Doğal Gaz Piyasası Dağıtım Lisanslarına İlişkin Tedbirler Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2023-08-19

19 Ağustos 2023 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 32284
YÖNETMELİK
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
DOĞAL GAZ PİYASASI DAĞITIM LİSANSLARINA İLİŞKİN
TEDBİRLER YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; doğal gazın kaliteli,
sürekli, ucuz, rekabete dayalı esaslar çerçevesinde çevreye zarar
vermeyecek şekilde tüketicilerin kullanımına sunulmasına engel teşkil
edebilecek durumların önceden tespit edilerek doğal gaz dağıtım hizmetinin
aksamaması ve tüketicilerin korunması için alınacak tedbirleri belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; doğal gaz tüketicilerinin
korunması için alınacak tedbirlere, dağıtım lisansının iptaline, şebekenin
satışına, yeni lisans sahibinin belirlenmesi için yapılacak ihaleye ve
şebekenin devrine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 18/4/2001
tarihli ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununun 1 inci ve 9 uncu
maddeleri ile 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme
Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 5/A maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Başkan: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu
Başkanını,
b) Başkan Yardımcısı: Doğal Gaz Piyasası Dairesi
Başkanlığının bağlı olduğu Başkan Yardımcısını,
c) Dağıtım: Doğal gazın müşterilere teslim edilmek
üzere mahalli gaz boru hattı şebekesi ile naklini ve perakende satışını,
ç) Dağıtım hattı: Alçak basınçlı ve/veya orta
basınçlı dağıtım hattını,
d) Dağıtım lisansı: Tüzel kişilere şehir içi doğal
gaz dağıtım faaliyetinde bulunabilmeleri için Kanun uyarınca Kurul
tarafından verilen izin belgesini,
e) Dağıtım şebekesi: Bir dağıtım şirketinin
belirlenmiş bölgesinde, işlettiği doğal gaz dağıtım tesislerini ve boru
hatlarını,
f) Dağıtım şirketi: Belirlenen bir şehirde doğal
gazın dağıtımı ve mahalli gaz boru hattı şebekesi ile nakli faaliyetlerini
yapmaya yetkili kılınan tüzel kişiyi,
g) Daire Başkanlığı: Doğal Gaz Piyasası Dairesi
Başkanlığını,
ğ) Daire Başkanı: Doğal Gaz Piyasası Dairesi
Başkanını,
h) Denetim Yönetmeliği: 28/1/2003
tarihli ve 25007 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğal Gaz Piyasasında
Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek
Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliği,
ı) İhale: Lisans iptali nedeniyle Kurum tarafından
gerçekleştirilecek doğal gaz dağıtım şebekesi satış ihalesini,
i) İlgili mevzuat: Doğal gaz piyasasına ilişkin
Kanun, yönetmelik, tebliğ, genelge ve Kurul Kararı ile ilgili tüzel kişinin
sahip olduğu lisans ve eklerini,
j) İlk Durum Raporu: Lisans iptaline muhatap
dağıtım şirketi, yürütülmekte olan dağıtım faaliyeti ve dağıtım
bölgesindeki tüketicilere ait genel bilgi ve değerlendirmeleri içeren
raporu,
k) Kanun: 18/4/2001
tarihli ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununu,
l) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
m) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
n) Kurum temsilcisi: Dağıtım şirketinin günlük
rutin faaliyetlerini gözlemlemek ve verilecek diğer görevleri yerine
getirmek üzere dağıtım şirketi nezdinde geçici görevlendirilen Kurum
personelini,
o) Şehir: Dağıtım şirketinin lisansında belirtilen
şehirlerin belediye ve mücavir alan sınırlarını,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte geçen diğer ifade ve
kısaltmalar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
Tüketicilerin Korunması ve Hizmetin Aksamaması İçin
Tedbir Alınmasını
Zorunlu Kılabilecek Haller ve Alınacak Tedbirler
Tüketicilerin
korunması ve hizmetin aksamaması için tedbir alınmasını zorunlu kılabilecek
haller
MADDE 5- (1) Tüketicilerin korunması ve hizmetin aksamaması
için tedbir alınmasını zorunlu kılabilecek haller şunlardır:
a) Dağıtım şirketinin mali durumunun dağıtım
faaliyeti kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getiremeyecek kadar
kötüleşmesi.
b) Dağıtım şirketinin ilgili mevzuat ihlallerinin,
dağıtım faaliyetinin gerektirdiği hizmetleri kabul edilemeyecek düzeyde
aksatması.
c) Dağıtım şirketinin ilgili mevzuata aykırılıkları
itiyat edinmesi.
ç) Dağıtım şirketinin faaliyetlerini yerine
getiremeyecek düzeyde yönetilemez hale gelmesi.
d) Dağıtım faaliyetinin niteliğinin ya da
kalitesinin kabul edilemeyecek düzeyde düşmesi.
(2) Birinci fıkrada sayılan hallerden en az birinin
gerçekleşmesi durumunda, hizmetin aksamaması ve tüketicilerin korunması
için Kurul tarafından dağıtım şirketi hakkında tedbirler alınmasına karar
verilebilir.
Dağıtım
şirketi hakkında tedbir alınmasının zorunlu hale geldiğinin tespiti
MADDE 6- (1) Başkan resen ya da Kuruma ulaşan bilgi ve
belgeler çerçevesinde Daire Başkanının talebi üzerine, 5 inci maddenin
birinci fıkrasında belirtilen hususların gerçekleşip gerçekleşmediğinin
veya gerçekleşebileceğinin araştırılması için inceleme yapılmak üzere,
ilgili kurum personelinden müteşekkil bir inceleme komisyonunu
görevlendirir. İhtiyaç duyulması halinde diğer kamu kurum ve
kuruluşlarından, yapılacak incelemede görevlendirilmek üzere personel talep
edilebilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında görevlendirilen
inceleme komisyonu, görevlendirildiği tarihten itibaren en geç on beş gün
içinde elde ettiği bilgileri, delilleri, ilgililerin açıklamalarını ve konu
hakkındaki kendi görüşlerini içeren inceleme raporunu Daire Başkanlığına
iletir. Gerek görülmesi halinde bu süre, Başkan tarafından on beş gün
uzatılabilir.
(3) İnceleme raporu ve konuya ilişkin varsa diğer
bilgi ve belgeler dikkate alınarak yapılacak değerlendirme sonucunda, konu
karara bağlanmak üzere Kurula sunulur. Kurul tarafından 5 inci maddenin birinci
fıkrasında belirtilen hususların varlığının tespit edilmesi halinde, bu
hususların düzeltilmesi veya ortadan kaldırılması konusunda dağıtım
şirketine süre verilir. Kurul tarafından 5 inci maddenin birinci fıkrasında
belirtilen hususların bulunmadığının anlaşılması halinde süreç Kurul
tarafından sonlandırılır.
(4) Kurul tarafından verilen süre içerisinde 5 inci
maddenin birinci fıkrasında belirtilen hususların düzeltilmesi veya ortadan
kaldırılması halinde süreç Kurul tarafından sonlandırılır. Verilen süre
içerisinde belirtilen hususların düzeltilmemesi veya ortadan kaldırılmaması
halinde Kurul tarafından dağıtım şirketi hakkında gerekli tedbirlerin
alınmasına karar verilir.
(5) Kurul tarafından dağıtım şirketi hakkında
tedbir alınmasına karar verilmesi halinde, ayrıca dağıtım lisansının
iptalinin zorunlu hale gelip gelmediğinin tespiti amacıyla soruşturma
açılmasına da karar verilir. Kurul tarafından açılan soruşturma Denetim
Yönetmeliği hükümleri kapsamında yürütülür ve ivedilikle sonuçlandırılır.
Alınacak
tedbirler
MADDE 7- (1) Dağıtım
şirketi hakkında tedbir alınmasına ilişkin Kurul kararında belirtilmesi
kaydıyla ilgili mevzuat hükümleri kapsamında; dağıtım lisansı sahibi tüzel
kişinin yönetim kurulu veya tüzel kişiyi idare edenlerin, lisans sahibinin
anonim şirket olmaması halinde ise ortaklar genel kurulu ve/veya tüzel
kişiliği idare edenlerin bir kısmının veya tamamının geçici olarak
değiştirilmesi suretiyle Kurul tarafından yerlerine yeni atama yapılabilir.
(2) Kurul tarafından yapılan yeni atamaları, görev
değişikliklerini, görevin kapsamını ve gerekli görülen diğer hususları
içeren Kurul kararı dağıtım şirketine ve ilgililere tebliğ edilir.
(3) Kurul tarafından alınan tedbirlerin yürütülmesi
ve koordinasyonunu sağlamak üzere Başkan tarafından ihtiyaç görülmesi
halinde Başkan Yardımcısı başkanlığında bir yürütme komisyonu kurulabilir.
(4) Başkan tarafından gerekli görülmesi halinde,
dağıtım şirketinin günlük rutin faaliyetlerini gözlemlemek ve verilecek
diğer görevleri yerine getirmek üzere, dağıtım şirketi nezdinde uygun
görülecek sayıda Kurum temsilcisi görevlendirilebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Lisans İptali ve Şebeke Satış İhalesi
Lisansın
iptali ve şebeke satış ihalesi
MADDE 8- (1) 5 inci, 6 ncı ve 7 nci maddeler çerçevesinde Kanunun 9 uncu maddesinin
dördüncü fıkrası gereğince Denetim Yönetmeliği kapsamında yürütülen
soruşturma sonucunda lisans iptalinin zorunlu hale geldiğinin tespiti
halinde, dağıtım lisansı Kurul kararında belirtilen süre sonunda iptal
edilir.
(2) Kanunun 9 uncu maddesinin
birinci fıkrasının (g) bendinde yer alan durumun gerçekleşmesi halinde yapılan
lisans iptalleri ile Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen
idari para cezası düzeyine ulaşılması ve bu durumun Kurul tarafından dağıtım
lisansının iptalini gerektirdiği kanaatine ulaşılması halinde yapılan
lisans iptalleri için de iptal kararının alınmasından sonra bu Yönetmelik
hükümleri uygulanır.
(3) Kurul tarafından lisans iptaline karar
verilmesi halinde, alınan Kurul kararında yüz yirmi gün içerisinde şebeke
satış ihalesine çıkılması ve diğer işlemlerin yerine getirilmesi konusunda
bir ihale komisyonu kurulur. Aynı Kurul kararında, şebeke satışının
gerçekleştirilerek yeni lisans sahibinin belirlenmesine kadar hizmetin
aksamaması ve tüketicilerin korunması için alınacak tedbirlere de yer
verilir. Eski lisans sahibinin yükümlülükleri ve sorumlulukları yeni
lisansın verilme tarihine kadar devam eder.
Lisans
iptaline karar verilmesi sonrasında yapılacak işlemlerin sırası ve uyulacak
süreler
MADDE 9- (1) Başkan tarafından görevlendirilen Kurum
temsilci ve/veya temsilcileri görevlendirmeye ilişkin bildirimin
yapılmasından itibaren iki gün içerisinde şebekesi ihaleye çıkarılacak olan
dağıtım bölgesine intikal eder ve en geç iki hafta içinde İlk Durum Raporunu
Daire Başkanlığına sunar. İki haftalık süre içerisinde İlk Durum Raporunun
tamamlanamaması halinde raporun hazırlanmış kısmının sunulması kaydıyla
ilave iki haftalık süre verilmesi talep edilebilir.
(2) İlk Durum Raporunda asgari olarak; mevcut şebeke
büyüklükleri ile varsa teknik eksiklikler doğal gaz arzında
yaşanan/yaşanabilecek sıkıntılar, tüketicilere ilişkin genel bilgi ve
değerlendirmeler, toplanan güvence bedelleri, dağıtım şirketinin taraf
olduğu davalar, şirket çalışanlarının durumları hakkında genel bilgiler ve
dağıtım faaliyetinin yerine getirilmesinde yaşanan/yaşanabilecek sorunlar
yer alır.
(3) İlk Durum Raporunun sunulmasını müteakip 30 gün
içinde, ihale komisyonu tarafından şebeke satışına ilişkin hazırlanan ihale
dokümanları Kurul onayına sunulur. Kurul onayını müteakip ihale Resmî
Gazete’de ilan edilir.
Gerçek
veya tüzel kişilerden hizmet alınması
MADDE 10- (1) Dağıtım Şirketi; bu Yönetmelik kapsamındaki
tüm süreçlerin yürütülmesi ve dağıtım faaliyetinin tam ve eksiksiz olarak
gerçekleştirilmesi amacıyla Başkan Oluru ile gerçek veya tüzel kişilerden
hizmet alabilir. Hizmet alınacak gerçek veya tüzel kişinin özelliklerine ve
hizmet alım koşullarına ilişkin hususlara Başkanlık Olurunda yer verilir.
(2) Hizmet alımına karar verilmesi durumunda hizmet
bedeli eski lisans sahibi şirketçe defaten ödenebileceği gibi ihale sonrası
ortaya çıkan şebeke bedelinden mahsup edilmek suretiyle de karşılanabilir.
Hizmet alınacak konuların özelliklerine göre bu hizmetler ayrı ayrı gerçek veya tüzel kişilerden alınabilir.
(3) Dağıtım faaliyetinin tam ve eksiksiz olarak
gerçekleştirilmesi amacıyla hizmet alınması halinde, bu hizmetin kapsamı
mevcut şebekenin işletilmesi ve gaz arzının kesintisiz olarak devam
ettirilmesi ile sınırlı olur. Hizmet alımı süresince dağıtım şirketi adına
servis ve bağlantı hatları hariç herhangi bir şebeke yatırımı
gerçekleştirilmez. Kurulun uygun bulması halinde şebekeye yatırım
yapılmasına izin verilebilir.
(4) Hizmet alınan gerçek ve tüzel kişiler bu
faaliyetleri sırasında Kuruma karşı sorumlu olup kendi kusurlarından
kaynaklanan zarar ve ziyanları tazminle yükümlüdür.
Eski
lisans sahibinin görev ve sorumlulukları
MADDE 11- (1) Lisansı iptal edilen dağıtım şirketinin,
şebekenin satışı sürecinde ihale katılımcılarına şebekenin değerini
etkileyebilecek tüm bilgileri eksiksiz olarak vermesi ve buna ilişkin
kayıtlarını incelemeye açması zorunludur.
(2) Şebekeyi almaya hak kazanan
yeni şirketin yürüteceği dağıtım faaliyeti sırasında ihtiyaç duyabileceği
eski döneme ait her türlü bilgi, belge ve kayıtlar istenen ortamda eksiksiz
olarak verilmedikçe ve eski lisans sahibi tarafından alınmış teminat
mektuplarının iadesi ve benzeri devir kapsamındaki gerekli tüm işlemler
tamamlanmadıkça şebeke bedeli eski lisans sahibine ödenmez.
(3) Şebekenin devri kapsamında; bu Yönetmelik
hükümleri, ilgili mevzuat hükümleri ve diğer mevzuat hükümlerine göre tüm
yükümlülükler yerine getirilir.
(4) Bu maddenin uygulanmasında ortaya çıkabilecek
ihtilaflar Kurul tarafından çözümlenir. Kurulun bu konudaki kararı
tarafları bağlar.
İhaleye
katılım
MADDE 12- (1) İhale katılımcıları ihale öncesi ve sonrası
yaptıkları incelemelerde edinmiş oldukları şebekesi satışa çıkarılmış olan
dağıtım şirketine ait ticari sır niteliğindeki bilgileri üçüncü kişilerle
paylaşamaz.
(2) Eski lisans sahibi tüzel kişi ile bu tüzel
kişide doğrudan veya dolaylı pay sahibi gerçek kişilerin pay sahibi olduğu
tüzel kişiler şebeke satış ihalesine katılamaz ve yeni lisans sahibi tüzel
kişide sonradan pay sahibi olamaz.
(3) 3/11/2002 tarihli ve
24925 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve
Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği, bu Yönetmelik kapsamındaki ihaleler ve
lisanslama süreçleri için kıyasen uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İhale Dokümanının Hazırlanması ve Devir Sözleşmesi
İhale
ilanında yer alacak asgari hususlar
MADDE 13- (1) İhale ilanında asgari olarak;
a) Şebekesi ihale yoluyla satılacak olan dağıtım
bölgesine ilişkin bilgiler,
b) Satışa konu şebekenin unsurlarına ilişkin
bilgiler,
c) Şirketin tarife hesaplamalarına esas
parametreler ve uygulanacak tarifelere ilişkin bilgiler,
ç) Eski lisans sahibi dağıtım şirketince tahsil
edilmiş olan güvence bedelinin güncellenmiş tutarı,
d) Lisans alma koşulları ve ihaleye katılamayacak
olanlar,
e) İhale yöntemi ve sürecine ilişkin bilgiler,
f) Şebeke ve dağıtım şirketi kayıtlarında yapılabilecek
inceleme ve süreleri,
g) Alınacak teminata ilişkin bilgiler,
ğ) Yeni lisans bedelinin ödenmesine ilişkin
bilgiler,
yer alır.
Devir
sözleşmesi ve devir
MADDE 14- (1) İhaleye konu şebekenin devir koşullarının
belirlendiği devir sözleşmesi ihale komisyonu tarafından hazırlanır.
(2) Devir sözleşmesinde, devredilecek sözleşmelere,
haklara, borçlara ve yükümlülüklere yer verilir. Eski lisans sahibinin
tüketicilerden nakit olarak tahsil edip iade etmediği ilgili mevzuat
kapsamında güncellenmiş toplam güvence bedeli tutarı yeni lisans sahibi
tüzel kişinin yükümlülüğündedir.
(3) Devir sözleşmesi hükümleri konusunda ihtilaf
çıkması durumunda ihtilaf konularının tümü Kurul tarafından karara
bağlanır.
Şebeke
satış bedelinin aktarılması ve şebekenin yeni sahibine lisans verilmesi
MADDE 15-
(1) Şebeke satış ihalesini kazanan
tüzel kişi tarafından teklif edilen bedelin Kurum hesabına yatırılmasından
sonra, bu tutardan varsa sadece hizmet alınan gerçek ve tüzel kişilere olan
borçlar ödenir, bakiye tutar yeni lisans verildikten sonra eski lisans
sahibine aktarılır.
(2) Eski lisans sahibinin Kurum kayıtlarındaki
kesin teminatı, teminata konu yükümlülükler yerine getirilmemişse irat
kaydedilir.
(3) Şebekeyi satın alan tüzel kişiye ilgili mevzuat
hükümleri çerçevesinde yeni lisans verilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 16- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 17- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.