Uyuşmazlık Mahkemesine Ait Kararlar
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ KARARLARI | 2019-09-13

UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ KARARLARI 
I-2247 SAYILI KANUN'UN 27. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (BAŞVURU RED) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
1-ESAS NO : 2019/235KARAR NO : 2019/412KARAR TR : 08.07.2019
ÖZET : 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesinde öngörülen koşullarıtaşımayan BAŞVURUNUN, aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca REDDİgerektiği hk.

KARAR 
Davaci/Davacılar 

(Adli Yargı Yerinde) : Z.B.

İdari Yargı Yerinde:
Davacılar : 1-M.T.2-V.T.3-K.T.4-I.T.5-$.Ç.6-H.E.7- E.T 
8-T.T.9-Z.T.10-H.T. 11-N.T. 12-L.T. 13-L.T.
Vekili : Av. E.E.

Davalılar : 1- T.C. Ulaştırma Denizcilik Ve Haberleşme 
Bakanlığı

Vekili : Av. Ç.T.

: 2- Devlet Hava Meydanları İşletmesi Gn.Md.
Vekili : Av. V.K.


OLAY : 1-a) Davacı Z.B.'in vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin malik olduğu Van ili, Merkez ilçesi, Eminpaşa Mahallesi, 133 pafta, 1959 Ada, 5 Parsel sayılı taşınmaza; Van Ferit Melen Havalimanını genişletme projesi kapsamında kamulaştırmasız olarak el konulduğunu;arsanın içerisindeki tüm ağaçların davalı idarelerce kesildiğini, müvekkiline bu arsa üzerinde hiçbir işlem yapamaması uyarısıyapıldığıni; kamulaştırma kararı alınan arsaya fiili olarak el atıldığını, el atmanın sürekli olduğunu; arsanın iyi bir konumda ve kıymetli olduğunu;yasalarla güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğini,müvekkilinin taşınması üzerinde özgürce tasarruf etme hakkının elinden alındığını ifade ederek; munzam zarar, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak 

kaydıyla, kesilen agaçlarin bedeli için 500 TL; kamulaştırmasız el atma sebebi ile tazminatı için 500 TL; ecri misil davası için 500L, olmak üzere toplamda şimdilik 1.500, -TL. nin en yüksek faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır...e.,.wb 
1-b) VAN 4.ASLIYE HUKUK MAHKEMESİ: 13.11.2018 gün ve E:2018/306, K:2018/645 sayı ile, “(...)Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.
Anayasa Mahkemesinin 25.09.2013 gün 2013/93 Esas, 2013/101Karar sayılı ilamında da: “Kamulaştırmasız el atmadan söz edilebilmesi için taşınmaz zilyetliğinin idareye geçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerektiği; imar kısıtlamalarında taşınmazın zilyetliğinin malikte kalmaya devam etmekte olup, yalnızca malikin tasarruf yetkisinin, ilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruz kaldığı,bu nedenle imar kisıtlamalarından kaynaklanan tazminat davalarının idari yargıda açılabileceği” kabul edilmiştir.

Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesiyle, ağaçlarının idare tarafından kesildiğini, el atıldığım belirtmiştir.

Davalı taraf ise, ağaçların kesilmesinin Sivil Havacılık Kanunu çerçevesince yapıldığını, taşınmaza el atılmadığını, yargı yolu nedeniyle davanın reddini dilemiştir.

Mahkememizce dava konusunun havalimanına olan krokideki konumu, davalının ve davacının beyanı dikkate alındığında taşınmaz zilyetliğinin idareye geçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş koşulunu taşımadığı, davacının taşınmazında olan sınırlandırmaların tam yargı davasına konu olabileceğinden yargı yolu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Aynı nitelikte olayla ilgili Yargitay 5. Hukuk Dairesi'nin 2013/10491 Esas ve 2013/16693 Karar sayılı ilamı ile verilen yargı yolu reddine ilişkin karar onanmıştır.

HÜKÜM:
1 -Davacının davasının yargı yolu nedeniyle REDDİNE..." karar vermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.
2-a) Bu kez, davacılar 1- M.T., 2-V.T., 3-K.T., 4- I.T., 5- $.Ç., 6H.E., 7- E.T., 8-T.T., 9-Z.T., 10-H.T., 11-N.T., 12-L.T. ve 13-L.T.'ün vekili dilekçesinde özetle; daha önce Van 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/306 Esas, 2018/645 Karar sayılı dava dosyasında, yasal süresi içerisinde iş bu tazminat konusu husus için dava açtıklarımı, Asliye Hukuk Mahkemesince yukarıda esas ve karar numarası yazılı ilam ile görevsizlik kararı verildiğini, kararın kesinleştiğini ve süresinde iş bu davayı açma zarureti doğduğunu belirttikten sonra; müvekkillerinin malik olduğu Van ili,Merkez ilçesi, Eminpaşa Mahallesi, Şamranaltı mevkii, 137 pafta, 110 Ada,25 Parsel sayılı taşınmaza; Van Ferit Melen Havalimanını genişletme 

plojesi kapsaminda kamulaştirmasiz olarak el konulduğunu; arsanin içerisindeki tüm ağaçların davalı idarelerce kesildiğini, müvekkiline bu arsa üzerinde hiçbir işlem yapamaması uyarısı yapıldığını; kamulaştırma kararıalınan arsaya fiili olarak el atıldığıni, el atmanın sürekli olduğunu; arsanın iyi bir konumda ve kıymetli olduğunu; yasalarla güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, müvekkilinin taşınması üzerinde özgürce tasarruf etme hakkının elinden alındığını ifade ederek; munzam zarar,fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, kesilen ağaçların bedeli için 1.000 TL;kamulaştırmasız el atma sebebi ile tazminatı için 5.000 TL; ecri misil davası için 500TL,olmak üzere toplamda şimdilik 6.500, -TL. nin en yüksek faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle idari yargı yerinde dava açmiştir.
2-b) VAN 1.ÍDARE MAHKEMESİ: 12.3.2019 gün ve E:2019/165sayı ile, “(….) İdarenin, hiçbir hukuki temeli bulunmayan bazıeylemlerinden doğan zararların tazmininin idari yargıda değil, adli yargıda görülmesi gerektiği doktrin ve yargısal içtihatlarda kabul edilmektedir. Bu eylemler, şeklen idareden kaynaklanmalarına rağmen eylemlerdeki ağır hukuksuzluk, bunların fonksiyonel açıdan idari eylem olma niteliğini ortadan kaldırmakta ve fiili yola dönüştürmektedir. Bu derece ağır hukuksuzluklar içeren fiiller, idari eylem olarak değil haksız fil olarak yorumlamakta ve uygulanmaktadır.
Uyuşmazlık Mahkemesi içtihatları uyarınca da; idarelerce kişilerin taşınmazlarının herhangi bir kamulaştırma işlemi olmaksızın filen kamusal işlevlerde kullanılması anlamına gelen fiili el atma durumuna ilişkin davaların adli yargı mahkemelerinde, imar planında taşınmazın kamu kullanımına ayrılması durumuna karşılık gelen hukuki el atma davalarının ise idari yargıda çözümleneceği açıktır.
Dava dosyasinin incelenmesinden; Van Ferit Melen Havaalanıgenişletme çalışmaları kapsamında, davacılara ait Van İli, Merkez İlçesi,Şamranaltı mevkii, 137 pafta, 110 ada, 25 parsele kamulaştırmasız el atıldığı, taşınmaz üzerindeki ağaçların kesildiği ve taşınmazın kullanılamadığı ileri sürülerek kamulaştırmasız el atma sebebiyle 500,00TL, ağaçların kesilmesi sebebiyle 500,00 TL, ercimisil bedeli olarak 500,00TL olmak üzere toplam 1.500,00 TL maddi tazminatın en yüksek iskonto oranında reeskont faizi veya devlet borçları için öngörülen en yüksek faiz haddi ile ödenmesine karar verilmesi istemiyle Van 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan dava sonucunda, anılan Mahkeme'nin 13.11.2018tarih ve E.2018/306, K.2018/645 sayılı kararıyla, yargı yolu caiz olmadığından davanın usulden reddine karar verildiği, kararın kesinleşmesine müteakip Mahkememiz nezdinde baklmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.


Uyuşmazhikta davacilar tarafindan özetle; taşinmazin, Van Ferit Melen Havaalanı genişletme projesi kapsamında havaalanı alanına dahil edildiği, koruma bandı içerisinde yer aldığı, davalı idarece taşınmaz üzerindeki ağaçların kesildiği ve taşınmazın kullanılamadığı hususlarının ileri sürüldüğü görülmekte olup, bu haliyle davanın, fiili el atma sebebi üzerine kurulduğu ve hukuki olarak nitelendirilmesinde fiili el atma davasıolduğu, fili el atmanın gerçekte var olup olmadığı durumunun ise ancak davanın esasının görülmesi sırasında keşif incelemesiyle ortaya çıkabileceği, fiili el atma iddiasına yönelik yapılacak tespitin de esas kararın sonucuna etki edeceği anlaşıldığından, Van 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 13.11.2018 tarih ve E.2018/306, K.2018/645 sayılı kararında, davanın hukuki el atma niteliği taşıdığına yönelik herhangi bir tespit bulunmadığıhususu da dikkate alındığında, fiili el atma iddiasıyla açılan davanın, bir bütün halinde ele alınarak adli yargı yerinde çözümlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmiştır.
Açıklanan nedenlerle davanın adli yargının görev alanına girdiği sonucuna varıldığından, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilinceye kadar ertelenmesine...” karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 8.7.2019 günlü toplantısında: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK'in, 2247sayılı Yasa'da öngörülen koşulları taşımayan başvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ve Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın, davada 2247 sayılı Yasada öngörülen koşulları taşımayan başvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
Anayasa'nın 158. maddesinde, Uyuşmazlık Mahkemesinin adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkili olduğu belirtilmiş; 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 1. maddesinde,“UyuşmazlıkMahkemesi;Türkiye Cumhuriyeti Anayasasıile görevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksek mahkemedir..."; 14. maddesinde, “Olumsuz 

gorev uyuşmazliğinin bulundugunun ileri surülebilmesi için adli ve idari yargi mercilerinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veya kesinleşmiş olmasıgerekir. / Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanın taraflarınca (...) ileri sürülebilir. "; 19.maddesinde, “Adli ve idari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa,gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler. / (Değişik ikinci fikra:23/7/2008 - 5791/9 md.) Yargi merciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir." denilmiştir. AynıYasanın 27. maddesinde ise, Uyuşmazlık Mahkemesinin, uyuşmazlık çıkarmaya veya görev uyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil ve süre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayan veya süresi içinde ileri sürülmemiş istemleri reddedeceği kuralına yer verilmektedir.
İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Yasa'nın 14. maddesine göre olumsuz görev uyuşmazlığı bulunduğunun ileri sürülebilmesi için davanın "tarafları,konusu ve sebebinin aynı" olması; koşullarının öngörülmüş bulunmasıbağlamında dava dosyalarının incelenmesinden; öncelikle, adli ve idari yargı yerlerinde açılan davaların davacılarının aynı olmadığı; adli yargıyerinde davacı Z.B. olmasına karşın, idari yargı yerindeki davacıların 1M.T., 2-V.T., 3-K.T., 4- İ.T., 5- $.Ç., 6-H.E., 7- E.T., 8-T.T., 9-Z.T., 10H.T., 11-N.T., 12-L.T. ve 13-L.T. olduğu; diğer taraftan davaların konu ve sebeplerinin de (somut olayın ayni- havaalanı genişletme çalışmalarıkapsamında taşınmaza kamulaştırmasız el atma- olmasına karşın) farklıolduğu; adli yargı yerinde, bir davacının Van ili, Merkez ilçesi, Eminpaşa Mahallesi, 133 pafta, 1959 Ada, 5 Parsel sayılı taşınmazına ilişkin bir talep bulunmasına karşılık; idari yargı yerinde, onüç davacının Van ili, Merkez ilçesi, Eminpaşa Mahallesi, Șamranaltı mevkii, 137 pafta, 110 Ada, 25Parsel sayılı taşınmazına yönelik bir uyuşmazlığın söz konusu olduğu anlasılmıştır.

nP.lowb Bu durumda; belirtilen usul noksanlıkları karşısında, ortada adli ve idari yargı yerleri arasında görev uyuşmazlığı oluştuğundan söz etmek mümkün değildir ve 2247 sayılı Yasa'nın 19. ve dolayisıyla 14. maddesinde öngörülen koşullar gerçekleşmemiştir.,-,
,...)).Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesinde öngörülen koşulları taşımayan Van 1.İdare Mahkemesinin 12.3.2019 gün ve 

E:2019/165 sayılı başvurusunun, aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca reddi gerekmiştir.


SONUÇ : 2247 sayılı Yasa'nın 19.maddesinde öngörülen koşulları taşımayan Van 1.İdare Mahkemesinin 12.3.2019 gün ve E:2019/165 sayıli BAŞVURUSUNUN, aynı Yasa'nın 27. maddesi uyarınca REDDİNE, 8.7.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
2-ESAS NO : 2019/428KARAR NO : 2019/443KARAR TR : 08.07.2019
ÖZET : 2247 sayılı Yasanın 14. maddesinde öngörülen koşullarıtaşımayan başvurunun, aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca REDDİgerektiği hk 

KARAR 
Davacı_ : A. Havacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.Vekilleri : Av. C.A., Av. A.C., Av. D.A., Av. E.S.Davali : İstanbul Sosyal Güvenlik İl MüdürlüğüVekilleri : Av. Y.E., Av. E.B.

O L A Y : I - A) Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacışirket çalışanlarının eksikgün bildirimlerinin yapılmaması nedeniyle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102.maddesinin c/2 bendi uyarınca 35.004,00 TL tutarli idari para cezasiyia cezalandırılmasına dair 02/12/2014 tarih 17.466.816 sayılı davalı kurum işlemi ile bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin 16/12/2014 tarih 287sayılı idari para cezası itiraz komisyon kararının iptali istemiyle 06/01/2015 tarihinde idari yargı yerinde dava açmıştır.
İstanbul 6. Ídare Mahkemesi: 13/01/2015 gün, E:2015/20,K:2015/23 sayılı kararıyla " Dava dilekçesinin konu bölümüyle sonuçbölümünün birbirine uymadığı, sonuç bölümünde ayrıca 03/12/2014gün, 17.539,500 TL prim borcu tesisine ilişkin işlemin iptalinin de istendiği, vekâletnameye baro pulu yapıştırılmadığı, prim borcuna ilişkin işlemin görev alanına bakımından farklı yargılama usulüne tabi olduğu"gerekçeleriyle 2577 sayılı Kanunun 3 ve 5. Maddelerine uygun olmayan 

açmakta muhtar olunmak üzere reddine karar vermiştir.B) Davacı vekili bu kez dava dilekçesinde; Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102. maddesinin c/2 bendi uyarınca 35.004,00 TL tutarlı idari para cezasıyla cezalandırılmasına dair 02/12/2014 tarih 17.466.816 sayılı davalı kurum işlemi ile bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin 16/12/2014 tarih 287 sayılı idari para cezası itiraz komisyon kararının iptali istemiyle 15/01/2015 tarihinde idari yargı yerinde dava açmıştır.Soeowb 
ISTANBUL 6. IDARE MAHKEMESI: 13/01/2016 gün E:2015/98, K:2016/27 sayılı dosyada " 5510 sayılı Yasa'nın 86.Maddesinde; ".. Ay içinde bazı işgünlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların, otuz günden az çalıştıklarınıispatlayan belgelerin işverence ilgili aya ait aylık prim ve hizmet belgesine eklenmesi şarttir. Kurumca belirlenen işyerlerinde bu şart aranmaz. Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi gereken süre içinde Kuruma verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin Kurumca geçerli sayılmaması halinde, otuz günden az bildirilen sürelere ait aylık prim ve hizmet belgesi Kurumca re'sen düzenlenir ve muhteviyatı primler, bu Kanun hükümlerine göre tahsil olunur..." hükmü, 102/1-C-3 maddesinde ise; "Ek belgenin 86 nci maddenin beşinci fikrasına istinaden Kurumca re'sen düzenlenmesi durumunda, aylık asgari ücretin iki katınıgeçmemek kaydıyla her bir ek belgede kayıtlı sigortalı sayısı başına,aylık asgari ücretin yarısı tutarında idari para cezası uygulanır." hükmübulunmaktadır.

Dosyanin incelenmesinden, davalı idarenin ilgili servisi tarafindan yapılan çalışmada davacı şirket çalışanları ile ilgili olarak 2013/2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12 ve 2014/1,2,3,5,6,7. aylara ilişkin eksik gün bildirimlerinin yapılmadığının tespit edildiğinden bahisle re'sen ek belge düzenlendiği ve bu belgeler neticesinde davacı şirkete 5510 sayılıYasa'nın 102. Maddesi kapsamında para cezası verildiği, anılan cezaya karşı yapılan itiraz üzerine yapılan incelemede ise davacı şirket tarafindan Ek-10 belgeleri gönderilmekle birlikte ekinde yer alacak olan kısmi süreli iş sözleşmelerinin gönderilmediği, gönderilen puantaj cetvellerinin ise çalışanlarca imzalanmamış olduğundan ve davacı şirket ile Zümrüt Ağırbaş işletmesinin sadece yönetici veya ortaklık sıfatı ile aynı olduğu buna karşılık işyeri sicil dosyalan, unvanları ve vergi numaralarının farklı olduğu, bu nedenle her bir işyeri dosyası için ek bildirgelerin istenilerek sigortalının ay içindeki çalışmalarının 30 güne tamamlanması gerektiğinden bahisle itirazın reddine karar verildiği,ayrıca kararda sigortalılardan Yasemin Daşdemir'in kısmi süreli iş

sozieşmesinin yasai suresi Içihde kuruma verildiginin anlaşildiğindan bahisle anılan sigortalıya ilişkin para cezasının iptal edildiğinin de belirtildiği görülmektedir.

Olayda, idari para cezasının verilme nedeni, 5510 sayılı Yasa'nın 86/5. maddesinde belirtilen, sigortalıların otuz günden az çalıştığınıgösteren bilgi ve belgelerin aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi gereken süre içinde Kuruma verilmemesi olup, sigortalıların eksik gün olarak belirlenen günlerde sigortalıların yönetici veya ortaklık sıfatı ile aynı olup, işyeri sicil dosyalan, unvanları ve vergi numaralarının farklıolan başka bir işletmede çalışmaları ve bu işletme tarafindan da anılan eksik günlerin bildiriminin yapılmış olması 5510 sayılı Yasa'nın 86/5.maddesinde öngörülen ek belgelerin verilme zorunluluğunu ortadan kaldırmadığı açıktır.

Bu durumda, dosyadaki bilgi ve belgelerden davalı idarenin ilgili servisi tarafından yapılan çalışmada davacı şirket çalışanları ile ilgili olarak 2013/2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12 ve 2014/1,2,3,5,6,7. aylara ilişkin eksik gün bildirimlerinin süresi içinde verilmediği anlaşıldiğından tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır" gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
II - Davacı vekili ayrıca 20/01/2015 tarihli dava dilekçesi ile;Davalı kurumun 03/12/2014 tarih ve 17.539.500 no'lu 57.610,49 TL para cezası tahakkuk ettirilmesine dair işlemin iptali istemiyle adli yargıyerinde dava açmıştir.

İstanbul 19. İş Mahkemesi: 02/06/2015 gün, 2015/45 Esas,2015/252 Karar sayılı dosyada, "İdari Yargının Görevli olduğu gerekçesiyle Yargı Yolu Caiz Olmadığından Davanın Reddine" dair verdiği kararın temyiz edilmeksizin 10/06/2015 tarihi itibarıyla kesinlestiği anlaşılmıştır.

.wb Davacı vekili 29/06/2015 tarihli dilekçeyle; İstanbul 19. İşMahkemesinin 02/06/2015 gün, E:2015/45, K:2015/252 sayılı kararıyla,İstanbul 6. Ídare Mahkemesinin 13/01/2015 tarih ve E:2015/20,K:2015/23 sayılı kararı arasında olumsuz görev uyuşmazlığıoluştuğundan bahisle dosyaların Mahkememize gönderilmesi için müracaat etmiştir.

İstanbul 19. İş Mahkemesi : 02/06/2015 gün, E:2015/45,K:2015/252 sayılı ek karar ile "Dosyaya uyuşmazlık yönünde bir karar verilmediği ve temyiz süresi geçmiş olduğundan, temyiz talebinin (yargıyeri belirleme) reddine karar vermiş, bu karar temyiz edilmiştir.
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi: 19/11/2015 gün, 2015/19227 Esas,2015/20616 sayılı ilamıyla "2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemeleri Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 14. maddesinde; “Olumsuz görev uyuşmazlığının bulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli, idari 

veya askeri yargi mercilerinden en az ikisinin taraflari, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veya kesinleşmiş olması gerekir” hükmü yer almakta ve olumsuz görev uyuşmazlığının belirlenmesi halinde yapılacak işlerin anlatıldığı 15. maddesinde ise; Olumsuz görev uyuşmazlıklarında dava dosyalari, son görevsizlik kararını veren yargı merciince, bu kararın kesinleşmesinden sonra, ceza davalarında doğrudan doğruya diğer davalarda ise taraflardan birinin istemi üzerine, ilk görevsizlik kararınıveren yargı merciine ait dava dosyası da temin edilerek Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir ve görevli yargı merciinin belirlenmesi istenir hükmü bulunmaktadır.

Davaci vekilinin 26/06/2015 tarihli ve 29/06/2015 havale tarihli dilekçesinin tetkikinden, olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi için dosyaların 2247 SK m. 14 ve 15 hükümleri gereğince Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.
Hal böyleyken, davacı vekilinin söz konusu talebinin Mahkemece,uyuşmazlık yönünde bir karar verilmediği ve temyiz süresi geçmişolduğu yönünde isabetli olmayan gerekçelerle 07/09/2015 tarihli ek kararla reddedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak mahkemece yapılacak iş, davacı vekilinin 19/06/2015 havale dilekçesinde olumsuz görev uyuşmazlığına konu edilen İstanbul 6. İdare Mahkemesinin 2105/20 Esas ve 2015/23 karar nolu dosyası celbedilerek yapılacak incelemede, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi Kanununun 14. maddesinde belirtilen olumsuz görev uyuşmazlığının varlığına kanaat getirilmesi durumunda aynı kanunun 15. maddesinde belirtilen usule göre gereğinin yapılmasından ibarettir. " denilerek kararın bozulmasına ve dosyanın mahalline iadesine karar verilmiştir.
İstanbul 19. Íş Mahkemesi: 20/01/2015 gün, E:2015/700,K:2017/284 sayılı dosyada bozma ilamına uyarak bu kez "Yapılan yargılama sonucunda tüm dosya kapsamından ve itibar edilen bilirkişi raporundan davalı kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılarak davacının davasının reddine" karar vermiş, karar yeniden temyiz edilmiştir.

Yargitay 21. Hukuk Dairesi: 10/09/2018 gün, 2017/4128 Esas,2018/6138 sayılı ilamiyla "..Dairemiz 19.11.2015 tarihli 2015/19227 E ve 2015/20616 sayılı karar verilmiş olup anılan karara uyulmasına rağmen 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi Kanununun 14. maddesinde belirtilen olumsuz görev uyuşmazlığının varlığına kanaat getirilmesi durumunda aynı kanunun 15. maddesinde belirtilen usule göre gereği yapılmadan işin esasına girilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma 

nedenidir"hükmedilmiştir..o gerekçesiyle kararın bir kez daha bozulmasına 
ISTANBUL 19. İŞ MAHKEMESI: 02/04/2019 gün, E:2018/459K:2019/86 sayılı dosyada bozma ilamına uyarak bu kez " Dosyanın olumsuz görev uyuşmazlığının çözülmesi için 2246 sayılı Kanunun 15.maddesine göre, kararın kesinleşmesine müteakip taraflardan birinin talebi üzerine dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine"karar vermiş, kararın 21/05/2019 tarihi itibarıyla kesinleştirildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili 21.05.2019 havale tarihli dilekçesiyle oluştuğunu ileri sürdüğü olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi isteminde bulunmuş, dava dosyaları İstanbul 19. İş Mahkemesinin 28/05/2019 gün,E:2018/459 sayılı üst yazısı ile Mahkememize gönderilmiş, başvuru 11/06/2016 tarihinde kayıt altına alınmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU,Suna TÜRE, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 08/07/2019 günlü toplantısında:Raportör-Hakim Engin SELİMOĞLU'nun, 2247 sayıliı Yasa'da öngörülen koşulları taşımayan başvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇiFTçi ve Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada 2247 sayılı Yasada öngörülen koşulları taşımayan başvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Anayasanın "Uyuşmazlık Mahkemesi" başlıklı 158. maddesinde;
"Uyuşmazlık Mahkemesi adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir.Uyuşmazlık Mahkemesinin kuruluşu, üyelerinin nitelikleri ve seçimleri ile işleyişi kanunla düzenlenir. Bu mahkemenin Başkanlığını Anayasa Mahkemesince, kendi üyeleri arasından görevlendirilen üye yapar.
Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır." hükmüne yer verilmiş;
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 1. Maddesinde, “Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksek mahkemedir...",

ileri sürülebilmesi için adli ve idari yargı mercilerinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda ..,-yonaorsreknucs.
Aynı Yasanın "Íncelemede izlenecek sıra" baslıklı 27.maddesinde:
u,_..s_aaaeomde,uyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil ve süre açısından inceler;yöntemine uymayan veya süresi içinde ileri sürülmemiş istemleri reddeder" kuralına yer verilmiştir.

Anılan düzenlemelere göre, davanın taraflarınca 14. madde kapsamında Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulabilmesi için, adli ve idari yargı yerlerince (yargı yolu bakımından) verilmiş görevsizlik kararlarının kesin veya kesinleşmiş olması gerekmektedir.
Olayda; Yargitay 21. Hukuk Dairesinin yukarıda yer verilen bozma ilamlarında değinilen, İstanbul 6. İdare Mahkemesinin E:2015/20, K:2015/23 sayılı dosyasında verilen kararın "usule uygun düzenlenmeyen dava dilekçesinin reddine" ilişkin olduğu, red kararıuyarınca davacı vekilince yeniden düzenlenen dava dilekçesi üzerine dosyanın 2015/98 esas numarası alarak yargılamaya devam olunduğu ve yargılama sonunda 2016/27 K. sayisı ile davanın esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla adli ve idari yargı yerlerince karşılıklı olarak verilmiş görevsizlik kararı bulunmadığından, 2247sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen "adli ve idari yargımercilerinin taraflari, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri" koşulu gerçekleşmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 2247 sayıli Yasanın 14. maddesinde öngörülen koşulları taşımayan davacı vekilince yapılan başvurunun,aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca reddi gerekmiştir.
SONUÇ : 2247 sayılı Yasanın 14. maddesinde öngörülen koşulları taşımayan başvurunun, aynı Yasanın 27. maddesi UYARINCA REDDİNE 08/07/2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

II-2247 SAYILI KANUN'UN 10. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (OLUMLU GÖREV UYUŞMAZLIĞI ÇIKARMA) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2018/213KARAR NO : 2019/416KARAR TR : 08.07.2019

OZET : 1-Davacılarin hissedar oldugu taşinmazina, imar planında Pazar Alanı olarak ayrılmak suretiyle kamulaştırmasız el atıldığından bahisle,taşınmaz bedeli için şimdilik 10.000TL.nin faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği;
2-2942 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinin; birinci fikrasının birinci cümlesi dışında kalan bölümünün Anayasa Mahkemesinin 20/12/2018 gün ve E:2016/181, K:2018/111 sayılı kararıyla iptal edilmesinin, yargı yolunu değiştirecek bir durum yaratmadığı hk.

KARAR 
Davacılar :1-A.B., 2- S.B., 3- M.B., 4- H.Ç., 5- H.D., 6- H.B.
Vekili : Av. M.E.A.

Davali : Çankaya Belediye Başkanlığı

Vekili : Av.S.Ş.


O L A Y : Davacılar vekili dilekçesinde; müvekkillerinin Ankara ili, Çankaya ilçesi, Hilal Mahallesi, 26955 Ada 1 Parsel sayılıtaşınmazda her birinin 21.00 m2 olmak üzere toplam 126,00 m2 hissedar olduklarını; kesinleşen imar planlarında "Pazar Alanı” olarak tahsis edilen taşınmazın davalı idare tarafindan kamulaştırılmasına karar verildiğini,maliklere anlaşma görüşmesi için tebligat yapıldığını, anlaşma yapılan maliklerin kamulaştırma bedellerinin ödendiğini ve paylarının devrinin davalı idare adına tapuya tescillerinin yapıldığını; idare ile anlaşma yapmayan malikler aleyhine davalı idare tarafindan bu güne kadar kamulaştırma bedelinin tespiti davası açılmadığını; 07/01/2016 tarih, 104referans 969964 kayıtlı dilekçe ile dava konusu taşınmazın kamulaştırılmasıiçin uzlaşma başvurusunda bulunulduğunu, davalı idarenin 05/02/2016Tarih, 32808489-702 Ref 969964 sayılı yazisı ile 24/02/2016 tarihi için uzlaşma görüşmesi davetinde bulunduğunu fakat uzlaşma sağlanamadığını;Yargıtay kararlarında “kamulaştırmasız el atma” davalarında doğru hasımın,kamulaştırma kararını alan ve kamulaştırma belgelerini düzenleyen kurum olduğunun anlaşıldığını; tapu kayıtlarından da görülebileceği üzere, davalıidarenin, dava konusu taşınmazda kamulaştırma yolu ile paydaş olduğunu;Yargıtay kararlarına göre, idarenin taşınmazda paydaş haline gelmesi durumunda, fiili el atmanın varlığının kabul edilmekte olduğunu; aynışekilde Yargitay'ın, idarenin makul sürede bedel tespiti davasınıaçmamasını fiili el atmanın varlığının kabulü olarak yorumladığını; imar parseli olan taşınmazın, Çankaya'nın en güzel yerlerinden birinde bulunduğunu, taşınmazın m2 değerinin taraflarınca bilinmediğini ifade 

ederek; fazlaya ilişkin dava ve talep haklari saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 10.000,00 TL kamulaştırmasız el atma tazminat alacağının, dava tarihinden itibaren işleyecek kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte davalı idarelerden tahsiline, dava konusu taşınmazda davacıların murisi adına tapuya kayıtlı olan hisselerin iptali ile davalı idare adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıstır.
........,
.,lowb ve E:2018/571 sayı ile, davalı vekilinin yargı yolu itirazının reddine karar vermiştir.

Davalı vekilinin, davanın imar mevzuatı ve Kamulaştırma Kanunu hükümleri çerçevesinde idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğinden bahisle idari yargı yararına olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içinde verdiği dilekçesi üzerine, dava dosyasının onaylı bir örneği Danıştay Başsavcılığı'na gönderilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI; “(...)Uygulama ve öğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, "idari işlem";herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgili hareketsizlikleri de, "idari eylem" olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanıma göre, idarelerin 3194 sayılı İmar Kanununun 8'inci maddesi uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici imar planları ile 2981 sayılı Yasanın 13'üncü maddesinin (c)bendi uyarınca tek yanlı irade açıklamaları ile tesis ettikleri, genel ve düzenleyici islah imar planları ve bu planlara dayanılarak tesis edilen parselasyon, kamulaştırma, ruhsat gibi bireysel işlemler, "idari işlem"; bu imar planı uyarınca yapmak zorunda oldukları program ve uygulamalarıbunun için gerekli zamanda gerçekleştirmemeleri; yani, bu konudaki hareketsizlikleri de, idari eylem niteliği taşımaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; Ankara İli, Çankaya İlçesi, Hilal Mahallesi, 26955 ada, 1 parsel sayılı taşınmazın 09.11.1988 tarihli islah imar planında "açık pazar yeri" olarak ayrıldıği, bölgede yapılan 81063sayılı parselasyon işlemi sonucunda açık pazar yerinin kamu ortaklık payından (KOP) oluşturulduğu ve bu kapsamda davacılara pazar alanından pay verildiği, davacılar tarafindan, davalı idare tarafindan pazar alanı olan uyuşmazlığa konu taşınmazın kamulaştırılmasına karar verildiği ve anlaşma yapan maliklerin kamulaştırma bedellerinin ödenerek paylarının davalıidareye devredildiği, kendilerinin uzlaşma görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığı, ancak bugüne kadar davalı idarece kamulaştırma bedelinin tespiti için dava açılmadığı, davalı idarenin kamulaştırma yoluyla taşınmaza paydaş olması nedeniyle fiili el atmanın gerçekleştiği öne sürülerek 

bakılmakta olan davanin açildigi; davali idare tarafindan ise taşınmazın kamulaştırılması yolunda alınmış bir kararın bulunmadığı, 2942 sayılı Yasa ile hukuken tasarrufa kısıtlanan taşınmazlar için tanınan beş yıllık sürenin dolmadığı gibi taşınmaza fiilen el atılmadığının öne sürüldüğüanlaşılmaktadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, uyuşmazlığa konu taşınmazın kamulaştırılması yolunda alınmış bir karar bulunmadıği, 21.01.2016 günlü,433.21 sayılı Çankaya Belediye Encümeni kararı ile davacıların payının kamulaştırılması konusunda uzlaşma komisyonuna yetki verildiği, uzlaşma için başvuruda bulunan davacılara 05.02.2016 tarihli davet yazısının gönderilmesi üzerine 24.02.2016 tarihinde yapılan uzlaşma toplantısında teklif edilen bedelle davacıların payının 2942 sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca belediyeye satılmasının davacılar tarafindan kabul edilmediği, bu tarihten sonra davalı idare tarafindan taşınmaza ilişkin olarak bir işlem tesis edilmediği, taşınmaza fiilen el atıldığı yolunda dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı görülmüştür.

11.06.2013 günlü, 28674 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6487sayılı Kanun'un 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun geçici 6'ncımaddesinde değişiklik yapan 2l'inci maddesinde "Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmi kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulanmasıyla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlar hakkında,03.05.1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra idari yargıda dava açılabilir." hükmüne yer verilmek suretiyle "hukuki el atma" olarak nitelendirilen, imar planındaki belirleme sebebiyle mülkiyet hakkına getirilen kisıtlamadan kaynaklanan tazminat davalarının görüm ve çözümünde İdari Yargı yerinin görevli olduğu öngörülmüş; bu hüküm 07.09.2016 günlü 29824 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6745 sayılı Yatırımların Proje Bazında Desteklenmesi İle Bazi Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 34. Maddesiyle kaldırılarak aynı kanunun 33. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa eklenen Ek 1. Maddede, "Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufu hukuken kısıtlanan taşınmazlar hakkında,uygulama imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıllık süre içerisinde imar programları veya imar uygulamaları yapılir ve bütçe imkânları dâhilinde bu taşınmazlar ilgili idarelerce kamulaştırılır veya her hâlde mülkiyet hakkını kullanmasına engel teşkil edecek kısıtlılığıkaldıracak şekilde imar planı değişikliği yapılır/yaptırılır. Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmaması hâlinde taşınmazların malikleri tarafindan,bu Kanunun geçici 6 ncı maddesindeki uzlaşma sürecini ve 3194 sayılı Imar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemleri tamamlandıktan sonra 

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun, 24.5.2013 günlü, 6487sayılı Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 21. maddesiyle değiştirilen geçici 6. maddesinin yedinci, onbirinci ve onüçüncü fikralarının iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine yapılan itiraz başvurusunda; Anayasa Mahkemesi 25.9.2013 tarih ve E: 2013/93, K: 2013/101 sayılı kararında "... Davacının mülkü üzerinde tasarruf etme hakkının kisıtlanması, idarenin bir eyleminden değil, idari bir işlem niteliğinde olduğu tartışmasız olan imar planından kaynaklanmaktadır. Olayda, idarenin fiili el koyma niteliği taşıyan bir eylemi henüz bulunmamakta, aksine kanunen yapması gereken kamulaştırma işlemlerini yapmamak biçiminde tezahür eden bir eylemsizliği söz konusudur. Öte yandan kamulaştırmasız el atmadan söz edilebilmesi için taşınmaz zilyetliğinin idareye geçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerekmektedir. Oysa, mahkemede görülen davaya konu olayda olduğu gibi imar kısıtlamaları'nda taşınmaz zilyetliği malikte kalmaya devam etmekte olup, yalnızca malikin ilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruz kalması söz konusu olmaktadır.Sonuç olarak, davacının taşınmazının imar planlarında “ dere mutlak koruma alanında bırakılması nedeniyle, tasarruf hakkının kısıtlanmasının kamulaştırmasız el atma sonucu olduğu ve tasarruf hakkının kısıtlanmasısebebiyle doğan zararın ancak idari yargıda açılacak bir tam yargı davasına konu edilebileceği sonucuna ulaşılmaktadır. Dolayısıyla bakılmakta olan dava, itiraz başvurusunda bulunan mahkemenin görev alanına girmemektedir. Nitekim, Anayasanın 158. maddesi ile, adli, idari ve askeri yargı merciileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkili kılınan Uyuşmazlık Mahkemesinin istikrar bulmuşiçtihatları da bu yöndedir..." gerekçesiyle, yapılan itiraz başvurusu reddedilmiştir.

Dava dilekçesinde mülkiyet hakkına getirildiği söylenen kısıtlamanın, taşınmazın malikleri yönünden zarar doğurucu sonuçlarının olabileceğinde kuşku yoktur. Ancak bu sonuç ya da sonuçlar, genel ve düzenleyici nitelikte bir idari işlem olan imar planında taşınmaza yönelik belirlemeden, bu planda öngörülen kamulaştırma programlarının zamanında yapamamasından ve imar uygulamalarından; başka anlatımla da, idari işlemlerden ve davalı idarelerin imar planı gereği yapılması gereken kamulaştırmalar konusundaki hareketsizliği şeklinde ortaya çıkan idari eylemlerden kaynaklanmaktadır..Y 
İdari işlem ve eylemlerden doğan zararların tazmini taleplerinin ise, 2577 sayılı Ídari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12 ve 13'üncü maddeleri 

edilmeleri, anılan yasa hükümlerinin gereğidir.Y.OCaa.
Bu bakimdan, hukuka uygunluklarının denetimi ve zarai doğurucu sonuçlarının giderilmesi İdari Yargı'nın görev alanında bulunan idari işlem ve eylemlerin hukuk düzeninde yaratmış oldukları etki ve sonuçların, "fiili el atma" olarak nitelendirilmesine ve bu olumsuz sonuçlarla ilgili tazminat taleplerinin adli yargı yerlerinde açılacak tazminat davalarına konu edilmelerine, hukuken olanak bulunmamaktadır.
Yargitay Hukuk Genel Kurulunun 30.10.2013 tarih ve E.2013/603, K.2013/1503 sayılı kararıyla da, imar planındaki kısıtlamalardan kaynaklanan ‘hukuki el atmalardan' kaynaklanan tazminat istemli davaların idari yargının görevinde olduğu hüküm altına alınmıştır.
Dolayısıyla, yukarıda yer verilen Yasa hükümleri ve yargıkararları uyarınca davanın taşınmazın bedelinin tazminat olarak hüküm altına alınması istemine ilişkin kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fikrasının (b) bendinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları," hükmü gereğince idari yargı yerinde görülmesi gerekmektedir.

SONUÇ : Açıklanan nedenle, davanın, taşınmazın bedelinin tazminat olarak hüküm altına alınması istemine ilişkin kismı yönünden 2247sayılı Yasa'nın 10'uncu maddesi uyarınca, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine..."karar vermiştir.

Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasa'nın 13. maddesine göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın da yazılı düşüncesi istenilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI:“(...)Anayasanın 125/son madde ve fikrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü bulunduğu kurala bağlanmış;2577 sayılı İdari Yargiama Usulü Kanununun 2/1.b maddesi gereğince idari eylem ve işlemlerden dolayı zarara uğrayanlar tarafından açılan tam yargıdavaları idari dava türleri arasında sayılmıştır.

Öte yandan, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların,plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla hazırlanan 3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinde; planların hazırlanmasında ve yürürlüğe konulmasında uyulacak temel esaslara yer verilmiştir.

Ayrıca, 11/06/2013 günlü, 28674 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6487 sayılı Kanunun 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinin onuncu fikrasında değişiklik yapan 21. maddesinde, "...Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle veya ilgili kanunların uygulamasıyla tasarrufu kisıtlanan 

taşinmazlar hakkinda, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı Imar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemler tamamlandıktan sonra idari yargıda dava açılabilir. ..." hükmüne yer verilmek suretiyle "hukuki el atma" olarak nitelendirilen, imar planındaki belirleme sebebiyle mülkiyet hakkına getirilen kısitlamadan kaynaklanan tazminat davalarının görüm ve çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu öngörülmüş bulunmaktadır.Ancak, 07/09/2016 günlü, 29824 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6745sayılı Kanunun 34. maddesiyle, 2942 sayılı Kamulaştirma Kanununun geçici 6. maddesinin onuncu fikrasının üçüncü cümlesi yürürlükten kaldırılmış, 6745 sayılı Kanunun 33. maddesiyle 2942 sayılı Kanuna eklenen Ek madde 1'in birinci fikrasında, "Uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufu hukuken kisıtlanan taşınmazlar hakkında, uygulama imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren beşyıllık süre içerisinde imar programları veya imar uygulamaları yapılır ve bütçe imkânları dâhilinde bu taşınmazlar ilgili idarelerce kamulaştırılır veya her hâlde mülkiyet hakkını kullanmasına engel teşkil edecek kısıtlılığıkaldıracak şekilde imar planı değişikliği yapılır/yaptırılır. Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmaması hâlinde taşınmazların malikleri tarafından,bu Kanunun geçici 6 ncı maddesindeki uzlaşma sürecini ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemleri tamamlandıktan sonra taşınmazın kamulaştırmasından sorumlu idare aleyhine idari yargıda dava açılabilir." hükmüne yer verilmiştir. Dolayısıyla, söz konusu davaların görüm ve çözümünde idari yargı yeri görevli olmaya devam etmektedir.
Olayda, imar planının uygulaması sonucu kamulaştırmasız el atma nedeniyle taşınmazın bedelinin ödenilmesi gerektiğinin iddia edildiği ve davanın konusunun davalı idarece 3194 sayılı Kanun uyarınca kamu gücü kullanılarak tek yanlı irade ile yapılan imar planlarinda yer alan davacıya ait taşınmazın bedelinin tazminine ilişkin bulunduğu anlaşılmışolup, belirtilen duruma göre, imar planı ve buna dayalı imar uygulamasısonucunda uğranılan zararın tazminine yönelik bulunan davanın, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1.b maddesinde yer alan "idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları" kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlık Mahkemesinin 10/04/2017 tarihli ve E.-K.2017/146219 sayılı kararında da aynı hususlar vurgulanmıştır.

Bu nedenle, Danıştay Başsavcılığının 2247 sayılı Kanunun 10.maddesi gereğince yapmış olduğu başvurunun kabulü ile Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25/12/2018 tarihli ve 2018/571 Esas sayılı görevlilik kararının kaldırılmasına karar verilmesi..." gerektiği yolunda yazılı düşünce vermiştir.


ÍNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 8.7.2019 günlü toplantısında:gunlu topianusmnda.._
8.7.z019 gumu t0pia.I-LK İNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalı idarenin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarak yaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerine Danıştay Başsavcısı'nca 10. maddede öngörülen biçimde, davanın taşınmazın bedelinin tazminat olarak hüküm altına alınması istemine ilişkin kısmı yönünden olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığı anlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.C.
suueu II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜSÜNÜLDÜ:
AwY Dava, davacıların hissedar olduğu taşınmazına, imar planında Pazar Alanı olarak ayrılmak suretiyle kamulaştırmasız el atıldığından bahisle, taşınmaz bedeli için şimdilik 10.000TL.nin faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.Yow 
3194 sayılı İmar Kanunu'nun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinde; “- Planların hazırlanmasında ye vürürlüğe konulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur.-,.w 
a) Bölge planiari; sosyo - ekonomik gelişme eğilimierini,yerleşmelerin gelişme potansiyelini, sektörel hedefleri, faaliyetlerin ve alt yapıların dağılimını belirlemek üzere hazırlanacak bölge planlarını, gerekli cae.,.....owb 
b) İmar Planlari; Nazım Ímar Planı ve Uygulama Ímar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. (Yeniden düzenleme dördüncücümle: 12/7/2013-6495/73 md.) Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir.Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine 

gonderilen itirazlar ve planlari belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.(1)
SY 
Belediye ve mücavir alan dışında kalan yerlerde yapılacak planla valilik veya ilgilisince yapılır veya yaptırılır. Valilikçe uygun görüldüğütakdirde onaylanarak yürürlüğe girer. (Yeniden düzenleme üçüncü cümle:12/7/2013-6495/73 md.) Onay tarihinden itibaren valilikçe tespit edilen ilan yerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlıolarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir.İtirazlar valiliğe yapılır, valilik itirazları ve planları onbeş gün içerisinde inceleyerek kesin karara bağlar.(1)

Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.

Kesinleşen imar planlarının bir kopyası, Bakanlığa gönderilir.
İmar planları alenidir. Bu aleniyeti sağlamak ilgili idarelerin görevidir. Belediye Başkanlığı ve mülki amirlikler, imar planının tamamınıveya bir kısmını kopyalar veya kitapçıklar haline getirip çoğaltarak tespit edilecek ücret karşılığında isteyenlere verir.

c) (Ek: 3/7/2005 - 5403/25 md.) Tarım arazileri, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda belirtilen izinler alınmadan tarımsal amaçdışında kullanılmak üzere plânlanamaz.(.….) ” hükmü;
Aynı Kanun'un 18. maddesinde, “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağitmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.
Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha,düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payi" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklik paylari, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez.(1)
(Değişik üçüncü fikra: 3/12/2003-5006/1 md.) Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tâbi tutulan yerlerin ihtiyacı olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve ortaöğretim kurumları, yol, otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol, su yolu, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibi umumî hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz. (Ek iki cümle:19/4/2018-7139/32 md.) Düzenlemeye tabi tutulan alan içerisinde bulunan taşkın kontrol tesisi alanlarının, bu fikrada belirtilen kullanımlar için 

alanlardan karşılanması esastır. Ancak taşkın kontrol tesisi için yeterli alanın ayrılamaması durumunda, düzenleme ortaklık payının ikinci fikrada belirtilen oranı aşmaması şartıyla, düzenlemeye tabi diğer arazi ve arsaların yüzölçümlerinden bu fikradaki kullanımlar için öncelikle düzenleme ortaklık payı ayrıldıktan sonra ikinci fikrada belirtilen orana kadar taşkın kontrol tesisi için de ayrıca pay ayrılır.(2)

Düzenleme ortaklık paylarının toplamı, yukarıdaki fikrada sözügeçen umumi hizmetler için, yeniden ayrılması gereken yerlerin alanlarıtoplamından az olduğu takdirde, eksik kalan miktar belediye veya valilikçe kamulaştırma yolu ile tamamlanır.

Herhangi bir parselden bir miktar sahanın kamulaştırılmasının gerekmesi halinde düzenleme ortaklık payı, kamulaştırmadan arta kalan saha üzerinden ayrılır.

Bu fikra hükümlerine göre, herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınmaz. Ancak, bu hüküm o parselde imar planı ile yeniden bir düzenleme yapılmasına mani teşkil etmez.(.….) ” hükmüyer almiştır.

Öte yandan, taşınmazın imar planında “dere mutlak koruma alanı" nda kalması nedeniyle taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisinin kısıtlanması nedenine dayalı olarak bir davacının Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açtığı tazminat davasında, bu Mahkemece 4.11.1983 günlü, 2942sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6 ncı maddesinin bazı fikralarının iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine yapılan itiraz başvurusunda;Anayasa Mahkemesi 25.9.2013 tarih ve E: 2013/93, K: 2013/101 sayıli kararında ".…. Davacının mülkü üzerinde tasarruf etme hakkının kısıtlanması, idarenin bir eyleminden değil, idari bir işlem niteliğinde olduğu tartışmasız olan imar planından kaynaklanmaktadır. Olayda, idarenin fili el koyma niteliği taşıyan bir eylemi henüz bulunmamakta, aksine kanunen yapması gereken kamulaştırma işlemlerini yapmamak biçiminde tezahür eden bir eylemsizliği söz konusudur. Öte yandan kamulaştırmasız el atmadan söz edilebilmesi için taşınmaz zilyetliğinin idareye geçmesi ve taşınmazın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş olması gerekmektedir.Oysa, mahkemede görülen davaya konu olayda olduğu gibi imar kısıtlamaları’nda taşınmaz zilyetliği malikte kalmaya devam etmekte olup,yalnızca malikin ilgili mevzuattan kaynaklanan bazı kısıtlamalara maruz kalması söz konusu olmaktadır. Sonuç olarak, davacının taşınmazının imar planlarında “ dere mutlak koruma alanı”nda bırakılması nedeniyle, tasarruf hakkının kısıtlanmasının kamulaştırmasız el atma sonucu olduğu ve tasarruf hakkının kısıtlanması sebebiyle doğan zararın ancak idari yargıda açılacak bir tam yargı davasına konu edilebileceği sonucuna ulaşılmaktadır.Dolayısıyla bakılmakta olan dava, itiraz başvurusunda bulunan mahkemenin 

gorev alanina girmemektedir. Nitekim, Anayasanin 158. maddesi ile, adli,idari ve askeri yargı merciileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarınıkesin olarak çözümlemeye yetkili kılınan Uyuşmazlık Mahkemesinin istikrar bulmuş içtihatları da bu yöndedir..." gerekçesiyle, Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itiraz başvurusu, başvuran mahkemenin yetkisizliği nedeniyle oybirliğiyle reddedilmiştir.

Yine taşınmazı imar planında “spor alanı” olarak ayrılan bir davacının Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı tazminat davasında, davalıidarelerin görev itirazları nedeniyle DanıştayBaşsavcılığıncaçıkartılan olumlu görev uyuşmazlığında, Uyuşmazlık Mahkemesi'nce olumlu görev uyuşmazlığı talebinin kabulü ile ilgili Asliye Hukuk Mahkemesinin görevlilik kararının kaldırılması yolunda verilen karar nedeniyle, anayasal haklarının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru üzerine, Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümünce 18.9.2013tarihinde verilen kararda (Başvuru No: 2013/1586) “.….Mahkemenin gerekçesi ve başvurucunun iddiaları incelendiğinde, iddiaların özünün Uyuşmazlık Mahkemesi tarafindan delillerin değerlendirilmesinde ve hukuk kurallarının yorumlanmasında isabet olmadığına ve esas itibariyle yargılamanın sonucuna ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Yargılama,Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından usul şartlarına ve hukuka uygun olarak gerçekleştirilmiş olup, başvurucu derece mahkemelerinde kendi delillerini ve iddialarını sunma firsatını bulmuş ve bunlar Uyuşmazlık Mahkemesi'nce gereği gibi değerlendirilmiştir... Açıklanan nedenlerle, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarının kanun yolu şikayeti niteliğinde olduğu,Uyuşmazlık Mahkemesi kararının bariz bir şekilde keyfilik de içermediği anlaşıldığından, başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin ‘açıkça dayanaktan yoksun olması' nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir..." gerekçesiyle, davacının başvurusu oybirliğiyle reddedilmiştir. (Resmi Gazete, 30.10.2013,Sayi:28806)

..Son olarak, Yargitay Hukuk Genel Kurulunun 30.10.2013 tarih ve E.2013/603, K.2013/1503 sayılı kararıyla, imar planındaki kısıtlamalardan kaynaklanan ‘hukuki el atmalardan' kaynaklanan tazminat istemli davaların idari yargının görevinde olduğu hüküm altına alınmıştır.--H--,
Dava dosyasının incelenmesinden; Ankara İli, Çankaya İlçesi,Hilal Mahallesi, 26955 ada, 1 parsel sayılı taşınmazın Çankaya Belediye Meclisinin 09.11.1988 tarih ve 422 sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Hilal Mahallesi Islah İmar Planı kapsamında "açık pazar yeri" olarak ayrıldığı, bölgede yapılan 81063 sayılı parselasyon işlemi sonucunda açık pazar yerinin kamu ortaklık payından (KOP) oluşturulduğu; bu kapsamda davacılara bu alandan pay verildiği; davacılar tarafından, davalı idare tarafından pazar alanı olan uyuşmazlığa konu taşınmazın kamulaştırılmasına 

karar verildigi ve anlaşiia yapan maliklerin kamulaştırma bedellerinin ödenerek paylarının davalı idareye devredildiği, kendilerinin uzlaşma görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığı, ancak bugüne kadar davalı idarece kamulaştırma bedelinin tespiti için dava açılmadığı, davalı idarenin kamulaştırma yoluyla taşınmaza paydaş olması nedeniyle fiili el atmanın gerçekleştiği öne sürülerek bakılmakta olan davanın açıldığı; buna karşılık davalı idare tarafindan, taşınmazın kamulaştırılması yolunda alınmış bir kararın bulunmadığı, 2942 sayılı Yasa ile hukuken tasarrufa kısıtlanan taşınmazlar için tanınan beş yıllık sürenin dolmadığı gibi taşınmaza fiilen el atiılmadığının öne sürüldüğü; dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre;dava konusu taşınmazın kamulaştırılması yolunda alınmış bir karar bulunmadığı, 21.01.2016 günlü, 433.21 sayılı Çankaya Belediye Encümeni kararı ile davacıların payının kamulaştırılması konusunda uzlaşma komisyonuna yetki verildiği, uzlaşma için başvuruda bulunan davacılara 05.02.2016 tarihli davet yazisının gönderilmesi üzerine 24.02.2016 tarihinde yapılan uzlaşma toplantısında teklif edilen bedelle davacıların payının 2942sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca belediyeye satılmasının davacılar tarafından kabul edilmediği, bu tarihten sonra davalı idare tarafindan taşınmaza ilişkin olarak bir işlem tesis edilmediği; taşınmaza fiilen el atıldığı yolunda dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı anlaşılmış;davacılar_ vekilitarafindan,taşınmaza_ kamulaştırılmasız_ elatıldığından bahisle taşınmazın değerinin ödenmesi ve taşınmazın tapu kaydının davalıidare adına kayıt ve tescil edilmesi istemiyle açılan dava sonucunda,Danıştay Başsavcısı'nca; davanın, taşınmazın bedelinin tazminat olarak hüküm altına alınması istemine ilişkin kısmı yönünden olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığı görülmüştür.
Olayda, davacıların hissedar olduğu taşınmazın imar planıyla Açık Pazar Yeri kapsamında kaldığı, kamulaştırılmadığı, kamulaştırmasız el atma nedeniyle taşınmazın bedelinin ödenilmesi gerektiğinin iddia edildiği;davanın konusunun, davalı idarece 3194 sayılı Kanun uyarınca kamu gücükullanılarak tek yanlı irade ile yapılan imar planında “kamu alanı” olarak yer alan davacıya ait taşınmazın bedelinin tazminine ilişkin bulunduğu anlaşılmış olup, belirtilen duruma göre, imar planı ve buna dayalı imar uygulaması sonucunda uğranılan zararın tazminine yönelik bulunan davanın, 2577 sayılı Ídari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları" kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.
Öte yandan; 20/8/2016 tarihli ve 6745 sayılı Yatırımların Proje Bazında Desteklenmesi ile Bazi Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 33. maddesiyle 2942 sayılı Kanun'a eklenen ek 1. Maddesinde;“ Uygulama imar 

planlarinda umumi hizmetlere ve resmï kurumlara ayrilmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufu hukuken kısıtlanan taşınmazlar hakkında, uygulama imar_ planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıllık süre içerisinde imar programları veya imar uygulamalarıyapılır ve bütçe imkânları dâhilinde bu taşınmazlar ilgili idarelerce kamulaştırılır veya her hâlde mülkiyet hakkını kullanmasına engel teşkil edecek kısıtlılığı kaldıracak şekilde imar planı değişikliği yapılır/yaptırılır.Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmaması hâlinde taşınmazların malikleri tarafindan, bu Kanunun geçici 6 ncı maddesindeki uzlaşma sürecini ve 3194 sayılı Ímar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemleri tamamlandıktan sonra taşınmazın kamulaştırmasından sorumlu idare aleyhine idari yargida dava açılabilir.
Birinci fikra uyarınca dava açılması hâlinde taşınmazın ya da üzerinde tesis edilen irtifak hakkının dava tarihindeki değeri, mahkemece;bu Kanunun 15 inci maddesine göre bilirkişi incelemesi yapilarak,taşınmazın hukuken tasarrufunun kısıtlandığı veya fiilen el konulduğu tarihteki nitelikleri esas alınmak suretiyle tespit edilir ve taşınmazın veya hakkın idare adına tesciline veya terkinine hükmedilir.
Bu madde kapsamında kalan taşınmazlar hakkında açılacak dava ve takiplerde, bu Kanunun geçici 6 ncı maddesinin üçüncü, yedinci,sekizinci ve on birinci fikra hükümleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılan ancak henüz karara bağlanmayan veya kararıkesinleşmeyen davalara bu madde hükümleri, kesinleşen ancak henüz ödemesi yapılmayan kararlar hakkında ise geçici 6 ncı maddenin üçüncü,sekizinci ve on birinci fikra hükümleri uygulanir.
Bu Kanunun geçici 6 ncı maddesinin sekizinci fikrası uyarınca ayrılması gereken yüzde iki oranındaki ödenekler, yüzde dört olarak ayrılır.İlave olarak ayrılan yüzde iki oranındaki ödenekler, münhasıran bu ek madde ile geçici 11 inci ve geçici 12 nci maddeler kapsamında yapılacak ödemelerde kullanılır. Yapılacak ödemelerin toplam tutarının ilave olarak ayrılan ödeneğin toplamını aşması hâlinde, ödemeler, en fazla on yılda ve geçici 6 ncı maddenin sekizinci fikrası hükmüne göre yapılır." Şeklinde hüküm mevcut iken, Anayasa Mahkemesinin 20/12/2018 gün ve E: 2016/181, K: 2018/111 sayılı kararıyla; maddenin birinci fikrasının birinci cümlesi dışında kalan bölümünün, Anayasa'nın 2., 35. ve 46.maddelerine aykırı olduğundan bahisle iptal edildiği anlaşılmıştır.
İptal edilen bölüm içerisinde kalan “Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmaması hâlinde taşınmazların malikleri tarafından, bu Kanunun geçici 6 ncı maddesindeki uzlaşma sürecini ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemleri tamamlandıktan sonra taşınmazın kamulaştırmasından sorumlu idare aleyhine idari yargıda dava açılabilir." cümlesi kapsamında, bakılan görev uyuşmazlığında yargı

yoruunr degişip degişmeyecegi hususu irdelendiğinde; davacıların taşınmazları üzerinde tasarruf etme hakkının kısıtlanmasının, idarenin bir eyleminden değil, idari bir işlem niteliğindeki imar planından kaynaklanması; davacıların bu işlem sebebiyle doğduğunu iddia ettikleri zararın ancak idari yargıda açılacak bir tam yargı davasına konu edilebileceğinin tartışmasız olmasının yanında; Anayasa Mahkemesinin belirtilen kararının gerekçesinde; bu konuya ilişkin uyuşmazlıkların adli yargıda görülmesinin gerektiği, diğer bir anlatımla taşınmazın malikleri tarafından idari yargıda dava açılabileceğinin hukuka aykırı olduğu yönünde herhangi bir irdelemeye yer verilmediği gözetildiğinde; Mahkememizin bu konuda istikrar bulmuş kararları doğrultusunda, yargı yolunun değişmesini gerektirecek bir durum bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcısı'nın başvurusunun kabulü ile davalı vekilinin görev itirazının reddine ilişkin Ankara 9.Asliye Hukuk Mahkemesinin, 25.12.2018 gün ve E:2018/571 sayılı kararının kaldırılması gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Danıştay Başsavcısı'nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile davalı vekilinin görev itirazının reddine ilişkin Ankara 9.Asliye Hukuk Mahkemesinin, 25.12.2018 gün ve E:2018/571 sayılıKARARININ KALDIRILMASINA, 8.7.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:2-ESAS NO : 2019/221KARAR NO : 2019/455KARAR TR :08.07.2019
ÖZET : İstanbul İli, Bakırköy İlçesi, Cevizlik Mahallesinde yer alan ve miras yoluyla intikal eden taşınmazın 4 numaralı bağımsız bölümünde pay sahibi olan davacı tarafından, söz konusu taşınmazın daha önce satışısırasında tapu kaydına konulan bir yıllık ipoteğin kaldırılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Bakırköy Tapu Müdürlüğü kararının onanmasına ilişkin İstanbul Tapu ve Kadastro II. Bölge Müdürlüğükararının onanmasına yönelik Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüişlemlerinin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERiNDE çözümlenmesi gerektiği hk.


KARAR 
Davacı : B.G.

Vekili : Av. M.Y.B.

Davalı : Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (Tapu Dairesi Bşk.lığı)
Vekili : Av.Ş.Y.


OLAY : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Bakırköy İlçesi, Cevizlik Mahallesi, 48 Ada, 18 Parselde yer alan apartmanın ikinci katındaki 4 nolu Bağımsız bölümün, 17.09.1971 tarihinde, M.C. ve M.C.'nin vekalet ettiği M.S.I. tarafindan, Z.H.G. ile M.H.G.'e satıldığını;satış bedelinin 1.000,00 Eski TL'sının ödendiği, kalan 14.000,00 Eski TLsi için ise, satıcı (M.C.) ve saticıyı vekil eden (M.S.İ.) lehine faizsiz ve bir yıl süreli olarak ipotek konulduğunu, mezkur bağımsız bölüm maliklerinden olan M.H.G.’in vefat etmesi üzerine, bu bağımsız bölümün kanuni mirasçısıolduğunu, bu bağımsız bölüm üzerine konulan faizsiz ve bir yıllık ipoteğin bir yıllık süresinin geçmesi sebebiyle, bu bölümün terkin edilmesi için Bakırköy Tapu Müdürlüğüne 03.11.2017 tarihinde talepte bulunduğunu,ancak, bu talebin, hiçbir hukuki gerekçe belirtilmeksizin ve karara karşıitiraz yeri ve süresi gösterilmeksizin sadece Başvuru Belgesine elle yazılan bir cümlelik ifade ile 25.12.2017 tarihinde reddedildiğini, bu sebeple,Mezkur Tapu Sicili Tüzüğünün 26.maddesinin 4. fikrasına istinaden,04.01.2018 tarihinde İstanbul Tapu ve Kadastro II. Bölge Müdürlüğüne itirazda bulunduğunu ve bu talebin reddedildiğinden bahisle Bakırköy Tapu Müdürlüğünün 02.02.2018 tarih ve 1434 yevmiye numaralı kararının onanmasına ilişkin İstanbul Tapu ve Kadastro II. Bölge Müdürlüğü'nün 12.02.2018 tarih ve E.391408 sayılı kararının onanmasına yönelik 22.03.2018 tarih E.741205 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüişleminin iptali istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.Davalı idare vekili verdiği cevap dilekçesinde davanın adli yargıyerinde görülmesi gerektiği nedeniyle süresi içerisinde görev itirazında bulunmuştur.
İSTANBUL 4.İDARE MAHKEMESİ: 27.11.2018 gün ve E:2018/1448 sayı ile, idarenin kamu gücüne dayalı olarak tesis etmiş olduğu işlemin iptali istemiyle açılan davanın idare mahkemesinin görev alanında kaldığının anlaşıldığı gerekçesiyle, davalı idarenin görev itirazının reddine,uyuşmazlığı çözümlemeye Mahkemelerinin görevli olduğuna karar vermiştir.
Davalı idare vekilinin, adli yargı yararına olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolundaki süresi içinde verdiği dilekçesi üzerine, dava dosyasının onaylı örneği Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI: (...) Dava dosyasının incelenmesinde; dava konusu bağımsız bölümün 17/09/1971 tarihinde 

M.S.I. tarafindan Z.H.G. ve M.H.G.'e satildiği, satış bedelinin bir kismının ödenmemesi sebebiyle bağımısız bölümün tapu kaydına satıcı ve vekil eden lehine faizsiz ve 1 yıl süreli ipotek tesis edildiği, M.H.G.'in daha sonra vefat etmesi sebebiyle söz konusu bağımsız bölümde pay sahibi haline gelen davacı tarafından, 1 yıllık sürenin geçtiği gerekçesiyle ipoteğin terkin edilmesinin talep edildiği, söz konusu talebin reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlasılmaktadır.

Bilindiği gibi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 997.maddesinde, taşınmazlar üzerindeki hakları göstermek üzere tapu sicili tutulacağı, tapu sicilinin, tapu kütüğü ve kat mülkiyeti kütüğü ile bunlarıtamamlayan yevmiye defteri ve belgeler ile plânlardan oluştuğu, sicilin örneğinin, nasıl tutulacağının ve yardımcı sicillerin tüzükle belirleneceği;998. maddesinde, arazilerin, taşınmazlar üzerindeki bağımsız ve sürekli hakların, kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümlerin tapu siciline taşınmaz olarak kaydedileceği; 1007. maddesinde, tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devletin sorumlu olduğu, Devletin,zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu edeceği; Devletin sorumluluğuna ilişkin davaların, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görüleceği; 1008. maddesinde, taşınmaza ilişkin, mülkiyet,irtifak hakları ve taşınmaz yükleri ve rehin haklarının tapu kütüğüne tescil edileceği; 1013. maddesinde, tescilin, tasarrufa konu olan taşınmaz malikinin yazılı beyanı üzerine yapılacağı; 1019. maddesinde, tapu memurunun, ilgililerin bilgisi dışında yaptığı işlemleri onlara tebliğ etmekle yükümlü olduğu; 1021. maddesinde, kurulması kanunen tescile tâbi aynîhakların, tescil edilmedikçe varlık kazanamayacağı; 1027. maddesinde,ilgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memurunun, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebileceği; düzeltmenin, eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçiminde de olabileceği; tapu memurunun, basit yazı yanlışlıklarını, tüzük kuralları uyarınca re'sen düzelteceği hükümleri yer almıştır.

4721 sayılı Kanunun, “Taşınmaz rehninin türleri" başlıklı 850.maddesinde, “Taşınmaz rehni, ancak ipotek, ipotekli borç senedi veya irat senedi şeklinde kurulabilir."; "Rehnin sona ermesi" başlıklı 858.maddesinde, "Taşınmaz rehni, tescilin terkini veya taşınmazın tamamen yok olmasıyla sona erer. / Kamulaştırmaya ilişkin kanun hükümleri saklıdır.'",“Amaç ve nitelik'" başlıklı 881. maddesinde, “Halen mevcut olan veya henüz doğmamış olmakla beraber doğması kesin veya olası bulunan herhangi bir alacak, ipotekle güvence altına alınabilir. / İpoteğe konu olacak taşınmazın, borçlunun mülkiyetinde bulunması gerekmez hükmü mevcuttur.Diğer taraftan, 4721 sayılı Kanunun 913., 997., 998., 1000., 1012. ve 1017.maddelerine dayanılarak hazırlanmış olan Tapu Sicil Tüzüğünün, “Kaydın değiştirilmesi" başlıklı 72. maddesinde, “Tapu sicilinde değişiklik, hak 

sahibinin istemine ya da yetkili makam veya mahkeme kararina istinaden yapılır. /... /. / Rehinli alacağın kısmen ödenmesi veya rehnin miktar, faiz,derece, süre gibi unsurlarında yapılacak değişiklikler, düşünceler sütununda ilgili rehnin harfi kullanılmak suretiyle belirtilir."’ hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlığını taşıyan 2.maddesinin 1 numaralı bendinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep,konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayıiptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davaları; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar,idari dava türleri olarak sayılmıştır.

Somut olayda; her ne kadar davacı vekili tarafından davalı idare işleminin iptali talep edilmekte ise de, talebin doğrudan, tapu kaydına konulan ipoteğin terkinine yönelik olduğu gözetildiğinde, ortada idari yargıyetkisi kapsamına giren bir idari dava bulunmadığı ve uyuşmazlığın çözümlenmesinde, Medeni Kanun hükümlerine göre adli yargı yerlerinin görevli bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, açılan davanın adli yargı yerinde görüm ve çözümü gerekmektedir.

KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle 2247 sayılı Kanunun 10.ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına gönderilmesine..." karar vermiştir.

Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasa'nın 13. maddesine göre Danıştay Bassavcısı'nın da yazılı düşüncesi istenilmiştir.

,.Kanunu'nun 997. maddesinde, taşınmazlar üzerindeki hakları göstermek üzere tapu sicili tutulacaği, tapu sicilinin, tapu kütüğü ve kat mülkiyeti kütüğü ile bunları tamamlayan yevmiye defteri ve belgeler ile plânlardan oluştuğu, sicilin örneğinin, nasıl tutulacağının ve yardımcı sicillerin tüzükle belirleneceği; 998. maddesinde, arazilerin, taşınmazlar üzerindeki bağımsız ve sürekli hakların, kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümlerin tapu siciline taşınmaz olarak kaydedileceği; 1007. maddesinde, tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devletin sorumlu olduğu, Devletin,zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu edeceği; Devletin mahkemesinde görüleceği; 1008. maddesinde, taşınmaza ilişkin, mülkiyet,irtifak hakları ve taşınmaz yükleri ve rehin haklarının tapu kütüğüne tescil 

edilecegi; 1013. maddesinde, teścilin, tasarrufa konu olan taşınmaz malikinin yazılı beyanı üzerine yapılacağı; 1019. maddesinde, tapu memurunun, ilgililerin bilgisi dışında yaptığı işlemleri onlara tebliğ etmekle yükümlü olduğu; 1021. maddesinde, kurulması kanunen tescile tâbi aynîhakların, tescil edilmedikçe varlık kazanamayacağı; 1027. maddesinde,ilgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memurunun, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebileceği; düzeltmenin, eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçiminde de olabileceği; tapu memurunun, basit yazı yanlışlıklarını, tüzük kuralları uyarınca re'sen düzelteceği hükme bağlanmiştır.
Aynı Yasa'nın “Taşınmaz rehninin türleri” başlıklı 850. maddesinde,"Taşınmaz rehni, ancak ipotek, ipotekli borç senedi veya irat senedi şeklinde kurulabilir."; "Rehnin sona ermesi" başlıklı 858. maddesinde,"Taşınmaz rehni, tescilin terkini veya taşınmazın tamamen yok olmasıyla sona erer. Kamulaştırmaya ilişkin kanun hükümleri saklıdır."; “Amaç ve nitelik" başlıklı 881. maddesinde, “Halen mevcut olan veya henüz doğmamış olmakla beraber doğması kesin veya olası bulunan herhangi bir alacak, ipotekle güvence altına alınabilir. İpoteğe konu olacak taşınmazın,borçlunun mülkiyetinde bulunması gerekmez" hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2/1. maddesinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davaları; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar, idari dava türleri olarak sayılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; dava konüsu bağımsız bölümün 17/09/1971 tarihinde M.S.I. tarafından Z.H.G. ve M.H.G.'e satıldıği, satışbedelinin bir kısmının ödenmemesi sebebiyle bağımısız bölümün tapu kaydına satıcı ve vekil eden lehine faizsiz ve 1 yıl süreli ipotek tesis edildiği, M.H.G.'in daha sonra vefat etmesi sebebiyle söz konusu bağımsız bölümde pay sahibi haline gelen davacı tarafiından, 1 yıllık sürenin geçtiği gerekçesiyle ipoteğin terkin edilmesinin talep edildiği, söz konusu talebin reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacı talebinin doğrudan, tapu kaydına konulan ipoteğin terkinine yönelik olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığın çözümünde Medeni Kanun hükümlerine göre adli yargının görevli bulunduğu sonucuna varılmıştır.


SONUÇ : Açiklanan nedenlerle, 2247 sayılı Kanunun 13 üncümaddesi uyarınca yapılan başvurunun kabulü .…” gerektiği yolunda düşünce vermiştir.

ÍNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 08.07.2019 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyası üzerinde 2247sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalıidarenin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarak yaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerine Danıştay Başsavcısı'nca, 10. maddede öngörülen biçimde olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, İstanbul İli, Bakırköy İlçesi, Cevizlik Mahallesi, 48 ada, 18parselde yer alan ve miras yoluyla intikal eden taşınmazın 4 numaralıbağımsız bölümünde pay sahibi olan davacı tarafindan, söz konusu taşınmazın daha önce satışı sırasında tapu kaydına konulan bir yıllık ipoteğin kaldırılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Bakırköy Tapu Müdürlüğünün 02.02.2018 tarih ve 1434 yevmiye numaralı kararının onanmasına ilişkin İstanbul Tapu ve Kadastro II. Bölge Müdürlüğü'nün 12.02.2018 tarih ve E.391408 sayılı kararının onanmasına yönelik 22.03.2018 tarih E.741205 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüişlemlerinin iptali istemiyle açılmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun Taşınmaz Rehni Başlıklıİkinci Bölümünde;
850. maddesinde; “Taşınmaz rehni, ancak ipotek, ipotekli borçsenedi veya irat senedi şeklinde kurulabilir.", 856.maddesinde; “Taşınmaz rehni tapu kütüğüne tescil ile kurulur. Kanunda öngörülen ayrık durumlar saklıdır. Taşınmaz rehninin kurulmasına ilişkin sözleşmenin geçerliliği,resmî şekilde yapılmış olmasına bağlıdır.", 858. maddesinde; “Taşınmaz rehni, tescilin terkini veya taşınmazın tamamen yok olmasıyla sona erer.Kamulaştırmaya ilişkin kanun hükümleri saklıdır.", 864.maddesinde;

Renhin tapu kutuguhe tesch edlimiesinden sonra alacak için zamanaşimi işlemez." hükümlerine yer verilmiş; 1013.maddesinde, tescilin, tasarrufa konu olan taşınmaz malikinin yazılı beyanı üzerine yapılacağı;1014.maddesinde, bir tescilin terkin edilmesi veya değiştirilmesi, ancak bu kaydın kendilerine hak sağladığı kimselerin yazılı beyanı üzerine yapılabileceği; 1021. maddesinde, kurulması kanunen tescile tâbi aynîhakların, tescil edilmedikçe varlık kazanamayacağı; 1027.maddesinde,ilgililerin yazılı rizaları olmadıkça, tapu memurunun, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebileceği; düzeltmenin, eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçiminde de olabileceği; tapu memurunun, basit yazı yanlışlıklarını, Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik uyarınca re'sen düzelteceği hükümleri yer almış; , 4721 sayılıKanunun 913., 997., 998., 1000., 1012. ve 1017. maddelerine dayanılarak hazırlanmış olan Tapu Sicili Tüzüğü'nün, 26.maddesinde “Mevzuat ve bu Tüzükte yer alan hükümlere uygun olmayan ve 4721 sayılı Kanunun 1011inci maddesine göre geçici tescil şerhine de imkân bulunmayan istemler geciktirilmeden, gerekçesi, itiraz yeri ve süresi de belirtilmek suretiyle reddedilir. Ret kararının varlığı, tarih ve yevmiye numarası esas alınarak kütüğün beyanlar sütununda belirtilir. İstemin reddi halinde, ret gerekçesi giderilmeden reddin konusu tapu işlemi yapılamaz. Ret karari, istem sahibine elden veya 11/2/1959 tarih ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Ret kararına, tebliğ tarihinden itibaren onbeşgün içinde müdürlüğün bağlı bulunduğu bölge müdürlüğüne, bölge müdürlüğünün kararına karşı da tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Genel Müdürlüğe itiraz edilebilir." denilmiş ve 69.maddesinde de “ (1)Tapu sicilinde terkin, tescilin kendisine hak sağladığı kimsenin istemine ya da yetkili makam veya mahkeme kararına istinaden yapılır. (2) Kayıtların terkininde, tescil istemleriyle ilgili hükümler uygulanır. (3) Kanunda açıkça gösterilen hâller ile şerhedilmiş kişisel haklarda ve tescil edilmiş taşınmaz lehine veya kişisel irtifak haklarında belli bir süre söz konusu ise, bu sürenin dolması hâlinde taşınmaz malikinin istemi üzerine terkin işlemi yapılır. (4)Bir aynî hakkın veya şerhedilmiş kişisel hakkın diğer sebeplere dayalıolarak sona ermesiyle kayıt hukukî değerini kaybettiği takdirde, yüklütaşınmaz maliki, terkini isteyebilir. Müdürlük, bu istemi yerine getirirse her ilgili, bu işlemin kendisine tebliğ tarihinden başlayarak otuz gün içinde terkine karşı dava açabilir. (5) 21/7/1953 tarih ve 6183 sayılı Amme Alacaklarınin Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca takip edilen kamu alacaklarına ilişkin haciz, iflas, konkordato ile verilen süre ve 9/6/1932 tarih ve 2004 sayılı Icra ve Íflas Kanununun 150/c maddesi şerhi bulunan taşınmazlar hariç olmak üzere, tapu siciline yapılan şerhten itibaren iki yıllık sürenin sonunda Müdürlüğe yenilendiği bildirilmemiş olan 

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı başlığını taşıyan 2.maddesinin 1 numaralı bendinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep,konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayıiptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davaları; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar,idari dava türleri olarak sayılmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; 7.8.2018 gün ve 2329559 sayılıBakırköy Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü yazısından; İstanbul İli, Bakırköy İlçesi, Cevizlik Mahallesi, 48 Ada, 18 Parselde (4) nolu bağımsız bölüm üzerinde 17.09.1971 ve 12288 yevmiye ile bir yıl süreli ve faizsiz M.S.I. ve M.C. lehlerine tesis edilmiş olan kanuni ipoteğin; taşınmaz maliklerinden B.G. tarafından 24.01.2018 tarih 1738 nolu başvuru ile kanuni ipoteğin terkin edilmesi için talepte bulunulduğu, bahsi geçen taşınmazın;17.09.1971 tarih ve 12288 yevmiye M.C. ve M.S.I. tarafindan, Z.H.G. ile M.H.G.'e satıldığı, satış bedelinin 1.000.00 Eski TL si ödendiği, kalan 14.000,00 Eski TL si için ise, satıcı M.C. ve M.S.I. lehlerine (11.01.2018tarih ve 105756 sayılı yazida sehven sadece M.S.I. lehine tesis edildiği belirtilmiştir) faizsiz ve bir yıl süreli olarak kanuni ipotek tesis edildiği,dalıa sonra taşınmaz maliklerinden M.H.G.'in vefatı ile adına kayıtlı 1/2hissenin 15.09.2017 tarihinde yapılan intikal işleminde veraset ilamında yazılı hisseler oranında B.G., Z.H.G. ve A.N.T. adlarına tescil edildiği,taşınmaz maliklerinden B.G., İstanbul İli, Bakırköy İlçesi, Cevizlik Mahallesi, 48 Ada, 18 Parselde 4 nolu bağımsiz bölüm üzerinde 17.09.1971tarihinde bir yıl süreli ve faizsiz M.S.İ. ve M.C. lehlerine tesis edilmiş olan kanuni ipoteğin söz konusu bir yıllık sürenin geçmesi sebebiyle Tapu Sicili Tüzüğünün 69/4 maddesine göre terkin edilmesi için talepte bulunduğu anlaşılmıştır.

..w Konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile somut olay birlikte irdelendiğinde her ne kadar, davacı vekili tarafindan, idari yargı yerinde davalı İdare işlemlerinin iptali talep edilmekte ise de; olayda dava konusu bağımsız bölümün iki kişiye satıldığı ve satış bedelinin bir kısmının ödenmemesi sebebiyle bağımsız bölümün tapu kaydına satıcı ve vekil eden lehine faizsiz ve bir yıl süreli ipotek tesis edildiği, M.H.G.'in daha sonra vefat etmesi sebebiyle söz konusu bağımsız bölümde pay sahibi haline gelen davacı tarafindan, bir yıllık ipotek süresinin geçtiği gerekçesiyle ipoteğin 

terkin edilmesinin talep edildiği, söz konusu talebin reddi üzerine bakılan davanın açıldığı görülmektedir.
..
Budurataebinoğa terkinine yönelik olduğu gözetildiğinde ortada idari yargı yetkisi kapsamına giren bir idari dava bulunmadığı ve uyuşmazlığın çözümünde yukarıda sözüedilen Medeni Kanun hükümlerine göre adli yargı yerlerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
,Y 
Açıklanan nedene, Yargitay Cumhuriyet Başsavcısı'nn başvurusunun kabulü ile davalı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüvekilinin görev itirazının reddine ilişkin İstanbul 4.İdare Mahkemesince verilen 27.11.2018 gün ve E:2018/1448 sayılı görevlilik kararın kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nca yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile davalı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü vekilinin GÖREV İTİRAZININ REDDİNE İLİŞKİN İstanbul 4.İdare Mahkemesince verilen 27.11.2018 gün ve E:2018/1448 sayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 08.07.2019 gününde OYBİRLİĞI İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:3-ESAS NO : 2019/224KARAR NO : 2019/451KARAR TR : 08.07.2019
ÖZET : Davacının, Türkiye Kalkınma Bankası Sermaye Piyasası İşlemleri Müdürü olarak görev yapmakta iken Sermaye Piyasası İşlemleri Müdürlüğü'nün kapatılması nedeniyle Genel Müdürlük Müşaviri olarak atanmasına ilişkin işlem içeriğinin yanlış olduğu, yanıltıcı bildirimde bulunulduğu ileri sürülerek, bildirimin iptali ile maddi zararının tazmini istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk 

KARAR 
Davaci : O.A.

Davalı: Türkiye Kalkınma Bankası A.ş.
Vekili : Av. G.T.K.



: Davaci dava dilekçesinde özetle; T.C. Merkez Bankası'nda Ekonomist olarak çalışırken, Türkiye Kalkınma Bankası'nın daveti üzerine Sermaye Piyasası İşlemleri Müdürü kadrosuna atanma talebinde bulunduğunu, doldurmuş olduğu istek formunun yok edilerek görev istek formuna yazmış olduğu "Sermaye Piyasası İşlemleri Müdür"üdeğilde "bir göreve" cümlesinin yazıldığını, talebinin kabul edilip Türkiye Kalkınma Bankası'nda sermaye piyasası işlemleri müdürü olarak değil de,Kalkınma Bankası'nda müşavirlik görevine atandığını, müşavir olarak atanmasının nedeni olarak Sermaye Piyasası İşlemleri Müdürlüğü'nün kapatılması ve işbu kapatılmanın nedeni olarak 15.07.1999 tarihli SPK kararı doğrultusunda Kalkınma Menkul Değerlerin Ankara'da şube açmasına izin verilmesinin gösterildiğini, bunun bugüne kadar doğru olduğuna inandığını ancak Sermaye Piyasası İşlemleri Müdürlüğü'nün kapatılmasının Türkiye Kalkınma Bankası'na gelmeden çok daha önce banka yönetimi tarafindan Nisan 1997'de Kalkınma Menkul Değerler Ankara Şubesi için izin alınması ile başladığını ve kesintisiz devam ettiğini,Sermaye Piyasası İşlemleri Müdürlüğü'nün kapatılacağını bilmesi halinde kesinlikle Merkez Bankası'ndaki görevinden ayrılmayacağını, müşavir olarak atandıktan sonra çok uzun yıllar çalıştığı kurum ve ülkesi için faydalıolamadığını, istikbalinin karartıldığını, itibarsızlaştırıldığını, maaşının azaldığını, maddi sıkıntı içine düştüğünü, beden ve ruh sağlığının bozulduğunu ileri sürerek, davalı kurum tarafından yapılan yanlış ve yaniltıcı bildirimin iptal edilmesini ve bu işlem nedeniyle maruz kalmışolduğu maddi zararlarının yasal faizi ile birlikte telafi edilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.

Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesi: 9.3.2017 gün ve E:2016/366,K:2017/78 sayı ile, davacı kendisine yapılan tebligat içeriğinin yanlış ve yanıltıcı olduğunu ileri sürerek bu işlemin iptalini talep etmekte olup idari işlemlere yönelik yapılan bu tür başvurulara ilişkin yargılama yapma görevi idare Mahkemesi'ne ait olduğunun, bu nedenle dava dilekçesinin görev nedeniyle usulden reddine karar vermiş, bu karara karşı davacı tarafindan istinaf isteminde bulunulmuştur.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi: 14.12.2017gün ve E:2017/1393, K:2017/1432 say1 ile, ilk derece mahkemesi kararıusul ve esas yönünden hukuka uygun olduğundan, HMK 353/1-b-l maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiş, bu karar davacıtarafindan temyiz edilmiştir.

Yargitay 4. Hukuk Dairesi : 28.3.2018 gün ve E:2018/867,K:2018/2343 sayı ile, davalı Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. özel hukuk hükümlerine tabi, anonim şirket statüsünde bir kalkınma ve yatırım bankasıolup, statüsü itibariyle işlemlerinin idari işlem olarak kabul edilmesi ve idari yargıda hakkında dava açılıp yargılama yapılması mümkün olmadığı;

manêenece adr E geçen davan yonunden işin esası incelenip, varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılıgerekçeyle ilk derece mahkemesinin davanın görev nedeniyle usulden reddine ve Bölge Adliye Mahkemesinin davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak, ilk derece mahkemesi kararının HMK 371. maddesi uyarınca bozulması ve mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.ANKARA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 11.12.2018 gün ve E:2018/433_ sayı ile, bozmaya uyarak, davalı idarece davanın görüm ve çözümünün idari yargının görev alanına girdiği ileri sürülerek görev itirazında bulunulmuş, itirazın reddine karar vermiştir.Davalı vekili tarafindan, süresi içinde verilen dilekçe ile olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılması istemiyle başvuruda bulunulması üzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte Danıştay Başsavcılığı'na gönderilmiştir.DANIŞTAY BAŞSAVCISI: “... 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2.maddesinin 1. fikrasında; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davaları; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazhıklara ilişkin davalar, idari dava türleri olarak sayılmıştır 
Bu bağlamda, idare hukukunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, idari yargının görev alanını oluşturmaktadır. İdare hukuku kuralları içinde, kamu hizmetinin yürütülmesi amacıyla kamu gücükullanılarak tek yanlı iradc bcyanıyla tesis edilen idari işlemler ve aynıamaçla gerçekleştirilen idari eylemler ile idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların görüm ve çözümü idari yargının görev alanına girmektedir.4456 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanun'un 1. maddesinde; "Bu Kanun ile düzenlenen hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabi ve anonim şirket şeklinde, tüzel kişiliğe sahip, bir kalkınma ve yatırım bankası kurulmuştur." hükmü yer almış, aynı Kanunun 15. maddesinde ise; “ Banka hizmetlerinin gerektirdiği görevler, 14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmayan sözleşmeli personel eli ile yürütülür.
Banka personelinin hizmete alınmalari, görev ve yetkileri nitelikleri,atanma, ilerleme, yükselme, görevden alınma şekilleri, disiplin esaslari,

yukumlulukleri, unvan ve sayilari Devlet Personel Başkanlığınin görüşüüzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir."hükmüne yer verilmiştir.

Türkiye Kalkınma Bankası A.ş. nin özel hukuk hükümlerine tabi ve anonim şirket şeklinde, tüzel kişiliğe sahip olması bankanın kamusal nitelikte bazı görev ve yetkileri olmasına ve bankanın faaliyet konularının gereklerine göre idari nitelikte eylem ve işlemde bulunmasına engel oluşturmamaktadır.

Bankanın örgütsel yapısı, Kanunda belirtilen yetki ve ayrıcalıkları da dikkate alındığında, özel bir banka niteliğinde olmadığı, kamu tüzel kişiliği özelliği taşıdığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Ayrica 24/10/2018 tarih ve 30375 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7147 sayılı Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un 8. maddesi ile, 4456sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanun yürürlükten kaldırmış olup anılan Kanun'un 4.maddesinde" Banka personeli 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre işsözleşmesi ile istihdam edilir.

(2) Bankada 4857 sayılı Kanuna tabi olarak çalışanlarla Banka arasında çıkan ihtilaflarda iş mahkemeleri görevlidir." hükmü yer almaktadır.

Anılan kurala göre, bankada görevli personelden sadece 4. madde de belirtilenlenlerin İş Kanunu hükümlerine tabi olacağı, mevcut sözleşmeli çalışanların ise bu kapsama girmediği açıktır.

Bu durumda, kamu kurumu niteliğindeki Türkiye Kalkınma BankasıAnonim Şirketi'nin kamusal alandaki gücünü kullanarak kamu hukuku kuralları çerçevesindeki tek yanlı irade açıklamalarıyla tesis ettiği işleme karşı açılan davanın görüm ve çözümü görevi idari yargı yerine ait bulunmaktadır.

SONUÇ : Açıklanan nedenle, 2247 sayılı Yasa'nın 10'uncu maddesi uyarınca, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına ve dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine..."şeklinde karar vermiştir.
Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasanın 13. maddesine göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın da yazılı düşüncesi istenilmiştir.
.,.Yargılama Usulü Kanununun “İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı” kenar başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri : a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklan doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davalari, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan 

Öte yandan, Mülga 4456 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanunun i. maddesi; "Bu Kanun ile düzenlenen hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabi ve anonim şirket şeklinde, tüzelkişiliğe sahip, bir kalkınma ve yatırım bankası kurulmuştur. /..." hükmünü, 15. maddesi; "Banka hizmetlerinin gerektirdiği görevler, 657sayılı Devlet Memurları Kanunu ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmayan sözleşmeli personel eli ile yürütülür. /Banka personelinin hizmete alınmaları, görev ve yetkileri, nitelikleri,atanma, ilerleme, yükselme, görevden alınma şekilleri, disiplin esaslari,yükümlülükleri, unvan ve sayıları Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir. / Banka personelinin ücret ile diğer mali ve sosyal hakları ile sözleşme esasları Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenir.Ayrıca Banka personeline çalıştığı günlerle orantılı olarak Ocak, Nisan,Temmuz ve Ekim aylarında birer aylık ücret tutarında ikramiye ödenir.Ancak, aylık ücret, her türlü sosyal yardımlar, zam, tazminat, ödenek veya diğer adlar altında yapılan bütün ödemelerin (ikramiyelerden bir aya isabet eden miktar dahil, yönetim üyeliği ücreti hariç) aylık ortalaması Yüksek Planlama Kurulunca Banka için tespit edilecek üst sınırı aşamaz. / Banka personeli, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabidir.Hizmet sürelerinin değerlendirilmesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır. / Banka personelinin emeklilik işlemlerinde, Genel İdari Hizmetleri sınıfında görev yapan Genel Müdürler için belirlenen ek gösterge rakamını geçmemek üzere, ifa ettikleri görevleri itibariyle, Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, unvan ve derecesi için belirlenmişek göstergeler ve makam tazminatları uygulanır.” hükmünü içermektedir.
Diğer taraftan, 24/10/2018 tarihli ve 30375 saydı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7147 sayılı Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun 8. maddesi ile 4456 sayılıKanun yürürlükten kaldırılmış, Kanunun 4. maddesinde; "Banka personeli 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre iş sözleşmesi ile istihdam edilir. / Bankada 4857 sayılı Kanuna tabi olarak çalışanlarla Banka arasında çıkan ihtilaflarda iş mahkemeleri görevlidir. / Personelin aylık ücret ve diğer mali hakları Banka Genel Kurulunca tespit olunur.Genel Kurul bu yetkilerini Yönetim Kuruluna devredebilir. Personel istihdamına ilişkin diğer hususlarda karar almaya Yönetim Kurulu yetkilidir." hükmü, geçici 1. maddesinin 3. fikrasında; "4857 sayılı Kanuna tabi çalışmak istemeyen personelin, bu maddenin ikinci fikrasındaki düzenleme doğrultusunda Bankada çalışmaya devam ettirildikleri sürece 

mevcut statüleri ve unvanlarina ilişkin sosyal ve özlük haklariyla istihdamlarına devam olunur." hükmü yer almıştır.

Bu düzenlemelerden, bankada görevli personel hakkında hangi mevzuat hükümlerinin uygulanacağının; ilgili personelle yapılan sözleşmenin tarihine ve 7147 sayılı Kanun yürürlüğe girdikten sonra ilgili personel tarafindan yapılacak tercihe göre belirleneceği, davacının davalıidareyle yaptığı sözleşmenin 7147 sayılı Kanundan önce yapıldığı ve davanın da aynı şekilde 7147 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce açddığı görülmektedir.

Bu duruma göre, kamu kurumu niteliğindeki davalı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin kamusal alandaki gücünü kullanarak kamu hukuku kuralları çerçevesinde tek yanlı irade açıklamalarıyla tesis ettiği işleme karşı açılan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 2/1.a-b maddesinde yer alan iptal ve tam yargı davalarıkapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, Danıştay Başsavcılığının 2247 sayılı Kanunun 10.maddesi gereğince yapmış olduğu başvurunun kabulü ile Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11/12/2018 tarihli ve 2018/433 Esas sayılı görevlilik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir." yolunda düşünce vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 08.07.2019 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalıidare vekilinin, anılan Yasa'nın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarak yaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerine Danıştay Başsavcısı'nca, 10. maddede öngörülen biçimde, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESÍ: Raportör-Hâkim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının, Türkiye Kalkınma Bankası Sermaye Piyasasıİşlemleri Müdürü olarak görev yapmakta iken Sermaye Piyasası İşlemleri 

Müdürlüğü'nün kapatilmasi nedeniyle Genel Müdürlük Müşaviri olarak atanmasına ilişkin 28/04/2000 tarih ve İKM/PRS-2686 sayılı işlem içeriğinin yanlış olduğu, yanıltıcı bildirimde bulunulduğu ileri sürülerek bildirimin iptali ile maddi zararının tazmini istemiyle açılmıştır.
17.10.1999 gün ve 23849 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4456 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanunun 

"Hukuki Bünye" başlıklı 1. Maddesinde;
"Bu Kanun ile düzenlenen hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabi ve anonim şirket şeklinde, tüzelkişiliğe sahip, bir kalkınma ve yatırım bankası kurulmuştur.

Bankanın unvanı "Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi" dir.Kısaltılmış unvanı "TKB" dir.

(Değişik üçüncü fikra: 2/7/2018-KHK-703/150 md.) Banka,Cumhurbaşkanınca görevlendirilen bakanlıkla ilgilidir.

(Değişik dördüncü fikra: 13/2/2011-6111/141 md.) Bankanın merkezi ana sözleşmesi ile belirlenir." denilmiş;
"Bankanın amacı ve faaliyet konuları" başlıklı 3. Maddesinde;
"Bankanın amacı; Türkiye'nin kalkınması için, anonim şirket statüsündeki teşebbüslere kârlılık ve verimlilik anlayışı içinde kredi vermek,iştirak etmek suretiyle finansman ve işletme desteği sağlamak, yurtiçi ve yurtdışı tasarrufları kalkınmaya dönük yatırımlara yöneltmek, sermaye piyasasının gelişmesine katkıda bulunmak, yurtiçi, yurtdışı ve uluslararasıortak yatırımları finanse etmek ve her türlü kalkınma ve yatırım bankacılığıişlevlerini yapmaktır.

Banka bu amaçları gerçekleştirmek üzere;
1. Türk Lirası ve döviz olarak kısa, orta ve uzun vadeli her türlünakdi ve gayri nakdi kredi açabilir, kâr ortaklığı veya kiralama esaslı kredi işlemleri yapabilir. Yerli ve yabancı kişi ve kurumlara gerekli teminatın alimması karşıliğıda garanti verebilir ve araci olabilir.
2. Her türlü menkul krymetleri satın alabilir, satabilir ve tahvil garantisi verebilir.

3. Araştırma, proje geliştirme ve eğitim çalışmaları yapabilir veya yaptırabilir, teknik yardım verebilir. Finansman ilişkilerinde bulunduğu şirketlerin rantabl çalışmalarını sağlayıcı önlemleri alabilir.
4. Şirketlere kredi açabilir, yurtiçinde ve yurtdışında kurulmuşşirketlere iştirak edebilir, gerektiğinde rehabilitasyon, bonifikasyon,konsolidasyon yapabilir. Bankanın öncülüğünde şirket kurabilir ve iştiraklere ait hisse senetlerini alabilir, satabilir, geri alabilir ve kâr garantisi verebilir.

5. İthalat, ihracat ve görünmeyen muameleler gibi her türlü kambiyo işlemlerini yapabilir ve döviz pozisyonu tutabilir.


6. Sigorta acentaligi yapabilir.
7. Gerekli izinleri almak kaydıyla yurtiçinde ve yurtdışında şube ve temsilcilik açabilir.

8. Yurtiçi ve yurtdışı finansman kurumlarıyla işbirliği yapabilir,bunların katıldığı ulusal ve uluslararası kuruluşlara üye olabilir.
9. Yurtiçi ve yurtdışı finansman kuruluşları ile para ve sermaye piyasalarından ve her türlü fonlardan kaynak sağlayabilir.
10. Sanayide mülkiyetin geniş halk kitlelerine yayılmasınısağlayacak tedbirleri alır.

11. Banka kaynaklarını kalkınma planı ve yıllık programların hedef ve ilkelerine uygun olarak kullanır.

12. Amacının gerçekleşmesine yardımcı olacak her türlü kalkınma ve yatırım bankacılığı işlemleri yapabilir.

13. Her türlü menkul ve gayrimenkul malları alır, satar, kiralar,kiraya verir, leh ve aleyhte rehin, ipotek, intifa, irtifak haklari, gayrimenkul mükellefiyetleri ve sair hakları tesis edebilir.

14. Banka açtığı krediler karşılığında, menkul relini, ticari işletme relini ve gayrimenkul ipoteği de dahil olmak üzere her türlü teminatıalabilir." denilmiş;
"Banka personeli " başlıklı 15. maddesinde;
11Banka hizmetlerinin gerektirdiği görevler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmayan sözleşmeli personel eli ile yürütülür.
Banka personelinin hizmete alınmaları, görev ve yetkileri, nitelikleri,atanma, ilerleme, yükselme, görevden alınma şekilleri, disiplin esasları,yükümlülükleri, unvan ve sayıları Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir.

-bY Banka personelinin ücret ile diğer mali ve sosyal hakları ile sözleşme esasları Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenir. Ayrıca Banka personeline çalıştığı günlerle orantılı olarak Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında birer aylık ücret tutarında ikramiye ödenir. Ancak, aylık ücret, her türlüsosyal yardımlar, zam, tazminat, ödenek veya diğer adlar altında yapılan bütün ödemelerin (ikramiyelerden bir aya isabet eden miktar dahil, yönetim üyeliği ücreti hariç) aylık ortalaması Yüksek Planlama Kurulunca Banka icin tespit edilecek üst sınırı aşamaz.

,A Banka personeli, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabidir. Hizmet sürelerinin değerlendirilmesi, 657 sayılı Devlet vemnauanw•••."-_o
Banka personelinin emeklilik işlemlerinde, Genel İdari Hizmetleri sınıfinda görev yapan Genel Müdürler için belirlenen ek gösterge rakamınıgeçmemek üzere, ifa ettikleri görevleri itibariyle, Devlet Memurları

Kanununa gore girebnecekien shmlaidaki benzer gorevierin ayni kadro,unvan ve derecesi için belirlenmiş ek göstergeler ve makam tazminatlarıuygulanır." denilmiştir.

24.10.2018 gün ve 30575 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7147 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanunun 8. Maddesi ile 14.10.1999 tarihli ve 4456sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmış; diğer mevzuatta 4456 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır denilmiş;
t...-.
"(1) Bankada, 1/1/2021 tarihinden itibaren 4857 sayılı Kanun hükümlerine tabi olmayan personel çalıştırılmaz.

(2) Bankanın yeniden yapılanma sürecinde, 4857 sayılı Kanuna tabi çalışmak istemeyen personel bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yapılacak ilk Genel Kurul tarihini takip eden doksan gün içinde Bankaya bildirimde bulunur. Bu personel, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca bir kamu kurumunda göreve başlatılıncaya kadar Bankanın ihtiyaç duyduğu uygun işlerde görevlendirilir. Bu personel, Banka Yönetim Kurulu kararlarına istinaden 30/9/2020 tarihine kadar Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilir. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilen personelin Bankada herhangi bir statüde tekrar istihdamı mümkün değildir. Bankaca isimleri bildirilen personelin atama teklifleri, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca 24/11/1994tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 22 nci maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fikralarında belirtilen usul ve esaslar ile gerçekleştirilir. Söz konusu taleplerin yeterli olmaması hâlinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca resen aynı usulle atama teklifi yapılır. Ancak, 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesi uyarınca Özelleştirme Fonundan karşılanması öngörülen ödemeler Banka tarafindan karşılanır. Personelin nakiedileceği kadro ve pozisyonlar; Aiie, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca kamu kurum ve kuruluşlarina atama tekliflerinin yapıldığı tarih itibarıyla diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır. Atama işlemi yapılan personele ilişkin bilgiler ve bu bilgilerdeki değişiklikler en geç on beş gün içinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilir. Bu fikra kapsamında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, gerekli bilgi ve belgeleri istemeye, araştırma ve inceleme yapmaya, uygulamayı yönlendirmeye ilgisine göre Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Banka yetkilidir. Bu Kanun ile yürürlükten kaldırılan 4456 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi kapsamında istihdam edilen personelden bu madde uyarınca nakledileceklere kıdem ve ihbar tazminatı ödenmez ve kıdem tazminatına 

esas hizmet süreleri emekli ikramiyesi veya iş sonu tazminatinin hesabinda sayılir.

(3) 4857 sayılı Kanuna tabi çalışmak istemeyen personelin, bu maddenin ikinci fikrasındaki düzenleme doğrultusunda Bankada çalışmaya devam ettirildikleri sürece mevcut statüleri ve unvanlarına ilişkin sosyal ve özlük haklarıyla istihdamlarına devam olunur. Bu kapsamdaki personel ile Devlet memurları için uygulanan yıllık artış oranları emsal alınmak suretiyle sözleşme yapılır. 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin dördüncü ve beşinci fikraları hükümlerinin uygulanmasında, personelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirim yapıldığı tarihteki görev ve pozisyonu için o yılın 15 Ocak tarihindeki ücret ve diğer mali hakları esas alınir.

(4) Bankanın bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihteki mevcut personelinden 4857 sayılı Kanun hükümlerine göre Bankada çalışmak isteyenler; bu Kanunun 4 üncü maddesi gereğince bir pozisyona atanıncaya ve ücret ve mali hakları belirleninceye kadar Bankanın ihtiyaç duyduğu uygun işlerde görevlendirilir ve mevcut statü, ücret ve mali haklarıyla istihdamlarına devam olunur. Bunlardan;
a) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 4 üncü maddesi uyarınca haklarında 8/6/1949tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulananlar hakkında, işçi statüsüne geçirildikleri tarihten itibaren doksan gün içinde 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fikrasının (a) bendine göre sigortalı olma talebinde bulunmayanların 5434sayılı Kanun ile ilgileri devam ettirilir. Bu şekilde 5434 sayılı Kanunla ilgileri devam ettirilenlerin emeklilik hak ve yükümlülüklerinin tespitinde,önceden emeklilik hak ve yükümlülüklerine esas alınmakta olan kadro,görev veya pozisyonları dikkate alınmaya devam olunur. Ayrıca, bu şekilde ilgi devamında geçen süreleri kıdem aylıklarının hesabında dikkate alınır ve bunların emeklilik keseneğine esas aylik derece ve kademeleri de genel hükümler çerçevesinde yükseltilmeye ve ilerletilmeye devam olunur.Bunlara Bankada geçen çalışma süreleri için kıdem tazminatı ödenmez ve bu süreler emekli ikramiyesinin hesabında dikkate alınır.
b) İşçi statüsüne geçirildikleri tarihten itibaren doksan gün içinde 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fikrasının (a) bendine göre sigortali olma talebinde bulunanların sigorta primleri ile sosyal güvenliğe ilişkin diğer hak ve yükümlülükleri 5510 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre belirlenir.

c) 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra göreve başlayan ve aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fikrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılmak suretiyle sigorta primine esas kazançları aynıKanunun 80 inci maddesine göre belirlenenler, taleplerine bakılmaksızın 

5510 sayili Kantnun 4 uncu maddesinin birinci fikrasinin (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır.

ς) Bu fikranın (b) ve (c) bentleri kapsamına girenlerden iş sözleşmesi 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesi kapsamında sona erenlere ödenecek kidem tazminatına esas hizmet süresinin tespitinde emekli ikramiyesine esas hizmet süreleri de dikkate alınır. Ancak, bunlara emekli ikramiyesine esas hizmet süreleri için ödenecek kıdem tazminatı,ilgilinin işçi statüsüne geçirilmeden önceki statüsünün sona erdiği tarihteki emeklilik keseneğine esas áylık unsurları üzerinden ve iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki katsayılar dikkate alınarak hesaplanacak tutarı geçemez.
(5) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihteki mevcut Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerinin görevleri Genel Kurulca yenileri seçilinceye kadar devam eder." denilmiş;
Aynı Kanunun 4. Maddesinde;
(1) Banka personeli 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre iş sözleşmesi ile istihdam edilir.

(2) Bankada 4857 sayılı Kanuna tabi olarak çalışanlarla Banka arasında çıkan ihtilaflarda iş mahkemeleri görevlidir.

(3) Personelin aylık ücret ve diğer mali hakları Banka Genel Kurulunca tespit olunur. Genel Kurul bu yetkilerini Yönetim Kuruluna devredebilir. Personel istihdamına ilişkin diğer hususlarda karar almaya Yönetim Kurulu yetkilidir. " denilmiştir.

Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinde çalışan bir kişinin yıllık ücret artışından yararlandırılmama ve işten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına dair işlemler ile işlemin dayanağı olan yönetmelik hükmünün iptali istemiyle Ankara 5. İdare Mahkemesinde açtığı davada,itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme Mülga 4456 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanunun 15. Maddesinin 2.7.2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Karamnamenin 15. Maddesinin birinci fikrasının (e) bendiyle değişiklik yapılmadan önceki ikinci fikrasında yer alan ".. Disiplin esasları..." ibaresinin Anayasanın 38. Ve 128. Maddelerine aykırılığını ileri sürerek iptaline karar verilmesi istemiyle Anayasa Mahkemesine itiraz yoluna başvurmuş; Anayasa Mahkemesi 20.12.2018 gün ve E:2018/14,K::2018/112 sayı ile,"s 

4. İtiraz konusu kural, banka Personelinin disiplin esaslarının yönetmeliklerinin düzenlenmesini öngörmektedir...

10-Bankanın kuruluşu, yapılanmasi, hukuki statüsü ve personel yapısını düzenleyen mülga 4456 sayılı Kanun'un 1. maddesinin, bakılmakta 

olan davaya konu işlemin tesis edildigi anda yürürlükte bulunan üçüncüfikrasına göre Banka, Başbakanlığın ilgili kuruluşu olarak kurulmuştur.Sermayesinin tamamına yakını kamuya ait olan Bankanın yapmış olduğu birtakim işlemlere Kanun'un 17. maddesinde vergi, resim ve harç muafiyeti tanındığı gibi taşınır ve taşınmaz mallarının haczedilemeyeceği de aynımaddede hüküm altına alınmıştır. Yine Kanun'un 20. maddesi uyarınca Bankaya ait her türlü taşınır ve taşınmaz mal, para ile her türlü hak ve alacak devlet malı hükmündedir. Bankanın mallarına, para ve para hükmündeki evrakı ile senetlerine ve diğer mevcutlarına karşı işlenen suçlar devlet mallarına karşı veya devlete ait belgeler üzerinde işlenen suçlardan sayılmaktadır.
11-Banka personelinin hukuki statüsünün düzenlendiği Kanun'un 15. maddesine göre Bankada banka hizmetlerinin gerektirdiği görevler,14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na ve diğer kanunların sözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmayan sözleşmeli personel eli ile yürütülür. Anılan maddenin bakılmakta olan davaya konu işlemin tesis edildiği anda yürürlükte bulunan ve itiraz konusu kuralın da yer aldığı ikinci fikrası ise Banka personelinin hizmete alınmalarının, görev ve yetkilerinin, niteliklerinin, atanma, ilerleme,yükselme ve görevden alınma şekillerinin, disiplin esaslarının,yükümlülüklerinin, unvan ve sayılarının Bakanlar Kurulu kararı ile çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenmesini öngörmüştür.
12-Söz konusu maddenin bakılmakta olan davaya konu işlemin tesis edildiği anda yürürlükte bulunan üçüncü fikrasında, Banka personelinin ücret ile diğer mali ve sosyal hakları ile sözleşme esaslarının Banka Genel Müdürünün teklifi ve Yönetim Kurulunun onayı alındıktan sonra Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Yine aynı maddenin dördüncü ve beşinci fikraları uyarınca Banka personeli, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılıTürkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabidir. Hizmet sürelerinin değerlendirilmesi, 657 sayılı Kanun ile 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır. Banka personelinin emeklilik işlemlerinde -Genel İdare Hizmetleri sınıfinda görev yapan genel müdürler için belirlenen ek gösterge rakamını geçmemek üzere- personelin ifa ettiği görevi itibarıyla 657 sayılı Kanun'a göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevlerin aynıkadro, unvan ve derecesi için belirlenmiş ek göstergeler ve makam tazminatlari uygulanır.
13-Bankaya ve Banka personeline ilişkin anılan hükümler gözetildiğinde Banka ile personeli arasındaki ilişkinin bir özel hukuk ilişkisi olmayıp kamu hukuku ilişkisi olduğu açıktır. Kamu hukukunun geçerli olduğu ilişkilerde ise idarenin tek yanli, üstün kamu gücüne dayanarak disiplin hukuku kapsamında işlem tesis edebilmesine imkân tanıyan kanuni 

düzenlemelerin Anayasa'nin 38. maddesi hükmüne aykirı olmamasıgerekmektedir. Bu itibarla Banka personelinin disiplin suç ve cezaları,Anayasa'nın söz konusu hükmü gereğince kanunla düzenlenmesi öngörülen hususlar arasında yer almaktadır.

14-Banka personelinin disiplin suç ve cezaları, cezayı hafifleştirici ve ağırlaştırıcı nedenler, disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar,karar alma usulü, savunma hakki, zamanaşımı, disiplin cezalarına itiraz gibi tüm disiplin konuları kural uyarınca Bakanlar Kurulu kararı ile çıkarılan bir yönetmelik ile belirlenmiştir.

15-Kanun'da disiplin suç ve cezalarıyla ilgili genel ilkeler ortaya konulmadan, kanuni çerçeve çizilmeden, Banka personeline ilişkin disiplin cezaları ve bu cezaları gerektiren eylemler genel hatlarıyla belirlenmeden itiraz konusu kuralla anılan personelin disiplin esaslarıyla ilgili hususların tamamının düzenlenmesinin yönetmeliğe bırakılmış olması karşısında disiplin suç ve cezaları yönünden Banka personeli için kanuni bir güvence bulunmamaktadır. Kural, disiplin suç ve cezalarıyla ilgili genel ilkeleri ortaya koymamakta; çerçeveyi çizmemekte; disiplin cezalarını gerektiren eylemleri genel hatlariyla da olsa belirlememektedir.

16-Ítiraz konusu kural yaptırım türlerini ve yaptırım konusu eylemleri belirlemediğinden ilgililerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun uygulanacağını -belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkân tanımamaktadır. Bu nedenle kural suçun ve cezanın kanuniliği ilkesine aykırılık oluşturmaktadır.
17-Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın 38. maddesine aykırıdır.Íptali gerekir...

Mülga 14/10/1999 tarihli ve 4456 sayılı Türkiye Kalkınma BankasıAnonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanun'un 15. maddesinin 2/7/2018tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 150. maddesinin birinci fikrasının (e) bendiyle değişiklik yapılmadan önccki ikinci fikrasında yer alan "...disiplin esasları, ..." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iPTALÍNE...

..." karar vermiştir.
Dosyanin incelenmesinden, davacının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasında Ekonomist olarak görev yapmaktayken 2.10.1997 tarihinde davalı Kalkınma Bankası A.Ş. tarafından bankalarında bir göreve naklen atanmasının düşünüldüğünün ve muvafakat talep edildiğinin yazı ile Merkez Bankasına bildirildiği; 13.10.1997 gün ve 470 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü (Personel Yönetimi Müdürlüğü) yazısı ile, davacının Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş. nezdinde bir göreve naklen atanması konusunun Genel Müdürlüklerince uygun görüldüğü; Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş.'nin 13.11.1997 gün ve 7903

sayili yazisi ile bir goreve nakien atandiginin bildirildigi; 28.4.2000 gun ve 2686 sayılı davaya konu işlem ile, davacıya “Sermaye Piyasası Kurulu'nun Bankaların hisse senedi işlemlerinin kuracakları bir aracı kurum üzerinden gerçekleştirmeleri gerektiğine ilişkin 15.07.1999 tarihli kararı doğrultusunda Kalkınma Menkul Değerler A.Ş.'nin Ankara'da bir şube açmasına izin verilmiştir.

Yönetim Kurulumuzun 29.02.2000 tarih ve 2000-04-15/061 sayılıKararı ile de Müdürü bulunduğunuz Bankamız Sermaye Piyasası İşlemleri Müdürlüğünün kapatılmasına karar verilmiştir.

Yukarıda sözü edilen kararlar çerçevesinde Genel Müdürlük Müşaviri olarak atanmanız, Yönetim Kurulumuzun 12.04.2000 tarih ve 2000-07-19/097 sayılı Kararı ile uygun görülmüştür." denildiği ve davacıtarafından bu işlemin muvazaalı gerçekleştirildiği öne sürülerek iptalinin istenildiği ve bu amaçla Ankara 3. İdare Mahkemesinde dava açıldığı ancak Mahkemenin 5.6.2015 gün ve E:2015/1098, K:2015/980 sayılı karari ile, "..davacının Türkiye Kalkınma Bankası Sermaye Piyasası İşlemleri Müdürüolarak görev yapmakta iken Sermaye Piyasası İşlemleri Müdürlüğü'nün kapatılması nedeniyle Genel Müdürlük Müşaviri olarak atanmasına ilişkin 28.04.2000 tarih ve 2686 sayılı davalı idare işleminin 01.05.2000 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacının 07.04.2015 tarihli dilekçeyle Türkiye Kalkınma Bankası Yönetim Kurulu Başkanlığı'na itiraz başvurusunda bulunduğu, 30.04.2015 tarihinde tebliğ edilen cevap dilekçesiyle yapılan itirazın reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu işlemin davacıya tebliğedildiği 01.05.2000 tarihinde Dava açma süresi işlemeye başladığından,anılan (2577 sayılı) Kanun'un 7. maddesi uyarınca süresi içinde doğrudan dava açılması ya da 11. maddesi uyarınca yine dava açma süresi içinde idareye başvurularak talebin reddi halinde kalan süre içinde dava açılmasıgerektiği halde. 2577 sayılı Yasanın 7 ve 11. maddelerinde öngörülen dava açma ve idareye başvuru süresi geçirildikten çok sonra yapılan başvuru üzerine 05/05/2015 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasınıinceleme imkânı bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davanın 2577 sayılı idari Yargılama UsulüKanunu'nun 15/l-b maddesi uyarınca süre aşimı nedeniyle reddine .…." karar verildiği; davacının bu karardan sonra 5.8.2016 tarihinde aynı istemle adli yargı yerinde dava açarak süreci yeniden başlattığı anlaşılmıştır.
...-.....kararı gözönünde bulundurulduğunda, davacının 4456 sayılı Yasanın yürürlükte olduğu tarihte davalı idarede göreve başladığı ve davaya konu islemin de vine bu Kanunun yürürlükte olduğu tarihte tesis edildiği açıktır.
,..—..T1a.."y.yapısı ve personel rejimi değiştirilmiş ve 4456 sayılı Yasa yürürlükten 

kaldırilmiş ise de, davacinin halen kamu personel rejimine tabi olduğu ve kamu personeli olarak hukuki statüsünün devam ettiği; dolayısıyla iş bu davanın da görüm ve çözümünün idari yargı yerlerine ait olduğu görülmektedir.

Açıklanan nedenlerle, davada idari yargının görevli olduğu, Danıştay Başsavcısının başvurunun kabulü ile Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.12.2018 gün ve E:2018/433 sayıli, davalı idarenin görev itirazının reddine ilişkin kararının kaldırılmasıgerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Danıştay Başsavcısının BAŞVURUNUN KABULÜile Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.12.2018 gün ve E:2018/433sayıli, davalı idarenin GÖREV İTİRAZININ REDDİNE İLİŞKİN KARARININ KALDIRILMASINA, 08.07.2019 gününde Üyeler Mehmet AKSU ve Birol SONER'in KARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.

KARŞI OY 
Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının, 1997 yılında T.C. Merkez Bankası'nda ekonomist olarak çalışırken Türkiye Kalkınma BankasıSermaye Piyasası İşlemleri Müdürü kadrosuna atanma talebinde bulunduğu,ancak müşavir olarak atandığı, uzun yıllar çalışıp emekli olduktan sonra atama işlemine ilişkin kendisine yapılan bildirimin yanlış ve yanıltıcıolduğu, haksızlığa maruz kaldığı, bu sebeple istikbalinin engellendiği ve itibarsızlaştırdığı iddialarında bulunarak işlemin iptali ile maddi zararının tazmini talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

4456 sayılı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketinin Kuruluşu Hakkında Kanun'un 1. maddesi; “Bu Kanun ile düzenlenen hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabi ve anonim şirket şeklinde, tüzelkişiliğe sahip,bir kalkınma ve yatırım bankası kurulmuştur” şeklinde düzenlenmiştir.
Davalı Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi özel hukuk hükümlerine tabi, anonim şirket statüsünde bir kalkınma ve yatırım bankasıolup, statüsü itibariyle işlemlerinin idari işlem olarak kabul edilmesi ve idari yargıda hakkında dava açılıp yargılama yapılması mümkün değildir.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümünün adli yargının görevinde olduğu gerekçesiyle çoğunluğun kararına katılmıyoruz.
08.07.2019
Üye Mehmet AKSU 
Üye Birol SONER 

Uyuşmazlik Mahkemesi Başkanlığından:4-ESAS NO : 2019/357KARAR NO : 2019/418KARAR TR : 08.07.2019
ÖZET : Davacıların murisine ait taşınmazdaki payın, imar planı gereğince Spor, Eğitim, Sosyo-Kültürel, Sağlık Hizmeti vb. tesisler alanında kullanılmak üzere bedelsiz olarak terk edilmesinden sonra, taşınmazın bedelsiz terk amacında kullanılmayarak trampa yolu devri ve sonrasında ihaleye çıkarılarak satılması ve üzerinde inşaata başlanıldığından ve paylarının iade edilmesinin imkansız olduğundan bahisle; paylarına karşılık belirtilen parasal miktarın ödenmesi istemiyle açılan davanın, İDARİYARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacılar : C.K. Mirasçılarından; 1-E.K., 2-N.K. (K.)
Vekili : Av. O.Y.

Davalı : Çankaya Belediye Başkanlığı

Vekili : Av. D.B.


O L A Y : Davacılar vekili, müvekkillerinin Ankara ili, Çankaya ilçesi, Yıldızevler mahallesinde bulunan, 25362 ada 1 parsel sayılı ana taşınmaza mirasen hissedar olduklarını; taşınmaza ilişkin olan ve Çankaya Belediyesi Başkanlığı’nın 14.04.1989 tarih ve 160 sayılı kararı ile onanan 81056 sayılı planın öncesinde, Ímar İskan Bakanlığınca 30.10.1981tarihinde onaylanan gecekondu İslah planı hüviyetinde 1 / 5000 lik ölçekte yapılan bir plan bulunmakta ise de, bu planın planlama alanındaki mülkiyet problemleri nedeniyle hiç bir şekilde uygulanmadığını, bu plana dayanarak tapuya tescile esas olabilecek bir parselasyon planının yapılmadığıni, planın uygulamasız ve etkisiz kaldığını; 81056 sayılı planın dava konusu taşınmazıoluşturan tek geçerli plan olduğunu; 81056 sayılı planı notlarındaki “Yollar,yeşil alanlar kamu eline geçmeden, belediye Hizmet alanları sosyal tesisler alanı, eğitim alanlari, sağlık alanları, planda belirtilen ilgili idareler eline geçmeden inşaat uygulaması yapılamaz." hükmü gereği Müvekkillerinin murisi tarafindan hisselerinin, plan içerisindeki imar ve inşaat yapım haklarını kullanabilmek için ve kamusal amaçlı spor, eğitim ve sosyo kültürel alan olarak kullanılmak üzere bedelsiz olarak Belediye lehine terk edildiğini; terk işlemi yapılan ana taşınmazın kamusal amacına uygun olarak kullanılması müvekkillerince uzun yıllardır ve sabırsızlıkla beklenilmekte 

  u  dt d n m  t m e si  s t dc cdc  d e   t d d mt  cae te c d  d d  m   m   s  m konutların çok yüksek fiyatlar ile satışa sunulduğunu; Çankaya Belediyesinin Kuzu İnşaat şirketinin inşaat yapmasına sebep olan uygulaması ile müvekkillerinin murisinin bedelsiz terk sebebine uygun kullanım şartlarının ortadan kaldırıldığını; taşınmazın yine bedelsiz olarak taşınmaz sahiplerine iadesinin gerektiğini, ancak devredilmiş olmasınedeniyle taşınmazın geri alımında fiili ve hukuki imkansızlık yaratıldığını,bu nedenle müvekkillerine, bedelsiz terk ettikleri taşınmazın hisse bedellerinin ayrı ayrı ödenmesinin gerektiğini; müvekkillerinin, Ankara'nın en özel ve güzel yerinde bulunan taşınmaz değerinin ödenmesini vekilleri aracılığı ile 24.04.2017 tarih ve 32012 evrak sayı nolu dilekçe ile istediğini ancak davalı idarenin, 26.04.2017 tarih ve 25822 sayılı yazıyla, kendilerine hibe edilen taşınmazla ilgili tasarruf haklarının kendilerinde olduğunu iddia ederek, isteklerini reddettiğini; taşınmazın, tapu kayıtlarında hibe olarak davalı idareye devir edildiği görülmekte ise de, bunun gerçek sebebinin bu şekilde olmadığı, ortada şartlı bir taşınmaz devri olduğunu, tarafların gerçek iradelerinin plana göre kamusal vasıflı kullanımdaki taşınmazın, plan hükümlerine istinaden ve müvekkillerinin diğer imar parsellerindeki inşaat yapım haklarını kullanabilmek için kamusal vasıfda kullanılması amaç ve niyetiyle davalı idareye bedelsiz olarak terk iradesinden oluştuğunun açık olduğunu ifade ederek; taşınmazın iadesindeki fiili imkansızlık, taşınmazın değerinin ödenmeyeceğine yönelik idare cevabı dikkate alındığında,taşmmaz hisselerinin değerinin bedel olarak müvekkillerine ödenmesini teminen; fazlaya ve sair hususlara ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile; şimdilik her bir müvekkili için ayrı ayrı 23.000,00.-TL.şer olmak üzere toplam 46.000,00.-TL. miktarındaki alacağın, davalı idarenin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsili ile müvekkillere taşınmazdaki hisseleri oranında veraset ilamındaki payları da gözetilmek suretiyle kendilerine ayrı ayrı olmak üzere ödenmesine karar verilmesi istemiyle, 10.05.2017 tarihinde adli yargıyerinde dava açmıştır.
Dosrol idero velili ciüreci isosi idn 
Davalı idare vekili, süresi içerisinde verdiği dilekçede,davanıidari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğini ileri sürerek görev itirazında bulunmuştur.


ANKARA 21.ASLIYE HUKUK MAHKEMESI:8.9.2017 gün ve E:2017/223 sayı ile, davada adli yargının ve Mahkemelerinin görevli olduğuna karar vermiştir.

Davalı vekilinin, idari yargı yararına olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içinde verdiği dilekçesi üzerine, dava dosyasıDanıştay Başsavcılığı'na gönderilmiştir.

DAÑIŞTAY BAŞSAVCISI, 13.11.2017 gün ve E:2017/103 sayıile, “(.….) 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesinde, "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile kamu kuramlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunlarıyeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.
Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha,düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık paylari, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez.
(Değişik üçüncü fikra: 3/12/2003-5006/1 md.) Düzenleme ortaklık paylari, düzenlemeye tâbi tutulan yerlerin ihtiyacı olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve ortaöğretim kurumlan, yol, meydan, park, otopark,çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibi umumî hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz.
Düzenleme ortaklık paylarinın toplamı, yukarıdaki fıkrada sözügeçen umumi hizmetler için, yeniden ayrilması gereken yerlerin alanlarıtoplamından az olduğu takdirde, eksik kalan miktar belediye veya valilikçe kamulaştırma yolu ile tamamlanır.

Herhangi bir parselden bir miktar sahanın kamulaştırılmasının gerekmesi halinde düzenleme ortaklık payi, kamulaştırmadan arta kalan saha üzerinden ayrılır.

Bu fikra hükümlerine göre, herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınmaz. Ancak, bu hüküm o parselde imar planı ile yeniden bir düzenleme yapılmasına mani teşkil etmez.…." hükmü yer almiştir.

(..)
TY sayılı uyuşmazlığa konu taşınmaz davalı idareye hibe akdi yoluyla devredilmişse de, taşınmazın bedelsiz olarak davalı idareye terk edilmesinin nedeni başka taşınmazlarda yapılaşabilmenin sağlanmasıdır. Dolayısıyla,

diger taşinmazlarda inşaat yapabilmek için imar planında kamu kullanımına ayrılmış bulunan uyuşmazlığa konu taşınmaz bedelsiz olarak terk edilmek zorunda kalınmıştır. Söz konusu bedelsiz terk, idarece kamu gücükullanılarak tesis edilmiş imar planı ve parselasyon işlemlerinin gereğinin yerine getirilmesi amacını taşıdığından, yine kamu gücü kullanılarak yapılan imar planı değişiklikleri ile taşınmazın kullanım amacının değiştirilmesi,sonrasında trampa ve satış suretiyle el değiştirmesi nedeniyle uğranıldığıöne sürülen zararın tazmin edilip edilemeyeceğinin tespitine ilişkin bulunan uyuşmazlığın da imar mevzuatı uyarınca tesis edilen işlemlerden kaynaklandığı açıktır.

Bu durumda, idarece kamu gücü kullanılarak, tek yanlı biçimde yapılan uygulamalar sonucunda uğranılan zararın tazminine ilişkin bulunan davanın, 2577 sayılı Ídari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b. maddesinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları" kapsamında imar mevzuatıhükümleri çerçevesinde idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.
SONUÇ : Açıklanan nedenle, 2247 sayılı Yasa'nın 10'uncu maddesi uyarınca, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına ve dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine..." karar vermiştir.
Dosya üzerinde yapılan incelemede; Danıştay Başsavcılığınca,Uyuşmazlık Mahkemesine hitaplı 13.11.2017 tarih, E.2017/103 sayılı üst yazıda, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığı belirtilerek, “Gereği:Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına” denilmekte ise de, dosyanın sehven Ankara 21.Asliye Hukuk Mahkemesine gönderildiği, yapılan yazışmalardan sonra dosyanın, aynı üst yazıyla(13.11.2017 tarih, E.2017/103 sayıli)Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği görülmüş; ve dosya Mahkememizde 3.5.2019 tarih ve 2019/376 sayı ile kayda alınmıştır.

Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasa'nın 13. maddesine göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın da yazılı düşüncesi istenilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI; 2577 sayıl İdari Yargılama Usulü Kanununun “idari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı kenar başlıklı 2. ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18. Maddesi hükümlerine yer verdikten sonra; “Yukarıda belirtilen Kanun hükümleri dikkate alınarak davaya konu olan olay incelendiğinde, uyuşmazlığın imar planı kapsamında tesis edilen bedelsiz terk işleminden kaynaklandığı,davacıların plana göre yapılacak parselasyon planında kamu kullanımına ayrılan yerleri ve imar kanununda öngörülen düzenleme ortaklık payıüzerindeki miktarları belediyeye bedelsiz olarak terk edeceklerini taahhüt ettikleri, bölgeye ilişkin kısmi imar planı değişikliğinin 14/04/1988 tarihli ve 160 sayılı Çankaya Belediye Meclisi kararı ile kabul edildiği, verilmişolan taahhütnameler gereği, planda kamu kullanımına ayrılan semt spor alanları, parklar, belediye hizmet alanlari, eğitim alanlari, sosyo-kültürel 

tesis alanlari ile saglik alanlarinin bedelsiz olarak kamuya terk edileceğinin plan notu olarak yer aldığı, plan uyarınca yapılan parselasyon işleminden sonra oluşan ve planda Çankaya Belediyesi Spor, Eğitim, Sosyo-Kültürel,Sağlık Hizmeti vb. tesisler alanında kalan 25362 ada, 1 parsel sayılıtaşınmazın malikleri tarafından plan gereği olarak taşınmazdaki hisselerinin bedelsiz terk suretiyle devir işlemlerinin yapılması istemiyle yapılan başvuru üzerine 23/11/1989 tarihli resmi senetle taşınmaz paylarının davalıbelediyeye hibe edildiği, bedelsiz terkin, idarece kamu gücü kullanılarak tesis edilmiş olan imar planı ve parselasyon işlemlerinin gereğinin yerine getirilmesi amacıyla yapıldığı anlaşıldığından, idari işlem niteliğinde olan imar planı ve parselasyon işleminden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkin davanın da, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1.b maddesinde yer alan tam yargı davaları kapsamında idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.

Bu nedenle, Danıştay Başsavcılığının 2247 sayılı Kanunun 10.maddesi gereğince yapmış olduğu başvurunun kabulü ile Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08/09/2017 tarihli ve 2017/223 Esas sayılı görevlilik kararının kaldırılmasına karar verilmesi ..." gerektiği yolunda düşünce vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 8.7.2019 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalı idarenin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarak yaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerine Danıştay Başsavcısı'nca,10. maddede öngörülen biçimde olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamalardadinlendiktensonra GERĞiGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacıların murisine ait Ankara İli, Çankaya İlçesi,Yıldızevler Mahallesi, 25362 ada, 1 parsel sayılı taşınmazdaki payın, imar planı gereğince Çankaya Belediyesi Spor, Eğitim, Sosyo-Kültürel, Sağlık 

Hizmeti vb. tesisler alaninda kullanilmak üzere bedelsiz olarak terk edilmesinden sonra, taşınmazın bedelsiz terk amacında kullanılmayarak trampa yolu ile İller Bankasına devri ve sonrasında ihaleye çıkarilarak satılmasi ve üzerinde inşaata başlanıldığının öğrenildiğinden bahisle,bedelsiz terk edilen taşınmaz paylarının iade edilmesinin fiilen ve hukuken imkansız olması nedeniyle paylarına karşılık fazlaya ilişkin haklar saklıkalmak kaydıyla şimdilik toplam 46.000,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. maddesinde; “- Planların hazırlanmasında ve yürürlüğe konulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur.
a) Bölge planlari; sosyo - ekonomik gelişme eğilimlerini,yerleşmelerin gelişme potansiyelini, sektörel hedefleri, faaliyetlerin ve alt yapıların dağılımını belirlemek üzere hazırlanacak bölge planlarını, gerekli gördüğü hallerde Devlet Planlama Teşkilatı yapar veya yaptırır.
b) İmar Planlari; Nazım Ímar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. (Yeniden düzenleme dördüncücümle: 12/7/2013-6495/73 md.) Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir.Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.

Belediye ve mücavir alan dışında kalan yerlerde yapılacak planlar valilik veya ilgilisince yapılır veya yaptırılır. Valilikçe uygun görüldüğütakdirde onaylanarak yürürlüğe girer. (Yeniden düzenleme üçüncü cümle:12/7/2013-6495/73 md.) Onay tarihinden itibaren valilikçe tespit edilen ilan yerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlıolarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir.İtirazlar valiliğe yapılır, valilik itirazları ve planları onbeş gün içerisinde inceleyerek kesin karara bağlar.

Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.

Kesinleşen imar planlarının bir kopyası, Bakanlığa gönderilir.
İmar planları alenidir. Bu aleniyeti sağlamak ilgili idarelerin görevidir. Belediye Başkanlığı ve mülki amirlikler, imar planının tamamınıveya bir kısmını kopyalar veya kitapçıklar haline getirip çoğaltarak tespit edilecek ücret karşılığında isteyenlere verir.a.e
c) (Ek: 3/7/2005 - 5403/25 md.) Tarim arazileri, Toprak Koruma ve 

Arazi Kullanimi Kanununda belirtilen izinler alinmadan tarımsal amaçdışında kullanılmak üzere plânlanamaz.(.….)”hükmü;
Aynı Kanun'un 18. maddesinde, "Imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.
Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha,düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık paylari, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez 
(Değişik üçüncü fikra: 3/12/2003-5006/1 md.) Düzenleme ortaklık paylari, düzenlemeye tâbi tutulan yerlerin ihtiyaci olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve ortaöğretim kurumları, yol, otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol, su yolu, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibi umumî hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz. (Ek iki cümle:19/4/2018-7139/32 md.) Düzenlemeye tabi tutulan alan içerisinde bulunan taşkın kontrol tesisi alanlarının, bu fikrada belirtilen kullanımlar için düzenleme ortaklık payı düşülmesini müteakip kalan hazine mülkiyetindeki alanlardan karşılanması esastır. Ancak taşkın kontrol tesisi için yeterli alanın ayrılamaması durumunda, düzenleme ortaklık payının ikinci fikrada belirtilen oranı aşmaması şartıyla, düzenlemeye tabi diğer arazi ve arsaların yüzölçümlerinden bu fikradaki kullanımlar için öncelikle düzenleme ortaklik payı ayrıldıktan sonra ikinci fikrada belirtilen orana kadar taşkın kontrol tesisi için de ayrıca pay ayrılır.

Düzenleme ortaklık paylarının toplamı, yukarıdaki fikrada sözügeçen umumi hizmetler için, yeniden ayrılması gereken yerlerin alanlarıtoplamından az olduğu takdirde, eksik kalan miktar belediye veya valilikçe kamulaştırma yolu ile tamamlanır.

Herhangi bir parselden bir miktar sahanın kamulaştırılmasının gerekmesi halinde düzenleme ortaklık payı, kamulaştırmadan arta kalan saha üzerinden ayrılır.

Bu fikra hükümlerine göre, herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınmaz. Ancak, bu hüküm o parselde imar planı ile yeniden bir düzenleme yapılmasına mani teşkil etmez.(.….) " hükmü yer almiştir.


Dava dosyasinin incelenmesinden; davacilarin murisinin de paydaşi olduğu Çankaya İlçesi, Yıldız Mahallesindeki taşınmazların malikleri tarafindan davalı belediyeye verilen 25.12.1987 tarihli taahhütname ile maliki oldukları taşınmazlar ve çevresinde davalı idarece hazırlanan 1/1000ölçekli Yıldız Mevzi İmar Planı Değişikliği kapsamında taahhütnamede belirtilen parsellerin ve bu parsellerde istenen inşaat hakkının taraflarına verilmesi kaydıyla plan bütününe rıza gösterileceği, plana göre yapılacak parselasyon planında kamu kullanımına ayrılan yerleri ve imar kanununda öngörülen düzenleme ortaklık payı üzerindeki miktarları belediyeye bedelsiz olarak terk edeceklerini taahhüt ettikleri, bölgeye ilişkin kısmi imar planı değişikliğinin 14.04.1988 günlü, 160 sayılı Çankaya Belediye Meclisi kararı ile kabul edildiği, verilmiş olan taahhütnameler gereği, planda kamu kullanımına ayrılan "semt spor alanlari, parklar, belediye hizmet alanları,eğitim alanları, sosyo-kültürel tesis alanları ile sağlık" alanlarının bedelsiz olarak kamuya terk edileceğinin plan notu olarak yer aldığı, plan uyarınca yapılan parselasyon işleminden sonra oluşan ve planda "Çankaya Belediyesi Spor, Eğitim, Sosyo-Kültürel, Sağlık Hizmeti vb." tesisler alanında kalan 25362 ada, 1 parsel sayılı taşınmazın malikleri tarafından plan gereği olarak taşınmazdaki hisselerinin bedelsiz terk suretiyle devir işlemlerinin yapılmasıistemiyle yapılan başvuru üzerine 23.11.1989 tarihli resmi senetle taşınmaz paylarının davalı belediyeye hibe edildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığa konu taşınmazın davalı idareye bedelsiz terk edilmesinden sonra, taşınmaza ilişkin olarak 01.11.1999, 03.08.2001,30.07.2002, 08.03.2005, 04.04.2007 ve 01.12.2008 tarihlerinde imar planlarında değişiklikler yapıldığı ve bu planlarda taşınmazın kullanım kararlarında farklılıklar olmakla birlikte tümünde kamu kullanımına ayrıldığı, daha sonra İller Bankası ve davalı belediye tarafından alınan kararlar ve düzenlenen takas ve trampa protokolü uyarınca 15.03.2013tarihinde taşınmazın İller Bankasına devredildiği, devir işleminden sonra taşınmazın konut+kentsel servis alanı olarak belirienmesine ilişkin 1/5000ve 1/1000 ölçekli imar planı değişikliklerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığıtarafindan 12.11.2013 tarihinde onaylandıği, İller Bankası tarafindan taşınmazın arsa satışı karşılığı gelir paylaşımı usulü ile ihaleye çıkarılarak satıldığı ve üzerinde inşaata başlanıldığı, anılan planların ve verilen yapıruhsatının iptali istemiyle açılan davalarda idare mahkemesince işlemlerin iptaline karar verildiği, taşınmazın 25362 ada, 2 ve 3 parsel olarak ifrazına karar verildiği, bu işlemin de idare mahkemesince iptal edildiği, plansız kalan alana ilişkin olarak 1/25.000 ölçekli Başkent Ankara Nazım İmar Planı Değişikliği, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişikliği tekliflerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 09.07.2015 tarihinde onaylandıği, buna göre konut, ticaret alanı ve park olarak belirlenen taşınmazın park alanı kısmının ayrıldığı, konut ve ticaret alanı olarak 25362

ada, 4 sayili parsel numarasini aldigi, bu işlemlerin iptali istemiyle açilan davada, idare mahkemesince verilen yürütmenin durdurulması kararıüzerine 14.11.2016 tarihinde onaylanan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planı Değişikliği, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planıdeğişiklikleri ile 25362 ada, 4 sayılı parselin yine konut+ticaret alanıkullanımına ayrıldığı, davacılar tarafından taşınmazın üzerinde inşaatın devam etmesi nedeniyle yapılan araştırmalar sonucu taşınmazin bedelsiz terk sebebine uygun olarak kullanılmadığı ve bu amaca uygun kullanım şartlarının ortadan kalktığı, taşınmazın İller Bankasına devri ve sonrasında da satılmış olması nedeniyle taraflarına iadesinin fiilen ve hukuken mümkün olmadığından bahisle bedelinin ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Konuya ilişkin mevzuat ve somut olay birlikte irdelendiğinde;davacıların murisinin paydaşı olduğu taşınmazın, başka taşınmazlarda yapılaşabilmenin sağlanması amacıyla davalı idareye hibe akdi yoluyla devredildiği; davacılar tarafindan, diğer taşınmazlarda inşaat yapabilmek için imar planında kamu kullanımına ayrılmış bulunan dava konusu taşınmazın bedelsiz olarak terk edilmek zorunda kaldıklarının ifade edildiği; bedelsiz terk olayının, idarece kamu gücü kullanılarak tesis edilmişimar planı ve parselasyon işlemlerinin gereğinin yerine getirilmesi amacınıtaşıdığı; bu bağlamda, kamu gücü kullanılarak yapılan imar planıdeğişiklikleri ile taşınmazın kullanım amacının değiştirilmesi, sonrasında trampa ve satış suretiyle el değiştirmesi nedeniyle uğranıldığı öne sürülen zararın tazmin edilip edilemeyeceğinin tespitine ilişkin bulunan uyuşmazlığın da imar mevzuatı uyarınca tesis edilen işlemlerden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, idarece kamu gücü kullanılarak, tek yanlı biçimde yapılan uygulamalar sonucunda uğranılan zararın tazminine ilişkin bulunan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b. maddesinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları" kapsamında imar mevzuatıhükümleri çerçevesinde idari yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcısı'nın başvurusunun kabulü ile Ankara 21.Asliye Hukuk Mahkemesinin 8.9.2017 gün ve E:2017/223 sayılı görevlilik kararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Danıştay Başsavcısı'nın BAşVURUSUNUN KABULÜ ile Ankara 21.Asliye Hukuk Mahkemesinin 8.9.2017 gün ve E:2017/223 sayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA,8.7.2019 gününde OY BİRLİGÍ İLE KESÍN OLARAK karar verildi.

I-2247 SAYILI KANUN'UN 14. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (OLUMSUZ GÖREV UYUŞMAZLIĞI) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2019/399KARAR NO : 2019/442KARAR TR : 08.07.2019
ÖZET : Elbistan Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığı’nın özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olduğu ve özel hukuk tüzel kişilerince tesis edilen işlemlerin yargısal denetiminin adli yargı yerlerince yapılacağı gözetildiğinde;davacının, davalı kurumda bölge müdürü olarak çalıştığı dönemlerde,kendisine eksik ödenen aylık ücret, ikramiye, giyim yardımı ile diğer parasal ve sosyal haklarından dolayı uğramış olduğu zararın ödenmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: S.D.

Vekili : Av. A.Ö.

Davalı: Elbistan Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığı
Vekili : Av. A.Y.


O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin davalı Kurumda 16.05.2012 tarihinden 31.03.2015 tarihine kadar Bölge Müdürlüğü görevini ifa ettiğini; bu görevini sürdürürken, davalı kurumca ödenmesigereken aylık ücreti, ikramiye giyim yardımı ile diğer parasal ve sosyal haklarında ve SGK primlerinin Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğine aykırı bir şekilde belirlenerek eksik ödendiğini; Yönetmeliğin 58. maddesi ve yönetmeliğin eki olan EK-1 ‘deki tablonun uygulanmasının gerektiğini;kaldı ki müvekkili ile yapılan İş Sözleşmelerinin 4. maddesinde, ücretlerin,her ay sonu itibariyle tahakkuk ve tediye edileceği, bakanlık tarafından belirlenen ücret ve diğer ödemelerin üzerindeki harcamaların OSB'ce karşılanacağının belirtilmiş olduğunu; müvekkilinin çalıştığı dönemdeki aylik ücretlerinin, ikramiye, giyim yardımı, yemek yardımı ile diğer parasal ve sosyal haklarının ve SGK primlerinin EK-l'de yer alan tabloya göre yeniden hesaplanarak, eksik ödenen aylık ücret ikramiye, giyim yardımi ile diğer parasal ve sosyal haklarının müvekkile ödenmesi, eksik yatırılan SGK sigorta primlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna yatırılması için 11.08.2015tarihinde yazılı başvuru yaptıklarını ancak davalı Kurumun cevap vermeyerek taleplerini zımnen reddettiğini ifade ederek; davalı kurum 

taralindan muvekkiline eksik odenen aylik ucret, ikramiye, giyim yardimi ile diğer parasal ve sosyal haklarından dolayı uğramış olduğu şimdilik 13.985,00~ TL zararın başvuru tarihi olan 11.08,2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı kurumdan tazminine karar verilmesi istemiyle 3.12.2015 tarihinde idari yargı yerinde dava açmıştır.
KAHRAMANMARAŞ İDARE MAHKEMESİ: 22.12.2015 gün ve E:2015/1213, K:2015/1216 sayı ile, “2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasasının 2. maddesinde, idari davalar; idari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı açılan iptal davaları; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları ve genel hizmetlerden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak belirlenmiş; aynı Yasanın 14/3. maddesinde de, dilekçelerin;
a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı,e) Süre aşimi, f) Husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıklari,yönlerinden sırasıyla inceleneceği; 15/1-a maddesinde ise, Yasa'nın 14/3-a maddesine göre adli ve askeri yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlık incelendiğinde, davacı tarafından davalıkurumda bölge müdürü olarak çalıştığı dönemlerde, kendisine davalı kurum tarafından aylık ücret, ikramiye, giyim yardımı ile diğer parasal ve sosyal haklarının eksik ödendiği iddia edilerek, kendisine ödenmeyen 13.985,00TL lik miktarın tazmini istemiyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmakta ise de,davalı kurum ile davacı arasında, 4857 sayılı iş kanunu hükümleri uyarınca yapılmış olan hizmet sözleşmesinin bulunduğu ve sözleşme maddeleri uyarınca davacının iş kanununa tabi olduğu anlaşıldığında, davacı ile kurum arasındaki alacak konulu uyuşmazlığın çözümünün adli yargının görev alanına girdiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle davanın 2577 sayılı Ídari Yargılama UsulüYasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine.….',karar vermiş, itiraz yoluna başvurulması üzerine Gaziantep Bölge İdare Mahkemesince, 21.4.2016 gün ve E:2016/2020, K:2016/1993 say1 ile, itiraz istemi reddedilerek onanan karar kesinleşmiştir.

Davacı vekili bu kez, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere,davalı işveren tarafından müvekkiline eksik ödenen aylık ücret, ikramiye,giyim yardımı ile diğer parasal ve sosyal haklarından dolayı, şimdilik 200,00 TL ödenmeyen alacağın, temerrüt tarihi (başvuru tarihi) olan 11.08.2015 tarihinden itibaren mevduata işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalı işverenden alınarak davacı müvekkiline verilmesi istemiyle 

adni yargi yerinde dava açmış; davacı vekili daha sonra talep miktarınıarttirmiştir.

Ebistan akemsi: 1sayı ile, uyuşmazlığın esasını inceleyerek davanın kabulüne karar vermiş, bu karara karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.-y*aaysaaqa.owb 
GAZİANTEP BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7.HUKUK DAİRESi: 25.2.2019 gün ve E:2017/3724, K:2019/375 sayı ile,“(.…)Uyuşmazlığın çözümü ile ilgili olarak, öncelikle yargı yolunun caiz olup olmadığı değerlendirilmelidir. Organize sanayi bölgeleri müdürleriyle ilgili düzenlemeler 4562 Sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ve İlgili yönetmelik hükümleri arasında yer almaktadır.

4562 Sayılı Kanunun 10. Maddesi, "Bölge müdürlüğü, bölge müdürü ile yeteri kadar İdarî ve teknik personelden oluşur. Kredi kullanan OSB 'lerde, müdürlüğün teşkilat şeması ve kadrosu Bakanlık onayı ile oluşur ve değişir.

Bölge müdürü, yönetim kurulu tarafindan atanır. Bölge müdürü,yönetim kurulunun kararları ve talimatları doğrultusunda OSB'nin sevk ve idaresini yürütmek ve verilen diğer görevleri yapmakla yükümlüdür. (2) "
Kredi kullanan OSB'lerde bölge müdürünün ve OSB'de görevlendirilecek diğer personelin nitelikleri ve sayıları Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir."
Kanunun 23. Maddesinin 5 ve 6. Fikrasi, "OSB ve OSBÜK organ üyeleri ile personeli, Bakanlıkça yapılan denetim sonucunda verilen talimatlara ve bu Kanunun uygulanmasına ilişkin alınan tedbirlere uymak zorundadır. Görevleriyle ilgili suçlamalardan dolayı haklarında soruşturmaya başlanan OSB ve OSBÜK organ üyeleri ile personeli Bakanlık tarafindan tedbiren üç aya kadar geçici olarak görevden uzaklaştırılabilir. Gerektiğinde bu süre bir defaya mahsus uzatılabilir. Ağır cezayı gerektiren bir fiilden veya görevleriyle ilgili suçlamalardan dolayıhakkında kovuşturmaya başlananlara ilişkin olarak Bakanlık tarafından yargılama sonuçlanıncaya kadar mahkemeden görevden uzaklaştırma kararıistenebilir. Bu madde kapsamında görevden uzaklaştırılan personel, denetim sırasında veya denetimin tamamlanmasından sonra Bakanlık kararıyla veya haklarında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ya da mahkûmiyetlerine karar verilmediği takdirde, varsa kalan görev sürelerini tamamlamak üzere görevlerine dönerler.

Bu Kanunda belirtilen görevlerini Bakanlığın yazılı uyarısına rağmen yerine getirmeyen OSB ve OSBÜK organ üyelerinin görevlerine son verilmesine, Bakanlığın istemi üzerine mahkemece karar verilir.Yargılama, basit yargılama usulüne göre yapılır."

Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin, uyuşmazlığın çözümü ile ilgili maddeleri aşağıdaki düzenlemeleri içermektedir.
"Madde 30 - (1) Bölge müdürlüğü, bölge müdürü ile yeteri kadar idari ve teknik personelden oluşur. Bölge müdürü, OSB'nin idari ve teknik personelinin en üst amiridir.

(2) Bölge müdürü, yönetim kurulu tarafından atanır ve yönetim kuruluna bağlı olarak çalışır. Bölge müdürü, başka bir OSB 'de bölge müdürü olamaz.

Madde 32 - (1) Bakanlık gerekli gördüğü hâllerde veya şikayet üzerine OsB'lerin her türlü hesap ve işlemlerini denetlemeye ve tedbirler almaya yetkilidir.

(2) OSB organlarının üyeleri ile personeli, Bakanlığın talebi üzerine her türlü belge, defter, kayıt ve bilgileri ibraz etmek ve örneklerini noksansız, istenilen süre içerisinde ve gerçeğe uygun olarak vermek, para ve para hükmündeki evraki göstermek, bunların sayılmasına ve incelenmesine yardımcı olmak, yazılı bilgi taleplerini karşılamak, denetimde her türlüyardım ve kolaylığı göstermekle yükümlüdür.

(3) OSB organlarının üyeleri ile personeli, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Bunlar, para ve para hükmündeki evrak ve senetler ile bilanço, tutanak, rapor, defter ve belgeler üzerinde işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılırlar.
(4) İkinci fikrada belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmeyen OSB organ üyelerinden kamu görevlisi olmayanlar, beş bin Türk lirası idari para cezasıyla, kamu görevlisi olanlar ilgili mevzuat hükümlerine göre cezalandırılır. Bu madde kapsamındaki idari para cezaları, Bakanlıkça verilir. Verilen idari para cezaları, tebliğinden itibaren bir ay içerisinde ödenir.

OSB organlarının üyeleri ile personeli, Bakanlıkça yapılan denetim sonucunda verilen talimatlara ve bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin alınan tedbirlere uymak zorundadır. Görevleriyle ilgili suçlamalardan dolayıhaklarında her türlü soruşturmaya başlanan OSB organ üyeleri ile personeli Bakanlık tarafından tedbiren 3 aya kadar geçici olarak görevden uzaklaştırılabilir. Gerektiğinde bu süre üç ayı geçmemek üzere bir defaya mahsus uzatılabilir. Ağır cezayı gerektiren bir fiilden veya görevleriyle ilgili suçlamalardan dolayı hakkında kovuşturmaya başlananlara ilişkin olarak Bakanlık tarafindan yargılama sonuçlanıncaya kadar mahkemeden görevden uzaklaştırma kararı istenebilir. Bu madde kapsamında görevden uzaklaştırılan personeldenetim sirasinda veya denetimin tamamlanmasından sonra Bakanlık kararıyla veya haklarında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ya da mahkûmiyetlerine karar verilmediği 

takdirde, varsa kalan gorev surelerini tamamlamak üzere görevlerine dönerler.Y 
(6Bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini Bakanlığın yazıl uyarısına rağmen yerine getirmeyen OSB organ üyelerinin görevlerine son verilmesine, Bakanlığın istemi üzerine mahkemece karar verilir. Yargılama,basit yargılama usulüne göre yapılır.

(7) OSB organlarında görev alan mülki idare amirleri, görevleri ile ilgili suçlardan dolayı kendi soruşturma, kovuşturma ve görevden uzaklaştırma usullerine tabidir.

Madde 33 - (1) Bölge müdürü ve bölge müdürlüğü personeli 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre istihdam edilir.
(2)Personel, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine tabidir.

Söz konusu mevzuat hükümlerinin, kredi kullanan organize sanayi bölgelerinin (OSB) kuruluş şemasının bakanlık onayıyla oluşacağı, bölge müdürünün yönetim kurulunca atanacağı, kredi kullanan OSB de müdürün niteliklerinin de bakanlıkça belirleneceği, yine personelin bakanlıkça denetleneceği, talep üzerine mahkemece görevlerine son verilebileceği yönündeki düzenlemeleri göz önüne alındığında, kredi kullanan OSB müdürü olan davacının, göreve alınmasının atamayla yapılmasına, hak yetki ve sorumluluklarının kanunla belirlenmesine ve bakanlık denetimine tabi olmasına göre, işçi olmayan kamu görevlisi olduğu ve göreve statühukukuna göre atamayla geldiği sabittir. İstihdam şekillerinin 4857 Sayılı İşKanununa göre belirlenmesine, 5510 Sayılı Kanuna tabi olmalarına dair düzenlemeler, bu kapsamda iş sözleşmesi imzalanmış olması bu sonucu değiştirmeyecektir. Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin ağırlıklı olarak idare hukuku kuralları çerçevesinde kanun ve yönetmelikle belirlendiği açıktır.Bu halde uyuşmazlığın çözümlenmesi ile ilgili yargı yolu 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2.Maddesi gereğince idari yargı yoludur. Bu gerckçclerle HMK 114/1-b, 115/2 maddeleri gereğince davanın dava şarti yokluğu nedeniyle usulden reddi gereklidir. Mahkemece farklı gerekçelerle davanın esası hakkında karar verilmiş olması kanuna ve olaya uygun değildir.

Bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 6100 SayılıHukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b2. Maddesi gereğince mahkeme hükmünün kaldırılarak anılan gerekçelerle yeniden hüküm vermek gerekmiştir.

,•,]a 
-Davalı vekilinin aşağıdaki bentler dışındaki istinaf taleplerinin ESASTAN REDDÍNE,

2-HMK 353/1-b.2 ve 355. Maddeleri gereğince Ilk Derece Mahkemesi hükmünün aşağıdaki şekilde düzeltilmek üzere ORTADAN KALDIRILMASINA.

3-HMK 114/1-b. 115/2 maddeleri gereğince, yargı yolu caiz olmadığından DAVANIN USULDEN REDDİNE,(...)

KESİN olmak üzere..." karar vermiş ve hüküm kesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 8.7.2019 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, adli yargı dosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararını veren mahkemece, ekinde idari yargı dosyasının bir örneği ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK’in,davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamalarıdadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacı vekili tarafindan, müvekkilinin_ davalı kurumda bölge müdürü olarak çalıştığı dönemlerde, kendisine eksik ödenen aylık ücret,ikramiye, giyim yardımı ile diğer parasal ve sosyal haklarından dolayıuğramış olduğu zararın başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesi istemiyle, Elbistan Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığına karşı açılmıştır.
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 3. Maddesinin (h) bendinde, Organize Sanayi Bölgesi (OSB), “Sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını sağlamak, çarpık sanayileşme ve çevre sorunlarınıönlemek, kentleşmeyi yönlendirmek, kaynakları rasyonel kullanmak, bilgi ve bilişim teknolojilerinden yararlanmak, sanayi türlerinin belirli bir plan dâhilinde yerleştirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla, sınırları tasdik edilmişarazi parçalarının imar planlarındaki oranlar dâhilinde gerekli ortak kullanım alanlari, hizmet ve destek alanları ve teknoloji geliştirme bölgeleri ile donatılıp planlı bir şekilde ve belirli sistemler dâhilinde sanayi için tahsis edilmesiyle oluşturulan ve bu Kanun hükümlerine göre kurulan, planlanan 

ve işletilen, kaynak kullaniminda verimliliği hedefleyen mal ve hizmet üretim bölgelerini” ifade eder şeklinde tanımlanmış;
5.maddesinin ilk fikrasında, “(Değişik: 4/7/2012-6353/20 md.)
OSB, müteşebbis heyetin veya genel kurulun vereceği karar üzerine yönetim kurulunun başvurusu üzerine Bakanlıkça verilen kamu yararı kararı ve sınırları belirlenmiş yetki çerçevesinde kamulaştırma işlemleri (...) yaptırabilen bir özel hukuk tüzel kişiliğidir. (Ek cümle :20/2/2014-6525/21 md.) OSB; kamulaştırma işlemlerini Valilik, İl Özel İdaresi, Belediye veya Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına yaptırabilir. " hükmü yer almakta olup; 12.04.2000 günlü, 4562 sayılıOrganize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun, 04.07.2012 günlü, 6353 sayılı BazıKanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20.maddesiyle değiştirilen 5.maddesinin Anayasa'ya aykırılığıiddiasıyla Danıştay Altıncı Dairesi tarafindan yapılan itiraz başvurusu üzerine, Anayasa Mahkemesi 31.10.2013 gün, E:2013/49, K:2013/125 sayılıkararı ile özetle; 04.07.2012 günlü, 6353 sayılı Kanun'un 20.maddesiyle değiştirilen 5.maddesinin birinci fikrasında yer alan ‘.. yapabilen veya ….“ sözcüklerinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.
Kanunun 8. maddesinde; “(Değişik fikra: 18/6/2017-7033/43 md.)Yönetim kurulu, müteşebbis heyetin en az dördü kendi üyeleri arasından olmak üzere seçeceği beş asıl, beş yedek üyeden oluşur. Genel kurula geçen ve müteşebbis heyetin sona erdiği OSB'lerde, yönetim kurulu yönetmelikle belirlenecek kriterlere göre en fazla on bir asıl ve on bir yedek üyeden oluşur. Yönetim kurulu üyeleri dört yıl için seçilir.

Yönetim kurulu üyeleri kendi aralarında bir başkan ve bir başkanvekili seçerler. Yönetim kurulu en az ayda iki defa toplanır ve toplantı salt çoğunluk ile yapılır. Geçerli bir mazereti olmadan üst üste yapılan üç toplantıya veya mazereti olsa dahi altı ay içinde yapılan toplantıların en az yarısına katılmayan üyeler üyelikten çekilmiş sayılırlar.Kararlar salt çoğunlukla verilir. Oyların eşitliği halinde başkanın oyuna itibar edilir.

Yönetim kurulu; kanun, yönetmelik, kuruluş protokolü ve benzeri düzenlemeler ile müteşebbis heyetin kararları çerçevesinde OSB'nin sevk ve idaresini yürütmekle görevlidir.” Hükmüne,
“Bölge müdürlüğü” başlıklı 10.maddesinde, “Bölge müdürlüğü,bölge müdürü ile yeteri kadar idarî ve teknik personelden oluşur. Kredi kullanan OSB'lerde, müdürlüğün teşkilat şeması ve kadrosu Bakanlık onayıile oluşur ve değişir.

Bölge müdürü, yönetim kurulu tarafindan atanır. Bölge müdürü,yönetim kurulunun kararları ve talimatları doğrultusunda OsB'nin sevk ve idaresini yürütmek ve verilen diğer görevleri yapmakla yükümlüdür.

Kredi kullanan OSB'lerde bölge müdürünün ve OsB’de görevlendirilecek diğer personelin nitelikleri ve sayıları Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir." Hükmüne,
“Temsil ve ilzam" başlıklı 11.maddesinde, “OSB'ler; yönetim kurulu başkanı veya başkanvekili tarafından temsil edilir. OSB'yi ilzam edici yazılar yönetim kurulu başkanı veya vekili ile birlikte bir diğer yönetim kurulu üyesi veya yetkilendirilmiş OSB bölge müdürü tarafından imzalanır ve böylece çift imzalı olarak tekemmül eder." Hükmüne,
Yine aynı Kanunun "Özel organize sanayi bölgeleri" başlıklı26.maddesinde, “Bu Kanundaki usullere göre belirlenen yerlerde, özel hukuk tüzel kişilerince ve gerçek kişilerce de OSB kurulabilir. Ancak, özel OSB kuracak olanlar kamulaştırma yapamazlar. (...)” hükmüne,
“Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu ile yönetmelikler ve düzenlemeler” başlıklı 27.maddesinde ise, “(Değişik: 18/6/2017-7033/57md.)

OSBÜK, OSB'ler arası uygulama birlikteliği ve işbirliğini sağlamak, dayanışmayı temin etmek, OSB'lerin sorunlarının çözümüne yönelik ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde girişimde bulunmak ve çalışmalar yapmak, Bakanlık ile OSB'ler arasında koordinasyonu sağlamak ve Bakanlıkça verilen görevleri yerine getirmek amacıyla kurulan bir özel hukuk tüzel kişiliğidir.

OSBÜK’ün organları; genel kurul, yönetim kurulu, denetim kurulu ve genel sekreterliktir. Genel sekreter, OSBÜK Yönetim Kurulu tarafindan atanır ve aynı şekilde azledilir.

Tüzel kişilik kazanan tüm OSB'lerin, OSBÜK'e üyeliği ve belirlenen aidati ödemeleri zorunludur.

(...).” Hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda sözüedilen mevzuat cYaamükürnYielo birlikte değerlendirilmesinden, Elbistan Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığı'nın özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olduğu ve özel hukuk tüzel kişilerince tesis edilen işlemlerin yargısal denetiminin adli yargı yerlerince yapılacağının açık olduğu gözetildiğinde; 16.05.2012 tarihinden 31.03.2015 tarihine kadar Elbistan Organize Sanayi Bölgesi'nde bölge müdürü olarak çalışan davacının, bu dönemlerde, kendisine eksik ödenen aylık ücret, ikramiye,giyim yardımı ile diğer parasal ve sosyal haklarından dolayı uğramış olduğu zararın başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesi istemiyle,Elbistan Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığına karşı açtığı davanın yargısal denetiminin adli yargı yerinde yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7.Hukuk Dairesinin 25.2.2019 gün ve E:2017/3724, K:2019/375 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.


SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7.Hukuk Dairesinin 25.2.2019gün ve E:2017/3724, K:2019/375 sayılıGÖREVSİZLİK KARARİNIN KALDIRILMASINA, 8.7.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:2-ESAS NO : 2019/438KARAR NO : 2019/410KARAR TR : 08.07.2019
ÖZET : 3213 sayılı Kanun'un 7, 10, 12, 29 31. maddeleri uyarınca verilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: M.U.

Vekili : Av. R.A.

Davalı: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
Vekili : Av. N.Ö.


O LAY : Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünün 15.11.2018 gün ve ..….-100-E.451703 sayılı yazısı ile,Kayseri İli, Melikgazi İlçesi sınırlarında yer alan ve davacının uhdesinde bulunan S.200611158 sayılı II(b) grubu arama ruhsat işlem talepli saha için işletme projesi verildiği, işletme ruhsatı ve ignimbirit işletme izni düzenlcnmesi hususunda 7.12.2012 tarih ve 8363 sayıh Olur alindıği ancak davacı tarafindan vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge Genel Müdürlüğe verilmediğinden işletme ruhsatının düzenlenmediğinin tespit edildiği;
Belirtilen sahada faaliyetlerin durdurulmuş olmasına rağmen üretim faaliyetlerinin devam ettiğinin anlaşılması üzerine, sahanın mahallinde tetkiki için 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7 ve 12. maddeleri gereği heyet görevlendirildiği ve heyet tarafiından hazırlanan raporun Genel Müdürlüğe sunulduğu;
Heyet raporunda özetle, sahada tetkik tarihinde faaliyet olmadığı,Y:733123-X:4297889 ve Y:733016- X:4298223 koordinatinda önceki heyet tespitlerinden sonra üretim faaliyetlerinin devam ettiği, bu alanda yapılan incelemede önceki heyet tespitlerinden sonra üretim faaliyetinin yapilmış

oldugu, üretim yapildiktan sonra boşaltilan alanin tekrar pasa ile doldurulmuş olduğu, yapılan üretimler konusunda Genel Müdürlüğe bilgi verilmediği, saha için Arama Dönemi Üretim İzin Belgesinin Genel Müdürlüğe verilmediği, mülkiyetin hazine arazisi olduğu, ÇED ve GSM ruhsatının alınmış olduğu, yapılan üretim faaliyetinin önceki heyet tarafindan belirlenmiş olan işletme izin alanı dışında ve ÇED izni dışında kaldıği, Melikgazi İlçe Jandarma Komutanlığının 18.5.2015 ve 8.7.2015tarihli Kayseri Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına yazdığı tutanaklarında, Y:733123-X:4297889 ve Y:733016- X:4298223.koordinatında faaliyette bulunulmaması gerektiği halde üretim faaliyetinin devam ettiği, heyet tarafindan yapılan hassas ölçüm sonuçlarına göre, ruhsat içinden 21.069,37 metreküp, ruhsat dışından ise 8.257,88 metreküp hacim boşaltıldığı, üretilen madenin sevk edildiği, ruhsat içinden boşaltılan 21.069,37 metreküp madenin %20 verimle yapılan hesaplamaya göre $21.069.37\mathrm{~x~}0.20=4.213,87$ metreküp olduğu, ruhsat dışından boşaltılan 8.257,88 metreküp madenin %20 verimle yapılan hesaplamaya göre $8.257,88x0,20=1.651,57$ metreküp olduğu, ignimbirit yoğunluğu 1,6ton/metreküp hesabına göre ruhsat dışından 2.642,52 ton, ruhsat içinden 6.740,27 ton üretim yapıldığının tespit edildiği;
S: 200611158 sayılı II (b) grubu arama ruhsat sahası ile ilgili olarak,heyet tespitleri, Kayseri Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının yazıları, Melikgazi İlçe Jandarma Komutanlığının saha mahallindeki tespitleri ve işlem dosyasındaki yer alan hususlar göz önünde bulundurularak yapılan incelemede, Maden Kanunu'nun 7. maddesi kapsamında, S.200611158 sayılı sahanın mülkiyetinin hazine arazisi olduğu,ÇED izni ve GSM ruhsatının mevcut olduğu, izin alanları dışındaki faaliyetlerle ilgili 7.12.2012 tarih ve 8363 sayılı Olur ile 7. maddenin uygulandığı ancak, Y:733016-X:4298223 koordinatındaki izin alanıdışındaki faaliyetlerin devam ettiği tespit edildiğinden Maden Kanunu’nun 7. maddesinde yer alan, “Çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili karar,işyeri açma ve çalışma ruhsati, mülkiyet izni olmadan veya on üçüncüfikraya aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti hâlinde 30.000 TL tutarında idari para cezası uygulanarak bu alandaki işletme faaliyetleri durdurulur. Bu ihlallerin üç yıl içinde üç kez veya daha fazla yapıldığının tespiti hâlinde ise ruhsat iptal edilir." hükmü gereği, davacı adına 2018 yılı için yeniden değerleme oranında belirlenen 37.646 TL idari para cezası uygulanmasına;10. maddesinin yedinci fikrası kapsamında, arama döneminde üretim izni olmamasına rağmen üretim yapılarak haksız yere hak iktisabına neden olunduğu tespit edildiğinden, Maden Kanunu’nun 10. maddesinin yedinci fıkrasında yer alan, “Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle Kanun hükümlerinin uygulanmasını engelleyen ve haksız surette hak iktisap eden ruhsat sahiplerine 50.000 TL idari para cezası verilir .. Arama ruhsat 

doneminde arama faaliyetleri yapilirken zorunlu olarak maden çikarilmasi veya numune alınması dışında izinsiz üretim ve/veya satış yapılması...haksız yere hak iktisabı sayılır. Haksız yere hak iktisabına imkan veren bu hususlarla ilgili yapılmış beyanlar da gerçek dışı ve yanıltıcı beyanlar olarak kabul edilir." hükmü gereği davacı adına 2018 yılı için yeniden değerleme oranında belirlenen 62.743 TL idari para cezası uygulanmasina;
12. maddesinin yedinci fikrası kapsamında, S:2006l 1158 sayılıruhsat sahasında işletme izni olmadan faaliyette bulunulduğu tespit edildiğinden, Maden Kanunu'nun 12. maddesinin yedinci fikrasında yer alan, “Ruhsatlı, ancak üretim veya işletme izni olmadan aynı grupta üretim yapıldığının tespiti halinde, üretim faaliyetleri durdurularak 20.000 TL idari para cezası uygulanır” hükmü gereği, 2018 yılı için yeniden değerleme oranında belirlenen 25.098 TL idari para cezası uygulanmasına;
12. maddesinin dördüncü fikrası kapsaminda, S:2006l 1158 sayılıruhsat sahası içinde üretilip satışı yapılan ve Genel Müdürlüğe beyan edilmeyen 6.740,27 ton ignimbirit için Maden Kanunu'nun 12. maddesinin dördüncü fikrasında yer alan, “Denetim ve inceleme sonucunda, yaptığıüretim ve sevkiyatı bildirmediği tespit edilen ruhsat sahiplerine, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bildirilmeyen miktar için hesaplanacak Devlet hakkının beş katı tutarında İdarî para cezası verilir." hükmü gereği,2018 yılı yeniden değerleme oranına göre belirlenen ocak başı satış fiyatıüzerinden yapılan hesaplamaya göre 128.325 TL idari para cezasıuygulanmasina;
12. maddesinin beşinci fikrası kapsamında, S:200611158 sayılıarama ruhsat sahası dışında 2.642,52 ton ignimbirit madeni üretimi yapıldıği tespit edildiğinden, Maden Kanunu'nun 12. maddesinin beşinci fikrasında yer alan, “Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti halinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafindan el konulur. Bu fiili işleyenlere, bu fikra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve el konulma imkanı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezasıuygulanır. Ruhsat alanında ruhsat grubu dışında üretim yapıldığının tespiti halinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülkî idare amirliklerince el konulur. Bu fiili işleyen kişilere, bu fikra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başısatış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. El konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak bedeli il özel idaresi hesabına aktarılır. ” hükmü gereği, 2018 yılı değerleme oranına göre 2.642,52 ton x ., 91,58 TL/ton x 2$(\mathrm{k a t i})=484.004$ ,00 TL idari para cezası uygulanmasına;.owb 
29. maddesi kapsamında, heyet tarafindan mevcut ocakta can ve mal emniyeti bakımından tehlikeli bir durum bulunmadığı tespit edildiğinden yapılacak işlem olmadığı, sahada yapılan faaliyetlere ilişkin sunulması

gereken 29. madde belgelerinin Genel Müdürlüğe verilmediği tespit edildiğinden, Maden Kanunu'nun 29. maddesinin dördüncü fikrasında yer alan, “Ruhsat sahibi, her yıl nisan ayı sonuna kadar bir önceki yıl içinde gerçekleştirdiği işletme faaliyeti ile ilgili teknik belgeleri, işletme faaliyet raporunu ve işletme sahasında arama yapmış ise arama ile ilgili bilgileri Genel Müdürlüğe vermekle yükümlüdür. Yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde 30.000 TL idari para cezası uygulanır. Yükümlülük yerine getirilinceye kadar üretim faaliyeti durdurulur." hükmü gereği 2018yılı için yeniden değerleme oranında belirlenen 37.646 TL idari para cezasıuygulanmasina;
Sahada yapılan faaliyetlere ilişkin 29. madde belgelerinin Genel Müdürlüğe iki ay içerisinde sunulmasi, aksi halde Maden Kanunu'nun 10.maddesinin dördüncü fikrasına göre işlem tesis edileceği hususunda ruhsat sahibine yazı yazılmasına;
Maden Kanunu'nun 31. maddesi kapsamında, söz konusu sahada yapılan üretimlerin nezaretçi ataması yapılmadan gerçekleştirildiği tespit edildiğinden, Maden Kanunu'nun 31.maddesinin birinci ve ikinci fikrasında yer alan, “Kaynak tuzlaları hariç olmak üzere maden ruhsat sahalarındaki işletme faaliyetleri, maden mühendisi nezaretinde yapılır. Maden ruhsat sahalarındaki işletme faaliyetlerinde asgari bir maden mühendisi daimi olmak üzere, işletme tekniği, büyüklüğü ve yapısal durumu göz önüne alınarak diğer meslek disiplinlerinden mühendis istihdam edilmesi zorunludur... Birinci fikrada belirtilen istihdam şartlarını sağlamadan maden işletme faaliyetinde bulunulması hâlinde 30.000 TL idari para cezasıuygulanarak maden işletme faaliyetleri durdurulur. İstihdam şartlarının sağlanması hâlinde faaliyete izin verilir." hükmü gereği 2018 yılı için yeniden değerleme oranında belirlenen 37.646 TL idari para cezasıuygulanmasına karar verildiği;
e.i.Yukarıda belirtilen hususlar kapsamında hesaplanan 25.665,05 TL Devlet hakkının 30.6.2018 tarihi itibariyle gecikmeli olarak ilgili Vergi Dairesine ödenmesi gerekmekte olup, bu hususta Vergi Dairesine bildirimde bulunulacağı;w 
İşletme ruhsatı ve işletme izni düzenlenmeden, saha için nezaretçi ataması yapılmadan sahada herhangi bir faaliyette bulunulmamasıgerekmekte olup, sahadaki faaliyetlerin durdurulması konusunda Kayseri Valiliğine bildirimde bulunulduğu;moae.C.owb 
Yn(owb Ayriıca, Maden Kanunu'nun Ek 15. maddesinde, "Bu Kanun kapsamında işletme izni veya Bakanlıkça şerh edilmiş rödovans sözleşmesi olmaksızın mücavirdeki sahalara taşmalar hariç olmak üzere, maden ocağıaçılması, maden üretilmesi veya faaliyetleri durdurulmuş maden sahalarında üretim faaliyetlerinin durdurulmasına sebep olan durumların düzeltilmesi ve/veya işletme güvenliğine yönelik faaliyetlerin dışında üretim faaliyetinde 

bulunulması fillerini işleyenlere uç yildan beş yila kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası verilir. Bu suçlardan hüküm giyenler, infazın tamamlanmasından itibaren on yıl boyunca madencilik faaliyeti yapamazlar." hükmü bulunmakta olup, madde hükmünün ihlal edildiğinin tespiti halinde hüküm gereğince işlem tesis edileceği davacıya bildirilmiştir.
Davacı vekili, “idari para cezası uygulanmasına ilişkin 15.11.2018gün ve …….-100-E.451703 sayılı kararın iptaline” demek suretiyle idari yargi yerinde dava açmıştır.

KAYSÉRİ 1. İDARE MAHKEMESİ: 6.12.2018 gün ve E:2018/971,K:2018/1061 sayı ile, Maden Kanunu'nda bu Kanun uyarınca verilen idari para cezalarına karşı 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtildiğinden, 5326 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca davanın çözümünün adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.

Davacı vekili, bu kez, “15.11.2018 gün ve .….-100-E.451703 sayılıkararın kaldırılmasına" demek suretiyle adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur.

KAYSERİ 2. SULH CEZA HAKİMLİĞI: 7.5.2019 gün ve D.İş:2019/861 sayı ile, itiraza konu idari para cezasına karşı yapılan başvurunun Maden Kanunu'nda yapılan değişiklik nedeniyle idari yargıyerinin görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, verilen karar itiraz edil-meden kesinleşmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katilımlarıyla yapılan 08.07.2019 tarihli toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
İdari ve adli yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, adli yargı dosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacıvekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararını veren Mahkemece, idari yargı dosyası da temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.OMAC 
Ⅱ-ESASIN INCELENMESI: Raportör-Hakim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇiFTçi ile 

Daniştay Savcisı Yakup BAL'in idari yarginin görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 3213 sayılı Kanun'un 7, 10, 12, 29 31. maddeleri uyarınca verilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açılmıştır.
4.6.1985 gün ve 3213 sayılı Maden Kanunu'nun “Amaçbaşlığınıtaşıyan 1. maddesinde, “Bu Kanun madenlerin milli menfaatlere uygun olarak aranması, işletilmesi, üzerinde hak sahibi olunması ve terk edilmesi ile ilgili esas ve usulleri düzenler.” denilmiş;
“Madencilik faaliyetlerinde izinler” başlıklı 7. maddesinde, “(....…)(Değişik fikra 14/2/2019-7164/8 md.) Çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili karar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, mülkiyet izni olmadan veya onüçüncüfikraya aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti hâlinde 46.579 TL tutarında idari para cezası uygulanarak bu alandaki işletme faaliyetleri durdurulur.Bu ihlalleri tespit eden kamu kurum ve kuruluşu diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına durumu bildirir. Bu ihlallerin ilk tespit tarihinden itibaren, ilk tespit dâhil üç yıl içinde üç kez yapıldığının tespiti hâlinde ise ruhsat iptal edilir. (......)'
“Beyan usulü" başlıklı 10. maddesinde, (……………) “(Ek fikra:26/5/2004 - 5177/5 md.) Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle Kanun hükümlerinin uygulanmasını engelleyen ve/veya haksız surette hak iktisap eden ruhsat sahiplerine 50.000 TL idari para cezasıverilir. Bu fikranın ikinci kez ihlâli halinde bir önceki ceza katlanarak uygulanır. (Değişik cümle:14/2/2019-7164/10 md.) İlk tespit tarihinden itibaren üç yıl içinde madde hükümlerinin üç kez ihlâl edildiğinin tespiti hâlinde ruhsat iptal edilir.

Bu Kanuna göre;
a) Ruhsatın ait olduğu grup dışında veya birden fazla bendi bulunan grupta kendi bendi dışında veya üretim hakki olmayan madenin üretilmesi ve/veya sevk edilmesi,
b) Arama ruhsat döneminde arama faaliyetleri yapılırken zorunlu olarak maden çıkarılması veya numune alınması dışında izinsiz üretim ve/veya satış yapılması,
c) Ruhsat sahibinin kamulaştırılan alanı kamulaştırma amacı dışında kullanması ve/veya ruhsat alanını madencilik faaliyetleri dışında kullanmasıve/veya kullandırması,
¢)Galeri atımi yöntemi ile patlatma yapılması,
d) Genel Müdürlükçe faaliyeti durdurulan sahalarda üretim faaliyetinde bulunulmasi, sahanın güvenli hale getirilmesi ile ilgili faaliyetler sonucunda üretilen madenin ve/veya faaliyetler durdu-rulmadan önce üretilmiş stoktaki madenin Genel Müdürlükten izin alınmadan sevk edilmesi,

e) Ruhsat sahasinda yapilan uretim veya satislarin bevan edilmemesi.
.-...-._edilmesi,
g) Arama faaliyet raporlarında yapıldığı beyan edilen asgari faaliyetlerin yapılmaması veya eksik yapılması,
ğ) Patlatma izni olmaksızın patlayıcı madde kullanılarak üretim yapilmasi,
h) İşletme ruhsatlarında işletme izni olmadan ve/veya işletme izin alanı dışında maden üretilmesi veya sevk edilmesi,
i) 7 nci madde kapsamındaki gerekli izinler alınmadan ve/veya gerekli izinlerin alınmadığı alanda maden üretilmesi veya sevk edilmesi,
haksız yere hak iktisabı sayılır. Haksız yere hak iktisabına imkan veren bu hususlarla ilgili yapılmış beyanlar da gerçek dışı ve yanıltıcı beyanlar olarak kabul edilir. ......);
“Üretim ve sevkiyat” başlıklı 12. maddesinde, “(Değişik: 26/5/2004 5177/6 md.)

Üretilen madenin sevk fişi ile sevkiyatı zorunludur.
Konveyör ve boru hattı ile sevkiyat, ocak ve tesis mesafesi, nakil güzergahının durumu, cevherin tüvanan, konsantre, yarı mamul ve mamul olarak taşınması göz önüne alınarak sevk fişi kullanımı ile altın, gümüş,platin gibi kıymetli metallerin entegre tesislerinde ve zenginleştirme tesisleri ile bu tesislerden elde edilen ürünlerin sevk fişi kullanimı ve denetimi ile ilgili hususlar yönetmelikle belirlenir.

(Değişik fikra:14/2/2019-7164/12 md.) Sevk fişi olmaksızın maden sevk edildiğinin mülki idare amirlikleri, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından tespit edilmesi hâlinde, ilgili mülki idare amiri tarafindan sevk edilen madene el konulur ve ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten sevk fişi olmaksızın sevk edilen miktar için söz konusu madenin ocak başı satışbedelinin beş katı tutarında idari para cezası verilir. Bu fikranin ihlalinin tekrarı hâlinde sevk fişi olmaksızın sevk edilen miktar için sevk edilen madenin ocak başı satış bedelinin on katı tutarında idari para cezasıuygulanır.

(Değişik fikra:14/2/2019-7164/12 md.) Denetim ve inceleme sonucunda, yaptığı üretim ve sevkiyatı sevk fişi ile kayıt altına almadığıveya bildirmediği tespit edilen ruhsat sahiplerine, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bildirilmeyen miktar için hesaplanacak Devlet hakkının beşkatı tutarında idari para cezası verilir. Bu fikranın ihlalinin tekrarı hâlinde bildirilmeyen miktar için madenin ocak başı satış bedelinin on katı tutarında idari para cezası uygulanır.

(Değișik fikra:14/2/2019-7164/12 md.) Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti hâlinde 

faaliyetler durdurularak uretilen madene mulki idare tarafindan el konulur.Bu fiili işleyenlere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fikra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır. Üretim hakki olmayan madenin üretiminin yapıldığının tespiti hâlinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare amirliklerince el konulur. Bu fiili işleyen kişilere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fikra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başısatış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır. El konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, diğer illerde il özel idaresi hesabına aktarılır. Bu fikranın ihlalinin tekrarı hâlinde madenin ocak başı satış bedelinin on katı tutarında idari para cezası uygulanır.(Ek fikra: 10/6/2010-5995/6 md.) (Değişik fikra:14/2/2019-7164/12md.) Hammadde üretim izni olmadan ve/veya Genel Müdürlüğe bildirilen yüklenici dışında gerçek veya tüzel kişiler tarafından üretim yapıldığının tespit edilmesi durumunda faaliyetler durdurularak üretilen hammaddeye mülki idare tarafindan el konulur. Bu fiili işleyen kişilere, bu fikra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan hammaddenin kamuya ait projelerde kullanıldığının tespit edilen kısmına ocak başı satış bedeli tutarında, hammaddenin kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan projeler dışında kullanılan, ticarete konu edilen ve/veya satışının yapıldığı tespit edilen kısmına ise ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır. Herhangi bir işleme tabi tutulmadan kullanılan hammaddeler için ocak başı satış bedeli, tüvenan hammaddenin ocak başı fiyatına göre, herhangi bir işleme tabi tutularak kullanılan hammaddeler için ise ocak başı satış bedeli işlem görmüşhammaddenin ocak başı fiyatına göre hesaplanır. El konulan madenler,mülki idare amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, diğer illerde il özel idaresi hesabına aktarılır. Bu fikranın ihlalinin tekrarı hâlinde madenin ocak başısatış bedelinin on katı tutarında idari para cezası uygulanır ve hammadde üretim izni iptal edilir.
(Ek fikra: 10/6/2010-5995/6 md.) (Değişik fikra:14/2/2019-7164/12md.) Ruhsatlı, ancak işletme izni olmadan aynı grupta üretim yapıldığının tespiti hâlinde, faaliyetler durdurularak üretilen madene el konulur. Bu fiili işleyen kişilere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fikra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır. El konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve 

koordinasyon başkanligi, diger illerde il özel idaresi hesabina aktarilır. Bu fikranın ihlalinin tekrarı hâlinde madenin ocak başı satış bedelinin on katıtutarında idari para cezası uygulanır. (.....)”;
“İşletme faaliyeti” başlıklı 29. maddesinde, “(...……….) Ruhsat sahibi,her yıl nisan ayı sonuna kadar bir önceki yıl içinde gerçekleştirdiği işletme faaliyeti ile ilgili teknik belgeleri, işletme faaliyet raporunu ve işletme sahasında arama yapmış ise arama ile ilgili bilgileri Genel Müdürlüğe vermekle yükümlüdür. Yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde 30.000TL idari para cezası uygulanır. Yükümlülük yerine getirilinceye kadar üretim faaliyeti durdurulur. (...….….)”";
"Daimi nezaret ve teknik eleman" başlıklı 31. maddesinde,“(Değişik: 4/2/2015-6592/16 md.)

Kaynak tuzlaları hariç olmak üzere maden ruhsat sahalarındaki işletme faaliyetleri, maden mühendisi nezaretinde yapılır. Maden ruhsat sahalarındaki işletme faaliyetlerinde asgari bir maden mühendisi daimi olmak üzere, işletme tekniği, büyüklüğü ve yapısal durumu göz önüne alınarak diğer meslek disiplinlerinden mühendis istihdam edilmesi zorunludur. Daimi nezaretçi ile vardiyalı çalışan işletmelerde işletmenin büyüklüğü ve niteliği esas alınarak her vardiyada zorunlu olarak istihdam edilecek maden mühendisi ve görevlendirilecek diğer mühendislerin görev,yetki ve sorumluluklari, atanma usul ve esasları, eğitimi, çalışma usul ve esasları Bakanlıkça yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.
Birinci fikrada belirtilen istihdam şartlarını sağlamadan maden işletme faaliyetinde bulunulması hâlinde 30.000 TL idari para cezasıuygulanarak maden işletme faaliyetleri durdurulur. İstihdam şartlarının sağlanması hâlinde faaliyete izin verilir.” denilmiş;
"Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13.maddesinde, “(.………….) (Değişik fikra:14/2/2019-7164/13 md.) Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına ödenir. İdari para cczalarına karşıotuz gün içinde idare mahkemelerinde dava açılabilir. Verilen idari para cezalarına karşı yargı yoluna başvurulması takip ve tahsilatı durdurmaz.Genel Müdürlük genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili bedeli en geçon beş iş günü içerisinde Hazine hesabına aktarır. Tahakkuk eden ve ödenmeyen Devlet hakları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. İlgili tahsil dairesi idari para cezası tamamen tahsil edildikten itibaren en geç bir ay içerisinde durumu Genel Müdürlüğe bildirir. (.….)" hükmü yer almıstır.sso,uaanrayeramsr.owb 
maddesinde, "Bu Kanunda; toplum düzenini, genel ahlâkı, genel sağlığı,çevreyi ve ekonomik düzeni korumak amacıyla;30.3.2005 tarih ve 56 sayl Kabahatler Kanunu'nun birinc 
_...;..

b) Kabahatler karşiliginda uygulanabilecek olan idari yaptırımların türleri ve sonuçlari,
c) Kabahatler dolayısıyla karar alma süreci,
...-.
e) Idari yaptırım kararlarının yerine getirilmesine ilişkin esaslar,belirlenmiş ve çeşitli kabahatler tanımlanmıştır” denilerek Kanunun amaçve kapsamı belirlenmiş; ikinci kısmında yer alan 32 ila 43. maddelerinde,Türk Ceza Kanunu kapsamı dışında kalan çeşitli kabahatler sayılarak, bu eylemlere yaptırımlar öngörülmüştür.

Anilan Kanun'un 2. maddesinde, “kabahat” deyiminden, kanunun karşılığında idari yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlığın anlaşılacağı; 16. maddesinde, kabahatler karşılığında uygula-nacak olan idari yaptırımların “idari para cezası" ve “idari tedbirler"den ibaret bulunduğu; “idari tedbirler’in de mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirler olduğu belirtilmiştir.
Olayda, davanın, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7, 10, 12, 29 31.maddeleri uyarınca davacı adına verilen idari para cezasının iptaline ilişkin olarak açıldığı, 3213 sayılı Kanun'un 13. maddesinin üçüncü fikrasında bu Kanun hükümlerine göre verilen idarî para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabileceğinin düzenlendiği, bu durumda davaya konu idari para cezasına dayanak olan 3213 sayılı Kanun'da bu Kanun uyarınca verilen idari para cezalarına karşı kanun yoluna ilişkin düzenlemenin yer aldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan; 30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa'nın 31. maddesiyle değiştirilen 3.maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır";Kanunun “Başvuru yolu” başlıkhı 27. maddesinin 1. fikrasında ise, “İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeşgün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir"düzenlemeleri yer almiştır.

Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu'nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul 

ekeen gorev kurallarinin, geçmişe de etkili olacaği, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.


Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.

Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmişise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının 3213 sayılıMaden Kanunu uyarınca verildiği, 5326 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 3213 sayılı Kanun'da bu Kanun uyarınca verilen idarî para cezalarına karşı idare mahkemesine başvuru-labileceğinin düzenlenmiş olup, itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterildiği anlaşılmıştır. Bu durumda,Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanun'la değişik 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, 3213 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Kayseri 1. Ídare Mahkemesince verilen 6.12.2018gün ve E:2018/971, K:2018/1061 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ :Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Kayseri 1. Ídare Mahkemesince veriien 6.12.2018 gün ve E:2018/971, K:2018/1061 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 08.07.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

IV-2247 SAYILI KANUN'UN 19. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (BAŞVURU - İLK DERECE MAHKEME) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2019/245KARAR NO : 2019/419KARAR TR : 08.07.2019

OZET : Davacının haşhaş kapsülü teslimi sırasında, Toprak Mahsulleri Ofisince düzenlenen belgede doğum tarihinin yanlış yazılması nedeniyle,Bağ-Kur'dan emekli olmak için SGK'na yaptığı başvurunun işleme konulmadığından bahisle, Kurum kayıtlarındaki doğum tarihinin düzeltilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: A.E.

Vekilleri (İdari Yargı Yerinde) : Av. E.Ö. - Av. A.Ö.
Davalı: Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü
Vekilleri : Av. M.Ö. Av. A.Ü.

Dahili Davalı (Adli Yargı Yerinde) : Sosyal Güvenlik Kurumu 
Vekilleri : Av. Ş.S., Av. A.M.


O LA Y : Davacı dilekçesinde; Bağ-Kur'dan emekli olmak için Uşak SGK'na başvurduğunu; Uşak Toprak Mahsulleri Ofisi Ajans Müdürlüğünün verdiği 20.09.1999 tarihindeki Bağ-Kur kesintilerini gösteren belgenin kendisiyle ilgili bölümünde Kurumun, yanlış olarak doğum tarihini 1965 olarak yazmış olduğunu; doğum tarihinin nüfus kütüğünde 1960 olduğunu; bu belgelerde farklı doğum tarihi olmasınedeniyle SGK'nın emekli başvurusunu işleme almadığıni, düzeltme davasıaçmasını istediğini ifade ederek; Uşak Toprak Mahsulleri Ofisi Ajans Müdürlüğünün 20.09.1999 tarihinde verdiği Bağ-Kur kesinti belgesinde 1965 olarak görülen doğum tarihinin 1960 olarak düzeltilmesi istemiyle 27.2.2017 tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.

.E:2017/27, K:2018/21 sayı ile, “(...) Dava, davacının Toprak Mahsülleri Ofisindeki kayıt ve belgelerde 1965 yazan doğum tarihinin 1960 olarak düzeltilmesine ilişkin kurum kayıtlarında düzeltim davasıdır.
_Karar sayılı ilamında "..Davacı, emekli olabilmek için SGK il müdürlüğüne müracaatta bulunduğunu, müracaatına esas belgelerden 2001 yılı Afyon kapçığı teslimine ilişkin belgede Tekkeşin, doğum tarihinin 1960 olduğu,yine 1995 yılına ait afyon kapçığı teslimine ilişkin belgelerde baba adının Hakkı, doğum tarihinin ise 1960 yazıldığını, yine 1997 yılına ait afyon kapçığı teslim belgelerinde baba adının Tekkeş, doğum tarihinin 1960olduğu, hu nedenle SGK'ya yaptığı başvurunun işleme alınabilmesi için toprak mahsulleri ofisinde değişik şekilde yazılan baba adının Tekkeşin ve doğum tarihinin 01/01/1960 olarak tashihine karar verilmesini talep etmiştir.

dava şartı olması nedeniyle öncelikle adli-idari yargı yolu uyuşmazlığınıargi yolunun caiz olmasi dava şartlarındandır. Mahkemenin çözmesi gerekir. Mahkemece isabetli şekilde anılan uyuşmazlığın çözümünün idari yargıya ait olduğu tespit edilmiş..."şeklinde hükmedilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı, dava dilekçesinde idari kurum olan TMO'daki 20.09.1999 yılma ait kayıt ve belgelerdeki 1965 olarak yazılan doğum tarihinin 1960 olarak kayıtların düzeltilmesini talep ettiği anlaşılmış, dava dilekçesinde SGK'nın taraf olarak gösterilmediği, yargılama esnasında SGK'yı dahil etmesi için davacıya süre verildiği, dava dilekçesinin içeriğinin hizmet tespiti niteliğinde olmadığı, doğum tarihine ilişkin yanlışlığın düzeltilmesi niteliğinde olduğundan ve bu kayıtların düzeltilmesi idari işlemi gerektirdiğinden, bu dava idari yargının görev alanına girdiğinden davanın reddine, yargılama esnasında SGK'nın davaya dahil edilmiş olması ve deliller toplanmadan davanın reddine karar verildiğinden hakkaniyet gereği SGK vekili yönünden vekalet ücretine hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:(Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere)
1-Uyuşmazlığın çözümü idari yargının görev alanına girdiğinden,yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanın usulden REDDÍNE,(...)"karar vermiş; bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.
Davacı bu defa, Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü Uşak Ajans Müdürlüğü'ne 20.09.1999 yılında haşhaş kapsülü teslimi konusunda kayıt için başvuruda bulunduğunu, yıllar sonra bu başvuru ve kayda göre emekli olabileceğini öğrendiği ve emekli olmak amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumu'na müracaat ettiğini, Sosyal Güvenlik Kurumundan gelen cevap üzerine, doğum yılının 1960 olmasına rağmen Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü Uşak Ajans Müdürlüğü tarafından 1965 olarak yazıldığınıöğrendiğini, söz konusu hatalı kayıttan dolayı emekli işleminin gerçekleştirilemediğini ifade ederek, hatalı kaydın düzeltilmesine karar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.

Manisa 1.Ídare Mahkemesi: 31.1.2018 gün ve E:2018/133,K:2018/71 sayı ile, hangi idarenin hangi işleminin iptaline karar verilmesi istenildiğinin ve işlemin tarih ve sayısı ile tebliğ tarihinin de gösterilmesi gerektiği, bu haliyle dava dilekçesinin kabulüne olanak bulunmadığıgerekçesiyle; 2577 sayılı Yasanın 15'nci maddesinin 1/d bendi uyarınca dilekçenin reddine karar vermiştir.cYnow 
Bukzvkkklnğtarihinin 1960 yerine 1965 yazılması sebebiyle yapılmış olan yanlış kurum işleminin düzeltilerek doğum tarihinin 1960 olarak değiştirilmesine karar verilmesi istemiyle, idari yargı yerinde yeniden dava açmıştır.

Manisa 1.ldare Mahkemesi: 22.3.2018 gün ve E:2018/297,K:2018/285 sayı ile, hangi idarenin hangi işleminin iptaline karar verilmesi istenildiğinin ve işlemin tarih ve sayısı ile tebliğ tarihinin de gösterilmesi gerektiği, idari yargıda bu haliyle dava dilekçesinin kabulüne olanak bulunmadığından, yeniden hazırlanacak dava dilekçesi ile dava açılmak üzere, dava dilekçesinin reddine karar vermiştir.

Davacı vekili dilekçesini yenileyerek, aynı somut olaydan bahisle ve Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü'nün 04.05.2018 tarihli ve 16601658/622.02 sayılı ve 04.05.2018 tebliğ tarihli işleminin iptali istemiyle, bir kez daha idari yargı yerinde dava açmıştır.
Manisa 1.Idare Mahkemesi: 16.5.2018 gün ve E:2018/563,K:2018/538 sayı ile, “(...)idari işlem mahiyetinde karar verilmesi istemine yer verilmemesi gerekirken idari işlem tesisi mahiyetinde talepte bulunulduğu, idari işlemin tarih ve sayısı ile davacıya tebliğ tarihinin belirtilmediği, dava dilekçesi ekine dayalı idariye yapılan müracaata ilişkin başvuru dilekçesinin dosyaya eklenmediği, dolayısıyla yenilenen dava dilekçesinde de aynı yanlışlıkların yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; dilekçe ret kararı üzerine verilen dilekçede de aynıyanlışlıklar yapıldığından, yukarıda anılan yasanın 15. maddesinin 5. fikrasıhükmü uyarınca, incelenme olanağı bulunmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 15/5.maddesi uyarınca davanın reddine(...)” karar vermiş, davacı vekili bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İzmir Bölge İdare Mahkemesi Altıncı İdare Dava Dairesi:9.10.2018 gün ve E:2018/1745, K:2018/1616 sayı ile, “(.….)3. kez yenilenen dava dilekçesinde, Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü'nün 04.05.2018 tarihli ve 16601658/622.02 sayılı ve 04.05.2018 tebliğ tarihli işleminin iptalinin istenildiği ve işlemin dava dilekçesine eklendiği, bu haliyle Mahkemesince giderilmesi istenilen eksikliklerin giderildiği anlaşılmış olup, buna göre istinaf istemine konu mahkeme kararının da 2577sayılı Yasanın 45. maddesinin 5. fikrası uyarınca kaldırılması ve davada başkaca bir ilk inceleme sorunu bulunmadığı takdirde dosyanın tekemmül ettirilerek bilahare esası hakkında yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne, Manisa 1.İdare Mahkemesi'nce verilen 16/05/2018 tarih, E: 2018/563, K: 2018/538sayılı kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanunun 45. maddesi uyarınca yukarıda belirtilen husus göz önünde bulundurularak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine." kesin olarak karar vermiştir.


MANISA 1.IDARE MAHKEMESI: 27.2.2019 gün ve E:2018/1384 sayı ile, “(...)5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Uyuşmazlıkların çözüm yeri" başlıklı 101.maddesinde; "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar işmahkemelerinde görülür." kuralına yer verilmiştir..
Her ne kadar davacı tarafından, davacının doğum yılının 1960olmasına rağmen 1965 olarak yazılmasına ilişkin Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü işleminin iptali sitemiyle Mahkememizde dava açılmış ise de davacının isteminin "davacı A.E.'nin, Toprak Mahsulleri Ofisi kayıtlarında haşhaş kapsülü teslimine ilişkin belgelerde doğum tarihinin yanlış yazılması nedeniyle hak kaybına uğradığını belirterek, TMO kayıtlarında 1965 olarak gösterilen doğum tarihinin de 1960 olarak düzeltilmesine" ilişkin olduğu, nitekim Sivasl Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/27 esasına kayden açmış olduğu davada da "Bağkurdan emekli olmak için SGK'ya başvurduğu, Uşak Toprak Mahsulleri Ofisi Ajans Müdürlüğü'nün verdiği 20/09/1999 tarihinde başvuru kesintilerini gösteren belgede kendisiyle ilgili bölümde kurumun doğum tarihini 1965 olarak yanlış yazdığı, doğum tarihinin 1960 olduğu, ancak Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından verilen belgede doğum tarihinin yanlışyazması nedeniyle SGK tarafından emekli başvurusunun alınmadığı, SGK tarafından anılan kurumdaki doğum tarihinin düzeltilmesi gerektiğinin belirtildiği, bu nedenle Uşak Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü'nde yer alan ve 1965 olarak gösterilen doğum tarihinin 1960 olarak düzeltilmesi" istemiyle dava açtığı görülmektedir.
Dava; hukuki nitelikçe 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım BağKur sigortalılığının tespiti istemine ilişkin olup, davacının, sigortalılığının tespiti için böyle bir dava açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı ve buna göre davanın adli yargı yerinde mi, yoksa yerel mahkeme kararında belirtildiği gibi idari yargı yerinde mi görüleceğinin açıklığa kavuşturulmasınoktasinda toplanmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile birlikte somut olay değerlendirildiğinde, davacının amacının; 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tescil ve tespiti istemine ilişkin olduğu,sigortalılık hakkıni elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacının bulunduğu, bir başka anlatımla davacının isteminin iptal davası kapsamında olmadıği, Bağ- Kur sigortalısı olan davacının, emekli olabilmek için Uşak Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü'ndeki doğum tarihine ilişkin tescil ve tespit davası niteliğinde olduğu, 5510 sayılı Kanunun “Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri” başlıklı 101. maddesinde “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde 

gorulür’ hükmünün öngörüldüğü_ de dikkate alındığında, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargı yeri görevlidir.

Dava dilekçesinde belirtilen Sivaslı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 19/01/2019 tarih ve E:2017/27, K2018/21 sayılı kararı incelendiğinde ise,davanın ilk defa 27/02/2017 tarihinde açıldıği, Mahkemece yapılan değerlendirme sonucunda uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görev alanında kaldığı gerekçesiyle dava dilekçesinin yargı yolu bakımından reddine karar verildiği ve anılan görevsizlik kararının tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine 18.10.2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, Mahkememizin uyuşmazlığa bakmakla görevli olmaması ve görevli yargı yerinin adli yargı mahkemeleri olması yanında Sivaslı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 19/01/2019 tarih ve E:2017/27,K:2018/21 sayılı görevsizlik kararı üzerine uyuşmazlığa karşıMahkememizde dava açıldığı anlaşıldığından, hangi Mahkemenin görevli olduğunun belirlenmesi amacıyla, 2247 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi uyarinca Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına, Sivaslı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:2017/27 sayılı dosyasının ilgili mahkemeden temin edilerek, anılan dosyanın ve dava dosyasının gerekçeli kararımızla birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilinceye kadar ertelenmesine..." karar vermiştir.

.İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 8.7.2019 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlüacıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
...-.:..Mahsulleri Ofisince düzenlenen belgede doğum tarihinin yanlış yazılmasınedeniyle, Bağ-Kur'dan emekli olmak için SGK'na yaptığı başvurunun 

işleme konulmadiğından bahisle, Kurum kayıtlarındaki doğum tarihinin düzeltilmesi istemiyle açılmıştır..,,
Davacı tarafindan açılan davada; davalı Toprak Mahsulleri Ofis Genel Müdürlüğü kayıtlarında doğum tarihinin 1965 olarak yanlış yazıldığı,gerçek doğum tarihinin 1960 olduğu, davalı İdare tarafindan düzenlenip Bağ-Kur’a verilen 09/1999 dönemine ait Bağ-Kur Çiftçi Primleri Tevkifat Bildirimi Listesinde doğum tarihi 1965 yazılı olduğundan, Tarım Bağ-Kur Sigortalılığına saydıramadığı, bu nedenle Kurum kayıtlarındaki doğum tarihinin düzeltilmesinin talep edildiği; davacının bu dava ile; Kurum kayıtlarında, 1965 doğumlu A.E.'ye ait olan kayıtlarda yapılan Bağ-Kur prim kesintilerinin kendisine ait olduğunu kanıtlayarak, Tarım Bağ-Kur sigortasından emekli olmayı amaçladığı gözetildiğinde; davacının açtığıdavanın, Tarım Bağ- Kur sigortalılığının tespiti davası olduğu kanaatine varılmıştır.

Mülga 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun „Amaç“ başlıklı 1.maddesinde „Bu Kanunun amacı tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlara ve hak sahiplerine, malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde bu Kanunda yazılı şartlarla sosyal sigorta yardımları sağlamaktır.“ Hükmüne; “Kapsam“ başlıklı 2.maddesinde „(Değişik:24/7/2003-4956/48 md.) / Kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik kuruluşları kapsamıdışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın 3üncü maddenin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyetlerde bulunanlar,bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar./ Yukarıdaki fikra hükmüne göre sigortalılığın tespit, tescil ve takibine ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde müştereken çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir./ İlk tescil tarihinde ellisekiz yaşını dolduran kadınlarla, altmış yaşını dolduran erkekler istekleri halinde kapsama alınırlar." denilmiş;
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu'nun "Diğer kanunlardaki atıflar" başlıklı 104.maddesinde,6(Değişik birinci fikra: 17/4/2008-5754/62 md.) Bu Kanunla yürürlükten kaldırılmayan hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 17/7/1964 tarihli ve 506sayıli, 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayıli, 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayıli,17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı ve 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayıli kanunlara yapılan atıflar ile ilgili mevzuatında emeklilik, malûllük, vazife malûllük ve sosyal sigorta haklarına, yardımlarına ve yükümlülüklerine,iştirakçiliğe ve sigortalılığa, dul, yetim ve hak sahipliği şartlarına, emekli ikramiyesine, ek ödemelere, sağlık hizmetleri veya tedavi bedellerinin ödenmesine ilişkin yapılan atiflar bu Kanunun ilgili maddelerine yapılmış

sayilir.(...)"hükmüne:‘Yürürlükten_ kaldırılan_ hükümler”__başlıklı106.maddesinde, “(.….)4) 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu,(.….) yürürlükten kaldırılmıştır." Hükmüne; “Uyuşmazlıkların çözüm yeri" başlıklı 101.maddesinde ise “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar işmahkemelerinde görülür." hükmüne yer verilmiştir.

Uyuşmazlığın çözümünde adli ya da idari yargı yerlerinden hangisinin görevliolduğununsaptanması açısından benzer bir konuda,Yargitay Hukuk Genel Kurulu kararlarına da gönderme yapılan Yargitay 10.Hukuk Dairesinin 24.1.2013 gün ve E:2012/22456, K:2012/837 sayıli kararına yer vermek faydalı olacaktır. Anılan kararda, “(...) Dava; hukuki nitelikçe 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkin olup, uyuşmazlık; davacının, sigortalılığının tespiti için böyle bir dava açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı ve buna göre davanın adli yargı yerinde mi, yoksa yerel mahkeme kararında belirtildiği gibi idari yargı yerinde mi görüleceğinin açıklığa kavuşturulmasınoktasında toplanmaktadır.

Yargitay Hukuk Genel Kurulu'nun 01.02.2012 gün ve 21011/10642 Esas, 2012/38 Karar sayılı ilamında da açıkça belirtildiği üzere,uyuşmazlığın çözümü için öncelikle hukuk yargılamasının amacı ve davada menfaat (hukuki yarar) kavramları hakkında açıklama yapılmasında yarar bulunmaktadır.

Medeni usul hukukunda hukuki yarar, mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için davacının bu davayıaçmakta (veya mahkemeden hukuksal korunma istemekte) bir çıkarının bulunmasidır.

Davacının dava açmakta hukuk kuralları tarafından haklı bulunan (korunan) bir yararı olmali, hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı bulunmalı ve davacı mahkemeyi gereksiz yere uğraştırmamalıdır (Arslan, Ramazan; aktaran: Hanağasi, Emel: Davada Menfaat, Ankara 2009,Önsöz VII).

Hukuk Genel Kurulu'nun 24.06.1992 gün ve 1992/1-347 E.,1992/396 K. ve 30.05.2001 gün ve 2001/14-443 E., 2001/458 K. sayıli kararlarında da belirtildiği üzere buna hukuki korunma (himaye) ihtiyaci da denir (Rechts-schutzbedürfnis). Mahkemelerden hukuki himaye istenmesinde, himayeye değer bir yarar olmalıdır.

Öte yandan, bu hukuksal yararın, "hukuki ve meşru", "doğrudan ve kişisel", "doğmuş ve güncel" olması gerekir (Hanağası, Emel: Davada Menfaat, Ankara 2009, s. 135). Mülga 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun yürürlükte olduğu dönem içinde öğreti ve yargısal kararlar, dava açarken hukuki yararın bulunması gereğini, "dava şartı"

olarak kabul etmiştir. Bu şart, "dava konusuna ilişkin genel dava şartlarından biri" olup, davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi ve esas hakkında hüküm verilebilmesi için varlığı gerekli olduğundan "olumlu dava şartları" arasında sayılmaktadır.

Nitekim, aynı görüş, Hukuk Genel Kurulu'nun 24.11.1982 gün ve 1982/7-1874 E.-914 K.; 5.6.1996 gün ve 1996/18-337 E.-542 K.;10.11.1999 gün ve 1999/1-937 E.-946 K. ve 25.05.2011 gün ve 2011/11186 E. 2011/352 K. sayılı kararlarında da, benimsenmiştir.
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda öğreti ve yargısal kararların bu uygulamasıaynen benimsenerek, davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması“Dava Şartları” başlıklı 114. maddesinin 1. fikrasının (h) bendinde açıkça dava şartları arasında sayılmıştır.

Bir davada, hukuki yarar ilkesinin dava şartı olarak gözetilmesinin,yargılamanın amacına ve usul ekonomisi ilkesine uygun olarak yargılama yapılmasına yarar sağlayacağı, her türlü duraksamadan uzaktır.
Bu ilkeden hareketle, dava şartı olarak hukuki yararın varlığının,mahkemece, taraflarca dava dosyasına sunulmuş deliller, olay veya olgular çerçevesinde, kural olarak davanın açıldığı tarihe göre, kendiliğinden ve yargılamanın her aşamasında gözetilmesi gerekir. Bu sayede, içhukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme)'nin 6.maddesi ve 1982 Anayasası'nın 36. maddesinde düzenlenen "hak arama özgürlüğü’nün dürüstlük kuralına uygun kullanılması sağlanabilecek; bu durum, haksız davalar açmak suretiyle, dava hakkının kötüye kullanılmasına karşı bir güvence oluşturacaktır.

Dava açmaktaki hukuki yarar; hukuk düzenince kabul edilmişmeşru bir yarar olmali, bu yarar dava açan hak sahibi ile ilgili olmalı ve dava açıldığı sırada halen mevcut bulunmalıdır. Ayrıca açılacak davanın,ortaya çıkacak tehlikeyi bertaraf edecek niteliktc olması gerekir. Bir kimsenin hakkına ulaşmak için mahkeme kararının o an için gerekli olmasıdurumunda hukuki yararın olduğundan söz edilebilir. Bir mahkeme kararına ihtiyaç yoksa hukuki yarardan söz edilemez (Pekcanıtez, H./Atalay,O./Özekes, M.: Medeni Usul Hukuku, Ankara 2011, s.297).
Uyuşmazlığın çözümünde, hukuki yarar kavramının tespit davasındaki yansımasının ne olacağının ayrıca irdelenmesinde yarar vardır:
Bilindiği üzere mahkemeden istedikleri hukuki korunmaya göre davalar eda davaları, tespit davaları ve inşai davalar olarak ayrılmaktadır.
Eda davalarında, bir şeyin yapılması, bir şeyin verilmesi veya bir şey yapılmaması istenmekte iken; inşai (yenilik doğuran) davalar ile de var olan bir hukuki durumun değiştirilmesi, kaldırılması veya yeni bir hukuki durumun yaratılması istenir. İnşai (yenilik doğurucu) davanın kabulü ile 

yen d bir hukuki durum yaratilir ve hukuksal sonuç genellikle bir yargı kararıile doğar.

Tespit davaları ise bir hukuki ilişkinin var olup olmadığının tespitine ilişkin davalar olup, konusunu hukuki ilişkiler oluşturur. Bu dava türü ile bir hukuksal ilişkinin varlığı veya yokluğu saptanmaktadır. Bu davalarda davacının amacı ve dolayısıyla talep sonucu, bir hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun veyahut içeriğinin belirlenmesidir.
Tespit davasında sadece tespit hükmü verilebilir. Tespit davasında verilen karar ile hukuki ilişkinin varlığı veya yokluğu kesin olarak tespit edilir, diğer bir anlatım ile davalının varlığını inkar ettiği ilişkinin var olduğu veya yokluğunu inkar ettiği hukuki ilişkinin yok olduğu kesin olarak hükme bağlanir.

Bir tespit davasının kabule şayan olabilmesi için, bu davanın konusunu oluşturan hukuki ilişkinin var olup olmadığının mahkemece hemen tespit edilmesinde davacının menfaatinin (hukuki yararının)bulunması gerekir.

Tespit davasında, eda davasından ve inşai davadan farklı olarak,davacının böyle bir menfaatinin bulunduğu varsayılmaz. Tespit davasında davacı, kendisi için söz konusu olan tehlikeli veya tereddütlü durumun ortaya çıkaracağı zararın ancak tespit davası ile giderilebileceğini kanıtlamalıdır. Çünkü tespit davası, hukuki bir durum ya da hak henüz inkar ya da ihlal edilmeden, yani herhangi bir zarar doğmadan açılabildiğinden,menfaatin doğmuş ve güncel olması gereğinin bir istisnası olarak ortaya çıkmıştır.

İște davacının hukuki ilişkinin derhal tespitinde menfaatinin (hukuki yararının) varlığı için öncelikle, davacının bir hakkı veya hukuki durumu güncel (halihazır) ve ciddi bir tehlike ile tehdit edilmelidir. Bu tehdit çoğunlukla davalının davranışları ile ortaya çıkar.
Söz konusu bu tehdidin davacı için bir tehlike oluşturabilmesi, bu tehdit nedeniyle, davacının hukuki durumunun tereddüt içinde olmasına ve bu hususun, davacıya zarar verebilecek nitelikte bulunmasına bağlıdır.
Yukarıda açıklanan açıklamaların ışığında somut olay değerlendirildiğinde, davacının amacının; 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tescil ve tespiti istemine ilişkin olduğu,sigortalılık hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacının bulunduğu, başka bir anlatımla uyuşmazlığın niteliğine göre adli yargıyerinde dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, 5510 sayılı Kanunun “Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri” başlıklı 101. maddesinde “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür” hükmünün öngörüldüğü de dikkate alınarak davanın iş mahkemesi 

sifatiyla Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.(...)”denildiği görülmüştür.,.-,.
Konuya ilişkin somut olay, mevzuat hükümleri ve değinier Yargıtay kararı birlikte irdelendiğinde; davacının bu dava ile; Kurum kayıtlarında, 1965 doğumlu A.E.'ye ait olan kayıtlarda yapılan Bağ-Kur prim kesintilerinin kendisine ait olduğunu kanıtlayarak, 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortasından emekli olmayı amaçladığı;sigortalılık hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacının bulunduğu ve bu bağlamda isteminin iptal davası kapsamında olmadığı;davalı Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü'ndeki doğum tarihine ilişkin tescil ve tespit davası niteliğinde olduğu ve uyuşmazlığın, 5510 sayılıKanunun 101. maddesi kapsamında görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli bulunduğu sonucuna varılmıştır.C 
Belirtilen nedenlerle, Manisa 1.Idare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Sivaslı Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.1.2018 gün ve E:2017/27, K:2018/21 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Manisa 1.Idare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Sivaslı Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.1.2018 gün ve E:2017/27,K:2018/21sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 8.7.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:2-ESAS NO : 2019/313KARAR NO : 2019/406KARAR TR : 08.07.2019
ÖZET : 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu'nun 23, 24/3 ve 21/1. madde ve fikraları uyarınca verilen idari para cezası ile 28. maddesinin son fikrasıuyarınca tespit edilen tazminatın iptali istemiyle açılan davanın, tazminata ilişkin kararın da idari yargıda konu yapılması karşısında 5326 sayılıKabahatler Kanunu'nun 3. maddesi ve aynı Kanun'un 27. maddesinin sekizinci fikrası hükmü bir arada değerlendirildiğinde İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.


KARAR 
Davacı: 1- M.O., 2- A.U., 3- M.Ç.Davali : Orman ve Su İşleri BakanlığıVekili : Av. R.E.Ü.

OLAY : Orman ve Su İşleri Bakanlığı VIII. Bölge Müdürlüğü- Karaman Şube Müdürlüğünün 22.02.2018 gün ve 2018-19 sayılı kararıile, Karaman İli, Merkez İlçesi, Bucakkışla Köyünde 30.12.2017 günü,davacı A.U.'ın, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu'nun 4/1 ve 12.maddelerini ihlal ettiğinin tespit edildiğinden bahisle, davacı adına 4915sayılı Kanun'un 21/1 ve 23. madde ve fikraları uyarınca toplam olarak 995,00 TL;
22.02.2018 gün ve 2018-16 sayılı kararı ile, Karaman İli, Merkez İlçesi, Bucakkışla Köyünde 30.12.2017 günü, davacı M.O.'ın, 4915 sayılıKara Avcılığı Kanunu'nun 4/1 ve 12. maddelerini ihlal ettiğinin tespit edildiğinden bahisle, davacı adına 4915 sayılı Kanun'un 21/1 ve 23. madde ve fikraları uyarınca toplam olarak 995,00 TL;naaumoae*--eoosow 
22.02.2018 gün ve 2018-18 sayılı kararı ile, Karaman İli, Merkez İlçesi, Bucakkışla Köyü'nde 30.12.2017 günü, davacı M.Ç.'nun 4915sayılı Kara Avcılığı Kanunu'nun 4/1, 12ve 14. maddelerini ihlal ettiğinin tespit edildiğinden bahisle, davacı adına 4915 sayılı Kanun'un 21/1, 23 ve 24/3. madde ve fikraları uyarınca toplam olarak 1.541,00 TL idari para cezası verilmiştir.

Ayni kurum tarafindan 22.02.2018 günü düzenlenen tazminat raporuna göre belirlenen 13.000,00 TL tazminatın 30 gün içinde ödenmesi gerektiği, aynı kurumun 23.02.2018 gün ve 63217802-858- 47318, 47272,47320sayılı yazıları ile davacılara ayrı ayrı bildirilmiştir.
Davacılar ayrı ayrı dilekçeler ile idari para cezası ile tazminatın iptali istemiyle adli yargı yerine itirazda bulunmuşlar, Hakimlikçe, itiraz dilekçeleri Hakimliğin D. İş. No: 2018/662 esasına kaydedilerek birlikte yargılama yapılmıştır.

Karaman Sulh Ceza Hâkimliğince, 25.12.2018 gün ve D. İş. No:2018/662 sayılı karar ile, idari para cezalarının iptali istemiyle yapılan itirazın esasi incelenerek, itirazların ayrı ayrı reddine, tazminatın iptali istemiyle yapılan itirazın ise, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28/1-b mad-desinde, başvuru konusu kararın Sulh Ceza Hâkimliğinde incelenebilecek kararlardan olmadığının anlaşılması halinde bu nedenlerle başvurunun reddine karar verileceğinin hüküm altına alındığı, itiraz edenlerin dilekçelerinde belirttiği 22.02.2018 tarihli tazminat raporlarının idari para cezası niteliği taşımadığı, aksine karşı taraftan talep edilen tazminat niteliğinde olduğu, bu tazminat istemine ilişkin itirazın Sulh Ceza 

Hâkimliğinde incelenebilecek itirazlardan olmadığı gerekçesiyle başvuruların ayrı ayrı reddine karar verilmesi üzerine, davacılar ayrı ayrıdilekçeler ile karara itiraz etmiştir.

EREĞLİ (KONYA) SULH CEZA HÂKİMLİĞİ: 01.02.2019 gün ve 2019/323 D.İş sayılı karar ile, davacı M.Ç.'nun itirazını inceleyerek,5326sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin 8. fikrasında, idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceğinin düzenlendiği, kanun hükmügereği muterizin idari yaptırım kararına ve tazminat kararına yapmış olduğu hukuka aykırılık iddialarının idari yargı merciinde görülmesi gerektiği açıklanarak, Karaman Sulh Ceza Hâkimliğinin 25.12.2018 gün ve 2018/662D.İş sayılı kararının kaldırılarak Karaman Sulh Ceza Hâkimliğinin görevsizliğine kesin olarak karar vermiş;
EREĞLİ (KONYA) SULH CEZA HÂKİMLİĞİ: 04.02.2019 gün ve 2019/217 D.İş sayılı karar ile, davacılar A.U. ve M.O.'ın itirazınıinceleyerek, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin 8.fikrasında, idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceğinin düzenlendiği, kanun hükmügereği muterizin idari yaptırım kararına ve tazminat kararına yapmış olduğu hukuka aykırılık iddialarının idari yargımerciinde görülmesi gerektiği açıklanarak, Karaman Sulh Ceza Hâkimliğinin 25.12.2018 gün ve 2018/662 D.İş sayılı kararının kaldırılarak Karaman Sulh Ceza Hâkimliğinin görevsizliğine kesin olarak karar vermiştir.

Davacılar, bu kez, idari para cezası ile tazminatın iptali istemiyle idari yargı yerinde dava açmışlardır.

KONYA 2. İDARE MAHKEMESÍ; 08.03.2019 gün ve E:2019/235sayı ile, incelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezası ile müteselsilen tazminat ödenmesi kararının 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 16.maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 4915sayılıKanun'da, bu Kanun uyarınca verilen idari para cezası ile tazminata karşıkanun yoluna ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, bu durumda Kabahatler Kanununun 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşıkanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacak olması nedeniyle görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Yasa hükümlerinin dikkate alınacağından, idari para cezası ile müteselsilen tazminat ödenmesi kararına karşı açılan davanın görüm ve çözümünün adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı

Yasa'nin 19. maddesi uyarinca gorevli yargi yerinin belirlenmesi için dava dosyasının Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 08.07.2019 tarihli toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıl-dığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu'nun 23, 24/3 ve 21/1.madde ve fikralari uyarinca verilen idari para cezası ile 28. maddesinin son fikrası uyarınca tespit edilen tazminatın iptali istemiyle açılmıştır.
4915 sayılı Kanun'un, “Av ve yaban hayvanlarının korunması ve koruma alanları" başlığı altında düzenlenen 4. maddesinin birinci fikrasında,“ Yaban hayvanı türleri içinde yer alan ve Bakanlıkça belirlenen av hayvanlarından, korunması gerekenler Merkez Av Komisyonunca, av hayvanlarının dışında kalan yaban hayvanları ile diğer türler gerektiğinde ilgili kuruluşların uygun görüşleri alınarak Bakanlıkça koruma altına alınır.Bu karar Resmî Gazetede yayımlanır. Koruma altına alınan yaban hayvanları avlanamaz. Yaban hayvanları üreme, tüy değiştirme ve göçdönemlerinde rahatsız edilemez, yavru ve yumurtaları toplanamaz, yuvalari dağıtılamaz ve memeliler kış uykusunda rahatsız edilemez. Lüzumu halinde bu yaban hayvanlarının kendilerinden, yavru ve yumurtalarından,korundukları süre içinde faydalanma ve zararlı olanları ile mücadele ve men edilen avlanma usulri le geçici olarak avlanma esasları Bakanlıkça tespit edilir....";

Izhe tabi, yasak ve serbest av sahalari" başlikli 12. maddesinde,.Özel avlaklarda avlanmak avlak sahibinin, Devlet avlakları, genel avlaklar ve örnek avlaklarda avlanmak Bakanlığın iznine bağlıdır. Sahipli arazilerde avlanmayla ilgili esaslar Bakanlıkça tespit edilir.

Özel kanunlarla veya Merkez Av Komisyonunca avlanmanın yasak edildiği yerlerde ve 2 nci maddenin 11, 12 ve 13 üncü bentlerinde tanımlanan saha ve istasyonlarda avlanılamaz. Buralarda, ancak av ve yaban hayvanlarının çoğaldığı ve zararlı olduğu hâllerde avlanmaya Bakanlıkça izin verilebilir. 2 nci maddenin 12 nci bendinde tanımlanan sahalarda ise özel avlanma plânlarına göre Bakanlıkça verilecek izinle avlanılabilir.
Av yılı içinde bazı av hayvanı türlerinin nesillerini devam ettiremeyecek sayıya düşmesinin söz konusu olduğu hâllerde, avlanmanın açık olduğu avlaklarda avlanmayı belli bir süre yasaklamaya ve gerektiğinde yeniden açmaya Bakanlık yetkilidir. Bu hususlarla ilgili esaslar Bakanlıkça belirlenir.";
“Avlanma izni” başlıklı 14. maddesinde, “Avcılık belgesi sahibi avcılar, avlanmak istedikleri av yılına ait avlanma izin ücretini Döner Sermaye İşletmesine yatırmak suretiyle avlanma izni almak zorundadırlar.Avlanma izin ücreti Bakanlıkça, hayvan gruplarına, avlanmanın il, bölge veya ülke genelinde yapılmasına göre farklı olarak tespit edilebilir.Avlanma izni bir av yılı içindir.

Avlaklarda, avcılık belgesi ve avlanma izni olmadan avlanılamaz.
Özel avlaklarda üretilip salınan türlerin avlanması için gerekli izin,avlak sahibi veya işletenlerce ücreti karşılığı verilir. Bu ücretin %10'u Döner Sermaye İşletmesine yatırılır, aksi takdirde özel avlak kuruluş izni iptal edilir.

Avlanma izin ücretlerinin tahsili ve Döner Sermaye İşletmesine yatırılması ile ilgili esaslar Bakanlıkça tespit edilir." denilmiş;
.maddesinde, “(Değişik: 23/1/2008  5728/506 md.)

Avcılığın kontrolü, av hayvanlarının korunması, av yasaklarının takibi ve bu Kanunun 19 uncu maddesi kapsamında üretim yapan yerlerin denetimi Bakanlık ve Orman Genel Müdürlüğünce yapılır. 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu ile 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayıli Jandarma Teşkilât, Görev ve Yetkileri Kanunu hükümleri saklıdır.

Genel kolluk ile, av yasaklarının takibi ile görevli olan av koruma memurları ve saha bekçileri, bu Kanunda belirtilen yasaklara aykırı hareket edenleri avlanmadan men etmeye, haklarinda tutanak düzenlemeye;yasaklanan fillerin konusunu oluşturan veya bu fillerin işlenmesi suretiyle elde edilen canlı veya cansız hayvanlar ve bunların türevleri ile avlanmada kullanması veya avlaklarda, pazaryeri ve ticarethanelerde bulundurulması

yasak olan eşya ve vasitalara elkoymaya ve bu amaçla yakalamaya görevli ve yetkilidir. Av yasağına aykırı hareket edenler, olay yerinde gerekli tutanaklar düzenlendikten sonra derhal serbest birakılır. Hüviyeti tespit edilemeyenler vakit geçirilmeksizin hüviyeti tespit edilebilecek en yakın köyün muhtar veya ihtiyar heyetine ve bunlarla da tespiti mümkün olmazsa en yakın zabıta merkezine götürülür ve Kabahatler Kanununun 40 incımaddesine göre işlem yapılır. Görevli memurların bulunmadığı yerlerde, kır ve köy bekçileri ile köy muhtarları da aynı yetkiyi haizdir.
Elkonulan ve bulundurulması suç oluşturan silâhlar soruşturma evrakı ile birlikte Cumhuriyet başsavcılığına intikal ettirilir.
Canlı av hayvanları hemen, yaralı olanlar ise tedavi edildikten sonra doğaya salınır veya Türkiye’nin uluslararası sözleşmelerdeki taahhütleri de dikkate alınarak Bakanlıkça gerekli işlem yapılır.

Av koruma ve kontrollerinde Bakanlık görevlilerine veya güvenlik güçlerine gönüllü destek sağlamak üzere Bakanlıkça belirlenecek kişilere fahri av müfettişliği görev ve unvanı verilebilir. Fahri av müfettişleri; bu Kanuna göre yasak avlanma sayılan filleri işleyenler hakkında işlem yapılması amacıyla Genel Müdürlükçe kendilerine verilen tutanağıdüzenleyerek en geç bir hafta içinde en yakın orman idaresi birimine teslim etmek mecburiyetindedir. Fahri av müfettişlerinin seçimi, eğitimi, görev ve yetkileri ile çalışma esas ve usulleri Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Avcılar talep hâlinde av koruma memurlarına, saha bekçilerine, polis ve jandarma ile köy ve kır bekçilerine, köy muhtarı ve ihtiyar heyeti üyelerine avlanma belge ve izinleri ile avladikları hayvanları ibraz etmek zorundadırlar. Bu Kanuna aykırılık oluşturan fiillerin ihbarında ve talep hâlinde takibinde köy ve kır bekçileri, köy muhtarı ve ihtiyar heyeti üyeleri av koruma memurlarına ve saha bekçilerine yardıma mecburdurlar.
Ay koruma memurları ve saha bekçilerinden; Bakanlıkça lüzum görülecek olanlara, Bakanlar Kurulunca belirlenen silâhlar demirbaş olarak verilir. Av koruma memurları ve saha bekçileri bu Kanunla kendilerine verilen görevlerini ifa sırasında silâhlarını 6831 sayılı Kanunun 78 inci maddesinde belirtilen hâllerde kullanabilirler.

Av koruma memurları görevlerini yaparken ilgili bakanlıkların görüşü alınarak, rengi ve biçimi Bakanlıkça tespit edilen resmî kıyafet giymek mecburiyetindedirler. Resmî kiyafetler, silâh, telsiz ve diğer teçhizat ile araç ve gereçler Bakanlıkça verilir." denilmiş;
“Cezalar" üst başlığı altında düzenlenen “Yasaklara uymama”başlığı altında düzenlenen 21. maddesinde, “ (Değişik: 23/1/2008-5728/507md.)
ma)4üncü maddenin birinci, ikinci ve altıncı fikralarına aykırı hareket edenlere, 5 inci maddeninbirinci ve ikinci fikraları gereğince tespit edilen 

av miktarı ve avlanma süreleri dişinda avlananlara, 12nci maddenin üçüncüfikrası gereğince Bakanlıkça getirilecek yasaklara uymayanlara, her bir aykırılık için ayrı ayrı olmak üzere iki yüz Türk Lirası idarî para cezasıverilir.

4 üncü maddenin dördüncü fikrası gereğince av ve yaban hayvanlarının beslendikleri ve barındıkları ortamı zehirleyenler, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, faillerin avcılık belgesi iptal edilir ve kendilerine bir daha belge verilmez.

4 üncü maddenin beşinci fikrası gereğince yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları ile üretme istasyonları ve benzeri sahalarda, bina ve tesislerin atıklarının arıtılmadan doğal ortama bırakılması nedeni ile yaban hayatının veya ekosistemin olumsuz yönde etkilenmesine sebebiyet verenlere ve tahrip edenlere filleri suç oluşturmadığı takdirde 9/8/1983tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu hükümleri uygulanır.
Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerdeki yaban hayatıkoruma ve geliştirme sahalarına izinsiz olarak kurulan yapi ve tesisler,masrafi yapı ve tesisi kurana ait olmak üzere, ilgili idare tarafindan yıktırılır.
Bu Kanunda belirtilen yasak fiillerin fahri av müfettişleri tarafindan işlenmesi halinde verilecek cezalar iki misli uygulanır. Yasak avlanma fiilini işleyen veya gerçeğe aykırı tutanak düzenleyen fahri av müfettişlerinin belgeleri iptal edilir ve kendilerine bir daha fahri av müfettişliği görevi verilmez.

5 inci maddenin üçüncü fikrasında belirtilen hükümlere uymayan radyo ve televizyon kuruluşları hakkında 13/4/1994 tarihli ve 3984 sayılıRadyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun hükümleri uygulanir.

Avlanmak suretiyle, bir canlı türünün yok olması tehlikesine ya da ekolojik dengenin bozulması tehlikesine neden olunması halinde, failler hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.";
“İzinsiz veya_yasak yerlerde_ avlanma” başhkh_23.maddesinde,“Avlaklarda izin almadan avlananlara ve Merkez Av Komisyonunca avlanmanın yasaklandığı avlaklarda avlananlara iki yüz Türk Lirası, özel kanunlarla avlanmanın yasaklandığı sahalar ile 2nci maddenin 11, 12 ve 13üncü bentlerinde tanımlanan saha ve istasyonlarda avlananlara, üç yüz elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.”;
“Avlanma esaslarına uymama ve belgesiz avlanma" başlıklı 24.maddesinde, “ (Değişik: 23/1/2008-5728/510 md.)

6 nci maddenin ikinci ve üçüncü fikralarında sayılan zehirle avlanma hariç diğer yasaklara ve esaslara aykırı hareket edenlere her bir aykırılık için ayrı ayri olmak üzere yüz elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.

Zehirle avlananiar, bir yildan uç yila kadar hapis ve elli günden az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, faillerin avcılık belgesi iptal edilir ve bir daha belge verilmez.

Bu Kanuna göre alınması gereken avcılık belgesini almadan avlananlara üç yüz Türk Lirası; avlanma izni olmadan avlananlara ise yüz elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.

Yabancı avcılık belgesi veya geçici avcılık belgesi almadan avlananlara bin Türk Lirası idarî para cezası verilir.

Avcılık belgesini ve avlanma izin belgesini yanında taşımadan avlananlara yirmi Türk Lirası idarî para cezası verilir.”;
“Avdan men etme ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi” başlıklı 28.maddesinde, “ (Değişik: 23/1/2008  5728/513 md.)

Bu Kanunla yasak edilen filleri işleyenler derhal avdan men edilir.
Bu Kanunun 20nci maddesi kapsamında elkonulan av hayvanları ve türevleri ile sair eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine mahallî mülkîamir tarafindan karar verilir.

Mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar verilen cansız av hayvanlarıile, avlanan hayvanlardan elde edilen ürünler ve sair eşya Çevre ve Orman Bakanlığı tarafindan satılarak bedeli Döner Sermaye İşletmesine gelir kaydedilir.

Canlı olarak el konulan ve özel bakım ve tedaviye muhtaç olmayan av hayvanları, Bakanlık yetkilileri tarafından başka bir şekilde değerlendirilmesine karar verilmediği takdirde, doğal yaşama ortamlarında serbest birakilir.

Bu madde hükümlerine göre mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararıverilmiş olsa bile, yasak avlanma ile yaban hayatında ve ekosistemde meydana gelen tahribat ve eksilme nedeniyle hükmolunacak tazminat av hayvanı türlerine göre Bakanlıkça tespit edilen değerler üzerinden hesaplanır. Hükmolunan tazminat, Döner Sermaye İşletmesine gelir kaydedilir.” hükmü yer almıştır.

4915sayılı Kanun'da hangi hallerde idari para cezası verileceği düzenlenmiş, ancak bu Kanun uyarınca verilen idari para cezasına karşıkanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Öte yandan, 30.3.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3 üncü maddesini değiştiren 6.12.2006 günlü, 5560 sayılı Yasa'nın 31.maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;
a) İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır” ” denilmiştir.

Aym Kahun un 27. maddesine, 5560 sayili Kanun ile eklenen sekizinci fikrada ise; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hükümle,Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantı sorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.
19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeye göre,Kabahatler Kanunu'nun; idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargımerciinde görüleceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nce de, idari para cezasıyönünden oluşan olumsuz görev uyuşmazlıklarının çözümünde, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararın da verilmiş olması ve dosya içeriğinden bu kararın idari yargı yerinde dava konusu edildiğinin anlaşılması halinde; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargıyerinde görüleceği sonucuna varılarak, idari yargı yerince verilen görevsizlik kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanin açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.
Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmişise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
Încelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının 5326 sayılıKanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu,

4915 sayıli Kara Avciligi Kanunu'nda da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği, ancak; idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak “tazminat" kararı da verildiği ve idari yargı yerinde dava konusu edildiği anlaşıldığından; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargıyerinde görüleceği kuşkusuzdur.

Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanun'la değişik 3. maddesi ve aynı Kanunun 27. maddesine 5560 sayılı Kanun'la eklenen sekizinci fikra hükmü bir arada değerlen-dirildiğinde, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca verilen para cezasına ve tazminata karşı açılan davanın çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, Konya 2. Ídare Mahkemesi'nin 08.03.2019gün ve E:2019/235 sayılı başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Konya 2. İdare Mahkemesi'nin 08.03.2019 gün ve E:2019/235 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 08.07.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:3-ESAS NO : 2019/315KARAR NO : 2019/423KARAR TR : 08.07.2019
ÖzET : Davacının icradan satın aldığı aracın muayenesi sırasında kendisinden, önceki yıllara ilişkin muayene gecikme zammı alındığından bahisle uğradığı zarara karşılık davalı şirket tarafından maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle açılan davanın; davalının kamu kuruluşu niteliği taşımadığı gözetildiğinde ADLİ YARGI YERİNDEçözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davaci : M.Ç.

Davalı: KYC Taşit Muayene İstasyonları Yapım ve İşl. A.Ş.
Vekili : Av. M.A.


OLAY : Davacı dilekçesinde; Bozkır İcra Müdürlüğünün E:2017/472 sayılı dosyası üzerinden satışı yapılan 42.…….. Plaka sayılı aracı21.03.2018 tarihinde satın aldığını; aracın muayenesi için randevu alarak 

TUV TURK Karaman şubesine başvuru yaptiğini, muayene sirasinda aracıicra müdürlüğünden satın aldığına ilişkin evrak olmasına rağmen, 2005 yılı2.aydan 2014 yılına kadar geçen süre içerisinde yaptırılmayan muayene gecikme zammının kendisinden talep edildiğini; duruma itirazda bulunduğunu ancak bu bedel ödenmeden muayenenin yapılmayacağıbelirtildiğinden 1.257.41TL ödediğini ve muayeneyi yaptırabildiğini; olay nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığını ifade ederek; 1.257,41TL maddi ve 5.000.00TL manevi tazminatın davalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.

BOZKIR ÁSLİYE HUKUK MAHKEMESİ; 19.12.2018 gün ve E:2018/81, K:2018/267 sayı ile, “(..….)Dava konusu olayda talep edilen miktar KTK 35. Maddede belirtilen gecikme ücretine dolayısıyla idari bir işleme ilişkindir. Temelinde idari işlem ve eylem bulunan davalar idari yargıda çözüme kavuşturulur. Tüm bu açılanan nedenlerle HMK 114/1-b'de belirtilen dava şartının yokluğu sonradan giderilebilecek bir eksiklik olmadığı için davanın yargı yolu bakımından görevsizlik nedeni ile reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
:.)....
1-Davacının davasının HMK Madde 114 gereğince, dava konusu,idari yargının görevine girdiğinden davanın YARGI YOLU GÖREVSİZLİĞİ NEDENİYLE REDDİNE(...)" karar vermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

Davacı bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
KONYA 2.İDARE MAHKEMESİ: 18.2.2019 gün ve E:2019/6sayı ile, “(.….) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde,Kanunun amacının karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu; 'Kapsam' başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri bunların uyguiamasını ve denetlenmesini iigili kuruluşları ve buniarın görev, yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsadığı; 'Araçların muayenesi' başlıklı 34. maddesinde, trafiğe çıkarılacak motorlu araçların teknik şartlara uyup uymadığının ekonomik yapıları da, dikkate alınmak suretiyle belirli zamanlarda muayene edilerek tespit edileceği, motorlu araçların muayenelerinin, yönetmelikte belirtilen süreler içinde yaptırılmasının zorunlu olduğu; 'Muayeneye yetkili kuruluşlar' başlıklı 35.maddesinde, araçların muayenelerinin Ulaştırma Bakanlığına ait muayene istasyonlarında veya bu Bakanlık tarafindan işletme yetki belgesi ile yetki verilmesi halinde ise, yetki verilen gerçek veya tüzel kişilere ait muayene istasyonlarında yapılacağı, muayene istasyonlarınca muayene süresi çiin araçlar için r içinmuayn ütinin, yi vrien grçk 

Öte yandan; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 19.01.2011 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde; "işleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davalari, adli yargıda görülür. Zarar görenin kamu görevlisi olmasi, bu fikra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir"; Geçici 21.maddesinde ise, "Bu Kanunun 110uncu maddesinin birinci fikrasının göreve ilişkin hükmü, yürürlüğe girdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açılmışbulunan davalara uygulanmaz." denilmiștir.

Diğer taraftan; Anayasa Mahkemesi 08.12.2011 tarih ve E:2011/124, K:2011/160 sayılı kararı ile; "2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinin birinci fikrasında, bu Kanun'dan doğan sorumluluk davalarının adliyargıdagörüleceği öngörülmektedir. İtiraz başvurusunda bulunan mahkeme ise idare mahkemesi olup davaya bakmakta görevli ve yetkili mahkeme değildir. Başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir." kararına varmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafindan, Bozkir Ícra Müdürlüğü'nün E:2017/472 sayılı dosyasından 21.03.2018 tarihinde satın alınan 42 HB 118 plaka sayılı aracın, TÜVTÜRK Konya ili, Selçuklu ilçesinde bulunan muayene istasyonunda yapilan muayenesinde 2005 yılı 2.ayından 2014 yılına kadar geçen süre içerisinde yaptırılmayan muayeneler için muayene gecikme bedeli olarak 1.257,41 TL ödendiği iddia edilerek,kendisinden tahsil edilen 1.257,41 TL muayene gecikme bedeli ile 5.000,00TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle açılan davada, 2918 sayılı Kanun'da düzenlenen araçların muayenesi ile araçmuayenesinin geçirilmesi nedeniyle tahsil edilen gecikme bedeline ilişkin olduğu, Karayolları Trafik Kanunu'ndan doğan sorumluluk davalarında yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümü adli yargının görev alanına girdiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; adli yargının görev alanına giren davada Mahkememizin görevli olmadığına, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, Bozkır Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:2018/81 sayılı

dosyasinin temin edilerek Uyuşmazlik Mahkemesi'ne gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine...” karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katilımlariyla yapılan 8.7.2019 günlü toplantısında:
I-ILK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, Ídare mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesinde öngörülen şekilde önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası temin edilerek Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞi GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının icradan satın aldığı aracın muayenesi sırasında kendisinden, önceki yıllara ilişkin muayene gecikme zammı alındığından bahisle uğradığı zarara karşılık davalı KYC Taşıt Muayene İstasyonlarıYapım ve İşletim A.$. tarafindan maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyleaçılmıştır.

Görev uyuşmazlığının çözüme kavuşturulması açısından davalıKYC Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş.'nin hukuki yapısıincelendiğinde; Türkiye'de periyodik araç muayenesinde yetkili ve görevli tek kuruluş olarak TÜVTÜRK'ün hizmet verdiği; bu kuruluşun sermaye yapısını Doğuş Grubu, TÜV SÜD ve Bridgepoint isimli üç ortağın oluşturduğu; TÜVTÜRK'ün iş ortakları arasında sayılan davalı KYC Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş.'nin Konya, Karaman, Aksaray,Niğde, Nevşehir, Kırşehir, Afyon, Isparta ve Burdur illerinde toplam 20istasyon ile araç muayene hizmeti verdiği; KYC'nin ana ortağının Koyuncu Nakliyat Pazarlama ve Tic. A.Ş. olduğu, Şirketin başka alanlarda da faaliyetleri bulunduğu; Şirketin faaliyetlerini, Türk Ticaret Kanunu a.,6aamnanmnaktaam.owb 
2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Idari Dava Türler ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinin değişik 1 numaralıbendinde:

a) (Degişik : 8.6.2000-457775 md.) Idari işlemler hakkinda yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davalari,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları,
c) (Değişik: 18.12.1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar” idari dava türleri olarak sayılmış olup; kural olarak, idari yargıda ancak Devlete ve kamu tüzel kişilerine karşı açılan davalara bakılabilir.
Olayda, davacı tarafından, Bozkır İcra Müdürlüğü'nün E:2017/472sayılı dosyasindan 21.03.2018 tarihinde satın alınan 42 HB 118 plaka sayılıaracın, TÜVTÜRK Konya ili, Selçuklu ilçesinde bulunan ve KYC Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş.'nin işlettiği muayene istasyonunda yapılan muayenesinde 2005 yılı 2. ayından 2014 yılına kadar geçen süre içerisinde yaptırılmayan muayeneler için muayene gecikme bedeli olarak 1.257,41 TL ödendiği iddia edilerek, kendisinden tahsil edilen 1.257,41 TL muayene gecikme bedeli ile 5.000,00 TL manevi tazminatin,KYC Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş. tarafından tahsili istemiyle adli ve idari yargı yerlerinde dava açıldığı görülmüştür.
Buna göre, her iki yargı yerinde de kamu kuruluşu niteliği taşımayan KYC Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş.’ne karşıdava açıldığı gözetildiğinde, idari yargı yetkisi kapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmek olanaksız olduğundan; uyuşmazlığın, özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmiştır.

Belirtilen nedenlerle Konya 2.Ídare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Bozkır Asliye Hukuk Mahkemesinin, 19.12.2018 gün ve E:2018/81, K:2018/267 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Konya 2.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Bozkır Asliye Hukuk Mahkemesinin, 19.12.2018 gün ve E:2018/81, K:2018/267sayili GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 8.7.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.


Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:4-ESAS NO : 2019/342KARAR NO : 2019/449KARAR TR : 08.07.2019
ÖZET : Davalı kurumun çay ocağında görev yaptığı dönem içerisinde kurum müdürü tarafindan cinsel taciz eylemine maruz kaldığından bahisle meydana geldiği iddia olunan manevi zararın faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı :N.T.

Vekili : Av. D.B.

Davalı: Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Vekili : Av. H.T.


O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa Sanayi Ticaret İl Müdürlüğü'ne ait çay ocağında annesi ile birlikte çalışırken dönemin kurum müdürü olan M.İ.'ın sistematik olarak cinsel tacizine maruz kaldığını, taciz suçlamasıyla yargılanan İl müdürünün Bursa 5 Ağır Ceza Mahkemesi'nde mahkumiyet kararı aldığını; olay sonrası ruhsal bunalıma giren davacının manevi yipranması nedeniyle müdür M.İ. hakkında Bursa 5.Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından husumet yokluğu nedeniyle bozulduğunu; bu kez husumet sahibi olan davalı kurumdan 30.000,00-TL manevi tazminatın faizi ile birlikte tahsili istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.

b Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesi: 26.10.2015 gün ve E:2015/119,K:2015/466 sayı ile, Manevi tazminatın bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmediği; o halde tazminatin sinirinin onun amacia göre belirleneceği; takdir edilecek miktarıtatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmasıgerektiği; Ceza Mahkemesine ve daha önce husumet nedeniyle red edilen Asliye Hukuk Mahkemesine yansıyan mahkumiyet ve tanık beyanlarındaki gibi işyerine ait çay ocağında çalışan personele yapılan cinsel taciz eylemi ile davacının kişilik haklarının İstanbul Adli Tıp kurumunca düzenlenen raporunda belirlendiği şekilde mağdurun ruh sağlığının etkilendiği, ancak bu etkilenmenin ruh sağlığinı bozacak mahiyet ve derecede olmayacak, ancak kişilik haklarının ihlal edildiği şeklinde oluştuğunun kabulü ile, olayın oluşşekli, kusurun ağırlıği, tarafların mali ve sosyal durumu nazara alınarak takdiren 10.000-TL tazminata karar verildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine karar vermiş, bu karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.


4. Hukuk Dairesi:24.3.2016 gün ve E:2016/760,K:2016/3879 sayı ile, istemin ileri sürülüş biçimine göre davacı; açıkça,davalı idarenin hizmet kusuruna dayandığı; davalı Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı kamusal kurallar çerçevesinde faaliyet göstermekte olup, eylem ve işlemlerinin de kamusal nitelikte olduğu ve kamu hizmeti kavramı çerçevesinde olduğu, kamu kurumları aleyhine istihdam eden olarak ancak idari yargı yerinde dava açılabileceği; görev sorunu, kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetileceği, mahkemece, yargıyolu bakımından görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, bu yön üzerinde durulmadan işin esası incelenerek yazılı şekilde karar verilmesi nedeniyle hükmün bozulmasına karar vermiştir 

BURSA 7. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 14.6.2016 gün ve E:2016/309, K:2016/306 sayı ile, bozma ilamına uyarak, iddia davalıidarenin hizmet kusuruna dayandığından davanın yargı görev yeri nedeniyle reddine karar vermiş, bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Yargitay 4. Hukuk Dairesi: 9.11.2017 gün ve E:2017/944, K:2017/7010 sayi ile, Mahkemece davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesinde yasaya aykırılık bulunmadıği, ancak, davalı yararına 3.600,00-TL nispi vekalet ücretine karar verilmesinin de doğru olmadığı, zira, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7. maddesinin 1.fikrasının son cümlesi uyarınca, görevsizlik kararında, davanın görüldüğümahkemeye göre hükmolunacak vekalet ücretinin, tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçemeyeceği, davalı yararına maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği; ne var ki; bu yanılginın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden mahkeme kararının HUMK'un 438/son maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Davacı vekili aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
BURSA 1. İDARE MAHKEMESİ: 15.4.2019 gün ve E:2018/281sayı ile, davaya konu edilen tazminat talebine ilişkin iş bu davanın davalıidarece yürütülmekte olan kamu hizmetinin kapsam ve içeriği ile ilgisinin bulunmadığı, davanın idarenin hizmet kusuruna dayandırılmadığı ve kişisel kusura dayalı tazminat davası niteliğinde olduğundan, haksız fiile dayalıtazminat talebi olarak özel hukuk hükümleri uyarınca çözümlenmesi gerekmekte olup iş bu davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, 2247 sayılı Kanunun 19. Maddesi uyarınca, görevli yargı yerinin belirlenmesi için dava dosyasının Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermiştir.
.i)m 
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,

Suleyman Hilmi AYDlN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 08.07.2019 günlü toplantısında:...Toopranrtsmda.owb 
I-ILK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, idari yargıdosyası ile birlikte adli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa'nın 19. maddesinde öngörülen şekilde başvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idari yargıyerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliğiile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçİ'nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalı kurumun çay ocağında görev yaptığı dönem içerisinde kurum müdürü tarafindan cinsel taciz eylemine maruz kaldığından bahisle meydana geldiği iddia olunan 30.000,00.-TL manevi zararın faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Bursa Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğüemrinde görev yapmakta olan davacının 2010 yilında aynı idare bünyesinde il müdürü olarak görev yapan şahsın cinsel taciz eylemine maruz kaldığından bahisle bu kişi hakkında Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınezdinde yaptığı şikayet başvurusu üzerine başlatılan soruşturma sonucunda düzenlenen iddianamenin kabul edilerek Bursa Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:2010/452, K:2012/294 ve 28/06/2012 tarihli kararı ile kurum müdürühakkında eyleminin sübut bulduğundan bahisle Türk Ceza Kanunu'nun 102/1 maddesi uyarinca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına sonuçitibariyle Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 231. Maddesi uyarınca Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına karar verildiği, davacı vekili tarafindan müvekkilinin 2007 yılından beri Bursa Sanayi Ticaret İl Müdürlüğü'nde çalışmakta iken kurumun il müdürü olan şahıs tarafından 5 yıl boyunca cinsel yönden taciz edildiği, 26.07.2010 tarihinde fiili taciz olayı nedeniyle şikayet yoluyla yargıya taşındığı, ruh sağlığının bozulduğuna dair rapor aldığı, tüm bu nedenler ileri sürülerek cinsel saldırı sonucu uğradığıyipranma nedeniyle 30.000,00.-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili istemiyle davanın acıldığı anlaşılmaktadır.

..]]Anayasa'nın 125. maddesinin son fikrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kuralına yer verilmiş; 129. maddesinin beşinci fikrasında, memurlar ve diğer kamu 

gorevlilerinin yetkilerini kullanirken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabileceğine işaret edilmiş;657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 13. maddesinde de, kişilerin kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı, bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açacakları ve kurumun genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkının saklı olduğu hükme bağlanmıştır.
Bu düzenlemelerle, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken kusurlu davrandıklarından bahisle haklı ya da haksız olarak yargı mercileri önüneçıkarılmasını önlemek ve kamu hizmetinin sekteye uğratılmadan yürütülmesini sağlamaksuretiyle kamu düzenini korumak amaçlanmış; aynı zamanda, zarara uğrayan kişi bakımından,memurlar veya diğer kamu görevlilerine oranla ödeme gücü daha yüksek olan bir sorumlu (idare) muhatap kılınmiştır.
Buna göre, kural olarak, kamu görevlisinin görev ve yetkilerini kullandığı sırada doğan zararın giderilmesi istemiyle, görev kusurunu kapsayan hizmet kusuru esasına dayanılarak, idari yargida ve ancak idare aleyhine dava açılabilecek; yargı yerince tazminle yükümlü tutulmasıhalinde idare, ilgili yasa kurallarının gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, sorumlu personeline rücu edebilecektir.
Ancak, kamu görevlilerince görevleri sırasında gerçekleştirilen işlem ya da eylemler sırasında, ağır kişisel kusur ile hareket edilmiş olması ve bu kusurun hizmet kusurundan ayrılabilir nitelikte bulunması durumlarında,hizmet kusuru ve zarara konu olay arasındaki illiyet bağı kesileceğinden,kamu görevlisinin yukarıda belirtilen Anayasal ve yasal korumadan yararlanması ve kamu görevlisine karşı şahsi kusuruna dayanılarak açılan davanın, 2577 sayılı Kanun çerçevesinde idari yargı yerinde görülmesi mümkün olmayacaktır.
Belirtilen durum karşısında, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığında Müdür olarak görev yapan kişi hakkında, aynı yerde çaycı olarak bulunan davaciya cinsel saldirı eylemi nedeniyle yapilan ceza yargilaması sonucunda mahkumiyetine karar verildiği ve verilen kararın 10.8.2012 tarihinde kesinleştiği, davacının suç teşkil eden eylemlerinin kamu görevi sırasında gerçekleşmiş olsa bile kamu hizmetinin bir gereği olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, bu itibarla üçüncü kişinin ağır kişisel kusuruna dayalı eylemi sonucu idarenin hizmet kusuru ile dava konusu olay arasındaki illiyet bağının kesildiği ve bu nedenle davanın haksız fiillere özgü özel hukuk hükümleri çerçevesinde adli yargı yerinde görülmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Bursa 1. İdare Mahkemesi’nin başvurusunun kabulü ilé Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 14.6.2016 gün ve 

E:2016/309, K:2016/3066 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Bursa 1. İdare Mahkemesi'nin BAŞVURUSUNUN KABULÜile Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 14.6.2016 gün ve E:2016/309,K:2016/306sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 08.07.2019 gününde OYBİRLİĞI İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:5-ESAS NO : 2019/362KARAR NO : 2019/404KARAR TR : 08.07.2019
ÖZET : 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 26. maddesinin ihlal edildiği nedeniyle verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİYARGI YERİNDE çözümlenmesinin gerektiği hk.

KARAR 
Davaci : Y.U.

Vekili : Av. H.Ç.

Davali : Erzurum Valiliği 
Vekili : Av. Ö.T.B.

OLAY : Erzurum Valiliği il Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün 12.10.2018 günlü İdari Para Cezası Yaptırım Kararı ile,Erzurum İl Mera Komisyonunun 12.10.2018 gün ve 28sıra sayıli kararıgereği “.……2307 nolu mera parselinde otlatma hakkı üzerinde” 608 adet koyun otlattığından bahisle, 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 26 ve 27.maddeleri uyarınca davacı adına 14.592,00 TL idari para cezası verilmiștir.
Davacı vekili, idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazda bulunmuştur.

nowb ERZURUM 1. SULH CEZA HÂKİMLİĞİ: 13.11.2018 gün ve D. İş.No: 2018/4530 sayı ile, 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 26. maddesinde,mera, yaylak ve kışlaklardan faydalanacak yani hayvan otlatacak hak sahiplerinin belli bir ücreti ödemek zorunda olduğu, hak sahiplerinin otlatma hakkının önceden komisyon tarafindan tespit edildiği, otlatma hakkının üzerinde hayvan otlatılması halinde ise ilk verilen ücretin, fazla hayvan başına üç katı ücret tahsilinin yapılacağının belirtildiği, fazla hayvan 

otlatilmasi halinde idari para cezasi tayin olunacağina dair hükmün maddede yer almadığı, söz konusu meblağın hak sahiplerinin idari kuruma ödeyeceği ücretten ibaret olduğu, idari para cezası olmadığı, meraların bakım ve islah çalışmalarına ait giderlere katılım olduğu, o yerin mera alanlarının islahı ve geliştirilmesi amacı dışında kullanılamayacağının da Yasa'da belirtildiği,böylece idare tarafindan tahsil edilmesi gereken bir ücret olması nedeniyle bu ücretlere itiraz için 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulabileceği açıklanarak, bu talep hakkında yargılama yapmak ve karar vermek görevinin idari yargımahkemelerine ait olduğu gerekçesiyle başvurunun görev nedeniyle reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
Davacı vekili, bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
ERZURUM 1. İDARE MAHKEMESİ; 25.04.2019 gün ve E:2018/1784 sayı ile, 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 26. maddesinde, “Bu alanlarda otlatma hakkının üstünde hayvan otlatılamaz, otlatma haklarından fazla hayvan otlatanlardan bu ücret, fazla her hayvan sayısı için üç katı olarak tahsil edilir..….” şeklinde yer alan , fazla hayvan otlatanlardan alınan üç kat ücret ifadesinin , davalı idarece idari para cezası niteliğinde olduğu kabul edilerek işlemin tesis edildiği belirtilerek, 4342 sayılıKanun'da idari cezalarla ilgili davalarda görevli yargı yerini açıkça belli eden bir hükme yer verilmediği ve bu idari para cezasının 5326 sayılıKanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu,idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı hükmüuyarınca görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümlerinin dikkate alınması gerektiği ve Uyuşmazlık Mahkemesi'nin konu ile ilgili kararlarının da bu yönde olduğu açıklanarak,dava konusu idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünün adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katilımlarıyla yapılan 08.07.2019 tarihli toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
..)).l.wb başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosya sureti de temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık 

Mahkemesi'ne gönderildigi ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.Lek,o-..
II-ESASIN INCELENMESI: Raportör-Hakim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞi GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNLDÜ:
Dava, köy merasında, Mera Komisyon Başkanlığının belirlediğinden fazla hayvan otlatılması nedeniyle, Mera Kanunu'nun 26. maddesini ihlal ettiğinden bahisle, davacı adına verilen idari para cezasının iptali istemiyle acılmıştır.

.owb 25.2.1998 tarih ve 4342 sayılı Mera Kanunu'nun “Amaç” başlıklı1.maddesinde, "Bu Kanunun amaci; daha önce çeşitli kanunlarla tahsis edilmiş veya kadimden beri kullanılmakta olan mera, yaylak, kışlak ve kamuya ait otlak ve çayırların tespiti, tahdidi ile köy veya belediye tüzel kişilikleri adına tahsislerinin yapılmasını, belirlenecek kurallara uygun bir şekilde kullandırılmasını, bakım ve islahının yapılarak verimliliklerinin artirilmasini ve sürdürülmesini, kullanımlarının sürekli olarak denetlenmesini, korunmasını ve gerektiğinde kullanım amacının değiştirilmesini sağlamaktır.”;
“Komisyon ve Teknik Ekipler” başlıklı 6. maddesinde, “(Değişik birinci fikra: 19/4/2018-7139/37 md.) Mera, yaylak ve kışlakların tespit,tahdit ve tahsisi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca yapılır. Bu amaçla valinin görevlendireceği bir vali yardımcısı başkanlığında; Bakanlık il müdürü, Bakanlık il müdürlüğünden konu uzmanı bir ziraat mühendisi,Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü yetkili temsilcisi, Orman Genel Müdüriüğü yetkili temsilcisi, ilgili köy veya mahalle muhtari,defterdarlıktan veya bulunamaması halinde vali tarafindan görevlendirilecek bir hukukçu, Milli Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, Kadastro Müdürlüğünden bir teknik eleman, Ziraat Odası Başkanlığından bir temsilci ve ilgisine göre genel kolluk biriminde görevli bir temsilci olmak üzere on bir kişiden oluşan bir komisyon kurulur.

Komisyonlar valilik onayı ile oluşturulur. Vali yardımcısının bulunmadığı durumlarda komisyona Bakanlık il müdürü veya görevlendireceği konu uzmanı bir ziraat mühendisi başkanlık eder.
Mera, yaylak ve kışlak varlığı ile hayvancılık potansiyeli dikkate alınarak ihtiyaç duyulan il merkezi ve ilçelerde komisyona bağlı olarak çalışacak ve tespit, ölçme, harita yapma ve yer gösterme çalışmalarınıyapmak üzere "Teknik Ekipler" oluşturulur.


(Degişik dorduncu fikra: 27/5/2004-5178/1 md.) Bu ekipler;Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünden bir ziraat mühendisi, Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünden bir ziraat mühendisi veya teknik eleman, Kadastro Müdürlüğünden bir teknik eleman, Millî Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, orman içi, orman kenarı ve orman üst sınırı meraları ile ilgili olarak bir orman mühendisi, 22.11.1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanununun uygulama alanlarında Tarım Reformu Teşkilatından bir ziraat mühendisi ile meradan yararlanan köy ise köyün muhtari, belediye ise belediye temsilcisi ile komisyonun teklifi ve valinin onayı ile seçilen iki mahallî bilirkişiden oluşur.

Teknik ekipler ilçelerde kaymakamın, illerde komisyonun teklifi ve valinin onaóı ile olușturulur.

Komisyon ve teknik ekiplerin çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.";
“Tahsis Karari” başlıklı 12. maddesinde, “Komisyon, 11 inci maddeye göre belirlenen ihtiyacı karşılayacak miktarda mera, yaylak ve kışlaklar ile bunlarla ilgili sulama ve geçit yeri olarak tespit edilen alanlarıhalkın ortak olarak yararlanmaları amacıyla, o köy veya belediye tüzel kişiliğine tahsis eder ve tahsis kararı valiliğin onayına sunulur. Bu kararda,tahsis edilen yerin niteliği, miktarı, sınırları, hayvan sulama ve geçit yerleri,tahsis amaci, otlatma kapasitesi, aile işletmelerinin büyükbaş hayvan birimi üzerinden otlatma hakkı ve otlatabilecekleri hayvan sayısı da belirtilir.İhtiyaçtan fazla çıkan kısım ise, ihtiyaç içinde bulunan çevre köy veya belediyelerle hayvancılık yapan özel veya tüzel kişilere kiralanabilir. Ancak kiralama durumu tahsis edilen köy ve belediyelerin hayvan sayısına göre her 5 yılda yeniden değerlendirilir.

Ayrıca bu Kanun kapsamına alınmakla birlikte, ancak islah edilmek suretiyle mera olarak kullanılabilecek alanlar, gerekli islah işlemlerini taahhüt eden özel ve tüzel kişilere kiralanabilir.

Kiralama usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.
(Ek fikra: 27/2/2013-6443/2 md.) Kiralanacak alanda hayvancılık için gerekli bakım, barınma ve su ihtiyaçlarını karşılayacak zorunlu hayvancılık tesisleri kurulabilir. Bu tesislerin taban alanı, kiralanacak alanın yüzölçümünün yüzde birini geçemez. Bu oranı bir katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir. Bu tesislerin yapılması ve kullanılması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.";
“Tahsis Kararının Tebliği, İlanı, İtirazı ve Kütüğe Kayıt” başlıklı 13.maddesinde, “Teknik ekiplerce yapılan çalışmaların sonuçları komisyonca ilgili köy ve belediyelerin ilan yerlerinde 30 gün süre ile askıda kalır.
.:......:.içinde komisyona itiraz edilebilir.


.•._,aaoaga.
Komisyonun itirazları inceleyerek aldığı kararlar ile tahsis kararlarıo yerin köy muhtarlığı ile belediye başkanlığına, defterdarlık veya mal müdürlüğüne, ilgili orman müdürlüğüne ve Tarım Reformu Teşkilatına tebliğ edilir. Ayrıca köy ve belediyelerde ve bunların bağlı olduğu ilçelerde alışılmış araçlarla ilan edilir ve bu konuda tutanaklar ve haritalar eklenecek 30 gün süre ile askıya çıkartılır.

Komisyon kararlarına karşı 30 günlük askı ilan süresi ve tebligatıgerektiren hallerde tebliğden itibaren 30 günlük süre içinde asliye hukuk mahkemesine, kadastro yapılan yerlerde ise kadastro mahkemesine dava açılabilir.

Dava konusu mera, yaylak ve kışlakların kadastro çalışma alanıdışında kalması halinde kadastro mahkemelerinin yetkisi bu alanlarla ilgili davaları da kapsar.

30 günlük ilan süresi içinde haklarında dava açılmayan kararlar kesinleşir ve tapu sicil müdürlüğüne gönderilerek özel sicile kaydedilir."’;
"Aşırı Otlatmanın Önlenmesi" başlıklı 23. maddesinde, “Mera,yaylak ve kışlağa, komisyonun tahsis kararında belirtilen miktardan fazla hayvan sokulamaz.

Ancak, daha sonra bakım, koruma ve islah sonucu mera, yaylak ve kışlağın otlatma ve barındırma kapasitesinde bir artışın olması halinde, köy veya belediyelerin teklifi üzerine veya doğrudan doğruya komisyonca yeniden tespit yapılarak otlatılacak hayvan miktarı artırılabilir.";
“Sonradan Yerleşenlerle Yeni Ailelerin Yararlanma Hakkı” başlıklı24. maddesinde, “Köy veya belediye sınırları içinde çiftçilikle geçinmek üzere yerleşenlerle bu yerleşim yerinde oturup yeni aile kuranlara; mera,yaylak ve kışlağın o tarihteki yeterlilik durumu dikkate alınarak, komisyon tarafindan yararlanma hakkı tanınabilir.";
İhtiyaç Fazlası Ürünlerin Satılması" başlıklı 25. maddesinde,“Mera, yaylak ve kışlaklardan eide edilen ürünlerin ihtiyaç faziası, Mera Yönetim Birlikleri kararı ile satılabilir. Bu satıştan elde edilen gelir, mera alanlarının geliştirilmesi amacı ile köy sandığına veya belediye bütçesinde ayrı bir hesaba gelir kaydedilir ve amacı dışında kullanılamaz.”’;
Mera, Yaylak ve Kışlaklardan Yararlananların Yükümlülükleri başlıklı 26. maddesinde, “Mera, yaylak ve kışlaklardan yararlanan çiftçi aileleri, yapılacak bakım ve islah çalışmalarına ait giderlere, komisyonca gerekli görülmesi halinde, valiliğin onayı ile belirlenecek süre ve miktarlarda katılmakla yükümlüdürler. Bu katılma şekli nakdi olabileceği gibi, işçilik, araç, makina veya bunların işletme giderleri şeklinde de olabilir.

Mera, yaylak ve kışlaklardan komisyonca tespit edilecek otlatma haklarına göre yararlanacak hak sahipleri bölgenin ekonomik durumu,

otlatina kapasitesi ve otiatma suresi dikkate alinarak, komisyonca her yil tespit edilecek belli bir ücreti ödemekle yükümlüdürler. Bu alanlarda otlatma hakkının üstünde hayvan otlatılamaz, otlatma haklarından fazla hayvan otlatanlardan bu ücret, fazla her hayvan sayısı için üç katı olarak tahsil edilir. Muhtarlık veya belediyeler tarafindan bu amaçla yapılacak tahsilat, o yerin mera alanlarının islah ve geliştirilmesi amacı ile köy sandığına veya belediye bütçesinde ayrı bir hesaba gelir kaydedilir ve amacıdışında kullanılamaz.

Komisyonca tespit edilen ücret ve para cezalarının takip ve tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanir.";
“Yükümlülükleri Yerine Getirmeyenler” başlıklı 27. maddesinde ise,“26 ncı maddede öngörülen hususlara riayet etmeyen ve yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin mera, yaylak ve kışlaklardan yararlanma hakları,Bakanlık taşra teşkilatının teklifi ve valilik onayı ile en az 7 gün, en çok 30gün süre ile geçici olarak, aynı fiilin tekrarı halinde ise yararlanma hakkı bir otlatma dönemi için iptal edilir.

Yasaklanmış yerlerde hayvanlarını otlatmaya devam edenlerle mera,yaylak ve kışlak arazisini sürmek sureti ile tahrip edenler ve izinsiz inşaat yapanlar hakkında, valilik tarafindan 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun ile Türk Ceza Kanununun 513 üncü ve devamı maddelerine göre gerekli kanuni işlem yapılır.

Birinci ve ikinci fikralarda belirtilen fiilleri isleyenleri zamanında duyurmayan muhtar, belediye başkanı gibi bu Kanunun uygulanmasında görev ve sorumluluk verilen kişiler hakkında, genel hükümlere göre işlem yapılır." denilmiştir.

Olayda, davacının, köy merasında, Mera Komisyon Başkanlığının tahsis etmiş olduğu otlatma hakkı üzerinde 608 adet fazla koyun otlattığının tespit edilmesi üzerine, Erzurum İl Mera Komisyonu tarafindan, Mera Kanunu'nun 26. maddesini ihlal ettiğinden bahisle, davacı adına 14.592,00TL idari para cezası verildiği, davacının da,para cezasının iptali istemiyle dava açtığı, dava konusu işleme dayanak gösterilen 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 26. maddesinde “…. Bu alanlarda otlatma hakkının üstünde hayvan otlatılamaz, otlatma haklarından fazla hayvan otlatan-lardan bu ücret, fazla her hayvan sayısı için üç katı olarak tahsil edilir.…" kuralında yer alan, fazla hayvan otlatanlardan alınan üç kat ücret ifadesinin, davalıİdarece idari para cezası niteliğinde olduğu kabul edilerek işlemin tesis edildiği, 4342 sayılı Mera Kanunu'nda da idari para cezasına karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ote yandan; 30.3.2005 gun ve 5326 sayili Kabahatler Kanunu'nun 6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa'nın 31. maddesiyle değiştirilen 3.maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır; Kanunun “Başvuru yolu" başlıklı 27. maddesinin 1.fikrasında ise, “İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşi, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararıkesinleşir” düzenlemeleri yer almıştır.

Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu'nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.

Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.

cYanmlowb 
Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmişise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
Íncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının, 5326 sayılıKanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu,4342 sayılı Mera Kanunu'nda da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacak olmasınedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Yasa hükümleri dikkate alınacağından, idari para cezasına karşı açılan davanın 

gorum ve çözümünde, anilan Kanunun 27. maddesinin (1) numarali bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Erzurum 1. İdare Mahkemesi'nce yapılan başvurunun kabulü ile, Erzurum 1. Sulh Ceza Hâkimliği'nce verilen 13.11.2018 gün ve D. İş. No: 2018/4530 sayılı görev-sizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Erzurum 1. İdare Mahkemesi'nce yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Erzurum 1. Sulh Ceza Hâkimliği’nce verilen 13.11.2018 gün ve D. İş. No: 2018/4530 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 08.07.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:6-ESAS NO : 2019/364KARAR NO : 2019/402KARAR TR : 08.07.2019
ÖZET : 1618 sayılı Kanun'un 30. maddesi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davaci : H.A.

Vekili : Av. S.U.
Davalı: İstanbul Valiliği 
Vekili : Av. A.Ö.

OLAY : İstanbul Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün 17.10.2018 gün ve .-321.99. 842282 sayılı idari yaptırım kararı ile,Atatürk Hava Limanı Dış Hatlar Geliş Katında yapılan denetim sırásında,davacının Seyahat Acentası İşletme Belgesi olmadan tur faaliyetinde bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, davacı adına 1618 sayılıKanun’un 30. maddesi uyarınca 3.092,00.TL idari para cezası verilmiştir.
Davacı vekili, idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazda bulunmuştur.aaa.owb 
.__BAKIRKÖY 5. SULH CEZA HÂKİMLİĞİ: 04.12.2018 gün ve D.İş:2018/7638 sayı ile, 1618 sayılı Kanun'un 29. maddesinde, işletme belgesi olmadan seyahat acentalığı faaliyetinde bulunan seyahat acentalarinın 

buiundukiari yenenn denal laanyetten men edileceğinin düzenlendiği,5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27/8. maddesinde de idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararlarında verilmiş olması halinde idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarımın bu işlemin iptali talebi ile birlikte idari yargı merciinde görülür hükmünün yer aldığı, bu anlamda itiraza konu yapılan işlemin de idari yargı yolu kapsamında yer aldığı ve başvurunun bir bütün olarak idari yargı yoluna yapılması gerektiği sonucuna varıldığı açıklanarak, başvurunun Sulh Ceza Hâkimliğince incelenebilecek taleplerden olmadığı gerekçesiyle başvurunun görev nedeniyle reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.

Davacı vekili, bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL 7. İDARE MAHKEMESI: 02.04.2019 gün ve E:2019/855 sayı ile, 1618 sayıli Kanun'da açıkça idari para cezalarına karşıaçılacak davalarda görevli mahkeme olarak idare mahkemesinin gösterilmemesi ve 5326 sayılı Kanun'un 27/8. madde ve fikrası kapsamında idari para cezasının verildiği işlem kapsamında idari yargının görev alanına giren bir kararın da dava konusu edilmemesi nedeniyle bakılan uyuşmazlığın görüm ve çözüm yerinin adli yargı yeri olduğu gerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 08.07.2019 tarihli toplantisında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayıhı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da temin edilmek suretiyle birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hakim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇiFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın adli yargının görevli olduğu yolundaki 

sozlu açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜşÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 1618 sayılı Kanun'un 30. maddesi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılmıştır.

1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu'nun “İşletme belgeleri” başlığı altında düzenlenen 4. maddesinde,“Türkiye’de seyahat acentalığı faaliyeti göstermek için Bakanlıktan işletme belgesi almak zorunludur.

İşletme belgesi almak isteyenlerin başvurularına ilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

İşletme belgeleri bir işletmeye mahsus olmak üzere tüzel kişilere verilir. İşletme belgeleri devredilemez.

Yurt dışında ve/veya yurt içinde yolcu taşımacılığı yapan otobüs işletmelerinin hizmetleri nakliyecilik hizmeti niteliğinde olup, bu Kanun hükümlerine tâbi değildir.

Seyahat acentalari, işletme belgesi almak sureti ile seyahat acentalığı faaliyeti yapabilirler. 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri saklıdır.";
“İptal ve Ceza” üst başlığı altında düzenlenen “İdarî para cezaları ve belge iptali" başlıklı 27. maddesinde, “Bu Kanun ve ilgili mevzuatta belirlenen esaslara uymayan seyahat acentalarına Bakanlıkça aşağıda belirtilen cezalar uygulanır.

a) Ídarî para cezaları ve bu cezaların uygulanacağı durumlar aşağıda belirtilmiştir:
1- Bu Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fikrasının (a) veya (f)bendinin ihlali halinde bin beş yüz Yeni Türk Lirası.

2- Bu Kanunun; 7, 17, 19 veya 21 inci maddelerinden birinin veya 10 uncu maddesinin birinci fikrasının (c), (c) veya (d) bentlerinden birinin ihlalinin tespiti halinde bin Yeni Türk Lirası.

3- Bu Kanunda belirtilen veya Bakanlıkça istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde verilmemesi veya yanıltıcı bilgi veya belge verilmesi halinde iki bin Yeni Türk Lirası.

4- Bu maddede belirtilen fiiller dışında, bu Kanun hükümlerine uymayan seyahat acentalari, durumu düzeltmeleri veya bir daha mevzuata aykırı davranmamaları konusunda Bakanlıkça uyarılır. Uyarıya rağmen otuz gün içerisinde gerekli düzeltmelerin yapılmaması veya bir yıl içerisinde uyarmayı gerektiren aynı veya başka fiil veya fiillerin tespiti halinde bin Yeni Türk Lirası.CALa.
5- (Ek: 7/6/2012-6326/13 md.) Tur için yazılı rehberlik sözleşmesi yapmayan veya taban ücretin altında ücret ile rehber çalıştıran seyahat smna ner Un mnr ym ayrr ay  a a 
b) Seyahat acentası işletmesi belgesi aşağıdaki hallerde iptal edilir:

1- Bu Kanunun 12 nci maddesi hükümleri uyarınca zorunlu sigortanin yaptirilmamasi.

2- Seyahat acentasının belge almaya esas niteliklerini kaybettiğinin veya bu Kanunda yer almayan faaliyetlerde bulunduğunun tespiti.
3- Bu Kanunun 10 uncu maddesinin (b) veya (e) bendini ihlal eden bir fiilin tespiti.

Bu madde uyarınca işletme belgesi iptal olunan seyahat acentalarının isimleri veya iltibasa yol açacak bir isim hiçbir seyahat acentasına yeniden verilemez. Birlikçe geçici ve uzun süreli üyelikten çıkarma cezası verilen seyahat acentalarinın belgeleri, fiilleri bu maddenin (b) bendi uyarınca bir cezayı gerektirmiyorsa, geçici men süresince iptal edilir."”;
Faaliyetten men etme" başlıklı 29. maddesinde, “Geçici işletme veya işletme belgesiz olarak seyahat acentalığı faaliyetinde bulunan seyahat acentaları bulundukları yerlerin en büyük mülki amirleri tarafından derhal faaliyetten men edilir." denilmiş;
“Ceza" başlıklı 30. maddesinde, “Bakanlıktan belge almaksızın bu Kanun uyarınca seyahat acentalarının yapabileceği faaliyetlerde bulunanlar hakkında, 29 uncu maddede belirtilen idarî soruşturmadan ayrı olarak, mülki amir tarafından iki bin Türk Lirasından beş bin Türk Lirasına kadar idarîpara cezasına hükmolunur.

Bakanlıktan belge almaksızın rehberlik faaliyetinde bulunanlar hakkında, mülki amir tarafından beş yüz Türk Lirasindan iki bin Türk Lirasına kadar idarî para cezasına hükmolunur.

Seyahat acentaları ve anlaşmalı rehberlerin müşterilerine verdikleri hizmetler sırasında, müşteri ile yapılan sözleşmede açıkça taahhüt edilen ve verilen hizmetle doğrudan ilgili olanlar hariç olmak üzere ve müşterinin bilgisi dışında, müşterilerin yaptıkları alışveriş veya müşterilerin sözleşmede belirtilenler dışında belli bir işletmeye gönderilmeleri karşılığında herhangi bir menfaat temin etmeleri halinde, seyahat acentalarının ve rehberlerin belgeleri Bakanlıkça iptal edilir ve bunlar beşyıl süreyle seyahat acentacılığı veya rehberlik yapamaz." hükmü yer almiştır.

Somut olayda, davanın, 1618 sayılı Kanun'un 30. maddesi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açıldığı, 1618 sayılı Kanun uyarınca davacı hakkında idari yargı yerinin görev alanına giren bir kararın dava konusu edilmediği, 1618 sayılı Kanun'da da idari para cezasına karşıkanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmıştır.
Öte yandan; 30.3.2005 gün ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa'nın 31. maddesiyle değiştirilen 3.maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,

b) Diger genel hukumleri, idari para cezasi veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün filler hakkında,
uygulanir."denilmiş;Kanunun 16. maddesinde, kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımların idari para cezası ve idari tedbirlerden ibaret olduğu, idari tedbirlerin ise, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirler olduğu hükme bağlanmış; “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin 1. fikrasında ise “idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beşgün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir"düzenlemeleri yer almıştır.

Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu'nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.

Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.

Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmişise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
Încelenen uyuşmazlıkta, 1618 sayılı Kanun'un 30. maddesi uyarınca verilen idari para cezasının, 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 1618 sayılı Kanun'da idari para cezasina itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır.Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanun'la değişik 3.maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılıYasa hükümleri dikkate alınacağından, idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1) numaralıbendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açiklanan nedenferle, Istanbul 7. Idare Mahkemesince yapılan başvurunun kabulü ile, Bakırköy 5. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 04.12.2018 gün ve D. İş:2018/7638 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İstanbul 7. İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Bakırköy 5. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 04.12.2018 gün ve D. İş:2018/7638 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINÁ, 08.07.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:7-ESAS NO : 2019/381KARAR NO : 2019/408KARAR TR : 08.07.2019
ÖZET : 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. maddesinin dördüncü fikrası uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, işletmenin kapatılmasına ilişkin kararın da idari yargıda konu yapılması karşısında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesi ve aynı Kanun'un 27.maddesinin sekizinci fikrası hükmü bir arada değerlendirildiğinde İDARİYARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davaci : M.O.
Vekili : Áv. À.N.E.
Davalı: Denizli Valiliği Vekilleri : Av. M.A.B., Av. Ç.F.
O LAY : Denizli Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 07.11.2018 gün ve ...410.08-E:21241395 sayılı kararı ile, davacıya ait “Es Stüdyo Kız Apart” isimli binada, 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun uyarınca, kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan, izinsiz öğrenci barınma faaliyetinde bulunulduğundan bahisle, 5661 sayılı Kanun'un 1. maddesinin dördüncü fikrası uyarınca öğrenci apartının kapatılmasına karar verilmiş,07.11.2018 gün ve ...410.08-E. 21240865 sayılı kararı ile de, aynı nedenle 

5661 sayili Kanun'un 1. maddesinin dördüncü fikrasi uyarinca davaci adina 40.590,00 TL idari para cezasi verilmiştir.

Davacı vekili, kapatma kararına karşı ayrıca idari yargı yerinde dava açtığını belirterek, idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazda bulunmuştur.

DENİZLİ 2. SULH CEZA HÂKİMLİĞİ: 19.03.2019 gün ve D.İş:2018/5216 sayı ile; 5326 sayılı Yasa'nın 27/8. maddesine göre idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kapatma kararı da verilmiş ve dava konusu edilmiş olduğundan, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği, bu nedenle uyuşmazlığın çözüm yerinin idari yargı yeri olduğu gerekçesiyle başvurunun görev yönünden reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.

Davacı vekili, bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
DENİZLİ İDARE MAHKEMESİ: 17.04.2019 gün ve E:2019/450,K:2019/432 sayı ile, 5661 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezasının iptal edilmesi istemiyle açılan davada, uyuşmazlığın 5661 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasından kaynaklandığı ve anılan Kanunda idari yaptırım kararına karşı bir kanun yolu gösterilmediği, ayrıca işlem kapsamında idari yargının görev alanına giren başkaca bir idari yaptırım kararı da bulunmadıği, 5326 sayılı Kanun'un 19. maddesindeki istisna dolayısıyla da anılan Kanunun 27/8. maddesinin de uygulanma kabiliyeti bulunmadığı belirtilerek, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu uyarınca davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle başvurunun görev yönünden reddine ve dosyanın görev uyuşmazlığının çözümlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine de istinaf yolu açık olmak üzere karar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 08.07.2019 tarihli toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
Olay kısmında belirtildiği üzere tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada; adli yargı yerince idari yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle verilmiş ve kesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunmakta olup, bunun üzerine kendine gelen davayı inceleyen idari yargı yerinin sahip olduğu seçenekler ile verdiği karar bakımından bir değerlendirme yapılmasıgerekmektedir.


1-2247 sayili Yasanin 14. maddesinde yer alan, “Olumsuz görev uyuşmazlığının bulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli ve idari yargımercilerinin tarafları konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veya kesinleşmiş olmasıgerekir.
Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanın taraflarınca ileri sürülebilir." hükmüne göre, idare mahkemesinin kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine adli yargı yerince de görevsizlik kararı verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi halinde, olumsuz görev uyuşmazlığı doğmuş olacak;hukuk alanında doğmuş bulunan bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi ise,ancak davanın taraflarınca ileri sürülebilecektir.
2- 2247 sayılı Yasanın 19. maddesindeki “Adli ve idari yargımercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler " hükmüne göre ise, adli yargıyeri, davaya bakma görevinin daha önce görevsizlik kararı veren idari yargıyerine ait olduğunu belirten gerekçeli bir karar ile doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine başvurma olanağına sahiptir. Şu kadar ki, başvuru kararının,görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilmesine değin işin incelenmesinin ertelenmesi hususunu da ihtiva etmesi gerekir.
Yasakoyucu, 14. maddeye göre hukuk alanında olumsuz görev uyuşmazlığı doğması halinde her iki yargı merciince işten el çekilmişolduğundan başvurma iradesini davanın taraflarına bırakmış iken, bu yönteme nazaran daha kısa zamanda çözüme ulaşılmasını amaçladığı 19.madde ile, daha önce görevsizlik kararı veren yargı merciinden sonra davayıinceleyen yargı merciine, işten el çekmeden doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine başvurma olanağıni tanimiştir.
Olayda, idari yargı yerince, görevsizlik kararı verilmekle birlikte,bununla yetinilmemiş, ayrıca görevli merciin belirtilmesi için dava dosyasının re'sen Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine de karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu haliyle, her ne kadar 2247 sayılı Yasada öngörülen yönteme uymamakta ise de, davanın taraflarınca başvuruda bulunulmadığıgözetilerek, İdare Mahkemesince re'sen yapılan başvurunun 2247 sayılıYasanın 19. maddesi kapsamında olduğunun kabulü ile Uyuşmazlık Mahkemesinin önüne gelmiş bulunan görev uyuşmazlığının çözüme kavuşturulması, gerek dava ekonomisine gerek Uyuşmazlık Mahkemesinin  c   d  rnee 

II-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hakim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. maddesinin dördüncü fikrası uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılmıştır.

5661 sayılı Kanun'un 1. maddesinde, “Gerçek ve tüzelkişiler tarafindan yemekli ve yemeksiz öğrenci yurtları ve buna benzer kurumlar açılması ve işletilmesi Milli Eğitim Bakanlığının iznine bağlıdır. Milli Eğitim Bakanlığı bu gibi yurt ve kurumları tespit edeceği esaslara göre denetler.

(Ek fikra: 15/8/2017-KHK-694/19 md.; Aynen kabul: 1/2/20187078/19 md.) Yurt ve benzeri kurumlarin kurucularında, kurucu temsilcilerinde ve personelinde; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayıli Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar,Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık,dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığıdeğerlerini aklama, kaçakçılık suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında işlenen suçlardan ceza almamış olması veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması, terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmaması şartı aranır.
.7078/19 md.) Yapılan inceleme, soruşturma ve denetimlerle yurt ve benzeri kurumun;
a) Bakanlıkça onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik yapması,
b) Mevzuatta belirtilen sayıda personel çalıştırmaması veya mevzuata aykırı personel çalıştırması,
c) Barınma hizmetine ilişkin yükümlülük veya taahhütlerini yerine getirmemesi,
ç) Sözleşme veya taahhütnamelerinde usulsüzlük yapması,

yönerge ve genelge hükümlerine aykırı fiillerde bulunması.d Kaiedayanarak yürüge konuan yonetme,oe.-xaoUurunas.owb 
e) Kurum açma izninde belirlenen öğrenim düzeyi ve cinsiyetine aykırı öğrenci barındırmasi,
...4.,
g) Kurum açma şartlarından herhangi birini kaybetmesi,
ğ) Kurum açma izninde belirlenen amaç dışında kullanılması,
h) Yönetmelikle düzenlenen şartları yerine getirmeden kapatılması,
hâllerinin tespitinde; (a), (b), (c), (c) ve (d) bentlerindeki fiiler için brüt asgari ücretin iki katı; (e), (f) ve (g) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin üç katı; (ğ) ve (h) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin beş katıidari para cezası uygulanır ve (ğ) ve (h) bentlerindeki filleri işleyen kurumların kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları iptal edilir.(ğ) ve (h) bentlerindeki fiillerin dışındaki fiillerin tekrarı halinde idari para cezası miktarı ilgili bentler için belirlenen para cezası miktarlarının beş katıolarak uygulanır ve bu bentlerdeki fiillerin üçüncü kez tekrarlanması halinde ise kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir. Bu fikranın (ğ) ve (h) bentlerinin dışındaki bentlerde belirtilen fiiller nedeniyle idari para cezası verilmesi hâlinde ceza tebliğ edilir ve idari para cezasına neden olan hususun giderilmesi için ilgili kuruma en fazla üç ay süre verilir.Bu süre sonunda idari para cezasına neden olan hususların devam ettiğinin tespiti halinde ise yeniden kanuni işlem yapılır.

(Ek fikra: 15/8/2017-KHK-694/19 md.; Aynen kabul: 1/2/20187078/19 md.) Yurt ve benzeri kurumlar, ortaokul, ortaöğrenim ve yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla açılır ve bu Kanun ile 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncümaddesine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alırlar. Öğrenim düzeyine göre barınma hizmeti verilecek öğrenciler ile bu hizmetin verilebileceği kurumlar ve bu hizmeti sunacak gerçek ve tüzel kişilerin nitelikieri yönetmelikle belirlenir. Her ne ad altında olursa olsun, öğrenci barınma hizmetlerine ilişkin faaliyetlerin ruhsatsız yürütülmesi halinde brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valilikçe kapatılır.
(Ek fikra: 15/8/2017-KHK-694/19 md.; Aynen kabul: 1/2/20187078/19 md.) Kurum açma izni verilen kurumlardan, altı ay içerisinde barınma hizmetine başlamayan, faaliyete başladıktan sonra faaliyetine izinsiz ara veren kurumların kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsati iptal edilir.

(Ek fikra: 15/8/2017-KHK-694/19 md.; Aynen kabul: 1/2/20187078/19 md.) Denetim veya soruşturma sonucunda kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilen kurumların kurucuları, beş yıl 

kurucu temsilcisi de beş yıl geçmeden tekrar kurum açamaz, devralamaz veya ortak olamaz.

(Ek fikra: 15/8/2017-KHK-694/19 md.; Aynen kabul: 1/2/20187078/19 md.) Kapanan veya kapatılan kurum; yönetici, personel ve öğrencilerle ilgili bütün defterlerini, dosyalarını ve diğer evrakını ilgili milli eğitim müdürlüğüne teslim etmeye mecburdur. Teslimden kaçınan veya bu görevi savsaklayan kuruculara brüt asgari ücretin beş katı idari para cezasıverilir.

(Ek fikra: 15/8/2017-KHK-694/19 md.; Aynen kabul: 1/2/20187078/19 md.) İdari para cezası, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından uygun görülmesi halinde verilir.

(Ek fikra: 15/8/2017-KHK-694/19 md.; Aynen kabul: 1/2/20187078/19 md.) Ortaokul ile ortaöğrenim öğrencilerine barınma hizmeti veren yurtlar ve benzeri kurumlar ile umuma açık yerler ve alkollü içki satılan yerler arasında en az yüz metre mesafe bulunması esastır. Yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti veren yurtlar ve benzeri kurumların bu yerlere uzaklığı kurum türlerine göre yönetmelikle belirlenir 
(Ek fikra: 15/8/2017-KHK-694/19 md.; Aynen kabul: 1/2/20187078/19 md.) Öğrencilere barınma hizmeti veren öğrenci yurtları ve benzeri kurumlarda görevlendirilen personelde, ikinci fikrada belirtilen şartlar ve 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilen genel şartlara ek olarak istenen diğer şartlar ile bu personelin özlük, ödül, disiplin iş ve işlemlerine ilişkin hususlar yönetmelikle belirlenir. Ayrica yönetmelikte belirlenen şartlar ile 28/7/2016tarihli ve 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca yabancı uyruklu personel de görevlendirilebilir. Personele, işlediği fiil ve haller doğrultusunda uyarma, kınama, aylıktan kesme, görevine son verme ve görevine son verilerek başka yurt ve benzeri kurumda çalıştırmama cezalarıverilebilir. Disiplin cezasının verilmesini gerektirecek fiil ve haller, bu cezaların tanimi ve verilme usul ve esasları ile barınan öğrencilerin disiplinine ilişkin hususlar yönetmelikle belirlenir." denilerek davacının işlediği ileri sürülen kabahate ilişkin idari yaptırımlar düzenlenmiş, ancak bu idari yaptırımlara karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Öte yandan, 30.3.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3 üncü maddesini değiştiren 6.12.2006 günlü, 5560 sayılı Yasa'nın 31.maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;
a) İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde.

.a...:....geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,

uygulanır” denilmiştir.Aynı Kanun'un 27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fikrada ise; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddia-larının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hükümle,Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantı sorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.
19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeye göre,Kabahatler Kanunu'nun; idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargımerciinde görüleceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık Mahkemesince de, idari para cezası yönünden oluşan olumsuz görev uyuşmazlık-larının çözümünde, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararın da verilmiş olması ve dosya içeriğinden bu kararın idari yargıyerinde dava konusu edildiğinin anlaşılması halinde; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği sonucuna varılarak, idari yargı yerince verilen görevsizlik kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktir.
Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmişise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.

Incelenen uyuşmazlikta, ongorulen idari para cezasinin 5326 sayili Kanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu,5661 sayılı Kanun'da da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği, ancak; idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak “kapatma’ kararı da verildiği ve idari yargı yerinde dava konusu edildiği anlaşıldığından; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği kuşkusuzdur.

Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 5560sayılı Kanun'la değişik 3. maddesi ve aynı Kanunun 27. maddesine 5560 sayılı Kanun'la eklenen sekizinci fikra hükmü bir arada değerlendirildiğinde, 5661 sayılı Kanun'un 1. maddesinin dördüncü fikrası uyarınca verilen idari para cezasına karşıaçılan davanın çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, Denizli İdare Mahkemesi'nin 2247 sayılıYasa'nın 19. maddesi uyarınca yapıldığı kabul edilen 17.04.2019 gün ve E:2019/450, K:2019/432 sayılı başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Denizli İdare Mahkemesi'nin 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesi uyarınca yapıldığı kabul edilen 17.04.2019 gün ve E:2019/450,K:2019/432 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 08.07.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:8-ESAS NO : 2019/400KARAR NO : 2019/450KARAR TR : 08.07.2019
ÖZET : Davacının 03/08/1992 ile 01/01/1996 tarihleri arasında Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı bünyesinde ajanlık/temsilcilik yetkilisi sıfatıyla çalışmasına karşın sigortasının yapılmaması ve bu süreler için ödenmesi gereken primlerin yatırılmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davaci : O.Y.Vekili : Av. M.P.

Davalı : Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 03/08/1992 tarihinden 01/01/1996 tarihine kadar geçen süre içinde davalıbünyesinde sigortasız olarak çalıştığını ve sigorta başlangıç tarihinin 03/08/1992 olarak tespiti ile sigorta hizmetlerinden faydalandırılmasına karar verilmesini istediklerini, müvekkilinin davalı kurumda 11379 sicil numarası ile 03/08/1992 ila 20/04/2015 tarihleri arasında davalının Kağızman temsilciliğinde ajanslık/temsilcilik yetkilisi sıfatı ile çalıştığını,çalışma süresi boyunca işveren tarafından sigortasının yapıldığı ve sigorta primlerinin yatırıldığını sanarak çalıştığını, emeklilik kıdem tazminatıişlemleri için ilgili olarak hizmet durumunun ve prim süresini gösteren bir yazının kendisine verilmediğini, bağlı olduğu SGK Özel Emekli SandığıTOBBES'den talep ettiğinde işe başlama tarihinin 01/01/1996 tarihi olduğunu fark ettiğini, oysa ki işe başlama tarihinin 03/08/1992 olduğunu,işe giriş tarihinin bu şekilde hatalı yapılmasının müvekkilinin emeklilik yaş,hizmet süresi ve tazminat haklarını etkilediğini, davalı kurumun,müvekkilinin işe giriş tarihini düzeltmediği ve bu süreler içinde yatırılmayan primleri yatırmadığı için 03/08/1992 tarihinden 01/01/1996tarihine kadar davalı bünyesinde çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 03/08/1992 tarihi olarak tespiti ile bu süreler içinde yatırılmayan primlerin davalı tarafindan yatırılması istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.KAĞIZMAN ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ (İŞ MAHKEMESİSIFATIYLA): 23.5.2017 gün ve E:2016/319, K:2017/122 sayı ile,mahkemece, SGK Başkanlığına yazılan müzekkere cevabında davacının her hangi bir uzun vade sigortasının bulunmadığının tespit edildiğinin bildirildiği, davacının ilk olarak davalı kurumda 01.01.1996 tarihinde çalışmaya başladığını, dolayısıyla davacının statüsünün 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunun geçici 12.maddesinde belirtildiği üzere ÍşKanunu kapsaminda değerlendirilemeyeceğinden idare mahkemelerinin görevli olduğu; görev sorunu, açıkça veya hiç ileri sürülmese de kendiliğinden dikkate alınacağı;bu hususlar nazara alındığında mahkemelerinin yargı yolu bakımından görevli olmadığı anlaşıldığından, 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-b maddesinde "yargı yolunun caiz olması" şeklinde hüküm altına alınan dava şartının yokluğu nedeniyle değerlendirilerek davanın yargı yolunun caiz olmamasıb 
Davacı vekili aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
Erzurum 2. Ídare Mahkemesi : 9.10.2017 gün ve E:2017/2735,K:2017/2916 sayı ile, dava konusu uyuşmazlığın, davacıya ait sigortanın yapılmaması ve ödenmesi gereken primlerin yatırılmaması işleminin iptaline karar verilmesi isteminden kaynaklandığı ve dava konusu hususun 

55T0 sayili Kanun uyarinca çozumlenmesi gerektiginden, davanin görüm ve çözümünde mahkemelerinin görevli olmadığı; somut uyuşmazlığı çözmekle görevli mahkemelerin adli yargı mercileri olduğu sonucuna varıldığıgerekçesiyle, davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 15/1-a.maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine karar vermiş, bu karara karşı davacı vekili tarafindan istinaf isteminde bulunulmuştur.
Erzurum Bölge Ídare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi: 17.1.2019gün ve E:2018/927, K:2019/55 sayı ile, davada adli yarginın (İs Mahkemesi) görevli olduğu sonucuna ulaşan İdare Mahkemesince, 2247sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca, görevli mahkemenin belirlenmesi için adli yargıda verilen görevsizlik kararına ilişkin dosya temin edilmek suretiyle ve gerekçeli başvuru kararıyla Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulması gerekirken,davanıngörev yönünden reddiyolunda karar verilmesinde, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'a uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile Erzurum 2. Ídare Mahkemesinin 09/10/2017 tarih ve E:2017/2735, K:2017/2916 sayılı kararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine kesin olarak karar vermiştir.

ERZURUM 2. İDARE MAHKEMESI: 19.4.2019 gün ve E:2019/308 sayı ile, Adli ve İdari Yargı Kolları arasında görev uyuşmazlığısorununun ortaya çıktığı; 2547 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinin 1 inci fikrası gereğince, her iki Yargı Kolu (Adli-İdari) arasında ortaya çıkan görev uyuşmazlığının giderilmesi için Adli ve İdari Yargı Kolundaki görevsizlik dosyalarının Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilerek görev hususunun çözüme bağlanması gerektiği anlaşıldığından, dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 08.07.2019 günlü toplantısında:
1-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, idari yargıdosyası ile birlikte adli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa'nın 19. maddesinde öngörülen şekilde başvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idari yargıyerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.1aowb 
.II-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca 

gorevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcisi Halil Ibrahim ÇlFTçI ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının 03/08/1992 ile 01/01/1996 tarihleri arasında Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı bünyesinde ajanlık/temsilcilik yetkilisi sıfatıyla çalışmasına karşın sigortasının yapılmaması ve bu süreler için ödenmesi gereken primlerin yatırılmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari dava türleri ve  idari yargı yetkisinin sınırı” başlıklı 2.maddesinde; “1. (Değişik: 10/6/1994 4001/1 md.) İdari dava türleri şunlardır:
a) (Iptal: Ana.Mah.nin 21/9/1995 tarih ve E:1995/27, K:1995/47sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000 - 4577/5 md.) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafindan açılan iptal davaları,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları,
c) (Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.
2. İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararıveremezler.

3. Cumhurbaşkanının doğrudan doğruya yaptığı işlemler idari yargıdenetimi dışındadır.” hükmüne;
25/10/2017 tarih ve 30221 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan, 3.,11. ve 12. maddeleri 1/1/2018 tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun “Görev” başlıklı 5.maddesinde; “(1) İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamlari, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının AltıncıBölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,

b) ldari para cezalarina itirazlar ile 5510 sayili Kanunun geçici 4üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava ve işlere bakar.” hükmüne;
4857 sayıli İş Kanunu'nun 1.maddesinde, Kanunun amacının,işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi" hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında, kıdem tazminati, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunun değişik maddelerinde yer verilmiştir.

Diğer taraftan, 1/6/2004 tarih ve 25479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5174 sayılı “Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu"nun “Tanımlar" başlıklı3.maddesinde Oda; Ticaret ve Sanayi odasi, ticaret odası, sanayi odası ve deniz ticaret odası şeklinde tanımlanmiş; "Borsada alım satım yapanlar"başlıklı 47.maddesinde ise, "Kendi adına ve başkasının hesabına borsada alım satım yapanlara borsa komisyoncusu; başkasının adına ve hesabına vekil sıfatıyla borsada alım satım yapanlara borsa ajanı; borsa alım satımlarında yalnız aracılık yapanlara borsa simsarı denir. Bunlar, borsaya dahil olmayan maddeler üzerinde borsa dışında işlem yapabilirler.
Borsaya dahil maddeler üzerindeki spot piyasa işlemlerinde, borsaya kayıtlı olanların kendileri, borsaya kayıtlı olmayan üretici ve imalatçılarla birinci fikrada yer alan aracılardan başkalarının borsada işlem ve faaliyette bulunmaları yasaktır. Borsa komisyoncusu, ajan veya simsar olarak kayıtlıolmadığı halde borsaya dahil maddeler üzerinde, bunların yapabileceği islemleri yapanlardan bu işleme ait tescil ücreti beş misli tahsil olunur.
,...........gösterecek aracıların, bunlardan tüzel kişilerin kuruluş, görev ve yetkileri ile gerçek ve tüzel kişi aracılarda aranılacak nitelikler, çalışma usul ve esasları,hakları, uymakla yükümlü bulundukları kurallar ile bu kurallara aykırıeylemleri tespit olunan aracılara uygulanacak olan ve bu Kanunda öngörülen disiplin ve para cezaları ve aracılık faaliyetlerinin düzenlenmesine ilişkin diğer hususlar, Birlikçe hazırlanacak bir vönetmelikle düzenlenir.Yow 
..Borsa komisyoncusu, ajan ve simsarların aracılık ettikleri işlemlerden alacakları ücretler, alım satım tutarının binde beşini ve yıllık aidat tavan ücretini geçmemek üzere, borsa meclisince tespit edilir ve Birlikçe onaylanır. " hükmüne yer verilmiş; "Oda, borsa ve Birlik 

personeli" başlikli 73. maddesinde "Oda, borsa, Birlik ve bunların kurduğu teşekküllerde istihdam edilenler bu Kanunda yer alan hükümler dışında 4857 sayılı İş Kanununa tâbidir." hükmüne; Geçici 3. maddesinde “Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde yürürlüğe konulur. Bu yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte bulunan tüzük ve yönetmeliklerin, bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasina devam edilir." hükmüne; Geçici 12. maddesinde “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte oda, borsa, Birlik ve bunların kurduğu teşekküllerde istihdam edilmekte olanların, mevcut statülerine göre istihdam edilmelerine devam olunur." hükmüne yer verilmiş; aynı Kanunun 103.maddesiyle, 8.3.1950 tarihli ve 5590 sayılı “Ticaret ve Sanayi Odaları”,"Ticaret Odalari", “Sanayi Odalari", “Deniz Ticaret Odalari", “Ticaret Borsaları” ve “Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği” Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.

Buna göre; İdarî yargı yerlerinde açılabilen İdarî davaların, bir tarafını idarenin teşkil ettiği ve bunların kamu hukukuna tâbi hukukîuyuşmazlıkları kapsadığı; buna karşın İş Kanunu'na tâbi iş sözleşmelerinin feshinden dolayı işveren ile işçi arasında ortaya çıkan özel hukuka tâbi hukukî uyuşmazlıkların çözüm yerinin iş mahkemeleri olduğu açıktır.
Dava dosyasinin incelenmesinden; davanın 03/08/1992 ile 01/01/1996 tarihleri arasında Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığıbünyesinde ajanlık/temsilcilik yetkilisi sıfatıyla çalışmasına karşın sigortasının yapılmaması ve bu süreler için ödenmesi gereken primlerin yatırılmaması işleminin iptali istemiyle açılan davada, Kağızman ajanlığıın memurluk görevini yürütmekte olan ajanlık memuru davacının 1.1.1996tarihinden itibaren kadrolu çalışmasına ve emeklilik işlemlerinin yapılmasına Oda Yönetim Kurulu kararı ile karar verildiği; davacının Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı'na hitaben 9.4.2015 günlü dilekçesi ile 1475 sayılı İş Kanunun 14.maddesinin birinci fikrasının (5) numarali bendi gereği 9.3.2015 tarihi itibariyle 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme süresini tamamladığı; yaşlılık aylığı almak için iş yerinden ayrılıp yaş şartını tamamlamayı bekleyeceğini bu nedenle iş yerinden işsözleşmesini sona erdirerek ayrıldığını, 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14.maddesinin birinci fikrasının (5) numaralı bendi gereği tarafina kıdem tazminatının verilmesini talep ettiği görülerek, dava konusu uyuşmazlığın,davacıya ait sigortanın yapılmaması ve ödenmesi gereken primlerin yatırılmaması işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açıldığıanlaşılmıştır.EMAa 
cmGVYowb Diğer taraftan yukarıda sözü edilen 5174 sayılı Yasanın 47.maddesine dayanılarak 6.12.2013 gün ve 28843 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ticaret Borsalarında Alım Satım Yapan 

Aracilar Hakkinda Yönetmelik hükümleri uyarınca aracının borsa komisyoncusu, ajanı ve simsarı olarak faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişiyi ifade edeceği belirtilmiş, "Amaç" başlıklı 1.maddesinde ise " Bu Kanunun amaci; ticaret ve sanayi odalari, ticaret odalari, sanayi odalari,deniz ticaret odalari, ticaret borsaları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin kuruluş ve işleyişine ilişkin esasları düzenlemektir." denilmiştir.Mülga 5590sayılı Kanunun "Ajanlıklar" başlıklı 8.maddesinde de ajanın mahalli tacir veya sanayiciden olmasının şart olduğu belirtilmiştir.
Bakılan davada, davacının Kars Ticaret ve Sanayi OdasıBaşkanlığında 4857 sayılı Iş Kanunu ile mülga olan 1475 sayılı İşKanununa tâbi olarak görev yaptığı ve uyuşmazlığın davacının parasal haklarına ilişkin olduğu anlaşıldığından, yukarıda yer verilen Yasal düzenlemeler uyarınca davanın görüm ve çözümünde İş Mahkemesi (Adli Yargı)'nın görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, Erzurum 2. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Kağızman Asliye Hukuk (İş Mahkemesi Sıfatıyla)Mahkemesince verilen 23.5.2017 gün ve E:2016/319, K:2017/122 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Erzurum 2. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜile Kağızman Asliye Hukuk (İş Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesince verilen23.5.2017 gün ve E:2016/319, K:2017/122 sayılí GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 08.07.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:9-ESAS NO : 2019/403KARAR NO : 2019/460KARAR TR : 08.07.2019
ÖZET : Davacı şirketçe sigortalı olan aracın sel suyu ile gelen taşların yolu tamamen kapatması nedeniyle zarar görmesi sonucu uğranıldığı ileri sürülen maddi zararın, ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsili istemiyle açtığı davanın, İDARİ YARGI YERİNDEçözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davaci : L. Sigorta A.Ş.Vekili : Av. T.T.

Davali : Erzurum Buyükşehir Belediye Başkanligi Vekili : Av.E.Y.

O L A Y_ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket bünyesinde kasko sigortalı olan T.C.'a ait 06...…... plakalı aracın 24/08/2014tarihinde Erzurum İli, Olur İlçesi, Çataksu Köyü'nde meydana gelen selde sel suyu ile gelen taşların yolu kapatması sonucu sel sularına ve sel sularının sürükleyerek getirdiği taş parçalarına maruz kalması sebebiyle hasara uğramasında davalı idarenin hizmet kusurunun olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla sigortalı araç için ödenen 20.900,00.-TL 'nin 30.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargıyerinde dava açmıştir..aaawb 
ERZURUM 1.ÍDARE MAHKEMESİ:14.12.2015gün ve E:2015/1303 K:2015/1215 sayı ile, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi ile Anayasa Mahkemesi'nin 26.12.2013 tarih ve E:2013/68, K:2013/165 sayılı kararı gözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşlarıve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu ve meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 15/1 -a.maddesi hükmü uyarınca, davanın görev yönünden reddine karar vermiş, bu karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
Erzurum Bölge Ídare Mahkemesi: 15.3.2016 gün ve E:2016/339,K:2016/281 sayı ile, Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle, itiraz isteminin reddi ile onanmasına karar vermiş, bu karara karşı davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuş, aynı Mahkemece 16.6.2016 gün ve E:2016/758, K:2016/751 sayı ile, 2577 sayılı Ídari Yargılama UsulüKanunu'nun 54.maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirine uymayan karar düzeltme isteminin reddine kesin olarak karar vermiş ve Mahkeme kararıkesinleşmiştir.

Davacı vekili bu kez aynı istemle adli yargı yerinde dava açmıştır.
ERZURUM 4.ASLÍYE HUKUK MAHKEMESİ(TÜKETİCİMAHKEMESI SIFATIYLA): 7.3.2019 gün ve E:2016/238 sayılı ara kararıile, dava konusu olayın Belediye'nin hizmet kusuruna dayalı olduğu ve İdare 

uyuşmazliğının çözümlenmesi amaciyla dosyanin Uyuşmazlık .wb 

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan08.07.2019 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Adli Yargı Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, adli yargı dosyası örneğinin Mahkemece, ekinde idari yargı dosyası örneği ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçİ'nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra ĠEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacı şirketçe sigortalı olan 06..….. plakalı aracın sel suyu ile gelen taşların yolu tamamen kapatması nedeniyle zarar görmesi sonucu uğranıldiğı ileri sürülen 20.900,00 TL maddi zararın, ödeme tarihi olan 30.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsili istemiyle açılmıştır.

İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projenin hukuka aykırı olduğu nedeniyle iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılacak davalar ile idarenin aynı plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi ve bakımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafından açılacak davaların görüm ve çözümünün, iptal ve tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine ait olduğu, idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu, özel mülkiyete konu taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığıveya plan ve projeye aykırı iş görüldüğü iddiasıyla açılacak müdahalenin men'i ve meydana gelen zararın tazmini davalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesine ve haksız fillere ilişkin özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde çözümleneceği, yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.


Olayda, davacl sigorta şirketi taranindan, sigortali T.C.'a ait 06.plakalı aracın 24/08/2014 tarihinde Erzurum ili, Olur ilçesi, Çataksu Köyü'nde meydana gelen sel nedeniyle sel suyu ile gelen taşlarin yolu tamamen kapatması nedeniyle kaçamadığı ve taş parçalarına maruz kalmasısebebiyle araçta maddi hasar oluştuğu, oluşan hasarda, yapım ve bakımdan sorumlu olduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmayan davalı idarenin kusurlu olduğu ileri sürülerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sigortalısına ödenen 20.900,00 TL maddi zararın 30.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı idareye karşı dava açıldığı anlaşılmaktadır.

Anayasanın 125 inci maddesinin son fikrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış olup, bununla birlikte idarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişinde nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusurunun hizmetin kötü işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleştiği ve bunun idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açtığında kuşku bulunmamaktadir.

Öte yandan, kamu hizmetinin, yöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin, kamu yararına uygun şekilde işletilip işletilmediğinin, hizmet kusuru ya da başka bir nedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığının yargısal denetiminin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde “idari dava türleri” arasında sayılan “idari işlem ve eylemlerden dolayı zarara uğrayanlar tarafından açılacak tam yargı davası" kapsamında, idari yargı yerlerince yapılacağıaçıktır.

Belirtilen durum karşısında, davanın görüm ve çözümü idari yargıyerinin görevine girdiğinden, Erzurum 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) başvurusunun kabulü ile Erzurum 1.İdare Mahkemesince verilen 14.12.2015 tarih, E:2015/1303, K:2015/1215 sayıli görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Dåvanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Erzurum 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Erzurum 1.İdare Mahkemesince verilen 14.12.2015 tarih, E:2015/1303, K:2015/1215 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 08.07.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.


Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:10-ESAS NO : 2019/413KARAR NO : 2019/459KARAR TR : 08.07.2019
ÖzET : Davalı idarenin karayolu yenileme çalışmalarını yürütürken döktüğü hafriyat sebebiyle, dere geçişlerindeki menfezlerin kapanarak sel baskını oluşturduğu dolayısıyla, davacının ürünlerinin zayi olduğu ileri sürülerek, maddi zararın faiziyle birlikte tazmini istemiyle açtığı davanın,İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davacı : B.S.T.

Vekili : Av. S.D.

Davalı_ : Karayolları Genel Müdürlüğü
Vekili : Av. D.K.


O L A Y : Davacı vekili; müvekkilinin maliki bulunduğu Bozyayla Köyü 106 ada 7 parsel sayılı taşınmazdaki hasatın karayolu menfezlerinin kapalı olması nedeniyle sel ve balçık altında kalarak zarar gördüğünden bahisle 11.125,00 TL tazminatın ve İliç Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/5D.İş sayılı dosyasında zarar tespiti için yapılan 552,00 TL giderin zarar tarihinden itibaren işleyecek mevduat faizi ile beraber davalı kurumdan tahsili istemiyle adli yargi yerinde dava açmıştır.

İLİÇ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:19.7.2016 gün ve E:2015/274, K:2016/240 sayı ile, davaya konu karayolunun yapım aşamasında olup henüz tamamlanmadığı; yol çalışmaları sırasında yeterli ve gerekli önlemlerin alınmasi, menfezlerin dolmaması ve yolun su yollarınıkapamaması için tedbir almanın idarenin görevinde olduğu, bu tür eksikliklerin de hizmet kusuru niteliğinde olduğu, haksız fiil niteliğinde olmadıği; zira yol yapımı sırasında menfezlerin tikanması ile suların birikmesi neticesinde karayolunun çevresindeki tarlaların ve ürünlerin zarar görmesinin kaçınılmaz bir sonuç olduğu, bu itibarla eldeki davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiği, gerekçesiyle görev yönünden dava dilekçesinin reddine karar vermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

Davacı vekili bu defa, davalı idarenin hizmet kusuru neticesi müvekkilinin maruz kaldığı 11.125,00 TL zararın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle idari yargıyerinde dava açmıştır.

ERZÍNCAN İDARE MAHKEMESİ:10.5.2019 tarih ve E:2018/526sayı ile, 2918 sayılı Kanun'un hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;anılan Kanunun, karayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafik 

däuzemhin saglanarăk ta K guvenngif ilgilendiren tüm konularda alinacak önlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşlarıve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile çalışma usullerini kapsadığı,yolun düzenleme çalışmaları sırasında harfiyat dökümü nedeniyle menfez ve dere geçişlerinin kapanması nedeniyle su baskını oluşması, kara yolunun bakımı ve onarımından kaynaklandığı, bu nedenle açılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu; davalıidarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle, 2247 sayılı Yasa'nın 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dava dosyasının, İliç Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E.2015/274 esas sayılı dava dosyasıyla birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine, bu konuda verilecek karara değin davanın incelenmesinin ertelenmesine ..." karar vermistir.,
cY.),)lowb 
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet ÁKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan08.07.2019 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ın, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsaveilarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇiFTÇİ'nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalı idarenin karayolu yenileme çalışmalarını yürütürken döktüğü hafriyat sebebiyle, dere geçişlerindeki menfezlerin kapanarak sel baskını oluşturduğu dolayısıyla, davacının ürünlerinin zayi olduğu ileri sürülerek, maddi zararın faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol,kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesi ve bakımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak 

davalarin görüm ve çözümunun, idari eylem ve işlemlerden dolayi kişisel hakları muhtel olanlar tarafindan açılacak tam yargı davaları kapsamında yargisal denetim yapan idari yargı yerine ait olduğu; idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu; özel mülkiyete konu taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığı veya plan ve projeye aykırı iş görüldüğüiddiasıyla açılacak müdahalenin men'i ve meydana gelen zararın tazmini davalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesine ve haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerine göre adliyargı yerince çözümleneceği, yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.
Nitekim yukarıda belirtilen genel kabul doğrultusundaki Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 11.2.1959 günlü, E:1958/17, K:1959/15sayılı kararının, III. Bölümünde, “İstimlâksiz el atma halinde amme teşekkülü İstimlâk Kanununa uygun hareket etmeden ferdin malını elinden almış olması sebebiyle kanunsuz bir harekette bulunmuş durumdadır. Ve bu bakımdan dava Medeni Kanun hükümlerine giren mülkiyete tecavüzün önlenmesi veya haksiz fiil neticesinde meydana gelen zararın tazmini davasıdır. Ve bu bakımdan adliye mahkemesinin vazifesi içindedir.
Bundan başka, bir amme teşekkülü tarafından bir tesisin yaptırılmasısırasında Devlet malı olmayan yerlerden toprak alınması veya böyle yerlere toprak veya moloz yiğılması neticesinde meydana gelen zararların tazmini davası da başkasının malına amme teşekkülünün dilediği gibi el atma hakkıbulunmadığı ve plan ve projelere ve şartnamelere başkasının malına ihtiyaca göre el atılabilmesini gerektirecek esaslar konulamayacağı cihetle, haksız fiilden doğan bir tazminat davası sayılır.
Yapılan işlerin plan veya projeye aykırı olarak yapılması hali de idari karara aykırı bir hareket bulunması itibariyle yine idari kararın tatbiki olan bir fiil sayılamaz ve bu bakımdan bu iddia ile açılmış bir dava haksız fiilden doğan bir davadan ibaret olacaktır.
Bu bentte anılan davalar, içtihadı birleştirme kararının dışında kaldıklarından kararın bunlara şümulü yoktur” denilmektedir.
Dava dosyalarının incelenmesinden; uyuşmazlığın çözümü amacıyla Asliye Hukuk Mahkemesince yerinde keşif yapıldığı; konuya ilişkin olarak bilirkişilerden raporlar alındığı; buna göre, Ziraatçi bilirkişi 29/06/2016tarihli raporunda özetle, 10/08/2016 tarihinde meydana gelen sel dolayısıyla zarar gören parselin 1 dekar fasulye, 1,5 dekar karpuz ve 1,5 dekar kavunun sel ile birlikte gelen mil yığının altında kalarak zarar gördüğünü, şahsının da görev aldığı zarar ziyan tespiti sırasında belirlediğini, sadece üzerinde zarar gören yeşil akşam ve bahçeye sel suları ile birlikte gelen milin temizlenmesi için gereken miktar 2013 yılında 11.125,00 TL olarak belirlenen zararın sadece üzerindeki yeşil akşam için 2014 yılı verileri kullanarak yapılan hesaplama sonucunda 10.190,00 TL ve 2015 verileri kullanılarak yapılan hesaplamada ise 9.980,00 TL olarak çıkarıldığını; İnşaatçı bilirkişi 

28/06/2016 havale tarihn raporunda ozetie "davaciya ait oldugu belirtilen vétarımsal faaliyetlerin yapıldığı taşınmazın yaklaşık 500 metre yan tarafında KGM tarafından yaptırılan ve net genişliği 1,50 mt olan, yüksckliği kısmen toprak ve çakılla dolması sonucu ölçülemeyen, ancak tanık beyanlarına göre 1,50 mt olan betonarme menfezin, sel ile feyezan sonucu meydana gelen suları tahliye etmede yetersiz kalması nedeni ile taşan sel sularının davacının taşınmazına_zarar verildiğinin belirtildiği,_keşif_mahallinde yapılan incelemede davaciya ait taşınmazda feyezan sonucu meydana gelen ve gördüğü zararların giderildiği ve normal tarımsal faaliyetinin devam ettiğinin görüldüğünü; Kadastrocu bilirkişi 15/06/2016 havale tarihli dilekçesinde özetle dava konusu taşınmazı zemine aplike ettiğini, zeminle paftanın birbirine uyduğunu, parselin 7747,90 m2 yüzölçümünde sulu tarla vasfi ile B.S.T.adına tapuda tespit gördüğünü; Ziraat bilirkişisi 19/07/2016tarihli ek raporunda özetle karpuz, kavun, fasulyenin 1 dekar için ortalama verim, zarar gören gören yüzölçümü, 1,5 dekar için ortalama verim, 2014yılı satış fiyatı ve toplam fiyatları belirtilerek tablo hazırlamış olduğu ve zarar ziyan olarak 10.190,00 TL bedelin içerisinde biriken milin temizlenmesi için gerekli olan masafların bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Anayasanın 125 inci maddesinin son fikrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış olup, bununla birlikte idarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişinde nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusurunun hizmetin kötü işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleştiği ve bunun idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açtığında kuşku bulunmamaktadır.
Öte yandan, kamu hizmetinin, yöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin, kamu yararına uygun şekilde işletilip işletilmediğinin, hizmet kusuru ya da başka bir nedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığının yargısal denetiminin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde “idari dava türleri” arasında sayılan “idari işlem ve eylemlerden dolayı zarara uğrayanlar tarafından açılacak tam yargı davası" kapsamında, idari yargı yerlerince yapılacağıaçıktir.
Belirtilen durum karşısında, davanın görüm ve çözümü idari yargıyerinin görevine girdiğinden, Erzincan İdare Mahkemesinin 10.5.2019 gün ve E:2018/526 sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Erzincan Ídare Mahkemesinin 10.5.2019 gün ve E:2018/526 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 08.07.2019 gününde QYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.


Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:11-ESAS NO : 2019/446KARAR NO : 2019/452KARAR TR : 08.07.2019
ÖZET : Davacılardan M. ve S.E.'nin oğlu diğer davacıların kardeşi olan Y.K.E.'nin cezaevinde haksız olarak tutuklu kalmasından ve yine davacılardan M.E.'nin haksız bir şekilde savcılık soruşturmasına tabi tutulmasından ve kendilerine yurt dışı çıkış yasağı konulmasından kaynaklanan maddi ve manevi zararların, tutuklama işleminin başladığıtarihten, kavuşturmaya yer olmadığına dair kararın verildiği tarihe kadar işleyen yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak "Haksiz Tutuklama"tazminatinın davacılara verilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacılar : 1- M.E. (Asaleten ve davacı çocuklara vekaleten)
2- S.E. (Asaleten ve davacı çocuklara vekaleten)
3- E.C.E., 4- E.Z.E., 5- M.V.E., 6- H.F.E.
Vekili : Av. S.K.

Davali : Maliye Hazinesi 

Vekili : Av. B.Ö.


O L A Y : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle;davacılardan M. ve S.E.'nin evladı ve diğer davacıların kardeși olan Y.K.E.'nin 14/06/2017 tarihinde polis baskınıyla Bylock isimli programıkullandığı suçlamasıyla Cumhuriyet Savcılığı'nın 2015/61304 sayılısoruşturma dosyası kapsamında gözaltına alındığını; İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şubesi nezarethanesinde tutulduğunu ve 21/06/2017 tarihinde savcılıkça doğrudan gönderildiği İstanbul 11 Sulh Ceza Sorgu Hakimliği'nin 2017/333 Sorgu sayılı kararı ile tutuklandığını; 6ay 10 gün tutuklu kaldıktan sonra üzerine atılı suçlamalardan aklanarak 20/12/2017 tarihinde tahliye edilmiş olduğunu; aynı savcılık makamının 16.2.2018 gün ve 2018/31258 soruşturma ve 2018/16273 karar sayılı kararıile Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vererek soruşturma dosyasınıkapattığını; Y.K.E.'nin harçlarını ödediği halde üniversitedeki eğitiminden bir yıl geri kaldığını, söz konusu olay nedeniyle ailenin altı ferdine yurt dışı

yasagi Konuidugunu, Uluslararasi Hukukçu olan ve Italya'da işleri olan M.E.'nin bu yasak nedeniyle işlerine koşturamadığını, Y.K.E.'nin bylock kullanmadığını kanıtlayabilmek için özel teknik inceleme yaptırdığını ve masrafları olduğunu; oğlu Y.K.E. hakkında kovuşturmaya yer olmadığıyönünde karar verilince davacı M.E. hakkında açılan soruşturmanın da aynışekilde sonuçlandığıni; davacıların bu süreçte maddi ve manevi çeşitli zararlarının olduğunu, M.E.'nin yaşadığı sıkıntı ve stres neticesinde menier hastalığına yakalandığını ileri sürerek, Borçlar Kanununun 49 ve 56.Maddeleri uyarinca 300.000 TL'si manevi ve 116.102,30 TL + 4.500Euro'su maddi olmak üzere toplam 416.102,30 TL ve 4.500 Euro tazminatın 16.2.2018 tarihine kadar işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle 22/6/2018 tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL 16.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 23.11.2018 gün ve E:2018/302, K:2018/502 sayı ile, davaya konu zararın, kamu hizmeti niteliğindeki İdarî faaliyetlerin yürütülmesi sırasında meydana geldiği;kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken veya görevlerini yaparken kişilere zarar vermesinin, ilgili kamu kurumunun hizmet kusurunu oluşturduğu; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 2. maddesi uyarınca talebin tam bir yargı davası niteliğinde olduğu ve bu davalara bakma görevinin idarî yargı yerine ait olduğu; 6100 sayılı HMK 114 maddesinde de yargı yolunun dava şartları arasında sayıldığı, dava şartlarının mevcudiyetinin mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetileceği gerekçesiyle, açılan davanın yargı yolu nedeniyle reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Davacılar vekili bu kez aynı taleple idari yargı yerinde dava açmıştır.İSTANBUL 3.İDARE MAHKEMESİ: 9.5.2019 gün ve E:2019/907 say1 ile,davacıların bir kısmının evladı, diğerlerinin kardeşi olan dava dışıY.K.E.'nin haksız tutuklanmasi, savcılık soruşturmasına tabi tutulması,yurtdışına çıkış yasağı konulmasından kaynaklanan ailesinin uğradığı ileri sürülen maddi ve manevi zararın tazmini isteminden kaynaklandığıanlaşılan davanın görüm ve çözümü adli yargının görevinde bulunduğu,davanın adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği kanısıyla 2247 sayılıKanunun 19. maddesine istinaden görevli yargı merciin belirlenmesi için (Mahkememizin dava dosyası ile İstanbul 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23/11/2018 tarih ve E:2018/302, K:2018/502 sayılı dosya asıllarının Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine,) Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına, Uyuşmazlık Mahkemesi'nce bir karar verilinceye kadar dava dosyasının bekletilmesine karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un 

katilimlariyla yapilan 08.07.2019 gunlu toplantisinda:l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; 2247 sayılı Yasa'nın 19.maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.cYST.lowb 
---owb II-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacılardan Mehmet ve S.E.'nin oğlu diğer davacıların kardeşi olan Y.K.E.'nin cezaevinde haksız olarak tutuklu kalmasından ve yine davacılardan M.E.'nin haksız bir şekilde savcılık soruşturmasına tabi tutulmasından ve kendilerine yurt dışı çıkış yasağı konulmasından kaynaklanan maddi ve manevi zararların, tutuklama işleminin başladığı14.6.2017 tarihinden kavuşturmaya yer olmadığına dair kararın verildiği 16.2.2018 tarihine kadar işleyen yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak "Haksız Tutuklama" tazminatının alınarak davacılara verilmesi istemiyle açılmıştır.nMow 
,,5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Tazminat istemi"başlıklı 141. Maddesinde;
...-.L.
a) Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen,Y.-.ow 
oxuwn]--,-,•
c) Kanunî hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan,nanmmmalstereo_.ow 
....y mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen,YMaow 
ea.e) Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra nda kovutarmlaya.•seo.,ow 
f) Mahkûm olup da gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreleri,hükümlülük sürelerinden fazla olan veya işlediği suç için kanunda öngörülen cezanın sadece para cezası olması nedeniyle zorunlu olarak bu cezavla cezalandırılan,ac  ia o 
g) Yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar 

kendilerine, yaziyla veya bunun hemen olanakli bulunmadığı hâllerde sözle açıklanmayan,
h) Yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen,
i) Hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen,
j) Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığıhalde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,
.owb k) (Ek: 11/4/2013-6459/17 md.) Yakalama veya tutuklama işlemine karşı Kanunda öngörülen başvuru imkânlarından yararlandırılmayan,
Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler.

2) Birinci fikranın (e) ve (f) bentlerinde belirtilen kararları veren merciler, ilgiliye tazminat hakları bulunduğunu bildirirler ve bu husus verilen karara geçirilir.

3) (Ek:18/6/2014-6545/70 md.) Birinci fikrada yazan hâller dışında,suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzere hâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir.

4) (Ek:18/6/2014-6545/70 md.) Devlet, ödediği tazminattan dolayıgörevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye kullanan hâkimler ve Cumhuriyet savcılarına bir yil içinde rücu eder."denilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Anayasanın Başlangıç kısmında öngörülen “Kuvvetler ayrımı” ilkesi ile yargı ile ilgili 9. ve 138.maddeleri dikkate alındığında, bağımsız bir erk olan yargının yargılama faaliyeti ile ilgili işlemlerinin, Anayasanın 125.maddesinde öngörülen “idari işlemler”kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmayıp, bu “yargısal işlemler"nedeniyle idari yargı yoluna başvurulabilmesine imkân yoktur. Esasen bu durum, kuvvetler ayrılığı ilkesinin tabii bir sonucudur. Hâkim ve Cumhuriyet Savcılarıyla onlar adına işlem yapan kolluk personelinin yargılamadaki fonksiyonu geniş çerçevede bir kamu hizmeti olarak değerlendirilse de, somut olarak, ifa edilen yargı faaliyetinin bir parçasıolduğunda ve yargısal işlem mahiyetini taşıdığında kuşku bulunmamaktadır.Yargılama sürecine katkıda bulunan işlemler ya da faaliyetler nedeniyle Devletin sorumlu tutulmasında da, bu sorumluluğun denetiminin aynı yargıdüzeni içinde yapılması ve yargısal nitelikli bir işlemin idari yargı denetimi dışında tutulması gerekmektedir.*
Bu durumda Cumhuriyet savcisinın talimatıyla yürütülen ceza soruşturması nedeniyle gözaltına alınan ve bu süreçte nezarethanede tutulan,sonasında tutuklanan ve akabinde tahliye edilerek, hakkında kovuşturmaya 

yer olmadığına kararı verilen davacilarin oğlu ve kardeşlerinin geçirdiği bu süreçte, zarar gördüklerini ileri sürdükleri işlemlerinin Cumhuriyet savcısısorumluluğunda sürdürüldüğü, bu sırada uğranıldığını ileri sürdükleri maddi ve manevi zararların tazmini istemiyle açıldığı anlaşılan davanın görüm ve çözümünün adli yargı yerine ait olduğu açıktır.

Açıklanan nedenlerle İstanbul 3.İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile İstanbul 16.Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 23.11.2018 gün ve E:2018/302, K:2018/502 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ: Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İstanbul 3.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜile İstanbul 16.Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 23.11.2018 gün ve E:2018/302,K:2018/502sayili GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 08.07.2019 gününde OYBİRLİĞi İLE KESİN OLARAK karar verildi.