Anayasa Mahkemesinin 12/7/2023 Tarihli ve 2018/9222 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-11-02

2 Kasim 2023 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 32357
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
İKİNCİ BÖLÜM KARAR 
ZEKAYİ SAĞRA BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/9222Karar Tarihi : 12/7/2023
Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇYıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Gülsüm Gizem GÜRSOY Başvurucu : Zekayi SAĞRA Vekili : Av. Sevil ARACl BEK 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, sendika kurucusu olabilme şartlarına sahip olduğuna ilişkin olarak gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu gerekçesiyle başvurucunun idari para cezası ile cezalandırılmasının suçta ve cezada kanunilik ilkesini ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünū bildirmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR 
4.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şõyledir:
A. Başvurunun Arka Planı
5. Başvurucu 2004 yılında Tüm Üretici Köylüleri Sendikası (TÜM KÖY SEN)isimli bir örgütlenmenin kurucuları arasında yer almıştır. Bahsi geçen õrgütlenmenin sendika olarak resmî kuruluş işlemlerinin tamamlanması için 15/6/2004 tarihinde Ankara Valiliğine başvuruda bulunulmuştur. Valilik, Anayasa'nın 51. maddesi ile 5/5/1983 tarihli ve 2821 sayılıSendikalar Kanunu'nda ūretici köylüler adında iş kolu düzenlemesi bulunmadığını ve TÜM KÖY SEN sendikal faaliyette bulunamayacağıni belirterek 20/3/2009 tarihinde TÜM KÖY SEN'in kapatılması talebiyle dava açmıştır.


6. Ankara 15. Îs Mahkemesi 30/6/2010 tarihinde TÜM KÖY SEN'in kapatilmasıtalepli davanın reddine karar vermiştir. İlk derece mahkemesi kararında; sendika tüzüğünde sendikanın amacının "tarım orman ve hayvancılık ile ilgili işlerde bir fiil çalışan üretici köylünün yaşamını idame ettiği tüm alanlar faaliyet alanı olarak kabul edildiği ve sendikanın amaç ve ilkelerinin üyelerinin yaptığı işe harcadığı emeğe uygun insanlık onuruna yaraşır hir yaşam ve adaletli bir gelir sağlamak" olduğuna dikkat çekmiştir. Mahkeme; gerek Anayasa'da gerek 2821 sayılı Kanun'da tarım, orman ve hayvancılık işi yapan çiftçilerin sendika kurmasına yasal bir engel bulunmadığını, bundan dolayı bu işi yapan kişilerin istedikleri kuruluşları kurma ve kurdukları örgüte sendika adını verme haklarının olduğunu belirtmiştir. Mahkeme, gerekçesinde bu durumun Türk mevzuatı ve uluslararası sözleşmelere aykırılık teşkil etmediğini, keza ulusal ve uluslararası mevzuat bakımından sendika kurulmasının õn izne tabi olmadığını, dolayısıyla çiftçilerin de sendika kurma haklarının olduğunu değerlendirmiştir. İlk derece mahkemesinin kararı Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafindan 30/12/2010 tarihinde onanarak kesinleşmiştir.

B. Başvuruya Konu Olay 
7. Başvurucu 3/8/2017 tarihinde Ankara 15. Îş Mahkemesinin bahsi geçen 30/6/2010 tarihli kararına dayanarak sendikanın resmî kuruluş işlemlerinin yapılmasıtalebiyle Valiliğe başvurmuştur. Valilik 13/9/2017 tarihli yazısıyla, sendikanın kuruluşişlemlerinin yapıldığını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Ankara Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğūne gönderdiği 4/10/2017 tarihli yazıda 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sõzleşmesi Kanunu'nun 6. maddesinde fil ehliyetine sahip ve filen çalışan gerçek veya tüzel kişilerin sendika kurma hakkı olduğunu, TÜM KÖY SEN kurucularının -iki kişi hariç- fiilen çalışmadığının tespit edildiğini belirtmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 6356sayılı Kanun'un 78. maddesi kapsamında sendika kurucusu olabilme şartlarına sahip olduğuna dair gerçeğe aykırı beyanda bulunanlarla ilgili olarak idari yaptırım cezasıverileceğinin düzenlendiğini, bu cezayı vermeye yetkili kurumun da Ankara Çalışma ve İşKurumu İl Müdūrlüğü olduğunu ifade etmiş ve gereğinin yapılması yõnūnde bildirimde bulunmuştur.

8. Ankara Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü 24/10/2017 tarihinde başvurucu hakkında 6356 sayılı Kanun'un 78. maddesinin birinci fikrasının (a) bendine göre 944 TL idari para cezası vermiştir. Başvurucu 10/1 1/2017 tarihinde idari para cezasının iptali talebiyle Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliğine (Hâkimlik) başvurmuştur. Hâkimlik 12/2/2018taribli kararında, verilen cezanın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine kesin olarak karar vermiştir.

9. Nihai karar başvurucuya 27/2/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 29/3/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK 
A. ilgili Mevzuat 
10. 2821 sayılı Kanun'un "Tanımlar" kenar başlıkhı 2. maddesinin ilgili kısmışõyledir:
11

Sendika: İşçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için meydana getirdikleri tüzelkişiliğe sahip kuruluşlara denilir 

"...

I1. 2821 sayılı Kanun'un "Kurucularda aranacak nitelikler" kenar başlıklı 5.maddesinin birinci fikrasının ilgili kısmı şöyledir;
"Sendika kurucusu olabilmek için; Türk vatandaşı, medeni hakları kullanmaya ehil ve sendikaların kurulacağı işkolunda fiilen çalışır olmak; Türkçe okur-yazar olmak ve ayrıca;Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmis olsa bile; ..suçlarından mahkûmiyetin bulunmaması şarttır 
B ...

12. 6356 sayılı Kanun'un "Tanımlar" kenar başlıklı 2. maddesinin (1) numaralıfikrasının ilgili kısmı şöyledir:
"Bu Kanunun uygulanmasında 
...
Sendika: İşçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin bir araya gelerek bir işkołunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşları,
..
ifade eder."
13. 6356 sayılı Kanun'un "Kuruluş serbestisi" kenar başlıklı 3. maddesinin (1)numaralı fikrası şöyledir:
"Kuruluşlar, bu Kanundaki kuruluş usul ve esaslarına uyarak önceden izin almaksızın kurulur. Sendikalar kuruldukları işkolunda faalivette bulunur.'
14. 6356 sayılı Kanun'un "Kuruculuk şartları" kenar başlıklı 6. maddesinin (1)numaralı fikrasının ilk cümlesi şöyledir:
"Fiil ehliyetine sahip ve filen çalışan gerçek veya tüzel kişiler sendika kurma hakkına sahiptir."
15. 6356 sayılı Kanun'un "Ceza hükümleri" kenar başlıklı 78. maddesinin (1)numaralı fikrasının (a) bendinin ilgili kısmı şöyledir:
"6 ncı maddede belirtilen sendikalar için kurucu olabilme şartlarına sahip olduğuna ilişkin gerçeğe avkırı beyanda bulunanlar, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde ... Türk Lirasi,
..

idari para cezasıyla cezalandırılır"
16. 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Kanunîlik ilkesi" kenar başlıklı 4. maddesi şõyledir:
“(1) Hangi fillerin kabahat oluşturduğu, kanunda açıkça tanımlanabileceği gibi;kanunun kapsam ve koşulları bakımından belirlediği çerçeve hükmün içeriği, idarenin genel ve düzenleyici işlemlerivle de doldurulabilir.

(2) Kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarı, ancak kanunla belirlenebilir.

B. Yargıtay İçtihadı
17.Yargitay y 4. Hukuk Dairesinin 27/11/2012 tarihli ve E.2011/12583,K.2012/18032 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:
".….Türkiye'de yürürlükteki mevzuat gözden geçirilecek olursa; T.C. Anayasasının 03/10/2001 tarihli 4709 sayılı Kanunun 20. maddesiyle değişik 51. maddesinin 1. fikrasında çalışanlar ve işverenlerin önceden izin almaksızın sendika kurabilecekleri düzenlenmiştir.2821 sayılı Sendikalar Kanunu ve 2822 sayılı Toplu İş Sōzleşmesi Grev ve Lokavı Kanunu ile sendikal haklar açısından işçiler ve işverenler hak õznesi; 4688 sayıhı Yasada da kamu görevlileri hak öznesi kabul edilmiştir. Dolayısıvla iç hukukumuzda yapılan düzenlemeler çerçevesinde aktif olarak çalışma hayatına dahil olanlar için sendikal haklarla ilgili düzenleme yapımıştır. Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler ve ülkedeki yürürlükte bulunan tüm mevzuat gözönünde bulundurulduğunda, işçiler-işverenler ve kamu görevlilerinin sendikal haklarının düzenlendiği anlaşılmaktadır. Buna mukabil dava konusu sendikanın üvelerinin ve dolayısıyla çiftçilerin sendikal hakları ile ilgili bir düzenleme olmadığı gibi çifiçilerin sendika kurmalarının yasak olduğunu belirten bir düzenleme de yoktur. Ayrica Anayasanın 17. maddesinde 'Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığınıkoruma ve geliştirme hakkına sahiptir.' bu düzenlemede, herkesin dolayısıvla emeklilerinde maddi varlıklarını korumak ve geliştirmek amacıyla õrgütlenmesi ve sendika kurmalarıgüvence altına alınmıştir.

Türkiye tarafindan kabul edilip usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarasıandlaşmalardan, B.M. Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin UluslararasıSözleşmenin 8. maddesinde B.M. Medeni ve Siyasi Sōzleşmesinin 11. maddesinde sendikal haklardan herkesin yararlanacağı hususu düzenlenmiştir. Bu sözleşmelerde belirtilen 'herkes' kapsamına çifiçiler de dahildir. Dosyadaki bilgilere göre adı geçen sendika çifiçilerin haklarını koruyacak ve geliştirecektir. Bu da tipik bir ekonomik çıkar savunmasıve dolayısıyla sendika konusu olabilecek bir faalivettir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler doğrultusunda, T.C. Anayasa'sı ve 2821, 2822ve 4688 sayılı yasalarda işçiler, işverenler ve kamu gõrevlileri sendikal hakların öznesi olarak düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde, çifiçilerin sendikal haklarını yasaklayan bir kural da yoktur. Yukarıda belirtilen ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan uluslararasıandlaşmalarla da sendika hakkı 'herkes'e tanındığına göre, çifiçilerin sendika kurma haklarının olduğunun kabulü..."
18. Yargitay 9. Hukuk Dairesinin 25/2/2021 tarihli ve E.2021/614, K.2021/4941sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:

".…Sendikal hareketin ilk döneminde yaygın örgütlenme modeli meslek sendikacılığıiken, sanayileşme ile birlikte modern sendikacılık işkolu düzeyinde õrgütlenmektedir...
Sendikaların işkolu esasına göre õrgütlenmelerine ilişkin hükmün, sendikaların güçlübir şekilde yapılanmaları amacını taşıdığı şūphesizdir...

Sendikaların güçlü bir şekilde örgütlenmesi ise tabiatiyle işçilerin haklarının daha iyi bir şekilde korunmasını sağlayacaktır. Diğer taraftan, üvelerinin ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarımı korumak amacıyla kurulan sendikaların, belirtilen amacıgerçekleştirebilecekleri en iyi aracın serbest toplu pazarlık hakkı çerçevesinde bağıtlanacak bir toplu iş sözleşmesi olduğu gözetildiğinde de…. 98 sayılı ILO sözleşmesinin 4 üncümaddesi gereği ihtiyari müzakere usûlünün geliştirilmesi için, sendikaların güçlü bir şekilde yapılanmaları gerektiğini belirtmek gerekir.

Toplu iş hukukumuzda, toplu iş sözleşmesi yapabilme yetkisi için işkolu barajıöngörülmesinin gerekçesi de güçlü sendikacılığı temin gayesidir. Nitekim işkolu esasına göre çok sayıda işyerinde örgütlenen ayrıca işkolu barajını da aşmak suretiyle önemli bir üye sayısına ulaşan işçi sendikaları, temsil gücü ile doğru orantılı bir şekilde üyelerinin hak ve menfaatlerini koruma ve geliştirme amacına ulaşabileceklerdir.…."
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
19. Anayasa Mahkemesinin 12/7/2023 tarihinde yapmış olduğu topłantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
20. Başvurucu; kurucusu olduğu sendikanın yargı kararlarıyla tüzel kişilik kazandığını, TÜM KÖY SEN kurucularının üretici kõylü olmaları, kişi ya da aile olarak kendilerine ait olan ya da kiraladıkları tarım toprağında üretim yapmalarının yeterli sayılmasıgerektiğini belirtmiştir. Başvurucu; işçi sendikalarından farklı olarak köylü sendikalarında fiilen bir işte çalışma belgesinin istenmemesi gerektiğini, bu durumun 6356 sayılı Kanun'a muhalefet anlamına gelmeyeceğini savunmuştur. Başvurucuya göre Tūm Kōy-Sen üyeleri ile ilgili üretici kōylü faaliyeti yürütüp yürütmediği, Ziraat Odasında çiftçi kaydı olup olmadığıgibi hususların araştırılması mümkündür. Başvurucu; gerekli tüm belgeleri sunduğunu ve sendikanın kurulmasına bir engel bulunmadığına dair yargı kararları olduğunu, buna karşın hakkında idari para cezası verildiğini, bu cezanın yasal dayanağı bulunmadığını belirterek Anayasa'nın 19., 36., 38., 138., 139., 140. ve 141. maddelerinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

21. Bakanlık görüşünde; başvuruya konu idari para cezasının tesis edilmesi ve tesis edilen idari para cezasına yapılan itirazın reddedilmesindeki haklı gerekçelerin kararlarda gösterilip gösterilmediğinin, başvurucunun sendika hakkı ile bir bütūn olarak toplumun menfaatleri ile çatiışan menfaatler arasında adil bir denge kurulup kurulmadığının,müdahalenin demokratik toplum düzeninde gerekli ve orantılı olup olmadığının amaç ile araçarasında makul bir ilişki ve denge bulunup bulunmadığının yapılacak incelemede dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir.


B. Değerlendirme 
1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
22. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder.Başvurucunun şikâyetlerinin õzü; sendika kurucusu olabilme şartlarına sahip olduğuna ilişkin olarak gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu gerekçesiyle hakkında tesis edilen idari para cezasının kanuni dayanağının olmaması ve buna karşi yaptığı başvurunun reddedilmesidir.Başvurucu, yargı kararına dayanarak bir talepte bulunmasından dolayı cezalandırılmasınedeniyle şikâyet etmektedir. O hâlde Anayasa Mahkemesinin õnündeki mesele idareden lehine olduğunu düşündüğü bir kararın uygulanmasını talep ederek temel bir hakkına erişmeye çalışan başvurucunun önceden makul bir şekilde cezalandırılabileceğini Öngörüp öngõrmeyeceğidir. Dolayısıyla başvurucunun ihlal iddiaları sendika hakkı çerçevesinde,suçta ve cezada kanunilik ilkesi kapsamında incelenecektir.

23. Anayasa'nın 38. maddesinin birinci fikrası şõyledir:
"Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir filden dolayıcezalandırılamaz; kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez."
24. Öte yandan Anayasa Mahkemesi, idari para cezalarına ilişkin bireysel başvurularda Anayasa'nın 38, maddesi yönünden inceleme yaparken suç isnadı kavramınıotonom bir biçimde ve kabahatleri de kapsayacak şekilde değerlendirmiştir (D.M.Ç., B. No:2014/16941, 24/1/2018; B.Y.C., B. No: 2013/4554, 15/12/2015; Selçuk Özbölük, B. No:2015/7206, 14/11/2018). Somut olayda da sendikalar için kurucu olabilme şartlarına sahip olduğuna ilişkin gerçeğe aykırı beyanda bulunma 6356 sayılı Kanun'un 78. maddesinde kabahat olarak düzenlenmiş olup başvurucuya idari para cezası verilmiştir. Dolayısıyla somut olayda şikâyete konu hususun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa'nın ortak koruma alanında yer alan suçta ve cezada kanunilik ilkesinin kapsamında yer aldığına kuşku bulunmamaktadır.

25. Bu itibarla başvurucunun ihlal iddialarının bir bütün olarak Anayasa'nın 38.maddesinde güvence altına alınan suçta ve cezada kanunilik ilkesi kapsamında incelenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

26. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Esas Yönünden 
a.Genel İlkeler 
27. Suçta ve cezada kanunilik ilkesi, hukuk devletinin kurucu unsurlarındandır.Kanunilik ilkesi genel olarak bütün hak ve özgürlüklerin düzenlenmesinde temel bir güvence oluşturmanın yanı sıra suç ve cezaların belirlenmesi bakımından özel bir anlamı ve önemi olup bu kapsamda kişilerin kanunen yasaklanmamış veya yaptırıma bağlanmamış fiillerden dolayı keyfī bir şekilde suçlanmalarını ve cezalandırılmalarını Önlenmekte, buna ek olarak 

suçlanan kişinin lehine olan düzenlemelerin geriye etkili bir şekilde uygulanmasısağlanmaktadır (Karlis A.$., B. No: 2013/849, 15/4/2014, § 32; Adnan Şen, [GK], B. No:2018/8903, 15/4/2021, § 104).

28. Ceza verme yetkisinin keyfi ve hukuk dışı amaçlarla kullanılmasının önlenebilmesi kanunilik ilkesinin katı bir şekilde uygulanmasıyla mümkün olabilir. Bu kapsamda yargı organlarınca yapılacak yorumun ceza normlarının õzüyle çelişmemesi ve öngörülebilir olması gerekir. Suçlar kadar katı değerlendirilmemekle birlikte bu ilke ana hatlarıyla kabahatler için de geçerli kabul edilmektedir. Yargı organları, kabahate ilişkin olguları değerlendirirken ve õzellikle fillerin bir kabahate karşılık gelip gelmediğini belirlerken suçta ve cezada kanunilik ilkesini anlamsız kılacak şekilde öngörülemez bir yaklaşımda bulunmamalıdır (benzer değerlendirmeler için bkz. Mehmet Emin Karamehmet ve diğerleri, B. No: 2017/4902, 28/1/2020, § 47; Adnan $en, § 107). Bu kapsamda somut olayda değerlendirilmesi gereken, başvurucu hakkında tesis edilen idari para cezasıkapsamının öngörülemez şekilde başvurucunun aleyhine olarak genişletici bir yoruma tabi tutulup tutulmadığıdır (benzer değerlendirmeler için bkz. Ahmet Aslan, § 68). Bu nedenle suçve cezaların kanuniliği ilkesinin denetlenmesinde normun mevcut deliller çerçevesinde somut olaya uygulanış biçiminin yasal düzenlemeyle bağdaşmaz ve ōngõrülemez bir sonuca yol açıp açmadığının incelenmesi gerekmektedir (benzer değerlendirmeler için bkz. Bilal Celalettin $aşmaz, B. No: 2019/20791,18/10/2022, §§ 60-62).

b. İlkelerin Olaya Uygulanması
29. Somut olayda başvurucu, 6356 sayılı Kanun'un 78. maddesinde yer alan "Sendikalar için kurucu olabilme şartlarına sahip olduğuna ilişkin gerçeğe aykırı beyanda bulunanlara, .. idarí para cezası verilir. "şeklindeki hüküm esas alınarak idari para cezası ile cezalandırılmıştır.

30. Kanunda düzenlenen kabahatin gerçekleşmesi için gerçeğe aykırı beyanda bulunma filinin işlenmesi yeterlidir. İdare, başvurucunun fiilen çalışma şartını taşımadığıhâlde sendika kurucusu olduğu gerekçesiyle bu fili işlediği kanaatine ulaşmıştır. Burada dikkat edilmesi gereken husus, başvurucunun kurucusu olduğu õrgütlenmenin sendika olarak faaliyette bulunup bulunamayacağının ve başvurucunun bu Örgütlenmenin kurucusu olup olamayacağının daha õnce dava konusu yapılmış olmasıdır. Başvurucunun kurucusu olduğu TÜM KÖY SEN'in sendika olarak faaliyette bulunabileceği ve çiftçilerin bu sendikanın kurucusu olmasının õnünde hukuki bir engel olmadığı yargı kararıyla kesin olarak hükme bağlanmıştır (bkz. § 8). Başvurucu bu yargı kararına dayanarak sendikanın resmî kuruluşişlemlerinin yapılması talebiyle idareye başvurmuş ve akabinde hakkında idari para cezasıuygulanmiştir.

31. Özetle başvurucu 2821 sayılı Kanun döneminde yaptığı başvuru sonrası, anılan kanun hükümlerine göre yapılan değerlendirme sonucunda verilmiş bir yargı kararına dayanarak kurucusu olduğu õrgütlenmeyi sendika olarak tanıtmak adına yeniden talepte bulunmuştur. Başvurucu lehine verilen kararla başvurucunun yeniden talepte bulunduğu süre içinde (2012 yılında) 6356 sayılı Kanun yürürlüğe girmiş ve bu Kanun'da sendika olarak õrgütlenebilmenin ön şartı olarak iş kolu sendikacılığının esas alınacağı vurgulanmıştır (bkz.§§ 12, 13). Bu kapsamda Yargıtay da içtihatlarını yeni Kanun'a gõre revize ederek sendika kurma şartlarında meslek sendikacılığının değil iş kolu sendikacılığının esas alınacağının altını çizmiştir (bkz.§ 18). Dolayısıyla derece mahkemeleri de başvurucunun yeni talebini 6356 sayılı Kanun kapsamında değerlendirmiştir. Bu noktada başvurucunun talebi 6356 sayılı

Kanun'a göre uygun görülmese bile hakkında idari para cezasına hükmedilmesinin başvurucu açısından Öngörūlebilir olup olmadığına bakılmalıdır.

32. Sulh Ceza Håkimliği "başvurucunun sendika kurucusu olabileceğine" dair 2821sayılı Kanun döneminde hüküm altına alınmış ve kesinleşmiş iş mahkemesi kararını dikkate almaksızın gerekçesiz bir biçimde başvurucu hakkında uygulanan idari para cezasının usul ve yasaya uygun olduğunu değerlendirmiştir. Bu itibarla başvurucunun cezalandırımasına neden olarak gösterilen gerçeğe aykırı beyanda bulunma eylemini düzenleyen normun başvurucunun kendisini cezai yönden sorumluluk altına sokacağını makul olarak öngõrdüğügösterilememiştir. Sonuç olarak başvurucunun bu şekilde idari para cezası ile cezalandırılması anılan normun başvurucunun aleyhine õngõrülemez biçimde genişletici bir yoruma tabi tutulması ile mümkūn olmuştur. Ortaya çıkan bu sonuç Anayasa'nın 38.maddesinin birinci fikrası ile bağdaşmamaktadır.

33. 6356 sayılı Kanun'un 78. maddesinde yer alan "sendikalar için kurucu olabilme şartlarına sahip olduğuna ilişkin gerçeğe aykırı beyanda bulunma" hükmü dayanak alınarak verilen cezanın başvurucu tarafindan õngõrülemez olduğuna ve somut olayda Anayasa'nın 38. maddesinin birinci fikrasında düzenlenen suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

34. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 38. maddesinde düzenlenen suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

3. 6216 Saylı Kanun'un 50. Maddesi Yõnünden 
35. Başvurucu; ihlalin tespiti ile yeniden yargilama ve 50.000 TL maddi, 50.000 TL manevi tazminat õdenmesi talebinde bulunmuştur.

36. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştiran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fikrasında düzenlenen bireysel başvuruya õzgü yeniden yargılama kurumunun özelliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz. Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875,7/6/2018, §§ 54-60; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60,66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).
37.Öte yandan suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edilmesi nedeniyle yalnızca yeniden yargılama yapılmasına karar verilmesiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya net 30.00o TL manevi tazminat õdenmesine karar verilmesi gerekir. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için başvurucunun uğradığını iddia ettiği maddi zarar ile tespit edilen ihlal arasında illiyet bağı bulunmalıdır.Başvurucu, maddi tazminat talebinde bulunmakla birlikte maddi tazminat talebiyle ihlal kararı arasında ne gibi bir illiyet bağı bulunduğu konusunda bu karar tarihine kadar Anayasa Mahkemesine herhangi bir bilgi ya da belge sunmamıştir. Bu nedenle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.


VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDÍLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 38. maddesinde gûvence altına alınan suçta ve cezada kanunilik ilkesinin İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Kararın bir öreğinin suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliğine (2017/8803 D. İş sayılı kararı) GÖNDERİLMESİNE,
D. Başvurucuya net 30.000 TL manevi tazminatın ÖDENMESİNE, diğer tazminat taleplerinin REDDiNE,
E. 294,70 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 10.194.70 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESÍNE,
F. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sūrenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAiZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir ömeğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 12/7/2023tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.