Yargıtay 13. ve 20. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2019-07-10

YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 13. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2018/6794KARAR NO : 2018/12848
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLAMI 
MAHKEMESİ: İskenderun 4. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi 
sıfatıyla)

TARİHİ: 10/10/2017

NUMARASI : 2017/271-2017/897
DAVACI : Halkbank A.Ş.vekili avukat Muhsin Özyar 
DAVALI : Çiğdem Mübarek 


Taraflar arasındaki hakem heyeti kararına itiraz davasinin yapılan yargilamasısonunda ilamda yazılınedenlerden dolayi davanin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığıtarafından kanun yararina bozulmasi istenilmekle, incelemenin evrak üzerinde yapilmasına karar verildikten sonra dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR 
Davacı banka vekili, İskenderun ilçe Tüketici Hakem Heyeti'nin 30.06.2017tarih ve 21 sayılıkararı ile kullanilan kredi nedeniyle dosya masrafi olarak alinan 561,75TL'nin davali tüketiciye iadesine karar verildiğini, kararın mükerrerlik nedeniyle hatalı olduğunu, zira, ayni alacak için bir başka tüketici hakem heyetince iade kararı verildiğini ileri sürerek; anılan Tüketici Hakem Heyeti kararının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davali vekili, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, dava şartı yokluğundan davanin reddini karar verilmiş; miktar itibariyle kesin olan hüküm Yargitay Cumhuriyet Başsavciliği tarafından kanun yararına temyiz edilmiştir.

6100sayili HMK.nun 294.maddesi gereğince mahkeme,yargilamanin sona erdiği duruşmada hükmü vererek tefhim eder.Hükmün tefhimi her halde hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunmasi suretiyle olur.Zorunlu nedenlerle sadece hüküm sonucunun tefhim edildiği I hallerde, gerekçeli kararin tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılmasıgerekir.HMK.nun 297/2maddesi gereğince hükmün sonuç

kisminda taleplerden her biri hakkında verilen hükümle,taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sira numarasıaltinda;açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. HMK.nun 298/2 maddesi gereğince de gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykıri olamaz.Esasen kisa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmişolan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak da yoktur. Kısa kararla gerekçeli kararın birbirinden farklıolması yargılamanın aleniyeti,kararların alenen tefhim olunmasına ilişkin Anayasanın 14l. I maddesi ile HMK.nun yukarida değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykiri bir durum yaratır. Ayrica, bu husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir görevdir.
Somut olayda, mahkemece,kisa kararda,"davacinin davasinin dava şarti yokluğundan usulden reddine "karar verildiği, gerekçeli kararın gerekçe kismında ise " davacının davasınin kabulü ile İskenderun Tüketici Sorunlari Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 30.06.2017tarih ve 17231sayıli kararının iptaline"şeklinde hüküm kurulmasi gerekirken sehven söz konusu kısa kararın verildiğinin belirtildiği,yine gerekçeli kararın hüküm kisminda  ise "iskenderun Tüketici Sorunlari Hakem Heyeti Başkanlığının 30.06.2017tarih ve 17231sayıli kararının icrasinin durdurulmasina a dair hüküm tesis edilmiş olması, az yukarıda açıklanan kisa kararla gerekçeli kararın birbirine uygun olması gerektiğine ilişkin ilke ve yasa hükümlerine aykıri olup,Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma talebinin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda belirtilen nedenlerle Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına temyiz talebinin kabulüile İskenderun 4.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 10.10.2017 tarih 2017/271 E.,2017/897K. sayıli kararinin sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,28/12/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Yargıtay 13. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2019/1766
KARAR NO : 2019/3936

YARGITAY İLAMI 
MAHKEMESİ: Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sifatıyla)TARİHİ: 15/02/2018
NUMARASI : 2018/10-2018/120
DAVACI : Vakıflar Bankası A.$. vekili avukat Nurten Kadı Duman DAVALI : Mükerrem Arslan vekili avukat Olcay Akın 
Taraflar arasındaki alacak davasinin yapilan yargilamasısonunda a ilamda yazili nedenlerden dolayi davanin usulden reddine dair verilen hükmün süresi içinde Yargitay Cumhuriyet Başsavcıliğıtarafindan kanun yararina bozulmasi istenilmekle,incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR 
Davacı banka vekili, davalinin, müvekkil bankadan kredi kullandiğıni, ayrica bu sirada "Halden Anlayan Paket" adi altında bir bankacılık işlem paketi satın aldiğını ve bu nedenle de kendisinden paket bedeli olarak 529,20 TL tahsilat yapildiğini, davali tüketicinin bu bedelin iadesine yönelik tüketici hakem heyetine yaptığımüracaatinin kabulle sonuçlandiğıni,kararin haksız ve hukuka aykırıolduğunu ileri sürerek; Adapazarı Tüketici Hakem Heyeti'nin 30.11.2017tarih 1475sayıli kararının itirazen incelenerek iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davali, davanin reddini dilemiştir.
Mahkemece,15günlük hak düşürücüsüre içerisinde davanin açılmadığıgerekçesi ile davanin reddine karar verilmiş;miktar itibariyle kesin olan hüküm Yargitay Cumhuriyet Başsavcıliği tarafindan kanun yararina temyiz edilmiştir.

Dava,tüketici hakem heyeti kararınin itirazen incelenerek iptali isteğine ilişkin olup, mahkemece, davanin süresinde açilmadiği gerekçesi ile usülden reddine karar verilmiştir.

6100 sayili Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) "Davanin açılma zamani"başlikli 118.maddesinde;" (1) Dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmişsayilir.Dava 

dilekçesine davali sayisi kadar örnek eklenir. (2)Dava dilekçesinin kaydına 
belirlenir."hükmübulunmaktadir.Benzer şekilde,Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 36/5 maddesi ise "Dava,dava dilekçesinin tevzi edilerek kaydedildiği tarihte açılmışsayilir." düzenlemesini içermektedir.

Somut olayda, Hakem Heyeti kararinin davaciya 21.12.2017tarihinde tebliğ edildiği,dava dilekçesinin ise UYAP sistemine 05.01.2018tarihinde kaydedilmişolduğu,bu haliyle, davanin 15günlük hak düşürücüsüre içerisinde açıldiği, ancak, mahkemece, dava harcinin yatirildiği tarihin 09.01.2018tarihi olduğu belirlemesi yapilmak suretiyle belirtilen gerekçe ile sonuca gidildiği anlaşılmaktadir.
Davanin açılması nedeniyle alınacak yargı harçlarınin türü, ödeme yeri,zamani ve usulü492sayıli Harçlar Kanunu'nun 27ve devami maddeleri ile bağlıtarifede gösterilmiştir. Harcin eksik yatirilmasi halinde yapılacak işlemler ve izlenecek yol ile harcin yatirilmamasi ve yaptırimı aynı Kanunun 27 ve 32. maddelerinde belirtilmiştir.492 sayıli Harçlar Kanunu'nun 27.maddesinin son fikrasıhükmüne göre harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise müteakip işlemlere ancak harçödendikten sonra devam olunacaği vurgulanmışve 30.maddede de yargilama sirasinda tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalniz o oturum için yargilamaya devam olunacaği,takip eden oturum gününe kadar noksan değer üzerinden harçtamamlanmadikça davaya devam olunamayacaği düzenlemesine yer verilmiştir.Bu açiklamalar :işığında,harcin dava açıldiktan sonra da tamamlattirilmasinin mümkün olduğu sonucuna ulaşılmakla,09.01.2018tarihinde harci yatirilan eldeki dava dosyasi bakimindan,işin esasina girilerek bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanin reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykıri olup,Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma talebinin, açiklanan bu nedenle kabulü gerekir.
SONUÇ:Yukarida belirtilen nedenlerle Yargitay Cumhuriyet Başsavcılıği'nin kanun yararina temyiz talebinin kabulü ile, Sakarya 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Tüketici Mahkemesi Sifat1yla)15.02.2018 tarih 2018/10 E., 2018/120 K.sayılı kararinin sonuca etkili olmamak üzere KANUn YARARINA BOzULMAsINA, 25/03/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Yargitay 20. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2019/2494KARAR NO : 2019/3652
YA RGITAY Í LAM I 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Malatya 2. Sulh Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 07/11/2017

NUMARASI : 2016/1825-2017/1980

DAVACI DAVALI : Ercan Kurt : Alan Profesyonel Site Yön. Gayrimenkul Temizlik Înş. Gida ve Tic. San. Ltd.
$ti.


Davacı Ercan Kurt ile davalı Alan Profesyonel Site Yön. Gayrimenkul Temizlik İnş. Gıda ve Tic. San. Ltd. Şti. arasındaki davada Malatya 2. Sulh Hukuk Mahkemesince kesin olarak verilen ve Yargıtayca incelenmeksizin kesinleşmiş bulunan 07/11/2017 gün ve 2016/1825 E. - 2017/1980 K.sayılı kararın yürürlükteki hukuka aykırı olduğu savıyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 12/03/2019 gün Hukuk-2019/16326 sayılı yazısıyla kanun yararına temyiz edilerek bozulmasıistenilmiş olmakla, dosyadaki tüm kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

KARAR 
Dava dilekçesinde, davacı tarafça; davali-alacaklının kendisi aleyhine icra takibi yapma ehliyetine haiz olmadığı ve herhangi bir ortak gider borcu bulunmadığı belirtilerek Malatya İcra Müdürlüğü 2016/65284 Esas sayılı icra dosyasında borcunun olmadığının tespitinin istendiği,mahkemece davacımın borcu ödediğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine miktar itibariyle kesin olarak karar verildiği bu nedenle hükmün Yargitay incelemesinden geçmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)'nın “Menfi tespit ve istirdat davalari” başlıklı 72/I.maddesi, “Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir." düzenlemesini içermektedir. Madde hükmünden anlaşılacağı üzere borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispatı için menfi tespit davası açabilir ve takip konusu alacağın borçlusu olmadığının tespitini isteyebilir. Dava İiK'nın 72. maddesi gereğince açılmış menfi tespit davası olduğu ve menfi tespit davasın da, kambiyo senetine bağlı olması gibi istisnai durumlar hariç, ispat külfetinin davalıda olduğu dikkate alınarak değerlendirme yapılmasıgerekir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir.

Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukukî ilişkinin varlığını ispat yüküdavalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukukî ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır.
Bu sebeplerle mahkemece; davacının davali-alacaklının takip yetkisine ve borcun esasına itirazı olduğu değerlendirilerek öncelikle davalının takip yetkisi olduğu ve icra takibine konu borcun doğduğu hususunu sunacağı delillerle ispatlaması gerektiği gözönüne alınıp, tarafların sunacağı deliller toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken ispat külfetinin davacı da olduğu yanlışdeğerlendirmesi ile yazılı olduğu şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün HUMK'nın 427. maddesi gereğince sonuca etkili olmamak kaydıyla kanun yararına BOZULMASINA ve gereği yapılmak üzere kararın bir örneği ile dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde iadesine 27/05/2019 günü oy birl karar verildi