Anayasa Mahkemesinin 25/5/2022 Tarihli ve 2019/33136 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-12-29

29 Aralik 2022 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 32058
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
İKİNCİ BÖLÜM  KARAR 
AYŞE KAZANHAN VE MEHMET EMİN KAZANHAN BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2019/33136Karar Taribi : 25/5/2022
Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ
Yıldız SEFERINOĞLU Kenan YAŞAR Raportörler : Nahit GEZGIN Cafiye Ece YALIM Başvurucular : .Ayşe KAZANHAN 2.Mehmet Emin KAZANHAN Vekili : Av. Rojhat DILStZ 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
I. Başvuru; kolluk tarafindan silahlı gūç kullanılması sonucu bir çocuğun yaşamınıyitirmesi olayına ilişkin olarak Blamden sorumlu olan kolluk görevlilerinin cezasız bırakılması veya caydırıcı şekilde cezalandırılmaması nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 26/9/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan δn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanfığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görūşünü bildirmiştir.


III. OLAY VE OLGULAR 
7. Başvuru formu ve ekleri ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP)aracıhığıyla elde edilen bilgi ve belgelerde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucular Cizre'de yaşamaktadır. Başvurucuların olay tarihinde 12 yaşında olan oğulları N.K., 14/1/2015 tarihinde Cizre'de yaşanan toplumsal olaylar sırasında polis memuru M.N.G. tarafından ses ve gaz fişeği atabilen bir silahla öłdürülmüştür.
9.Cizre Cumhuriyet Başsaveılığı (Başsaveılık) olay hakkında resen bir soruşturma başlatmiştır.

10. Soruşturma kapsamında gerçekleştirilen δlū muayene işlemi sonucunda N.K.nın kafasının sol arkasında mermi giriş deliği olduğunun değerlendirildiği açıklık tespit edilmiş,kesin ölüm nedeninin belirlenmesi için Diyarbakır Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasına karar veriłmiştir. Adli Tıp Kurumu raporunda ölüme N.K.nın başına 5 cm uzunluğundaki sert bir cismin isabet edip yaralamasına bağlı kafatası kemik kırıkları, beyin kanaması ve beyin doku harabiyetinin sebebiyet verdiği, söz konusu cismin vūcudu terk etmediği, atışın ise uzak auş mesafesinden yapıldığının tespit edildiği belirtilmiştir.

I1. Diyarbakır Kriminal Polis Laboratuvarı raporunda; N.K.nın başından çıkarılan cismin 12 numara av fişeklerine uyumlu olduğu, aynt Laboratuvarın Kimyasal Incelcme Şube Mūdürłüğünün mütalaasında ise sõz konusu plastik cisimde, atış artıklarında bulunan antimen elementinin ve toplumsal olaylara müdahalelerde de kullanıian klorabenzalmolonomitrl gazi kalıntılarının olduğu belirtilmiştir.

12.Başsavcılık, Cizre lİçe Emniyet Müdüclüğünün gönderdiği kamere görüntülerini incelemiştir. Şehit Astsubay Hayati Bilgin Sınır Karakolunda görevli olup Malatya Özel Harekât Şube Müdürlüğüne ait araçta bulunan görüntülerden N.K.nın arkadaşlarıyla yolun hemen karşısındaki araca doğru taş attığı, gruba göz yaşartıcı gaz kapsüla atıldığı, aynı anda N.K.nın bulunduğu tarafa üç dört el ateş edildiği sırada N.K.nın yere dūştüğü. yapılan atışların N.K. ve arkadaşlarının ayaklarına doğru yapıldığı, tanık l.S.nin N.K.yı kucağına almasının ardından beyaz bir araca bindirdiği, görüntülerin devamında polis aracının karakola girdiği,ardından yūzü maskeli, askerî kamuflaj giydiği değerlendirilen birinin -sonradan polis memuru M.N.G. olduğu tespit edilmiştir- karakoldan çıkarak polis aracının bulunduğu yere doğru gidip dōntişte elinde -görüntülerde ne olduğu anlaşılamayan- eşya ile karakola girdiği tespit edilmiştir.

13. Olay gūnū araçta görev yapanların Mardin Özel Harekât Şube Müdürlüğünde görevli olan ve geçici görevle Cizre'de buiunan M.N.G., H.V., U.l.ve O.Ç. olduğu tespit edilmiştir.

14. Başsavcıtığın karakol şınır kamerası kayıtları üzerinde yaptığı incelemede aracın çevre yolunun kenarında olduğu, N.K. ve arkadaşlarının ise aracın karşısında olduğu, N.K. ve arkadaşlarının polislerin bulunduğu yöne doğru taş attığı, H.V., U.i.ve M.N.G. olduklarıtespit edilen polisierin araç dışında, yönleri N.K. ve arkadaşlarının olduğu tarata dōnūk durdukları, N.K.nın vurulma anında ise kameranın -asli görevi olan- sınır tarafinı gösterdiği bu nedenle N.K.run vurulma anının görüntülerde bulunmadığı tespit edilmiştir.

15. Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü raporunda; incelenmesi için gönderilen tüfeğinl2 numara av, ses ve gaz fişeği patlatır, pompalı mekanizması olan bir av tūfeği olduğu, atışa engel herhangi bir arızasının bułunmadığı, ölenin kafataşından çıkarılan gaz fişeği mühimmatının gönderilen 15 gaz fişeği ile uyumlu olduğu, incelenen tüfek ile atılmasının imkân dâhilinde olduğu ancak üzerinde balistik tespite elverişli nitelikte bir iz bulunmadığı için hangi silahtan atıldığını tespit etmenin mümkün olmadığı belirtilmiştir.
16. Başsavcılık, N.K.nın başından çıkarılan gaz fişeği ile fişeği atmakta kullanılan tūfeğin Özel Harekât Şube Müdüriüiğü envanterinde kayıtlı olup olmadığını sormuştur. Gelen cevap yazısında, tüfeğin şüpheli H.V.nin zimmetinde olduğu belirtilmiştir. Anılan tüfek ile benzeri nitelikteki dört silah ile gaz fişekleri, üzerilerinde inceleme yapilabilmesi için Başsavcılığa gönderilmiştir.

17. Başsavcılığın icra ettiği keşifte çeşitli ölçümler yapılmış, bu ðlçümlerde ðlenin silahla vurulduğu yer ile polislerin bulunduğu yer arasındaki mesafenin 62 m olduğu, polis aracı ile karakoi arasındaki mesafenin 178 m olduğu belirlenmiştir. Olay yerinde ayrıca fotoğraf ve kamera çekimi yapılarak olay yeri inceleme raporu dūzenlenmiştir.
18.Başsaveılık, şūpheli polis memurlarının ifadelerini almıştır. Aynca başvurucular ve tanıkların da beyanlarına başvurmuştur.

19.Çocuk Y.Y.nin tanık sıfatıyla alınan beyanın ilgili kısmı şöyledir:
".… 14/01/2015 günü öldürülen [N.K.] benim mahalleden arkadaşım olur, kendisi ile sürekli beraber oynuyorduk. Genelde evimize yakın olan çevre yolunun civarında bulunan [N.nin] vurulduğu yerde ve karşısında oynardık. [N.nin] öldürüldüğü gün [N.] ve mahalleden arkadaşlar ile birlikte top oynadık. Duha sonra eve gittim, koyunu aldım ve çevre yolunun karşısında bulunan karakolun civarına gittim, giderken ben [N.yi] gördüm,kendisine beraber karsıya gidip koyunu otlatalım dedim, [N.] kabul etmedi, arkodaşları ile birlikte volun diğer tarafinda oynayacağını söyłedi, ben de tek başıma koyunu alip gittim.Koyunu otlatnğım yerde [N.] ve arkadaşlarının bulunduğu yer net olarak gözüküyordu, vine benim koyunu otlattığum yerde [N.nin] tam karşısında siyah ve kahve renkli cobra tipi bir araç duruyordu. [N.] ve yanındakiler bu cobra aracına el hareketi yapryorlardi. tas atyorlardı. Bu cobra aracından yūzünü tam göremediğim 2-3 tane altlarında askeri pantolon bulunan, üstlerinde ise özel hareket elbisesi bulunan polisler indi, maske taktilar,bu esnada cobra aracının yanında üç tane genç oturuyordu, burada çekirdek yiyorlardı.Inen polisler bu kişilere 'gençler uzaklaşın buradun, bu kadar burada kaldığınız yeter'dediler. Burada oturan yaşı biyük kişiler oradan gittiler, bu esnada cobra duruyordu ve arka kapısı açıkaı. Daha sonra bana da buradan uzaklaş dediler, ben de koyunların benim olmadığın, sahibi şu anda burada bulunmadığını, uzaklaşamayacağumı söyledim, bunun üzerine bana birazcık uzaklaş dediler. Tekrar bana uzaklaşmamı söylediler, ben de hayır deyince koyunlara vurup, uzaklaştırdilar, Daha sonra bana bize bakma, bizi duyma, bizi görmezden gel dediler, ben de tamam dedim. Bu esnada [N.] ve yanındakiler taș atiyorlardi.ilk önce gaz attılar, daha sonra cobranın içerisinde tepe noktasında ve cobranın kūçük bir deliğinden iki tane polis [N.ye] doğru ateş ermeye başladilar, cobranın tepesinde bulunan kişi özellikle [N.yi] nişan alıp ateş etti. [N.nin] düştüğunü gördüm, sonra ben hemen koyunları bırakıp kaçtım. Eve gittim, sonradan [N.nin] öldürüldūğünü duydum..."
20.Çocuk D.Y.nin tanık ssfatıyla alınan beyanunın ilgili kısmı şöyledir:
"… 14/01/2015 günü vefat eden [N.K.] benim mahalleden arkadaşım ołu. Ben ailem ile birlikte [Y.] Mahallesi civarında oturuvorum, olay günü evden [N.] ile buluşmak için 

çıktum, çevre yolunda [N.lerin] buunduğu yere gitmekte iken akrep ile kirpi tipi iki tane polis aracı bizim tarafa gaz attlar, ben gazdan etkilenmemek için hemen o civarda bulunan bir inşaatın yanına gittim. Daha sonra orada bulunan mobilyacının yanına gittim,bulunduğum noktadan [N.lerin] bulunduğu yer ve karşısı görünüyordu, yolun karşısında Cobra tipi bir araç duruyordu, bu araçın yanında ūç veya dðrt tane özel hareketçi polis aşağıya inmişti. Kısa boylu top sakallı bir özel hareket polisi [N.lerin] tarqfina 5-6 kez ateșetti. Ben [N.nin] düştüğünü gōrdüm. bu polisler [N.ye] ateş ettikleri strada yūzleri açıkti,ateş ettikten sonra maske taktilar, ancak yüzlerini tam net olarak göremedim.[N.] düştükten sonra ben hemen koşarak [N.nin] ailesinin yanına gittim. [N.] vurulduğu esnada cobra dışında herhangi bir polis aracı görmedim. [N.]vurulduğu esnada yanında mahalleden tanıdığım [S.A.]ve [B.A.] da vardi..."
21. F.S.nin tanık sıfatıyla altnan beyanının ilgili kısmı şöyledir:
"…. Bana sormus olduğunuz [N.K.yi] önceden tanumam, olay nedeniyle ismini duydum ve öğrendim. 14/01/2015 günü akşam saatlerinde abim ile dükkanda çalısıyorduk,dükkanın bulunduğu yerde daha sonradan ismen öğrendiğim [N.K.] arası çok yakındır.Vurulan [N.K.] ve yanınduki çocukdar yolun karşısında bulunan özel hareket aracına taşattyorlardi, araç cobra tipiydi. Bu esnada üç tane üzerinde asker kayafeti bulunan polisler aracın dişındaydi, bu polislerden birisi araçtan alttan biber gazı atan üstten ise normol namlusu bulunan bir silah aldı. Bu silahı çocuklara doğrulttu, dört el ateş etti. Ben ateşettikten sonra orada bir çocuğun dūştüğunü gördüm, abim [I] bu olaylarm hepsini gördü.abim de hemen o çocuğun yanına gitti. Çocuğu beyoz bir araca bindirdiler, hatta abim de o araca bindi hastaneye gittiler. Ateş eden poliste maske vardi, yüzūnú gōremedim. Ateş eden polís aracın dışından ateş etti. Daha sonra hepsi araca bindi. aracı durduğu yerden hareket ettirdiler ve oradan karakola gittiler. Daha sonra yüzü maske ile kapalı olan asker kıyafetli biri ateş ettikleri civara yüriyerek geldi, oradan bir şeyler toplayıp ve gitti. [N.] isimli çocuk vurulduktan hemen sonra çevre yolunda iki tane akrep ve kirpi tipi zırhlı araç gördüm, bu araçlarda çocukların bulunduğu noktaya gaz attilar. Bu araçlardan ates edildiğini görmedim. Zaten bu araçlar çocuk vurulduktan sonra geldiler. çocuğun ölümüne yol açan silah yukarıda da belirttiğim gibi özel hareket polisleri tarafindan atldığım düşünüyorum..."
22. t.S.nin tanık sıfatıyla alınan beyanının ilgili kısmı şõyledir:
".…. Ben Y.Mahallesi çevre yolu hastane civarında bulunan [Z.] Mobilya isimli işyerinde kardeşim [F.] ile birlikte çalıştrım, Ben normaide Cizreli değilim. Midyat'ıyım kardeşim ile yaklaşık 6 ay önce Cizreye çalışmak için geldik. [N.K.] isimli çocuğu ōnceye dayalı olarak tanımam, sadece 14/01/2015 günü ölmesi nedeniyle tanıdım. 14/01/2015 günüakşama doğru dükkanda çalışıyordum, kardeşim [F.] bana çocuklar cobraya taş atıyorlar bayrağını düşürdüler dedi. Ben de çıkaum ve izlemeye başladum, çocukların bułunduğu yer dükkana çok yakındır, yaklaşık 10-15 metredir. çocuklar 9-10 kadar çocuk yolun karşısıda bulunan cobraya taş atyorlardi, yolun karşısında komando renklerinde cobra tipi bir araçvardi, bu araç durur vaziyetteydi, aracın ön tarafında üç tane kamuflaj giymiş asker veya polis olduğunu düşündüğüm kişiler çekirdek yiyordu, ikisinin başında bir sey yoktu.yüzlerini net olarak gördüm, diğer birinin ise başında bere vardi, ancak yüzü açıkti. Bu şahsı da teşhis edebilirim, çocuklar tas attiğı esnada kafasında bere olan şahus cobra aracının arkasına gitti, elinde bir silahla tekrar indi, diğer iki kişinin yanına gelip, hemen karşıdaki çocukdarı hedef aldı, 'Yeter Lan' dedi. Bu esnada kilolu olan kişi yapma dedi,ancak bu şahıs çocukarı hedef aldı ve üç dôrt el ateş etti. Çocuklardan birinin düştüğünúgördüm, diğer çocuklar kaçh, hemen dükkandan çocuğu öldürdünüz diye bağırdım ve çocuğun yanına gittim. ateş eden kişiler cobra aracına bindiler ve karakola doğru gittiler.Çocuğu hemen kucağima aldım, bu esnada tesadufen orada beyaz bir araç sürücüsü çocuğu 

getir dedi. Ben de çocuk ile birlikte bu aracın arka kasasına bindim, çocuğun ağzından köpük geliyordu, hala nefes alryordu, kafası kanıyordu, beyni dışarı çıkmışti, orada bulunan çocuklardan biri de benim tle birlikte araca bindi, ancak ben bu çocuğun yüzünü dahi fark etmedim, çünkü vurulan çocuk ile uğraştim, hemen hastaneye götürdük, acile btraktım, daha sonra ben dükkana döndüm. Dükkana döndükten sonra kilolu olan sahıs vüzünde bere ile karakoldan ateş ettikleri yere doğru geliyordu, bumu gördüm, ancak elimde kan olduğu için yıkamak için dükkana girdim, daha sonra kardeşim bana bu şahsın ateş ettikleri yerden bir şeyler alıp tekrar döndüğünü söyledi..."
23. B,A.nın tanık sıfatıyła alınan beyanının ilgili kışmı şöyledir:
".…[N.K.] isimli çocuk ile aynı smifia okuruz, bu nedenle tanıyorum. Ben normalde okula gidivorum, okula gitmediğim günler dişında çalışiyorum. Daha doğrusu babamın dükkanında babama yardrm ediyorum. l4/01/2015 gümü babam bana izin verdi, gidip gezebileceğimi söyledi, ben de çevre yolu civarında bulunan arasıra gittiğim ve genelde çocukların bulunduğu hastaneye yakın yere gittim, burada tek başıma oturdum. Oturduğum yere yakın bir verde [N.] ve yanında tanımadığım bir kaç çocuk daha vardı. Polisler biber gazı attılar, bu esnada yolun karşısında cobra tipi bir araç vardi, bu aracın dışında bulunan üç veya dört tane özel hareketçi vardı. Bu özel hareketçilerden sakallı olan, kafasında bere bulunan birisi [N.lere] doğru silah doğrulttu. 5-6 el biber gazı patlama sesine benzer ses duydum, sonra bakaığımda [N.] yerde yatıyordu. hemen orada bulunan birisi gidip [N.yi]kucağına aldı, beyaz bir arabaya bindirdi, ben de arabanın arkasına bindim. [N.yi]hastaneye btrakaık, ben yürüyerek tekrar aynı yerden gelip eve gidiyordum. N.nin vurulduğu yerde siyah maske takmış, hafif kilolu bir özel hareketçi olayın olduğu yerden bir şeyler topluyordu. Orada bir kaç tane çocuk daha vardi, bana ve oradaki çocuklara 'hepinizi böyle geberteceğim' dedi. Sonra ben evimize dóndüm. [N.] vurulmadan yaklaşık yarım saat ônce de beyaz bir zirhli polis aracı vardi, bu araçtan da gaz attilar, bunun haricinde herhangi bir araç görmedim..."
24.S.A.nın tamk sıfatıyla ahınan beyanının ilgili kısmı şöyledir:
".[N.K.] isimli çocuk ile aynı sınfla okuruz, bu nedenle tanıyorum. 14/01/2015 gümüyaní [N.nin] vurulduğu gún [N.] ile birlikte çevre yolunda hastane civarmda bulunan yere oynamak maksalı gittik, burada bir kaç tane çocuk yolun tam karşısında bulunan durmuşvaziyette bulunan cobra tipi siyah ve kahve renkli timlere ait bir araç duruyordu. bu aracın dışıda üç tane timci vardı, Bunların üzerinde yeşil siyah karışımı askeri elbise vardı.Bunlardan birisi araca gitti o esnada orada iki kişi kaldı. Birisin de maske takılıydı.diğerinin yūzü açıkti, yüzù açık olan şahıs bize doğru gaz atti. Yūzü kapalı şahıs ise ne olduğunu bilmediğim, bir seyi silahla bize doğru 5-l0 kez ateşledi, ben hemen kafamı eğip kendimi yere attım. Bu esnada ayağımın dibine bir tune isabet etti, ben yaralanmadum,ancak topraktan toz kalkn. Ben tepelik bir yere kaçtım. sonra baktığımda [N.Jyerde yatiyordu. Oradan geçmekte olan beyaz bir araç durdu, [N.yi] genç birisi kucağına aldi,hatta karşıdaki ózel timcilere ne yaptinız bu çocuğa öldürdünüz dedi. [N.yij arabaya bindirip hastaneye götürdü. [N.] vurulduktan hemen sonra cobra hareket etti ve karakolun içine girdi. Ateş eden yüzü kapalı şahıs ateş ettikleri yerden bir şeyler topladı, bu esnada bizden tarafa dönerek hepinizi böyle öldüreceğim, dedi, karakola yürüyerek gitti. Ben orada bulunan [D.] isimli [Y.] Mahallesinde oturan çocuk ile birlikte hastaneye gittim, bir müddet orada bekledik. Sonra tekrardan eve dönüyordum, olayın olduğu yerden geçtiğimiz sırada özel Timci bir polis ateş ettikleri yerde bir şeyler topluyordu..."
25. Başsavcılık, polis memuru H.V.nin şüpheli sıfatıyla ifadesini almıştır. H.V.nin 27/1/2015 tarihli ifadesinin ilgili kısmı şðyledir:

"Çevre yolunun karşısında yaklaşık 10-15 kişilik bir çocuk grubu bize doğru taşatmaya başladi. grup unsur amirimiz [U.I.] bu çocukların taş atmason ōnleme amaçhıbulundukları yerin arka tarafına aşırtma şeklinde gaz atmamızı istedi, ben bir adet 37,38mm lancer ile gaz attım, yine arkadaşum [M.N.G.] grubun arka tarafina gaz atti. biz gaz attıktan sonra bir askeri konvoy geçiyordu, siyah renkli bir şortlant da bu guruba gaz attıyaklaşık 5 dakika bekledikaen sonra [U.I.]hastanede bir kalabalığın olduğunu, karakolun içerisine geçmemiz durumunda daha net górebileceğimizi sōyledi, araç karakolun içerisine geçti. bende [U.İ.]ile birlike yürüyerek karakolun içerisine geçtim, daha sonra [M.N.]telefonunu dūşürdüğünü sōyledi, telefonunu bulmak için karakoldan đışarı çıktı, dönüşte de olay anında attığımız boş iki adet lancer gaz fişeklerine ait boş kapsülleri getirdi, daha sonra [U.i.] bizden sorumlu komiserimizi aradı ve hastanede kalabalığın olduğunu bildirdi yaklaşık 10 dakika sonra bizden sorumlu kumiserimiz karakola geldi, bize ne olduğunu sordu, bizde hastanede toplanmaların olduğunu söyledik, duha sonra saat 8 de değişim yaptık ve istirahat etmek için tank taburuna gittik,
…Çocuğun vurulma anına ilişkin görüntülerden benim haberim yoktu, sadece tank taburuna istirahat amaçhı gittiğimizde, orada bir çocuğun vurulduğunu haricen arkadaşlardan öğrendik. [O.] olaydan bir veya iki gůn sonra çocuğun vurulduğunu ve kamera görüntülerinin olduğunu säyledi, bunun üzerine bizde hemen Şırnak Ozel Harekat $ube Müdürü [M.] beye durumu bildirdik, daha doğrusu bana arkadaşlar o şekilde söyledi,hatta daha sonra [M.] müdür görüntüleri izleyip durumdan Savcilığı ve Il Emniyer Müdürünü haberdar etmiş, dedi.

Görüntülerdeki Cobra6 tipi araç bizim gōrev aracımızdır. Ayrıca başında sivah bere bulanan ve siyah hücum yeleği bulunan kişi benim, aracın içerisinde bulunan ve kamera çekimi yupan kişi gőrev yaptığım arkadaşım [O.Ç.] đir, yine görüntülerdeki diğer iki kişi grup amirimiz [U.t.] ve polis memuru arkadaş [M.N.G.] dir. görüntülerde gözüken ve cobra'nın içinden bir şey aldığım komusunda ben çekirdek almak için arabanın içine elimi uzattım, herhangi bir mühimmat almadım.."
26. Başsavcılk, H.V.nin ifadesini aldıktan sonra tutuklanması talebiyle H.V.yi Cizre Sulh Ceza Hâkimliğine (Hâkimlik) sevk etmiş; Häkimlikçe yapılan sorgunun ardından H.V.nin tutuklanmasına karar verilmiştir.

27. Başsavcılığın polis memuru U.f.nin şüpheli stfatıyla 27/1/2015 tarihinde aidığıifadesinin ilgili kısmı şðyledir:
"..20-25 kişilik çocuk grubu bize taş attyordu, taşlar bize ve araca yetişmiyordu,ancak yoldun geçen araçlara isabet ediyordu, çocuklar taşları bize doğru yetiştirmeyince artık yola inmeye başlamışlardi, yol trafiği durma noktasına gelmişti, kendileri de ezilme tehlikesi geçiriyorlardi. bende ekip amiri olarak polis memuru [H.V.] ve [N.G.ye] birer tane 37,38 mm lik gaz fişeğini çocukların arka tarafina düşecek aşırtma şekilde atmalarınıistedim, arkadaşlarda dediğim şektlde birer tane dediğim nitelikte guz fişeğtni attılar, biz gaz fişeği atmadan hemen önce daha önce atulmış gaz bulutu arasından birisinin gelip yerden bir çocuğu kucağına alıp gölürdüğünü gördüm. 5-I0 dakika bekdedikten sonra mahalle arasıda kalabalığın hastaneye doğru gittiğini gördük, hem güvenlik hemde bilgi vermek amacıyla karakolun İçine gitik, burada komiser yardımcımız [G.yi] aradım ve kendisine çevre yolunda gruplar olduğunu, hatta birtsinin yerden bir çocuğu kucağuna alıp hastaneye gōtürdüğünů ve hastane civarında kalabalığın olduğunu söyledim, duha sonra komiserim karakola geldi, kendisine aym şekilde bilgi verdim, bize olayı görüp görmediğimtzi sordu, bizde sadece çocuğun götürüldüğünü gördüğümüzü söyledik, bize herhangi bir silah kullanıp kullanmadığımızı sordu, bizde kendisine çocukdarı duğıtmak amaçlı 2 adet gaz fişeğini kullandığumızı söyledim, daha sonra komiserimiz ayrıldı. btzim de normal görev súremiz bitince tank taburuna istirahat amaçlı geçtik.."

28. Başsavcılığın polis memuru O.Ç.nin şüpheli sıfatıyla 28/1/2015 tarihinde aldığıifadesinin ilgili kısmı şðyledir.

"...ben kameranın başında çekim yapmaya devam ettim, araçta görevli diğer ūçarkadaş araçtan dışarıya indiler. yine bizim aracımızın bulunduğu yerin tam karşısında 10-15 kişilik bir çocuk grubu taşlama yapıyordu, attıkları taşlar bize isabet etmiyordu, bu nedenle bu çocuklar çevre yoluna inmeye başladılar ve yine bizi taşlamaya başladiılar, ben bizim aracın dışında iki adet normal toplumsal olaylarda kullanılan gaz atıldığını duydum.bu gazları hangi arkadaşların attığıni bilmiyorum, ben kamera ile gözetleme yapıyordum ancak süreki kameraya bakmıyordum, bir ara aracımızın tam karşısındun bir çocuğu birisinin kucağında götürüldüğünü gördüm, kesinlikle çocuğun vurułma anını görmedim.herhangi bir silah sesi duymadım, daha sonra hastane de gruplaşmaların olduğunu gördük,ben dönüşte tek başuma aracı kullanarak karakola gittim, diger arkadaşlar yürüyerek karakola gittiler, daha sonra bizim nöbetimiz bitti, nöbetimizin ertesi gúnü görev yaptığumız cobra 6 tipi araç ile çocuğun vurulma anma ilişkin görúntüler olduğunu tespit ettik. [U.1.]amirlerimizi bilgilendirdi, üzerime atıhı bulunan suçlamayı kabul etmiyorum,[N.K.] isimli çocuğu kimin öldürdüğüne ilişkin herhangi bir bilgim yoktur..."
29. Başsavcılığın M.N.G.nin şüpheli sıfatıyla 30/1/2015 tarihinde aldığı ifadesinin ilgili kışmı şöyledir:
".…Olaydan bir gün sonra [N.K.] isimli çocuğun Bldüğünü medyada áğrendik,perşembe akşamı olay anında kamera başıda olan [O.ya] sordum, oda sadece kucaklayıp götürdüklerini gördüğünü söyledi, aynı gün araca ait kameralara baktığımızda çocuğun vurulma anının da çekildiği gördük, Cuma günü Şırnak Şube Müdürümüz tưnk taburuna bizi ziyarete geldi, bizde müdürü görüntülerden haberdar ettik, Müdür beyle görüntüleri tekrar izledik, kendisi de Sayın Müdürümüzü ve Savcumızı haberdar edelim dedi. ben diğer arkadaşlar [U.] ve [H.] ile birlikae diışarı çıkavm, aracın yakınında bulunan çocuklarla bir süre sohbei ettik, çekirdek yedik, yolun karşı tarafindan aracın hemen karşısında 15-20kişilik bir çocuk grubu bize taş atıyordu, attıkları taşlar bize yetişmeyince yola inip taşlamaya başladılar, yoldan geçen trafiği de tehlikeye atryorlardı, ekip amirimiz [U.l.] bu çocukların arka tarafina aşırtma şeklinde 37,38 mm lik gaz atmamızı söyledi, ben de üzerimde bulunan sigsauer silahımla çocukların arka tarafina düşecek şekilde 37,38 mm lik bir adet guz attım, o esnada arkadaşlardan başka kimsenin atnġını görmedim, silahumıaraca biraktım, bu esnada yoldan bir askeri kanvoy geçiyordu, çocuklar ise halen taşlama yapıyordu, ekip amirimiz [Ư.f.] tekrardan bu çocukların arka tarafına aşırtma şekilde 37,38mm lik biber gazı atmamızı istedi, bende silahımı almak için araca gittim, ancak silahumın içinde hala boş gaz kapsūlü vardı, bu kapsūlü çıkartmak uzun süre alacağı için dha öncede daha doğrusu 14/01/2015 günü araçta oturduğum koltuğun arasında gördüğüm shotgun marka 12 kalibrelik kapı açma ve cam delme operasyonlarında kullanılan pompalı av tüfeğini görmūştüm, bu tüfeği dolu yada boş olduğumu bilmiyordum, ben hemen bu silahıaldim, aracımızın ön sağ tarafindan tamamen korkuma ve kaçưrma amaçlı hedef gözetmeksizin taş atan çocukların uzağına sağ tarafında bir yere bir tane attum, başkaca ikinci bir atiş yapmadum, bu atışum herhangi bir çocuğa isabet etmedi, bir müddet sonra ben karşıdaki çocuklardan birisinin tanımadığum bir kişinin kucağında beyaz bir araca atip götürdüğünu gárdüm, ancak benim silahı ateşlediğim an ile bu an arasında biraz vakit vardır, daha sonra hastane civarında gruplaşmaların olduğunu görduk, biz de tarafimıza herhangi bir taşlama olabileceğini düşünerek aracı tekrardan tel örgülerin içerisine karakola çektik, karakola gittikten sonra ben cep telefonumun üzerimde olmadiğunı fark ettim, bunun üzerine gôrev aracımizın içerisine baktim, ancak bulamadım, gidip uracımızın dışurıda bulunduğu noktaya bakmak istediğimizi söyledim, arkadaşlar herhangi bir olumsuzluğa karşı yüzüme bere takmamı lstediler, ben de sivah bir bere taktım ve aracımızın 

daha önce durduğu noktaya gittim, burada telefonumu buldum, ayrıca kötüye kullanılıdüşüncesiyle bizim attığımızı düşündüğüm 2 adet 37,38 mm lik gaz kapsülü ve bir adet benim attığım shotgun av tüfeğine ait gaz kapsülünü aldım, tekrar bahçe kapısından içeri girdiğim sırada kapıyı kapatmak için o gaz kapsülleriní o nokaaya attım, tekrardan bu gaz kapsüllerini oradan alip almadiğumı hatırlamıyorum. daha sonra biz normal rutin gözetleme górevimize karakolun içinde devam ettik, grup amirimiz olan komiser geldi ve bize olaydan hahseni ve bize bir çocuğun öldüğünden bahsetti, bize bilgimizin olup olmadığısordu, biz de sadece rutin gazlama yaptığumız sōyledik, ben ne grup amirimize nede diğer arkadaşlara shotgun av tüfeği ile ateş ettiğimi söylemedim. çünkü çok önem vermedim.çünkü bu silahların tesirli mesafesi 30 metredir, en fazla gidebileceği mesafe de 70metredir, bu nedenle çok ônem vermedim, bu silahı görevim bittikten sonra araçtan aldım ve tank taburunda kaldığımız koğuşa bırakum, bu silahın kime ait olduğunu veya kime zimmetlendiğini araştırmadım ve bilmiyorun, öldürülen [N.K.yı]kimin öldürdüğüne dair bir bilgim yokaur, ancak ne ben ne de diğer arkadaşlarım bu cocuğun ðlümüne yol açan atişı yapmadi.."
30. H.V. tutuklu olarak konulduğu ceza infaz kurumundayken yeniden ifade vermek istediğini Başsavcılğa bildirmiştir. Başsavcılığın bu talebi kabul etmesi ūzerine H.V.nin müidafii eşliğinde verdiği ek ifadesinin ilgili kısmı şðyledir:
".…[U.I.nin] talimatyla gôrev aracımız olan Cobra 6 isimli aracı karakolun 20-30 m.dışarısına çıkardık, burada gözetlemeye başladık. [U]. [M.N.] ve ben araçtan indik, [O.]aracın içinde bulunan kameranın başındaydi, dolayısıyla araçtan hiç inmedi. [M.N.] ve [U.]ile birlikte bir süre aracın yakinında bulunan çocuklar ile sohbet ettik. Daha sonra tekrardan aracın yanmna geldlk, çekirdek yemeye başladık, yolun karşı tarafında bulunan 10-15 kişilik bir çocuk grubu bizden tarafa taş atmaya başladılar. Unsur amirimiz [U.1.]bana ve [M.N.ye] çocuklardan tarafa langher ile birer tane aşırtma şektlde 37-38 mm'lik gaz atmamızı sōyledi, bu esnada [M.N.] aracın sol tarafindaydı. U. aracın sol tarafindaydi,ben ise çocukların attığı taştan korunmak için aracın sağ tarafina daha doğrusu karakol tarafina geçmiştim. Benim başımda siyah bir bere vardi. [M.N.] karşıdaki çocuklara aşưrtma şekilde 1 adet 37-38 mm.'lik gaz atti. Bu esnada [M.N.] hemen geldi ve aracın sağarka tarafinda bulunan pompalı av rüfeğini aldi, kendi silahını brakti, benim arka tarafimdan aracın ön sağ tarafina geçti, ben de gaz atmak amacıyla yine aracın sağ ōn tarafina [M.N.nin] bulunduğu yer ile aracın arasına geçtim ve bir adet 37-38 mm. 'lik gazıçocukların arka tarafina aşırtmalı şektlde attım. Bu esnada [M.N.de] pompalı tüfeğiyle çocuklardan tarafa hedef gözetmeksizin 3-4 el ateş ett. Ateş ettiği esnada [M.N.nin]başında da siyah bir bere vardi, ancak tam olarak ne zaman bu bereyi taktiğını bilmiyorum.[M.N.] bildiğim kadarıyla genelde siyah bere ile gezerdi. Ateş etmesiyle birlikte yolun karşısında duran bir çocuk yere düştú, çocuğun vurulduğunu ve [M.N.nin] ateş ettiğini, ben ile birlikae [U.L] de net şekilde gördü. [O.] ise kameradan çocuğun düşme anını gördū. [U.]aracın sol torafinda bulunduğu yerden [M.N.ye] hitaben 'utma atma ne yaptin sen' dedi.Daha sonra çocuğun düştüğū yere iki kişi geldi, birisi çocuğu kucaklayıp beyaz bir pikaba bindirdi ve gitti. Çocuk hareketsiz şekilde götürüldü, hemen [M.N.] silahı araca buraktı ve btz de araç ile birlikte karakolun içerisine döndük, daha doğrusu aracı [O.] kullanarak getirdi, ben [U.I.] ile yürüyerek karakolun içine döndüm, [M.N.yi] ise karakola nasıl geldiğini görmedim. Karakola döndükten sonra unsur amirimiz [U.I.] bizden sorumlu olan ve biz ile birlikte geçici görev ile gelen Mardin Ozel Hareket şube Müdürlüğünde görevli komiser yardımcısı [G.T.yi] aradı. Bizim górev yerimize gelmesi gerektiğini, acil bir konu olduğunu ve telefonda sōyleyemeyeceğini belirtti. [U 1.], [G.] komiseri cep telefonu ile aradı.Daha sonra [Mi.N.G.] başina bir kar maskesi taktı ve ateş eniği nokiaya gitti. Buradan langher ile attığımız gaz kapsülleri ile kendisinin pompalı tüfek ile attığı boş gaz fişeklerini toplayıp getirdi ve şu anda hatvrlamadığım karakolun içerisindeki bir noktaya gömdüYakalaşık 15-20 dk. Sonra [G.] Komiser karakola bizim yanımıza 2 tane şortland ve 1 tane 

Cobra araç ile birlikte geldi. Beni ve ekipteki diğer arkadaşları bir noktada topladı. [U.Iye]önemli olan konunun ne olduğunu sordu, [U.i.] de yolun karşısında bulunan çocuklardan birisinin vurulup düştüğünü, söyledi. Bumun üzerine [G.] komiser bizim herhangi bir silah kullanıp kullanmadığımızı sordu, [U.] da benim 37-38'lik gaz attığumi, [M.N G.nin] ise çocuklardan tarafa 3-4 el pompalı tüfek ile ateş ettiğini ve karşıdaki çocuğun yere düştüğünü söyledi. Bu konuşmalar olduğu esnada yine bizim gibi Cizre ilçesinde geçici görevde bulunan ve Mardin Özel Hareket Şube Müdürlüğünde görevli polis memurları[A.S.],[K. Y], [B. K.],[ $.T.], [B.T.], [E. t.], [S. K.], [K. B.], [M. Ç.]ve [M. E.A.]da vαrdi.Bu polís arkadaşlar da [G.] komiser ile [U. I.] nin arasındo geçen konuşmalara şahittirler.Daha sonra bu komuşma bitti, benim üzerime zimmetli olan pompalı av tüfeği ve kalan fişekleri [U.I.] polis memurları [K.Y.], [K.B.], [$.T.]. [S.K.] ve [A.C.nın] bulunduğu şortlanda verdi. [G.] komiser ve polis arkadaşlar oradan ayrıldı. Yaklaşık 1 saat sonra [U.1.] karakolun kamera kayılarına bakacağını söyledi ve [U.] ile ikimiz birlikae karakola gittik. Orada bir müddet oturduktan sonra [U.] kamera noktasına yanına bir asker ile birlike gitti, yakdaşık 15-20 dk sonra tekrar geldi, [U.] ile birlikte cobranın yanına döndük[ U.] burada bana ve diğer arkadaşlara karakolun kamera görüntülerinde kesinlikle çocuğun vurulma anının olmadığını, rahat olmamız gerektiğini, bizlik bir şey olmadığınısôyledi. Daha sonra saat: 20.00'de görevimiz bitimine müteakip tank taburuna geçtik. Gece saat: 02.00 srralarında [G.] komiser tank taburuna geldi ve bize adli tip kurumunda çocuğun başından çtkan cismin şhatgun isimli silahtan atılan 12 mm,'lik gaz fişeği olduğunu söyledi. Perşembe günü akşam saatlerinde [U.I.nin] cobra'daki gðrüntüleri izlediğini ve bu görüntülerden bir kopya aldığını öğrendim. Yine [U.I.]nin aynı akşam Şırnak Ozel Hareket Şube Müdürü aradiğını ve cobra 6 da [N.K.] isimli çocuğun vurulma görüntülerinin olduğunu söylediğini, duydum. 19/01/2015 günü Cizre'de görevimizin bitimine müteakip Mardin'e dömdük, ben tarafoma zimmetle teslim edilen pompalı tüfeği ve buna ait fişeği eksik haliyle depodaki górevli arkadaşa teslim ettim. Mardin'de bulunduğumuz süre içerisinde biz kendi aramızda olayı enine boyuna konuştuk, çoğun vurulduğu esnada bize ait bir görüntünün olmadığı. [M.N.nin] çocuğu vurduğu anın kameralarda olmadığı gibi hususlarıdeğerlendirdik. somuç itibariyle hem arkadaşımız [M.N.nin] yanmaması hem de ekipten herhangi bir arkadaşa zarar gelmemesi için ayrica [M.N.nin] tüfek ile ateş ettiğini,söyleyecek olmasına istinaden huzurumuzda 27/01/2015 tarihinde vermiş olduğun ifadeyi verdim. Ben rutuklanınca her sey değişti. çünkü biz bu dosyada kimsenin tutuklanmayacağını düşünüyorduk, vapmadığım bir suç için cezaevindeyim, bu nedenle ifademi değiştirdim ve tüm gerçekliğiyle olayı stze antattum. Kesinlikle [N.K.yı] ben öldürmedim. [N.K.nın] ölūmünden sorumlu kişi [M.N.G.] dir, Olayı ilk günden beri bildiğim ve huzurunuzda anlatmadığım için pişmanum..."
31. Başsavcılk, H.V.nin ifadesini değiştirmesiyle soruşturmanın seyri değiştiğinden öncesinde ifadesine başvurulan şüphelimemurların ifadelerinin yeniden alınması yoluna gitmiştir.

32. Başsavcılığın U.I.nin 20/2/2015 tarihinde yeniden aldığı ifadesinin ilgili kısmı$öyledir:
".….Olay günü önceki ifademde de belirttiğim gibi [H.V.) benim talimatım ile langher isimli silahla aşırtma şekilde 37-38 mm.'lik bir adet gaz attı. kesinlikle pompalı tüfekle gaz aimadi. bundan eminim. [M.N.] ise yine benim talimatim ile langher silahı ile bir adet 37-38mm.lik gaz attı. Bu gazi attıkan sanra aracın benden tarafina göre arka tarafinu dolandı.Bundan sonra [M.N.yi] görmedim. Çünkü görūş alanumda değildi, dolayısıyla [M.N.nin]pompolı tüfek ile çocuklardan yöne gaz fişeği atıp atmadığını görmedim. Ben sudece bir kişinin gazlarm arasında el işareti yaparak yerde yatan bir çocuğu kucaklayıp götürdüğünügördüm. Daha sonra bíz karakolun içine döndük, Dōndükaen sonra [M.N.] telefonunu 

düşürdüğünü söyledi, olay esnasında aracın durduğu yere gitti. Dönüşte langher ile atılan gaz fişeklerini getirdi, ben bizden sorumlu komlser [G.T.yi] telefon ile aradım. [G.]komisere görev yerimiz olan karakola gelmesini söyledim. O da yanında hulunan polis arkadaşlar ile görev yerimize geldi. Kendisine gaz attığumız noktada bir çocuğun yerden başka birisi tarafindan kucaklanıp götürüldüğümü gürdüğümüzü söyledim. Kendisi başka silah kullanp kullanmadığımı sordu. Ben de kullanmadiğımızı söyledim. Ben hu şekilde bizden sorumlu komisere bilgi verdiğim için başkaca bir yere bilgi verme gereksinimi hissetmedim. Ben [M.N.nin] Cumhuriyet Savculığuuzdaki ifadesinden sonra [M.N.nin]pompalı tüfek ile olay anmda ateş ettiğini öğrendim. Ayrıntısını bilmiyorum, bize herhangi bir sey söylenmedi. Olay günü ben kesinlikle Hayati bilgin karakolunun kamera gōrūntülerini izlemedim. Yine bana sormuş olduğunuz pompalı av tüfeğinin bizim araçta bulunup bulunmadığını ben bilmiyorum, bize bu silah da görev kapsamında zimmetlenen silahlardandır. Görev aracımız olan Cobrab hayati bilgin de sabit bekleyen bir araçtır. Bu araçta pompalı av tüfeğinin olup olmadığını kesinlikle bilmiyorum. Ben [H.nin] üzerinde pompali silah görmedim. [M.N.] de olay anında cebinde bere vardi, ancak yukarıda da belirttiğim gibi [M.N.] bir ara benim görüş alanımdan çıktīğı için bu konu ile ilgili de bir görgüm yoktur. Şunu da eklemek istiyorum bir silah kime zimmetlenmişse illa da o kullanmaz ekipteki başka bir kişi de bu silah kullanabilir..."
33.Başsavcılığın O.Ç.nin20/2/2015 tarihinde yeniden aldığı ifadesinin ilgili kısmı$öyledir:
"Yukaruda verdiğim bilgiler doğrudur, halen belirttiğim adreste ikamet ederim.Üzerime atilı suçlamayı anladum. Bu kanu ile ilgili olarak daha önce Cumhuriyet Başsavcılığınızda SEGBtS vasuasryla ifade vermiştim, o ifademi aynen tekrar ve kabul ederim. Olay günü ònceki ifademde de belirttiğim gibi ben Cobra6 isimli aracın içerisinde kameranın başmdaydım, dolayısıyla dişarıda ne olup bittiğini görmedim, kameradan gözetleme yapıyordum, çocuğun düştüğü am da göremedim, sadece birisinin yerden bir çocuğu kucağına alıp götürdüğünü gördüm. Bu olaydan sonra biz karakolun içine döndük.[G.] kamiser ve polis memuru arkadaşlar geldi. Ancak ben aracın içinde gözetmeye devam ettim, dolayısıyla hiç inmedim, aşağuda ne konuşulduğunu bilmiyorum. Ben sadece [M.N.G.nin] savcılığınızda vermiş olduğu ifadeden sonra pompalı silah kullandiğınıöğrendim, ancak ayrıntisını yine ben bilmiyorum."
34. Başsavcılığın M.N.G.nin 23/2/2015 tarihinde yeniden aldığı ifadesinin ilgili kısmi şöyledir:
"Olay anında aracımızın durduğu yerin tam karşısında 15-20 kişilik bir çocuk grubu bize doğru taş atyorlardi, taşları bize yetiştiremeyince çevre yoluna inmeye başladılar.çevre yolundaki trafiği tehlikeye atryorlardi, daha doğrusu yoldan geçen araçlara bu taşlar değmeye başlamışti. bu esnada wnsur amirimiz [U. l.], [H.V.] ve bana hitaben langher ile çocukların arka tarafina aşırtma şekilde birer adet 37-38 mm.lik gaz atmamızı istedi. Ben ve H. langher ile çocukdarın arka tarafina tamamen bu çocukdarı dağutmak maksatlı birer adet 37-38 mm.lik gaz attık. Ben gaz attıkaan sonra altında langer takalı sigsauer silahımıaraca brraktım ve tekrardan aracın dışına çưaım. Daha sonra yoldan bir askeri konvoy geçiyordu, aynı çocuk grubu bu komvaya yoğun şekilde taş atmaya başladılar. Yine tamamen hu çocukları dağumak maksatlı [U.I.] bana ve [H.ye] çocukların arka tarafina aşırtma şekilde birer tane daha 37-38 mm.lik gaz atmamizı söyledi. Bu esnada [H.] de aracın Hayati Bilgin karakoluna dōnük tarafındaydı, ben bu talimattan sonra langher silahındaki hoş kovanin çıkarıması ve tekrardan gaz kapsulü takilması uzun süreceği için daha önce aracın içerisinde gördüğüm shatgun diye tarif edilen pompalı av tüfeğini aldım. Daha sonra tekrardan aracın ðn tarafina daha doğrusu Silopi tarafina gittim. Çocukların arka tarafina 

onlara zarar vermeyecek şekilde bir adet shatgun av tüfeği ile 12 cl.'lik gaz fişeği attım.Ekipte bulunan diğer arkadaşlarım benim bu pompalı av tüfeğini kullandığımıgörmediklerini biliyorum. Ben kesinlikle ikinci bir atış yapmadım. atış yaptıktan sonra av tüfeğini yine aracın içerisine bırakum, ben atiş yaptiığum esnada [H.nin] nerede olduğunu bilmiyorum. Ben [H.yi] gördüğüm anlarda, [H.] kesinlikle pompali av tüfeği ile ateş etmedi.Daha sonra önceki ifademde de belirttiğim gibi biz karakola döndük, ben döndükien sonra cep telefonumu bulmak için tekrardan aracın dişarıda bulunduğu noktaya dndüm. Cep telefonumu aradığım esnada, langher ile attığımız boş gaz fişekleri ile shatgun ile attığım bir adet boş gaz fişeğini de buldum, getirip karakolun içinde bilmediğim bir yere attım. Boşgaz kapsüllerini almamı nedeni de genelde vatandaşlar bu baş gaz kapsüllerini bulup.doldurup tekrardan bize karşı kullanabilme ihtimalleri veya evlerine bu boş kapsüllerini polis attı iddiasında bulunabilme ihtimalleri var. Bu ihtimalleri düşünerek boş kapsülleri topladım. Ayrıca biz genel itibariyle hangi olay olursa olsun boş kavanlart topluyoruz."
35. Başsavcılığın G.T.nin şūpheli sıfatıyla 2/3/2015 tarihinde aldığı ifadesinin ilgili kismı şöyledir:
".Saat: 16.30 sıralarında [A.S.] isimli memurumuz bana Hayati Bilgin karakolunda görev yapan [U. 1.] isimli personelin benle görüşmek istediğini söyledi, ben de cep telefomum ile [U.J.yi] aradum. [U.I.] bana bir konu var gōrüşebilir miyiz, dedi. O esnada bizim Cizre Bölge trafikteki gōrevimiz bitmişti. Tank taburuna istirahat için hareket ettik.yolumuz úzerindeki Hayati Bilgin karakolwna uğradık, burada [U.L] ile görüştüm, [U.] bana çevre yolunda görev yaptıkları esnada, bir askeri konvoyun geçtiğini, bu askeri konvoya yolun çevresinde bulunan çocukların taş attığını, kendilerinin de bu çocukları dağumak için Langher ile 37-38'lik gaz attıklarını, daha sonra oradaki bir kişintn bir çocuğu kucaklayıp bir araca bindirip götürdüğümü söyledi, ben [U.l.ye] başkaca bir silah kullanıp kullanmadıklarını sordum, [U.] bana Langher dişında herhangi bir silah kullanmadiklarınısöyledi. Kesinlikle [U.] veya ekipte başkaca kimse bana çocuklardan tarafa av tüfeği ile gaz mühimmatı attıklarına dair bir beyanda bulunmadilar. [H.V.nin] iddia ettiği gibi kimse bana bir şey söylemedi, ben görevimın gereklerine uygun hareket ettim, kesinlikle görevim ile bağlantılı öğrenmiş olduğum bir suç yoktur, eğer böyle bir sey öğrensem yetkili makamları anında haberdar ederdim..."
36. Başsavçılık 4/3/2015 tarihinde, memur M.N.G. hakkında bir çocuğu olası kasit ile Öldürme suçunu işlediği iddiasıyla iddianame düzenlemiş;iddianamede M.N.G.nin av tüfeği ile kapalı yer operasyonlarında kapı açmak, kapı veya pencere camı delmek için kullanılan gaz fişeklerini ðlenin ve arkadaşlarının bulunduğu yöne doğru ūç dðrt kez ateşlemesi sonucunda atışlardan birinin N.K.nın başına isabet ettiğini ve N.K.nın bu atişsonucunda Bldüğünübelirtmiştir. Iddianamede olayda kullanılan silahın kendilcrine doğru ateşlenmesi sonucunda N.K. veya N.K.nın kendisi gibi yaşı küçük arkadaşlarından birinin δlebileceği objektif olarak öngörülebileceği hâlde M.N,G.nin sonuca kayıtsız kaldığını ve böylece olası kasıt ile hareket ettiğini değerlendirmiştir. Aynı iddianameyle polis memurlarıH.V., U.l., G.T., O.Ç. hakkında kamu görevlisinin suçu bildirmemesi suçundan kau davasıaçılmıştir. lddianamede süphelilerin öldürme suçunun işlendiğini Öğrenmelerine rağmen herhangi resmî bildirimde bulunmadikları ifade edilmiştir.

37. Başsaveılık, memur H.V. hakkında kasten öldürme suçundan 1/3/2015 tarihinde ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir. Anılan kararın gerekçesinde N.K.nın Slümüne sebep olan atişı, hakkında kamu davası açılan şüpheli M.N.G.nin bireysel olarak yaptığının sabit ołduğunu, H.V.nin ðldürme suçunu işlediğine dair tüfek zimmet fişi dışında bir delil bulunmadığını belirtmiştir. Başvurucular anılan karara itiraz etmiştir. Cizre Sulh Ceza Hâkimliğinin 26/3/2015 tarihli kararı ile itirazın kabulüne, ek kovuşturmaya yer 

olmadığına dair kararın kaldırılmasına karar verilmesi ūzerine H.V. hakkında da bir çocuğu olası kasit ile öldürme suçundan ayrı bir iddianame düzenlenerek Cizre Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) nezdinde kamu davası açımıştır.

38. Mahkeme M.N.G. ile H.V. hakkında açılan kamu davalarının birleştirilmesine karar vermiştir. Mahkeme yürüttüğükovuşturmada olayda kullanıldığı ileri sürülen silaha,δlenin kafatasından çıkarılan cisme ve olaya ilişkin kamera kayıtlarına bir müdahale olup olmadığına dair bilirkişi raporları ahnmasına karar vermiştir.

3. Mahkeme, olay yerinde keşif yaparak tanıkları dinlemiş, keşifte hazır bulunan bilirkişi olay yerini inceleyip bir rapor düzenlemiştir. Anılan raporda çeşitli noktalardan koordinatlar alındığı, bu koordinatlara gōre polis aracı ile ölenin vurulduğu iddia edilen nokta arasındaki mesafenin60-65 m olduğu değerlendirilmiştir. Kovuşturma aşamasında alınan raporda ayrica otopsi raporunda oksipital hafif solda atipik yırtık tarzında, etrafinda vurma halkası izlenen 2 cm'lik giriş yarası olduğu, sağ hemisfer ōn alanda parankim içinde siyah görünümiü, silindir şeklinde sert cisim saptandığı dikkate alınarak yapılan baş diyagramında anşın yerden havaya yükselme biçiminde yapıldığının değerlendirildiği belirtilmiştir.
40. Kovuşturma aşamasında Ankara Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünce düzenlenen raporda olayda kullanıian altı fişek üizerinde yapılan incelemede fişeklerin 12numara gaz fişekleri olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir. Raporda bu fişeklerden birinin incelendiği, buna göre N.K.nın kafasından çıkarılan cisim ile karşılaştırıidığında ağırlıkları.ebatları ve şekilleri açısından birbiriyłe uyumlu olduğunun değerlendirildiği de açıklanmıştır.
41. Silah, patlayıcı maddeler ve grafoloji uzmani; düzenlediğiraporda ise tüfeğin mekanik olarak çalışan, el ile doldurulup boşaltılan, geri tepmesiz, yivsiz ve sessiz, 12numara av fişeği ve aynı çapta gaz fişeği atan, yakın mesafede büyük tahrip edici ve vurucu gücü olan bir tüfek olduğunu belirtmiştir. Raporda bu tüfeklerin δzellikle Türkiye'nin Doğu ve Güneydoğu Bölgelerinde güvenlik güçleri personeli tarafindan operasyonel faaliyetlerde uygun mühimmat ile cam, ince kapi vb. nesnelerin delinmesinde ve deliklerden içeri mühimmatın atiılmasında kullanıldığıni, tüfeğin atış mesafesinin namlu uzunluğu, kullanılan fişeğin barut miktarı ve cinsi, ayrıca atiş açıst, ortamın sıcaklığı ile rüzgâr ve basinçla doğrudan orantılı olup bu türden yivsiz av tüfeklerinin atış mesafesinin ortalama 50 m ile 100m arasında olduğunu ifade etmiştir.

42. Mahkemece polislerin görev yaptığı karakoldan alınan kamera görüntülerine mūdahalede bulunulup bulunulmadığının tespiti amacıyla alınan ve Adli Tip Kurumu Fizik Ihtisas Dairesi Ses ve Görüntü Inceleme Şubesi tarafindan düzenlenen 23/6/2016 tarihli raporda, mevcut verilere gõre görūntü kayıtlarında manipülasyon bulgusu saptanmadığıdeğerlendirilmiştir.

43. Mahkeme; kovuşturma sonucunda memur M.N.G.nin çocuk N.K.yı olası kasıt ile öldürdüğtı kanaatine varmıştır. Mahkeme adı geçenin olası kasıt ile çocuk N.K.yı öldürme suçundan mtebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verdikten sonra M.N.G.nin δnce sðz konusu suçu haksız tahrik altında gerçekleştirdiği gerekçesi ile 16 yıl hapis cezası ile cezalandırlmasına, ardından ceza muhakemesi sürecindeki olumłu davranışları ile cezanın geleceği Özerindeki olası etkilerini gözettiğini açıklayarak sonuçta 13 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Mahkeme ayrica diğer memurlar O.Ç., U.J., G.T., H.V.nin 

kamu görevlisinin suçu bildirmemesi suçundan 5 ay hapis cezası ile cezalandırilmalarına ancak hükümlerin açıklanmasının geri bırakılmasına karar vermiştir. Hükmün gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:
"..Müteveffaya yapilan atişın uzak atișmesafesinden yapılmış olduğu, maktulün başından çıkartılan parçanın 12 numara av fişeği ile uyumlu olduğunun, söz konusu plastik parça üzerinde atış artıklarında bulunan antimon elementi ve toplumsal olaylara müdahalelerde ve kişinin kendisini savunmasıda kullanılan bir túr göz yaşartıcı kimyasal madde olan (CS) gazı kalıntıları bulunduğumun kriminal raporla tespit edildiği, müteveffanın başından çıkartılan plastik parçanın sentetik kauçuk tçerikli olduğu.alınan bir başka kriminal raporda suçta kullanılan Mossberg marka tüfeğin 12 numara ses ve gaz fişeği patlatır av tüfeği olduğunun, müteveffanın başından çıkartilan parçanın goz fişeği mühimmatı olduğunun ve fişeğin Mosberg marka nüfekle atlmaspnın mümkün olduğunun belirtildiği, Emniyet Genel Müdürlüğü'nden gelen yuzıya göre: 12 numara av fişeğinin üç tip mühimmat ile kullanılabileceği. birinci tipte fişek içerisinde kauçuk top.ikinci tipte CS srvısı. üçüncü tipte ise barikat mermisi atıldiğı, fişeğin maksimum etkili menzilinin 45.7 metre, maksimum menzilinin ise 91.4 metre olduğu, toplumsal olaylarda doğrudan hedefe yöneltilerek kullanılmaya uygun olmadığının değerlendirildiği, sanığın atışyaptığı mesafeye ilişkin kesin bir tespit gerçekleştirilemediği ancak maktuün yaralanmasısonrasında kucağına alarak araca bindiren tanık t.S.'nin beyanları doğrultusundu yapılan yer gösterme işlemine göre αtiş mesafesinin 62 metre civarı olduğu, kallukça cobra tipi zưrhlı aracın lastik izleri esas alınarak yapılan tespite gôre ise atış mesafesinin 95 metre civarı olabileceği anlaşımıştır 

... Özel harekat polisi olan ve geçici. görevle Cizre ilçesine gelen sanık [M.N.G.nin]olay tarihinde lI yaşımnda olan maktulü doğrudan kastla öldürmek istemesi için herhangi bir sebep bulunmadığı, sanığın savunmasında da kasulı hareket etmediğini, maktulü öldürmek gibi bir amacının olmadığını beyan ettiği, sanık [M.N.G.nin] yanı sưra sanık [H.nin] ve özellikle tanık [S.A.mın] da sanık [M.N.G.nin] çocukların bulunduğu yere hedef gözetmeksizin rastgele ateş ettiğini beyan ettikleri, bu sebeple sanığın eyleminin doğrudan kastla insan öldürme suçu kapsamında kaldığından söz edilemeyeceği açıkaır.
Sanık [M.N.nin] özel harekat polisi olması sebebiyle silahlar konusunda bilgili ve eğitimli olması, suçta kullanılan adli emanetin 2015/20 sırasında kayulı tūfeği daha önce poligonda, kapı ve cam açma olaylarvnda kullanmış ołması sebebiyle tüfeğin tahrip gūcünün yüksek olduğunu, toplumsal olaylarda doğrudun hedefe yöneltilerek kullanılmamasıgerekaiğini biliyor olması, söz konusu tifeğin kullanıması yönünde kendisine herhangi bir talimat verilmemesi, sanığın havaya ateş ettiğinde ya da tahrip gücu yüksek olmayan bir gaz tabancasryla ateş ettiğinde de taş atan çocukların dağılmasım sağlayabilecek durumda bulunması, sanığın tüfekle çocukların bulunduğu yöne doğru birkaç el ateş etmiş olması.çocukların bulunduğu yerin tüfeğin maksimum menzili içerisinde bulunması hususları bir arada değerlendirildiğinde maktul [N.K.nın] arkadaşlarıyla birlikte bulunduğu yere shotgun tüfekle ateş edildiği takdirde maktulun ya da diğer çocuklardan birisinin ölebileceği şeklindeki neticenin muhtemel ve mümkün olduğu, bu neticenin sanık tarafindan ve objekif olarak herkes tarafindan da öngörülebilir olduğu, sanığın neticeyi öngörmesine karşm maktulun bulunduğu yöne doğru birkaç el ateş etmesi karşısında maktulun ölebileceği şeklindeki neticeyi kabullendiği, olursa olsun düşüncesiyle hareket ettiği, ölüm neticesine karşı kayıtsız kaldığı. böylelikle sanığın üzerine atılı olası kastla çocuğa yönelik insan óldürme suçunu işlediği anlaşılmakla...

:

Yarguay Ceza Genel Kurulunun 2013/1-441 esas ve 2014/123 karar sayılı kararı ve bu kararında dayanak yaptığı Ceza Genel Kurulunun 05/l0/2010 tarih ve 132-183 saylıkararında da belirtiltiği üzere, şartların bulunması halinde olası kastla işlenen suçlarda da haksız tahriz hükümlerinin uygulanmasımn mümkün olduğu kabul edilmiş olmakla;mahkememizin kabulü kapsamında suç tarihi ve suç tarihine yakın tarihlerde ülkemizde devam eden çözüm süreci adında ki çatışmasızlık ortamının bozulmaya başladığı, ōzellikle terör örgütū PKK / KCK'nın arap baharıın getirdiği orta doğu ve kuzey afrikada ki kaos ortamından faydalanarak amaçlarına ulaşmayı planladığı. bu kapsamda etkin olduğu verlerde eylemlere başladığı, halkı devlet güçlerine yönelik tahrik ettiği bir dönemin yaşandığı. bu amuçla örgütün etkin olmaya çalıştığı Cizre ilçesinde 2911 sayılı Yasaya muhalif gösterilerin düzenlendiği, güvenlik güçlerine yönelik tahrik edici eylemlerin arttığı.bu nedenle ilçede komuşlu güvenlik gūçlerinin yetersiz kalmasından dolayı bölge illerinden takviye güçlerin bölgeye sevk edildiği, gelen geçici görevlilerin arasında sunıklarında bulunduğu, olayın öncesinde de (olay saatinden önce) yine 2911 saylı Yasaya aykırı ve yoğun katulımlı gösterilerin olduğu. terör örgütünün bölge de cezasızlıktan faydalanmak ayrica görüntü olarak küçük çocukları gösterilde ve eylemlerde önde kullandığı, çocukların arkasmda ise örgütün elamanlarının eylemin gidişatına göre grubu yönlendirdiği veya eyleme bizzat katildikları bilinen bir gerçekair. Işte böyle bir ortamda maktülün sanığın bulunduğu araçlara ve yoldan geçen güvenlik gúçlerine ait araçlara taş atan grup içerisinde bulunduğu. o gün Cizre ilçesinde bazı milletvekillerinin katıldığı, stres yoğunluğu vüksek gösterilerin olduğu, maktulün bulunduğu grubu yönlendiren ve her an eyleme katlabilecek insanların olabileceği dikkate almdığında, sanığın maktül ve dahil olduğu grubun, bölge şartlarının da getirdiği haksız bir tahriki altında eylemini gerçekleştiği kanaatine variılarak, hakkı ve nispeti oranında haksız tahrikten dolayı indirim vapumasıyoluna gidílmiştir.

Olay esnasında sanık [M.N.G.] ile birlike bulunan diğer sanıklar [U.I.], [O.Ç.] ve [H.V.nin] görevleriyle bağlantılı olarak sanık [M.N.nin] işlediği suçu ōğrenmelerine rağmen bu konuda yetkili makamlara bildirimde bulunmadıkları, sanıkların maktule yönelik eylemi sanık [M.N.nin] gerçekleştirdiğini fark edemedikleri yômůndeki savunmalarına iribar edilmesinin mümkün görünmediği, sanıkdar [O.], [U.] ve [H.nin] kamu görevlisinin suçu bildirmemesi suçlarıni tşlediklerinin sabit olduğu, sanık [Ü.nun] olay sanrasında Mardin Özel Harekat Şube Müdürlüğü'nde görevli komiser yardımcısı sanık [G.T.] ile yaptığıgörilşmede [M.N.G.nin] çocukların bulunduğu tarafa pompalı tüfekle ateş ettiğini,çocuklardan birtsinin vurulup düştüğünü söylemesine karşın sank [G.nin] görevi ile bağlantılı olarak öğrendiği suçu yetkili makamlara bildirmediği, sanık [H.nin] beyanlarıkarşısında sanık [G.nin] izerine aulı kamu görevlisinin suçu bildirmemesi suçunun da sabit olduğu anlaşılmakla..."
44. Mahkeme, kovuşturma sonucumda polis memuru H.V.nin olası kasit ile δldürme suçundan beraatine karar vermiştir. Beraat kararının gerekçesinde N.K.ya yönelik öldürme suçunun M.N.G. tarafından gerçekleştirildiği. H.V.nin suça iştirakinin veya yardımının bulunmadığı belirtiłmiştir.

45. Başvurucular, hükmün açıkianmasının geri bırakılması kararlarına karşı itiraz kanun yoluna, beraat ve mahkůmiyet hükümlerine karşı ise istinaf ve temyiz kanun yollarına başvurmuştur. Søz konusu kanun yolu incelemeleri sonucunda hūkümlerin açsklarumasının geri birakılması kararlari, başvurucuların itirazları 2/1/2017 tarihinde reddedilerek, beraat ve mahkûmiyet hükümleri 6/5/2019 tarihinde temyizde onanarak kesinteşmiştir.
46. Onama kararlarının 23/9/2019 tarihinde tebellüğ edilmesi Üzerine başvurucular süresi içinde bireysel başvuruda bulunmuştur.


IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukok 
1. Mevzuat 
47. 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu'nun "Zor ve silah kullanma" kenar başlıklt 16, maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"
Polis, kendisine veya başkasına yönelik bir saldırı karşısında, zor kullanmaya ilişkin koşullara bağlı kalmaksızın, S237 saylı Türk Ceza Kanununun meşru savunmaya ilişkin hükümleri çerçevesinde savurmada bulunur.

Polis:
a) Meşru savunma hakkının kullanıması kapsamında,
b) Bedeni kuvvet ve maddi güç kullanarak etkisiz hale getiremediği direniş karşısında.bu direnişi kırmak amacıyla ve karacak ölçüde.

c) Hakkanda tuuklama, gózaltına alma, zorla getirme kararı veya yakalama emri verilmiş olan kişilerin ya da suçüstu halinde şüphelinin yakalanmasını sağlamak amacıyla ve sağlayacak ölçūde,
...
silah kullanmaya yetklidir.
Polis, yedinci fikranın (c) bendi kapsamında silah kullanmadan önce kişiye duyabileceği şekilde 'dur' çağrısında bulunur. Kişinin bu çağrıya uymayarak kaçmaya devam etmesi halinde, önce uyarı amacıyla silahla ateş edilebilir. Buna rağmen kaçmakta israr etmesi dolayısıyla ele geçirilmesinin mümkün olmaması halinde ise kişinin yakalanmasını sağlamak amacıyla ve sağlayacak ölçüde silahla ateş edilebilir.
Polís, direnişi kırmak ya da yakalamak amacryla zor veya silah kullanma yetkisini kullanırken, kendisine karşı silahla saldırıya teşebbüs edilmesi haltnde, silahla saldırıya teşebbūs eden kişiye karşı saldırı tehlikesini etkisiz klacak ölçüde duraksamadan silahla ateş edebilir."
48. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Ceza Kanununun amacı" kenar başlıkh I. maddesi şöyledir:
"(1) Ceza Kanununun amacı: kişi hak ve özgürlüklertni. kamu düzen ve güvenliğini,hukuk devletini, kamu sağlığını ve çevreyi, toplum barışını korumak, suç işlenmesini önlemektir. Kanunda, bu amacın gerçekdeştirilmesi için ceza sorumluluğunun temel esaslarıile suçlar, ceza ve güvenlik tedbirlerinin türleri düzenlenmiştir."
49. 5237 sayılı Kanun'un "Adalet ve kanun ömünde eşitlik" kenar başlıklı 3. maddesi şöyledir:

"(l) Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolumu.

(2) Ceza Kamununun uygulamasında kişiler arasında rrk, dil, din, mezhep, milliyet.renk, cinsiyet, siyasal veya diğer fikir yahut düşünceleri, felsefi inanç, milli veya sosyal köken, doğum, ekonomik ve diğer toplumsal konumları yönünden ayrım yapılamaz ve hiçbir kimseye ayricalik tanmamoz."
50. 5237 sayılı Kanun'un "Kast" kenar başlık!ı 21. maddesi şöyledir:
"(l) Suçun oluşması kastın varlığına bağlıdır. Kast, suçun kamuni tanımındaki unsurlartn bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir.

(2) Kişinin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen. fiili işlemesi halinde olası kast vardı. Bu halde, ağırlaştırımış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda müebbet hapis cezasına, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıildan yirmibeş yıla kadar hapis cezasına hūkmolunur; diğer suçlarda ise temel ceza üçte birden yarisıa kadar indirilir."
51. 5237 sayılı Kanun'un " Haksız Tahrik" kenar başlıkhı 29. maddesi şöyledir:
"(1) Haksız bir filin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suçişleyen kimseye, ağırlaştırưmış mūebbet hapis cezası yerine onsekiz yldan yirmidórt yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yudan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir."
52.5237 sayılı Kanun'un "Kasten öldürme" kenar başlıklı 81. maddesi şöyledir:
"(1) Bir insam kasten öldüren kişi. müebbet hapis cezası ile cezalandırılır."
53. 5237 sayıhı Kanun'un "Nitelikli haller" kenar başlıkı 82. maddesi şöyledir:
"(1) Kasten öldürme suçumun;
...
e) Çocuğa ya da beden veya ruh bakamından kendisini savunamayacak durumda bulunan kiştye karşı,
..
İşlenmesi halinde, kişi ağưrlaştırưmış müebbet hapis cezası ile cezalandırır."
Yargıtay İçtihadı
54. Yargitay Ceza Genel Kurulunun 4/1 1/2021 tarihli ve E.2020/122, K.2021/533sayılı kararımın ilgili kısmı şöyledir:

Haksız tahrik, 5237 saylı Turk Ceza Kanunumun Birinci Kitap. Ikinci Kısımda, 'Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler' başlıklı Ikinci Bölümde yer alan 29.maddesinde .. ceza sorumluluğunu azaltan hir neden olarak hüküm altına alınmıştır 
Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarakdüzenlenen haksız tahrik; kişinin haksız bir filin kendisinde meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade etmektedir. Bu hälde fail suç işleme yömünde önceden bir karar vermeksizin, dişarıdan gelen etkinin ruhsal yapısında meydana getirdiği karışıklığın bir sonucu olarak suç işlemeye yönelmektedir. Bu yönüyle haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etkili olan bir nedendir, Başka bir anlatumla haksız tahrik hâlinde failin iradesi üzerinde bir zayflama meydana gelmekte.bōylece haksız bir filin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındakd kişinin suç işlemeken kendisini alkoyma yeteneği önemli ölçūde azalmış bulunmaktadır (lzzet Ozgenç. Türk Ceza Kanunu Guzi Şerhi, Genel Hükümler, s. 412).

Yerleşmiş yargısal kararlar ve doktrinde yer alan baskan görüşlere göre, 5237 sayılıTCK'nın 29. maddesinde yer alan haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için şu şartların birlikte gerçekleşmesi gereklidir:
a) Tahriki oluşturan bir fil bulunmalı,
b) Bu fil haksız olmali,
c) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmali,
d) Failin işlediği suç. bu ruhi durumun tepkisi olmali,
e) Haksız tahrik teşkil eden eylem, mağdurdan sadır olmalıdır.
5237 saylı TCK'da tahrikde ilgili olarak, 765 sayılı TCK'da yer alan ağưr tahrik-hafif tahrik ayrumına son verilmiş ve tahriki oluşturan filin, somut olayın özellikderine göre häkim tarafından değerlendirilmesi ve sanığın iradesi üzerindeki etkisi göz önüne almarak maddede gösterilen iki sır arasıda belirlenen oranda indirim yapılması şeklinde bir düzenlemeye gidilmiştir.

Ceza Genel Kurulumun çeşitli kararlarında tartişmasız olarak benimsendiği üzere.tahrik nedeniyle yaplacak indirimin oranı belirlenirken, haksız tahriki oluşturan hareketin tşleniş şekli, yeri, niteliği, zamanı, yõresei şarlar ve tahrik eden ile edilenin durumları göz önüne alınıp değerlendirilmeli, eğer haksız hareket bu özellikleri itibarryla yoğun ve önemli boyulara ulaşmışsa ancak bu takdirde haksız tahrikin ağưr ve şiddetli olduğu kabul edilmelidir.

..
Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık kanuları birlikte değerlendirildiğinde:
Sanığın öğrenci servisi şofőrlüğü yoptığı, suç tarihinde sevk ve idaresindeki içerisinde öğrencilerin bulunduğu …. araç ile; özel güvenlik görevlisi olup evine gitmekte olan maktulun ise …. plakalı aracı ile seyir hálinde oldukları sırada saat 14.50 sıralarında aym güzergahta karşılaştıkları, sanığın kullandığı servis aracı ile makulün önünde, maktulun de kultandığı binek otomobili ile sanığın arkasında olduğu, suç yeri olan …. Mahallesi ….Alışveriş Merkezi …. Taksi isimli iş yerinin önüne gelmeden kısa bir süre önce maktulün birkaç kez sanığın idaresindeki aracı trafike geçmek istediği, akabinde de olayın yaşandığıyerde sanığın aracını geçip yolun sağında sanığın aracının önünde dwrduğu, sanığın da maktulün aracının arkasında durduğu, olayın ilk başlayışını gören tüm tanıkların ittifaklı

beyanlarından da anlaşılacağı üzere ōnce maktulūn aracıdan indiği, samığın yanına doğru geldiği, ardından sanığın da aracından indiği, olay öncesinde birbirini tanımayan ikili arasinda muhtemelen trafikte yaşanan yol verme/vermeme meselesi yüzünden öncelikle sözlü tartışma yaşandığı, sāzlū tartışmanım fiziki kavgaya dönüştüğú, yaşanan kavga esnasında maktulün sanığa kafa attığı, sanığın da üzerinde taşıdığı bıçağı çıkartarak maktulü bıçakla yaraladığı ve olay yerinden kaçtığı, sanığın darbeleri sonunda yaralanan maktulün olay yerinde öldüğü hususunda .…. Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi ile Özel Daire arasında uyuşmazlık bulunmayan olayda;
Maktulün aracıyla sanığın kullandığı servis aracının hemen önünde durması, araçtan ilk kendisinin inmesi, sanığın aksi kanıtlanmayan savunmasına göre maktulün kendisine hakaret etmesi ve maktulün sanığa kafa atmak suretiyle kavganın başlamasına sebebiyet vermesi ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin direnme gerekçeleri arasında yer alan "…basit bir yol verme/vermeme meselesini büyüterek içerisinde öğrencilerin bulunduğu açıkça görülen bir servis aracını durmak zorunda brakan, böylelikle kendisi dışındaki üçüncü kişilerin can güvenliğini de tehlikeye sokan, böyle bir tehlike doğmasa bile meydana gelebilecek bir tartışma ortamının henüz çocuk yaştaki lise ōğrencileri üzerinde olumsuz tesir doğurabileceği gerçeğini umursamadan tartışmayı başlatan.." hususlarının haksız tahrik kapsamıda değerlendirilmesinin mümkün bulunmaması karşısında;
Maktulden kaynaklanan ve sanığa yönelen haksız fil oluşturan söz ve davranışların ulaştığı boyut dikkate alınarak yapılan indirim sonucu tayin edilen 16 yıl hapis cezasının makul olmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla sanık hakkanda haksız tahrik hükmünün uygulanması suretiyle 16 yıl hapis cezasına hükmedilmesine illşkin …. Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin direnme kararına kanu hüknümün, Yarguay l. Ceza Dairesinin bozma kararı doğrultusunda, haksız tahrik nedeniyle asgari düzeyde indirim yapılıp samğın ūst sınırdan cezalandưtlması ile yetinilmesi gerekirken yazılı şekilde 16 yıl hapis cezasma hükmedilerek eksik ceza tayini isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir."
55. Yargitay Ceza Genel Kurulunun 21/9/2021 tarihli ve E.2017/180, K.2021/410sayıh kararının ilgili kısmı şöyledir:
"
*..
Insanın dis dūnyaya yansryan davranışlarinı esas alan ceza hukuku, onun davranışlarında iç dūnyasının, o anki ruh hâlinin ve genel psikolojik özellikderinin önemi bulunduğunu kabul ederek bu psikolojik durumlara belli bir hukuki değer vermektedir. Bu itibarla modern ceza hukuku sadece işlenen suçu değil, suçun işlenmesinde etkili olan nedenleri göz önünde bulundurarak cezalandırma yoluna gitmektedir (Devrim . Yeni Türk Ceza Kanunu'nda Haksız Tahrik, AÜHFD, 2004, C. 54, s.225.).

Haksız hareketin kişi üzerinde ve onun psikolojik aleminde bir tepki doğuracağınıkabul eden modern ceza hukuku, failin bu durumunu değerlendirmekte, cezai sorumlutuğunu azaltan bir sebep olarak görmektedir. Failin bu suhjeksif durumuna önem veren çeşitli ülkelerin ceza kanunlarmda, failin cezasında belli oranlarda indirim yapılmast esası kabul edilmiştir (M. Muhtar Çağlayan, Yarguay İçtihatları Işığında Haksız Tahrik üzerine Bir Izah Denemesi. Adalet Dergisi, OcakŞubat, 1982, S.1, s.14.)

Bu düşünceden hareketle 5237 sayılt TCK'nın 29. maddesinde de haksız tahrik;'Haksız bir filin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırumış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yuldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yildan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer 

hállerde verilecek cezanım dörtte birinden dörtte üçine kadarı indirilir' seklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak kabul edilmiştir.

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik, kişinin haksız bir fillin kendisinde meydana getirdiği hiddet ya da şiddetli elemin etkisi altında suçişlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade etmektedir. Bu hälde fall, suçişleme yömünde önceden bir karar vermeden, dişarıdan gelen etkinin ruhsal yapısı üzerinde meydana getirdiği karışıklığın neticesi olarak bir suç işlemeye yönelmektedir. Bu yönüyle haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etklli olan nedenlerden biridir. Başka bir anlatumla, haksız tahrik hálinde failin iradesi üzerinde zayıflama meydana gelmekte, böylece haksız fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındaki kişinin suçişlemekten kendisini alıkoyma yeteneği önemli ölçüde azalmaktadır.
Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararları ile öğretide de kabul gören görüşler doğrultusunda haksız tahrik hükmümün uygulanabilmesi için;
a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmali,
b) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmali,
c) Failin işlediği suç bu ruhsal durumunun tepkisi olmalı,
d) Haksız tahrik teşkdl eden eylem mağdurdan sadır olmalıdır.
01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda, 765 sayılt Kanun'da yer alan "ağw - hafif tahrik" ayırimına son verilerek; tahrikt oluşturun eylem.somut olayın özelliklerine göre häkim tarafından değerlendirilip, sanığın iradesine etkisi göz önünde bulundwrulmak suretiyle, maddede gösterilen iki sınur arasında belirlenen oranda cezasından indirim yapılacağı hüküm altvna alınmıştur.

Haksız tahrik hükmünün uygulanabiimesi açısından, failin suçu ilk haksız filin doğurduğu öfke veya şiddetlí elemin etkisiyle ışleyip işlememesi önemlidir. Mağdur ya da ölenden gelen haksız hareketin psikolojik etkisinin devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunan hållerde, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerekmektedir."
B. Uluslararası Hukuk 
1. Birleşmlş Milletler Belgelert 
56. Kolluk Görevlileri Tarafindan Zor ve Ateşli Silah Kullanılması Hakkında Temel Îlkelerin [Birleşmiş Milletler (BM) Suçun Önlenmeşi ve Suçluların Islahı Sekizinci Kongresi,Havana, 27/8/1990-7/9/1990, BM, A/CONF.144/28/Rev.1, 1990, s. 112-115] ilgili kismi şöyledir:
" (.)
I. Kamu yetkilileri ve emniyet makamlari, kamun adamlarının kişilere karşı zor ve silah kullanmaları hakkında yasalar çıkarıp düzenlemeler yaparlar ve bunları yerine getirirler.
Hükümetler ve kolluk kuvvetleri bu tür kurallar koyup düzenlemeler yaparlarken, zor ve silah kullanma ile bağlantılı olan ahlaki sorunları her zaman göz önünde tutarlar.
Kişilerin öltmüne veya yaralanmasına yol açabilecek silahların kullanımasınıgiderek sınırlama düşüncesiyle, uygun durumlarda kullamlmak izere öldürücu olmayan etkisizleştirici silahlar da bu araçlara dâhildir.


9. Kanun adamları kendilerinin ve başkalarının öldürülmelerine veya ağır bir biçimde varalanmalarına yönelik yakn bir tehlikeye karşı müdafaa halleri ile yaşama karşı ağır bir tehdit içeren ağur nitelikaeki özel suçların işlenmesini önlemek, bu tür bir tehlike gösteren veya emirlere direnen bir kimseyi yakalamak veya bōyle bir kimsenin kaçmasını önlemek amacı dışında ve bu amaçları gerçekleştirmek için daha hafif yöntemler yeterstz kalmadıkça başkalarına karşı silah kullanamazlar. Her halükarda sadece yaşamı karumak için kesinlikde kaçınılmaz olduğu zaman öldürmeye yönelik silah kullanılabilir.
•.•
18. Hükümetler ve kanunen yetkili kuruluşlar, bütün kanun adamlarının uygun bir eleme usulüne göre göreve seçilmelerini, görevlerini etkili bir biçimde yerine getirmeleri için gerekli olan ahlaki, psikolojik ve fiziksel niteliklere sahip olmalarını ve sürekli ve tam bir mesleki eğitim almalarını sağlar. Bu kişilerin bu görevlere sürekli uygunluk içinde olup olmadkları periyodik olarak denetlenir.

...
Silah taşımaları gerekli olan kamun adamlani, ancak silahların kullanımı komusunda ōzel eğitimi tamamlamalarından sonra silah taşıma yetkisi kazanabilirler.
20. Hükümetler ve kanunen yetkili kuruluşlar, kanun adamlarının eğitiminde, özellikle soruşturma sûrecinde polis ahlakı ve insan hakları konularına, zor ve silah kullanmaktansa çatışmaları barışçıl bir biçimde çōzüme kavuşturma, kalabalıkdarın davranışlarıni anlama.ikna, müzakere ve arabulma gibi yöntemler de dâhil, çeşitli alternatif yöntemler kullanma ve ayrtca zor ve silah kullanımasını kasulama amacıyla teknik araçların kullanımasına özel bir önem verirler. Kanunen yetkili kuruluşlar, eğitim programlarını ve işleyiş usullerini somua olaylar ışığında yeniden değerlendirirler.

2. Avrupa Konseyi Belgeleri 
57.Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sðzleşme) "Yasam hakka" kenar başlıklı2. maddesinin ilgili kısmı şõyledir:
" 1. Herkesin yaşam hakkı yasayla korunur..
2. Ölüm, aşağdaki durumlardan birinde mutlak zorunlu olanı aşmayacak bir gūçkullanımı sonucunda meydana gelmişse, bumaddenin ihlaline neden olmuş sayimaz:
a)Bir kimsenin yasa dışı şiddete karşı korunmasının sağlanması;
b) Bir kimsenin usulüne uygun olarak yakalanmasıı gerçekleştirme veya usulüne uygun tutulan bir kişinin kaçmasım önleme:
c) Bir ayaklanma veya isyanın yasaya uygun olarak bastırılması."
58. Avτupa Însan Hakları Mahkemesine (AtHM) göre kamu görevlilerinin gūçkullanması sonucu gerçekleştiği iddia edilen ölüm olaylarının şüphesiz devletin sahip olduğu hiçbir bireyin yaşamına son vermemeye ilişkin negatif yūkūmlālūğü kapsamında incelenmesi 

gerekmektedir. AlHM'e göre S8zleşme'nin 2. maddesi bir bütün olarak bir kişinin kasten öldürülmesinin kabul gördüğü durumları değil istenmeyen sonuç olarak ölüme sebep olan gūç kullamımının kabul gördūğü durumları tanımlamaktadır, Bununla birlikte gūç kullanımıSözleşme'nin 2, maddesindeki amaçlara ulaşılmasına yōnelik gerçekleştirilmiş olsa da kesinlikle gerekli olandan fazla olamaz. Bu bağlamda Sözleşme'nin 2. maddesinin ikinci fikraşındaki "kesinlikle gereklī'" ifadesi, normalde Sözleşme'nin 8,-11, maddeleri kapsamında demokratik bir toplumda gereklilik belirlenirken geçerli olan gereklilik testinden daha kati ve zorlayıcı bir testin kullanılması gerektiğini ifade eder. Özellikle kullanılan güç, maddenin bentlerindeki amaçlara ulaşılmasıyla kesinlikle orantılı olmalıdır (McCann/Birleşik Krallık [BD], B. No: 18984/91, 27/9/1995, §§ 148, 149).

59. AlHM, negatif yükümiülüğün hem kasıtlı bir biçimde öldürmeyi hem de kasıt olmaksızın ölümle sonuçlanan bir gūç kullanımını içerdiğini belirtımektedir (McCann/Birleşik Krallık, § 148). AiHM, 8ldürme kastı olmadan fakat sonuçlarını öngörmeden ve özen göstermeden ateş edip silah kuflanma yetkisinin sınırlarını aşarak durması istenen araçtaki kişiyi taksirle öldüren bir polis memurunun bu eylemini (Mehmet Tursun/Türkiye, Mehmet Tursun ve diğerleri/Türkiye, B. No: 23307/10, 64591/11) ve yakalamak için kanuna uygun olsa da orantısız şekilde silahlı gūç kullanarak yakalanmak istenen kişinin ölümüne sebebiyet veren bir başka polis memurunun eylemini (Kasap ve diğerleri/Türktye, B. No: 8656/10,14/1/2014) negatif yüktımlūlūk kapsamında incelemiştir. AlHM başka bir olayda, maktulūn vücudunun hayati olmayan diğer bölgeleri yerine isabet aldığında ðlüm meydana gelebilecek sırt bölgesine ateş ederek silah kullanma yetkisini orantısız şekilde aşan, aynı zamanda maktulün yakalanması için öldürücü olmayan alternatif yöntemleri de kullanmayan jandarma görevlilerinin taksirle ðldürme oluşturan eylemlerini aynı şekilde negatif yükümlūk kapsamında incelemiştir (Fadime ve Turan Karabulut/Türktye, B. No: 23872/04, 27/5/2010),
60. AtHM, kamu görevlilerinin silahlı güç kullanımı ile ilgili olarak devletin yaşam hakkına riayet edilmesine yönelik Önemli bir görevinin bulunduğunu belirtmektedir. Buna göre devlet, konuyla ilgili uluslararası standartları gözönünde bulundurarak silahlı gūçkullanılabilecek koşulları tanımlayan yasal ve idari çerçeve oluşturmakla yükümlüdür (Giulliani ve Gaggio/ltalya [BD], B. No: 23458/02, 24/3/2011, § 99; Makaratzis/Yunanistan [BD], B. No: 50385/99, 20/12/2004, §§ 57-59).

61. Bunun yanında devletler, görevlilerin yüksek düzeyde mesleki yeterliliğe sahip olmalarını sağlamalı ve uygulanan kriterleri karşıladıklarından emin olmalıdır. Özellikle ateşli silahların emanet edildiği kolluk kuvveti mensuplarına gerekli eğitim verilmeli, bu kişilerin seçiminde özenli davranılmalıdır (Saso Gorgiev/Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti, B. No: 49382/06, 19/4/2012, § 51).

62. AfHM'e göre 2, madde, Sðzleşme'nin en temel hükümlerinden biridir ve Avrupa Konseyini oluşturan demokratik toplumların ana değerlerinden yaşam hakkını korumaktadır.AlHM, yaşam hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiamın en dikkatli biçimde incelemeye tabi tutulması gerektiği görüşündedir. AlHM'e göre devlet görevlilerinin güç kullanımına ilişkin davalarda, yalnızca güç kullanan devlet görevlisinin eylemlerinin değil aynı zamanda mevcut ilgili hukuksal veya düzenleyici sistem ile eylemin planlanması ve kontrolü dâhil olayıçevreleyen bütün faktörlerin gözönünde bulundurulması gerekmekıedir (Nachova ve diğerleri/Bulgaristan [BD], B. No: 43577/98, 43579/98, 6/7/2005, § 93).
63. AiHM, güvenlik güçleri tarafından ölümcül bir güç kullanılmasıın belirli -Sözleşme'nin 2. maddesinde düzenlenen- durumlarda haklı görülebileceğini belirtmektedir.Bununla birlikte AtíM'e göre son çare olarak kullanılabilecek gūç kesinlikle gerekli olandan 

daha fozla olmamalı ve yaşam hakkının niteliği gözōnūnde bulundurułduğunda can kaybının haklı gōrülebileceği durumlar dar yorumlanmalıdır (Nachova ve diğerleri/Bulgaristan.§ 94).
64. AlHM, tüm kovuşturmalarn mahkûmiyet ve belirli bir cezaya hükmedilmesiyle sonuçlanmasına yönelik mutlak bir yükümlülük bulunmamasına rağmen ulusal mahkemelerin -kamu görevlilerinin ðlüme yol açan ihmalkârlıkları sonucu ortaya çıkan suçlar dâhil olmak Üzere- kişilerin hayatlarını sona erdiren veya tehlikeye atan suçları cezalandırmamaya hiçbir koşulda olanak vermemesi gerektiğinin altını çizmektedir. Kamu güveninin sürdürülmesi,hukukun üstünlüğünün sağlanması ve kanunsuz eylemlere yðnelik herhangi bir hoşgörü ya da bu eylemlerde iş birliği olduğu görünümünün önlenmesi açısından bu durum hayati ðnem taşımaktadır (Okkalı/Türkiye, B. No: 52067/99, 17/I0/2006; Kasap ve diğerleri/Türkiye, §554).

65. AlHM, kamu görevlisinin karıştığı öldürme olaylan için uygun olan yaptırımlarıseçimlerinde ulusal mahkemelere sayg gösterdiğini ancak eylemin vahameti ile verilen ceza arasında açık orantisızlık olduğu durumlarda değerlendirme ve müdahale etme hususunda yetki kullanmasının gerekli olduğunu belirtmektedir (Nikolova ve Velichova/Bulgaristan, B.No: 7888/03, 20/(2/2007, § 61). AiHM, belirtilen yūkümlülüğūn yerine getirilip getirilmediğini incelemek için ulusal mahkemelerin bu kararlara varırken hukuk sisteminin caydırıcı etkisinin korunması ve yaşam hakkı ihlallerinin önlenmesinde oynaması gereken roltn Öneminin altının çizilmesi amacıyla Sðzleşme'nin 2. maddesi uyarınca davaya gereken Önemi gösterip göstermediğini değerlendirmesi görevinin bulunduğunu belirtmektedir (Ali ve Ayşe Duran/Türkiye, B. No: 42942/02, 8/7/2008, § 62).

66. AtHM; bu bağlamda bir polis memurunun bir şüpheliyi yakalamak isterken yetkilerini taksirle aşarak bu kişiyi ðldürmesi olayında Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşmiş 1 yıl l ay 10 günlok hapis cezasıı polis memurunun eylemiyle açıkça orantısız bulmuştur. AfHM ayrıca yetersiz cezanın ertelenmesini de eleştirmiştir. AiHM, derece mahkemesinin çok daha ağır bir ceza verme yetkisi olmasına rağmen son derece hafif bir ceza belirlemesini ve bunu da ertelemesini takdir hakkını bōylesi ağır bir suça asla hoşgörüyle yaklaşıłmadığını gðstermek yerine suçun sonuçlarını hafifletmek için kullandığınıdeğerlendirmiştir (Külah ve Koyuncu/Tūrkiye, B. No: 24827/05, 23/4/2013, § 42).
67. AlHM, kolluk görevlilerinin silahlı güç kullanımlarında hukuka aykırı olarak šlüme yol açtıklarının ve ihlalin açıkça veya õzü itibarıyla ulusal mahkemelerce tespit edilmesinin kural olarak öldürmenin esas olarak Sözleşme'nin 2. maddesini ihlal ettiğinin kabul edildiği anlamına geldiğini belirtmekte, bu durumun kullanılan gūcün Sözleşme'nin 2.maddesinin ikinci fikrası kapsamında kesinlikle gerekli ve orantılt olup olmadığının kendisi tarafından tespit edilmesini gereksiz kıldığını açıklamaktadır. AlhM, belirtilen durumlarda incelemesinin sadece ulusal makamların bu ihlale uygun ve yeterli bir giderim sağlayıp sağlamadığı, buna bağlı olarak Sðzleşme'nin 2. maddesindeki yükümlülüklerini usul ve esas bakımından yerine getirip getirmediğinin belirlenmesi ile sınırlı olduğunu ifade etmektedir (Kasap ve diğerleri/Tüπkiye, § 56; Fadime ve Turan Karabulut/Türkiye, § 43).
68. Bu tür durumlarda ödenen tazminatlar nedeniyle hükûmetlerin mağduriyetin giderildiği itirazlarını da değerlendiren AlHM, yaşam hakkından mahrum bırakmayla ilgili bu tür başvurularda, devletierin sorumluların tespit edilip cezalandırılmasını sağlayacak etkili bir soruşturma yūrūtme yükümlüluğo bulumduğunu her defasında hatırlatmaktadır (Al-Skeini ve diğerleri/Birleşik Krallık [BD], B. No: 55721/07, 7/7/2011, § 163; Mustafa Tunç ve Fecire Tunç/Türkiye [BD], B. No: 24014/05, 14/4/2015, § 177). AiHM'e gõre yaşam hakkı

kapsamında etkili yargısal sistem kurmaya ilişkin yükümlülüğün yerine getirilmesinde,başvurucuların mağdur statülerinin sadece tazminat ödenmesi ile telafi edilmesi söz konusu olamaz. Yetkili makamların bu tür olaylarda izlemeleri gereken yolu tazminat ödemeye indirgemeleri, bazı durumlarda devlet görevlilerinin fili dokunulmazitkla denetimlerindeki kişilerin haklarını istismar etmelerini mümkün kılacak; bu durumda öldürmeye ilişkin genel yasaklar temel önemine rağmen uygulamada etkisiz kalacaktır (Özcan ve diğerleri/ Türkiye.B. No: 18893/05, 20/4/2010, § 54). Benzer başvurularda AlHM sürekli olarak, 8lūm nedeniyle maddi ve manevi tazminatın yeterli olabilmesi için iki tedbirin uygulanmasıgerektiği değerlendirmesinde bulunmaktadır. AtHM'e göre bu tūr durumlarda ilk olarak yetkili makamlar tarafindan sorumluların tespit edilmesini ve cezalandırılmasınısağlayabilecek nitelikte etkili bir ceza soruşturması yürütülmelidir. İkinci olarak ise başvurucu gerektiğinde Blümün neden olduğu zarar nedeniyle tazminat almalı ya da en azından elde etme imkânına sahip olmalıdır (Mehmet Tursun/Türkiye, Mehmet Tursun ve diğerleri/Türkiye. § 56).

V, İNCELEME VE GEREKÇE 
69. Anayasa Mahkemesinin25/5/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği dūşünūldū:
A. Başvuruculanıo İddlalart ve Bakanlık Görüşü
70. Başvurucular, polis M.N.G.nin oğullarını kaşten öldūrdüğünü iddia etmiştir.Başvurucular bunun yanında diğer sanık polislerin bu öldürme suçuna iştirak ettiklerini ancak yetkili yargısal mercilerce haklarında suçu bildirmeme suçundan hükümler kurulduğunu,keza M.N.G.nin cezai sorumluluğunun kasıt yerine olası kasıt olarak belirlenip bu alt derecedeki sorumluluk karşılığıda belirlenen cezada da olgusal ve yasal şartlarıoluşmamasına rağmen haksız tahrik indiriminin uygulandığını ileri sürmūştür. Başvurucular,yaşam hakkı ihlalinin sõz konusu olduğu olayda bu gerekçelerle cezasızlık sonucunun doğduğunu ileri sürmūş; yaşam ile adil yargılanma haklarının bu sebeple ihlal edildiğini iddia etmiştir.

71. Bakanlık görüşünde; somut olayın gerçekleştiği ilk andan itibaren Başsavctlığın titiz bir çaba göstererek delilleri topladığı, gerekli araştırmaları yaparak tūm şūphelileri tespit ettiği, kamu otoritelerininsorumłuların cezalandırılmasıiçin mümkün olan her türlü tedbiri aldığı, en nihayetinde somut olayda yaşam hakkına yapılan mūdahalenin cezasız kalmasının engellendiğinin değerlendirildiği ifade edilmiştir.

B. Değerlendirme 
72. Anayasa'nın "Devletin temel amaç ve görevleri" kenar başlıklı 5. maddesinin ilgili kışmı şðyledir:
"Devletin temel amaç ve görevleri, (….) kişinin temel hak ve hürriyetlerini,sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal ekanomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmakaır."
73. Anayaşa'nın "Kişinin dokumulmazlığı, maddî ve manevi varlığı" kenar başlıklı17. maddesimn birinci fikrası ve dördūncū fikrasıın ilgili kısmışöyledir:

"Herkes, yaşama, .hakkına sahiptir.
(Değișik: 7/5/2004-5170/3 md.: 21/1/2017-6771/16 md) Meşru mūdafaa hali.yakalama ve tutuklama kararlarının yerine getirilmesi, bir tutuklu veya hükümlünün kaçmasının önlenmesi, bir ayaklanma veya isyanın bastırılması veya olağanüstü hallerde yetkili mercin verdiği emirlerin uygulanması sırastnda silah kaullanılmasına kanunun cevaz verdiği zorunlu durumlarda meydana gelen öldürme filleri. birinci fikra hükmü dışındadır."
74. Anayasa Mahkemesi olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ite bağlı olmayıp olay ve olgulartn hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 20[2/969, 18/9/2013, §16). Başvurucuların iddialarının 8z0, zorunlu oimamasına rağmen güvenlik güçleri tarafindan silahlı güç kullanılması sonucu oğullarının öldürülmesi ile ilgili olarak olayın faillerinden biri hakkında eksik cezaya hükmedilmesi ile olayın diğer failleri olduklarını ileri sürdükleri koiluk görevlilerinin öldürme suçundan ceza almamalarına ilişkindir. Bu nedenle bütün iddiaların yaşam hakkı kapsamında incelenmesi gerekli ve yeterli görülmūştür.

1. Kabul Edilebilirllk Yönünden 
75. Yaşam hakkının doğal niteliği gereği, bu hakka yönelik bir başvuru ancak ölen kişinin mağdur olan yakınları tarafından yapılabilecektir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri,B.No: 2012/752, 17/9/2013, § 41). Başvurucular olayda yaşamunı yitiren N.K.nın anne ve babasıdır. Bu nedenle başvuruda, başvuru ehliyeti açısından bir eksiklik bulunmamaktadır.
76. Başvurucuların yaşam hakkına yönelik iddialarının açıkça dayanaktan yoksun olmadığı tespit edilmiş olup başka bir kabul edilemezlik nedeni de bulunmamaktadır. Bu nedenle yaşam hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden 
a. Genel İlkeler 
77. Kamusal yetkiyle güç kullanılması sonucu gerçekleşen δlümlerin veya ðlümeül yaralanmaların devletin yaşam hakkına ilişkin negatif yükümfūlüğü kapsamında incelenmesi gerekir. Bu yükümlölük hem kasıthı biçimde hem de kasıt olmaksızın ölūmle sonuçlanan veya sonuçlanabilecek gūç kullanımını kapsamaktadır (Cemil Danışman, B. No: 2013/6319,16/7/2014, § 44). Negatif yükümlüilük kapsamında kamusal bir yetkiyle gūç kullanan kamu görevlilerin kasıtlı ve hukuka aykırı bir şekilde hiçbir bireyin yaşamına son vermeme ödevi bulunmaktadır (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri,§ 51).

78. Bununla birlikte devletin yaşam hakkı kapsamında yaşamı korumak için etkili hukuki tedbirler alması (gerekliyasal düzenlemeleri oluşturma ve yasaların uygulanmasınısağlayacak etkili bir mekanizma kurma şeklinde) gerekir. Devletin bunun yanında doğal olmayan (şüpheli) bir ölüm gerçekleşmiş ise olayı soruşturma ve gerektiğinde ihlale uygun karşılık gelen yeterli yaptırıma karar vermeye ilişkin usul yükümlülüğü de bulunmaktadır.Ölümle ilgili olayın ardından olay hakkında etkili bir soruşturma yürütülmesiyle yerine getirilebilecek yükümlälākte amaç, mağduriyetlerin giderilmesinin yanında devletin etkili,başka deyişle caydırcı yaptırımlar içeren yasal düzenlemeleri oluşturma ve bu yasaların uygulanmasını sağlayaçak etkili mekanizma kurma yoluyla yaşamı koruma altına almasının 

anlam ifade edebilmesini sağlamaktır. Bu ise ançak yaşam hakkını koruyan hukukun etkili şekilde uygulanabilmesi ile olabilmektedir. Bu nedenle Anayasa'nın 5. maddesi ile bir arada yorumlanan I7. maddesinden doğan yaşamı koruma yükümfülüğü, devlete bu konuda gerekli hukuki tedbirler oluşturma yükümlülüğü yanında olayın niteliğine göre yaşamı koruma potansiyeline sahip hukukun etkili bir biçimde uygulanmasma ilişkin olay sonrası bir başka yükümlalük yüklemektedir. Bu itibarla usul yükümiülüğü yaşamı korumaya ilişkin pozitif yükümialağūn somut olayda yerine getirilmesi gereken bir parçası, uzantısı olmaktadır (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Aziz Biter ve diğerleri, B. No: 2015/4603,19/2/2019, § 58; Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 56; Cemil Danşman,§ 97).
79.Bu noktada ifade etmek gerekir ki usul yükūmlülüğūnün gerektiği şekilde yerine getirilmemesi hâlinde devletin yaşam hakkı kapsamındaki yükümlülüklerine gerçekten uyup uymadığı tespit edilemez. Devletin bu yükümiülüklerinin güvencesini, yaşam hakkıkapsamındaki -söz konusu olmuşsa kovuşturma strecini kapsayan- soruşturma yükümloloğo oluşturur (Salih Akku$, B. No: 2012/1017, 18/9/2013, § 29).

80.Diğer taraftan cezasızlık, işlenen bir suçun somut olarak cezasız kalmasını ifade etmektedir. Cezasızlık; sorumluların adalet Öntıne çıkarımaması, işledikleri suçla orantılı bir biçimde cezalandırılmaması veya mahküm edildikleri cezanın infazının sağlanmamasışeklinde ortaya çıkabilmektedir. Cezaşızlığın önlenmesi durumunda bir yandan mağdurlar açısından gerekli giderim sağlanırken bir yandan yeni ihlallerin gerçekleşmesini engelleyecek caydırıcı bir etki ortaya çıkması mūmkün olacaktır. İşlenen suç ile verilen cezalar arasında orantısıziık olması ya da bir suça karşılık olarak hiç ceza verilmemesi durumunda bu tür suçların önlenmesini sağlayabilecek caydırıcı bir etki ortaya konamamakta, yaşam hakkıın idari ve yasal mevzuat aracılığıyla korunması hususundaki pozitif yükümlülāğün yerine getirilememesi sonucu doğmaktadır (Necla Kara ve diğerleri, B. No: 2018/5075, 15/3/2022,§ 117). Her olayın kendine özgü koşullarını dikkate alan değerlendirme yapılması koşuluyla yaşamı tehlikeye soktuğu açık olan eylemler ile maddi ve manevi varlığa yönelik ağır nitelikteki saldırıların benzer ihlallerin caydırıcılık sağlanarak önlenebilmesi için hiçbir surette cezasız kalmaması gerekir (Filiz Aka, B. No: 2013/8365, 10/6/2015, § 32).
81. Dolayısıyla yaptırımlara ilişkin bazı uygulamalar, ihlaileri gerçekleştiren sorumluların cezasız kalmalarına ya da gerektiği gibi cezalandırılmamalarına yol açarak caydırıcılığı sağlayamadığı için etkili ceza soruşturması yürütülmesi yükümlūlūğūnü açıkça zedelemektedir. Bu durum, yaşam hakkını korumak için oluşturulan mevzuatın etkili şckilde uygulanmamasına, dolayısıyla da kişilerin hayatlarının kanunla korunamamasına sebebiyet vermektedir (Seyfullah Turan ve diğerleri, B. No: 2014/1982, 9/11/2017, § 162).
b. İlkelerin Olaya Uygulanması
82, Kamu görevlilerinin gūç kullanması sonucu gerçekleştiği iddia edilen öiümierin şüphesiz devletin sahip olduğu hiçbir bireyin yaşamına son vermeme negatif yükümlülāğu kapsamında incelenmesi gerekmektedir. Anayasa'nın 17. maddesinin dördüncü fikrasında "(1) meşru müdafaa hali, (2) yakalama ve tutuklama kararlarının yerine getirilmesi, (3) bir tutuklu veya hükümlünūn kaçmasının ōnlenmesi, (4) bir ayaklanma veya isyanın bastırımasi,(5) sıkryönetim veya olağanüstü hallerde yetkili merciin verdiğı emirlerin uygulanmasısırasında silah kullamlmasına kamumun cevaz verdiği zorunlu durumlarda" yaşam hakkına yapilan müdahalenin hukuka uygun olacağı belirtilmiştir. Diger taraftan Anayasa'nın 17maddesinin dördüncü fikrası bir bütün olarak esasen bir kişinin öidürülmesinin kabul gördüğü durumları değil istenmeyen bir sonuç olarak ölüme sebep olan güç kullanımlarının kabul gördüğü durumları düzenlemektedir.


83. Somut olayda başvurucuların ihlal iddiaları ūç grupta toplanmaktadır. Bunlardan ilki, M.N.G.nin dışındaki sanık polislerin de öldürme eylemine iştirak etmelerine rağmen kasten öldürme suçu yerine suçu bildirmeme suçundan cezalandırıldıklarına ilişkindir.Başvurucuların ikinci iddiası, polis M.N.G.nin başvurucuların oğullarını kasten (doğrudan kasıt ile) öldūrdüğüne yöneliktir. Başvurucuların son iddiası ise adı geçen kolluk görevlisi hakkında -kanunda öngörülen koşullar oluşmadığı hâlde- haksız tahrik sebebiyle ceza indiriminin uygulandığı yönündedir.

84. Bu itibarla Anayasa Mahkemesince ilk olarak başvurucuların M.N.G. dışındaki diğer sanıklarla ilgili iddiaları incelenecek, sonrasında adı geçen kolluk görevlisi hakkındaki şikâyetler değerlendirmeye tabi tutulacaktır.

85. Başvurtcuların oğullarının yaşamını kaybettiği olayla ilgili olarak Anayasa Mahkemesinden õnce değerlendirme yapan soruşturma mercileri ve diğer yargı organlarıM.N.G. dışındaki diğer kolluk görevlilerinin öldürme olayında sorumluluklarının bulunmadığını kabul etmiştir. Bu bağlamda Başsavcılık H.V., U.I., G.T. ve O.Ç. isimli polis memurları hakkında -kasten öldürme suçundan değil- kamu görevlisinin suçu bildirmemesi suçundan cezalandırılmaları istemiyle kamu davası açmıştır.

86. Başsavcılık ayrıca polis memuru H.V. hakkında söz konusu kasten öldürme suçundan yürüttüğü soruşturma sonucunda bu kişinin öldürme eylemine bir katılımının olmadığı, δlüme sebep olan atişın M.N.G. tarafindan (bireysel olarak) yapıldığı, ttfek zimmet fişinin H,V. adına olmasının öldürme eylemine iştirak bakımından yeterli bir delil olmadığıgerekçesiyle kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar vermiştir. Anılan kararın başvurucuların itirazı üzerine kaldırılması sonucunda şüpheli H.V. hakkında bir çocuğu olasıkasitla öldürme suçundan dava açılmışsa da Ağır Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonunda bu kişinin suça iştirakinin veya yardımının bulunmadığından bahisle beraatine karar verilmiştir. Sðz konusu beraat hükmü, istinaf ve temyiz incelemesi sonucunda hukuka uygun bulunarak onanmış ve böylelikle kesinleşmiştir.

87. Yaşam hakkı kapsamında yürūtülen bir soruşturma veya kovuşturma belirli bir kişinin olaydan sorumlu olup olmadığıyla sınırlı tutulmamali, olayın tüm yönlerini ortaya koyacak, başka bir ifadeyle maddi gerçeği açığa çıkaracak kapsam ve nitelikte olmalıdır. Bu nedenle yaşam hakkı kapsamındaki olaya ilişkin ceza muhakemesinin maddi gerçeği açığa çıkaracak nitelikte yürütülmesi yerine sadece bu olaya belirli bir kişinin karıştığı veya hiçbir şekiłde bu veya diğer bir kişinin karışmasının söz konusu olmadığını ortaya koyacak nitelikte yürütölmesi, usul yükümlüifüğünü karşılamak için yeterli değildir (benzer değerlendirmeler için bkz. Turan Uytun ve Kevzer Uytun, B. No: 2013/9461, 15/12/2015, § 89).
88. Diğer taraftan öncelikle ifade edilmelidir ki esasen olayların oluşumuna ilişkin delillerin değerlendirilmesi ilgilimakamların Ödevidir (Rifat Bakır ve diğerleri, B. No:2013/2782, 11/3/2015, § 68). Anayasa Mahkemesinin doğrudan ilgili makamların yerine geçecek şekilde delillerin değerlendirmesini yapmasının veya yürütülmesi gerekli soruşturma işlemlerini bizzat belirlemesinin söz konusu olamayacağı belirtilmelidir.Başka bir ifadeyle Anayasa Mahkemesinin görevi, bu makamların maddi olaylara ilişkin yaptıklarıdeğerlendirmelerin yerine kendi değerlendirmelerini koymak değildir (Hıdır Öztürk ve Dilif Oztürk, B. No: 2013/7832, 21/4/2016, § 185).


89. İkinci olarak Anayasa Mahkemesinin başvuruya konu ceza muhakemesinin nasıl sonuçlanacağıyla doğrudan ilgilenmediği, bireysel başvurunun mahiyetinin elverdiği ölçūde bu kapsamda yaptığı değerlendirmelerin kişilerin masumiyetine veya suçluluğuna ilişkin bir yorum içermediği vurgulanmalıdır. Anayasa Mahkemesinin görevi, ilgili makamların Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkı kapsamında yerine getirmek zorunda olduğu usul yükümlālüğünū somut olayda ne ölçūde yerine getirdiğini belirlemekten ibarettir (benzer değerlendirmeler için bkz. Cemil Danışman, § 110).
90. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesi usul yükümlūlāğü kapsamında delillere ilişkin olarak irdelemelerde bulumurken delillerin somut soruşturma kapsamında ne şekilde değerlendirilmesi gerektiğiyle ilgili yorum yapmamaktadır. Delillerin nasıl değerlendirildiği hususu ilgili makamların sorumluları saptama ve gerektirmekte ise cezalandırma õdevlerini ifa etme konuşunda kendilerinden beklenebilecek makul tedbirleri alıp almadıklarının tespiti açısından önem taşımaktadır (benzer değerlendirmeler için bkz. Hıdrr Öztürk ve Dilif Öztürk,§ 186). Anayasa Mahkemesinin şahsi ceza sorumluluğu bağlamında bir kanaate ulaşma,suçluluğa veya masumiyete ilişkin bir tespitte bulunma görevi bulummamaktadır. Bu nedenie Anayasa Mahkemesince yer verilen tespitlerin masumiyet veya suçluluğa ilişkin değerlendirme içerdiği şeklinde yorumlanmaması gerekir (benzer değerlendirme için bkz.Rifat Bakır ve diğerleri, § 143).

91. Bu bağlamda somut olaya dönüldüğünde Anayasa Mahkemesinden Önceki yetkili yargısal mercilerin hakkında öldürme suçundan kamu davası açılan bir polis memurunun başvurucuların yakıntnın öldürülmesi suçunu işlemediği, Bldürmenin diğer polis memuru M.N.G. tarafindan gerçekleştirildiği, M.N.G. dişındaki tūm sanık polis memurlarının M.N.G.nin işlediği öldürme suçunu bildirmedikleri kanaatine vardıklar görülmüştür. Bu noktada Anayasa Mahkemesinin yetkili mercilerin vardıkları bu sonuçtan farklı bir sonuca ulaşabilmesi için önünde aksi yönde kesin nitelikte bir kanıt veya bilginin olması gerektiğini bir kez daha vurgulamak gerekir. Başvurucular, olayda bu nitelikteki bir kanıtın veya bilginin varlığını ileri strmemiş; anılan iddialarını kesin nitelikteki herhangi bir kanıt veya bilgi ile temellendirmemişlerdir. Ayrica somut olayda dosya kapsamından ilgilisoruşturma ve yargılama mercilerinin konuya ilişkin tespit ve değerlendirmelerinden ayrlmayı gerektiren bir olgu da tespit edilmiş değildir. Bu bağlamda ölen çocuk N.K.ya tek bir gaz fişeğinin isabet ettiği, tüfeğin M.N.G. dışındaki biri tarafından ateşlendiğini veya diğer sanıkların adıgeçen polis memurunun öldürme eylemine katıldıklarını ya da ona yardım ettiklerini gösteren deliller olduğunun başvurucular tarafindan ortaya konulamadıği, sanık M.N.G.nin de ölüme sebebiyet veren tüfeği kendi inisiyatifiyle alıp korkutma amacıyla ve bir hedef de gözetmeksizin kendisinin ateşlediğiniaçtkça ifade ettiği hatırda tutulmalıdır. Dolayıstyla yetkili yargısal mercilerce memur M.N.G. dışındaki kolluk görevlileri ile ilgili olarak yapılan değerlendirmenin yaşam hakkı kapsamındaki usule ilişkin yükümiülüğe aykın herhangi bir yönünün bulunmadığıkanaatine varīimıştır.

9. Başvuruda ikinci olarak polis memuru M.N.G. hakkında ileri sürülen iddialar incelenmelidir. Başvurucular, ceza muhakemesinde adı geçenin cezai sorumfuluğunun kasit sorumluluğuna göre daha hafif derecedeki bir sorumluluk olan olası kasıt olarak belirlendiğini ve M.N.G.nin haksız tahrik indiriminden yararlanmasını şikâyet etmiştir.
93. Anayasa Mahkemesinin görevi başvuruya konu olayłardaki cezai sorumluluğun ilgili 5237 sayılı Kanun'da taksir, bilinçli taksir, olası kasıt ve kasıt şeklinde açıklanan derecelerinden hangisi olduğunu saptamak değildir. Anayasa Mahkemesi, kendisinden önceki yetkili makamlarca Anayasa'nın 17. maddesinde belirtilen amaçlarla gūç kullanıldığının 

ancak gūç kulianımındaki sıırın aşıldığının ve/veya gūç kullanımının sõz konuşu maddede belirtilen bir meşru amaca dayanmadığının belirlenerek olayın faillerine cezalar verilmis olması hâlinde bireysel başvuru kapsamındaki incelemesini Anayasa'ya aykırılığı böylece tespit edilen güç kullanımına konu fiiller ile bu fillere karşılık belirlenen cezalar arasında bir orantısızlık bulunup bulunmadığı ile sınırlı tutmaktadır (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Seyfullah Turan ve diğerleri, §§ 163-165, 194-196).

94.Bu bağlamda ifade edildiği Üzere Anayasa Mahkemesinin ceza hukukuna ilişkin sorumluluğa dair bir tespitte bulunma görevi bulunmamakta ise de kamu gūcünün yargıfonksiyonunu yerine getiren yargısal mercilerin Anayasa'dan kaynaklanan kişilerin yaşamınıkorumak için oluşturulan hukuku etkili biçimde uygulama yükümlülaklerini yerine getirip getirmediklerini denetleme görevi bulunduğunu belirtmek gerekir. Bununla birlikte somut başvuruda olduğu gibi Anayasa'da koruma altına alınmış bir hakkın ihlal edildiğinin Anayasa Mahkemesinden önceki yetkili mercilerce tespit edildiği durumlarda Anayasa Mahkemesinin başvurucuların ihlalden kaynaklanan mağduriyetleriningiderilip giderilmediğini incelemek görevinin olduğu ise izahtan varestedir.

95. Bu itibarla başvuruda ōncelikle Anayasa Mahkemesinden Önceki yetkili yargısal mercilerin mahkúmiyet kararı vermelerinin somut olayda başvurucuların oğullarının yaşam hakkının Anayasa'nın 17. maddesindeki güvencelere aykırı olarak ihlal edildiğinin bireysel başvurudan önce tespit edildiği anlamına gelip gelmediğini ortaya koymak gerekir. Bunun ardından söz konusu mahkümiyet kararının yaşam hakkının ihlalinden kaynaklanan mağduriyeti gidermedeki yeterliliğiile benzeri mahiyetteki ihlallerin önlenebilmesi için caydırıcı olup olmadiğı belirlenmelidir.

96. Somut başvuruda, olayla ilgili olarak yürütülen ceza kovuşturması sonucunda Blümde sorumluluğu olduğu belirlenen kolluk görevlisinin bir çocuğu olası kaşrt ile öldürme suçundan hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

97. Mahkeme, Bltüme sebebiyet veren sorumluluğun derecesini belirlerken sanık M.N.G.nin başvuruçuların yakınını doğrudan kasıt ile öldürmek için herhangi bir sebebinin bulunmadığını değerlendirmiştir. Mahkeme, olayın gerçekteşme koşullarını değerlendirdikten sonra sanik tarafindan Blüm neticesi öngörülebilir olmasına rağmen "olursa olsun."düşüncesiyle hareket edilerek suçun işlendiği sonucuna varmıştır. Bir başka deyişle Mahkeme, somut olaydaki cezai sorumluluğu, olası kasıta dayandırmiştır. Mahkeme, silahI gūç kullanımının Anayasa'nın 17.maddesinin dördüncü fikrasında belirtilen meşru amaçlardan (bkz. § 73) birinin ya da birkaçının gerçekleştirilmesine yönelik olduğu yönünde bir kabule varmamış; bðylece öldürücü nitelikteki silah kullanımının Anayasa'nın 17.maddesine aykırı olduğunu, başka bir ifadeyle somut olayda yaşam hakktnın ihlal edildiğini δz itibarıyla tespit etmiştir.

98. Eldeki bireysel başvuruya konu olayla ilgili olarak Mahkeme, Ölümde sorumluluğu olduğu tespit edilen kolluk görevlisi M.N.G.nin 5271 sayılı Kanun'un 21.maddesinin (2) numaralı fikrası uyarınca eylemin olasıkasıtla işlenmesi sebebiyle müebbet hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar vermiş; devamla M.N.G.nin suçu haksız tahrik altında işlediğinden bahisle 5271 sayılı Kanun'un 29. maddesi uyarınca cezadan indirim yaparak adı geçenin aldığı hapis cezasını 16 yıla düşürmūştür. Mahkeme daha sonra sanığın cezasında takdiri indirim uygulamış ve Anayasa'ya aykırı silah kullanımı neticesinde meydana gelen çocuğun öldūrülmesi suçuna ilişkin olarak 13 yıl 4 ay hapsedilmeyi içeren bir sonuç ceza belirlemiştir.


99. Başvurucular, oğullarının olası kasıt ile değil de doğrudan kasıtla öldürüldüğu iddiasındadır. Başvuruya konu olaya ilişkin yargılamayı yürüten Mahkeme, maddi olayın gerçekleşme koşullarını kapsamlıt bir incelemeye tabi tutarak sanık M.N.G.nin olası kasıt ile hareket ettiği sonucuna varmış ve bu nedenle hakkında (ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyerine) müebbet hapis cezastna hūkmetmiştir. Mahkeme bu sonuca ulaşırken Özel Harekât polisi olan ve geçici görevle Cizre'ye gelen samk M,N.G.nin olay tarihinde 12 yaşında olan maktultü doğrudan kasıtla ðldürmek istemesi için bir sebebin olmadığı, sanığın savunmasında da kasitit hareket etmeyip maktulü öldürmek gibi bir amacının olmadığını beyan ettiği, bir kısım sanık ve tanuğın da adı geçenin çocukların bulunduğu yere doğru ancak hedef gözetmeksizin rastgele ateş ettiğini beyan ettikleri, bu sebeple eylemin doğrudan kasıtla insan öldürme suçu kapsamında kaldığından söz edilemeyeceği degerlendirmesinde bulunmuştur.
100. Önemle vurgulamak gerekir ki kasit ile olası kasrt arasındaki sorumluluk derece farkını belirlemek çoğu zaman maddi olayın ne şekilde gerçekleştiğinin kabulüyle ilgili bir husustur. Ceza soruşturmasına ve/veya kovuşturmasına konu bir olayın nasıl meydana geldiğini tespit etme noktasında asıl gōrev, soruşturma mercilerine ve mahkemelere aittir. Bu konuda soruşturma mereilerinin veya mahkemelerin ulaştığı sonucun dosya kapsamındaki delil ve olgulara uygunluğunu, bir anlamda maddi ve hukuki isabetini denetleme görevi ise kanun yolu mercilerinin uhdesinde bulunmaktadır. Dolayısıyla yaşam hakkı kapsamında Anayasa'ya uygunluk denetimi yapan makam olarak Anayasa Mahkemesinin maddi olayın nasıl cereyan ettiğine dair diğer yetkili mercilerin tespit ve değerlendirmelerinin yerine kendi değerlendirmelerini koyması uygun değildir. Anayasa Mahkemesi, ancak ilgiliyargımercilerinin maddi olguları açıkça keyfī bir şekilde nitelediği oldukça istisnai durumlarda bu yönde bir inceleme yapabilir.

101. Somut olayda ise böyle bir durumun mevcut olduğunu kabul etmek mümkūn değildir. Sanık polis memurunun tüfekle bizzat orada bulunan çocukları hedef alarak ve öldürme kastıyla ateş ettiğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin deliller elde edilmemiştir.Sırasıyla Başsavcılık, Ağır Ceza Mahkemesi, Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay sanık polis memurunun ateş ettiği yöndeki çocukların ölme riskini Öngörmesine rağmen buna kayıtsız kalarak ateş etme eylemini gerçekleştirdiği kanaatindedir.Bir anlamda ilgili yargınuercileri tarafindan ateş etme eyleminde ölen çocuğun doğrudan hedef alındığı yönünde bir tespit ya da değerlendirme yapılması söz konusu değildir. Anayasa Mahkemesinin dosyadaki kimi delillere üstünlük tanıyarak veya delilleri bizzat ilk elden değerlendirerek ilgiliyargımercilerinin değerlendirmelerinigeçersiz kabul etmesi, bireysel başvurudaki incelemenin kapsamını oldukça aşan bir tutum olaçaktır.

102. Esasen dosyadaki delillerin ve tespit edilen olguların yargi mercilerince yapılan değerlendirmelerin keyfī olduğunu göstermediğinin de altı çiziłmelidir. Şöyle ki tanık çocuk Y.Y. ölen çocuk N.K.ya iki polisin ateş ettiği, bunlardan Cobra tipi aracın tepesinden ates eden kişinin özellikle N.K.ya nişan alıp ateş ettiği yönūnde beyanda bulunmuşsa da bu anlatım diğer kişiler tarafından doğrulanmamış; bu kişiler genel olarak polislerin çocukların bulunduğu yöne. doğru ateş ettikleri şeklinde ifade vermiştir. Sanık polis memuru H.V.Başsavcılıktaki ek ifadesinde M.N.G.nin çocukların bulunduğu tarafa doğru tüfekle hedef gözetmeksizin 3-4 el ateş ettiğini söylemiştir. Ayrıca Öldürme eylemini gerçekleştirdiği kabul edilen polis memuru M.N.G. de tüfeği hedef gözetmeksizin korkutmak amacıyla ateşlediğini dile getirmiştir ancak bu savunmanın aksini ispatlayan unsurlar elde edilmiş değildir.

103. Diğer taraftan başvurucular, ölüm olayından sorumlu tutulan polis memuru M.N.G. hakkında eylemini haksız tahrik altında işlediğinin kabul edilmesinin hukuka aykırıolduğunu ve yersiz olarak uygulanan haksız tahrik indirimi sonucunda faile verilen cezanın işlediği ağır suę karşısında orantısız bir hâle geldiğini belirterek bu bağlamda yaşam hakkının ihlal edildiğini ileri sürmÖştür.

104. Mahkeme ihlali oluşturan söz konusu ağır suça karşılık kurduğu hükümde temel cezayı belirlemesi sırasında ilgili kanunda bir çocuğu olası kasıtła öldürme suçuna karşılık olarak düzenlenen müebbet hapis cezasını dikkate almıştır. Bu cezai dūzenlemenin benzeri ihlallerinin önlenmesi suretiyle yaşam hakkının korunması açısından caydtrıcı etkisi olduğu, mağduriyeti giderme konusundaki uygunluğu ile yeterliliği taruşmasızdır.
105. Ancak Mahkeme, Anayasa'ya açıkça aykırı silahlı gūç kullanımına konu suça ilişkin temel cezayı bu şekilde belirledikten sonra haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasına karar vermiştir. Bu itibaria sőz konusu haksız tahrik uygulamasının Anayasa Mahkemesinden önceki yetkili mercilerin açıkfanan benzer ihlalerin önlenmesi bakımından sahip ofduklarıkritik õnemdeki rollerine ve somut olaydaki mağduriyeti gidermeye uygunluğu Anayasa Mahkemesince incelenmelidir 

106. Haksız tahrik meselesi, ceza hukukunun bir kurumudur ve bununla ilgili yapılacak değerlendirmeler genel olarak ceza hukukuna dair unsurları ihtiva etmektedir. Bir olayda haksız tahrik koşullarının bulunup bulunmadığını ve varsa tahrikin derecesinin ne olduğunu belirlemek çoğu zaman maddi olayın ne şekilde vuku bulduğunun kabulüyle ilgilidir. Anayasa Mahkemesinin haksız tahrikle ilgili bir değerlendirme yaparken de olsa maddi olayın nasıl cereyan ettiğine dair diğer yargı mercilerinin tespit ve kabullerinden -kural olarak- ayrılmaması gerekir.

107. Ancak bu durum Anayasa Mahkemesince šlüm olayının nasıl vuku bulduğuna dair diğer yargı mercilerinin kabullerinden ayrlmadan -yaşam hakk: kapsamında faile mağduriyetin giderilmesini sağlayan ve benzer olayların ðnlenmesi bakımından caydırıcı bir yaptırımın uygulanıp uygulanmadığı bağlamında filine göre orantılı ceza verilip verilmediği noktasında- haksız tahrikin ne şekilde söz konusu (mevcut) olduğuna dair gerekçelerin yeterli ve tutarlı olup olmadiğı bakımundan bir inceleme ve değerlendirme yapimasına engel değildir. llgiliyargı mercilerinin bu gerekçelerinin yeterliveya tutarlı olup olmadığının belirlenmesinde elbette haksız tahrik kurumuna ilişkin ceza kanunlarında yer alan hükümler ve bunların yanında bu kuralların uygulanmasına ve yorumlanmasına ilişkin yerleşik hâl alan yargısal içtihatlar hareket noktası olacaktır.

108. Yargıtay kararlarında da değinildiği dzere ceza hukuku, bir eylemin hukuki karşılığını belirlerken insanın sadece dış dünyaya yansıyan davranışlarını esas almamakta,bunun yanında onun davranışlarındaki bazı içsei nedenlere hukuki kıymet verebiimektedir.Bir bakıma kişinin suç oluşturan eylemi işlerken iç dünyasının o anki ruh hâlinin ve genel psikolojik δzelliklerinin õnemi bulumduğu kabul edilerek bu psikolojik durumlara hukuki sonuçlar bağlanması söz konusu olmaktadır, Dolayısıyla modern ceza hukuku sadece işlenen suçu değil suçun işlenmesinde etkili olan nedenleri de gözönünde bulundurarak faili cezalandırma yoluna gitmektedir.


109. Bu yaklaşımın bir yansıması olarak haksız tahrik 5237 sayıhı Kanun'un 29.maddesinde ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenleme altına alınmıştır. Bunun yanı sıra yukarıda "Ilgili Hukuk" kısmında bazı böiümlerine yer verilen Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarında haksız tahrike ilişkin uygulamaya yol gösterecek temel ilke ve esaslar ortaya konulmuştur. Bu ilke ve esaslar Ceza Genel Kurulu ve ilgili Yargitay ceza daireleri tarafından verilen çok sayıdaki kararda tekrar edilmiş;Yargıtayın haksız tahrik kurumunun uygulanmasına ilişkin içtihadında yer alan sõz konusu prensipler, uygulamada yerleşik bir hål almiştir.

110. Buna göre ceza sorumluluğunu azaitan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik, kişinin haksız bir filin kendisinde meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azaimayı ifade etmektedir. Haksız tahrik hükümlerinin uygulanabilmesi için tahriki oluşturan bir filin bulunması, bu fiilin haksız olması, failin δfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalması, failin işlediği suçun bu ruhi durumun tepkisi olması ve haksız tahrik teşkil eden eylemin mağdurdan sadır olmasıgerekmektedir. Ancak bu koşulların bir olayda birlikte bulunduğunun tespiti durumunda failin eylemini haksız tahrik altında işlediğinin kabulü mūmkün olabilir. Bu durumda eylemi işlerken kusur yeteneğinde haksız tahrik dolayısıyla oluşan azalma nedeniyle ve tahrikin ağırlığına göre faile verilen temel cezada bir miktar indirim yapıłması şöz konusu olmaktadır.
111. Haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi açısından, failin suçu ilk haksız fiilin doğurduğu Öfke veya şiddetli elemin etkisiyle işleyip işlememesi õnemlidir. Mağdur ya da ölenden gelen haksız hareketin psikolojik etkisinin devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunan hâllerde haksız tahrik hükmünün uygulanması gerekmektedir.
112. Öte yandan 5237 sayılı Kanun'da, 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanunu'nda yer alan "ağır-hafif tahrik" ayrımına son verilerek tahriki oluşturan eylem,somut olayın Özelliklerine göre hâkim tarafından değerlendirilip sanığın iradesine etkisi gözönünde bulundurulmak suretiyle maddede gösterilen iki sınır arasında belirlenen bir oranda cezadan indirim yapılacağı düzenlenmiştir. Yerleşik Yargıtay uygulamasında benimsendiği üzere haksız tahrik nedeniyle yapılacak indirimin oranı belirlenirken haksız tahriki oluşturan hareketin işleniş şekli, yeri, niteliği, zamanı, yöresel şartłar ve tahrik eden ile edilenin durumları gözönüne alınıp değerlendiriłmeli; eğer hareket bu özellikleri itibarıyla yoğun ve önemli boyutlara ulaşmışsa haksız tahrikin ağır ve şiddetli olduğu kabul edilmelidir.
113. Başvuruya konu olayda Ağır Ceza Mahkemesince başvurucuların oğlunun Blümüne sebebiyet veren polis memuru M.N.G.nin eylemini haksız tahrik altında işlediği kabul edilirken ilk olarak bölgede yaşanan güvenlikle ilgili riskli duruma dikkat çekilmiştir.Mahkeme bu bağlamda o dðnemde PKK terör örgütünün bölgede kaos çıkarmak amacıyla eylemler yaptığına ve halkı devlet güçlerine karşı tahrik ettiği bir dönemin yaşandığına dikkat çekmiş; bu amaçla örgütün etkin olmaya çalıştığı, Cizre ilçesinde kanuna aykırı gösterilerin düzenlendiği, güvenlik güçlerine yönelik tahrik edici eylemlerin arttığı, bu nedenle ilçede konuşlu güvenlik güçlerinin yetersiz kalmasından dolayı bölge illerinden takviye güçlerin bölgeye sevk edildiği, gelen geçici görevlilerin arasmda sanıkların da bulunduğu, olayın Öncesinde de (olay saatinden ōnce) yine kanuna aykırı ve yoğun katılımlı gösterilerin olduğu,terör örgütünün bölgede cezasızlıktan faydalanmak için görüntü olarak küçük çocukiarıgösterilerde ve eylemlerde önde kullandiğı, çocukların arkasında ise örgütün elemanlarının eyłemin gidişatına gõre grubu yönlendirdiği veya eyleme bizzat katıldıkları hususlarına vurgu yapmiştir.


114. Mahkemece değinilen bu genel durumun başta güvenlik güçleri olmak Üzere bölgede kamu makamlarının terörle mücadele ve kamu güvenliğinin sağlanması amacıyla başvurdukları ðnlemlerin ölçülüloğü bağlamında būyük ōnemi bulunsa da yukarıda değinilen Yargıtay içtihadı karşısında bu genei koşulların polis memuru M.N.G.nin başvurucuların çocuklarının 8lümüyle sonuçlanan silahla ateş etmesi eylemi bakımından haksız tahrik nedeni olarak kabul edilmesi mümkūn görünmemektedir. Bu çerçevede ilk olarak anulan genel koşulların olay tarihinde henüz 12 yaşında bir çocuk olan ölenden kaynaklanmadığı izaha muhtaç değildir. Ayrıca güvenlik gūçlerinin veya kolluk görevlilerinin terörden kaynaklanan güvenlik riskinin yüksek olduğu yerlerde bu riskin varlığından hareketle her türlü toplantıveya gösteriye karşı ölçüsūz bir şekilde -otomatik olarak- ðldūrücü şekilde ateşli silah kullanmalarının meşru olmadığı da tartışma konusu değildir.

115. Ağır Ceza Mahkemesi, haksız tahrike ilişkin değerlendirmesinde terör örgütünün bu tür olaylarda -cezai sorumluluklannın bulunmamasından faydalanmak amacıyla- çocukları kullandığı olgusuna dikkate çekerek ðlen çocuğun da kolluk görevlisi sanıkların olduğu yere doğru taş atan çocukların arasında bulunmasına vurgu yapmıştır. flk olarak bu türden olaylarda görevli olan güvenlik güçlerinin veya koiluk görevlilerinin kalabalıkların bu şekilde hukuka aykırı håle dönüşen ve şiddete evrilen olaylarda doğrudan silahlı güce başvurmadan önce daha hafif müdahale yöntemlerine sahip olduklan hatırda tutulmalıdır. Bu tür bir olayda ðldürücü nitelikte ateşli silah kullanılması, Üstelik de kişilere doğru silahla ateş edilmesi oldukça istisnai koşullarda başvurulabilecek son çare olmalıdır.
116. Bu kapsamda kolluk görevlilerinin kendilerinin veya başkalarının hayatlarına ya da ağır biçimde yaralanmalarına yönelik gerçek ve yakın bir tehlikeye karşı meşru müdafaa håfleri ile yaşama karşı ciddi bir tehdit içeren ağır nitelikteki suçların işlenmesini Önlemek, bu türden tehlikeyi gösteren bir kimseyi yakalamak gibi amaçlar dışında ve bu amaçları gerçekleştirmek için daha hafif önlemler de yetersiz kalmadıkça silahlı güce başvuramayacakları gözardı edilmemelidir.

117. Belirtilen hususlar dikkate alındığında Anayasa Mahkemesince başvuruculanın çocukfarının da aralarında ołduğu az sayıda çocuk yaştaki kişiden oluşan bir gruba doğru salt bu gruptan kişilerin bir kısmının polislere doğru taş attığından bahisle doğrudan hedef gözetmeksizin silahla ateş edilmesi ve bunun sonucunda atılan fişeklerden birinin isabet etmesi sonucu 2 yaşında bir çocuğun hayatinı kaybetmesi şeklinde vücut bulan olayda,anılan istisnai koşulların bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

118. Diğer yandan somut olayda Mahkemece, olası kasitla õldürme suçunun haksız tahrik altında işlendiği kabuł edilirken açıklanan gerekçede ölen çocuğun polis memurlarına taş atan grubun içinde olmast olgusuna dikkat çekilmiş ancak çocuğun bizzat taş atan kişilerden biri olduğu yönünde bir beliriemede bulunulmamıştır. Yukarıda da değiniłdiği üzere haksız tahrikin söz konusu olabilmesi için tahriki oluşturan haksız fiilin mağdurdan sadır olması gerekmektedir. Ayrıca ołay tarihinde henüz I2 yaşında bir çocuk olan ðlenin bu bağlamda diğer (taş atan) kişiler tarafindan gerçekleştirilen eylemleri önleme sorumluluğunun bujunduğundan da söz edilemez. Dahası õlen N.K. olayın yaşandığı tarihte 12 yaşında bir çocuk olarak yaşı gereği içinde bulunduğu kalabalığın gerçekleştirdiği eylemlerin hukuki anlam ve sonuçlanımı algılama ve davranışlarım buna göre yönlendirme kabiliyetinden de yoksundur.

119. Hâl böyle olunca Šlen çocuğun davranışlan ile doğrudan bir ilgi kurulmadan genel koşulfara ve kitlesel eylemlere dayanılarak ölüme neden olan silahı kişilerin bulunduğu 

yöne doğru ateşleyen kolluk görevlisi sanık hakkında haksız tahrik koşullarının varlığımıkabul etmenin Anayasa ile koruma altına alınmış olan yaşam hakkına ilişkin güvencelerle bağdaştığını söylemek mümkün gözükmemektedir.

120. Açıklanan bu hususiara ilave olarak Ağır Ceza Mahkemesince haksız tahrik hükümlerinin uygulanması sırasında asgari hadden uzaklaşılarak ceza indirimi uygulanmasıdikkat çekici bulunmuştur. Mahkeme, haksız tahrikin varlığını kabul ettikten sonra 5237sayılı Kanun'un 29. maddesi uyarınca müebbet hapis cezası yerine 12 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası verme imkânına sahip iken herhangi bir gerekçe açıklamaksızın asgari hadden fazla bir indirim yaparak cezayı 16 yıl hapse düşürmüştür. Bu bağlamda ceza indiriminde asgari hadden uzaklaşılırken yukarıda değinilen Yargıtay içtihatlarında ifade edilen ölçütlerle (haksız tahriki oluşturan hareketin işleniş şekli, yeri, niteliği, zamant, yöresel şartlar ve tahrik eden ile edilenin durumları gibi) ilgili bir değerlendirme yapılmadığı görülmüştür. Mahkeme -kabul ettiği taş ama şeklindeki haksız hareketin- ne şekilde yoğun ve ðnemli boyutlara ulaştığınt, tahrikin neden belirli ölçūde ağır ve şiddetli olduğunu ortaya koymuş değildir. Bu kapsamda atılan taşların güvenlik güçlerine ya da başka kişilere isabet edip etmediği ve bunun sonucunda ciddi bir yaralanmanın meydana gelip gelmediği üzerinde durulmamış,yine sank M.N.G. dışındaki diğer polis görevlileri tarafından bir hiddet ya da şiddetli eleme sebep olmayan bu durumun adı geçen kişi bakımından neden ağır bir tahrik oluşturduğu da açıklanmamıştır. Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulu bir kararında, trafikte yaşanan bir tartışma strasında kendisine kafa atan maktulü bıçakla öldüren sanık bakımından uygulanacak haksız tahrik indiriminin asgari düzeyde olması gerektiğini belirtmiş ve cezanın 16 yıl olarak belirlenmesini doğru görmemiştir.

121. Bu itibarla somut olaydaki haksız tahrik indirimi uygulanması failin küçük bir çocuğu olası kasıtla Bldürmesiyle sonuçlanan fili ile orantılı bir ceza almasını. mağdur başvurucular açısından uygun ve yeterli bir giderimin sağlanmasını engellemiştir. Dolayısıyla hukuka aykırı şekilde silah kullandığı tespit edilen polis memuru hakkında haksız tahrik indirimi uygulanması sonucuda yaşam hakkını açıkça ihlal eden fiil ile fiile karşılık olarak takdir edilen ceza arasında bir orantısızlık bulunduğu değerlendirilmiştir. Bu durumun benzer ihlallerinin önūne geçifmesi arnacina matuf caydıricılığı da engellediği sonucuna varilmiştır.Oysa yargısal mercilerin kişilerin yaşamını korumak için ołuşturulan hukuku etkili biçimde uygulamalarıgerekmektedir.Öncesinde değinildiğiüzere bu amacı gerçekieştirmek için oluşturulan hukukun benzer ihlaileri önlemede etkili olduğu ile ilgili 5237 sayılı Kanun'da da Kanun'un amacının diğerlerini gerçekleştirmenin yanında kişi hak ve özgürlüklerini korumak olduğu ile suç işleyen hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı cezaya karar verilmesi gerekliliğinin ifade edildiği unutulmamaldır (bkz.§§48, 49). Dolayısıyla gerçekleştirilen öldtirme filinin vahameti ile bir çocuğun hayatını kaybetmesi sonucunu doğurup bu nedenle de ağır bir hak ihlali oluşturan fiile karşılık verilen ceza arasındaki söz konusu orantısızlık,yaşamı korumak için oluşturulan hukukun somut olayda etkili biçimde uygulanmadığıdeğeriendirilmesi yapılmasına yol açmıştır.

122. Sonuç olarak çocuğa yönelik Anayasa'ya açıkça aykırı silahlı gūç kullanımının sõz konusu olduğu başvuruda, Anayasa Mahkemesinden Önceki yetkili mercilerce çocuğun Blümünden sorumlu olduğu belirlenen polis memuru hakkında verilen cezada yaşam hakkına ilişkin anayasal güvencelerle hiçbir surette bağdaşmayacak şekilde haksız tahrik indirimi yapılmasının, yaşam hakkının korunmasının gereklilikleri çerçevesinde benzer ihlallerin önlenebilmesi yönünden caydırıcılığın ve mağdur başvurucular açısından da uygun ve yeterli bir giderimin sağlanmasına engel olduğu kanaatine varılmıştır.


123. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

3.6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
124. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyłedir:
"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkinın ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. Ihlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir. ….

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarınıortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yargılama yapımasında hukuki yarar bulunmayan hállerde başvurucu lehine tazminata hüknedilebilir veya genel mahkemelerde dava açulması yolu gösterilebilir.Yeniden yarglama yapmakla yükumlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir."
125. Başvurucular, ihlalin tespit edilmesi ile birlikte maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

126. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçfarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda karanın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (6216 saytlı Kanun'un 50.maddesinin (2) numaralı fikrasında düzenlenen bireysel başvuruya özgü yeniden yargılama kurumunun Özelliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz. Mehmer Doğan [GK], B. No:2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506,7/11/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021,§§ 93-100).

127. Öte yandan ihlalin niteliği dikkate alınarak başvuruculara müştereken net 90.000 TL manevi tazminat ōdenmesine, başvurucuların uğradığını iddia ettikleri maddi zarar ile ilgili bilgi ve belge sunmadıklarından maddi tazminat talebinin ise reddine karar verilmesi gerekir.

VL HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Yaşam hakkınınihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDiLEBİLIR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkının IHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Kararın bir örneğinin yaşam hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılmasıiçin gerekli işlemler yapilmak ūzere Cizre l. Ağır Ceza Mahkemesine (E.2015/170,K.2016/281) GÖNDERİLMESINE.

D. Başvuruculara net 90.000 TL Inanevi lazminatın MÜşTEREKEN ÖDENMESINE,
E. 364,60 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 4.864,60 TL yargılama giderinin başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMESINE,
F. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dõrt ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAIZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERlLMESINE 25/5/2022tarihinde OYBİRLIĞiYLE karar verildi.