Konya Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2026-04-17

17 Nisan 2026 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 33227
YÖNETMELİK
Konya Büyükşehir Belediyesinden:
KONYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İMAR YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Konya Büyükşehir
Belediyesi sınırları içerisinde plan, fen, sağlık ve sürdürülebilir çevre
şartlarına uygun yapı ve yapılaşma ile projelendirmeye ve denetime ilişkin
usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, uygulama imar planı bulunan
alanları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 3/5/1985 tarihli
ve 3194 sayılı İmar Kanunu, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin altıncı kısmının dördüncü bölüm hükümleri
ile 3/7/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar
İmar Yönetmeliğinin 69 uncu maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasında yer alan tanımların yanı sıra bu Yönetmelikte
geçen;
a) Bazalı bina: İmar planında belirtilmemiş ise ana kitle üzerinde yükselen blok
veya aralarında yapı yaklaşma mesafesi bırakılan bloklar bulunan, ana kitle
saçak seviyesinden hesaplanan yükselen blokların kat sayısı, ana kitlenin
kat sayısı ile eşit veya daha fazla olan yapıyı,
b) Giriş takı: Bu Yönetmelik gereği kontrol
kulübesi yapılabilecek parsellerde, binalara 2.00 metreden fazla
yaklaşmayan ve parsel sınırına taşmayan kontrol kulübesi ile birlikte
tasarlanabilen, parselde ayrıca bir itfaiye aracı geçişine uygun giriş
yoksa yüksekliği ve genişliği itfaiye araçlarının parsel içerisine
erişimine uygun olan yüksekliği konut ve konut+ticaret kullanımlı
parsellerde 6.00 metreyi aşmayan diğer
yapılarda yüksekliği ilgili idaresi mimari estetik komisyonu tarafından
belirlenen sökülüp takılabilir hafif malzemeden yapılan parsel girişini
tanımlayan yapıyı (Araç girişi yapılanlarda, itfaiye aracı için net
yüksekliğin 4.60 metreyi geçiş alanı genişliğinin ise 4.00 metreyi sağlaması
gerekir.),
c) İstinat duvarı: Yol ve bitişik arsa kotlarını da
göz önünde bulundurarak, vaziyet planına işlenen, zemin çivili, ankrajlı,
kazıklı, keson (derin) kuyulu ve kademeli ve benzeri şeklinde uygulamaları
olan, farklı düzeydeki zeminlerde oluşan zemin etkilerini güvenlikle
karşılamada, zemini tabii şev açısından daha dik tutmak amacı ile inşa
edilen ve düşey veya düşeye yakın duvarı,
ç) Kanal kotu tutanağı (Altyapı durum belgesi): Pis
su ve temiz su tesisatının şehir şebeke suyu ve kanalizasyon ile
bağlantısının nasıl kurulacağını belirten, Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi (KOSKİ) tarafından onaylanmış proje veya raporu,
d) Kat terası: Ana kitle üzerinde yükselen
bloklardan arta kalan alan hariç bir alttaki kata göre geri çekilerek inşa
edilen katın önünde kalan ve üzeri açık olan, suyun tahliyesi için yeterli
eğim verilen, bulunduğu iklim bölgesine uygun ısı ve su yalıtımları
yapılan, kullanılmayan kat teraslarında çakıl, toprak, çim ve benzeri doğal
örtüler ile kaplanarak iklime uygun bitkilendirilebilen alanı,
e) Mevcut yapı: İnşa edildiği tarihte yürürlükte
olan plan ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yapı ruhsatı alınıp yapımı
devam eden veya yapımı tamamlanan yapı, bina, tesis ve işletmeyi,
f) Süs havuzu: Derinliği 0.50 metreyi geçmeyen ve
peyzaj öğesi olarak kullanılan havuzları,
g) Yeşil çatı: Binanın enerji performansını, hava
kalitesini ve kent ekolojisini iyileştiren, yağmur suyunun yarattığı
problemlere yenilikçi çözümler getiren, çim serilip, çiçeklerle
yeşillendirilebilen, küçük bitkilerle donatılabilen çatıları,
ğ) Yol kotu tutanağı: Parselin cephe aldığı
yolların varsa tretuvarları ile birlikte kotlarını ve gerekmesi halinde
arazi en kesitlerini kotları ile birlikte gösteren belgeyi (Mevcut yollarda
siyah kotların, ham yollarda ise mevcut kotlarla birlikte belediyesince
hazırlanan ve onaylanan yol projelerine göre bitmiş yolun kaplama üst
kotlarının [kırmızı kotlarının] gösterilmesi gereklidir.),
h) Yüzme havuzu: Bina dışında yapıldığında; bu
Yönetmeliğin bahçe mesafeleri ile ilgili hükümlerine uyulması kaydı ile
gerekli güvenlik ve sağlık önlemleri alınarak binalara bitişik olarak da
tasarlanabilen, konut alanlarında yapılması durumunda ticari olarak
kullanılmaması şartı ile yapılabilen havuzları,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel İlkeler
Genel
ilkeler
MADDE 5- (1) Genel ilkelere yönelik olarak Planlı Alanlar
İmar Yönetmeliğinin 5 inci maddesine uyulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Arsalara
İlişkin Hükümler
Parsel
büyüklükleri
MADDE 6- (1) İmar planında gösterilen çeşitli
bölgelerde imar planı ile getirilmiş farklı hükümler yoksa yapılacak
ifrazlarda, elde edilecek yeni parsellerin asgari ölçüleri; arazi meyili,
yol durumu, mevcut yapılar ve benzeri gibi mevkiin özellikleri ile bu parsellerde
yapılması mümkün olan yapıların ölçüleri ve yöresel ihtiyaçları da göz
önünde tutularak tespit olunur. Bu tespit sırasında ikinci, üçüncü ve
dördüncü fıkralarda belirtilen şartlar ihlâl edilemez.
(2) Parsel genişlikleri;
a) Konut ve ticaret bölgelerinde:
1) 4 kata kadar (4 kat dâhil) inşaata müsait
yerlerde:
Bitişik nizamda: 6.00 metreden,
Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + 6.00
metreden,
Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı +
(6.00) metreden,
az olamaz.
2) 5 kattan 9 kata kadar (9 kat dahil) inşaata
müsait yerlerde:
(1) numaralı alt bende göre belirlenen parsel
genişliğine ilave her kat için 60 santimetre eklenmek suretiyle bulunan
genişlikten az olamaz.
3) 10 veya daha fazla katlı inşaata müsait yerlerde:
Bitişik nizamda: (12.00) metreden,
Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + (12.00)
metreden,
Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı +
(12.00) metreden,
az olamaz.
b) Yalnız 1 katlı dükkân yapılacak ticaret ve küçük
sanayi bölgelerinde:
1) Bitişik nizamda: (5.00) metreden,
2) Blok başlarında: Yan bahçe mesafesi + (5.00)
metreden,
3) Ayrık nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı +
(5.00) metreden,
az olamaz.
c) Sanayi bölgelerinde, 30.00 metreden az olamaz.
ç) Akaryakıt istasyonlarında 40.00 metreden az
olamaz.
d) Konut dışı kentsel çalışma alanlarında, 40.00
metreden az olamaz.
e) Bu fıkradaki ölçülerin tespitinde, köşe başına
rastlayan parsellerde yol tarafındaki yan bahçe yerine, o yol için tayin
edilmiş ön bahçe mesafesi alınır.
(3) Parsel derinlikleri:
a) Konut ve ticaret bölgelerinde:
1) Ön bahçesiz nizamda: (13.00) metreden,
2) Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + (13.00)
metreden,
az olamaz.
b) Ticaret bölgelerinde (Yalnız 1 katlı dükkân
yapılması halinde):
1) Ön bahçesiz nizamda: (5.00) metreden,
2) Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + (5.00)
metreden,
az olamaz.
c) Küçük sanayi bölgelerinde:
1) Ön bahçesiz nizamda: (6.00) metreden,
2) Ön bahçeli nizamda: Ön bahçe mesafesi + (6.00)
metreden,
az olamaz.
ç) Sanayi bölgelerinde, 30.00 metreden az olamaz.
d) Akaryakıt istasyonlarında 40.00 metreden az
olamaz.
e) Konut dışı kentsel çalışma alanlarında, 40.00
metreden az olamaz.
(4) Parsel alanları, konut dışı kentsel çalışmaları
alanlarında 2000 m2’den az olamaz.
(5) Bu maddede belirtilmeyen parsel kullanım
fonksiyonlarının parsel büyüklükleri, yol durumu, mevcut yapılar ve bu
parsellerde yapılması mümkün olan yapıların ölçüleri göz önünde tutularak
ilgili idaresince tespit olunur.
(6) Parsel büyüklükleri hakkındaki hükümlere
uymayan arsalarda, yeni veya ilave yapı ruhsatı düzenlenemez. Ancak bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce imar uygulaması yapılmış olan
ve asgari parsel büyüklüklerine uymayan parsellerde; fen, sanat ve sağlık
kuralları ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun yapı yapılabilir.
(7) Köşe başı parsellerde; en az bir yönde minimum
parsel genişliği ve derinliği şartı aranır.
İfraz ve
tevhit
MADDE 7- (1) Parselasyon planı bulunan yerlerde, daha
sonra plan değişikliği veya revizyonu yapılması halinde bu planlar ile
belirlenen; umumi hizmet alanına isabet eden taşınmazlar ile imar
istikameti önünde kalan donatı alanları, kamu eline geçmeden tevhit ve ifraz
yapılamaz.
(2) Bir imar adasında, mevzuatına uygun
binalar dikkate alınarak ve yeni inşa edilecek binaların şematik konumu
çizilerek ada bazında etüt yapılıp, ada içindeki parsel dağılımının
yapıların estetiği ve sokak silüetini bozmayacak şekilde olduğu ortaya konulmadan,
ifraz ve tevhit işlemi yapılamaz.
(3) Mevcut haliyle yapılaşmaya elverişli olmayan
parsellere ilişkin olarak, ilgili idarenin tebliğ tarihinden itibaren 3 ay
içerisinde parsellerin maliklerinin kendi aralarında anlaşamadığı veya
tebligata cevap verilmediği takdirde resen tevhit ve ifraz yoluyla işlem
yapmaya ilgili idare yetkilidir.
(4) İmar planı ile mahreç aldığı yolu kapanan
ve imar adası ortasında kalan, yola cephesi bulunmayan parseller ifraz
edilemez.
(5) İmar planı ile kapanan yollarda kalan,
yola cephesi olmayan parsellere imar yoluna cephe sağlayacak şekilde arazi
düzenlemesi yapılmadan kapanan yollar, ifraz ve tevhide konu edilemez veya
ayrı bir parsel olarak değerlendirilemez.
(6) Taşkın, heyelan ve kaya düşmesi gibi afet
alanlarında bulunan sıhhi ve jeolojik mahzurları olan veya bunlar gibi
tehlikeli durumlar arz etmesi yüzünden imar planlarına veya ilgili
idarelerce hazırlanmış veya onaylanmış raporlara göre yapı yapılması
yasaklanan alanlar ifraz edilemez, bu gibi yerlerde arazi takviyesine matuf
tesisler harici yapı yapılamaz. Ancak;
a) Sadece bir kısmı yapılaşmaya yasaklanan
alanda kalan parsellerin yapılaşmaya uygun kısımları,
b) Bu fıkradaki nedenlerle ağaçlandırılacak
alan olarak gösterilen alanlarda kalan parsellerin yasaklamaya tabi olmayan
kısımları,
c) İmar planlarında özel mülkiyet içinde kalıp
tarım yapılacak alanların yasaklamaya tabi olmayan kısımları İl Tarım ve
Orman Müdürlüğünün görüşü alınarak,
ifraz edilebilir.
(7) Kademe hattı belirlenen yerlerde imar
planında aksine bir hüküm yoksa ifraz ve tevhit zorunlu değildir. Ancak
kademe hattı belirlenen imar parsellerindeki ifraz ve tevhit talepleri
kademe hattı dikkate alınarak gerçekleştirilir.
(8) Çeşitli kamu ve hizmet tesislerinin
yapılması için gereken kamulaştırmalar yüzünden bu hizmet ve tesisler için
lüzumlu parçalara ayrılmasını sağlamak üzere yapılacak ifrazlar bu
Yönetmelikteki ifraz şartlarına tabi değildir.
(9) Aynı yapı nizamı ve kullanım kararına sahip parsellerin
tevhit edilmeleri halinde uygulama imar planında; tevhit sonrası elde
edilen parselin taban alanı ve katlar alanı, tevhit öncesi parsellerin ayrı
ayrı hesaplanan taban alanları ve katlar alanları toplamını geçemez. Plan
üzerinde ölçüsü belirlenmiş blok nizamında olan parsellerin tevhidi
halinde, tevhit öncesi parsellerin blok ölçüsü ile belirlenmiş inşaat alanı
hakları toplamı aşılamaz.
(10) Yapı nizamı veya kullanım kararı
birbirinden farklı parseller ve farklı yollardan cephe alan ara parseller ile
imar planında ifraz hattıyla birbirinden ayrılan parseller tevhit edilemez.
Ancak bitişik nizam parsellerde, kat sayısı ve imar planı ve bu Yönetmelik
ile belirlenen parsel kullanım kararlarının aynı olması şartı ile farklı
yollardan cephe alan ara parsellerin tevhidine, ada bazında oluşacak
teşekkülat, sokak silüeti ve yapı düzenini bozmaması, ada içi boşluğu
bölücü nitelikte olmaması ve tevhid sonrası açığa çıkan kat kazanılmaması
şartı ile parsellerin yapılaşma koşulları dikkate alınarak ilgili idaresi
izin vermeye yetkilidir.
(11) İmar adasındaki aynı veya farklı yapı
nizamı bulunan parsellerin bahçelerinin daha etkin kullanılabilmesi
amacıyla; ilgili parsel maliklerinin muvafakati alınmak, her bir parsel
sınırı korunmak ve bu sınırlara göre planda verilen yapılaşma koşulları
ayrı ayrı uygulanmak kaydıyla, tevhit koşulu olan kot ve cephe
sınırlamalarına bakılmaksızın ve parseller tevhit edilmeksizin vaziyet
planı idarece onaylanarak ve tapuda beyanlar hanesine şerh düşülerek açık
veya tamamen gömülü olmak ve dilatasyonla ayrılmak kaydıyla kapalı,
ortak otopark uygulaması yapılabilir.
(12) Aynı yoldan cephe alan ve aralarında
3.50 metre ve daha fazla kot farkı bulunan imar parsellerinin tevhidi
halinde parsellerin bitiştiği sınırda bu Yönetmeliğe göre kademe yapılması
ve kat adedinin ve bina yüksekliğinin, her kademenin kendi içinde değerlendirilmesi
zorunludur.
(13) Maliklerinin talebi üzerine mevcut
bitişik parsellerde, uygulamayı kolaylaştırmak ve birbirleri ile olan sınırlarının
düzeltilmesine yönelik ifraz ve tevhit işlemlerinde, parsel sayısı
değiştirilmemek kaydıyla, bu Yönetmelikte bahsedilen asgari ifraz şartları
aranmaz.
(14) Uygulama imar planı ile farklı kat adedi
veya yükseklik getirilmiş imar parselleri tevhit edildiği takdirde tevhit
edilen parsellere verilen yükseklik değerleri aşılamaz, tevhit edilen
parsellerin kesiştiği sınırda plan kararına uygun kademe yapılır.
Parsele
ilişkin hükümler
MADDE
8- (1) Parselasyon planına
göre müstakil yapı yapılmasına müsait tapuya tescilli imar parseli oluşması
ve mülkiyet değişikliği olmaması halinde; yapılaşma için, parselasyon
planının tamamının tapuya tescil şartı beklenmez.
(2) Parsel büyüklükleri hakkındaki hükümlere
uymayan arsalar mevzuat hükümlerine göre yapı yapılmasına müsait hale
getirilinceye kadar veya bu mümkün olmadığı takdirde kamulaştırılıncaya
kadar, bu parsellerdeki mevzuatına uygun yapılmış mevcut yapıların olduğu
gibi kullanılmasına, tadilatına veya imar planına aykırı olmamak kaydıyla
işlev değişikliğine izin verilir.
(3) Tamamı umumi hizmetlere ayrılan yerlere
rastlayan veya kalan parçası plan ve bu Yönetmelik hükümlerine göre yapı
yapılmasına müsait olmayan arsalar, kamulaştırılıncaya kadar sahipleri
tarafından olduğu gibi kullanılmaya devam olunur.
(4) Her iki yanındaki komşu parsellerin mevzuatına
uygun olarak yapılaşmış olması veya bir
tarafındaki komşu parselin mevzuatına uygun olarak yapılaşmış ve diğer
tarafında plana göre yol veya kamusal alan bulunması nedeni ile müstakil
kalan ve asgari parsel büyüklüklerine uymayan parsellere; fen, sanat ve
sağlık kuralları ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun yapı
yapılmasına izin verilir.
(5) İmar planında yapı nizamı belirlenmeyen
hallerde ayrık nizam uygulanır.
(6) İmar planlarında spor ve oyun alanları, sosyal
ve kültürel tesis alanı, ibadet yeri, resmi kurum alanı, eğitim alanı ve sağlık
tesisleri alanı, belediye hizmet alanı olarak ayrılmış ancak yapılaşma
koşulları belirlenmemiş parseller için ayrık yapı nizamı şartlarında kat
sayısı 3’ü, KAKS (Emsal) 0.90’ı
geçmemek şartı ile plan notları ve bu Yönetmeliğin ilgili diğer hükümlerine
göre uygulama yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yapılaşmaya
İlişkin Hükümler
Yol
genişliklerine göre bina kat adetleri
MADDE 9- (1) 1/10/2017 tarihinden önceki mevcut
uygulama imar planlarında kat adetleri veya bina yükseklikleri
belirtilmemiş parsellerde;
a) Bina yükseklikleri, 28 inci maddede katın
bulunduğu konuma göre ayrı ayrı belirtilmiş olan azami kat yüksekliklerinin
aşağıda belirtilen kat adetleri ile çarpımı ile bulunan toplam yüksekliği
aşmamak üzere belirlenir:
İmar Planına
Göre En Çok Kat
Adedi
Yol
Genişliği (metre) (Bodrum
Hariç)
Yol
Genişliği ≤ 7.00 2
7.00< Yol
G. ≤ 10.00 3
10.00<
Yol G.≤ 12.00 4
12.00<
Yol G.≤ 15.00 5
15.00<
Yol G.≤ 20.00 6
20.00<
Yol G.≤ 25.00 8
25.00<
Yol G.≤ 35.00 10
35.00<
Yol G.≤ 50.00 14
50.00<
Yol Genişliği 17
b) Bu maddenin uygulanmasındaki yol genişlikleri,
parselin ön cephesinde yer alan yolun planda belirtilen genişliği veya
planda belirtilmemiş ise ön bahçe, yeşil alan, refüj, meydan, otopark,
demiryolu, su kanalı gibi unsurları içermeyen yolun genişliği esas alınır
ve yollardaki kısmi genişleme ve daralmalar dikkate alınmaz.
c) Kat adetleri, binanın kot aldığı noktaya göre
hesaplanır. Ancak artan kat yüksekliğinden faydalanılmak suretiyle binanın
hiçbir cephesinde bodrum katlar hariç kat sayısı artırılamaz. İmar
planlarında gösterilen bina yüksekliklerinin veya kat adetlerinin
birbirlerine tahvillerinde veya neye tekabül ettiklerinin tespitinde bu
esaslar ile binanın kot aldığı noktaya en fazla 1.2 metre eklenmek
suretiyle belirlenen subasman kotu dikkate alınır.
Binalara
kot verilmesine ilişkin esaslar
MADDE 10- (1) İmar planlarında aksine bir hüküm bulunmaması
halinde yoldan kotlandırma esastır.
(2) Kot alınan noktanın tespitinde mevzuatına
uygun olarak yapılaşmış sokağa cepheli mevcut teşekkülatın subasman
kotları ve gabarileri belirtilerek hazırlanan sokak silueti dikkate alınır.
(3) Bir parselde birden fazla bina yapılması
durumunda, arazi yapısına ve yollara uyumlu kotlandırma yapmak için, ilgili
idarenin imar birimince onaylanacak vaziyet planına göre her bina için
kendisine yakın yoldan veya tabii zeminden kotlandırma yapılır.
(4) Viyadük, köprü gibi parsele giriş çıkış
yapılamayan yerlerden, parklardan ve parsele bitişik olmayan yollardan
binalara kot verilemez.
(5) Tabii zeminden kotlandırma ile
kademelendirme işlemlerinde ada bazında değerlendirme yapılır.
Yoldan
kotlandırma
MADDE 11- (1) Binalara parselin kot aldığı yol
cephesinin bina köşeleri hizasındaki en yüksek tretuvar seviyesinden kot
verilir. Ancak; bu kotu aşmamak
kaydıyla yapılaşma düzeni, yapı nizamı, kullanım amacı ve cephe alınan
yollardaki silüete göre kot alınacak noktanın tespitinde ilgili idare
yetkilidir.
(2) Tretuvar seviyesi, kırmızı kota göre
belirlenen yol seviyesinin 0.18 metre üstü olarak kabul edilir.
(3) Kotlandırma yapılması için, yolun
yapımının tamamlanmış olması veya yol projesinin onaylanarak kırmızı kot
çalışmasının yapılması zorunludur.
(4) Henüz oluşmamış yollarda kot talebi
halinde bordür/tretuvar üst seviyesi, ilgili idare tarafından 10 iş
günü içerisinde hazırlanacak projeye göre belirlenir.
(5) Parselin kot aldığı yolun eğiminden dolayı
zemin kat taban kotunun kot alınan noktaya göre en fazla 3.50 metre
yükseldiği noktalarda binalarda kademe yapılması mecburidir. Her kademenin
kendi hizasındaki en düşük bordür kotundan itibaren yüksekliği en çok 3.50
metre olmak zorundadır. Kademelendirme, kot aldığı noktaya göre olması
gerekli saçak seviyesi dikkate alınarak üst katlarda da yapılır.
(6) Kademelendirmede her kademe, cephe boyunca 6.00
metreden aşağı olamaz. Son kademenin 6.00 metreden az olması durumunda bir
önceki kademe seviyesine uyulur. Ayrıca her kademedeki bina yüksekliği imar
planı ile belirlenen saçak seviyesini geçemez.
(7) Yoldan kotlandırılan binalarda yoldan
düşük olan parsellerin arka köşe noktalarının en düşük yol kotundan 3.50
metreden daha fazla kot farkı olması durumunda bina derinliği boyunca
beşinci ve altıncı fıkralardaki kademelendirme esaslarına göre kademelendirilir.
(8) İkili blok yapılacak parsellerde
kotlandırma, iki parselin birleştiği noktadaki kaldırım üst kotundan
yapılır.
(9) % 20’den fazla eğime sahip yollarda;
bitişik veya blok nizam uygulanacak yerlerde bina cepheleri toplamı 12.00
metreden düşük olan ara parsellerde bina kotları, bina köşe hizalarındaki
en yüksek yol kotundan verilir.
(10) 30.00 metre ve altında olan bina cephe ve
derinliklerinde, talep edilmesi halinde; bu maddedeki hükümlere göre
yapılması gerekli olan kademe sayısı kadar bina üst katlarında, binanın
kademe yapılması gerekli olan cephelerinden her bir kademe için bir alt
kata göre en az 6.00 metre geriye çekilmek suretiyle de kademe uygulaması
yapılabilir.
(11) Tasarımı gereği özellik arz eden, teknik ve
fonksiyonu gereği kademe yapılması mümkün olmayan, sağlık tesisleri, resmi
binalar, ibadet yerleri, spor tesisleri, sinema, tiyatro, müze, kütüphane,
konferans salonu ve kültür merkezlerinin, kademelendirme ve
kotlandırılmasına ilişkin hususlar ilgili imar biriminin etüdü ve ilgili
idaresi mimari estetik komisyonunun kararına göre yapılır.
Tabii
zeminden kotlandırma
MADDE 12- (1) Bir yola cepheli veya birden fazla yola
cepheli olup, üzerinde birden fazla yapı yapılması mümkün olan parsellerde
veya arazinin meyilli (yüzde onbeşi aşması halinde) olması durumunda veya
parselin tabii zemini yoldan yüksek ve ön bahçe mesafesi 10.00 metre veya
daha fazla veya parselin tabii zemini yoldan aşağıda ve ön bahçe mesafesi
12.00 metre veya daha fazla ise, yapılaşma düzeni, mevcut teşekkülat ve
sokak silüeti dikkate alınarak ilave kat kazanılmaması şartı ile her
binanın köşe kotlarının aritmetik ortalaması alınarak tabii zeminden veya
yoldan kot verilmesinde ilgili idaresi yetkilidir.
(2) Bina köşe kotlarının aritmetik
ortalamasının yola göre 3.00 metreden yüksek olması durumunda, tabii zemin
kotu, ilgili idarenin imar birimince yapı adasının tamamının bu madde
hükümleri çerçevesinde etüt edilmesi ile belirlenir.
(3) Bir yola cepheli veya birden fazla yola
cepheli olup, üzerinde birden fazla yapı yapılması mümkün olan parsellerde
kot, her binanın köşe kotlarının aritmetik ortalaması alınarak bulunur.
Ancak, yola nazaran 3.00 metreden yüksek olan parsellerde, tabii zemin kotu
ilgili idarenin imar birimince yapı adasının tamamının kotlandırmaya
ilişkin hükümleri çerçevesinde etüdü ve bunun ilgili idare encümenince
kabulü ile yapılır.
(4) Tabii zeminden kotlandırmada, ± 0.00 kotu
binanın köşe kotlarının aritmetik ortalaması alınarak bulunur.
Köşe başı
parsellerde kotlandırma
MADDE 13- (1) Köşe başı parsellerde kotlandırma aşağıdaki
şekilde yapılır:
a) Yolların farklı genişlikte olduğu durumda geniş
yoldan, yolların aynı genişlikte olduğu durumlarda ise, yolların kesiştiği
tretuvar üst seviyesinden yolun siluetleri açısından ilgili idaresince
değerlendirilerek kotlandırma yapılır.
b) Bu binalarda 11 inci maddenin beşinci ve altıncı
fıkralarındaki esaslara göre cepheleri ve derinlikleri boyunca
kademelendirme yapılarak düşük kottaki yol için belirlenen bina
yüksekliklerine uyulur.
İki yola
bakan ara parsellerde kotlandırma
MADDE 14- (1) Parselin cepheli olduğu yollar arasında
kot farkı bulunması halinde düşük kottaki yol ve yüksek kottaki yolun
silüetleri açısından ilgili idaresince değerlendirilerek kotlandırma
yapılır.
(2) Bu binalarda 11 inci maddenin beşinci ve
altıncı fıkralarındaki esaslara göre cepheleri ve derinlikleri boyunca
kademelendirme yapılır.
Bahçe
tesviyelerine ilişkin esaslar
MADDE 15- (1) Tabii zemin veya tabii zemin kotuna göre
düzenlenmiş tesviye zemin hiçbir şekilde bağımsız bölüm oluşturmak
maksadıyla hafredilemez.
(2) Yol cephelerinin otopark olarak düzenlenmesi
halinde otopark alanları yol kotuna göre tesviye edilir.
(3) Ön, yan ve arka bahçeler ile kademelerin,
birbiri ile veya yol ile bağlantısını sağlayacak merdiven veya rampa
düzenlenir.
(4) Bahçe tesviyelerinde oluşacak kademelerde
çevre binaların, parseldeki binanın ve bahçelerdeki yaşam alanlarının
güvenliğini sağlayacak şekilde, arazinin doğal yapısını bozmadan,
teraslandırma yapıldığında teraslar arasında en fazla 2.00 metre kot farkı
yapılarak istinat duvarı ve benzeri uygulamalar mühendislik esaslarına göre
projelendirilerek yapılır.
(5) Bir parselde birden fazla yapının
bulunduğu veya birden fazla parselin bütünleşik olarak projelendirildiği
durumlarda, parsel sınırı ile bina cephesi arasında kalan kısımlar, ön
cephe, arka cephe ve yan cephelerin tesviye hükümleri esas alınarak otopark
giriş çıkışlarını sağlamak şartıyla kendi içerisinde kademelendirilerek
tesviye edilebilir.
(6) Bahçe tesviyelerinde engelliler için
erişilebilirlik standartlarına uygun düzenlemelerin yapılması zorunludur.
Vaziyet planında, yapılan tesviye ve kademe uygulamalarının kot, ölçü ve
detayları gösterilir.
(7) Bahçe girişinden bina girişine kadarki
güzergâhta yer alan eğimlerin %5’ten fazla olması durumunda öncelikle 30
uncu maddede yer alan ölçü ve özelliklerde rampa düzenlenir. Rampa
yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda erişilebilirlik mevzuat ve
standartlarına uygun diğer tedbirler alınır.
(8) Parselde birden fazla bina yapılması
halinde, arazi tanzim şekli; plan notları ve bu maddedeki tesviyelerle
ilgili hükümler doğrultusunda ilgili idare imar birimince tespit edilir.
Ön
bahçelerin tesviyesi
MADDE 16- (1) Yoldan kot alan parsellerde;
a) % 15’ten daha az eğimli bir yola cephesi bulunan
parsellerin yol cephesinde, parsel sınırı ile bina cephesi arasında kalan
kısımlar komşu parsel sınırına kadar yol eğimine göre kaldırım seviyesinde
tesviye edilir.
b) % 15’ten fazla eğimli bir yola cephesi
bulunan parsellerde, parsel sınırı ile bina cephesi arasında kalan kısım,
yaya kaldırımı ile uyumlu olmak ve kademeler arasında en çok 0.175 metre
kot farkı olmak üzere tesviye edilir.
(2) Bina yol cephe hatları ile yollar arasında
kalan bahçeler yola doğru en fazla % 5 meyil verilerek tesviye edilir.
(3) Köşe başı parsellerin yol cepheleri bina
cephe hattı boyunca, komşu parsel sınırına kadar yaya kaldırımı eğimince
tesviye edilir.
(4) Otopark giriş eğimleri, istinat duvarı,
korkuluk ve benzeri gerekli güvenlik tedbirleri alınmak ve ilk 3.00 metresi
% 8 eğimi geçmemek kaydıyla parsel sınırından itibaren başlatılabilir.
(5) Otopark rampaları ön bahçeler boyunca yola
paralel yapılamaz. Ancak birden fazla yola cepheli parsellerde zorunlu
hallerde bodrum seviyesine inen otopark rampaları yol cephelerine en fazla
1.50 metre yaklaşılması ve gerekli güvenlik önlemlerinin alınması koşulu
ile yola paralel yapılabilir.
Yan
bahçelerin tesviyesi
MADDE 17- (1) Arka bahçe tesviye kotunun ±0.00
kotundan düşük olduğu durumlarda; yan bahçelerde, ön ve arka bahçeler
arasında uyum sağlayacak şekilde ve hiçbir biçimde arka bahçe tesviye
kotunun altına inilmemek koşuluyla tesviye yapılabileceği gibi kademelendirme
de yapılabilir.
(2) Arka bahçe tesviye kotunun ±0.00 kotundan
yüksek olduğu durumlarda; yan bahçelerde, ön ve arka bahçeler arasında uyum
sağlayacak şekilde ve hiçbir biçimde ±0.00 kotunun altına inilmemek
koşuluyla tesviye edilebileceği gibi kademelendirme de yapılabilir.
(3) Köşe başı parsellerin komşu parsele bitişik yan
bahçelerinde, komşu parsellerin arka bahçelerinin arka bahçe tesviye
kotlarının ve ±0.00 kotunun altına inilmemek koşuluyla tesviye
edilebileceği gibi kademelendirme de yapılabilir.
Arka
bahçelerin tesviyesi
MADDE 18- (1) Tabii zemini ±0.00 kotunun üstündeki arka
bahçe zemini bu kota kadar kazılabilir. Ancak, kayalık zeminlerde veya
parsel arka sınırındaki ortalama tabii zeminin +2.00 kotundan yukarıda
olması halinde, gerekli önlemler alınarak bina arka cephesinden itibaren
3.00 metrelik şeridin tesviyesi ile yetinilir.
(2) Tabii zemin kotu ±0.00 kotunun altında
kalan arka bahçelerde bina köşelerinden en düşük kottakinin seviyesine
kadar kazı yapılabilir. Parselin en düşük arka köşe noktası ile binanın en
düşük arka köşe noktası arasındaki kot farkının 1.00 metreden fazla olması
durumunda, bina arka cephesinden 3.00 metreden itibaren en düşük kot
seviyesinin altına düşülmemek şartıyla, yan bahçeler ve komşu parseller ile
uyumlu tesviye ve kademelendirme yapılmasında idarenin ilgili birimi
yetkilidir.
(3) Arka bahçelerde 2.00 metreden fazla
olmamak ve (±0.00) kotunu geçmemek koşuluyla dolgu yapılabilir.
Parsel
kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları
MADDE 19- (1) Parsel kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma
koşullarına ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 19 uncu
maddesi uygulanır.
Taban
alanı
MADDE 20- (1) Taban alanına ilişkin olarak Planlı Alanlar
İmar Yönetmeliğinin 20 nci maddesi uygulanır.
Katlar
alanı
MADDE 21- (1) Katlar alanı; bodrum kat, asma kat, çatı
arası piyesi ve açık/kapalı çıkmalar dâhil, kullanılabilen bütün katların,
katlar alanına dâhil edilmeyen alanları çıktıktan sonraki alanları
toplamıdır. Kullanılabilen alanlar deyiminden; konut, işyeri, eğlence ve
dinlenme yerleri gibi oturmaya, çalışmaya, eğlenmeye, dinlenmeye veya
ibadet etmeye ayrılan alanlar anlaşılır.
(2) Tamamen toprağın altında kalması
nedeniyle; 22 nci madde uyarınca emsal hesabına konu edilmeyen alanlar ile
kat adedine konu edilmeyen katların hiç bir cephesi kazı ve tesviye
yapılarak açığa çıkarılamaz.
(3) Emsal hesabına dâhil edilmeyen alanlar,
proje değişikliği ile imar planındaki veya bu Yönetmelikle belirlenen emsal
değerini aşacak şekilde emsal hesabına konu alan haline getirilemez,
müstakil bağımsız bölüm haline dönüştürülemez ve kat mülkiyeti tesis
edilemez.
(4) Uygulama imar planında emsal verilmeyen
parsellerde katlar alanı, planla veya bu Yönetmelikle belirlenen; taban
alanı katsayısı ile kat adedinin çarpılmasıyla hesaplanır.
(5) Emsal hesaplanırken;
subasman seviyesi hariç açığa çıkmayan ve emsal hesabına konu olmayan
alanlardan oluşan bodrum katlar dışındaki diğer katlarda alan hesaplarına
dâhil edilmeyen kullanımların (boşluk alanları) net alanları dikkate
alınır.
Katlar
alanı hesabına dâhil edilmeyen kullanımlar
MADDE 22-
(1) Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin sekizinci
fıkrasında belirtilen esaslar dahilinde; %30 hesabı dahilinde emsal
harici olan alanlar;
a) Taban alanına dâhil edilmeyen kullanımlar,
b) Bağımsız bölüm olarak düzenlenmeyen veya
bağımsız bölümün eklentisi niteliği taşımayan, yapının ana taşıyıcı
sistemleri ile bütünleşik olmayan, bahçe alanının % 10’unu geçmeyen;
kameriye, sundurma ile açık havuzlar,
c) 20.00 m²’yi geçmeyen kontrol veya bekçi,
güvenlik kulübeleri,
ç) Asgari ölçülerdeki; asansör boşlukları,
ışıklıklar, çöp ve atık ayrıştırma bacaları, hava bacaları ve şaftların
subasman seviyesinin üstündeki kısımları,
d) Üstü sökülür-takılır hafif malzeme ile örtülü
açık oturma yerleri,
e) Bu Yönetmelik uyarınca yapılması zorunlu olan
kapıcı dairelerinin her birinin 75 m²’si,
f) Atrium ve galeri boşlukları,
g) Bodrum kat haricinde diğer katlarda yapılan
ortak alan niteliğindeki asgari ölçülerde mescit ve müştemilatı,
ğ) Bodrum kat haricinde diğer katlarda yapılan bina
için gerekli minimum sığınak alanı,
h) Bodrum kat haricinde diğer katlarda yapılan
ortak alan niteliğinde olan ve ortak alandan giriş yapılan, ticari amaç
içermeyen, çocuk oyun alanları ve çocuk bakım üniteleri, (yapıların
ihtiyacını karşılayacak ortak tek mekan düzenlenmesi) binanın emsal hesabına
konu alanın % 3’ünü aşmaması şartıyla toplamda konutlarda en çok 100 m²’si,
konut dışı yapılarda 200 m²’si,
ı) Binanın ihtiyacı olan zorunlu otopark alanının
binanın bodrumunda veya bahçesinde karşılanamadığı veya bodrum katı
bulunmayan binalarda, bodrum kat haricinde diğer katlarda yapılan zorunlu
otopark alanları,
i) Yapı yüksekliği 60.50 metreden fazla olan binalar
ile özelliği gereği tesisat katı oluşturulması zorunlu binalarda sadece
tesisat için oluşturulan tesisat katları,
j) Bina veya tesise ait olan ısıtma, soğutma,
tesisat alanı, su sarnıcı, havalandırma sistemleri, haberleşme sistem
bacası ve odasının ve enerji verimliliği sistemlerinin bulunduğu alanlar,
arıtma tesisi, gri su toplama havuzu, yakıt ve su depoları, trafolar,
jeneratör, ısı merkezi, enerji odası, kömürlük, eşanjör ve hidrofor
bölümleri,
k) Hayvancılık projelerinde ve enerji tesislerinde
üzeri açık tabii zeminden itibaren yüksekliği 2 metreyi aşmayan slaj
deposu, gübre çukuru, karıştırma tank ve depolama havuzları ve benzeri
tesise ait yardımcı üniteler,
l) Subasman seviyeleri hariç bütün cepheleri
toprağın altında kalan bodrum katlarda ve yapıların çatı aralarında yer
alan, tek başına bağımsız bölüm oluşturmayan, bir bağımsız bölümün
eklentisi olmayan, ticari amaç içermeyen, sadece binada oturanların
kullanımına yönelik, toplamda emsal hesabına konu alanın % 5’ini ve 1000
m²’yi geçmeyen ortak alan niteliğindeki yönetim ve toplantı odaları, spor
ve sosyal mekânlar,
m) Subasman seviyeleri hariç bütün cepheleri
tamamen toprağın altında kalan bodrum katlarda yer alan, tek başına
bağımsız bölüm oluşturmayan, ait olduğu bağımsız bölüm brüt alanını aşmayan
ve ait olduğu bağımsız bölümün 1/3’ünden az yapılamayan depo amaçlı
eklentiler,
n) Kat ve ara sahanlıkları dâhil açık veya kapalı
merdiven evi, bağımsız bölüm net alanının %20’sini geçmemek kaydıyla;
sökülür-takılır-katlanır (dikey veya yatay) cam panellerle kapatılmış
olanlar da dâhil balkonların bina cephe hattı içerisinde 1.50
metre derinliğindeki kısımları ve açık çıkma şartlarını taşıyan kısımları
dahil parapet ucuna kadar derinliği toplam 280 cm’yi geçmeyen kısmının,
o) Taşıyıcı sistemi kesme taş yığma bina
olarak tasarlanan zemin dâhil 3 katı geçmeyen geleneksel mimari öğeler
barındıran yapıların statik tasarım gereği düşey taşıyıcılar da
bulunabilen ve bağımsız bölüm net alanının %20’sini geçmeyen balkonları, bu
yapıların geleneksel mimari öğesi olan; bahçe ile irtibatı olup
gerektiğinde basamak ile çıkılan, binanın girişi ile beraber ya da çıkma
veya balkon altında yer alabilen, düşey taşıyıcılar ile desteklenen üst
örtüye sahip olabilen taşlık, dış sofa veya eyvan alanları,
ö) Çatı piyeslerinde yer alan bağımsız bölümlere
ait çatı terasları,
p) Ortak alan niteliğindeki kullanılan teras
çatılar,
r) Subasman seviyeleri hariç açığa çıkmayan bodrum
katlarda ve çatı aralarında mimari projesinde belirlenen ortak kullanım
alanları,
s) Konutlarda
dış cepheyle bitişik olmaksızın, yapı kitlesi içerisinde tertiplenen, ortak
kat holü ile irtibatlı, diğer mekanlardan bölme elemanları ile ayrılarak
oluşturulan her bağımsız bölüm için net alanı 6 m²’yi aşmayan mimari
projesinde belirlenen ortak kullanım alanları,
ş) Bitişik nizam veya birden fazla parsele oturan
blok nizam parsellerde ön bahçede otoparkın sağlanamaması durumunda bina
içinden en az 2.75 metre genişliğinde geçiş yolu düzenlenerek arka bahçede
otopark tanzim edilebilmesi için bina kütlesi içerisinde tabii veya tesviye
edilmiş zemin kotunu aşmayan arka bahçeye geçiş için kullanılan asgari
ölçülerdeki ortak alan,
t) En az 75 adet konut bulunan parsellerde bodrum
ve/veya zemin katlarında yer almak veya 5000 m²’den büyük parsellerde istenildiği
takdirde bağımsız müstakil bir bina olarak düzenlenmek, taban alanına dahil
edilmek üzere; en fazla bir bodrum ve zemin kattan ibaret, toplamda emsal
hesabına konu alanın %5’ini ve 1000 m²’yi geçmeyen, bağımsız bölüm
oluşturmayan, ticari amaçla kullanılmayan siteye ait ortak spor salonu,
toplantı odası ve sosyal tesisler,
u) Tek bağımsız bölümlü fabrika, kültür merkezi,
spor tesisi, otel, yurt, sağlık tesisi, eğitim tesisi, dini tesis ve
benzeri yapıların bodrum katlarında, ticari amaç içermeyen, yapının
ihtiyacına yönelik olarak yapılacak; çamaşırhane, mutfak, revir, teknik
servis hizmetleri, spor mekanları ve benzeri müştemilat
niteliğindeki alanlar,
katlar alanına dâhil edilmez.
Bahçe
mesafeleri
MADDE
23- (1) Uygulama imar
planında, aksine bir hüküm bulunmadığı durumlarda bahçe mesafeleri;
a) Ön bahçe ve yol kenarına rastlayan bahçe
mesafeleri ile kamusal alanlara komşu olan bahçe mesafeleri en az 5.00
metredir.
b) Yan bahçe mesafesi en az 3.00 metredir.
c) Arka bahçe mesafesi en az 3.00 metredir.
ç) 1/10/2017 tarihinden önce mevcut planlarla
oluşmuş imar planında bitişik veya bitişik-blok nizam olan ve planda
yapılaşma koşulları belirlenmemiş olan parsellerde; arka bahçe mesafesi hiç
bir yerde arka bahçe sınırına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak şartı ile
bina yüksekliğinin yarısıdır.
d) 10.00 metreden daha az çıkan bina derinlikleri
arka bahçe mesafesi 2.00 metreden az olmamak üzere 10.00 metreye kadar
çıkarılabilir. Köşe başına rastlayan parsellerde bina derinliği parselin
yüz aldığı yollar üzerindeki komşu parsellere verilecek derinliklere göre
belirlenir.
e) Yan ve arka bahçe mesafeleri; tabii veya
tesviye edilmiş zeminin üzerinde kalan bodrum katları da dâhil, dörtten
fazla katlı binalarda 4 katın üzerindeki her kat için 0.50 metre artırılır.
Bu hüküm parsellerin park alanına komşu cephelerinde uygulanmaz.
f) Yan ve arka bahçe mesafelerinin hesabında
dikkate alınacak kat adedi o cephede kısmen veya tamamen tabii veya tesviye
edilmiş zeminin altında kalan katlar hariç diğer katların toplam
yüksekliğinin üçe bölünmesi ile bulunur. 2.50 metreyi aşan artık değerler 1
kat adedine tekabül eder.
g) Bina yüksekliği hesabında, arkasında
kullanılan hacim oluşturulmamış istinat duvarları yükseklik hesabına dâhil
edilmez.
ğ) Uygulama imar planında aksine bir açıklama
getirilmediği takdirde siloların, yapı yaklaşma mesafesinin parsel ön
cephesinde 25.00 metreden az olmaması şartı ile silo yüksekliği kadar,
diğer cephelerde 10.00 metreden az olmaması şartı ile silo yüksekliğinin en
az yarısı kadar mesafe bırakılır.
h) Bu Yönetmelikte yer alan kat adedine bağlı
olarak yan ve arka bahçe mesafelerinin 0.50 metre arttırılmasına ilişkin
hükümler yapıda bulunan her katta ayrı ayrı değerlendirme
yapılarak uygulanamaz. Ancak tek katlı bir ana kitle üzerinde yükselen bina
yapılması durumunda ana kitlenin yan ve arka bahçe mesafesi ana kitle
yüksekliği esas alınarak belirlenebilir.
ı) Uygulama imar planında aksine bir açıklama
getirilmediği takdirde, binanın tabii zemin veya tesviye edilmiş zemindeki
en düşük kottaki görünen yüksekliği 60.50 metre veya daha fazla ise; ön,
yan ve arka parsel sınırından en az 15.00 metre çekilmek durumundadır.
60.50 metre yükseklikten sonra artan her kat için ön, yan ve arka bahçe mesafelerine
0.50 metre ilave edilir.
i) Çok yüksek yapı, az katlı bir ana kitle üzerinde
yükseliyorsa, parsel sınırı ile ana kitlenin parsele en yakın noktası
arasındaki mesafe 10.00 metreye kadar düşürülebilir. Ana kitle yüksekliği
dâhil yapı yüksekliğinin 60.50 metre olması durumunda yükselen blok ile
parsel sınırı arasındaki mesafe en az 15.00 metre olup 60.50 metre yükseklikten
sonra artan her kat için bu mesafeye 0.50 metre ilave edilir. Bu maddede
ifade edilen ana kitle; en fazla 5 katlı olup kat adedi binanın en düşük
kottaki cephesi esas alınarak belirlenir. Bir parselde birden fazla 60.50
metre yükseklikte bina yapılması halinde binalar arasındaki mesafe, 20.00
metre olup, 60.50 metre yükseklikten sonra ilave her 3.00 metre yükseklik
için bu mesafeye 0.50 metre ilave edilir. Bu fıkraya göre fazladan
bırakılması gereken çekme mesafeleri bir veya birkaç kat birlikte etüt
edilerek binada kademelenme yapılmak suretiyle de gerçekleştirilebilir.
j) Bir parselde az katlı ana bir kitle
üzerinde birden fazla yükselen bloklar tertiplenmesi halinde, bloklar arasında
en az yapının ana kitlesi üzerinde kalan bölümlerinin yüksekliklerine göre
bu Yönetmelikte belirlenen iki bina arasındaki yan bahçelerin toplamı kadar
mesafe bırakılmak zorundadır.
(2) Tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında
kalmak ve parsel sınırları dışına taşmamak kaydıyla, ön bahçe statüsünde
olmayan yan ve arka bahçe mesafelerinde su deposu, otopark ve mevzuatı
gereğince zorunlu miktardaki sığınaklar yapılabilir. Ayrıca ön bahçelerde
de tabii veya tesviye edilmiş zeminin altında; parsel sınırına 3.00
metreden fazla yaklaşmamak şartıyla zorunlu otoparklar yapılabilir. Ancak
sit alanları ve özel çevre koruma alanlarında, koruma amaçlı uygulama imar
planı hükümlerine uyulur.
(3) Ön, yan ve arka bahçelerde; kapalı mekân oluşturmayan
ve tüm cepheleri açık, katlı olmayan, bağımsız bölüm veya bağımsız bölümün
eklentisi niteliği taşımayan, tabii veya tesviye edilmiş zemin üzerine;
a) Kameriye,
b) Pergola,
c) Süs havuzu,
ç) Çocuk bahçeleri,
d) Bina giriş köprüleri, giriş takları,
e) Oyun ve sportif amaçlı bahçe düzenlemeleri,
kontrol kulübesi,
f) Bitişik nizam yapılarda, arka bahçe zemin
kotundan en fazla 2.00 metre yükselmek kaydı ile genişliği 1.50 metreyi
geçmeyen, binaya bitişik, zemin veya bodrum katların ortak alanlarından
arka bahçeye iniş merdivenleri,
yapılabilir.
g) Kameriyeler, bina ve parsel sınırlarına, 2.00
metreden fazla yaklaşamaz. Yüksekliği 3.00 metreyi, kısa kenar uzunluğu
4.00 metreyi aşmaması ve birden fazla yapılması durumunda aralarında 3.00
metre mesafe bulunması şartı aranır.
ğ) Yapı yaklaşma mesafelerini ihlal etmemek ve
tamamen gömülü olmak kaydıyla, bahçe içerisinde bodrum katlarda sauna,
yüzme havuzu, teknik birimler ve spor salonu ve benzeri yapılabilir.
(4) Ön, yan ve arka bahçelerde trafik
güvenliği açısından gerekli tedbirler alınarak kontrol kulübesi
yapılabilir.
(5) 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması
Hakkında Yönetmeliğe uyulmak kaydıyla
bodrum kattan tabii zemin seviyesine ulaşım sağlayan üzeri açık
yapılması zorunlu yangın merdivenleri; ön, yan ve arka bahçelerde parsel
sınırına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak şartıyla düzenlenebilir.
(6) İlgili mevzuata uygun olmak kaydıyla tesislerde
yapılmak istenilen kantarlar yol cephelerine 5.00 metreden fazla
yaklaşamaz.
(7) Konut altında yer alan işyerlerinin bodrum
katta bulunan eklenti depolarına irtibat sağlayan merdivenler, konut
kullanımına ayrılan site bahçesinden giriş yapılmaması şartı ile yapı
yaklaşma mesafelerine uyularak tertip edilebilir.
(8) Tabii veya tesviye zemin kotu altında bulunan
kapalı otoparklara erişim sağlayan otopark rampalarında, yerel iklim
koşulları nedeni ile tabii zemin kotundan en çok 2.00 metre yüksekliğinde,
yol cephelerine en fazla 1.50 metre yaklaşılması, komşu parsele akıntı
verilmemesi şartı ile gerekli koruyucu önlemler alınarak hafif sökülüp
takılabilir malzemeden üst örtü yapılabilir.
(9) Konut, konut+ticaret, turizm, eğitim,
ibadet, sağlık ve spor parsellerinin bahçe mesafelerinde, binanın zemine
oturduğu alanın dışında kalan alanın her 30.00 m2’si için yerel
iklim ve çevresel koşullara uygun bir ağaç dikilir. Parselin ağaç dikimine
uygun olmaması halinde bu fıkrada belirtilen şarta göre hesaplanan sayıda
ağaç, ilgili idarenin uygun göreceği, imar planlarında kamunun kullanımına
ayrılmış bir alana dikilir.
(10) Mevzuat değişikliği, kullanım amacı
değişikliği veya yapıdaki kat veya alan artışları nedeniyle asansör
yapılması zorunlu hale gelen mevcut yapılara ilişkin ilave veya tadilat
ruhsatı taleplerinde; bina içinde yapılacak tadilatlarla asansör tesis edilememesi
halinde, engellilerin de erişiminin sağlanabilmesi için ön, yan ve arka
bahçe mesafeleri içinde parsel sınırına en az 1.50 metre mesafe bırakılmak
kaydıyla; asgari ölçülerde panoramik asansör veya ulaşılacak katın
yüksekliğinin uygun olması halinde (bina subasman seviyesine ulaşan)
23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca muvafakat
alınarak mekanik kaldırma iletme platformu yapılabilir. Ayrıca 634 sayılı
Kanunun 42 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen koşulların
sağlanması durumu da idarelerce bu kapsamda değerlendirilir.
(11) Eksik katlı yapı ruhsatı taleplerinde,
uygulama imar planında belirlenen veya uygulama imar planında belirlenmemişse,
bu Yönetmelikteki kat adedi veya bina yüksekliğine göre bu Yönetmelik ile
belirlenen bahçe mesafelerine uyulur.
(12) Jeneratörler bulunduğu parseldeki yapıların
ihtiyacını karşılamak maksadıyla, yapının cephe aldığı ön bahçede olmaması,
parsel sınırına 1.00 metreden fazla yaklaşmaması ve başka amaçla
kullanılmaması, çevresinde 1.80 metre tel çit ve benzeri güvenlik önlemleri
alınarak tertip edilmesi ve kabinli tip olması ve ses yalıtımı yapılması
şartıyla ilgili idaresinin uygun görmesi halinde yan ve arka bahçelerde
yapılabilir.
(13) Mevzuat değişikliği veya yapıdaki yükseklik,
kat, alan artışları ya da kullanım amacı değişiklikleri nedeniyle yangın
merdiveni yapılması zorunlu hale gelen mevcut yapılara ilişkin ilave veya
tadilat ruhsatı taleplerinde; bina içinde yapılacak tadilatlarla yangın
merdiveni tesis edilememesi halinde, can ve mal
güvenliğini teminen parsel sınırına en az 1.50 metre mesafe
bırakılmak kaydıyla yan ve arka bahçe mesafeleri içinde, parsel sınırına en
az 3.00 metre mesafe bırakılmak kaydıyla ön bahçe mesafeleri içinde
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelikteki koşullara uyulmak
suretiyle asgari ölçülerde yangın merdiveni yapılabilir.
Bir
parselde birden fazla bina yapılması
MADDE 24- (1) Uygulama imar planında aksine bir hüküm
yoksa bu Yönetmeliğin bahçe mesafeleri ile ilgili hükümlerine uyulması
kaydı ile bir parsele, birden fazla bina yapılabilir.
(2) Bir parselde birden fazla binanın
projelendirilmesi halinde, binalar arası mesafe her binanın yüksekliğine
göre yaklaşma mesafeleri ayrı ayrı tespit edilip toplanmak suretiyle
bulunur. Ancak teknik ve fonksiyonu gereği entegre tesis bütünlüğü bulunan
tek işletmeye ait olan sanayi tesisleri ve tarımsal amaçlı binalarda; Binaların
Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe uyulması kaydıyla tesise ait
yardımcı ve ek binalarından oluşan yapılarda tesise ait diğer yapılar ile
arasında yapı yaklaşma mesafesi aranmaz. Kamu hizmeti için kullanılan resmî
binalar ve ibadet alanlarının yardımcı ve ek binalarından (Minare,
şadırvan, güvenlik binası ve benzeri) oluşan yapılarda ana binaya ait diğer
yapılar ile arasında yapı yaklaşma mesafesini belirlemeye ilgili idaresi
yetkilidir.
(3) Maliklerin talebi halinde, tapu idareleri
aynı kullanım kararını ve yapı nizamını haiz imar parsellerini imar adası
içinde tevhit ederek yeni elde edilen imar parselleri üzerinde yatay kat
mülkiyeti veya kat irtifakı tesis ederler.
Eksik
katlı bina yapılması
MADDE 25- (1) Planla veya bu Yönetmelikle belirlenen
kat adedine veya bina yüksekliğine uygun olarak bahçe mesafesi bırakılmak
ve ilgili idarenin uygun görmesi, üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtilen
koşullar sağlanmaksızın ilave kat yapılamayacağının ilgilisine tebliğ
edilmesi kaydıyla daha az katlı bina yapılabilir. Uygulama imar planlarında
bu uygulamanın yapılmasına ilişkin hüküm olması halinde, ilgili idarenin
uygun görmesi koşulu aranmaz.
(2) Eksik katlı yapılan binalarda yapı ruhsatı,
yapı kullanma izin belgesi ve enerji kimlik belgesi yapılan kısım için
düzenlenir. Daha sonradan tamamlanmak istenmesi halinde, yürürlükteki plan
ve mevzuat hükümlerine uygun olarak ilave ruhsat ve binanın tamamı için
enerji kimlik belgesi düzenlenmesi zorunludur.
(3) Eksik katlı binalara imar planına aykırı
olmamak koşuluyla kat ilavesi yapılabilmesi için; temel ve statik
çözümlerin, yangın tedbirlerinin, enerji verimliliğinin, plan ve bu
Yönetmelikte gösterilen azami yüksekliğe uygun olması; otopark, sığınak,
merdiven, asansör yeri, ışıklık ve diğer yapı elemanlarının da plan ve bu
Yönetmelikte gösterilen azami yüksekliğe göre hesaplanması ve bırakılması
zorunludur.
(4) Eksik katlı inşa edilen binanın mevcut haliyle
veya tadilat yapılarak yürürlükteki plana ve mevzuata uygunluğunun
sağlanamaması halinde bina yıkılmadan kat ilavesi yapılmasına izin
verilmez.
(5) Eksik katlı binalara yapılacak ilavelerde
fenni mesuliyet, temel ve statik hesapları, yangın tedbirleri ve enerji
verimliliği konuları da dâhil mevcut yapı ve ilave yapılan kısımları
kapsayan teknik rapor düzenlemek suretiyle yapı denetim kuruluşlarınca
üstlenilir.
(6) Konut alanlarında en çok 3 kata imarlı ayrık
nizam parsellerde, planla veya bu Yönetmelik ile belirlenen taban alanının
aşılmaması şartı ile eksik katlı yapı yapılması durumunda üçüncü ve
dördüncü fıkralarda belirtilen koşullar sağlanmaksızın ilave kat
yapılamayacağının ilgilisine tebliğ edilmesi kaydıyla temel ve statik
hesapları, bahçe mesafeleri, otopark, ışıklık, asansör, yangın merdiveni,
ruhsat alacağı projesindeki kat adedine ve yüksekliğe göre
değerlendirilebilir.
Yapılaşmada
idarenin yükümlülükleri
MADDE 26- (1) İdareler; tasarrufu altındaki yol,
meydan, otopark, park, yaya bölgesi, kaldırım gibi yerler ile bunlar
üzerindeki kamu hizmetlerinin yürütülebilmesi için, Türk Standardları
Enstitüsü (TSE) standartlarına ve ilgili mevzuatına göre;
a) Bisiklet yolu, otopark, yönlendirme,
sinyalizasyon, aydınlatma ve ağaçlandırma uygulamalarıyla ve kent
mobilyalarıyla beraber kaldırım ve kavşak düzenlemelerini yapmak veya
yaptırmakla,
b) Reklam ve bilgilendirme levha ile pano
düzenlemelerini yapmak veya yaptırmakla,
c) Topluma açık yerlerde ihtiyaçların karşılanması
amacıyla; büfe, mescit, para çekme makinesi, telefon kulübesi, tuvalet,
çeşme ve benzeri tesislerin kurulmasına ilişkin iş ve işlemleri yürütmekle,
ç) Belirli bir süre için düzenlenen sosyal ve
kültürel etkinlikler için geçici olarak ihtiyaç duyulan altyapıyı ve geçici
olarak talep edilen hafif ve sökülüp takılır malzemeden yapılan fuar,
sergi, sahne ve çadır gibi üstyapının kurulması ve kaldırılması için
gereken izinlerin verilmesine ilişkin iş ve işlemleri yürütmekle ve
güvenlik tedbirlerinin alınmasını sağlamakla,
yükümlüdür.
(2) Muhtarlık, bankamatik, umumi tuvalet, taksi
durağı, su, doğalgaz, otobüs bileti, elektrik faturası ve benzeri tahsilat
ve satış üniteleri, emlak, tabela, vergi tahsilat merkezleri ve benzeri
kamu hizmeti veren birimler, turizm, tanıtma, danışma ve bilgi edinme
konularında prefabrik tesisler, kültür ve sanat amaçlı sökülüp takılabilir
muvakkat yapılar, kermes ve benzeri sosyokültürel aktiviteler, sosyal
hizmet amaçlı dernek, vakıf ve benzeri tüzel kuruluşlara ait teşhir ve
satış reyonları, belediye ve şirketlerinin kendi tesislerinde veya
kurslarında ürettikleri her türlü ürünlerin satış ve teşhir stantları gibi
kamu hizmetlerine yönelik geçici tesisler Belediye Encümen kararı ile
yaptırılabilir.
(3) Konya Büyükşehir Belediyesi yetki
sınırları dahilinde Büyükşehir Belediye Meclisince belirlenen
alanlarda ve caddelerde, yapılarının estetiği ile ilgili kurallar
getirmeye, çevre özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamaya, bina
cepheleri ile ilgili kurallar belirlemeye ve bu kuralları uygulamaya yetkilidir.
(4) Birinci fıkrada belirtilenlerin ve her türlü
altyapının yapımı ve kullanımı ile bakım ve onarımı sırasında yaya
sirkülasyonunun engellenmemesi, engellilerin ve yaşlıların erişiminin, can
ve mal güvenliğinin sağlanması zorunludur.
(5) İlgili idareler tarafından yapıların estetiği,
rengi, çatı ve cephe kaplaması, yöresel malzeme kullanılması ve yöresel
mimarinin dikkate alınmasına ilişkin alınan kararların uygulanmasına
yönelik, Belediye Encümen kararı ile yapılan tebligata rağmen kat malikleri
tarafından yerine getirilmeyen eskimiş cephe, malzeme, boya ve kaplamasının
yenilenmesi iş ve işlemleri, belediye tarafından yerine getirilir. Yapılan
işlerin masrafı %20 fazlasıyla kat maliklerinden tahsil edilir.
(6) Klima cihazları, reklam ve tabela, cephelerde
yapılacak aydınlatma uygulamaları, binaların mimari projelerinde Konya
Büyükşehir Belediyesi Şehir Estetiği, Reklam ve Tabela Yönetmeliği
hükümlerine uygun olarak gösterilir.
(7) Bu madde kapsamında yürütülen
çalışmalarda tescilli ve tarihi yapılar ile doğal dokunun korunması esas
alınır.
(8) İmar planlarında düzenleme ortaklık payı ve
umumi tesis alanlarına ayrılmış olup, imar hakları başka bir imar
parselinde karşılanmış taşınmazların hak sahiplerine ait eski bina ve
yapılar (enkaz), malikince veya yapı müteahhidince kaldırılmadan yeni parselinde
yapı izni (ruhsat) verilemez.
(9) İlgili belediyesince alınmış herhangi bir karar
yok ise balkonlarda yapılacak katlanır cam balkon sistemleri, binalardaki
her türlü dış aydınlatma, tente, pergola, panjur ve benzeri yapı ruhsatına
tabi olmayan uygulamalarda cephe bütünlüğünün sağlanması amacıyla apartman
veya site yönetiminin belirleyeceği tek renk, ölçek, form ve malzeme
kullanılır.
(10) Sosyal ve kültürel tesis alanı, ibadet yeri,
resmî kurum alanı ve eğitim alanlarında, yapılacak yapıların cephe
tasarımları ile ilgili Konya Büyükşehir Belediyesi Mimari Estetik
Komisyonundan görüş alınır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yapılara
İlişkin Hükümler
Yapı
ünite fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları
MADDE
27- (1) Yapıda aşağıdaki
kullanımların bulunması zorunludur:
a) İlgili mevzuatında öngörülen ölçülerde
enerji odası, haberleşme sistem odası ve bacası,
b) Merkezi ısıtma sistemli binalarda ısıtma
merkezi klima sistemi veya ısı pompası gibi sistemlerle sağlanmıyor ise
kazan dairesi veya kaskat sistemi veya teshin merkezi,
c) Katı yakıt kullanan sobalı binaların bodrum veya
zemin katlarında veya bodrum katı bulunmayan binaların ortak alan
niteliğini haiz olmak ve eklenti ihdas etmemek kaydıyla bahçelerinde her daire
için en az 5.00 m2, en fazla 10.00 m2 odunluk,
kömürlük veya depolama yeri,
ç) Binaların Yangından Korunması Hakkında
Yönetmelik, 25/8/1988 tarihli ve 19910 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Sığınak Yönetmeliği, 22/2/2018 tarihli ve 30340 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Otopark Yönetmeliği, 5/12/2008 tarihli ve 27075 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği ve 18/3/2018
tarihli ve 30364 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Bina
Deprem Yönetmeliğinde binada zorunlu olarak bulunması gereken birimler,
asgari ölçülerde yapılır.
(2) Paratonerler,
uyarı lambaları, antenler ve zorunlu tesisatlar ile ilgili hükümler
şunlardır:
a) İçinde patlayıcı madde bulundurulan yerlerle,
sivri veya yüksek bina ve tesislere Binaların Yangından Korunması Hakkında
Yönetmelik gereği, TSE standardlarına uygun paratoner konması mecburidir.
b) Antenler merkezi olarak binaların görüntü
kirliliğine neden olmayacak şekilde çatıya yerleştirilir.
c) Çok yüksek yapılar ile havaalanı uçuş koridoru
üzerinde olan yapılara ilgili belediyesince ve yetkili kamu kuruluşlarınca
uygun görülecek yerlerde uyarı lambası tesis edilir.
ç) Enerji odası bulunan yapıların bina girişinde
müdahale ekiplerinin, yangın ve deprem ve benzeri tehlike anında dışarıdan
kolay ulaşabileceği konumda acil durdurma butonu yapılması zorunludur.
(3) Binaların enerji ihtiyacı için gerekmesi
durumunda çevre sağlığı yönünden gerekli koruyucu tedbirler alınarak trafo
yeri tesis edilebilir. Trafo mekânları, gerekli güvenlik önlemleri alınarak
ve müstakil giriş çıkış sağlanarak mimari proje vaziyet planında
gösterilir. Trafonun parseldeki konumu ve parseldeki diğer yapılar ile
arasındaki mesafesi, ilgili idaresi mimari estetik komisyonu ve elektrik
dağıtım şirketinin uygun görüşü ile trafik güvenliğini tehlikeye
düşürmeyecek şekilde belirlenir ve çevresinde tel çit ve benzeri güvenlik
önlemleri alınarak parselinde tertip edilir.
(4) İlgili mevzuatına uygun olması şartıyla yapının
ihtiyacı için yapılan zorunlu tesisat üniteleri bina kütlesi içerisinde
veya yangın güvenliğine ilişkin önlemlerin alınması şartı ile bina
cephelerine 3.00 metreden fazla yaklaşmaması şartı ile teras çatılarda
düzenlenebilir.
(5) İlgili mevzuatına uygun olmak şartıyla bodrum
katı bulunmayan tek katlı ve tek bağımsız bölümden oluşan konutlar hariç,
birden fazla bağımsız bölümden oluşan konutlarda bodrum kat dışında diğer
katlarda yapılan tesisat şaft ve odaları, asgari ölçüleri sağlaması şartı
ile katta bulunan her bağımsız bölüm için en fazla 1.50 m² yapılabilmesinde
ilgili idaresi yetkilidir.
(6) İlgili mevzuatına uygun olmak şartıyla bodrum
katta ortak alan bulunan ve en az 8 bağımsız bölümü bulunan konut veya
ticari yapılarda en az 6.00 m² büyüklüğünde elektronik haberleşme sistem
odası ve üst katlarında ortak kat holü bulunan binalarda, 0.30 m² şaft
bacası yapılmasında ilgili idaresi yetkilidir.
(7) İlgili mevzuatına uygun olmak şartıyla çok
yüksek yapılarda veya merkezi klima sistemi ile ısıtma ve soğutma yapılan
umumi binalarda, tesisat katı veya mekanik tesisat proje ve hesaplarına
uygun olarak mekanik tesisatının gereksinimini karşılayacak tesisat alanı
ayrılmasında ilgili idaresi yetkilidir.
Kat
yükseklikleri
MADDE 28- (1) Kat yükseklikleri uygulama imar
planında daha fazla belirlenmemiş ise döşeme üst kotundan döşeme üst
kotuna olmak üzere en fazla;
a) Ticaret bölgelerinde; zemin katlarda 4.50 metre,
asma katlı zemin katlarda 6.00 metre; diğer katlarda 4.00 metre,
b) Ticaretin de yapılabildiği karma alanlarda;
zemin katlarda 4.50 metre, asma katlı zemin katlarda 6.00 metre; diğer
katlar konut ise 3.60 metre konut harici ise 4.00 metre,
c) Konut bölgelerinde zemin ve normal katlarda
3.60 metre, bodrum hariç 3 katı geçmeyen binalarda ise 4.00 metre,
ç) Zemin katında ticaret yapılabilen konut
bölgelerinde ise zemin katlarda 4.50 metre, diğer katlarda 3.60 metre,
d) Konut bölgelerinde; geleneksel mimari öğeler
barındıran ve taşıyıcı sistemi kesme taş yığma bina olarak tasarlanan zemin
dâhil 3 katı geçmeyen binalarda zemin ve normal katlarda 4.50 metre,
kabul edilerek uygulama yapılabilir.
(2) Bir adada parsellerin en az dörtte üçünün
yürürlükteki planın kat adedine göre yapılaşmış olması halinde mevcut
teşekkülün kat yükseklikleri dikkate alınarak saçak seviyesi ilgili idaresi
tarafından belirlenir. Bitişik nizam veya blok nizam yapılaşma koşullarına
sahip bir adada, yapının aynı kullanım kararı ve kat sayısına sahip olan
sağında ve solunda bulunan parsellerin mevzuata uygun olarak yapılaşmış
olması durumunda bina yüksekliği iki yapının saçak seviyeleri ve kat döşeme
hizaları dikkate alınarak ilgili idaresi tarafından belirlenir.
(3) Tesisat katının yüksekliği normal kat
yüksekliğini aşamaz. Özelliği gereği tesisat katı zorunluluğu olan 60.50
metreyi aşan binalarda tesisat katının 2.00 metresi bina yüksekliğinden ve
yapının kat adedinden sayılmaz.
(4) İskân edilen katların iç yüksekliği, asma
katlar hariç 2.60 metreden az olamaz. Ancak hava maniası olan veya enerji
nakil hattı geçen parsellerde, planla kat adedi belirlenen parsellerde bu
yükseklik 2.40 metreye düşürülebilir.
(5) Yıkanma yeri, banyo, duş, lavabo yeri, tuvalet,
kiler, merdiven altı, her türlü iç ve dış geçitler ve iskân edilmeyen
bodrum katları ile müştemilât binalarında, iç yükseklik 2.20 metreye kadar
düşürülebilir.
(6) Garaj, kalorifer dairesi, odunluk,
kömürlük, bodrum katlarda yer alan otoparklar ve benzeri özellik arz eden
yerlerin yükseklikleri bu maddede yer alan hükümlere tabi olmayıp, hizmetin
gerektirdiği şekilde 2.20 metrenin altında olmamak kaydıyla idaresince
tespit ve tayin olunur.
(7) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri kapsamında
olan gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve
benzeri içkili yerler, sinema, kahvehane ve kıraathaneler ile düğün
salonlarının, taban döşemesi üzerinden tavan altına kadar (gerekli
havalandırmayı sağlamak şartı ile) yüksekliği 3.50 metreden, internet bilgi
hizmet ve konsol oyun salonlarının iç yüksekliği 3.20 metreden az olamaz.
(8) Eğitim, sağlık, sanayi yapıları ile
sinema, müze, kültür merkezi, tiyatro ve konferans salonları, katlı otoparklar,
düğün salonu, resmî kurum ve kuruşlara ait binalar, spor salonları, ibadet
yerleri, otel ve alışveriş merkezi gibi özellik arz eden yapılarda, iç
yükseklikler, teknolojik ve mimari gereklere göre imar planında belirlenen
bina yüksekliğini aşmamak şartıyla mimari estetik komisyon kararı ile
belirlenir.
Yapı
piyesleri, ölçüleri ve özellikleri
MADDE 29- (1) Her müstakil konutta en az aşağıdaki piyesler
bulunur:
Piyes Dar
Kenarı Net
Alanı
1 oturma odası 3.00
metre 12.0 m2
1 yatak odası 2.50
metre 9.00 m2
1 mutfak veya yemek pişirme yeri 1.50 metre 3.30 m2
1 banyo veya yıkanma yeri 1.50 metre 3.00 m2
1 tuvalet 1.00
metre 1.20 m2
(2) 3 veya daha az odalı konutlarda
banyo/yıkanma yeri ile tuvalet aynı yerde düzenlenebilir.
(3) Hol ve koridor genişlikleri 1.20 metreden az
olamaz. Yaşlı bakım kuruluşlarında hol ve koridorlarda yerden 80 cm
yüksekliğinde küpeşte yapılır.
(4) Mutfak nişi ve oda ile banyo ve tuvaletin aynı
mekânda düzenlenmesi halinde her mekân için öngörülen en az alanların
toplamı kadar alan düzenlenmek zorundadır.
(5) Birinci fıkrada belirtilen bu piyesler ile
koridor ölçüleri engellilerin de kullanımını sağlayacak standartlara ve
erişilebilirlik mevzuatına uygun olmak zorundadır.
(6) Mutfak, oda ve tuvalet/banyo havalandırmaları
aynı boşluğa açılamaz. Ancak, banyo ve tuvalet havalandırmaları aynı
boşluğa açılabilir.
(7) Su depoları ve ıslak hacimlerin altında enerji
odaları teşkil edilemez.
(8) Islak hacimlerde tefriş yapılması zorunludur.
(9) Konutlarda dilatasyon derzi bağımsız bölüm
içerisinden geçemez.
(10) İşyerlerinin dar kenarı 2.00 metreden az
olmamak üzere alanı 5 m²’den az olamaz. İşyerlerinde ortak kullanılan veya
her bağımsız bölümün içerisinde tuvalet-lavabo yapılması gerekir. Konut
alanlarında zemin katta bulunan işyerlerinin içerisinde en az bir adet
lavabo-tuvalet bulunması zorunludur. Büroların içerisinde en az bir adet
lavabo-tuvalet bulunması zorunludur. Pasajlar, kapalı çarşılar ve alışveriş
merkezleri hariç tüm işyerlerinde lavabo, ortak alanda umumi tuvalet ve
lavabo yapılması zorunludur. Bağımsız bölüm net alanı 250 m²’yi aşan her
işyeri için en az 1 adet lavabo ve tuvalet düzenlenir. Alanı 500 m²’den
daha büyük işyerlerinde yeterli sayıda olmak üzere bay ve bayanlar için
ayrı ayrı en az birer adet tuvalet ve lavabo yeri ile engelliler için en az
bir adet tuvalet yeri ayrılması şarttır.
(11) Binalarda, cephe uzunluğu ve derinliği
aşağıdaki şekilde belirlenir:
a) Konut bulunan binalarda, kapalı çıkmalar dahil
bina cephe uzunluğu ve derinliğinin (dilatasyonlu binalarda dahil) 70.00
metreyi aşamaz.
b) Sanayi alanlarında ve tarımsal amaçlı yapılarda;
bahçe mesafelerinin sağlanması şartı ile cephe uzunluğu ve derinliği 70.00
metreden daha fazla yapılabilmesine ilgili idaresi yetkilidir.
c) Diğer kullanım alanlarında, imar planı veya bu
Yönetmelikle belirlenen bahçe mesafelerinin ve taban alanının aşılmaması
şartı ile mimari estetik komisyonu görüşü alınarak bina cephe uzunluğu ve
derinliği 70.00 metreyi geçen yapılar yapılabilir.
ç) Cephe uzunluğu ve derinliği; tek doğrultuda
birbirine zıt yöndeki iki cephenin büyük kenarının yataydaki uzunluk
ölçüsüdür. Eğrisel veya geniş açılı birden fazla kırık cepheli bloklarda
ise kütleyi (65X65 ebadındaki) çevreleyen karenin içinde kalacak şekilde
belirlenir.
Bina
girişleri ve rampaları
MADDE 30- (1) Bina giriş koridoru genişliği, ana
merdivene ve asansöre ulaşıncaya kadar dış kapı genişliğinden az olmamak
koşuluyla umumi binalarda en az 2.20 metre, diğer binalarda ise en az 1.50
metredir.
(2) Ön bahçe mesafesi 7.00 metre ve daha fazla
olan parsellerde tesviye şartlarına uyularak bordür üst seviyesinden en
fazla 2.00 metre inilmek veya çıkılmak suretiyle ön bahçeden bina girişi
yapılabilir.
(3) Yoldan yüz almayan cephelerden, köprü veya
giriş şeridi aksı hizasındaki bordür seviyesinden en fazla 2.00 metre
inilmek veya çıkılmak suretiyle giriş yapılabilir.
(4) Yoldan doğrudan giriş alan ön bahçesiz
binalarda, girişin hizasındaki bordür taşı üst seviyesinin altında giriş
yapılamaz.
(5) Tabii zeminden kotlandırılan parseller birinci,
ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralardaki şartlara tabi değildir. Girişin,
tabii zemine uyumlu olarak düzenlenen merdiven ve rampalarla sağlanması
gerekir.
(6) Bölge kat nizamını bozacak şekilde tesviye
yapılamaz.
(7) Konut binalarının zemin katlarının dükkân veya
mağaza olarak düzenlenmesi halinde dükkân ve mağaza girişlerinin sadece yol
cephesinden yapılması gerekir.
(8) Döşeme kaplamalarında kaymayı önleyen,
tekerlekli sandalye ve koltuk değneği hareketlerini güçleştirmeyen,
standardına uygun malzeme kullanılması zorunludur.
(9) Binalarda ve girişlerinde engellilerin
erişimine yönelik TS 9111 Standardına uyulması zorunludur.
(10) Rampaların kenar korumaları, genişlikleri,
sahanlıkları, korkuluk ile küpeşte ve kaplama malzemeleri engellilerin de
dolaşımına olanak sağlayacak şekilde TS 9111 Standardına uygun yapılmak
zorundadır.
(11) Bina girişlerinde engellilere yönelik ön
bahçede parsel sınırına kadar giriş rampası veya merdivene bitişik dar
kenarı en az 0.90 metre ve alanı en az 1.20 m² engelli asansörü yeri ya da
mekanik kaldırma iletme platformu yapılır. Aile ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle engellilerin kullanımı için farklı
uygulama yapılabilir.
(12) Bina girişinde ve bina içinde bulunan
rampaların eğimleri aşağıdaki değerlere uygun olmak zorundadır:
En fazla
yükseklik En fazla eğim
15 cm ve daha az 1:12 (% 8)
16-50 cm arası 1:14 (% 7)
51-100 cm arası 1:16 (% 6)
100 cm üzeri 1:20 (% 5)
(13) Rampalarda ve ara sahanlıklarda
kesintisiz olarak 0.90 metre yükseklikte 1. düzey ve 0.70 metre yükseklikte
2. düzey, elle tutulduğunda kolay kavranabilecek şekilde 32-45 mm çapında
küpeşte bulunmak zorundadır.
(14) Bitişik ve birden fazla parsele oturan blok
nizama tabi binalarda; arka bahçeyi ortak olarak kullanmak gayesiyle,
bodrum veya zemin kattan müstakil olarak bahçeye çıkış vermek mecburidir.
Merdivenler
MADDE 31- (1) Merdiven kolu ve sahanlıklar:
a) Ortak merdiven kolu ve sahanlık
genişlikleri konut yapılarında Binaların Yangından Korunması Hakkında
Yönetmelik hükümlerine göre hesap edilecek kaçış genişliğinden az olmamak
üzere 1.20 metreden, diğer yapılarda 1.50 metreden, konutlarda bağımsız
bölüm içindeki merdivenler ise 1.00 metreden az olamaz. Çatıya ve bodrum
katlarına ulaşan ortak merdivenler ile servis merdivenlerinde de bu
ölçülere uyulur. Bu merdivenler ahşap olamaz.
b) Tek bağımsız bölümlü birden fazla kattan oluşan
konutlarda merdiven kolu ve sahanlık genişlikleri 100 cm’ den az olmamak,
dükkan ek veya eklenti merdivenlerinde, tescilli yapılar hariç kentsel sit
alanlarında alanı 120.00 m²’den az olan parsellerde yapılacak binalarda,
toplam yapı inşaat alanı 200 m²’yi ve 2 katı geçmeyen konut dışı binalarda
merdiven kolu ve sahanlık genişlikleri 120 cm’den az olmamak şartı ile
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine ve engelli
erişimine uygun olarak düzenlenebilir.
c) Merdiven evlerinin bina cephesinden, çatıdan
veya ışıklıktan doğrudan ışık alması ve merdivenlerin çatıya ve bodrumlara
ulaştırılması zorunludur. Ancak Binaların Yangından Korunması Hakkında
Yönetmelik hükümlerini sağlamak kaydıyla, bodrum katlarında ortak alan,
eklenti ve/veya bağımsız bölüm bulunmayan binalarda, ana merdiveninin
bodrum katlara ulaşması zorunlu değildir. 2 katı geçmeyen yapılarda, çatı
arasında ortak kullanım alanı bulunmaması şartı ile merdivenlerin çatıya
ulaştırılmasına karar vermeye ilgili idaresi yetkilidir. Bu durumda ortak
alandan çatı yüzeyine çıkışı sağlayacak sabit veya hareketli çatı çıkış
merdivenleri tertiplenir.
ç) Çatıdan ışık alan merdiven evlerinde en az 20 cm
kova boşluğu yapılır.
d) Merdiven basamakları ve sahanlık ölçülerine
dair TSE standartlarının bu maddede belirtilen ölçü ve miktarlardan küçük
olması halinde bu madde hükümleri geçerlidir.
e) Merdivenlerin her iki tarafında da engellilerle
ilgili TSE erişilebilirlik standartlarına uygun korkuluk ve küpeşte
yapılması, ayrıca sahanlık ve merdiven döşemelerinde ve kaplamalarında da
standartlara uyulması zorunludur.
(2) Merdiven basamaklarının ölçüleri ve
özellikleri:
a) Basamak yüksekliği 0.175 metreden fazla olamaz.
b) Basamak genişliği 2a+b=60 ila 64 formülüne
göre hesaplanır. Formüldeki a: yükseklik, b: genişliktir. Ancak bu genişlik
0.27 metreden az olamaz.
c) Balansmanlı (dengelenmiş) merdivenlerde
basamak genişliği en dar kenarda 0.10 metre, basamak ortasında 0.27
metreden az olamaz.
ç) Basamak uçları çıkıntısız (damlalıksız) olmak
zorundadır.
d) Ara ve kat sahanlıklarının genişliği merdiven
genişliğinden az olamaz.
(3) Binalarda son kattaki bağımsız bölümlerle
irtibatlı çatı arası piyeslerine çıkan iç merdivenlerde, birinci ve ikinci
fıkralardaki şartlar aranmaz.
(4) Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce
yürürlükte olan mevzuata uygun olarak yapılmış yapılara, bu Yönetmelik
hükümlerine göre kat ilavesi yapılması halinde mevcut merdiven ölçüleri
ilave katlar için de aynen uygulanabilir.
(5) Karma kullanımlı binalarda her kullanım
için ayrı merdiven evi düzenlenmesi zorunludur. Bu kullanımların birbirine
dönüştürülmesi durumunda yeni oluşan kullanım için bağımsız genel merdiven
oluşturulmadan tadilata izin verilmez.
(6) Yüksekliği 1.80 metreden az olan merdiven
altları kapatılır.
Işıklıklar
ve hava bacaları
MADDE 32- (1) Her müstakil ev veya dairede, en az 1
oturma odası ile yatak odalarının doğrudan doğruya hariçten ışık ve hava
almaları gereklidir. Bu şekilde ışık ve hava almalarına lüzum olmayan diğer
odalarla mutfakların ışıklıktan, yıkanma yeri ve tuvaletlerin ışıklık veya
hava bacasından faydalanmaları da mümkündür. Ancak tuvalet ve yıkanma
yerleri ile odalar aynı ışıklığa açılamaz.
(2) Işıklıkların;
a) 1 ila 6 katlı binalarda dar kenarı 1.50 metreden
ve alanı 4.50 m2’den,
b) 7 ve daha fazla katlı binalarda dar kenarı 2.00
metreden ve alanı 9.00 m2’den,
az olamaz.
(3) Hava bacasının en az bir kenarı 0.30 metreden,
alanı 0.36 m²’den az olmamak ve alanı en fazla 2.00 m² olmak üzere
yapılabilir. Bu alan herhangi bir yapı elemanı (baca, kiriş ve benzeri) ile
daraltılamaz.
(4) Hava bacaları, şönt baca tipi olarak
düzenlenemez.
(5) Asgari ölçüdeki bir ışıklık veya hava
bacasından her katta en çok dört piyes faydalanabilir. Bu piyeslerin
sayısının artması halinde, dörtten fazla her piyes için ışıklık veya hava
bacası ölçüsü aynı oranda arttırılır. Ancak, birinci fıkrada belirtilen
şekilde ışık ve hava alması gerekmeyen veya lüzumlu ışık ve havayı bu
Yönetmelikte tarif edilen şekilde alması mümkün olan piyeslerden, herhangi
bir ışıklık veya hava bacasına pencere açılması, bu ışıklık veya hava
bacası ölçülerinin arttırılmasını gerektirmez.
(6) Her binanın lüzumlu ışıklık veya hava bacası,
kendi parseli üzerinde bulunur. Komşu bina ve parselin ışıklık veya hava
bacasından faydalanmak suretiyle, bu elemanlarının yapılmasına ve
ölçülerinin azaltılmasına izin verilmez.
(7) Işıklık ve hava bacaları, bunlara ihtiyacı olan
kattan itibaren başlatılabilir. Hava bacalarının ve ışıklıkların bitişik
komşu parsele bakan kısımlarının duvar ile kapatılması mecburidir.
(8) Binaların bitişik olması gereken komşu
tarafından boydan boya ışıklık yapılması halinde, civarın inşaat nizamına
aykırı bir görünüm meydana getirmemek üzere, sokak cephesinde bina
yüksekliğince kapatılması mecburidir.
(9) Binalarda banyo, tuvalet ve benzeri kullanım
alanlarının havalandırma bacası ile veya mekanik havalandırma ile havalandırılması
zorunludur.
(10) Havalandırma bacalarından elektrik ve
doğalgaz tesisatı geçirilemez.
Bacalar
MADDE 33- (1) Kaloriferli binaların konut olarak kullanılan
bağımsız bölümlerinin oturma veya yatma hacimlerinin en az birinde ve sıcak
su tesisatı bulunmayan banyo ve mutfaklarında, sobalı binalarda ise tuvalet
ve koridor hariç tüm piyeslerde duman bacası yapılması zorunludur.
(2) Kaloriferli umumi binaların her katında en
az bir adet duman bacası yapılması gereklidir.
(3) Konut olarak kullanılan sobalı binaların
ticari kullanımlı bağımsız bölümlerinde birer adet duman bacası yapılması
zorunludur.
(4) Bacaların TSE standartlarına uygun olarak
yapılması zorunludur.
(5) Yapılarda bina yüksekliğine göre uygun
ölçülerde şönt baca yapılabilir. Şönt baca yapılması durumunda tek ve çift
katlara ayrı ayrı bağlantı yapılan iki ayrı şönt baca yapılması zorunludur.
Bu tip bacalara doğalgaz cihazları bağlanamaz.
(6) Kapıcı dairesi zorunlu olan konut
binalarında, evsel atıkların yerinde ayrıştırılmasını teminen ilgili standartlara
uygun alanı en az 0.60 m² olan atık ayrıştırma bacası yapılır veya kat
sahanlıklarında en az 1.00 m² ortak atık ayrıştırma alanı için yer ayrılır.
Atık ayrıştırma bacası bağımsız bölümlerin kat sahanlıklarında en az bir
adet yapılabileceği gibi her bağımsız bölüm içinde de yapılabilir. İlgili
mevzuata uygun olmak kaydıyla atıkların yerinde ayrıştırılabilmesi için
bodrum katta en az 4.00 m² büyüklüğünde baca ile irtibatlı atık ayrıştırma
odası tertip edilir. Ayrıca gelişen teknoloji ve sıfır atık projeleri
kapsamında ilgili belediyesince şartlar belirlenebilir.
(7) Atık ayrıştırma bacası tesis edilmesi
mümkün olamayan mevcut binalarda bahçe mesafeleri içinde TAKS ve KAKS’a
dâhil olmaksızın atık ayrıştırma bacası tesis edilebilir.
(8) Şofben, kombi cihazı ve bu gibi ısıtma
araçları hayati tehlike arz edecek şekilde yerleştirilemez ve havalandırmadan
uzak olan piyeslerle, banyo ve tuvaletlerde yer alamaz.
(9) Sınırları ilgili idare tarafından
belirlenecek doğalgaz uygulama bölgeleri içinde inşa edilecek, doğalgazla
çalışan cihazların hermetik olmadığı durumlarda çalışan her cihaz için bir
müstakil baca yapılır.
(10) Bağımsız bölümlerin mutfaklarında en az
bir adet aspiratör bacası yapılır. Bağımsız bölümlerde düzenlenen soba ve
aspiratör bacaları, standartlara uygun olarak şönt baca şeklinde
düzenlenebilir. Tüm binalarda hermetik cihaz kullanılır.
(11) Kat kaloriferleri kazanı mutfak dışında
özel bir bölmeye konulduğunda, bu mahallin en az 6 m3 hacminde
olması, bina dış cephesinden havalandırılması ve bir müstakil bacasının
bulunması gerekir.
(12) Isıtmada denge bacalı sistemde olmayan
doğalgaz sobalarının kullanılması halinde, her sobanın bu maddede
belirlenen esaslara göre düzenlenen ayrı bir bacaya bağlanması gerekir.
(13) Elektrik-haberleşme, mekanik, doğalgaz
tesisatları için ortak tesisat bacası kullanılamaz.
(14) Doğalgaz tesisat bacası yapılan binalarda,
tesisat bacası çatıda atmosfere açık şekilde planlanmalıdır.
(15) Kalorifer daireleri ve bacalar ile ısıtma
ve buhar tesisleri, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği ve Binaların
Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
düzenlenir.
(16) Konut altında bulunan duman bacası ihtiyacı
olan dükkanlar için bina içerisinde tesis edilmiş en az 50x50 cm
ölçülerinde standartlarına uygun baca yapılması ve baca içerisinde yangına
dayanıklı duman sızdırmaz boru yapılması zorunludur.
Asansörler
MADDE 34- (1) Tek bağımsız bölümlü konutlar hariç uygulama
imar planına göre kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılması, 4 ve
daha fazla olan binalarda ise asansör tesisi zorunludur. İskân edilen veya
bağımsız bölüm bulunan bodrum katlar dâhil kat adedi 4 ve daha fazla olan
binalarda asansör yapılması zorunludur. Daha az katlı yapılarda da asansör
yapılabilir.
(2) Uygulama imar planına göre 10 kat ve üzeri
binalarda veya bina giriş katı üzerinde 20’den fazla konut kullanımlı
bağımsız bölüm bulunan yapılarda en az 2 adet asansör yapılması zorunludur.
(3) Kullanılabilir katlar alanı tek katlı olan
binalar hariç 800 m2’den veya kat adedi birden fazla
olan umumi binalarda en az bir adet asansör yapılması
zorunludur. Ayrıca; iskân edilen her katın emsal alanı 800 m2’den ve
kat adedi 3’ten fazla olan veya yüksek yapı olan umumi binalarda, dördüncü
fıkrada belirtilen asgari ölçülere uygun ve en az 2 adet olmak üzere
binanın tipi, kullanım yoğunluğu ve ihtiyaçlarına göre belirlenecek sayıda
asansör yapılması zorunludur.
(4) Tek asansörlü binalarda; asansör kabininin
dar kenarı 1.20 metre ve alanı 1.80 m2’den, kapı net geçiş genişliği
ise 0.90 metreden az olamaz. Asansör kapısının açıldığı sahanlıkların
genişliği, asansör kapısı sürgülü ise en az 1.20 metre, asansör kapısı dışa
açılan kapı ise en az 1.50 metre olmak zorundadır. Birden fazla asansör
bulunan binalarda, asansör sayısının yarısı kadar asansörün bu fıkrada
belirtilen ölçülerde yapılması şarttır. Tek sayıda asansör bulunması
durumunda sayı bir alta yuvarlanır. TSE standartlarının bu fıkrada
belirtilen ölçü ve miktarlardan küçük olması halinde; asansör mecburiyeti
olmayan binalarda ve imar planına göre kat adedi 3 ve daha az olan
konutlarda, taban alanında yapılaşma hakkı 120 m²’nin altında olan
parseller ile tek bağımsız bölümlü müstakil konut binalarında, TSE
standartlarına uygun daha küçük ölçülerde asansör yapılmasına ilgili
idaresi yetkilidir.
(5) Mevcut binalarda yapılacak tadilatlarda,
bu madde hükümlerinin ya da TSE standartlarının uygulanmasında idaresi
yetkilidir.
(6) 2 adet asansör yapılması zorunlu olan
binalarda, bu asansörlerden en az bir tanesinin herhangi bir tehlike
anında, arıza veya elektriklerin kesilmesi halinde zemin kata ulaşıp
kapılarını açacak, yangına dayanıklı malzemeden yapılmış, kuyu içinde,
duman sızdırmaz nitelikte, kesintisiz bir güç kaynağından veya jeneratörden
beslenecek şekilde tesis edilmesi gerekmektedir.
(7) 10 kat ve üzeri binalarda asansörlerden en
az bir tanesi yük, eşya ve sedye taşıma amacına uygun olarak dar kenarı
1.20 metre ve alanı 2.52 m2’den, kapı genişliği ise net 1.10
metreden az olmayacak şekilde yapılır.
(8) Binalarda usulüne göre asansör yapılmış
olması, bu Yönetmelikte belirtilen şekil ve ölçülerde merdiven yapılması
şartını kaldırmaz.
(9) Asansörün yapılması ve işletilmesi ile
ilgili hususlarda; bu madde hükümleri de dikkate alınarak, 29/6/2016
tarihli ve 29757 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Yönetmeliği
(2014/33/AB) ve TSE standartları hükümlerine uyulur. Asansör avan
projesinin yapının mimari ve statik projelerine uygunluğu denetlenir.
(10) Asansör zorunluluğu bulunan binalarda
asansörlerin, bodrum katlar dâhil tüm katlara hizmet vermesi zorunludur.
Ancak bağımsız bölüm ya da iskân edilen alan, ortak otopark veya ortak
kullanım alanı niteliğinde sosyal birimler bulunmayan bodrum katlara
asansörün ulaştırılması zorunlu değildir.
(11) Asansörlere bina girişinden itibaren
erişilebilirlik standartlarına uygun engelsiz erişim sağlanması zorunludur.
(12) Asansörler, erişilebilirlik standartlarına
uygun gerekli donanımlara sahip olmak zorundadır.
(13) Özellik arz eden binalarda, binanın kat
adedi, yapı inşaat alanı, kullanma şekli göz önünde tutularak asansör
sayıları ile asgari ölçüleri ilgili idaresince artırılabilir.
Akaryakıt
servis istasyonları
MADDE 35- (1) İmar planlarında akaryakıt servis
istasyonu olarak belirlenen alanlarda istasyonlar arası mesafe ve diğer
kriterlerle ilgili mevzuata uyulması şartıyla; akaryakıt ve servis
istasyonları, CNG otogaz istasyonları, LPG otogaz istasyonları, hidrojen
üretim ve dolum istasyonları yapılabilir.
(2) Yapı yüksekliği 2 katı geçmemek şartıyla;
istasyonların bünyelerinde kullanıcıların asgari ihtiyaçlarını karşılayacak
oto-market, çay ocağı, tuvalet, mescit, büfe, oto elektrik, lastikçi,
yıkama yağlama fonksiyonları yer alabilir.
(3) Yakıt tankı ve borulama sistemlerinin
bakım, tadilat veya onarımlarının, TSE standartları ve ilgili kurumların
görüşü doğrultusunda yapılması zorunludur.
(4) Elektrik enerjisi ile çalışan araçların
şarj edilmeleri için, ilgili elektrik kurumunun, olumlu görüşü ile otoparklar,
akaryakıt istasyonları veya diğer uygun yerlerde elektrikli araç şarj yeri
yapılabilir.
(5) Akaryakıt istasyonları, ilgili mevzuat
hükümlerine ve ilgili standartlara uyularak yapılır.
Su
depoları
MADDE 36- (1) Bu Yönetmelikte belirtilen;
a) Çok yüksek yapılarda 30 m3’ten,
b) Umumi binalarda; yapı inşaat alanı 200 m²’ye
kadar 1 m3’ten, 1000 m²’ye kadar 5 m3’ten, diğer
umumi binalar ve yüksek katlı yapılarda 10 m3’ten,
c) Konut ve ofis binalarında; 4 bağımsız bölüme
kadar 1 m3’ten, 4 dahil 4-6 bağımsız bölüme kadar 2 m3’ten,
7 dahil 7-10 bağımsız bölüme kadar 3 m3’ten,
ç) Diğer binalarda 5 m3’ten,
az olmamak üzere yapının kullanma amacı, günlük su
ihtiyacı, seçilen yangın söndürme sistemi gibi kriterler ile ulusal ve
uluslararası standartlara uyulmak ve gerekli drenaj ve yalıtım tedbirleri
alınmak şartıyla hacmi belirlenen su deposu bulundurulmasına ilgili idaresi
yetkilidir.
(2) Konut ve ofis binalarında 10 bağımsız
bölümden sonraki artan her bağımsız bölüm için su deposu hacmi 0.50 m3
arttırılır.
(3) Tüm binalarda su deposunun bulunduğu kat
itibariyle cazibeli akımın mümkün olmadığı durumlarda hidrofor konulması
zorunludur.
(4) Su depoları ve hidrofor, gerekli drenaj ve
yalıtım tedbirleri alınarak binanın bodrum ya da çatı katında tertiplenebileceği
gibi, aynı koşulları taşımak şartıyla, bina alanı dışında ön, yan ve arka
bahçelerde toprağa gömülü şekilde de yerleştirilebilir.
(5) Su depoları, taşıyıcı sistemden bağımsız
olarak betonarme, paslanmaz çelik veya ilgili idaresi tarafından uygun
görülen sıhhi şartlara uygun benzeri malzemeden yapılır.
(6) Su depoları, sayaç yerleri, hidroforlar ile
ilgili uygulamalarda bu Yönetmeliğe aykırı olmamak şartı ile KOSKİ Genel
Müdürlüğünün düzenlemelerine uyulur.
Fosseptikler
ve bahçe düzenlemeleri
MADDE 37- (1) Genel olarak pis su kuyuları ile fosseptikler
komşu hudutlarına 5.00 metreden fazla yaklaştırılmaz. Ancak bahçe
mesafelerinin müsait olmaması halinde özellikle bitişik yapı nizamına tabi
yerlerde fenni ve sıhhi mahzur bulunmadığı takdirde bu mesafeleri azaltmaya
veya birkaç komşuya ait fosseptikleri bir arada veya bitiştirerek
yaptırmaya belediye yetkilidir.
(2) Binaların en düşük kanal bağlantı kotu altında
kalan pis su deşarjları ise, deşarj pompalarının elektrik kesintisi
durumunda çalışmayacağı göz önünde bulundurularak; boyutları binanın
kullanış şekillerine göre muvakkat depolama imkânını veren ayrı bir rögarda
toplanır ve motopomp sistemi kullanılarak kanalizasyon şebekesine verilir.
Jeneratörden beslenmek kaydıyla motopomp pompa yerine pis su pompası da
kullanılabilir.
(3) Uygulamalarda bu Yönetmeliğe aykırı olmamak
kaydıyla KOSKİ Genel Müdürlüğünün düzenlemelerine uyulur.
(4) İlgili idarelerce;
a) Konut kullanımına ait bağımsız bölüm sayısı 75’i
aşan parsellerde,
b) Ticari binalar ve umumi binalarda, yapı taban
alanı dışındaki bahçe alanı 5000 m²’yi aşan parsellerde,
peyzaj projesi istenir.
c) İmalat ve sanayi tesisleri, açık ve kapalı pazar
yerleri, açık ve kapalı ticari otoparklar, depo, antrepo, akaryakıt servis
istasyonları, tarım ve hayvancılık amaçlı yapılarda peyzaj projesi aranmaz.
ç) Yerleşme bölgesinin özellikleri dikkate alınarak
peyzaj projesi istenecek parseller belirlenebilir.
Korkuluklar
MADDE 38- (1) Binalarda; balkon, teras, galeri boşluğu,
sahanlıkların boş kenarları 1’den fazla basamağı bulunan açık merdivenlerde
ve rampalarda, istinat duvarı üstünde, 0.50 metreden daha aşağıda veya
yukarıda teşekkül etmiş bahçelerde, 1.10 metreden düşük düzenlenmiş bahçe
duvarlarında, bulunduğu katın kaplama malzemeleri dahil bitmiş taban
döşemesinden itibaren kotu 0.90 metreden az olan pencere boşluklarında,
döşeme kotundan itibaren en az 1.10 metre yüksekliğe kadar teknik gereklere
ve standartlara uygun olarak korkuluk yapılması mecburidir.
(2) Bina son kat açık teraslarında düzenlenen
korkulukların ve parapetlerin gerekli güvenlik önlemlerinin alınması
kaydıyla 2.00 metresi bina yüksekliğinden sayılmaz.
(3) Bodrum hariç 1 katı geçen yapılarda, çatı
ve balkon parapetlerinde betonarme haricinde güvenlik önlemi açısından
tuğla ve benzeri duvar uygulaması yapılamaz. Korkuluklar ve bulunduğu katın
taban döşemesinden itibaren kotu 0.90 metreden az olan pencere ve cam
cepheler kırılmaz veya kırıldığında dağılmayan malzemeden ve insan çarpması
dâhil, tasarım yüklerini karşılayacak taşıyıcı malzeme ve montaj sistemleri
ile yapılır.
(4) Korkuluklar düşme, kayma, yuvarlanma gibi
sebeplerle insanların can güvenliğini tehlikeye atacak boşluklar
içermeyecek şekilde düzenlenir. Boşluklarda, yük altındaki deformasyonlar
da dâhil, en fazla 0.10 metre çapında geçişe izin verilir. Yatay korkuluk
yapılması halinde merdiven etkisi yaratmayacak şekilde önlemler alınır.
Kapı ve
pencereler
MADDE 39- (1) Bütün yapılarda;
a) Kapı yükseklikleri 2.10 metreden,
b) Kapı net (temiz) genişlikleri bina giriş
kapılarında 1.50 metreden, kapıların çift kanatlı olması halinde bir kanat
1.00 metreden,
c) Kapı net (temiz) genişlikleri bağımsız bölüm
giriş kapılarında 1.00 metreden, diğer mahallerin kapılarında 0.90
metreden,
az olamaz. Balkon, tuvalet, banyo, lavabo, kiler
kapıları 0.80 metreye düşürülebilir.
ç) Döner kapılar, belirtilen ölçülerde
yapılacak normal kapıların yanında ilave olarak bulunabilir.
d) Yaşlılar için bina giriş kapıları cepheden ayırt
edici malzeme, renk veya desen farklılıkları ile belirgin hale getirilir.
(2) Kapılarda eşik yapılamaz. Eşik yapılması
zorunlu hallerde engellilerin hareketini, yangın çıkışlarını ve benzeri
eylemleri engellemeyecek önlemler alınır.
(3) Pencerelerde Binalarda Enerji Performansı
Yönetmeliğine, 31/5/2017 tarihli ve 30082 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre
hazırlanan rapor/projedeki şartlara ve TSE standartlarına uyulması
zorunludur.
(4) Bitişik ve blok nizama tabi binalarda
komşu parsel sınırı üzerindeki bitişik duvarlarda pencere ve kapı açılamaz.
Ancak özel mülkiyete tâbi olmayan park, çocuk bahçesi ile oyun alanları
olarak aktif yeşil alanlara ayrılmış ve tapu kayıtları terkin edilmiş
yerlere pencere açılmasına izin vermeye ilgili belediyesi yetkilidir.
(5) Asansörlü eşya taşımacılığı için, 3 kattan
fazla binalarda her bir bağımsız bölümün en az bir balkonunun kapısının eni
net 0.90 metreden düşük olamaz.
(6) Bağımsız bölümün tuvalet, banyo ve benzeri
ıslak hacimlerinde mekanik havalandırma yapılmadığı takdirde yapılacak
havalandırma penceresinin ölçüsü net 0.30 metre x 0.30 metreden az olamaz.
(7) Atriumlu, galeri boşluklu veya iç bahçeli
tasarlanan binalarda, bu mekânlara bakan pencere veya camekânların
camlarının kırıldığında dağılmayan özellikli olması zorunludur.
(8) Bodrum katlardaki mekânların gün ışığından
faydalandırılması ve havalandırılması amacı ile yapılan pencerelerde sel,
taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış olması ve bunların
zemin seviyesinden en az 0.10 metre yukarıdan başlaması zorunludur.
Çatılar
MADDE 40- (1) Çatıların, civarındaki cadde ve sokakların
mimari karakterine, yapılacak binanın nitelik ve ihtiyacına uygun olması
şarttır.
(2) Çatı eğimleri, kullanılacak çatı malzemesi
ile yörenin mimari özelliği ve iklim şartları dikkate alınarak ilgili
idarenin tasvibi ile tayin edilir. Çatı eğimi içinde kalmak ve silüeti
etkilememek kaydıyla çatı örtüsü olarak fotovoltaik paneller de
kullanılabilir.
(3) Çatı eğimi ve yüksekliği:
a) Çatı eğimi saçak ucundan hesaplanır.
Çatılar parapet üzerine oturtulamaz. Ancak bu maddeye göre hesap edilen
azami mahya seviyesi aşılmamak şartıyla; çatı örtüsü saçak yapılması
halinde 0.40 metre, aksi halde son kat dış duvar dikey sınırından 0.60
metre içeri çekilmek suretiyle oluşturulan ve 0.60 metreyi geçmeyen iç
parapet üzerinden başlatılarak gizli dere uygulaması yapılabilir. Bu
uygulamalarda yapılacak dış parapet yüksekliği 1.10 metreyi geçemez.
b) Mahya yüksekliği 5.00 metreyi geçmemek kaydıyla;
ayrık binalarda kırma, ikili blok binalarda bloğu ile müşterek kırma, iki
taraftan da bitişik binalarda ise ön ve arka cepheye akıntılı beşik çatı
kurulacağı varsayılarak en fazla %45 eğime göre belirlenir. Hesaba esas
olarak kabul edilen çatı şeklinde, eğim içinde kalmak, bitişik komşu
tarafına akıntı verilmemek ve yatay dere yapılmamak şartıyla yapılacak çatı
meyli ve şekli serbesttir. Estetik ve teknolojik kaygı ile yapılan farklı
çatı tasarımlarında, yörenin mimari özelliği ve mevcut yapılaşmalar dikkate
alınarak izin vermeye ilgili idaresi yetkilidir.
c) Ayrık veya müstakil olan blok nizamda yapı
bütününde tek tarafa eğimli çatı yapılabilir. Bu durumda çatı mahya
yüksekliği konut dışı yapılarda 3.00 m’yi, konutlarda 1.80 m’yi geçemez.
ç) Ayrık ve müstakil olan blok nizamlarda, imar planında belirtilen kat sayısı
veya bina yüksekliğine göre belirlenen saçak kotu ve hesaplanacak en yüksek
mahya kotu ile toplamını aşmamak kaydı ile dış cephe ile çatı birlikte
bütünleştirilerek düzenlenebilir. Bu durumda ana mahyaya yükselen (çatı+cephe)
eğimi serbesttir.
d) Bodrum hariç 2 katı geçmeyen binalarda çatıdaki
değişik çözümlerin kabulünde ilgili idaresi yetkilidir.
e) Ayrık veya müstakil olan blok nizamda bodrum
hariç 5 katı geçmeyen binalarda hesaba esas eğim içerisinde kalma şartı
aranmadan ve en yüksek mahya kotunu geçmemek üzere beşik çatı yapılabilir.
Ancak; hesap neticesi en yüksek mahya kotu 3.50 metreden küçük çıktığı
takdirde, istenildiğinde çatı eğimi en fazla %45’e kadar olması kaydı ile
mahya kotu 3.50 metreye yükseltilerek beşik çatı yapılabilir.
f) 2 katı geçmeyen binalarda; çatılarda son kat dış
duvar dikey sınırları dışına taşmayan kapalı mekanların, çatılarının
birleştiği çatı eğimi ile aynı eğimde olacak ve çatı ile bütünleşecek
şekilde çözülmesi, mahyayı ve toplamda cephe uzunluğunun 1/3’ünü geçmemesi
kaydıyla çatı örtüsünü aşmasına izin verilir. Bu durumda yapılacak kapalı
mekânlar; bina köşe noktalarına azami 2.00 metre yaklaşabilir.
g) Çatı yüzeyi üzerinde (eşkenar veya ikizkenar)
üçgen kesitli saplama pencereler (güvercinlik) saçak ucundan itibaren en az
2.00 metre çekilerek yapılacaktır. Ayrıca pencere tabanı çatı yüzeyinden
başlamak üzere en yüksek noktası, çatı yüksekliğinin 1/3’ünü, aynı
cephedeki pencerelerin taban genişlikleri toplamı ise, ait olduğu bina
cephe boyunun 1/4’ünü geçemez.
(4) Teras çatı kullanımı ve düzenlemesi:
a) Teras çatı kullanımı olan binalarda; plan ya da bu Yönetmeliğin
öngördüğü kat adedinin aşılmaması şartı ile merdiven ve asansörler hariç, kullanılan alanların çatı
yüksekliği hesabına esas olan eğim içinde kalması, tamamının teras çatı
olarak yapılması ve bu Yönetmeliğin iç yüksekliklerle ilgili şartlarına
uyulması ve yapılan mekânların çatılarının da teras çatı olması gerekir.
b) Teras çatılarda 1.10 metre parapet
yapılabilir. Teras çatının kullanıma açık olması durumunda 1.10 metre
yüksekliğinde parapet veya korkuluk yapılması zorunludur.
c) Teras çatılarda çatı bahçesi olarak
düzenleme yapılabilir. Bahçe düzenlemesi yapılabilmesi için gerekli olan
0.50 metre toprak dolgu, parapet yüksekliğine dâhil edilmez. Ortak alan
olarak kullanılan teras çatılarda; bahçe düzenlemesi yapılması halinde
merdiven evi yanında, bina sakinleri tarafından kullanılmak üzere, tuvalet,
lavabo, çay ocağı, bahçe düzenlemesinde kullanılacak malzemeleri depolamak
için merdiven evine bitişik, toplam teras alanının %10’unu ve 20 m²’yi
geçmeyen ve en fazla 3.00 metre yüksekliğinde kapalı mekân oluşturulabilir.
Kapalı mekân bina cephelerine 3.00 metreden fazla yaklaşamaz. Ayrıca
rezidans, otel, apart otel gibi konaklama tesislerinin teras çatılarında
bina cephelerine 3.00 metreden fazla yaklaşmamak, en fazla 1.50 metre
derinliğinde olmak ve parapet kotunu aşmamak koşuluyla açık havuz
yapılabilir.
ç) Tamamı umumi, ticari ve sanayi amaçlı binalarda
teras çatılar, Otopark Yönetmeliği hükümlerine aykırı olmamak kaydı ile
binaya ait açık otopark olarak kullanılabilir.
(5) Çatı arası kullanımı:
a) Çatı aralarına bağımsız bölüm yapılmaz. Bu
kısımlarda ancak su deposu, asansör kulesi, iklimlendirme ve kaskat
sistemleri de içerebilen tesisat odası yapılabilir.
b) Yangın güvenliğine ilişkin tedbirler alınmak
şartıyla son kattaki bağımsız bölümlerle irtibatlı piyesler, yönetim odası,
toplantı salonu ile mescit, kapıcı dairesi zorunluluğu bulunan konutların
çatı aralarında kapıcı dairesi yapılabilir. Konutlar hariç olmak üzere
binaların çatı araları; sergi salonu, toplantı salonu, yemekhane, spor
salonu gibi fonksiyonlarda ortak alan olarak kullanılabilir. Konut harici
binalarda çatı aralarında iç yükseklik şartının sağlanması durumunda
bağımsız bölüm yapılmaması şartı ile binanın ana fonksiyonuna uygun
mekanlar yapılabilir.
c) Konut alanında son kattaki bağımsız bölümlerle
irtibatlı piyesler, ait olduğu bağımsız bölüm alanını geçmemek ve en az
piyes ölçülerini sağlamak şartı ile düzenlenebilir.
ç) Çatı arasındaki mekânlarda, çatı eğimi
içerisinde kalmak ve fonksiyonunu sağlamak şartıyla asgari yükseklik şartı
aranmaz.
d) Çatıda birden fazla bağımsız bölüme ait birden
fazla teras olması halinde birbirleri arasında en az 3.00 metre, bitişik
nizam yapılaşmada komşu parsel sınırına 1.50 metre mesafe bırakılması
zorunludur.
(6) Üçüncü fıkranın (e), (f) ve (g) bentleri ile
dördüncü fıkranın (a) bendi, çatı arasında beşinci fıkranın (b) bendinde
belirtilen kullanımların bulunduğu binalarda uygulanabilir.
(7) Merdiven evleri, ışıklıklar, hava
bacaları, alın ve kalkan duvarları dördüncü fıkraya göre belirlenen çatı örtüsü
düzlemlerini en fazla 0.60 metre aşabilir. Ayrıca zorunlu olan tesisatla
ilgili hacimlerin, fotovoltaik panellerin (PV), güneş enerjili su
ısıtıcılarının ve çatı pencerelerinin çatı örtüsünü aşmasına ilgili idarece
teknik gereklere göre uygun görülecek ölçü ve şekilde izin verilebilir.
Asansörlü binalarda TSE standartlarına göre projelendirilecek asansör
kulelerinin ve bu bölümlerle birlikte düzenlenen merdiven evlerinin en az
ölçülerdeki bölümlerinin, çatı örtüsünü aşmasına da izin verilir.
(8) Çatı arasının aydınlatılması amacıyla; çatı
yüzeyine paralel olarak düzenlenen çatı pencereleri kullanıldığında,
pencere alan sınırlaması yoktur. Ancak çatı örtüsü 0.20 metreden fazla
aşılamaz.
(9) Çatı parapetleri, estetik sağlamak amacıyla
statik açıdan gerekli güvenlik önlemlerinin alınması kaydıyla ilgili
idaresi mimari estetik komisyonu kararı ile en fazla 2.00 metreye kadar
yükseltilebilir.
(10) Tescilli yapılar, anıtlar ile dini yapıların çatı
örtüleri ve bunların yapılacak ya da tamir ve tadil edilecek çatı örtüleri
bu kayıtlara tabi değildir. Kamu hizmeti için kullanılan resmî binalarla,
ibadet yerleri, sağlık ve spor tesisleri, sinema, tiyatro, müze, kütüphane,
konferans salonu, kültür merkezi, otel ve alışveriş merkezi yapılarına ait
çatıların, civarındaki cadde ve sokakların mimari karakterine, yapılacak
binanın nitelik ve ihtiyacına uygun olması ve bu Yönetmelik ile belirlenen
çatı arası kullanım alanı şartına uyulması kaydı ile çatı şekli ve
eğimleri, kullanılacak çatı malzemesi ile yörenin mimari özelliği ve iklim
şartları dikkate alınarak mimari estetik komisyonu görüşü alınarak ilgili
idaresince belirlenir.
(11) Belediyeler meclis kararıyla mahallin ve
çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamak, güzel bir
görünüm elde etmek amacı ile dış cephe boya ve kaplamaları ile çatının
malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir. Bu yetki, bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girmesinden önce yapılmış olan yapılar için de kullanılabilir.
(12) Çatı arasının son kat bağımsız bölümü ile
birlikte kullanılması amacıyla son kat tavan döşemesi kısmen veya tamamen
yapılmayabilir.
(13) Çatı kaplamalarının, çatı kaplamaları altında
yer alan yüzeyin ve yalıtımın, çatı taşıyıcı sisteminin; Binaların Yangından
Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olması zorunludur.
Çıkmalar
MADDE 41- (1) Binalarda taban alanı dışında kendi bahçe
hudutları dışına taşmamak şartı ile binanın her cephesinde açık ve kapalı
çıkma yapılabilir. Ancak;
a) Kapalı çıkmalar;
1) Parsellerin yol cepheleri ve kamusal alan
cephelerinde parsel sınırları içerisinde kalmak koşuluyla yapı yaklaşma
sınırından itibaren en fazla 1.50 metre taşacak ve parsel sınırlarına en
fazla 3.50 metre yaklaşacak şekilde yapılabilir.
2) Parselin bu Yönetmelikle belirlenen arka ve yan
bahçe mesafelerine taşmamak şartıyla yapılabilir.
3) İmar planında bitişik veya blok nizam olan ve
planda yapılaşma koşulları belirlenmemiş olan parsellerde; 23 üncü maddenin
birinci fıkrasının (d) bendinde belirlenen arka ve yan bahçe mesafelerine
taşmamak şartıyla yapılabilir.
b) Açık çıkmalar;
1) Parsellerin yol cephelerinde ve kamusal
alan cephelerinde parsel sınırları içerisinde kalmak koşuluyla ve parsel
sınırlarına en fazla 3.50 metre yaklaşacak şekilde yapılabilir.
2) Arka ve yan bahçe mesafelerine, parsel
sınırlarına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak kaydı ile 1.50 metre taşabilir.
3) Bina tabanı zeminde yapı yaklaşma
sınırlarından daha içeri çekilerek bu fıkranın (b) bendinin (1) ve (2)
numaralı alt bentlerindeki mesafelere tecavüz etmemek şartı ile istenilen
ölçülerde yapılabilir.
4) Birden fazla parsele oturan blok, ikiz veya
bitişik nizamda yapılacak açık çıkmalar, komşu parsel sınırına 2.00
metreden fazla yaklaşamaz. Ancak açık çıkmanın komşu sınırından itibaren
1.00 metre genişliğinde kat yüksekliğince duvar ile kapatılması durumunda
komşu parsel sınırına bitişik yapılabilir.
5) Açık çıkmaların dış cepheye bakan kısımları
parapet ve sökülür, takılır, katlanır (dikey veya yatay) cam paneller
harici açık yapılır. Estetik amaçlı yapılan taşıyıcı özellikte olmayan ve
kapalı alan oluşturmayan cephe elemanları yapılmasına, yapının mimari
karakteri ve cephe özelliğine göre ilgili idaresi izin vermeye yetkilidir.
(2) Açık ve kapalı çıkmaların tabii zeminden
veya tesviye edilmiş zeminden çıkma altına kadar en yakın şakûli mesafesi
en az 2.40 metre olmak zorundadır. Ön bahçe mesafesi 3 metre ve daha az
olan parsellerde; ön bahçeye yapılacak çıkmalarda, yol kotu ile çıkma altı
arasındaki düşey mesafe hiçbir yerde 2.40 metreden az olamaz.
(3) Kendi parsel hududu dışına taşmayan, hangi
katta yapılırsa yapılsın 0.20 metreyi geçmeyen, kullanım alanına dâhil
edilmeyen motif çıkmalar yapılabilir. Bahçe içinde yapılacak üstü açık
teras ve zemin kat giriş merdivenleri ile bina cephesinden itibaren
genişliği 2.50 metreyi geçmemek, tretuar dışına taşmamak ve en alçak noktası
tretuar kotundan en az 2.50 metre yükseklikte yapılacak giriş saçakları
çıkma olarak değerlendirilmez. Motif çıkmalar, açık ve kapalı çıkma önüne
yapılacak ise motif çıkma da dâhil olmak üzere çıkma genişliği birinci
fıkranın (a) ve (b) bentlerinde açıklanan hükümlere göre belirlenir.
(4) Bina cephelerinde, mimari projesinde cephe
estetiği ve tasarımı göz önünde bulundurulmak ve detay projeleri verilmek,
hafif malzemeden yapılmak, parsel sınırına taşmamak ve kapalı mekân
oluşturmamak kaydıyla 0.50 metreye kadar yatay veya düşey güneş kırıcı veya
estetik amaçlı cephe elemanları yapılabilir. Cephe tasarımı ve mimari
gereklilikler dikkate alınarak 0.50 metreyi aşan ve en fazla 1.00 metre
genişliğinde gerekli güvenlik önlemleri alınarak kapalı mekan veya kullanım
alanı oluşturmayan hafif malzemeden güneş kırıcı veya cephe elamanlarına
izin vermeye ilgili idaresi yetkilidir.
(5) Ruhsata ek mimari projelerde belirtilen bina ve
cephe ölçüleri kaba yapı ölçüleri olup, yaklaşma mesafeleri belirlenirken
bu ölçüler esas alınacaktır. Bina cephelerinde kullanılacak her türlü
kaplama ve benzeri gibi fonksiyonel ve/veya estetik amaçlı cephe
malzemeleri parsel sınırı dışına taşamaz.
Saçaklar
MADDE 42- (1) Uygulama imar planında belirlenmemiş ise
parsel sınırına 2.00 metreden fazla yaklaşmamak şartı ile 1.50 metreyi
geçmeyen saçak yapılabilir. Ancak saçakların şekli ve genişliği, parsel
sınırına 2.00 metreden fazla yaklaşmamak şartı ile yörenin mimari karakterine
ve yapılacak yapıların özelliğine göre mimari estetik komisyonu kararı
alınarak ilgili idarece tayin edilebilir.
(2) Saçaklar parsel sınırlarını aşamaz.
(3) Hiçbir şekilde parsel sınırlarını aşmamak şartı
ile kamu hizmeti için kullanılan resmi binalarla, ibadet yerleri, resmi
veya özel eğitim tesisleri, sağlık ve spor tesisleri, sinema, tiyatro,
müze, kütüphane, konferans salonu, kültür merkezi, otel ve alışveriş
merkezi yapılarında yapılacak saçakların genişliği ve yüksekliğinin,
yörenin mimari karakterine ve yapılacak yapıların özelliğine göre mimari
estetik komisyonu görüşü alınarak ilgili idaresince belirlenir.
Bahçe
sınırlayıcıları
MADDE 43- (1) Bahçe duvarlarının yüksekliği; binaların yol
tarafındaki cephe hatlarının önünde, yoldan kotlandırılan binalarda
kaldırım üst kotundan itibaren 0.50 metreyi, yoldan yüksek olup tabii
zeminden kotlandırılan binalarda ise parselin yol sınırındaki tabii zemin
kotundan itibaren 0.50 metreyi, komşu parsel cephelerinde ise 1.00
metreyi geçemez. Ayrıca üzerlerine görüşü kapatmayacak, can güvenliğini
tehdit etmeyecek bahçe sınırlayıcısının toplam yüksekliği 2.00 metreyi
aşmayacak şekilde parmaklık veya şeffaf korkuluklar yapılabilir. Bahçe
sınırlayıcısı olarak, canlı sağlığını tehlikeye sokan jiletli ve kesici
özellik taşıyan tel ve benzerleri kullanılamaz.
(2) Bahçe duvarı detayı ve malzeme özelikleri
mimarı projesinde gösterilir. Yığma duvar malzemesi ile yapılan bahçe
duvarlarının yüksekliği doğal/tesviye edilmiş zeminden 1.00 metreden fazla
olamaz. Yan yüzeylerine aktif bir yük etki eden ve kot farkı 1.50 metreyi
aşan bahçe duvarları taş, beton veya betonarme yapılır. Bununla ilgili olarak
komşu parsellerin zemin kotları da değerlendirilerek bahçe duvarının statik
hesabı yapılmalı ve istinat duvarı olarak projelendirilmelidir.
(3) Eğimli yollarda/arazilerde bahçe duvarı
üst kotunun tretuvardan en fazla 1.00 metreyi aştığı durumlarda
duvar üstten kademelendirilir. Fazla meyilli ve tehlike arz eden yerlerde
uygulanacak şekli takdire idare yetkilidir.
(4) Devletin güvenlik ve emniyeti ile harekât ve
savunma bakımından gizlilik veya önem arz eden bina ve tesisler ile okul,
hastane, cezaevi, elçilik, sefarethane, açık hava sineması ve benzerleri
gibi özellik arz eden bina ve tesislerin bahçe duvarları ile sanayi
bölgelerinde yapılacak bahçe duvarları bu madde hükmüne tabi değildir.
(5) Parsellerin yol cephelerinde; ibadet
yapılarında, zemin veya bodrum katta bulunan işyerlerinin giriş yapılan
cephelerinde ve dördüncü fıkrada belirtilen yapılar hariç umumi binalarda,
bahçe duvarı yapılamaz. Ancak işyerlerinin giriş yapılan cepheleri hariç
diğer yol cephelerinde yüksekliği 1.00 metreyi aşmayan parmaklık veya çit
ve benzeri bahçe sınırlayıcısı yapılabilir. Özellik arz eden durumlarda
ilgili idaresi yetkilidir.
(6) Bahçe duvarlarının yüksekliği; 2 kata imarlı
müstakil konutlarda güvenlik ve mahremiyetin sağlanması için binaların yol
tarafındaki cephe hatlarının önünde, yoldan kotlandırılan binalarda
kaldırım üst kotundan itibaren 1.00 metreyi, yoldan yüksek olup tabii
zeminden kotlandırılan binalarda ise parselin yol sınırındaki tabii zemin
kotundan itibaren 1.00 metreyi geçemez.
(7) Zemin katlarda, dükkan yapılmasına
müsaade edilen yapılarda, yola bakan bahçelerde bahçe duvarı veya yaya
trafiğini tehlikeye düşürecek engeller yapılamaz.
(8) Binalara ve ortak alanlara erişimin sağlanması,
itfaiye ve benzeri araçların ulaşımı ve yangın açısından gerekli
tedbirlerin alınması ve 634 sayılı Kanuna uyulması şartı ile parsel
içerisinde kullanım alanlarının sınırlarını belirleyen 1.00 metreyi aşmayan
parmaklık, çit veya peyzaj öğeleri yapılabilir.
Kapıcı
dairesi, güvenlik ve kontrol kulübeleri
MADDE 44- (1) Kapıcı dairesi ve güvenlik odası yapılacak
binalar:
a) Konut kullanımlı bağımsız bölüm sayısı
40’tan fazla olan ve katı yakıt kullanan kaloriferli veya kalorifersiz
binalar için bir adet kapıcı dairesi yapılması zorunludur. Birden fazla
yapı bulunan ve toplam bağımsız bölüm sayısı 40’tan fazla olan parsellerde
de bu hüküm uygulanır, ancak bağımsız bölüm sayısının 80’i aşması halinde
ikinci bir kapıcı dairesi yapılır. Ayrıca, birden fazla yapının bulunduğu
parsellerde 60’tan fazla bağımsız bölümü olan her bir bina için mutlaka
ayrı bir kapıcı dairesi yapılır.
b) Katı yakıt haricindeki diğer ısıtma sistemleri
kullanılan konut kullanımlı binalar için bağımsız bölüm sayısının 60’tan
fazla olması halinde bir, 150’den fazla olması halinde 2 kapıcı dairesi yapılması
zorunludur. İlave her 150 daire için ek bir kapıcı dairesi yapılır.
c) Sıra evler düzeninde, ayrık, ikiz nizamda
tek bağımsız bölümlü 1’den fazla müstakil konut binası bulunan parsellerde
kapıcı dairesi yapılması mecburiyeti aranmaz.
ç) Yapı inşaat alanı 2000 m2’den fazla
olan işyeri ve büro olarak kullanılan binalarda güvenlik odası yapılabilir.
(2) Kapıcı dairelerinin ve güvenlik odalarının
ölçü ve nitelikleri:
a) Kapıcı daireleri, doğrudan ışık ve hava
alabilecek şekilde düzenlenir.
b) Kapıcı daireleri, iskân edilebilen bodrum
katlarda yapılabilir. Taşkın riski taşıyan alanlarda kalan binalarda
düzenlenecek kapıcı dairelerinin kapı ve pencere boşluklarının alt seviyesi
su taşkın seviyesinin en az 1.50 metre üzerinde olmak zorundadır.
c) Kapıcı dairelerinin toprağa dayalı ve iskân
edilebilen bodrum katlarda yapılması halinde, oturma odası ve bir yatak
odasının dış mekâna açılması bu mekânların taban döşemesinin üst
seviyesinin tabii veya tesviye edilmiş zemine gömülü olmaması, kapı ve
pencere açılmak suretiyle, doğal aydınlatma ve havalandırmasının sağlanması
sel, taşkın ve su basmasına karşı önlem alınmış olması zorunludur. Kapıcı
dairelerinin toprağa gömülü duvarlarında kuranglez yapmak suretiyle kapı ve
pencere açılamayacağı gibi, bu duvarlarda pencere açılabilmesi için pencere
denizliğinin tabii zeminden veya tesviye edilmiş zeminden en az 0.90 metre
yukarıda konumlanması gerekir.
ç) Bina içinde düzenlenen kapıcı daireleri en az
brüt 75 m2, en fazla 100.00 m²’dir.
d) Bina dışında tertiplenen kapıcı daireleri
en fazla brüt 40 m2 ve tek katlı olmak zorundadır.
e) Kapıcı dairelerinde, konutlarda bulunması
zorunlu en az piyes ölçülerinin sağlanması zorunludur.
(3) Güvenlik
odası en az 4 m2 büyüklüğünde, doğrudan ışık ve hava alabilecek
şekilde düzenlenir ve en az 1.5 m2’lik bir tuvalet yer alır.
(4) Kontrol kulübeleri:
a) Üzerinde birden fazla yapı yapılması mümkün
ve yüzölçümü en az 2000 m2 olan parsellerde, istenmesi halinde,
trafik emniyeti bakımından tehlike arz etmemek ve hiçbir şartta parsel
sınırını aşmamak kaydıyla bahçe mesafeleri içinde kontrol kulübesi
yapılabilir.
b) Kontrol kulübesi 20 m2’yi geçemez.
c) Kontrol kulübesinin yüksekliği tabii veya
tesviye edilmiş zeminden itibaren en fazla 4.00 metredir.
ç) Devletin güvenliği bakımından özellik arz
eden parsellerde bu fıkrada belirtilen ölçülere uyulma şartı aranmaz.
Portikler
MADDE 45- (1) Portikli yapıların yapılacağı cadde ve
sokaklar uygulama imar planı kararı ile belirlenir.
(2) Genel olarak portik bırakılması gereken
yerlerde, portik yüksekliği 3.50 metre, derinliği ise 4.00 metredir. Ancak,
civarın teşekkül tarzı ve mevkiin özellikleri dolayısıyla bu miktarlar
ilgili idarece değiştirilebilir.
(3) Portiğe ve doğrudan yola açılan bina giriş
kapıları dışa açıldığında, gizlenecek kadar bina giriş holüne doğru
çekilir.
Fırınlar
MADDE 46- (1) 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına
İlişkin Yönetmelik hükümleri saklı kalmak üzere ekmek fırınları; sanayi,
küçük sanayi, organize sanayi, konut dışı çalışma alanları ile ticaret
bölgelerinde yapılabilir.
(2) Katkılı pide, kebap, simit fırınları, ekmek
fırını içermeyen unlu mamüller, geleneksel tandır ocakları ve lokantalar
zemin katı işyeri olarak kullanılabilen konut alanlarında, ticaret
alanlarında ve konut dışı çalışma alanlarında yapılabilir.
(3) Fırınların tanziminde;
a) Mevcut binalarda ekmek fırını hariç fırın ve
tandır yapılması durumunda, 634 sayılı Kanun hükümlerine uyulur.
b) Ekmek fırınları ayrık nizam yapılaşma
bölgelerinde ve müstakil olarak yapılır.
c) Projesinde sınıfı belirtilmek zorundadır.
ç) Duvar ve döşemelerinde ısı ve ses yalıtımı
uygulanır. Binanın taşıyıcı sisteminin ve fırınla ilgisi olmayan diğer
bağımsız bölümlerin ısı değişiminden olumsuz etkilenmemesi için proje
müelliflerince veya bu konunun uzmanı teknik elemanlarca hazırlanan rapora
göre gerekli tedbir alınır.
d) Mekanik tesisat projelerinde, kanalizasyon
bağlantısına, her türlü böcek ve kemirgen girişini önlemek için çekvalf
konulur.
e) Baca ölçülerinin hesaplanması, bacaların
bina iç duvarlarında tesis edilmesi ve filtre takılması şartı aranır.
f) Trafik açısından ilgili birimin görüşünün
alınması gerekir.
g) Tesisin ihtiyacı olan otopark kendi
parselinde karşılanır.
ğ) TSE standartlarına uyulur.
h) Binaların Yangından Korunması Hakkında
Yönetmelik hükümleri uyarınca gerekli
tedbirler alınır.
ı) İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin
Yönetmelik şartlarına uygun olarak katkılı pide, kebap, simit fırınları,
unlu mamüller ve geleneksel tandır ocaklarında; TSE standartlarına uygun
olarak fırın bacası ve fırına ait depo yapılır.
i) Üst katlarında konut bulanan zemin kat
işyerlerinde tandır ocağı mamulleri üreten mekânlarda en fazla 5 adet
tandır yapılabilir.
(4) Üçüncü fıkra hükümlerine uyulmaması durumunda
ruhsat düzenlenemez.
Pasajlar
ve alışveriş merkezleri
MADDE 47- (1) Ticaret bölgelerinde yapılacak pasajların;
a) Taban döşemesi üzerinden tavan altına kadar
olan yüksekliğinin 3.50 metreden, uzunluğunun 30.00 metreden az olmaması,
b) Her biri 1.50 metreden dar olmayan en az 2
giriş-çıkış kapısı ile yeteri kadar havalandırma bacası veya tertibatını
haiz bulunması, pasaj giriş ve çıkışlarının erişilebilir olması,
c) Birden fazla katlı olmaları halinde her
bir kat arasında bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uygun merdiven olması
ve erişilebilirlik standartlarına uygun düzenlemelerin yapılması,
ç) Bir kısmı veya diğer katları başka maksatlar
için kullanılan binalar içerisinde bulunmaları halinde, diğer esas giriş
merdiven, asansör ve geçit gibi tesislerle, bu tesislere ayrılan yerlerin
pasaj dışında ve müstakil olarak tertiplenmesi,
gereklidir.
d) Kapasiteye bağlı olarak ilgili idaresince uygun
görülen büyüklük ve miktarda çocuk oyun alanı, bay ve bayan tuvaletler,
bebek bakım alanları, ilk yardım alanı ve çarşı bütününde 30 m2’den
küçük olmamak üzere ihtiyacı karşılayacak büyüklükte mescit ayrılır.
e) Büro, iş hanı, pasaj gibi ticari binalarda;
kullanma alanı en az 3 m² olmak, 0.20 m² ebadında hava bacasıyla
havalandırılmak, bir ateş bacasıyla irtibatlandırılmak kaydıyla çay ocakları
bağımsız bölüm olarak düzenlenebilir. Çay ocaklarının nizamı ışıklıktan
veya doğrudan ışık ve hava alması halinde hava bacasına gerek yoktur.
Tuvaletler
MADDE 48- (1) Yarısı kadınlar, yarısı erkekler için olmak
üzere; iş hanı, büro, alışveriş merkezi, çarşı, pasaj ve mağaza gibi
binalar ile otel, resmî binalar ile sinema, tiyatro gibi umumî binalarda
her 50 kişi için en az birer adet tuvalet yapılması zorunludur. Bu
yapılarda engellilerin erişiminin sağlanmasına yönelik tedbirler alınarak
en az 1 kadın, 1 erkek olmak üzere engellilerin kullanımına ve
erişilebilirlik standardına uygun tuvalet ayrılır.
(2) İbadet yerleri, şehirlerarası yollarda yer alan
dinlenme tesisleri, meydan ve park gibi yerlerde yapılacak umumî
tuvaletlerin en az yarısının, diğer yapılarda ise en az üçte birinin
alaturka tuvalet taşlı olması sağlanır.
(3) Tuvaletlerde yeterli sayıda pisuar ve
lavabo bulundurulur. Resmî binalar, işyeri, fabrika
gibi yerlerde çalışan sayısı, mağaza, alışveriş merkezi, çarşı, pasaj gibi
yerlerde tahmini müşteri sayısı, lokanta, sinema, tiyatro gibi yerlerde
oturma sayısı, otel ve benzeri konaklama tesislerinde yatak sayısı ve bu
hesaplamalara dâhil olarak ziyaretçi sayıları ve diğer farklı özellikler
dikkate alınarak yeterli tuvalet ayrılır.
(4) Birden fazla kullanımı haiz binalarda her
kullanım için bu maddedeki kriterlere göre ayrı ayrı değerlendirme yapılır.
Uluslararası kurallara tabi yapılarda bu Yönetmelikte belirtilenden az
olmamak kaydıyla uluslararası kuralların gerektirdiği sayıda tuvalet
yapılması zorunludur.
(5) Umumî binalarda çalışan, müşteri ve
ziyaretçi gibi tüm kullanıcıların ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla
kapasite hesabına göre belirlenen büyüklük ve sayıda erişilebilirlik
standardına uygun engelli tuvaleti yapılır.
Sıfır
atık uygulamaları
MADDE 49- (1) İlgili mevzuatına uygun olmak kaydıyla
ayrık veya müstakil olan blok nizamda; kapıcı dairesi yapılması gerekli
olan konut binalarında ve parsel alanı 2000 m²’yi aşan diğer yapılarda atık
toplama merkezi yapılabilmesi için en az 2.00x2.00 metre ebatlarında yer
tesis edilmesi zorunludur.
(2) Çöp alımı ve nakliyesinin sorunsuz olabilmesi
için araç trafiğini engellemeyecek şekilde parselin yol cephesinde veya
parsele çöp arabalarının kolaylıkla giriş-çıkış yapılması durumunda
parselin uygun yerinde tesis edilmelidir.
(3) Atık toplama merkezleri belediyenin uygun
göreceği şekilde konumlandırılır. Bu yerlerin etrafı; yüksekliği 1.50 metre
ahşap, tel ve benzeri elemanlarla çevrelendirilir.
Yığma,
ahşap, kâgir yapılar ve yapı güvenliğine yönelik şartlar
MADDE 50- (1) Binalar, güncel teknik mevzuat ile fen ve
sanat kurallarına uygun olarak;
a) Binayı etkiyebilecek bileşik etkilere karşı
yeterli dayanıma sahip olacak ve etkileri güvenli bir şekilde zemine
aktarabilecek ve aynı zamanda civar yapılara herhangi bir zarar vermeyecek
şekilde,
b) Temel zemininde oluşabilecek oturma, kabarma,
büzülme ve donma sebebiyle yapı stabilitesi bozulmayacak biçimde,
tasarlanarak inşa edilmek zorundadır.
Bodrumlar
MADDE 51- (1) Katı yakıt kullanan sobalı binaların bodrum
veya zemin katlarında veya teknik olarak bodrum kat tesis edilememesi
durumunda yüksekliği 2.20 metreyi geçmemek üzere bahçelerinde; ortak alan
niteliğini haiz olmak ve eklenti ihdas etmemek, binaya bitişik oldukları
takdirde komşu parsel sınırına, aksi halde binaya ve ayrıca komşu parsel
sınırına uzaklıkları bu Yönetmelikle veya planla belirlenen miktarlardan az
olmaması şartı ile her bağımsız bölüm için en az 5 m2, en fazla
10 m2 odunluk, kömürlük veya depolama yeri ayrılması zorunludur.
(2) Bodrum kapısı tamamen tretuvar üzerinde
kalan fazla meyilli yollar dışında yapılacak ön bahçesiz binalarda, yol
cephesinde bodrum girişi yapılamaz.
(3) Toprağa dayalı bodrum katlarda bulunan konutlarda
oturma odası ve bir yatak odasının, yataklı tesislerde yatak odalarının;
taban döşemesinin üst seviyesinin tabii veya tesviye edilmiş zemine gömülü
olmaması, doğal aydınlatma ve havalandırmasının pencere açılmak suretiyle
sağlanması, sel, taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış olması
zorunludur. Bu bağımsız bölümlerin kısmen veya tamamen tabii ve tesviye
edilmiş zemin altında kalan duvarlarında pencere açılamaz.
(4) Ticari alanlarda yapılan binaların ticari
amaçla kullanılan bodrum katlarında döşemenin zemine gömülü olmama şartı
aranmaz. Bu tür binalarda kuranglezle tabi havalandırma sağlanamayan
durumlarda suni havalandırmanın sağlanması ile engellilerin dolaşımına
olanak sağlayan erişilebilirlik standartlarına uygun rampa, yürüyen bant ve
bunlar gibi önlemler alınır.
(5) Konut alanında kalmakla birlikte, ilgili idare
meclisince yol boyu ticaret kararı alınan yol güzergâhlarında, zemin katta
halkın günlük ihtiyaçlarını karşılamaya dönük olarak ticaret yapılabilir.
Bu kullanımların bodrum katlarında içten bağlantılı piyesleri olabilir. Bu
piyesler binanın ortak alanları ve müştemilatlarıyla irtibatlandırılamaz.
Ticari kullanımların altında konut yapılamaz. Konut alanlarında zemin katta
bağımsız bölüm brüt alanı 100 m2’den küçük işyerlerinde; zemin
kat ticari kullanımlı bağımsız bölüme ait depo amaçlı eklenti yapılmasına
izin verilmez.
(6) Toprağa dayalı tüm bodrum katlarda, dış
etkilere karşı ısı ve su yalıtımı yapılması zorunludur.
(7) Bina etrafında mütemadi kuranglez tesis
edilemez. Kuranglezlerden giriş çıkış yapılamaz. Ancak, yol cephesinde
bulunmayan kuranglezlerinden kaçış amacıyla çıkış tertiplenebilir.
Kuranglezlerde sel, taşkın ve su baskınlarına karşı tedbirlerin alınmış
olması zorunludur. Kuranglezler, parsel sınırı dışında yapılmaması, binaya
bitişik olması ve kolonlara 0.50 m’den fazla yaklaşmaması şartı ile
yapılabilir.
(8) Arazi eğiminden faydalanmak amacıyla veya
mimari nedenlerle, binalar bloğunun, bir binanın veya bağımsız bir
dairenin; belirlenen bina yüksekliğini aşmamak, belirli piyesler için
tespit olunan asgari kat yüksekliklerine veya bu Yönetmeliğin diğer
hükümlerine aykırı olmamak şartı ile çeşitli katlarda ve/veya farklı taban
ve/veya tavan seviyelerinde düzenlenmesi mümkündür. Ayrıca, zemin katların
binanın kot aldığı yol cephesi üzerinde bulunmayan piyesleri ile yol
cephesinde yer alan piyeslerinin yol cephesinde kalmayan ve piyes
derinliğinin yarısını aşmayan bir kısım alanları, zemin kat kotundan farklı
kotta düzenlenebilir.
Müştemilatlar
MADDE 52- (1) Binaların müştemilat kısımları, mümkün
ise binanın bodrumunda, aksi halde bahçede tertiplenir.
(2) 4 tarafı yol ile çevrili istisnai
parseller dışında esas binaların yol tarafındaki cephe hatlarına tecavüz
eden müştemilat binası yapılamaz. Bu gibi istisnai parsellerde müştemilat
binalarının yapılacağı yeri tayine idare yetkilidir.
(3) Müştemilat binalarının;
a) Dar kenarı 4.00 metreden, en yüksek
noktasının tabii zeminden yüksekliği 2.50 metreden fazla,
b) Binaya bitişik oldukları takdirde, komşu parsel
sınırına, aksi halde binaya ve ayrıca komşu parsel sınırına uzaklıkları bu
Yönetmelikle veya planla belirlenen miktarlardan az,
olamaz.
(4) Müştemilat binaları; kapıcı dairesi, bahçıvan
odası, garaj, odunluk, kömürlük, mutfak, çamaşırhane ve benzeri hizmetler
için olup, maksadı dışında kullanılamaz. Garajlar için araba başına en
fazla 20.00 m², kömürlükler için 5.00 m², mutfak ve çamaşırhane içinde en
fazla 15.00 m²’lik yer ayrılabilir.
(5) Müştemilatlar mimari projede ve vaziyet
planında gösterilir. Bahçede yapılmasının zorunlu olduğu hallerde; bu
Yönetmelikte veya planında belirtilen şartlara ve çekme mesafelerine
uyularak yapılır.
Mescitler
MADDE 53-
(1) Planlı Alanlar İmar
Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç), (e) ve (h)
bentlerinde sayılan yerlerin yanı sıra tersanelerde, 634 sayılı Kanun
kapsamındaki toplu yapılarda, organize sanayi-endüstri-teknoloji geliştirme
bölgelerindeki yapılarda ve dinlenme tesislerinde kullanıcıların,
çalışanların veya müşterilerin ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla mescit
kullanımı için yeterli mekânlar ayrılır. Mimari projelerde mescit alanı
olarak ayrılacak mekânlar gösterilmeksizin ilgili idarece proje onayı
yapılamaz ve yapı ruhsatı düzenlenemez.
(2) Birinci fıkra kapsamındaki yerlerde ve diğer
yapılarda yapılmak istenilmesi durumunda mescit olarak ayrılacak mekânlar
için aşağıda belirtilen şartlar aranır:
a) Yeterli aydınlatma ve iklim koşullarına göre
merkezî sistem veya klima ile iklimlendirme sağlanır.
b) Kolay erişilebilir bir konumda bulunması
esastır.
c) Kadınlar ve erkekler için ayrı alanlarda abdest
almaya ve ibadet etmeye elverişli olacak şekilde tesis ve tanzim edilir.
Abdest alınan ıslak hacimlerde tuvalet yer almaz ve ibadet mekânlarına
doğrudan geçiş sağlanmaz.
ç) Toplam personel sayısı yüze veya toplam emsale
esas alanı 1000 m² kadar olan yerlerde kadın ve erkekler için
ayrı ayrı tesis edilen ibadet mekânlarından her birinin net alanı
abdest alanı hariç 15 m²’den az olamaz. İlave her yüz personel veya her
3000 m² emsale esas alan için kadınlara ve erkeklere
ayrı ayrı olmak üzere on beşer metrekare alan eklenir. Personel
sayısına veya emsale esas alana göre yapılan hesaplamadan çok olanı esas
alınır.
(3) Birinci fıkrada sayılan kullanımların;
a) Aynı yapı bünyesinde bulunması ve bunlardan
birinde ikinci fıkrada belirlenmiş şartları karşılayan nitelikleri haiz
mescit bulunması halinde,
b) Yer aldığı parselde veya tesis, kampüs,
yerleşke ve benzeri içerisinde ya da toplu yapı kapsamında 250 metre
yürüyüş mesafesi dahilinde cami bulunması halinde,
ayrıca mescit bulundurma şartı aranmaz. Bu
fıkra yapı sahibince talep edilmesi halinde mescit yapılmasına engel teşkil
etmez.
(4) Birinci fıkra kapsamındaki yapıların bu madde
uyarınca denetimi belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler,
belediye ve mücavir alan sınırları dışında il özel idareleri tarafından
yapılır. Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yapılacak bildirim üzerine
ilgili idarece gerekli tedbirlerin alınması sağlanır.
ALTINCI BÖLÜM
Projeler ve
Yapı İzin Belgeleri
Proje ve
yapı izin belgelerine ilişkin hususlar
MADDE 54- (1) Projeler ve yapı izin belgelerine ilişkin
hususlarda;
a) Yapı ruhsatına ilişkin genel hükümlere ilişkin
olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 54 üncü maddesi,
b) Yapı ruhsatı işlemlerine ilişkin olarak Planlı
Alanlar İmar Yönetmeliğinin 55 inci maddesi,
c) Kamu alanlarında yapılacak yapılarda ruhsata
ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 56 ncı maddesi,
ç) Yapı projelerine ilişkin olarak Planlı Alanlar
İmar Yönetmeliğinin 57 nci maddesi,
d) Binalarda tasarruf tedbirleri ve iklim
değişikliğine dair ilkelere ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin
57/A maddesi,
e) Esaslı tadilata ilişkin olarak Planlı Alanlar
İmar Yönetmeliğinin 58 inci maddesi,
f) Yapı ruhsatı
gerekmeyen inşai faaliyetlere ilişkin olarak Planlı Alanlar İmar
Yönetmeliğinin 59 uncu maddesi,
g) İstinat duvarlarına ilişkin olarak Planlı
Alanlar İmar Yönetmeliğinin 60 ıncı maddesi,
ğ) Muvakkat yapıya ilişkin olarak Planlı Alanlar
İmar Yönetmeliğinin 61 inci maddesi,
h) Elektronik haberleşme istasyonlarına ilişkin
olarak Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 62 nci maddesi,
ı) Şantiye binaları hakkında Planlı Alanlar İmar
Yönetmeliğinin 63 üncü maddesi,
i) Yapı kullanma iznine ilişkin olarak Planlı
Alanlar İmar Yönetmeliğinin 64 üncü maddesi,
j) Yapı kullanma izinlerinde başvuru sahibinden
bilgi ve belge istenmesine ilişkin esaslar hakkında Planlı Alanlar İmar
Yönetmeliğinin 65 inci maddesi,
k) Mimari estetik komisyonları hakkında Planlı
Alanlar İmar Yönetmeliğinin 66 ncı maddesi,
uygulanır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Denetime Dair
Hükümler
Bakanlığın
denetim yetkisi
MADDE 55- (1) Bakanlığın denetim yetkisine ilişkin
hususlarda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 67 nci maddesine uyulur.
Fenni
mesuliyet
MADDE 56- (1) Fenni mesuliyet hizmetlerine ilişkin
hususlarda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 68 inci maddesine
uyulur.
Yapı
yerinde bulundurulması gerekli levha ve belgeler
MADDE 57- (1) Yapı ruhsatı ve ekleri ile şantiye
defterinin yapı yerinde bulundurulması zorunludur. Ayrıca inşaat süresince
yapı yerinde yapı sahibinin, mimari, statik, mekanik, elektrik, jeoloji,
jeofizik ile harita proje müelliflerinin, fenni mesulün ve yapı müteahhidinin
isimleri ile pafta ada parsel bilgileri ve yapı ruhsatı numara ve tarihini
içeren en az 0.50x0.75 m² boyutlarında bir levhanın, herkesçe rahat
görülebilecek bir yerde asılı olarak bulundurulması gerekir. Aksine
davranışlarda sorumluluk yapı sahibine ve müteahhidine aittir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Yönetmeliğin
Uygulanmasına İlişkin Esaslar
Yönetmeliğin
uygulanmasına ilişkin esaslar
MADDE 58- (1) Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin
esaslar hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 69 uncu maddesine
uyulur.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenmesi gereken
taahhütnameler, tutanaklar, yapı denetim defteri, yapı tatil zaptı, yapı
kullanma izin belgesi formu ve yapı ruhsatı formu hakkında Planlı Alanlar
İmar Yönetmeliğinin eklerinde yer alan örnekler ve formlar kullanılır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Bakanlık
denetçilerinin yetkilendirilmesi ve özellikleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bakanlık
denetçilerinin yetkilendirilmesi ve özellikleri hakkında Planlı Alanlar
İmar Yönetmeliğinin geçici 1 inci maddesine uyulur.
Mevcut
teşekkül
GEÇİCİ
MADDE 2- (1) Mevcut teşekkül
hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin geçici
2 nci maddesine uyulur.
Mevcut
yapı ruhsatı başvuruları
GEÇİCİ
MADDE 3- (1) Mevcut yapı
ruhsatı başvuruları hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin geçici 3
üncü maddesine uyulur.
Mevcut
haberleşme istasyonları
GEÇİCİ
MADDE 4- (1) Mevcut
haberleşme istasyonları hakkında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin geçici
4 üncü maddesine uyulur.
Yürürlük
MADDE 59- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 60- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Konya Büyükşehir
Belediye Başkanı yürütür.