Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Bitki Koruma ve Karantinası Alanında İşbirliği Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 7174)
MİLLETLERARASI ANDLAŞMALAR | 2023-04-26

26 Nisan 2023 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32172
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA 
C 
Karar Sayısı: 7174
4 Kasım 2022 tarihinde Baküde imzalanan ekli “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Bitki Koruma ve Karantinası Alanında İşbirliği Anlaşmasi"nın onaylanmasına, 244 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile 9 sayılıCumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2 nci ve 3 üncü maddeleri gereğince karar verilmiştir.
25 Nisan 2023
Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
 İLE  AZERBAYCAN CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
 ARASINDA  BİTKİ KORUMA VE KARANTİNASI ALANINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI 
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti (bundan böyle “Taraflar”olarak anılacaklardır),
İki ülke arasında bitki koruma ve karantina alanlarındaki işbirliğini geliştirmek ve bitki ile bitkisel ürünlerinin karşılıkhı ticaret ve mübadelesinin kolaylaştırılmasmı sağlamak için,
Aşağıdaki konularda mutabık kalmışlardır:
MADDE 1AMAÇ
Taraflar, iki ülke arasında ticari ilişkilerin geliştirilmesi ve ticari sözleşmelerin uygulanması sırasında Taraf ülkelerin topraklarında karantina zararlılarıın yayılmasının Önlenmesi amacıyla işbirliğini temin ederek,
Bitki koruma ve karantina alanında işbirliğinin devam ettirilmesini, sürdürülmesini ve taraf devletler tarafindan alınacak önlemlerin uygulanmasını ve koordinasyonunu sağlayacaklardır.
MADDE 2YETKİLİ MAKAMLAR 
Tarafların, işbu Anlaşma hükümlerinin uygulanmasından sorumlu yetkili makamları şunlardır:
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına Tarım ve Orman Bakanlığı ,
Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti adına Gıda Güvenliği Ajansı ,
Yetkili makamlarda değişiklik olması durumunda, Taraflar birbirlerine diplomatik kanallardan yazılı bildirimde bulunacaklardır.

MADDE 3TANIMLAR 
İşbu Anlaşmada kullanılan terimlerin anlamları şunlardır:
“Bitkiler” - Tohumlar ve genetik malzeme de dahil canlı bitkiler ve bunların parçaları;

"Bitkisel ürünler" - (Tahılları da içeren) İşlenmemiş bitkisel kökenli ürünler yada doğal özellikleri veya işlenme usulleri gereğince zararlıların yerleşme ve yayılma riskini ortaya çıkarabilen bitki kaynaklı ürünler;
"Zararlı" - Bitki veya bitkisel ürünlere zarar veren bitki, hayvan veya patojenik ajanların herhangi bir tür, suş ya da biyotipi;
“Karantina zararlısı” Bir bölgede henüz mevcut olmayan ya da mevcut olup, geniş çaplı olarak yayıimamış olan ve resmi olarak kontrol altında tutulan ve çevre, bölge ekonomisi ve halk sağlığıaçısından potansiyel bir tehdit oluşturan zararli;
“Karantinaya tabi malzeme”  Zararlıların konaklamasına ve yayılmasına yol açabilecek nitelikte ve özelłikle uluslararası sevkiyat söz konusı ołduğunda, bitki sağlığı tedbirłerinin alınmasıgerektirdiği düşünülen her tür bitki, bitkisel ürün, depolama yeri, paketleme, nakil, muhafaza araçlari, toprak ve her türlü organizma, nesne yada malzeme;
Bitki sağlığı (yeniden ihracat bitki sağlığı)sertifikası" - Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesi uyarınca geliştirilmiş ve onaylanmış bitki ve bitkisel ürünłerin sağlık durumu ile ilgili resmi belge.

MADDE 4KAPSAMI 
İşbu Anlaşmanın hükümieri, hediye veya bilimsel amaçlı olarak alınanların yanı sıra, diplomatik,konsüler ve diğer misyonlara yönelik olanlar da dahil olmak üzere tüm karantinaya tabi malzemeye uygulanır.

MADDE 5BİTKİ SAĞLIĞI SERTİFİKALARI 
ithal edilen karantinaya tabi malzemelerin her bir sevkiyatına, ihracatçı ülkenin ilgili makamıtarafından hazırlanan bitki sağlığı veya yeniden ihracat bitki sağlığı sertifikası eşlik etmelidir.
Bitki sağlığı veya yeniden ihracat bitki sağlığı sertifikalarının örnekleri, Tarafların yetkili makamlari tarafindan teati edilecektir.

Tarafların yetkili makamları, kendi devletlerinin ulusal mevzuatlarına uygun olarak karantinaya tabi malzemelerin her bir sevkiyatı için bitki sağlığı durumu ile iłgili ek koşullar (dezenfestasyon, yeniden paketleme, yıkama, hermetikite vb.) koyma hakkına sahip olacaktır.
Taraflar, bitki sağlığı sertifikası örneklerinin eşitlik ilkesi temelinde karşılıklı değişimini ve tanınmasını ve onlarda olan değişikliklerle ilgili bilgi verilmesini sağlayacaklardır.

MADDE 6İŞBİRLİĞİ ALANLARI 
Taraflar, bitki koruma ve karantinası alanında etkin işbirliğinin sağlanması maksadıyla kendi devletlerinin ulusal mevzuatlarına ve uluslararası standartlara uygun olarak aşağıdaki alanlarda işbirliği yapacaklardır.

a) Karantinaya tabi malzemelerin ithalati, ihracati, yeniden ihracatı ve geçişi sırasında,karantina zararlıłarının Taraf devletin topraklarına girmesini önlemek amacıyla gerekli önlemleri almak,
b) Tarafların ülke sınırları içinde bitki koruna ve karantinası tedbirlerini düzenleyen mevzuatların teatisini gerçekleştirmek,
c) Tarafların ülke sınırları içinde karantina zararlıłarının ve yayılmalarının kaydı hakkında bilgi paylaşımında bulunmak,
d) Bitki koruma ve karantinası konusunda bilimsel araştırmalar hakkında bilgi paylaşımında bulunmak,
e) Karantinaya tabi malzemelerin üretim, tedarik ve depolama yerlerinde bitki sağlığıdenetimlerinin yapılmasi,
f) Bitki koruma ve karantinası alanında bilimsel yenilik ve ilgili tecrübe paylaşımının teşvik edilmesi amacıyla, karşılıkłı uzman ziyaretleri yapılması,
g)Bitki koruma ve karantinası tedbirlerinin uygulanması ve karantina zararlılarının kayıt altına alınmasi, yerlerinin tespit edilmesi, yayılmasının Önlenmesi ve yok edilmesi konularında karşılıklı bilimsel, teknik ve diğer her türden yardımın sağlanması,
h) Bitki sağlığı, yeniden ihracat bitki sağlığı sertifikaları ya da sértifikada yer alan bilgilerde şüpheli durumun ortaya çıkması halinde, diğer Tarafın resmi talebi üzerine sertifikayı veren ilgili yetkili makam tarafından ilave veya kesin bilgilerin veriimesini sağlamak,
i) Karşılıklı olarak kabul edilen karantinaya tabi malzemelerin ve karantina zararlılarının listelerinin paylaşılması,
j) Tarafların devletlerinin ulusal mevzuatına göre, bitki sağlığı kontrolüne tabi olan ürünlerin ithalatı ve ihracatının yasaklanması yada kısıtlanması hakkında önceden bilgi paylaşımının yapılması.

MADDE 7KARANTİNAYA TABİ MALZEMELERİN NAKLİYESİ
Karantinaya tabi malzemelerin nakliyesi esnasında, paketleme malzemesinin plastik, kumaş, kâğıt,talaş veya rende talaşı gibi malzemeden yapılmış olması durumunda, Taraflar, paketleme malzemesinin zararlı organizmalardan ve topraktan temizlenmesini sağlayacaklardır.
Kuru ot, saman, hasır, yaprak ve benzer bitki kökenli malzemeler, Tarafların önceden mutabakatıolmadan kullanıamayacaktır.

Karantinaya tabi malzemelerin taşınmasında kullanılan nakliyat araçlari, ilgili Tarafça temizlenmeli ve gerektiğinde zararsız hale getirilmelidir.


Karantinaya tabi malzemelerin geçişi, transit için kullanılan Taraf devletin, kendi ulusal mevzuatına göre yapılacaktır.

MADDE 8
KARANTİNAYA TABİ MALZEMELERİN İHRACATI, İTHALATI VE TRANSİT 
GEÇİŞİ


Karantinaya tabi malzemelerin ihracatı, ithalatı ve transit geçişi, Tarafların devletlerinin ulusal mevzuatı ile tanımlanan devlet sınır geçiş noktaları tarafindan gerçekleştirilecektir.
Karantinaya tabi malzemelerin ithalatı ve ihracati sirasında kontrol edilmesi amacıyla, Tarafların ulusal mevzuatlarına göre gerekli önlemler alınacaktır.

Taraflar, karantinaya tabi malzemelerin ithalat, ihracat ve nakli sırasında kendi devletlerinin ulusal mevzuatlarına uygun olarak kabul edilmiş olan bitki sağlığı yönetmeliklerine uymakla yükümlüolacaklardır.

MADDE 9MASRAFLAR 
Karantinaya tabi malzemelerin kontrol ve belge masraflari, mal sahibi tarafindan ithalatın yapıldığı Taraf devletin ulusal mevzuatına göre karşılanacaktır.

MADDE 10KONTROL ÖNLEMLERİ
Bitki sağlığı kontrolü sırasında, karantina zararlılarının tespit edilmesi durumunda, ithalatçı Taraf enfeksiyonu ortadan kaldırmak, enfekte olan malları etkisiz hale getirmek veya ihracatçı Tarafa iade etmek için önlemler alma hakkına sahip olacaktır. İthalatçı taraf aynı zamanda karşı Tarafi,alınan önlemler ve bunların nedenleri hakkında bilgilendirecektir.

Karantinaya tabi malzemeler, bitki sağlığı veya tekrar ihraç bitki sağlığı sertifikaları ile birlikte bulunmadığı takdirde iade edilecektir. Sevkiyatın geri gönderilmesi mümkün olmadığıdurumlarda, yetkili makamların kararına istinaden, Tarafların devletlerinin ulusal mevzuatlarına ve ulusal ve uluslararası bitki sağlığı standarlarına göre zararsız hale getirilecek, işlenecek veya imha edilecektir.

Her durumda, Taraflar Bitki Sağlığı Önlemlerine Yönelik Uluslararası Standartların gereklerine uygun olarak tutarsızlıklar hakkında bildirimde bulunacaktır.


MADDE 11ÇALIŞMA TOPLANTILARI 
Taraflar, işbu Anlaşma hükümlerinin uygulanması kapsamında gerektiğinde en az iki yılda bir olmak üzere, Taraf devletlerden birinin topraklarında veya dijital ortamda çevrimiçi çalışma toplantılarıdüzenleyebilir.

Toplantiların yeri, tarihi ve gündemi Tarafların yetkili makamları tarafindan belirlenir.
Toplantıların organizasyon giderleri, ev sahibi Tarafın yetkili makamları tarafindan karşılanacaktır. Her bir Taraf kendi ulaşım ve günlük giderlerini ödeyecektir.
MADDE 12ANLAŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ
İşbu Anlaşmanın hükümlerinin yorumlanmasından veya uygulanmasından doğan herhangi bir anlaşmazlık, Taraflar arasında yapıłacak müzakereler ve istişareler yoluyla dostane biçimde çözülecektir.

MADDE 13
DİĞER ULUSLARARASI ANLAŞMALARDAN DOĞAN HAKLAR VE 
YÜKÜMLÜLÜKLER 

İşbu Anlaşma hükümleri, Taraf devletlerin taraf oldukları diğer uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülüklerini etkilemeyecektir.

MADDE 14DEĞİŞİKLİKLER 
İşbu Anlaşmaya, Tarafların karşıłıklı yazılı rızası ile değişiklikler yapılabilir. Yapılan değişiklikler, işbu Anlaşmanın ayrılmaz bir parçasını oluşturacak ve 15. Maddenin hükümlerine uygun olarak yürürlüğe girecek olan ayrı protokoller şeklinde resmileştirilecektir.
MADDE 15YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ, SÜRE VE FESİH 
İşbu Anlaşma, Tarafların, bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal süreci tamamladıklarıı birbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girecektir.

İşbu Anlaşma süresiz olarak yürürlükte kalacaktır. Taraflardan biri, bu Anlaşmayı sona erdirme niyetini diplomatik kanallarla yazılı olarak herhangi bir zamanda diğer Tarafa bildirebilir. Fesih,böyle bir bildirimin alınmasından 6 (altı) ay sonra yürürlüğe girecektir.

İşbu Anlaşmanın feshi, Taraflarca aksi kararlaştırılmadığı sürece, işbu Anlaşma gereğince başlatılan proje ve programların uygulanmasını tamamlanmalarına kadar etkilemeyecektir.
İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi iłe, 30 Haziran 2012 tarihinde Bakü'de imzalanmış olan “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Bitki Koruma ve Karantina Alanında İşbirliğine ilişkin Anļaşma” yürürlükten kaldırılacaktır.
İşbu Anlaşma, 04 Kasım 2022 tarihinde, Bakü'de, Türkçe ve Azerbaycan dillerinde, 2 (iki) asıl nüsha halinde, bütün metinler eşit derecede geçerli olmak üzere imzalanmıştır.
TÜRKİYE CUMHURİYETİHÜKÜMETİ ADINA 
İbrahim YUMAKLI 
Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı
AZERBAYCAN CUMHURİYETİHÜKÜMETİ ADINA 
Qoşqar TEHMEZLI Gıda Güvenliği Ajansı Başkanı

TÜRKİYƏ RESPUBLİKASI HÖKUMƏTİ İLƏ AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI HÖKUMƏTİ ARASINDA BİTKİ MÜHAFiZƏSİ vƏ KARANTİNİ SAHƏSİNDƏ ƏMƏKDAŞLIQ HAQQINDA SAZİŞ

Türkiy Respublikası Hökumti v Azrbaycan Respublikası Hökumti (bundan sonra "Terflr" adlandırılacaqlar),
iki ölk arasında bitki mühafizsi v karantini sahsind mkdaşlığı inkişaf etdirmk,bitki v bitkiçilik mhsullarının qarşılıqlı ticart v mübadilsinin asanlaşdırılmasını tmin etmk üçün,
aşağıdakılar bard razılığa gldilr:
MADDƏ 1MEQSaD 
Trflr iki dövlt arasında ticart laglrinin inkişafı v ticart razılaşmalarının icrasızamanı Trflrin dövltlrinin razilrind karantin ttbiq ediln zrrli orqanizmlrin yayılmasının qarşısını almaq üçün mkdaşlıq etmkl,
bitki mühafizsi v karantini sahsind mkdaşlığın davam etdirilmesini v fasilesizliyini, Terflrin  dövletlri terefindn heyata keçiriln tdbirlerin icrasını v elaglndirilmesini tmin edirlr.

MADdƏ 2SELAHİYYƏTLi QURUMLAR 
Bu Sazişin müddalarının hyata keçirilmsi üçün Trflrin slahiyytli qurumlarıaşağıdakılardır:
Türkiy Respublikası Hökumti trfindn  Knd Tsrrüfatı v Meşçilik Nazirliyi;Azrbaycan Respublikası Hökumti trfindn  Qida Thlüksizliyi Agentliyi.
Slahiyytli qurumlarda dyişiklik olduğu tqdird, Trflr bir-birini diplomatik kanallar vasitsil yazılı şkild melumatlandırırlar.

MADDƏ 3ANLAYIŞLAR 
Bu Sazişd istifad ediln terminlr aşağıdakı mnaları daşıyır:
“bitkilr"  toxumlar v genetik material da daxil olmagla, canit bitkilr v onların hissalri;

"bitkiçilik mhsulları" - dn d daxil olmaqla, emał olunmamış bitki mnşli materiallar, habel öz tbitin v ya emal üsuluna gör zrrli orqanizmlrin mskunlaşmasıv yayılması riskini yarada biln ilkin emal olunmuş bitki mnşli mhsullar;
"zrrli orqanizm“ — bitki v bitkiçilik mhsullarına zrr vuran bitkilrin, heyvanların v ya xstlik tördn mikroorqanizmlrin hr hansı növü, növün dyişmiş forması, yaxud bioloji tipi;
“karantin ttbiq ediln zrrli orqanizm”  razid hllik mövcud olmayan v yaxud mövcud olaraq mhdud daird yayılmış v rsmi mübariz obyektin çevrilmiş, traf mühit,razinin iqtisadiyyatına v halinin sağlamlığına potensial thlük yaradan zrrli orqanizm;
“karantin nzartind olan material" - zrrli organizmlrin mskunlaşmasına (gizlnmsin) v yayılmasına şrait yaradan, xüsusil beynlxalq yükdaşımalar zamanıfitosanitar tdbirlrin aparılmasını tlb edn bitki v bitkiçilik mhsulları, onların saxlanma yeri, gablaşdırma materialı, nqliyyat vasitlri, torpaq v hr hansı digr orqanizm, obyekt,yük.

"fitosanitar (tkrar-ixrac fitosanitar) sertifikatı" - bitki v bitkiçilik mhsullarının fitosanitar vziyyti bard “Bitki mühafizsi haqqında" Beynlxalq Konvensiyaya uyğun olaraq nümunvi forma sasında hazırlanmış v tsdig olunmuş rsmi snd.
MADDƏ 4ƏHAT DAiRSi 
Bu Sazişin müddaları bütün, o cümldn hdiyy v ya elmi mqsdlr üçün daxil olan, hmçinin diplomatik, konsullug v digr nümayndliklr üçün nzrd tutulmuş karantin nzartind olan materiallara şamil edilir.

MADDƏ 5FITOSANİTAR SERTİFİKATLAR 
İdxal ediln karantin nzartind olan materialların hr göndriln partiyası ixrac edn ölknin müvafiq slahiyytli qurumu trfindn veriln fitosanitar v ya tkrar-ixrac fitosanitar sertifikatı il müşayit olunmalıdır.

Fitosanitar v ya tkrar-ixrac fitosanitar sertifikatların nümunlri Trflrin slahiyytli qurumları terefinden mübadil edilir.

Trflrin slahiyytli qurumları öz dövltlrinin milli qanunvericiliyin uyğun olaraq karantin nzartind olan materialların hr bir göndriln partiyasının fitosanitar vziyytin dair lav şrtlr irli sürmk (zrrsizlşdirmk, yenidn qablaşdırma, yuyulma, germetiklik v s.) hüququna malikdir.

Trflr fitosanitar sertifikatların nümunlrinin ekvivalentlik prinsipin uyğun olarag qarşılıqlı mübadilsini, tanınmasını v onlarda baş vern dyişikliklr bard mlumat verilmsini tmin edcklr.


MADD 6ƏMƏKDAŞLIQ SAHƏLRi 
Trflr bitki mühafizsi v karantini sahsind smrli mkdaşlığı tmin etmk mqsdil öz dövltlrinin milli qanunvericiliyin v beynlxalq standartlara uyğun olaraq aşağıdakı sahlrd amkdaşlıq edcklr:
a) karantin nzartind olan materialların idxali, ixracı, tkrar ixracı v tranziti zamanıqarşı Trfin dövltinin razisin kararıtin ttbiq ediln zrrli organizmlrin daxil olmasının qarşısını almaq üçün zruri tdbirlrin görülmsi,
b)Trflrin dövltlrinin razilrind bitki mühafizsi v karantini tdbirlrini tnzimlyn qanunvericilik aktlarının mübadilsi,
c)Trflrin dövltlrinin razilrind karantin ttbig ediln zrrli orqanizmlrin v onların yayılmasının qeyd alınması bard mlumat mübadilsinin aparılması,
d) bitki mühafizsi v karantini sahsind elmi tdqigatlar bard malumat mübadilsinin aparılması,
e) karantin nzartind olan materialların istehsal, tdarük v saxlanma yerlrind fitosanitar yoxlamaların aparıimasi,
f) bitki mühafizsi v karantini sahsind elmi innovasiyalar v müvafig tcrüb mübadilsinin tşviqi mqsdil mütxssislrin qarşılıqli sferlrinin hyata keçirilmesi,
g)bitki mühafizsi v karantini üzr tdbirlrin hyata keçirilmsi, karantin ttbiq ediln zrrli orqanizmlrin qeyd alınması, yerlrinin müyyn olunması, lokallaşdırılmasıv mhv edilmsi üzr qarşılıqı elmi, texniki v digr yardımlar göstrilmsi,
h) fitosanitar v ya tkrar-ixrac fitosanitar sertifikatı v ya sertifikata daxil edilmişmlumatlar bard şübhli hallar yarandıqda, digr Trfin rsmi sorğusu sasında,sertifikatı vern müvafiq slahiyytli qurum trfindn lav v ya dqiqlşdirilmişmlumatın tqdim edilmsinin tmin edilmsi,
i)qarşılıqlı razılaşdırılmış karantin nzartind olan materialların v karantin ttbiq ediln zrrli orqanizmlrin siyahılarının mübadil edilmsi,
j)Terflrin dövltlrinin milli qanunvericiliklrin sasn fitosanitar nzartind olan mhsulların idxalı v ixracı il bağlı qadağalar v mhdudiyytlr bard vvlcdn malumat mübadilsinin aparılmasi.

MADD 7NNNNNNN AAAN NN 
n e d mt nan  n a ee e e   ede e e  e  e e ee eeme edan  eem ee  t den Peire 


Quru ot, külş, püf, yarpaq v oxşar bitki mnşli materiallar Trflrin vvlcdn razılığı olmadan istifad edil bilmz.

Karantin nzartind olan materialların daşınması üçün istifad olunan ngliyyat vasitsi müvafiq Terf trafindn tmizlnmli v ehtiyac olduqda zrrsizlşdirilmlidir.
Karantin nzartind olan materialların tranziti tranzit üçün istifad olunan Terf dövltin milli qanunvericiliyin uyğun hyata keçirilir.

Maddē 8
KARANTİN NƏZARƏTİNDƏ OLAN MATERİALLARIN İXRACI, İDXALI VƏ TRANZİTİ
Karantin nzartind olan materialların ixracı, idxalı v tranziti Trflrin dövletlrinin milli qanunvericiliyi il müyyn edilmiş dövlt srhd-buraxılış mntqlri vasitsil hyata keçirilir.

Karantin nzartind olan materialların idxalı v ixracı zamanı Trflrin dövltlrinin milli qanunvericiliyin uyğun olaraq onların yoxlanılması üçün zruri tdbirir hyata keçirilir.
Trflr karantin nzartind olan materialların idxalı, ixracı v tranziti zamanı özlrinin dövltlrinin milli qanunvericiliyin uyğun olarag qbul edilmiş fitosanitar qaydalara riayt etmye cavabdehdirler.

MADD 9XERCLER 
Karantin nzartind olan materialların yoxlanılması v sndlşdirilmsi xrclri, idxal edn Trfin dövltinin milli qanunvericiliyin uyğun olarag, malın sahibi trfindn ödnilir.
MADDƏ 10NƏZARƏT TƏDBİRLRi 
Fitosanitar nzarti zamanı karantin ttbiq ediln zrrli orqanizmlr aşkar edildiyi tqdird, idxalçı Trf yoluxmanı aradan qaldırmaq, yoluxmuş malları zrrsizlşdirmk v ya ixrac edn Trf geri qaytarmaq üçün tdbirlr hyata keçirmk hüququna malikdir. Bununia yanaşı, idxal edn Trf görülmüş tdbirlr v sbbleri bard digr Trf malumat vermlidir.

Karantin nzartind olan materiallar fitosanitar v ya tkrar ixrac fitosanitar sertifikatlarla müşayit olunmadığı tqdird geri qaytarılmalıdır. Yüklrin geri qaytarılmasımümkün olmadıqda onlar slahiyytli qurumların qrarı sasında Trflrin dövltlrinin milli qanunvericiliklrin, milli v beynlxalq fitosanitar standartlara uyğun olaraq zrrsizlşdirilir,emal edilir v ya mhv edilir.

İstniln halda, Trflr Fitosanitar Tdbirlar üzr Beynixalq Standartlara münasibtd mövcud uyğunsuzluqlar bard xbrdarlıqlar göndrmlidirlr.

MADDƏ 11İşÇİ GÖRÜŞLƏR 
Trflr bu Sazişin müddalarının hyata keçirilmsi il laqdar zrurt yarandıqda iki ild bir dfdn az olmamaqla Trflrdn birinin dövltinin razisind, elc d onlayn rqmsal płatformadan istifad edrk virtual formatda işçi görüşlr tşkil ed bilrlr.
Görüşlrin yeri, tarixi v gündliyi Trflrin slahiyytli qurumları trfindn müyyn edilir.

Görüşlrin tşkilati xrclri gbul edn Trfin slahiyytli qurumları trfindn ödnilir.Hr bir Trf özünün nqliyyat v gündlik xrclrini ödyir.

MADDƏ 12FİKİR AYRILIQLARININ HƏLLi 
Bu Sazişin müddalarının tfsiri v ya ttbiqi il bağlı hr hansı fikir ayrılığı Trflr arasında danışıqlar v mslhtlşmlr vasitsil, dostcasına hll edilir.
MADDƏ 13DİGƏR BEYNLXALQ MÜQAVİLƏLƏRDƏN İRƏLİ GƏLƏN HÜQUQ VƏ ÖHDƏLİKLƏR 
Bu Sazişin müddaları Trflrin dövltlrinin trf olduğu digr beynlxalq mügavillrdn irli gln hüqug v öhdliklrin tsir etmir.

MADDƏ 14DƏYİŞİKLİKLƏR 
Bu Saziş Trflrin qarşılıqlı yazılı razılığı sasında dyişikliklr edil bilr. Bel dyişikliklr bu Sazişin ayrılmaz trkib hisssi olan v onun 15-ci maddsinin müddafarına uyğun olaraq qüvvy minn ayrıca protokollar formasında rsmilşdirilir.
MADDƏ 15QÜVVYMİNMƏ, MÜDDT V LĞVETM 
Bu Saziş onun qüvvy minmsi üçün zruri olan dövltdaxili prosedurların yerin yetirilmsi bard Trflrin bir-birilrin göndrdiklri sonuncu yazılı bildirişinin diplomatik kanallar vasitsil alındığı tarixdn qüvvy minir.

Bu Saziş qeyri-müyyn müddt qüvvd qalır. Trflrdn biri istniln vaxt digr Trf bu Sazişin lğv edilmsi niyyti bard diplomatik kanallar vasitsil yazılı olaraq mlumat ver bilr. Lğvetm bel bildirişin alınmasından 6 (alti) ay sonra qüvvy minir.

Bu Sazişin lğv edilmsi, Trflr arasında başga cür razılaşdırılmadığı tqdird, bu Saziş esasn başlanılmış layihlrin v proqramların hyata keçirilmsin onlar tamamlanana qdr tsir göstrmir.

Bu Sazişin qüvvy minmsi il 30 iyun 2012-ci il tarixind Bakı şhrind imzalanmış"Türkiy Respublikası Hökumti il Azrbaycan Respublikası Hökumti arasında bitki mühafizsi v karantini sahsind mkdaşlıq haqqında Saziş" qüvvdn düşür.
Bu Saziş Bakı şhrind, 2022-ci ił 4 noyabr tarixind, Türk v Azrbaycan dillrind,hr iki mtn brabr autentik olmaqla, 2 (iki) sl nüsxd imzalanmışdır.
TÜRKİYƏ RESPUBLİKASI HÖKUMTİ ADINDAN 
.

İbrahimYÜMAKLI 

Knd Tsrrüfatı v Meşçilik nazir müavini 
AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI HÖKUMTi ADInDAN 
Qoşqar TƏHMƏZLİ
Qida Thlüksizliyi Agentliyi sdri