Uyuşmazlık Mahkemesine Ait Kararlar
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ KARARLARI | 2019-04-12

UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ KARARLARI 
I-2247 SAYILI KANUN'UN 24. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (HÜKÜM UYUŞMAZLIĞI) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2017/602KARAR NO : 2019/247KARAR TR : 25.03.2019
ÖZET : İcra dairesi aracılığı ile almış olduğu araç için yersiz ödendiği ileri sürülen %18 katma değer vergisinin %17 lik kismının iade edilmesi istemiyle açılan davanın reddine karar veren Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 30/12/2014 tarih ve E:2014/556, K:2014/1005 sayılıkararının KALDIRILMASINA, hukuk ve usule uygun bulunan Eskişehir 3.İcra Hukuk Mahkemesinin 4.12.2014 gün ve E:2014/684, K:2014/684 sayılıkararının KABULÜ ve bu suretle HÜKÜM UYUŞMAZLIĞININ GİDERİLMESİNE karar verilmesi gerektiği hk.

KARAR 
Hüküm Uyuşmazlığının Giderilmesi 
isteminde bulunan : E.K.

Vekili : Av. Y.G.

Karşı Taraf : Eskişehir Vergi Dairesi Başkanlığı
Vekilleri : Av. G.Ç.


O L A Y : 1-a : Davacı E.K. vekili dava dilekçesinde özetle,müvekkilinin Eskişehir 1. İcra Müdürlüğünün E:2013/5889 sayılıdosyasındaki 26.……... plakalı aracı satın aldığıni, aracın satışı sebebiyle %1KDV alınması gerektiği yönündeki talebin reddine ilişkin 10.6.2014 günlüişlem ile %18 KDV tahsiline ilişkin tahakkuk işleminin iptali ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla 3.077.00-TL KDV'nin iadesi istemiyle 25.6.2014 günü idari yargı yerinde Eskişehir Vergi Dairesi Başkanlığı Battalgazi Vergi Dairesi Müdürlüğüne karşı dava açmıştır.
1-b : Eskişehir 1. Vergi Mahkemesi: 30.12.2014 gün ve E:2014/556,K:2014/1005 sayı ile, "..Dava dosyasinın incelenmesinden, davaci tarafından Eskişehir l.İcra Müdürlüğü'nün ihalesi sonucu satın alınan araca ilişkin olarak icra müdürlüğünce verilen beyanname ile beyan edilen %18oranındaki katma değer vergisinin 13.06.2014 tarihli tahsilat makbuzu ile davacıdan tahsil edildiği, davacı tarafindan ödemiş olduğu katma değer 

vergisinin %17 oranina isabet eden kisminin kaldirilmasi ve tarafina iadesi istemi ile davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Gelir idaresi Başkanlığınca yayımlanan 54 nolu Katma Değer Vergisi Sirküleri ile 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesinin 1inci maddesinin (5) no.lu ayrimında, (I) sayılı listenin 9 uncu sırasında yer alan "kullanılmış" deyiminin 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa göre özel tüketim vergisine tabi olmayan taşıtları ifade ettiği ,87.03pozisyonunda yer alan eşyaların tanımına ilişkin olarak, 27/7/2005 tarih ve 25888 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 8 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği (Tarife-Sınıflandırma Kararlan) ile 6/2/2010 tarih ve 27485 sayılıResmi Gazetede yayımlanan 2 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliğindeki (Gümrük Tarife Cetveli Açıklama Notları) açıklamaların dikkate alınacağıbelirtilmiştir.

Olayda, dava dosyasında bulunan ihtilaf konusu araca ait Motorlu Araç Trafik Belgesinin incelenmesinden; 26.…….. plakalı aracın markasının "CITROEN" .tipinin "BERLİNG03 COMBİ SX", cinsinin "kamyonet",koltuk sayısının "5 kişi" olduğu, kullanım amacının "yük nakli - hususi"olarak tescil edildiği görülmüştür.

Bu durumda, aracın ruhsatında açıkça kamyonet olarak belirtildiği ve yük taşımak amacıyla tescil edildiği görülmekte olup, dolayısıyla ihtilaf konusu aracın nitelikleri itibariyle yukarıda anılan mevzuatta tanımlanan 87.03 GTIP kapsamında binek otomobili ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmişdiğer motorlutaşıtlar vasfinda olmadığı sonucuna varıldığından, söz konusu aracın ihale yolu ile satışında uygulanmasıgereken katma değer vergisinin %18 olduğu anlaşılmakta olup; davacıtarafindan satın alınan araca ilişkin olarak %18 oranında katma değer vergisi tahakkuk ettirilerek davacıdan tahsil edilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddine..." karar vermiş; davacı vekili bu karara karşı istinaf isteminde bulunmuştur.

1-c : Eskişehir Bölge İdare Mahkemesi: 26.1.2016 gün ve E:2015/580, K:2016/173 sayı ile verilen, "... Eskişehir 1. Vergi Mahkemesi Hakimliğince verilen 30.12.2014 gün ve E:2014/556, K:2014/1005 sayılıkarar usul ve hukuka uygun olup bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, itiraz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına .."karar vermis, bu karar kesinleşmiştir.

.2-a : Davacı E.K.'in vekili bu kez aynı istemle adli yargı yerinde hasımsız olarak dava açmış, mahkeme kararda Albaraka Türk Katılım Bankasını hasım konumunda göstermiştir.cnmano,lowb 
2-b : Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesi: 4.12.2014 gün ve E:2014/684, K:2014/684 say1 ile, ".. Íncelenen tüm dosya içeriğine göre;alacaklı davalı tarafindan borçlu Ramazan Sütcüoğlu hakkında Eskişehir l.

Icra Müdürlüğünün 2013/5889-sayili dosyasiyla taşinir rehninin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatılmıştır. Borçluya ait araç 03/0á/2014tarihli 1.açık artırma ile üçüncüşahıs olan davacıya 18.100,00.-TL bedelle ihale edilmiştir.

Davacı ihale alıcısından ihale bedelinin %18'i oranında KDV alınmıştır. İhaleye konu Citroen marka kapalı kasa tipli kamyonetin Gümrük Tarife İstatistik 87.03 Pozisyonunda yer alan binek otomobili niteliğine haiz olduğundan 2007/13033 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesine ekli 1 sayılılistenin 9.sırasına istinaden söz konusu aracın satışı %1 oranında KDV'ye tabi olacaktır. İhaleye konu aracın ihale bedeli üzerinden %1 oranında KDV alınması gerekirken %18 oranında KDV alınması usul ve yasaya aykırıolduğundan şikayetinin kabulü ile 26..…………. plakalı aracın ihale bedeli üzerinden % 18 oranında KDV alınmasına ilişkin memur işleminin iptaline karar vermek gerekmiş, bu işlemin icra müdürlüğünce yapıldığı, davalıtarafın davanın açılmasına sebebiyet vermediği anlaşılmakla yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davacının subut bulan şikayetinin kabulü ile;
2-Eskişehir 1.İcra Müdürlüğünün 2013/5889 Esas sayılı dosyasında 26...….…. plaka sayılı aracın satış bedeli üzerinden %18 oranında KDV alınmasına ilişkin memur işleminin iptali ile aracın satış bedeli üzerinden %1 oranında KDV alınmasına ...” karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
3- UYUŞMAZLIK MAHKEMESİNDEN İSTEK:
İdari Yargı yerinde davalı adli yargı yerinde davacı olan E.K. vekili 28.7.2017 günlü dilekçesi ile, "Eskişehir 3. İcra hukuk Mahkemesinin 2014/684 Esas ve 2014/684 Karar sayılı ilamı ile Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 2014/556 Esas 2014/1005 Karar sayılı ilamları arasında Görev ve Hüküm Uyuşmazlığı'nın Giderilmesi İstemi.
1) Davacı Müvekkilim Eskişehir 1. İcra Müdürlüğünün 2013/5889esas sayılı dosyasından ihale çıkarılan 26..……….. plakalı vasitanın 03/06/2014günü olan ihalesine katılmış ve aracı ihale ile almıştır. Bunun üzerine icra dairesine başvurarak almış olduğu aracın KDV sinin % 1 olması gerektiğini içeren bir dilekçe ile başvurmuş ve icra dairesi müvekkilimin talebini reddetmiştir.

Bunun üzerine Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 2014/556 Esas sayılı dosyası ile 26...……... Plakalı vasıtanın satışı ile alınan KDV'sinin %18alındıği, alınması gereken KDV miktarının %1 olduğu, aracın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde 87/3 tarife pozisyonunda belirtilen çiftsira koltuklu panelvan tipi olmasına rağmen uygulanan KDV'nin %18 olduğu, alınmasıgereken KDV'nin %1 olması gerektiği, fazla alınan miktarın tarafimıza ödenmesi için dava açmıştır. Davamız Reddedilmiştir. Bunun üzerine Davalı Eskişehir Vergi Dairesi müvekkilim adına Vergi Ceza İhbarnamesi 

(Bildirim) ve Taahhuk Fişi düzenleyerek müvekkilime tebliğ etmiştir.Düzenlenen Vergi Ceza İhbarnamesi(BiIdirim) ve Taahhuk Fişinin iptali için Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 2016/764 Esas sayılı dosyasında dava açılmış ve davamız reddedilmiştir.

Müvekkilim Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 2014/556 Esas sayılıdavası devam ederken Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/684Esas sayılı dosyası ile 26..………. Plakalı vasıtanın satışı ile alınan KDV'sinin %18 alındığı, alınması gereken KDV miktarının % 1 olduğu, aracın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde 87/3 tarife pozisyonunda belirtilen çift sıra koltuklu panelvan tipi olmasına ragmen uygulanan KDV'nin %18 olduğu yapılan memur işleminin iptal edilerek fazla alman % 17 lik KDV’nin iade edilmesini talep ederek dava açmıştır. Müvekkilimin gerekçeleri haklıbulunarak, yapılan Memur işlemi iptal edilmiş ve fazla alınan % 17 lik KDV müvekkilime iade edilmiştir.

2) Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 2014/556 Esas 2014/1005 Karar sayılı ilamı ile, Eskişehir 3. Ícra Hukuk Mahkemesinin 2014/684 Esas ve 2014/684 Karar sayılı ilamları 26.………………. Plakalı vasitanın icra ihalesi ile satışından kaynaklanan KDV uyuşmazlığından kaynaklanmaktadır.
3) Davalı idare Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/684Esas ve Karar sayılı ilamını yok saymaktadır. Halbuki Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin vermiş olduğu karar ile satışı yapılan ihalede yazılımemur işlemi iptal edilmiş ve KDV % 1 olarak düzenlenmiştir.
4) Ekte sunmuş olduğumuz, Uyuşmazlık Mahkemesi 2016/260,2016/300 Karar sayılı ilamında verdiği karara gerekçe olarak İcra Müdürlüğü tarafindan yürütülen takibe ilişkin olarak yapılan ihale sonucunda alman araca ilişkin, icra Müdürlüğünce verilen % 18 oranında KDV ödenmesine dair kararın, kanuna aykırılığı iddiasının şikayet yolu ile icra Mahkemesinde çözümleneceği, mahkemenin incelemeyi, söz konusu icra dosyası üzerinde yaparak, anılan işlemin kanuna uygun olup olmadığıhususunda karar vereceği kuskusuzdur.' demektedir.

5) Ekte sunmuş olduğumuz örnek Uyuşmazlık Mahkemesinin kararlarında Adli yargılamanın bir parçasını oluşturan uyuşmazlığın, Ícra Müdürünün tesis ettiğibir işlemden kaynaklandığı gözetildiğinde, hu işlemin yasaya uygun olup olmadığının adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ve yetkili Mahkemenin İcra Hukuk Mahkemesi olduğu kararını vermişlerdir. Bu nedenle Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin vermiş olduğu kararların kaldırılmasını Yetkili Mahkemenin Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmesini,müvekkilimin mağduriyetinin giderilmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesi için başvurmak zorunlu hale gelmiştir.
HUKUKİ DELİLLER: Mahkeme kararlari.

SONUÇ VE ISTEM: Yukarida açikladigimiz nedenlerle, ortaya çıkan görev ve hüküm uyuşmazlığının giderilmesi, Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin vermiş olduğu kararların kaldırılmasını Yetkili Mahkemenin Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini Yüce Mahkemenizden saygıyla talep ederim." denilmiştir 
4- Başkanlıkça ilgili mahkemelerden dava dosyalarının aslı temin edilmiş, daha sonra 2247 sayılı Yasa'nın 24 ve 16. maddelerine göre ilgili Başsavcıların yazılı düşünceleri istenilmiştir.

4-a : Danıştay Başsavcısı: ".….Davacı vekili tarafından Eskişehir 1.icra Müdürlüğü tarafından ihale yoluyla satışı yapılan 26.………... plakalı araca ilişkin olarak % 18 oranında tahakkuk ettirilerek tahsil edilen katma değer vergisinin, aracın % 1 oranında vergiye tabi olduğu öne sürülerek aradaki farka ilişkin tahakkuk işleminin iptali istemiyle açılan davayı reddeden Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 30.12.2014 gün ve E.2014/556,K:2014/1005 sayılı karari, Eskişehir Bölge idare Mahkemesinin 26.1.2016gün ve E:2015/580, K:2016/173 sayılı kararıyla onanmış ve karar kesinleşmiştir.

Davacı tarafindan, ihale yoluyla satın alınan 26......... plakalı aracın % 1 oranında katma değer vergisine tabi olduğu % 18 oranı uygulanmak suretiyle yapılan tahakkuk işleminin yerinde olmadığı öne sürülerek aradaki farka ilişkin tahakkuk işleminin iptali istemiyle Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinde açılan dava anilan mahkemenin 4.12.2014 gün ve E:2014/684 ve K:2014/684 sayılı kararı ile kabul edilmiş, verilen bu karar temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir.

USULE İLİŞKİN İNCELEME:
İdari ve adli yargı kararları arasında oluştuğu ileri sürülen hüküm uyuşmazlığının çözümü için;öncelikle hüküm uyuşmazlığının oluşup oluşmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 2592 sayılı Kanun ile değişik 24'üncü maddesinin birinci fikrasında, "1 inci maddede gösterilen yargı mercilerinden en az ikisi tarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmişaynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde hüküm uyuşmazlığının varlığı kabul edilir." hükmü yer almaktadır.
Anılan hükme göre, hüküm uyuşmazlığının varlığı için;
Uyuşmazlık yaratan hükümlerin, adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisi tarafindan verilmesi,
a-Konu, dava sebebi ve taraflardan en az birinin aynı olması,
b-Her iki kararın da kesinleşmiş olması,
c-Kararlarda davanın esasının hükme bağlanması,

d-Kararlar arasindaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunması, koşullarının birlikte gerçeklesmesi aranmaktadır 
,....Hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülen kararların incelenmesinden ortada, adli ve idari yargı yerlerince verilmiş ve yasa yollarına başvurularak kesinleşmiş kararlar oldukları; her iki kararda da davanın esasının hükme bağlandığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafindan, icra yoluyla satın alınan 26......... plakalı araca ihale bedeli üzerinden % 18 oranı uygulanmak suretiyle tahakkuk ettirilen katma değer vergisinin, aracın % 1 oranında vergiye tabi olduğu öne sürülerek aradaki farka ilişkin tahakkuk işlemi adli yargıda verilen karar ile iptal edilmesine karşılık; idari yargıda anılan 26..…..…... plakalı araca ihale bedeli üzerinden % 18 oranı uygulanmak suretiyle tahakkuk ettirilen katma değer vergisinin, aracın % 1 oranında vergiye tabi olduğu öne sürülerek aradaki farka ilişkin tahakkuk işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verildiği anlaşılmakla, anılan kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız hale geldiği; bu duruma göre, söz konusu adli ve idari yargı kararları arasında hüküm uyuşmazlığıbulunduğunun kabulü gerekmektedir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin 3üncü fikrasının (d) bendinde, müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışların katma değer vergisine tabi olduğu, 28 inci maddesinde, katma değer vergisi oranının, vergiye tabi her bir işlem için %10 olduğu, Bakanlar Kurulunun bu oranı, dört katına kadar artırmaya, % 1'e kadar indirmeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine ilişkin 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın l'inci maddesinin 1 'inci fikrasında, mal teslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacak katma değer vergisi oranları; a) Ekli listelerde yer alanlar hariçolmak üzere, vergiye tabi işlemler için, % 18, b) Ekli (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 1, c) Ekli (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 8 olarak tespit edilmiş; 5'inci fikrasında da, (I) sayılılistenin 9 uncu sırasında yer alan "kullanılmış" deyiminin, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa göre özel tüketim vergisine tabi olmayan taşıtları ifade ettiği, 2'nci maddesinde ise, bu Karar kapsamındaki mal ve hizmetleri tanımlamaya Maliye Bakanlığının yetkili olduğu belirtilmiştir.
--....-..."Aşağıda tanımları yapılan motorlu taşıtlardan yalnız "kullanılmış" olanlar,"Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 87.03 pozisyonundaki binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar (87.02 pozisyonuna girenler hariç) (steyşın vagonlar ve yarış arabalarıdahil). [Yalniz binek otomobilleri, steyşın vagonlar, yarış arabaları, arazi taşıtları, jipler, vb., motorlu karavanlar, elektrik, gaz, güneş enerjili vb.

motorlu taşitlar, "8703.10.11.00.00 özeflikle kar üzerinde hareket etmek için dizayn edilmiş sıkıştırma ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlu olanlar (dizel veya yarı dizel) veya kıvılcım ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlu taşitlar", "8703.10.18.00.00 diğerleri"] [Ambulanslar, mahkum taşımaya mahsus arabalar, para arabalari, cenaze arabalari, itfaiye öncüarabaları gibi özel amaçla yapılmış motorlu taşıtlar hariç.] ifadesine yer verilmiştir.

27.07.2005 tarih ve 25888 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 8 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği Eki Sınıflandırma Kararlarında;$1+1,1+3$ ,$1+4$ veya 1+7 koltuklu, şoför ve öndeki yolcunun arkasındaki kısımda emniyet kemerleri veya emniyet kemeri montajı için tertibat, koltuk ve emniyet ekipmanı montajı için sabit tertibat, aracın iç kismının her tarafinda, araçların yolcu bölümlerinde yer alan konfor özellikleri ve içdöşemeleri (örn. yer kaplamaları, havalandırma, iç aydınlatma, küllükler),iki yan panel boyunca arka camları bulunan (En arkada yük bölümünün sağve sol taraflarında cam bulunsun bulunmasın); şoför ve öndeki yolcuların bölümü ile insan veya eşya taşınması için kullanılan arka bölüm arasında sabit bir panel veya bariyer bulunmayan kapalı kasa motorlu taşıtların 8703.gümrük tarife ve istatistik pozisyonunda sınıflandıracağı açıklanmıştır.
6 Șubat 2010 tarih ve 27485 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 2Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği-Gümrük Tarife Cetveli Açıklama Notlarında 8703 pozisyonu: "Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar (8702 pozisyonuna girenler hariç) (steyşın vagonlar ve yarış arabaları dahil) Bu pozisyon, hem insan hem eşya taşıyabilen motorlu araçlar gibi ‘çok amaçlı araçları' kapsar: 1.Kamyonet türü: Bu tür araçlar genellikle birden fazla koltuk sırasına sahiptirler ve biri insan taşınmasına mahsus kapalı bir kabin ve eşya taşınmasına mahsus açık veya kapalı bir alan olmak üzere iki ayrı alandan meydana gelirler. Bununla birlikte, bu tür araçların ikiden fazla aksı olmasıveya eşya taşımaya mahsus alandaki azami dahili taban uzunluğunun aracın dingiller arası mesafenin % 50'sinden daha fazla olması halinde 8704pozisyonunda sınıflandırılırlar. 2. Panelvan türü: Birden fazla koltuk sırasına sahip olan panelvan türü araç 8703 pozisyonu Armonize Sistem İzahnamesinde verilen göstergeleri karşılamalıdır. Bununla birlikte, arka kısımda güvenlik teçhizatı ve koltukların yerleştirilmesi için sabit tutturma noktaları ve bağlantı elemanlarının bulunmadığı bir sıra koltuğa sahip olan panelvan türü araçlar, yolcu alanı ile yük alanı arasında sabit bir panel veya bariyer ya da yan panellerde pencereleri bulunsun veya bulunmasın 8704JnudaSnaanaary,.owb 
Olayda, dava dosyasinda bulunan ihtilaf konusu 26.……. plakalıaraca ait Motorlu Araç Trafik Belgesinde; aracın markasının "CITROEN",tipinin "BERLİNG03 COMBİ SX", cinsinin "kamyonet (panelvan)", koltuk 

sayisinin "5 kişi" oldugu, kullanim amacinin "yük nakli-hususi" olarak tescil edildiğinin görüldüğü, bu durumda, ruhsatında açıkça kamyonet (panelvan)yazılan ve yük taşımak amacıyla tescil edildiği görülen, uyuşmazlık konusu aracın, yukarıda yazılı mevzuatta tanımlanan 87.03 GòİP kapsamında binek otomobili ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar vasfinda olmadığı sonucuna varıldığından, söz konusu aracın ihale yolu ile satışında uygulanması gereken katma değer vergisi oranının % 18olduğu anlaşılmakta olup; davacı tarafından satın alınan araca ilişkin olarak % 18 oranında katma değer vergisi tahakkuk ettirilerek davacıdan tahsil edilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

SONUÇ:
1- Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 30.12.2014 gün ve E:2014/556,K:2014/1005 sayılı kararı ile Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 4.12.2014 gün ve E:2014/684, K:2014/684 sayılı kararı ile hüküm uyuşmazlığı bulunduğuna;
Eskişehir 3. icra Hukuk Mahkemesinin 4.12.2014 gün ve E:2014/684, K:2014/684 sayılı kararının kaldırılmasına;
Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 30.12.2014 gün ve E:2014/556,K:2014/1005 sayılı kararının kabulüne;
Bu surette hüküm uyuşmazlığının giderilmesine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” yolunda düşünce vermiştir.
4-b : Yargitay Cumhuriyet Başsavcısi:: "... Davacı tarafindan,Eskişehir 1. İcra Müdürlüğü tarafından ihale yoluyla satışı yapılan 26 AK 045 plakalı araca ilişkin olarak % 18 oranında tahakkuk ettirilerek tahsil edilen katma değer vergisinin (KDV), aracın % 1 oranında vergiye tabi olduğu öne sürülerek aradaki farka ilişkin tahakkuk işleminin iptali istemiyle açılan davada; Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 30/12/2014 tarih ve E.-K.2014/556-1005 sayılı kararıyla, ihtilaf konusu aracın nitelikleri itibariyle mevzuatta tanımlanan 87.03 GTİP kapsamında binek otomobili ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar vasfinda olmadığı sonucuna varıldığından, söz konusu aracın ihale yolu ile satışında uygulanması gereken KDV'nin% 18 olduğu anlaşılmakta olup;davacı tarafindan satın alınan araca ilişkin olarak % 18 oranında KDV tahakkuk ettirilerek davacıdan tahsil edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, tek hakim tarafindan verilen bu karara davacı vekili tarafindan itiraz edilmesi üzerine Eskişehir Bölge Ídare Mahkemesinin 26/01/2016 tarih ve E.2015/580,K.2016/173 sayılı kararıyla, itiraz isteminin reddi ile kararın onanmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.eurgrvekararmr mooso-,owb 
Diğer taraftan, davacının ihale yoluyla satin aldığı 6…… plakal aracın % 1 oranında KDV'ye tabi olduğu, % 18 oranında yapılan tahakkuk işleminin yerinde olmadığı öne sürülerek aradaki farka ilişkin tahakkuk 

işleminin iptali istemiyle açilan davada; Eskişehir 3. Icra Hukuk Mahkemesinin 04/12/2014 tarih ve E.-K.2014/684 sayılı kararıyla, ihaleye konu aracın nitelikleri itibariyle mevzuatta tanımlanan 87.03 kapsamında binek otomobili vasfinda olduğundan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesine ekli 1 sayılı listenin 9. sırasına istinaden ihale bedeli üzerinden % 1 oranında KDV alınması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile Eskişehir İcra Müdürlüğünün 2013/5889 Esas sayılı dosyasında 26 AK 045 plaka sayılı aracın satış bedeli üzerinden % 18 oranında KDV alınmasına ilişkin memur işleminin iptali ile aracın satış bedeli üzerinden %1 oranında KDV alınmasına karar verildiği ve söz konusu kararın temyiz edilmeyerek kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davacı E.K. vekilince Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilen 28/07/2017 tarihli dilekçe ile Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 30/12/2014tarih ve 2014/556 Esas, 2014/1005 Karar sayılı kararı ile Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 04/12/2014 tarih ve 2014/684 Esas, 2014/684 Karar sayılı kararından hangisinin uygulanacağı konusunda tereddüt doğduğundan ve hakkın yerine getirilmesinin olanaksız hale geldiğinden bahisle hüküm uyuşmazlığının giderilmesi talebinde bulunulmuştur.

MEVZUAT YÖNÜNDEN İNCELEME:
İdari ve adli yargı kararları arasında oluştuğu ileri sürülen hüküm uyuşmazlığının çözümü için; öncelikle hüküm uyuşmazlığının oluşup oluşmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 2592 sayılı Kanun ile değişik 24. maddesinin birinci fikrasında, “7inci maddede gösterilen yargi mercilerinden en az ikisi tarafindan, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasindaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde hüküm uyuşmazlığının varlığı kabul edilir.'" hükmü yer almaktadır.
Anılan hükme göre, hüküm uyuşmazlığının varlığı için:
a- Uyuşmazlık yaratan hükümlerin, adli, idari veya askeri yargıinercilerinden en az ikisi tarafindan verilmesi,
b- Konu, dava sebebi ve taraflardan en az birinin aynı olmasi,
c- Her iki kararın da kesinleşmiş olmasi,
d- Kararlarda davanın esasının hükme bağlanmasi,
e- Kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunmasi,
Koşullarının birlikte gerçekleşmesi aranmaktadır.
Hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülen kararların incelenmesinde; ortada, adli ve idari yargı yerlerince verilmiş ve yasa yollarına başvurularak şeklen kesinleşmiş; taraflarından en az birinin aynı

oldugu kararlarin bulundugu ve túm kararlarda da davanin esasinin hükme bağlandığı ve yasa yollarının tüketildiği anlaşılmıştır.

Hüküm uyuşmazlığına konu Eskişehir 1. Vergi Mahkemesi kararında, davaya konu araca ilişkin olarak % 18 oranında tahakkuk ettirilerek tahsil edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verilmesine karşın, Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesi kararında ise, ihale bedeli üzerinden % 1 oranında KDV alınması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile Eskişehir İcra Müdürlüğünün aracın satışbedeli üzerinden % 18 oranında KDV alınmasına ilişkin işleminin iptali ile aracın satış bedeli üzerinden % 1 oranında KDV alınmasına karar verildiği anlaşılmakla, Vergi Mahkemesi ile İcra Hukuk Mahkemesi kararlarıarasında oluşan çelişki nedeni ile davacı yönünden hakkın yerine getirilmesinin olanaksız hale geldiği, bu duruma göre, söz konusu adli ve idari yargı kararları arasında hüküm uyuşmazlığı bulunduğu kabul edilmelidir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1/3.d maddesinde,müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışların KDV'ye tabi olduğu; 28. maddesinde, KDV oranının vergiye tabi her bir işlem için % 10 olduğu, Bakanlar Kurulunun bu oranı dört katına kadar artırmaya, %l'e kadar indirmeye yetkili olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.
Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 1.maddesinde; "Mal teslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacak katma değer vergisi oranlari; / a) Ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere, vergiye tabi işlemler için, % 18 / b) Ekli (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 1 / c) Ekli (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 8 olarak tespit edilmiştir. / …. / …. /. / (I) sayılı listenin 9 uncu sırasında yer alan "kullanılmış" deyimi, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa göre özel tüketim vergisine tabi olmayan taşıtları ifade eder."hükmüne, 2. maddesinde; "Bu Karar kapsamındaki mal ve hizmetleri tanımlamaya Maliye Bakanlığı yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kararnameye ekli (I) sayılı listenin 9. maddesinde; "Aşağıda tanımları yapılan motorlu taşıtlardan yalnız "kullanılmış" olanlar, 'Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 87.03 pozisyonundaki binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar (87.02pozisyonuna girenler hariç) (steyşın vagonlar ve yarış arabaları dahil).[(Yalnız binek otomobilleri, steyşın vagonlar, yarış arabaları, arazi taşıtları,jipler, vb., motorlu karavanlar, elektrik, gaz, güneş enerjili vb. motorlu taşıtlar, '8703.10.11.00.00 özellikle kar üzerinde hareket etmek için dizayn edilmiş sıkıştırma ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlu olanlar (dizel veya yarı dizel) veya kıvılcım ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlu taşıtlar', '8703.10.18.00.00 diğerleri'] [Ambulanslar, mahkum taşımaya 

Öte yandan; 27/07/2005 tarih ve 25888 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 8 Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği Eki Sınıflandırma Kararında; 1+3, 1+4 veya 1+7 koltuklu, şoför ve öndeki yolcunun arkasındaki kısımda emniyet kemerleri veya emniyet kemeri montajı için tertibat, koltuk ve emniyet ekipmanı montajı için sabit tertibat, aracın içkismının her tarafinda, araçların yolcu bölümlerinde yer alan konfor özellikleri ve iç döşemeleri (örn. yer kaplamaları, havalandırma, içaydınlatma, küllükler), iki yan panel boyunca arka camları bulunan (En arkada yük bölümünün sağ ve sol taraflarında cam bulunsun bulunmasin);şoför ve öndeki yolcuların bölümü ile insan veya eşya taşınması için kullanılan arka bölüm arasında sabit bir panel veya bariyer bulunmayan kapalı kasa motorlu taşıtların 87.03 tarife pozisyonunda sınıflandırılacağıbelirtilmiştir. 06/02/2010 tarih ve 27485 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2Seri No.lu Gümrük Genel Tebliği Gümrük Tarife Açıklama notlarında ise 8703 pozisyonu; " Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşitlar (8702 pozisyonuna girenler hariç)(steyşın vagonlar ve yarış arabaları dahil) / Bu pozisyon, hem insan hem eşya taşıyabilen motorlu araçlar gibi ‘çok amaçlı araçları ' kapsar: / 1.Kamyonet türü: Bu tür araçlar genellikle birden fazla koltuk sırasına sahiptirler ve biri insan taşınmasına mahsus kapalı bir kabin ve eşya taşınmasına mahsus açık veya kapalı bir alan olmak üzere iki ayrı alandan meydana gelirler. Bununla birlikte, bu tür araçların ikiden fazla aksı olmasıveya eşya taşımaya mahsus alandaki azami dahili taban uzunluğunun aracın dingiller arası mesafenin %50'sinden daha fazla olması halinde 8704pozisyonunda sınıflandırılırlar. / 2. Panelvan türü: Birden fazla koltuk sırasına sahip olan panelvan türü araç 8703 pozisyonu Armonize Sistem İzahnmesinde verilen göstergeleri karşılamalıdır. / Bununla birlikte, arka kısımda güvenlik teçhizatı ve koltukların yerleştirilmesi için sabit tutturma noktaları ve bağlantı elemanlarının bulunmadığı birden fazla koltuk sırasına sahip olan panelvan türü araçlar, yolcu alanı ile yük alanı arasında sabit bir panel veya bariyer ya da yan panellerde pencereleri bulunsun veya bulunmasın 8704pozisyonunda sınıflandırılırlar." şeklinde açıklanmıştır.
Yukarıda izah edilen tüm mevzuat ve dosyada bulunan belgeler birlikte incelendiğinde, dava konusu 26...…... plakalı araca ait Motorlu AraçTrafik Belgesinde; aracın markasınin "CITROEN", tipinin "BERLİNG03COMB1 SX", cinsinin "kamyonet (panelvan)", koltuk sayısının "5 kişi",kullanım amacının "yük nakli-hususi" olarak yazıldığı, söz konusu aracın bu haliyle 87.03 pozisyonunda tanımlanan binek otomobili ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar vasfinda olmadığı,

bu itibarla davaya konu aracin ihale yoluyla satişinda uygulanması gereken KDV oranıpın % 18 olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, idari yargı yerince verilen kararın sonucu (hüküm kismi) hukuka uygunluk arzetse de, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 4,16 ve 17. maddeleri uyarınca, İcra Müdürlüğü tarafindan yürütülen takibe ilişkin olarak yapılan ihale sonucunda alınan araca ilişkin, icra müdürlüğünce verilen % 18 oranında KDV ödenmesine dair kararın kanuna aykırılığı iddiasının şikayet yolu ile İcra Mahkemesinde çözümlenmesinin gerekmesi, mahkemenin incelemeyi, söz konusu icra dosyası üzerinde yaparak, anılan işlemin kanuna uygun olup olmadığı hususunda karar vermesinin gerekmesi, adli yargılamanın bir parçasını oluşturan bu uyuşmazlığın, İcra Müdürlüğünün tesis ettiği bir işlemden kaynaklanmasıgözetildiğinde, bu işlemin yasaya uygun olup olmadığının adli yargı yerince çözümlenmesinin gerekmesi karşısında; görevsiz mahkemece verilmiş bir kararın varlığı gözetildiğinde, Eskişehir 1. Vergi Mahkemesince verilen kararın kaldırılması gerekmektedir. Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesi söz konusu davada görevli mahkeme ise de; yukarıda izah edilen nedenlerle, bu mahkemece verilen kararda hukuki isabet bulunmadığından, bu kararın da kaldırılması gerekmektedir. Bu sebeple, her iki kararın da kaldırılmasızorunluluğu gözetilerek, “hakkın yerine getirilmesi" fiilen mümkün olamayacağından; 2247 sayılı Kanunun 25 inci maddesindeki “Hukuk alanındaki hüküm uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi, Danıştay Yargılama Usulünün bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerini uygulamak suretiyle anlaşmazlığın esasını da karara bağlar." şeklindeki amir hüküm uyarınca, uyuşmazlığın esası hakkında hüküm tesisi yoluna gidilmesi ve davacının şikayetinin reddine karar verilmesi gerekmektedir.
SONUÇ:
Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 30/12/2014 tarih ve E.K.2014/556-1005 sayılı kesinleşen kararı ile Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 04/12/2014 tarih ve E.-K.2014/684 sayıh kararı arasında hüküm uyuşmazlığı bulunduğunun kabulüne,
Her iki mahkeme kararının KALDIRILMASINA,
Davacının sübut bulmayan şikayetinin REDDİNE,
Karar verilmesi suretiyle hüküm uyuşmazlığının giderilmesinin mümkün olduğu düşünülmektedir." yolunda düşünce vermiştir.
İNCELEME GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN,Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 24.12.2018günlü toplantısında:

l-ILK INCELEME :2247 sayili Uyuşmazlik Mahkemesinin Kuruluşve İşleyişi Hakkında Kanunun "Mahkemenin görevi" başlığını taşıyan 1.maddesinde;
"Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksek mahkemedir.

Özel kanun uyarınca hakeme başvurulmasının zorunlu olduğu hallerde, eğer hakemlik görevi hakim tarafindan yerine getirilmiş ise bu merci, davanın konusuna göre, yukarıdaki fikrada yazılı adli veya idari yargımercilerinden sayılır.

24.maddesinde;
(Değişik birinci fikra: 21/1/1982 - 2592/7 md.) 1 nci maddede gösterilen yargı mercileri tarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde hüküm uyuşmazlığının varlığı kabul edilir.

(Mülga ikinci fikra: 2/7/2018  KHK-703/183 md.)
İlgili kişi veya makam Uyuşmazlık Mahkemesine başvurarak hüküm uyuşmazlığının giderilmesini isteyebilir. Bu halde olumsuz görev uyuşmazlığının çıkarılması ile ilgili 15 ve 16 ncı maddelerdeki usul kurallarıuygulanır." belirtilmiştir.

Anılan Hükümlere göre hüküm uyuşmazlığının varlığı için;
a) Uyuşmazlık yaratan hükümlerin, adli ve idari yargı mercileri tarafindan verilmesi,
b) Konu, dava sebebi ve taraflardan en az birinin aynı olmasi,
c) Her iki kararın da kesinleşmiş olması,
d) Kararlarda davanın esasının hükme bağlanması,
e) Kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunması koşullarının birlikte gerçekleşmesi aranmaktadır.
Hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülen idari yargı ve adli yargıkararlarının incelenmesinden; ortada idari (Eskişehir Vergi Mahkemesinin 30.12.2014 gün ve E:2014/556, K:2014/1005 sayılı karari) ve adli (Eskişehir 3. Ícra Hukuk Mahkemesinin E:2014/684, K:2014/684 sayılıkararı) yargı yerlerince verilmiş ve kesinleşmiş kararlar bulunduğu; davanın taraflarından en az birinin (E.K.) aynı olduğu anlaşılmıştır.
Konu ve dava sebebinin ayni olup olmadığının incelenmesinden:
Uyuşmazlık Eskişehir 1. İcra Müdürlüğünün E:2013/5889 sayılıdosyasından ihaleye çıkarılan 26.….. plakalı vasıtanın 3.6.2014 günü olan ihalesine katılarak aracı ihale ile satın alan davacının almış olduğu aracın Katma Değer Vergisinin %1 olması gerektiğini içeren 9.6.2014 günlü

başvurusunun reddine ilişkin Eskişehir 1. İcra Dairesinin E:2013/5889 sayılıişleminin iptali isteminden kaynaklanmıştır.

Dava sebebi, talep sonucunu haklı göstermeye yarayan maddi olaylar iken, dava konusu netice-i taleptir.

Olayda her iki davanın sebebi ihale yoluyla satılan araca %18oranında Katma Değer Vergisinin uygulanıp uygulanmayacağına ilişkindir.Bir taraf bu miktarın hukuka uygun olarak alındığı iddia ve savunmasında bulunurken, diğer taraf tam aksine bu miktarın hukuka aykırı olduğu iddia ve savunmasında olduğundan her iki dava sebebi yani vakıada aynıdır.
Dava konusuna gelince; Ícra Müdürlüğünce ihaleye çıkartılan araca ödenen %18 oranındaki KDV'nin iptal edilmesi istemine ilişkin olmasınedeniyle hüküm uyuşmazlığı olduğu iddia edilen kararlar arasında dava konulari da aynıdır.

Kararlarda işin esasının hükme bağlanmasının incelenmesinden E.K.vekili tarafindan idari yargı yerinde açılan dava sonucunda, aracın ruhsatında açıkça kamyonet olarak belirtildiği ve yük taşımak amacıyla tescil edildiği görülmekte olup, dolayısıyla ihtilaf konusu aracın nitelikleri itibariyleyukarıda anılan mevzuatta tanımlanan87.03GTIP kapsamında binek otomobili ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar vasfinda olmadığı sonucuna varıldığından, söz konusu aracın ihale yolu ile satışında uygulanması gereken katma değer vergisinin %18 olduğu anlaşılmakta olup; davacı tarafından satın alınan araca ilişkin olarak % 18 oranında katma değer vergisi tahakkuk ettirilerek davacıdan tahsil edilmesinde hukuka aykirılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği; aynı davacı tarafından adli yargı yerinde açılan dava sonucunda da, ihaleye konu Citroen marka kapalı kasa tipli kamyonetin Gümrük Tarife İstatistik 87.03 Pozisyonunda yer alan binek otomobili niteliğine haiz olduğundan 2007/13033 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesine ekli 1 sayılı listenin 9. sırasına istinaden söz konusu aracın satışı %1 oranında KDV'ye tabi olacak, ihaleye konu aracın ihale bedeli üzerinden %1 oranında KDV alınması gerekirken %18 oranında KDV alınması usul ve yasaya aykırı olduğundan şikayetinin kabulü ile 26 AK 045plakalı aracın ihale bedeli üzerinden % 18 oranında KDV alınmasına ilişkin memur işleminin iptaline karar vermek gerekmiş, bu işlemin icra müdürlüğünce yapıldığı, davalı tarafın davanın açılmasına sebebiyet vermediği anlaşılmakla yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda her iki kararda da işin esasının hükme bağlandığı açıktır.

Hüküm uyuşmazlığının kabul edilebilmesi için öngörülen diğer husus ise, kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunmasıdır.


Idari yargida yapilan yargilama sonucu idari işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilirken; adli yargıyerinde tesis edilen işlemin, hukuka uygun olmadığı ve yersiz tahsilat yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
İdari yargı yerinde yasaya uygun bulunan işlemin adli yargı yerinde yasal dayanaktan yoksun olduğuna karar verilerek kararlar arasındaki hakkın yerine getirilmesi olanaksız hale getirilmiştir.

Bu durumda 2247 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde açıklandığı üzere;tarafları konusu ve dava sebebi aynı olan ve kesinleşmiş kararlar arasında hüküm uyuşmazlığının doğduğu ve kararlar arasında çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız hale geldiği açıktır.
Belirtilen nedenlerle;
1) Eskişehir 1. Vergi Mahkemesi ile Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin kararları arasında 2247 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği anlaşıldığından hüküm uyuşmazlığıbulunduğu;
2) 2247 sayılı Yasa'nın 25. maddesi hükmü uyarınca;
a-İdari Yargılama Usulü Yasası gözetilerek Uyuşmazlık Mahkemesine yapılan başvuruya ait dilekçe ve eklerinin 30 gün içinde cevap verilmek üzere Eskişehir Vergi Dairesi Müdürlüğü ile, Albaraka Türk Katılım Bankasına bildirilmesi, verilen cevabın karşı tarafa tebliği suretiyle dosyanın tekamülünün sağlanması,
b- Usulü işlemler tamamlandıktan ve esas hakkında rapor yazıldıktan sonra Başkanlıkça belirlenecek sürede işin esasının görüşülmesine OY BİRLİĞİ İLE KARAR VERİLMİŞTİR.

Bunun üzerine Uyuşmazlık Mahkemesine yapılan başvuruya ait dilekçe karşı tarafa tebliğ edilmiş; Eskişehir Vergi Dairesi Başkanlığı vekili tarafından yasal süresi içerisinde verilen cevap dilekçesinde; Eskişehir 1.Vergi Mahkemesinin kararının kabulüne karar verilmesi talep edilmiştir.
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 25.03.2019 günlü toplantısında:
Başvuru dilekçesi ve ekleri, uyuşmazlığa konu edilen kararlara ilişkin dava dosyaları, ilgili Başsavcıların düşünce yazıları, dayanılan Yasa ve Yönetmelik kuralları, taraflarca verilen dilekçe ve ekleri ile RaportörHakim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ın hazırladığı rapor okunup incelendikten ve ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın yazılıdüşünceleri doğrultusundaki açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Uyuşmazlik, E.K. tarafindan, Eskişehir 1. Icra Müdürlüğü'nün ihalesi sonucu satın alınan araca ilişkin olarak icra müdürlüğünce verilen beyanname ile beyan edilen %18 oranındaki katma değer vergisinin 13.06.2014 tarihli tahsilat makbuzu ile davacıdan tahsil edildiği, davacıtarafından ödemiş olduğu katma değer vergisinin %17 oranına isabet eden kısmının kaldırılması ve tarafina iadesi isteminden oluşmuştur.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun "Verginin konusunu teşkil eden işlemler" başlıklı 1. maddesinde;
"Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir:
1. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,
2. Her türlü mal ve hizmet ithalatı,
3. Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler:
a) Posta, telefon, telgraf, teleks ve bunlara benzer hizmetler ile radyo ve televizyon hizmetleri,
b) (Değişik: 14/3/2007-5602/10 md.) Her türlü şans ve talih oyunlarinin tertiplenmesi ve oynanmasi,
c) Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler ile profesyonel sporcuların katıldığı sportif faaliyetler, maçlar, yarışlar ve yarışmalar tertiplenmesi, gösterilmesi,
d) (Değişik : 16/6/2009-5904/8 md.) Müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışlar ile 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılıTarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununa göre düzenlenen ürün senetlerinin, senedin temsil ettiği ürünü depodan çekecek olanlara teslimi,
e) Boru hattı ile hampetrol, gaz ve bunların ürünlerinin taşınmalari,
f) Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemleri,
g) Genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafindan kurulan veya işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya tabi diğer müesseselerin ticari, sınai, zirai ve mesleki nitelikteki teslim ve hizmetleri,
h) Rekabet eşitsizliğini gidermek maksadıyla isteğe bağlımükellefiyetler suretiyle vergilendirilecek teslim ve hizmetler.
Ticari, sınai, zirai faaliyet ile serbest meslek faaliyetinin devamlılığı,kapsamı ve niteliği Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre; Gelir Vergisi Kanununda açıklık bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tayin ve tespit edilir.
-.....üzerine yapılması, bunları yapanların hukuki statü ve kişilikleri, Türk tabiyetinde bulunup bulunmamalari, ikametgah veya işyerlerinin yahut 

kanuni merkez veya iş merkezlerinin Turkiye'de olup olmamasi işlemlerin mahiyetini değiştirmez ve vergilendirmeye mani teşkil etmez.
İthalatın kamu sektörü, özel sektör veya herhangi bir gerçek veya tüzelkişi tarafindan yapılması veya herhangi bir şekil ve surette gerçekleştirilmesi, özellik taşıması vergilendirmeye tesir etmez." hükmüne;
—_1.,.
"(Değişik : 3/12/1988 - 3505/23 md.)
Katma değer vergisi oranı, vergiye tabi her bir işlem için % 10'dur.Cumhurbaşkanı bu oranı, dört katına kadar artırmaya, % 1 'e kadar indirmeye, bu oranlar dahilinde muhtelif mal ve hizmetler ile bazı malların perakende safhası ve inşaatın yapıldığı arsanın veya konutun vergi değeri ve bulunduğu yeri esas alarak konut teslimleri için farklı vergi oranları tespit etmeye yetkilidir." hükmüne;
Aynı Kanunun "Beyan esası" başlıklı 40. maddesinde;
" 1. Katma Değer Vergisi, bu Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça mükelleflerin yazılı beyanları üzerine tarholunur.

2. Bu Kanunun 9 uncu maddesinde belirtilen hallerde bu beyan,vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafindan yapılır.
3. Herhangi bir vergilendirme döneminde vergiye tabi işlemleri bulunmayan mükellefler de beyanname vermek mecburiyetindedirler.
4. İthalatta alınan Katma Değer Vergisi, gümrük girişbeyannamesindeki beyan üzerine, gümrük giriş beyannamesi verilmeyen haller ve motorlu kara taşıtları ile Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan yük ve yolcu taşımaları ile transit taşımalara ait Katma Değer Vergisi mükelleflerin yapacakları özel beyan üzerine tarholunur. Bu fikra hükmüne göre tarhiyata esas alınacak beyannamelerde, vergi matrahının unsurları ile vergi oranının açıkça gösterilmesi gereklidir.
5. (Ek : 25/5/1995-4108/35 md.) Maliye Bakanlıği, bu Kanunun 17nci maddesinin 1 inci fikrasında sayılan kurum ve kuruluşlara sadece vergiye tabi işlemlerinin bulunduğu dönemler için beyanname verdirmeye,beyanname yerine kaim olmak üzere işleme esas olan belgeleri kabul etmeye, bu mükelleflere ait verginin beyan ve ödeme zamanı ile tahsiline ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
13.07.1995 tarih ve 22342 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 48 seri nolu Katma_ Değer Vergisi Genel Tebliğinin 'İcra yoluyla yapılan satışlarda katma değer vergisi uygulaması" başlıklı (D) bölümünde, Katma Değer Vergisi Kanununun 40 ncı maddesine 4108 sayılı Kanunla eklenen 5numaralı fikra ile, Kanunun 17 nci maddesinin 1 inci fikrasında sayılan kurum ve kuruluşlara sadece vergiye tabi işlemlerinin bulunduğu dönemler için beyanname verdirme, beyanname yerine kaim olmak üzere işleme esas belgeleri kabul etme, bu mükelleflere ait verginin beyan ve ödeme zamanıile tahsiline ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Maliye Bakanlığına 

yetki verildiği, söz konusu yetki çerçevesinde, Kanunun 1/3-d maddesi uyarınca müzayede yoluyla satış yapan icra dairelerinin bu satışlarıyla ilgili katma değer vergisinin beyan ve ödenmesi ile ilgili işlemlerin yürütülmesi hususunda, icra yoluyla yapılan satışlarda verginin mükellefinin satışıgerçekleştiren icra daireleri olduğu , verginin beyanı ve ödenmesi hususunda ise icra dairelerince müzayede mahallinde yapılan satışlar nedeniyle hesaplanan katma değer vergisinin, en geç ilgili mevzuatıuyarınca bedelin tahsil edildiği günün mesai saati bitimine kadar vergi dairesine beyan edilip aynı süre içinde ödeneceği belirtilmiştir.
30.12.2007 tarih ve 26742 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2007/13033 karar sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1.maddesinde mal teslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacak katma değer vergisi oranlari;
a) Ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere, vergiye tabi işlemler için, % 18,
b) Ekli (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 1,
c) Ekli (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 8 olarak tespit edilmiş; 5. maddesinde (I) sayılı listenin 9 uncu sırasında yer alan "kullanılmış" deyiminin, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa göre özel tüketim vergisine tabi olmayan taşıtları ifade ettiği 2. maddesinde bu Karar kapsamındaki mal ve hizmetleri tanımlamaya Maliye Bakanlığının yetkili olduğu belirtilmiştir.

Anılan Kararnameye ekli (I) sayılı liste'nin 9.maddesinde "Aşağıda tanımları yapılan motorlu taşıtlardan yalnız "kullanılmış" olanlar,"Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 87.03 pozisyonundaki binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar (87.02pozisyonuna girenler hariç) (steyşın vagonlar ve yarış arabaları dahil).[(Yalnız binek otomobilleri, steyşın vagonlar, yarış arabaları, arazi taşıtları,jipler, vb., motorlu karavanlar, elektrik, gaz, güneş enerjili vb. motorlu taşıtlar, "8703.10.11.00.00 özellikle kar üzerinde hareket etmek için dizayn edilmiş sıkıştırma ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlu olanlar (dizel veya yarı dizel) veya kıvılcım ateşlemeli içten yanmalı' pistonlu motorlu taşıtlar", "8703.10.18.00.00 diğerleri"] [Ambulanslar, mahkum taşımaya mahsus arabalar, para arabaları, cenaze arabaları, itfaiye öncü arabaları gibi özel amaçla yapılmış motorlu taşıtlar hariç.] (Katma Değer Vergisi Kanununun 30/b maddesine göre binek otomobillerinin alımında yüklenilen katma değer vergisini indirim hakkı bulunan mükelleflerin, bu araçlarıtesliminde bu Kararın 1 inci maddesinin (a) bendinde öngörülen vergi oranıuygulanır.) " kuralı yer almaktadır.L.
e_-"aoo 27.07.2005 tarih ve 25888 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 8 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği- Tarife-Sınıflandırma Kararlarında 87.03 gümrük tarife ve istatistik pozisyonu $^{1+3}$ ';$1+4$ veya $^{1+7}$ 

koltuklu, şofor ve ondeki yolcunun arkasindaki kisimda emniyet kemerleri veya emniyet kemeri montajı için tertibat, koltuk ve emniyet ekipmanımontajı için sabit tertibat, aracın iç kısmının her tarafinda, araçların yolcu bölümlerinde yer alan konfor özellikleri ve iç döşemeleri (örn. yer kaplamaları, havalandırma, iç aydınlatma, küllükler), iki yan panel boyunca arka camları bulunan (En arkada yük bölümünün sağ ve sol taraflarında cam bulunsun bulunmasın); şoför ve öndeki yolcuların bölümü ile insan veya eşya taşınması için kullanılan arka bölüm arasında sabit bir panel veya bariyer bulunmayan kapalı kasa motorlu taşıt olarak tanımlanmıştır.13.09.2008 tarih ve Mükerrer 26996 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği-Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesinde; 87.03 Gümrük Tarife ve İstatistik Pozisyonu " binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar (87.02 pozisyonuna girenler hariç) (steyşin vagonlar ve yarış arabaları dahil) Bu pozisyonda yolcu taşımak için düzenlenmiş her cins motorlu taşıtlar yer alır (hem karada hem de suda giden motorlu taşıtlar dahil)..…..Aşağıdakiler de bu pozisyona dahildir: (l)Binek otomobilleri (yarış arabası, spor arabalari, saloon tipi araba, kiralık arabalar gibi).(2)Ambulans, mahkum taşımaya mahsus arabalar, cenaze arabaları gibi özel amaçla yapılmış araçlar. (3)Motorla mücehhez karavanlar (içinde oturulup,yatılan arabalar gibi) özellikle ikamet için düzenlenmiş (uyku, yemek pişirme, tuvalet işleri, vb.) taşıtlar. (4)Ozellikle kar üzerinde seyahat için düzenlenmiş taşıtlar (kar arabalari,vb.) (5)Golf arabaları, vb. taşıtlar. (6)Dört tekerlekli motorlu taşıtlar. Bunların boru şasisi ve motorlu araba tipi direksiyon sistemleri (ör; Ackerman prensibine göre çalışan direksiyon sistemi) vardır...…..Bu pozisyonda bazı motorlu taşıtların sınıflandırılması, o taşıtın özellikle eşya taşımak yerine insan taşımak için dizayn edilmişolduğunu gösteren belli nitelikler tarafindan beIirlenir (87.04 pozisyonu), bu nitelikler, özellikle, brüt ağırlık derecelendirmesi 5 tondan az olan ve sürücüve yolcular için olan alanı ve hem insanların hem de eşyaların taşınması için kullanılabilen diğer bir alanı içeren tek bir iç alana sahip olan motor taşitlarının sıniflandırılmasının belirlenmesinde yardımcı olur. Bu kategoride yer alan motorlu taşıtlar genellikle “çok amaçlı” taşıtlar olarak bilinir, (örneğin; kamyonet tipi taşıtlar, spor amaçlı taşıtlar, bazı pick-up tipi taşıtlar), aşağıda yer alan nitelikler genellikle bu pozisyonda yer alan taşıtlara uygulanabilen dizayn karakteristiklerinin göstergesidir: (a)Her insan için güvenlik donanımlı (örneğin; emniyet kemeri veya emniyet kemerini monte etmek için sabitleyici ve bağlantı noktası) sabit koltuklarıbulunan veya sürücü ve ön yolcu alanının arkasında bulunan ve emniyet kemeri veya emniyet kemerini monte etmek için sabitleyici veya bağlantınoktası bulunan arka alan, bu koltuklar sabit, katlanabilen, bağlantınoktalarından sökülebilen veya açılıp kapanabilen; (b)İki yan panel boyunca 

arka camlarin bulunmasi; (c)Yan alanlarda veya arkada pencereli, kayan,yukarı kaldırılabilen veya menteşeli (swing out) kapı veya kapıların bulunması; (d)Sürücü ve ön yolcu alanı ve hem insan hem de eşya taşımak için kullanilabilen arka alan arasında daimi panel veya bariyerlerin bulunmaması; (e)Konfor niteliklerinin ve taşıtın yolcu alanları ile ilişkili (örneğin; yer halısı, havalandırma, iç ışıklandırma, küllükler) taşıt içi teçhizatı olarak tanımlanmıştır.

6 Şubat 2010 tarih ve 27485 Sayıl Resmî Gazetede yayımlanan 2Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği-Gümrük Tarife Cetveli Açıklama"Notlarında 87.03 pozisyonu: “Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar (87.02 pozisyonuna girenler hariç) (steyşın vagonlar ve yarış arabaları dahil) Bu pozisyon, hem insan hem eşya taşıyabilen motorlu araçlar gibi ‘çok amaçlı araçları’ kapsar:1. Kamyonet türü: Bu tür araçlar genellikle birden fazla koltuk sırasına sahiptirler ve biri insan taşınmasına mahsus kapalı bir kabin ve eşya taşınmasına mahsus açık veya kapalı bir alan olmak üzere iki ayrı alandan meydana gelirler. Bununla birlikte, bu tür araçların ikiden fazla aksı olmasıveya eşya taşımaya mahsus alandaki azami dahili taban uzunluğunun aracın dingiller arası mesafenin %50'sinden daha fazla olması halinde, 87.04pozisyonunda sınıflandırılırlar. 2. Panelvan türü: Birden fazla koltuk sırasına sahip olan panelvan türü araç 87.03 pozisyonu Armonize Sisterh İzahnamesi'nde verilen göstergeleri karşılamalıdır. Bununla birlikte, arka kısımda güvenlik teçhizatı ve koltukların yerleştirilmesi için sabit tutturma noktaları ve bağlantı elemanlarının bulunmadığı birden fazla koltuk sırasına sahip olan panelvan türü araçlar, yolcu alanı ile yük alanı arasında sabit bir panel veya bariyer ya da yan panellerde pencereleri bulunsun veya bulunmasın 87.04 pozisyonunda sınıflandırılırlar." şeklinde açıklama yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının Eskişehir 1. İcra Müdürlüğünün 2013/5889 Esas sayılı dosyasından 3.6.2014 tarihinde satışa çıkarılan 26..…………. plakalı aracın ihalesine katılarak pey sürdüğü ve aracısatın aldıği; aracın ticari adının Berlingo3 Combi SX 1.6, cinsinin kamyonet, koltuk sayısının 5, kullanım amacının yük nakli - hususi olduğunun ruhsatta yazdığı ve aracın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde 87.03tarife pozisyonunda yer aldığı; ihalede satılan araç satış şartnamesinde Katma Değer Vergisi oranının %18 olarak belirtildiği; davacı tarafından bu oranın %18 değil, %1 olması gerektiği nedeniyle Eskişehir 1. İcra Müdürlüğüne başvuruda bulunulduğu; ancak Eskişehir 1. İcra Dairesinin 2013/5889 Esas sayılı Karar Tensip Tutanağı ile "İhale alıcısı satışıgerçekleştirilen aracın Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 87.03 tarife pozisyonunda sayılan araçlardan olduğundan KDV oranının %1 olarak hesaplanmasını talep etmiştir.


pozisyonu Armonize Sistem İzahnamesinde verilen göstergeleri karşılamalıdır denmektedir.

Anılan izahnamede birçok teknik kavramdan bahsedilmiş, aracın söz konusu şartlar taşıyıp taşımadığının ancak bilirkişi marifetiyle yapılacak tespitle mümkün olabileceği anlaşılmıştır.

Müdürlüğümüz tarafından aracın muhafaza altına alındığı gün anahtarının olmadığı ve aracın gereken özellikleri taşıyıp taşımadığı tespit edilemediğinden aracın “Kamyonet - Kapalı Kasa” cinsi olmasından dolayıKDV oranı % 18 olarak belirlenmiştir.

Öte yandan, satış ilanında belirtilen KDV oranının sonradan değiştirilemeyeceği, pey süren ihale alıcılarının %I8 KDV oranına göre pey sürdükleri, %18 yerine %1 KDV alınmasının ihalenin feshine neden olabileceği değerlendirilmekledir.

Yukarıda izah edilen nedenlerden dolayı ve söz konusu itirazın Vergi Dairesi Müdürlüğüne yapılması gerektiğinden ihale alıcısının talebinin REDDİNE., ihale bedeli üzerinden %I8 KDV alınmasına karar verildi."denildiği; ve davacı tarafindan aracın satışı sebebiyle %1 yerine %18 KDV tahsiline dair tahakkuk işlemin iptali ve fazla talep ve dava hakkı saklıkalmak kaydıyla bu tahakkuk işlemi sebebiyle fazla tahsil edilen 3.077,00TL Katma Değer Vergisinin iadesi istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.
İdari yargı yerinde açılan davada Eskişehir 1. Vergi Mahkemesi 30.12.2014 gün ve E:2014/5856, K:2014/1005 sayılı kararı ile, aracın ruhsatında açıkça kamyonet olarak belirtildiği ve yük taşımak amacıyla tescil edildiği görülmekte olup, dolayısıyla ihtilaf konusu aracın nitelikleri itibariyle yukarıda anılan mevzuatta tanımlanan 87.03 GTİP kapsamında binek otomobili ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar vasfinda olmadığı sonucuna varıldığından, söz konusu aracın ihale yolu ile satışında uygulanması gereken katma değer vergisinin %18 olduğu anlaşılmakta olup;davacı tarafindan satın alınan araca ilişkin olarak %18 oranında katma değer vergisi tahakkuk ettirilerek davacıdan tahsil edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş; bu karar Eskişehir Bölge İdare Mahkemesince onanarak kesinleşmiş; aynı istemle adli yargı yerinde açılan davada,Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 4.12.2014 gün ve E:2014/684,K:2014/684 sayılı kararıyla ihaleye konu Citroen marka kapalı kasa tipli kamyonetin Gümrük Tarife İstatistik 87.03 Pozisyonunda yer alan binek otomobili niteliğine haiz olduğundan 2007/13033 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesine ekli 1 sayılı listenin 9.sırasına istinaden söz konusu aracın satışı %1 oranında KDVye tabi olacağından, ihaleye konu aracın ihale bedeli üzerinden %1 oranında KDV alınması gerekirken %18 oranında KDV alınması usul ve yasaya aykırı olduğundan, şikayetinin kabulü ile 

97C ce %c  e c d d m tn   t d  
s t es  . s    a  d  dd  d   t       m cmna co ca c Uyuşmazlık Mahkemesinin yerleşik içtihatları doğrultusunda, adli yargıyerlerinin görevli olduğu açıktır.

Yukarıda sözüedilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; dava dosyasında bulunan ihtilaf konusu araca ait Motorlu Araç Trafik Belgesinin incelenmesinden; 26......... plakalı aracın markasının "CITROEN", tipinin "BERLÍNGO3 COMBİ SX" cinsinin "kamyonet", koltuk sayısının "5 kişi" olduğu, kullanım amacının "yük naklihususi" olarak tescil edildiği görülmüştür.

Bu durumda, aracın ruhsatında açıkça kamyonet olarak belirtildiği ve yük taşımak amacıyla tescil edildiği görülmekte olup, bu araçların,21.07.2005 tarihine kadar “yük taşımak üzere imal edilmiş” araç olarak tanımlandığı ve ticari araç sınıfında yorumlanmış araçlar olduğu; ancak,Gümrük Müsteşarlığının 8 Seri No'lu Gümrük Genel Tebliği (TarifeSınıflandırma Kararları) ile bu araçlardan şoför mahallinin arkasında koltuğu veya camı bulunanların 21.07.2005 tarihinden itibaren binek otomobili sınıfına dahil edildiği; söz konusu tebliğde belirlenen özelliklere göre; hem yolcu hem de yük taşıyabilen araçlardan şoförün arkasında da koltuğu, yanda camları olan araçların binek otomobili sayıldığı, bu araçların sadece önde şoför ve bir yolcu koltuğu bile olsa, aracın arka kısmında emniyet kemeri veya emniyet kemeri montajı için tertibat, koltuk ve emniyet ekipmanı için sabit tertibat, arka kısım yolcu bölümü de döşemeyle kaplı ise ve yine havalandırma, iç aydınlatma veya küllük bulunuyorsa,yolcu bölümü ile arka bölüm arasında sabit bir panel veya bariyer bulunmuyorsa bu araçların da binek otomobili sınıfina dahil edildiği; sonuçolarak bu araçların ticari araç olmayan binek otomobil sayıldığıgörülmektedir.

Dolayısıyla ihtilaf konusu aracın nitelikleri itibariyle yukarıda anılan mevzuatta tanımlanan 87.03 GTÍP kapsamında binek otomobili ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar vasfında olduğu sonucuna varıldığından, söz konusu aracın ihale yolu ile satışında uygulanması gereken katma değer vergisinin %1 olduğu anlaşılmakta olup;davacı tarafindan satın alınan araca %18 oranında katma değer vergisi tahakkuk ettirilerek davacıdan tahsil edilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadir.


Açiklanan nedenlerle, icra dairesi araciliği ile almiş olduğu araç için yersiz ödendiği ileri sürülen %18 katma değer vergisinin %17 lik kısmının iade edilmesi istemiyle açılan davanın reddine karar veren Eskişehir 1.Vergi Mahkemesinin 30/12/2014 tarih ve E:2014/556, K:2014/1005 sayıli kararının kaldırılmasına, hukuk ve usule uygun bulunan Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 4.12.2014 gün ve E:2014/684, K:2014/684 sayılıkararının kabulü ve bu suretle hüküm uyuşmazlığının giderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

S O N U Ç : İcra dairesi aracılığı ile almış olduğu araç için yersiz ödendiği ileri sürülen %18 katma değer vergisinin %17 lik kismının iade edilmesi istemiyle açılan davanın reddine karar veren Eskişehir 1. Vergi Mahkemesinin 30/12/2014 tarih ve E:2014/556, K:2014/1005 sayılıKARARININ KALDIRILMASINA, hukuk ve usule uygun bulunan Eskişehir 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 4.12.2014 gün ve E:2014/684,K:2014/684 sayılı KARARININ KABULÜ ve bu suretle HÜKÜM UYUŞMAZLIĞININ GİDERİLMESİNE, 25.03.2019 gününde, davanın esası bakımından OYBİRLİĞi, ve usul yönünden ise Üyeler Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un KARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
2-ESAS NO : 2018/430KARAR NO : 2019/185KARAR TR : 25.03.2019
ÖZET : Dava konusu cezai işlemin uygulandığı tarihte davacının sürücübelgesinde herhangi bir kısıtlılık halinin bulunmadığı anlaşıldığından,davacı hakkında 2.2.2014 tarihinde düzenlenen tutanağa dayanılarak 24.2.2017 tarihinde sürücü belgesi alındığı halde araç kullandığının tespit edildiğinden bahisle verilen idari para cezasının kaldırılmasına ilişkin adli yargı yerince (Sulh Ceza Hâkimliğince) verilen kararın hukuka uygun bulunduğu, bu cezanın tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali için açılan davada, ödeme emrinin dayanağı kalmadığından, idari yargıyerince (İIdare Mahkemesince)verilen davanın reddine dair kararın hukuka uygun düşmediği anlaşılmakla, idari yargı kararının kaldırılması, adli yargıkararinınbenimsenmesisuretiyleHÜKÜM UYUŞMAZLIĞININ GİDERİLMESİ gerektiği hk.


KARAR 
Hüküm Uyuşmazlığının Giderilmesi İsteminde 
Bulunan (Davaci): C.Ö.

Karşı Taraf (Davali): (İdari yargı)

1-Bodrum Vergi Dairesi Müdürlüğü
(Adli yargi)

2- Bodrum İlçe Emniyet Müdürlüğü

O L A Y : Bodrum Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme Büro Amirliğince yapılan denetim sirasında, seyir halindeyken cep telefonu ile konuştuğunun tespit edildiğinden bahisle, 48UU 616 plakalı araç sürücüsü davacı C.Ö. adına 24.2.2017 gün ve HT227630 seri-sıra sayılı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağıdüzenlenerek, davacıya 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 73.maddesi (seyir halinde cep telefonu veya araç telefonu ya da benzer haberleşme cihazlarını kullanmak) uyarınca 95,00 TL;
Ayrıca, sürücü belgesi alındığı halde araç kullandığının tespit edildiğinden bahisle, 24.2.2017 gün ve IE-304951 seri-sıra sayılı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlenerek, 2918 sayılı Kanun'un 36.maddesinin üçüncü fikrasının (b) bendi uyarınca 1.763,00 TL idari para cezası verilmis;Yowb 
,.24.2.2017 gün ve IE-304951 seri-sıra sayılı Trafik Ídari Para CezasıKarar Tutanağına istinaden Bodrum Vergi Dairesi Müdürlüğünce 5.4.2017gün ve 2017040566506/925 sayılı ödeme emri düzenlenmiştir...._.--,
I- Davacı C.Ö. 29.5.2017 günlü dava dilekçesinde, “Bodrum Vergi Dairesi tarafindan gönderilen 05/04/2017 tarih ve20170405665060000925numaralı ödeme emri ile haberdar olduğum ve adıma düzenlendiğini şifahen öğrendiğim idari para cezası, dolayısıyla ödeme emri yasa ve usule aykırıdır. Şöyle ki;.Y,__a...
,.Yukarıda anılı ödeme emrinin tebliği ile muttali olduğum trafik idari para cezası hakkında Bodrum Vergi Dairesi ve Bodrum Trafik Denetleme Büro Amirliğine gittiğimde, şifahi olarak tarafima verilen bilgi ve e-devlet uygulamasından edinebildiğim kadarıyla, 48....... tescil plakasına ve adıma kayıtlı hususi otomobilim ile; 24/02/2017 tarihinde Kibrıs Şehitleri Caddesi’nde seyir halinde iken trafik polisinin durdurması sonucunda, 2918Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 36/1B hükmüne istinaden "Mahkemelerce veya Cumhuriyet savciliklarınca ya da bu Kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alınanların" suçunu işlediğim gerekçesiyle 24/02/2017 tarihli, toplam 1.763,00 TL bedelli trafik cezası tutanağı düzenlenmiş.o9aewb 
Bahse konu trafik idari para cezası karar tutanağının maddi gerçeği yansıtmadığı, ortada bir hata olduğu, bu sebeple de iptal edilmesi gerektiği ile ilgili yetkili idareye gerekli başvuruları yapmama rağmen olumlu bir 

sonuç alamamam ve konu tespit ile ilgili tarafima herhangi bir bilgi ve belge sunulmaması bir yana görüleceği üzere bir de ödeme emri ile alacağın tahsili yoluna gidilmiş olması sebebiyle vaki başvuruyu yapma zaruretim hasıl olmuştur.

48..... tescil plakasına ve adıma kayıtlı hususi otomobilim ile 24/02/2017 tarihinde Kibrıs Şehitleri Caddesi'nde trafik polislerinin durdurması sonucunda, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 73maddesi hükmüne istinaden ".seyir halinde cep" veya" araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanmak " suçunu işlediğim gerekçesiyle 24/02/2017 tarihli, toplam 95,00-TL bedelli trafik cezası tutanağıdüzenlenmiş ve konu tutar tarafimdan 10/03/2017 tarihinde T.C. Maliye Bakanlığı İnternet Vergi Dairesine 04826l-b2BVGVS7MC5 alındı numarasıile ödedim. Söz konusu ceza tutanağı ve ödendi makbuzu örneği dilekçem ekindedir.

Her ne kadar tarafima verilmese de andığım üzere şifahen tarafima söylenene göre aynı tarih ve saatte bu defa itiraza konu ettiğim idari yaptırıma maruz bırakıldığım ortadadır. Fakat bu işlemin maddi ve hukuki dayanağı olmadığı gibi hayatın olağan akışına da aykırıdır. İfade etmeye çalıştığım üzere konu tarih ve saatte tarafıma uygulanan ve aynı zamanda tebliğ edilen tek idari yaptırım 24/02/2017 Tarih ve 227630 sayı ve 95,00TL tutarlı idari yaptırımdır. İtiraza konu ettiğim yaptırıma ise konu ödeme emrini tebellüğ ettiğimde muttali oldum. Aynı tarih ve zaman diliminde düzenlenen iki ayrı idari yaptırımdan birinin aynı anda tarafima tebliğedilip, diğerinin tebliğ edilmemesi izahtan varestedir.
Kaldı ki tarafıma verilen bilgi ve görevlilerin ifadesine göre bir de konu tutanağı imzadan imtina ettiğim söylenerek tutanağın içeriğinden haberdar olduğum iddia edilmeye çalışılmıştır. Ne konu tutanak, ne de tutanak içeriğinden haberdar olmadığımdan Sayın Mahkemece gerekli araştırma ve incelemenin yapılması ve tespiti halinde gerçeğe aykırı - sahte belge düzenleyen görevliler hakkında suç duyurusunda bulunulmasını talep ederim. Çünkü görebildiğim ve şifahen edindiğim bilgilere göre tarafima tebliğ edilen tutanakla itiraza konu ettiğim tutanak arasında çıplak gözle görülebilecek kadar yazım ve imla farkı vardır ve aynı gün - saatte düzenlendiği iddia edilen tutanaklar üzerindeki sayılar da birbirini takip etmeyen farklı koçanlara ait sayılardır.

Özetle, iptalini talep ettiğim ödeme emrine dayanak ceza tutanağıgıyabımda tanzim olunmuş olup; haksız ve hukuki mesnedden yoksundur.Söz konusu ceza tutanağında imzam bulunmamakta olup; yukarıda da açıkça ifade ettiğim üzere imzadan imtina ettiğimden bahsedilemeyeceğinden, idari işlem niteliğindeki işbu cezanın gıyapta kesilmesi idari işlemin açıklığı ve kanuniliği ilkesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir.


Hepsi bir yana ve en onemlisi dayanilan hukuki sebepte somut olayda gerçekleşmemiştir. Zira konu tarih ve saat itibarıyla Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgem geçici olarak ya da tedbiren geri alınmamış olup başkaca da bir engel olmadan üzerimdedir. Ve hiç kimse bana o tarihte sürücü belgemi sormamıştır. Bunun en büyük kanıtı da aksi bir tutanağın bulunmamasıdır.Çünkü Yasa ve Yönetmelik gereği görevli memurun, bu tespitten sonra beni trafikten men etmesi ve aracımı ehliyetli bir sürücüye teslim etmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan ve re'sen(özellikle kamu düzeni ile ilgili)belirlenecek durumlar karşısında, Yasaya aykırı olarak düzenlenip tarafima tebliğ dahi edilmeyen ve hepsinden önemlisi maddi gerçekle uzaktan yakından ilgisi bulunmayan konu trafik idari para cezası karar tutanağında yazılı para cezasının ve dayanağı olmayan ve kesinleşmeyen ödeme emrinin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.
Yürütmenin Durdurulması İstemi Yönünden, iptali istenen ödeme emrinin dayanağı olan idari işlemin kesinleşmemiş olması ve hukuka ve usule açıkça aykırılık teşkil etmesi ve 6183 sayılı Yasa uyarınca ödeme emri düzenlenmiş olması sebebiyle cebri icra tehdidi altında ödeme yapmaya zorlanacak olmam karşısında 2577 sayılı Yasa'nın 27. maddesinde sübut eden koşullar cihetiyle Yürütmenin Durdurulması kararı verilmesini talep ederim.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve re'sen (özellikle kamu düzeni ile ilgili) belirlenecek durumlar karşısında; öncelikle yürütmenin durdurulmasına, yargılamanın duruşmalı yapılmasına, itirazımın kabulü ile yasalara aykırı olarak düzenlenen 1.763,00-TL idari para cezasının tahsiline dönük ödeme emrinin iptaline” demek suretiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
Davalı Gelir İdaresi Başkanlığı Muğla Vergi Dairesi BaşkanlığıBodrum Vergi Dairesi Müdürlüğü cevap dilekçesinde, “Bodrum Vergi Dairesi Müdürlüğünün 688 024 3881 vergi numaralı mükellefi davacı adına,24/02/2017 tarih ve IE00304951 seri ve sira numaralı trafik para cezasi tutanağına istinaden trafik para cezası tahakkuk ettirilmiş, vadesinde ödenmediğinden dava konusu05/04/2017 tarih ve 2017040566506/925sayılı ödeme emri düzenlenmiş, düzenlenen ödeme emri 22/05/2017tarihinde davacıya tebliğ edilmiştir.
Davacı mükellef, 15 günlük yasal süre içerisinde itiraz yoluna başvurmadığı için trafik idari para cezası kesinleştirilerek Bodrum Trafik Tescil Büro Amirliği tarafindan otomatik tahakkuk ile ödeme emri içeriği ceza tahakkuk ettirilmiş, Bodrum Trafik Tescil Büro Amirliği tarafindan tahakkuk ettirilen ceza vadesinde ödenmediği için davacı adına 6183 sayılı

Amme Alacaklarinin Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 55’inci maddesi gereğince dava konusu ödeme emri düzenlenmiştir.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 55'inci maddesinin l'inci fikrasında, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58'inci maddesinin l'inci fikrasında, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın,böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığıhakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu (vergi mahkemesi) nezdinde itirazda bulunabileceği (dava açabilir), itirazın şekli, incelemesi ve itiraz incelemelerinin iadesi hususlarında Vergi Usul Kanunu hükümlerinin tatbik olunacağı hükmüne yer verilmiştir.
Anılan kanun hükümlerinden anlaşılacağı üzere, ödeme emrine karşı,sadece 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 58’inci maddesinin l’inci fikrasında tahdidi olarak sayılan sebeplerle (borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı) tebliğtarihinden itibaren 7 gün içinde yergi mahkemesinde dava açılabilir. Bu itibarla, davacının iddialarının ödeme emrine karşı açılan davada dinlenmesi mümkün değildir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 27'nci maddesinde,Danıştay'da veya idari mahkemelerde dava açılmasının dava edilen idare işlemin yürütülmesini durdurmayacağı, Danıştay ve idari mahkemelerde idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilecekleri, yürütmenin durdurulması kararlarında idari işlemin hangi gerekçelerle hukuka açıkça aykırı olduğu ve işlemin uygulanması halinde doğacak telafisi güç veya imkansız zararların neler olduğunun belirtilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.
Davacı adına tutanağı tanzim eden ve tebligat işlemlerini gerçekleştirerek cezayı kesinleştirip, tahakkuk ettiren Bodrum Trafik Tescil Büro Amirliği olup, vergi dairesi tahsil dairesi olması vasfiyla vadesinde ödenmemiş borcun tahsilinden sorumludur. Bu itibarla, davacının 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 58/1'inci fikrasında belirtilen sebepleri ileri sürme imkanı bulunmadığından,davacının iddiaları hukuki dayanaktan yoksundur.
Bu durumda, davaci adına, vadesinde ödenmeyen trafik para cezasının anılan Kanun hükümlerine göre takip ve tahsili için düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığından, 2577 sayılıKanunun 27/2 maddesindeki idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç

olması şartları birlikte gerçekleşmediğinden, davacının yürütmenin durdurulması isteminin hukuki dayanağı bulunma-maktadır.
NETİCE ve TALEP: Yukarıda yer alan açıklamalar ve resen dikkate alınacak sebeplerle öncelikle yürütmenin durdurulması isteminin reddine,hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine” şeklinde karar verilmesini istemiştir.

Davanın açıldığı Muğla Vergi Mahkemesi, “...iptali istenen ödeme emrinin konusu olan trafik cezasının 2576 sayılı Kanun'un vergi mahkemelerinin görevlerini belirleyen 6'ıncı maddesinde sayılan, vergi,resim, harçlar ve benzeri mali yükümler dışında kalması nedeniyle, davanın görevli idare mahkemesince çözümlenmesi gerektiğinden, davanın 2577sayılı Kanun hükümlerince görev yönünden reddedilmesi ve dava dilekçesi ile eklerinin görevli mahkemeye gönderilmesi gerek-mektedir.
Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 15’inci maddesinin l’inci fikrasının (a) bendi uyarınca, davacıadına trafik cezası ile belirlenen alacağın tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrine karşı açılan davanın görev yönünden reddine, dava dosyasının uyuşmazlığın görev ve çözümünde yetkili Muğla İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine” demek suretiyle karar vermiştir.
MUĞLA 1. İDARE MAHKEMESİ: 28.2.2018 gün ve E:2017/891, K:2018/264 sayı ile, “...6183 sayılı Yasa uyarınca düzenlenen ödeme emrinin hukuken geçerli kabul edilebilmesi için, öncelikle ortada vadesinde ödenmemiş ve kesinleşmiş bir amme alacağının mevcut olmasıgerekir. Bu kapsamda idari para cezasından doğan bir alacağın tahsili amacıyla ödeme emri düzenlemeden önce, idari para cezasının ilgiliye usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi, ilgilinin de bunu vadesinde ödememesi gerekmektedir 

Yukarıya aktarılan düzenlemelere göre, bir alacak için ödeme emri düzenlenebilmesi için alacağın önce tahakkuk ettirilmesi diğer bir deyişle,ödeme veya itiraz için süre tanınması, bu sürede ödenmemesi halinde ödeme emri düzenlenerek alacağın tahsili cihetine gidilmesi öngörülmüş, ödeme emrinin iptali için dava açıldığı takdirde ileri sürülebilecek hukuka aykırılık halleri “istenen borcun bulunmadığı", "kısmen ödendiği" veya “zamanaşımına uğradığı” iddialarıyla sınırlandırılmıştır. Bunun dışında amme alacağının esasına ilişkin olup tahakkuk aşamasında ileri sürülebilecek iddiaların ödeme emrine karşı açılan davada, yani tahsilat aşamasında ileri sürülmesine olanak bulunmamaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davaya konu ödeme emrinin dayanağının trafik idari para cezası tutanağına istinaden tahakkuk ettirilen trafik para cezasından kaynaklandıği,vadesinde ödenmemesi nedeni ile davaya konu 05/04/2017 tarih , 925 sayılı ve 1.763,00-TL miktarlı ödeme 

din duzenlenerek 22/05/2017 tarihinde davaciya tebliğ edildiği, bunun üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde, davacı tarafindan dava konusu ödeme emrinin dayanağıtrafik para cezasının iptaline yönelik açılmış bir davanın sistemden yapılan sorgulamada bulunmadığı, davacı tarafça da trafik para cezasına karşı dava açıldığına ilişkin bilgi, belge sunulmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine uygun olarak,alacağın tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde, hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;
1- Davanın reddine,
2- Aşağıda dökümü yapılan 212,70-TL yargılama giderinin davacıüzerinde bırakılmasına,
3- Kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.090,00-TL vekalet ücretinin davacıtarafindan davalı idareye verilmesine,
4- Artan posta giderinin hükmün kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5- Miktar itibari ile kesin olmak üzere 28/02/2018 tarihinde karar verildi." şeklinde karar vermiştir.

II- Davacı C.Ö. 29.5.2017 günlü dava dilekçesinde, idari yargıyerinde açtığı dava dilekçesini tekrar ederek, “Bodrum Vergi Dairesi tarafindan gönderilen 05/04/2017 tarih ve 20170405665060000925numaralı ödeme emri ile haberdar olduğum ve adıma düzenlendiğini şifahen öğrendiğim idari para cezası yasaya aykırıdır. Şöyle ki;
,.w 
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve re'sen (özellikle kamu düzeni ile ilgili) belirlenecek durumlar karşısında; öncelikle yürütmenin durdurulmasına, yargılamanın duruşmalı yapilmasına, itirazımın kabulü ile yasalara aykırı olarak düzenlenen 1.763,00-TL idari para cezasının iptaline”demek suretiyle adli yargı yerine başvurmuştur.

Davalı Bodrum İlçe Emniyet Müdürlüğünce cevap dilekçesinde,a 24.02.2017 günü Trafik Denetleme Büro Amirliğimiz görevlileri tarafindan İlçemiz Kıbrıs Şehitleri Caddesi üzerinde yapılan trafik kontrollerinde; seyir halindeyken cep telefonu ile konuştuğu tespit edilen 48..…….. plakalı araçsürücüsü .... TC. kimlik numaralı C.Ö. durdurulmuş, kendisine 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu'nun 73. (seyir halinde cep telefonu veya araçtelefonu ya da benzer haberleşme cihazlarını kullanmak - 95,00 TL)maddesi gereğince HT  227630 seri numaralı trafik idari para cezası karar tutanağı ile ceza işlem uygulanmıştır. 24.02.2017 günü POLNET veri tabanında yapılan teknik bir çalışmadan dolayı gün içerisinde araç ve sürücü

sorgulamalari yapilamamiş ve surucuye bahse konu trafik cezası sorgu yapılmadan tanzim edilmiştir.

Trafik Denetleme Büro Amirliğine bağlı Ceza İşlemler Kısım Amirliği tarafından şahsa yazılan trafik cezasının POLNET'e veri girişi yapılırken yapılan işlemde eksiklik olduğu tespit edilmiş, sürücü$ C.\widetilde{O}.'\widetilde{in},$ ;02.02.2014 tarihinde Bodrum İlçe Jandarma Trafik Tim Komutanlığıekiplerince aynı Kanun'un 48/5 ( alkollü olarak araç kullanmak) ve 44/lb (araç kullanırken sürücü belgesini yanında bulundurmamak) maddelerinden işlem yapıldığı, sürücü belgesinin kontrol tarihinde halen iptal olduğu görülerek kendisine 2918 sayılı Kanun'un 36/3b (mahkemelerce veya cumhuriyet savcılıklarınca ya da Karayolları Trafik Kanun'unda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde araç kullanmak- 1.763,00 TL) maddesi gereğince işlem yapılması gerektiği görevli ekip personeline bildirilmiştir. Bunun üzerine görevli personel tarafından şahsa aynı gün ve saatli IE-304951 seri numaralı trafik idari para cezası karar tutanağı ile işlem yapılmış, ancak sürücü ceza makbuzunu imzalamaktan imtina etmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun' un 48. Maddesi hükümlerine göre geri alınan sürücü belgesinin iade edilebilmesi için; ilgili kişi hakkında trafik kurallarına aykırılık dolayısıyla bu Kanun hükümlerine göre verilmişolan idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olmasi; uyuşturucu veya uyarıcı madde alması nedeniyle sürücü belgesi geri alınanların ayrıca sürücüolmasında sakınca bulunmadığına dair resmi sağlık kurumlarından alınmışsağlık kurulu raporunun ibraz edilmesi şarttır. Bu madde hükümlerine göre şahsın trafik cezası borcu bulunmadığına dair yazıyı ibraz ederek düşümünüyaptırmadığından dolayı sürücü belgesi halen daha iptal konumundadır."denilmesi üzerine;
Davacı C.Ö., 20.6.2017 günlü dilekçe ile, “.…….Bodrum İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından verilmiş olan savunmadan anlaşılacağı üzere itiraza konu olan trafik ceza tutanağının iddia edildiği üzere 24.02.2017 tarihinde POLNET veri tabanında yapılan teknik çalışmadan dolayı, yüzüme karşıtutulmadığı aşikar iken ve aynı zamanda da imzadan imtina ettiğimden bahsedilmeyeceğinden, idari işlem niteliğindeki işbu cezanın gıyapta kesilmesi idari işlemin açıklığı ve kanuniliği ilkesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir..
cYanmnaGntaYelowb Ayrıca Bodrum İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün savunmasında 2918Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. madde hükümlerine göre geri alınan sürücü belgesinin iade edilebilmesi için ibraz edilmesi gereken evraklar sıralanmıştır. Ancak, 02.02.2014 tarihinde Bodrum İlçe Jandarma Trafik Tim Komutanlığı ekiplerince şahsıma aynı kanunun 44/l b ( araçkullanırken sürücü belgesini yanında bulundurmamak) maddesinden de işlem yapıldığı ve bunun sonucu olarak da 2918 Sayılı Karayolları Trafik 

Kanunu'nun 48. madde hukumlerine gore geri alinan sürücü belgesinin iadesinden söz edilemeyeceğinden, Bodrum İlçe Emniyet Müdürlüğü’nün savunma evrakı ekinde sunmuş olduğu sürücü belgesi iptal detaylarıevrakında teslim durumunun “teslim edilmedi" şeklinde gözükmesi de gerçeği yansıtmamaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48.Maddesindeki yasal düzenleme ehliyetin teslim sürecini düzenlemiş olup,benim ehliyetime el konulmadığından tesliminden de bahsedilemez. Sistem üzerinden konulan kisıtlılık hali ise süreli olup (02.02.2014-02.08.2014)işlem tarihi itibariyle ehliyetimin olmadığı savı üzerinden uhdemde bulunan sürücü belgemin halen daha iptal konumunda olduğundan bahsedilemez.
Sonuç olarak, Trafik Denetleme Büro Amirliğine bağlı personel tarafından söz konusu ceza tutanağının ilk tutanağımın işlemleri sırasında fark edilerek giyabımda sonradan aynı tarih ve saatli olarak tutularak kesinlik kazandırılmasi, işlemin yapıldığı anda sürücü belgemde herhangi bir kısıthılık halimin olmaması, yasalara aykırı  olarak düzenlenip tarafıma tebliğ dahi yapılmayarak anayasal itiraz hakkımın ortadan kaldırılması ve hepsinden önemlisi maddi gerçekle uzaktan yakından ilgisi bulunmayan itiraza konu trafik idari para cezası karar tutanağında yazılı para cezasının iptaline karar verilmesini Yüce Hakimliğinizden saygıyla talep ederim."demek suretiyle davalı cevap dilekçesine itirazlarını bildirmiştir.
Davanın görüldüğü Hakimlikçe sorulması üzerine, Bodrum Kaymakamlığı İlçe Jandarma Komutanliğı2.2.2018 gün ve ....4990-949/Trf. Ks. sayılı yazısı ekinde konu hakkında düzenlenen,
cc ...kayıtlarımızda yapılan araştırma neticesinde C.Ö. isimli şahsa 02.02.2014 günü yapılan trafik kontrolü neticesinde durdurulduğu, sürücübelgesinin istenildiği,ancaksürücü belgesinin yanında olmadığınıbeyan ettiği, yapılan alkol muayenesi neticesinde 2.05 promil alkol almak sureti ile araç kullandığının tespit edilmesi üzerine kendisine Karayolları Trafik Kanununun 48/5 maddesi gereğince GK-786608 seri numaralı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağının düzenlendiği, ancak 1. Kez olmasından dolayı 6 ay süre ile sürücü belgesine el konulacağının kendisine hatırlatıldığı, en kısa zamanda İlçe Jandarma Komutanlıği- BODRUM adresine getirmesi hususu kendisine izah edildiği, şahsın bir gün sonra gelerek sürücü belgesini tarafimıza teslim ettiği, bu sürücü belgesinin teslim zamanı 02.08.2014 tarihi itibari ile sonlandığından dolayı 24.02.2017 tarihi itibariyle kısıtlı halinin bulunmadığı tespitle; iş bu tutanak tarafımızdan tanzimle imza altına alındı. 05.02.2018” şeklindeki tutanağı göndermiştir.
BODRUM SULH CEZA HAKİMLİĞİ: 24.4.2018 gün ve D.İş:2017/1520 sayı ile, “...Tüm işlem dosyası birlikte değerlendirildiğinde;kararına karşı başvuruda bulunulan kurumdan gelen 12/06/2017 tarihli yazıcevabında Bodrum Trafik Tescil Denetleme Büro Amirliği görevlilerince 24/02/2017 tarihinde Kibrıs Şehitleri Caddesi üzerinde yapılan trafik 

kontrollerinde seyir halinde iken cep telefonu ile konuştugu tespit edilen 48.· plaka sayılı araç sürücüsü C.Ö.'in durdurulduğunun ve hakkında seyir halinde iken cep telefonu veya araç telefonu ya da benzer haberleşme cihazlarını kullanmak kabahatini işlediğinden bahisle HT seri ve 227630sıra numaralı ceza tutanağı ile cezai işlem uygulandığının, 24/02/2017tarihinde POLNET veri tabanında yapılan teknik bir çalışmadan dolayı gün içerisinde araç ve sürücü sorgulamalarının yapılamadiğı ve bahse konu ceza tutanağının araç sürücüsüne sorgulama yapılamadan düzenlendiğinin,Bodrum Trafik Tescil Denetleme Büro Amirliğine bağlı Ceza İşlemler Kısım Amirliği tarafından şahsa yazılan trafik cezasının POLNET sistemine veri girişi yapılırken yapılan işlemde eksiklik olduğunun tespit edildiğinin,araç sürücüsü C.Ö. hakkında 02/02/2014 tarihinde Bodrum İlçe Jandarma Komutanlığı görevlilerince 2918 sayılı KTK'nin 48/5 (alkollü araçkullanmak) ve 44/1 -b (araç kullanırken sürücü belgesini yanında bulundurmamak) maddeleri gereğince işlem yapıldığının ve araç sürücüsüC.Ö.'in sürücü belgesinin seyir halinde iken cep telefonu kullanmak kabahatini işlediğinden bahisle cezai işlemin uygulandığı 24/02/2017tarihinde halen iptal konumda olduğunun tespit edildiğinin, araç sürücüsühakkında 2918 sayılı KTK'nin 36/3-b (mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da Karayolları Trafik Kanununda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde araçkullanmak) maddesi gereğince işlem yapılması gerektiğinin görevli ekip personeline bildirildiğinin, bunun üzerine görevli personel tarafindan başvuruda bulunan C.Ö. hakkında aynı tarih ve saatli IE seri ve 304951 sıra numaralı ceza tutanağı ile işlem yapıldığının ve araç sürücüsünün ceza tutanağını imzalamaktan imtina ettiğinin belirtildiği, her ne kadar ilgili idarece başvuruda bulunan hakkında 2918 sayılı KTK'nin 36/3-b (mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da Karayolları Trafik Kanununda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde araç kullanmak) maddesi gereğince cezai işlem uygulanmış ise de; başvuruya konu cezai işlemin araç sürücüsünün gıyabında düzenlendiğinin kararına karşı başvuruda bulunulan kurumdan gelen 12/06/2017 havale tarihli yazı cevabında da “.…. araç sürücüsü C.Ö.hakkında düzenlenen seyir halinde iken cep telefonu kullanmak kabahatini işlediğinden bahisle hakkında düzenlenen cezai işlemin POLNET sistemine veri girişi yapıldığı esnada sürücü belgesinin iptal konumunda olduğunun tespit edildiği ve hakkında 2918 sayılı KTK'nin 36/3-b (mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da Karayolları Trafik Kanununda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde araç kullanmak) maddesi gereğince ayrıca ceza tutanağı düzenlendiği..."şeklinde beyanda bulunulduğu, başvuruya konu cezai işlemin uygulanmasına başvuruda bulunanın sürücü belgesinin Bodrum İlçe 

Jandarma Komutanligi gorevlilerince 02/02/2014 tarihinde alkollü araçkullanmak kabahatini işlediğinden bahisle geçici olarak geri alınmasının gösterildiği, Bodrum İlçe Jandarma Komutanlığından gelen 06/02/2018havale tarihli yazı cevabı ekindeki tutanakta “..02/02/2014 tarihinde C.Ö.'in yapılan alkol kontrolünde 2,05 promil alkollü olduğunun tespit edildiğinin,bu nedenle araç sürücüsü hakkında cezai işlem uygulanarak sürücübelgesine de 6 ay süre ile el konulduğunun, en kısa süre de sürücü belgesini Bodrum İlçe Jandarma Komutanlığına getirmesi hususunun hatırlatıldığının,şahsın bir gün sonra gelerek sürücü belgesini kendilerine teslim ettiğinin, bu sürücü belgesinin teslim tarihinin 02/08/2014 tarihi itibariyle sonlandığından 24.2.2017tarihi itibariyle kısıtlılık halinin bulunmadığının." belirtildiği, bu haliyle başvuruda bulunan hakkında düzenlenen başvuruya konu cezai işlemin uygulandığı tarihte sürücübelgesinde herhangi bir kısıtlılık durumunun bulunmadığının görüldüğü, bu nedenlerle usul ve yasalara aykırı olarak düzenlenen başvuruya konu cezai işlemin iptal edilerek kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1- Başvuruda bulunan C.Ö.'in başvurusunun KÁBULÜNE,
2- Bodrum Trafik Tescil Denetleme Büro Amirliğinin 24/02/2017tarih, IE seri ve 304951 sira numaralı idari yaptırım kararı ile verilen 1763,00-TL bedelli İdari Para Cezası Kararını hukuka aykırı olmasınedeniyle KALDIRILMASINA,..kesin olmak üzere karar verildi."şeklinde karar vermiştir.

III-UYUŞMAZLIK MAHKEMESİNDEN İSTEK: DaVacı C.Ö.18.5.2018 tarihli dilekçesi ile,“Anıldığı üzere Muğla 1. İdare Mahkemesinin E:2017/891 sayılı dosyası altında açtığım davada ilk derece mahkemesi her ne kadar dayanak işlem hakkında açılmış bir davanın sistemden yapılan sorgulamada bulunamadığı gerekçesiyle açtığım davanın reddine karar vermişse de görüleceği üzere verilen kararın eksik incelemeye dayalı olduğu sabittir.

Diğer taraftan tarafımdan trafik para cezasına karşı dava açıldığına ilişkin bilgi, belge sunulmadığı gerekçesi de yerinde değildir. Zira ilk derece mahkemesince bu yönde alınmış herhangi bir ara karar olmadığından tarafimdan verilen olumlu veya olumsuz bir cevapta bulunmamaktadır.İddia ve savunma hakkımı kısıtlar nitelikteki bu gerekçenin de usul ve yasaya uygun olmadığı düşüncesindeyim.

Neticeten, iptalini talep ettiğim ceza tutanağı giyabımda tanzim olunmuş olup; haksız ve hukuki mesnetten yoksundur. Söz konusu ceza tutanağinda imzam bulunmamakta olup; Sulh Ceza Hakimliğince yapılan inceleme sonucu imzadan imtina ettiğimden bahsedilemeyeceği de açıklığa kavuşmuştur. İdari işlem niteliğindeki işbu cezanın gıyapta kesilmesinin 

Idari işlemin açikligi ve kanuniligi ilkesine aykirilik teşkil ettiği, yani ödeme emrine konu dayanak işlemin verilen kararla ortadan kalktığı sabit olmakla konu hükümler arasındaki çelişkinin giderilmesi gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan ve re'sen (özellikle kamu düzeni ile ilgili)belirlenecek durumlar karşısında, Muğla 1. İdare Mahkemesinin 28.02.2018tarih ve E: 2017/891 & K: 2018/264 sayılı dosyası altında görülen dava sonucu kesin olarak verilen DAVANIN REDDİ kararından sonra Bodrum Sulh Ceza Hakimliği 2017/1520 D. İş sayılı dosyasından 24.04.2018tarihinde verilen KABUL kararı sonucu ortaya çıkan "Hüküm Uyuşmazlığının” Muğla 1. İdare Mahkemesinin 28.02.2018 tarihli kararının kaldırılarak DAVANIN KABULÜ yönünde giderilmesi..." gerektiğini ileri sürerek, ortaya çıkan bu hüküm uyuşmazlığının 2247 sayılı Kanunun 24.maddesi uyarınca çözümlenmesi istemiyle Uyuşmazlik Mahkemesine başvuruda bulunmuştur.

Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasanın 24. ve 16. maddelerine göre ilgili Başsavcıların yazılı düşünceleri istenilmiştir.

DANIŞTAY BAŞSAVCISI: 5.10.2018 gün ve E:2018/45 say1 ile,“...İNCELEME: 1- Davacı tarafindan; 24.2.2017 tarihinde trafikte seyir halindeyken durdurulması üzerine 2918 sayılı yasanın 36/1-b hükmü esas alınarak düzenlenen idari yaptırım kararına karşı açılan davada Bodrum Sulh Ceza Hakimliğinin 24.4.2018 tarih ve Değişik İş No: 2017/1520 sayılıkararı ile idari yaptırım kararının ve buna dayalı idari para cezasının iptaline kesin olarak karar verilmiştir.

2- Davacı tarafindan uyuşmazlık konusu idari yaptırıma dayalı idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenerek tebliğ edilen ödeme emrinin iptali istemiyle Muğla 1. İdare Mahkemesinde açılan dava anılan mahkemenin 28.2.2018 tarih ve E:2017/891, K:2018/264 sayılı kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.

USULE İLİŞKİN İNCELEME :
İdari ve adli yargı kararları arasında oluştuğu ileri sürülen hüküm uyuşmazlığının çözümü için; öncelikle hüküm uyuşmazlığının oluşup oluşmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 2592 sayılı Kanun ile değişik 24'üncü maddesinin birinci fikrasında, "1 inci maddede gösterilen yargı mercilerinden en az ikisi tarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmişaynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde hüküm uyuşmazlığının varlığı kabul edilir." hükmü yer almaktadır.
Anılan hükme göre, hüküm uyuşmazlığının varlığı için:
a- Uyuşmazlık yaratan hükümlerin, adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisi tarafindan verilmesi,

b- Konu, dava sebebi ve taraflardan en az birinin ayni olmasi,

c- Her iki kararın da kesinleşmiş olması,
d- Kararlarda davanın esasının hükme bağlanmasi,
e- Kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunması,
Koşullarının birlikte gerçekleşmesi aranmaktadır.
Hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülen kararların incelenmesinden ortada, adli ve idari yargı yerlerince verilmiş ve yasa yollarına başvurularak kesinleşmiş kararlar oldukları; her iki kararda da davanın esasının hükme bağlandığı anlaşılmıştır.

Davacı adına düzenlenen idari yaptırım tutanağı ve buna istinaden uygulanan idari para cezasının adli yargıda verilen kararla iptal edilmesine karşılık; anılan idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verildiği anlaşılmakla,anılan kararlar arasındakiçelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız hale geldiği; bu duruma göre, söz konusu adli ve idari yargıkararları arasında hüküm uyuşmazlığı bulunduğunun kabulü gerekmektedir.
HÜKÜM UYUŞMAZLIĞININ ESASININ İNCELENMESİ:
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 36. maddesinde, motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesinin yasak olduğu, araçların,Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler ile çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararasısürücü belgesi olan kişilerce sürülebileceği, buna göre; a) Sürücü belgesi olmayanların, b) Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alınanların, c) Sürücü belgesi iptal edilenlerin, araç kullanarak trafiğe çıktıklarının tespiti hâlinde, bu kişilere 1.407 Türk Lirası idari para cezasıverileceği hükmü; 48. maddesinde, uyuşturucu veya keyif verici maddeleri almış olanlar ile alkollü olan sürücülerin kara yolunda araç sürmelerinin yasak olduğu, yapılan tespit sonucunda, 0.50 promilin üzerinde alkollüolarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suç oluştursa bile sürücü belgesinin altı ay süreyle geri alınacağı hükmü yer almış; anılan kanunun 73. maddesinde de, Karayolunda araçların kamunun rahat ve huzurunu bozacak veya kişilere zarar verecek şekilde saygısızca sürülmesi,araçlardan bir şey atılması veya dökülmesi, seyir halinde sürücülerin cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanmasının yasak olduğu,bu madde hükümlerine uymayanların para cezası ile cezalandırılacağı kurala bağlanmıştır.

Söz konusu yasada, alkollü araç kullanılması halinde ilk tespitte ehliyetin 6 ay süreyle geri alınacağı hükme bağlanmışken; karayolunda araçların kamunun rahat ve huzurunu bozacak veya kişilere zarar verecek 

şeknde saygisizca surulmesi, araçlardan bir şey atilmasi veya dökülmesi,seyir halinde sürücülerin cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazların kullanması ve ehliyetine el konulan sürücünün bu süre zarfinda araç kullandığının tespiti halinde idari para cezası yaptırımı öngörülmüştür.
Dosyanın incelenmesinden; Bodrum Trafik Tescil Denetleme Büro Amirliği görevlilerince 24.02.2017 tarihinde Kıbrıs Şehitleri Caddesi üzerinde yapılan trafik kontrollerinde seyir halinde iken cep telefonu ile konuştuğu tespit edilen 48..……….... plaka sayılı araç sürücüsü davacının durdurulduğu ve hakkında seyir halinde iken cep telefonu veya araç telefonu ya da benzer haberleşme cihazlarını kullanmak kabahatini işlediğinden bahisle HT seri ve 227630 sıra numaralı ceza tutanağı ile cezai işlem uygulandıği, ancak anılan tarihte POLNET veri tabanında yapılan teknik bir çalışmadan dolayı gün içerisinde araç ve sürücü sorgulamalarının yapılamadığı ve bahse konu ceza tutanağının araç sürücüsüne sorgulama yapılamadan düzenlendiği, daha sonra yapılan sorgulamada araç sürücüsüdavacı hakkında 02.02.2014 tarihinde Bodrum İlçe Jandarma Komutanlığıgörevlilerince 2918 sayılı Yasanın 48/5 (alkollü araç kullanmak) ve 44/1-b (araç kullanırken sürücü belgesini yanında bulundurmamak) maddeleri gereğince işlem yapıldığının görülmesi üzerine, davacının ehliyetinin 24.02.2017 tarihinde halen iptal konumda olduğu gerekçesiyle, bu kez araçsürücüsü hakkında 2918 sayılı yasanın 36/1-b (mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da Karayolları Trafik Kanununda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde araç kullanmak) maddesi gereğince davaya konu aynı tarih ve saatli IE seri ve 304951 sıra numaralı ceza tutanağı ile işlem yapıldığı ve araçsürücüsünün ceza tutanağını imzalamaktan imtina ettiğinin belirtildiği, bu işlemin iptali istemiyle adli yargıda, anılan işleme dayalı idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenerek tebliğ edilen ödeme emrine karşı idare mahkemesinde dava açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, 2918sayılı yasanın36/1-b maddesi hükmü esas alınarak düzenlenen idari yaptırım kararına karşı açılan davada, Bodrum Sulh Ceza Hakimliğinin ara kararı üzerine Bodrum İlçe Jandarma Komutanlığınca verilen cevap ve eki tutanakta "...02/02/2014 tarihinde C.Ö.'in yapılan alkol kontrolünde 2,05 promil alkollü olduğunun tespit edildiği, bu nedenle araçsürücüsü hakkında cezai işlem uygulanarak sürücü belgesine de 6 ay süre ile el konulduğu, en kısa sürede sürücü belgesini Bodrum İlçe Jandarma Komutanlığına getirmesi hususunun hatırlatıldığı, şahsın bir gün sonra teslim tarihinin 02.08.2014 tarihi itibariyle sonlandığı, bu nedenle 24.02.2017 tarihi itibariyle kısıtlılık halinin bulunmadığının." belirtildiği görülmüştür.


Bu durumda, dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, dava konusu cezai işlemin uygulandığı tarihte davacının sürücü belgesinde herhangi bir kısıtlılık halinin bulunmadığı anlaşıldığından, davacı hakkında düzenlenen tutanağa dayanılarak 2918 sayılı yasanın 36/1-b maddesi uyarınca ehliyetsiz araç kullanmak fiilinden dolayı adına düzenlenen idari yaptırım kararı ile buna dayalı idari para cezasında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Dolayısıyla hukuka aykırı olduğu tespit edilen söz konusu idari yaptırım kararına dayalı idari para cezasının tahsili amaciyla düzenlenerek tebliğ edilen ödeme emrinde de mevzuat hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.

SONUÇ:
1- Muğla 1. İdare Mahkemesinin 28.2.2018 tarih ve E:2017/891,K;2018/264 sayılı kararı ile Bodrum Sulh Ceza hakimliğinin 24.4.2018 tarih ve Değişik İş No: 2017/1520 sayılı kararı arasında hüküm uyuşmazlığıbulunduğuna;
2- Muğla 1. Ídare Mahkemesinin 28.2.2018 tarih ve E:2017/891,K;2018/264 sayılı kararının kaldırılmasına;
3- Bodrum Sulh Ceza hakimliğinin 24.4.2018 tarih ve Değişik İş No:2017/1520 sayılı kararının kabulüne;
4- Bu surette hüküm uyuşmazlığının giderilmesine karar verilmesinin uygun olacağı..” yolunda düşünce vermiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI: 15.11.2018 gün ve YY-2018/86298 sayı ile, “..…...HÜKÜMLERİN İNCELENMESİ:
Davacı tarafindan; Bodrum Trafik Tescil Denetleme Büro Amirliği görevlilerince 24/02/2017 tarihinde Kıbrıs Şehitleri Caddesi üzerinde yapılan trafik kontrollerinde 48..………... plakalı araçla seyir halinde iken cep telefonu ile konuştuğu tespit edilen davacının durdurulduğu ve hakkında seyir halinde iken cep telefonu kullanmak kabahatini işlediğinden bahisle HT 227630 numaralı ceza tutanağı düzenlendiği, ancak anılan tarihte POLNET veri tabanında yapılan teknik bir çalışmadan dolayı gün içerisinde araç ve sürücü sorgulamalarının yapılamadığı ve bahse konu ceza tutanağının araç sürücüsüne sorgulama yapılamadan düzenlendiği, daha sonra yapılan sorgulamada araç sürücüsü davacı hakkında 02/02/2014tarihinde Bodrum İlçe Jandarma Komutanlığı görevlilerince 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanununun 48/5 (alkollü araç kullanmak) ve 44/1.b (araçkullanırken sürücü belgesini yanında bulundurmamak) maddeleri gereğince işlem yapıldığının görülmesi üzerine, davacının ehliyetinin 24/02/2017tarihinde halen iptal konumda olduğu gerekçesiyle, bu kez araç sürücüsühakkında 2918 sayılı Kanunun 36/1.b (sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde araç kullanmak) maddesi gereğince aynı tarih ve saatli IE 304951 numaralı ceza tutanağı düzenlendiği, bu işlemin iptali istemiyle adli yargıda açılan davada Bodrum Sulh Ceza Hâkimliğinin 

24/04/2018 tarihli ve Degişik Iş 2017/1520 sayıli karari ile idari yaptirım kararının ve buna dayalı idari para cezasının iptaline kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, davacı tarafından uyuşmazlık konusu idari yaptırıma dayalı idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenerek tebliğ edilen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada; Muğla 1. İdare Mahkemesinin 28/02/2018 tarihli ve E.2017/891, K.2018/264 sayılı kararıyla kesin olarak davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı C.Ö. vekilince Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilen 18/05/2018 tarihli dilekçe ile Muğla 1. Ídare Mahkemesinin 28/02/2018tarihli ve E.2017/891, K.2018/264 sayılı kararı ile Bodrum Sulh Ceza Hâkimliğinin 24/04/2018 tarihli ve Değişik İş 2017/1520 sayılı kararından hangisinin uygulanacağı konusunda tereddüt doğduğundan ve hakkın yerine getirilmesinin olanaksız hale geldiğinden bahisle hüküm uyuşmazlığının Bodrum Sulh Ceza Hâkimliği tarafindan verilen kararın benimsenmesi suretiyle giderilmesi talebinde bulunulmuştur.

MEVZUAT YÖNÜNDEN İNCELEME:
İdari ve adli yargı kararları arasında oluştuğu ileri sürülen hüküm uyuşmazlığının çözümü için; öncelikle hüküm uyuşmazlığının oluşup oluşmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 2592 sayılı Kanun ile değişik 24. maddesinin birinci fikrasında, “1inci maddede gösterilen yargi mercilerinden en az ikisi tarafindan, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde hüküm uyuşmazlığının varlığı kabul edilir." hükmü yer almaktadır.
Anılan hükme göre, hüküm uyuşmazlığının varlığı için:
a- Uyuşmazlık yaratan hükümlerin, adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisi tarafından verilmesi,
b- Konu, dava sebebi ve taraflardan en az birinin aynı olmasi,
c- Her iki kararın da kesinleşmiş olması,
d- Kararlarda davanın esasının hükme bağlanmasi,
e- Kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksızbulunmasi,
Koşullarının birlikte gerçekleşmesi aranmaktadır.
Hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülen kararların incelenmesinde; ortada, adli ve idari yargı yerlerince verilmiş ve yasa yollarına başvurularak şeklen kesinleşmiş; taraflarından en az birinin aynıolduğu kararların bulunduğu ve tüm kararlarda da davanın esasının hükme bağlandığı ve yasa yollarının tüketildiği anlaşılmıştır.

Hüküm uyuşmazliğina konu Bodrum Sulh Ceza Hâkimliği kararında, davacı hakkında düzenlenen idari yaptırım kararı ile buna dayalıolarak verilen idari para cezası iptal edilmesine karşın, Muğla 1. İdare Mahkemesi kararında, söz konusu idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verildiği anlaşılmakla, iki karar arasında oluşan çelişki nedeni ile hakkın yerine getirilmesinin olanaksız hale geldiği, bu duruma göre, söz konusu adli ve idari yargı kararları arasında hüküm uyuşmazlığı bulunduğu kabul edilmelidir.
2918 sayılı Kanunun 36. maddesinde; "Motorlu araçların, sürücübelgesi sahibi olmayan kişiler tarafindan karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır. / Araçlar, Yönetmelikte sınıflarıbelirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler ile çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce sürülebilir. /Buna göre; / a) Sürücü belgesi olmayanların, / b)Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcilıklarınca ya da bu Kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alınanların, / c)Sürücü belgesi iptal edilenlerin, / araç kullanarak trafiğe çıktıklarının tespiti hâlinde, bu kişilere 1.407 Türk Lirası idari para cezası verilir. Ayrıca, aracın sürücü belgesiz kişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir." hükmü, 48.maddesinde; " Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır. / ... /... /.. /Yapılan tespit sonucunda, 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araçkullandığı tespit edilen sürücüler hakkında, fiili bir suç oluştursa bile, 700Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. / ..." hükmü, 73. maddesinde; "Karayolunda araçların kamunun rahat ve huzurunu bozacak veya kişilere zarar verecek şekilde saygısızca sürülmesi, araçlardan bir şey atılması veya dökülmesi, seyir halinde sürücülerin cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarım kullanması yasaktır. / Seyir hâlinde cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanan sürücüler 235 Türk lirası, maddenin diğer hükümlerine uymayanlar 108 Türk lirası para cezası ile cezalandırılırlar."hükmü yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen düzenlemelerden, alkollü araç kullanılmasıhalinde ilk tespitte chliyetin 6 ay süreyle geri alınacaği, karayolunda araçların kamunun rahat ve huzurunu bozacak veya kişilere zarar verecek şekilde saygısızca sürülmesi, araçlardan bir şey atılması veya dökülmesi,seyir halinde sürücülerin cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazların kullanması ve ehliyetine el konulan sürücünün bu süre zarfinda araç kullandığının tespiti halinde ise idari para cezası uygulanacağıanlaşılmaktadır.


layda, 2918 sayili Kanunun 36/1.6 maddesine göre düzenlenen idari yaptırım kararına karşı açılan davada, Bodrum Sulh Ceza Hâkimliğinin ara kararı üzerine Bodrum İlçe Jandarma Komutanlığınca verilen cevap ve eki tutanağa göre ".…. 02/02/2014 tarihinde C.Ö.'in yapılan alkol kontrolünde 2,05 promil alkollü olduğunun tespit edildiği, bu nedenle araç sürücüsühakkında cezai işlem uygulanarak sürücü belgesine de 6 ay süre ile el konulduğu, en kısa sürede sürücü belgesini Bodrum İlçe Jandarma Komutanlığına getirmesi hususunun hatırlatıldığı, şahsın bir gün sonra gelerek sürücü belgesini kendilerine teslim ettiği, bu sürücü belgesinin teslim tarihinin 02/08/2014 tarihi itibariyle sonlandıği, bu nedenle 24/02/2017 tarihi itibariyle kısıtlılık halinin bulunmadığı..." anlaşılmıştır.
Bu durumda, dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, dava konusu cezai işlemin uygulandığı tarihte davacının sürücü belgesinde herhangi bir kısıtlılık halinin bulunmadığı anlaşıldığından, davacı hakkında düzenlenen tutanağa dayanılarak 2918 sayılı Kanunun 36/l.b maddesi uyarınca düzenlenen idari yaptırım kararı ile buna dayalı idari para cezasında hukuka uyarlık görülmemiştir.

Dolayısıyla hukuka aykırı olduğu tespit edilen söz konusu idari yaptırım kararına dayalı idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenerek tebliğ edilen ödeme emrinde de mevzuat hükümlerine uyarlık bulunmadığıkanaatine varılmıştır.

SONUÇ:
1- Muğla 1. Ídare Mahkemesinin 28.02.2018 tarihli ve E.2017/891,K.2018/264 sayılı kararı ile Bodrum Sulh Ceza Hâkimliğinin 24.04.2018tarihli ve Değişik İş 2017/1520 sayılı kararı arasında hüküm uyuşmazlığının bulunduğunun kabulüne,
2- Muğla 1. Ídare Mahkemesinin 28.02.2018 tarihli ve E.2017/891,K.2018/264 sayılı kararının kaldırılmasına;
3- Bodrum Sulh Ceza Hâkimliğinin 24.04.2018 tarihli ve Değişik İş2017/1520 sayılı kararının benimsenmesine,
Karar verilmesi suretiyle hüküm uyuşmazlığının giderilmesinin mümkün olduğu...” yolunda düşünce vermiştir.

İNCELEME GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 25.3.2019 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Uyuşmazlık Mahkemesiniņ 24.12.2018 tarihinde .p,...w 
*_.....o 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un "Mahkemenin görevi" başlığını taşıyan 1. maddesinde,“Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti i Anayasasi ile 

uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksek mahkemedir" denilmiş; 24. maddesinde,(Değişik birinci fikra: 02/07/2018 - KHK- 703/183-i md.) ise, 1 nci maddede gösterilen yargı mercileri tarafindan, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin,taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde hüküm uyuşmazlığının varlığının kabul edileceği belirtilmiştir.

Anılan hükme göre, hüküm uyuşmazlığının varlığı için:
a) Uyuşmazlık yaratan hükümlerin, adli ve idari yargı mercileri tarafindan verilmesi,
b) Konu, dava sebebi ve taraflardan en az birinin aynı olmasi,
c) Her iki kararın da kesinleşmiş olması,
d) Kararlarda davanın esasının hükme bağlanması,
e) Kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunması koşullarının birlikte gerçekleşmesi aranmaktadır.
Hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülen adli ve idari yargıkararlarının incelenmesinden, ortada adli ve idari yargı yerlerince kesin olarak verilmiş, dolayısıyla kesinleşmiş kararlar bulunduğu, kararlarda da işin esasının hükme bağlandığı ve davaların taraflarından en az birinin aynıolduğu anlaşılmaktadır.

Konu ve dava sebebinin aynı olup olmamasının incelenmesi:
İdare Mahkemesi ve Sulh Ceza Hakimliğinde görülen davaların,Bodrum İlçe Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme Büro Amirliğince 24.2.2017 günü yapılan denetim sırasında, davacının sürücübelgesinin 2.2.2014 tarihinde alkollü olarak araç kullandığının tespit edilmesi nedeniyle, 2918 sayılı Kanun'un 48/5. maddesi uyarınca geri alındığı halde, sürücü belgesi olmadan araç kullandığının tespit edildiğinden bahisle, 24.2.2017 gün ve IE-304951 seri-sıra sayılı Trafik İdari Para CezasıKarar Tutanağı düzenlenerek, 2918 sayılı Kanun'un 36. maddesinin üçüncüfikrasının (b) bendi uyarınca verilen 1.763,00 TL idari para cezasından kaynaklandığı, itirazın idari para cezası ve bu para cezası ile ilgili ödeme emrine olduğu ve iptalinin istendiği, dolayısıyla davaların konu ve sebeplerinin aynı olduğunun kabulü uygun görülmektedir.
Diğer taraftan, İdare Mahkemesince, söz konusu idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verilmesine karşılık; Sulh Ceza Hakimliğince, idari yaptırım kararının ve buna dayalı idari para cezasının iptaline karar verildiği görüldüğünden; söz konusu kararlar arasında çelişki doğduğu, bu çelişki nedeniyle bir hakkın yerine getirilmesinin ise, başvuran bakımından olanaksız hale geldiği açıktır.


K.2018/264 sayılı kararı ile Bodrum Sulh Ceza Hâkimliğinin 24.4.2018 gün 1- Muğla 1. Ídare Mahkemesinin 28.2.2018 gün ve E.2017/891,ve D.İş:2017/1520 sayılı kararı arasında 2247 sayılı Kanun'un 24.maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği anlaşıldığından hüküm uyuşmazlığı bulunduğuna,azliği bulunduguna,. i.i b"l-ünleri uvarinca;
azngi bulundugere,2247 savili Kanun un 25: madaesr nanane2 "3 ° ,  ?
a)daYamaUsu Kanuu gözetierek Uyuşmaık Mahkemesine yapılan başvuruya ait dilekçe ve eklerinin 30 gün içinde yanıt verilmek üzere Bodrum Vergi Dairesi Müdürlüğü ile Bodrum İlçe Emniyet Müdürlüğüne bildirilmesine, Bodrum Vergi Dairesi Müdürlüğü ile Bodrum İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafindan verilen yanıtın karşı tarafa tebliği suretiyle dosyanın tekemmülünün sağlanmasına,rousvaokemoowb 
b) Usulü işlemler tamamlandıktan ve esas hakkındaki rapor yazıldıktan sonra Başkanlıkça belirlenecek günde işin esasının gÖrüŞülmesine OY BİRLİĞI İLE KARAR VERİLMİŞTİR.nA,
.,--....Bunun üzerine Uyuşmazlık Mahkemesine yapılan başvuruya ai dilekçe ve ekleri karşı tarafa tebliğ edilmiş, davalı Bodrum Vergi Dairesi Müdürlüğünce yasal süresi içinde verilen cevap dilekçesinde, Muğla 1.İdare Mahkemesi'nce verilen kararın geçerli hüküm kabul edilmesine karar verilmesi talep edilmiş, Bodrum İlçe Emniyet Müdürlüğünce yasal süresi içinde verilen cevap dilekçesinde, Bodrum Sulh Ceza Hakimliği’nce bahse konu trafik idari para cezası karar tutanağı hakkında verilen iptal kararının Muğla İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlüğüne gönderilerek POLNET sistemlerinden gerekli iptallerin sağlandığı bildirilmiş, davalılar tarafından verilen cevap dilekçeleri davacıtarafa yasal süre içinde diyeceklerini bildirmesi için tebliğ edilmiş, ancak cevap verilmemiştir.YAAw 
.-II-ESASIN İNCELENMESI: Başvuru dilekçesi ve ekleri,uyuşmazlığa konu edilen kararlara ilişkin dava dosyaları, ilgili Başsavcıların düşünce yazıları, dayanılan Yasa ve Yönetmelik kuralları, taraflarca verilen dilekçe ve ekleri ile Raportör-Hakim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in hazırladığı rapor okunup incelendikten ve ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın yazılı düşünceleri doğrultusundaki açıklamaları dadinlendiktensonra GEREĞİ(GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Uyuşmazlık, Bodrum İlçe Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme Büro Amirliğince 24.2.2017 günü yapılan denetim sirasında,davacının sürücü belgesinin 2.2.2014 tarihinde alkollü olarak araçkullandığının tespit edilmesi nedeniyle, 2918 sayılı Kanun'un 48/5.maddesi uyarınca geri alındığı halde, sürücü belgesi olmadan araç

kullandiğinin tespit edildiginden bahisle, 24.2.2017 gün ve IE-304951 serisıra sayılı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlenerek, 2918 sayılıKanun’un 36. maddesinin üçüncü fikrasının (b) bendi uyarınca verilen idari para cezasına ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48. maddesinin beşinci fikrasında (Değişik: 8/1/2003 - 4785/3 md),“Yapılan tespit sonucunda 0.50promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüler hakkında, fili bir suç oluştursa bile,700 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Hususi otomobil dışındaki araçları alkollü olarak kullanan sürücüler bakımından promil alt sınirı 0.21olarak uygulanır. Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beşyıl içinde; ikinci defasında 877 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle, üç veya üçten fazlasında ise,1.407 Türk Lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır. Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması halinde belirtilen süreler, geçici alma süresinin bitiminde başlar.” hükmü yer almıştır.

“Sürücü belgesi alma zorunluluğu” başlığı altında düzenlenen 36.maddesinde ise, “Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafindan karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır.
Araçlar, Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler ile çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce sürülebilir.
Buna göre;
a) Sürücü belgesi olmayanların,
b) Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alınanların,
c) Sürücü belgesi iptal edilenlerin,
araç kullanarak trafiğe çıktıklarının tespiti hâlinde, bu kişilere 1.407Türk Lirası idari para cezası verilir. Ayrıca, aracın sürücü belgesiz kişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynımiktarda idari para cezası verilir. " denilmek suretiyle davacının işlediği ileri sürülen kabahate ilişkin idari yaptırım düzenlenmiş, ancak bu idari yaptırıma karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Öte yandan, 30.3.2005 gün ve 25772 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 30.3.2005 gün ve 5326sayılı Kabahatler Kanunu'nun 6.12.2006 gün ve 5560 sayılı Yasa'nın 31.maddesiyle değişik 3. maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;
.......diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,

) Diger genel hukumieri idari para cezasi veya mulkiyetn kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır”; Kanunun “Başvuru yolu" başlıklı 27. maddesinin 1.fikrasında ise “idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararıkesinleşir." düzenlemeleri yer almıştır.

Bu düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu'nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer Kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Somut olayda, dosyanın incelenmesinden, Bodrum Trafik Tescil Denetleme Büro Amirliği görevlilerince 24.2.2017 tarihinde Kibris Şehitleri Caddesi üzerinde yapılan trafik kontrollerinde, seyir halinde iken cep telefonu ile konuştuğu tespit edilen 48..……. plaka sayılı araç sürücüsü davacıC.Ö.'in durdurulduğu ve adına 24.2.2017 gün ve HT-227630 seri-sıra sayılıTrafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlenerek, davacıya 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu'nun 73. maddesi (seyir halinde cep telefonu veya araç telefonu ya da benzer haberleşme cihazlarını kullanmak) uyarınca 95,00 TL idari para cezası verildiği, ancak anılan tarihte POLNET veri tabanında yapılan teknik bir çalışmadan dolayı gün içerisinde araç ve sürücüsorgulamalarının yapılamadığı ve bahse konu ceza tutanağının araçsürücüsüne sorgulama yapılamadan düzenlendiği, daha sonra yapılan sorgulamada araç sürücüsü davacı hakkında 2.2.2014 tarihinde Bodrum İlçe Jandarma Komutanlığı görevlilerince 2918sayılı Yasa'nın 48. maddesinin beşinci fikrası ve 44. maddesinin birinci fikrası (b) bendi uyarınca işlem yapıldığının görülmesi üzerine, bu kez 2918 sayılı Kanun'un 36. maddesinin birinci fikrası (b) bendi (Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da Karayolları Trafik Kanunu'nda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde araç kullanmak) uyarınca 24.2.2017 gün ve IE-304951 seri-sıra sayılı Trafik Ídari Para Cezası Karar Tutanaği düzenlenerek davacı adına 1.763,00 TL idari para cezası verildiği ve bu tutanağa istinaden Bodrum Vergi Dairesi Müdürlüğünce ödeme emri düzenlendiği anlaşılmıştır.

Davaci, idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerinde, söz edilen idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenerek tebliğ edilen ödeme emrine karşı idari yargı yerinde dava açmış, idari yargı yerinde yapılan yargılamada, Muğla 1. Ídare Mahkemesince, davaya konu ödeme emrinin trafik idari para cezası tutanağına istinaden tahakkuk ettirilen trafik para cezasından kaynaklandığı, vadesinde ödenmemesi nedeni ile davaya konu ödeme emrinin düzenlenerek davacıya tebliğ edildiği, bunun üzerine 

davanin açildiği belirtilerek, davaci tarafindan dava konusu ödeme emrinin dayanağı trafik para cezasının iptaline yönelik açılmış bir davanın sistemden yapılan sorgulamada bulunmadığı, davacı tarafça da trafik para cezasına karşı dava açıldığına ilişkin bilgi, belge sunulmadığı açıklanarak, alacağın tahsili amaciyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığıgerekçesiyle davanın reddine miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verilmiş, adli yargı yerinde yapılan yargılamada, Bodrum Sulh Ceza Hakimliğince, davacı hakkında düzenlenen başvuruya konu cezai işlemin uygulandığı tarihte davacının sürücü belgesinde herhangi bir kısıtlılık durumunun bulun-madığının anlaşıldığı belirtilerek, usul ve yasalara aykırıolarak düzenlenen 1763,00-TL bedelli idari para cezası kararının hukuka aykırı olması nedeniyle kaldırılmasına kesin olmak üzere karar verilmiştir.Dosya içinde mevcut, Bodrum Sulh Ceza Hâkimliğinin ara kararıüzerine, Bodrum İlçe Jandarma Komutanlığınca verilen cevap ve eki tutanağın incelenmesinde,2.2.2014tarihinde yapılan trafik kontrolünde durdurulan davacı C.Ö.'in sürücü belgesinin istenildiği, ancak sürücübelgesinin yanında olmadığını beyan ettiği, yapılan alkol muayenesi neticesinde 2.05promil alkol almak sureti ile araç kullandığının tespit edilmesi üzerine kendisine Karayolları Trafik Kanunu'nun 48/5 maddesi uyarınca Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlendiği ve birinci kez olmasından dolayı 6 ay süre ile sürücü belgesine el konulacağının kendisine hatırlatıldığı, en kısa sürede sürücü belgesini Bodrum İlçe Jandarma Komutanlığına getirmesi hususunun anlatıldığı, davacının bir gün sonra gelerek sürücü belgesini kendilerine teslim ettiği, bu sürücü belgesinin teslim tarihinin 2.8.2014 tarihi itibariyle sonlandıği, bu nedenle 24.2.2017tarihi itibariyle kısıtlılık halinin bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.Yukarıda izah edilen tüm mevzuat ve dosyada bulunan belgeler birlikte incelendiğinde, davacı adına 24.2.2017 günü sürücü belgesi alındığıhalde araç kullandığının tespit edildiğinden bahisle, Trafik İdari Para CezasıKarar Tutanağı düzenlenerek, davacıya 2918 sayılı Kanun'un 36.maddesinin üçüncü fikrasının (b) bendi uyarınca 1.763,00 TL idari para cezası verilmiş ise de, dosyada mevcut Bodrum İlçe Jandarma Komutanlığınca adli yargı yerine gönderilen cevap yazısından, davacının 2.2.2014 günü alkol almak sureti ile araç kullandığının tespit edilip bu tarih itibariyle sürücü belgesinin 6 ay süre ile geçici olarak geri alındığı ve altıaylık sürenin 2.8.2014 günü dolduğu, davaya konu idari para cezasının verildiği tarihte davacının sürücü belgesinde herhangi bir sorun bulunmadığının bildirildiği görülmüş_ve bu durum dikkate alındığında,Bodrum İlçe Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme Büro Amirliğince davacı adına verilen idari para cezasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ve idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin de dayanağının kalmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, dava konusu cezai işlemin uygulandiği tarihte davacının sürücü belgesinde herhangi bir kısıtlılık halinin bulunmadığıanlaşıldığından, davacı hakkında 2.2.2014 tarihinde düzenlenen tutanağa dayanılarak 24.2.2017 tarihinde sürücü belgesi alındığı halde araçkullandığının tespit edildiğinden bahisle verilen idari para cezasının kaldırılmasına karar veren Bodrum Sulh Ceza Hâkimliği kararının hukuka uygun bulunduğu sonucuna varıldığından, ödeme emrinin konusu idari para cezasının iptali istemiyle itiraz edilmesine rağmen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davayı esas yönünden inceleyerek reddeden Muğla 1. İdare Mahkemesinin 28.2.2018 gün ve E:2017/891, K:2018/264 sayılı kararının kaldırılmak suretiyle hüküm uyuşmazlığının giderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

S O N U Ç: Açıklanan nedenlerle;
1- Açılan davada, Muğla 1. Ídare Mahkemesinin 28.2.2018 gün ve E:2017/891, K:2018/264 sayıli kesinleşen kararının kaldırılmasına,
2- Hukuk ve usule uygun bulunan Bodrum Sulh Ceza Hâkimliğinin 24.4.2018 gün ve D.İş:2017/1520 sayılı kararının benimsenmesine,
3- Mevcut hüküm uyuşmazlığının bu suretle giderilmesine,25.03.2019 gününde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
II-2247 SAYILI KANUN'UN 10. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (OLUMLU GÖREV UYUŞMAZLIĞI ÇIKARMA) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2019/26KARAR NO : 2019/227KARAR TR : 25.03.2019
ÖZET : Davalı belediye bünyesinde müdür olarak görev yapmaktayken kamu zararına sebebiyet verdiğinden bahisle adına tahakkuk ettirilen 250.40-TL'nin davacı tarafindan, rızaen ödenmesinden sonra, yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: M.Y.
Davalı: İncesu Beledive Baskanlığ:

Vekili : Av. Y.K.
O L A Y : Davacı dava dilekçesinde özetle; İncesu Belediye Başkanlığında Hesap İşleri Müdürü olarak görev yaparken, belediyenin 2002 yılı hesap iş ve işlemlerini teftiş eden İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Kontrolü tarafından düzenlenen 7.6.2002 gün ve 58/16 sayılı TeftişLayilası ile, hakkında 227.63-TL kişi borcu çıkarıldığını; Belediye tarafından öğrencilere verilen bursların ödemesi yapılırken ihmali ve kasti davranışının bulunmadığı ve kamu zararına sebebiyet vermediğini ileri sürerek, tahsil edilen 250.40- TL'nin kurumdan alınarak yasal faiziyle tarafina ödenmesi istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.v-.-.--.-e-.,,
Davalı idare vekili, süresi içinde verdiği savunma dilekçesinde,uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu a uava ••--.•-s--- -•- a-- •--b-s w. --,
....-KAYSERİ 2. İDARE MAHKEMESİ: 14.11.2018 gün ve E:2018/812 sayı ile, kamu zararı olarak belirlenen tutarın ödenmesi istemiyle tesis edilen, rızai ödemeye çağrı yazısı niteliğinde işlemler davacıaçısından icrai niteliği bulunmayan, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem değilse de; davacı tarafindan ödeme yapıldıktan sonra sözkonusu işlemin icrai nitelik kazandığı, bu nedenle davacı açısından hukuksal sonuçlar doğuran, idari yargı denetimine tabi kesin ve yürütülmesi zorunlu idari davaya konu olabilecek idari işlem kapsamında değerlendirilerek yargısal denetiminin idari yargı yerlerince yapılması gerektiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle, uyuşmazlığın çözümünde mahkemelerinin görevli olduğuna, davali idarenin görev itirazının reddine karar vermiştir.

Davalı idare vekili tarafindan süresi içinde verilen dilekçe ile olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılması istemiyle başvuruda bulunulması üzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmiştir.aAw 
(,YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 1. ve 71. maddeleri ile, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 10. ve 12. maddelerinden sözederek, davaya konu edilen husus herhangi bir idari işlem veya eylemden kaynaklanmayıp, davacının kendi rızası ile yaptığıödemenin hukuka aykırılığı iddiasıyla iadesi istemine ilişkin olduğundan,2577 sayılı Kanunun 2.maddesinde belirtilen idari dava türlerine uymamakla birlikte, davacının haksız yere ödediğini iddia ettiği paranın iadesi için alacak davası şeklinde açmış bulunduğu davanın, Borçlar Kanunu kapsamında özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesi gerektiği sonucuna varıldığı; Uyuşmazlık Mahkemesinin 02/03/2015 tarihli ve E-K.2015/90-109 sayılı kararında da bu tür davaların 

gorum ve çözumunde adli yarginin görevli olduğunun vurgulandığı;dolayısıyla, somut olaya ilişkin davanın da adli yargı yerinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle 2247 sayılı Kanunun 10. ve 13. maddesi gereğince,olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına, dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına gönderilmesine karar vermiştir.

Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasanın 13. maddesine göre Danıştay Başsavcısı'nın da yazılı düşüncesi istenilmiştir.

DANIŞTAY BAŞSAVCISI: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 1. ve 71. maddeleri ile, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 10. ve 12. maddeleri ve 2577 sayılı Kanunun 2.maddesinden sözederek, davaya konu edilen husus herhangi bir idari bir işlem veya eylemden kaynaklanmayıp, davacının kendi rızası ile yaptığı ödemenin hukuka aykırılığı iddiasıyla iade istemine ilişkin olduğundan, 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde belirtilen idari dava türlerine uymaması nedeniyle, davacının haksız yere ödendiğini iddia ettiği paranın iadesi için alacak davası şeklinde açmış bulunduğu davanın, Borçlar Kanunu kapsamında özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı nedeniyle 2247 sayılı Kanununun 13. maddesi uyarınca yapılan başvurunun kabulü gerektiği yolunda düşünce vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 25.03.2019 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalıidare vekilinin, anılan Yasa'nın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarak yaptiğı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nca,10. maddede öngörülen biçimde, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇiFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜSÜNÜLDÜ:..ow 
cYowb Dava, davalı belediye bünyesinde müdür olarak görev yapmaktayken kamu zararına sebebiyet verdiğinden bahisle adına tahakkuk ettirilen 

250.40-TL'nin davaci tarafindan, rizaen odenmesinden sonra, yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun "Amaç"başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amaci, kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, kamu malî yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını,uygulanmasını, tüm malî işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasınıve malî kontrolü düzenlemektir." hükmüne; ve "Kamu Zararı" başlıklı 71.maddesinde de; "(Değişik birinci fikra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı;kamu görevlilerinin kasit, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılmasıi,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulmasi,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılmasi,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapilmamasi,
f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,Esas alınir.

(Değişik üçüncü fikra: 22/12/2005-5436/10 md.) Kontrol, denetim,inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.

Alınmamış para, mal ve değerleri alınmış; sağlanmamış hizmetleri sağlanmış; yapılmamış inşaat, onarım ve üretimi yapılmış veya bitmiş gibi gösteren gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle kamu kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile bu gibi kanıtlayıcı belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.Ayrıca, bu fiilleri işleyenlere her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarına kadar para cezası verilir.
.o.neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usûl ve esaslar,

Cumhurbaşkanı tarafindan çıkarılan yönetmelikle düzenlenir."hükmüne yer verilmiş; bu Kanun dayanak alınarak çıkarılan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Kamu zararlarından doğan alacağın tebliği ve takibi başlıklı 10.maddesinde; " (1) Kamu zararından doğan alacaklar, merkezde strateji geliştirme birimlerince, taşrada ise takibe yetkili birimlerce sorumluların ve ilgililerin bilinen adreslerine imzaları alınmak suretiyle veya 11/2/1959tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.(2) Kontrol, denetim veya inceleme sonucunda tespit edilen kamu zararı alacaklarının sorumlulara ve ilgililere tebliğ işlemlerine, 7 nci madde gereğince yapılacak değerlendirme işlemlerinin tamamlandığı tarihten itibaren beş iş günü içerisinde başlanır. Tebliğde; borcun miktarı, sebebi,doğuş tarihi, faiz başlangıç tarihi, ödeme yeri, yedi günlük itiraz süresi,itiraz mercii belirtilerek, söz konusu tutarın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde ödenmesi istenir. İtiraz merkezde strateji geliştirme birimince,taşrada ise takibe yetkili birimin en üst yöneticisince on iş günü içerisinde sonuçlandırılır. İtiraz ve itirazı değerlendirme süresi bir aylık ödeme süresini etkilemez.
(3) Sayıştay denetimi sonucunda düzenlenen sorgular ihbar kabul edilerek yapılan değerlendirme sonucuna göre tahsil edilmesi gerektiği bildirilen kamu zararı alacaklarının sorumlulara ve ilgililere tebliğinde de aynı şekilde işlem yapılır.
(4) Kesinleşen Sayıştay ilâmlarının tebliğinde 21/2/1967 tarihli ve 832 sayılı Sayıştay Kanunu hükümleri uygulanır.
(5) Adlî, idarî ve askerî mahkemelerce hükme bağlanan ve taraflara tebliğ edilen kamu zararından doğan alacaklara ilişkin kararın kesinleşmesi beklenmeksizin, takip işlemlerine başlanır. Yargılama sonucunda verilen tazmine ilişkin kararlardan kamu idaresini temsile yetkili hukuk birimince takip edilmeyenler, takip edilmek üzere temsile yetkili hukuk birimlerine intikal ettirilir.
(6) Kamu zararı alacaklarının yapılan tebligata rağmen sorumlular ve/veya ilgililerce süresinde rızaen ödenmemesi halinde ilgili alacak takip dosyası, sürenin bitiminden itibaren beş iş günü içerisinde, alacağın hükmen tahsili için, strateji geliştirme birimi veya taşradaki ilgili takip birimince kamu idaresini temsile yetkili hukuk birimine gönderilir.
(7) Kamu zararına neden olan mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmalin yapıldığı malî yıla ilişkin hesap ve işlemlerin Sayıştay tarafindan onanmış olması, tespit edilen kamu zararından doğan alacağın takip ve tahsiline engel teşkil etmez." hükmüne, "Kamu zararından doğan alacakların tahsil şekilleri" başlıklı 12. maddesinde ise,'
(1) Kamu zararından doğan alacaklar, sorumlulardan ve/veya 

ilgililerden, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte tahsil edilir.

(2) Tespit edilen kamu zararları;
a) Rızaen ve sulh yolu ile ödenmek,
b) 22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı Borçlar Kanunu hükümlerine göre takas yapılmak,
c) 2004 sayılı Kanun hükümleri uygulanmak, suretiyle tahsil edilir."hükmüne yer verilmiş,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının " İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde; "
1. (Değişik: 10/6/1994-4001/1 md.) Ídari dava türleri şunlardır:
a) (Íptal: Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27,K:1995/47 sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) İdarîişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafindan açılan iptal davalari,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargi davaları,
c) (Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.
2. İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığıkararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler.
3.(Mülga:2/7/2018-KHK-703/185md.)"_ düzenlemesine yer verilmistir.

.Dosyanın incelenmesinden, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Kontrolörü tarafindan yapılan kontrolde Belediye bütçesinden bazı usulsüz ödemelerin yapıldığının anlaşılması sonucu, davacı bakımından borçbildirimi yapıldıği, borcu rızaen ödeyen davacının, borç bildiriminin haksızlığını iddia ederek ödenen 250,40-TL'nin faizi ile birlikte iadesi için görülmekte olan davayı açtığı anlaşılmıştır.

Olayda, yukarıda sözüedilen mevzuat ve ilgili maddeleri uyarınca,alacağın takibe yetkili birimlerce, borcun miktarının, sebebinin, doğuştarihinin, faiz başlangıç tarihinin, ödeme yerinin, itiraz süresinin, itiraz merciinin Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilmediği; dolayısıyla 5018 sayılı Kanunun 71. maddesinde tanımlanan kamu zararının tahsil ve takibinde bu maddeyle, anılan maddeye dayanılarak yürürlüğe konulan 

Yönetmelikte yer alan hukumlerin uygulanması gerektiği; bu hükümlere göre kamu zararının tahsili için öncelikle sorumlu personelin rızaen ve sulh yoluyla ödeme yapması gereğinin kendisine tebliğ edileceği; kamu zararınedeniyle ortaya çıkan alacağı personelin rızaen ödememesi durumunda 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre takip yapılacağı; bu Kanuna göre takip başlatılmadan idarenin söz konusu alacağın tahsilini personelin aylığından re'sen kesinti yapmak suretiyle sağlayamayacağı; ortaya çıkan kamu zararının tahsili/tazmini hususunda idarenin re'sen icra yetkisinin bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, davaya konu edilen husus herhangi bir idari işlem veya eylemden kaynaklanmayıp, davacının kendi rızası ile yaptığı ödemenin hukuka aykırılığı iddiasıyla iadesi istemine ilişkin olduğundan, 2577 sayılıKanun'un 2. maddesinde belirtilen idari dava türlerine uymaması nedeniyle,davacının haksız yere ödediğini iddia ettiği paranın iadesi için alacak davasışeklinde açmış bulunduğu davanın, Borçlar Kanunu kapsamında özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesi gerektiği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nca yapılan başvurunun kabulü ile Kayseri 2. Ídare Mahkemesince verilen 14.11.2018gün ve E:2018/812 sayılı görevlilik kararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargitay Cumhuriyet Başsavcısı'nca yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile Kayseri 2. Ídare Mahkemesince verilen 14.11.2018 gün ve E:2018/812 sayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA,25.03.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
III-2247 SAYILI KANUN'UN 14. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (OLUMSUZ GÖREV UYUŞMAZLIĞI) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2019/143KARAR NO : 2019/222KARAR TR : 25.03.2019
ÖZET : 5957 sayılı Sebze ve Meyveler İle Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 14.maddesinin birinci fikrasının (c) bendi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, cezalı hal rüsumu tahakkuk ettirilmesi işleminin de idari yargıda konu yapılması karşısında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesi ve aynı Kanun'un 27. maddesinin sekizinci fikrası

hükmü bir arada değerlendirildiğinde İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davaci : E.Ç.

Vekili : Av. Ş.K.

Davali : Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı

OLAY : Antalya Büyükşehir Belediyesinin 28.06.2017 gün ve 954 sayılı Encümen Kararı ile, davacının 5957 sayılı Sebze ve Meyveler İle Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 8. maddesinin sekizinci fikrasında belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunduğundan bahisle, Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmeliğin 47. maddesi beşinci fikrası hükmü uyarınca davacıya 3.485,00 TL. cezalı hal rüsumu tahakkuk ettirilmesine karar verilmiş, Antalya Büyükşehir Belediyesinin 28.06.2017 gün ve 955 sayılı Encümen Karari ile de, 5957 sayılı Kanun'un 14. maddesinin birinci fikrasının (ç) bendi uyarınca davacı adına 2.704,00TL. idari para cezası verilmiştir.

Davacı vekili, Antalya Büyükşehir Belediyesinin 28.06.2017 gün ve 954 ile 28.06.2017 gün ve 955 sayılı Encümen Kararlarının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazda bulunmuştur.

MĀNAVGAT SULH CEZA HÂKİMLİĞİ: 16.7.2018 gün ve D.İş:2018/399 sayı ile; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 27/8. maddesine göre idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararın da verilmiş olması nedeniyle yapılan başvuru konusunda karar verme görevinin idari yargı yerine ait olduğu belirtilerek, başvurunun görev yönünden reddine karar vermiş,verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.

Davacı vekili, aynı istemle her bir işleme karşı ayrı ayrı dava dilekçeleriyle idari yargı yerinde dava açmış, 28.06.2017 gün ve 954 sayılıkararın iptali istemiyle açtığı dava Antalya 2. Vergi Mahkemesinin 2018/1279 esas sayısına kaydedilmiş olup, halen derdest olduğu Mahkeme ile yapılan yazışmalardan anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin, 28.06.2017 gün ve 955 sayılı kararın iptali istemiyle idari yargı yerinde açtığı dava ise Antalya 2. Vergi Mahkemesinin 2018/1280 esas sayısına kaydedilmiştir.

ANTALYA 2. VERGİ MAHKEMESİ: 6.12.2018 gün ve E:2018/1280, K:2018/1534 sayı ile, 5957 sayılı Kanun uyarınca davacıadına verilen idari para cezasının iptal edilmesi istemiyle açılan davanın,bahsedilen Yasa'da idari para cezasına karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenleme bulunmadığından, Kabahatler Kanunu'nun 3. ve 27. maddeleri 

uyarinca çözümünün adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine istinaf yolu kapalı olmak üzere karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 25.03.2019 tarihli toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
Adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, idari yargı dosyasının davacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren Mahkemece, 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak adli yargıdosyası da temin edilerek Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 5957 sayılı Sebze ve Meyveler İle Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 14. maddesinin birinci fikrasının (c) bendiuyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılmıştır.

5957 sayılı Kanun'un “Amaç ve kapsam” başlığı altında düzenlenen 1. maddesinde, “(1) Bu Kanunun amaci, sebze ve meyveler ile arz ve talep derinliğine göre belirlenecek diğer malların ticaretinin kaliteli, standartiara ve gıda güvenilirliğine uygun olarak serbest rekabet şartları içinde yapılmasını, malların etkin şekilde tedarikini, dağıtımını ve satışını, üretici ve tüketicilerin hak ve menfaatlerinin korunmasıni, meslek mensuplarının faaliyetlerinin düzenlenmesini, toptancı halleri ile pazar yerlerinin çağdaşbir sisteme kavuşturulmasını ve işletilmesini sağlamaktır.
(2) Bu Kanun, sebze ve meyveler ile arz ve talep derinliğine göre belirlenecek diğer malların her ne şekilde olursa olsun alımı, satımi ve devri ile toptancı halleri ve pazar yerlerinin kuruluş,işleyiş,yönetim ve denetimine ilişkin usul ve esaslari, uygulanacak yaptırımları ve bakanlıklar, belediyeler ile diğer idarelerin görev, yetki ve sorumluluklarını kapsar." denilmiş;
:...."larca toplam satış bedeli üzerinden ödenen meblağı ifade ettiği belirtilmiş;

Hal rusumu" başlikli 8. maddesinde; “(1) Toptancı halinde satılan mallardan yüzde bir, toptancı hali dışında satılan mallardan yüzde iki oranında hal rüsumu tahsil edilir. Ancak, Cumhurbaşkaninca aksi kararlaştırılmadıkça, üretici örgütlerince toptancı halinde satılan mallar ile toptancı haline bildirimde bulunmak şartıyla 4 üncü maddenin birinci fikrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen mallardan hal rüsumu alinmaz. Cumhurbaşkanı, hal rüsumu oranlarıni, değişen piyasa şartlarına göre, genel olarak veya mal bazında uygulanmak üzere yüzde doksanına kadar azaltmaya veya artırmaya yetkilidir.
(2) 4 üncü maddenin birinci fikrasının (a) bendinde belirtilen malların sınai üretimde kullanılmayan, (b) bendinde belirtilen malların ise ihraç edilmeyen kısmından birinci fikraya göre hal rüsumu alınır.
(3) Gıda güvenilirliği ve kalitesi analizleri, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca yetkilen-dirilmiş kamu laboratuarlarında veya özel laboratuarlarda yapıldığı belgelenen mallar üzerinden alınacak hal rüsumu, yarısı oranında alınır.

(4) (Değişik: 28/3/2013-6455/71 md.) Hal rüsumunun tahakkuk,tahsil 1 ve paylaşımına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

(5) (Mülga: 28/3/2013-6455/71 md.)
(6) Dördüncü fikra uyarınca belediye toptancı halinin bağlı olduğu belediye hesabında biriken tutarlar, ilgili belediyeye gelir olarak kaydedilir ve bu şekilde gelir olarak kaydedilen tutarların en az yüzde onu toptancıhalinin temizlik, güvenlik, aydınlatma, bakım ve onarım ihtiyaçlarının karşılanması ve kapasitesinin arttırılması, ihtiyaç duyulan bilgi işlem sisteminin kurulması ve lüzumlu diğer teknik donanımın sağlanması, soğuk hava deposu, laboratuar, tasnif ve ambalajlama ile diğer ortak tesislerin kurulması ve işletilmesi için harcanmak üzere, izleyen yıl belediye bütçesine ödenek olarak konulur. Bu şekilde ayrılan ödenekler amacıdışında kullanılamaz.

(7) Dördüncü fikra uyarınca özel toptancı hali işletmecisi hesabında biriken tutarların yarısı aylık olarak izleyen ayın beşinci gününe kadar ilgili belediyeye ödenir.

(8) Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak;
a) Toptancı haline bildirilmeden toptancı hali dışında toptan alınıp satilan ya da toptancı halinde satilmak üzere bildirimde bulunulup toptancıhali dışında toptan satılan,
b) Sınaî üretimde kullanılmak veya ihraç edilmek üzere satın alınıp bu maddenin ikinci fikrasına aykırı olarak iç piyasada satışa sunulan,
c) Toptancı halinden satın alınmadan veya toptancı haline bildirilmeden perakende satılan,

ç) Miktarina, degerine, uretim şekline veya künyesinde belirtilen diğer hususlara ilişkin gerçeğe aykırı beyanda bulunulan,
mallar için hal rüsumu, tespitin yapıldığı yerdeki toptancı halinde bir önceki gün o mallar için oluşan birim fiyatların en yükseği esas alınarak belirlenen toptan satış bedelinin yüzde yirmi beşi oranında cezalı olarak alınır. Hal rüsumunun cezalı olarak alınmasına belediye encümenince karar verilir. Cezalı hal rüsumu tahsil edilen mallar için önceden ödenen hal rüsumu varsa cezalı tahsil edilecek hal rüsumundan mahsup edilir.
(9) Cezalı hal rüsumundan, malları taşıyan nakliyeciler ya da depolayanlar mal sahibiyle birlikte müteselsilen sorumludur.
(10) Cezalı tahsil edilen hal rüsumları belediyece ayrı bir hesapta tutulur. Bu hesapta toplanan tutarın yarısı her ayın sonunda tespit ve/veya yakalama eylemine bizzat ve filen katılan kamu görevlilerine ikramiye olarak ödenir. Ancak, kamu görevlisine ödenen ikramiyenin tutarı olay başına (2.000) ve yılda (90.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısıile çarpimı sonucunda bulunacak tutarı geçemez. Hesapta kalan kısım ise belediyeye gelir olarak kaydedilir.";
“Cezalar” başlıklı 14. maddesinde, “ (1) Diğer kanunlara göre daha ağır bir ceza gerektirmediği takdirde;
a) 13 üncü maddenin birinci fikrasının (e) ve (l) bendine aykırıhareket edenler hakkında yüz Türk Lirası,
b) 13 üncü maddenin birinci fikrasının (ğ), (i), (j) ve (k) bentlerine aykırı hareket edenler hakkında beş yüz Türk Lirası,
c) 5 inci maddenin beşinci, altıncı, yedinci ve onuncu fikralarına, 13üncü maddenin birinci fikrasının (ç), (g), (h) ve (1) bentlerine aykırı hareket edenler hakkında iki bin Türk Lirasi,
g) Toptancı halinden satın alınmayan veya toptancı haline bildirilmeyen malları taşıyanlara veya bunları depolayanlara, 5 inci maddenin on üçüncü fikrası uyarınca Bakanlıkça belirlenen asgarî şartları ve bilgileri sözleşmelerde bulundurmayanlara iki bin Türk Lirası,
d) 13 üncü maddenin birinci fikrasının (d) ve (f) bentlerine aykırıhareket edenler hakkında üç bin Türk Lirası,
e) 5 inci maddenin on birinci fikrası ile 13 üncü maddenin birinci fikrasının (c) bendine aykırı hareket edenler hakkında beş bin Türk Lirası,
f) 6 ncı maddenin ikinci fikrasına ve 13 üncü maddenin birinci fikrasının (a) bendine aykırı hareket edenler ile gerçeğe aykırı analiz raporu düzenleyenler veya bu raporun düzenlenmesini sağlayanlar hakkında on bin Türk Lirası,MMow 
g) 15 inci maddenin ikinci fikrası ile 17 nci maddenin üçüncüfikrasına aykırı hareket edenlere ve 17 nci maddenin ikinci fikrasına göre Bakanlık denetim elemanlarınca istenecek bilgi, belge ve defterler ile bunların örneklerini vermeyenlere veya bunları noksan ya da gerçeğe aykırı

olarak verenlere, yazilı veya sözlü bilgi taleplerini karşılamayanlara iki bin Türk Lirasi,
ğ) 13 üncü maddenin birinci fikrasının (b) bendi hükmüne aykırıhareket edenler hakkında iki bin Türk Lirası,
idarî para cezası uygulanır.
(2) 13 üncü maddenin birinci fikrasının (b), (h), (1), (i), (j) ve (k)bentlerine aykırı hareketten dolayı bu maddede öngörülen idarî para cezalarıpazar yerlerindeki satış yerlerini kullananlar için onda biri oranında uygulanir.

(3) Bu maddede öngörülen idarî para cezalarının verilmesini gerektiren fillerin bir takvim yılı içinde tekrarı hâlinde, idarî para cezalarıher tekrar için iki katı olarak uygulanır. Bu maddenin birinci fikrasının (g)bendinde öngörülen idari para cezalarını Bakanlık, (ğ) bendinde öngörülen idari para cezalarını Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlıği, diğer idari para cezalarını ise doğrudan veya Bakanlığın talebi üzerine belediyeler uygulamaya yetkilidir. İdari para cezası uygulama yetkisi Bakanlıkta ilgili genel müdürlük, belediyelerde ise belediye encümenince kullanılır.
(4) Bu maddede öngörülen idarî para cezalarının uygulanmasi, bu Kanunda öngörülen diğer müeyyidelerin uygulanmasına engel teşkil etmez.
(5) 13 üncü maddenin birinci fikrasının (i), (j), (k) ve (l) bentlerine bir takvim yılı içinde iki kez aykırı hareket edenler belediye encümeni kararıyla bir aya kadar faaliyetten men edilir.

(6) Bu Kanun hükümlerine aykırı hareket eden veya bu Kanunda belirtilen görevlerini Bakanlığın yazılı uyarısına rağmen yerine getirmeyen toptancı hallerine, Bakanlık tarafindan elli bin Türk Lirası idarî para cezasıverilir ve eylemin bir takvim yılı içinde tekrarı durumunda, toptancı halin faaliyetleri aykırılık giderilene kadar Bakanlık tarafından durdurulur.Bakanlık bu yetkisini mahallin mülkî idare amirine devredebilir.
(7) Bu Kanunun uygulanmasında hal işletmecileri ile bunlarca istihdam olunan personel, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludur. Bunlar, suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve toptancı haline ait para ve mallar ile her türlü evrak, tutanak, rapor, defter ve diğer belgeler üzerinde işledikleri suçlardan dolayı, kamu görevlisi gibi cezalandırılır."denilerek davacının işlediği ileri sürülen kabahate ilişkin idari yaptırımlar düzenlenmiş, ancak bu idari yaptırımlara karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Öte yandan, 30.3.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesini değiştiren 6.12.2006 günlü, 5560 sayılı Yasa'nın 31.maddesinde, “ (1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,

b) Diger genel hukúmleri, idarî para cezasi veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır” ” denilmiştir.
Aynı Kanun'un 27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fikrada ise; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddia-larının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hükümle,Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantı sorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.

19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeye göre,Kabahatler Kanunu'nun; idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacaği; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargımerciinde görüleceği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık Mahkemesince de, idari para cezası yönünden oluşan olumsuz görev uyuşmazlıklarının çözümünde, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararın da verilmiş olması ve dosya içeriğinden bu kararın idari yargıyerinde dava konusu edildiğinin anlaşılması halinde; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği sonucuna varılarak, idari yargı yerince verilen görevsizlik kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktcscp hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.

Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği acıktır.

.lowb Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmiş

ise, mahkeme, artik gorevsizlik karari veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının 5326 sayılıKanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu,5957 sayılı Kanun'da da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği, ancak; idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak “cezalı hal rüsumu” kararı da verildiği ve idari yargı yerinde dava konusu edildiği anlaşıldığından; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği kuşkusuzdur.

Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanun'la değişik 3. maddesi ve aynı Kanunun 27. maddesine 5560 sayılı Kanun'la eklenen sekizinci fikra hükmü bir arada değerlendirildiğinde, 5957 sayılı Kanun'un 14. maddesinin birinci fikrasının (c) bendi uyarınca verilen idari para cezasına karşı açılan davanın çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştir.

Açıklanan nedenlerle, Antalya 2. Vergi Mahkemesince verilen 6.12.2018 gün ve E:2018/1280, K:2018/1534 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Antalya 2. Vergi Mahkemesince verilen 6.12.2018gün ve E:2018/1280, K:2018/1534 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 25.03.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

IV-2247 SAYILI KANUN'UN 19. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (BAŞVURU - İLK DERECE MAHKEME) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2019/8KARAR NO : 2019/186KARAR TR : 25.03.2019
ÖZET : Orman Kanunu kapsamında verilen izin kapsamında tesis edilen otel/tatil köyü niteliğindeki işletmenin, 49 yıllığına irtifak hakkı sahibi olan Şirket tarafindan davacı şirkete kiralanması işleminin onaylanması istemiyle Orman ve Su İşleri Bakanlığına yapılan başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.


KARAR 
Davaci : K. Kardeşler Turizm Ticaret Ltd. Şti.
Vekili : Av. S.A.

Davalılar : 1- Orman Genel Müdürlüğü
Vekili : Av. P.K.

2- Orman Ve Su İşleri Bakanlığı
Vekili : Hukuk Müşaviri E.M.

OLAY : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin yurt içi ve yurtdışından gelen turistlere hizmet sunan bir turizm şirketi olduğunu; A.Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş.(eski unvanı ile T. İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş.)'nin de müvekkili gibi bir turizm şirketi olduğunu; A. Tatil KöyüTurizm Tic. A.S.'nin, Maliye Hâzinesi adına kayıtli, Antalya İli, Manavgat İlçesi, Kızılağaç Köyü sınırları içerisinde bulunan 1167 parsel no.lu 1.098.314 m2 orman niteliğindeki taşınmaz alanın 102.000 m2'lik kismında, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17. maddesi(17.06.2004 tarih ve 5192 sayılı Kanun değişikliği öncesi hali) kapsamında turizm tesisi (tatil köyü) kurmak ve işletmek amacı ile Çevre ve Orman Bakanlığı'ndan izin talebinde bulunmuş olduğunu; Bakanlığın başvuruyu uygun bularak,14.06.1993 tarih ve KDM.5.0512- 251/391 sayılı olur kararı ile söz konusu alanda bu şirkete tatil köyü kurmak ve işletmek amacı ile 49 yıllık müddetle kesin izin verdiğini; anılan Şirketin almış olduğu kesin iznin ardından,yaptığı 04.01.1995 tarihli ikinci başvuru ile söz konusu alan için 6831 sayılıOrman Kanununun 115. maddesine göre irtifak hakkı tesisi talebinde bulunduğunu; Çevre ve Orman Bakanlığının, 11.01.1995 tarih ve KDM.0512-251/83 sayılı yazısı ile irtifak hakkı tesis edilmesinde bir sakınca bulunmadığını Maliye Bakanlığına bildirdiğini; Maliye BakanlığıMilli Emlak Genel Müdürlüğünün 20 Ocak 1995 tarih ve B.07.0.MEG0.17.3129-8856-2648 sayıl yazısı ile A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş.’den,belirtilen hususlarda ek taahhüt alınması ve tapuya şerh edilmesi kaydıyla,14.06.1993 tarihinden başlamak üzere irtifak hakkı tesisini uygun gördüğünü; daha sonra sonraki dönemde, T. İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş.adına kaydedilen irtifak hakkının, yeni kurulan A. Tatil Köyü Turizm Tic.A.Ş. adına tesis edilmesi için Çevre ve Orman Bakanlığı'na başvuruda bulunulduğunu, Bakanlığın, başvuruyu olumlu karşıladığını, 09.02.1995tarih ve 395 sayılı yazısı ile Maliye Bakanlığı'na söz konusu irtifak hakkının yeni kurulan A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş. adına tesis edilmesini uygun gördüğünü bildirdiğini ve gereğinin yapılmasını istediğini; bunun üzerine, Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünün, 10.02.1995tarih ve 5935 sayılı yazı ile söz konusu taşınmaz mal üzerinde, T. İhracat İthalat ve Ticaret A.Ş. adına uygun görülen irtifak hakkının aynı süre ve 

şartiarla A. Tatil Koyu Turizm Ticaret A.Ș. adina tesis edilmesinin uygun görüldüğünü Antalya Valiliği’ne bildirmiş olduğunu; Antalya Valiliği Mal Müdürlüğünün, 14.02.1995 tarih ve 740 sayılı yazı ile daha önce söz konusu arazi için kurulmuş olan irtifak hakkı tesisinin, A. Tatil KöyüTurizm Ticaret A.Ş. adına tapuya şerh edilmesini talep ettiğini; bu süreçsonrasında, Manavgat Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından düzenlenen 02.10.1996 tarih ve 2913 yevmiye numaralı resmi senet ile söz konusu taşınmaz üzerinde A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş. lehine irtifak hakkıtesis edildiğini ve Şirketin buna istinaden, söz konusu taşınmaz alan üzerinde S.B.R. Otel isimli 1599 yatak kapasiteli 4 yıldızlı tatil köyüyaptığını ve bu tesisi uzun yıllar turizm amaçlı işlettiğini; Şirketin 01.01.2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ise, söz konusu tatil köyünü müvekkili K. Kardeşler Turizm Ticaret Ltd. Şti.'ye kiraladığını ve 30.11.2011 tarihli kira sözleşmesi imzalandığını; anılan hüküm gereği,Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü Antalya Bölge Müdürlüğüne 16.01.2012 tarihli dilekçe ile başvurularak kiralama işleminin onaylanmasının talep edildiğini; Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü Antalya Bölge Müdürlüğünün 09.02.2012 tarih ve 822 sayılıyazı ile müvekkili şirket ve kiraya veren şirketin başvurularının hukuka uygun olduğunu ve bu nedenle kiralama işlemine izin verilmesinin uygun olacağını Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı'na bildirdiğini; müvekkilinin, olumlu cevap beklerken, Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Daire Başkanlığınca 15.02.2013 tarihli yazı ile Orman Genel Müdürlüğü Antalya Bölge Müdürlüğüne “Söz konusu tesisin K. Kardeşler Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından işletilmesi ile ilgili olarak A.T.'ın 09.01.2012 tarihli e-postası ekte gönderilmiştir. Konunun buna göre yeniden tetkikini ve söz konusu talebin değerlendirilmesi için A. Tatil KöyüTurizm Ticaret A.Ş.'nin tesisi kiraya vermek istediğine dair dilekçenin lehtardan alınarak gönderilmesini rica ederim.'’ şekilde talimat verildiğini;Bakanlığın emri üzerine, Orman Genel Müdürlüğü Antalya Bölge Müdürlüğünün A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş.’ye gönderdiği 06.03.2012tarihli yazıda, Bakanlığa gelen bir e-posta iletisi ile A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş. ve bu şirketin en büyük hissedarlarından H.İ.K. Eğitim Vakfi hakkında çeşitli iddialar bulunduğu belirtilerek, bu iddialara ilişkin bilgi ve belgelerin A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş. tarafından Müdürlüğe gönderilmesinin istenildiğini; yazı ekinde yer alan belgeler incelendiğinde,09.01.2013 tarihinde Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu'na ait olduğu tahmin edilen “[EMAIL]" adlı adrese e-posta gönderildiği, gönderilen e-posta mesajında A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş.ve bu şirket hissedarlarından H.İ.K. Eğitim Vakfi hakkında çeşitli iddialarda bulunulduğunun görüldüğünü, bahse konu e-postada A. Tatil Köyü Turizm 

Tic. A.Ş. ile ilgili olarak ortaya atilan “Tesisin % 80 hissesi H.I.K. vakfina ait olmasına rağmen İ.K. mahdumları K. adlı bir şirket kurarak vakfı bypass ederek tatil köyünün hisselerini üzerlerine usulüz olarak almışlardır, ayrıca mevcut A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş.’nin Orman Genel Müdürlüğü ile yapmış olduğu kira tahsis sözleşmesini iptal ederek K. adına müracaat etmişlerdir, bizlerin vakıf genel müdürlüğüne yaptığımız teftiş talep müteakibinde müfettişler incelemeyi yapmış ve rapor hazırlama safhasındadır. Son söz olarak şuan K. adlı şirketin bakanlığınıza mezkur tesisle ilgili müracaatı usulsüz bir işlemin devamı olup bu husustaki'talepleri tekrar incelemenizi istirham ederiz.”şeklindeki iddiaların tamamen gerçek dışı ve iftira niteliğinde olduğunu; bu iddialarla esas olarak, A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş. ile müvekkili şirket arasında yapılan kiralama işleminin engellenmesinin amaçlandığını; iddiaların sebebi özetlendiğinde;A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş. hissedarlarından H.İ.K. Eğitim Vakfi kurucusu İ.K.’un vefati sonrasi anılan Vakif Mütevelli Heyetinin toplanarak yeni bir yönetim kurulu oluşturduğunu, bu kurulun, vakfın A. Tatil KöyüTurizm Ticaret A.Ş. nezdinde sahip olduğu hisseleri temsilen bir kişiyi görevlendirdiğini; bu görevlendirme sonrası, Vakıf Mütevelli Heyetinin usulsüz toplandığı, yine seçilen yönetim kurulunun kanuna aykırı olduğu iddiaları ile Kadıköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/450 E. no.lu dosyasında vakfa karşı iptal davası açıldığını, ayrıca Vakıflar Bölge Müdürlüğünün, H.İ.K. Eğitim Vakfinda yapılan mütevelli heyeti toplantısının ve bu toplantıda alınan kararların yasaya uygun olup olmadığıile ilgili olarak soruşturma başlattığını; diğer taraftan, H.İ.K. Eğitim Vakfi'nın mütevelli heyeti tarafından oluşturulan yönetim kurulunun hukuka aykırı olarak oluşturulduğu iddiası ile birlikte bu yönetim kurulunca seçilen ve görevlendirilen kişinin de usulsüz seçildiği ve bu nedenle bu kişinin katılımı ile A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş.'nin genel kurulunca alınan kararların da geçersiz olduğu iddiası ile Kadıköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2012/428 E. no.lu dosyasında A. Tatil Köyü Turizm Tic.A.ş.'ye karşı genel kurul kararlarının iptali için dava açılmış olduğunu; tüm bu gelişmelerin, H.İ.K. Eğitim Vakfi tarafindan 20.04.2012 tarihli dilekçe ile Örman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü'ne bildirildiğini;belirtildiği üzere, A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş. idareye sunmuş olduğu cevabi yazısında söz konusu iddiaların tamamen gerçek dışı ve haksız olduğunu detaylı olarak açıklamasına, bilgi ve belgeleri de sunmuşolmasına ve ayrıca A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş. yetkili organlarının veya bu organlarca alınmış kararların geçersiz olduğu yönünde verilmiş bir nihai yargı kararı ya da tedbir kararı olmadığı da bildirmiş olmasına rağmen;Orman Genel Müdürlüğü Antalya Bölge Müdürlüğü tarafindan, Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı'na gönderilen 05.07.2012 tarih ve 29-357-1/3993 sayılı yazıda, kiralama işlemine ilişkin 

olarak; “H.1.K. Vakfinin %77 hissesine sahip olduğu 1.K.’un 04.09.2011tarihindeki vefatından sonra oluşan vakıf organlarının Vakıflar Bölge Müdürlüğünün denetleme raporuna göre ve Kadıköy 4. Asliye Ticare Mahkemesinin 2011/450 E. sayılı gerekçeli kararına göre hukuki geçerliliğinin olmadığı yönünde olduğundan ve bu konuda alınan genel kurul kararlarının iptali için davanın açıldığı anlaşıldığından, tesislerin kiralanmasıyla ilgili olarak yapılan taleplerin Mahkemeler sonuçlanıncaya kadar izin verilmemesi gerektiği kanaatine varılmıştır. "şekilde görüşdeğişikliği yapıldığını; bu görüş değişikliği sonrası, Orman ve Su İşleri Bakanlığının, müvekkilişirketin yapmış olduğu başvuru hakkında olumlu veya olumsuz hiçbir cevap vermediğini; nihayet müvekkil şirketin, kiralama işlemi için gerekli olan tüm koşulların yerine getirildiğine ve yine kiralama işleminin onaylanmasına engel herhangi bir yasal gerekçe veya yargı kararıbulunmadığına ilişkin bilgi ve belgeleri ihtiva eden 28.02.2013 tarihli dilekçesi ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı’na başvuruda bulunarak söz konusu tatil köyünün kiralanmasına ilişkin A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş. ile yapılan kira sözleşmesinin onaylanması talebinde bulunduğunu ancak bu talepleri hakkında Orman ve Su İşleri Bakanlığınca hiçbir cevap verilmeyerek 29.04.2013 tarihinde taleplerinin zımnen reddedildiğini; zımni red kararını takiben, Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Daire Başkanlığının, 27.05.2013 tarih ve 986 sayılı yazısı ile; “Yapılan inceleme neticesinde; Antalya İli, Manavgat İlçesi, Kızılağaç Köyü hudutlarıdahilindeki 105,318,18 m2 lik ormanlık sahada 1599 yataklı 4 yıldızlı otel yapımı maksadıyla A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş. adına verilen kesin izinle ilgili olarak, Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğünün 24.04.2013tarihli ve 8463 sayılı yazısı ekinde yaptırılan müfettiş incelemesi neticesinde; anılan 19.04.2013 tarih ve 1614 sayılı olurunda; “.….H.İ.K.Eğitim Vakfı'nın %77 nispetinde iştirakinin bulunduğu ve gayri meşru olduğu değerlendirilen halen görevde olan A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş. yönetim kurulunun, A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş. bünyesinde bulunan iktisadi varlıkların herhangi bir gerçek ve tüzel kişiye kiralanması,devri vb. yönündeki tasarruflarının Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü nezdindeki müracaatlarının … taraflarınca yapılan müfettiş incelemesi çerçevesinde yürütülen çalışmalar neticelenene kadar bekletilmesinin uygun olacağı... " bildirildiğinden, ilgili şirketin taleplerinin Vakiflar Genel Müdürlüğünce yürütülen incelemenin sonucunda kadar tesisin üçüncü kişilere işlettirme talebinin ve diğer taleplerinin değerlendirmeye alınmaması, tesisin üçüncü kişilere işlettirmesine müsaade edilmemesi, ancak bu süre zarfinda tahakkuk eden %2 gelir payıbedellerinin ilgililerden tahsil edilmesi Bakanlığımızın 21.5.2013 tarihli ve 87 sayılı oluru ile uygun görülmüş olup, ilgide kayıtlı yazınızda belirtilen 

talepler bu aşamada degerlendirmeye alinmamiştir."  şeklinde_ cevap verdiğini; idarenin verdiği bu cevabın da belirsizlik taşıdığını, kaldı ki İdarenin, 29 Nisan 2013 tarihinde taleplerini zımnen reddettiğini, idarenin bu cevapta yer alan gerekçelerle taleplerini zımnen reddettiğinin anlaşıldığını, idari işlemin hukuka aykırı olduğunu çünkü; Bakanlığın red kararına konu kiralama işleminin A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş. eski yönetim kurulu zamanında ve eski yönetim kurulu üyelerince yapılmış bir işlem olduğunu, onaylanması istenen kira sözleşmesinin, eski ve geçerliliği konusunda hiçbir iddia bulunmayan, tüm tarafların hukuki varlığıkonusunda üzerinde mutabık kaldıkları eski yönetim kurulu tarafindan yapıldığını; somut olayda mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 315.maddesi hükmüne uygun şekilde hareket edildiğini; kiralama işleminin,geçersizliği hukuka aykırı ve haksız olarak iddia olunan genel kurul toplantısından önce yapıldığını, işlemin yasalar gereği yetkili ve görevli yönetim kurulu tarafından gerçekleştirildiğini; öte yandan, A. Tatil KöyüTurizm Tic. A.Ş. Genel Kurulunun veya Yönetim Kurulunun geçersiz olduğuna ve yine bu kurullarca alınan kararların iptal edildiğine dair bir yargı kararı bulunmadığını; buna rağmen, sadece Vakıflar Genel Müdürlüğütarafindan devam ettiği belirtilen bir müfettiş incelemesine dayanarak müvekkili şirket ile kiraya veren A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş. arasında akdedilen kira sözleşmesinin onaylanmayıp müvekkili şirketin talebinin zımnen reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu; ayrıca, söz konusu tesisin kiraya verilmesinin yasadan ve sözleşmeden kaynaklanan meşru hak olduğunu; 4721 sayılı Türk Madeni Kanunu’nun 826. maddesi metninde de belirtildiği üzere, A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş.’nin hem yasadan hem taraflar arasında imzalanan resmi senetten kaynaklanan, söz konusu arazi üzerinde sahip olduğu üst hakkına dayanarak inşa etmiş olduğu tesisleri kiraya verme hakkı bulunduğunu; Bakanlığın hukuken geçerli ve haklı bir gerekçesi olmaksızın müvekkilinin kiracı olma hakkını engellemesinin,hukuk devleti ve idareye duyulan güven ilkesi ile de bağdaşmadığıni; diğer taraftan, müvekkili bakımından kira sözleşmesinin onaylanmasının “haklıbeklenti” oluşturduğunu; kişilerin haklı beklentilerinin hukuk çerçevesinde korunmasının gerektiğini; söz konusu tesislerin kiraya verilmesi yetkisinin hem yasanın hem resmi senedin A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.Ş.'ye tanıdığıbir hak olduğunu, nitekim müvekkili şirketin de yasada ve taraflar arasındaki resmi senette yer alan bu hükümler doğrultusunda, söz konusu tatil köyünü kiraladığını ve idarenin bu kiralama işlemine onay vereceği yönünde bir “haklı beklenti" içerisin girdiğini ifade ederek; müvekkili şirketin tarafi olduğu kira sözleşmesinin onaylanması talebinin zımnen reddine dair Orman ve Su İşleri Bakanlığı kararının iptaline karar verilmesi istemiyle 27.6.2013 tarihinde idari yargı yerinde dava açmıştır.

ANTALYA 1.IDARE MAHKEMESÍ; 11.4.2014 gün ve E:2013/867, K:2014/449 sayı ile, “ 2577 sayılı Yasanın 2. maddesinde; "İdari dava türleri, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı áçılan iptal davaları;idari işlem ve eylemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davalari; kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı açılan davalar olarak sayılmış; idari yargının idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimini yapmakla görevli olduğu kurala bağlanmış, aynıYasanın 14.maddesinde ilk incelemeye ilişkin hususlar ayrı ayrı sayılmış,anılan yasanın 3622 sayılı yasayla değişik 15. maddesinin l/a bendinde ise,“14. maddesinin 3/a bendine göre adli ve askeri yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verilir” hükmüne yer verilmiştir.
İdarelerin, genel ehliyetlerini kullanarak, sözleşme serbestisi ve tarafların eşitliği gözetilerek gerçekleştirdikleri sözleşmelerin tamamen özel hukuk hükümlerine tabi olması ve dolayısıyla bunların yargısal denetiminin adli yargı yerlerince yapılması gerekmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden; Orman ve Su İşleri Bakanlığıile A. Tatil Köyü Turizm Tic. A.$. arasında imzalanan 02.10.1996 tarih ve 2913 sayılı senet hükümlerine istinaden sözkonusu şirkete ait işletmenin kiralanmasının işbu davaya konu edildiği anlaşılmakta olup, kiraya verme isteminin söz konusu senedin uygulanması olduğu, dolayısıyla uyuşmazlığın esasının halen devam eden özel hukuk sözleşmesiyle doğrudan ilgili bulunduğundan davanın özel hukuk hükümleri çerçevesinde adli yargımercilerince çözülmesi gerekmektedir 
Açıklanan nedenlerle; davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine..."karar vermiş; temyiz edilmesi üzerine Danıştay 8.Dairesince 14.5.2015 gün ve E:2014/11253, K:2015/4649 sayı ile onanan; kararın düzeltilmesi istemi de aynı Dairece 11.7.2017 gün ve E:2016/918, K:2017/6253 sayı ile reddedilen karar kesinleşmiştir.

Davacı vekili bu kez aynı istemle adli yargı yerinde dava açmıştır.
Manavgat 1.Asliye Hukuk Mahkemesince, 30/10/2017 gün ve E:2017/295, K:2017/646 sayı ile görevsizlik kararı vermiş, bu karar kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmiş ve dosya Manavgat Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

MANAVGAT SULH HUKUK MAHKEMESÍ; 13.11.2018 gün ve E:2018/169sayi ile,“Taraflar arasındaki hukuki ilişkiler değerlendirildiğinde, 02/10/1996 tarih 2913 yevmiye numaralı tapu senedi ile Manavgat İlçesi Kızılağaç Mahallesi 1167 parsel numaralı orman vasıflıtaşınmazda dava dışı A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş. lehinde 6831 sayılıOrman Kanunu md.17 bağlamında, verilen izin üzerine 49 yıl süreli irtifak 

hakki tesis edildiği, davaci ile dava dişi A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş.arasında ise 01/01/2012 tarihli aynı yere ilişkin olarak kira sözleşmesi bulunduğu görülmektedir.

Davacı taraf ise dava dışı A.Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş. ile yapmış olduğu kira sözleşmesinin onaylanması için davalı tarafa yaptığıbaşvurunun zımnen reddedilmesine ilişkin idari işlemin iptalini talep etmektedir.

İdari makamların kendilerine başvuru üzerine herhangi bir cevap verilmemesi durumunda bu davranışa ne tür bir hukuki sonuç bağlanacağıİdari Yargılama Usulü Kanunu (IYUK) md.10 ile düzenlenmiştir. Buna göre, ilgililer, haklarında idari bir davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idareye başvurabilirler. Altmış gün içerisinde cevap verilmez ise istek reddedilmiş sayılır. Bununla birlikte belirtmek gerekir ki idari makamlara yapılan her türlü başvuru üzerine ilgili makamının altmışgün sessiz kalması idari davaya konu olabilecek nitelikte zımni red işlemine mevcudiyet vermez. Nitekim Anayasa Mahkemesi İYUK md.10'un anayasaya aykırılığını değerlendirdiği 15/04/2004 tarih 2004/26 esas,2004/51 esas sayılı kararında "...Kuşkusuz ki, bu maddede temas edilen "zımni red ” işleminin varlığından söz edilebilmesi için, iptal đavasına konu yapılabilecek, kesin ve yürütülmesi gereken bir talebinde bulunması, yani "zımni red" sayılabilecek işlemin oluşumu için, yapılacak başvuruların bu sonucu doğurabilecek özellikleri taşıması gerekir. İnceleme konusunda olduğu gibi, salt kendisi hakkında evvelce idarece tesis edilen bir idari işlemin gerekçesini öğrenme istemini içeren bir yazılı başvurunun, idari davaya konu yapılabilecek, kesin ve yürütülmesi gereken bir idari işlem olarak kabulü mümkün değildir..." değerlendirmeleri ile idari yargıda iptal davasına konu olabilecek zımni red işleminin varlığından bahsedilebilmesi için idari makama yapılan başvurunun başvuru sahibinin hukuki alanında doğuracağı sonuçların da önemli olduğunu vurgulamıştır.
Davacı şirket tarafindan dava dışi A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş. şirketi ile yaptığı kira sözleşmesinin onaylanması için 06/01/2012tarihinde Antalya Orman Bölge Müdürlüğü'ne başvuru yaptığı, söz konusu başvuruya cevap verilmediğinden bahisle de 28/02/2013 tarihinde Orman ve Su İşleri Bakanlığı İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı'na tekrar aynı içerikli başvuru yaptığı, bu başvuru üzerinde ise Orman Genel Müdürlüğü (İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı)'nün davacı şirkete hitaben gönderdiği 27/05/2013tarih 986 yazısının incelenmesinden özetle, hak lehtarı ve kiraya veren A.Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş. hakkında devam eden incelemeler sonuçlanıncaya kadar tesisisin üçüncü kişilere işlettirilme taleplerinin değerlendirmeye alınmaması, tesisin üçüncü kişilere işlettirilmesine müsaade edilmemesinin Bakanlığın 21/05/2013 tarih ve 87 sayılı olurları ile 

Gerek 02/10/1996 tarih 2913 yevmiye numaralı tapu senedi,gerekse de davacı ile dava dışı A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş. arasında bulunan 01/01/2012 tarihli kira sözleşmesi hükümleri incelendiğinde, irtifak hakkına konu otelin hak lehtar tarafindan başkasına kiralanması durumunda kira sözleşmesinin idarece onaylanması gerektiği konusunda bir hüküm bulunmadiğı görülmektedir. Bununla birlikte, 02/10/1996 tarihli senedin 11.maddesinde hak lehtarının kendisine tahsis edilen orman alanındaki tesisleri kısmen veya tamamen kira yolu ile işlettiğinde kira sözleşmesinin bir nüshasının Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı'na bildirileceğinden bahsedilmektedir.

Antalya Ídare Mahkemesi 11/04/2014 tarih, 2013/867 esas,2014/449 karar sayılı görevsizlik kararında, 02/10/1996 tarih 2913 yevmiye numaralı tapu senedi gereğince otelin kiraya verilebileceği, kiraya verme işleminin de senedin uygulanması olduğunu bu sebeple de uyuşmazlığın esasının özel hukuk sözleşmesiyle doğrudan ilgili bulunduğu sonucuna ulaştığı görülmektedir. Bununla birlikte davalı idare makamınca davacıya gönderilen 27/05/2013 tarih 986 yazisının içeriğinin incelenmesinden davalıidarece uyuşmazlık konusu tesisin üçüncü kişilerce işletilmesine izin verilmeyeceğinin bildirildiği ve davacı tarafin davalı idare makamlarından 01/01/2012 tarihli kira sözleşmesinin onaylama işlemi talebinin ise taraflar arasında bulunan kira sözleşmesi veya 02/10/1996 tarih 2913 yevmiye numaralı tapu senedinde düzenlenmediği gözetildiğinde davalı idarenin davacı tarafin başvurusunu değerlendirmeye almayarak ve tesisin üçüncükişilerce bu arada davacı tarafindan da işletilmesine izin verilemeyeceği de belirtilerek özel hukuk sözleşmesinden kaynaklanmayan, kamu gücüayrılacağı ile donatılmış, özel hukuk sözleşmesinden ayrılabilen tek yanlıbir idari işlem niteliğinde yetki kullandığı, bu durumun ise davacı tarafın hukuki alanında kesin ve icra edilebilir nitelikte sonuçlar doğurduğu kanaatine varılmıştır. Başka bir deyişle de davalı idarenin davacıya hitaben gönderdiği 27/05/2013 tarih 986 yazısının içeriğinde tesisin üçüncü kişilere ve bu arada davacı tarafından işletilmesine izin verilmeyeceğinin bildirildiği dikkate alındığında, davacının idareye yaptığı kira sözleşmesinin onaylanması başvurusunun neticesine göre davacı taraf kiraladığı tesisi işletebilecek veya işletemeyecektir. Bu durum ise davacı tarafın idareye başvurusunun, kendisi hakkında kesin ve icra edilebilir nitelikte bir işlem tesisi yapılmasına yönelik olduğu, bu sebeple de idarece davacının başvurusuna net bir cevap verilmemesi İYUK md.10/1 bağlamında idari yargının görev alanına giren kesin icra edilebilir nitelikte idari işlem olduğu,davacının işbu dava ile de hakkında tesis edilen zımni red işlemini dava konusu ettiği anlaşıldığından 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin 

Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun md.19/1 gereğince görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına dair iş bu arar karar evrakı oluşturulmuştur.

KARAR:
Dosyanın 2247 sayılı kanunun 19. Maddesinin 1. fikrası gereğince somut uyuşmazlık bakımından görevli yargı kolunun belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine..." karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 25.3.2019 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Sulh Hukuk Mahkemesince,2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, adli yargı dosyasının Mahkemece, ekinde idari yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇi ile DanıştaySavcısıYakupBAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundakisözlüaçıklamaları dadinlendikten .sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Antalya ili, Manavgat ilçesi, Kızılağaç Köyü sınırlarındaki S.B.R. Otel isimli işletmenin, 49 yıllığına irtifak hakkı sahibi olan A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş'ce, davacı şirkete kiralanması işleminin onaylanması istemiyle Orman ve Su İşleri Bakanlığına yapılan 28/02/2013tarihli başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasa'nın“Ormanların korunması ve geliştirilmesi" başlıklı169. maddesinde “Devlet, ormanların korunması ve sahalarinin genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir.
Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanlarıkanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir. Bu ormanlar zamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz.
Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez. Ormanların tahrip edilmesine yol açan siyasi propaganda yapılamaz; münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz.

Ormanlari yakmak, ormani yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz.

Orman olarak muhafazasında bilim ve fen bakımından hiçbir yarar görülmeyen, aksine tarım alanlarına dönüştürülmesinde kesin yarar olduğu tespit edilen yerler ile 31/12/1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş olan tarla, bağ, meyvelik, zeytinlik gibi çeşitli tarım alanlarında veya hayvancılıkta kullanılmasında yarar olduğu tespit edilen araziler, şehir, kasaba ve köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerler dışında, orman sınırlarında daraltma yapılamaz.” denilerek ormanlar hakkında ayrıntılı düzenlemelere yer verilmiştir. Madde metninden de açıkça anlaşıldığı üzere; devlet ormanları kanuna göre devletçe işletilecek ve mülkiyetleri devredilemeyecektir.
31.08.1956 sayılı 6831 sayılı Orman Kanunu'nun “Ormanların Muhafazası”na ilişkin bölümde yer alan 17. maddesinde; “orman içerisinde yer alacak bina ve tesislere hangi hallerde izin verileceğine" ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.

31.08.1956 tarih ve 6831 sayılı Kanun'un ilk hali; “Ormanlarda umumi sıhhat ve emniyet ve menfaat icabı veya estetik ve turistik bakımdan yapılacak her nevi bina ve tesisat ile orman hasılatı işleyeceklerin ve kullanacakların yapacakları bina ve her nevi tesisat için Ziraat Vekaletinden izin alınır.”şeklinde düzenlenmiştir.

23.09.1983 tarih 2896 sayılı Kanun ile 6831 sayılı Kanun'un 17/3.fikrası yürürlükten kaldırılarak 4. fikra da eklenmek suretiyle yeni bir düzenlemeye gidilerek “Turizm bölge, alan ve merkezleri dışında kalan Devlet ormanlarında; kamu yararına olan her türlü bina ve tesisler ile orman ürünlerini işleyeceklerin yapacakları bina ve tesisler için gerçek ve tüzelkişilere Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Tarım ve Orman Bakanlığınca, intifa için kullanım bedeli karşılığında izin verilebilir. Bu izin üzerine tesis edilecek intifa hakkı süresi kırkdokuz yılı geçemez. Bu süre sonunda bütün bina ve tesisler bedelsiz ve eksiksiz olarak Hazineye devredilir. Ancak, işletmelerin başarılı olduğu, konusuyla ilgili bakanlıkça belgelenen hak sahiplerinin intifa hakkı Tarım ve Orman Bakanlığınca; yer,bina ve tesislerin rayiç değeri üzerinden belirlenecek yıllık bedelle doksandokuz seneye kadar uzatılabilir. Bu durumda Hazineye devir işlemi bu uzatma sonunda yapılır. Bu suretle yapılmasına izin verilen bina ve tesislerin amaç dışı kullanılması yasaktır.

Yukarıdaki fikrada belirtilen bina ve tesislerin, hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda veya hususi ormanlarda yapilmak istenmesi halinde, Maliye Bakanlığının görüşü alınmaksızın Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde, kullanım bedeli, süresi,yapılan bina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun olarak 

22.05.1987 tarih ve 3373 sayılı Kanun ile 17. Maddenin 3. fikrasıyeniden düzenlenen “Turizm alan ve merkezleri dışında kalan Devlet ormanlarında kamu yararına olan her türlü bina ve tesisler için gerçek ve tüzelkişilere, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca bedeli karşılığı izin verilebilir. Bu izin süresi kırkdokuz yılı geçemez. Devletçe yapılan tesisler dışında kalan her türlü bina ve tesisler izin süresi sonunda eksiksiz ve bedelsiz olarak Orman Genel Müdürlüğünün tasarrufuna geçer. Ancak işletmenin maksadına uygun faaliyet gösterdiği Orman Genel Müdürlüğünce belgelenen hak sahiplerinin kullanma hakları yer, bina ve tesislerin rayiç değeri üzerinden belirlenecek yıllık bedelle doksandokuz seneye kadar uzatılabilir. Bu durumda devir işlemleri bu uzatma sonunda yapılır. Turizm amaçlı tesisler için hak sahipleri adına tapuda irtifak hakkıtesis edilir. İzin ve irtifak hakları amaç dışı kullanılamaz." madde metni 17.12.2002 tarih ve E:2000/75 K:2002/200 sayılı Anayasa Mahkemesi'nin kararı ile iptal edilmiştir.Aaa,owb 
,Kanun koyucu söz konusu 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17.maddesinin 3.ve devam eden fikralarında daha sonra da bir takım değişik ve düzenlemeler yapmıştır.e 
.-owb 6831 sayılı Orman Kanunu'nun halen yürürlükte olan 17.maddesinin 3. ve ek fikrasında;“(Değişik fikra: 22/5/1987 - 3373/7 md.;İptal: Ana. Mah.nin 17/12/2002 tarihli ve E.:2000/75, K.:2002/200 sayılıKararı ile; Yeniden düzenleme: 17/6/2004-5192/1 md.) (Değişik birinci cümle: 25/6/2010-6001/33 md.) Savunma, ulaşim, enerji, haberleşme, su,atık su, petrol, doğalgaz, altyapi, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesislerinin; baraj, gölet, sokak hayvanları bakımevi ve mezarlıkların;Devlete ait sağlık, eğitim ve spor tesislerinin ve bunlarla ilgili her türlü yer ve binanın Devlet ormanları üzerinde bulunması veya yapılmasında kamu yararı ve zaruret olması halinde, gerçek ve tüzel kişilere bedeli mukabilinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Devletçe yapılan ve/veya işletilenlerden bedel alınmaz. Bu izin süresi kırkdokuz yılı geçemez. Bu alanlarda Devletçe yapılanların dışındaki her türlü bina ve tesisler iznin sona ermesi halinde eksiksiz ve bedelsiz olarak Orman Genel Müdürlüğünün tasarrufuna geçer. Söz konusu tesisler Orman Genel Müdürlüğü veya Çevre ve Orman Bakanlığı ihtiyacında kullanılabilir veya kiraya verilmek suretiyle değerlendirilebilir. İzin amaç ve şartlarına uygun olarak faaliyet gösteren hak sahiplerinin izin süreleri; yer, bina ve tesislerin rayiç değeri üzerinden belirlenecek yllık bedelle doksandokuz yıla kadar uzatılabilir. Bu durumda devir işlemleri uzatma süresi sonunda yapılır. Verilen izinler amaç dışında kullanılamaz.Alow 
cYanmYlowbl (Ek fikra: 23/9/1983 - 2896/10 md.; Iptal: Ana. Mah.nin 17/12/2002tarihli ve E.:2000/75, K.:2002/200 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme:

17/6/2004-5192/1 md.) Yukaridaki fikrada belirtilen bina ve tesislerin hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda veya hususi ormanlarda yapılmak istenmesi halinde de Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Bu takdirde kullanım bedeli, süresi, yapılan bina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun olarak taraflarca tespit edilir.";Ayni Kanunun Geçici 8.Maddesinde; “ (Ek : 25/6/2010-6001/33 md.)
Bu Kanunun 17 nci maddesi hükümlerine göre 8/11/2003 tarihinden önce verilen turizm ve diğer izinlerin kesin izin hakları devam eder, izinli saha içinde kalmak kaydıyla mevcut tesislere tadilat, kapasite, tür ve sınıf değişikliği izni verilebilir. Çevre ve Orman Bakanlığınca verilen tadilat,kapasite, tür ve sınıf değişikliği izinleri dâhil olmak üzere daha önce turizm amaçlı tesisler için verilen izinler ile diğer izinlerin irtifak hakkına dönüştürülmesinin izin sahibi tarafindan talep edilmesi halinde, izin sahibi lehine bu Kanunun 115 inci maddesine göre irtifak hakkı tesis edilebilir."Maddenin işaret ettiği 115 maddesinde; “ (Değişik : 23/9/1986 - 2896/57md.)

Devlet ormanları üzerinde kamu yararına yapılacak her türlü yapı ve tesisler için herhangi bir şekilde irtifak hakkı tesisi Maliye ve Tarım ve Orman Bakanlıklarının iznine bağlıdır." Denilmiştir.

Diğer taraftan, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 17 ve 18 inci maddelerine göre verilecek izinlere ait iş ve işlemler ile aynıKanunun 115, Ek 9, Ek 11 ve Geçici 8 inci maddelerine ilişkin uygulama usul ve esasları ile bunlardan tahsil edilecek bedellere ait iş ve işlemleri düzenlemek amacıyla çıkarılan ve dava konusu edilen işlemin yapıldığıtarihte yürürlükte bulunan 15.09.2011 tarih, 28055 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Orman Kanununun 17 Ve 18 İnci Maddelerinin Uygulama Yönetmeliğinin farklı maddelerinde, izinlere konu tesislerin tamamının veya bir bölümünün kiralanmasi, işletme hakkının devredilmesine; mevcut izinlerin devamına; kesin izin verilen mevcut turizm izinlerine ilişkin iş ve işlemlerin nasıl yapılacağına, hangi kurallara tabi olduğuna yönelik ayrıntılıdüzenlemelere yer verilmiştir.

Öte yandan 6183 sayılı Orman Kanunu'nun 17. Maddesine dayanılarak çıkarılan ve söz konusu işlemin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 05.04.1995 tarih ve 22249 sayılı Resmi Gazetede yayimlanan Orman Arazilerinin Tahsisi Hakkında Yönetmeliğin 47. maddesinin 1. fikrasında;İzin; sürenin dolmasi, izin sahibinin vazgeçmesi, bu Yönetmelik ve taahhütname hükümlerine aykırı davranılmasi, Turizm Bakanlığınca verilen Turizm Yatırım Belgesi veya Turizm İşletme Belgesinin alınamamasi, bu belgelerden iptal edilmiş olanların altı ay içinde yenilenmemiş olması,taahhütnamesinde belirtilen süreler içinde bu Yönetmeliğin 46 nci maddesi hükümlerine aykırı devir işlemi yapılması hallerinde, Bakanlık onayı ile re'sen iptal edilerek sona erer. Varsa irtifak hakkı da kaldırılır.

Taahhutnamesindeki hukumier geregince işlem yapilir.";_ 52. Maddenin 3.fikrasında“izin süresinde yapılan yatırım işletmeye geçtiğitarihten başlamak üzere, tahsis olunan arazi üzerinde kurulan işletmelere ait gayri safi yıllık gelirin %2si takip eden yılın Eylül ayı sonuna kadar izin sahibinden tahsil edilir., tesisin işletmeye açıldığı yıl ile takip eden birinci takvim yılı için muafiyet tanınır. Gayri safi gelire tahsis edilen arazi üzerinde kurulan işletmelere ait tahakkuk eden her türlü mal ve hizmet satışbedelleri faizler ile yapılan kiralamalar dahil edilir. Yıllık gayri safi geliri gösteren beyanname 01.06.1989 ve 3568 sayılı kanuna göre yetkili kılınan yeminli mali müşavirlere tasdik ettirilir" hükümleri düzenlenmiştir.
Davaya konu işlemin yasal dayanağının ve tesis edilmesine sebep olan olayın anlaşılması açısından, davalılardan Orman ve Su İşleri Bakanlığinca verilen cevap dilekçesine bakıldığında; Antalya ili, Manavgat İlçesi, Kızılağaç Köyü sınırları dahilinde bulunan 102.000 m2'lik ormanlık sahada 1599 yataklı 1. sınıf tatil köyü yapılması amacıyla A. Tatil KöyüTurizm Ticaret A.Ş adına verilen kesin izinle ilgili olarak, Antalya Orman Bölge Müdürlüğünün 25/01/2012 tarihli ve 600 sayılı yazisı ekinde, tesisin 30 yıl süreyle davacı K. Kardeşler Tur. İnş. Sanayi ve Tic. A.Ş. tarafından kiralandığı belirtilerek, izin verilmesinin talep edildiği; A. Tatil KöyüTurizm Ticaret A.Ş'nin %77 hissedarı olan H.İ.K. Eğitim Vakfi vekillerinin 20.04.2012 tarihli dilekçelerinde; müvekkilleri Vakıf kurucusu İ.K.'un vefatından sonra vakıf mütevelli heyetinin usulsüz toplanması sebebiyle davalar açıldığı, meşru olmayan yönetim kurulu kararlarının dikkate alınmaması gerektiğinin bildirildiği; davacı K. Kardeşler Tur. Tic. Ltd.Şti.'nin 28/02/2013 tarihli dilekçesi ile; K. Kardeşler Tur. Tic. Ltd. Şti. ve A.Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş arasında 16/01/2012 tarihinde kira sözleşmesi yapıldığı ve aynı tarihte davalı Bakanlıktan izin istendiği, bu arada otele ciddi anlamda yatırımlar yapıldıği, 2013-2014 sezonuna ait anlaşmalar yapıldığı, tesisin K. Kardeşler Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından işlettirilmesine olumlu veya olumsuz bir yanit verilmesi, yanit verilmemesi halinde yasal yollara başvurulacağının ifade edildiği; Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün 24/04/2013 tarihli ve 8463 sayılı yazısı ekinde yaptırılan müfettiş incelemesi sonucunda alınan 19/04/2013 tarihli ve 1614sayılı olurda; H.İ.K. Eğitim Vakfi'nın % 77 nispetinde iştirakinin bulunduğu ve gayri meşru olduğu değerlendirilen halen görevde olan A. Tatil KöyüTurizm Ticaret A.Ş. yönetim kurulunun, A. Tatil Köyü Turizm Ticaret Anonim Şirketi bünyesinde bulunan iktisadi varlıkların herhangi, bir gerçek ve tüzel kişiye kiralanması, devri vb. yönündeki tasarruflarının Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü nezdindeki müracaatlarının;ayrıca Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.ş.bünyesinde bulunmakla beraber, gayri meşru şekilde K. Kardeşler unvanlışirketçe işletildiğini tespit ettiği Otelin Turizm İşletme Belgesini iptal etme 

yonundeki idari tasarruflarinin; taraflarinca yapilan müfettiş incelemesi çerçevesinde yürütülen çalışmalar neticelenene kadar bekletilmesinin uygun olacağının bildirilmiş olduğu; Orman Genel Müdürlüğü, İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı’nın, Bakanlık Makamı'ndan alınan 21/05/2013 tarihli ve 87 sayılı oluru ile söz konusu izinle ilgili olarak, Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün 24/04/2013 tarihli ve 8463 sayılı yazısı ekinde yaptırılan müfettiş incelemesi neticesinde; alınan 19/04/2013 tarihli ve 1614sayılı olurunda; ".1-H.İ.K. Eğitim Vakfi'nın % 77 nispetinde iştirakinin bulunduğu ve gayri meşru olduğu değerlendirilen ve halen görevde olan A.Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş. yönetim kurulunun, A. Tatil Köyü Turizm Ticaret Å.Ş. bünyesinde bulunan iktisadi varlıkların herhangi bir gerçek ve tüzel kişiye kiralanmasi, devri vb. yönündeki tasarruflarının Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü nezdindeki müracaatlarının...taraflarınca yapılan müfettiş incelemesi çerçevesinde yürütülen çalışmalar neticelenene kadar bekletilmesinin uygun olacağı..." bildirildiğinden;Vakıflar Genel Müdürlüğünce yürütülen incelemenin neticelenmesine kadar ilgili şirketin, tesisin üçüncü kişilere işlettirme talebinin ve diğer taleplerinin değerlendirmeye alınmaması, tesisin üçüncü kişilere işlettirmesine müsaade edilmemesi, ancak bu süre zarfinda tahakkuk eden % 2 gelir payıbedellerinin ilgililerden tahsil edilmesinin uygun görülmüş olduğu; davacıK. Kardeşler Tur. Tic. Ltd. Şti.'nin 28/02/2013 tarihli dilékçesine; Orman Genel Müdürlüğü, İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı'nın 21/05/2013 tarihli ve 87 sayılı oluruna istinaden taleplerin bu aşamada değerlendirilmeye alınamadığına dair 27/05/2013 tarihli ve 986 sayılı yazı ile cevap verildiği,lehtar adreste olmadığından söz konusu yazının iade edildiği belirtilerek;işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ve davanın reddinin gerektiği savunulmuştur.LM 
cYlowb 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinn (a)bendinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlâl edilenler tarafindan açılan iptal davalari, (b) bendinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, (c) bendinde ise, tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar idari dava türleri arasında sayılmıştır.

İdari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep,konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davalarının idari dava türlerinden biri olduğu idare hukukun bilinen ilkelerindendir.uVma.e-owb 
Kamu kurum ve kuruluşlarının kendilerine ilgili mevzuatla verilen 

gorevi yaparken, kamu kudretini kullanmak suretiyle tek yanli olarak tesis ettikleri icrai işlemler veya eylemlerden doğan uyuşmazlıkların idari yargımerciince çözümlenmesi gerekmektedir.

Konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile uyuşmazlık konusu olay birlikte değerlendirildiğinde; ilk olarak 1993 yılında alınan kesin iznin ardından_02/10/1996 tarih 2913 yevmiye numaralı tapu senedi ile Manavgat İlçesi Kızılağaç Mahallesi 1167 parsel numaralı orman vasıflı taşınmazda,dava dışı A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.Ş. lehinde, 6831 sayılı Orman Kanununun 17. maddesi kapsamında verilen izin üzerine 49 yıl süreli irtifak hakkı tesis edildiği, davacı Şirket ile dava dışı A. Tatil Köyü Turizm Ticaret A.$. arasında ise 01/01/2012 tarihli aynı yere ilişkin olarak kira sözleşmesi bulunduğu; davacı Şirketin bu kira sözleşmesinin onaylanmasıiçin davalı tarafa yaptığı başvurunun zımnen reddedildiği; bilahare İdarece bu başvurunun 27/05/2013 tarih, 986 sayılı yazı ile de reddedildiğinin görüldüğü; bu bağlamda, davalı idarenin davacı Şirketin başvurusunu değerlendirmeye almayarak ve tesisin üçüncü kişilerce bu arada davacıtarafından da işletilmesine izin verilemeyeceği de belirtilerek, özel hukuk sözleşmesinden kaynaklanmayan, kamu gücü ayrılacağı ile donatılmış, tek yanlı bir idari işlem niteliğinde yetki kullandığı, bu durumun ise davacıtarafın hukuki alanında kesin ve icra edilebilir nitelikte sonuçlar doğurduğu kanaatine varılmiştır.

Davalı idarenin tüm bu işlem ve düzenlemeleri kanunlar ve ilgili mevzuatın kendisine verdiği yetkiye dayalı olarak kamu gücü kullanmak sureti ile ve tek taraflı irade beyanı ile gerçekleştirdiği kuşkusuzdur.
Bu duruma göre, idare tarafindan tesis edilen işlemin, anılan yasal düzenlemelere uygunluğunun denetlenmesi gerektiğinden, davanın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Yasa'nın 2. maddesi gereğince idari yargı yerleri görevli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, Manavgat Sulh Hukuk Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Antalya 1.İdare Mahkemesinin 11.4.2014 gün ve E:2013/867, K:2014/449 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Manavgat Sulh Hukuk Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Antalya 1.İdare Mahkemesinin 11.4.2014 gün ve E:2013/867, K:2014/449 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 25.3.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESÍN OLARAK karar verildi.


Uyuşmazlik Mahkemesi Başkanlığından:2-ESAS NO : 2019/20KARAR NO : 2019/188KARAR TR : 25.03.2019
ÖZET : Davalı idarece yapılan HES çalışmaları sebebiyle davacının taşınmazının kamulaştırma dışı işgal edilerek zarar verildiği; ağaçların zarar gördüğü, sulama kanallarının tahrip edildiği, hafriyat ve kazı çalışmalarısebebiyle toprak, taş ve molozların taşınmaz üzerinde bırakıldığı iddia edilerek, uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davaci : Y.K.
Vekilleri : Av. S.E., Av. B.E., Av. F.B.E.Davali : Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Vekilleri : Av. A.D.Ç.K., Av. A.M.Ö.
O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde; mülkiyeti müvekkiline ait bulunan Tortum İlçesi, Dikmen Köyü, Köprübaşı Mevkii, 105 ada, 55parselde kayıtlı taşınmazın davalı idarece yapılan HES çalışmaları sebebiyle kamulaştırma dışı işgal edilerek taşınmaza zarar verildiğini; davalı idare tarafindan HESçalışmaları sebebiyle,bitki örtüsünün değiştirildiğini,taşınmaz üzerinde bulunan muhtelif yaş ve nitelikteki ağaçların zarar gördüğünü, kuruduğunu ve kesildiğini; taşınmaza ait sulama kanallarının tahrip edildiğini, taşınmaza 2011 yılından itibaren su verilmemesi sebebiyle meyve fidanlarının zarar gördüğünü, arazi içinde tarımsal üretim yapılamadığını, ürün alınamadığını; yine idare tarafindan yapılan hafriyat ve kazı çalışmaları sebebiyle toprak, taş ve molozların taşınmaz üzerinde bırakıldığını, taşınmazdaki istimlak alanı dışına çıkılarak işgal edildiğini ve bu işgalin halen giderilmediğini; bu nedenlerle, taşınmazdaki ağaç bedeli,ağaç ürün bedeli, işgal tazminatı ile tarımsal ürün bedeli, toprak islah bedeli ile tahrip edilen sulama kanallarının yapım bedellerinin tespit edilerek ödenmesi için dava açmak zorunda kaldıklarını ifade ederek; haksız tecavüz ve işgalin giderilmesine; haksız tecavüz ve işgal sebebiyle meydana gelen zararın belirlenmesine, fazlaya ilişkin hakların belirlenecek bedele göre ileride talep edilmek üzere şimdilik 5.000 TL zararın 17.09.2011tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.ne adn yargr yornae aava agyt__ _  . ..  aos a  o 
Tortum Asliye Hukuk Mahkemesi 15.07.2014 gün ve E:2013/197,K:2014/384 sayı ile, uyuşmazlığın esasını inceleyerek, davanın kismen 

kabulüne, kismen reddine karar vermiş, temyiz edilen karar, Yargitay 4.Hukuk Dairesinin 16/11/2015 tarih, E:2014/15386, K:2015/13081 sayılıilamıyla "Yargı yolu bakımından mahkemenin görevli olmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi" gerektiğinden bahisle bozulmuştur.

TORTUM ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ; 15/12/2016 gün,E:2016/36, K:2016/222 sayı ile, “(...) Davali, taşınmaza kamulaştırma dışıel atmış olup davacı bu sebeple işgalin önlenmesi ve zararın giderilmesi için dava açmıştır. Davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu bir kamu kurumu olup eylemleri ve işlemleri kamusal nitelik taşımaktadır. Bu sebeple istem 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2.maddesi hükmünce tam yargı davası olmaktadır ve yargılama görevi idari yargıya aittir."gerekçesiyle; Yargıtay bozma ilamına uyulmasına, davanın dava şartıyokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermiş; temyiz edilen karar Yargitay 4. Hukuk Dairesinin 18/10/2017 tarih, E:2017/4121, K:2017/6015sayılı ilamıyla onanarak kesinleşmiştir.

Adli yargı dosyasının doğrudan gönderilmesi üzerinde idari yargıyerinde dava açılmış ise de; Erzurum 2.İdare Mahkemesi; 10.5.2018 gün ve E:2018/358, K:2018/874say1 ile, “(...)dava dilekçesinin İdare Mahkemesi Başkanlığı'na hitâben düzenlenmediği, zararın tazmini istemi yanında dava dilekçesinde tecavüzün ve işgalin giderilmesine ve meydana gelen zararın belirlenmesine karar verilmesi gibi idari yargı makamlarınca hukuken karar verilemeyecek taleplerin yer aldığı görüldüğünden, dava dilekçesinin bu haliyle incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

Bu durumda, dilekçenin yenilenmesi halinde, dilekçede idari yargımercilerince karar verilemeyecek idari işlem veya eylem niteliğinde taleplerin yer almaması, dilekçenin İdare Mahkemesi Başkanlığına hitaben hazırlanması ve zararı doğuran olayın tarihi ile öğrenme tarihi de belirtilerek dava açılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlcrlc, dava dilekçesinin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15.maddesinin 1. fikrası (d) bendi gereğince bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (30) gün içinde 3.maddeye uygun şekilde düzenlenerek yeniden dava açılmak üzere reddine..." karar vermiştir.

-Davacı vekili verdiği dilekçe ile bu kez, haksız tecavüz ve işgal sebebiyle meydana gelen zararın belirlenmesine, fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydıyla şimdilik (Tortum Asliye Hukuk Mahkemesinin kararında belirtildiği üzere) 4.352,63 TL zararın 17.09.2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle idari yargıverinde dava açmiştır.

...owb ERZURUM 2. İDARE MAHKEMESİ; 21.11.2018 gün ve E:2018/966, sayı ile “İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu 

hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koydugu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması,işletilmesi ve bakımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünün, idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları muhtel olanlar tarafından açılacak tam yargı davalarıkapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine ait olduğu; idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu, özel mülkiyete konu taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacak müdahalenin men’i ve meydana gelen zararın tazmini davalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesine ve haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde çözümleneceği,yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.Nitekim yukarıda belirtilen genel kabul doğrultusundaki Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 11.2.1959 günlü, E: 1958/17, K: 1959/15sayılı kararının II. bölümünde, "İstimlaksız el atma halinde amme teşekkülü İstimlak Kanunu'na uygun hareket etmeden ferdin malını elinden almış olması sebebiyle kanunsuz bir harekette bulunmuş durumdadır. Ve bu bakımdan dava Medeni Kanun hükümlerine giren mülkiyete tecavüzün önlenmesi veya haksız fiil neticesinde meydana gelen zararın tazmini davasıdır. Ve bu bakımdan adliye mahkemesinin vazifesi içindedir."görüşüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, Erzurum İli, Tortum İlçesi,Dikmen Köyü, 105 ada, 55parsel sayılı taşınmaza idarece yapılan HES çalışmaları neticesinde zarar verildiğinden bahisle tecavüz ve işgal sebebiyle meydana gelen zararın belirlenmesi, meydana gelen zarar için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 4.352,63.-TL zararın 17/09/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ile taşınmazın fiilen el atılan kısımları yönünden davalının sorumluğunun ve tazminat yükümlülüklerinin belirlenmesinin söz konusu taşınmaza yapılan müdahalenin fiilen mi, yoksa hukuken mi el atıldığının ortaya konulması suretiyle belirleneceği, davalı idarece HES çalışmaları sırasında yapılan müdahalenin kamulaştırmaya dayanmaksızın fiili el atma niteliğinde olduğu, bu nedenle dava konusu taşınmaz bakımından el atmadan doğan zararın tazminine yönelik olan davanın,haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümü adli yargı yerinin görevine girdiği tartışmasızdır.
Öte yandan, Tortum Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 15.12.2016 tarih ve E:2016/36, K:2016/222 sayılı görevsizlik kararı vermesi üzerine Mahkememizde açılan işbu davada, anılan Mahkemeye ait dava dosyasıMahkememiz dava dosyasına gönderilmiştir.


a mndnmnd  te e C  Ceee/e to Cee 
 r  c t r  den       e  t rn ttndnmt gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine..." karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katilımlarıyla yapılan 25.3.2019 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçİ ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları  da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalı idarece yapılan HES çalışmaları sebebiyle davacının taşınmazının kamulaştırma dışı işgal edilerek zarar verildiği; ağaçların zarar gördüğü, sulama kanallarının tahrip edildiği, hafriyat ve kazı çalışmalarısebebiyle toprak,taş ve molozların taşınmaz üzerinde bırakıldığı iddia edilerek, uğranılan zararın tazmini istemiyle açılmıştır.
İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydana getirdiği yol,kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulmasi, işletilmesi ve bakımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların görüm ve çözümünün, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafindan açılacak tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine ait olduğu; idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu; özel mülkiyete konu taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığı veya plan ve projeye aykırı iş görüldüğüiddiasıyla açılacak müdahalenin men'i ve meydana gelen zararın tazmini 

davalarinin ise, mulkiyete tecavuzun onlenmesine ve haksiz fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerince çözümleneceği, yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.

Nitekim yukarıda belirtilen genel kabul doğrultusundaki Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 11.2.1959 günlü, E:1958/17, K:1959/15sayılı kararınin, III. Bölümünde, "İstimlâksiz el atma halinde amme teşekkülü İstimlâk Kanununa uygun hareket etmeden ferdin malını elinden almış olması sebebiyle kanunsuz bir harekette bulunmuş durumdadır. Ve bu bakımdan dava Medeni Kanun hükümlerine giren mülkiyete tecavüzün önlenmesi veya haksız fiil neticesinde meydana gelen zararın tazmini davasıdır. Ve bu bakımdan adliye mahkemesinin vazifesi içindedir.
Bundan başka, bir amme teşekkülü tarafından bir tesisin yaptırılmasısırasında Devlet malı olmayan yerlerden toprak alınması veya böyle yerlere toprak veya moloz yiğılması neticesinde meydana gelen zararların tazmini davası da başkasının malına amme teşekkülünün dilediği gibi el atma hakkıbulunmadığı ve plan ve projelere ve şartnamelere başkasının malına ihtiyaca göre el atılabilmesini gerektirecek esaslar konulamayacağı cihetle, haksız fiilden doğan bir tazminat davası sayılır.

Yapılan işlerin plan veya projeye aykırı olarak yapılması hali de idari karara aykırı bir hareket bulunması itibariyle yine idari kararın tatbiki olan bir fiil sayılamaz ve bu bakımdan bu iddia ile açılmış bir dava haksız fiilden doğan bir davadan ibaret olacaktır.

Bu bentte anılan davalar, içtihadı birleştirme kararının dışında kaldıklarından kararın bunlara şümulü yoktur” denilmektedir.
Dava dosyalarının incelenmesinden; Erzurum ili, Tortum ilçesi Dikmen Mahallesi sınırları içerisinde bulunan 105 ada, 55 parsel sayılıtaşınmaza, davalı İdare adına, üretim lisansına sahip bir şirket tarafından tesis edilen Büyükbahçe Hidro Elektrik Santralı projesi kapsamında yapılan çalışmalar nedeniyle müdahalede bulunulduğu, taşınmazın bir kısmına hafriyat döküldüğü, su arklarının bozulduğu, sulama yapılamadığı gibi nedenlerle zarara uğranıldığı iddia edilerek dava açıldığı; konuya ilişkin olarak Kadastro Bilirkişisi tarafindan hazırlanıp Mahkemeye sunulan 28.4.2014 tarihli krokili raporda ve Teknik Bilirkişiler tarafından düzenlenen 30.5.2014 tarihli komisyon raporunda; parselin tapu alanının 1950.28m2 olduğu, 85.93m2'sinin kamulaştırıldığı; 1864.35m2'lik kısma filen bir el atma bulunmadığı, buna karşılık 19.72m2'lik alanda yapılan çalışmalar nedeniyle, alanın tamamının tahrip edilerek üzerine hafriyat döküldüğü ve tarımsal faaliyette bulunulamaz hale getirildiğinin saptandığıanlaşılmıştır.

,.w Hidroelektrik Santrali üretim tesisleri kurulması çalışmaları sırasında mülkiyeti davacıya ait taşınmazın bir kısmına, davalı idare tarafindan, plan ve proje kapsamı haricinde, hafriyat dökülmesi suretiyle taşınmazın 

yapisinın bozulduğu, taşınmazın üzerindeki bitki ve ağaçların zarara uğradığı iddiasıyla, meydana gelen zararın tazmini söz konusu olduğundan,davanın haksız filden doğan bir tazminat davası sayılacağı kuskusuzdur 
7:....,müdahalesinin hukuka uygunluğunun yargısal denetimi işin esasını teşkil etmekte olup, açılan dava ile bir idari tasarrufun iptalinin ya da böyle bir tasarruf nedeniyle uğranılan zararın tazmininin istenilmemiş bulunmasıkarşısında, haksız fiilden doğan zararların tazmini davasının, özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yeri görevli bulunmaktadır.

Öte yandan, dava konusu parselin sadece bir kısmına doğrudan/filen el atıldığı görülmekte ise de; bir parsele fiili bir el atma olduğu takdirde parselin bütünü açısından el atmadan söz edilebileceği, başka bir ifadeyle taşınmazın bir bütün olarak düşünülmesi ve el atmanın varlığı halinde taşınmazın tamamı açısından el atmanın varlığı kabul edilerek buna göre değerlendirilmesi gerektiği; fiilen el atılan kısım yönünden ayrı, el atılmayan kisım yönünden ayrı yargılama yapılmasında, yargılamanın salahiyeti ve usul ekonomisi yönünden fayda bulunmadığı da açıktır.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu, dolayısıyla Erzurum 2. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Tortum Asliye Hukuk Mahkemesinin; 15/12/2016 gün,E:2016/36, K:2016/222 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Erzurum 2. İdare Mahkemesinin BAŞVURUNUN KABULÜ ile Tortum Asliye Hukuk Mahkemesinin; 15/12/2016 gün, E:2016/36,K:2016/222 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,25.3.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:3-ESAS NO : 2019/66KARAR NO : 2019/192KARAR TR : 25.03.2019
ÖzET : Düzgün olmayan kişiler kütüğüne kayıtlı Davacının, nüfus kaydının tespiti ile tarafina nüfus cüzdanı verilmesine karar verilmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.


KARAR 
Davaci : F.G.
Davali Dahili Davalılar sner KaymkmlığçeüfusMüdürlüğü(sadece adli yargı yerinde):1-H.G.2-F.G.3-F.G.4-L.K.5-M.G.6-S.G.
OLAY : Davacı dilekçesinde; nüfus kayıtlarında vatandaşolarak kaydının mevcut olduğunu ancak bu güne kadar her hangi bir kimlik çıkartmadığını; bunun üzerine nüfus cüzdanı verilmesi için nüfus müdürlüğüne müracaat ettiğini ancak, mahkemenin tespit kararinın ibrazıhalinde gereğinin yapılacağı şeklinde cevap verildiğini; Vatandaş ve nüfus kaydının olmasına rağmen bir türlü nüfus cüzdanı alamadığını; bu nedenle mağduriyet yaşadığını, hiçbir sosyal güvenceden faydalanmadığı gibi seyahat bile edemediğini belirterek; nüfus kaydının tespiti ile tarafına nüfus cüzdanı verilmesine karar verilmesi istemiyle 10.4.2017 tarihinde adli yargıyerinde dava açmıştır.
Bakırköy 9.Asliye Hukuk Mahkemesi:7.7.2017 gün ve E:2017/175,K:2017/278 sayı ile, “(.….)Dava nüfus kaydının tespiti olarak açılmışsa da esasen celbedilen nüfus kaydına göre davacının saklı nüfus olarak İstanbul,Esenler ilçesi, Tuna Mah. Cilt no: 9036, Hane no:..'de anne adı H., baba adıM. olarak 19/01/2012 tarihi itibariyle nüfusa kaydedildiği anlaşılmaktadır.Dinlenen davacı tanığı davacının babasının M.G., annesinin ise H.G.olduğunu, her ikisinin de Türk Vatandaşı olduğunu beyan etmiştir. Dava dilekçesi ekinde sunulan İstanbul İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünce Esenler İlçe Nüfus Müdürlüğüne hitaben yazılan cevabi yazıda da saklınüfus davacının gösterdiği ailenin mensubu olduğunu kanıtlayan yeterli belge ibraz edemediği anlaşıldığından tescil talebinin yerine getirilmediğinin bildirildiği görülmektedir. Davacının anne ve babası olduğu ileri sürülen M. ve H.G.'ün Mardin Savur, Başağaç köyü nüf.kayıtlıolduklari, M., F., S., L. ve F. isimli çocuklarının bulunduğu anlaşılmaktadır.Davacının talebinin esasen baba ve anne hanesine kaydedilmesi olmasıkarşısında işbu davanın soybağına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 4. maddesi uyarınca, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Vesayet” başlıklı üçüncü kısımı hariç olmak üzere “Aile Hukuku” başlıklıİkinci Kitabından (m.118 ilâ 395 arası) kaynaklanan davalara bakmak görevi aile mahkemelerine aittir. Bu nedenle, TMK'nın “Hısımlık"” başlıklı282 ilâ 363. maddeleri arasında yer alan soybağına ilişkin davalar, aile mahkemeleri tarafindan çözümlenmelidir.
Diğer taraftan, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36/1-a maddesi gereğince, nüfus kayıtlarının düzeltilmesi istemlerine ilişkin davalara bakmak görevi ise asliye hukuk mahkemelerine ait bulunmaktadır.

Davanin kabulu halinde, her iki dava türünde de nüfus kayitlarında değişiklik yapılmasının gerekmesi nedeniyle, benzer sonuçlara sahip bu davalar arasında görevli mahkemenin belirlenebilmesi için davanın vasfının doğru olarak tayin edilmesi önem kazanmaktadır.

4721 sayılı TMK'nın 282. maddesi uyarınca, anne ile çocuğu arasındaki soybağı doğum ile; baba ile çocuk arasındaki soybağı ise “Anne ile evlenme”, “Tanıma” ve “Hâkimin hükmü" ile kurulmaktadır. Diğer taraftan, evlat edinme de soybağı oluşturan hallerdendir.
TMK'nın 285. maddesinde yer alan “Babalık karinesi" uyarınca,evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır.

Çocuk ile anne arasındaki soybağı doğum ile kendiliğinden kurulacağından, anne yönünden soybağı tesisi amacıyla değil, sadece,çocuğu doğuran kadının kim olduğunun tespiti amacıyla dava açılabilir.
Nüfusta kayıtlı anne ve baba adının gerçeği yansıtmadığı ve bu nedenle gerçek anne ve baba adının yazılması istemiyle açılacak ve nüfusa kayıtlı bulunan hanenin de değiştirilmesi sonucunu doğuracak davalarda,esasen iki iddia bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi, çocuğun kayden anne olan kadından değil, başka bir anneden doğduğu; İkincisi ise, kayden baba olarak gözüken kişinin genetik baba olmadığı iddiasıdır. Bu davada, kayden anne gözüken kişinin çocuğu doğurmadığı, genetik annenin başka bir kadın olduğunun tespit edilmesi halinde, yukarıda sözü edilen babalık karinesi aksi yönde işleyecek ve “Genetik annenin kocası olmayan” kayden babanın babalık sıfatı, aksine bir iddia bulunmadığı takdirde, ortadan kalkacaktır.Mahkemece belirlenen genetik annenin, çocuğun doğduğu tarihte evli bulunduğunun anlaşılması halinde, TMK'nın 285. maddesinde yazılı babalık karinesi nedeniyle genetik annenin kocası olan erkek, baba sifatınıkazanacaktır. Bu durumda, soybağı ihtilafi ortaya çıkmayacağından,açıklanan muhtevadaki davalar, “Gerçeğe aykırı beyana dayalı oluşturulan nüfus kayıtlarının düzeltilmesi" davasından ibaret kalacak ve görevli mahkeme, 5490 sayılı Kanunun 36/1-a maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesi olacaktır. Ancak, çocuğun doğduğu tarihte, genetik annenin evli bulunmaması halinde, anne yönünden dava, “Gerçeğe aykırı beyana dayalıoluşturulan nüfus kayıtlarının düzeltilmesi” davası olarak kalmakla birlikte;genetik anne ile evli olmayan genetik baba yönünden, “Babalık karinesi”gerçekleşmediğinden, genetik babanın nüfus kaydına işlenmesi talebi “Soybağı davası” niteliğini kazanacaktır. Bu takdirde ise uyuşmazlığın,4787 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca aile mahkemesi tarafindan incelenip çözüme kavuşturulması gerekecektir (Yargıtay HGK 2013/3541554, 18. HD 2015/1360-3281, 2015/1591 -4537).

.........diğer bölümü hakkında ise özel mahkemenin görevli olması halinde,

taleplerden birisi, yonunden verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte ise ve sözkonusu özel mahkeme, ile genel mahkeme arasında “Yargılama usulüne” ilişkin esaslı farklılıklar bulunmuyorsa, bütün talepler hakkında özel yetkili mahkemenin yargılama yaparak uyuşmazlığı çözmesi,hukukun öngörülebilir olmasının, usul ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün gereğidir. Aile mahkemeleri, asliye mahkemeleri ile aynı düzeyde mahkemeler olup aralarında yargılama usulüyönünden esaslı farklılıklar bulunmamaktadır. O halde, yukarıda açıklanan şekilde dava, bir kisım talepler yönünden nüfus kayıtlarında düzeltme yapılması ve bir kısım talepler yönünden de soybağını ilgilendirir mahiyette ise nihai talebi bir bütün oluşturan ve biri hakkında verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendiren uyuşmazlığın, bütün olarak özel yetkili aile mahkemesinde çözümlenmesi gerekir. Davacının talebi dikkate alındığında mahkememiz işbu davaya bakmaya görevli değildir. Dava şartlarının mevcut olup olmadığı davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılır. Mahkememizin işbu davaya bakmakla görevli olmamasınedeniyle davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulması yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, HMK 115/2 maddesi uyarınca dava şartı noksanlığı nedeni ile DAVANIN USULDEN REDDINE,
(...)
3-Kararın kesinleşmesi ve süresinde talep halinde dosyanın GÖREVLİ VE YETKİLİ BAKIRKÖY AİLE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine(...)" karar vermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş; daha sonra davacının yazılı talebi üzerine dosya Aile Mahkemesine gönderilmiştir.

Davacının talebi üzerine Mahkemece, davacının annesi olduğu ileri sürülen H. ile müteveffa babası olduğu belirtilen M.G.'ün çocukları ve mirasçısı olduğu anlaşılan kişilerin dahili davalı olarak davaya katılmalarısağlanmıştır.

BAKIRKÖY 8.AİLE MAHKEMESİ:24.10.2018 gün ve E:2017/708, K:2018/790 sayı ile, “(...)Mahkememizce davacinın annesi olduğu ileri sürülen H., ile müteveffa babası olduğu belirtilen M.G.'ün çocukları ve mirasçısı olduğu anlaşılan kişilerin, dahili davalı olarak davaya katılmaları sağlanmış, cevap dilekçesi sunmayan dahili davalılardan F.dışındakiler katıldıkları duruşmada, davayı kabul ettiklerini, davacının kızıve kardeşleri olduğunu beyan ve imza etmişlerdir.

Dava dilekçesinin ekinde bulunan belgelere ve Esenler Nüfus Müdürlüğünden alınan yazı cevabına göre davacının "saklı nüfus" olmasınedeniyle yaptığı başvurunun "gösterdiği ailenin mensubu olduğunu 

kanitlayan yeterlı belge ibraz edemedigi" gerekçesi ile Içişleri Bakanligi Nüfus Ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce reddedildiği, 5901 sayılıTürk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 63.maddesi uyarınca tibbi rapora dayanılarak yetkili Türk Mahkemelerince tespit kararı ibrazı halinde vatandaşlık durumunun değerlendirileceğinin belirtildiği, davacının Vatandaşlık Durumu Düzgün Olmayan Kişiler Kütüğüne kaydedildiği anlaşılmıştır.

Dava, saklı nüfus olduğunu ileri süren davacının nüfus kayıtlarına T.C. Vatandaşı olarak tescilinin sağlanmasına ilişkindir.
Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 63. maddesi: "(1) Bir kişinin Türk vatandaşı olup olmadığı konusunda tereddüde düşüldüğü takdirde bu husus Bakanlıktan sorulur. Bakanlıkça ilgili kişinin Türk vatandaşı olup olmadığı ilgili mevzuat ve uluslararasıanlaşmalar çerçevesinde incelenerek sonuç ilgili makama bildirilir.
(2) Ana veya babadan dolayı Türk vatandaşı olduğu iddiasında bulunan kişi iddiasını kanıtlayacak her türlü bilgi ve belge ibraz edebilir.Kişi tıbbi raporlara dayanılarak mahkemece verilmiş olan tespit kararı da ibraz edebilir. Herhangi bir belge ibraz, edilememesi veya ibraz edilen belgelerle iddia edilen ana ya da baba arasında bağ kurulamamasıdurumunda talep reddedilir." şeklindedir.

Ancak Yargıtay 8. HD'nin çeşitli kararlarında da (ör: 16/02/2017tarih ve 2017/8955 E. 1971 K, 19/10/2017 tarih, 2017/2867 E, 13312 K vs.)belirtildiği üzere "5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 35/1. maddesinde saklı nüfus olduğu ileri sürülen kişilerin aile kütüklerine tescili için müracaat makamlarının illerde valilikler, ilçelerde ise kaymakamlıklar olduğu belirtilmiştir. Doğum ve ölüm olaylarının nüfus kütüğüne geçirilmesi de Nüfus İdaresine verilmişidari bir görev olduğu gözetilerek davanın görev yönünden reddine karar verilmesi yerine kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır." şeklinde açıklandığı üzcrc Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 63. maddesinde belirtilen "mahkeme" ibaresinin adli yargıya dahil mahkemeler olarak değerlendirilmesi olanaklı değildir.
Nitekim Danıştay 10. Dairesinin 25/04/2013 tarih ve 2009/8537 E ve 2013/3721 sayılı kararında da "Görüldüğü üzere, doğum olaylarının nüfus kütüklerine işlenmesi Yasa ve Yönetmelikle nüfus idaresine verilmişidari bir görevdir. Hatta ilgililerin herhangi bir başvurusu olmasa bile süresi içerisinde bildirilmemiş bir doğum olayının varlığından haberdar olunmasıhalinde gerekli iş ve işlemlerin idarece resen yürütülmesi gerekmektedir.Öyle ise; ilgililerin saklı nüfustan sicile kaydedilmesi de nüfus idaresine verilen idari görevlerin bir parçası olup idari işlem veya işlemlerle yerine getirilmesi zorunludur. Dolayısıyla, bu yoldaki başvuruların kayıt düzeltme 

eeaaaata.owb 
.,......Nitekim; benzer nitelikli bir davada, Midyat Asliye Hukul Mahkemesince, uyuşmazlığın esası hakkında verilen ve temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşen 4.6.2010 tarih ve E:2010/119,K;2010/362 sayılı karar; Yargıtay 18. Hukuk Dairesince yapılan kanun yararına temyiz incelemesi sonucunda verilen 26.9.2011 tarih ve E:2011/7042, K:2011/9293 sayılı kararla, saklı nüfus yolu ile sicile kayit istemlerine ilişkin uyuşmazlıkların görüm ve çözümünde idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle, sonuca etkili olmamak kaydıyla kanun yararına bozulmuş; anılan Daire kararı 1.12.2011 tarih ve 28129 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

Bu durumda, davanın görev yönünden reddi yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenle, temyiz isteminin kabulü ile Ankara 11. İdare Mahkemesi'nin 31/12/2008 tarih ve E:2008/796; K:2008/2610 sayılıkararının BOZULMASINA, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan mahkemeye gönderilmesine, 25/04/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. " şeklindeki kararı da bu görüşü doğrulamakta ve saklı nüfusla ilgili davalarda görevli mahkemelerinin idari mahkemeler olduğunu belirtmektedir.

HMK'nın 114/1-b. maddesi gereğince açılan davada yargı yolunun caiz olması dava şartlarındandır. Davamızda görevli yargı yerinin idari yargiya dahil mahkemeler olması nedeniyle adli yargı yolu caiz değildir.Dava şartlarındaki bu eksikliğin giderilmesi de olanaklı olmadığından HMK'nin 115/2. Maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:/ Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacinın davasının HMK'nın 114/1-b ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE(...)” karar vermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

Davacı bu defa; Türk vatandaşı olduğunun tespiti amaciyla Mahkemeye başvuru yaptığını; H. ve M.G.'ün kızı olduğunu, F., S., M., F.ve L.'nın kardeşleri olduğunu ispat etmek ve vatandaşlık kaydını almak istediğini ifade ederek; Türk Vatandaşı olarak nüfus kütüğüne kaydının yapılması istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.

İstanbul 2.Ídare Mahkemesi: 8.11.2018 gün ve E:2018/1965,K:2018/1841 sayı ile, “(.….)davacıya ait saklı nüfus kayıt tescil işleminin İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce yapılacak olması ve davacının istemini karara bağlayacak yetkili merciin Bakanlık olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığın çözümünün işlemi tesis 

Idarenin bulundugu ilinin yargi yetkisi yönünden bağlı olduğu Ankara idare Mahkemelerinin yetkisinde kaldığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1/a bendi uyarınca davanın yetki yönünden reddine, anılan Yasanın 15.maddesinin 4. fikrası gereğince davanın yetki yönünden reddine ilişkin kararlara karşı istinaf/temyiz yolu öngörülmediğinden beklenilmeksizin dava dosyasının yetkili Ankara Ídare Mahkemesi'ne gönderilmesine..."karar vermiştir.

ANKARA 5.İDARE MAHKEMESİ: 18.12.2018 gün ve E:2018/2299 sayı ile, “(.….)4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Genel olarak soybağının kurulmasi" başlıklı 282. maddesinde, "Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur. Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik, tanima veya hâkim hükmüyle kurulur. Soybağı ayrıca evlât edinme yoluyla da kurulur." hükmü, "Yetki" başlıklı 283. maddesinde, "Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk UsulüMuhakemeleri Kanunu uygulanır. Hâkim maddî olguları re'sen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder. Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönünden tehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rıza göstermekle yükümlüdürler. Davalı, hâkimin öngördüğü araştırma ve incelemeye riza göstermezse, hâkim, durum ve koşullara göre bundan beklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir."hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından Mardin ili Savur ilçesi BaşağaçMahallesi nüfusuna kayıtlı olan müteveffa Mehmet ve Hanime'nin çocuğu olduğu iddiasıyla Türk vatandaşı olduğunun tespiti istemiyle Esenler Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğü'ne başvuru yapıldığı, adı geçen idarece davacıya 5901sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına ilişkin Yönetmeliğin 63. maddesi uyarınca tıbbi rapora dayalı Türk mahkemelerinden tespit kararı ibraz edilmesi halinde değerlendirileceğinin bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı görülmektedir.
Olayda, davacının gerek davalı idareye gerekse yukarıda anılan adli mahkemelere yönelik talep, beyan ve dilekçeleri ile Mahkememizde görülen dava dosyasındaki istem ve dilekçelerinden bakılan davayı açmaktaki amacının baba ve anne hanesine kaydedilmesine yönelik soybağının tespitine ilişkin olduğu dolayısıyla yukarıda aktarılan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 283. maddesi uyarınca özel hukuk hükümlerine göre adli yargı kolunda bulunan Mahkemelerce çözümlenmesi gerektiği sonucuna varilmaktadır.

Açıklanan nedenlerle davanın adli yargının görev alanına girdiği sonucuna varıldığından, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine,

dosya incelemesinin Uyuşmazlik Mahkemesince karar verilinceye kadar ..
İNCELEME VE GEREKCE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 25.3.2019 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, adli ve idari yargı yerleri arasında görev uyuşmazlığının doğduğu; idari yargıdosyasının Mahkemece, adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Tașkın ÇELİK'in,davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının vatandaş olarak bu güne kadar her hangi bir kimlik çıkartamadığı ve mağduriyet yaşadığından bahisle; nüfus kaydının tespiti ile tarafina nüfus cüzdanı verilmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun “Amaç" başlıklı1.maddesinde “(1) Bu Kanunun amacı; Türk vatandaşlığının kazanılması ve kaybına dair iş ve işlemlerin yürütülmesine ilişkin usul ve esaslarıbelirlemektir." denilmiş; 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 46.maddesine dayanılarak hazırlanmış olan Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin, “Türk vatandaşlığının ispatı” başlıklı62.maddesinde; “(1) Türk vatandaşlığının ispatı herhangi bir şekle tabi değildir. (2) Aşağıdaki resmi kayıt ve belgeler, aksi sabit oluncaya kadar ilgilinin Türk vatandaşı olduğuna karine teşkil eder: a) Nüfus kayıtları. b)Nüfus ve uluslararası aile cüzdanları. c) Pasaport veya pasaport yerine geçen belgeler.”;hükmüne, “Vatandaşlık ihtilafları” başlıklı 63maddesinde, “ (1)Bir kişinin Türk vatandaşı olup olmadığı konusunda tereddüde düşüldüğütakdirde bu husus Bakanlıktan sorulur. Bakanlıkça ilgili kişinin Türk vatandaşı olup olmadığı ilgili mevzuat ve uluslararası anlaşmalar çerçevesinde incelenerek sonuç ilgili makama bildirilir.(2) Ana veya babadan dolayı Türk vatandaşı olduğu iddiasında bulunan kişi iddiasinıkanıtlayacak her türlü bilgi ve belge ibraz edebilir. Kişi tıbbi raporlara 

dayanilarak mahkemece verilmiş olan tespit karari da ibraz edebilir.Herhangi bir belge ibraz edilememesi veya ibraz edilen belgelerle iddia edilen ana ya da baba arasında bağ kurulamaması durumunda talep reddedilir." hükmüne; “Vatandaşlık işlemlerinde müracaat makamı ve usul"başlıklı 64. Maddesinde “(1)Türk vatandaşlığının kazanılması, kaybı, ispatıve çok vatandaşlığa ilişkin başvurular yurt içinde yerleşim yerinin bulunduğu valiliğe, yurt dışında ise dış temsilciliklere bizzat veya bu hakkın kullanılmasına ilişkin özel vekâletname ile yapılır. Posta yoluyla yapılan müracaatlar kabul edilmez.(2)Ergin olmayan veya ayırt etme gücünden yoksun bulunan kişilerin vatandaşlıkla ilgili başvuruları veli ya da vasileri tarafından yapılır.(3)Yurt içinde çok vatandaşlığın tesciline yönelik bildirimler doğrudan yerleşim yerinin bulunduğu nüfus müdürlüğüne de yapılabilir.(4)Birden fazla devlet vatandaşlığına sahip olup,Türk vatandaşlığını kazanma müracaatında bulunan kişinin işlemlerinde Bakanlıkça yapılacak araştırma sonucunda daha sıkı ilişki halinde bulunduğu tespit edilen devlet vatandaşlığı esas alınır.(5)Vatandaşlığa ilişkin müracaat ve işlemlerde Türk vatandaşı olanlarda Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasi, yabancı olanlarda ise yabancı kimlik numarası esas alınır.(6)Vatandaşlık işlemlerinde başvuru tarihi olarak kişinin form dilekçesinin müracaat makamınca evrak kaydına alındığı tarih esas alınır."hükmüne;“Maddi hataların düzeltilmesi”başliklı 65. maddesinde “(1) Türk vatandaşlığının kazanılmasına veya kaybına ilişkin düzeltme ya da tamamlama karari, kararı veren makam tarafindan alınır. (2) Türk vatandaşlığının kazanılmasına veya kaybına ilişkin olarak verilen kararlarda yer alan kişi bilgilerinin dayanağına uygun olarak yazılmadığının ya da eksik olduğunun sonradan anlaşılması halinde düzeltme kararı alınmak suretiyle hatalı bilgiler düzeltilir, eksik olan bilgiler ise tamamlanır. (3) Türk vatandaşlığının kazanılmasına veya kaybına ilişkin olarak dayanağına uygun şekilde tesis edilen nüfus kayıtları üzerinde mahkeme kararı olmadan herhangi bir düzeltme işlemi yapılamaz.” hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun, 1.maddesinde Kanunun amacının; kişinin doğumundan ölümüne kadar kişisel ve medenî durumuna, uyrukluğuna ve bunlarda meydana gelebilecek değişikliklere ait doğal ve hukukî olayların belirlenip saptanması, bu amaçla düzenlenmiş kütüklere yazılmasi, elektronik ortamda ulusal adres veri tabanının oluşturulmasi, nüfus kayıtları ile adres bilgilerinin ilişkilendirilmesini sağlamak olarak belirtilmiş; Kanunun 3.maddesinde; Bu Kanunda geçen; “d) Aile: Aynı soydan olup, bir aile sıra numarası altında kayıtlı olan kişiler ile onların eş ve çocuklarını,", “e) Aile kütüğü: Nüfus olaylarına ilişkin kayıtların kâğıt veya elektronik ortamda tutulduğu kütüğü,", “r) (Değişik: 14/1/2016-6661/8 md.) Kimlik kartı: Kişinin Türk vatandaşı olduğunu ve aile kütüğüne kayıtlı bulunduğunu gösteren Türkiye 

Cumhuriyeti kimlik kartini,", “s) Nüfus hizmetleri: Nüfus olaylarına ve kişinin nüfusa ve yerleşim yeri adresine ilişkin bilgilerinin toplanmasına,nüfus kütüklerine geçirilmesine, korunmasına ve gerektiğinde tasnif edilerek değerlendirilmesine dair iş ve işlemleri,", “ş) Nüfus kaydı: Aile kütüğüne işlenmiş kişisel bilgileri,", “t) Nüfus kayıt örneği: Aile kütüğüne işlenmiş kişisel bilgilerin özetlerini gösterir belgeyi," ifade edeceği şeklinde tanimlanmış;Kanunun “Nüfus müdürlüklerinin yetkisi başlıklı17.maddesinde, “ (1) Nüfus müdürlükleri; süresi içerisinde bildirilmemişçocukların veya nüfusa tescil edilmemiş erginlerin varlığını haber aldıklarıtakdirde; erginlerin kendilerini, çocukların veli, vasi veya kayyımlarını,bunların bulunmaması halinde; büyük ana, büyük baba veya kardeşlerini ya da çocukları yanlarında bulunduranları veya muhtarları beyana davet etmeye yetkilidirler. İlgililer de bu davet üzerine otuz gün içinde nüfus müdürlüklerine başvurmak ve beyanda bulunmakla görevlidir./ (2) Verilen süre içerisinde bildirim yapılmaması halinde mülkî idare amirinin göreceği lüzum üzerine kolluk kuvvetlerince bunların zorla getirilmesi için gereken işlem yapılarak çocuğun aile kütüklerine tescili sağlanır." hükmü; “Nüfus Kaydının Düzeltilmesine İlişkin Esaslar" üst başlığı altında, "Kayıt düzeltilmesi” başlıklı 35.maddesinde, “(1) Kesinleşmiş mahkeme hükmüolmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir kaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamıni ve taşıdığı bilgileri değiştirecek şerhler konulamaz. Ancak olayların aile kütüklerine tescili esnasında yapılan maddî hatalar nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarak düzeltilir(.….)" hükmü;“Nüfus davaları” başlıklı 36.maddesinde,“ (1) Mahkeme kararı ile yapılan kayıt düzeltmelerinde aşağıdaki usûllere uyulur:/ a) Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davalari, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır.Kayıt düzeltme davaları$(..)^{(1)}$ nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır. /b) (Değişik: 19/10/20177039/9 md.) Haklı sebeplerin bulunması hâlinde aynı konuya ilişkin düzeltme yapılması hâkimden istenebilir. Ad değişikliği hâlinde, nüfus müdürlüğü bu kişinin çocuklarının baba veya ana adına ilişkin kaydı, soyadıdeğişikliğinde ise eşin ve ergin olmayan çocukların soyadını da düzeltir./ c)Tespit davaları, kaydın iptali veya düzeltilmesi için açılacak davalara karine teşkil eder. / (2) Kişilerin başkasına ait kaydı kullandıklarına ilişkin başvurular Bakanlıkça incelenip sonuçlandırılır.” hükmü yer almış;
4721 sayılı Türk Medenî Kanunu ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu hükümlerine dayanılarak hazırlanmış olan “Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 4.maddesinde bu Yönetmeliğin uygulanmasında; Vatandaşlık durumu düzgün olmayan kişiler kütüğünün, Vatandaşlık durumu düzgün olmayanlar ile saklı

nuluslarin kaydedildigi defteri ifade edeceği tanimina yer verilmiş;Yönetmeliğin,“Vatandaşlık durumu düzgün olmayan kişiler kütüğü"başlıklı 36. maddesinde “ (1) Vatandaşlık durumu düzgün olmayan kişilere ait kütükler aşağıdaki esaslar çerçevesinde tutulur: a) Her ilçe için bir vatandaşlık durumu düzgün olmayan kişiler kütüğü açılır. Bu kütük kâğıt ortamında veya elektronik ortamda tutulur. Kütüğün kod numarası olarak o ilçenin kodu verilir. b) Vatandaşlık durumu düzgün olmayan kişilerin tahmini sayısına göre her köy veya mahalle için bir defter veya defterin bir bölümü kullanılabilir. Kullanmaya başlamadan defterin sayfa araları valilik veya kaymakamlık mührü ile mühürlenip sonuna kaç sayfadan ibaret olduğu yazılarak onaylanır. c) Bir köyden olanların kayıtları o köy için birden başlayan ve zincirleme devam eden bir sira numarası altında yapılır. ç) Bir ilçede bir ciltten fazla vatandaşlık durumu düzgün olmayan kişiler kütüğütutulursa her cilde 01 den başlamak ve zincirleme devam etmek üzere numara verilir. (2) Vatandaşlık durumu düzgün olmayan kişiler kütüğündeki kayıtlar hukukî açıdan kişinin kimliğinin ve medenî halinin tayininde esas alınır. Bu kütüklerdeki kayıtlar kişinin Türk vatandaşlığı için karine olamayacağı gibi, bu konuda kişiye herhangi bir hak bahşetmez. Bir hanede kayıtlı kişinin aile kütükleri ile isim benzerliği dolayısıyla soybağıkurulamaz. (3) Kişinin evlenme işlemleri bu kayıtlara göre yürütülür, varsa doğumla Türk vatandaşlığını kazanamamış çocukları bu kütükte kendi hanesine kaydedilir. (4) Vatandaşlık durumu düzgün olmayan kişiler kütüğüaile kütüklerinin tutulmasına ilişkin esaslara göre tutulur. Bu kütükler üzerinde silinti ve kazıntı yapılamaz. Düzeltmeler ve yapılacak tesciller nüfusmevzuatının ilgili hükümlerinegöre yürütülür. (5)Bu kütüklerden çıkartılacak kayıt örneklerinin baş kısmına "Vatandaşlık durumu düzgün olmayan kişiler kütüğü kayıt örneği" ibaresi ve "Bu örneğe dayanılarak Türk vatandaşlığı iddia edilemez ve kişi veya kişiler hakkında Türk vatandaşıolarak işlem yapılamaz." açıklaması yazılır. (6) Türk vatandaşı olduğu iddiası reddedilenlerin bu kütükteki kayıtları devam ettirilir."denilmiştir.
Son olarak, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun "Genel olarak soybağının kurulması" başlıklı 282. maddesinde, " Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur. / Çocuk ile baba arasında soybağı, ana ile evlilik,tanıma veya hâkim hükmüyle kurulur. / Soybağı ayrıca evlât edinme yoluyla da kurulur." hükmüne, “Davada yetki ve yargılama usulü” üst başlığı altında, "Yetki" başlıklı 283. maddesinde, " Soybağına ilişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır." hükmüne;“Yargılama usulü başlıklı 284.Maddesinde, “Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdaki kurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Üsulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır: / 1. Hâkim maddîolguları re'sen araştırır ve kanıtları serbestçe takdir eder. / 2. Taraflar ve üçüncü kişiler, soybağının belirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları

Dava dosyalarının incelenmesinden; davacinın, Esenler Nüfus Müdürlüğünce 5.4.2017 tarihinde düzenlenen “Yabancılar ve Vatandaşlık Durumları Düzgün Olmayan Kişiler Kütüğü Nüfus Kayıt Örneği’ne göre M. ve H.'nin kızı olarak Savur/ 1.1.1970 doğum yeri ve tarihli, Medeni halinin Bekar olarak gözüktüğü; kütüğe tescil tarihinin 19.1.2012 olduğu;H.G.'ün nüfus kayıt örneğinde, çocuklarının arasında davacı F.'nin adına rastlanmadıği; S.Y.'in nüfus kaydında, B., A., F., B. ve D.'in annesi olarak davacı F.'nin adının yer aldığı, S.Y.'in eşi olarak S.'nin görüldüğü;Davacının, nüfusa kayıt ve tescil edilmesi istemiyle yaptığı başvuruya karşılık, İdarece verilen 2012 ve 2018 tarihli cevap yazılarında; adı geçenin,5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 63.maddesi uyarınca tibbi rapora dayanılarak yetkili Türk mahkemelerince tespit kararı edilmesi halinde vatandaşlık durumunun değerlendirileceğinin bildirildiği; davacının ilk olarak, adli yargı yerinde açtığı davada; vatandaş olarak bu güne kadar her hangi bir kimlik çıkartmadığını; nüfus cüzdanı verilmesi için nüfus müdürlüğüne müracaat ettiğini ancak, mahkemenin tespit kararının ibrazı halinde gereğinin yapılacağı şeklinde cevap verildiğini; mağduriyet yaşadığını, hiçbir sosyal güvenceden faydalanmadığı gibi seyahat bile edemediğini belirterek; nüfus kaydının tespiti ile tarafina nüfus cüzdanı verilmesine karar verilmesini talep ettiği; Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen davada Mahkemenin,davacının talebini de dikkate alarak; davanın, bir kısım talepler yönünden nüfus kayıtlarında düzeltme yapılması, bir kısım talepler yönünden ise soybağını ilgilendirir mahiyette olduğunu, sonuçta bir bütün olan ve biri hakkında verilecek kararın diğerini doğrudan ilgilendiren uyuşmazlığın bütün olarak özel yetkili aile mahkemesinde çözümlenmesi gerektiği görüşüyle görevsizlik kararı verdiği; Aile Mahkemesinin de, davacının annesi ve kardeşleri olduğunu iddia ettiği kişilerin ifadesine de başvurduğu ancak sonuçta; Yargıtay ve Danıştay'ın verdiği bazı kararlar doğrultusunda,saklı nüfusla ilgili davalarda görevli mahkemelerin idare mahkemeleri olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verdiği; davacının, adli yargısürecinden sonra tekrar İdareye başvurduğu ancak talebinin önceki görüşdoğrultusunda karşılanmadığı; bunun üzerine idari yargı yerinde açtığıdavada, önceki taleplerinin bir uzantısı olarak; Türk vatandaşı olduğunun tespiti amacıyla Mahkemeye başvuru yaptığını; H. ve M.G.'ün kızıolduğunu, F., S., M., F. ve L.'nın kardeşleri olduğunu ispat etmek ve vatandaşlık kaydını almak istediğini ifade ederek; Türk Vatandaşı olarak nüfus kütüğüne kaydının yapılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

Konuya ilişkin mevzuat hükümleri ve somut olay birlikte irdelendiğinde;esas olarak doğum ve ölüm olaylarının nüfus kütüğüne geçirilmesinin Yasa ve Yönetmelikle Nüfus İdaresine verilmiş idari bir görev olduğunda, bu bağlamda; ilgililerin saklı nüfustan sicile kaydedilmesinin de nüfus idaresine verilen idarigörevlerin bir parçasıolduğunda;aynı şekilde,ilgiliyönetmelik hükmünegöre,vatandaşlık durumu düzgün olmayan kişiler kütüğündeki kayıtların tutulmasının ve düzenlenmesi görevinin de Ídareye verilmiş olduğunda tartışma bulunmadığı; buna karşılık “Düzgün Olmayan Kişiler Kütüğü’ne kayıtlıdavacının mevcut durumu ve ileri sürdüğü taleplerine göre; davanın kısmen nüfus kayıtlarında düzeltme yapılmasını gerektirdiği, büyük oranda da soybağını ilgilendiren bir nitelik taşıdığı gözetildiğinde; uyuşmazlığın Medeni Kanun hükümleri uyarınca adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, Ankara 5.İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Bakırköy 8.Aile Mahkemesinin 24.10.2018 gün ve E:2017/708,K:2018/790 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 5.Ídare Mahkemesinin BAŞVURUNUN KABULÜ ile Bakırköy 8.Aile Mahkemesinin 24.10.2018 gün ve E:2017/708,K:2018/790sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 25.3.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:4-ESAS NO : 2019/152KARAR NO : 2019/226KARAR TR : 25.03.2019
ÖZET : Türkiye Kamu Sendikaları Konfederasyonu'na bağlı Türk Tarım Orman Sendikası Genel Merkezinde Başkan Yardımcısı olarak görev yapan davacının, 2015 yılı genel seçimleri için Sendikadaki görevinden ayrilmasıve sonrasında milletvekili adayı olamaması neticesinde görevine iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 30.04.2015 tarih ve 755 sayılıTürk Tarım Orman-Sendikası Genel Merkezince tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: H.A.

Vekili : Av. O.C.A.
Davalı: Türkiye Tarım Orman ve Gıda Hizmet Kolu Kamu Görevlileri Sendikası (Türk Tarım Orman Sendikasi)Vekili : Av. M.D.

O L A Y : Davacıvekili dava dilekçesinde özetle;müvekkilinin, Türkiye Kamu-Sendikaları Konfederasyonuna bağlı Türk Tarım Orman Sendikası Genel Merkezinde Başkan Yardımcısı olarak hizmet vermekte iken 2015 yıli genel seçimlerinde aday olmak istemesiyle görevinden ayrıldığını ve aday olamaması üzerine görevine iadesini istediğini ancak, davalı idarenin yönetim kurulu toplantısında müvekkilinin,başkan yardımcılığı görevine geri döndürülmemesine ilişkin karar alındığınıifade ederek; müvekkilinin, Türk Tarım Orman Sendikası Genel Merkezinin 30.04.2015 tarih ve 755 sayılı kararının ‘müvekkilinin Türk Tarım Orman Sendikası Genel Başkan Yardımcılığı görevine dönemeyeceğine' ilişkin bölümünün iptali ile müvekkilinin Türk Tarım Orman Sendikası Genel Başkan Yardımcılığı görevine ilişkin hak ve yetkilerinin devam ettiğinin tespiti istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.

MERSİN 4. İ$ MAHKEMESİ: 18.12.2015 gün ve E:2015/364,K:2015/761 sayı ile, “(.….)Dosya içerisindeki tüm belge bilgi ve beyanlar birlikte değerlendirildiğinde; İş Mahkemeleri işçi ile işveren arasındaki davalara bakmakla görevli olduğu, davacının işçi statüsünün bulunmadığı,davacı ile davalı kamu sendikası arasındaki ilişkinin statü hukukuna ilişkin olduğu ve idare mahkemelerinin yetki ve görev alanı dahilinde bulunduğu anlaşılmakla, yargı yolunda yanılma sebebiyle davanın usulden reddi yoluna gidilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı gibi,
1-Yargı yolunda yanılma nedeniyle davacının davasının usulden reddine(.….)” karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Davacı vekili bu kez, müvekkilinin, Türk Tarım Orman SendikasıGenel Başkan Yardımcılığı görevine dönmesi talepli başvurusunun reddine ilişkin Türk Tarım Orman Sendikasının 30.04.2015 tarih ve 755 sayılıişleminin öncelikli olarak yürütmesinin durdurulmasıyla yargılama sonucunda da iptali istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
Ankara 1.Ídare Mahkemesi: 11.5.2016 gün ve E:2016/1551,K:2016/1543 sayı ile, “(.….) davanın görüm ve çözümünde, 6356 sayılıSendikalar Kanunu ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun uyarınca işmahkemelerinin görevli olduğu, Mahkememizin görevli olmadığı sonucuna varılmiştir.

Nitekim davacıyla aynı durumda olan başka bir davacıya ilişkin benzer bir uyuşmazlıkta Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 25.11.2014E:2014/19359, K:2014/21478 sayılı kararı da bulunmaktadır.

Açlklanan nedenlerie; 2577 sayili Idari Yargilama Usulü Yasasinin 15/1 -a maddesi hükmü uyarınca davanın görev yönünden reddine, (.….)"karar vermiş; davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onuncu Dairesi: 31.5.2017 gün ve E:2016/15699, K:2017/2787 sayı ile, “(.….) Ídare Mahkemesince, Mersin 4. İş Mahkemesinin görevsizlik kararı nedeniyle kendisine gelen uyuşmazlığın çözümünün adli yargının görevinde bulunduğu sonucuna ulaşılması üzerine, görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulması ve bakılmakta olan davanın da Uyuşmazlık Mahkemesinin vereceği karara kadar ertelenmesi gerekirken,uyuşmazlığın çözümünün adli yargının görevinde bulunduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddedilmesinde hukuki isabet bulunmadığısonucuna ulaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüyle Ankara 1. Ídare Mahkemesi'nin 11/05/2016 tarih ve E:2016/1551,K:2016/1543 sayılı kararının BOZULMASINA..." karar vermiş; davalıidarenin kararın düzeltilmesi istemi de aynı Dairece; 20.12.2017 gün ve E:2017/3525, K:2017/5815 sayı ile reddedilmiştir.

ANKARA 1. İDARE MAHKEMESİ: 2.7.2018 gün ve E: 2018/1280sayı ile, “(...)4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 18.maddesinin 6.fikrasında yer alan; "Mahalli ve genel seçimlerde aday olanların, sendika ve konfederasyonun organlarındaki görevleri adaylık süresince askıda kalır. Seçilmeleri halinde görevleri son bulur." hükmü yer almakta iken, 6289 sayılı Yasa ile söz konusu hükmün yürürlükten kaldırıldığı, aynı Kanunun 79.maddesinde; "Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar iş davalarına bakmakla görevli ve yetkili mahkemelerde görülür. Ancak yedinci ila on birinci bölümlerin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar için, görevli makamın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incclcnmesinden; Türkiye Kamu SendikalarıKonfederasyonu'na bağlı Türk Tarım Orman Sendikası Genel Merkezinde Başkan Yardımcısı olarak görev yapan davacının, 2015 yılı genel seçimleri için Sendikadaki görevinden ayrılması ve sonrasında milletvekili adayıolamaması neticesinde görevine iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 30.04.2015 tarih ve 755 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada,Mersin 4. İş Mahkemesi'nin 18/12/2015 tarih ve E:2015/364. K;2015/761sayılı kararı ile idari yargının görev alanında olduğu belirtilerek davanın görev yönünden reddine karar verildiği, bu kararın kesinleşmesi üzerine anlasılmaktadır.

cnGYlowb Taraflar arasındaki uyuşmazlık, genel seçimlerde milletvekili aday adayı olacağını ileri sürerek sendika yönetim kurulu üyeliğinden istifa eden 

davacinin, aday adayi olamamasi nedeni ile tekrar sendika yönetim kurulundaki görevine dönmesinin mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bu durumda; Türkiye Kamu Sendikaları Konfederasyonu'na bağlıTürk Tarım Orman Sendikası Genel Merkezinde Başkan Yardımcısı olarak görev yapan davacının. 2015 yılı genel seçimler döneminde milletvekilliği aday adaylığını açıklama sürecinde Sendikadaki görevinden ayrılmasıüzerine aday olamaması neticesinde görevine iadesi istemiyle yaptığıbaşvurunun reddine ilişkin işleme karşı açılan bu davanın görüm ve çözümünde, 6356 sayılı Sendikalar Kanunu ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nu uyarınca iş mahkemelerinin görevli olduğu, Mahkememizin görevli olmadığı sonucuna varılmıştır.

Nitekim davacıyla aynı durumda olan başka bir davacıya ilişkin benzer bir uyuşmazlıkta Yargitay 7. Hukuk Dairesi'nin 25.11.2014E:2014/19359. K:2014/2 1478 sayılı kararı da bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Mahkememizin görevsizliğine, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyiş Hakkında Kanunun 19.maddesi uyarınca görevli vargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilinceye kadar ertelenmesine..." karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 25.03.2019 günlü toplantisında:
l-ILK İiNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, idari yargıdosyası ile birlikte adli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayilıYasa'nın 19. maddesinde öngörülen şekilde başvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idari yargıyerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜSÜNÜLDÜ:
.Dava, Türkiye Kamu Sendikaları Konfederasyonu'na bağlı Türk Tarım Orman Sendikası Genel Merkezinde Başkan Yardımcısı olarak görev 

yapan davacinin, 2015 yili genel seçimleri için Sendikadaki görevinden ayrılması ve sonrasında milletvekili adayı olamaması neticesinde görevine iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 30.04.2015 tarih ve 755sayılı Türkiye Kamu-Sen Türk Tarım Orman-Sen Genel Merkezince tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Anayasanın "Sendika Kurma Hakkı" başlıklı 51. maddesinde;
"(Değişik:3/10/2001-4709/20 md.) Çalışanlar ve işverenler,üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahiptir. Hiç kimse bir sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz.

Sendika kurma hakkı ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suçişlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebepleriyle ve kanunla sınırlanabilir.
Sendika kurma hakkının kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir.

(Mülga dördüncü fikra: 7/5/2010-5982/5 md.)
İşçi niteliği taşımayan kamu görevlilerinin bu alandaki haklarının kapsam, istisna ve sınırları gördükleri hizmetin niteliğine uygun olarak kanunla düzenlenir.

Sendika ve üst kuruluşlarının tüzükleri, yönetim ve işleyişleri,Cumhuriyetin temel niteliklerine ve demokrasi esaslarına aykırı olamaz."hükmüne;
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun " Sendika kurma" başlıklı22. maddesinde;
"(Mülga: 23/12/1972 - KHK-2/5 md.; Yeniden düzenleme:12/6/1997 4275/1 md.)

Devlet memurları, Anayasada ve özel kanununda belirtilen hükümler uyarınca sendikalar ve üst kuruluşlar kurabilir ve bunlara üye olabilirler."hükmüne;
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde;
"Bu Kanunun amacı, kamu görevlilerinin ortak ekonomik, sosyal ve meslekî hak ve menfaatlerinin korunması ve geliştirilmesi için oluşturdukları sendika ve konfederasyonların kuruluşu, organları, yetkileri ve faaliyetleri ile sendika ve konfederasyonlarda görev alacak kamu görevlilerinin hak ve sorumluluklarını belirlemek ve toplu sözleşme yapılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." hükmüne;
"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde;
"Bu Kanun, Devletin veya diğer kamu tüzel kişilerinin yürütmekle görevli oldukları kamu hizmetlerinin görüldüğü genel, katma ve özel bütçeli 

idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağli kuruluşlarda kamu iktisadîteşebbüslerinde, özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığıkararnameleriyle ya da bunların verdiği yetkiye dayanarak kurulan banka ve teşekküller ile bunlara bağlı kuruluşlarda ve diğer kamu kurum veya kuruluşlarında işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlileri hakkında uygulanır." hükmüne;
"Üyeliğin sona ermesi" başlıklı 16. maddesinde;
" (Değişik: 24/6/2004-5198/2 md.)
Her üye üyelikten serbestçe çekilebilir.
Üyelikten çekilme, çekilmek isteyen kamu görevlisi tarafından, üçnüsha olarak doldurulup imzalanan üyelikten çekilme bildiriminin kurumuna verilmesi ile gerçekleşir. Kurum görevlisi, kayıt numarası ile tarih verilen çekilme bildiriminin bir suretini derhal üyeye vermek zorundadır. Kamu işvereni, bildirimin bir örneğini onbeş gün içinde sendikaya gönderir.

Çekilme, kamu işverenine başvurma tarihinden başlayarak otuz gün sonra geçerli olur.

Çekilenin bu süre içinde başka bir sendikaya üye olması halinde yeni sendikaya üyeliği, bu sürenin bitim tarihinde kazanılır.

Üyenin, sendikadan çıkarılma kararı sendika merkez genel kurulunca alınır. Çıkarma kararı, çıkarılana ve işverene yazı ile bildirilir. Çıkarma kararına karşı üye, bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde görevli işmahkemesine itiraz edebilir. Mahkeme iki ay içinde kesin karar verir.Üyelik, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar sürer.

(Değişik birinci cümle: 4/4/2012-6289/11 md.) Çekilme, göreve son verilmesi veya sair nedenlerle kamu görevinden ayrılanların üyelikleri,sendika şubesi, sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleri, farklıbir hizmet koluna giren kuruma atananlardan sendika üyesi olanların ise üyelikleri, varsa sendika şubesi ve sendika organlarındaki görevleri sona erer, ancak varsa konfederasyon organlarındaki görevleri devam eder.Emekliye ayrılanların sendika şubesi, sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleri seçildikleri dönemin sonuna kadar devam eder.
Üyeliğin devamı ve askıya alınması hallerinde 2821 sayılıSendikalar Kanununun 24 üncü maddesinde yer alan hükümler uygulanır."hükmüne;
"Diğer kanunların uygulanması" başlıklı 43. maddesinde;
"Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 2821 sayılı Sendikalar Kanunu, 2908 sayılı Dernekler Kanunu, 743 sayılı Türk Medeni Kanunu ile sendika ve konfederasyonlarda görev. alacaklar hakkında kamu görevlilerinin tabi oldukları personel kanunlarının ilgili hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.


2821 sayılı Sendikalar Kanunu 7.10.2012 tarihinde mülga olmuş;6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu yürürlüğe girmiş;81. maddesinde 2821 sayılı Kanuna yapılan atıfların bu Kanuna yapıldığıdüzenlemesine yer verilmiş;
"Görevli ve yetkili mahkeme" başlıklı 79. maddesinde;
"Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar iş davalarına bakmakla görevli ve yetkili mahkemelerde görülür. Ancak yedinci ila on birinci bölümlerin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar için, görevli makamın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden,Türkiye Kamu SendikalarıKonfederasyonu'na bağlı Türk Tarım Orman Sendikası Genel Merkezinde Başkan Yardımcısı olarak görev yapan davacının, 2015 yılı genel seçimleri için Sendikadaki görevinden ayrılması ve sonrasında milletvekili adayıolamaması neticesinde görevine iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Türk Tarım Orman Sendikası Genel Merkezinin 30.04.2015 tarih ve 755 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, genel seçimlerde milletvekili aday adayı olacağını ileri sürerek, sendika başkan yardımcılığından istifa eden davacının, aday adayı olamaması nedeni ile tekrar sendikadaki görevine dönmesinin mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Yukarıda sözüedilen mevzuat hükümleri uyarınca,Sendikadaki görevinden ayrılması üzerine aday olamaması neticesinde görevine iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işleme karşı açılan bu davanın görüm ve çözümünde, 6356 sayılı Sendikalar Kanunu ve Toplu İşSözleşmesi Kanunu uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, Ankara 1. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Mersin 4. İş Mahkemesince verilen 18.12.2015 gün ve E:2015/364, K:2015/761 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 1. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Mersin 4. İş Mahkemesince verilen 18.12.2015 gün ve E:2015/364,K:2015/761sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 25.03.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.