Anayasa Mahkemesinin 26/1/2023 Tarihli ve 2021/32082 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-05-03

3 Mayıs 2023 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32179
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanliğindan:
GENEL KURUL 
KARAR 
CEVAT TEMEL ÖZKAYNAK BAŞVURUSU 

Başvuru Numarası: 2021/32082Karar Tarihi : 26/1/2023
Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL YusufŞevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI İrfan FIDAN Kenan YAŞAR Muhterem INCE Raportör : Hüseyin Ozan ADIYAMAN Başvurucu : Cevat Temel ÖZKAYNAK Vekilleri : 1. Av. Aykanat KAÇMAZ 2. Av. Yasin TEKAKÇA 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
I. Başvuru; esas olarak suç oluşturmayan bir eylemden dolayı cezalandırılma nedeniyle suçta ve cezada kanunilik ilkesinin, hukuka aykırı şekilde elde edilen delillerin mahkúmiyete esas alımması nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkınm ihlal edildiği iddialarıa ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 6/8/2021 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Böltüm tarafindan yapılmasına karar vermiştir.
3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşıbeyanda bulunmuştur.


4. Bölüm, başvurunun Genel Kurul tarafindan incelenmesine karar vermiştir.
IIL OLAY VE OLGULAR 
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar Özetle şöyledir:
A. Başvuruya Konu Olaylara İlişkin Arka Plan Bilgisi 
6. 24/12/1995 tarihinde yapılan genel seçimlerde Refah Partisi (RP) birinci parti olmuş ve 550 sandalyeli Tūrkiye Büyük Millet Meclisinde 158 milletvekili ile temsile hak kazanmıştır. Mecliste beş farklı parti temsile yetkili olmuş ve sonuçlar bir koalisyon hükůmetini zorunlu kılmıştır.

7. Cumhurbaşkanı tarafindan verilen hükümeti kurma görevi Meclişte birinci ve ikinci büyük çoğunluğa sahip partilerin genel başkanlarinca yerine getirilemeyince üçüncüi büyük çoğunluğa sahip partinin genel başkanı bir koalisyon ile 53. Tārkiye Cumhuriyeti Hüikümetini kurmuş ancak Anayasa Mahkemesi 14/5/1996 tarihli kararıyla, Bakanlar Kurulunun güvenoyu alması için yeterli sayrya ulaşılamadığı gerekçesiyle güven oylamasının iptaline karar vermiştir (AYM, E.1996/19, K.1996/13, 14/5/1996), Başbakan'ın anılan iptal kararının sonucunu beklemeden istifa etmesi üzerine Cumhurbaşkanı, hükümeti kurma görevini bir kez daha RP Genel Başkanı Necmettin Erbakan'a vermiştir. 28/6/1996 tarihinde 54. Türkiye Cumburiyeti Hükümeti (Refahyol Hükümeti) kurulmuştuπr. Hükümet,TBMM'deki 8/7/1996 tarihli güven oylamasında yeterli oyu almış ve Necmettin Erbakan başbakan olmuştur.

8. Başbakan'ın yurt dışı gezileri ile RP'li belediyelerin kimi uygulamalarının muhalif siyasi çevrelerde yoğun bir şekilde tartışıldığı sırada 24/12/1996 tarihinde Genelkurmay Başkam I.H.K. "Türkiye'yi Ortaçağ karanlıkdarına sürüklemek isteyenler var."şeklinde bir açıklama yapmıştır. Başta kendilerini Aczimendiler olarak nitelendiren bir grup olmak üzere bazı dini oluşum ve kişilerin sõz ve davranışlarına, toplum ve devlet hayatının hızla dinî bir forma būründüğü şeklindeki yorumlara medyada geniş yer verilmiştir.
9. 9/I/I997 tarihinde Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi Yönetmeliği (Yönetmelik) Reşmî Gazete'de yayımlanmıştır. Söz konusu Yönetmelik'te kriz ibaresi genel ifadeler kullanılarak tammlanmış ve hangi hareketlerin hangi koşul ve zamanda kriz olarak ele almacağma ilişkin değerlendirme yetkisi Millî Gtivenlik Kurulu (MGK) genel sekreterine bırakılmıştır. Yönetmelik'in 8. maddesinin (a) fikrasının (3) numaralı bendinde "Krize neden olan olayların özelliğine göre Genelkurmay Başkanlığı, ilgili Bakanlık ve gerekdi görülen il ve ilçelerde 'Kriz Merkezlerl' kurulmasına ve krizden etkilenen bölgede (muhtemel kriz alanında) merkezden görevlendireceği personel lle 'Bölge Kriz Yönetim Merkezl' teşkiline karar verir." şeklinde bir dützenlemeye yer verilmiştir. Yönetmelik, genel olarak toplumsal ve siyasal hareketlerin kriz tanımı içini sokulması yoluyla toplumsal hayata ya da siyasal alana mūdahalenin ve darbe girişimlerinin önünü açması sebebiyle eleştirilmiştir.
10. 11/1/1997 tarihinde resmi Başbakanlık konutunda bir iftar yemeği tertip edilmiştir. Bu yemeğe Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde çalışan kişilerin yanı sıra bazıdini gruplarım liderleri de katılmiştır. Görüntüler basin yayın organlarında "Tarikat şeyhleri başbakunıkta" gibi başlıklarla haberleştirilmiş; Başbakanlık konutundaki iftar yemeği,davetlileri dikkate alnarak muhalefet partileri ve Türk Silahlı Kuvvetleri tarafindan eleştirilmiştir.


11. Yüksek rütbeli subaylar 22/1/1997 tarihinde Göicük'te toplanarak irtica faaliyetlerini tartışmıştır. Medyada yer alan haber ve yazılarda, Gölctik'te tatbikat nedeniyle bir araya gelen komutanları Başbakanlık konutundaki iftar yemeğini değerlendirdikleri ifade edilmiştir.

12. 31/1/1997 tarihinde Sincan ilçesinin Refah Partili Belediye Başkanı tarafindan Kudüs Gecesi adlı bir organizasyon düizenlenmiştir. Organizasyonun gerçekleştirildiği Sincan Belediyesine ait salonda sahne arkasıa Hamas ve Hizbullahın (Lübnan) liderinin ve önde gelen isimlerinin posterleri asilmıştir. Gecede, Filistinliler adına temsilî bir oyun dtzenlenip İsrail askerlerine karşı başlatılan intifada (direniş)mücadelesi canlandırıimıştır. Geceye davetli olarak katılan Sincan Belediye Başkanı ve İran Büyükelçisi'nin konuşmaları basın yayın organlarında geniş yer bulmuştır. Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi Başsavcılığı ve Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı basında yer alan haberleri ihbar kabul ederek Sincan Belediye Başkam ve geceyi düzenleyenler hakkında soruşturma başlatmıştır. Sincan Belediye Başkanı başlatılan soruşturma kapsamında tutuklanmış, İran Büyükelçisi ise ülkeden ayrılmiştır.

13. 4/2/1997 tarihinde on beş tank ve yirmi kariyer (polis veya asker taşıma aracı)Sincan ilçe merkezinden geçerek Yenikent Akıncı 4. Ana Jet Üsstl'nün tatbikat alanına doğru hareket etmiş, iki tank ise arızalandığı gerekçesiyle Sincan meydanında kalmıştır. Tankların geçişi kamuoyunda "Darbe oluyor. "sõylentilerine neden olmuştır. Genelkurmay Başkanlığıi,tankların geçişinin icra edilen bir tatbikat sebebiyle olduğumu kamuoyu ile paylaşmıştır.Tankların geçişinden birkaç saat sonra Sincan Belediye Başkanı İçişleri Bakanı tarafindan görevden uzaklaştırıłmıştır.

14. Anılan tarihte Türkiye-Amerika Konseyi Balosu'na katilmak için Washington'da bulunan Genelkurmay Ikinci Başkanı Ç.B.nin Sincan'dan geçen tanklarla ilgili yaptığı açıklamada gazetecilere "Demokrastye balans ayarı yaptık." dediğine dair haberler medyada yer almıştır, 23/2/1997 tarihinde açıklamalarda bulunan Deniz Kuvvetleri Komutanı G.E. "İrtica, PKK'dan daha tehlikeli, aşırı dinci akmlar Türkiyentn birinci sorumu haline geldi." demiştir.

15. 28/2/1997 tarihinde MGK irticayla mücadele gündemiyle toplanmıştır. Saat 15.10'da başlayan toplantı 23.55'te sona ermiştir. 28 Şubat MGK toplantısında alınan karar,Kurulun Genel Sekreterliği tarafindan yapılan basm bildirisinin ekinde basın yayın organlarıyla paylaşılmıştür. Buna göre MGK'nın on sekiz maddeden oluşan 28 Şubat 1997tarihli ve 406 sayılı kararı şu şekildedir:
"1- Anayasamzda cumhurtyetin temel nttelikleri arasında yer alan ve yine anayasanın 4'üncü maddesi tle teminat altına alinan latkik ilkest büyük bir tittzltk ve hassasiyetle korunmali, bumun korunması içtn mevcut yasalar hiçbir ayrum gözetmekstzin uygulanmall,mevcut yasalar uygulamada yeterstz görülüyorsa yeni düzenlemeler yapumalıdır.
2- Tarikatiarla buğlantılı özel yurt, vakyf ve okullar, devletin yetkili organlarınca denetim altına alınarak Tevhid-i Tedrisat Kamunu gereği Millı Eğttim Bakanlığı'na devri sağlanmalıdır.

3- Genç nestllertn körpe dimağlarının öncelikle cumhuriyet, Atatürk, vatan ve millet sevgisi, Türk milletini çağdaş uygarlık düzeyine çıkarma ülkù ve amacı doğrultusunda biltnçlendirilmesi ve çeştıli mthrakların etkisinden korunması bakamından:
a- 8 yrllık kesintisiz eğitim, tüm yurtta uygulamaya komulmali,

b- Temel eğltimi almış çocukların, allelerinin isteğine bağlı olarak, devam edebileceğt Kuran kurslarının Milli Eğitim Bakanlığı sorumluluğu ve kontrolünde faaltyet göstermeleri için gerekdi tdart ve yasal dizenlemeler yaplmalıdır.

4 Cumhuriyet rejimine ve Atatürk ilke ve inkalaplarına sadık, aydın din adamlarıyetiştirmekde yükümli, milli eğittm kuruluşlarumız, Tevhid-i Tedrisat Kanumu'nun özüne uygun ihtiyaç düzeyinde tutulmalıdvr.

5- Yurdun çeşitli yerlerinde yaplan dinî tesisler belli çevrelere mesaf vermek amacıyla gündemde tutularak styast tstismar konusu yapumamali, bu tesislere ihtiyaç varsa, bunlar Diyanet İşleri Başkanlığı'nca incelenerek mahalll yönetimler ve ügili makamlar arasında koordine edilerek gerçekdeştirilmelidtr.

6- Mevcudiyetieri 677 sayrlı yasa ile men edilmiş tarikatların ve bu kanunda beltrtilen tüm unsurların faaltyetlerine son verilmeli, ioplumun demokratik, siyasi ve sosyal hukuk düzeninin zedelenmesi önlenmelidtr.

7- Irtical faaltyetleri nedentyle Yüksek Askeri Şura kararlar ile Türk SilahlıKuvvetlerinden (ISK) ültşkllert kesilen personel konusu istismar edilerek TSK'yi dine karşıymış gibi göstermeye çalışan bazi medya gruplarının stlahlı kuvvetler ve mensuplart aleyhindeki yayılan kontrol altına almmalıdvr.

8-Irticat faaliyetlert, distplinstzlikieri veya yasadışı örgütlerle irtibatları nedeniyle TSK'dan ilişkileri kesilen personeltn diğer kamu kurum ve kuruluşlarında tstihdamı ile teşvik unsuruna imkån verilmemelidir.

9- TSK'ya aşırı dinct kesimden sizmaları önlemek için mevcua mevzuat çerçevesinde alınan tedbirler; diğer kamu kurum ve kuruluşlari, özellikde üniversite ve diğer eğitim kurumları ile bürokrasinin her kademesinde ve yargı kauruluşlarında da uygulanmalıdır.
*••
11- Aşırı dinci kesimin Türkiye'de mezhep ayrlıkdarın körükdemek surettyle toplumda kutuplaşmalara neden olacak ve dalayrsıyla milletimizin dūşmanca kumplara ayrilmasına yol açacak çok teħlikeli faaliyetler yasal ve idari yollarla mutlaka önlenmelidir.
12- T.C. Anayasast, Siyasi Partiler Yasasi, Türk Ceza Yasası ve bilhassa Belediyeler Yasası'na aykarı olarak sergilenen olayların sorumluları hakkında gerekdi yasal ve tdari tşlemler kasa zamanda sonuçlandrrılmalı ve bu tūr olayların tekrarlanmaması için her kademede kesin önlemler almmalıdr.

13- Kıyafetle ilgili kanuna aykın olarak ortaya çıkan ve Türkiyeyi çağdışı bir görünüme yöneltecek uygulamalara mani olunmali, bu komudakd kanun ve Anayasa Mahkemesi kararları tavtz verilmeden öncelikle ve özellikle kamu kurum ve kuruluşlarında titizlikle uygulanmalıdır.

14- Çeştili nedenlerle verilen, kasa ve uzun namlulu stlahlara ait ruhsat işlemleri polts ve jandarma bölgelert esas alnarak yeniden dizenlenmeli, bu konuda kasulamalar getirilmeli, özellikle pompalı tüfeklere olan talep dikkatle değerlendirilmelidtr.
15- Kurban derilerinin, mali kaynak sağlamayı amaçlayan ve denetimden uzak rejim aleyhtari örgüt ve luruluşlar tarafindan toplanmasına man! olunmali, kanunla verilmtşyetki dışında kurban derisi toplattırilmamalıdir.


16- Ozel üniforma giydtrlimts korumalar ve buna neden olan sorumlular hakkanda yasal tşlemler ivedilikle sonuçlandırılmalı ve bu tür yasadışı uygulamaların ulaşabileceği vahim boyutlar dikkate alnarak, yasa ile öngörüllmemis bürün özel korumalar kaldrımalıdır.

17- Olke sorunlarının çözümümü 'Millet kavramı yerine ümmet kavramı' bazında ele alarak sonuçlandırmayı amaçlayan ve bölücü terör örgütüne de aynı bazda yaklaşarak onları cesaretlendtren girişimler yasal ve idari yollardan önlenmelidtr.
18- Büyūk Kurtarıcı Atatürk'e karşı yaplan saygısızlıkdar ve Atatürk aleyhine işlenen suçlar hakkandaki 5816 saydı kamonun Istismar edllmesine firsat verilmemelidir."
16. Aynca amlan basın bildirisinde "Açıkdanan bu esaslar aksine davranışların,toplumumuzda huzur ve güveni bozarak yeni gerginliklere ve yaptırımlara neden olacağıdeğerlendirilmiş."şeklinde bir ifadeye yer verilmiştir. Bu ifade, bazı basın yayın organlarında Refahyol Hükümetine yönelik bir tehdit olarak değerlendirilmiş; Cumhuriyet gazetesi MGK toplantıstyla ilgili haberini "Muhtıra Gibi Tavstye" manşetiyle vermiştir.
17. Başbakan Erbakan, anılan kararı MGK üyesi sifatıyla imzalamadan toplantıdan ayrılmıştır. Başbakan'ın karanı imzalamadığı bu süreçte MGK Genel Sekreterliği "Kararlar uygulanmazsa yaptırımlar geltr." şeklinde açıklama yapmıştır. Başbakan, MGK kararımıMeclis tyeleri ve diğer siyasi parti temsilcileriyle tartıştıktan sonra 5/3/1997 tarihinde imzalamıştiır.

18. Bu dönemde Emniyet İstihbarat Dairesinin askerî makamların yazışmalarına dair bazı belgeleri ele geçirdiği iddia edilmiştir. Söz konusu belgelere göre Genelkurmay İkinci Başkanı Orgeneral Ç.B.nin emriyle Batı Çalışma Grubu (BÇG) adında bir birim oluşturulmuştur. 16/4/1997 tarihli olan ve bütün askerî birimlete gönderilen ilk belgede laiklik aleyhtarı faaliyetlerin arttığı vurgulanmış, camilerin gözetim altına alınması ve camilerdeki laiklik karşıtı eylem ve söylemlerin ivedilikle garnizon komutanlıklarına bildirilmesi istenmiştir. Ç.B, imzasını taşıyan ve bütün askerî birimlere gönderilen 29/4/1997tarihli ikinci belgede ise her ildeki öğrenci yurtları, özel okullar, dernekler, vakıflar, Kuran kursları, imam hatip okulları ve bu kurumlara giden gelenlerin sayısımın ve kimliklerinin tespit edilmesi istenmiștir.

19. Emniyet İstihbarat Dairesince BÇG belgeleriyle ilgili olarak bazırlanan rapor Hükümet tarafindan Cumhurbaşkamt Süleyman Demirel'e iletilmiş, Cumhurbaşkam ise belgelerin birer nüshasıı o dönemde genelkurmay başkam olarak görev yapan l.H.K.ya göndermiştir. Genelkurmay Başkanlığı, Türk Silahlı Kuvvetlerine ait belgelerin Deniz Kuvveleri Komutanlığından ne şekilde ve kimler tarafından çıkarıldığım araştırmak ve tespit etmek için soruşturıma başlatmıştır.

20. Bu gelişmeden bir müiddet sonra başka bir BÇG belgesi basında yer almıştır.Koramiral A.E, imzalı bu belgede her askerî birimden bölgelerindeki valiler, kaymakamlar,belediye başkanları ve daire başkanlarımın siyasi görūşleri, biyografileri ile siyasi partilerin il ve ilçe teşkilatı yönetim kadroları, yerel televizyon kanalları ve gazeteler, meslek kuruluşları,yükseköğretim kurumları, sendikalar ve konfederasyonlar hakkında bilgi istenmiştir. Bu gelişme üzerine BÇG belgelerini İçişleri Bakanı'na ileten Emniyet İstihbarat Dairesi Başkanı,askerî savcı tarafindan sorgulandıktan sonra 16/7/1997 tarihinde tutuklanmıştır.

21. 21/5/1997 tarihinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Ülkeyi iç savaşa sürüiklediğini söyleyerek "laiklik ilkesine aykrı eylemlerin odağ háline gelmesi"gerekçesiyle RP'nin kapatılması için dava açmıştır. Aynı dönemde Genelkurmay Başkanlığıirtica brifingleri adı altında toplantılar organize etmeye başlamıştır. Bu toplantılara basın mensupları, hâkimler ve Cumhuriyet savcıları gibi toplumun belirli kesimleri davet edilmiştir.
22. 11/6/1997 tarihinde Genelkurmay Başkanlığındaki Orbay Salonu'nda, siyasal İslam konusunu ele alan ve radikal şeriatçı grupların devlet biçimini değiştirme isteğine dikkat çeken bir brifing ditzenlenmiştir. İrtica brifingi adıyla bilinen bu toplantının açışkonuşmasını anılan tarihte Genelkurmay istihbarat başkanı olarak görev yapan Korgeneral Ç.S. yapmuştır. Açış konuşmasının ardından söz alan Genelkurmay İstihbarata Karşı Koyma Dairesi Başkanı Tümgeneral F.T. surumu tamamlamıştır.

23. Anılan brifing medyada geniş yer bulmuş, Milliyet gazetesinde "Ordudan son uyart", Sabah gazetesinde "Muhtura gibi brifing", Cumhuriyet gazetesinde "Gerekirse silähla koruruz", Radikal gazetesinde ise "Gerekirse siláhla.." manşetleriyle haberleştirilmiştir.
24. Bu gelişmenin ardından Refahyol Hükümetinin ortağı Doğru Yol Partisinden (DYP) birçok milletvekili ve iki bakan istifa etmiştir. I8/6/1997 tarihinde Başbakan Necmettin Erbakan DYP Genel Başkanı'na başbakanlığı devretmek saikiyle hareket ettiğini açtklayarak istifa etmiştir.

25. 19/6/1997 tarihinde Cumhurbaşkanü, hükümet kurma görevini teamüıllere aykın şekilde Meclis çoğunluğu olan DYP Genel Başkanı'na değil Anavatan Partisi (ANAP) Genel Başkanı'na vermiştir. ANAP 30/6/I997 tarihinde 55. Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini Mecliste bulunan iki parti ile koalisyon yaparak kurmuştur.

26. RP, laik Cumhuriyet ilkesine aykırı eylemlerde bulunduğu gerekçesiyle 16/1/1998 tarihinde Anayasa Mahkemesi tarafindan oyçokluğuyla kapatılmıştır [AYM,E.1997/1, (siyasi parti kapatma) K.1998/1, 16/1/1998].

27. 28 Şubat'ta gerçekleştirilen MGK toplantısı Öncesinde başlayan ve toplantıda alman kararlar ve sonraki eylem, söylem ve işlemlerle devam eden bu süreç kamuoyunda postmodern darhe kavrami ile amlmıştır (Mehmet Doğan Uğurlu ve Murat Alan, B. No:2016/14942, 18/7/2019, § 10).

B. Şomut Başvuruya İlişkin Olaylar 
28. Başvurucu 1996 ile 1998 yılları arasında Kara Kuvvetleri KomutanlığıIstihbarat Dairesi başkanı olarak görev yapmış ve daha sonra tümgeneral rütbesiyle emekli olmuștur.

29. Sivil toplum örgütleri, siyasi partiler ve kamuoyunda 28 Subat süreci olarak adlandırılan dönemin mağduru olduğunu bildiren şikâyetçilerce verilen dilekçelere dayanılarak aralarında başvurucunun da bulunduğu bazı şüpheliler hakkında 2011 yılında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığıca (Başsaveılık) soruşturma başlatılmıştır.
30. Başsavcılık 2/5/2013 tarihli iddianame ile başvurucu ve diğer bazı şüphelilerin I/3/1926 tarihli ve 765 sayılı mülga Türk Ceza Kamunu'mun 147. maddesinde Öngõrülen,Türkiye Cumhuriyeti Icra Vekilleri Heyetini cebren iskat veya vazife görmekten cebren men etmeye ve bunları teşvik etmeye iştirak etme suçundan cezalandırılmasımı talep etmiştir.

31. Iddianamenin "Hukukd Nitelendirme" başlıkh böltmtinde, suça konu eylemlerin içeriğinde cebir ve şiddet unsurunun bir arada bulunduğu kabul edilmiştir. Iddianamede bu hususta yapılan açıklamanın ilgili kısmı şöyledir:
"Hükümetl takip ve devtrmek tçin kurulan Batı Çalışma Grubumu kuran, yöneten ve görev alan şüphelilerin çoğumun Türk Silahlı Kuvvetlerindeki silahlı kişiler olması, hükümet üyeleri aleyhinde biroz evvel belirtildiği gibi cebir, şiddet ve tehdit içerikli beyanlarda bulunmalari, ülkentn başkentt olan Ankara'nın en tşlek caddelerinde yurt savunmasında kullanmaları gereken zirhl araç ve tankları hükümete karşı yürütmeleri, hükümet istifa ettikten sonra da süphelilerin vermis olduğu brtfinglerde, Batı Calışma Grubunun sivil demokratik güçler, partiler, TBMM ve diğer kuruluşları harekete geçtrdikderini ve 18Haztran 1997'de Refahyol Hükůmetinin istfa etmek zorunda kaldığını, bu çalşmanın bir 'operasyon' olarak tcra edildiğini ffade etmelert karşısında 'cebtr ve ştdder' unsurunun gerçekdeştiğı ve bðylece suçun oluştuğu ... [iddia edilmiştir.]"
32. Iddianamenin somuç kısmında, 28 Subat sürecinde meşru hükümete sorulmadan BÇG'nin oluşturulduğu ve Turk Silahlı Kuvvetleri içinde kurulan bu grubun yasal bir dayanağının olmadığı değerlendirilmiştir. Bununla birlikte BÇG üyelerinin iştirak hälinde hareket ettikleri, Hükümetin sonlandırılması için cebir, şiddet ve tehdit içeren eylem ve sõylemlerde bulundukları tespit edilmiştir. Iddianamede BÇG bünyesinde görev alanların iştirak hâlindeki eylem ve söylemleri sebebiyle Başbakan Necmettin Erbakan'n istifa etmek zorunda kaldığı ve Refahyol Hükümetinin sona erdiği kabul edilmiştir. Amlan dönemde Kara Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Dairesi Başkanı olarak görev yapan başvurucunun BÇG ile ilişkisi ise şu şekilde açıklanmıştır:
"BÇG'nin kurulduğu tarthlerde Kara Kuvvetleri Komutanlığı Istihbarat Başkanıolduğu,
10 Nisan 1997 tarihli Batı Çalışma Grubu kurulması konulu [Ç.B] imzalı belgenin 9.maddestnde 'daha evvel teşkil edtlen kriz masası grubu çalışmalarına aşağıda esaslara uygun olarak devam edeceği, 9/a maddestnde Çalşmalara Gnkur. IKK ve Güvenlik daire Başkanu, Gnkur. Iç Güvenlik Harekât Daire Başkan, Gnkur. Psikolojik Harekât Daire Başkanı, Gnkur. Basın Yayn Halkda filşkiler Datre Başkanlığı temsilcist, Kuvvet Komutanlıkdarı ve Jandarma Genel Komuanlığı Istthbarat Başkanları ve temstlcllerinin katılacağı' belirtilmiş olup, bu doğrultuda hazırlanan Batı Çalışma Grubu Krtz MasasıKurulu adlı belgede KKK lığı Isth. Bşk. Tümg. Cevat Temel ÖZKAYNAK-Kılıç-46S7418 8626 olarak ismintn bulunduğu,
Genellkaurmay Genel Sekreterliği 1997 tarihçesinde belirtildiği üzere Genelkurmay Harekät Başkanlığı Koordtnatörlüğünde 08.05.1997 Perşembe, 22.05.1997 Perşembe,26.05.1997 Pazartesi, 02.06.1997 Pazartesi, 05.06.1997 Perşembe, 09.06.1997 Pazartesi,12.06.1997 Perşembe, 16.06.1997 Pozartesi günleri yapilan Bati Çalşma Grubu toplantiısına katldığu,
Ergenekon soruşturması kapsamında Atatürkçü Düşünce Derneği Genel Merkezinden elde edilen S no.lu CD de yer alan iai sayfadan oluşan belgenin Istanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca Cumhuriyet Başsavcılığumıza gōnderildiği, belgede özetle;
Kara Kuvvetleri Komutanlığının 24 Mart 1997 tarthli GIZLI ve KİştYE ÖZEL kaşeli,IKK raporları konulu Kurmay Başkanı [D.A.] imzal, koordine olarak Hrk. Bşk [$.S.]olarak, hazırlayan Isth Bşk Tümg.C.T.ÖZKAYNAK - olarak parafinın - bulunduğu belgede btrer aylik dönemlerde Ordu ve EMASYA Bölge Komuanlıdarından;

f) Görsel ve yazıhı basın 
g) Okul ve yurtlar 
h) Vakfve Dernekler 
i) Styasi kuruluşlar 
j) Kamu kurwm ve kuruluşlan,
k) Yasa dışı kuruluşlar hakkanda rapor tstendiğł,
Şüpheli [$.S.] Cumhuriyet Savcıliğına vermiş olduğu, 21/02/2013 tarihli ifadesinde Özetle;
(KKK Harekât Başkanı) Kara Kuvvetleri karargâhında Batı Çalışma Grubu ile ilgill çalışmalar ve faaliyetlere o dönemde Kara Kuvvetlert Kurmay Başkanı [D.A.] ve Istihbarat Başkanu olan Cevat Temel OZKAYNAK'ın muhatap olduğumu, Kara Kuvvetleri Komutanlığında Batı Çalışma Grubumun faaliyetlerinin Istihbarat Başkanlığınca yürütüldüğünü, Kara Kuvvetleri Komutanının taltmatiı doğrultusunda BÇG'nin Istihbarat Başkanlığında şubesinin kurulduğumu, BÇG tle tlgıli tüm belge ve bilgilerin Kara Kuvvetlert Komutanlığı İstihbarat Başkanlığına geldiğini belirttiği... [görülmüştür.]"
33. Başsavcılık tarafindan hazırlanan iddianame ile başvurucunun cezalandırılmasıistemiyle Ankara 13. Ağır Ceza Mahkemesinde (TMK 10. madde ile görevli) kamu davasıaçılmıştır. 21/2/2014 tarihli ve 6526 sayılı Kanun'un 1. maddesi gereğince 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanuru'nun 10. maddesi ile görevli mahkemelerin kapatılması ūzerine 10/3/2014 tarihinde dava dosyasının Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesine (derece mahkemesi) devrine karar verilmiştir.

34. Başvurucu, yargılamanın 13/11/2014 tarihli 72. celsesinde müdafiinin de hazır bulunmasryla yaptığı savunmada özetle Başbakanlık Genelgesi gereği Genelkurmay Başkanlığında BÇG'nin kurulduğunu ve 10 Nisan tarihli bir emirle Genelkurmay Harekât Başkanlığında ilgili genelkurmay (J) başkanları, daire başkanları ve kuvvetlerin istihbarat başkanlarından oluşan Kriz Masası Kurulunun oluşturulduğunu ve bu Kurulun mayıs ayında faaliyetlerine başladığım ifade etmiştir. Bu kapsamda BÇG'nin kurulmasına dair, Ç.B. imzalıi 10 Nisan1997 tarihli belgeyi hatırladığım ve bu belgenin ana belge olduğumu beyan etmiştir.Bununla birlikte başvurucu Atatürkçü Düşünce Derneğinde ele geçirilen dijital delil içinde yer alan okul, yurt, basın gibi yerlerden rapor istemeye yönelik iki sayfalik belgenin Orgeneral D.A.nın emri ile kendisi tarafindan hazırlandığım ve yayımlandığım belirtmiştir.Kendisinin de BÇG Kriz Masası Kuruluna atandığını, Kurulum toplantılarına katıldığını ve bu kapsamda anılan dönemde Kara Kuvvetleri Komutanlığı harekât başkanlığı görevini yürüten Ş.S.nin Cumhuriyet Savcılığında verdiği 21/2/2013 tarihli ifade içeriğinin doğru olduğunu belirten başvurucu, eylem ve işlemlerinin görevinden kaynaklandığını, görevini 4/l/1961tarihli ve 211 sayılı Tūrk Silahlı Kuvvetleri Íç Hizmetleri Kanumu ile 6/9/1961 tarihli ve 10899 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Îç Hizmet Yönetmeliği'nde (İç Hizmet Yönetmeliği) belirtilen usul ve esaslar dähilinde yerine getirdiğini iddia etmiştir.Başvurucu mttdafii, ilgili savunmalara ek olarak iddianameye konu eylemin 765 sayılı mülga Kanun'un 147. ve 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 312. maddelerinde suç olarak düzenlenmediğini iddia etmiştir. Bumumla birlikte BÇG'nin kanuni düzenlemeler 

kapsamında kurulduğunu ve başvurucunun eylemlerinin kanunların yüklediği görevinin ifasıkapsamında gerçekleştiğini ifade etmiştir.

35. Derece mabkemesi 13/4/2018 tarihli kararı ile başvurucunun Türkiye Cumhuriyeti Icra Vekilleri Heyetini cebren iskat veya vazife görmekten cebren men etme suçundan mtiebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir.
36. Soruşturma ve kovuşturma evrelerinde delil olarak kabul edilen 5 No.lu CD,1997 yılının Aralık ayındaki Yüksek Askerî Şûrada ordudan ihraç edilen T.T. tarafindan 20/12/2011 tarihinde İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edilmiştir. CD'nin 19/12/2011 tarihinde A.Y. isimli gönderici tarafindan Çorlu Devlet Hastanesinde doktor olarak çalışan T.T.ye gönderildiği belīrlenmiştir. Anılan CD hakkında iki ayrı bilirkişi raporu ve bir uzman mütalaası düzenlenmiştir.

37. Soruşturma evresinde tc bilirkişi tarafindan düzenlenen 13/2/2012 tarihli raporda, CD'nin tek seferde yazıldığmm, ilk yazmadan sonra ekleme ve çıkarma yapılmadığının görüldüğü ifade edilmiştir. Anılan rapor kapsamında yapılan değerlendirmede, CD'de yer alan resim dosyalarından 764 JPEG dosyasinın 2007, 1 JPEG dosyasmın 2002 ve 135 BMP dosyasının ise 1998 yılında oluşturulduğu belirtilmiştir.Raporda ayrica Office dosyalarının 1997 ile 2000 yılları arasında oluşturulduğu ve kaydedildiği açıklanmıştır.

38. Duruşma devresinde sanık C.B.nin müdafii tarafindan aldırılan 3/5/2015 tarihli uzman mütalaasının sonuç kısmında özetle CD'nin hukuka aykırı şekilde elde edildiği, çok sayıda belgenin CD'nin kayıt tarihinden on gün kadar önce sayfa sayfa taranarak dijital ortama aktaridiğı, bilinmeyen bir yerden kargo ile gelmesi ve dosyalardan birinin tasnif işleminin hemen ardından basında yayımlanması gibi sebeplerin CD muhtevasındaki evrakın güvenilirliğini süpheye düşürdüğü değerlendirilmiştir. Bununla birlikte raporda incelenen dosyalarda, tarih ve saat doğru kabul edildiğinde teknik olarak açıklanamayacak bir değişikliğe ve herhangi bir manipülasyona rastlanmadığı da belirtilmiştir. Anılan mütalaanın sonuç kısmındaki değerlendirmeler şu şekildedir:
"Delil CD'stnin tlk aşamada CMK 134 ve diğer yönetmelik ve uluslar arasıstandartlara aykırı olarak, 'hukukd delll ntteliğı oluşturacak ve mahkemelerce kabul edilebiltr şekilde' elde edilmediği, olay yeri incelemesi yapılıp, CD'ntn bulunduğu ortamdaki diğer dijital deliller tncelenip delil burünlüğunü sağlayacak şekilde tutanak altına alınmadan, CD'den çikan dosyalardakd üstveri bilgilerinin tek başlarına güvenilir olamayacaği,
Dosyaların oluşturulduğu bilgtsayar tarihleri doğru kabul edildiğinde, içeriklerinde 'Gtzli' ve 'Ozel' ibareleri bulunan ve Genelkurmay'ın çeşitli birimlerine ait olduğu anlaşılan çok sayıda Askeri içerikli dosya 1996 ve 2000 yilları arasında, isimleri Askeri şube ve şüphellier tle ilgili çok saynda bilgtsayar ve kullanıcı tarafından açılıp üzerinde çalışıldıktan sonra kayu edildiği, Eylül ve Ekim 2000 tarihlerinde dosyaların gruplandırma ve tasnif işlemine tabi tutulduğu ve bu tşlemin 15 Ekim 2000 tarthine kadar devam ettiği, 21 Ekim 2000 tarlhinde ANDIÇ adlı dosyanın basında yayınlandığı,
CD'nin kayu tarihi olan 25 Mayıs 2007 tarthtnden hemen ōnce, 14,15,16 ve 24 Mayıs 2007 tarihlerinde çok sayda belgenin sayfa sayfa taranarak dljtal ortama aktarıldığı ve 1996-2002 yılları araspnda kayu edilen diğer dokibmanlarla birllke CD'ye kaya edildiği.

CD'de bulunan dosyalara ait tüm tarth bilgilerinin kayu edildiklerl bilgisayardan alındığı ve bilgisayar adli imajlar olmadan dosya tarthlere kestn olarak tribar edilemeyeceği,
Dell CD'sintn biltnmeyen bir yerden kargo lle gelmest, dosyalardan birinin tasnif işlemintn hemen ardından basında yayınlanmast, 'a',5x' ve Y' gibt bilinmeyen kullancı ve bllgisayar adları ile kayit edilen dosyaların varlığı ve son dosya işlemi ile CD'ntn kaydıarasında geçen yaklaşık 5 yillık sürenin CD'deki dosyaların güvenilirliğine dair son derece süphe oluşturduğu,
Incelenen 1210 dosyada, tarih ve saat bilgileri doğru kabul edildiğinde, teknik olarak açıklanamayacak bir değişikdiğe ve herhangi bir manipülasyona rastlanmadığ …[değerlendirilmiştir.]"
39. Derece mahkemesi tarafindan Orta Doğu Teknik Universitesinde görevli üçuzmana dützenlettirilen 1/4/2016 tarihli bilirkişi raporumun sonuç kısmında δzetle Office programları kullanılarak oluşturulan dosyaların ilk hâlini koruyup korumadığımı söylemenin mümkün olmadiği, sayısal ortamdaki dosyaların oluşturulma ve değiştirilme tarih ve saat bilgilerinin tek başlarına mutlak doğru olarak kabul edilemeyeceği, bu kapsamda CD muhtevasında buluman dosyaların kim tarafindan ve ne zaman oluşturulduğumun ya da değiştirildiğinin söylenemeyeceği belirtilmiştir. Raporda ayrıca basılı ya da yazılı orijinalleri bulunanlar dışında CD muhtevasındaki diğer evrakın bütünłüğünün şüpheli olduğu, sonradan değiştirilmediğinin doğrulanmasının mümkün olmadığı, adli bilişim tekniğiaçısından 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanumu'nun 134. maddesine uygun olarak elde edilmediği ve adli bilişim açısından güvenilir olmadığından delil niteliği bulunmadığıdeğerlendirilmiştir. Amılan raporun sonuç kısmındaki değerlendirmeler şu şekildedir.
"1. Incelenen CD'de çok sayıda JPG sukaştırımış görūntū dosyasi, Microsoft Office Word dosyasi, Sikaştırilmamış BMP görünrü dosyasi, Microsoft Office PowerPoint dosyasi ve Microsofi Office Excel dosyası bulunmaktadır.

2. Word gibi Ofis programlar ile yaratimış olan dijital dosyalar, bilgisayar kullanıcıları targfindan istenildiği zaman değłşttrilebiltrler. Böylesi btr dosya içeriğtnin ilk halini koruyup korwmadığı veya sonradan değişttrılip değiştirilmediğı (yalnızca ilgili dosya tncelenerek) kestn olarak söylenemez.

3. Bir belgenin taranıp bilgisayara görüntü formatında sayisal olarak kayıt edilmesinden sonra, ilgili görüntü dosyasının üzerinde değişikdik yapımamış olduğunu (ortfinal belge ile karşrlaştırmadan) kanılamak mümkan değildir.
4. Difttal belgelertn kimtn tarafından oluşturulduğunu veya değiştirildiğini kestn olarak tespit etmek mümlün degtldir. Office programlarvnn dosyalara eklediğı yazar', 'son kaydeden' gibi üst veri alanlarmın ve işletim sisteminin dosyalar üzertnde tuttuğu 'kullanıcı'ust vert bilgisinin kolayca ve iz bırakmadan değiştrilebilmesinden dolayi, difial btr belgenin kim tarafından oluşturulduğunun veya değişttrildiğintn kesin tespiti yapılamaz.
5. Benzer şekilde, sayisal ortamdakd dosyaların oluşturma ve değişttrme tarih-saat bllgleri, tek başlarına mutlak doğru bilgi olarak kabul edillemezler.
6. Bu nedenlerle, CD5'te bulunan dosyaların kim tarafindan ve ne zaman oluşturulmuşveya değişttriimiş olduğumu, yainızca CD5'tn difital içeriğtni tnceleyerek kesin olarak sōylemek mümkün değildtr.


7. CD5 'te bulunan lki dosyanın yaratilma tarihlerinin, ugili Word sürümleri piyasaya sürülmeden önce olduğu anlaşılmaktadır. Bir dosya yazıldığı program henüz piyasada yokken yazılmış olamayacağından, bu dosyaların çeşitli yöntemler ile değiştkliğe uğramış ve bütünlükderinin bozulmuş olduğu sabttir. Basıı veya yazılı oriftnallert bulunanlar hariçolmak üzere, CD5'te bulunan diğer dosyaların bütünlükderi de şüpheli durumdadır.
8. Difttal verilere iltşkin delillertn kaynağından elde edilmesi sırasında tmajı ve HASH değeri alınarak, sonrasındaki süreçte bütünlüğunün bozulmamış olduğu garant altına alınmalidır. Inceleme konusu CD5'itn ve içerdiğı dosyaların kaynaği, ktm tarafindan oluşturulduğu veya değiştirilip değiştirilmediği biltnemediği gibi; ilk elde edilme aşamasında tmafi ve HaSH değert alınmadığından ve birer kopyası taraflara verilmediğinden, sonradan değiştirilmediğintn doğrulanması da mümkün değlldtr.
9. Sonuç olarak; CD5'in adli biltşim tekniği açısından CMK134'e uygun olarak elde edilmemiş olduğu; genel bütünlüğunün şüpheli, içtndeki iki dokümanın bütünlüklerintn bozulmuş olduğumun ise sabit olduğu; bu nedenlerle de, adli bllişim açısından güvenilir olmadığından delil niteliğinin bulunmadığı değerlendirilmektedir."
40. Derece mahkemesi anılan bilirkişi raporlarına ve bu kapsamda 5 No,Iu CD'nin delil niteliğine dair yaptığı değerlendirmelerde 5 No.lu CD'nin üçtincti bir kişi tarafindan gönderilmesine bağlı olarak hukuka aykırı şekilde elde edildiğinin söylenemeyeceğini ifade etmiştir. Ayrıca anılan CD'nin tek seferde yazılması ve ilk yazmadan sonra ekleme çıkarma yapılmaması sebebiyle adli makamlara ulaştıktan sonra Üzerinde değişiklik yapılmadığının sabit olduğunu belirtmiştir. Derece mahkemesi, 5 No.lu CD içinde bulunan, imza bloğunda adı veya imzası olanlar tarafindan doğrulanan, birden fazla müşteki tarafindan ibraz edilen,yine resmf kurumlar olan Genelkurmay Başkanlığı ve MGK Genel Sekreterliği gibi kamu kurumlarıdan gönderilen ve sanıkların da bizzat ibraz ettikleri belgelerle doğruluğu teyit edilen dosyaların delil olarak kabul edildiğini açıklamıştır. Derece mahkemesinin bu husustaki değerlendirnelerinin ilgili kısmı şu şekildedir:
"CD5 olarak adlandırılan CD ile ilgili olarak;
a- Soruşturma aşamasında Ankara C.Başavcılığı tarafindan re'sen bllirkiși olarak tayin edilen TÜBITAK’ta görevli 2 Bilgisayar Mühendtsi ve 1 Elektronik Mühendisi olmak üzere ūçlü bülirkiştnin [U.T.,Y.K.] ve [C.Y nin] ibraz ettikderi 13.02.2012 tarthli 4 sayfalık bilirkişi raporu ve ekdertnde;
b- Sanıkdar [Ç.B.] [V.A.] ve [C.HLP.] Mūdafü [Av. U.K.] tarafindan 28.05.2015 tarihli Ankara S. Ağır Ceza Mahkemesi 2014/144 mumaraliı davaya ait Ceza Usul Muhakemesi Kanunu Madde 67. ile dizenlenmeye tabi rutulmuş ve 6100 sayrlı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 293 ile de özel hukuk uyuşmazliklarında delil ststemi içerisinde yer alan uygulamalar çerçevestnde yapılan inceleme sonucu yazilan 03 Mayıs 2015 tarthli [T.B.]imzalı uzman mütalaası ve ekderinde;
c- Mahkememtz tarafindan ODTO de görevli Prof.Dr. [A.Ç.], Uzman Dr. [Ö.K.] ve Öğretim Görevlisi Dr. [C.Ş.den] oluşan ūçlü bilirkişi kurulundan 01.04.2016 tarihli 48sayfalık bilirkişi raporu ve eklertnde;
CD5'tn 25/05/2007 tarthtnde s0at 14:54'e oluşturulduğu, CD5'in TEK SEFERDE YAZILDIĞI, ILK YAZMADAN SONRA EKLEME ÇIKARMA YAPILMADIĞI ve yOZMa İşleminin Nero Buming Rom CD yazma uygulamasıın 7.8.5.0 sürümū kullanılarak yapıdığıtespit edtlmiş olmakda; bu CD yer alun bilgi ve belgelerde üç raporun birbirini teyit etmesi 

nedentyle 25.05.2007 tarthtnden sonra DEGIŞIKLIK YAPILMADIĞI MAHKEMEMİZCE KABUL EDILMİŞTIR 

Böylellikde; diftal delillerin ele geçirilmesinden sonra kolluk veya adlt makamlar elinde değışttrılmiş olduğuna ilişkin iddlaların gerçeği yansımadığı açıkça anlaşılmıştır.
(..)
Yarguay 16. Ceza Datresinin 21.04.2016 tarth 2015/4672 esas ve 2016/2330 sayil kararında Hakim kararında, bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve el koyma yapılabilmesine dair CMKnın 134. maddesi uyarınca açık bir ibare bulunmadığı halde, sanakdarın ev veya iş yerlertnde ve dernek, styasi parti, basın kuruluşlan gibi tüzel kişilerin hizmet binalarında yaplan aramalarda hard disk, bilgtsayar kasasi, CD ve DVD gibi dijital medyalara, arama mahallinde imaf alınmadan, lgilisine bir kopyası verllmeden ve yasaya uygun gerekçesi de tutanağa yozimadan el konulması ve bu şekilde elde edilen delillertn sanıkdar bakımından hükme esas alınmaşı şurettyle CMKmn 134 ve 217. maddelerine muhalefet edilmestni bozma gerekçe yaptığı ancak bu hususun sanukdara ait bllgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütükderindeki aramaya ilişkin olup delil serbestisi kapsamında taraflarca ibroz edilen dijitaller ile ilgili CMK'nın 134.maddesinin uygulanması mümkün olmadığt, zitra CD5'in taraf olan müştekd [T.T.]tarafindan ibraz edildiği, sanıkdara ait bilgtsayarlandan elde edilmeytp, tesltm edildiğıtarthte kimtn sanık olduğu da belli olmadığından CD imajının sanıklara verilmesi gerektiği yömündeki savunmalara itibar edilmemisttr.

Imaj alma deltllerin alındığı aşamadaki sıhhatinin korunması amacına yönelik olup, ūçayrı biltrkıși raporunda da CD5'in 25.05.2007 tarihinde saat 14:54'e oluşturulduğu, CD5in TEK SEFERDE YAZILDIĞI, ILK YAZMADAN SONRA EKLEME ÇIKARMA YAPILMADIĞI kesin olarak tespit edtldigt dolaysıyla sanuklardan elde edllmeyen ve Ulk elde edtlme aşamasında imajı ve HASH değeri dlınmadığından sonradan değiştirilmediğinin doğrulanmasının mūmkün olmadığı yömündeki savunmalara itibar edilmemiştir.
Incelenen I210 dosyada, tarih ve saat bilgllert doğru kabul edildiğinde, teknik olarak açıklanamayacak bir değişikdiğe ve herhangı btr manipülasyona rastlanmadığı hususumun uzman mütalaası [ile] belirtildiği anlaşılmıştır.

CD5'in ilk elde edilme anında tmajive hash değeri alınmış ve taraflara verilmiş olsaydıdahi, bu husus cd'nin teslim tarthinden sonra cd deki belgelertn sonradan değışikdiğe uğramasının önlenmesine yönelik olduğu, CD oluşturulmadan önce bu bilgi ve belgelertn değłştkdiğe uğramadığının garanti edilemeyeceği gerçeğinden hareketle bu CD bir sanığın bilgisayarından elde edllmiş [ve] tmajı alınmış olsaydı bile teknolojinin geldiği aşama nazara alındığında belgelerin doğruluğumun teytdi gerekeceği, surf sanuğın bilgisayarından çıkmış olmasının tek başına delil olma niteliği taşımayacaği, bu belgelertn yan deliller ile teyidi gerekeceği, yan deliller lle desteklenmediği sürece tek başına hükme esas alnamäyacağından, CD5'in sankdardan elde edilmediği, tarafların ibraz ettikderi delil ntteliğinde bulunduğu, her deliltn sonunda beltrtildiği üzere bu CDs'te yer alan bozi belgelerin davannın diğer müştekilerince de ibraz edtlen CD lerde de bulunduğu ve CMKnun I34. Maddest gereğince targflarca delil serbestisi kapsamında ibraz edilen CD'nin tmajının alınmasıın gerekmediği anlaşımış ve kabul edilmiştir.

CD5'ten elde edilen belgelerin doğruluğunun mahkememizce teytdi gerekmektedir. Bu delillerin doğruluğu, belge asılları süreleri dolduğu için tmha edilmeleri sebebtyle kurumlarınca teyit edilemediği ancak imha tutanakdarı gönderilerek konu, tarih, gizlilik derecest, sayn ve ara mumaralar ile aynı belgeler olduğunun tespit edildiği, zira olmayan 

belgenin imhasının mümkün olmadığı, CD5'ten elde edilen belgeleri dizenleyen Genelkurmayda çalışan belgeyi düzenlemeye görevli ve yetkili kiştlerin belgeyi kendilerinin düzenlediğı yönündeki hukuken geçerli beyanlari, imza bloğunda adı veya imzası olanlar tarafindan doğrulanan belgeler, btrden fazla müşteki tarafindan ibraz edilen belgeler, yine resmi kurumlar olan Genelkurmay Başkanlığından, MGK Sekreterliğinden, Yüksek Öğretim Kurumumudan, TBMM Darbelert Araşturma Komisyomundan gönderilen belgeler, Cd de yer alan sanukdarın da bizzat ibraz ettikderi belgeler doğruluğu teyit edilmis olup her delil yömünden bu husus delin somuna yazılmış ve hükme esas alınmıştır."
41. Derece mahkemesi, 5 No.Iu CD'den elde edilen ve başvurucu hakkındaki mahkûmiyet hükmüne esas alınan "Batı Çalışma Grubu Kriz Masası Kurulu" başlıklıbelgenin doğruluğumun başvurucunun, sanıklar Ç.B., I.S.Y., S.C., C.K., H.Ö., I.K.nın ve tanık Ö.Ö.ntn beyanları ile tespit edildiğini kabul etmiştir. Derece mahkemesinin amlan belge hakkmdaki değerlendirmeleri şu şekildedir:
"BATI ÇALIŞMA GRUBU KRIZ MASASI KURULU BAŞLIKLI BELGE (8.KIS.S:211)
T.C. Genelkurmay Başkanlığı Ankara antetli Genelkurmay II.Başkam Orgeneral [Ç.B.]imzalı 10 Nisan 1997 tarihli HRK:7200-77-97/lGHD.(PL-2) sayılı Bati Çalışma Grubu konulu belgenin 9.maddestnde beltrtilen 'Daha evvel teşktl edllen Kriz Masası Grubu çalişmalarina aşağıda esaslara uygun olarak devam edeceğł' g/a maddestnde, çalişmalara Gnkur.IKK ve Güv.Datre Başkanu, Gnkaur.Basın Yayın Halkda flişkiler Datre BaşkanlığıTemsllcisi, Kuvvet Komutanlıkdarı ve Jandarma Genel Komutanlığı Istihbarat Başkanları ve temsilcilerinin katılacağı belirtilmiş olup, bu doğrultuda Batı Çalışma Grubu Kriz MasasıGrubunun kimlerden oluştuğuna datr hazırlanan belge, Genelkurmay Başkanlığı antetli CD ile ugili olarak yapılan üçlu btltrkişı raporunun EK-l/6. sayfasında 'BCG/CD5/Bcg/bornova/ Idris/KRIZ-MS.DOC' tstmli word belgesinin, 19.06.1997 tarihinde oluşturulduğu ve son kaydetme işleminin ise 19.06.1997 tarihtnde yapıldiıği, Belgede görev yerleri, rütbe, istm ve dahili telefon mumaralarina yer vertldiği anlaşılmıştor...
Belgenin başlığmın BATI ÇALIŞMA GRUBU KRIZ MASASI KURULU' olđuğu,
Belgede;
(..)
2- KKK.lığı Isth.Bşk Tümg.Cevat Temel ÖZKAYNAK Kilıç 4657 418 86 26
(..)
Not kasmında ise;
1. Yazışmalarda 'Bu personelin dikkatine' notu konulacağı,
2. Bütün yazılar 'Gizli-Kişiye Ozel' gtzlik derecesi verilerek gönderileceği,
3. Personel üzertnde evrak bulunmayacağı (işlemi devam edenler hariç) Id.İşlAstsb.tarafindan dosyalama yapılacaği,
4. YÖK.Bşk.lığına gönderilecek evraklar elden kurye Ule; (a:Prof.Dr. [S.A.] YÖK Dnt.Krl.Bşk.; E Korg. [ E.Ö.] YÖK üyesi) gönderileceği beltrtilmişttr.

Sanık [Ç.B.] 15.04.2012 tarihli Cumhuriyet Savcilığına vermiş olduğu ifadesinde; Kriz Masası Grubu lle ülglli olarak, 10 Nisan 1997 tarthli Batı Çalıişma Grubu kurulması ile ilgili belgenin 9. maddesinde belirtildiğı şekilde kriz masası kurulup çalışmalar yaptığını ve bu maddede belirtilen o tarihteki görevde bulunan Komutanların oluşturduğumu beltrtmiştir.
Sanuk [LK.] Cumhuriyet Savculığına 14.04.2012 tarihinde verdiği ifadesinde özetle, bu belge ile llgili olarak; sözkonusu belgenin 10 Nisan I997 tarihli Batı Çalışma Grubu kurulması konulu belgenin 9. maddesi ile örtüştüğünü ve bu belge lle uyumlu olarak hazırlandığını, kendisinin alt bölümünde çalışanların yada plan subayları tarafindan haztrlanmış olablleceğtni beltrtmiştir.

Sanık [M.B.] 14.04.2012 tarihinde Cumhuriyet Savcılığına vermiş olduğu fadestnde özetle (K1s. 39 ve 296),10 Nisan 1997 tarihli belgenin 9/a bendinde kendistnin çalıştiığıbtrtm olan basın yayın halkda tlişkiler daire başkanlığının bağlı olduğu genel sekreterliğe Batı Çalışma Grubunun belgelerinin gelmiş olabtleceğini, buna istinaden daire başkanının da kendisini BÇG'de görevlendirdiğini düşündüğünü, bu belgenin 9. maddesinde belirtilen kriz masasmdan kast edilenin BÇG kriz masası olduğunu ve kendisine basın özeti paketi hazırlama görevi verildiğini beyan etmiştir.

Sanık [H.Ö.] 15.04.2012 tarthinde Cumhurtyet Savcıliğıa verdiği ifadesinde özetle;IGHD Şube Müdürü [LKnin] talimatı üzerine Batı Çalışma Grubunda Idari İşler Astsubayıolarak çalıştiığını, astl görevine de devam ettiğini, Bati Çalışma Grubu Kriz Masası Kurulu adlı belgeyi IGHD Şube Mūdürü [LK_nin] haztrladığını beyan etmiştir.
Sank [O.N.] 14.04.2012 tarihinde Cumhuriyet Savcılığında verdiği fadesinde ōzetle (kls. 39 ve 301);Bati Çalişma Grubu Krtz Masası Kurulu (KRIZMS.doc) adlı belgede ismtnin bulunması ile ilgili olarak çağrı üzerine toplantlara katildığını, sorulan spesifik konulardaki görüşünü belirtip toplantılardan ayrıldığını belan eimiştir.
Şuphell sfatyla ifadesi alınan [Ö.0.] 14.02.2012 tarthinde Cumhuriyet Savclığına mūdafi eşliğinde vermiş olduğu ifadestnde özetle; BÇG de sivil memur olarak görevlendirildiğini ve çalıştığın, talimat üzerine belgeyi kendisinin yazmış olablleceğini beltrtmişttr.

Sank [C.K ] mahkememizdekd savunmasında; Bu 10 Nisan tarihli emtrden sonra [Ç.D.] generalin kriz masası tçin görevlendirildiğini hatiırliyorum, ondan 1 hafta 10 gün once olması olabiltr. şeklinde beyanda bulunmuştur.

Sank Cevat Temel Ozkaynak Mahkememizdeki savunmasında; Başbakanlık genelgesi gereği Genelkurmay Başkanlığında Batı Çalışma Grubu kurulmuş ve ayrica 10 Nisan tarihinde bir emirle de Genelkurmay Harekat Başkanlığı başkanlığında tlgli Genelkurmay J baskanlar, Datre Başkanlan ve Kuvvetlerin Istthbarat Başkanlarından oluşan btr kriz kurulu, Kriz Masası Kurulu oluşturułmuş, hatırladığım kadarıyla bu kurul Mayıs ayında faaliyetlerine başlamıştur. Bu oluşturulan kurulun ferdi olarak o toplantiların biyük bir kasmına katildım. Ben Kriz Masası Kuruluna toplantilarına gidiyordum ordan geldiğim,aldhığım bilgileri zaten, bize bilgi veriyorlardı Batı Çalışma Grubumun işleyişi hakkında bilgi vertyorlardı. İşte şuraya yazı yazıdı, buraya bilmem ne yapıdı gibi yazılar şey yapııyordu Biz de onları alyorduk Kurmay Başkanına ve Komutana arz ediyorduk Yani btzim görevimiz Kriz Masası dediği masanın görevt bundan başka birşey değildi. Biz btr ulak görevini affedersiniz yaptık yani. Genelkurmay Harekat Başkanlığı koordinatörlüğünde yapulan 8/5/1997, 22/5/1997,26/5/1997, 2/6/1997, 5/6/1997, 9/6/1997, 12/6/1997, 16/6/1997tarihtnde 8 adet Bati Çalişma Grubu toplantisına katıldım. 16.sında yaplana katlmamışolabilirim, yardumcımı da göndermiş olabiltrim, ama katldım yani Karakuvvet Istihbarat 

Başkam veya vekil olarak başka bir arkadaşımız da katılmış olabilir.' şeklinde beyanda bulunmuştur.

(..)
27 Mayıs 1997 tarthli 19 sayfadan oluşan Banı Çalışma Grubu eylem planu [Ç.B.]imzalı üst yazisınında 3 nolu maddesinde Eylem Planına dahil edilmesi uygun görülen faallyetlere Ban Krtz Masası toplantilarında gündeme alonarak karara bağlanmasısağlanacaktır.' maddesinin bulunduğu ve Batı Çalışma Grubu Kriz Masası Kurulunun BatıÇalşma Grubu Üst Kurulu olduğu ve Pazartesi ve Perşembe günlerinde toplanıp irade beyan ederek karar alma konumunda bulundukdarı anlaşılmıştır.

10 Nisan 1997 tarihli 'Batı Çalışma Grubu' konulu belgenin gereği olarak BatıÇalışma Grubu Kriz Masası Kurulunun oluşturulduğu, (Adli Emanetin 2012/3 strasında kayulı üzerinde 2011/206 sar, Asil cd yazil, GENELKURMAY KARARGAHI yazısL,Genelkurmay Başkanlığı logosu ve Genelkurmay Başkunlığı Muhabere Elektronik ve Bilgi Sistemleri Başkanlığı logosu bulunan, SERI NO: A.3278 yazıli, GIZLILIK DERECESI,DAtRE/ŞUBE: ve KONU: yaziları bulunan ve ASJ2II2222525 seri mumaralı 5 nolu CD olarak adlandırlacak CD den) 'BCG/CD5/Bcg/bornova/ldris/KRIZ-MS.DOC' istmli word belgesinin bu kurul oluşturulup faaliyetine başladıktan sonra 19.06.1997 tarihinde oluşturulduğu ve son kaydetme işleminin ise 19.06.1997 tarihinde yapuldıği, yazıya dökümünün sonradan yapıldıği, dijital ortamda yer alan Batı Çalışma Grubu Kriz MasasıKurulu belgesi sanıkar [C.B., I.S.Y., C.T.Ö., S.C., C.K., H.Ö., L.K.] ve tanuk [Ö.Ö.nūn]beyanları lle doğruluğu tespit edilmtş diğer yan delller tle doğruluğu tespit edilen bu belgenin gerçek olduğu anlaşılmakda hükme esas alınmıştır.

Kriz Masası Kurulu yasal dayanağının, kriz yönetim merkezi düzenlemestnin mevcut olup Bakanlar Kurulu'mun 30.09.1996 uarth 96/80 ve 8716 sayrlı kararzyla yürürlüğe giren ve 9 Ocak 1997 tarthinde resmi gazetede yaynlanan Başbakanlık Kriz Merkezt Kriz Yönetim Merkezi Yönetmeliği ile ayruntılı olarak düzenlendigi, bu yönetmeliğe göre de 28Şubat 1997 tarihinden sonra ilçelere kadar Krtz Yönetim Merkezleri sivil ve asker cenah tarafından kurulmuş ve faaliyetlerini buna göre yürütmüş olduğu, Başbakanlık Uygulama Takip Koordtnasyon Merkezt de bu mihval tzere kurulmuş ve faaliyetlerini yürütmüş olduğu yōnü[n]dekd sank [Ç.D.nin] savunmasma 10 Nisan 1997 tarthli 'Batı Çahışma Grubu'komulu belgenin gereği olarak Bati Çalışma Grubu Kriz Masası Kurulunun oluşturulduğu,Batı Çalışma Grubu Kriz Masası Kurulumun IGHD lpan şubede faaliyet gösteren bir kasının ikiz görevli olan batı alt çalışma grubundan gelen belgeleri değerlendtrip karar alma yetkisi olan Batı Üst Kurulu olduğu, bu kurulun Başbakanlık Kriz Merkezi Kriz Yönetim Merkezi Yönetmeligt lie kurul lle btr Ugistnin olmadığından bu yöndekd savunmaya ttibar edilbmemişttr."
42. Derece mahkemesi; gerekçeli kararmda "Davanın Kumpas Olduğuna Iliskin Savunmaların Değerlendirilmesi" başlığı altında, soruşturmada görev alan Cumhuriyet savcıları ve Genelkurmay Adli Müşaviri ve yine adli müşavirlik makamında görev alan baz kamu görevlileri hakkında Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY)tyeliğinedeniyle dava açılmasının ilgililerin çalıştıkları dönemde yaptıkları işlemlerin tamammnın geçersiz olduğu sonucunu doğurmayacağını ve dava dosyasına gönderilen bilgi ve belgelerin sırf bunu gönderen kişiler hakkında adı geçen örgüte üye olma suçundan dava açılmış olması nedeniyle hukuken geçersiz sayılamayacağını belirtmiştir. Bu husustaki değerlendirmelerin ilgili kısmı şu şekildedir:
"Sanıkdar ve btr kasım samkdar müdafilerintn savunmalarında beltrttıği iddianameyi düzenleyen Cumhuriyet savcısının, soruşturmada görev alan ve kovuşturma strasında 

duruşma savcısı olarak görev yapan Cumhurtyet savcisının, Genelkurmay Adli Müşavirinin ve ytne adli müşavtrlik makamında görev alan btr kasım kamu görevlileri hakkında FETÖTerōr Örgütü üyeliğı suçlamasıyla soruşturma yapılması ve tutuklanmaları nedentyle bu kişilerce yaplan soruşturma işlemlerinin ve soruşturma ve kovuşturma işlemlerine esas olan ve imzalarınm bulunduğu belgeleri nedentyle bunlarvn delil olarak kabul edilemeyeceğt ve yaptikdarı tşlemlertn hukuken geçerli olmadiığı yönündekd savunmaları ile llgili olarak öncellkde;
Dava komusu dosyanın lddianamesini düzenleyen Cumhurtyet savcisının, soruşturma aşamasında kasmen görev alan ve kovusturma aşamasında duruşmalara katilan Cumhuriyet saveısının, soruşturmanın başlangicı aşamasından Genelkurmay Adli Müşaviri olarak görev yapan [M.K.] ve yine adli müşavirlikte görev yapan birtakım görevlilerin hakkında FETO Terðr Örgütū ūyeliği suçlamasıyla dava açıdığı dava dosyasına gönderilen ve bu kişiler hakkinda açılan iddianameler ile maddi bir vakadır.

Haklarında FETÖ Terör Örgütü üyeliğinden kamu davası açılan bu kişilerin soruşturmada görev aldiklari, soruşturma ve kovuşturma aşamasında sanıkların lehine ve aleyhine olan belgeleri imzaladıkları ve aynı zamanda bu kişilerin sanıkların lehine olan ve gerekçelert her btr sanık içtn değerlendtrmestnin ayrica yapıldığı bölümde belirtilen ve hakdarında beraat kararı verilen sanıkdarın lehine olan belgeleri de dizenledikderi gibi bir kısım sanıkdarın kovuşturma aşamasında tahltyelerine karar veren heyetin içerisinde de aynı suçlamayla hakkında soruşturma yürütülüp dava açılan hakimlerin de bulunduğu dolayrsıyla sanikdar ve müdafillerince iddta edilen bu hususla ilgili olarak haklarında FETO terör örgütü üyeliğiyle ilgili dava açlan kişilerin sanıkdarın lehine ve aleyhine düzenlenen belgelerde imzalarının bulunduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda bahsi geçen kiştlerin FETÖ terör örgütü üyeliği ile ilgili haklarında davalar bulunduğu maddi bir gerçektir. Haklarında dava açılan bu kişilerin kamu görevinde bulundukdarı sirada görevleri kapsamında ve görev sınırları içerisinde dava dosyasına çalıştikdarı kurumlarından gönderdtkdert belgelerden sanıkdar aleyhine ve lehine belgeler bulunmaktadtr. Dava dosyasına gönderilen bilgt ve belgeler surf bunu gönderen kişiler hakkında FETÖ ūyeliğinden dava açumış olması nedeniyle hukuki geçersizlik sonucunu doğurmaz, bu konuda mahkememizce öncelikle haklarında FETÖ terör örgütü üyeliği nedentyle dava açılan kiştlerin çalıştikarı dönemde yapmış oldukdarı işlemlertn tamamımnın geçersiz olduğu yömünde herhangi btr yasal düzenleme bulunmamaktadır, Bu konuyla ilgili yukarıda ayrvntısı verllen Yarguay 10. Ceza Datresinin içtihadında da belirtildiği üzere soruşturma ve kovuşturma aşamasında görev alan ve belgelerde tsmi bulunan bu kişller hakkinda dava dosyasındakd imzalarının bulunduğu belgeleri ōrgüt faaliyeti kapsamında düzenlendiğine datr haklarında FETÖ terör örgütü üyeliğinden açılan iddianamelerin incelenmesinde bir iddia olmadiği, yani bu konuda açilan bir davanın olmadıği, bu durumun tek başına hükim tarthi itihartyla Yarguay icrihat da gözönine alinarak adi geçen kdşilerin yaptikdarı tüm ışlemlerin geçerstzliği sonucumun çıkarılamayacağı anlaşılmışve mahkememizce Yarguay 10. Ceza Dairesi'nin bu içtihadı doğrultusunda değerlendirme yapılmış ve sank ve müdafilerinin iddianamenin geçersiz olduğu, yok saylması gerektiği,bu kiştlerin dizenlediği belgelerin yok hükminde olduğu yömündekd savunmalarına itibar edilmemiştir."
43. Derece mahkemesi; gerekçeli kararın "04 Subat 1997 Tarihinde Sincan'da Tankların Yürütülmest" ve "04 Şubat 1997 Tankdarın Sincan'da Yürütülmesi ile Ilgili Basın Yayın Organlarında Çıkan Haberler ve Manşetler" başlıklı bölümlerinde, Sincan'dan geçen Zırhl Birlikler Okul ve Eğitim Tümen Komutanlığına ait tankların planlı bir tatbikat ve eğitim için hareket etmediğini kabul etmiştir. Bu husustaki değerlendirmenin ilgili kısmı şu $ekildedir:

"Genelkurmay Başkanlığı ADMÜ$: 9160-1085-12 H.E Ankara gizli antetli 08 Kasım 012 tarthli Zrhlı Btrlikder Okul ve Eğitim Tümen Komutanlığına ait üç sayfadan oluşan günlük faaliyetlerin kaydedildiği Barış Ceridesinin gönderildiğt ve belge içeriğinde;
03 Şubat 1997 tarthinde I numaralı olarak 00.1 de ceridenin açuldıği, 2 numarali olurak 09.00 da kayda değer bir olay olmadığı', 2400'da 'ceride kapandı' notumun azıldığ,kapamanın hizası ügili tarafindan imzalanarak günlük faaltyetlerin btstiği bildirilmiş ve daha sonra 09.00 ve 24.00 saatlerindeki yaziların üzeri çizllerek yeniden 2 umara verilip saat 19:45'te Kara Kuvvetleri Komutanlığı Kurmay Başkanı ([D.A.]-Öla) 20:00'de EDOK.Khiğının ştfahi emirleri ile Kırmızı Tb. Akancilar GSP bōlgestne 04 Şubat 1997 de saat 07:30'da tatbikat içtn hareket etmesi emri vertldiği ve ceridenin kapatıldığı,
04 Şubat 1997'de saat 07:30'da Gösteri Tatbikat Taburu Etimesgut - Stncan - Yenlkent - Akancılar istikametinde I8 tnk, 4 ZMA (Zırhlı Muhabere Araci), 10 ZPT (Zirhlı Personel Taştycı), 5 tekerlekli araç, 8 Sb. 11 Astsb. 92 erbaş ve er (toplam 111) ile GSP uygulamasıtatbikatına çıkaldığı, ayrica Merkez Komutanlığından 1 subay, 4 astsubay, 22 erbaş ve er (toplam 27) - J birlikdert 3. Komando timinden 5 subay, 6 astsubay, 60 erbaş ve er (toplam 71) toplam 209 personelin katıldiğı ayrica bu personelt taşıyan ve eskortluk eden araçların bulunduğu beltrtlldiğł,saat 13.30 da Tümen komutan ([E.C.) tzindeyken dönerek göreve başladiği, saat 14.00 te tümen komutanının Kưrmızı Tb. Akıncilar GSP bölgesinde denetleme yaptığı,saat 15.30 da Kırmızı Tb. Akancılardan kışlaya dōnūşe başladığı ve 04 Şubat 1997tarthinde saat 17:00'de kışlaya dönüldüğü beltrtilmiştir.

Sank [LL] 06.03.2013 tarihinde C.Savculığında müdafii eşliğtnde vermiş olduğu ifadesinde özetle;
1994 yılı Ağustos-2007 ylı Ağustos tarihleri arasında Kara Kuvvetleri Komuanlığt bağlı EDOK'ta görev yaptığınu, Ankara Zırhlı Birlilkder Okul ve Eğitim Tümen Komutanlığının da EDOK Komutanı olarak kendistne bağlı olduğunu,
3 Şubat 1997 günü Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı [D.A.nın] kendisini telefonla arayarak K.K.Komuanı [HK nm] katarakat ameliyatiı olduğunu, evinde yattığını, ZırhlıBirlikderden 80 tank ve 80 zırhlı personel tastyici araçla Sincan'dan Akancılara doğru bir yürüyülş yapmasını ve aynı gün geri dönmesint' emretmesi üzerine bu emri Zırhh Btrllkder Eğitim ve Tümen Komutanliığına ilettiğint, Zirhlı Btrllkder Komudanının tatilde olduğunu,kendisini de (EDOK Komutanı) bir ülst birlik komutam olarak haberdar ettiğini belirtiğini,kendisinin de telefonda Zrhlı Birlikdere gece vakti emir verip sabah yürüyüş yaptırmak felaket olur, tankdarın dışarı çıkması zor olur, kuzalar olabilir, önümüzdeki Persembe günüzurhl birllkderin muhabere tatblkatı var, o tatbikat esnasında biz bu tanklarıK.K.Komutanının dediği yerde yürütelim' dediğini, [D.A.nın] 'Kara Kuvvetleri Komuanına ileteyim' diyerek telefonu kapattığın, [D.Amın] sonra tekrar kendistni arayarak telefonda KK.Komutan tankarın yürüyüş yapması ve aynı gün geri dönüş yapması konusunda ısrarcı' demesi üzerine kendisintn de '80 tank 80 ztrhlı personel taştyicının çok olduğunu,bunun 40 civarına tndireltm' dediğini, daha sonra [D.Amn] telefonla kendisine 'Komutanla görüştüğünül, emrin kestn olduğunu' söyleyerek 'ben de gereği için sana emrediyorum'dediğini...

(..)
Ankara [njın iiçesi Stncan'ın işlek caddelerinde tankların ve zurhlı araçların 4 Şubat 1997 tarihinde yürütülmesinin Genel Kurmay Ükinci başkanu [Ç.B.nin] bilgisi dahiltnde Kara Kuvvetlert komuanı [H K.nın] emri ile ani bir karar ile yaptırıldığı, tankarın ve zurhlı

araçların yürütülmesintn önceden planlanan bir tatbikat ve eğitim yürüyüşü olmadığı ve buna tlişkin delil belge bulunmadıği, planlı olması halinde bumun belgelerinin bulunmasıgerektiği, 7 Şubatta yapulacak planlı yūrūyüşūn öne altnması da olmadığı, 3 Şubat 1997gecesi acilen sanuk [HK.] tarafindan verilen btr emir üzerine tankdar Sincan'ın en işlek caddesinde yürütülmüş basın yayın organlarma da haber verilerek manşetten verilen haberlerde tankdarın ve zurhlı araçların yürütülmesinin hükümete karsı cebir ve şiddet içeren bir fil olarak askeri müdahale hazırlığı olarak değerlendtrilmestnde toplum tarafindan hüümete karşı bir eylem olarak algılandığı başhakan, başbakan yardimcısi,bakanlar ve btrçok milletvekllinin tankdarın ve zırh araçların yürütülmesi olayvnı askeri müdahalenin habercisi olarak nitelendirdiği ve yorumlandığı anlaşılmıştr.
Ankara [n]ın ilçesi Stncan'ın işlek caddelerinde tankların ve zirhlı araçların 4 Şubat 1997 tarlhinde yürütülmesi fil meşru S4. Cumhuriyet hükümetine karşı cebir ve şiddet kullanma iradesini içeren ve bireylerin tradeleri zorlanmak surettyle tfsat eden bir hareket olarak amaç suç olan Türkiye Cumhuriyeti Icra Vekdllert Heyettni cebren Iskar veya vazife görmekten cebren men etmek zararlı neticeyt gerçekleştirmeye elverişli btr eylem olarak kabul edilmiştir."
44. Derece mahkemesi, gerekçeli kararın "Icra Hareketlerinin Başlangıcı" başlığıaltında ise 4 Şubat 1997 tarihinde Ankara'nın Sincan ilçesinde Zırhlı Birlikler Okul ve Eğitim Tümen Komutanliğına ait tankların ilçe merkezinden geçirilmesi ile icra hareketlerinin başladığım kabul etmiştir. Bu husustaki değerlendirmelerin ilgili kısmı şu şekildedir:
"Kara Kuvvetleri Komutanı samk [H.K.nin] emri ile 4 Şubat 1997 tarihinde Ankara Ili Sincan ilçesinde Zirhlı Birltkler Okul ve Eğttim Tümen Komutanlığına ait tankdarın ani kararla önceden planlanan uygulamalı eğltimin öne alinması ntteliğinde olmayan ve bir eğitim tatbikatı niteliğinde bulunmayan planlı olarak yürütülmemesinde ve bumun;
5 Şubat 1997 tarihli Sabah Gazetestnde TANKLAR StNCAN'DA' TANKLAR SİNCAN'DAN GEÇTI TANK SESI ILE UYANDIK' manŞeti,
5 Şubat 1997 tarthli Hürriyet Gazetesinde TANK SESLERI' 'OLAY ILÇE SINCAN'DA HEYECANLI SARAH', SABAHIN ERKEN SAATLERİNDE TANKLARI GÖREN SİNCANLILAR DARBE OLDUĞUNU SANARAK BÜYÜK ŞAŞKINLIK YAŞADILAR'manşeti,
5 Şubat 1997 tarihli Posta Gozetesinde TÜREGIMIZ AĞZIMIZDA', TÜRKIYE SARSILIYOR' 'ORDU İLK KEZ AÇIKÇA GÖZDAĞI VERDI' 'ORDU GEÇERKEN SINCAN'A UĞRADI' manşetleri,
5 Şubat 1997 tarihli Radikal Gazetesinde, 'SIVIL DARBE BASKISI, 'ORDU,CUMHÜRBAŞKANI, MUHALEFET VE SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI HÜKÜMETİN MECLIS İÇİNDE DÜŞÜRMEK VE YENI HÜKÜMET KURMAK İÇİN DEVREDE,TANKLAR SINCAN'DA, BAŞKAN FIRARDA', 'SINCAN'DA GOVDE GOSTERISI' manŞetL,
5 Şubat 1997 tarihli Yeniyüzyıl Gozetesinde "SINCAN'DA TANKLI UYARI' 'PANIĞE KAPILAN SINCANLILAR GAZETE VE TELEVİZYONLARI ARAYARAK TANKLAR GELDİNE OLUYOR, DARBEMİ YAPILDI DİYE SORDULAR', 'SINCAN TANK SESIYLE UYANDI manşetleri,
5 Şubat I997 tarthlt Cumhuriyet Gazetesinde 'ORDUDAN DÖRT UYARI''SINCAN'DA TANKLI PROTESTO', 'HÜKÜMETİ DÜŞÜRME ÇAĞRISI manŞEIL,

5 Şubar 1997 tarihli Milliyet Gazetesinde, SINCAN MANEVRASI IKTIDARI SARSTT 'REFAHYOL DAĞILIYORMU TARTIŞMASI BAŞLADI' 'SİLAHLI KUVVETLER SINCAN'DA''SINCAN'DAN ORDU GEÇTI' manşeti,
5 Şubar I997 tarihli Akşam Gazetesinde, TANKLAR RESMt GEÇIT YAPTT.TANKLAR CADDEDE', 'SINCAN'DA TATBİKAT 'SINCAN'DA TANK SESLERI' baŞliğı ile verildiğt askeri müdahele hazırlığı olarak değerlendirildiği, toplum tarafindan hükümete karşı bir eylem olarak algılandığı başbakan, başbakan yardımcısi, bakanlar ve btrçok milletvekilinin tankların ve zrhı araçların yürütülmest olayım askert müdahalenin habercisi olarak nitelendirdiği ve S4. Cumhuriyet Hukümetinin ortadan kaldırımasına yönellk tehlike doğurmaya elvertşli cebir ve ştddet içeren btr fil olarak cebre yönelik iradenin varlığınun ortaya konulduğu, bunun bir icra hareketi olduğuve icra hareketintn 4 Şubar 1997 tarthtnde başladığı mahkememizce kabul edilmiştir.

Bu tarihten önce 23-24 Ocak 1997 tarthtnde Gölcük'te yapilan 1997 tarihli Genel Kurmay Genel Sekreterliği tarihçesinde belirtillen Gölcük Donanma Komutanliğinda resmi olarak yapılan Harp Oyunu seminertnin arasındaki pertyotta herkesin hem fikir olduğu,ülkedeki laikdik thlali konusunda herkesin kendi müşahadelerini söylediği, katilanların fikir ve görüşlerinin alındığı, katilanların hepsinin aynı teşhis üzerinde btrleştikleri, 28 Şubar kararlarinın merkeztnin Göleük'te yapilan semtner ve toplant olduğu, 28 Şubat'mn bir reakstyon olduğu, bu reakstyonun da muhatabının hükümet olduğu yönündeki sanık [E.Ö.]ve Gölcük Donanma komutanu tank [S.D.nin] beyanları ile bu toplantının hazırlik hareketi olup mülga 765 saylı TCK.nın 17I/2. maddesi ve 5237 sayılı TCK.nın 316. maddesinde tanımlanan gizli ittifak/suç için anlaşma suçumu ołuşturduğu kabul edilmıştir."
45. Derece mahkemesi; gerekçeli kararın "Teşebbüs" ve "Suçun Tamamlanması"başlıkh bölümlerinde yaptığı değerlendirmelerde, 765 sayıh mülga Kanun'un 147.maddesinde işlenen suçun tamamlanabilmesi için gerekli olan zararlı neticenin Hükûmetin istifası ile ortaya çıktığım ifade etmiştir. Ayrıca sanıklar, müdafilerinin 5237 sayılı Kanun'un 312. maddesinin (1) numaralı fikrasında eylemin tamamlanmış hâlinin suç olarak ditzenlenmediğine, kanunilik ve tipiklik ilkesi gereği yargılamaya konu eylemin cezalandırılamayacağına ilişkin savunmalarına da itibar etmemiştir. Bu husustaki değerlendirmeler şu şekildedir:
"Eylemin tamamlanması ve maddi neticenin meydana gelmesi de olanakidır. Kamun koyucu 5237 sayılı TCK.nın 312/1. maddesinde cezalandırma bakamından teşebbüs halini tamamlanmış olarak kabul etmiş ise de, fiilin tamamlanması durumunda zarar suçu sōz komusu olmaktadır. Ancak suçun tamamlanması durumunda cezalandırma olanağinın kalmayacağı düşüncestyle suçun bu yönù itzerinde durulmamaktadır. [(...)]
Azi suç olanın çoğunun suç olmayacağın ileri sürmek esyanın tabiatına aykarıdır. Bu nedenle 765 saylı TCK.nm 147, maddeye göre 'maddi veya manevi cebtr' kullanarak, 5237saylı TCK 312/1. madde hükmüne göre ise 'cebir ve şiddet' kullanarak demokratik olmayan yōntemlerle Türkiye Cumhuriyeti Hükúmetinı ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasını kasmen veya tamamen engellemeye teşebbüs/Türkiye Cumhureyeti Icra Vekdllert Heyetini cebren iskat veya vazife görmekten cebren men etmek suçu tamamlanmış olacaktı.Askeri darbenin moddi cebir içerdiği tartışmasız bir gerçekair. Bu itibarla darbe sonrasısuçun tamamlanması yani zarar suçuna dōnüşmesinde de eylem suç olma vasfinı korur.Anayasal dizenin öngördüğü demokratik teamüller dışında sistemtn değişttrilip yeni bir dizen kurulması haltnde, darbe yapanların, kendilerint hukuki yönden de takip edilmez kılmaya çahıştıkdarı btr vaka olduğu gibi devlet kudretini kullanarak tktidarı ele geçtrenlert yargılayamamak filli bir durum oluştursa da eylemi suç olmakton çikarmayacaktir.Yargılama önündeki hukukd ve filli engellerin kalkması haltnde pekala yargılanmaları

mümkündür. (Yargitay 16. Ceza Dairesinin 21.06.2016 tarih 2015/5829 esas ve 2016/4175karar)

Bir kasım sankdar müdafiintn 5237 saylı TCK.nın 312/1. maddesinde tamamlanmışsuçun, suç olarak düzenlenmediğini ve kanunilik ve tipiklik lkesi gereğı ceza verilemeyeceğin savunmuş iseler de 54. Cumhuriyet hükümetintn 18 Haziran 1997tarihinde istifa ettrilmesi tle suçun tamamlandiği, soyut tehlike suçunun zarar suçuna dönüştüğü ve zararlı neticentn meydana geldiğı ve sanuklar hakkında da kamu davasıaçılmış olması nedentyle cezalandırma olanağı bulunduğu anlaşımakda 312/1. maddesinin tamamlanmış suçun cezalandirmadiğı savunmasına itibar edilmemiştir.
(..)
Somut olayda 54, Cumhurtyer hükümetinin normal demokratik usuller disında sanuklarin cebtr ve siddet tceren eylemlert lle hükumeti trtica, trticat eylemler yapan ve styasal tslam olarak kabul edip tehdit olarak değerlendtrerek tcra etttkderi hareketler ile zararlı netice olan hükümetin ortadan kaldrrilmasi, skat ve menetme sonucunu doğuran başbakanın istifa ettirildiği, matematiksel olarak o tarihte mecliste bulunan diğer partilerin millervekdli sayısı tribartyle hükümet kurma thitmallerintn olmadıği, mecliste çoğunluğu sağlayan ve daha önce güvenoyu almış DYP ve RP'ntn hükümette yer almaksızın ve sadece yasama organında yer almalarının partilerin varoluş amaçlarına aykıri olduğu, bu nedenle istifa dilekçesinde kullanılan istifa kelimesi anlamınn normal anlamının dişında değerlendirtimesi gerekatği, Istifanın tehdit, maddi ve manevi zorlama cebtr ve şidder lçeren ve bunun kullanldığının ve kullanlacağının açıkça tfade eden hareketler ve eylem sonucu meydana geldigi anlaşılmıs, suçun eksik veya tam teşebbus asamasında kalmayip, illiyet bağı bulunup ve zararli neticenin meydana gelmest nedentyle tamamlandığı mahkememizce kabul edilmiştir.

54. Hükümetin başbakanın istifa dilekçest lle btrlikte Tansu ÇiLLER başkanlığında kurulacak hükümete güvenoyu verecek milletvekillerinin imzalarını taşıyan belgeyi ekdemesinin yeni durum karşısında milletin oylarını alıp yōnetime talip olan partilerin siyasi tutumları niteliğinde olup suçun tamamlanmasına etkisinin bulunmadığı kabul edilmiştir."
46. Derece mahkemesi; gerekçeli kararı "21 Haziran 1997 Tarlhtnde TBMM Basın Bürosu'da 54. Hükümetin Istifasından Sonra Necmettin Erbakan'ın Tansu Çiller ve Muhsin Yazıcıoğlu ile Birlikte Yaptıkları Ortak Basīn Toplantısı" başlığı altında, Başbakan Erbakan'ın DYP Genel Başkanı Tansu Çiller'e başbakanlığı devretmek saikiyle hareket ettiğini açıklayarak istifa etmesinin suçun tamamlanmasına etkişinin bulunmadığını kabul etmiştir. Bu husustaki değerlendirmelerin ilgili kısmı şu şekildedir.
"Sayın basın mensuplar, hepintzi sevgtyle, saygıyla selamliyorum. Gösterdiğiniz ilgiye teşekarlerimi arz ediyorum.

Huzurlarınıza DYP Gn.Bşk Dışişleri Bakanmız Sayın Tansu ÇILLER Hanımefendi,BBP Gn Bşk. Sayın Muhsin YAZICIOĞLU ile beraber geldik, kendileri adına da sizlere saygılarımızi sunarak sözlertme başlıyorum 

(..)
Bir kasim sanklar ve müdafilert tarafından 21 haztran 1997 tarthli basın toplantisının yeni dell olduğu ve 54. Hükümetin istifa etmesinin protokol gereği yapudığı yönūndeki savınmalari;

Somut olayda 54. Cumhuriyet hükümetinin normal demokratik usuller dişında sanklarin cebtr ve stddet içeren eylemlert ile hükümeti irtica, irtical eylemler yapan ve siyasal islam olarak kabul edip tehdit olarak değerlendirerek icra ettikleri eylemler ile zararlı netice olan hükümetin ortadan kaldiruması, iskat ve menetme sonucunu doğuran başbakanın istifa ettirtldiği, matematiksel olarak o tarihte mecliste bulunan diğer partilerin milletvekill sayisı tibariyle hükümet kurma ihtimallerinin olmadığı, mecliste çoğunluğu sağlayan ve daha önce güvenoyu almış DYP ve RP'nin hükümette yer almaksızın ve sadece yasama organında yer almalarının partilerin varoluş amaçlarina aykarı olduğu, bu nedenle istifa dilekçesinde kullanulan istifa kelimesi anlamınin normal anlamının dışında değerlendirilmesi gerektiği, istifanın tehdt, maddt ve manevi zorlama cebir ve şiddet içeren ve bunun kullanıldığinın ve kullanlacağının açrkça tfade eden hareketler ve eylem sonucu meydana geldiğı anlaşımış, suçun ekstk veya tam teşebbūs aşamasında kalmayıp, illyet bağı bulumup ve zararlı neticenin meydana gelmesi nedentyle tamamlandığı mahkememizce kabul edlmlşttr.

54. Hükümetin başbakanın istfa dllekçest ile btrllkae Tansu Çiller başkanliığında kurulacak hükümete güvenoyu verecek milletvekillerinin imzalarını taştyan belgeyi eklemesinin yeni durum karşısıda milletin oylarım alip yönetime talip olan partilerin siyasi tutumları niteliğinde olup suçun tamamlanmasına etkisinin bulunmadığı kabul edilmiştir.
55. Hükümeti kurma görevinin Cumhurbaşkanı Demtrel tarafindan Tansu Çillere verilip verilmemesinin 54. Cumhuriyet hükümetinin istifa ettirildiği gerçeğini değiştirmeyecektir. Bu basın toplantisının yent dell niteliğinde bulunmadıği, istifanın protokol gereği yapıldiğı iddiasının deller ve değerlendirilmesi bölümündeki deliller ile hukuken geçerli beyanlar nazara alındiğında itibar edilmesi mümkün olmadığı anlaşımış ve bu iddia savunma kapsamında değerlendirilerek itibar edilmemiştir."
47. Derece mahkemesi gerekçeli kararın "İşttrak" başlığı altında, icra hareketlerinin bir bütün olarak değerlendirildiğini ve sanıkların ayrı ayrı eylemleri ile birlikte yöneldikleri Hükûmeti sona erdirme amacım gerçekleştirmeye çalıştıklarımı belirtmiştir. Bu husustaki değerlendirmenin ilgili kısmı şu şekildedir:
"…somut davamızda sanıkdara yükdenen suçun ntteliğı ve işleniş şekdi itibariyle; amaçsuçu birlikae işlemeye yöneimiş icra hareketlerinin btr bütün olarak değerlendirilmesi zorunludur. Pek çok sanık bizzat işledikderi araç eylemlerle hep birlikte yöneldikleri amaçsuçu gerçekleştirmeye çalışmaktadırlar. Gerçekleşen ütfakan amacına uygun, aynı zamanda sanukların görev ve konumlariyla uyumlu bir is bölümül; suçun ntieliğı ve işlenis seklt bakomından bir gerekltlikttr. Bu nedenle amaç suç bakamından suçun işlentşine 765 sayrlıTCKnın 65/3 ve 5237 sayl TCK.nın 39. maddelerinde düzenlenen lşttrak hükümlerintn uygulanması mümkin değlldir. Yüklenen amaç suçun işlenmest bağlamında gerçekleştirilecek eylemlerin ayrı bir suç oluşturması haltnde bu suçlara tsttrak mümkündür. Ancak bu rūr btr lşttrakin mümkün olduğu araç suçlar, 765 saylı TCK bakmından amaç suç içeristnde flkri tçtimaya uğrayacağından ayrica cezalandırımayacaktur. Bu nedenlerden dolayı, amaç suçun icrasına yönelik faaltyetlerin içerisinde oldukdarı tesptı edilen sanıklar arasında amaç suça gösterilen biçimde iştirak bakamından bir ayırıma gidilmeytp mahkememizce Yarguay içtihatlarıda nazara alınarak 765 sayrlıt TCK nın 64. maddesi gereğince asli fail olarak sorumlu tutulmuşlardır.
Nitekim komu, Yargitay Ceza Genel Kurulunun 10.02.1992 tarih, 1991/364 esas ve 1992/23 sayıiı ve 22.12.2009 tarth, 2009/93-308 sayrlı kararlarında 765 saylı TCK nın 125.maddesi bakomından tartışılmış ve ayni Kamunun 65/3. maddestnde düzenlenen işttrak hükümlerinin uygulanma tmkanının bulunmadığı sonucuna varılmıştır."

48. Derece mahkemesi; gerekçeli kararın "Hükümete Karşı Suçun Hukuk!Değerlendirilmesī" başlığı altında, 765 sayılı müiga Kanun'un 147. maddesi ve 5237 sayılıKanun'un 312. maddesinin (1) numaralı fikrasınım aym şekilde, siyasal iktidarı temsil eden Bakanłar Kurulunun varlık, görev ve fonksiyonlarını korumak amacryla düzenlendiğini belirtmiştir. Bu hususta şu değerlendirmeye yer verilmiştir:
"765 saynh TCKnın 147. maddesi ve 5237 sayhı TCK.nın 312/I. maddesi tle tanımlanan suç ile Devletin yürütme gücünün icra organu olan hükümet, btr bütün olarak varlığına ve fonksiyonlarına yönelen saldırılardan korunmak istenilmektedir. Gerçekten hükümet, Devletin styasal ikaidarının yürüime organ olup, onun ele geçirilip yok edilmesi veya çalışmasının önlenmesi durumunda, Devletin varlık ve güvenliği tle Anayasal dizen būyük bir zarar görecektir, Bu önemi dolayısıyla, hükúmete yönelik eylemlerin ayrıca suçolarak düzenlenmestne gerek duyulmuştur. Suç, cebtr ve şiddetle işlenebilen bağlı harekeili suç olarak öngörülmüştür."
49. Derece mahkemesi "Cebtr ve Şidder Unsuruna İlişkin Değerlendirme" başlığıaltında ise samkların eylemlerinde cebir ve şiddet unsurlarmın bir arada bulunduğunu ifade etmiştir, Bu husustaki değerlendirmelerin ilgili kısmı şu şekildedir:
"Dosya kapsamından, sankdarın Türk Silahlı Kuvvetlerinde mevcu olan ve başka bir btrimde bulunmayan zorlayıci, korkutucu, cebri gücü tankların yürütülmesi ile kullandıklarıgörülmektedir. Sanıklar Türk Sllahlı Kuvvetlerinin htyerarşik yapısı, görev ve yetkd sınırlarıiçerisinde kaldıkdarı sürece, anayasal ve yasal çerçevede kendilerine tevdi edllen iç güvenlik görevlert doğrultusunda meşru btr cebri kullanabilecek olan kimselerditr. Ancak, sanıkdar Türk Silahlı Kuvvetlerintn hiyerarsik yapisında ve mensubu olmakda sahip oldukdarı silahlıgüce ve kaynağını Anayasadan ve yasalardan almayan hukuka aykırı bir yetkiye dayanmak suretiyle meydana getirdikleri Batı Çalışma Grubu oluşumu tle fikir ve eylem birliği içinde hareket eden sanıklar ve haklarında Ankara Cumhurtyet Başsavcılığı Anayasal Suçlar Bürosunun 2011/154446 soruşturma svrasında hakdarında soruşturma devam eden diğer failler lle btrlikae Istifa etmek zorunda hırakalmak surettyle icra orgunın cehren iskata veya vazifeden men etme zararli sonucunu meydana getirmişlerdir.

Esasen yurt savunması ile görevli olan, sahip olduğu teşkilat, teçhizat ve personeliyle uluslararası alanda bile caydıricı bir gücü bulunan, Devlet dizeni dişındaki suçörgütlerinden gelecek saldırılara karşı iç güvenlik kapsamında emntyet ve asaytşi sağlamakda görevlendirtlen Türk Stlahlı Kuvvetlerine mensup samkdarın kullanabilecekder!cebre karşt, icra organının mukavemet edebilme imkân ve kabiltyeti bulunmamaktadır. Zira emniyet kuvvetlerini de etkisiz hale gettrip sonuçta Türk Silahlı Kuvvetlerinin hiyerarşik imkánlarını kullanan sanıkların, amaç suçla öngörülen neticeyi elde etmek yolunda hiçbir maddi engelle karşılaşmayacakarı açıktır.

Bu kapsamda; sanıklara yüklenen eylemin kunulanan şekdiyle 765 sayılı TCK'nın 147.ve 5237 saylı TCK'nın 312. maddelerinde düzenlenen suçları oluşturduğu neticesine varımış, eylemlerintn neticeyi ohuşturmaya elverişli olmadiğı ve ceblr/şiddet içermediğine ve hükümetin kendisinin rizası ile istifa ettiğtne ütşkin olarak ileri sürülen savunmalara itlbar edilmemisttr."
50. Derece Mahkemesi; gerekçeli kararın "14 Mart 1997 Tarihli Başbakanlık Dtrektifi" (Direktif) başlıklı bölümüinde yaptığı değerlendirmelerde, Direktifin MGK Genel Sekreterliğine bilgi için gönderildiğini, Direktif ile Dışişleri Bakanlığı ve başbakan yardımcısı, devlet bakanlıkları ve bakanlıklar dışında hiç kimseye görev veriimediğini belirlemiştir. Derece mahkemesinin bu busustaki değerlendirmeleri şu şekildedir.

"Başbakan Prof. Dr. Necmettin Erbakan tarafindan 14 Mart 1997 tarihinde konu kismıboş 01-51/01704 saylı eki 28 Şubat 1997 tarihli MGK Basın Bildirisi, 406 sayılı MGK Kararları olan; dağuvm planının GEREĞt IÇtN Dışişleri Bakanlığı ve Başbakan Yardımcısına, Devlet Bakanlıklarına ve Bakanlıklara; BİLGl İÇtN Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğine ve MGK Genel Sekreterliğine gönderilen Başbakanlık Dtrektfinde;
28.2.1997 tarihli Milli Güvenlik Kurulu kararlarımın 13 Mart 1997 gūnü Bakanlar Kurulu'nda öncelike müzakere edildiği malumlarınızdır.

Bu müzakerede alınan 'Irtica ile etkin btr şekilde mücadele edilmest' kararı mucibince Milli Güvenlik Kurulu'mun Bakanlar Kurulumuza bildirdiği hususların bir kopyası ilişikte bilgilerinize sunulmuştur.

Bu komuların önemle dikkate almnarak, Anayasamızın; T.C. Devletinin Demokratik Laik, Sosyal bir hukuk devleti olması temel ilkelert çerçevestnde, Bakanlığınızı ilgilendiren komularda, komuyla ilgili kasa, orta ve uzun vadeli tedbtrlertn dikkat ve ihtimamla alınmasi,mali destek ve yasa değişikliğine ihtiyaç gösteren tedbirler varsa, bunlar hakkında da Bakanlar Kurulunca gereğinin yerine getrilebilmesi içtn Başbakanlığa bilgi verilmesini rica ederim.' şekdinde olduğu anlaşımıştır.

Bu direktif ile tavsiye niteliğinde olan MGK kararları 13 Mart 1997 tarihli Bakanlar kurulu toplantısında okunup hangi maddeler için işlem yaplacağı veya yapimayacaği,işlem yapulacak tavstyeler tçin kisa orta ve uzun vadede neler yapilacağıkararlastırıldığından bumun uygulamasona ilişkin hükümetin icracı bakanlara taltmat verdiği anlaşılmıştr. Gereği için gönderilen belgeler icra edecek makamlar tarafından fillen yapılacak işlert thtiva eder. Bu direktf yapılacak işler için Dışişleri Bakanlığı ve Başbakan Yardımcısına, Devlet Bakanlıkdarına ve Bakanlıkdara AÇIK GÖREV VERMİŞTIR ve bugörevi münhasıran yerine gettrecek icra biriminin bu btrtmler olduğu açıktır.
Bilgi içtn gönderllen belgeler bir tcrai işlem yapıması için değil, bilginiz olsun biz bumu yapıyoruz demek içindir, bu direktif Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğine ve MGK Genel Sekreterliğine bilgilendirme için gönderllmiştir. Bilgi için gönderilen direkttf ile gereği tçin gönderilen Dışişlert Bakanlığı ve Başbakan Yardımcısı, Devlet Bakanlıkları ve Bakanlıkdar dışında hiç kimseye AÇIK veya KAPALI bir gōrev verilmemiştir.
()]”
51. Derece mahkemesi; gerekçeli kararın "28/3/1997 Tarihli İçişleri Bakanı Meral Akşener Imzal 070674 Sayılı 'Anayasa ve Yasaların Uygulanmasına Uyulacak Usul ve Esaslar' Komulu Genelge" (Genelge) başlıklı bölümünde yaptığı değerlendirmelerde,Genelge'nin MGK Genel Sekreterliğine ve Genel Kurmay Başkanlığına bilgi için gönderildiğini, Genelge'yle il valilikleri, İçişleri Bakanlığı Genel Müdürlüğü, bağlıkuruluşları ve Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Teşkilatının dışında hiç kimseye görev verilmediğini belirlemiştir. Derece mahkemesinin bu husustaki değerlendirmeleri şu şekildedir:
"Cumhurbaşkanlığı Arştvi, Dolap No:91703, Fihrist No:22357-3 yer alan Içişleri Bakanı Meral Akşener imzasıyla 28.03.1997 tarihtnde 070674 sayilı 'Anayasa ve Yasaların Uygulanmasına Uyulacak Usul ve Esaslar' konulu, 'KİŞtYE ÖZEL' mühürlü, dokuz sahifelik bu Genelge, 80 İl Valiliği, İçişlerl Bakanlığı Genel Müdürlüğü, Bağlı Kuruluşlarına ve Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Teşkilatina GEREĞl IÇIN; Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Başbakanlığa, MGK Genel Sekreterliğine, Genelkurmay Başkanlığına, Milli Savunma Bakanlığına ise BtLGI İÇIN gönderilmiştir.


(….)
Bu 28 Mart 1997 tarihli İçtşlert Bakanlığının genelgesi 80 Il Valliğt, İętşleri BakanlığıGenel Müdürlüğü, Bağlı Kuruluşlarına ve Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Teşkdlatına GEREĞ1 IÇIN gönderilmiştir.

Gereğt içtn gönderilen belgeler icra edecek makamlar tarafindan filen yapılacak işleri ihtiva eder. Bu genelge yapiacak lşler için 80 Il Valiliği, Içiştert Bakanlığı Genel Mūdürlüğū, Bağliı Kuruluşlarına ve Emntyei Genel Müdürlüğü Merkez Teşkllatına AÇIK görev vermtşttr ve icracı birim bunlardır.

BILGi IÇİN gönderilen belgeler btr işlem yapılması içın değil, bilgi içindtr ve icrai bir görev vermemektedir. Bu genelge Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Başbakanlığa,MGK Genel Sekreterliğine, Genelkurmay Başkanlığına, Milli Savunma Bakanlığına Ise bilgilendirme içtn gönderilmiştir. Bilgi için gönderilen genelge ile gereği için gönderilenler đişıda hİç kmseye AÇIK VEYA KAPALI BİR GÖREV VERİLMEMİŞTİR.
(…)*
52. Derece mahkemesi, gerekçeli kararın "BÇG ile Igili Savunmaların Değerlendirmesi" başhklı bölümünde yaptığı değerlendirmelerde özetle BÇG'nin kanuni düzenlemelere dayanarak kurulduğuna ve bundan dolayı eylemlerinin kanuna uygun olup suçoluşturmadığına dair savunmalara itibar etmemiştir. Bu kapsamda 4/1/1961 tarihli ve 211sayıl Tūrk Silahlı Kuvvetleri Iç Hizmet Kanunu'nun 14. ve 35. maddesinin, İc Hizmet Yönetmeliğinin 86. maddesinin, 28 Şubat 1997 tarihli MGK kararının, 14/3/1997 tarihli Başbakanlık Direktifi ve 28/3/1997 tarihli İçişleri Bakanlığı Genelgesi'nin BÇG'nin kanuni dayanakları olmadığıı değerlendirmiştir. Derece mahkemesinin bu değerlendirmeyi yaparken özetle anılan düzenlemelerin Türk Silahlı Kuvvetlerinin hiçbir unsuruna demokratik düzeni ortadan kaldırma, askerî dikta kurulmasına yol açabilecek askerî müdahalede bulunma yetkisi vermeyeceğini kabul etmiştir. Bu hususta gerekçeli kararda yer alan değerlendirmeler şu şekildedir:
"Anayasamizın 118. maddesi gereğince Milli Güvenlik Kurulu kararlarvnda tavstye edilen önlemlert, bunların çalışmalarını ve bu amaçla kurulacak çalışma gruplarınıAnayasa ve Kamunlar çerçevesinde Bakanlar Kurulu'nun yerine gettrmekle yetkili kalındığı,Bakunlar Kurulu da olsa Milli Güvenilk Kurulu kararlarının yerine gettrilmest ve tdari teşkilatlanma için kanun veya Anayasanın 91, maddesinde gösterilen şekil, sınır ve esaslara uygun çikarılmış kamun hükmünde kararnameye lhttyaç olduğunu, hukuk devleti ilkesinin bunu gerekli kaldığıni, bu nedenle Türk Silahlı Kuvvetleri Iç Hlzmet Kanumunun 35.Maddesinde yer alan 'Silahlı Kuvvetlerin vazifesi; Turk yurdunu ve Anayasa ile tayin edilmiş olan Türkiye Cumhuriyetini kollamak ve korumaktır' şeklindeki düzenleme lle Anayasa'nın 119. ve 122. maddelerinde dizenlenen olağanüstü yönetim usulleri ve kanunsuz emrtn tstisnasını gösteren Anayasa'nın I37/son fikrasında yer alan 'Askeri hizmetlerin görülmest ve acele hallerde kamu düzentntn korunması için kamunda gösterilen istisnalar sakdıdır' hükümlertn askeri makamlar dahil hiç kimseye Anayasa ve kanunlarda göstertlen görev, yetkd ve sorumlulukların dişına çıkmak surettyle meşru demokratik ststeme mūdahale etme, sistemi kesintiye uğratma ve hukuk dişıa çıkmak surettyle sistemin müesseselerine karışma yetkisi vermediği açıktr.

Türk Silahlı Kuvvetlerinin kuruluş, görev, hizmet ve faaliyetlerine Ülşkin kamun,yönetmelik ve yönergelerde hükümet tarafindan açık bir görev ve yetkd verilmediği sürece irticayla mücadelenin lç güvenlik harekatının konusu olamayacağı hususu açıktır.

28 Şubat 1997 tarthli MGK'da vurgulanan irticayla mücadele faaliyetlerintn TSK tarafindan yerine gettrllmesi gerektiğine llişkin hiçhir yasal dayanak bulunmadığı, irticayla mücadele faaliyetlerini tcra edecek makamların Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Içişleri Bakanı olduğumun her türlü izahtan varestedir.

(..)
Genelkurmay Istihbarat Başkan V. Tümgeneral [F.T.] tarafindan Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Askeri Savcılığına hitaben yazlan 14 Temmuz 1997 tarthli soruşturmalar konulu yazuda Genelkurmay Başkanlığının emri ile teşkil edilen, Batı Çalışma Grubu,tamamen emir komuta zinctri içtnde faaltyetlerini yürütmekte olup, AMACININ; irticai tehdidin Turkiye geneltnde resmint ortaya çıkarmak ve bu çerçevede ayrıca 5442 sayılı Il Idaresi Kanunumun 11 nct maddestntn D fikrasının uygulanmasına ilişkin olarak hazirlanan 'Emniyet Asayiş ve Yardımlaşma (EMASYA)' planlarını güncel hale getirmek olduğumu bildtrdiği anlaşılmış olup dönemin Deniz Kuvvetlert Komutan [G.E.nin] sokaktan gelebilecek btr trtlca tehlikestnin bölge hudutlarım aşma olasıığı karşısında emnłyet asaylşplanların yeniden gözden geçtrilmesinin ve koordinasyonunun gerektiğint, lşte bu maksatla gereki bilgllerin toplanması tçin batı çalışma grubu'nun kaưrulduğumu yönündeki beyanınıdoğrulachğı sokaktan gelebllecek bir irtica tehlikesi varsayımı bir tehdit olarak değerlendirildiği, 54. Cumhuriyet hükümetinin yaklaşımınun laik Türkiye ve Atatürkçüdüşüncedeki birçok kimseninkinden farkiulık arz etmesi, hükümetinde trticaya destek verdiği ve trtica olarak kabul edilerek mücadele edilmesi gerektiğinden hareketle, Hümümetin bilgisi olmadan S442 saylı Il Idaresi Kamununun I1 nci maddesinin D fikrasının uygulanmasına ilişkin olarak hazvrlanan 'Emntyet Asayis ve Yardiumlaşma (EMASYA)'planlarını güncel hale getirmek için Batı Çalışma Grubunun kurulduğu yönündekd dayanak 54. Cumhurtyet hükümett triica ile mücedele etmeyen ve brifing belgelerinde beltrtildiğt üzere irticayı gerçekleştirmek tçin faaltyet gösteren, sanik [EÖ.nün] ceviz kabuğu programında beyan ettigi gibi asil Anayasa ve yasalara aykır davranının húkümet olduğundan hareketle Türk Milletinin oyları ile seçilip gelen ve millet iradesinin temstlcist olan hükümet adeta yok farzedilerek ve tehdit kabul edilmesi, Türk Silahlı Kuvvetlerin görevlerini beltrleyen Anayasamızın 117. Maddest, 04.01.1961 tarih ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Iç Hizmet Kamununun 2, 35. ve maddesi lle Iç Hizmet Kanumuna İstinaden çıkarılan Türk Silahlı Kuvvetleri Iç Hizmet Yönetmeliğinin I, 85 ve 86. maddeleri BatıÇalışma Grubunun dayanağı olamayacağı gibi Anayasamızın 2. maddesi gereğince demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletinde durumdan vazifede çıkarmak görevinin olamayacaği, tavsiye niteliğinde olan ve uygulanması tamamen hükümetin takdir ve tnstyatifinde bulunan MGK karalarının Batı Çalışma Grubumun dayanağı olamayacağı gibi Batı Çalışma Gruburun kurulmasının hükümetin de bilgist olmaması nedeniyle ve hükümet tarafindan verlen bir taltmar olmaması sebebiyle anayasal yetld ve görevden kaynaklanmadığı, askeri hizmete ve göreve dair çalışma grupları kurulması her zaman mümkün ohup bu askeri hizmet ve askeri görev ile sınırlı olduğu, lstihbarat yapma tekeli olan kurumların dışında istihbarat toplamanın askeri hizmetin gereği olamayacağ, 54.Cumhuriyet hükümeti tarafından da bir yetkilendirme yapımadığı anlaşılmıştır.
Batı Çalışma Grubumun herkes tarafindan biltnmestnin faaltyetlerini anayasal ve yasal sınırlar içtnde yaptığı anlamına gelmeyeceği ve belgelere bakaldığında konuların askeri hizmete Uişkin olmadığı, Batı Çalişma Grubumun 28 Şubat 1997 tarihli MGK kararları ve kararların 4-a ve 4-b maddeleri doğrultusunda kurulamayacağı ztra Milli Gūvenlik Kurulu kararlarının doğrudan uygulanabiltrliğı bulunmadığı anlaşıilmakla bu savunmaya itibar edilmemlşttr.

(..)

Ban Çalışma grubumun TSK içertsindeki hiyerarşik bağlantıya uygun olarak oluşturulduğu, BÇG'nin emir komuta zincirinden bağımsız ve onun dışında tllegal bir örgütlenme yani cunta olmadiğı, bu grubun faaltyetleri tamamen yasalar çerçevestnde ve yasalarla verilen görevlertn ifasından ibaret olduğu savunmasına, yargilama konusu asker olan sanıkdarın suç tarthinden önce ve sonraya ilişkin askeri hizmete datr askeri başarılarıve kahraman Türk Silahlı Kuvvetlert ve manevi şahstyeti olmayyp bir kısım sanıkların görev yaptıkları sürenin bir bölümünde; BÇG'ntn emir komuta zincirinden bağumsız ve onun dışında olmadığt, Ban Çalışma Grubunun hiyerarşik bağlantı tle faaliyet yürütmesinin,yürültüğü faaliyetlerin hükümetin bilgisi dışında ve hükümete yönelik bulunması nedeniyle anayasal ve yasal kabul edilemeyeceğinden bu husustaki savunmaya itibar edilmemiştir.
31 Temmuz 1970 tarihli 1324 saylı Genel Kurmay Başkanlığı'nın görev ve yetkilerine dayalı kamumun 2. maddesi 1. fikrasi, 211 sayilı Türk Silahlı Kuvvetlert Iç Hizmet Kanununun 35. maddesi, Iç Hizmet Yönetmeliği 86. maddesi ve 101-5 Karargahlarda Çalışma Usulleri Yönergesi de Genel Kurmay Başkanliığı'nda çalışma grubu kurma ve faalłyete geçirme yetkisini yasal olarak verdiğı savunmasına hizmete dair askeri gōrev ve komularında çalışma grubunun kurulmasında yetkd elbette vardır ve olmalıdır ancak Bati Çalışma Grubumun faaltyetleri askeri hizmete ilişkin olmayp, kaynağını anayasadan almayun hükümetin blgtsi dışında ve hükümete karşı yetki kullanom ntiteliğinde bulunduğundan bu savunmaya litbar edilmemiştir.

(..)
Başbakan Prof.Dr Necmettin Erbakan tarafindan imzalanan 14 Mart 1997 tarihli Başbakanlık Direktifinin dayanak olup olmadığı;
Gereği için gönderilen belgeler tcra edecek makamlar tarafindan filen yaplacak işlert ihttva eder, Bu direktif yapılacak işler tçin Dıştşleri Bakanlığı ve Başbakan Yardımcısına,Devlet Bakanlıkdarına ve Bakanlıklara AÇIK görevvermiştir ve lcra btrimi bunlardư.
Bilgi için gönderilen belgeler bir işlem yapılması için değil, bilginiz olsun biz bunu yapıyoruz demek içindir, bu direktifCumhurbaşkanliığı Genel Sekreterliğine ve MGK Genel Sekreterliğine bilgilendirme için gönderilmiştir. Bügt için gönderllen direkatf ile gereği için gönderilen Dıştşlerı Bakanlığı ve Başbakan Yardımcısi, Devlet Bakanlıklari ve Bakanlıklar dışında hiç kimseye AÇIK veya KAPALI hir görev verilmemiştir.

İçişleri Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı da genelgeler yayınlayarak gereğini yerine gettrmişlerdir.

Batı Çalışma Grubunun yasal dayanağı 14 Mart 1997 tarihli başbakanlık dtrektifi olduğu yönündeki savunmalara GEREĞI İÇIN Genelkurmay Başkanlığına gönderlmediğl İÇİn AÇIK VEYA KAPALI BİR GÖREV VERİLMEDİĞINDEN İTİBAR EDİLMEMİŞTİR 
28 Mart 1997 tarihli İçişleri Bakanlığının genelgesi 80 Il Valliğt, Içişleri BakanlığıGenel Müdürluğü, Bağlı Kuruluşlarına ve Emntyet Genel Müdürlüğü Merkez Teşkdlatına GEREGt IÇIN gönderilmiş, Gereği için gönderilen belgeler icra edecek makamlar tarafindan filen yapılacak işleri ihtiva eder. Bu genelge yapılacak işler içtn 80 Il Valiliği,Içişleri Bakanlığı Genel Müdürlüğu, Bağlı Kuruluşlarına ve Emntyet Genel MüdürlüğüMerkez Teşkilatına AÇIK görev vermiştir ve lcra btrimi bunlardır.
BILGi İÇtN gönderllen belgeler bir tşlem yapuması tçtn değil, bilgintz olsun biz bunu yapıyoruz demek içtndir, bu genelge Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Başbakanlığa,MGK Genel Sekreterliğine, Genelkaurmay Başkanlığına, Milli Savunma Bakanlığına ise 

bilgllenditrme için gönderilmiştir. Bilgi için gönderilen genelge ile gereği için gönderilenler diışıda hiç kimseye AÇIK veya KAPALI bir görev verilmemiştir.

Batı Çalışma Grubunun yasal dayanağı 28 Mart 1997 tarthli Iç İşleri Bakanlığının genelgesi olduğu yönündeki savunmalara AÇIK VEYA KAPALI BIR GÖREV VERİLMEDIĞINDEN ITİBAR EDİLMEMİSTİR 
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğine, Başbakanlığa, MGK Genel Sekreterliğine,Genelkurmay Başkanlığına, Milli Savunma Bakanlığına 'bugł' için gönderılen 28 Mart 1997tarthli bu genelge lle REFAH-YOL hükümeti 2709 sayilı Anayasa'nın 118/3. maddesi gereğince 03.10.2001 tarth ve 4709 saylı yasanın 32. maddesi ile değişttrilmeden önce 'Bakanlar Kurulunca öncelikde dikkate alınır', değiştkdikten sonra ise 'Bakanlar Kurulunca değerlendtrilir' şeklinde olup her iki haldede tavstye niteliğinde olan MGK kararların 13Mart 1997 tarthindekd Bakanlar Kurulunda öncelikde görüşmüş ve 14 Mart 1997 tarthli Başbakanlık direktifı üzerine ve buna dayalı olarak iş bu genelge yayınlanmak suretiyle lavsiye netiliğinde olan ve uygulaması tamamen hükümetin uhdesinde ve tekelinde bulunan kararlardan uygun görülenler uygulamaya konulmuştur.

Bu bağlamda, Genelge'de, 28 Şubar 1997 tarihli 406 sayhı MGK Kararı çerçevestnde icra edilmesi öngörülen tüm tedbtrler, rüm Vali ve Kaymakamlara birer emir olarak ulaştưrilmıştor.

28 Şubat MGK Kararı'nda yer alan rüm hususların Valiler, Kaymakamlar ve de onlarvn yönlendtrmeleriyle Belediye Başkanları tarafindan uygulanması talimatı verilmiştir 
MGK'nın danışma organu olmadığı, Anayasaya göre aldığı kararları hükümete tavsiye etmeyip blldtrdiğı ve kararların tamamının hükümet tarafindan yerine getirilmesi gerektiği ve esasen tavsiye niteliğinde olan 406 sayilı MGK Kararlarinın, Anayasanın 'MGK kararları Bakanlar Kurulu'na bildiriltr' hükmüne isttnaden, hükümet açısından bağlayıcı bir karar' olduğunu yönündeki beyan ve savunmalara ayrica Bati Çalışma Grubunun dayanağonın MGK kararları ve 14 Mart 1997 tarthli başbakanlık genelgesi olduğu yönündeki savunmalara Anayasanın açık hūkmù karşısında itibar edilmemiştir.
Yarguay 16. Ceza Datresi'ntn 21.06.2016 tarth 2015/5829 esas 2016/4175 saylı 'IçHtzmet Kanununun 35. maddesinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin vazifesi, Türk yurdunu Anayasa tle tayin edilmis olan Tirkiye Cumhurtyetini korumak ve kollamak' olarak tanımlandığına göre, yasa ile verilen görevin, mer'i anayasal dizeni, bu sistemin öngördüğükurallar doğrultusunda iktidar olan hükümeti korumak yükümlülüğünü içerdiğinin kabulügerekir. Bu tibarla, anayasal dūzentn cebren ilgası ve meşru hükümetin askert darbe ile devrilmesi şekdtnde gerçekleşen eylemlertn anılan kamun maddesinden kaynaklanan görev kapsamında kaldığının savunulması hukuki dayanaktan yoksun, demogojik bir yorumdan ibarettir. Eylem sirası ve sonrasında mer'i bulunan mevzuata göre ağırlaştırilmiş müebber hapis cezası gerektiren askert darbe lle anayasal düzentn değiştirilmesi suçunun, görevin sağladığı tmkanlar kullanılarak işlendıği sabtı ise de görev kapsamında işlendiığınin kabulüolanaklı değıldtr. Hiç btr görev hiç kimseye suç tşleme hak ve ayrıcalığı vermez.' içerikli içtihadında da açıkdandığı üzere demokratik seçimler sonucu Türk Milletinin oyları ile gelen ve Türkiye Büyük Millet Mecltstnden güvenoyu alarak kurulan meşru 54. Cumhurtyer Hükümetini görevden uzaklaştırmak içtn kurulan ve faaliyet gösteren Bati Çalışma Grubu ismi ile ilk toplantisı 08.05.1997 ve son toplantisı 16 Haziran 1997 tarihlertnde yapulan Bati Çalışma Grubumun yasal dayanağı suç tarthinde yürürlükte bulunan 6496 saynlı kanunla değiştirilen bu maddenin 31.07.2013 tarlhine kadar yürürlüke olan metnine göre ve 211sayrlı Iç Htzmet Kanunun 35. maddesi ve yönetmeliğin 85. maddest olduğu savunmasına bu düzenlemeler mer't anayasal sistemin öngördüğü kurallar doğrultusunda iktidar olan 

hükümeti korumak yükümlülüğünü içerdiği, bu yükümlülüğün akstne hareket ve faaliyetlerin dayanağı olamayacağından, hükümetin kendi aleyhtne çalışacak çalışma grubuna izin vermeyeceği gerçeğı karşısında itibar edilmemişttr.

(..)
Sankdarın Türk Silahlı Kuvvetlerinde mevcut olan ve başka bir btrimde bulunmayan zorlayrcı, korkuucu, cebri gücü tankların yürütülmesi ile kullandiklari, Türk SllahlıKuvvetlertntn htyerarştk yapısı, görev ve yetki sınırlar içerisinde kaldıkdarı sürece,anayasal ve yasal çerçevede kendilerine tevdl edllen iç güvenlik görevleri doğrultusunda meşru bir cebri kullanabilecek olan kimseler oldukdar, ancak sanuklar Türk SilahlıKuvvetlerinin hiyerarşik yapısında ve mensubu olmakla sahip oldukdarı sllahlı güce ve kaynağını Anayasadan ve yasalardan almayan hukuka aykırı bir yetkiye dayanmak surettyle meydana getirdikleri Bati Çalışma Grubunun karar alma ve trade beyan etme komumunda olan batı üst kurulu lle fikir ve eylem birliği içinde hareket eden haklarında mahkumtyer kararı vertlen sanuklar ve Ankara Cumhurtyet Başsavcılığı Anayasal Suçlar Bürosunun 2011/154446 soruşturma sırasında haklarında soruşturma devam eden diğer failler ile btrlikte gazete manşetlerinden cebtr ve şiddet kullanmayı ifade eden trade beyanları sonucu istifa etmek zorunda bırakalmak surettyle icra organın cebren iskata veya vazifeden men etme zararli sonucunu meydana gettrdikderi,
(..)
Yine BCG faaliyetlerinin Anayasal ve yasal görev ve yetkllert kapsamında kalmadığı ve kaynağını anayasadan almayan yetkinin kullanimı ntteliğinde bulunduğu, hükümet tarafindan vertlen taltmat gereg! de olmadıği, hukuki dayanağı olmadan kurulan Ban Çalişma Grubunun faaltyetlerinin yukarıda belirtildiğı gibi Silahlı Kuvvetlerin Anayasamızın 117. maddesi, 04.01.1961 tarth ve 211 sayılı Turk Silahlı Kuvvetieri IçHizmet Kamununun 2,35. ve 37. maddesi ile Turk Stlahlı Kuvvetleri Iç Hizmet Yonetmeliğintn 1, 85 ve 86. maddelerinden kaynaklanan htzmete iltşkin görevi ve yetkist kapsamında bulunmadıği, Anayasamızın 2. maddesi gereğince demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletinde durumdan vaztfede çikarmak görevintn olamayacaği, 54. Cumhuriyet hükümeti tarafindan da bir yetkilendirme yapılmadığı ve sonuç ttibariyle Batı Çalışma Grubunun anayasal ve yasal dayanağı olmayan, anayasal ve yasal olarak kendisine verilmeyen yetkintn kullanımı niteliğinde faaliyetlerde bulunduğu anlaşılmıştır.
Somuç olarak, Iç Hizmet Kanununun 35. maddest Türk Stlahlı Kuvvetlerinin hiçbir unsuruna demokratik dizeni ortadan kaldırma, askeri dikta kurulmasıa yol açabilecek askeri müdahalede bulunma yetkisi vermemektedir. Anayasanın 11. Maddesi hükmüne rağmen Anayasaya göre kurulan Refahyol Hakümetini takip ve devirmek için TSK Iç Hizmer Kamumu ve Yönetmeliğinin birer maddestntn dayanak yapılarak meşru hükümetin bilgisi olmadan kanunsuz emirle Batı Çalışma Grubu kurulması, Batı Çalişma Grubunu yasal bir kuruluş haline getirmeyeceği gibi, yürüttüğu faaliyetlerinde yasal olduğu sonucunu doğurmayacaktar."
53. Derece mahkemesi; gerekçeli kararm "Hükümete Karşı Suç Yömünden Tipik Eylemde Hukuka Aykarılık ve Kusurluluğu Eskileyen Haller Bağlamında Hukuka Aykarı ve Fakat Bağlayıcı Bir Emrin Yerine Gertrilmesi Sorumı' başlıklı böltımtinde yaptığıdeğerlendirmelerde, Anayasa ve ilgili kanunlarda yer alan düizenlemelere göre konusu suçteşkil eden emrin hiçbir surette yerine getirilemeyeceğini, yerine getiren kimsenin de sorumluluktan kurtulamayacağını belirtmiştir. Bunumla birlikte askerî hiyerarşi düzeninin varlığım da dikkate alan derece mahkemesi Özetle BÇG'nin faaliyetlerine katlanlardan konum ve katılımlarının niteliği gereği eylemleri suça iştirak şeklinde değerlendirilemeyecek 

olanlar hakkında beraat kararı verilmesi gerektiğini kabul etmiştir. Bu huşuştaki değerlendirmeler şu şekildedir:
"(..)
TCK'nın 24. maddesinin 2, 3 ve 4. fikralarında hukuka aykar fakat bağlayıcı emrin yerine gettrtlmest, kusurluluğu ortadan kaldhiran bir sebep olarak düzenlenmistir. Madde gerekçesinde işaret edlldiğt üzere hukuka aykarı olan ve emri verentn hukuki sorumluluğunu kaldırmayan btr emrin yerine getirtilmesinin hukuka uygunluk nedeni olarak kabul edilmest mümkün değil ise de, Devlet tarafindan yertne getirllen kamu hizmetinin yürütülmesinde amtrin emrint yertne getirmek durumunda kalan ast yönünden bu durumun bir sorumsuzluk nedent olarak kabul edilmesinde zaruret bulunmaktadır.

Kural olarak hukuka aykarı emtr ile muhatap olan kamu görevlistnın bu emri denetlemesi, sorgulamasi, hukuka aykarı olduğu kanaatinde ise amtrin yazlı emri ve israrıolmadan yerine getirmemesi gerekir. Ancak Anayasanın 137/3. maddesinde 'Askeri hizmetlerin görülmesi ve acele hallerde kamu düzen! ve kamu güvenliğtnin korunması için kamunda gösterilen istisnaların saklı' olduğu belirtilerek, yapılan iştn mahiyeri, kamu dizeni ve kamu güvenliğı nedeniyle bazi tstisnalara yer verildiğı de görülmektedtr. Muadil düzenleme 5237 saylı TCK'nun 24/4. maddestnde yer almaktadır.
Anayasamtzın 137/2. maddestnde konusu suç teşkdl eden btr emrin yertne getirilmesi halinde sadece emri yertne gettrentn sorumluluktan kurtulamayacağı beltrtilmiş ise de,böyle bir emri verenin sorumlu olacağı da muhakkaktır.

(….)
211 saylı Türk Silahlı Kuvvetleri Iç Hłzmet Kanununun ilgili hükümleri asti, üst ve amirlertne mutlak surette itaate mecbur tutmaktadır. Nhekim 211 sayrlı Kanumun 14/1maddesi, asti amtrlerine, kanun ve nizamlarda gösterilen hallerde de ustlerine mutiak itaate mecbur kalmaktadr. Buna göre ast, askeri hizmete datr olduğuna bakmaksızın amirinden aldiğı her emre mutlak surette ttaat etmek zorundadir. Astin, verllen emrin hukuka uygunluğumu sorgulama ve değerlendirme yetkisi bulunmamaktadır. 211 sayrlı Kanun 14/2.maddesi gereğince verilen emtr hukuka aykarı ise sorumluluk emrt verene aittir.
Verilen emrin suç teşkil etmesi durumunda ise emri veren ve yerine getirenin sorumluluğu aynı Kamunun İştirak başlıkdı 41/2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre amirin emri suç teşkil edtyorsa ve ast, amtrin emrtnin adlt ve askeri bir suç maksadı thutva eden bir file müteallik olduğunu biliyorsa hem emri veren hem de emri yerine getiren somuçtan İşttrak hükümlerine göre sorumlu olacaktır.

(..)
Emrin konusu askeri hizmetle ilişkili olmasa dahi konusu suç teşkil etmłyorsa bu emir yine ast tarafindan yertne getirilir, emrin konusu askeri veya adli btr suça sebebiyet vertyorsa bu takdirde verilen emrin adli veya askeri bir suç teşkil ettiği ast tarafindan bilinemeyecek durumda ise yerine getirdiği takdtrde sorumlu tutulamaz, kuşkusuz bu hal verilen emrin mahiyetinden ve muhtevasından anlaşıması haltnde sōz komusu olabilecekttr.
Sonuç olarak; gerek Anayasamızın 137/2, gerek 5237 saylı TCK'nun 24/3 ve gerekse 211 sayrli Kanunun 41/3 maddelert btrlikte değerlendtrtldiğinde; konusu suç teşkil eden emir hiçbtr surette yertne gettrilemez, yerine gettren kimse de sorumluluaa kurtulamaz.(16.CD.nin 14.07.2017 tarih 2017/1443 esas,2017/4758 saylı kararıi)

Sanklardan amtrlerinin emri ūzerine Bati Çalışma Grubunda çalışanlardan veya batıçalışma grubu faaltyetlerine katılanlardan, suç tarihindeki rutbesi ve ifa ettiğı görevin amaçsuça etkisi ve niteliği de gözetilerek BÇG'de kendisintn talebi ve iradesi olmaksızın amtrlerinin görevlendtrmesi ūzerine çalışmaya başlayanlardan ayrica trade beyan edebilecek konumda olmayanların ve trade beyan edebilecek konumda bulumup içeriğini kendisinin beltrlediği ve tmzası tle tevsik ettiği belge bulunmayanların kendtlerine verilmişgörevi yerine getirmesi görev ve faaliyetlerinbn amaç suç kapsamında olduğunu bildiklerine datr somut delil bulunmayanların kendi bölümlerinde de açrklandığı üzere beraatlerine karar vermek gerekmişttr."
54. Derece mahkemesi; gerekçeli kararın "Lehe ve Aleyhe Yasa Değerlendtrmes!"başlıklı böltimünde yaptığı incelemede, 765 sayılı mülga Kanun'un 147. ve 5237 sayılıKanun'un 312. maddesinin (1) numaralı fikrasında tanımlanan suçların btitün unsurlarıyla oluştuğumu kabul etmiştir. Bundan sonra 5237 sayılı Kanun'un 312. maddesinde tanımlanan cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasinı kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs suçu ile 765 sayılı mülga Kanun'un 147, maddesinde tamımlanan Türkiye Cumhuriyeti Icra Vekilleri Heyetini cebren iskat veya vazife görmekten cebren men etme veya bunları teşvik etme suçunun yaptırımlarının aynı olduğunu tespit etmiştir. Öte yandan 5237 sayılı Kanun'un 312.maddesinin (2) numaralı fikrasında yer alan "Bu suçun işlenmest strasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilglli hükümlere göre cezaya hükmolunur."şeklindeki düzenlemeyi incelemiştir. Bu hüküm kapsamında 5237 sayılı Kanun'un uygulanması hâlinde başvurucunun eylemlerinin amılan Kanun'da tanımlanan ve zamanaşımına uğramayan beş farklı suçu daha oluşturacağını ve bu suçlara bağlı olarak ayrıca cezalandırılmasının gerekeceğini kabul etmiştir. Bu kabule dayanarak 765 sayılı mülga Kanun hükümlerinin samkların lehine olduğuna karar vermiştir. Derece Mahkemesinin bu husustaki değerlendirmeleri şu şekildedir:
"5237 saylı TCK'nın özel bir gerçek içttma kuralı olarak düzenlenen 312/2. maddesi gereğince ise amaç suçun işlenmesi strasında başka suçların tşlenmesi hâlinde, ayrica bu suçlardan dolayı ilglli hülcümlere göre ceza vertleceğt dīzenlenmiş olup bu kapsamda aşağıdaki btr kasmı yazılı suçların işlendiği anlaşımıştır.

1. 5237 sayıl TCKnm 135/1-2. ve 137, maddesinde düzenlenip yaptvrima bağlanan kiştsel verilerin kaydedilmesi suçu,
2.5237 sayılı TCK.non 136/1. ve 137. maddesinde ditzenlenip yaptrıma bağlanan Verileri hukuka aykarı olarak verme veya ele geçirme suçu,
3.5237 sayılı TCK.nın 112/1,119/c-e maddelerinde düzenlenip yaptorıma bağlanan Eğitim ve öğretim hakkanın engellenmesi suçu,
4.5237 sayilı TCK.nın 113/1,119/c-e maddelerinde düzenlenip yaptırima bağlanan Kamu hizmetlerinden yararlanma hakkanın engellenmesi suçu,
5.5237 saylı TCK.nın 115/3. maddesi ve 119/c-e maddelerinde dizenlenip yaptırıma bağlanan Inanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasın engelleme suçu,
6. 5237 saylı TCK.nın 122. maddesinde düzenlenip yaptırıma bağlanan Nefret ve ayirmeılık suçu,

7.5237 sayilı TCK.nın 125/1-3-4. maddesinde düzenlenip yaptırưma bağlanan hakaret suçu,
(..)
Yine ilk zamanaşımın kesen Şubat 2012 tarthine kadara Eğtitm ve Öğretim Hakkının Engellenmest, Kiştsel Vertlerin Kaydedilmesi, Verileri Hukuka Aykarı Olarak Verme veya Ele Geçtrme,Kamu Hizmetlerinden Yararlanma Hakkanın Engellenmesi, Inanç, Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin Kullamlmasıı Engelleme suçlarımn yukarıda açiklanan yukarı sıırıgözönüne alındığında 5237 saylı TCK'nın 66/1-d maddesi gereğince olağan zamanaşımının 15 yıl olup kesintili zamanaşımmın tse 22 yul 6 ay olacağı ve bu sürelerin dolmadığıanlaşumakda bu suçlardan 5237 sayilı TCK'nın 312/2. maddesi gereğince ceza verllebilecekttr.

(..)
Samklara yükdenen eylemtn kanulanan şekdiyle 765 saylı TCK'nın 147, ve 5237 saylıTCK'nın 312/1 ve 312/2, maddestnde düzenlenen suçları oluşturduğu ve bütün unsurları ile oluştuğu mahkememtzce kabul edilen 5237 sayrlı TCK'nın 312. maddesinde tanvmlanan cebtr ve şiddet kullanularak Türkiye Cumhuriyeti Hükümettnt ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasıu kasmen veya tamamen engellemeye teşebbüs etmek suçu ile 765 sayrlıTCK.nın 147. maddestnde tanpmlanan Türkiye Cumhurtyeti Icra Vekillert Heyetint cebren iskar veya vazife görmekten cebren menedenlerle bunları teşvik eylemek suçunun yaptırımlarının aynı olduğu ancak zamanaşımına uğramayan 5237 sayrl TCK'nın 312/2.maddestndeki suçlardan do hapts ceza verlleceğtnden 765 Saylı Türk Ceza Kanunun sanukların lehtne olduğu sonucuna varımıştir. Eylemlerintn neticeyi oluşturmaya elverişli olmadığı ve cebir/ştddet tçermediğine, tamamlanmış suçun suç olarak tanımlanmadığına llişkin olarak ileri sürülen savunma ve ttrazlara itibar edilmemiş ve sanıklar hakkanda 765sayılı TCK hükümleri uygulanması haltnde müebbet hapts cezası verileceği, 5237 sayrlı TCK hükümlerintn uygulanması halinde ise müebbet hapts ve 32 Yil 18 Ay Hapis cezası verilmesi gerektiğinden cezalarının miktarı ve sonuçlar itibariyle 765 saylı TCK hükümlertnin sanuklar lehine olduğundan 765 saylı TCK hükümleri uygulanmıştır."
55. Derece mahkemesinin gerekçeli kararın "Samk Cevar Temel Özkaynak Yömünden Yapılan Değerlendirme" başlıklı bölümde yaptığı değerlendirmeler şu şekildedir:
"Sanuk hakkında S4. Türkiye Cumhuriyett Icra Veklleri Heyetini Cebren Iskat veya Vazife Görmekten Cebren Men Etmek suçuna iştirak etmekten 765 sayrlı Türk Ceza Kanunumun 147, maddesi gereğince cezalandırilması talebi ile iddianame dizenlenmiştir.
Samğın suç tarihtndeki görevi ile üglli olarak, BÇG'nin kurulduğu tarihue Kara Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Başkanı olduğu,
10 Nisan 1997 tarthli Batı Çalışma Grubu kurulması konulu [Ç.B.] tmzalı belgentn 9.maddestnde 'daha evvel teşkil edilen kriz masası grubu çalışmalarına aşağıda esaslara uygun olarak devam edeceğl, 9/a maddesinde Çalışmalara Gnkur. IKK ve Güvenlik Datre Başkanı, Gnkur. Iç Güvenlik Harekät Daire Başkanı, Gnkur. Psikolojik Harekåt Daire Başkanı, Gnkur. Basm Yayın Halkda Illşkiler Datre Başkanlığı temsilcisi, Kuvvet Komutanlıkdarı ve Jandarma Genel Komutanlığı Istihbarat Başkanları ve temsilcilerinin katılacağı hususu planlanmış olup, bu doğrultuda hazırlanan Batı Çalışma Grubu Kriz Masası Kurulu adlı belgede KKK.lığı Isth. Bşk. Tumg. Cevat Temel OZKAYNAK Kılıç-4657-418 86 26 olarak ismintn bulunduğu,

Sanık Cevat Temel Ozkaynak'ın - K.K.K. Isth. Bşk- Genelkurmay Genel Sekreterliği 1997 tarihçesinde beltrtildiği üzere Genelkurmay Harekát Başkanlığı Koordtnatörlüğünde 08.05.1997 Perşembe, 22.05.1997 Perşembe, 26.05.1997 Pazartesi, 29.05.1997 Perşembe,02,06.1997 Pazurtest, 05.06.1997 Perşembe, 09.06.1997 Pazartesi, 12.06.1997 Perşembe,16.06.1997 Pazartesi günlert yapılan Bani Çalışma Grubu toplantilarıa Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nu temsilen katldığu 

Sanık [$.S.] Cumhuriyet Saveuığına vermiş olduğu 21.02.2013 tarihli ifadesinde özetle; KKK Harekät Başkanı olduğunu, Kara Kuvvetleri karargähında Batı Çalışma Grubu ile ilglli çalışmalar ve faaliyetlere o dönemde Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı [D.A.] ve Istihbarat Başkanı olan Cevat Temel Ozkaynak'm muhatap olduğunu, Kara Kuvvetlerl Komutanlığında Batı Çalışma Grubunun faaltyetlerinin Istihbarat Başkanlığınca yürütüldüğünü, Kara Kuvvetleri Komutannın talbmatı doğrultusunda BÇG'nin Istihbarat Başkanhığında şubestnin kurulduğunu, BÇG ile ilgili tüm belge ve bülgilertn Kara Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Başkanlığına geldiğtni, BÇG ile ilgili belgelertn öncelikde Kara Kuvvetlerine geldiğinde Kurmay Başkanına geldiğinl, Kuvvet Komutanının talimatına göre BÇG'ntn Kara Kivvetleri Komutanlığı İstihbarat Başkanlığında kurulduğu için belgelerin oraya gönderildiğini, kendistnin o dönemde Harekât Başkan olduğunu, bu sebeple belgelerin kendistne gelmediğint yönündekd beyan,
İstanbul Cumhurtyet Başsaveilığı'nca yapulan btr soruşturmada Atatürkçü Düşünce Derneği Genel Merkezi'nden elde edilen 24 Mart 1997 tarthli Kara Kuvvetleri Komutanlığının 24 Mart 1997 tarihli GIZLI ve KiŞtYE ÖZEL, kaşeli, Kara Kuvvetlert Komutanu Namına/Emriyle, IKK raporları komulu Kurmay Başkanu [D.A.] imzalı, koordine olarak Hrk. Bşk. [$.S.] olarak, hazırlayan İsth.Bşk Tümg. Čevat Temel Özkaynak olarak parafinın bulunduğu belgede btrer aylık dönemlerde Ordu ve EMASYA Bölge Komutanlikdarından; a) Görsel ve yazılı basım b) Okul ve yurtlar c) Vakzf ve Dernekler d)Siyasi kuruluşlar e) Kamu kurum ve kuruluşları, f) Yasa dışı kuruluşlar hakknda rapor istenilmestne ülişkin yazıhı belgenin sanık [Ş.S.ninj da beyan ettiğt gibi Kara Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Başkanlığı tarafindan hazırlandığı, Kara Kuvvetleri KomutanlığıKurmay Başkanı tarafindan imzalandığını, belgede belirtilen çalışma sonucu elde edilen tüm bilgt ve belgelertn Kara Kuvvetlert Komutanlığı lstihbarat başkanlığına geldiğint belbritiği,
Sanuk [H.K.] 09.05.2012 tarihinde Cumhuriyet Savcına müdafit eşliğinde vermişolduğu Ifadesinde özetle; Nisan 1997 tarthinde Batı Çalışma Grubunun oluşturulduğumu duyduğumu, Jandarma Genel Komutanı olan [T.K.nın] kendistne 'seni BÇG'de görevlendirdim' diye sözlü emtr vermesi üzerine Genelkurmay Karargähına gitriğini,BÇG'de görev aldığını, hatırladığı kadarıyla haftada bir gün Genelkurmay Karargáhına giderek harekât merkezinde toplantı salomunda [Ç.D.] başkanlığında yaplan toplantılara Jandarma Genel Komutanını temsilen katldığıni, Jandarma Genel Komuaanlığondan gelen bilgilerin söz konusu toplantıya gettrilmesi ve burada değerlendirilerek yapımasıgerekenlertn tesptti konusunda görüş alşveriştnde bulunulduğunu, Batı Çalşma Grubunun Genelkurmay Harekât Başkanlığında [ÇD.] başkanlığında ve kendisinin de katımış olduğu toplantiların o zuman tibartyle Kriz Masası toplantısı olduğunu bilmediğint, belgeleri incelediğinde bunun adının Kriz Masası Kurulu olduğunu öğrendiğini, kendistnden başka bu toplantılara Hava Kuvvetlerini temsilen [Ç.D.] Kara Kuvvetlerint temsilen Cevat Temel Ozkaynak, Genelkurmay Başkanlığınu temsilen [F.T.] Deniz Kuvvetlerinden de ismini hatırlamadiğı btr temsilcinin katldığını, Türkiye genelinde birlikderden ve haricen vatandaşların gönderdiği lletileri inceleyerek bunların doğruluğumu araştırip sonucunun komuta katına [Ç.D.J tarafindan arz edildiğini beltrtilği,

Sanuk [S.Ç.] 15.04.2012 tarthinde Cumhurtyet Savcına müdafli eşliğinde vermişolduğu Hfadesinde özetle; BÇG'nin Plan Şubedekd toplantilarına katuldığın, Kuvvet Komutanlıklarının Istthbarat Datresi Başkanlari, IKK Datre Başkanlarının kanlımlarıyla gerçekleştirilen üst kaurul toplantılarıa [K.D.] ve [K nın] isteği ile katıldığın, İstihbarat Daire Başkanları olan IKK Temel Özkaynak, [Ç.D., E.$., F.T.] ve Adli Müşavirlikten ise Hakim. Alb. [O.N nin] bu toplantlara katıldığını, başka katılanları hatrlamadığını….
27 Mayıs 1997 tarihli 19 sayfadan oluşan Batı Çalışma Grubu eylem planı [Ç.B.]imzalı üst yazisının[ın] 3 nolu maddesinde Eylem Planına dahil edilmesi uygun görülen faaltyetlere Batı Kriz Masası toplantilarında gündeme almarak karara bağlanmasısağlanacaktır.' maddestnin bulunduğu ve Batı Çalişma Grubu Kriz Masası Kurulumın BatıÇalışma Grubu Üst Kurulu olduğu ve Pazartesi ve Perşembe günlerinde toplanıp irade beyan ederek karar alma konumunda bulundukları anlaşılmıştır.

Genelkurmay Başkanlığı tarafından gönderilen Genelkurmay Genel Sekreterliğinin 1997 ylı tarihçesinde BCG'nin kurulmasından sonra Iç Güvenlik Değerlendirme Toplantilarmn 08 Mayns 1997, 22 Mayes 1997 Perşembe, 26 Mayis 1997 Pazartesi, 29Mayis 1997 Perşembe, 2 Haziran 1997 Pazartesi, 5 Haztran 1997 Perşembe, 9 Haziran 1997 Pazartest, 12 Haziran 1997 Perşembe, 16 Haziran 1997 Pazartest günlertnde Bati Çalışma Grubu Toplantiısı ismi lle yapıldıği, hükümetin 18 Haziran 1997 tarihinde istifa ettrilmestnden başka bir değişikliğin olmadığı btr sonraki toplantının yine Iç Güvenlik Değerlendtrme Toplantisı tsmi ile yapıldıği, Batı Calşma Grubu üst kurulunun savunmaların aksine 54. Cumhurtyet Hükümerini ortadan kaldvrma amacı tle kaurulduğu ve toplantılarını amaç suçu gerçekleştirmek kastı ve tradesi lle icra estikleri anlaşılmıştır.
(..)
Samğın amaç suç yönünden görev bölümü olarak kendistne vertlen sank [ÇD.nin]koordinatörlüğündeki Batı Çalışma Grubu ūst kurulundaki toplantılara katıldığı, amacı ve yöntemi itibariyle askeri hizmetlertn görülmestyle uygunluk göstermesi mümkün olmayan bu görevin, mahiyetiyle birltkte anlatılmaksızın tebliğ edilmesi ve anlaşımaksızın kabul edllmesinin mümkün bulunmadiğı, trade beyan edebilecek ve karar alacak konumda bulunduğu, vertlen emtrlerin ve yapılan işlemlerin amaç suça yönelik olduğunun kendtst tarafindan biltnebllecek durumda olduğu, sanığın 54. Türktye Cumhurtyeti Icra Vekillert Heyetini Cebren Iskat veya Vaztfe Görmekten Cebren Men Etmek suçuna iştirak ettiği sonucuna varimış, delillerin değerlendtrilmesi bölümünde anlatilan gerekçeler ve mevcut yukardaki belgeler karşısında savunmasına tibar edilmeyerek mahkumiyetine karar verilmiştir."
56. Başvurucu, mahkūmiyet kararına karşı bozma talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf dilekçesinde diğer hususların yamnda mahkümiyet kararına konu eylemlerini kanundan doğan görevlerinin ifası kapsamında gerçekleştirdiğini belirtmiştir. Bu kapsamda derece mahkemesinin beyantarını amacının dışıda değerlendirmek ve 5 No.lu CD içinde tespit edilen imzasız ve başliksız fotokopi evraka itibar etmek suretiyle mahkümiyet kararıma konu eylemleri görev tanımı kapsamımın dışına çıkarıp hükūm verdiğini iddia etmiştir. Bunun dışında askerlik hizmetinin bir gereği olarak suç işleme ya da işlenen bir suça iştirak etme iradesi bulunmaksızın amirlerinin Anayasa ve kanunlara uygun emirlerini yerine getirdiğini, buma bağlı olarak Hükümeti ıskat etmek saikiyle hareket etmediğini ve bu saikle toplantılar yapıiması ve evrak hazırlanması eylemlerine iştirak etmediğini ifade etmiştir.

57. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesi (Bölge Adliye Mahkemesi)22/6/2020 tarihinde başvutucu müdafiinin istinaf talebinin esastan reddine karar vermiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin karar gerekçesinin sonuç kısmı şu şekildedir:
"Yargılama dosyasında bulunan belge ekinde batı çalışma grubu teşkilat yazısınıgöstertr sanık [Ç.D.] imzalı belge ile batı çalışma grubumun fiziki çalışma sahasını göstertr kroki, batı çalışma grubu krtz masası başlıkdı belge, batı çalışma gurubu çalışmalari, devir teslim memorandumu başlıkdı belge, 29 Nisan 1997 tarihli batı çalışma grubu rapor sistemi konulu sanık [Ç.B.] ile eki sanık [LK_] tmzalı Batı Çalışma Grubu Günlük Durum Raporu Ule Bati Çalışma Grubu olay Bildirim Raparu Istmli belgeler, 16 Nisan 1997 tarihli sanık [Ç.D.] tmzalı latklik aleyhtarı konulu belge, 5 Mayıs 1997 tarihli Batı Çalışma grubu bllgi ihtiyaçları konulu sanık [A.E.] tmzalı belge, 6 Mayrs 1997 tarihli Batı Harekat Konsepti konulu sanık [Ç.B.] imzalı belge, 27 Mayıs 1997 tarihli Bati Eylem Planu konulu sanuk [Ç.B.] tmzalı belge ve ekinde sanuk [.K.] imzalı Banı Çalışma Grubu Eylem Planu belgest,1997 ylt Genelkurmay Genel Sekreterliği Tarihçeleri'ndekd belge ve bilgilerde BÇG'nin 54. Meşru Hükümeti açıkça hedef aldığı, Tūrk Stlahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu 35. maddesi ve Iç Hizmet Yönetmeliğtnin 85. maddesine atflar nedeniyle 54. Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin ortadan kaldırılmasına yöneltk tehltke doğurmaya elverişli cebir ve şiddet içeren btr fill olarak cebre yönelik iradenin varlığının ortaya konulduğu, 1997 yılıHaziran ayında karargahta düzenlenen brifingler ve brifinglerden sonrakd 'Askerden Refah Partisine şok suçlamalar, gerekirse stlah btle kullanırız, Türkiye sizinle gurur duyuyor, Bati harekat grubu kuruldu, Ordu trticayı izlemek için komite kurdu, Irticaya karşı müdahale doktrini, hälä ne bekliyorsumuz, Muhuıra glbi brifing, DYP de çekilelim sesleri, tehlike büyük, silahla koruma, hükumete göndermeler, trticaya karşı özel teşkilat (batiı çalışma grubu-bçg), ordudan son uyari, genelkurmay refimi silahla korumaktan söz ettl, batıçalışma grubu kuruldu, gerekirse silahla koruruz, ordudan son thtar, TSK iç hizmet yasasıgereği Cumhuriyett koruma ve kollama ile görevlidir, Ordu her an göreve hazir, batıçalışma grubu kuruldu, genelkurmaydan muhtira, gerekirse stlahla, genelkurmay brffinginde daha önceki askert müdahalelere yasal dayanak oluşturan Iç Hizmet Kamunu'nun ilglli hükümleri hatırlatıldı ve gerektiğinde görev stlah kullanarak yapılacaktır,denildi. Askeri müdahale havası, Mecltsi darbe korkusu sardi, ordudan son uyarı trtica brifingintn tam metni, koruyacağız, gerekirse silahla koruyacağız ve kollayacağız,durumdan vaztfe çikarmak' şekltndeki günlerce süren çeşttli gazete manşetleri, televizyon haber bültenlerinde aynı tfadelt yayınlar, batı üst kurulu çalişmaları, kamu görevlileri ve halkan günlük yaşamlorı ve dini tançlarına lişkin fişlemeler, irtica ile mücadele adı altında kamu görevlilerinin mesleklerinden ihraç edtlmesi, istihbari faaliyetler gibi maddt cebtr olarak ortaya çıkacak hareketlerin kolaylaşmasi, aksamadan yürütülmesi ve omaç suçbakamından öngörülen nettceye ulaşmasını sağlayacak çalışmaların tamamlandığı, geriye sadece fiziki kuvvet kullanmaya bağlı maddi cebri içeren hareketlerin kaldığı,
Sanıkdarın Türk Silahlı Kuvvetlerinde üst düzey komua yetkd ve görevleri çerçevesinde zorlayıci, korkutucu, cebri gūcü, 4 Şubat 1997 tarthinde tankdarın yürütülmesi, hükümete karşı darbe yaplabileceği tzlenimleri oluşturacak tarzda hareket edilip, bu yönde faaliyetlerle kamuoyunda cebri güç algısı oluşturdukdari, Türk Stlahlı Kuvvetlerinin hiyerarşik yapısında ve mensubu oldukları stlahlı güce ve kaynağını Anayasadan ve yasalardan almayan hukuka aykarı bir yetkhye dayanmak surettyle meydana gettrdikdert Bati Çalışma Grubu oluşumu ile fikir ve eylem btrliği içinde hareket ederek askeri gücün darbe yapacağı tması karşısında, devletin ve yúce milletin daha fazla zarar görmesinin engellenmesi amacıyla Başbakan Necmettin Erbakan tarafindan bu yōnde oluşan tradeyle 54. Hükumeti istifa etmek zorunda bırakalmak ve icra organını cebren ıskata veya vazifeden men etme zarariı sonucunu meydana getirmek suretiyle, üzerlerine atulı suçu işledikdert dosyadaki tüm bilgi, belge ve beyanlardan anlaşılmaktadır."

58. Başvurucu ve mtidafii, Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf talebinin esastan reddine dair kararmı 6/7/2020 havale tarihli dilekçeyle temyiz etmiş ve hükmün bozulmasınıtalep etmiştir. Temyiz isteminde başvurucu; istinaf dilekçesindeki belirlemelere ek olarak savunmanın iddia ve taleplerinin derece mahkemesinin karar gerekçesinde karşılanmadığınıve subjektif bir inceleme yapilmaksızın genel bir değerlendirmeyle istinaf talebinin esastan reddine karar verildiğini ileri sürmüştür. Kendisi ile aym durumda olan kişilerden bazıları ile ilgili soruşturma yürütülmediğini, bazıları hakkında ise beraat kararı verildiğini ifade etmiştir.Savunmanın istinaf incelemesinin duruşmalı yapilması, beyanlarmın tespit edilmesi istenen tanklarin dinlenmesi ve celbedilmesi istenen delillerin toplanması taleplerinin dikkate almmadığımı belirtmiştir. Bunun dışında 765 sayılı mülga Kanun'un 147. maddesinde tanımlanan suçum 5237 sayılı Kanun'da yer almadığını ve ayrıca 5237 sayılı Kanun'un 312.maddesindeki düzenlemeye göre cebir ve şiddet unsurlarmın bir arada bulunmasının zorunlu olması ve somut olayda anilan unsurlarin bir arada bulunmaması sebebiyle daha lehe olduğumu iddia etmiştir. Yargıtay 16. Ceza Dairesi (Daire) 30/6/2021 tarihinde başvurucunun temyiz davasının esastan reddine, mahkůmiyete dair hükmün onanmasına karar vermiştir.
59. Daire, öncelikle temyiz sebepleri arasında bulunan 5 No.lu CD'yi değerlendirmiş ve şu tespitte bulunmuștur:
"Temytz sebeplerine konu olan, '5 nolu CD'nin sahte olarak oluşturulduğu yömündeki savunma endişe ve ttrazlarının mahkemestnce değerlendirdiği, bu hususta bilirkişi ince[le]mesi yaptwrilarak rapor dizenlettrlldiği görülmektedir. Bahsedilen rapor dijttal materyaltn oluşturulma biçimine ilişkin olup muhtevasında yer alan belgelerin içeriğinin doğruluğu ile ülgli beltrleme yapmamaktadır. Bu durumda, gerek ilglli kurumlarla yapılan yazışmalar gerekse hukukiliği hususunda tartışma bulurmayan diğer yazılı delillerle beyan delilleri tarafindan teyid edilen, olgusal temellere dayanan ve esas itibariyle belirleyici delil niteliğinde de olmayan '5 nolu CD'nin dolaylı olarak hükme esas alınmasının, yargulamanın genel olarak adil/dürüst icra edlldiği niteliğini değiştirmeyeceğintn kabulü gerektr."
60. Daire; gerekçeli kararın "Sanukların Hukuki Durumları" başlıkh bölümüınde,sankların eylemlerinin birbirleriyle konu ve saik itibarryla zorunlu şekilde bağlantıhıolduğunu, icra hareketlerini oluşturan bu eylemlerin cebir ve şiddeti içinde barındırdığınıbelirlemiştir. Aynıca Refahyol Hükûmetinin Başbakan Necmettin Erbakan'ın istifası ile görevden ıskat edildiğini kabul etmiştir. Bu husustaki değerlendirmeler şu şekildedir:
".…Türk styasi tarihinde '28 Şubat süreci' olarak anulan ve 'postmodern darbe' diye vasflandırılan tş bu yargılamaya konu olayın ceza hukuku açısından durumu şöyledir; Suçtarihinde sanuklardan [LH.K.mn] Genelkurmay Başkanı, [H.K.nın] Kara Kuvvetleri Komuan; [A.Ç.nin] ise Hava Kuvvetleri Komutam olarak, mahkümiyetlerine karar verilen/verilmesi gereken diğer asker sankdarın da Türk Silahlı Kuvvetlerinin üst komuta kademestnde görevli oldukları biltnmektedtr. Anulan sanuklar, süregelen bir kurumsal gelenek çerçevesinde Cumhuriyeti sözde korumak ve kollamak vaztfeleri bulunduğunu düşünerek/durumdan vazife çıkararak, milli güvenlik içtn btr lç tehdit olarak değerlendirdikderi, Başhakan Necmettn Erbakan'in genel başkanlığını yaptığı ve seçimlerden btrinct olarak çıkan Refah Partisi'nin öncelikde kaurulacak bir hükúmette yer almamasıni, bu mümkün olmayınca da kurulan hükümeti cebren de olsa görevden ayrılmasın/devrilmestni teminen bir ittifak/anlaşma Içine girdikleri görülmektedtr. Komuta kademesince oluşturulup yönetilén bu titfakın, kriz merkezi' ve 'Batı Çalżşma Grubu'bünyesinde amaca ulaşttracak her türlü psikolojik harekat dahil olmak tzere eylem planlarını hazırladığı ve askert imkan ve mühimmat üzerinde tasarruf yetkisini halz olduğu anlaşımaktadır. Nihayet varılan bu anlaşma gereğince ve hazırlanan komplike bir 

organizasyon çerçevesbnde 54. Türkiye Cumhuriyeri Hükumettnin 18.06.1997 tarthinde Basbakanın istifası ile görevden iskat edilmestne kadar gerek fiziki/maddi cebir, gerekse tehditlerle karekterize edilmis yoğun bir askeri baskanın hakim olduğu icra safhasıyaşanmıştır. Ayrıntilar ilglli bölümde izah edildiği üzere; Hükümetin ilgasına/amaç suça matuf olduğunda ve sonuca elvertşliliğinde tartışma bulunmayan 04.02.1997 günü Sincan ilçe merkezinde tankların yürütülmesi suretiyle ortaya konan maddi cebrin mutlaka ve doğrudan Başbakan vefveya hükümet üyelerine tevcth edilmesi gerekmez. Icra zaman ve tarzı tibariyle bu cebrin muhatabının Icra vekillert heyeti/hükümet olduğunda kuşku yoktur.Keza amaca matuf tcra hareketinin fizlki cebir içermesi tipiklik açısından bir gerekdilik olmakla birlikte bu cebrin, hareketin/filin tüm aşamalarında tatbikd de zorunlu değildir.Somut olay ani hareketle gerçekleştirilmlş btr darbe değildtr, Ancak bir süreç içinde devam eden, btrbtrlertyle konu ve salk itibariyle zorunlu bağlantıli, genel karaktertstiğı cebtr ve şiddete dayanan ve amaç suçun icra hareketlerini oluşturan bu eylemierin hukuki anlamda tek bir fill oluşturduğunun kabulü gerekir. Bu durumda amaç suç için anlaşmanın 54.Türktye Cumhurtyeri Hükümeti kurulmadan önce gerçekleştiğl, anulan suçun icra hareketlerinin başlangıcının fizikd cebrtn uygulanma tarihi olan 04.02.1997 olduğu, böylece atilı eylemin cebtr ve şlddett içtnde barındıran, hükümetin istifa ettirilmesini/ıskatım sağlayan sürece yönelik tek fil olduğunun kabulünde isabetstzllk bulunmamaktadır.
(..)
Şu hale göre; zarar tehlikesi bakımından ili btr değer taşıdığında kuşku bulunmayan eylemlert ile suçun icrasına ilişkin rollerinin etkdn, fonkstyonel katkaları da göz önünde bulundurularak, eylemlerintn zarar tehlikesi açısındon ortaya koyduğu katkı-önem derecesine göre, müsnet suça ilişkin planlama, hazırlik ve icra organizasyon içinde yer almak ve iştirak iradesi ile katılmak surettyle hükümete karşı suçun icra hareketleri üzerinde müşterek hakimiyet kurdukları tespit edilen sankların, 'müşterek fail' olarak; tştirak tradesi kupsamında Islenen bu suça iliskin planlama, hazirlik ve icra organizasyonuna dahil olmamakda birlikte suçun icrasına safahatta zarar tehlikesi ya da netice açısından illi değer taşıyan katkı sunan sankdarın eylemlertntn zarar tehlikesi açısından ortaya koyduğu katk-önem derecestne göre, 'yardim eden olarak' sorumlututulmaları gerekir."
61. Başvurucu, anılan Yargıtay kararını 13/7/2021 tarihinde δğrendiğini belirtmişve 6/8/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
1. Suçta ve Cezada Kanunflik İlkest Yönünden 
62. 5237 sayılı Kanun'un "Suçta ve cezada kamunilik ilkesı" kenar başlıkhı 2.maddesi şöyledir:
"(1) Kanunun açikça suç saymadığı btr fil için kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedhiri uygulanamaz. Kanunda yazılı cezalardan ve güvenlik tedbirlerinden başka bir ceza ve givenlik tedbirine hükmolunamaz 

(2) Idarentn düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.
(3) Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suçve ceza içeren hükümler, kayasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.'

63. 5237 sayılı Kanun'um "Zaman bakmından uygulama" kenar başlıklı 7.maddesinin (1) ve (2) numaralı fikraları şöyledir:
"İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç saylmayan bir filden dolayıkimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbtrt uygulanamaz. İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna gōre suç sayılmayan bir filden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve hakkanda güvenlik tedbtri uygulanamaz. Böyle bir ceza veya güvenlik tedbtri hükmolunmuşsa infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar.

Suçun İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kamun ile sonradan yürürlüğe giren kamunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve tnfaz olunur."
64.765 sayılı mülga Kanun'un 147, maddesi şöyledir.
"Türkiye Cumhuriyeti Icra Vekilleri Heyetini cebren iskat veya vazife görmekten cebren menedenlerle bunlari teşvik eyliyenlere ağưrlaştırumış müebbet ağư hapis cezasıhükmolunur."
65. 5237 sayılı Kanun'un "Hükümete karşı suç" kenar başlıkl 312. maddesi şöyledir:
"(1) Cebtr ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Hakümetini ortadan kaldīrmaya veya görevlerimi yapmasını kasmen veya tamamen engellemeye teşebbüs eden kimseye ağırlaştırimış müebbet hapis cezası vertltr.

(2) Bu suçun işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrica bu suçlardan dolayı ilgili hülümlere göre cezaya hükmolumur."
66. 211 sayılı Kanun'un 14, maddesi şõyledir:
"Ast; amtr ve üstüne umumi adap ve askeri usullere uygun tam bir hürmet göstermeye,amtrlerine mulak surette itaate ve kanun ve ntzamlarda gösterilen hallerde de ustlerine mualak itaate mecburdur.

Ast muayyen olan vazifeleri, aldığı emrt vaktinde yapar ve değiştiremez, haddıni aşamoz. Icradan doğacak mesuliyetler emrl verene attttr.

Itaat hissini tehdit eden her türlü tezahürler, sözler, yazılar ve fil ve hareketler cezai müeyyidelerle men ohumur."
67. 211 saylı Kanum'un 35. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan hâli $öyledir:
"Stláhlı Kuvvetlerin vazifesi; Türk yurdunu ve Anayasa ile tâyin edilmiş olan Türktye Cunhuriyettni kollamak ve korumaktır."
68.İç Hizmet Yönetmeliğinin 85. maddesi şöyledir:
"Vazffest, Türk Yurdu ve Cumhuriyetini içe ve dışa karşı lūzumunda silähla korumak olan, Silählı Kuvvetlerde her asker kendine düşeni öğrenmeğe ve Öğrendiğini öğretmeğe ve icabında son kuvvetinisarf ederek yapmağa mecburdur."

2. Adil Yargılanma Hakkı Yönfnden 
69. 5271 sayılı Kanum'um "Kararların gerekçelf olması" kenar başhıklı 34. maddesi şöyledir:
"(1) Hákim ve mahkemelerin her türla kararı, karşı oy dahil, gerekçeli olarak yazılır.Gerekçenin yazımında 230 uncu madde göz önünde bulundurulur, Kararların örneklerinde karşı oylar da gösterilir.

(2) Kararlarda, başvurulabllecek kamun yolu, süresi, mercii ve şekilleri belirtilir."
70. 5271 sayılı Kamun'un "Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütükderinde arama, kopyalama ve elkoyma" kenar başlıklı 134. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan hâli şöyledir.

"(1) Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturmada, başka surette delil elde etme tmkánının bulunmaması halinde, Cumhuriyet savcısıın istemi üzerine şüpheltnin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar programları ile bilgisayar kütükderinde arama yapıimasına, bilgisayar kaytlarından kopya çıkarılmasına, bu kayıtların çözülerek metin hâline gettrilmesine håkim tarafindan karar vertltr.

(2) Bigisayar, bilgisayar programlar ve bilgisayar kütüklerine stfrentn çözülememesinden dolay gtrllememest veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması haltnde çözümün yapılabtilmesi ve gerekli kopyaların almnabilmesi için, bu araç ve gereçlere elkonulabilir. Şifrenin çözümünün yaplması ve gerekli kopyaların alınması halinde,elkomulan clhazlar gecikme olmaksızın iade edilir.

(3) Bilgisayar veya bilgisayar kütukderine elkoyma tşlemi sırasında, sistemdeki būtün verilertn yedeklemesi yaplır.

(4) Istemesi haltnde, bu yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye veya vekiline verilir ve bu husus tuanağa geçirilerek imza altına alımır.

(5)Bilgisayar veya bilglsayar kütüklerine elkoymaksızın da, sistemdeki verilerin tamamının veya bir kismının kopyası almabiltr. Kopyası almnan veriler kâğıda yazdırılarak bu husus tutanağa kaydedilir ve ilgililer tarafindan tmza altına alınır."
71. 5271 sayılı Kanun'un "Duruşmanın açıklığı" kenar başlıklı 182. maddesinin (1)numaralı fikrası şöyledir:
"Duruşma herkese açıktır."
72.5271 sayılı Kanun'un "Delillerin ortaya konulması ve reddi" kenar başlıklı 206.maddesinin (1) numaralı fikrasının ilgili kısmı şöyledir:
"Ortaya konulması istenilen btr delil aşağıda yazılı hällerde reddolumwr:
a) Delil, kamuna aykırı olarak elde edilmlşse."
73, 5271 sayılı Kanum'un "Delillerı takdır yetkdsi" kenar başhkh 217. maddesi şöyledir.


"(1) Hâkim, kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir. Bu deliller häkimin vicdanî kanaattyle serbestçe takdir edilir.
(2) Yükdenen suç, hukuka uygun btr şekllde elde edilmiş her türlu delille ispat edlleblltr."
74. 5271 sayılı Kanun'un "Hükmün gerekçesinde gösterilmesi gereken hususlar"kenar başlıklı 230. maddesinin (1) numaralı fikrası şöyledir:
"(1) Mahkümiyet hükmümün gerekçesinde aşağıdaki hususlar gösterllir:
a) lddia ve savunmada ilert sürülen görüşler 
b) Delillerin tartişılmast ve değerlendtrilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin beltrtilmesi; bu kapsamda dosya içeristnde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayriıca ve açıkça gösterilmesi.

c) Ulaşılan kanaat, sanığın suç oluşturduğu sabtt görülen fili ve bumun nitelendirilmesi; bu hususta lleri sürülen istemleri de dikkate alarak, Türk Ceza Kanunumun 61 ve 62 nci maddelerinde beltrlenen sira ve esaslara gôre cezanın beltrlenmesi; yine ayn Kanunun 53 ve devamı maddelerine gōre, cezaya mahkümtyet yerine veya cezonın yam stra uygulanacak güvenlik tedbirinin beltrlenmesi.

d) Cezanın ertelenmesine, hapis cezasinın adli para cezasma veya tedbtrlerden birine çevrilmesine veya ek güvenlik tedbirlerinin uygulanmasına veya bu hususlara ilişkin istemlerin kabul veya reddine att dayanakdar."
75. 5271 sayılı Kanun'un "Hukuka kesin aykırılık hällerı" kenar başlıklı 289.maddesinin ilgili kışmı şöyledir:
"(1) Temyiz dilekçesi veya beyanında gösterllmiş olmasa da aşağıda yazlı hâllerde hukauka kesin aykarılık var saylır:
*••
i) Hükamün hukuka aykarı yöntemlerle elde edilen delile dayanması."
B. Uluslararası Hukuk 
1.Suçta ve Cezada Kanunilik İtkesi Yönünden 
a. Säzleşme Hükmü
76. Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 7. maddesinin (1) numaralıfikrası şöyledir:
"Hiç kimse, İşlendtği zaman ulusal veya uluslararası hukuka gõre suç oluşturmayan bir eylem veya thmalden dolayı suçlu bulunamaz. Aynu biçtmde, suçun işlendiğı sırada uygulanablltr olan cezadan daha ağır bir ceza verllemez."

b. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadı
77. Avrupa Insan Hakları Mahkemesi (AfHM) Sözleşme'nin 7. maddesinin savaşdurumunda ve olağanüstü hâllerde dahi askıya alınmadığını, bu ilkenin hukuk devleti ilkesinin temel unsurlarından biri olduğunu ve Sözleşme koruma sisteminde önemli bir yer tuttuğunu belirtmiştir. Sözleşme'nin anılan maddesi hedef ve maksadmdan anlaşılacağı üzere keyfi kovuşturma, mahkümiyet ve cezaya karşı etkili önlemler sağlayacak şekilde yorumlanmalı ve uygulanmalıdir (Del Rio Prada/Ispanya [BDI, B. No. 42750/09,21/10/2013, § 77).

78. Sözleşme'nin 7, maddesinin koruması ceza kanununun sanuğın aleyhine olacak şekilde geriye yürütülmesi yasağı ile sınırlı değildir (Del Río Prada/İspanya, § 78). Bunun Ötesinde anilan madde -daha genel anlamda- ancak kanun ile bir suçun tanımlanabileceği ve bir cezanın Öngörülebileceği ilkesini de içermektedir (Parmak ve Bakr/Türkiye, B. No:22429/07, 25195/07, 3/12/2019, § 58). S8zleşme'nin 7. maddesi özel olarak mevcut suçların kapsamını daha önceden suç olarak sayılmayan eylemlere teşmil edilmesini yasaklarken aynızamanda ceza kanumunun -örneğin kyas yoluyla- sanığın aleyhine olacak şekilde geniş bir biçimde yorumlanmaması gerektiği ilkesini de içermektedir (Coēme ve diğerleri/Belçika, B.No: 32492/96, 22/6/2020, § 145; Başkaya ve Okçuoğlu/Türkiye [BD], B. No: 23536/94 ve 24408/94, § 36).

79. AlHM'e göre bütün bu değerlendirmelerden suçların ve ilgili cezaların kanun ile açıkça tanımlanması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Bu gereklilik, bir kimsenin ilgili hükmün ifadesinden veya ihtiyaç duyması durumunda mahkemelerin bu hükmü yorumlamalarmdan hangi aktif davranışlarının ve ihmallerinin cezai sorumluluk gerektirdiğini anlayabildiği zaman karşılanmış sayılır (Parmak ve Bakr/Türkiye, § 58). Sözleşme anlamında kanun,yazılı hukukun yanı sıra içtihatları da içermekte; erişebilirliği ve Öngörülebilirliği de kapsayan niteliksel gerekliliklere işaret etmektedir (Kasymakhunov ve Saybatalov/Rusya, B.No: 26261/05 ve 26377/06, 14/3/2013, § 77).

80. AtHM'e göre bir ceza hukuku hükmünün öngörülebilirlik derecesi ile suçlunun şahsi sorumluluğu arasında açık bir bağlantı vardır. Sözleşme'nin 7. maddesine göre cezanın uygulanabilmesi suçun gerçek failinin eyleminde sorumluluk bildiren bir bilinçlilik hâlinin bulunmasına bağlıdır. Bir eylemin getireceği sonuçlarm somut olaya bağhı koşullar içinde makul olan derecede algılanabilmesi için uygun bir hukuki danışmanlık almak zorunda kalınsa bile bir kanun Öngörülebilirlik gerekliliğini yerine getirebilir (G.I.E.M. S.R.L. ve diğerleri/İtalya, [BD], B. No. 1828/06, 28/6/2018, §§ 242, 246). Bu durum δzellikle mesleklerini icra ederken yüksek düzeyde ihtiyat gösteren, profesyonel işlerle uğraşan kimseler için geçerlidir. Dolayısıyla anılan niteliklere sahip kişilerin yaptıkları işlerin doğurabileceği sonuçları değerlendirirken özel bir önem göstermesi beklenebilir (Pessino/Fransa, B. No: 40403/02, 10/10/2006, § 33; Kononov/Letonya, [BD], B. No.36376/04, 17/5/2010, § 235).

81. Sözleşmenin 7. maddesi, cezai sorumluluk kurallarının suçum özü ile tutarlıolması ve makul olarak öngörülebilmesi şartıyla davadan davaya aşamalı olarak adli yorum yoluyla netleştirilmesini yasaklar şekilde anlaşılamaz (Parmak ve Bakr/Türkiye, § 59).
8.AtHM, bir norm ne kadar açık şekilde düzenlenirse düzenlensin ceza hukuku da dâhil olmak üzere herhangi bir hukuk sisteminde kaçıilmaz olarak bir yargısal yorum unsuru olabileceğini kabul etmektedir. Çünkü daima şüpheli noktaların aydınlığa kavuşturulması ve 

değişen durumlara uyarlanması ihtiyacı olacaktır. Kanunların değişen koşullara ayak uydurabilmesi gerekir. Buna göre birçok kanun, az ya da çok belirsizlik içerir, bunların yorumlanmaları ve tatbik edilmeleri bir uygulama sorunudur. Mahkemelerin görevi tam da bu türden kalan yorumsal şüpheleri gidermektir (Kafkaris/Kıbrzs [BD], B. No: 21906/04,12/2/2008, § 141).

2. Adil Yargılanma Hakkı Yönünden 
a. Sözleşme Häkmüi 
83.Sözleşme'nin 6. maddesinin (1) numaralı fikrasının ilgili kısmı şöyledir:
"Herkes,  cezai alanda kenditstne yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan.. bir mahkeme tarafindan davasımn... hakkaniyete uygın ve açık olarak görülmesini Istemek hakkına sahiptir.…."
b. AİHM İçtihadı
84. AfHMe göre Sözleşme'nin 6. maddesi hakkaniyete uygun bir yargılama yapılmasını güvence altına almakla birlikte delillerin kabul edilebilirliğine ilişkin herhangi bir kural koymamakta olup bu husus ulusal kanun koyucuların takdirindedir (Jalloh/Almanya [BD], B. No: 54810/00, 11/7/2006, § 94).

85.AİHM kararlarında, bariz bir şekilde keyfī olmadıkça belirli bir delil türünůn -içhukuk açısmdan hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller da dâhil olmak üzere- kabu!edilebilir olup olmadığına veya aslında başvurucunun suçlu olup olmadığına karar vermenin kendi görevi olmadığını ifade etmektedir. AtHM, delillerin elde edilme yöntemi de dâhil olmak üzere yargılamanın bir bütün olarak adil olup olmadığını ve Sözleşme'deki bir hakkın ihlali söz konusu ise tespit edilen ihlalin niteliğini inceleme konusu yapmaktadır (Jalloh/Almanya, § 95; Ramanauskas/Litvanya [BD], B. No: 74420/01, 5/2/2008, § 52;Khodorkovskiy ve Lebedev/Rusya, B. No: 11082/06, 13772/05, 25/7/2013, § 699).
86. Bir delilin kabul edilebilir olup olmadığım veya başvurucunun gerçekten suçlu olup olmadığını belirlemenin görevi olmadığını vurgulayan AtHM, bu konuda çözümlenmesi gereken sorunun -delilin elde ediliş şekli de dâhil olmak üzere- yargılamanın bir bütün olarak adil olup olmadığının tespit edilmesi olduğunu ifade etmektedir. AfhM'e göre bu hususta yapılacak değerlendirme, söz konusu hukuka aykırılığın ve Sözleşme'deki başka bir hakkın ihlali durumunda tespit edilen ihlalin niteliğinin incelenmesini de kapsayacaktir.Yargılamanın bir bütün olarak adil olup olmadığı değerlendirilirken savunma haklarına saygıgösterilip gösterilmediğine de bakılmalıdır. Özellikle başvurucuya delillerin özgünlüğüne itiraz etme ve kullanımına karşı çıkma firsatı verilip verilmediği değerlendirilmelidir. Buna ek olarak elde edildiği koşulların delilin doğruluğu ve güvenilirliği lzerinde şüphe oluşturup oluşturmadığı hususu da dikkate alınmalıdır, Bir delilin başka delillerle desteklenmemesi tek başina yargılamanın hakkaniyetini zedelemese de delilin güçlü olmasına ve güvenilirliği konusunda riskin bulummamasıa bağlı olarak destekleyici delil ihtiyacı da zayıflar (Bykov/Rusya [BD], B. No: 4378/02, 10/3/2009, §§ 89, 90; Ilgar Mammadov/Ázerbaycan (No.2), B. No: 919/15, 16/11/2017, §§ 208, 209).

87. AtHM'e göre iç hukukta yeterli hukuki temeli bulunmadan veya hukuka aykınıvasitalar kullanılarak elde edilmiş materyallerin yargılamada kant olarak kullanıIması kural olarak -başvurucuya gerekli usule ilişkin güvencelerin sağlanmış olması ve materyalin baskı,

zorlama ve tuzak gibi yargılamayı lekeleyebilecek yöntemlerle elde edilmemiş olmasışartıyla- Sözleşme'nin 6. maddesinin (1) numaralı fikrasındaki adil yargılanma standartlarına aykırılık oluşturmaz (Chalkley/Birleşik Krallık (k.k.), B. No: 63831/00, 26/9/2002).
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
88. Anayasa Mahkemesinin 26/1/2023 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A.Suçta ve Cezada Kanunilfik İlkesinin İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
1. Başvurucunun İddlaları
89. Başvurucu;
i. 765 sayılı mülga Kanun'un 147. maddesinde tanımlanan suçun oluşması için bir unsur olarak cebrin varlığının gerekli ve yeterli görüłmesine karşın 5237 sayılıKanun'un 312. maddesinde tanımlanan suçum oluşmasınım cebir ve şiddetin bir arada bulunmasına bağlı olduğunu, bu kapsamda her ne kadar teşebbüs aşamasında kalan eylemlerin tamamlanmış suç gibi cezalandırılmasımı öngörse de 5237 sayılıKanun'un daha lehe olduğunu, bu kapsamda mahkūmiyet kararına konu eylemlerde cebir ve bilhassa şiddet olarak nitelendirilebilecek bir hareketin bulunmadiğını,
ii. Lehe kanun hükümlerinin uygulanması hâlinde iddianameye konu eylemlerin şiddet unsuru içermemesi nedeniyle 5237 sayılı Kanun'um 312. maddesinde tanımlanan suçun oluşmadığı dikkate alınarak beraatine karar verilmesi gerekirken hukuka aykırı şekilde mahkümiyetine karar verildiğini,
ii. BÇG'nin 14/3/1997 tarihli Başbakanlık Direktifi ve 28/3/1997 tarihli İçişleri Bakanlığı Genelgesi'ne dayanılarak kurulduğunu, mahkûmiyet kararına konu eylemlerinin Anayasa ve kanunlarda tanımlanan görevlerinin icrası kapsamında ortaya çıktığıı ve askerî hiyerarşi düzeni içinde üstünfın emirlerinin yerine getirilmesi niteliğinde olduğunu, ayrıca hakkındakimahkümiyethükmünün gerekçesinde yer verilen, faaliyetlerine katildığı Kriz Masası Kurulunum Kriz Yönetim Merkezi Yönetmeliği gereği kurulması sebebiyle ilgili eyleminin suçun unsuru olarak kabulünün mümkün olmadığını ileri sürmüştür.
2. Değerlendirme 
90. Anayasa'nın "Suç ve cezalara ilişkin esaslar" kenar başlıkı 38. maddesinin birinci fikrası şöyledir:
"Kimse, işlendiğı zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı btr fülden dolayıcezalandırılamaz; kimseye suçu işledtğı zaman kanunda o suç tçin konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez."
a. Kabuf Edilebillrlik Yönünden 
91. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan suçların ve cezaları kamumiliği ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

b, Esas Yönünden 
LGenel İlkeler 
92. Anayasa'nın temel hak ve Özgüriüklerle ilgili bölümlerindeki pek çok maddede kanunla düzenleme ilkesine yer verilmiştir. Bu düzenlemeler dışında Anayasa'nın 13.maddesinde ifade edilen temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasma ilişkin genel ilkelerde de sıırlamaların ancak kamunla yapılabileceği kurala bağlanmıştır, Anayasa'nın suç ve cezalar düzenleyen 38. maddesinde de suçta ve cezada kamunilik ilkesi özel olarak güvence altına alımmıştùr (Karlis A.$., B. No: 2013/849, 15/4/2014, § 31).

93. Suçta ve cezada kanumilik ilkesi, hukuk devletinin kurucu unsurlarındandır.Kanunilik ilkesi, genel olarak bütün hak ve özgürlüklerin düzenlenmesinde temel bir güvence oluşturmanın yanı sıra suç ve cezaların belirlenmesi bakımından õzel bir anlam ve öneme sahiptir. Bu ilke kapsamında kişilerin kanunen yasaklanmamış veya yaptırıma bağlanmamışfillerden dolayı keyfi bir şekilde suçlanmaları ve cezalandırıimaları Önlenmekte; buna ek olarak suçlanan kişinin Iehine olan düzeniemelerin geriye etkili olarak uygulanmasi sağlanmaktadır (Karlis A.$., § 32).

94. Anayasa'nın 38. maddesinin birinci fikrasında "Kimse, … kamumun suçsaymadığı bir filden dolayı cezalandırılamaz." denilerek suçların kanumiliği, üçüncüfikrasında da "Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbtrleri ancak kanunla konulur."denilerek cezaların kanuniliği ilkeleri güvence altına alınmıştır. Anayasa'da Öngörülen suçta ve cezada kanunilik ilkesi, insan hak ve özgürlüiklerini esas alan bir anlayışın öne çıktığıgünümüzde ceza hukukunun temel ilkelerinden birini oluşturmaktadır. Anayasa'nın 38.maddesine benzer şekilde 5237 sayılı Kanun'un 2. maddesinde düzenlenen suçta ve cezada kamunilik tlkest; yasaklanan eylemlerin ve bu yasak eylemlere verilecek cezaların hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak biçimde kanunda gösterilmesini, kuralın açık, anlaşılır ve sımrlarının belli olmasını gerektirmektedir. Kişilerin yasak eylemleri önceden bilmeleri düşüincesine dayanan bu ilkeyle temel hak ve Özgürlüklerin güvence altına almmasıamaçlanmaktadır (AYM, E.2010/69, K.2011/116, 7/7/2011).

95. Bununla birlikte ne kadar açık ve anlaşılır şekilde düizenlenirse düzenlensin suçve ceza Öngören kurallar yargı organlarının yorumuna ihtiyaç duyabilir. Ancak yargıorganlarınca yapılacak yorumun kuralın öztyle çelişmemesi ve öngörülebilir olması gerekir (Mehmet Emin Karamehmet ve diğerleri, B. No: 2017/4902, 28/1/2020, § 47). Yargıorganları suça veya cezaya ilişkin olguları değerlendirirken ve özellikle fillerin bir suça karşılık gelip gelmediğini belirlerken suçta ve cezada kanunilik ilkesini anlamsız kılacak şekilde öngörülemez bir yaklaşımda bulunmamalıdır.

96. Bireylerin cezai sorumluluklarının kapsamına ilişkin hukuki sorunların incelenmesi Anayasa Mahkemesinin gōrevleri arasında olmayıp konu, derece mahkemelerinin takdirine bırakılmıştır. Yine bu bağlamda suçun unsurlarının oluşup oluşmadığını ya da daha hafif veya ağır ceza verilmesi gerektiğini belirlemek de Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında bulunmamaktadır (Tahir Canan, B. No: 2012/969,18/9/2013, § 35). Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru incelemelerindeki rolü, derece mabkemelerin yerini almak değildir. Anayasa ve Sözleşme ile ortak koruma altına alman temel hak ve özgürlüklere müdahale teşkil etmeyen, bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik içermeyen tespit ve sonuçlar Anayasa Mahkemesinin incelemesinin dişmndadır (Adnan Şen [GK], B. No: 2018/8903, 15/4/2021, § 109).


ii. İlkelerin Olaya Uygulanması
97. 1996 ile 1998 yılları arasında Kara Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Dairesi başkanı olan başvurucunun bu dönemdeki eylemleri nedeniyle derece mahkemesinin 13/4/2018 tarihli karariyla, 765 sayılı mülga Kanun'un 147. maddesi gereğince Türkiye Cumhuriyeti Icra Vekilleri Heyetini cebren iskat etme suçundan mahkûmiyetine karar verilmiştir.

98. Suç tarihinden sonra yürürlüiğe giren 5237 sayılı Kanun'un 312. maddesinde düzenlenen hükümete karşı suç cebir ve şidder kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasını kismen veya tamamen engellemeye teşebbūs etme biçiminde tamımlanmıştir. Bu düzenlemeye göre kamun koyucu suçun oluşması için eylemin cebir ve şiddeti bir arada içermesi şartım aramıştır. Bununla birlikte hükümeti ortadan kaldırmaya ve hatta görevlerini yapmasım kismen dahi olsa engellemeye teşebbüs edilmesi, suçun oluşması için yeterli kabul edilmiştir.

99. Derece mahkemesi Öncelikle 765 sayılı mülga Kanun'un 147. maddesi ve 5237sayılı Kanun'un 312, maddesinin (1) numaralı fikrasırın aym şekilde, siyasal iktidarı temsil eden Bakanlar Kurulumım varlık, görev ve fonksiyonlarım korumak amacıyla dfizenlendiğini belirtmiştir (bkz. § 48). Buna göre lehe kanunun belirlenebilmesi için 5237 sayılı Kanun'un 312. maddesinde õngörülen suçun unsurlarımın somut olayda bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekmiştir.

100. Derece mahkemesi sanıkların eylemlerinin neticeyi oluşturmaya elverişli olmadığına, cebir ve şiddet içermediğine, Hükûmetin kendi rizası ile istifa ettiğine dair savunmalarına itibar etmediğini açıklamıştır (bkz. § 49). Bununla birlikte suçun eksik kalıp veya tam teşebbüs aşamasında kalmayıp zararlı neticenin ineydana gelmesi nedeniyle tamamlandığı kabul edilmiştir. Ayrıca sanık mtdafilerinin 5237 sayılı Kanun'un 312.maddesinin (1) numaralı fikrasında tamamlanmış suçun suç olarak düzenlenmediğine,kanunilik ve tipiklik ilkesi gereği yargılamaya konu eylemin cezalandırılamayacağına ilişkin savunmaları da kabul edilmemiştir (bkz.§ 45).

101. Derece mahkemesi, Direktif ve Genelge ile askerî makamlara açık veya kapalıherhangi bir görevlendirme yapılmadığını belirlemiştir (bkz.§§ 50-52). Gerekçeli kararda ayrica kanun ve kanunlara dayanan diğer däzenlemelerin Türk Silahlı Kuvvetlerinin hiçbir unsuruna demokratik düzeni ortadan kaldrrma yetkisi vermediği kabul edilmiştir. Bu kapsamda BÇG'nin Anayasa'ya göre kurulan bir hükümeti ortadan kaldırmak için 211 sayılıKanun ve bu Kamun'a bağlı olarak hazırlanan Iç Hizmet Yönetmeliği dayanak yapılarak meşru Hükümetin bilgisi olmadan kanunsuz emirle kurulduğu tespit edilmiştir (bkz. § 52).
102. Ayrica 765 sayılı mülga Kanun hüikümlerinin uygulanması halinde müebbet,buna karşın 5237 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması hâlinde müebbet ve 32 yıl 18 ay streli hapis cezası verilmesi gerektiği kabul edilerek cezaların miktarı ve sonuçları itibarıyla 765 sayılı müiga Kanum hükümlerinin sanıkların lehine olduğu belirlenmiştir (bkz. § 54).
103. Derece mahkemesi başvurucunun Bakanlar Kurulunca Türk SilahlıKuvvetlerine bir emir ya da talimat verilmemesine rağmen amaç suç yönünden görev bölümüi olarak Ç.D.nin koordinatörlüğünde BÇG'nin üst kurulundaki toplantılara katıldığını tespit etmiştir. Bu eylemin amacı ve yöntemi itibarıyla askeri hizmetlerin görülmesine uygun olmadığını, mahiyetiyle birlikte anlatılmadan icrasımn istenmesinin ve anlaşılmaksızın kabul edilmesinin mümkün oimadığım ifade etmiştir (bkz. § 55).


104. Başvurucu esasen Iehe kanunun uygulanmasına ilişkin değerlendirmelerden ziyade kanuna ve kanunla tanımlanan görevlerinin gereklerine uygun eylemleri sebebiyle cebir ve şiddet unsuru bakımından oluşmayan suçtan cezalandırıImasına itiraz etmiştir.
105. Cezai sorumlulukların kapsamını belirlemek, buna bağlı olarak da suçun unsurları itibarryla oluşup oluşmadığını ya da bunun karşılığı olan cezanın derecesini değerlendirmek derece mahkemelerinin görevidir. Suçta ve cezada kanunilik ilkesinin gereği olarak derece mahkemelerinin bu değerlendirme kapsamındaki yorumlarının suçun tanımlandığı ve cezanın belirlendiği kuralın özüyle çelişmemesi, öngörülebilir olması gerekir.Başvurucunun iddiaları kapsamında gerçekleştirilen incelemede derece mahkemesinin yargılama konusu fillerin görevin ifası kapsamında bulunmadığına ve suçun unsurlarıitibaryla oluştuğuna dir değerlendirmelerinin temelsiz, suçun õzü ile uyumsuz ve öngörülemez olduğu söylenemez.

106. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'mn 38. maddesinde güvence altına aliman suçların ve cezaların kanuniliği ilkesinin ihlal edilmediğine karar verilmesi gerekir.
Hasan Tahsin GÖKCAN bu görüşe katılmamıştır.
107. Başvurucu; bireysel başvuruda bulunduktan sonra 1/4/2022 tarihinde verdiği ek beyan dilekçesinde, derece mahkemesinin 4/2/1997 tarihinde tanklarım Sincan ilçe merkezinden geçmesini suçun unsuru olarak kabul ettiğini ancak tankların hareket ettiği zırhlıbirliğin 1997 yılından önceki dönemlerde komutanlığıı yapmış kişinin başka bir yargilamanın 14/3/2022 tarihli duruşmasında tanık sifatıyla beyanda bulunduğunu ve ilçe merkezinden geçişin rutin bir faaliyet olduğunu beyan ettiğini açıklamıştır. Kudüs Gecesi etkinliğinin tankların geçişi hesap edilerek belirlenen tarihten önce gerçekleştirildiği iddia etmiştir. Ayrıca R.M. tarafından kaleme alınan ve Sözcü gazetesinde yayımlanan yazıya göre,28 Şubat süreci olarak bilinen dönemde milletvekilliği yapan R.S.nin Hükümeti kendilerinin yıktığım ifade ettiğini belirtmiş; ortaya çıkan bu yeni durumların da dikkate alımmasını talep etmiştir. Derece mahkemesi önüinde ileri sürülmeyen ve dolayıstyla derece mahkemesice incelenmeyen, mahkûmiyet hükmüinün kesinleşmesinden sonra ortaya çıkan yeni durumlara ilişkin bu iddialarla ilgili olarak bireysel başvurunun ikincilliği ilkesi gözetilerek bir inceleme yapılmamıştır.

B. Adfl Yargılanma Hakkımı İhlal Edildiğine İllşkin İddtalar 
1.Hakkaniyete Uygun Yargılanma Hakkmm İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
a. Başvurucunun İddlaları ve Bakanlık Görüşü
108. Başvurucu, bilirkişi raporlarına göre delil olarak kulłamılamayacağı belirtilen 5No.iu CD'nin mahkūmiyet kararına esas alındığını belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri strmüştür.

109. Bakanlk görüşünde;
i. Derece mahkemesi tarafindan 5 No.lu CD bakkında Orta Doğu Teknik Üniversitesinde görev yapan üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alındığı, alınan bilikişi raporunun başvurucu ve müdafiinin de hazır bulunduğu celsede okunduğu belirtilmiştir.


ii. Ayrıca yargılama sırasında 5 No.lu CD'ye dair 3/5/2015 tarihli uzman mütalaasının bazı samk müdafilerince dosyaya sunulduğu ve duruşma sırasında derece mahkemesince okunduğu ifade edilmiştir.

iii. Öte yandan derece mahkemesi kararının gerekçesinde; dosya kapsamında yer alan tüm bilirkişi raporlarına tek tek yer verildiği, anılan CD'nin hukuka aykırıolarak elde edildiği yönündeki itirazlara neden itibar edilmediğinin, CD'deki belgelerin doğruluğunun nasıl teyit edildiğinin ve ne şekilde hükme esas alındığıın açıklandığı vurgulanmıştır.

iv. Bu açıklamalar dikkate alınarak hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edilip edilmediğinin değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
110. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında başvuru formundaki iddialarınıtekrarlamış ve hükme esas alınan Batı Harekat Konseptt isimli evrakın Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 1997/285 sırasıa kayıtlı soruşturma dosyasmda bulunan on bir sayfadan ibaret olan Nisan 1997 tarihli taslak belgeye ilaveler yapılarak oluşturulduğunu,uygulanmasına 5/l1/2002 tarihinde başlanan evrak güvenlik mumarasının amlan CD'de bulunan daha önceki tarihli belgelerde yer aldığım ileri sürmüştür.
b. Değerlendirme 
111. Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fikrası şōyledir:
"Herkes, meşru vasua ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercilert önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargilanma hakkina sahiptir."
112. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, § 16). Başvurucunun iddialari, adil yargılanma hakkı kapsamında olan hakkaniyete uygun yargılanma hakkı çerçevesinde değerlendirilmiştir.

L Kabul Edflebillrlik Yönünden 
113. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
i. Esas Yöntünden 
(1)Genel İlkeler 
114. Ceza muhakemesinin amacı maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasıdır ancak bu amacın gerçekleştirilmesi için yapılan araştırma faaliyetleri sınırsız değildir. Maddi gerçeğin hukuka uygun bir şekilde ortaya çıkarılması, ceza adaletinin hakkaniyete uygun gerçekleşmesi için gereklidir. Bu bakımdan ceza yargılamasında hukuka uygun yöntemlerle delil elde edilmesi, hukuk devletinin temel ilkelerinden sayılmaktadır. Bu kapsamda Anayasa'nın 38. maddesinin altıncı fikrasında da kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulguların delil olarak kabul edilemeyeceği açıkça hükme bağlanmıştır (Orhan Kılıç [GK], B. No:2014/4704, 1/2/2018, § 42).


115. Anayasa'nın 36. maddesine adil yargilanma ibaresinin eklenmesine ilişkin gerekçede, Türkiye'nin tarafi olduğu uluslararası sözleşmelerle de güvence altına alınan adil yargılanma hakkinın madde metnine dâhil edildiği vurgulanmıştır. Nitekim Sözleşme'nin 6.maddesinin (1) numaralı fikrasında hakkaniyete uygun yargılanma hakkı düzenlenmiştir.Anayasa Mahkemesi de Anayasa'nın 36. maddesi uyarınca değerlendirme yaptiğı birçok kararmda kanuni bir temele dayanmadan veya hukuka aykırı şekilde elde edilen delillerin yargılamada kullanılmasıyla ilgili olarak ileri strülen iddiaları, adil yargılanma hakkının güvencelerinden olan hakkaniyete uygun yargılanma hakkı kapsamında incelemiştir.Anayasa'nın 36. maddesi kapsamında bu konuda yapilan değerlendirmelerde Anayasa'nın 38.maddesinin altıncı fikrası da dikkate alınmaktadır (Örhan Kīlıç, § 43).
116. Ancak bireysel başvuruya komu davadaki eylemlerin kanıtlanmasi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması, delillerin kabul edilebilirliği ve değerlendirilmesi ile uyuşmazliğa derece mahkemeleri tarafindan getirilen çözümün esas yönünden adil olup olmaması bireysel başvuru incelemesinde değerlendirmeye tabi tutulamaz. Dolayısiyla somut başvuruyla ilgili olarak Anayasa Mahkemesinin rolü, derece mahkemelerince yapılan değerlendirmelerin ve varılan sonuçların hukuka uygunluğunu denetlemek değildir. Belirli bir davaya ilişkin olarak delilleri değerlendirme ve gösterilmek istenen delilin davayla ilgili olup olmadiğına karar verme yetkisi esasen derece mahkemelerine aittir (Orhan Kılıç, § 44).
117. Bununla birlikte kanuni bir temeli olmadan elde edildiği veya elde edilişyöntemi bakımından hukuka aykını olduğu ilk bakışta anlaşılabilen veya derece mahkemelerince hukuka aykırı olduğu tespit edilen delillerin yargilamada tek ya da belirleyici delil olarak kullanılmaşının hakkaniyete uygun yargılanma hakkı bakımından sorun oluşturabileceği dikkate alınmalıdır. Ceza muhakemesinde delillerin elde ediliş şekli ve mahkūmiyete dayanak alınma düzeyleri yargılamanın bütününü hakkaniyete aykırı hâle getirebilir (Orhan Kılıç, § 45).

118. Bu yöntüyle Anayasa Mahkemesinin görevi, belirli delil unsurlarının hukuka uygun şekilde elde edilip edilmediğini tespit etmek değildir. Anayasa Mahkemesinin görevi,hukuka aykırı olduğu ilk bakışta anlaşılabilen veya derece mahkemelerince hukuka aykırıolduğu tespit edilen delillerin yargılamada tek ya da belirleyici delil olarak kullanılıp kullamlmadığını ve bu hukuka aykırılığın bir bütün olarak yargılamanın adil olup olmamasına etkisini incelemektir (Yaşar Yumaz, B. No: 2013/6183, 19/11/2014, § 46).
119.Bu konuda değerlendirme yapılırken delillerin elde edildiği koşulların gerçekliği ve güvenilirliği tizerinde şüphe doğurup doğurmadığının da dikkate alımmasıgerekir (Gallüzar Erman, B. No: 2012/542, 4/1i/2014, § 61). Hakkaniyete uygun bir yargilama delillerin gerçekliği ve güvenilirliği konusundaki kuşkuların giderilmesini,delillerin güvenilirliğine ve gerçekliğine etkili bir şekilde itiraz etme firsatının tanınmışolmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi de delillere yönelik hukuka aykırılık iddialarıyla ilgili olarak başvuruculara delillerin gerçekliğine itiraz etme ve kullanılmalarına karşı çıkma firsatı verilip verilmediğini, bu konuda silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin gözetilip gözetilmediğini, savummanın inenfaatlerinin korunması için onlara yeterli güvenceler sağlanıp sağlanmadığını incelemektedir (Orhan Kılıç, §§ 47, 48).

120. Kanuni bir temeli olmadan elde edildiği veya elde ediliş yöntemi bakımından hukuka aykırı olduğu ilk bakışta anlaşılabilen veya derece mahkemelerince hukuka aykırı

olduğu tespit edilen delillerin kabul edilmesinin yargılamanın hakkaniyetini zedeleyip zedelemediğinin Anayasa'nın 36. ve 38. maddeleri açısından değerlendirilmesinde -yargılamanın btitünlüğü içinde- somut davanın kendine özgü koşulları dikkate alınmalıdır (Orhan Kilıç, § 51).

(2)İlkelerin Olaya Uygulanması
121. Başvurucu 5 No.lu CD'nin sahte olduğuna dair iddiasını bilitkişi raporu ve uzman mütalaasına dayandırmıştır. Kovuşturma evresinde düzenlenen 3/5/2015 tarihli uzman mütalaasında 5 No.lu CD'nin 5271sayılt Kanun'un 134, maddesindeki düzenlemeye, diğer yönetmeliklere ve uluslararası standartlara aykını şekilde elde edildiği kabul edilmiştir (bkz.§38). Yine kovuşturma evresinde alınan 1/4/2016 tarihli bilirkişi raporunda da 5 No.lu CD'nin adli bilişim tekniği açısmdan anılan kanun maddesine uygun olarak elde edilmediği değerlendirilmiştir (bkz. § 39).

122.5271 sayılı Kanun'un 134. maddesi; bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kūtükderinde arama, kopyalama ve elkoyma işlemini düzenlemektedir.Gerekçeli kararında bilirkişi raporlarını değerlendiren derece mahkemesi, 527l sayılıKanun'un 134. maddesindeki dützenlemenin sanıklara ait bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerindeki aramaya ilişkin olduğunu ifade etmiştir. Buna göre delil serbestîsi kapsamında taraflarca ibraz edilen dijitaller ile ilgili olarak anılan maddenin uygulanmasının mümkün olmadığım belirten derece mahkemesi müşteki T.T. tarafindan ibraz edilen 5 No.lu CD'nin hukuka aykın şekilde elde edilmediğini kabul etmiştir (bkz. §40). Daire, onama kararında arulan CD'nin elde ediliş biçimine ilişkin herhangi bir belirlemede bulunmamıştır.

123, Derece mahkemesinin açıklamaları dikkate alındığında 5 No.lu CD'nin hukuka aykını şekilde elde edildiğinin ilk bakışta anlaşılabildiği,anılan CD ve muhtevasındaki belgeler hakkıda hukuka aykını şekilde elde edilmiş delil değerlendirmesi yapıldığısõylenemez (bkz.§§ 40, 59).

124. Öte yandan bilirkişi raporu ve uzman mütalaası, 5 No.lu CD'de buluman belgelerin içeriklerinin doğru olmadığ yönünde bir tespitte bulunmadan CD'den elde edilen belgelerin güvenirliliğinin şüpheli olduğunu değerlendirmiştir.

125. Derece mahkemesi soruşturma evresinde alınan 13/2/2012 tarihli rapordaki belirlemelere (bkz § 37) dayanarak CD'nin tek seferde yazıldığıni, ilk yazmadan sonra ekleme ve çıkarma yapılmadığını kabul etmiştir. Bu kabule göre adli makamların elindeyken anılan CD'deki dosyalar üzerinde değişiklik yapılmadığının sabit olduğu belirtilmiştir.
126. Derece mahkemesi ayrica 5 No.lu CD'de bulunan, imza bloğunda adi veya imzası olanlar tarafindan doğrulanan, birden fazla müşteki tarafindan ibraz edilen, yine resmi kurumlar olan Genelkurmay Başkanlığı ve MGK Genel Sekreterliği gibi kamu kurumlarından gönderilen ve sankların da bizzat ibraz ettikleri belgelerle doğruluğu teyit edilen dosyaların delil olarak kabul edileceğini açıklamıştır (bkz. § 40). Bu şekilde gerçekliği ve güvenilirliği konusunda kuşku bulunmayan belgelerin delil olarak kullamılacağı ifade edilmiştir.

127. Derece mahkemesi, başvurucu hakkındaki mahkümiyet kararına esas aldığı 5No.lu CD'de bulunan "BÇG Kriz Masası Kurulu" komulu belgenin başvurucu, diğer sanıklar 

ve tamk beyanları ile desteklendiğini kabul etmiş; bu şekilde değruluğu tespit edilen belgenin hūkme esas alındığını açıklamıştır (bkz.§ 41).

128. Başvurucu hakkındaki mahkûmiyet kararı, 5 No.Iu CD'de bulunan "BÇG Kriz Masası Kurulu" konulu belge dışında Genelkurmay Başkanlığı tarafmdan gönderilen evraka,diğer sanıkların ve başvurucunun beyanlarına dayanmaktadır (bkz. § 55).
129. Dairenin onama kararında ise CD'de bulunan belgelerden olgusal temellere dayanan ve esas itibarıyla belirleyici delil niteliğinde olmayan belgelerin hükme esas alındığıyönümde bir değerlendirme yapıldığı görülmektedir (bkz. § 59).

130. Derece mahkemesi kararmın gerekçesi ve Dairenin ilgili değerlendirmesi gözetildiğinde başvurucu açısından anılan delilin tek olmadığı gibi belirleyici bir niteliğinin de bulunmadığı anlaşılmıştır.

131. Ayriıca başvurucu, delilin özgüniüğü ve doğruluğuyla çelişme, bu delilin kullanımına karşı itirazlarını gerek derece mahkemesi gerekse Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay nezdinde õne strme imkânına sahip olmuş; yargılama sırasında silahların eşitliği ve çelişmeliyargılama ilkeleri gözetilmiştir. Derece mahkemesi başvuruçunun iddialarımıesastan incelemiş ve kararında yeterli gerekçeye yer vermiştir. Sonuç olarak şikâyete konu 5No.lu CD ile ilgili olarak derece mahkemesi ve Yargitay tarafindan yapılan değerlendirmeler ve bu delilin mahkûmiyete dayanak alınma düzeyi birlikte değerlendirildiğinde yargılamanın hakkaniyetinin zedelenmediği anlaşılmıştır.

132. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Anayasa'nın 36. maddesi altında güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamında hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edilmediğine karar verilmesi gerekmektedir.

2. Bağunstz ve Tarafsız Mahkemede Yargılanma Hakkmm İhlal Edfldiğime flişkin Îddia 

133. Başvurucu; soruşturma ve kovuşturma evrelerinde gôrev alan hâkim ve Cumhuriyet saveılarının FETÖ/PDY üyesi oldukları iddiasıyla mesleklerinden ihraç edilerek tutuklandıklarımı, ilgililerin hakkındaki soruşturmayı kasten ve hukuka aykın şekilde tertip ettiklerini ileri sürmüştür.

134. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahtr Canan, § 16). Başvurucunun açıklanan iddiası adil yargılanma hakkı kapsamında olan bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkı çerçevesinde değerlendirilmiştir.
135. Anayasa'nın 36. maddesinde açıkça bahsedilmemekle beraber Anayasa Mahkemesi içtihadı uyarınca bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkı adil yargılanma hakkmın zımni bir unsurudur. Diğer yandan amlan maddeye "..ile adil yargtlanma" ibaresinin eklenmesine ilişkin gerekçede, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararasısözleşmelerce de güvence altına alınan adil yargılanma hakkımn madde metnine dâhil edildiği vurgulanmıştır. Nitekim Sözleşme'nin 6. maddesinde adil yargılanma hakkının bir unsuru olarak bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkından açıkça sōz edilmektedir (Abdullah Altun, B. No: 2014/2894, 17/7/2018, § 34).

136.Diğer taraftan mahkemelerin tarafsızlığı ve bağımsızlığını birbirini tamamlayan iki unsur olduğu nazara alındığında -Anayasa'nın bttünlüğü ilkesi gereğiAnayasa'nin 138., 139. ve 140. maddeleri de bağimsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkının değerlendirilmesinde gözönünde bulumdurulmalıdır (AYM, E.2005/55, K.2006/4,5/1/2006; E.1992/39, K.1993/19, 29/4/1993).

137. Bir mahkemenin bağımsızlığının belirlenmesinde üyelerinin atanma şeklive görev süreleri, hâkimlik teminatı ve bağımsız oldukları yönündeki görünümleri önem arz etmektedir. Mahkemenin tarafsızlığı ise uyuşmazlığın çözümünü etkileyecek bir ön yargı,tarafgirlik, menfaate sahip olunmamaşı ile tarafların leh ve aleyhlerinde bir düştnceye sahip olunmamasını ifade eder. Tarafsızlığın Öznel ve nesnel olmak Üzere iki boyutu bulunmakta olup bu kapsamda hâkimin birey olarak mevcut davadaki kişisel tarafsızlığıın yanı sıra kurum olarak mahkemenin kişide braktığı izlenimin de dikkate alınması gerekmektedir (Hikmet Kopar ve diğerleri [GK], B. No: 2014/14061, 8/4/2015, 8§ 109, 110).
138. Somut olayda başvurucu, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde görev alan yargı mensuplarımın mesleklerinden çıkarılmasımın ya da tutuklanmasının başvuruya konu yargılamayı yapan mahkemenin bağımsızlığını ve tarafsızlığını ihlal eden hususlara ya da kendisine isnat edilen ve derece mahkemesince sabit görülen fillerte ilgili gerçekleştirilen işlemlerin sıhhatini ne şekilde etkilediğine ilişkin somut herhangi bir açıklama yapmamıştır.Başvurucu, soyut ve genel ifadelerle başvuru konusu yargılamayla herhangi bir bağkurmadan salt yargı mensuplarının meslekten çıkarılmasına ve tutuklanmasına dayanmıştır.Yargılama sürecinde görev alan yargı mensupları hakkında başvuruya konu yargılamayla ilgili olarak idari ya da adli bir soruşturma yürütüldüğüne dair herhangi bir tespit bulunmadığı gibi başvurucu da bu yõnde bir iddiaya yer vermemiştir. Sonuç olarak bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkına yönelik bir ihlal olmadığının açık olduğu anlaşılmıştır.

139. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının da açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

3.Aleni Yargılanma Hakkmm İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
140, Başvurucu, taleplerinin bulunmasına rağmen istinaf ve temyiz incelemelerinin duruşmasız yapılması nedeniyle sözlü yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sūrmüştür.
141. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafmdan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguları hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, § 16). Başvurucunun açıklanan iddiası aleni yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilmiştir.

142. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının temel unsurlarindan biri de Anayasa'nın 141. maddesinde düzenlenen, yargılamanın açık ve duruşmalı yapılması ilkesidir. fik derece mahkemeleri önünde duruşmalı yargılama yapılıp karar verildikten sonra kanun yolu incelemesinin duruşmasız yapılması hâlinde adil yargılanma hakkı ihlal edilmiş olmaz (Nevruz Bozkurt, B. No: 2013/664, 17/9/2013, §32;Feyyaz Bayram, B. No: 2014/7822, 16/11/2016, § 8486).

143, Somut olayda başvurucu, ilk derece mahkemesinde duruşmalı olarak yargilanmıştir. Bundan dolayı istinaf ve temyiz incelemesi sırasında ayrıca duruşma 

yapılmamasında aleni yargılama hakkına yönelik bir ihlal bulunmadığının açık olduğu anlaşılmıştır.

144. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun iddiasının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN ve Engin YILDIRIM bu görüşe katılmamışlardır.
4Gerekçeli Karar Hakkmm İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
145. Başvurucu; savunma ve iddialarının gerekçeli kararda somut, açık ve anlaşılır şekilde karşılanmadığını, kendi eylemleri dışında genel olarak 28 Şubat sürecinin hukuka uygunluğunu savunma zorunda bırakıldığını ileri sürmtıştür.

146. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, § 16). Başvurucumun açıklanan iddiası gerekçeli karar hakkı kapsamında değerlendirilmiştir.

147. Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fikrasında herkesin adil yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiş ancak gerekçeli karar hakkından açıkça söz edilmemiştir. Bununla birlikte Anayasa'nın 36. maddesine".. ile adil yargulanma" ibaresinin eklenmesine ilişkin gerekçede Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerce de güvence altina alınan adil yargılama hakkının madde metnine dâhil edildiği vurgulanmıştır. Nitekim Sözleşme'nin 6.maddesinin (1) numaralı fikrasındaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkının kapsamına gerekçeli karar hakkının da dâhil olduğu AfHM'in birçok kararında vurgulanmıştır.Dolayısıyla Anayasa'mn 36. maddesinde düzenlenen adil yargilanma hakkımn gerekçeli karar hakkı güvencesini de kapsadığıın kabul edilmesi gerekir (Abdullah Topçu, B. No:2014/8868, 19/4/2017, § 75).

148. Anayasamn 141. maddesinin üçtncü fikrasında da "Bürün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılı." denilerek mahkemelere kararlarını gerekçeli yazma yükümlülüğü yüklenmiştir. Anayasa'nm büitünlüğü ilkesi gereği anılan Anayasa kuralı da gerekçeli karar hakkıın değerlendirilmesinde gözönünde bulundurulmalıdır (Abdullah Topçu, § 76).

149. Gerekçeli karar hakkı, kişilerin adil bir şekilde yargılanmalarını sağlamayı ve denetlemeyi amaçlamaktadır. Bu hak, tarafların muhakeme sirasında ileri sürdükleri iddiaların kurallara uygun biçimde incelenip incelenmediğini bilmeleri ve demokratik bir tophumda kendi adlarma verilen yargı kararlarının sebeplerini toplumtın öğrenmesinin sağlanması için de gereklidir (Sencer Başat ve diğerleri [GK], B, No: 2013/7800, 18/6/2014,§§ 31, 34).

150. Gerekçeli karar hakkı, yargılamada ileri sürülen tüm iddialara ayrıntılı şekilde yant verilmesi gerektiği şeklinde anlaşılamaz. Bu nedenle gerekçe gösterme zorunluluğunun kapsamı kararın niteliğine göre değişebilir (Mehmet Yavuz, B. No: 2013/2995, 20/2/2014, §51). Kanun yolu incelemesi yapan mercinin yargilamayı yapan mahkemeyle aynı sonuca ulaşması ve bunu aynı gcrekçeyi kullanarak veya atıfla kararına yansitması kararın gerekçelendirilmiş olması bakımından yeterlidir (Yasemin Ekyi, B. No: 2013/5486,4/12/2013, § 57).


151. Derece mahkemesi gerekçeli kararında davanın sonucuna etkili olabilecek iddia ve savummaları ayrı ayrı başlıklar altında incelemiştir (bkz. §§ 40-55). Derece mahkemesi özetle başvurucumun BÇG'nin Başbakanlık veya Bakanlar Kurulu tarafindan verilen bir talimatla kurulmadığını bilmesine ve çalışma içeriğinin de Hükûmeti düşürmeye yönelik olduğunu görmesine rağmen diğer sanıklarla fikir ve eylem birliği içinde hareket edip atılı suça iştirak ettiğini vurgulayarak başvurucunun mahkûmiyetine karar vermiştir (bkz.§55).

152. Açıklanan gerekçelerle somut olayda, yapılan yargılama somunda tarafların davanın sonucuma etkili olabilecek tim iddia ve savunmaları ile dosya kapsamı dikkate alımarak verilen kararda hükme ulaşılması için ilgili ve yeterli gerekçe bulunduğu görülmüştür. Kanun yolu incelemesi sonucunda verilen kararda -değerlendirme konusu hüküm ve gerekçesinin uygun bulunduğu da dikkate alındığında- gerekçeli karar hakkına yönelik bir ihlal olmadığının açık olduğu anlaşıłmıştır.

153. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının da açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

5.Silahları Eşitliği ve ÇellşmeliYargılama İlkelerinin ve Tanık Dinletme Hakkmm İhlal Edildiğine İlişkin İddla 

154. Başvurucu, delil toplanması taleplerinin kabul edilmediğini ve dinlenmesini talep ettiği tamkların hazır edilmediğini belirterek silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ve tamk dinletıne hakkıın ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
155.Somut olayda başvurucu, delillerin toplanmadığına ve dinlenmesini talep ettiği tanıkların hazır edilmediğine ilişkin iddiaşını herhangi bir olayla bağlantı kurmakşızın dile getirmiştir. Bu kapsamda hangi delillerin toplanmasına ya da hangi tanıkların dinlenumesine dair taleplerinin karşılanmadığı yönünde bir açıklama yapmamıştır. Anılan ilkeler ile hakkın ihlal edildiğine ilişkin iddialarını soyut ve genel ifadelerle ileri sürmüştür. Sonuç olarak başvurucu, şikâyetlerine konu temel olay ve olguları ve bireysel başvuruya konu ettiği temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildiğini açıklamak yönündeki yükümlülüğünü yerine getirmemiş; bu bağlamda ileri sürdüğü ihlal iddialarınıtemellendirememiştir.

156. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

.Adfl Yargılanma Hakk Kapsamıdaki Diğer İhlal İddialar 
157. Başvurucu; 12 Eylül darbesine ilişkin yargılamada sadece Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanlarının yargılandığını, anılan davada kendisi ile aynı durumda olan kişiler hakkında soruşturma yapılmadığımı ifade etmiştir. Ayrıca yargılandığı davada kendisiyle aynı durumda olan bazı kişiler hakkında beraat kararı verilmesine rağmen kovuşturma evresinde değiştirilen şüpheli beyanlarına dayanılarak mahkümiyetine hükmedildiğini, temyiz aşamasında dava dosyasının yeterince incelenmediğini, bu kapsamda derece mahkemesi, istinaf ve temyiz makamlarının açık ve bariz takdir hatası yaparak karar verdiğini belirterek eşitlik ve hukuki belirlillk ilkeleri ile hakkaniyete uygun yargılanma hakkınm ihlal edildiğini iddia etmiştir.


158. Anayasa'nın 148. maddesinin dördüncü fikrasında, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanmasıile uyuşmazhkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu olamaz.Ancak bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veya açık bir keyfīlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda değildir (Ahmet Sağlam,B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).

159. Derece mahkemesi suçun unsurlarmnı ve bu unsurları somut yargılamada ne şekilde oluşacağıni, sonrasında da samıkların durumlarını ayrı ayrı belirlemiştir. Bu belirlemeyi yaparken özetle suç tarihindeki rütbesi ve ifa ettiği görevin amaç suça etkisi ve niteliği de gözetilerek irade beyan edebilecek konumda olmayanların ve irade beyan edebilecek komumda bulunup içeriğini kendisinin belirlediği ve imzası ile tevsik ettiği belge ya da kendilerine verilmiş görevi yerine getirmesi görev ve faaliyetlerinin amaç suçkapsamında olduğumu bildiklerine dair somut delil bulunmayanlar hakkında beraat kararlanıvermiştir. Bununla birlikte başvurucunun amaç suç yönünden görev bölümü olarak kendisine verilen BÇG üst kurulumdaki toplantılara katildığıni, irade beyan edebilecek ve karar alacak konumda bulunduğunu, verilen emirlerin ve yapılan işlemlerin amaç suça yönelik olduğunu bilebilecek durumda olduğunu kabul ederek mahkümiyetine karar vermiştir. Derece mahkemesinin gerekçesi ve başvurucunun iddiaları incelendiğinde iddiaların özünün derece mahkemeleri tarafindan bukuk kuralları ile delillerin değerlendirilmesinde ve yorumlanmasında isabet olmadiğıa, esas itibarıyla yargılamanın sonucuna ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

160. Açıklanan gerekçelerle kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu anlaşılan başvurunum bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

161. Başvurucu ayrıca bireysel başvuruda bulunduktan sonra verdiği 1/4/2022tärihli dilekçede ve 25/9/2022 tarihli Bakanlık görüşüne karşı beyanında;
i. Iddianamede yer almayan bazı eylemlerin Yargitayın onama kararında yer aldığını, bu şekilde savunmasına konu olmayan eylemlerin işlendiği kabul edilerek onama kararı verilmesi nedeniyle savumma hakkının kısıtlandığını ve amlan onama kararında doktrindeki görüşlerin eksik aktarıldığım ve suç teorisi ile bağdaşmayan ifadelere yer verildiğini,
ii. Jandarma Genel Komutanlığı ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafindan gönderilen arşiv malzemelerinin imha edilmesine dair tutanaklarda imha edildiği bildirilen belgelerle 5 No.lu CD muhtevasinda bulunan belgelerin sayfa sayılarının farklı olduğunu, bu nedene imha tutanaklarının gerçeğe aykırı olarak üretildiğini,
iii. 527l sayılı Kamun'un 206. maddesindeki düzenlemelere aykır olarak soruşturma aşamasında toplanan ve iddianamede yer verilen delillerin duruşmada tartışılmadığını,
iv. 8/7/2020 tarihli ortak savumma ve temyiz konulu dilekçenin ilgili bölümlerinde gösterilen deliller toplanmadan karar verildiğini,

v. Yargılama konusu eylemler hakkında 1997 yılında yapılan suç duyurusu Özerine başłatılan soruşturma sonunda kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilmesi ve bu karara karşı yapılan itirazın reddedilmesine rağmen yeniden soruşturma ve kovuşturma yapılmasının kanuma aykırı olduğunu,
vi. Davada Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanlarımın da sanık olarak yer alması sebebiyle yargılamanın Yūce Divanda yapılması gerektiğini, buna rağmen doğal görevli adli yargı yerinde yargılaması yapılarak mahkûmiyetine karar verilmesi ve bu husustaki iddialarinin Derece Mahkemesi ve Daire tarafmdan dikkate alınmaması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini,
vii. 5 No.lu CD'yi kargoyla gōnderen A.Y. isimli kişinin, FETÖ/PDY ile iltisaklı MtT görevlisinin, anılan CD'nin gönderildiği kargo şirketinin ve kargo paketi üzerindeki parmak izinin araştırılmadığını iddia etmiştir.
162. Somut olayda nihai kararı başvurucu 13/7/2021 tarihinde δğrenmiş, 6/8/2021tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Öğrenme tarihinden itibaren otuz günlük başvuru stiresi geçtikten sonra başvurucunun bu kez 1/4/2022 tarihinde ek beyan dilekçesi verdiği ve 25/9/2022 tarihinde Bakanlık görüşüıne karşı beyanda bulunduğu anlaşıldığından ek beyan dilekçesinde ve Bakanlık görüşüne karşı beyanda ileri sürdüğü iddiaların Orhan Kahveci (B.No:2014/17284, 30/10/2018, §52) kararı doğrultusunda incelenmesi mümkün değildir.
163. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin sre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin iddiamın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA OYBİRLIĞİYLE,
2. Hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA OYBİRLIĞIYLE,
3. Bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiamn açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA OYBIRLIĞIYLE,
4. Aleni yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiamn açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDILEMEZ OLDUĞUNA Hasan Tahsin GÖKCAN ve Engin YILDIRIM'ın karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,
5. Gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olmast nedeniyle KABUL EDILEMEZ OLDUĞUNA OYBIRLIĞIYLE,
6. Silahların eşitliği ve çelişmeliyargtlama ilkelerinin ve tanık dinletme hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianm açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA OYBİRLIĞİYLE,

7. Adil yargılanma hakkı kapsamındaki diğer ihlal iddialarının açıkça dayanaktan yoksun olmasi ve süre aşumı nedeniyle KABUL EDILEMEZ OLDUĞUNA OYBIRLIĞIYLE,
B. 1. Anayasa'nın 38. maddesinde güvence altına alınan suçta ve cezada kanunilik ilkesinin IHLAL EDILMEDIĞiNE Hasan Tahsin GÖKCANın karşioyu ve OYÇOKLUĞUYLA,
2. Anayasa'mın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkıkapsamıdaki hakkaniyete uygun yargılanma hakkının IHLAL EDİLMEDiĞiNE OYBİRLIĞIYLE,
C.Yargılama giderlerinin başvurucu Üzerinde BIRAKILMASINA,
D. Kararın bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESINE 26/1/2023tarihinde karar verildi.


Başvuru Numarası : 2021/32082Karar Tarihi : 26/1/2023
KARŞIOY GEREKÇESf 
A. Aleni Yargılanma Hakkının İhlal Edildiği İddiası Yönünden 
1. Mahkememiz çoğumluğu, Anayasanın 141. maddesi uyarınca aleni yargılanma hakkının adil yargılanma hakkı kapsamında önemli bir güvence olduğunu kabul etmekle birlikte, ilk derece mahkemesinde aleni yargılama yapılması nedeniyle kanun yolu incelemelerinin duruşmasız yapılmasının adil yargılanma hakkımı ihlal etmeyeceği sonucuna ulaşmıştır. Bununla birlikte söz konusu yaklaşım ve kabul adil yargılanma hakkıgüvencelerini karşılamaktan uzaktır.

2. AYM bir kararında Anayasa'nun 36. maddesinin, mahkeme tarafindan verilen hükmth üst mahkemece denetlenmesi üzerine aynı yönde verilen hükmün de bir kez daha denetlenmesini talep etme hakkı tanınmasımı zorumiu kıldığını ifade etmiştir (bkz. AYM 27/12/2018, E.2018/71, K.2018/118). Kanun yolu denetimi yalnızca hukukilik denetiminden ibaret ise duruşmalı incelemenin zorunlu olduğu söylenemez. flk derece mahkemesindeki incelemenin duruşmalı yapılması halinde aleni yargılanma hakkının gereği yerine getirilmişkabul edilebilir. Hukuk sisteminde istinaf kanun yolunun tanındıği durumda ise değerlendirme farklı olmalıdır. Zira istinaf kamun yolunun varlık nedeni hukuka aykırılık denetimi olmayıp, maddi meselenin yani ðğrenme yargılamasımın da tekrar yapilmasına imkan tanınmasıdır. (Öte yandan istinaf denetimine ilişkin sistemler de ana hatlariyla ikiye ayrilmaktadır. İlki geniş anlamda istinaf yolu olup, her durumda duruşma açılmasınıgerektirmektedir. Ikincisi ise dar anlamda istinaf sistemidir. Dar anlamda istinaf sisteminde uyuşmazlığın önemi ve istinaf sebehi olarak ileri sthrülen nedenlere bağlı olarak duruşma açilmaksızın da denetim yapılabilmektedir. Duruşma açılmadığında maddi meseleyle ilgili kısımda ilk derece mahkemesinin tespitlerine bağlı kalınarak yalnızca hukuka aykırılık denetimi yapıimaktadır. Fakat maddi meselenin de tartışmalı olduğu ve istinaf nedenlerinin bu kısma yöneldiği durumda duruşma açılmaması aleni yargılanma hakkını ihlal edebilecektir. Belirtelim ki Türk ceza hukuku yargılamasında dar anlamda istinaf sistemi benimsenmiştir. Uyuşmazlığın özelliğine ve istinaf nedenlerine bağlı olarak duruşma açılması konusunda istinaf dairelerine takdir yetkisi tanınmıştır. Fakat hu takdir yetkisinin adil yargılanma hakkının gereklerine uygun olarak kullanıldığımın denetlenmesi gerekir.
3. AtíS hukuku yönünden istinaf kanun yolunu benimseyen hukuk sistemlerinde Üst mahkemenin maddi meseleyi tekrar incelemesi gerekiyorsa duruşma yapilmamasının aleni yargılanma hakknı ihlal edebileceği doktrinde de ifade edilmektedir, Örneğin fiilin hangi suçu oluşturduğu meselesinden önce sanığın suçlu veya suçsuz olduğuna karar verilmesi gerekmekteyse duruşma yapılmaması aleni yargilanma hakkıņı ihlal edebilir (bkz.Sibel İnceoğlu, Adil Yargılanma Hakki, Ankara 2018, s. 245). Eğer kanun yolu denetimi yalnızca hukuki sebeplerinin incelenmesine izin veriyorsa genel olarak duruşma yapılmasıgerekmeyebilir (AlHM Axen-Almanya, A 72, 1983, 6 EHRR 195; Monnel ve Morris-B.Krallık, A 115, 1987, 10 EHRR 205, p. 68; Harris/O'Boyle/Warbrick, AÍHS Hukuku,Istanbul 2021, s. 414). Fakat kanun yolu denetiminde maddi vakalara ilişkin de karar verilebiliyorsa duruşma yapılıp yapılmamasına ilişkin karar verilirken adil yargılanma hakkıgüvenceleri dikkate alınmalıdir. Bu durumda örneğin kamun yolu denetiminde maddi vaka denetiminin gerekmediği bir trafik suçunda temyiz incelemesinde duruşma açılmaması ihlal nedeni yapilmamıştr (AlHM Jan Ake Anderson-Isveç, No: 212-B (I991), par. 29;Harris/O'Boyle/Warbrick, AfHS Hukuku, İstanbul 2021, s. 414). Buna karşın suçun niteliği 

ve başvurucu Özerindeki etkilerinin ağırlığı, yine maddi meselenin de önem kazandığıhallerde duruşmalı inceleme zorunlu olabilir, Örneğin ehliyet sınavında tartıştığı memuru tehdit ettiği iddiastyla yarglanıp para cezasına mahkum edilen samığın anlatımlarının güvenilirliğinin sorgulandığı ve tanık dinletme isteğinin kabul edilmediği istinaf denetiminde duruşma açılmadan istinaf başvurusunun reddedilmesinden sonra temyiz kanun yolunda da bir sonuç alamayan başvurucunun adil yargılanma hakkmın ihlal edildiğine karar verilmiştir (AfHM Ektabani-Isveç, No : 134 (1988), par. 2633, 4445; Osman Doğru, AlHM Kararlari Rehberi, İstanbul 1999, s. 101; Tanju Sarigül, Ceza Muhakemesi Hukukunda İstinaf, 2009, s 19, H.T. Gökcan, İstinaf Yasa Yolunda Ispat ve Delilleri Değerlendirme Esaslari, TAAD Temmuz 2012, S. 10, s. 437438).

4.AfíM diğer bir kararında ise hakaret nedeniyle açılan davada verilen karann başvuranın mesleki itibarı ve kariyeri üzerindeki etkilerini dikkate almış ve temyiz incelemesinde duruşma açılmaması nedeniyle Sözleşmenin 6/1. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir (AfHM Helmers-Isveç, No : 85/11826, 29 Ekim 1991, par. 31-39). Bu kararda AfHM ihlal sonucuna giderken 38, ve 39. paragraflarda şu değerlendirmelerde bulunmuştur :
"Mevcut davada, Ekbatani davasında olduğu gibi, Istinaf Mahkemesinden hem maddi meseleleri hem de hukuki meseleleri incelemest istenmiştir (bkz. 16. ve 21.paragraflar). Özellikle, sanukların suçluluk veya masumiyetine llişkin tam bir değerlendirme yapması gerekiyordu … bay Helmers'ın (kanun yolunda) dayandığı noktalar, hangi gerçeklerin davanın esastyla ilglli olduğu, hangilerinin kanutlandığı ve "makul temel" testinin nasıl uygulanması gerektiği konusunda ciddi sorular ortaya çıkardı.
…Bu değerlendirmelerin ışığında (kararın) başvuranın meslekd itibarı ve kartyeri üzerinde (yarattığı)mevcut tehlikenin ciddiyetini dikkate alan AtHM, sanukların suçlulukdarının Bay Helmers ve kendilerine yöneltilen suçlamalardan masum olduklarvnıiddia eden sanıklar tarafindan bizzat verilen ifadeler doğrudan değerlendtrilmeden Temyiz Mahkemesi tarafindan tespit edilmesinin adil yargulanma hakka yönünden sorun teşkil ettiği kanısına ulaşmıştır.

Isveç mahkemeleri önündekt yargılamanın bütünü, Istinaf Mahkemesinin rolü ve kanun yolunda sunulan meselelerin niteliğini dikkate alan AİHM, Isveç mahkemesini haklı gösterecek hiçbtr özel unsurun bulunmadığı somucuna varmaktadır. Temyizin kamuya açık bir duruşmayı ve başvuranın şahsen dinlenme hakknu reddetmest nedeniyle 6. maddenin 1. fikrası ihlal edilmiştir."
S.Diğer taraftan Mahkememizin bu komudaki yaklaşımı da benzer yöndedir.Emsal olayda başvurucu hakkında hırsızlık suçundan verilen mahkumiyet kararıın istinaf incelemesi sırasında istinaf dairesi başvurucunun itirazlarım dikkate alip, teşhise elverişli fotoğraflarını temin ederek olay anmdaki kamera kayitlan üzerinde inceleme yaptırarak bilirkişi raporunu dosyaya koymuş, anılan rapor doğrultusunda suçun işlendiği kanısıyla istinaf talebini esastan reddetmiştir. AYM bu olayda başvurucunun anılan rapora karşıitirazlarını ileri sürme imkam bulamadığına yönelik iddiasıı yerinde görmüş, istinaf dairesinin duruşma açrp başvuramın o delile karşı diyeceklerini sormadan sonraki delile dayalıolarak karar vermesi nedeniyle silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin ihlal edildiğine karar vermiştir (B. No: 2020/5353, 19.1.2023).

6. Incelediğimiz bu olayda ise başvuran gerek istinaf gerekse temyiz kanun yolunda öncelikle maddi vakanın varlığma ve olgulara ilişkin itirazlarda bulunmuş, tanık dinletme isteklerinin reddedildiğini öne sürmüştür. Ayrıca isnat edilen filin ve suçun niteliği,müebbet hapis cezası şeklindeki yaptırımın Önemi ve ağırlığı açıktür. Başka deyişle istinaf 

mahkemesince duruşma açılıp açılmayacağıa ilişkin yapılacak değerlendirmede tüm bu hususların dikkate alınması gereli idi, Bununla birlikte istinaf denetiminde yeterli bir gerekçe açıklanmadan duruşmalı inceleme talehi kabul edilmediği gibi bu eksiklik temyiz denetimi sırasında da telafi edilememiştir. Bu nedenle incelenen başlığa ilişkin oylamada sanığın aleni-duruşmalı yargılanma hakkının ihlal edildiği kanısıyla oy kullandım.
B.Suçta ve Cezada Kanunilik Îlkesinin İhlal Edildiği İddiası Yönünden 
Mahkememiz sayın coğunluğunca başvurucunum 765 sayılı TCK'nın 147.maddesi uyarınca cezalandırılmasına yönelik mahkumiyet kararına ilişkin gerekçelerin,mahkemelerin kanunları yorumlama yetkisi kapsamında uygun ve yeterli bulunduğu, açık bariz hata veya keyfilik bulunmadığı görüşüyle anılan hakkın ihlal edilmediğine karar verilmiştir. Aşağıda belirteceğim nedenlerle bu görüşe katılmam mümkün olmamıştır 
8.Öncelikle ifade edilmelidir ki demokratik rejimlerde ordu veya emniyet güçleri kendilerine anayasa ve yasalarla verilen yetkiler dışına çikamaz, siyasal iktidarı denetleme,sınırlama vb. bir fonksiyon tistlenemez, aksine millete karşı sorumlu olan siyasal iktidarın emri altında hareket etmekle yükümlüdürler. Tersi yönde bir fonksiyon üstlenmeye kalkışılması asla meşru görülemez Bununla birlikte yargılamalarda adil yargılanma hakkı ve diğer anayasal gtvencelerin sağlanması da anayasal bir zorunluluktur. Diğer devlet fonksiyonları gibi yargı fonksiyomunun Anayasal çerçevede demokratik meşruiyeti de salt toplumdaki algılara uyumda veya genel kabul görmekle değil, kararlarının temel haklarıkoruması ve hukuk içinde kalması ile mümkün olabilir.

9. Anayasanın 38. maddesinde güvence altına alınan suçta ve cezada kanunilik ilkesi, bireylerin kanunda unsurları tamımlanan suç tipine uymayan bir hareket nedeniyle cezalandırılmayacaklarımı veya kanunda öngörülenden daha ağır bir cezaya mahkum edilemeyeceklerini güvence altına almaktadır. Başka deyişle kişiler öngörülemez bir suçlama ve yaptırımla karşılaşmamalıdır. İlkenin iki işlevi bulummaktadır. İlki kanunların ihdas edilmesiyle ilgili olarak kanunla suç adıyla yasaklanan eylemlerin ve bunların yaptırımlarının muğlak ve belirsizliğe neden olmayacak, keyfiliğe izin vermeyecek biçimde unsurlarının δngörülebilir bir biçimde düzenlenmesini güvence altına almaktadır. İlkenin ikinci işlevi suçnormunun somut olaya uygulanması sirasında bireylerin öngörülemez isnat ve yaptırımlara maruz kalmasıı Önlemeye yöneliktir. Başvuruya konu iddialar bu ikinci işlevle ilgilidir.
10. Kural olarak bireysel başvuruda ikincillik ilkesi gereği kanunun yorumu ve delillerin değerlendirilmesi mahkemelerin takdir yetkisi içerisinde görülmektedir. Bununla birlikte suç tanımındaki açık ve anlaşılır unsurlara karşın mahkemelerin öngörülemez bir sonuca ulaşması bariz takdir hatasından veya açık keyfilikten kaynaklanabilir. Böyle bir durum yargılamanın hakkaniyetini zedeleyeceği için temellendirilen bu tür iddiaların incelenmesi bireysel başvuru denetimi kapsamına girmektedir (AYM M.B. (GK), B. No:2018/37392, 23.7.2020, par. 83. Ayπca bkz AYM B. No : 2018/37392 ; AYM B. No :2019/20904 ; AYM B. No : 2020/3058 ; AYM B. No : 2014/4187 ; AYM B. No :2019/19606 ; AYM B. No : 2019/14643 ; AYM B. No : 2018/17312). Başvurucunun iddialarıve mahkumiyete dayanak altnan olgu ve deliller gözetildiğinde incelemenin suç öğeleri ve hükme temel alman deliller üzerinden yapilması gerekmektedir. Nitekim çoğunluk gerekçesindeki inceleme yöntemi de bu yönde olmuştur.

1I. Dosyada mevcut deliller karşısında suç tarihinde görevde bulunan sanığın da içinde olduğu üst düzey Silahlı Kuvvetler mensuplarının yetki alanlarında olmayan konularla 

meşgul oldukları, yetkilerini aştıkları, kðtüye kullandıkları, yurt sathında çeşitli kamu kurumlarındaki görevliler hakkında veriler topladıkları, özel hayatın gizliliğini ihlal edebilecek bilgiler elde ettikleri yöntinde çeşitli iddialar ve deliller bulunmaktadır. Fakat isnat edilen suç 'bükühmeti iskat suçu'dur. Bu suçım oluştuğuna yönelik olarak mahkemeyi kanaate götüren temel deliller BÇG'nin kurulup faaliyete geçirilmesi, Sincan'da tankların yürütülmesi, MGK Bildirisi ve Hükümetin istifa etmesi olgularından ibarettir.
12. 765 sayılı mülga TCK'nın 147. maddesinde müsnet suç; “TC. Icra Vekilleri Heyetini cebren iskat veya vazife görmekten cebren menedenlerle bunları teşvik eyliyenlere idam cezası hükmolumur." ifadeleriyle tanımlanmıştır. Suç, seçenek iki eylemle işlenebilmektedir. İīki bakanlar kurulunu cebren iskat suretiyle, ikincisi ise bakanlar kurulunu vazifesini görmekten cebren men etmek suretiyledir. Hareket öğesini cebir oluşturmaktadır.Cebir kavramının doktrinde “maddi cebir ve manevi cebri (tehdit)" ifade ettiği kabul edilmiştir" (Faruk Erem, TCK Şerhi Özel Hükümler, C. IL, Ankara 1993, s. 1067; A. Pulat Gözübtlyük, TCK Gözübüyük Şerhi, C. II, 5.B. s. I71). Öte yandan filin elverişliliği de maddi unsur kapsamındadir, Bu nedenle uygulanan cebrin suç oluşması için elverişli bir ağırlıkta olması da zorunludur. Maksadı gerçekieştirmek için yetersiz filler bu suçu oluşturamaz (Gōzübüyük, age. s. 170; aynı yönde Y. 9.CD. 12.5.1987, E. 87/739 - K.8725 I4). Cebir kavramının bu anlamı ve elverişlilik unsuru karşısında doktrin görüşlerinde de belirtildiği üzere fil salt elverişli maddi cebirle değil, elverişli manevi cebir yani tehditle de işlenebilmektedir. Bu suç kalkışma suçu niteliğinde düzenlenmemiştir. Icra hareketleri başlamış fakat sonuç elde edilememişse suçum tamamlanmadığı kabul edilmelidir. İcra başlangıcı sayılmayan amaca matuf hareketler ise cezalandırılmayan hazırlık hareketleridir.Buna karşın 5237 sayılı yürürlükteki TCK'nım 312. maddesinde aym suçun yeniden düzenlenmesi sırasmda hareket öğesi “cebir ve şiddet" olarak ve kalkışma suçu niteliğinde düzenlenmiştir. Ayrıca cebir ve şiddet unsurunun açıkça suçla korunan huknki değere yönelik olması zorunludur. Bu düzenleme uyarınca artık amaca yönelik olarak maddi cebir ve şiddet öğesini taşımayan eylemlerin bu suçu oluşturması söz konusu değildir. Öte yandan amaca yönelik hareketin elverişli olması da zorunludur. Lehe hükümlerin geçmişe yürürlüğü ilkesi uyarınca suç tarihindeki eylemde maddi cebir öğesi yoksa, eylemin bu suçu oluşturmayacağısonucuna ulaşimaldir,
I. Kanunilik ilkesi bakımından mahkemenin tartıştığı ilk husus cebir unsurunun varlığıdır. Bu unşurun kabult için hükümete yönelik bir cebir kullanılmalıdır. Cebrin amaçıhükümeti ortadan kaldırmak veya vazife görmesini Önlemek olmahdır. Dolayısıyla cebrin hükümete karşı kullanılmış olması da suçun unsurlarındandır. Mahkeme sanığın ve iştirak içinde olduğu belirtilen diğer sanikların Sinçan'da tank yürütme eylemlerinin cebir unsurunu oluşturduğunu kabul etmiştir. Yerel mahkeme tank yürütülmesi ile suçun icrai ve cebri hareketinin başladığım hareketin neticesinin ise 18 Haziran'da Başbakan'ı istifasıyla ortaya çıktığını kabul etmiştir. Bu durumda suç tanımındaki ikinci seçenek hareket (vazife görmekten cebren men) dışlanmuş ve olayda bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Eylemlerin suç tanımındaki ikinci seçenek harekete yöneldiği kabul edilseydi, bu kez hükumetin hangi görevden men edildiğinin ortaya konuiması gerekirdi. Kararda ilk seçenek hareket, yani hükümeti iskat fiili tartışılmıştır. Bu açıdan bakıldığında Mahkeme şu gerekçelerden hareket etmiştir : Genelkurmay Başkanlığı emri ile kurulan BÇG faaliyetleri ile başlayan hazırlık hareketleri tankların yürüttlüşü ile icraya dönüştürülmüş MGK kararlarınun oluşturduğu sürece yaylan baskı ile hükümetin istifa ettirilmesi sonucu elde edilmiştir.
14. Bu kabullerde iki büyūk sorun bulunmaktadır. İlki yerel bir belediyenin ułusal gazetelerde ve askeri bürokrasi çevrelerinde irticai olarak nitelenen faaliyeti ertesinde 

tankların caddede yürütülmesinin hükümete yönelik bir cebir oluşturup oluşturmayacağıdır.Tankların harekete geçirilmesi yerine göre elbette icra başlangıcı sayılabilir. Silahlı Kuvvetler içerisinde örgütlenmiş bir çetenin hükümeti devirmek amacryla harekete geçmesi ve bu kapsamda bir kısım silahlı örgüt üyelerinin ve emirleri altındaki unsurların ve tank birliğinin hüktimeti iskat amacına yōnelik olarak harekete geçirilmesi, caddelere çıkartılması (eylem bu aşamada bastırılsa dahi) süphesizdir kimaddicebrin kullanılmasına yönelindiğini ve hükümetin hedef alındığını gösterir. Bu yoruma ulaşmak için tankların hedefine ulaşmışolması gerekmez. Buna karşın filin doğrudan hükümeti iskat amacıyla yapıldığının söylenemediği koşullarda, başkentteki bir ilçenin bir caddesinde tank yürütüldüğü durumda,bu hareketle hükühmete baskı kurma amacının bulunduğu sonucuna ulaşıldığında dahi bu fiilde maddi cebrin tespiti mümkün görünmeyecektir.

15. Öte yandan sözü edilen cebrin icra hareketi niteliğinde sayılabilmesi için ulaşılmak istenen sonuç bakımından elverişli olması da zorumludur. Buna karşın tank yürütülüşünün htükümetin iskatı için elverişli olduğu görüşü temyiz Dairesinin ilgili paragrafinda yalnızca; "Hukumetin ilgasına/amaç suça matuf olduğuna ve sonuca elverişliliğinde tartişma bulunmayan 4.2.1997 günü Stncan ilçe merkezinde tankların yürütülmesi surettyle ortaya konan maddi cebrin mualaka doğrudan Başbakan veya hūkümet tyelerine tevcih edilmest gerekmez."şeklindeki soyut değerlendirmeden ve gazete manşetlerine yapilan atiflardan ibaret kalmıştır. Bir hareket amaca matuf ve muhatabına yönelmiş de olabilir fakat elverişlilik δğesi eylem tarihindeki olay şartlarında ve korunan hukuki değeri ihlal yeteneği bakımından değerlendirilir. Muhataba yönelmesi ve amaca yönelik olması elverişliliği kanıtlamaz, bunlar farklı kavramlardır. Başkent'in ilçesinde tank yürütülmesi olgusu doğrudur. Bununla birlikte tankların yürütüitş biçiminin, yerinin,saatinin, vb. objektif õzelliklerinin dikkate alınması durumunda eylemin doğrudan Hükümeti iskat etmeye elverişli maddi cebir-şiddet içermediği açıktır. Olaydan sonraki günler ve aylar içerisinde bðyle bir somucun doğmamasi da bunu teyit etmektedir.
16.Bu açıdan anılan eylemin manevi baskı oluşturduğu söylenebilirse de hükümeti iskat sonucu için maddi cebir teşkil etmediği ve elverişli unsurları taşımadığıgörülmelidir. Bu durumda maddi cebir niteliği bulunmayan eylemin hükümeti iskata elverişli manevi cebir oluşturup oluşturmayacağı tartışılabilir. Diğer bir anlatimla suç unsurunun varlığı bakımından doğrudan hükümeti iskat için maddi cebir yönünden elverişli olmayan bir eylemin manevi cebirle hükümeti iskate elverişli olduğunun ortaya konulması gerekir.Öncelikle tank yürütülmesi olgusundan sonra da Hükümetin 4 ay işbaşıda olduğu hatırlanmalıdır. Elverişli hareketin bulunması durumunda sonuçlarının görülmesi muhtemel olurdu. Eylemin zamana yayıldığı ve başka cebri eylemlerle somuca ulaşıldığı ileri sürülüyorsa, diğer cebri eylemlerin açıklanması gerekirdi, Fakat gerekçeli kararda gazete manşetlerine yansıyan bireysel açıklamalar ve yorumlar dışında ek bir cebri olgudan söz edilememektedir. Bu açıdan bakıldığında gerek 4 Şubat tarihindeki tank yürütme eyleminin,gerekse 28 Şubat tarihli MGK çalışmaları ve kararları (kararlarda başbakan ve bakanlar kurulu üyelerinin imzalarının da bulunduğu ve hükümetin anayasal-yasal yetkileri gözetildiğinde) ve akabindeki BÇG faaliyetleri basm bildirisi vb. olayların manevi baskryla hükümetin iskatı için elverişli olduğunun söylenmesi güçtür. Nitekim Hükümetin istifasıyaklaşık 4 ay sonra 18 Haziran'da gerçekleşmiştir. Bu olgu dahi mahkemenin ulaştığıkabulün maddi olayla uygun olmadığını ortaya koymaktadır. Kaldı ki elverişli manevi cebrin varlığı kabul edilse dahi maddi cebir bulunmadığı takdirde lehe hükümlerin geçmişe yürütülmesi ilkesi ve TCK madde 312'deki unsurlar (cebir ve şiddet) yönünden yine suçun oluştuğu söylenemeyecektir.


I7. Gerekçeli kararda nakledildiği üzere Başbakan istifasını; “Refah Partisi ve Doğru Yol Partist arasındakd Koaltsyon Protokolü'ne uygun olarak, bu btr yıllık süreden sonra Başbakanlığın Doğru Yol Partisi ne geçebllmest için yapmış olduğumuz taahhüde ve iki parti arasındakd mutabakata uymak üzere Başbakanlık görevinden istifa edtyorum"sõzleriyle açıklamıştır. Yine gerekçeli kararda görüldüğü gibi Doğru Yol Partisi Genel Başkanının açıklamaları da bu yönde olmuştur. Buma karşın gerekçeli kararın 3292-3293.sayfatarmda Meclis Genel Sekreterliğinde böyle bir belgenin olmayışından hareketle aksi sonuca ulaşilmiş ise de partiler arası protokolün Mecliste olmasının beklenen bir şey olup olmadığı tzerinde durulmamıştır. Şu durumda tank yürütülüşü ile hükümetin istifasıarasındaki illiyet bağını kuran ve samıklarca icra edilen elverişli nitelikteki cebri olay ve olgular mahkeme kararında gösterilememektedir. Gerekçeli kararda bu konuda dayanılan en Önemli gerekçe, bazı sanıkların süreçteki ifadeleri ile MGK Bildirisinde yer alan ve farklıanlamlarda yorumlanmaya müsait, irticai faaliyetlerin önlenmesine yönelik tedbirlere uyulmamasının "toplumda gerginliklere ve yaptirimlara neden olacağı" ifadesinden ibaret kalmaktadır. Suç öğelerinin varlığı bakımından yeterli olguların olmadığı ballerde aradaki boşlukların varsayımlarla doldurulması mahkeme kararlarında başvurulmaması gereken bir yöntemdir. Burada kullanılması gereken ilke in dubio pro reo ilkesidir. Öte yandan tank yürütülmesi eylemi cebir unsuru içinde görülse dahi akabinde veya yakın tarihlerde hükümetin lağvı veya istifası olmadığına göre eylemin l47. madde açısından teşebbūs halinde kaldığı kabul edilmeli iken, Htikümetin istifası ile diğer eylemler araşındaki illiyet bağını gösteren yeni cebri olgu ve deliller gösterilemeden filin tamamlandığı yolunda karar verilmiştir. Bu durum dahi suç unsurlarımın olaya uygulanmasında bariz hata yapıldığına işaret etmnektedir.

18. Sonuç olarak, hükme dayanak yapılan en Önemli olgu tankların yürütülüşüdür.Bu eylemin htikümeti doğrudan iskata elverişli olmadığı mahkemenin gerekçeli kararında da ifade edilmiş ve aradaki boşluğun tamamlanması adına sonraki bazı bilgi ve belgelerle iskat amacının varlığı ve eylemin devam ettiği gösterilmeye ve iliiyet bağı kurulmaya çalışılmıştır.Ne var ki başkentin bir ilçesindeki caddeden tank yürütülmesinin müsnet suçun oluşması için maddi cebir niteliğinde ve elverişli vasita olmadığı açık olduğu gibi mahkeme tarafindan tartışılan ve suçun oluştuğu kamstna ulaştıran bilgi ve belgeler (gerek tank yürütülüşt,gerekse BÇG faaliyetleri ve diğerleri) daha çok başka suçların işlendiğine işaret ediyor olabilir ise de hükümeti iskat suçunun cebir olgusumun (312. madde ile birlikte değerlendirildiğinde cebir ve şiddet unsurlarının) bulunduğu söylenememekte, amlan deliller suç unsurlarıın varlığı bakımından yeterli bulunmamaktadır.

19. Nitekim mahkemenin gerekçeli kararında da 4 Subat tarihli eylem sonrasında amaca yönelik cebir şiddet öğesinin varlığına ilişkin herhangi bir delil gösterilememekte,yalmızca manevi baskıya işaret eden bazı ifade ve açıklama gibi olgulardan söz edilmektedir.Gösterilen diğer olguların objektif olarak iskat sonucunu doğurmaya elverişli manevi cebir niteliğinde olmadığı da görülmektedir. Belirtilen nedenler karşısında hükümeti iskat suçundan verilen ve bariz takdir hatasına dayanan mahkumiyet kararının kanunilik kriterini karşıladığı sõylenemeyeceğinden suçta ve cezada kanunilik ilkesinin thlal edildiği sonucuna ulaşmak gerekmektedir.

20. Mahkememizin saym çoğunluğunun görüşüyle oluşturulan gerekçede ise mahkumiyet kararındaki değerlendirmelerin suç tanımıyla ve kuralın özüyle çelişmediği, bu durumda suçun unsurları itibarıyla oluştuğuna dair değerlendirmelerinin temelsiz, uyumsuz ve öngörülemez olmadığı biçimindeki soyut ve genel bir değerlendirmeyle aksi yönde bir 

sonuca ulaşılmıştır. Bununla birlikte açıkladığımız nedenlerle çoğunluk gerekçesine katılmamız mümkün olmamıştır. Bu noktada tekrar belirtelim ki ihlal olduğu yöntındeki görüşümüz, mahkemece sabit görülen hukuk dışına çıkışların başka bir suç oluşturmadığıanlamına gelmemektedir. Başka deyişle buradaki görüşümüz mahkumiyete konu olan hükümeti iskat suçu yönünden kanunilik ilkesinin olayda bulunmadığı kanısını ifade etmektedir.

21. Diğer taraftan alemi yargılanma (duruşma) hakkının ihlal edildiğine ilişkin yukarıda belirtilen gerekçelerle birlikte değerlendirildiğinde, kanun yolu sürecinde duruşma açılmaması ve hak ihlaline neden olunması karşısında usul güvenceleri bakımından davanun esasıyla ve suç unsurlarīyla ilgili tartışmaların kanuna uygun olarak yürütülmüş olduğunun söylenmesi de mümkün görünmemektedir. Belirtilen tüm bu nedenlerle suçta ve cezada kamunilik ükestnin ihlal edildiği görüşündeyim.

Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 

Başvuru Numarası : 2021/32082Karar Tarihi : 26/1/2023
KARŞIOY GEREKÇESİ
Aleni yargılanma hakkı yönünden sayın Hasan Tahsin Gökcan'ın karşıoy yazısmdaki gerekçelerle çoğunluk kararına katılmıyorum.

Oye Engin YILDIRIM