Anayasa Mahkemesinin 7/10/2021 Tarihli ve 2017/31733 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-12-28

28 Aralik 2021 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 31703
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:İKİNCİ BÖLÜM KARAR 
ELİF GÜNEYSU BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2017/31733Karar Tarihi : 7/10/2021
Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör :Ali Erdem ŞAHÍN Ceren Sedef EREN Başvurucu : Elif GÜNEYSU Vekili :Av. Bedia BORAN BULUT 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, õğretmen olan başvurucunun sosyal medyada paylaşmış olduğu ifadeler sebebiyle naklen atanmasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 14/8/2017 taribinde yapılmıştır.
3.Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan õn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.

7. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR 
8.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar Özetle şöyledir:

9. Başvurucu, başvuruya konu olayların yaşandığı tarihte Kahramanmaraşın Pazarcık ilçesi Karagöl Ortaokulunda fen bilgisi öğretmeni olarak görev yapmaktadır.Başvurucu ayrıca Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonuna (KESK) bağlı Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (EĞiTİM SEN) üyesidir.

10. Başvurucu hakkında Facebook isimli sosyal medya platformunda farklıkullanıcılara ait gönderileri kendi sayfasında paylaşması üzerine "bölücü örgüt lehine paylaşımda bulunduğu" gerekçesiyle disiplin soruşturması başlatıłmıştır. Soruşturma raporunda ilgili paylaşımlar şu şekilde belirtilmiştir:
i.Koma Zelal isimli Facebook besabından öldürülen bir teröriste ilişkin olarak paylaşılan "pazarcık onurlu hakkı verilmiş bir yaşamda yiğit bir evladımı daha kaybetti şehidine sahip çık şehid namırın" şeklindeki ifadeler,
ii. "Bugün Reyhanlı'da öldürülen ailesinin işyeri, dün kürt oldukları için saldırıya uğramış.",
iii. "Diyarbakır Barosu'ndan açıklama aşağıda hiçbir haklı gerekçesi olmayacak vehametle sivil halkı aç susuz bırakan, öldüren vebuna devam eden bir zihniyet.",
iv. "Binlerce kişi Cizre'ye girdi. Polis beyaz bayrakla yürüyen kitleye gerçek mermi ile karşılık veriyor.",
v."En kolay katil olanlar, aslında en beceriksiz ve korkak yaratıklardır. Küçük amaca uygun savunmadan ya da intikamdan anlamazlar. Onların nefretleri, zeka ve a.",
vi. Sırrı Süreyya Önderin "Cizrede ölü sayısı 20 ye ulaştı. Vali'ye cenazeler alınsın, insani ihtiyaçlar karşılansın diye 3 saatlik ateşkes önerdik. Fakat cevap vermedi." ve "Gazze'de ne yaşanıyorsa, Cizre'de daha fazlası yaşanıyor. Dağlık bölgedeyiz, Cizre'ye 15 km kaldı. Canımız dahil her türlü bedel ödemeye hazırız."şeklindeki ifadeleri,
vii."Cizrede bir aile AKP-Erdoğan dikta rejiminin çeteleri tarafindan tarandıAnne öldü. Kızı öldü. Bebek yaralı, dede yaralı.".

A. Disiplin Soruşturması Süreci 
11. Disiplin soruşturması sürecinde, başvurucu ile aynı okulda görev yapan Okul Müdürü E.G., İlçe Millî Eğitim Müdürü M.Ç. ve Ankara'nın Sincan ilçesinde ikamet eden şikâyetçi F.E.nin ifadelerine başvurulmuştur. E.G. ifadesinde; bu okulda bir haftadır çalıştığını, başvurucunun PKK lehine berhangi bir sōylemini duymadığını ve bu konuda herhangibir öğretmenveya öğrencidenşikâyet gelmediğini belirtmiştir.M.Ç. ifadesinde;başvurucu hakkında okul ve çevreden bilgiler almaya çalıştığını, aldığı bilgilere göre başvurucunun Facebook'tanterörõrgütülehine paylaşımlardabulunduğunuöğrendiğini belirtmiştir. F.E. ise başvurucunun kendisine ait Facebook hesabından PKK lehine propaganda yaptığını tespit ettiğini, duyarlı bir vatandaş olarak bu durumun kendisini rahatsız ettiğini ve yasal işlem yapılmasını talep ettiğini ifade etmiştir.


12. Soruşturma sonucunda bölücü terör örgütü PKK łehine ve Türkiye Cumhuriyeti devleti aleyhine paylaşımlarda bulunduğu görülen başvurucunun kamu görevlisinin tarafsızlık ve devlete bağlılık yükümlülüğüne aykırı hareket ettiği, bu düşüncedeki bir kişinin bulunduğu birimde öğretmenlik gibi õnemli bir alanda sağlıklı görev yürütemeyeceği, ayrıca kamu vicdanının rahatsız olacağı gerekçeleriyle idari yönden yer değiştirme işlemine tabi tutularak ił dışına atanmasının uygun olacağı belirtilmiş ve başvurucu bu doğrultuda Yozgat Merkez Celal Atik Ortaokuluna atanmıştır.

13. Soruşturma raporunda disiplin yönünden ise başvurucunun14/7/1965 tarihli ve 657 sayıl Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fikrasının (E) bendinin (b)alt bendiuyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezası ile tecziyesi teklif edilmiştir.Başvurucu; atama işleminden sonra anılan soruşturma raporu uyarınca kamnu görevinden de ihraç edildiğini, söz konusu işlem aleyhine açtığı iptal davasının ise reddedilerek kesinleştiğini belirtmiştir.

B. Yargılama Süreci 
14. Başvurucu, hakkında tesis edilen yer değiştirme işlemine karşıYozgat İdare Mahkemesinde (İdare Mahkemesi) iptal davası açmıştir. İdare Mahkemesi öncelikle devlet memurlarının görev yerlerinin değiştirilmesikonusunda idareye takdir yetkisi tanındığınıancak bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı mercii tarafindan saptanması hâlinde bu yetkiye dayalı olarak tesis edilen işlemin hukuka aykırılık nedeniyle iptali gerekeceğinin yerleşmiş yargısal içtihatlarla kabul edildiğini belirtmiştir. Yani İdare Mahkemesi naklen atama işlemlerinin nedensel olarak kamu yararı ve hizmet gereğine dayandığını, ulaşılmak istenen amacın ise kamu hizmetinin daha iyi yürütülmesinin sağlanması olduğunu vurgulamıştır. Ayrıca İdare Mahkemesi naklen atama müessesesinin bir disiplin cezası ołmadığının altını çizmiş, disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil nedeniyle aynı zamanda naklen atama işlemi tesis edilmesinin ikinci bir ceza olarak algılanamayacağını ifade etmiştir.
15.İdare Mahkemesi, başvurucunun aynı konuya ilişkin yapılan ceza yargılamasısonucunda beraat ettiğine dair beyanına ilişkin olarak ise bu hususun görev yeri değişikliğine ilişkin idari işlemin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceğini belirtmiştir. Sonuç olarak İdare Mahkemesi başvurucunun kendi adına açtığı ve kullandığı sosyal paylaşım sitesinde,herkesin görebileceği bir platformda yaptığı dava konusu paylaşımların ve yorumların sabit olduğunu, söz konusu Facebook hesabının başvurucuya ait şifreyle girilen bir hesap olduğunu ifade etmiş; yapılan paylaşımların niteliği ile eğitim-õğretim hizmetinin önemi ve davacının görev yaptığı okulun küçük bir yerde bulunduğu gözönüne alındığında başvurucunun aynıyerdegörevini sürdürmesinin görev yerindehuzursuzluk yaratabileceği,çalıştığı kurumun huzur ve güvenini bozacağı, kamu hizmetinin yürütülmesini olumsuz etkileyeceği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

16. Başvurucu, ret kararına karşı istinaf incelemesi talebinde bulunmuştur. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi başvurucunun Yozgat Merkez Celal Atik Ortaokuluna õğretmen olarak naklen atanması işleminde usul ve hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek Idare Mahkemesi kararının onanmasına ve davanın reddine kesin olarak karar vermiştir.

17.Nihai karar başvurucu vekiline 28/7/2017 tarihinde tebliğ edilmiştir.

18.Başvurucu 14/8/2017 tarihinde bireysel başvuruda bułunmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
19.657 sayılı Kanun'un 76. maddesinin birinci fikrası şöyledir:
“Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanımış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler."
20. 6/5/2010 tarihli ve 27573 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 40. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Bu Yönetmeliğin yer değiştirmeyle ilgili diğer şartları aranmaksızın;
a) Haklarında yapılan soruşturma sonucunda görev yerinin değiştirilmesi uygun görülenlerin,
hizmetin gereği olarak görev yerleri değiştirilebilir.
(2) Bu kapsamda il içinde görev yerleri değiştirilmesi gerekenler, o il içinde görevli oldukları yerleşim yeri dışındaki diğer eğitim kurumlarına, o il içinde alanlarında ihtiyaçbulunmaması hålinde diğer illerde alanlarında ihtiyaç bulunan eğitim kurumlarına, zorunlu çalışma yükümlülüğünü tamamlamamış olanlar zorunlu çalışma yükümlülüklerini tamamlayabilecekleri hizmet alanlarına atanırlar 
(5) Bu madde kapsamında yapılacak yer değiştirmeler, zamana bağlı olmaksızın iller arasınđa Bakanlıkça, il içinde valiliklerce yapılır."
21. Danıştay İkinci Dairesi 657 sayılı Kanun'un 76. maddesi ile memurların naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığının açık olduğunu, bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtłlanması ya da idari yargı merciince saptanması hâlinde dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı sebebiyle iptałi gerekeceği hususunun yerleşmiş yargı içtihatlarıyla kabul edildiğini belirtmiştir. Somut olayda daire başkanı olarak görev yapan davacının bazıpersonele ayrıcalıklı davrandığı, bazılarına ise psikolojik taciz uyguladığı iddialarının araştınldığı disiplin soruşturması sonucunda iddialar sübut bulmadığı hâlde davacının naklen atama işlemine tabi tutułmasının hukuka uygunluğu değerlendirilmiştir. Sõz konusu atama işleminde, davacının çalışanlara karşı tutumundan ve "Burası huzur evi gibi." şeklindeki beyanlarından duyulan rahatsızlıkların çalışanların çoğunluğu tarafından dilegetirilmesi,ayrıca "dairesinde huzurlu ve verimli bir çalışmayı tesis etmeye yönelik olarak, görevinde daha dikkatli ve özenli bir tutum izlemesini sağlamak bakımından" davacının daha önce yazılıolarak bilgilendirildiği hususları dikkate alınmış ve davacı bu doğrultuda atama işlemine tabi tutulmuştur. Danıştayİkinci Dairesi, kamu hizmetinin etkin ve verimli şekilde yürütülmesini 

sağlamakla yükümlü olan davalı idarenin bu amaca yõnelik olarak görevli memurları yasal takdir yetkisinin hukuksal sıırları içinde atayabileceğini ve dava konusu işlemin de bu çerçevede tesis edildiğini belirtmiştir. Somut olayda takdir yetkisinin hukuka aykırı olarak kullanıldığına dair geçerli bilgi ve belgenin ortaya konulamadığını belirten Daire -davacının geçmiş hizmetleri ve hakkında düzenlenen inceleme raporlarında yer alan hususlar da gözönüne alındığında- atama işleminin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği sonucuna varmıştır (Danıştay İkinci Dairesi, 6/1/2021, E.2018/2946, K.2021/38).
22. Danıştayİkinci Dairesi özel hayata ilişkin hususların atama işlemine dayanak yapıldığı başka bir somut olayda ise davacının davranışlarını alenileştirdiğine ya da idare tarafindan eylemlerinin mesleğine olumsuz yansımaları olduğuna veya eylemlerin kamu hizmetinin iyi ve düzenlişekilde yürütülmesini olumsuz etkilediğine dair somut bilgi ve belge sunulamadığını belirterek davacının özel hayata saygı hakkı korumasında kalan eylemi nedeni ile atama işlemine tabi tutulmasının hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir (Danıştay İkinci Dairesi, 7/1/2021, E.2020/995, K.2021/102).

23. Danıştay İkinci Dairesi, öğretmen olan davacının atanmasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu iddiasını inceleyen ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararına karşı davalı idare tarafindan yapılan temyiz başvurusunu incelemiştir. Anılan kararda ilk derece mahkemesi, öğretmen olan başvurucunun ders konularını planlanandan daha az sürede anlatma ve yazılı kâğıtlarını göstermeme gibi öğrencilere yõnelik davranışlarınedeniyłe atama işlemine tabi tutulmasının bukuka aykırı olduğu iddiasını incelemiştir. ilk derece mahkemesi öncelikle atama işleminde kamu hizmetinin etkin ve verimli işlemesi amacı dışında başka bir amaç güdülmemesi ve atama işleminin bir alt ceza gibi uygulanmaması gerektiğini vurgulamıştır. Bu bağlamda ilk derece mahkemesi atama işleminin bu gerekçelerle yapıldığı ortaya konulamadığından iptaline karar verriş, Danıştay İkinci Dairesi de iptal kararını onamıştır (Danıştay İkinci Dairesi, 9/12/2014, E.20122577,K.2014/12119).

B. Uluslararası Hukuk 
24. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AlHM) devletin kamu hizmetinde çalışan memurları yōnünden sadakat yükümlülüğü öngörmesinin, ayrıca onlara ödev ve sorumluluklar yüklemesinin memurların statüleri gereği meşru bir durum olduğunu belirtmiştir. Fakat kamu görevlilerinin de birey olduğunu, siyasi görüş sahibi olma, ülke sorunlarıyla ilgilenme, tercih yapma gibi sosyal yönlerinin bulunduğunu ve bu doğrultuda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 10. ve 11. maddelerinden yararlandıklarının şüpheden uzak olduğunu da ifade etmiştir. Bununla birlikte memurun bulunduğu konum ve görev yaptığı alanla ilgili olarak ödev ve sorumluluk derecesinin belirlenmesinde ulusal makamların bir takdir marjı olduğunu da eklemiştir (İsmail Sezer/Tūrkiye, B. No: 36807/07,24/3/2015, §§52-54; Vogt/Almanya [BD], B. No: 17851/91, 26/9/1995, §§ 51-53; Ahmed ve diğerleri/Birleşik Krallık, B. No: 22954/93, 2/9/1998, §§ 53, 54; Otto/Almanya (k.k.), B. No:27574/02, 24/11/2005).

25. AİHM, kamu gõrevlilerinin devlete sadakat yükümlülüğü hususunda söz konusu devlete özgü durumların dikkate alınabileceğini kabul ettiği gibi memurun görevinin niteliğinin de gözönünde bulundurulması gerektiğini ifade etmiştir. Komünist Partinin eylemlerine aktif olarak katılan bir öğretmenin aldığı disiplin cezasına ilişkin olarak yapılan başvuruda verdiği kararda, õğretmenlerin öğrencileri yönünden bir otoriteyi temsil ettiği gerçeği karşısında iş yaşamları dışında da belli bir dereceye kadar ödev ve sorumluluklarının devam edeceğini kabul etmiştir (Vogt/Almanya, §§59, 60).


26. Ayni şekilde Mahi/Belçika (B. No: 57462/19, 3/9/2020, § 32) kararında,õğretmenin öğrencileri üzerinde bir otorite figürü olmasından hareketle meslek hayatında tabi olduğu õdev ve yükümlülükleri belirli bir dereceye kadar okul dışında devam ettirmesinin gerekli olduğunu da değerlendirmiştir (Mahi/Belçika § 28).

27. Anılan kararda AiHM, Charlie Hebdo saldırısından sonra öğretmen olarak görev yaptığı okulda çıkan olaylardan sorumlu olduğuna dair bazı medya kuruluşlarının yaptıkları haberlere yayımladığı bir mektupla cevap veren başvurucunun söz konusu mektupta ayrımcı ve şiddeti meşrulaştıran nitelikte ifadeler kullanılması nedeniyle görev yerinin değiştirilmesinin ifade özgürlüğünü ihlal edip etmediğiniincelemiştir.Başvuru konusu olayda yer değiştirme işlemi bir idari araç olarak değil ulusal hukuk uyarınca doğrudan bir disiplin cezası olarak uygulanmıştır. Anılan kararda; ifade açıklamaşının sőzel iletişime dayanmadığı ve spontane bir tepkinin sonucu olmadığı, aksine geniş çapta kamuya açıklanmış ve bu nedenle herkesin erişebileceği yazıh iddialar olduğu, ifade açıklamasının başvurucuya yüklenen sağduyu/ihtiyat yükümlülüğüne zamanlama itibarıyla aykırıgörülmesinin meşru olduğu ve başvurucunun yorumlarının öğrencileri üzerindeki potansiyel etkisi de gözönüne alınarak başvurucunun başka bir kuruma atanmasının orantısız ołmadığına karar verilmiştir (Mahi/Belçika, §§ 34, 36, 37).

V. ÍNCELEME VE GEREKÇE 
28. Anayasa Mahkemesinin 7/10/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Gōrüşü
29.Başvurucu, sosyal medya paylaşımları nedeniyle hizmet gereği olduğu ortaya konulmadan keyfî bir şekilde naklen atanmasının ifade õzgürlüğünü ihlal ettiğini belirtmiştir.Başvurucu, sõz konusu paylaşımlar nedeniyle hakkında yürütülen kamu davasının söz konusu ifadelerin şiddete çağrı içermediğinden bahisle beraatle sonuçlandığını, disiplin soruşturmasısürecinde bu durumu dile getirmiş olmasına rağmen bunun hiç dikkate alınmadığını ifade etmiştir. Başvurucu ayrıca başkalarının ifadeleriniyorumsuz olarak, yalnızca paylaşmışolması nedeniyle cezalandırılmasının suç ve cezaların şahsiliği ilkesine de aykırı olduğunu iddia etmiştir. Son olarak başvurucu; disiplin soruşturması sürecinde savunma hakkından etkin bir şekilde yararlandırılmadığını, ayrıca soruşturmanın zamanaşımı süresi geçmeden başlatılıp başlatılmadığının yeterli açıklığa kavuşturulamadığınıbelirterek adil yargılanma hakkının da ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

30. Bakanlık görüşünde; başvurucunun sosyal medyada hendek operasyonlarıolarak bilinen operasyonlar başta olmak üzere terörle mücadele kapsamında yürütülen operasyonlar ve Cumhurbaşkanı aleyhine yaptığı paylaşımların kamuoyu tarafindan terör örgütüne meşruiyet kazandıracak nitelikte paylaşımlar olarak algılanabileceği değerlendirilmiştir. Bakanlık görüşünde ayrıca başvurucunun görev yaptığı okulun küçük bir yerde bulunduğu, görevini burada sürdürmesininçevrede huzursuzlukyaratabileceği,kurumun huzur ve sükûnunu bozacağı, hizmetin yürütülmesini olumsuz etkileyebileceği hususlarının saptandığı yerel mahkeme kararında ilgili ve yeterli gerekçe sunulduğu, çatışan değerler arasında adil bir denge kurulduğu değerlendirmelerine yer verilmiştir. İfade õzgürlüğünün sıırsız olmadığı, özellikle başta kamu görevlileri için birtakım sınırlamalara tabi olduğu belirtilen Bakanlık görüşünde; kamu görevlisi olan başvurucunun paylaşımlarında görüşlerini dengeli ve siyaseten tarafsız görünecek şekilde ifade etmediği, bu 

hususun kamu hizmetinin yürütülmesini olumsuz etkileyebileceği ve bu doğrultuda yapıldığıiddia edilen müdahalenin orantılı olduğu kanaatine varılmıştır.

31. Başvurucu; Bakanlık görüşüne karşı beyanında, yaptığı paylaşımların görev yerinin değiştirilmesini gerektirecek şekilde çalışma ortamının huzur ve sükûnunu etkilediğinden bahsedilemeyeceğini ileri sürmüştür. Nitekim Facebook hesabını takip edenlerin sayısının azlığı, ayrıca paylaşımların mesai saatleri ve yeri dışında yapılmış olmasınedeniyle böyle bir etkinin oluşmasının mümkün olmadığını belirtmiştir.Başvurucu bunun yanında daha yakın bir yere atanma imkânı varken eski görev yerinden oldukça uzak bir yere atanmasının da kendisi üzerinde cezalandırıcı bir etki oluşturduğunu iddia etmiştir.
B. Değerlendirme 
32. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Bu bağlamda başvurucunun hakkında hukuka aykır olarak naklen atama işlemi uygulandığı iddiasının ifade õzgürlüğü kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

33. Anayasa'nın "Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti" kenar başlıklı 26.maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazi, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar...
Bu hürriyetlerin kullamıması... kamu düzeni ... amaçlarıyla sınırlanabilir...
Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunla düzenlenir."
1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
34. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yõnünden 
a. Müdahalenin Varlığı
35. Başvurucunun sosyal medya hesabı üzerinden yapmış olduğu paylaşımlar nedeniyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda başka bir okula atanmasının ifade özgürlüğüne müdahale niteliği taşıdığı değerlendirilmiştir.

b.Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
36. Yukarıda anılan müdahale, Anayasa'nın 13. maddesinde belirtilen koşullara uygun olmadığı müddetçe Anayasa'nın 26. maddesinin ihlalini teşkil edecektir. Anayasa'nın 13. maddesinin itgili kısmı şöyledir:

"Temel hak ve hürriyetler, …. yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kamunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, .…. demokratik toplum düzeninin . gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz."
37. Bu sebeple müdahalenin Anayasa'nın 13. maddesinde öngõrülen ve somut başvuruya uygun düşen kanunlar tarafindan öngörülme, Anayasa'nın ilgilimaddesinde belirtilen nedenlere dayanma ve demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk koşułlarını sağlayıp sağlamadığının belirłenmesi gerekir.

i. Kanunilik 
38. 657sayılı Kanun'un 76.maddesinin kanunla sınırlama ölçütünü karşıladığısonucuna varılmıştır.

ii. Meşru Amaç
39. Başvurucunun görev yerinin değiştirilmesine ilişkin kararın Anayasa'nın 26.maddesinin ikinci fikrasında yer alan sebeplerden kamu düzeninin korunmasına yönelik önlemlerin bir parçası olduğu ve meşru bir amaç taşıdığı sonucuna varılmıştır.
iiiDemokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk 
(1) Genel İlkeler 
(a)Demokratik Toplumda İfade Özgürlüğünün Önemi 
40. İfade özgürlüğü kişinin haber ve bilgilere, başkalarının fikirlerine serbestçe ulaşabilmesi, düşünce ve kanaatlerinden dolayı kınanmaması, bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, anlatabilmesi, savunabilmesi,başkalarına aktarabilmesi ve yayabilmesi anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi ifade özgürlüğünün demokrasinin işleyişi için yaşamsal önemde olduğunu daha öncepek çok kararında açıklamıştır (Bekir Coşkun [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015, §§ 33-35; Mehmet Ali Aydın [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, §§ 42, 43; Tansel Çölaşan, B. No: 2014/6128,7/7/2015, §§ 35-38).

(b) Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk 
41. İfade özgürlüğüne yönelik bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıłaması ve orantılı olması gerekir (Bekir Coşkun, §§ 53-55; Mehmet Ali Aydın, §§ 70-72; AYM,E.2007/4, K.2007/81, 18/10/2007). Derece mahkemeleri, bireylerin fikirlerini ifade özgürlüğü yoluyla ifade etme hakları ile Anayasa'nın 26. maddesinin ikinci fikrasında belirtilen meşru amaçlar arasında adil bir denge sağlamalıdır (Bekir Coşkun, §§ 44, 47, 48;Hakan Yiğit, B. No: 2015/3378, 5/7/2017, §§58, 61, 66). Derece mahkemeleri söz konusu dengelemeyi yaparken ve ifade özgürlüğüne yapılan müdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılayıp karşılamadığını değerlendirirken belirli bir takdir yetkisine sahiptir (Kemal Kılıçdaroğlu, B. No: 2014/1577, 25/10/2017, § 57).


(c)Kamu Gõrevlisi Statüsü
4. Anayasa Mahkemesi, kamu görevlisi olmanın sağladığı birtakım ayrıcalıklar ve avantajların yanında bazı külfet ve sorumluluklara katlanmayı ve diğer kişilerin tabi olmadığısınırlamalara tabi olmayı da gerektirdiğini belirtmiştir. Kişinin kamu görevine kendi isteği ile girmekle bu statünün gerektirdiği ayrıcalıklardan yararlanmayı ve külfetlere katlanmayı kabul etmiş sayıldığını, kamu hizmetinin kendine has özelliklerinin bu avantaj ve sınırłamalarızorunlu kıldığını ifade etmiştir (İhsan Asutay, B. No: 2012/606, 20/2/2014, § 38).
43. Kamu görevlilerinin statülerinden kaynaklanan ve katlanmak zorunda olduklarıyükümlülüklerden biri de Anayasa'nın129. maddesi ile 657 sayılı Kanun'un 6. maddesinde öngörülen sadakat yükümlülüğüdür. Kamu görevlisinin devlete sadakat yükümlülüğü, kamu hizmetinin etkin birşekilde yürütülmesi ve mesleki disiplinin sağlanması konusunda bir fonksiyon icra etmektedir. Bu yükümlülük, özellikle ifade özgürlüğü ile toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının kullanımı yönünden kamu görevlilerini diğer vatandaşlardan daha kısıtlı bir konuma sokabilir. Diğer yandan bu kışıtlama, kamu görevlilerini temel haklarını kullanmalarını tamamen imkânsızlaştıracak şekilde aşırı bir yükümlülük altında da bırakmamalıdır. Bu noktada temel hakkın kullanımı ile devlete sadakat yükümlülüğü gibi kamu görevlisi statüsünden kaynaklanan gereklilikler arasında adil bir denge kurulmalıdır (Gülistan Atasoy ve diğerleri, B. No: 2017/15845, 21/1/2021, § 68).
44. Kamu görevlilerinin yalnızça çalışma yaşamlarında değilçalışma düzeninin dışındaki õzel yaşam alanlarında da yerine getirdikleri kamu hizmetinin olumsuz etkilendiği durumlarda bazı sınırlamalara tabi oldukları kabul ediłmelidir. Bu kapsamda kamu görevlilerinin statüleri gereği katlanmaları gereken külfetlerden biri de özel yaşamlarında dahi memuriyet disiplinini etkileyen davranışlardan kaçınmaktır. Bu bağlamda kamu görevlilerinin özel hayatlarındaki davranışlarının memuriyetlerini etkilemesi hâlinde fiilleriyle orantılı bir disiplin yaptırımına maruz bırakılabileceklerinin kabulü gerekir. Ancak bunun için kamu görevlisinin filinin memuriyetini etkilediğinin idari ve yargısal makamlarca ilgili ve yeterli bir gerekçeyle ortaya konması gerekir (Gülistan Atasoy ve diğerleri,§ 71).
(d)Kamu Görevlilerinin İfade Özgürlüğü
45. Devletin kamu hizmetinde çalışan memurlarına bir bağhılık görevi getirmesi,õdev ve sorumluluklar yüklemesi memurların statülerigereğimeşrukabul edilebilir bir durumdur. Fakat devlet memurlarının da birer birey olduğu, siyasi görüş sahibi ołma, ülke sorunlarıyła ilgilenme, tercih yapma gibi sosyal yönlere sahip olma haklarının bulunduğu şüpbeden uzaktır (Hasan Güngör, B. No: 2013/6152, 24/2/2016, § 49).
46.Bununla birlikte devlet memurları söz konusu olduğunda görüşlerin dengeli ve siyaseten yansız olarak açıklanıp açıklanmadığı, kişisel tavırlar sergilenip sergilenmediği ve tarafsızlıklarının güvence altında olup olmadığı ifade özgürlüğü incelemesinde değerlendirmeye alınır. Bu bağlamda memurun bulunduğu konum ve görev yaptığı alanla ilgili olarak ödev ve sorumluluk derecesini belirlemede ulusal makamların bir takdir marji vardır (Hasan Güngör,§ 48).

(2)İlkelerin Olaya Uygulanması
47.Somut olayda bir sosyal medya sitesinde yaptığı paylaşiımlar nedeniyledisiplin soruşturması geçiren başvurucu hakkında uygulanan naklen atama işleminin demokratik 

toplum düzeninin gereklerine uygun olup olmadığı değerlendirilmelidir. Bu değerlendirme için ise öncelikle memurların naklen atanmasına dair işlemin niteliği tartışılmahıdır.
(a) Kamu Görevlilerinin Naklen Atanması
48. 657 sayılı Kanun'un 76. maddesinde devlet memurlarının kazanıłmış hak aylık ve dereceleriyle başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atanabileceği öngörülmüştür.Dolayısıyla kamu görevlilerinin naklen atanması konusunda idareye oldukça geniş bir takdir yetkisi tanınmıştır. Nitekim idarenin kamu hizmetlerinin etkin işlemesini sağlamak için hangi gerekliliklere ibtiyaç bulunduğunu tespit edebilmek yönünden en iyi konumda bulunduğu açıktır. İdare, bu takdir yetkisi doğrultusunda çıkardığı bir yönetmelik ile haklarında disiplin soruşturması yürütülenöğretmenlerin hizmetin gereği olarak yerlerinin değiştirilebileceğini öngörmüştür (bkz.§ 20). Bu bağlamda somut olayda çözülmesi gereken mesele, hakkında disiplin soruşturması yürütülmesine sebep olan eylemi sonucu oluşan durum dikkate alındığında başvurucunun idarenin bu konudaki geniş takdir yetkisine rağmen hizmet gereği naklen atanmasının demokratik bir toplum düzeninde gerekli olup olmadığıdır.
49. Kamu görevlileri hakkında õngörülen disiplin cezalarının amacı, kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla devlet memurluğu statüsünden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeyen ya da bunlara aykını davrananlar üzerinde caydırıcı bir etkiyaratıłarak aynı davranışlarda bulunmalarının Önüne geçilmesidir. Yani disiplin cezalarında kamu gõrevlisinin statüsüne uygun ołmayan davranışlarda bulunmaktan kaçınması sağlanmaya çalışılır. Anayasa Mahkemesi kamu gõrevlilerinin özel hayatlarındaki davranışlarının dahi memuriyetlerini etkilemesi hâlinde filleriyle orantılı bir disiplin cezasına maruz bırakılabileceklerini kabul etmiştir (Yasin Agin ve diğerleri [GK], B. No: 2017/32534,21/1/2021, § 63).

50.Oysa haklarında disiplin soruşturması yürütülenöğretmenlerin hizmet gereği naklen atanması şeklindeki somut müdahale yönünden böyle bir gereklilik aranmamıştır.Başka bir deyişle hakkında disiplin soruşturması yürütülen kamu görevlisinin naklen atama işlemine tabi tutulabilmesi için yükümlülüklerine aykın davrandığıtespit edilerek disiplin cezasıyla cezalandırılması gibi bir şart Öngõrülmemiştir. Başvuru konusu naklen atama işlemi için öngörülen ve idarenin takdir yetkisini sınırlandıran tek şart, işlemin hizmet gerekleri doğrultusunda yapılmasıdır. İdarenin bu konudaki geniş takdir yetkisinin sebebi ise esasen naklen atama işleminin kamu gõrevlileri üzerinde caydırıcı etki yaratacak bir yaptırım olarak değil kamu hizmetlerinin etkinşekilde işlemesini sağlamak amacıyla başvurulabilecek bir araç olarak Öngörülmüş olmasıdır (karşılaştırma için bkz. Mahi/Belçika, §§ 34, 36, 37). Yani kamu görevlisinin bu statüsü kapsamında kusurlu bir davranışı bulunmasa dahi kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla yeri değiştirilebilir (bu yöndeki Danıştay kararı için bkz. § 21).

51. Nitekim Anayasa veya kanunlarda kamu görevlilerine coğrafi teminat verilmemiştir. Bu nedenle kamu görevlilerinin şu veya bu nedenle başka bir yere atanmaları-söz konusu atama nedeniyle kimi zorluklar yaşasalar ve yaşamları üzerinde ciddi etkiler bırakılsa bile- otomatik olarak bir cezalandırma olarak görülemez veya otomatik olarak Anayasa'da koruma altına alınan haklarının ihlaline neden olmaz.

52.Bununla birlikte idareye disiplin soruşturması geçiren memurların hizmet gereği naklen atanmaları konusunda geniş bir takdir yetkisi verilmesi, bu yetkinin keyfî olarak kullanılabileceğianlamına da gelmemektedir. Ídare, disiplin soruşturması geçiren kamu 

görevlisinin naklen atanması konusunda kamu görevlisinin bir kusuru bulunup bulunmadığından bağımsız olarak kamu hizmetinin etkin bir biçimde devam etmesi amacıyla bu araca başvurulduğunu ilgili ve yeterli gerekçelerle somut olarak ortaya koymałıdır (bu yöndeki Danıştay kararı için bkz.§ 22). Aksi hâlde başvurucunun disiplin soruşturmasıgeçirmesine sebep olan eylemleriyle bağlantılı olarak anayasal haklarının ihlal edilmesine sebep olunabilir.

53. Idarenin bu konudaki takdir yetkisini keyfı kullanmasi, somut olayın koşullarında naklen atama işleminin anayasal haklarını kullanan kamugörevlileri yönünden cezai yaptırımlarla aynı etkiyi doğurmasına ve ilgili anayasal haklarının ihlal edilmesine de sebep olabilir (atama işleminde takdir yetkisinin keyfi kullanımına ilişkin bir Danıştay kararıiçin bkz.§ 23). Özellikle ülkemizdeki mevcut coğrafi çeşitlilikten veya kendilerinden kaynaklanan nedenlerle kamu görevlilerinin naklen başka yerlere atanmaları onlar üzerinde baskı kurulmasına ve bu kapsamda bir sonuç olarak da anayasal haklarının ihlal edilmesine yol açabilir. Öte yandan haklarında uygulanan naklen atama işleminin bu kapsamda anayasal haklarını ihlal ettiğini ileri süren kamu görevlilerinin bu iddialarını somut bilgi, belge ve açıklamalarla ortaya koymaları gerekir.

(b) Somut Olay 
54. Somut olayda başvurucu öğretmen olduğundan paylaşımların memuriyete etkilerinin öğretmenlik mesleğinin niteliklerigözönüne alınarak irdelenmesi gerekmektedir.Başvurucu görevi gereği eğitim ve õğretime ilişkin kamu hizmetinden sorumludur. Bu anlamda başvurucunun hizmetin yöneldiği kesim olan çocuklar üzerinde gerek eğitim-öğretim hayatlarında objektif ve bilimsel bir sürece tabi olabilmeleri gerekse geleceklerinin şekillendirilmesi ve sağlıklı bir kişilik edinmeleri noktasında önemli bir rolünün olduğu kuşkusuzdur. Diğer taraftan ülkemizdeöğretmenlikmesleğidiğer kamu görevlerinden ayrışarak toplum nezdinde farkhı bir şekilde konumlandırıłmıştır. Bu bağlamda õğretmen yalnızca okul içinde çalışan bir kamu görevlisi olmanın ötesinde eylem ve söylemleri ile öğrenciler için emsal de teşkil etmektedir. Bu nedenle õğretmenler tarafindan toplumsal meselelere ilişkin olarak yapılan ifade açıklamalarının herhangi bir vatandaş veya kamu görevlisine kıyasla toplumda daha fazla karşılığıbulunduğu kabul edilmelidir. Bu anlamda öğretmenlikmesleğinin etki alanı değerlendirildiğinde öğrencilere uygunsuz fikirlerin aşılanması tehlikesibaşta olmak üzere beraberinde birtakım riskleri barındırdığısõylenebilir.

55. Başvurucunun naklen atanmasına sebep olan paylaşımlarından birinde,öldürülen bir terör örgütü üyesi açıkça yüceltilmiş ve başvurucunun görev yaptığı Pazarcık ilçesi sõz konusu teröriste sahip çıkmaya davet edilmiştir. Başvurucu her ne kadar başka bir hesabın oluşturduğu içeriği yorumsuz olarak paylaştığını ileri sürmüşse de gerek paylaşımın şekli gerekse başvurucunun iptal davası süreci ve bireysel başvuru formundaki beyanlarından paylaşımın içeriğine katılmadığı ya da başka bir amaçla söz konusu ifadeleri paylaştığı gibi bir sonuca ulaşmak mümkün gõrünmemektedir.

56. Disiplin soruşturması süreci ve Özellikle başvuruya konu paylaşımların Ankara'nın Sincan ilçesinde ikamet eden bir vatandaş tarafindan şikâyet edildiği gözetildiğinde ise sõz konusu paylaşımların başvurucunun görev yaptığı okul ve çevresinde alenileştiğinin açık olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla Pazarcık gibi dar çevreye sahip bir ilçede görev yapan başvurucunun bahsedilen paylaşımının hem görev yaptığı okulda hem de çevresinde huzursuzlukyaratabileceğikonusundaşüphe bulunmadığıdeğerlendirilmiştir.

Nitekim açıkça terörü yücelten ve meşrulaştıran sőz konusu paylaşım -örneğin başvurucunun görev yaptığı ortaokulda okuyan öğrenci velilerinin okul yönetimine tepki göstermesi ya da başvurucunun mesai arkadaşlarıyla veya idareyle arasında gerginlik oluşması gibi sebeplerleçalışma ortamının huzurunun ve böylece kamu hizmetinin etkinliğinin düşmesine yol açabilecek niteliktedir.

57. Başvurucunun diğer paylaşımlarının birçoğu terör ve şiddet temelli bir hareket olan hendek olaylarına (Ayşe Çelik, B. No: 2017/36722, 9/5/2019, §§10-13) ilişkin olup anılan olaylarıngerçekleştiği tarihlerde yapılmıştır. Başvurucunun paylaşımłarında hendek olaylarının yaşandığı yerlerden biri olan Cizre ilçesinde yapılan terör operasyonları için genel olarak "devletin sivil halk katlettiğine" yönelik değerlendirmelerde bułunulduğu görülmektedir. Bu bağlamda bir kamu görevlisi olan başvurucunun devletin terörle mücadele politikalarını eleştirirken daha dikkatli olması ve titiz davranması kendisinden beklenir.Başvurucunun söz konusu operasyonlarla ilgili tartişmalı ifadeler içeren bazı medya organlarının haberlerini veya siyasetçilerin açıklamalarını olduğu gibi paylaştığıgörülmektedir. Bu durumda somut olayda paylaşımların asıl sahiplerinin aksine devlete sadakat ve tarafsızlık yükümlülükleri altında bulunan başvurucunun söz konusu paylaşımlar nedeniyle disiplin soruşturması geçirmiş olmasının görev yaptığı okul ve çevresinde huzursuzluğa neden olabilecek ve çalışma ilişkilerini olumsuz etkileyebilecek nitelikte olduğunu kabul etmek gerekir.

58. Derece mahkemelerinin aynı paylaşımlar nedeniyle hakkında açılan kamu davasındabaşvurucunun beraatinehükmedilmişolmasını değerlendirmeyealmamalarının naklen atama işleminde idarenin takdir yetkisinin yalnızca hizmetin gerekleri hususuyla sıırlandırıldığı ve bu doğrułtuda bir kusurun varlığının şart koşulmadığı gözetildiğinde keyfīya da hukuka aykırı olmadığı da açıktır (bkz. § 50). Son olarak başvurucu, eski görev yerinden oldukça uzak bir yere atanmasının kendisi üzerinde cezalandırıcı bir etkiye sebep olduğunu iddia etmişse de bu konuda değerlendirme yapılmasını gerektirecek başka hiçbir bilgi vermemiş ya da somut hiçbir açıklamada bulunmamıştır.

59. Başvurucunun iptal talebini inceleyen derece mahkemeleri, başvurucunun kendi yönetimi altında bulunan sosyal paylaşım sitesi üzerinden yaptığı paylaşımların aleni nitelikte olması ile görev yapılan okulun bulunduğu yerin dar bir çevrede bulunması hususlarınıbirlikte değerlendirmiştir.Sonuç olarak derece mahkemeleri başvurucunun aynı yerde görevini sürdürmesininçevrede huzursuzluk yaratabileceğine, kurumun huzur ve güvenini bozacağına, bu kapsamda hizmetin yürütülmesini olumsuz etkileyeceğine karar vermiştir.Bir öğretmen olarak başvurucununyorumlarının öğrencileriüzerindeki potansiyel etkisi,ayrıca başvurucunun paylaşımlarının iddia ettiğinin aksine kendisinin dar sosyal çevresi ile sınırlı özel iletişime dayanmadığı, herkesin erişimine açık şekilde yapılan değerlendirmeler olduğu hususları da dikkate alındığında derece mahkemesinin kamu hizmetinin olumsuz etkilenebileceğine dair değerlendirmesinin keyfî ya da hukuka aykırı olmadığı, bu doğrultuda başvurucunungörev yerinin değiştirilmesinin demokratik bir toplum düzeninde zorunlu bir ihtiyacı karşıladığı kanaatine varılmıştır. Bu bağlamda derece mahkemelerinin ilgili ve yeterli bir gerekçeyle karar verdikleri ve başvurucunun ifade özgürlüğü ile kamu düzeni meşru amacı arasında adil bir denge kurulduğu sonucuna ulaşılmıştır.

60. Açıklanan gerekçelerle somut olayda Anayasa'nın 26.maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edilmediğine karar verilmesi gerekir.

61.Başvurucunun adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin diğer iddialarının bireysel başvuru formunda değerlendirme yapılmasını gerektirecek bir açıklamada bulunulmaması ve bilgi verilmemesi nedeniyle incelenmesine gerek görülmemiştir.
VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. İfade Özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 26. maddesinin birinci fikrasında güvence altına alınan ifade özgürlüğünün İHLAL EDİLMEDİĞİNE.

C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA,
D. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 7/10/2021tarihinde OYBİRLİĞİYLEkarar verildi.