Anayasa Mahkemesinin 13/12/2023 Tarihli ve 2019/29604 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2024-03-27

27 Mart 2024 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32502
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR  AHMET KARDAM VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2019/29604Karar Taribi : 13/12/2023
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Selahaddin MENTEŞÎrfan FIDAN Muhterem INCE Raportör : Mücahit AYDIN Başvurucular :I. Ahmet KARDAM 2. Ahmet Bülent AKYÖNDEM 3. Ahmet Nihat DiRIM 4. Ali Osman KARABABA 5. Ali Tuğrul ÇÖLMEKÇİ
6. Ayşe Nazan BILGIN 7. Bahattin BILGIN 8. Cafer Tayyar BAŞYİĞIT 9. Canan GEDIK 10. Celal DEMİRKIRAN 11, Cemile BULUT 12. Emine DİŞLi 13. Eren TUNGA 14. Erhan İÇÖZ 15. Erol ENGEL 16. Ertuğrul BARKA 17. Fatma BAŞYİĞİT 18. Firat KORKMAZ 19. Hasan AYTEKIN 20. Hasan ÖZTOPRAK 21. Hatice Solmaz DOĞUTÜRK 22. İşıl DİRIM KAVİTAŞ
23. Ismail Hakkı METE 24. Mehmet ŞAHIN 

25. Mustafa Kemal DINÇER 
26. Nabi YAĞCI 

27. Necdet ÖZKESEN 
28. Nevrize ÇIVRIL 

29. Nurten BALTACI HISAR 
30, Orhan Bahadır DOĞUTÜRK 
31. Oy OTYILDIZ 

32. Omer Turgut ERLAT 
33. Recep HISAR 

34. Sadık BAŞYİĞİT 
35. Sadiye KIZİLÖZ 

36. Senih ÖZAY 

37. Süleyman ERYILMAZ 
38. Tülay KARACAÖRENLİ

39. Ufuk DİŞLİ

40. Zehra Vezan KARABULUT 
41. Egeçep (Ege Çevre Kültür Platfornu) Derneği 
42, Ekoloji Kolektifi Demneği 
Vekllleri : Av. Arif Ali CANGI 

43. Menemen Sanatkarlar ve Esnaf Odası

44. Menemen Şoförler ve Otomobilciler Odası

45. Menemen Ticaret Odası

46. Menemen Ziraat Odast 
47. S.S. Menemen Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet 
Kooperatifi 

48. Menemen Esnaflar Odasi 
Vekilleri : Av. Saim Akkurt 

49. Arif Ali CANGI 


I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
I. Başvuru, bir enerji santrali projesi için verilen çevresel etki değerlendirmesi olumlu kararlarının iptali talebiyle açılan davalann reddedilmesi nedeniyle özel hayata saygıhakkınun ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

2. Izmirin Aliağa ilçesi Horozgediğimevkiinde bir Özel şirket tarafından yapıiması planlanan Izdemir Enerji Santrali-Il (endtstriyel ve tehlikeli atık düzenli depolama alanı dâhil) Projesi ile ilgili olarak verilen 17/6/2010 tarihli çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) olumlu karan lzmir 2. Îdare Mahkemesince 16/12/2016 tarihinde iptal edilmiş ve anlan karar temyiz edilmiştir. Temyiz incelemesi devam ederken proje için 22/3/2017tarihinde yeniden ÇED olumlu kararı verilmiş ve başvurıcular anılan raponun iptali için lzmir 5. fdare Mahkemesinde (Mahkeme) iptal davası açmıştır. Davanın açıldığı tarih itibanıyla 

dava konusu proje alamı veya proje etki alamnda (Aliağa ve Foça ilçeleri) ikamet etmeyen, bu alanlarda taşınmazları da bulunmayan bazı başvurucular bakımından davanın ehliyet yönüinden reddine karar verilmiş, diğer başvurucular bakımından ise dava esastan incelenmiştir.

3. Mahkemece uyuşmazlk konusuyla ilgili olarak keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Bu süreçte 8/3/2018 tarihli bilirkişi raporu aiındıktan sonra Öncekí ÇED olumlu kararına ilişkin yukarıda anılan iptal karan Danıştay tarafından onanmıştır. Bunun üzerine Mahkeme, Danıştay onama kararı gerekçesinde belirtilen bususlar çerçevesinde ÇED olumlu kararuun yeniden değerlendirilmesi için ek rapor altnmasına karar vermiş ve bu doğrultuda 3/7/2018 tarihli ek bilirkişi raporu hazırlanmıştır. Mahkeme, bilirkişi raporlarıni ve Danıştay onama kararımın gerekçesini birlikte değerlendirerek 22/3/2017 tarihli ÇED olumlu kararım 26/10/2018 tarihinde iptal etmiştir.

4.Kararda; daha önce tesisin kül ve cttuf depolama alanma ilişkin imar planının yürütmesinin durdurulduğu, bunun üzerine yapılan imar planı değişikliklerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafindan onaylandığı belirtilmiştir, Bununla beraber tesişin kül ve cüruf depolama alanının konum ve sınırlarına ilişkin olarak yeni bir plan veya atık depolama alanıfonksiyonuna ayrlan ve daha õnce yürütmesi durdurulan planiarda belirlenen alan dışında başka bir alana dair bir bilgi veya belgenin dava dosyasında olmadığı, atık depolama alanının merkezine üç kilometreden daha az mesafede zeytinlik alanların bulunduğu (tesisin güneydoğusunda 2.240 dekar) ifade edilmiştir. Mahkeme 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılıZeytinciliğin Islahı, Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun'un 20. maddesinde zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az ūç kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariçzeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mâni olacak kimyevi atık brakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamayacağın ve işletilemeyeceğinin düzenlendiği gerekçesiyle ÇED olumlu kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varmıştır.
5. Anılan karara ilişkin temyiz incelemesi devam ederken proje için 28/12/2018tarihinde ūçüneü kez ÇED olumlu kararı verilmiştir. Son ÇED olumlu kararma karşı Foça Belediyesi ve başvurucular ayrı aynı iptal davası açmıştır. Bu davalara ilişkin yargılama İzmir 5. Idare Mahkemesinde devam ederken Mahkemenin yukarıda anılan 26/10/2018 tarihli iptal kararı Danıştay tarafindan 3/4/2019 tarihinde bozularak dava kesin olarak reddedilmiştir.Danıştay kararımın gerekçesinde; bilirkişi raporunda tesisin faaliyette olduğu 2015 yılından bu yana atiık depolama alanınm kullanılmadığının belirtildiği, kullamılmayan depolama alanmın bu alana uzaklığı net olarak belirlenmeyen zeytinlikleri naşıl etkileyeceğinin bilimsel olarak ortaya konulamadığı ifade edilmiştir. Danıştay, dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerden "mevcut atıkların piyasada değerlendirilmek üzere satilmasımun, satilmayanların ise depolanmasının öngörüldüğünü ve buna llişkın sözteşmeler akdedildlğini" belirterek 22/3/2017 tarihli ÇED olumlu kararmda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varmıştır.
6. Bunun Üzerine Mahkeme, Foça Belediyesi tarafindan açtlan ve uyuşmazlık konusu aynı olan davada alnan 27/9/20i9 tarihli bilirkişi raportmu ve yukarıda anıian 3/4/2019 tarihli Danıştay kararımı birlikte değerlendirerek başvurucuların 28/12/2018 tarihli ÇED olumlu kararina karşı açtığı davayı 14/11/2019 tarihinde reddetmiştir. Karar gerekçesinde; tesiste oluşan atiğın uygum bir şekilde yan ürün, alternatif ham madde olarak ve geri kazanılmak üzere değerlendirildigi, atık depolama alanına gönderilmediği,satilmayanları ise depolanmasmın öngörüldüğü, bu doğrultuda akdedilen sözleşmelerin CED raporuna eklendiği belirtilmiştir. Kararda ayrica tesisin kül ve cüruf alanının 2015yılından beri kullanımadığının ve kullanılmayacağının taahhüt edildiği, bu nedenle køl ve 

cúruf alanının tesis ve çevresindeki sanayi alanu dışında kalan tarımşal alanlara olumsuz bir etkisinin olmayacağı, tesis alan ve çevresinde 3573 sayılı Kanum kapsamında ekonomik bütünlük içeren zeytinlik saha olarak nitelendirilebilecek alanların bulunmadığı ifade dilerek ÇED olumlu kararında hukuka aykırıhık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
7. Mahkemenin 14/11/2019 tarihli ret kararı Danıştay Altıncı Dairesince kararın hukuk ve usule uygun olduğu ve bozulmasını gerektirecek bir sebep bulummadığı belirtilerek 28/4/2020 tarihinde karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere onanmıştır. Onama kararma katılmayan bir üye; karşioy gerekçesinde 22/3/20I7 tarihli ÇED olumlu kararının iptali talebiyle açılan davada Mahkemenin yürütmesi durdurulan imar planları sonrasında tesisin kūl ve cūruf depolama alanmm konum ve suırlatınm belli olmadığını, atık depolama alanınımerkezine füç kilometreden daha az mesafede zeytinlik alanların bulunduğunu tespit ettiğini ve bu tespitler doğrultusunda kararın bozulması gerektiğini ifade etmiştir.
8. Başvurular sttresi içinde yapılmıştır.
9. Başvurumun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Böltm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

10. 2020/22124 numaralı başvurunun 2019/29604 numaralı başvuru ile birleştirilmesine karar verilmesi gerekir.

II. DEĞERLENDİRME 
AÖzel Hayata Saygı Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddfa 
11. Başvurucular; proje konusu faaliyetin doğayı ve havayı kirlettiğini, bálgedeki tarımsal hayatı ve Bzeflikle zeytinciliği olumsuz etkilediğini, ormanların tahrip olmasına ve iklim değişikliğine sebep olduğunu, proje sahasına yakın mesafede zeytinlikler olduğunu, bu nedenle ilgili mevzuat uyarınca projenin gerçekleştirilınesinin müimkün olmadığııbelirtmiştir. Bu nedenlerle adil yargılanma hakkmın, etkili başvuru hakkıın, yaşam hakkını,maddi ve manevi varlığı koruma ve geliştirme hakkmın, sağliklı çevrede yaşama hakkının ve Özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Adalet Bakanlığı görüşünde;elektrik üretim faaliyetinden başvurucuların güncel ve kişisel olarak doğrudan etkilenip etkilemediğinin ve bu çerçevede mağdur sifatlarmın bulumup bulunmadığının değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Görüşte ayrıca başvurunun kabul edilebilirliğine dair yapılacak incelemede başvurucuların iddialarınin kanun yolu şikâyeti niteliğinde olup olmadığı hususunun dikkate alınması gerektiği ifade edilmiştir.

I2. Başvuru, Özel hayata saygı hakkı kapsamında başvurucuların statülerine göre ayrı başlıklar altında incelenmiştir.

. Arif All Cangy, All Osman Karababa, Erban İçöz, Erol Engel, Ertuğrul Barka, Mehmet Şahin, Senih Özay, Süleyman Eryılmaz, Zehra Vezan Karabulut Yönünden 

1. Başvurucular, santral projesinin küresel iklim değişikliği açısından olumsuz etki doğuracağın, bu nedenle çevre hakkının korunması hakkı yöntnden dava ehliyetlerinin bułunduğunu ileri sürmüştür.

I4. Anılan başvuru açısından değerlendirilmesi gereken ilk husus, başvuruya konu çevresel etkinin Anayasa'nun 20. maddesi kapsammdaki güvenceleri harekete geçirecek 

asgari ağırlıkta olup olmadığıdır. Bu kapsamda ilgili tesis, işletme veya sair faaliyet sonucu ortaya çıkan çevresel etkiler ile başvurucunun ðzel ve aile hayatına saygı veya korutunu kullanım haklan arasında yeterince sıkı bir bağın varlığı yeterlidir (Mehmet Kurt [GK], B.No: 2013/2552, 25/2/2016, § 69; Hüseyin Tunç Karlık ve Zahide Şadan Karluk, B. No:2013/6587, 24/3/2016, § 68; Ahmet Ismail Onat, B. No: 2013/6714, 21/4/2016, § 84).
15.Başvurucularıa davanın açıldığı tarih itibartyla dava konust proje alanında veya proje etki alanında (Aliağa ve Foça ilçeleri) ikamet etmedikleri gibi bu alanlarda taşınmazlarının da bulunmadığı görülmüştür. Başvurucular bu kapsamda bireysel başvuru formunda da bilgi ve belge sunmamiş, kendilerinin somut olayın şartlarmdan ne suretle etkilendiklerinin ya da etkilcnme potansiyellerinin bulunduğunu ortaya koyamamıştır.
16.Somut olayda başvuucular yõntinden projenin çevresel etkisinin Anayasa'nın 20. maddesi kapsamındaki güvenceleri harekete geçirecek asgari ağırlıkta olup olmadığına ilişkin yeterli dūzeyde bilgi ve belge dosyaya sunulmamıştır. Dolayısıyla başvurucular sağlıklı çevrede yaşama bağlamında özel hayata saygı haklarınm ihlal edildiğini ileri sūrmüşise de ihlale neden olduğunu iddia ettikleri ÇED olumlu kararından başvurucularm doğrudan etkilenmediği ve sonuç olarak mağdur statülerinin olmadığı anlaşılmıştr,
17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul edilebilirlik koşulları yöründen inçelenmeksizin kişi bakamından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekmektedir.

2. Egeçep Derneği, Ekoloji Kolektifi Derneğl, Menemen Sanatkarlar ve Esnaf Odass, Menemen Esnaflar Odasí, Menemen Şoförler ve Otomobilciter Odasi, Menemen Ticaret Odası, Menemen Ziraat Odass, S.S. Menemen Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi Yönünden 

18. Somut olayda başvırucular sağlıklı çevrede yaşama bağlamında õzel hayata saygı haklarının ihlal edildiğini ileri sūrmūş ise de ihlale neden olduğunu iddia ettikleri ÇED olumlu kararndan başvurucuların tüzel kişiliklerinin doğrudan etkilenmediği ve tüzel kişiliklere ilişkin bir hakkın ihlal edilmediği, dolayısıyla başvurucuların mağdur statüstnün olmadığı anlaşılmıştır (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz, Egeçep Derneği, B. No:2015/17415, 17/4/2019, §§ 33-38). Ote yandan anılan ÇED olumlu kararı nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenmiş olabilecek gerçek kişilerin bireysel başvuru yolunu kullanmasıda mâni bir durum da bulunmamaktadır.

19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul edilebilirlik şartlarıyönünden incelermeksizin kişi bakımından yetkistzlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekmektedir.

3. Diğer Başvurucular Yönünden 
20. Başvurucular; proje konusu faaliyetin bölgedeki tarmsal hayatı ve özellikle zeytinciliği olumsuz etkilediğini, proje sahasına yakın mesafede zeytinlik alan bulunmasınedeniyle ÇED olumlu kararının mevzuata aykırı olduğunu belirtmiştir. Ayrıca proje için verilen ilk ÇED olumlu kararının yargı kararıyla iptal edilmesine rağmen bilimsellikten uzak ve eskisinin tekrarı niteliğinde olan ÇED raporlan hazırlandığım, sonraki yargılamada Danıştayın hiçbir araştırma yapmadan Idare Mahkemesi kararını bozarak davanın reddine karar verdiğini, son ÇED olumlu kararına ilişkin yargılamada başka bir dava dosyasına dair bilirkişi raporunun keşfe katılamayan başvuruculara tebliğ edildiğini, anılan rapora ilişkin itiraz ve değerlendirmelerinin altmmadığım ifade etmiştir.


21. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karer verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2.Somut olayda başvuruculann iddiaian devletin δzel hayata saygı hakkmı etkil olarak koruma ve saygı gösterme şeklinde bulunan pozitif yükümlülüğü kapsamında incelenmiştir. Çevresel meseleler bağlamında devletin usule ilişkin yükümitlākleri daha önce Anayasa Mahkemesinin çeşitli kararlatında ortaya konulmuştur. Buna göre muhtemel olumsuz çevresel etkilerin önlenmesi veya en aza indirilmesi amacıın gerçekleştirilebilmesi için strece dâhil olan söz konusu tarafların menfaatlerinin titizlikle değerlendirilmesi, bu değerlendirmenin sağlıklı şekilde yapılabilmesi için de ilgili tarafların sürece etkin katılımmn sağlanması gerektiği tartışmaşızdır (Mehmet Kurt, §§ 61-66; Hüseyin Tunç Karlık ve Zahide Şadan Karluk, §§ 64, 65; Ahmet Ismail Onat, §§ 79-81; Fevzi Kayacan (2), B. No:2013/2513, 21/4/2016, §§ 5661; Ahmet Bilgin ve diğerleri, B. No: 2015/1 1709, 12/12/2018,§ 56). Bu anlamda anılan anayasal güvenceleri gözeten bir yargılama süreci yürütülmesi ve ulaşılan sonucun konuyla ilgili ve yeterli gerekçelerle açıklanması gerekir.
23.Başvuruya konu projeye verilen iznin ülkenin ekonomik yaranına ilişkin kamu yararıma dayalı meşru bir amaca yönelik olduğu açıktır. Başvurucuların iddialarmın temeli ise projenin çevre ve insan sağlığına zararlı olduğu, yargı kararıyla iptal edilen ilk ÇED olumlu karan sonraşında verilen ÇED olumlu kararlarının mevzuata aykırı olduğu ve projede Öngörülen atık deposunun yakın çevīesinde zeytinlik alanlar bulunması nedeniyle tesisin işletilmesinin můmkün olmadığı bususlarına dayanmaktadır.

24. Somut olay değerlendirildiğinde 26/10/2018 tarihli ilk derece maħkemesi karan gerekçesinde öncelikle daha õnce yürütmesi durdurulan planlarda belirlenen alan dişında tesisin kūl ve cüruf depolama alanının konum ve sıırlarına ilişkin olarak yeni bir plan veya atık depolama alant fonksiyonuma ayrılan başka bir alanın bulunduğuna dair dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı tespit edilmiştir. Kararda, 3573 sayılı Kanun hükümlerine yer verilerek mevcut atik depolama alanına üiç kilometreden daha az mesafede zeytinlik alanlar bulunması nedeniyle ÇED olumlu kararının hukuka uygun olmadığısonucuna varlmiştir.

25. Danıştayın davanın reddine ilişkin kararında ise bilirkişi raporunda tesisin faaliyette olduğu 20I5 yılından bu yana atık depolama alamının kullamılmadığının belirtildiği,kullanıjmayan depolama alanının mesafesi net olarak belirtilmeyen zeytinliklere olumsuz etkisinin ne olabileceğinin bilimsel olarak ortaya komulamadığıbelirtilmiştir. Kararda,meveut atikların piyasada değerlendirilmek üzere satilmasmın, satilmayanların ise depolanmasının ōngörüldağü ve bu doğrultuda sözleşmelerin akdedildiği, bu nedenle ÇED olumlu kararımın ÇED Yönetmeliğinde belirtilen şartlan sağladığı somucuna varıldığıgörülm@ştlr.

26.14/11/2019 tarihli ilk derece mahkemesi kararında da yukarıda anılan Danıştay kararı doğrultusunda değerlendirmelere yer verilmiş, kullanılmayan atik depolama alanının çevredeki tarımsal alanlara olumsuz bir etkisi olmayacaği, tesis alamı ve çevresinde 3573sayılı Kanun kapsamında ekonomik bütünlük içeren zeytinlik saha olarak nitelendirilebilecek alanların bulunmadığı ifade edilerek ÇED olumlu kararında hukuka aykırılık bnhunmadığısonucuna varılmiştir.


27. Projeye ilişkin ÇED olumlu kararlanyla ilgili yargı süreci bir bütün olarak değerlendirildiğinde uyuşmazlığın tesisin atk depolama alanı ve çevresindeki zeytinlikler konusunda yoğunlaştığı görülmüştr. fik derece mahkemesi tarafından tesisin depolama alanmın komum ve sınırlarina ilişkin olarak yeni bir plan veya atık depolama alanıfonksiyonuma ayrılan başka bir alanın bulunduğuna dair dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulununadığı tespit edilıniştir. Buna rağmen Danıştayın davanın reddine ilişkin nihai karanında "mevcu atkların piyasada değerlendirilmek üzere satilmasının, satilmayanların ise depolanmasının ōngörüldūğü ve bu doğrultuda sōzleşmelerin akdedildiği" belirtilmekle yetinilıniş, depolanması ðngõrülen atıklar için yeni bir depolama alanına ihtiyaç olup olmadığıa yönelik bir tartışma yapılmamıştır. Kararda tesisin faaliyette olduğu 2015yılından bu yana atık depolama alanıun kullanılmadığı tespiti karşısında tesisin depolanmasıÖngörülen atıklar hakkında hâlihazırda naşıl bir çözüm frettiği ile bu çözümün ÇED olumlu kararı yönünden değerlendirilmesi yapımamıştır.

28.Derece mahkemelerinin, tesisin atik deposunun kullanılmadığı ve mevcut atığın satılmak ya da depolanmak üzere sōzleşmeler akdedildiği tespitleriyle yetindiği, alternatif atık değerlendirme ve depolama faaliyetlerinin çevresel etkileri, bu kapsamdaki önlem ve taahhotler bakımından bir araştırma yapmadığı anlaşımıştr. Anılan hususları ÇED olumlu kararmda yer alıp almadığí, yer alıyorsa ilgili mevzuata uygunluğu ortaya konulmamıştır.Dolayısıyla ÇED olumiu kararlarmın hukuka uygun olduğuna ve davaların reddine ilişkin kararların ilgili ve yeterli bir gerekçeye dayandığı söylenemez.

29. Bunun yanında ilk derece mahkemesinin 26/10/2018 tarihli kararında tesisin mevcut atık depolama alannın merkezine üç kilometreden daha az mesafede zeytinlik alanlar olduğu (tesisin güneydoğusunda 2.240 dekar) tespit edjlmişken 14/11/2019 tarihli kararında tesis alanı ve çevresinde 3573 sayılı Kanun kapsamında ekonomik bütünlüik içeren zeytinlik saha olarak nitelendirilebilecek alanların bulunmadığı ifade edilmiştir. İlk derece mahkemesi,önceki kararında yer verdiği tespitin aksi yönünde ulaştığı sonuca ilişkin bir değerlendirmede bulunmamış ve sōz konusu çelişkiyi giderecek bir gerekçe ortaya koymamıştır.
30. Bu nedenle kamusal makamların olaya gereken özenle yaklaşmadiği, sāz konusu olan kamusal ve bireysel menfaatleri gerektiği şekilde değerlendirmediği, özel hayata saygt hakkı bağlamında pozitif ylkümløitiklerini yerine getirmediği sonucuna varlmıştır.
31. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan δzel hayata saygıhakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

B. Vekâlet Ücretine Hükmedilmesi Nedentyle Mahkemeye Eriştm Hakknın Îhlal Edildlğlne İlişkin İddia 

32. Başvurucular, davaların reddedilmesi yanında davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.
33. Anayasa Mahkemesi vekâlet ücretine ilişkin olarak verdiği K.V. ([GK], B. No:2014/2293, 1/12/2016) kararīnda başvurucunun zarar miktarının dūşük olmasının başvurucunun mali durumuna ciddi anlamda zarar vermediği tespitinde bulunarak başvuru konusu miktarın başvurucu yönünden Önemli bir zarar olmadığı sonucuna ulaşmıştır (K.V., §78).


34.Somut olayda iki davada davalı idare lehine hükmedilen 1.660 TL ve 2.075 TL vekâlet ücretlerinin de başvurucuların mali durumuna ciddi anlamda zarar verdiği söylenemeyeceğinden anılan karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.
35. Açıklanan gerekçelerle anayasal ve kişisel önemden yoksun olduğu anlaşılan başvurunun bu kısmının diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

III. GİDERİM 
36. Başvurucular, ihlalin tespiti ve yeniden yargiama yapılması ile değişen miktarlarda maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

37. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin somuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında bukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal karartnda belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Doğan [GK], B. No:2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B.No: 2016/12506,7/1 I/2019, §§ 5360, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§93-100).

38.thlalin ve somuçlarmın ortadan kaldıniması için yeniden yargılama yapılmasının yeterligiderim sağlayacağı anlaşıldığından tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir.

IV. ÜM 
Açıklanan gcrekçelerle;
A.1. Başvurucular Arif Ali Cangı, Ali Osman Karababa, Erhan İçõz, Erol Engel,Ertuğrul Barka, Mehmet Şahin, Senih Özay,Süleyman Eryılmaz, Zehra Vezan Karabulut,Egeçep Derneği, Ekoloji Kolektifi Demneği, Menemen Sanatkarlar ve Esnaf Odası, Menemen Esnaflar Odasi, Menemen Şoförler ve Otomobilciler Odasi, Menemen Ticaret Odasi,Menemen Ziraat Odası ve S.S. Menemen Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi yönünden başvurunun kişi bakamından yetkisizlik nedeniyle KABUL EDtLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Diğer başvurucular yönünden özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
3. Tüm başvurucular yönünden mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın anayasal ve kişisel önemden yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 20. maddesinde güvençe altına altnan özel hayata saygı hakkmın IHLAL EDİLDIĞINE,

C. Kararın bir ömeğinin özel hayata saygı hakkının ihlalinin sonuçlarmın ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapilmak ltzere Izmir 5. Idare Mahkemesine (E.2017/1072, K.2018/1382; E.2019/378, K.2019/1236) GÖNDERİLMESINE,
D. Arif Ali Cangi, Ali Osman Karababa, Erhan İçõz, Erol Engel, Ertuğrul Barka,Mehmet Şahin, Senib Özay, Süleyman Eryılmaz, Zehra Vezan Karabulut, Egeçep Demeği,Ekoloji Kolektifi Derneği, Menemen Sanatkarlar ve Esnaf Odasi, Menemen Esnaflar Odasi,Menemen Şoförler ve Otomobilciler Odasi, Menemen Ticaret Odasi, Menemen Ziraat Odasi,S.S. Menemen Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi tarafindan yapılan yargılama giderlerinin başvurucular Üzerinde BIRAKILMASINA; 364,60 TL harç ve 18.800TL vekâlet Ücretinden oluşan toplam 19.164,60 TL yargılama giderinin başvuruculardan Orhan Bahadır Doğutürk, Recep Hisar, Ömer Turgut Erlat, Oya Otyildız, Firat Korkmaz,Nevrize Çivril, Canan Gedik, Eren Tunga, Fatma Başyiğit, Bahattin Bilgin, Işıl Dirim Kavitaş, Hasan Aytekin, Cafer Tayyar Başyiğit, Nurten Baltacıhisar, Celal Demirkıran, Ayşe Nazan Bilgin, Sadiye Kızzlöz, Hasan Öztoprak, Ahmet Bülent Akyöndem, Nabi Yağei,Ahmet Kardam, Sadık Başyiğit, Mustafa Kemal Dinçer, Ufuk Dişli, Emine Dişli, Tølay Karacaðrenli, Cemile Bulut, Necdet Özkesen, Hatice Solmaz Doğutürk, Ali Tuğrul Çölmekçi, Ahmet Nihat Dirim, Ismail Hakkı Mete'ye MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE;446,90 TL harç ve 18.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 19.246,90 TL yargilama giderinin Orhan Bahadır Doğutrk, Oya Otyıldız, Recep Hisar, Ömer Turgut Erlat'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESÍNE,
E. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuu tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ōdemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen stre için yasal FAtZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir Bmeğinin bilgi için Danıştay Altıncı Dairesi (E.2019/2365,K.2019/2065; E.2020/415, K.2020/3855) ile Adalet Bakanliğma GÖNDERILMESINE 13/12/2023 tarihinde OYBfRLfĞlYLE karar verildi.