Sivil Havacılık Güvenliği Yönetmeliği (SHY-GÜVENLİK)
YÖNETMELİK | 2026-05-22

22 Mayıs 2026 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 33261
YÖNETMELİK
İçişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığından:
SİVİL HAVACILIK
GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ
(SHY-GÜVENLİK)
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç
Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, sivil havacılık alanında kamu düzeni ve güvenliğini
bozan, yerde veya havada meydana gelebilecek her türlü yasadışı eylemlere
karşı şahısların, yolcuların, mürettebatın, yer personelinin, havaalanı
bina ve tesislerinin, hava araçlarının korunmasına ilişkin ilgili kurum,
kuruluş ve kişilerin havacılık güvenliği ile ilgili görev, yetki ve
sorumluluklarını düzenlemek ve uygulama esaslarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, sivil havacılık hizmetlerini
yürütmek ve güvenliğini sağlamaktan sorumlu tüm kurum ve kuruluşları,
gerçek veya tüzel kişileri, yerli/yabancı işletmeleri ve sivil havacılığa
açık havaalanları ile tesisleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 14/10/1983
tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 40 ıncı maddesi, 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, 5/6/1945 tarihli ve 4749 sayılı Şikago'da 7 Aralık 1944 tarihinde Akit ve İmza Edilmiş
Olan Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması ile Sivil Havacılık Geçici
Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin Onanması Hakkında Kanun ile yürürlüğe
girmiş olan Şikago Sözleşmesinin 17 numaralı Eki,
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
254 üncü, 441 inci ve 474 üncü maddeleri ile 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili,
İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 159 uncu, 161 inci, 437 nci
ve 441 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Acil durum: Havaalanında, normal hizmet akışı
dışında personel, araç, gereç, malzeme kullanımı ve takviyesi ile ilgili
kurum ve kuruluşlarla iş birliği ve koordinasyonu gerektiren; güvenlik,
kaza veya kurtarma ile ilgili her türlü durumu,
b) Alternatif güvenlik tedbirleri: Ticari yolcu
taşımacılığı faaliyetleri dışındaki belirli sivil havacılık faaliyetlerinin
kolaylaştırılması için bu Yönetmelik uyarınca belirlenen temel
standartların tamamı veya bir kısmından farklı olarak belirlenen tedbirleri,
c) Ayrılmış alan: Havaalanlarında güvenlik tahditli
alanlardan giriş kontrol önlemleri ile ayrılmış, sınırları açıkça
belirlenmiş ve yalnızca belirli türde havacılık faaliyetleri için
alternatif güvenlik tedbirlerin uygulandığı demarke
alanları,
ç) A grubu yetkili acente: Kargo ve postanın
güvenlik kontrollerini yerine getiren, taramasını gerçekleştiren ve/veya
güvenli tedarik zincirinde yer alan entegre
depolama ve nakil hizmetlerinden sorumlu lojistik sağlayıcıları, havayolu
işletmelerini, taşıma işleri organizatörlerini ve yer hizmetleri
kuruluşlarını,
d) Bilinen gönderici: Kendi hesabına kargo veya
postayı üreten, meydana getiren ve prosedürleri
herhangi bir hava aracında taşıma yapmayı sağlayacak şekilde genel güvenlik
kurallarını ve standartlarını karşılayan ve Genel Müdürlük tarafından
yetkilendirilen göndericiyi,
e) Boşluk: Kişinin eğitim ve istihdamda olmadığı
yirmi sekiz günden fazla süreyi,
f) Doğasına uygun yöntemlerle tarama: Yasaklı
maddelerin tespit edilmesi için bagaj, kargo ve posta, havayolu posta ve
malzemesi veya tedariklerin boyutu, şekli, içeriği veya diğer
özelliklerinin dikkate alınarak en uygun yöntemle yasaklı maddeleri
tanımlama ve/veya tespit etme amaçlı teknik ve diğer usullerin kullanımını,
g) EADUK: Eğitim, Araştırma ve Denetleme Uzmanları
Kurulunu,
ğ) ECAC: Avrupa Sivil Havacılık Konferansını,
h) ECAC Doc. 30 Kısım II:
Avrupa Sivil Havacılık Konferansı Havacılık Güvenliği Alanında Politika Beyanını,
ı) Eş güvenlik tedbirleri: Bu Yönetmelik uyarınca
belirlenmiş güvenlik tedbirleri ile aynı veya benzer seviyede tespit veya
önleme kapasitesine sahip tedbirleri,
i) Eşliksiz bagaj: Havayolu işletmesi tarafından
uçak altında taşınmak üzere kabul edilen ve çekin (check-in)
işlemini yapan yolcusunun hava aracında olmadığı bagajı,
j) GEADB: Güvenlik, Eğitim, Araştırma ve Denetleme
Birimini,
k) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel
Müdürlüğünü,
l) Gümrüklü saha: Gümrük idaresinin denetim,
kontrol, yetki ve sorumluluğunda bulunan dış hatlar gelen ve giden yolcu
salonları, havaalanlarının, iç hatlar hariç, güvenlik tahditli
alanlarının kritik bölümleri, hava tarafı ve ayrılmış alanlar ile bu
alanlarda bulunan güvenlik tahditli alanları,
m) Güvenlik kontrolü: Yasaklı maddelerin girişini
önleyebilecek usullerin uygulanmasını,
n) Güvenlik kültürü: Bir organizasyonun günlük
işleyişinde var olan ve organizasyon içindeki tüm birimlerin ve personelin
eylem ve davranışları tarafından yansıtılan güvenlikle ilgili normlar,
değerler, tutumlar ve varsayımlar setini,
o) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması: 2920
sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca yapılan
güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını,
ö) Güvenlik tahditli alan:
Bir havaalanının hava tarafının, erişim kontrolüne ek olarak diğer güvenlik
kontrollerinin uygulandığı, öncelikli risk alanları olarak tanımlanan
alanlarını,
p) Güvenlik tahditli
alanların kritik bölümleri: Altmış kişiden fazla havaalanı giriş kartı
sahibi personelin giriş yetkisine sahip olduğu havaalanlarının, taranmış
giden yolcuların giriş yapabildiği ve taranmış giden uçak altı bagajların
geçtiği veya bulunduğu bölümlerini,
r) Havaalanı: Karada ve su üzerinde hava
araçlarının kalkması ve inmesi için özel olarak hazırlanmış, hava
araçlarının bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına, yolcu ve yük
alınmasına ve verilmesine elverişli tesisleri bulunan yerleri,
s) Havaalanı güvenlik komisyonu: 25/7/1997
tarihli ve 97/9707 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Sivil
Hava Meydanları, Limanlar ve Sınır Kapılarında Güvenliğin Sağlanması, Görev
ve Hizmetlerin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğin 19 uncu maddesi uyarınca
oluşturulan Güvenlik Komisyonunu,
ş) Havaalanı mülki idare amiri: İlgili mevzuat
uyarınca havaalanında görevlendirilen mülki idare amirliği hizmetleri
sınıfından kamu görevlisini,
t) Havaalanı işletmecisi: Havaalanı işletmecisi
olan Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü ve özel havaalanı
işletmeciliği yapan kuruluşları,
u) Hava aracı güvenlik araması: Hava aracının,
yolcular ve yolcular dışındaki kişilerin erişebilecekleri kabin ve uçağın
dış bölümlerinin yasaklı maddeler ve diğer tehlikeli maddelere karşı
aranmasını,
ü) Hava tarafı: Havaalanında
pistleri, taksi yolları, apron ve bunlara bitişik
sahaları, hava araçlarının kalkmasını, inmesini ve yer manevralarını
yapmasını, hava araçlarının yakıt, bakım ve diğer ihtiyaçlarının
karşılanmasını ve yük ile yolcu indirilip bindirilmesini temin edici
tesisleri ve belirli durumlarda doğrudan uçuş faaliyeti amacıyla kullanılan
bina ve yapıları veya bunların bazı kısımlarını ve bu bölümlerin hepsine
girişin kontrollü olduğu yerleri,
v) Havacılık güvenliği: Sivil havacılığın yasadışı
eylemlere karşı korunması amacıyla alınan önlemler ve kullanılan insan ve
malzeme kaynaklarının bir kombinasyonunu,
y) Havayolu işletmesi: Koltuk kapasitesi yirmi ve
üzeri olan uçaklarla yolcu taşımacılığı ile sadece yük taşımacılığı yapan
ticari hava taşıma işletmelerini,
z) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,
aa) İlave güvenlik tedbirleri: Bu Yönetmelik uyarınca
belirlenmiş güvenlik tedbirlerinin uygulanmasından sonra ek olarak belirli
bir tehdide karşı uygulanan tarama, arama ve diğer güvenlik kontrollerini,
bb) İşletme: Sivil havacılık alanında faaliyet
gösteren ticari hava taşımacılığı, genel havacılık, amatör havacılık,
sportif havacılık, havaalanı, terminal, tedarik, yer hizmeti, kargo
acenteleri, antrepo, onaylı bakım ve özel güvenlik hizmeti kuruluşlarını
veya işletmelerini,
cc) Kara tarafı: Bir havaalanında
doğrudan uçuş faaliyetlerine dâhil olmayan terminal binalarını, diğer tüm yapıları,
kullanımlı veya boş sahaları içine alan ve avan
projede ya da master planda gösterilen; hava
araçlarının yakıt, bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasını, yolcuların
ve hizmet alan veya hizmet üreten diğer kullanıcıların sağlık, eğitim,
ibadet, alışveriş, ofis, depo, konaklama, ulaşım, iletişim ve buna benzer
tüm ihtiyaçlarını karşılayıcı alanları da içerebilecek olan alanlar ve
bölgeler ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca uygun görülecek olan yüksek
katma değerli diğer tesisleri de içerebilen alanlar ve bölgeleri kapsayan,
ana giriş yolu/yolları kontrol noktasından başlayarak hava tarafı dışında
kalan havaalanı bölümünü,
çç) Kontrol noktası: Kişilerin, bagajların,
eşyaların, kargo ve postaların, tedariklerin ve araçların güvenlik
kontrolünün birlikte veya ayrı ayrı yapıldığı
yeri,
dd) Kontrol noktası amiri: Kontrol noktasında
görevlendirilmiş, sivil havacılık güvenliği alanında eğitim almış genel
kolluk personelini,
ee) MANPADS: Taşınabilir hava savunma sistemlerini,
ff) Merkez Güvenlik Kurulu: Sivil Hava Meydanları,
Limanlar ve Sınır Kapılarında Güvenliğin Sağlanması, Görev ve Hizmetlerin
Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi uyarınca oluşturulan
kurulu,
gg) MSHGP: Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programını,
ğğ) MSHGKKP: Milli Sivil Havacılık Güvenliği Kalite
Kontrol Programını,
hh) Öngörülemeyen şekil: Güvenlik tedbirlerinin,
caydırıcı etkisini ve etkinliğini artırmak amacıyla MSHGP ile tanımlanmış
amaçlar doğrultusunda, düzensiz aralıklarla, farklı yerlerde ve/veya
değişen araçlarla uygulanmasını,
ıı) Potansiyel tehlike arz eden yolcular: Kabul
edilemeyen yolcular ile sınır dışı edilen veya hukuki gözetim altında
bulunan tutuklu, hükümlü veya gözaltında bulunan yolcuları,
ii) Tarama: Yasadışı eylemlere müdahalede
kullanılabilecek silah, patlayıcı veya diğer tehlikeli donanımlar gibi
yasaklı maddeleri tanımlama ve/veya tespit etme amaçlı teknik ve diğer
usullerin uygulanmasını,
jj) Tarayıcı personel: Güvenlik kontrol noktalarında
tarayıcı olarak güvenlik hizmeti veren personeli,
kk) Test faaliyeti: Havacılık güvenliği tedbirlerinin
yeterliliğinin yasadışı bir eylem gerçekleştirme girişimini gizli veya açık
bir şekilde taklit edilerek kontrol edilmesini,
ll) Transfer yolcu: İki farklı uçuş arasında doğrudan
bağlantılı olarak seyahat eden yolcuları,
mm) Transfer uçak altı bagaj: İki farklı uçuş
arasında doğrudan bağlantılı olarak taşınan uçak altı bagajını,
nn) Transit yolcu: Bir havaalanından geldikleri aynı
uçuş ile ayrılan yolcuları,
oo) Transit uçak altı bagaj: Bir havaalanından
geldikleri aynı uçuş ile ayrılan uçak altı bagajını,
öö) Uçuş tedarikleri: Kabin bagajı, yolcular
dışındaki kişiler tarafından taşınan nesneler ile havayolu posta ve
malzemeleri haricinde yolcu veya mürettebat tarafından uçuş sırasında
kullanım, tüketim veya satış için hava aracına alınan tüm malzemeleri,
pp) Uçuş tedariklerinin yetkili tedarikçisi: Genel
Müdürlük tarafından, uyguladığı prosedürler ile
genel güvenlik kurallarını ve standartlarını karşılayan, hava aracına uçuş
tedariklerinin teslimatını gerçekleştirecek kadar yeterli ve uygun bir
tedarikçi olarak, sertifikalandırılan işletmeleri,
rr) Ulusal havacılık güvenliği denetim görevlisi:
Genel Müdürlük tarafından sertifikalandırılmış, havacılık güvenliği
tedbirlerinin ulusal ve uluslararası mevzuata uyumluluğunun
gerçekleştirilmesi için Genel Müdürlük adına, denetleme, test ve araştırma
faaliyetlerinde görev yapan yetkili personeli,
ss) Yasadışı eylem: Sivil
havacılığın emniyetini tehlikeye düşürmek amacıyla hava aracının yasadışı
olarak ele geçirilmesini, hizmetteki hava aracına zarar verilmesini,
havaalanı veya hava aracı içinde rehine alma durumunu, hava aracına,
havaalanına veya havaalanı tesislerine zorla izinsiz girilmesini, hava
aracına veya havaalanına kötü amaçla silah, tehlikeli cihaz veya madde
sokulmasını, hava aracının insanları öldürmek, yaralamak, çevre ve binalara
zarar vermek amacıyla silah olarak kullanılmasını, havaalanında veya sivil
havacılık tesislerinde uçuşta veya yerde olan hava aracı, yolcular,
mürettebat/ekip, yer personeli veya şahısların emniyetini tehlikeye atmayı
ve benzeri nitelikteki eylemleri,
şş) Yetkili acente: Havayolu taşımacılığı ile iştigal
eden bir kuruluş ile iş ilişkisi kuran ve kargo veya posta güvenliği ile
ilgili Genel Müdürlük tarafından kabul edilen veya istenen güvenlik
kontrollerini sağlayan bir havayolu işletmesi, yer hizmetleri kuruluşu, taşıma
işleri organizatörleri veya entegre depolama ve
nakil hizmetlerinden sorumlu lojistik sağlayıcısını,
tt) Yetkisiz erişim: Havacılık güvenliği
tedbirlerinin yerine getirilmesi veya sivil havacılık faaliyetleri kapsamında
görevli olmayanlar ile görev veya iş tanımının dışındaki alanlara, uçak
altı bagajına, kargo ve postaya, uçuş tedariklerine veya havaalanı
tedariklerine erişim sağlanmasını,
uu) Yolcular dışındaki kişiler: Yolcu olmayan
personel, görevli, denetim görevlisi, stajyer, geçici görevli ve giriş
yetkilendirmesi sahibi diğer kişileri,
üü) Yüksek riskli kargo ve posta: Hakkında sivil
havacılığa karşı tehdit oluşturabileceğine ilişkin belirli bir istihbarat
olan veya temel güvenlik önlemlerinin uçakları tehlikeye sokabilecek
yasaklanmış maddeleri bulmaya elverişli olmayan veya bilinmeyen bir
kaynaktan gelen veya müdahale belirtileri gösteren ve şüphe uyandıran
anormallikleri bulunan kargoyu/postayı,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte belirtilmeyen tanımlar ve
kısaltmalar için 2920 sayılı Kanun, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
ve diğer sivil havacılık mevzuatı ile ülkemizin üyesi olduğu uluslararası
sivil havacılık kuruluşları tarafından yayımlanan dokümanlarda belirtilen
tanım ve kısaltmalar geçerlidir.
İKİNCİ BÖLÜM
MSHGP, Sivil
Havacılık Güvenliği Organizasyonu ile Görev ve Sorumluluklar
Milli
Sivil Havacılık Güvenlik Programı
MADDE 5- (1) Sivil havacılık alanında faaliyet gösteren tüm
kurum ve kuruluşlar, şahıslar ve yolcuların uyması gereken güvenlik
tedbirleri ile yasaklanan hususlara dair bu Yönetmelik uyarınca belirlenen
güvenlik tedbirlerinin usul ve esasları MSHGP’de
belirlenir. Genel Müdürlük tarafından hazırlanan MSHGP taslağı, Merkez
Güvenlik Kurulunun uygun görüşü üzerine İçişleri Bakanlığı ve Ulaştırma ve
Altyapı Bakanlığı Bakan Yardımcılarının imzası ile yürürlüğe girer.
(2) Genel Müdürlük, MSHGP’de
uluslararası mevzuat ve uygulamalarda meydana gelen değişikliklerin yapılabilmesi
amacı ile gerekli görülen değişiklikler ve acil uygulanması gereken
havacılık güvenliği ile ilgili kararları toplantı gerçekleştirilmeksizin
Merkez Güvenlik Kurulu üyelerinin görüşüne sunulabilir.
(3) Şikago Sözleşmesinin
9 ve 17 numaralı Ekleri ve ECAC Doc. 30 Kısım II’de değişiklik olması durumunda, MSHGP’de
belirlenen sivil havacılık güvenliği uygulamalarının yeniden
değerlendirilerek güncellenmesi sağlanır.
(4) Bu Yönetmelik ve MSHGP’de
belirlenen standartlara ilave tedbirler, uçuş gerçekleştirilen ülke sivil
havacılık otoritelerinin talep etmesi veya güvenlik risk değerlendirmeleri
sonucu mevcut tedbirlerin yeterli görülmemesi halinde uygulanabilir. İlave
güvenlik tedbirleri, talep eden kurum veya kuruluş ile bu tedbirlerden
etkilenecek kurum veya kuruluşların görüşleri alınarak havaalanı bazındaki
taleplerde mülki idare amirliği ve uluslararası taleplerde Genel Müdürlük
tarafından yapılacak bir risk değerlendirmesi sonucunda, tehditle ilgili,
objektif, tarafsız, risk ile orantılı olarak geçici ve makul bir süre için
uygulanır. Bu sürenin sonunda ilave güvenlik tedbirlerinin uygulanması
yeniden değerlendirilir.
Sivil
Havacılık Genel Müdürlüğü
MADDE 6- (1) Bu Yönetmelik
çerçevesinde MSHGP'nin hazırlanması, yürütülmesi
ve geliştirilmesi, bu Yönetmelikte belirlenen görev ve hizmetlerin
koordinasyonu, Şikago Sözleşmesinin 9 numaralı
Eki güvenlik ile ilgili standartları ve 17 numaralı Eki, ECAC
gereklilikleri ve uluslararası uygulamalar ve önlemlerin uygulanması, sürdürülmesi
ve izlenmesi ile görev ve sorumlulukların dağıtımı bakımından yetkili
otorite Genel Müdürlüktür.
(2) Genel Müdürlüğün görev, yetki ve sorumlulukları
şunlardır:
a) Şikago Sözleşmesinin 9
numaralı Ekinin güvenlik ile ilgili standartları, 17 numaralı Eki ve ECAC Doc. 30 Kısım II’deki
değişiklikleri takip etmek ve ulusal mevzuatta gerekli güncellemeleri
yapmak.
b) MSHGP ile eklerini takip etmek, ulusal ve
uluslararası gerekliliklere göre güncellemek.
c) MSHGP ve havacılık güvenliği uygulamalarına
yönelik rehber doküman oluşturmak.
ç) Ülke genelinde standartların sağlanması için
havaalanı güvenlik programının genel esaslarını belirlemek ve havaalanları
tarafından güvenlik programı hazırlanmasını sağlamak.
d) MSHGP ilgili bölümlerinde yer alan güvenlik
uygulamalarının yerine getirilmesi amacıyla işletmelerin güvenlik
planlarının genel esaslarını belirlemek ve uygun görülen güvenlik
planlarını onaylamak.
e) Merkez Güvenlik Kurulunda yer alan diğer kurum
ve kuruluşlarla birlikte sivil havacılık güvenliğine yönelik görev ve
hizmetleri koordinasyon içinde yürütmek.
f) MSHGP, Merkez Güvenlik Kurulu tarafından alınan
kararlar ve ilgili mevzuat ile verilmiş diğer görevleri yerine getirmek.
İçişleri
Bakanlığı
MADDE 7- (1) İçişleri Bakanlığının görev, yetki ve
sorumlulukları şunlardır:
a) Havacılık güvenliğine yönelik ulusal ve
uluslararası risk ve tehditleri takip ederek gerekli tedbirleri alarak,
ilgili birimlerince Genel Müdürlüğe bildirilmesini sağlamak.
b) Türkiye’ye giriş yapmak üzere havaalanında sınır
kapısına müracaat eden ancak Türkiye’ye girişi 6458 sayılı Kanunun 7 nci maddesi kapsamında uygun görülmeyen yabancı
yolcuları, kabul edilemeyen yolcu kapsamına almak.
c) Potansiyel tehlike arz eden yolculara ilişkin
ilgili mevzuat kapsamındaki işlemlerin yapılmasını sağlamak.
ç) Kullandığı sistemler üzerinden yabancı
yolcuların ülkemize varışları öncesi risk değerlendirmelerini yapmak ve
gerekli hallerde ülkemize girişlerini engelleyici tedbirler almak.
d) Sınır dışı edilmek üzere havaalanına getirilen
yabancıların sivil havacılık güvenliği çerçevesinde ülkemizden çıkış
işlemlerini gerçekleştirmek.
e) Havaalanlarında gerekli eğitimleri almış yeterli
sayıda personel bulundurulmasını sağlamak ve planlamasını yapmak.
f) Havaalanlarındaki yasadışı eylemlere müdahale
edecek eğitimli ve yeterli sayıda personeli sağlamak.
g) MSHGP, Merkez Güvenlik Kurulu tarafından alınan
kararlar ve ilgili mevzuat ile verilmiş diğer görevleri yerine getirmek.
Ticaret
Bakanlığı
MADDE 8- (1) Ticaret Bakanlığının görev, yetki ve
sorumlulukları şunlardır:
a) Havaalanı sorumluluk dağılımı protokolü
çerçevesinde havaalanı gümrüklü sahalarının güvenliğini sağlamak, giriş
kontrol tedbirlerini uygulamak, yetkisiz kişi ve araç geçişini engellemek,
eşyanın takip, kontrol ve muhafazasını sağlamak.
b) Kargo ve posta ile uçak altı bagajların
havacılık güvenliği kapsamında yasaklı maddelerin tespiti amacıyla elle
aranması, patlayıcı iz tespit cihazı ile taranması dâhil olmak üzere
açılması gereken durumlarda bunlara refakat etmek.
c) MSHGP, Merkez Güvenlik Kurulu tarafından alınan
kararlar ve ilgili mevzuat ile verilmiş diğer görevleri yerine getirmek.
Devlet
Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü
MADDE 9- (1) Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün
görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
a) Havaalanlarının işletilmesi ile Türk Hava
Sahasındaki hava trafiğinin düzenlenmesi ve kontrolünü sağlamak.
b) Yükümlülüğünde olan ve ilgili mevzuat ile
verilmiş güvenlik kontrolü ve taraması tedbirlerinin yerine getirilmesini
sağlamak.
c) MSHGP, Merkez Güvenlik Kurulu tarafından alınan
kararlar ve ilgili mevzuat ile verilmiş diğer görevleri yerine getirmek.
Diğer
kurum ve kuruluşlar
MADDE 10- (1) Havaalanı işletmeleri, terminal işletmeleri,
havayolu işletmeleri, özel güvenlik işletmeleri ve diğer kurum ve
kuruluşlar işletme sözleşmeleri ve havaalanı güvenliği sorumluluk dağılım
protokolü çerçevesinde sorumluluklarını yerine getirir.
(2) Diğer kurum ve kuruluşlar; MSHGP, Merkez
Güvenlik Kurulu tarafından alınan kararlar ve ilgili mevzuat ile verilmiş
diğer görevleri yerine getirir.
Merkez
Güvenlik Kurulu
MADDE 11- (1) Sivil
havacılık güvenliği ile ilgili ulusal politikaların belirlenmesi, kurumlar
arasında koordinasyonun sağlanması, ülke genelindeki sivil
havaalanlarındaki güvenlik politikalarının ve alınması gereken tedbirlerin
belirlenmesi ile ulusal ve uluslararası güvenlik politika ve programlarının
görüşülmesi, oluşturulması ve havaalanı mülki idare amirliklerince intikal
ettirilen sorunların değerlendirilerek çözüme kavuşturulmasından Merkez
Güvenlik Kurulu sorumludur.
(2) Merkez Güvenlik Kurulu; Sivil Hava Meydanları,
Limanlar ve Sınır Kapılarında Güvenliğin Sağlanması, Görev ve Hizmetlerin
Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik, MSHGP ve ilgili mevzuat ile verilmiş diğer
görevleri yerine getirir.
Eğitim,
Araştırma ve Denetleme Uzmanları Kurulu
MADDE 12-
(1) Genel Müdürlük
koordinasyonunda, sivil havacılık güvenliği sorunlarıyla ilgili olarak
çözüm yolları geliştirmek, araştırmalarda bulunmak, uzmanlık alanlarını
içeren konularda Genel Müdürlüğe yardımcı olmak ve kurumlar arası
koordinasyonun sağlanması amacıyla uzman düzeyinde personelden oluşan EADUK
kurulur.
(2) EADUK sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük
tarafından yürütülür.
(3) EADUK üyeleri, görev, yetki ve sorumlulukları
ile çalışma usul ve esasları MSHGP ile belirlenir.
(4) EADUK; Merkez Güvenlik Kurulu, MSHGP ve ilgili
mevzuat ile verilmiş diğer görevleri yerine getirir.
Havaalanı
mülki idare amiri
MADDE 13- (1)
Havaalanlarında ulusal ve uluslararası mevzuata göre kamu düzeni ve
güvenliğinin sağlanması, havacılık güvenliğine yönelik kurum ve kuruluşlar
arasındaki iş birliği ve koordinasyonun tesis edilmesi, kurum ve
kuruluşların havacılık güvenliğine yönelik çalışmalarının denetlenmesi,
denetim sonuçlarının takibi ve icrası ile havaalanı güvenlik programının
oluşturulması ve icrası havaalanı mülki idare amiri tarafından yerine
getirilir.
(2) Havaalanı mülki idare amiri havacılık güvenliği
tedbirlerinin görev alanında bulunan tüm alan, bina ve tesislerde ilgili
mevzuat ile belirlenen standartlara uygun bir şekilde yerine getirilmesinin
sağlanmasından ve havacılık güvenliği tedbirlerinin yerine getirilmesinde
ve sorumlu kurum, kuruluş ve işletmelerin koordinasyonunda görevli, yetkili
ve sorumludur.
(3) Havaalanı mülki idare amiri; Merkez Güvenlik
Kurulu, MSHGP ve ilgili mevzuat ile verilmiş diğer görevleri yerine
getirir.
Havaalanı
güvenlik komisyonu
MADDE 14- (1) Havaalanlarında ilgili mevzuatın ve havaalanı
güvenlik programının uygulanması, havaalanında bulunan işletmeler ile diğer
paydaşlar arasındaki koordinasyonun sağlanması amacıyla havaalanı mülki
idare amirinin başkanlığında oluşturulan havaalanı güvenlik komisyonunun
kararları ulusal ve uluslararası mevzuata uygunluk değerlendirmesi yapılmak
üzere Genel Müdürlüğe sunulur.
(2) Havaalanı güvenlik komisyonunun sekretarya
görevi il göç idaresi müdürlüğü tarafından yürütülür.
(3) Havaalanı güvenlik komisyonunun üyeleri, görev,
yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları Sivil Hava Meydanları,
Limanlar ve Sınır Kapılarında Güvenliğin Sağlanması, Görev ve Hizmetlerin
Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MSHGP ile belirlenir.
(4) Havaalanı güvenlik komisyonu üyeleri görevleri
ile ilgili olarak yaptıkları işlerden havaalanı mülki idare amirine karşı
sorumludur.
Havaalanı
güvenlik, eğitim, araştırma ve denetleme birimi
MADDE 15-
(1) Havaalanlarında, alınan
güvenlik önlemlerini test etmek, denetlemek, araştırmak ve geliştirmek için
raporlar hazırlamak üzere havaalanı güvenlik, eğitim, araştırma ve
denetleme birimi oluşturulur.
(2) GEADB personeli, görev, yetki ve sorumlulukları
ile çalışma usul ve esasları Sivil Hava Meydanları, Limanlar ve Sınır
Kapılarında Güvenliğin Sağlanması, Görev ve Hizmetlerin Yürütülmesi
Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MSHGP ile belirlenir.
(3) GEADB iş ve işlemleri il göç idaresi müdürlüğü
tarafından yürütülür.
(4) GEADB personeli görevleri ile ilgili olarak
yaptıkları işlerden havaalanı mülki idare amirine karşı sorumludur.
Kontrol
noktası amiri
MADDE 16-
(1) Kontrol noktası amiri;
a) Güvenlik tahditli
alanlara, yetkisiz kişiler ile sivil havacılık güvenliğini tehdit eden her
türlü tehlikeli ve yasaklı maddelerin girişinin engellenmesini sağlamakla,
b) Kontrol noktasında 10/6/2004
tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında istihdam
edilen personelin, yalnızca sivil havacılık güvenliği alanında yapmış
olduğu görevlerini ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemek ve gözetlemekle,
c) Denetim ve gözetim sonucunda tespit edilen
ilgili mevzuata aykırı hususların raporlamasını ve gereği için ilgili
birimlere bildirmesini sağlamakla,
görevlidir.
Genel
sorumluluk ve yasaklı maddeler
MADDE 17- (1) Bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat ile
belirlenen havacılık güvenliği tedbirlerinin uygulanmasından, tedbirin
uygulandığı havaalanı, tesis, terminal, antrepo, hava aracı, güvenlik
kontrol noktası veya tarama sisteminin işletilmesinden sorumlu kurum,
kuruluşlar ile yerli veya yabancı işletmeler bu Yönetmelikte belirtilen
kurum, kuruluş ve işletmeler ile müşterek olarak sorumludur.
(2) Taşınması, bulundurulması veya kullanılması
yasaklı olan maddeler MSHGP ile belirlenir.
Havacılık
güvenliği maliyetlerinin karşılanması
MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat ile
belirlenen havacılık güvenliği uygulamalarının maliyetlerinin karşılanması,
havacılık güvenliği kapsamında kullanılan güvenlik cihazlarının ve
malzemelerinin temin ve idamesi ile gerekli ilave güvenlik yatırımlarının
yapılması sorumluluğu Genel Müdürlük tarafından ruhsat, sertifika ya da
yetki verilen işletmelere aittir.
(2) Bu Yönetmelik, ilgili mevzuat ile belirlenen
veya üyesi olunan uluslararası kuruluşların gerekli kıldığı standartların
dışında işletmeler tarafından belirli bir uçuş veya uçuşlar için havacılık
güvenliği konusunda ilave güvenlik tedbirlerinin alınmasının istenmesi
durumunda, maliyetler talep eden işletme tarafından karşılanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Havacılık Güvenliği
Standartları ve Sorumlulukları
Havaalanı
planlama gereklilikleri
MADDE 19-
(1) Yeni havaalanı tesisleri
tasarlanırken veya inşa edilirken veya mevcut havaalanı tesislerinde
değişiklikler yapılırken, bu Yönetmelikte belirtilen gereklilikler ve MSHGP
ile belirlenen yapısal güvenlik unsurları esas alınır. Genel Müdürlük;
güvenlik ve emniyet unsurları ile uluslararası uçuşlara açık havaalanlarına
yönelik unsurların; tasarım, inşaat ve tadilatlarda göz önünde
bulundurulmasını sağlar.
(2) Havaalanlarında aşağıdaki alanlar oluşturulur:
a) Kara tarafı,
b) Hava tarafı,
c) Güvenlik tahditli alan,
ç) Güvenlik tahditli
alanların kritik bölümleri.
(3) Havaalanı mülki idare amiri tarafından ikinci
fıkrada belirtilen alanların açık ve kesin olarak belirlenmesi ile güvenlik
tahditli alanların belirlenmesinde risk
değerlendirmesi yapılması sağlanır.
(4) İkinci fıkrada belirtilen alanlarda ve
sınırlarda uygulanacak güvenlik tedbirleri MSHGP ile belirlenir.
Giriş
kontrol
MADDE 20- (1) Havaalanlarında, hava tarafı, güvenlik tahditli alanlar ve güvenlik tahditli alanların kritik bölümlerine
giriş kısıtlı tutulur. Kişilere ve araçlara sadece gerekli güvenlik
koşullarını sağlamaları durumunda hava tarafı ve güvenlik tahditli alanlara giriş izni verilir. Havaalanlarında
hava tarafı ve güvenlik tahditli alanlara yetkisiz
erişimi önlemek amacıyla kişiler ve araçlar için havaalanı işletmesi
tarafından giriş kontrol sistemleri oluşturulur. Havaalanı işletmesi
tarafından kişilerin ve araçların hava tarafı ve güvenlik tahditli alanlara girişine yalnızca havacılık ve bağlı
faaliyetler kapsamında geçerli bir nedene ve uygun yetkilendirmeye sahip
olmaları halinde izin verilir.
(2) Havaalanı giriş kartı ve araç giriş yetkileri
her havaalanında havaalanı giriş kartları yönergesinde düzenlenir.
(3) Kişilerin ve araçların hava tarafı ve güvenlik tahditli alanlara girişine izin verilmeden önce kişiler
veya araçların yetkilendirmelerinin geçerliliği giriş kontrol noktalarında
kontrol edilir.
(4) Yolcular dışındaki kişilere ve araçlara, güvenlik
tahditli alanlara refakat olmadan giriş izni
sadece kişinin veya aracın havacılık faaliyetlerinin bu alanlarda
yürütülmesinde görevi olması ve kişilerin güvenlik soruşturması ve arşiv
araştırmasının olumlu sonuçlanmış olması halinde verilir.
(5) Güvenlik tahditli
alanlara erişim sağlayan yolcu dışındaki kişilerin bağlı oldukları kurum
veya kuruluşlar tarafından istihdam ve eğitim kayıtları ile varsa boşluklar
kontrol edilir. Boşluklara dair açıklama kayıt altına alınarak giriş
yetkisi talebi ile birlikte havaalanı mülki idare amirliğine sunulur.
(6) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması
sonucu olumsuz olan bir kişiye giriş izni verilmez, verildiyse hemen geri
alınır ve iptal edilir.
(7) Havaalanı işletmesi tarafından, yetkisiz
erişimin önlenmesi amacıyla güvenlik tahditli
alanlarda hava aracından ve hava aracına doğru hareket eden kişilerin ve
araçların hareketlerinin gözetim ve denetim altında tutulması sağlanır.
(8) Havaalanı mülki idare amirliği tarafından,
havaalanının güvenlik tahditli bölümleri
haricindeki alanlardaki ve tesislerdeki kişiler ve araçlar için
gerektiğinde güvenliğin sağlanması amacıyla giriş yetkilendirilmesi
yapılır.
(9) Giriş yetkilendirmesi uygulamasına ilişkin
hususlar havaalanı giriş kartları yönergesinde belirlenir.
Kara
tarafı güvenliği
MADDE 21- (1) Havaalanlarında risk ve tehdit
değerlendirmesine uygun olarak muhtemel yasadışı eylem tehditlerinin
bertaraf edilmesi ve önlenmesi amacıyla kara tarafı alanları için güvenlik
tedbirleri alınır.
(2) Kara tarafı güvenliği tedbirleri MSHGP ile
belirlenen çerçevede havaalanı mülki idare amiri tarafından belirlenir.
(3) Kara tarafı güvenliği tedbirlerinin uygulanması
için kurum ve kuruluşlar arasındaki koordinasyon ulusal düzeyde Merkez
Güvenlik Kurulu, havaalanı düzeyinde ise havaalanı güvenlik komisyonu aracılığı
ile sağlanır.
Yolcu
dışındaki kişiler ve taşıdıkları eşyaların taranması
MADDE 22- (1) Havaalanı
işletmesi tarafından, havacılık güvenliğinin ihlal edilmemesiyle sınırlı
olmak üzere, teknik cihazlar ile yapılan kontrol ve aramada patlayıcıların
ve patlayıcı cihazların varlığının tespit edilemeyeceği durumlarda, ilk
teknik cihaza ilave olarak diğer teknik cihazlar ve el ile arama yöntemi
dâhil patlayıcıların ve patlayıcı cihazların varlığını tespit edebilecek
yöntemler, düzensiz aralıklarla ve öngörülemeyen şekilde uygulanır.
(2) Patlayıcıların ve patlayıcı cihazların
tespitine imkân veren teknik cihazlar ve el ile arama dâhil diğer yöntemlerin,
düzensiz aralıklarla ve öngörülemeyen şekilde uygulanması için
kullanılabilecek usuller MSHGP ile belirlenir.
(3) Havaalanlarında risk değerlendirmesi sonucuna
göre belirlenen yolcu dışındaki kişiler için havaalanı mülki idare amiri
tarafından teklif edilen taramadan muafiyetler veya özel tarama usulleri
belirlenip belirlenmeyeceğine ilişkin karar Genel Müdürlüğün uygun görüşü
üzerine il valisi tarafından verilir.
Araçların
aranması
MADDE 23- (1) Havaalanı işletmesi tarafından güvenlik tahditli alanlara giren araçlar, içindeki kişiler, eşyaları
ile birlikte taramaya ve uygun güvenlik kontrollerine tabi tutulurlar.
(2) Havaalanlarında güvenlik tahditli
alanlara giren araçlar için risk değerlendirmesi sonucuna göre havaalanı
mülki idare amiri tarafından teklif edilen arama, tarama ve güvenlik
kontrollerinden muafiyetler veya özel arama usulleri belirlenip belirlenmeyeceğine
ilişkin karar Genel Müdürlüğün uygun görüşü üzerine il valisi tarafından
verilir.
Gözetim,
devriye ve diğer fiziksel kontroller
MADDE 24- (1) Havaalanı sınırlarında gözetim, devriye ve
diğer fiziksel kontroller uygulanır.
(2) Gözetim, devriye ve diğer fiziksel kontrollerin
amaçları şunlardır:
a) Havaalanlarında ve kamu erişiminin bulunduğu
bitişik alanlarda, kişilerin yasadışı bir eylemi gerçekleştirebileceğine
dair şüpheli davranışları analiz etmek.
b) Bir yasadışı eylemi gerçekleştirmek için kullanılabilecek
güvenlik zafiyetlerini tespit etmek.
c) Kişilerin bu gibi eylemleri gerçekleştirmesini
engellemek.
ç) Mümkün olması halinde kişileri teşebbüsten
alıkoymak.
(3) Havaalanı mülki idare amiri, gözetim, devriye
ve diğer fiziksel kontrollerin uygulanmasından sorumludur. Havaalanı mülki
idare amiri tarafından havaalanında faaliyet yürüten kurum, kuruluşlar veya
işletmelerin sorumluluk sahalarının sınırları belirlenir.
Havaalanında
özel ayrılmış alanlar
MADDE 25- (1) Havaalanı mülki idare amirliği tarafından
havaalanlarında alternatif tedbirleri uygulayabilmek üzere diğer alanlardan
ayrılmış demarke alanlar oluşturulup
oluşturulmayacağına karar verilir. Bu alanlar güvenlik tedbirlerinin
tümüyle geçerli olduğu güvenlik tahditli
alanlardan net bir şekilde ayrılır ve bir hava aracına, yolcularına,
bagajlarına, kargo ve postalarına uygulanan mevcut güvenlik standartlarının
korumasını sağlamak amacıyla bu alanlara geçişler önlenir. Havaalanlarında
alternatif tedbirlerin belirlenen standartlara uygun bir şekilde uygulanmasının
sağlanmasından havaalanı işletmesi sorumludur.
(2) Havaalanlarında alternatif tedbirleri
uygulayabilmek üzere diğer alanlardan ayrılmış demarke
alanların oluşturulabilmesine dair usuller MSHGP ile belirlenir.
Hava
aracı güvenlik kontrolü ve araması
MADDE 26- (1) Hava aracı, her kalkış öncesinde herhangi bir
yasaklı maddenin bulunmadığından emin olmak amacıyla, hava aracı güvenlik
kontrolüne veya hava aracı güvenlik aramasına tabi tutulur. Hava aracı
güvenlik kontrolü veya hava aracı güvenlik aramasının standartlara uygun
bir şekilde yapılmasının sağlanmasından havayolu işletmesi sorumludur.
(2) Hava aracı güvenlik kontrolü veya hava aracı
güvenlik araması yapılmasına dair usuller MSHGP ile belirlenir.
Hava
aracının korunması
MADDE 27- (1) Her hava aracı yasadışı eylem ve yetkisiz
erişime karşı korunur. Hava aracının standartlara uygun bir şekilde
korunmasının sağlanmasından havayolu işletmesi sorumludur.
(2) Hava aracının yasadışı eylemlere ve yetkisiz
erişime karşı korunması için park ettiği veya bulunduğu alanın güvenlik
durumuna uygun tedbirler ilgili güvenlik birimince alınır.
(3) Havayolu işletmeleri uçuş esnasında yetkisiz
kişilerin kokpite girmesini önlemek amacıyla uygun
tedbirleri alırlar.
Taşınabilir
hava savunma sistemleri
MADDE 28- (1) Havaalanı mülki idare amirliği tarafından
havaalanlarında veya yakın çevresinde hava araçlarına veya havaalanı
tesislerine karşı MANPADS ve benzer diğer silahlarla gerçekleştirilebilecek
muhtemel saldırıların önlenmesi için uygun tedbirler alınması sağlanır.
(2) Genel Müdürlük ve havaalanı mülki idare amiri,
uygun tedbirleri risk ve tehdit değerlendirmesi sonucuna göre belirler. Bu
tedbirlerin uygulanmasından sorumlu kurum ve/veya kuruluşlar Genel
Müdürlük, havaalanı işletmecisi ve havaalanı mülki idare amiri tarafından
risk ve tehdit değerlendirmesi sonucuna göre belirlenir.
Yolcular
ve kabin bagajları ile beraberlerindeki eşyaların taranması
MADDE 29- (1) Yolcular ve kabin bagajları ile
beraberlerindeki eşyaların standartlara uygun bir şekilde taranmasının
sağlanmasından havaalanı işletmesi sorumludur.
(2) Tüm giden, transfer ve transit yolcular ve
bunların kabin bagajları ile beraberlerindeki eşyaları, yasaklı maddelerin
güvenlik tahditli alanlara ve hava aracına
sokulmasını önlemek amacıyla teknik cihazlar ve gerektiğinde el ile kontrol
edilir ve aranır.
(3) Havacılık güvenliğinin ihlal
edilmemesiyle sınırlı olmak üzere, teknik cihazlar ile yapılan kontrol ve
aramada patlayıcıların ve patlayıcı cihazların varlığının tespit
edilemeyeceği durumlarda, ilk teknik cihaza ilave olarak diğer teknik
cihazlar ve el ile arama yöntemi dâhil patlayıcıların ve patlayıcı
cihazların varlığını tespit edebilecek yöntemler, düzensiz aralıklarla ve
öngörülemeyen şekilde uygulanır.
(4) Patlayıcıların ve patlayıcı cihazların
tespitine imkân veren teknik cihazlar ve el ile arama dâhil diğer yöntemlerin,
düzensiz aralıklarla ve öngörülemeyen şekilde uygulanması için
kullanılabilecek usuller MSHGP ile belirlenir.
(5) Tarayıcı personel, kabin bagajı ve
beraberindeki eşyaların yasaklı madde içerip içermediğini tespit edemediği
durumlarda, söz konusu bagajın güvenlik tahditli
alanlara girişini reddeder veya aynı ya da farklı bir teknik cihazla ya da
elle arama dahil farklı bir yöntemle yeniden taranmasını sağlar.
(6) Transfer yolcular ile bunların kabin bagajları
ve beraberindeki eşyaların, bu Yönetmelik ve MSHGP uyarınca belirlenen
standartlara göre güvenlik tedbirlerinin eş değer olarak tanındığı bir ülke
veya havaalanından gelmeleri halinde, söz konusu yolcu ve eşyaların
taranmadan muaf tutulup tutulmayacağına Genel Müdürlük tarafından yapılacak
risk değerlendirmesi sonucunda karar verilir.
(7) Transit yolcular ve bunların kabin bagajları
ile beraberlerindeki eşyaların taramadan muaf tutulup tutulmayacağına Genel
Müdürlük tarafından yapılacak risk değerlendirmesi sonucuna göre karar
verilir.
(8) Genel Müdürlük risk değerlendirmesi sonucuna
göre, transit yolcular ve bunların kabin bagajları ile beraberlerindeki
eşyaları için uygulanacak güvenlik kontrollerine dair esasları belirler.
Yolcular
ve kabin bagajları ile beraberlerindeki eşyaların korunması
MADDE 30- (1) Yolcular ve kabin bagajları ile
beraberlerindeki eşyalar tarandıkları noktadan itibaren, taşındıkları hava
aracına binişlerine kadar yasadışı eylemlere ve yetkisiz müdahaleye karşı
korunmasının sağlanmasından havaalanı işletmesi sorumludur.
(2) Gelen yolcuların, taranmış giden yolcular ile
karışmalarına, MSHGP uyarınca belirlenen standartlara uygun bir şekilde
taranmadıkları sürece izin verilmez.
(3) Taranmış giden yolcular ile taranmamış
kişilerin karışmasının tespit edilmesi veya bundan şüphelenilmesi
durumunda, karışmanın olduğu alan yasaklı maddelerin tespiti amacıyla
aranır, ilgili yolcular, kabin bagajları ve beraberlerindeki eşyalar
yeniden taranır.
(4) Transit yolcu operasyonu gerçekleşen
havaalanlarında, transit yolcuların, kabin bagajlarının ve eşyalarının
yetkisiz müdahalelerden korunması ile transit havaalanının güvenlik
bütünlüğünün korunması amacıyla transit operasyonlar için tedbirlerin
alınması havaalanı işletmesi tarafından sağlanır.
Potansiyel
tehlike arz eden yolcular
MADDE 31- (1) Havaalanı işletmesi; adli veya idari süreçlere
tabi olan ve bu sebeplerden dolayı havayolu ile seyahat zorunluluğu olan
potansiyel tehlike arz eden yolcuların uygun güvenlik kontrollerine tabi
tutulmasının sağlanmasından sorumludur.
(2) Havayolu işletmesi, potansiyel tehlike arz eden
yolcular hakkında uygun güvenlik önlemlerinin yerine getirilebilmesi
amacıyla potansiyel tehlike arz eden yolcu tarafından bizzat veya yolcuların
nakil edilmesinden sorumlu kurum veya kuruluş tarafından havaalanı mülki
idare amirliği aracılığıyla yazılı olarak bilgilendirilir. İlgili havayolu
işletmesi kaptan pilotunu konu hakkında bilgilendirmekten sorumludur.
(3) Havaalanlarında hizmet veren havayolu
işletmecilerinin güvenlik program veya planlarında, potansiyel tehlike arz
eden yolcuların taşınması durumunda, hava aracının emniyeti ve güvenliğinin
sağlanması için alınacak tedbirler ve uygulama usulleri belirlenir.
(4) Potansiyel tehlike arz eden yolcular için
gönderen kurum/kuruluş tarafından yapılacak risk değerlendirmesi sonucuna
uygun ilave güvenlik tedbirleri havaalanı işletmesi tarafından uygulanır.
Uçak altı
bagajının taranması
MADDE 32- (1) Havaalanı işletmesi tüm uçak altı bagajların
Genel Müdürlük tarafından belirlenen standartlarda taranmasından
sorumludur.
(2) Tüm uçak altı bagajlar bir hava aracına
yüklenmeden önce yasaklı maddelerin güvenlik tahditli
alanlara ve hava aracına girişini önlemek amacıyla havacılık güvenliğinin
ihlal edilmemesiyle sınırlı olmak üzere, teknik cihazlar ile yapılan
kontrol ve aramada patlayıcıların ve patlayıcı cihazların varlığının tespit
edilemeyeceği durumlarda, ilk teknik cihaza ilave olarak diğer teknik
cihazlar ve el ile arama yöntemi dâhil patlayıcıların ve patlayıcı
cihazların varlığını tespit edebilecek yöntemler, düzensiz aralıklarla ve
öngörülemeyen şekilde uygulanır.
(3) Transfer uçak altı bagajların, bu Yönetmelik ve
MSHGP uyarınca belirlenen standartlara göre Merkez Güvenlik Kurulu
tarafından güvenlik tedbirlerinin eşdeğer olarak tanındığı bir ülkeden veya
havaalanından gelmeleri durumunda, bunların taramadan muaf tutulup
tutulamayacağına yapılacak risk değerlendirmesi sonucuna göre Genel Müdürlük
tarafından karar verilebilir.
(4) Transit uçak altı bagajlar taşındıkları hava
aracından ayrılmamaları durumunda, yalnızca yetkisiz müdahaleye karşı
korunmadıkları veya yasadışı eylem gerçekleştirmek üzere kullanılacaklarına
dair güçlü bir şüphe olması halinde taranırlar.
(5) Tarayıcı personel, uçak altı bagajda yasaklı
bir madde bulunup bulunmadığını tespit edemediği durumlarda, söz konusu
bagajın güvenlik tahditli alanlara girişine izin
vermez veya bagajın aynı ya da farklı bir teknik cihazla ya da elle arama
dahil olmak üzere farklı bir yöntemle yeniden kontrol edilmesini sağlar.
Uçak altı
bagajının korunması
MADDE 33-
(1) Hava aracında taşınacak olan
tüm uçak altı bagajlar, tarandığı veya havayolu işletmesi tarafından kabul
edildiği noktadan sonra taşınacağı hava aracının ayrılışına kadar yetkisiz
müdahaleye karşı korunur.
(2) Yetkisiz müdahaleye karşı korunmamış olan uçak
altı bagajın havaalanı veya terminal işletmesi tarafından yeniden taranması
sağlanır.
(3) Uçak altı bagajının, belirlenen standartlara
uygun şekilde korunmasının sağlanmasından havayolu işletmesi sorumludur.
Kişi
bagaj eşleşmesi
MADDE 34- (1) Bir havayolu işletmesi uçak altı bagajlardan,
yalnızca ilgili uçuşta taşınmak üzere kabul edilmiş, eşlikli ve eşliksiz
olarak ayrı ayrı tanımlanmış ve uygun
standartlarda taranmış olanlarını taşıyabilir. Tüm uçak altı bagajların bu
gereklilikleri karşıladığı ve o uçuşta taşınmaya onaylı olduğu kayıt altına
alınır. Kişi bagaj eşleşmesinin standartlara uygun şekilde
gerçekleştirilmesinin sağlanmasından havayolu işletmesi sorumludur.
Eşliksiz
bagaj
MADDE 35- (1) Eşliksiz bagajlar taramaya tabi tutulmak
şartıyla taşınabilir. Eşliksiz bagajın belirlenen standartlara uygun
şekilde taranmasının sağlanmasından havayolu işletmesi sorumludur.
(2) Bir uçak altı bagajı, yolcunun kontrolünün
dışında faktörler nedeniyle eşliksiz bagaj haline gelmişse, risk
değerlendirmesi sonucuna göre yeniden taramadan muaf tutulabilir. Uçak altı
bagajının yolcunun kontrolünün dışında faktörler nedeniyle eşliksiz hale
geldiğine karar verilmesinden ve risk değerlendirmesinin yapılmasından
havayolu işletmesi sorumludur.
Kargo ve
posta için genel hükümler
MADDE 36- (1) Tüm kargo ve postalar bir hava aracına
yüklenmeden önce, güvenlik kontrollerine tabi tutulurlar. Transfer kargo ve
postanın, daha önce uygun güvenlik kontrollerine tabi tutulduğu
doğrulanırsa taramadan muaf tutulup tutulmayacağına A grubu yetkili acente
tarafından karar verilir. Kargo ve posta için uygun güvenlik kontrollerinin
daha önce uygulandığına dair doğrulama usulleri MSHGP ile belirlenir.
(2) Transit kargo ve posta, hava aracından
indirilmemesi durumunda taramadan muaf tutulabilir.
(3) Genel Müdürlük tarafından taşınmasına istisnai
olarak izin verilmediği müddetçe bir araya getirilmiş patlayıcı ve yangın
çıkaran düzeneklerin kargo ve posta gönderilerinde taşınması yasaktır.
(4) Kargo ve postaların belirlenen standartlara
uygun bir şekilde güvenlik kontrollerine tabi tutulmasının sağlanmasından
havayolu işletmesi ve yetkili acente sorumludur.
Güvenli
tedarik zinciri
MADDE 37- (1) Bir havayolu işletmesi tarafından taşınacak
kargo ve postaların uygun güvenlik kontrollerine ve taramaya tabi
tutulmasını sağlamak amacıyla Genel Müdürlük tarafından yetkili acente ve
bilinen göndericileri içeren bir güvenlik tedarik zinciri sistemi
oluşturulur.
(2) Yetkili acenteler güvenlik kontrollerinin
uygulanmasından sonra havayolu ile taşınmak üzere kayıt ve kabul edilmiş
olan gönderiyi sevk ederken elektronik veya yazılı şekilde gönderiye eşlik
edecek bir gönderi güvenlik beyanında bulunurlar.
Kargo ve
postanın taranması
MADDE 38- (1) Kargo ve postalar, gizlenmiş olan herhangi bir
yasaklı maddenin tespit edilebilmesini sağlayabilecek yeterlilikte ve
gönderinin doğasına uygun yöntemlerle taranırlar. Kargo ve postaların
belirlenen standartlara uygun bir şekilde taranmasından havayolu işletmesi
ile A grubu yetkili acente sorumludur.
(2) A grubu yetkili acenteler gizlenmiş olan
herhangi bir yasaklı maddenin bulunmadığından emin olamadığı durumlarda,
kargo ve postanın açılmasını ve el ile arama dâhil olmak üzere yeniden
taranmasını sağlar. Yasaklı madde içermediğinden emin olunmayan gönderiler
A grubu yetkili acente tarafından kabul edilemez.
(3) Genel Müdürlük, kargo ve postalar için
gerektiğinde geçerli nedenlere ve risk değerlendirmesine dayalı olarak özel
tarama usulleri veya taramadan muafiyetler oluşturulup oluşturulmayacağına
karar verir.
Kargo ve
postanın korunması
MADDE 39- (1) Hava aracında taşınacak olan kargo ve posta,
gerekli güvenlik kontrollerinin sağlanmasının ve uygun olduğunda taramanın
ardından, taşınacağı hava aracının ayrılışına kadar yetkisiz müdahaleye
karşı korunur. Hava aracında taşınacak kargo ve postanın bu belirlenen
standartlara uygun bir şekilde korunmasından yetkili acente, bilinen
gönderici ve havayolu işletmesi sorumludur.
Yüksek
riskli kargo ve posta
MADDE 40- (1) Yüksek riskli kargo ve postaya ilave güvenlik
kontrolleri ve tarama uygulanır. Bu kontrollerin ve taramanın belirlenen
standartlara uygun şekilde gerçekleştirilmesinden havayolu işletmesi ile A
grubu yetkili acente sorumludur.
Havayolu
postası ve malzemeleri için genel hükümler
MADDE 41- (1) Bir havayolu işletmesi, yasaklı maddelerin
hava aracına girmesini önlemek amacıyla hava aracında taşınacak olan
havayolu postası veya malzemelerinin, uygun güvenlik kontrollerine tabi
tutulmasını sağlar ve hava aracına yüklenene kadar korur.
(2) Genel Müdürlük, gerektiğinde geçerli sebeplere
ve risk değerlendirmesine dayalı olarak havayolu posta ve malzemelerinin
taramadan muaf tutulup tutulmayacaklarına karar verir.
Yolcu ve
bagaj işlemlerinde kullanılan havayolu postası ve malzemeleri
MADDE 42- (1) Yolcu ve bagaj işlemlerinde kullanılan ve
havacılık güvenliğini tehlikeye sokabilecek havayolu posta ve malzemeleri
güvenlik tahditli alanlara ve hava aracına
yetkisiz erişimin önlenmesi amacıyla korunur veya gözetim altında tutulur.
Yolcu ve bagaj işlemlerinde kullanılan havayolu postası ve malzemelerinin
korunmasının sağlanmasından havayolu işletmesi sorumludur.
Uçuş
tedarikleri için genel hükümler
MADDE 43- (1) Yasaklı maddelerin hava aracına ve güvenlik tahditli alanlara girmesini önlemek amacıyla uçuş tedarikleri
uygun güvenlik kontrollerine tabi tutulur ve hava aracına yüklenene kadar
korunur. Uçuş tedariklerinin belirlenen standartlara uygun bir şekilde
güvenlik kontrollerine tabi tutulması ve hava aracına yüklenene kadar
korunmasından uçuş tedariklerinin yetkili tedarikçisi ve havayolu işletmesi
yetkili ve sorumludur.
(2) Güvenlik
kontrollerini sağlayan ve doğrudan hava aracına uçuş tedarikleri teslim
eden tedarikçiler, gerekli şartları yerine getirmeleri halinde uçuş
tedariklerinin yetkili tedarikçisi olarak Genel Müdürlük tarafından
onaylanır.
(3) Bir havayolu işletmesi, kendi hava araçlarına
yüklenecek uçuş tedarikleri için uygun güvenlik kontrollerini uyguladığı
takdirde yetkili tedarikçi onayından muaf sayılır.
(4) Uçuş tedariklerini sağlayan tedarikçiler,
havayolu işletmesi veya yetkili uçuş tedarikçisi tarafından, havacılık
güvenliği standartlarını karşıladıkları teyit edildikten sonra uçuş
tedariklerinin bilinen tedarikçisi olarak atanabilir.
(5) Uçuş tedariklerinin bilinen tedarikçisi tarafından
temin edilmeyen uçuş tedariklerinin herhangi bir yasaklı maddenin tespit
edilebilmesini sağlayabilecek yeterlilikte ve doğasına uygun yöntem veya
yöntemler ile Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilmiş tedarikçiler
tarafından taranması sağlanır.
(6) Bir havayolu işletmesi yalnızca Genel Müdürlük
tarafından yetkilendirilmiş tedarikçilerden uçuş tedarikleri kabul
edebilir.
Havaalanı
tedarikleri için genel hükümler
MADDE 44- (1) Havaalanı tedariklerinin belirlenen
standartlara uygun bir şekilde güvenlik kontrollerine tabi tutulmasının
sağlanmasından havaalanı işletmesi yetkili ve sorumludur. Yasaklı
maddelerin güvenlik tahditli alanlara girmesini
önlemek amacıyla havaalanı tedarikleri uygun güvenlik kontrollerine tabi
tutulur.
(2) Havaalanı tedariklerinin bilinen tedarikçisi
tarafından temin edilmeyen havaalanı tedariklerinin gizlenmiş olan herhangi
bir yasaklı maddenin tespit edilebilmesini sağlayabilecek yeterlilikte ve
tedariklerin doğasına uygun yöntemler ile taranması sağlanır. Havaalanı
tedariklerinin belirlenen standartlara uygun bir şekilde taranmasının sağlanmasından
havaalanı işletmesi sorumludur.
(3) Havaalanı tedarikleri sağlayan tedarikçiler,
yalnızca havaalanı mülki idare amiri tarafından MSHGP’de
belirlenen havacılık güvenliği standartlarını karşıladıklarının
onaylanmasının ardından havaalanı tedariklerinin bilinen tedarikçisi olarak
atanabilirler.
Uçuş
güvenlik tedbirleri
MADDE 45- (1) Uçuş esnasında yasadışı eylemlerin önlenmesi
için güvenlik tedbirleri alınır. Bu bölümde belirtilen tedbirlerin
belirlenen standartlara uygun bir şekilde alınmasının sağlanmasından
havayolu işletmesi ve hava aracında uçuş güvenlik görevlisi
görevlendirilmesi durumunda ise ilgili mevzuatta yer alan sorumluluk
alanları göz önünde bulundurularak havayolu işletmesi ile birlikte ilgili
genel kolluk birimi sorumludur.
Silahların
taşınması
MADDE 46- (1) Her türlü silah, mühimmat, harp malzemesi,
askeri malzeme ve savunma sistemlerinin sivil hava araçlarında taşınması
yasaktır.
(2) Birinci fıkrada belirtilen yasaklara istisna
getirmek üzere, özel veya genel nitelikte izin vermeye, 2920 sayılı Kanunun
93 üncü maddesi uyarınca Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yetkilidir.
(3) Yolculara ait ruhsatlı silahların hava aracında
taşınmasına dair kurallar MSHGP’de belirlenir.
Eğitim,
sertifikasyon ve güvenlik kültürü
MADDE 47- (1) Havacılık güvenliği tedbirlerini uygulamaktan
sorumlu veya ilgili kurum, kuruluşların ve işletmelerin tüm personeli için
havacılık güvenliği tedbirlerinin etkinliğinin arttırılması amacıyla eğitim
ve sertifikasyon gereklilikleri Genel Müdürlük tarafından belirlenir.
Kurum, kuruluşlar, işletmeler ile yerli ve yabancı havayolu işletmeleri bu
maddede yer alan eğitim ve sertifikasyon gerekliliklerini yerine
getirmekten ve başlangıç ve tazeleme eğitimlerini uygun hedef gruplarına
göre düzenlemekten, eğitim kayıtlarını tutmaktan ve talep edildiğinde
denetim görevlilerine sunmaktan sorumludur.
(2) Sivil havacılık güvenliği eğitimleri, Genel
Müdürlük tarafından onaylanan eğitim içerikleri ve ihtiyaç olması halinde
Genel Müdürlük tarafından sertifikalandırılmış sivil havacılık güvenliği
eğitmenleri tarafından düzenlenebilir.
(3) Sivil havacılık alanında faaliyet gösteren tüm
işletmelerde MSHGP ile belirlenmiş güvenlik kontrollerinin yerine
getirilmesinden sorumlu, güvenlik tahditli
alanlara refakat olmadan erişim izni olan ve/veya hizmete özel veya daha
ileri bir gizlilik seviyesine sahip bilgilere erişebilen görevli tüm
kişilerin, Genel Müdürlük tarafından belirlenen çerçevede bu görevleri
üstlenmeleri, alanlara erişmeleri veya bilgilere ulaşmaları öncesinde bağlı
bulundukları ildeki havaalanı mülki idare amirliğine sundukları giriş kartı
talebinin olumlu değerlendirilmesi gerekir.
(4) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması
sonucunda uygun bulunmayan kişilerin güvenlik kontrollerini uygulama
yetkisi, güvenlik tahditli alanlara refakat
olmadan erişim ve hassas havacılık güvenlik bilgilerine erişimi hemen
sonlandırılır.
(5) Tarayıcı personel, tarama görevinin etkin ve
sürekli şekilde yerine getirilmesinin sağlanması için Genel Müdürlük
tarafından belirlenen gereklilikler doğrultusunda sertifikalandırılır.
(6) MSHGP ile belirlenmiş güvenlik tedbirlerinin
uygulanmasından sorumlu ve hava tarafına refakat olmadan erişim sağlamaya
yetkili tüm personel, güvenlik bilinci başlangıç ve tazeleme eğitimi alır.
Güvenlik
sistem ve cihazları
MADDE 48- (1) Tüm kurum, kuruluş, işletmeler ile yerli ve
yabancı havayolu işletmeleri havacılık güvenliği uygulamalarını yerine
getirirken yalnızca ulusal ve uluslararası mevzuat çerçevesinde belirlenen
standartları karşılayan güvenlik sistem ve cihazlarını kullanabilir.
(2) Havacılık güvenliği önlemlerinin etkin ve
verimli şekilde yerine getirilebilmesinin sağlanması amacıyla bu
Yönetmelikle sorumlu olduğu belirtilen kurum, kuruluş veya işletmeler;
sivil havacılık güvenliği sistem ve cihazları ile sarf malzemelerinin
ilgili mevzuatta belirtilen ve risk değerlendirmesi sonucuna göre
belirlenen asgari sayıda temin edilmesinden, tesis edilmesinden ve
bakımından sorumludur.
(3) Bu Yönetmelik ile belirlenen havacılık
güvenliği tedbirlerini güvenlik sistem ve cihazları ile yerine getiren
kurum ve kuruluşlar ile işletmeler, bu cihaz ve sistemlerin belirlenen
standartlarda kullanılmasından temin ve tesis edenle müşterek olarak sorumludur.
(4) Sivil havacılık güvenliği alanında, yalnızca
onay ile kullanılabilecek olan sistem ve cihazlar Genel Müdürlük tarafından
belirlenir ve sertifikasyona tabi tutulur.
(5) Güvenlik sistem ve cihazları üretici tarafından
belirlenmiş ve Genel Müdürlük tarafından onaylanmış olan işletim talimatına
uygun şekilde kullanılır.
(6) Havacılık güvenliği alanında kullanılan
güvenlik sistem ve cihazları düzenli aralıklar ile kalite kontrol ve
çalışma testlerine tabi tutulur. Kalite kontrol ve çalışma testlerinin
belirlenen standartlara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesinden güvenlik
sistem ve cihazının işletilmesinden sorumlu kurum, kuruluş, işletmeler ve
yerli ve yabancı havayolu işletmeleri sorumludur.
(7) Güvenlik
kontrol noktalarında güvenlik sistem ve cihazları tarafından oluşturulan
veya kaydedilen, kişinin açık kimlik ve kişisel bilgilerine ulaşılmasına
imkân sağlamayan görüntü, istatistik veya havacılık güvenliği ile ilgili
diğer kayıtların araştırma, geliştirme ve yenilik amacıyla kullanılmasına
izin vermeye ilgili mevzuatına göre Genel Müdürlük yetkilidir.
Hava
trafik yönetimi güvenliği
MADDE 49- (1) Hava seyrüsefer hizmetleri sağlayıcıları bir
güvenlik yönetim sistemi oluşturup, hizmet verilen her bir havaalanı için
bir hava trafik yönetimi güvenlik planı hazırlar, onay için Genel Müdürlüğe
sunar.
(2) Bu Yönetmelik uyarınca, hava seyrüsefer hizmetleri
sağlayıcıları, yasadışı eylemler dâhil olmak üzere hava seyrüsefer
hizmetlerinin sürekliliğini aksatan müdahalelerden koruyan politika ve
süreçler oluşturmaktan ve uygulamaktan sorumludur.
Siber
güvenlik
MADDE 50- (1) Genel Müdürlük, ilgili mevzuat çerçevesinde
tüm kurum, kuruluşlar ve işletmelere yönelik sivil havacılığa karşı siber
tehdit yönetimi konusunda düzenlemeler yapma ve standartları belirleme
hususunda görevli, yetkili ve sorumludur.
(2) Bu Yönetmelik uyarınca tüm işletmeler Genel Müdürlüğün
belirlediği düzenlemeler ve standartlar kapsamında kritik bilgi ve operasyonel sistemlerinin gizlilik, bütünlük ve
erişilebilirliğini korumak için tedbirler alır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Güvenlik
Tedbirlerinin Denetimi
Milli
Sivil Havacılık Güvenliği Kalite Kontrol Programı
MADDE 51-
(1) Bu Yönetmelik, MSHGP ve ilgili
diğer mevzuat ile belirlenen güvenlik tedbirlerine uyumun düzenli olarak
değerlendirilmesi ve belirlenen tedbirlerin etkinliğinin doğrulanması
amacıyla Genel Müdürlük tarafından MSHGKKP oluşturulur ve yürütülür.
(2) Tüm havaalanları, yerli ve
yabancı işletmeler ile havacılık güvenliğine dair sorumluluğu bulunan diğer
tüm kurum ve kuruluşların, bu Yönetmelik, MSHGP ve ilgili diğer mevzuat ile
belirlenen güvenlik tedbirlerine uyumluluğunun belirlenmesi ve tespit
edilen eksikliklerin hızlıca giderilmesini sağlamak için risk
değerlendirmesi ile belirlenen düzenli aralıklarla kapsamlı denetim,
denetim ve testleri içeren gözetim faaliyetleri Genel Müdürlük tarafından
gerçekleştirilir.
(3) MSHGKKP aşağıdaki hususları kapsar:
a) MSHGP kapsamında uygulanan tedbirleri
uygulayanlarla gözetim yapanların bağımsızlığını.
b) Gözetim faaliyetlerini yerine getiren personelin
eğitim ve sertifikasyonunu.
c) Gözetim faaliyetlerini yerine getiren personelin
görevini yerine getirirken ihtiyaç duyduğu tüm bilgileri edinmesi ve
düzeltici faaliyetleri yaptırabilmesine dair yetkilendirmeyi.
ç) Yolcular, mürettebat ve yer hizmetleri personeli
gibi kaynaklardan sağlanan güvenlik bilgilerinin analiz edilmesinde
kullanılacak gizli raporlama sistemini.
d) MSHGP’nin etkin
şekilde geliştirilmesi ve uygulanmasına katkı sağlamak amacıyla,
uyumsuzlukların nedenleri ve örüntülerinin belirlenmesi, uygulanan ve/veya
sürdürülen düzeltici faaliyetlerin doğrulanması da dahil
olmak üzere, MSHGKKP’nin sonuçlarının kaydedilmesi
ve analiz edilmesi süreçlerini.
(4) Bu Yönetmelik, MSHGP ve ilgili diğer mevzuat
ile belirlenen tedbirlerin uygulanmasından sorumlu kurum veya kuruluşlar,
bu görevlerinin tamamını veya bir kısmını dışarıdan alt yüklenici ve/veya
hizmet alımı yolu ile yerine getirmeleri durumunda, uygulanan tedbirlerin
tabi olunan mevzuata uygunluğunu düzenli aralıklar ile denetler.
Ulusal
havacılık güvenliği denetim görevlisi çalışma, usul ve esasları ile görev,
yetki ve sorumlulukları
MADDE 52-
(1) İlgili ulusal ve uluslararası
mevzuat ile belirlenen güvenlik tedbirlerine uyumun değerlendirilmesi ve
belirlenen tedbirlerin etkinliğinin ölçülmesi kapsamındaki faaliyetler
MSHGKKP uyarınca eğitilmiş ve yetkilendirilmiş ulusal havacılık güvenliği
denetim görevlileri tarafından gerçekleştirilir.
(2) Ulusal havacılık güvenliği denetim
görevlilerinin; denetim, kapsamlı denetim ve test faaliyeti gerçekleştirirken
sorumlulukları şunlardır:
a) Bağlı bulundukları kurum veya kuruluşlardan
bağımsız, etki altında kalmadan ve yalnızca Genel Müdürlük adına havacılık
güvenliğinin sağlanması amacıyla hareket etmek.
b) Edindikleri gizli bilgi ve belgeleri ve
raporları Genel Müdürlük haricinde hiçbir kurum, kuruluş ve kişi ile
paylaşamamak, yetkisiz kişilere açıklamamak.
c) Görevleri esnasında kamu etik kurallarına uygun
davranmak.
ç) Raporları MSHGKKP’de
belirlenen usulde ve süresi içerisinde Genel Müdürlüğe sunmak.
(3) Ulusal havacılık güvenliği denetim
görevlilerinin; denetim, kapsamlı denetim ve test faaliyeti gerçekleştirirken
yetkileri şunlardır:
a) Sivil havacılığa hizmet veren her havaalanı ve
tesisin, görevleri ile ilgili herhangi bir bölümüne veya yerli ya da
yabancı tescilli tüm hava araçlarına girmek, MSHGKKP faaliyetlerinin
yürütülmesi için gerekli her türlü, bilgi, belge ve kayda erişmek, görevli
kişiler ile görüşmek.
b) Güvenlik sistem ve cihazlarını denetleme ve
performans gereklerine uygun olarak test etmek ve rapora yansıtmak üzere
örneğini almak.
c) Tespit edilen eksiklik veya bulguların
giderilmesi amacıyla yapılması gerekenleri raporlamak.
ç) Tespit edilen eksiklik veya bulguların can ve
mal güvenliğini doğrudan tehlikeye düşürdüğü durumlarda havaalanı mülki
idare amiri ve Genel Müdürlük ile koordine sağlanarak eksik veya mevzuat
ile uyumsuz olduğu tespit edilen uygulamanın düzeltilmesini sağlamak,
gerekirse düzeltme sağlanıncaya kadar operasyonu durdurmak.
d) Görevlerini gerçekleştirirken ihtiyaç duyduğu
eşya, malzeme ve Genel Müdürlük tarafından onaylanmış yasaklı maddeler ve
taklitlerini taşımak.
(4) Bu madde kapsamındaki raporlar Genel Müdürlük
tarafından İçişleri Bakanlığının ilgili birimlerine gönderilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yasadışı
Eylemlere Müdahale Yönetimi
Hava
aracına yönelik tehditlerin önlenmesi
MADDE 53- (1) Bir hava
aracının yasadışı eylemlere maruz kalabileceğine dair güvenilir bir bilgi
edinilmesi durumunda, hava aracının halen yerde olduğu anda yasadışı
müdahale eylemlerine karşı korunması, hava aracı havalanmışsa muhtemel iniş
havaalanları, ilgili ülkelerin hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıları ve
ilgili ülkeler, mümkün olan en kısa sürede Genel Müdürlük aracılığı ile
bilgilendirilir.
(2) Bir hava aracının yasadışı eylemlere maruz
kalabileceğine dair güvenilir bir bilgi olduğunda yasaklı maddeler veya
bileşenlerinin tespiti amacıyla hava aracı aramaya tabi tutulur. Bu arama
öncesinde ilgili havayolu işletmecisi havaalanı mülki idare amiri
tarafından bilgilendirilir.
(3) Havaalanlarında şüphelenilen tehlikeli
cihazların ve diğer potansiyel tehlikelerin araştırılması, etkisiz hale
getirilmesi veya gerekli ise imha edilmesi amacıyla havaalanı işletmesi tarafından
düzenlemeler yapılır.
(4) Havaalanlarında yasadışı eylemlere karşı
havaalanı mülki idare amiri tarafından muhtemel harekât tarzı planı
oluşturulur ve uygulanması için gerekli kaynakların temin edilmesi
sağlanır. Muhtemel harekât tarzı planı düzenli aralıklar ile performans gerekliliklerine
uygun olarak test edilir.
(5) Sivil havacılığa karşı yasadışı eylem girişimi
şüphelerine veya gerçekleşen yasadışı eylemlere özel eğitimli ve yetkili
personel müdahale eder. Müdahale edecek birim, 10/6/1949
tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu kapsamında havaalanı mülki idare
amiri tarafından belirlenir. Özel eğitimli ve yetkili personelin
görevlendirilmesinden ve eğitilmesinden Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma
Genel Komutanlığı görevli, yetkili ve sorumludur.
(6) MSHGP ile belirlenen güvenlik tedbirlerinin
yerine getirilmesinden sorumlu kurum ve kuruluşlar hazırlık eylemleri dâhil
yasadışı eylemlere dair olayları derhal ilgili havaalanı mülki idare
amirliğine ve kolluk birimlerine rapor ederler.
Hava
aracına yönelik yasadışı eylemlere karşılık verilmesi
MADDE 54- (1) Ülke sınırları içerisinde yerde iken yasadışı
eylemlere maruz kalmış bir hava aracının yolcularının ve mürettebatının
emniyeti için yolculuklarının devamına kadar ilgili havaalanı mülki idare
amiri tarafından uygun tedbirler alınır.
(2) Yasadışı bir eyleme maruz kalan bir hava
aracına hava trafik hizmeti sağlanması durumunda, hava aracının uçuşuna
ilişkin tüm bilgiler toplanır ve bu bilgiler bilinen veya tahmin edilen
varış havaalanındakiler de dâhil ilgili hava trafik birimlerinden sorumlu
tüm diğer ülkelere Genel Müdürlük tarafından iletilir. Konunun aciliyet durumuna göre ilgili hava trafik ünitesi diğer
hava trafik ünitelerini de bilgilendirebilir.
(3) Yasadışı olarak ele geçirilmiş olan bir hava
aracına, seyrüsefer yardımlarının sağlanması, hava trafik hizmeti ve iniş
iznini de kapsayan durumun gerektirdiği yardımların yapılması Genel
Müdürlük koordinesinde sağlanır.
(4) Ülke sınırları içerisine iniş gerçekleştiren
yasadışı olarak ele geçirilmiş bir hava aracının, insan hayatının korunması
amacıyla kalkış yapmasının gerektiği haller dışında yerde tutulması için
uygun tedbirlerin alınması havaalanı mülki idare amiri tarafından sağlanır.
Bu tedbirler alınırken uçuşa devamın getireceği ağır bir tehlike dikkate
alınır. Mümkün olduğunda, Genel Müdürlük tarafından hava aracının
işletmesinin devleti ve hava aracının planlanan veya varsayılan varış
noktası devleti bilgilendirilir ve gerektiğinde bilgi alışverişinde
bulunulur.
(5) Genel Müdürlük tarafından
yasadışı bir eyleme maruz kalan bir hava aracına, hava aracının inişine
dair ve ilgili tüm bilgiler en hızlı biçimde hava aracının tescil devleti
ve işletmesinin devleti ile vatandaşları ölen ya da yaralanan devletlerin
her birine, vatandaşları rehin alınan devletlerin her birine, hava aracında
vatandaşları olduğu bilinen devletlerin her birine ve ICAO’ya
iletilir.
Bilgi
alışverişi ve raporlama
MADDE 55- (1) Genel Müdürlük sivil havacılık güvenliğine
karşı girişilen yasadışı bir eylemin, sona ermesinden sonra mümkün olan en
kısa sürede, havacılık güvenliği boyutuna dair bilgilerin ICAO ile
paylaşımı hususunda yetkili, görevli ve sorumludur.
(2) Genel Müdürlük yasadışı bir eylem karşısında,
güvenlik kontrollerini ve süreçlerini yeniden değerlendirerek, benzer bir
eylemin tekrarının önlenmesi amacıyla zayıflıkların giderilmesi için
gerekli önlemlerin zamanında alınmasını sağlar.
ALTINCI BÖLÜM
İş Birliği
Ulusal
düzeyde iş birliği
MADDE 56- (1) Ulusal ve
yerel düzeyde, sivil havacılık güvenliğinin tutarlı ve uygun seviyede
sağlanması ve sivil havacılığa karşı yasadışı eylemlerin önlenmesi veya
gerçekleşmesi halinde bu eylemlere müdahale edilmesi, soruşturulması ve
araştırılması amacıyla Genel Müdürlük tarafından ilgili kurum, kuruluşlar
ve işletmeler arasında eşgüdüm, iş birliği ve risk ve tehdit bilgisi dâhil bilgi
paylaşımı yapılıp yapılamayacağına karar verilir.
Uluslararası
düzeyde temsil ve iş birliği
MADDE 57- (1) Ülkemizin üyesi olduğu ICAO, ECAC ve havacılık
ile ilgili diğer uluslararası teşkilatlar nezdinde temsil, iletişim ve iş
birliği makamı Genel Müdürlüktür. Genel Müdürlük, bu görevini Dışişleri
Bakanlığı dahil olmak üzere ilgili diğer kurum ve
kuruluşlarla eşgüdüm halinde yürütür.
Devletlerarası
iş birliği ve güvenlik tedbirlerinin denkliği
MADDE 58- (1) Başka devletlerden belirli bir uçuş veya uçuşlar
için gelen ilave güvenlik tedbirleri talepleri Genel Müdürlüğe bildirilir.
Bu ilave güvenlik tedbirlerinin uygulanabilirliği, Dışişleri Bakanlığının
ve İçişleri Bakanlığının ilgili birimlerinin değerlendirmelerinin ardından
Genel Müdürlük tarafından onaylanır.
(2) Genel Müdürlük, risk ve tehdit değerlendirmesi
veya istihbarat bilgilerine dayanarak gerektiğinde havayolu işletmeleri
veya devletlerden ilave güvenlik tedbirleri alınmasını talep edilip
edilmeyeceğine karar verir.
(3) Diğer devletlerden gelen inceleme veya ziyaret
talepleri Dışişleri Bakanlığının ve İçişleri Bakanlığının ilgili
birimlerinin görüşlerinin ardından Genel Müdürlük tarafından mütekabiliyet
esasına göre değerlendirilir.
(4) Ülkemize veya ülkemizden gerçekleştirilen
uçuşlar için uygulanan havacılık güvenliği tedbirlerinin, ülkemizin
havacılık güvenliği mevzuatındaki standartlara denkliğinin, karşılıklı veya
tek taraflı olarak havaalanı bazında veya tüm havaalanlarını kapsayacak
şekilde tanınıp tanınmayacağına, Dışişleri Bakanlığı ve İçişleri
Bakanlığının ilgili birimlerinin görüşlerinin alınmasının ardından, Genel
Müdürlük tarafından karar verilir.
(5) Genel Müdürlük tarafından ICAO üyesi bir başka
devletin sivil havacılığına yönelik tehdit bilgisi edinilmesi halinde bu
bilgiler, mümkün olduğu ölçüde, ilgili devletin yetkili kurumları ile
paylaşılır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Alternatif
ve ilave güvenlik tedbirleri
MADDE 59-
(1) Bu Yönetmelik ve MSHGP’de belirlenen standartlardan farklı alternatif
güvenlik tedbirlerinin uygulanacağı havaalanları, havaalanlarının ayrılmış
alanları veya operasyon türleri, bir risk değerlendirmesine dayalı olarak
Genel Müdürlüğün uygun görüşü üzerine havaalanı mülki idare amirliği
tarafından belirlenir.
(2) Acil
durumlarda havaalanı mülki idare amiri, il valisinin onayı ile alternatif
güvenlik tedbiri almaya yetkilidir.
(3) Bu Yönetmelik ve MSHGP’de
belirlenen standartlara ilave güvenlik tedbirleri, uçuş gerçekleştirilen
ülke sivil havacılık otoritelerinin talep etmesi veya güvenlik risk değerlendirmeleri
sonucu mevcut tedbirlerin yeterli görülmemesi halinde uygulanabilir. İlave
güvenlik tedbirleri, talep eden kurum veya kuruluş ile bu tedbirlerden
etkilenecek kurum veya kuruluşların görüşleri alınarak havaalanı bazındaki
taleplerde mülki idare amirliği ve uluslararası taleplerde Genel Müdürlük
tarafından yapılacak bir risk değerlendirmesi sonucunda, tehditle ilgili,
objektif, tarafsız, risk ile orantılı olarak geçici ve makul bir süre için
uygulanır. Bu sürenin sonunda ilave güvenlik tedbirlerinin uygulanması
yeniden değerlendirilir.
Standartlara
eş güvenlik tedbirleri
MADDE 60- (1) Bu
Yönetmelikte ve ilgili diğer mevzuatta yer alan standartlardan farklı
standartlarda tedbirlerin ve güvenlik cihazlarının sivil havacılık
güvenliği alanında kullanılmasına, bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat
ile belirlenen güvenlik tedbirlerine eşdeğer olmaları şartıyla standartlara
eş güvenlik tedbirini alacak veya uygulayacak kurum ve kuruluş tarafından
yapılacak risk değerlendirmesi sonucuna göre Genel Müdürlük tarafından
karar verilir.
Muafiyetler
MADDE 61- (1) Bu Yönetmelik ve MSHGP’de
belirlenen standartlardan muafiyetler, muafiyeti gerektiren geçerli
nedenlerin olması halinde, Genel Müdürlüğün uygun görüşü üzerine havaalanı
mülki idare amirliği tarafından uygulanır.
Alt
düzenleme yetkisi
MADDE 62- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili tereddütleri
gidermeye, uygulamayı düzenlemeye ve bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak
üzere alt düzenleyici işlemler yapmaya İçişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve
Altyapı Bakanlığı müştereken yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 63- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 64- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı ve
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı birlikte yürütür.