Anayasa Mahkemesinin 22/11/2022 Tarihli ve 2020/15593 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-03-01

1 Mart 2023 ÇARŞAMBA 
Sayı : 32119
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI  Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR 
HÜSEYİN KOCABIYIK BAŞVURUŞU 
Başvuru Numarası: 2020/15593Karar Tarlhi : 22/11/2022
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞMuhterem INCE Raportör : Ekin ÇANKAL Başvuracu : Hüseyin KOCABIYIK Vekili : Av. Hayri Taha PAKDİL 
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
I. Başvuru, bir gazetede yayımlanan köşe yazısındaki sözleri nedeniyle başvurucu aleyhine adli para cezası verilmesinin ifade ve basın özgürlöklerini ihlal ettiği iddialarıma ilişkindir.

2. 53., 54. ve 55, Hūkümetlerde başbakan başdanışman olan başvurucu, Tūrkiye Büyūk Millet Meclisi (TBMM) 26. dönem Adalet ve Kalkinma Partisi İzmir milletvekili olarak da görev yapmıştır. 1993-1996 yılları arasında Başbakan T.Ç.nin başdamşmanlığınıyapan başvurucu aynı zamanda gazeteci-yazar kimliğini haizdir.

3. Başvurucunun başvuruya konu, 4/10/2012 tarihinde YeniAsır gazetesinde yayımlanan "O kadına kötülük yapanlar" başlıkh yazısı şu şekildedir.
TT.Ç.] bir vali kazıydı; bir evin tek çocuğuydu ve ailesinden muazzam bir servet kalmışt. Tarkiye'nin en iyt okullarında tahsil görmúş, dünyanın en tyi okullarında dokaora yapmışti.

Türkiye'nin en saygın üntversitelerinin başmda gelen Boğoztçi'nde iktisat profesörüydü

Adı, şanu, unvanı ve güzelliği ile zaten herkesin tanıdığı biriydi [C.].
Güçli kadındi, kocasıa soyadınu vermiştl.
Resmî Gazete 

Kimseye eyvallahı yoktu; Ozal hükumetinin ekonomt pollrikasını açıkça eleştirtyordu.
Gerekttğtnde herkese meydan okuyordu: Bir keresinde Boğaziçi'nin solcuları beyaz renkdi Bßw marka arabasıu çizmişlerdi. O, ertesi günü aynı renkde son model yeni bir BMW ile gelmlşti fakülteye.

•**
Gūn geldi tdealtst tarafi ağò bast, politikaya girdi.
Kısa bir süre sonra başbakan oldu. Türkiye'nin lik kadın başbakanu 
'Sarışın gizel kadın' dediler ona.
Sarışı güzel kadındı ama baba Demirel kucağına bitmiş bir ekonomi, terörden kan deryasına dönmuş btr Türkiye brakap gltmlşti.

1993'te hemen seçtme gidip yenl bir başlangıę yapmamakla hayatının hatasım yapn.Artzalı btr koalisyon hükümetini yōnetmeye çalştı.

1994 ekonomik krizini yendi, terörù geriletti.
En büyük tdeali Türkye'nin AB'ye girmeshydi; o kadarınu başaramadı ama Türkiye'yi Gümrük Birliğinin içine soktu 

Infaz emri işte o noktada verildi. Yūksek gūmrük duvarlarıyla iç piyasayı sōmüren büyük aileler [Ç.nin] kalemini karverdiler.

O būyük ailelerin kapıkulu olan medya stparlşt aldı ve başladı saldırmaya.Sarışın güzel kadını bir gecede 'şaribe hanım' yaprverdiler.
'O kadı' diyorlardı.
Babasından kalan mal varhğın hursızlık komusu haline getirdiler.Yetmedi, namusuna dil uzattilar 

Allesini ve çocuklarmı tehdir etiler.
Yetmedi ölümle korkutmaya çalıştılar.
Doktorıondan çalınan fotoğraflarıyla şanaj yapıldı
O fotoğrafları ona buna gösteren ahlaksız adam hala 'gazeteciyim' diye ortalarda dolamp duruyor.

Bir kadına yapılabilecek en aşağılık şeyleri yaptılar.
Askerler yapti, medya yapn, [E.Ö.] yapa, [U.D.] yaptu.
Bütün bunlarla [Ç.yi] yrkamayanlar en somunda 28 Şubat'ı örgütlediler.
Askeri laiklik-irtica' diye kandrrdılar, fedalilk yaptırdılar.İştn içine silahı soktular.

Oysa bütún yaşananların altnda hazinenin soyulmasıa 'dur' denmesi vardı.

Dün, hepimizin mesiek biyuğa ve sosyal-styast tarthimizin en güçlü hafizası [Y.D.]A Haber'de açıklađı: 'Bir mafya lidertni televizyoniara çıkarıp [Ç.] için 'yosma'dedirtiler'.
[Y.] ağabeyin açıklamadığı kasmı da ben açıklayayım: Bunu yaptıran kişt dönemin Kara Kuvvetlert Komutanıydı

Olkesi için yapmayı dūşündüğa hiçbir tyi şeye müsaade etmediler.
Dünyayn zehtr ettller ona 
tik firsatta, daha genç denebilecek bir yaşta, siyasetten kaçıp evine dōndū.
9s8
[Ç.]lki gün önce Ankara'daydı.
28 Şubat soruşturmasınu yürilten savcınun daveti üzerine gelmişti.
Savcinın huzurunda gördügü belgelerden şok olmuş btr vaziyette 'Meğerse benim partimi yıkmaya çalışmışlar' diyordu.

Onu çok iyi anlıyorum; savcı [M.B.ye] ifade verirken ben de şaşkana uğramıştım.Belgelerde ne mi var?

Koca genelkurmay karargahunda kurmay subaylar oturmuşlar DYPyi nasıl çōkertiriz, [Ç.yi] nasıl tbarsızlaştvrırız, DYP'nin içini nasıl boşalturız' diye eylem plam yapmışlar.

Bunlar boru değil, resmi belgelerdi.
[C.] savcılık çıkaşında kendisine ve partisine bumu yapanlardan 'ştkayeiçt olmayacağını' söyledt.

Dun, gün boyu gozeteciler ve televizyonlar beni arayıp niçin şikayetçi oimadığını'sordular.

Herkese söylediğtmi buraya yazayim: [C.] kendine yakışanı yapmıştr. Ona haksızlıkların en adisint reva görenlerl zaten Allah cezalandırmıştı
Silivri ve Sincan cezaevleri [Ç.yi] ve DYPyi yok etmek için plan yapanlarla dolu bugün. [Ç.D.] olünceye kadar cezaevinde yatacak 
[Ç.B.] akabetini cezaevinde yatarak bekliyor.
Ve diğerleri...
[Ç.yi] tankın namlusu ömünde gösteren karikatürü odalarının duvarvna asanların hepsi hayatlarının bundan sonrakd kasmını omursuz btr biçtmde geçtrecek 
Onların yok etmeye çalıştiığı [T.Ç.] ise Ankara'da mağdur edilmiş, darbeye karşıdirenmis btr cesur kadın olarak saygınlik rüzgarları estirdi.

Allah'ın adaleti budur işte!"

4. Başvurucunu bahse konu yazısı ile ilgili olarak U.Dnin (şikâyetçi) şikâyeti Özerine Beykoz Cumhuriyet Başsavcılığı tarafindan kamu davası açılmış, Beykoz 4. Asliye Ceza Mahkemesi (Mahkeme) nezdinde görülen yargılamada mezkür gazete yazısının kişilik haklarina saldıı niteliği taşıyan ögeler barındirdığından bahisle hakaret suçunun stbuta erdiği kanaatine varılmış ve başvurucunun 3.1s0 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasma karar verilmiştir.

5. Temyiz incelemesini yapan Yargitay 18. Ceza Dairesi ise ilk derece mahkemesi tarafindan başvurucumun dokunulmazlığımın kaldırılıp kaldırılmadığı araştırılmadan esasa girilmesi sebebiyle kararı usulden bozmuştur. Bunum üzerine dosyayı yeniden ele alan Mahkeme usule ilişkin eksikliği giderdikten sonra esas yönthnden önceki kararı ile aynıdoğrultuda karar vermiştir.

. Mahkeme,başvurucunun kullandığı ifadeleri değerlendirirken basın Özgürlüğünün belli ölçülerde abartmayı hatta kışkırtmayı da kapsadığını dikkate almış;gazetecilerin yazılarında kullandığı polemik nitelikli ifadelerin nesnel açıklamalarla desteklendiklerinde kişisel saldın olarak değerlendirilemeyeceğinin altını çizmiştir. Ne var ki Mabkeme, başvurucunun "Doktorundan çalınan fotoğraflarıyla şantaj yapıldı. O fotoğraflarıona buna gösteren] ahlaksız adam hala 'gazeteciyim' diye ortalarda dolanıp duruyor. Bir kadına yapılabilecek en aşağıık şeyleri yaptilar. Askerler yaptı. Medya yaptı. [E.Ö.] yaptı[U.D.] yapt.." şeklindeki ifadesinin eleştiri vasfinda olmayıp şikâyetçinin onur, şeref ve saygınlığına yönelik saldın miteliği taşıdığı kanaatine varmış; başvurucunun mahkümiyetine karar vermiştir. Bu son kararın temyiz edilmesi Özerine Yargitay 18. Ceza Dairesi,Mahkemenin kararını onamıştır.

7. Başvurucu 3/6/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Böltim tarafindan yapıimasına karar verilmiştir.Başvuru belgelerinin bir Öreği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir.Anayasa Mahkemesi İçtüzüğil'nün 71. maddesinin (2) numaralı fikrası uyarmca başvurunum içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değerlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir.

IL DEĞERLENDİRME 
8. Başvurucu; başvuruya konu yazısının herhangi bir hakaret ya da aşağılama niteliğinde ifade içermediğini, Başbakan T.Ç.nin başdanışmanı olduğu dönemde bizzat tanıklık ettiği bazı olayları gazete yazısı ile kamuoyunun bilgisine sunduğunu, şikâyetçiye bakaret etme kastının bulunmadığım, yazısında yer verdiği olayların E.Ç.nin "SakıncalıGazeteci" kitabınm 106. ve 107. sayfalarından alintı olduğunu, aleyhine adli para cezasına hüikmedilmesinin ifade özgtirlüğü ile basın özgürlüğünü ihlal ettiğini iddia etmiştir 
9. Başvuru, ifade özgührlüğü ve bumum ðzel bir görünümü olan basın ōzgürlügu kapsamında incelenmiştir. Açıkça dayanaktan yoksun olmadiğı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

10. Ifade 8zgürlüğtme gerçekleştirilen müdahalenin dayanağı olan 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanumu'nun 125. maddesinin kanumilik ölçütünü karşıladığıdeğerlendirilmiştir, Müdahalenin başkalarının şöhret veya hakların korummasına yönelik 

Öplemlerin bir parçası olduğu ve meşru bir amaç taşıdığı sonucuna varılmıştir. Bu belirlemenin ardmdan müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk 8lçütü yǒnünden inceleme yapılacaktır.

11. Teme! hak ve özgürlüklere yönelik bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunlu bir toplumsal ihtiyacıkarşılaması ve orantılı ołması gerekir (Bekr Coşkun [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015, §853-55; Mehmet Ali Aydın [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, §§ 70-72).
12. Anayasa Mahkemesi; Anayasa'nın 26, maddesinde yer alan ifade özgürlügü ile onun özel güvencelere bağlanmış şekli olan ve Anayasa'nın 28. maddesinde yer alan basın özgürlüğünün demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden olduğunu, toplumum ilerlemesi ve her bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini oluşturduğunu daha Bnce pek çok kez ifade etmiştir. Bu bağlamda ifade özgürlüğü fle basın özgürlüğü herkes için geçerli ve demokrasinin işleyişi için yaşamsal önemdedir (Mehmet Ali Aydın, § 69; Bekir Coşkun, §§3436). Basın özgürlüğtinün kamuoyuna çeşitli fikir ve tutumların iletilmesi ile bunlara ilişkin bir kanaat oluşturmaşı için en iyi araçlardan birini sağladığı açıktır (llhan Cihaner (2),B. No: 2013/5574, 30/6/2014, § 63).

13.Öte yandan Anayasa'nın 26. ve 28. maddeleri basına tamamen sınırsız bir ifade özgürloğünü garanti etmemiştir. Anayasa'tın 12. maddesinin "Temel hak ve hürriyetler,kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ðdev ve sorumluluklarım da ihtiva eder."biçimindeki ikinci fikrası, kişilerin sahip oldukları temel hak ve hürriyetleri kullanırken ődev ve sorumluluklarına da gönderme yapmaktadır. Anayasa'nın 26. maddesinin ikinci fikrasında yer alan smırlamalara uyma yükümltlüğt, ifade özgürlüğünün kullanımına basın için de geçerli olan bazı görev ve sorumluluklar getirmektedir (Orhan Pala, B. No: 2014/2983,15/2/2017, § 46; Onder Balıkçz, B. No: 2014/5552, 26/10/2017, § 43).
14. Bu görev ve sorumluluklar başkalarının şöhret ve haklarının zarar görme ibtimalinin bulunduğu ve özelikle adı verilen bir şahsın itibarının söz konusu olduğu durumlarda δzel Önem arz eder (Orhan Pala, § 47). Basın özgürlüğü; ilgililerin meslek ahlakına saygı göstermelerini, başkalarının şeref ve itibarına müdahale oluşturan hâllerde doğru ve güvenilir bilgi verecek şekilde ve iyi niyetli olarak hareket etmelerini zorunlu kılmaktadır. Nitekim başkalarının şöhretinin korumması Anayasa'nın 26. maddesinin ikinci fikrasina göre ifade özgüriüğünin sımrlandırılma nedenlerinden ve bu bağlamda ifade Özgürlüğünü kullananların uyması gereken görev ve sorumluluklardan biridir.
15. Bireyin şeref ve itibaı, kişisel kimliğinin ve manevi bütünlüiğünün bir parçasınıoluşturur ve Anayasa'nın 17. maddesinin birinci fikrasının korumasından faydalanır (ilhan Cihaner (2), § 44). Devlet, bireyin şeref ve itibarina keyfi olarak mtidahale etmemek ve üçüncü kişilerin saldırılarını önlemekle yükümlüdür (Nilgün Halloran, B. No: 2012/1184,16/7/2014, § 41; Ađnan Oktar (3), B. No: 2013/1123, 2/10/2013, § 33; Bekir Coşkun, § 45;Önder Balikçı, § 44).

16. Anayase Mahkemesi bu bağlamda somut olayın koşullarında başvurucunun kullandığı ifadeler nedeniyle adli para cezasına mahküm edilmesinin zorunlu bir ihtiyaca karşılık gelip gelmediğini, gerçekleşmesi arzulanan bireyin şeref ve itibarını koruma amacryla orantılı olup olmadığını, bunu bakhı göstermek için ortaya konan gerekçelerin ilgili ve yeterli görünüp görünmediğini davanın bütününe bakarak değerlendirecektir (benzer yönde değerlendirmeler için bkz. Bekir Coşkun, § 56; Tansel Çölaşan, B. No: 2014/6128,

777/2015, 8 56; Kemal Kilıçdaroğlu, B. No: 2014/1577, 25/10/2017, § 58; Zübeyde Füsun Üstel ve diğerleri [GK], B. No: 2018/17635, 26/7/2019, § 120; Sinan Baran, B. No:2015/1 1494, 11/6/2018, § 38).

17. ( hâlde çözümlenmesi gereken esas mesele; somut olayda Mahkemenin başvurucumun ifade özgtrlüğü ile şikâyetçinin şeref ve itibarının korunması hakkı arasında adil bir denge kurup kurtnadıği, başvurucunun düşünce açıklamalarının bu sözlerin muhatabıolan kişinin şeref ve itibarını zedelediğini ikna edici bir biçimde ortaya koyup koymadığıolacaktir (bu koruda genel ilkeler için bkz, İlhan Cihaner (2), §§ 65-73). Çatışan bu iki hak arasında dengeleme yapılirken kullanılması gereken Blçtitler genel olarak şunlardır:
i. Ifadelerin kim tarafindan dile getirildiği (Nihar Zeybekci, B. No: 2015/5633,8/5/2019, § 29; Kemal Kılıçdaroğłu, § 59)

lii. Hedef alınan kişinin kim olduğu, ünltltik derecesi ile ilgili kişinin önceki davranışlar, katlanması gereken, kabul edilebilir eleştiri sınırlarıın sade bir vatandaş ile karşılaştırıldığında daha geniş olup olmadığı (hedef alınan kişinin kamusal yetki kullanan bir görevli olması nedeniyle yapılan değerlendirmelerin bulunduğu kararlar için bkz. Alit Suar Ertosun (7), B. No: 2014/1416, 15/10/2015, §36; Zübeyde Füsun Üstel ve dlğerleri, §§ 128, 129; Nilgün Halloran, § 45; Ilhan Cihaner (2), § 82; Kadir Sağaç [GK], B, No: 2013/6617, 8/4/2015, §§ 6066; hedef alman kişinin siyasetçi olması nedeniyle yapılan değerlendirmelerin bulunduğu kararlar için bkz. Bekir Coşkun, §§66, 67; Ergün Poyraz (2) [GK], B. No:2013/8503, 27/10/2015, § 56; Kemal Kulıçdaroğlu, §§ 59- 61)
ii. Ifadelerin genel yarara ilişkin bir tartışmaya katkı sağlayıp sağlamadığı,kamuoyu ile diğer kişilerin düşünce açıklamaları karşışında sahip oldukları hakların ağīrlğı (Bekir Coşkun, § 69; Çettn Doğan (2) [GK], B. No: 2014/3494, 27/2/2019, §62; Ergün Poyraz (2), § 56; Kadir Sağdıç, §§ 6066; Ilhan Cihaner (2), §§ 66-73;Nihat Zeybekci, § 32)

iv. Kamuyu bilgilendirme değeri, toplumsal ilginin varlğı ve konunun güncel olup olmadıği (Seray Şahtner Özkan, B. No: 2016/6439, 9/6/2021, §44; Ibrahim Okπ (2), B. No: 2018/12363, 26/5/2021, § 28)

v. Şikâyetçinin kendisine yöneltilen ifadelere cevap verme olanağının bulunup bulunmadığı (Temel Coşkun, B. No: 2017/1632, 29/1/2020, § 33;Şaban Sevinç (2),B. No: 2016/36777, 26/5/2021, § 42; Nihat Zeybekci, § 39)

vi.İfadelerin hedef alınan kişinin hayatı üzerindeki etkisi 
vii. Cezalandırmaya konu edilen ifadelerin kullanıldıkları bağlamından kopartılıp kopartılmadığı (Nilgün Halloran, § 52; Bekir Coşkun, §8 62, 63; Onder Balikçı, B. No: 2014/6009, 15/2/2017, § 45, Nihat Zeybekei, § 36)
viti. Başvurucunun yaptırıma maruz kalma endişesinin başvurucu Üzerinde caydırıcı etki yaratıp yaratmayacağı (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz,Ergün Poyraz (2), § 79; Kemal Kılıçdaroğlu ve Cumhuriyet Halk Partisi, B. No:2014/12482, 8/5/2019, § 46)


ix. Dava komısu söylemlerin maddi vakıaların açıklanması veya değer yargısıolarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği (Durmuş Fikri Sağlar (2) [GK], B. No:2017/29735, 17/3/2021, § 50; Deniz Karadeniz ve diğerlerl [GK], B. No:2014/18001,6/2/2020, §§ 48, 49)

18. Sayılan dengeleme öiçütlerinin somut olay özelinde irdelenmesine gelince odak noktasında Türkiye'nin 1993-1996 yılları arasıdaki başbakanı olan T.Ç.nin bulunduğu şantaj iddialarına ilişkin yazı, T.Ç.nin oldukça uzun bir süre danışmanlığıı yapmış olan gazeteci başvuruçu tarafindan kaleme alınmıştır. Sonraki yıllarda hâlen iktidarda bulunan partiden siyasete giren ve milletvekili seçilen başvurucunun başvuruya konu yazıda; bir zamanlar danışmanı olduğu eski Doğru Yol Partisi Genel Başkanı ve Başbakan T.Ç.nin ailesinin mal varlığı, okuduğu okullar, siyasete ne şekilde atıldığı ve başbakan olduğu süreçte mücadele etmek durumunda kaldığı zorluklar hakkında bilgi verdiği görüllmektedir. T.Ç. Ölkenin koalisyonlarla yōnetildiği bir dönemde başbakan olmuş, T.Ç.nin siyaşette bulunduğu sırada -daha sonra 28 Şubat streci olarak ifade edilecek olan dönemde- bazı sivil ve asker bürokrasinin siyasete müdahalesi gerçekleşmiştir. Söz konusu 28 Şubat sürecine ilişkin olarak TBMM'de 2012 yılında Darbeleri Araştırma Komisyonu kurulmuş, burunla başta 28Şubat olmak üzere askerî darbelerin araştirılması hedeflenmiştir. 2/l0/2012 tarihinde dönemin Başbakan Yardımeısı T.Ç., mağdhur sıfatıyla adli makamlara ifade vermiştir. 54.TÜrkiye Hükümetini zorla devirmeye, düşürmeye ortaklık ile suçlanan ve aralarıda dönemin Genelkurmay Başkanı, Yükseköğretim Kurulu Başkanı, önde gelen asker ve sivil bürokratlarıın olduğu 103 sanık hakkında dava açılmıştır. 2018 yılının Nisan ayında kararınıaçıklayan mahkeme, “Türkiye Cumhuriyeti Icra Vekdllert Heyetini zorla düşürme veya vazife görmekten men" suçlamastyla, aralarında dönemin Genelkurmay Başkanı'nın da olduğu 21samğa ağırlaştırılmış mūebbet hapis cezası vermiş, 202l yılının Temımuz ayında bazı saıklar hakkındaki mahkümiyetler Yargıtay tarafindan onanmıştır.

19. Nitekim başvuruya konu yazı T.Ç.nin adli makamlara mağdur sıfatıyla ifade vermesinden hemen sonra yazılmiş olup bu yazı ile başvurucu, T.Ç.ye ve döneme ilişkin tamkiık ettiği olayları aktarmıştır. Başvurucuya göre T.Ç. ekonomide ve terörle mücadelede Önemli başarılar elde etmişken "Iç płyasayı sömüren büyük alleler kalemini kr[mış]"ve bunun üzerine medyanın hakşız saldırısma uğramıştır. T.Ç.nin yolsuzluk yapmakla itham edildiğini batırlatan başvurucu, T.Ç.nin ailesinin ve çocuklarının tehdit edildiğini, öltimle korkutuiduğunu, doktorundan temin edilen mahrem fotoğraflarımın bir gazeteci tarafindan başkalarına gösterildiğini iddia etmiş; bahsi geçen gazeteciyi de "ahlaksız" olmakla itham etmiştir. T.Ç.ye karşı yapılanları "bir kadına yapılabilecek en aşağılık seyler" olarak nitelendiren başvurucu, būtün bunları "Askerler yapti, medya yapti, [E.Ö.] yapti, [U.D.]yaptı." diyerek dönemin etkili iki gazetecisi ile birlikte askerleri ve medyayı hedef almıştır.Başvurucu T.Ç.yi ytkamayanların en sonunda 28 Şubat'ı örgütledikleri kanaatindedir."Hazinenin soyulmasına 'dur" diyen T.Ç.yi iktidardan indirmek ve itibarsızlaştırmak için calışan kişilerin ceza infaz kurumlarına kapatıldığım belirten başvurucu buna karşın T.Ç.nin saygın bir insan olarak hayatina devam ettiğini ifade etmiştir.

20. Ttürkiye'nin devlet ve toplum hayatına ilişkin çok önemli bir dönemi hakkında tanıklık ettiği olayları anlatan başvurucunun kaleme aldığı yazıda, meydana geldiği tarihlerde ve hålen tartışılmakta olan başvuruya konu olayların farklı bir bakış açısıyla ele alındığıgörülmektedir. Tărkiye'de iki yūz yılı aşkın bir süredir başlıca toplumsal tartışma konularmdan olan sivil-asker ilişkilerini ve bir dönem Ttrk siyasal hayatının Önemli figürlerinden birine karşı yürütülen sistematik kampanyanın aktörlerini göstermeyi amaçlayan yazının genel yarara ilişkin bir tartışmaya katkı sağladığı, topluma mal olmuş

kimseler hakkında kamuoyunu bilgilendirme amacı güttüğü, bu konuya geçmişte de olay tarihindę dę toplumsal bir ilginin olduğu değerlendirilmistir.O halde, basvuruçunun ifade özgüriüığüne mtdahale edebilmek için mahkemelerin söz konusu yarara baskın gelen bir gerekçe ortaya koymaları gerekir.

21. Ilk olarak Anayasa Mahkemesinin kanaatine göre başvurucunun cezalandırılmasına neden olan "O fotoğrafları ona buna gösteren ahlaksız adam hala 'gazetectyim' dtye ortalarda dolantp duruyor."şeklindeki cümle başvuruya konu yazının bütünü içinde değerlendirildiğinde mezkür cümle ile doğrudan şikâyetçinin hedef alındığıın anlaşılması muhtemel değildir. Bununla beraber başvurucu, yargılama sırasında şikâyetçiye iftira atmadığım, T.Ç.ye fotoğraflarryla şantaj yapıldığı bilgisini eserleri çok satan bir yazarın kitabından aldığını ifade etmiştir (bkz. § 8). Başvurucunun şikâyetçiye iftira attığı iddia edilmediği gibi Mahkeme isnat edilen olguların yalan, yanlış veya çarpitılmış olduğunu da kabul etmiş değildir. Mahkemenin başvurucuyu yalnızça, şikâyetçiyi hedef aldığını kabul ettiği "ahlaksız" ifadesinin kişilik baklarına saldırı niteliği taşıdığı ve hakaret suçunu oluşturduğu gerekçesiyle cezalandırdığı anlaşılmaktadır. Bu kapşamda başvurucunun maddi olguların açıklanmasına ilişkin olmayan, tamamen değer yargısı niteliğindeki açıklamalarınedeniyle cezalandırıldığı açıktır.

22. Hiç şüphesiz Anayasa Mahkemesinin daha ōnce birçok kez ifade ettiği gibi bir açıklamamn tamamen değer yargisindan oluşması durumunde bile müdahalenin orantilılıği ihtilaflı açıklamanın somut unsurlarla yeterince desteklenip desteklenmemesine göre tespi edilmelidir. Çünkü somut unsurlarla desteklenmiyorsa değer yargısı Blçüsüz olabilir (diğerleri arasından bkz Cem Mermut, B. No: 2013/7861, 16/4/2015, § 48). Somut olayda başvurucu, Türkiye'nin ilk kadın Başbakam'nın doktorundan elde edilen mahrem fotoğraflarının bir gazeteci tarafindan üçüncü kişilere servis edilmesini ahlaksızlık olarak nitelendirmiştir. Yalmızca Anayasa ve kanunlar tarafindan korunmayan, aynı zamanda Tūrk toplumu için de kabul edilemez bulunacak, yasa dışı yollarla elde edilmiş mahrem fotoğrafların tstelik bir siyasetçinin itibarsızlaştırılması için başkaları ile paylaşılmasımıahlaksızlık olarak nitelendiren başvurucunun sözlerinin olgusal temelinin bulunmadığıve tümüyle keyfi bir kişisel saldırı oluşturduğu söylenemez.

23. Yazıda kullamılan dil ve Öslup muhatabı açısından rahatsız edici olabilir. Ancak Anayasa Mahkemesinin benimsediği gibi demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden olan, toplumun ilerlemesi ve bireyin özgüveni için gerekli temel şartlardan birini teşkil eden ifade 8zgürlüğt, sadece kabul gören veya zararsız yahut kayıtsızlık içeren bilgiler ya da fikirler için değil aynı zamanda kırıcı, sok edici veya rahatsız edici olanlar için de geçerlidir (Emin Ayđn (2), B. No: 2013/3178, 25/6/2015, § 35; Bekir Coşkun, § 52). Nitekim basın özgürlüğünün kapsamının demokrasi ile yakın ilişkisinin doğal sonucu olarak bir dereceye kadar abartıya ve provoke etmeye izin verecek şekilde geniş yorumlanması gerektiği kabul edilmelidir (Ali Suat Ertosun, B. No: 2013/1047, 15/4/2015, § 66; Zübeyde Füsun Üstel ve diğerleri, § 102).

24. Bunlara ilaveten şikâyetçi ülke çapında bilinen bir gazeteci olduğundan şikâyetçinin kendisini hedef aldığım iddia ettiği yazıya cevap verme ve cevabın kamuoyunda geniş kitlelere ulaştırma imkânıa sahip olduğu da gözardı edilmiştir. Yine kişilik haklarına saldırı teşkil ettiği öne sürülen ifadelerin şikâyetçinin hayatı üzerinde kayda değer somut bir etki yarattığına dair herhangi bir iddia da bulunmamaktadır.


25. Anayasa Mahkemesinin pek çok kararında vurgulandığı üzere derece mahkemelerinin bir kısıtlamanm ifade özgürlüğa ile bağdaşıp bağdaşmadığı hususunda karar verirken kullanılan ifadeleri bağlamından kopartmaksızın olayın bütünselliği içinde değerlendirmeleri gerekmektedir (Cem Atmaca, B. No: 2018/6030, 8/9/2021, § 37; Nilgün Halloran, § 52; Onder Balıkçz, § 45). Buna karşın ilk derece mahkemesi, köşe yazısında yer alan bir cümleyi tirnak içine alip konuşmanın tamamından ve olayların bütününden kopartarak ayrı bir şekilde değerlendirmiş; kullamlan ifadelerin bağlamıni, dile getirilme şekli ve nedenini, söylenen sözlerin arka planı olup olmadığım, şikâyetçinin önceki davramışlarını, olayların kamusal bir tartışma ekseninde gerçekleşip gerçekleşmediğini gözetmeksizin soyut bir değerlendirmeyle hakaret suçunun oluştuğu kanaatine ulaşmıştır.
26. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, Mahkemenin katilanın şeref ve itibar hakkını koruma amacı, demokratik bir toplumda basının oynadığı temel rol ve Anayasa'nın basın Özgürlüğüne ilişkin 28. maddesi beraber gözetildiğinde başvurucunun Anayasa'nım 26.maddesi kapsamındaki ifade özgürlüğüne uygulanan sınırlamaların haklı çıkarılması için yeterli olmadığı ve daha ağır basan bir toplumsal ihtiyaca karşıitk gelmediği kanaatine ulaşılmıştır. Mahkeme tarafindan verilen kararda ifade özgürlüğünün korunması ile şeref ve itibarın korunması hakkı arasında adil bir denge kurulmamıştır. Bu sebeple Mahkemenin başvurucu hakkında adli para cezası verilmesine ilişkin ileri şürdüğt gerekçeler,başvurucunun ifade özgürlüğüne yapilan müdahale için ilgili ve yeterli kabul edilemez.
27. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade Özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

III. GİDERİM 
28.Başvurucu, ihlalin tespiti ile yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur.
29. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldmılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken is, yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Doğan [GK], B. No:2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506,7/1 [/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§93-100).

IV. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. İfade özgürläğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLIR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınn ifade Özgürlüğünün ÎHLAL EDILDfGINE,
C. Kararın bir örneğinin ifade özgürlüğüntın iblalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Beykoz 4. Asliye Ceza Mahkemesine (E.2017/124, K.2018/715) GÖNDERILMESINE,

D. 446,90 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ticretinden oluşan toplam 10.346,90 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin kararı tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapıimasına, õdemede gecikme olmasıhâlinde bu strenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAIZ UYGULANMASINA,
F. Kararınbir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERILMESfNE 22/11/2022tarihinde OYBİRLIĞfYLE karar verildi.