yargilama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca, hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak Üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3. Kararın birer örneğinin Danıştay Başsavcılığı'na, Konak Belediye Başkanlığı'na ve davacıya gönderilmesine ve kararin Resmi Gazete'de yayımlanmasina, 27/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.


Danıştay İkinci Daire Başkanlığından:
Esas No :2021/18878Karar No : 2022/5000
KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN : Danıştay BaşsavCılığ
DAVACI : Mahmut Emin Özdemir VEKİLİ: Av. Sarper Alptekin [16378-73598-27501] - UETS 
DAVALI : İçişleri Bakanlığı
VEKİLİ: Av. Feyze Funda Sarisamur Konya İl Jandarma Komutanlıği, Muhakemat İşleri Kısmi Ek Bina Horozluhan Mah. Çakırlı Cad. Selçuklu / KONYA 
iSTEMÍN ÖZETİ: Konya Bölge Idare Mahkemesi 1. Idari Dava Dairesince verilen 17/12/2020 günlü, E:2020/945, K:2020/1943 sayılı kararın, 2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına temyizen incelenerek bozuimasıistenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECi 

Dava konusu istem: Konya Il Jandarma Komutanlığı emrinde sözleşmeli uzman erbaşolarak görev yapan davacı tarafından, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-d maddesi uyarınca "hizmetle ilgili her türlü dosya, kayıt, resmi evrak veya belgeyi ya da örneklerini yetkisiz kişilere vermek,verilmesini emretmek, veriimesine göz yummak" fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile cezalandırıilmasina dair Konya il Jandarma Disiplin Kurulunun 17/04/2017 günlü, 2018/4sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 19/12/2018 günlü, 2018/42 sayılı kararının ve 26/12/2019 günlü İçişleri Bakanı Olur işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır.

ilk Derece Mahkemesi kararının özeti: Konya 2. İdare Mahkemesince verilen 07/11/2019 günlü, E:2019/327, K:2019/1354 sayılı kararla; dava dosyasinda yer alan bilgi ve belgeler, soruşturma raporuna ekli ifadeler ile ilgili mevzuat hükümierinin birlikte değerlendirilmesinde; hizmetie ilgili her türlü dosya, kayıt, resmi evrak veya belgeyi ya da örneklerini yetkisiz kişilere vermek, verilmesini emretmek, verilmesine göz yummak fiilini işlediği sübuta erdiğinden davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldıği gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 17/12/2020 günlü, E:2020/945, K:2020/1943 sayılı kararıyla; Anayasa'nin 129.maddesinde, memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarıve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezasıverilemeyeceğinin; 7068 sayıli Kanun'un 31, maddesinde, disiplin amirleri veya disiplin kurullarıtarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemeyeceğinin, savunma için verilen sürenin 

yedi günden az olamayacağının, hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personelin soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahip olduğunun hükme bağlandığı; aynı Kanun'un 8/6-(d) maddesinde, "Hizmetle ilgili her türlü dosya, kayıt, resmi evrak veya belgeyi ya da örneklerini yetkisiz kişilere vermek,verilmesini emretmek, verilmesine göz yummak." filinin Devlet memurluğundan çikarmayi gerektirecek haller arasında sayıldığı; memuriyetten çıkarma cezası dışındaki cezalar bakımından memura, sadece 7 günden az olmamak üzere savunma hakkı taninmişken, memuriyetten çıkarma cezasının sözkonusu olduğu hallerde, soruşturma ile ilgili evrakın incelenmesinden veya vekili vasıtasıyla sözlü savunma yapılmasına kadar geniş bir savunma hakkı tanindıği; ilgili hükümlerin değerlendirilmesinde Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarınıvermeye yetkili merciiler tarafindan, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddialari, bu iddiaların dayandiği delilleri, üzerine atilı fillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasıni öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğunun anlaşıldiği; dosyanın incelenmesinde, davacının 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinin son fikrasinda belirtilen hakiari kullanmasına imkan tanınmadiği, bu haliyle davacıya son savunma hakkı usulüne uygun kullandınılmadan disiplin cezası verildiğigörülmekte olup, bu itibarla tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı; öte yandan, davacının son savunmasinin usulüne uygun olarak alinmamış olmasinın davacının eylemlerinin yeniden değerlendirilerek yeni bir disiplin cezasına konu edilmesine engel teşkil etmeyeceği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Konya 2. İdare Mahkemesinin 07/11/2019 günlü,E:2019/327, K:2019/1354 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine; Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. idari Dava Dairesince verilen 09/03/2021 günlü, E:2020/945, K:2020/1943,Temyiz No:2021/59 sayılı kararla temyiz isteminin süreaşımı nedeniyle reddine hükmedilmiş;anılan kararın davalı Idare tarafından temyiz edilmesi üzerine ise Danıştay İkinci Dairesinin 17/06/2021 günlü, E:2021/16832, K:2021/2176 sayılı kararıyla, temyiz isteminin süreaşımınedeniyle reddine ilişkin karar onanmıştır.

DANIŞTAY SAVCISI : Abdulkadir ATALIK 
DÜŞÜNCESi : Konya Il Jandarma Komutanliğında sözleşmeli uzman erbaşolarak görev yapan davacinın, 7068 sayılı Kanunun 8/6-d maddesi uyarınca "hizmetle ilgili her türlü dosya, kayıt, resmi evrak veya belgeyi ya da örneklerini yetkisiz kişilere vermek, verilmesini emretmek, verilmesine göz yummak" fiilini işlediğinden bahisle "meslekten çıkarma cezasi" ile cezalandirıimasına dair Konya Il Jandarma Disiplin Kurulunun 17/04/2018 tarih ve 2018/4 sayılıi kararının, bu kararın uygun görülmesine ilişkin Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun 19/12/2018 tarih ve 2018/66 sayılı kararının ve bu kararın İçişleri Bakanı tarafından onanmasına dair 26/02/2019 tarihli işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yönünde Konya 2.

İdare Mahkemesince verilen 07/11/2019 tarih ve E:2019/327, K:2019/1354 sayılı karara karşt yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemlerin iptali yönünde Konya Bolge Ídare Mahkemesi 1. Idari Dava Dairesince verilen 17/12/2020 tarih ve E:2020/945, K:2020/1943 sayili kararın; temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddi sonrasında, davalı vekili tarafından hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kanun yararına temyiz edilmesi istemiyle Danıştay Başsavcılığınıbilgilendiren 27/08/2021 kayıt tarihli başvuru üzerine konu incelendi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Yasanın 24'üncü maddesi ile değişik 51'inci maddesinde; Idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabileceği; temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde kararın, kanun yararına bozulacağı;bu bozma kararının, daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarınıkaldırmayacağı hükme bağlanmıştır.
Konya 2. Idare Mahkemesince verilen 07/11/2019 tarih ve E:2019/327, K:2019/1354 sayılıkararla; davacının "hizmetle ilgili her türlü dosya, kayıt, resmi evrak veya belgeyi ya da örneklerini yetkisiz kişilere vermek, verilmesini emretmek, verilmesine göz yummak" fiilini işlediğinin sübuta erdiği gerekçesiyle, ilgiliye 7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanunun 8'inci maddesinin 6/d fıkrası uyarınca verilen meslekten çıkarma cezasında hukuka aykırılık olmadığına ve davanın “reddine” karar verilmiştir.
Konya Bölge Idare Mahkemesi 1, Idari Dava Dairesinin istinaf incelemesi sonucunda verdiği 17/12/2020 tarih ve E:2020/945, K:2020/1943 sayılı kararla da, Yüksek Disiplin Kurulunca hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırıilması teklif edilen davacıya 7068sayılı Kanunun 31'inci maddesinín son fikrasında belirtilen haklarının kullanılmasına imkan verilerek son savunma hakkı tanınması gerektiği, Devlet memurluğundan çıkarma cezasınıvermeye yetkili makam tarafindan, davacının savunma yapmasina imkan tanınması hukuken zorunlu bulunduğu, bu haliyle davacıya son savunma hakkı usulüne uygun kullandırılmadan disiplin cezası verildiği gerekçesiyle "istinaf başvurusunun kabulüne, Konya 2. Ídare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline" karar verilmiştir.Konya Böige Idare Mahkemesi 1. Idari Dava Dairesinin istinaf incelemesi sonucunda verdiği iptal kararının davalı idare tarafindan temyiz edilmesi üzerine; aynı istinaf merciince verilen 09/03/2021 tarih ve E:2020/945, K:2020/1943, Temyiz No:2021/59 sayılı karar ile "temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle reddine” karar verilmiş ve bu karar Danıştay Ikinci Dairesinin 2577sayılı Yasa'nın 48'inci maddesinin 7'inci fıkrası uyarınca verdiği 17/06/2021 tarih ve E:2021/16832,K:2021/2176 sayılı karar ile onanmıştır. Böylece Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin istinaf incelemesi sonucunda verdiği iptal kararınin temyiz edilemeden kesinleşmiş olması nedeniyle kanun yararına temyiz edilebileceği anlaşıldiğından işin esasına geçildi.


7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun'un 8'inci maddesinin 6-d fikrasıuyarınca "Hizmetle ilgili her türlü dosya, kayıt, resmi evrak veya belgeyi ya da örneklerini yetkisiz kişilere vermek, verilmesini emretmek, verilmesine göz yummak." filinin karşılığının meslekten çıkarma cezası olduğu; anılan Yasa'nın 20'nci maddesinin 1-a/2 fikrası uyarınca bu cezayıvermeye il jandarma disiplin kurullarının yetkili olduğu ve 21'inci maddesinin 1/a fıkrası gereğince il jandarma disiplin kurullarınca verilen meslekten çıkarma cezalarının valinin önerisi, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Içişleri Bakanın onayıyla kesinleştiği; yine aynı Yasa'nın 31'inci maddesinde yetkili disiplin kurulu başkanlığınca ilgililere ceza verilmeden önce savunmalarının alınması gerektiği kurala bağlanmıştır.Buna göre, meslekten çıkarma cezası vermeye yetkili olan Il Jandarma Disiplin Kurulunca ilgililerin savunmasının alınması yeterlidir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası söz konusu ise savunmanın Yüksek Disiplin Kurulunca alınacağı açıktır.
Dava dosyasının incelenmesinden, Konya Il Jandarma Komutanliğında sözleşmeli uzman erbaş olarak görev yapan davacı hakkında "Hizmetie ilgili her türlü dosya, kayıt, resmi evrak veya belgeyi ya da örneklerini yetkisiz kişilere vermek, verilmesini emretmek, verilmesine göz yummak." fiilini işlediği gerekçesiyle adli ve idari soruşturma yapıldığı; Konya İl Jandarma Disiplin Kurulunca davacının 12/03/2018 tarihinde yazili, 17/04/2018 tarihinde sözlü savunmasının alındığı ve filinin sabit görülmesi üzerine 17/04/2018 tarih ve 2018/4 sayılı kararla ilgiliye "meslekten çıkarma cezasi" verildiği; bu kararın 30/04/2018 tarihinde Il Valisinin önerisi ile Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun görüşüne ve Kurulun 19/12/2018 tarih ve 2018/66 sayılı kararıyla uygun görülmesi üzerine de Bakan onayına sunulduğu; Konya il Jandarma Disiplin Kurulunca davacıya verilen meslekten çikarma cezasının 26/02/2019 tarihli işlemle İçişleri Bakanı tarafından onaylanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.Bu durumda, Konya il Jandarma Komutanlığında sözleşmeli uzman erbaş olarak görev yapan davacıya verilen dava konusu meslekten çıkarma cezasının bu cezayı vermeye yetkil Konya Il Jandarma Disiplin Kurulunca ve usule uygun olarak ilgilinin yazılı ve sözlü savunmasıalındıktan sonra verildiği; bu ceza kararının 7o68 sayılı Yasa'ya uygun olarak il Valisinin önerisi ile Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü sonrasında İçişleri Bakanıtarafından onaylanarak kesinleştiği görülmekte olup, dava dosyasının içeriğinde Konya Bölge Ídare Mahkemesi 1. Idari Dava Dairesinin temyize konu 17/12/2020 tarih ve E:2020/945,K:2020/1943 sayılı kararında belirtildiği gibi Yüksek Disiplin Kurulunca davacı hakkında yapılmışher hangi bir Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklifi bulunmamaktadır. Dolayısıyla yetkili il Jandarma Disiplin Kurulu tarafindan 7068 sayılı Kanunun 31'inci maddesine uygun olarak yazilıve sözlü savunması alındıktan sonra "meslekten çıkarma cezası" ile cezalandırılan davacıya,"Devlet memurluğundan çıkarma cezası" vermeye yetkili makam olan Yüksek Disiplin Kurulu tarafından son savunma hakkı kullandırılmadan disiplin cezası verildiği gerekçesine dayalı Konya Bölge Idare Mahkemesi 1. Idari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.Nitekim benzer bir uyuşmazlık nedeniyle Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunca verilen 11/09/2019 tarih ve E:2018/1687; K:2019/3668 sayılı karar da ayni gerekçeye dayalı

bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Konya Bölge Ídare Mahkemesi 1. Idari Dava Dairesince verilen ve yasal süresi içerisinde temyiz edilmediği için kesinleşen 17/12/2020 tarih ve E:2020/945,K:2020/1943 sayılı kararın, 2577 sayılı Yasanın 51'nci maddesi uyarınca yürürlükteki hukuka aykırı sonuç ifade ettiği anlaşıldığından, kanun yararına bozulmasının uygun olacağıdüşünülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: Fatma Yaldız 
DÜŞÜNCESİ:Kanun yararına temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA 
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaiarı dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
iNCELEME VE GEREKÇE:
MADDI OLAY :
Konya Il Jandarma Komutanlığı emrinde Jandarma Uzman Onbaşı rütbesinde görev yapan davacı hakkında, sosyal paylaşım sitesi olan Facebook sayfasında yer alan "EMuzDER Emekli Uzmanlar - 3269 Uzman Erbaş Kanunu Kaderine Terk Edilemez-" başlıklı grupta Konya I Jandarma Komutanlığına ait 12/01/2018 günlü, "Uzman Erbaşların Görevlendirme Esasları"konulu ve Hizmete Özel gizlilik dereceli evrakın 15/01/2018 tarihinde yayınlanması oiayı üzerine soruşturma başlatılmiştir.

Düzenlenen soruşturma raporuna istinaden Konya Valiliği Il Jandarma Disiplin Kurulunca verilen 17/04/2018 günlü, Esas No:2018/4, Karar No:2018/4 sayılı karar ile; davacının, Konya Il Jandarma Komutanlığınca yayımlanan Hizmete Özel gizlilik dereceli emrin fotoğrafını elektronik ortamda yetkisiz kişilerle paylaştıği, bu suretle kendisine isnat edilen "Hizmetle ilgili her türlüdosya, kayıt, resmi evrak veya belgeyi ya da örneklerini yetkisiz kişilere vermek, verilmesini emretmek, verilmesine göz yummak" filini işlediğinin sübuta erdiğinden bahisie meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasina karar verilmiştir.

Anılan kararın Yüksek Disiplin Kuruluna sevki üzerine, Jandarma Genel KomutanlığıYüksek Disiplin Kurulunun 19/12/2018 günlü, Dosya No: 2018/42, Karar No:2018/66 sayıli kararıyla davacının meslekten çıkarılmasına ilişkin Il Jandarma Disiplin Kurulu kararının uygun bulunduğuna karar verilmiş; 26/02/2019 tarihli İçişleri Bakanı "Olur“ işlemi tesis edilmiş, işlem kesinleşmiştir.

Davacı anılan işlemlerin iptali istemiyle incelenmekte olan davayı açmiştır.

iLGiLi MEVZUAT:
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezası verilecek fiiller" başlıklı 8.maddesinin 6. fıkrasının (d) bendinde "Hizmetle ilgili her türlü dosya, kayıt, resmi evrak veya belgeyi ya da örneklerini yetkisiz kişilere vermek, verilmesini emretmek, verilmesine göz yummak." meslekten çıkarma cezasını gerektiren filler arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun'un, -davacının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dair Konya İl Jandarma Disiplin Kurulunun 17/04/2017 günlü, 2018/4 sayılı kararının verildiği tarihte yürürlükte olan haliyle- "Jandarma teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıkiı 20.maddesinde "(1) Jandarma teşkilati disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir. a) Il jandarma disiplin kurulu il jandarma, ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıklarındaki; 1) Yüzbaşı ve altı rütbelerdeki subay, astsubay, uzman jandarma ve diğer sınıflardaki memurlara meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan diğer disiplin cezalarıni, 2) Uzman erbaş,sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlere tüm disiplin cezalarını, .. verebilir." hükmü yer almaktadır.Kanun'un "Jandarma teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı21, maddesinde "(1) Jandarma teşkilati disiplin kurullarınca verilen kararlardan; a) il jandarma disiplin kurulunun meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla, .. kesinieşir." hükmü; "Savunma hakkı" başlıklı 31.maddesinde "(1) Disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafindan savunma aliınmadan disiplin cezası verilemez. (2) Disiplin amirince veya yetkili disiplin kurulu başkanı ya da görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından ilgiliden savunma istenir. Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi içinde savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmişsayılır. (3) Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, ikinci fikra gereğince kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakıni inceleme hakkına sahiptir. (4) Hakkında meslekten çıkarma cezasi veya Devlet memurluğundan çıkarma cezasi istenen personel,soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." hükmü bulunmaktadır.
HUKUKI DEĞERLENDİRME:
Dosyanin incelenmesinde; davaciya isnat edilen fil nedeniyle 18/01/2018 tarihinde disiplin soruşturması başlatıldıği, davacının 12/03/2018 tarihinde yazılı savunmasının alındıği,17/04/2018 tarihinde yapılan il Jandarma Disiplin Kurulu toplantisı esnasinda sözlü savunmasıalınarak meslekten çıkarıimasına karar verildiği, anılan kararın 30/04/2018 tarihinde il Valisinin önerisi ile Yüksek Disiplin Kuruluna sevki üzerine, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 19/12/2018 günlü kararıyla davacının meslekten çıkarıilmasına ilişkin il Jandarma Disiplin Kurulu kararının uygun bulunduğuna karar verildiği ve 26/02/2019 tarihli İçişleri Bakanı"Olur" işlemi tesis edilerek işlemin kesinleştiği anlaşılmiştır.


7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Savunma hakkı" başlıklı 31. maddesinde yer alan disiplin kurulları tarafindan savunma alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği ve hakkında meslekten çıkarma cezasi istenen personelin, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahip olduğu hükümleri ile dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinde; Konya Il Jandarma Komutanlığında sözleşmeli uzman erbaş olarak görev yapan davacıya, dava konusu meslekten çıkarma cezasını vermeye yetkili kurulun Konya Il Jandarma Disiplin Kurulu olduğu, anılan Kurulca usule uygun olarak ilgilinin yazılı ve sözlü savunması alındıktan sonra karar verildiği,davacının savunma hakkının ihiali yönünde hukuka aykırı bir durumun söz konusu olmadığıanlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının 7068 sayılı Kanun'a uygun olarak yetkili it Jandarma Disiplin Kurulu tarafindan yazılı ve sözlü savunması alındıktan sonra "meslekten çıkarma cezası" ile cezalandırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığından; "davacının 7068 sayılı Kanun'un 31.maddesinin son fikrasında belirtilen hakları kullanmasına imkan tanınmadığı, bu haliyle davacıya son savunma hakkı usulüne uygun kullandırılmadan disiplin cezası verildiği" gerekçesiyle davanın reddi yolunda Konya 2. Idare Mahkemesince verilen 07/11/2019 günlü, E:2019/327, K:2019/1354sayılı kararın kaldırılarak, dava konusu işlemin iptali yönünde verilen Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. Idari Dava Dairesinin 17/12/2020 günlü, E:2020/945, K:2020/1943 sayılıkararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- Danıştay BaşSaVCıliğının KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN KABULÜNE,
2- Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. Idari Dava Dairesinin 17/12/202o günlü,E:2020/945, K:2020/1943 sayılı kararının, 2577 sayılı Idari Yargilama Usulü Kanunu'nun 51.maddesi uyarınca kanun yararına ve hükmün sonuçlarına etkili olmamak koşulu ile bozulmasina,
3- Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığı ile Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine,
4- Kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasına, 11/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.