Yargıtay 10. ve 13. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2020-01-03

3 Ocak 2020 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 30997
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 10. Hukuk Dairesinden:
Esas Karar 2018/42192018/8985
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İ LÂMI 
Mahkemesi : Manisa 3.İş Mahkemesi 
Tarihi : 31.10.2017
No : 2017/131-2017/289
Davaci : Öztürk İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. adına Av. Cem Șimşek Davalı: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı adına Av. Halenur Pekgürler 
Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine dair karar verilmiştir.

Temyiz edilmemek suretiyle kesinleşen karara karşı 6100 sayılı Hukuk UsulüMuhakemeleri Kanununun 363. maddesi uyarınca davacinin talebi ve Adalet Bakanlığının gösterdiği lüzum üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz isteğinde bulunulmuş olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hàkimi Volkan Ergül tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

6183 sayılı Kanunun “Ödeme Emri” başlıklı 55. maddesinin ilk fikrasında;kamu alacağını vadesinde ödemeyenlere, yedi gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları gereğinin bir ödeme emri ile tebliğ olunacaği; “Ödeme Emrine İtiraz” başlığını taşıyan 58. maddesinin birinci fikrasında; kendisine ödeme emri tebliğ olunan kişinin, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde itirazda bulunabileceği belirtilmiştir.

Görüldüğü gibi; “menfi tespit" niteliğindeki ödeme emrine itiraz/ödeme emrinin iptali davasıın yedi günlük hak düşürücü süre içerisinde açılması zorunlu olduğu gibi, kendisine ödeme emri gönderilen borçlunun itirazları da üç nedenle sınırlandırılmıştır. Kanun koyucu tarafindan, tahsil edilmesi istenen alacak, kamusal nitelikte imtiyazl olduğundan sürüncemede kalması önlenerek, hızla tahsilinin sağlanması istenmiş, bu nedenle kamu alacağına ilişkin takip kesinleştikten sonra.yeni ve ayrı bir menfi tespit davası açılması yönünde herhangi bir hüküm öngörülmemiştir. Başka bir anlatımla, 6183 sayılı Kanunda, 2004 sayılı Kanunun 72.maddesine koşut bir düzenleme bulunmadığı gibi, 6183 sayılı Kanunda menfi tespit davasına, “Üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi" başlıklıi,08.04.2006 günü yürürlüğe giren 5479 sayılı Kanunun 5. maddesi ile değiştirilen 79.maddesinde “.….Herhangi bir nedenle itiraz süresinin geçirilmesi halinde üçüncü şahıs.haciz bildirisinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemelerde menfi tespit davası açmak ve haciz bildirisinin tebliğ edildiği tarih itibarıyla amme borçlusuna.

borçlu olmadığını veya malın elinde bulunmadiğını ispat etmek zorundadır...."düzenlemesi ile yalnız üçüncü kişiler yönünden yer verilmiş, bu hak ve olanak, kamu alacağı borçluları için tanınmamıştır. Buna göre; takibin itiraz edilmeksizin/dava açılmaksızın kesinleşmesi veya itirazın/davanın, hak düşürücü sürenin geçirilmesi nedeniyle reddine karar verilmesi durumunda kamu alacağı borçlusunun, aynı konuda menfi tespit veya geri alım (istirdat) davası açabilmesi olanaksızdır.
Yargitay Hukuk Genel Kurulu'nun 26.04.2006 gün ve 2006/21-198 Esas,2006/249 Karar; 03.10.2007 gün ve 2007/21-623 Esas, 2007/717 Karar, 27.02.2008gün ve 2008/21-139 Esas, 2008/204 Karar numaralı ilâmlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

Eldeki davada ise mahkemece davaya konu ödeme emrine karşı hak düşürücüsüre içerisinde davanın açılmaması nedeniyle reddine dair karar verilımiş ise de:davacı şirketin davadan önce kuruma itiraz ettiği, anlaşılmakta olup, gerek davacışirketin itiraz tarihi, gerek Kurumun cevabi yazısı ve gerekse davacı şirket adına tanzim edilip şirketin ticari merkezinde usulüne uygun şekilde bir tebligatın varlığıın araştırılması ve sonucuna göre 7 günlük hak düşürücü sürenin irdelenmesi gerekirken,eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, kararın kanun yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın temyiz itirazlarıın kabulü ile hüküm HMK'nın 363. maddesi gereğince sonuca etkili olmamak kaydıyla kanun yararına BOzULMASINA, gereği yapılmak üzere kararın bir örneği ile dosyanın Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine 06.11.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.


Yargitay 13. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2019/695KARAR NO : 2019/2917
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLAMI 
MAHKEMESİ: Malkara Asliye Hukuk Malkemesi TARİHİ: 14/10/2014NUMARASI : 2013/540-2014/490DAVACI : Ziraat Bankası vekili avukat Fatma Yavuz DAVALI : Latif Özdemir 
Taraflar arasindaki itiraz davasının yapilan yargılamasısonunda ilamda yazili nedenlerden dolayı davanin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde Yargitay Cumhuriyet Başsavciliği tarafindan kanun yararina bozulmasi istenilmekle,incelemenin evrak üzerinde yapilmasina karar verildikten sonra dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR 
Davaci banka vekili, müvekkil bankanin Malkara şubesinden 17.05.2011 tarihli sözleşme ile ihtiyaç kredisi kullanan davalinin, dosya masrafi adiyla kendisinden 350,00 TL tahsil edildiği iddiasi ile tüketici hakem heyetine müracaat ettiğini,Malkara Tüketici Hakem Heyeti'nin 11.02.2013 tarih ve 2013/13sayıli karari ile talebin kabul edildiğini, esasında, davali hesabindan 137,01 TL sigorta primi dişinda başkaca bir kesinti yapılmadığini, kararın bu yönüyle hatali olmasına rağmen, icra tehditi altinda toplam 410,55 TL Ödeme yapıldiğini ileri sürerek; davaliya Bdenmek zorunda kalinan 410,55 TL'nin yasal faizi ile davalidan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davali, davanin reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanin kabulü ile, tüketici hakem heyeti kararıuyarinca davaliya ödenen 410,55TL'nin davalidan alinarak,davaciya verilmesine karar verilmiş;miktar itibariyle kesin olan hüküm, Yargitay Cumhuriyet Başsavciliğıtarafindan n kanun yararina bozulmasi istemi ile temyiz edilmiştir.

Tüketici hakem heyeti kararının verildiği ve eldeki davanın açildıği tarihte yürürlükte olan 4077 sayıli sayılıTüketicinin Korunmasi Hakkinda Kanunun 22.maddenin 5 bendinde "Değeri beşyüz milyon liranin altinda bulunan uyuşmazliklarda tüketici sorunlari hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu 

uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar tarafları bağlar. Bu kararlar İcra ve İflas Kanununun ilamlarin yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir..……..", aynımaddenin 6. bendinde, "Değeri beşyüz milyon lira ve üstündeki uyuşmazliklarda  tüketici sorunlari hakem heyetlerinin verecekleri kararlar, tüketici mahkemelerinde delil olarak ileri sürülebilir. Kararların bağlayici veya delil olacağına ilişkin parasal sinırlar her yilın Ekim ayı sonunda Devlet istatistik k Enstitüsünün Toptan Eşya Fiyatlari Endeksinde meydana gelen yillik ortalama fiyat artişi oraninda artar. Bu durum, Bakanlikça her yıl Aralik ayı içinde Resmi Gazetede ilan edilir."seklinde düzenleme yapilmiş olup, bu düzenleme kapsaminda à 40777 sayıli yasanin 22/6.maddesinde belirlenen kesinlik sinıri 01.01.2013 tarihi itibariyle 1.191,52 TL olarak belirlenmiştir.

Yukarida i açıklanan  yasal düzenlemeler itibariyle,Tüketici Sorunları Hakem Heyeti tarafindan verilen kararlarda hükmedilen bedelin kesinlik sinirinin altinda olmasi halinde bu kararların taraflar yönünden bağlayıcı olacağıve kararlarin icra iflas kanununun ilamlarin yerine getirilmesi hakkındaki hükümlere göre yerine getirileceği düzenlenmekle, bu kararın infazinı ilamların icrasına mahsus takip yoluyla talep edebileceği anlaşılmaktadır. Somut olayda, davali tüketicinin,yasal sınırın altında kalan ve itiraza konu edilmeyerek kesinleşen tüketici hakem heyeti kararınin infazini sağlamak üzere, 08.04.2013 tarihinde Malkara İcra Müdürlüğü'nün 2013/355sayılı dosyasında ilamların icrasına yönelik takip başlattığıve davaci banka tarafindan da dosya borcunun 410,55 TL olarak Ödendiği görülmektedir. Bu haliyle, miktar itibariyle kesin olan ve bilahare infaz edilen karar nedeniyle, davaci bankanin eldeki davayı açmasına hukuken olanak bulunmamaktadir.Mahkemece, açiklanan nedenlerle davanin reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasina girilerek kabul kararıverilmiş olması usul ve yasaya aykiridir. Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma talebinin, açıklanan bu nedenle kabulü gerekir.

SoNuç: Yukarida belirtilen nedenlerle Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile,Malkara Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Tüketici Mahkemesi Sifatiyla) 14.10.2014 tarih 2013/540 E., 2014/490K. sayıli kararının i sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, peşin alinan harcin istek halinde iadesine,05/03/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.