Orman Kanununun 17 nci Maddesinin İkinci Fıkrasının Uygulanması Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2024-09-11

11 Eylül 2024 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 32659
YÖNETMELİK
Orman Genel Müdürlüğünden:
ORMAN KANUNUNUN 17 NCİ MADDESİNİN İKİNCİ FIKRASININ
UYGULANMASI
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı 31/8/1956 tarihli ve 6831
sayılı Orman Kanununun 17 nci maddesinin ikinci fıkrasının uygulanmasına
ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Devlet ormanlarında işgal,
faydalanma, açma, yerleşme amacıyla her türlü yapı ve tesis yapımı ile
kesme, sökme, budama veya boğma yollarıyla elde edilecek yerlerle dikim,
ekim yapılan yerlerde elkoyma, yıkım, ortadan kaldırma, sökme, biçme ve
Orman Genel Müdürlüğünce değerlendirme faaliyetlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı
Orman Kanununun 17 nci maddesinin ikinci fıkrası ile 79 uncu ve ek 5 inci
maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Açma: Orman örtüsünün, toprağın verim gücünden
yararlanmak veya yerleşme amacıyla bir bölümünün ya da bütününün ortadan
kaldırılmasını,
b) Boğma: Ağaç gövdesinde çepeçevre kabuk ve
kambiyum tabakasının, diri odun tabakasına kadar soyulması sonucunda,
ağacın iletim kanallarının kesintiye uğratılarak ölümüne neden olunmasını,
c) Bölge Müdürlüğü: Orman Bölge Müdürlüğünü,
ç) Budama: Ağaç gövdelerindeki dalların
kesilmesini,
d) Devlet ormanı: Kadastro çalışmaları neticesinde
orman olarak ilan edilip kesinleşen yerler ile 6831 sayılı Kanunun 1 inci
maddesinin birinci fıkrasına göre orman sayılan Devletin hüküm ve tasarrufu
altında ya da Hazinenin mülkiyetinde bulunan yerleri,
e) Elkoyma: Suçun veya tehlikenin önlenmesi
amacıyla veya suçun delili olabileceği veya müsadereye tabi olduğu için bir
eşya üzerinde, rızası olmamasına rağmen, zilyedin tasarruf yetkisinin
kaldırılması işlemini;
1) Adli aramalar bakımından elkoyma; derhal işlem
yapılmadığı takdirde suçun iz, eser, emare ve delillerinin kaybolması veya
şüphelinin kaçması veya kimliğinin tespit edilememesi ihtimalinin ortaya
çıkması ve gerektiğinde hakimden karar almak için vakit bulunmaması hâlini,
2) Önleme aramaları bakımından elkoyma; derhal
işlem yapılmadığı takdirde, millî güvenlik ve kamu düzeninin, genel sağlık
ve genel ahlakın veya başkalarının hak ve hürriyetlerinin korunmasının
tehlikeye girmesi veya zarar görmesi, suç işlenmesinin önlenememesi,
taşınması veya bulundurulması yasak olan her türlü silah, patlayıcı madde
veya eşyanın tespit edilememesi ihtimalinin ortaya çıkması ve gerektiğinde
hakimden karar almak için vakit bulunmaması hâlini,
f) Fiili durum: İzinsiz yapı ve tesise konu alanın
en son güncel durumunu,
g) Genel kolluk kuvveti: İçişleri Bakanlığı
bünyesinde görev yapan polis, jandarma gibi emniyet mensuplarını,
ğ) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,
h) Hakim: Yetkili sulh ceza hakimini,
ı) Heyet: İnceleme ve tespit heyetini,
i) İdare: Orman Genel Müdürlüğü merkez ve taşra
teşkilatını,
j) İnceleme ve tespit heyeti: Bölge müdür
yardımcısı başkanlığında, kadastro ve mülkiyet şube müdürü, ilgili orman
işletme müdürü ve kurum avukatından oluşan heyeti,
k) İşgal: Orman içinde her çeşit yapı yapılması,
orman örtüsü oluşmamış yerlerin tarla haline getirilmesi, eski açma
sahalarının ekilmesi veya işlenmesi, orman içine yerleşilmesi vesair
yollarla ormanın işgal edilip faydalanılmasını,
l) İşletme müdürlüğü: Orman işletme müdürlüğünü,
m) İşletme şefliği: Orman işletme şefliğini,
n) İzinsiz yapı ve tesis: 6831 sayılı Kanunun 17
nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında hukuka aykırı yapılan her türlü
yapı ve tesis ile ekim, dikim ve benzeri işler için açılan, işgal edilen
veya faydalanılan yerlerde yapılan yapı ve tesisleri,
o) Kesme: Dikiliden ağaç kesilmesi fiilini,
ö) Koruma altına alma: Suçun veya tehlikelerin
önlenmesi ya da delil olabilecek veya müsadereye tâbi olan yahut güvenliğin
sağlanması amacıyla, eşyayı zilyedinin kendiliğinden vermesini veya el
konulana kadar geçici olarak alıkoymayı,
p) Kovuşturma: İddianamenin kabulü ile başlayıp
hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi,
r) Kurum avukatı: İdarede 14/7/1965 tarihli ve 657
sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan avukatı,
s) MAH: Memleket haritası, amenajman haritası ve
hava fotoğraflarını,
ş) Mühürleme: Kanun veya yetkili makamların emri
uyarınca bir şeyin veya yerin varlığının aynen korunmasını veya değişiklik
yapılmamasını teminen yapılan işlemi,
t) Orman: Yerleri ile birlikte, tabii olarak
yetişen veya emekle yetiştirilen ağaç ve ağaççık topluluklarını,
u) Orman alanı: Üzerinde orman ağacı bulunan alanın
hektar ölçü birimine göre büyüklüğünü,
ü) Orman içi açıklık: Orman içinde kültür arazileri
dışında, insan müdahalesi olmaksızın kendiliğinden oluşan, doğal olarak
ağaç ve ağaççık içermeyen, genel olarak otsu bitki ve bazı durumlarda yer
yer odunsu bitkiler içeren alanları,
v) Orman kadastrosu: 6831 sayılı Kanun ile
21/6/1987 tarihli ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 4 üncü maddesi
kapsamında yapılan çalışmaları,
y) Orman kolluk görevlisi: Ormanların korunmasında
görev yapan orman muhafaza memurlarını,
z) Soruşturma: 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı
Ceza Muhakemesi Kanununa göre yetkili mercilerce suç şüphesinin
öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi,
aa) Sökme: Ağaç ve çalıların kökleri ile birlikte
sökülmek suretiyle ortadan kaldırılmasını,
bb) Tescil: Tapu sicilinde hazine adına orman vasfı
ile kayıt işlemini,
cc) Yıkım ekibi: Yıkım işlemini yapmak üzere iş
makinesi operatörü ile elektrikçi, sıhhi tesisatçı, makineci, çilingir gibi
vasıflı işçilerden oluşan ekibi,
çç) Yıkım heyeti: Orman zararlıları ile mücadele
şube müdürü başkanlığında, orman işletme müdür yardımcısı ve orman işletme
şefinden oluşan heyeti,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Suç Konusu Fiile Müdahale, Dikilen ve Ekilen Yerler
ile Yapı ve Tesislere
Yapılacak İşlemler, Suça Konu Alet ve Benzeri ile
Sair Eşyaya
Elkonulması ve Koruma Altına Alma
Genel
esaslar
MADDE 5- (1) Devlet ormanlarında kaçak olarak yapılan tesis
ve binalar, ekilen ve dikilen yerler ile mahsullerine hiçbir karara gerek
olmaksızın el konulur ve yıkılmak, sökülmek suretiyle ortadan kaldırılır.
Yıkım iş ve işlemlerine ait yapılan tüm masraflar şüpheliden tahsil edilir.
(2) Açma, işgal ve faydalanma ile dikim ve ekim
yapılmak suretiyle işlenen suçlarda, suça konu fiilin başlangıcından
itibaren Cumhuriyet savcısına bilgi vermek suretiyle olaya müdahale
edilerek izinsiz her türlü dikim ve ekim yapılan yerler ile yapı ve tesise
inşa aşamasında olanlar da dâhil olmak üzere, hiçbir karar alınmasına lüzum
kalmaksızın, idare tarafından derhal yıkılması ve/veya ortadan kaldırılması
esastır. Ancak söz konusu yapı ve tesisler, ihtiyaç görüldüğü takdirde 6831
sayılı Kanunun 17 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ormancılık
hizmetlerinde kullanılabilir.
(3) Orman muhafaza memurları orman suçlarının
takibinde 6831 sayılı Kanunun 77 nci maddesi gereği orman kolluk görevlisi
görevini yürütürler. 6831 sayılı Kanuna aykırılık oluşturan fiillerin
işlenmesi suretiyle elde edilen orman malları ile bu Kanunda yer alan
suçların işlenmesinde kullanılan nakil vasıtası ve sair eşyaya 5271 sayılı
Kanun hükümlerine göre elkoyarlar. Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı
durumlarda elkoyma, 6831 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi gereği orman
işletme şefinin yazılı emri ile yapılır.
(4) Orman kolluk görevlileri tarafından tanzim
edilen suç tutanakları şekil ve muhteva bakımından resmî evrak sayılırlar.
Suç tutanakları aksi ispat olununcaya kadar muteberdir.
(5) Orman içine kaçak olarak yapılan tesis ve
binalar, dikilen ve ekilen yerler ile mahsullerine ve kullanılan suç
aletlerine 6831 sayılı Kanunun 79 uncu ve 88 inci maddeleri gereğince 5271
sayılı Kanuna göre el konulur.
(6) İşgal amacıyla ormanlara konulan konteyner gibi
sabit ve kalıcı olmayan tesisler herhangi bir yargı kararına gerek kalmadan
kaldırılır.
(7) Bu Yönetmelik gereğince gerçekleştirilecek olan
arama, yakalama ve elkoyma işlemleri, 6831 sayılı Kanunun 79 uncu ve 88
inci maddeleri ile 5271 sayılı Kanuna göre yürütülür.
Suç
konusu fiile müdahale, dikilen ve ekilen yerler ile yapı ve tesislere
yapılacak işlemler
MADDE 6- (1) Devlet ormanlarında; izinsiz yapı ve tesis
yapıldığı ile dikilen ve ekilen yerlerin tespit edilmesi halinde inşaatı
devam eden yapılaşmalar da dahil olmak üzere izinsiz tüm yapı ve tesisler
ile dikilen ve ekilen yerlere orman kolluk görevlileri tarafından derhal
müdahale edilir.
(2) Bu yerlerde inşa edilen izinsiz yapı ve
tesisler ile dikilen ve ekilen yerlerin, fiilin tespit edildiği andaki
mevcut durumu koordinatlı haritada belirtilir, kroki düzenlenir ve fotoğraf
veya video çekilerek tespit edilir ve Ek-1’de yer alan izinsiz yapı ve
tesis ile dikim ve ekim durdurma zaptı düzenlenir. Söz konusu zabıt üç
nüsha olarak düzenlenir ve bir nüshası izinsiz yapı ve tesisin üzerine
asılmak suretiyle muhatabına tebliğ edilmiş sayılır. Bir nüshası ilgili
muhtarlığa verilir, bir nüshası da idarece muhafaza edilir.
(3) Fiilin işlendiği yer ve ormanın özelliği de
belirtilmek suretiyle 6831 sayılı Kanuna göre suç tutanağı düzenlenerek
izinsiz yapı ve tesisler ile dikim ve ekim yapılan yerlere idarece el
konulur ve mühürlenir. Üçüncü şahısların zarar görmesini engelleyecek
tedbirler alınır.
(4) Suç konusu fiile ilişkin olarak düzenlenen suç
tutanağı, derhal Cumhuriyet Başsavcılığına intikal ettirilir.
(5) Orman
işletme müdürlüğü tarafından, izinsiz yapı ve tesise elkoyma işlemi ile eş
zamanlı olarak suça konu fiille ilgili tüm evrak, inceleme ve tespit
heyetince değerlendirme yapılmasını teminen derhal bölge müdürlüğüne
gönderilir.
(6) Dikim ve ekim yapılan yerlerin ortadan
kaldırılması iş ve işlemleri orman işletme şefliğince yerine getirilir.
Suça konu
alet ve benzeri ile sair eşyaya elkonulması ve koruma altına alma
MADDE 7- (1) Elkonulması ve koruma altına alma; 6 ncı madde
kapsamında müdahale edilen suçun işlenmesinde kullanıldığı tespit edilen
nakil araçları, suç aletleri ve suç konusu emval, malzeme, ekipman ve
ürünler ile sair eşya hakkında hakim kararı ile, gecikmesinde sakınca
bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı
hallerde de orman işletme şefinin yazılı emri ile yapılır. Orman kolluk
görevlileri tarafından, yakalama, arama ve koruma altına alma/elkoyma
işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülerek bunlar hakkında
ilgisine göre Ek-2, Ek-3 ve Ek-4’te yer alan formlar doldurularak elkoyma
kararı verilmesi sağlanır. Yapılan işlem orman kolluk görevlilerinin ve
hazır bulunanların açık kimliği işlenerek Ek-5’te yer alan arama tutanağına
veya Ek-6’da yer alan elkoyma tutanağına bağlanır.
(2) Koruma altına alınanlar ile ilgili olarak işlem
esnasında hazırlanacak tutanakta; koruma altına alınan eşyanın şüphelinin
rızası ile görevli memura teslim edildiğine dair ifade açık olarak yazılır.
(3) Hakim kararı olmaksızın verilen elkoyma
kararının 24 saat içerisinde hakim tarafından onaylanması işi, orman kolluk
görevlilerince takip edilir.
(4) Elkoyma talebinin reddi halinde bu karara
itiraz edilir.
(5) Elkonulan eşyanın iadesi, muhafazası veya elden
çıkarılması ile ilgili işlemler, 6831 sayılı Kanunun 84 üncü maddesi ile
5271 sayılı Kanunun 131 inci ve 132 nci maddelerine göre yürütülür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İnceleme ve Tespit Heyetinin Kurulması ve
Görevleri, Yıkım Heyetinin Kurulması ve
Görevleri, Yıkım İşleminin Gerçekleştirilmesi, İzinsiz
Yapı ve Tesisin
Ormancılık Hizmetlerinde Kullanılması, Yıkım
Sonrasında Alınacak Tedbirler
İnceleme
ve tespit heyetinin kurulması ve görevleri
MADDE 8- (1) İnceleme ve tespit heyeti, orman bölge müdürü
tarafından her yıl başında orman bölge müdür yardımcısı başkanlığında,
kadastro ve mülkiyet şube müdürü, ilgili orman işletme müdürü ve kurum
avukatından oluşacak şekilde kurulur. Yeni görevlendirme yapılıncaya kadar
mevcut heyetin görevi devam eder.
(2) İnceleme ve tespit heyeti, öncelikli olarak kendisine
intikal eden suça konu fiilin işlendiği yerin mülkiyet yönünden
incelemesini yapar.
(3) Suça konu fiilin işlendiği yerle ilgili olarak
idarenin yapacağı işler, öncelikli işlerden olup inceleme ve tespit heyeti,
kendisine intikal eden olayı ivedilikle sonuçlandırır.
(4) İnceleme ve tespit heyeti;
a) Tescilli ya da kesinleşmiş orman kadastrosu
çalışmalarına göre orman sınırları içerisinde kalan tamamlanmış veya inşası
devam eden her türlü izinsiz yapı ve tesisin yıkılması,
b) Orman kadastrosu bulunmayan alanlarda ve
mülkiyet sorunu bulunmayan yerlerde MAH ve fiili durum birlikte
değerlendirmek suretiyle orman olduğu anlaşılan yerlerde bulunan izinsiz
yapı ve tesislerin yıkılması,
c) Orman kadastrosu bulunmayan alanlarda MAH ve
fiili durum birlikte değerlendirmek suretiyle Devlet ormanı sınırları
içerisinde kalıp kalmadığı net olmayan ve mülkiyet sorunu bulunmayan
yerlerde idare tarafından hukuki ve idari sürecin yürütülmesi,
hususlarında yapacağı inceleme ve tespit sonucuna
göre Ek-7’de yer alan inceleme ve tespit tutanağını düzenler. Düzenlenen
tutanak, gereği için ivedi olarak ilgili orman işletme müdürlüğüne
gönderilir.
(5) Yıkılmasına dair inceleme ve tespit tutanağı
düzenlenen izinsiz yapı ve tesislerin mevcut durumunu tespit edebilmek
maksadıyla ilgili orman işletme müdürlüğü tarafından adli mercilerden delil
tespiti talep edilebilir.
(6) İnceleme ve tespit heyetinin düzenlediği
inceleme ve tespit tutanağı doğrultusunda yapılması gereken işlemler
idarece derhal uygulanır.
(7) İnceleme ve tespit heyetinin talebi halinde
yeteri kadar teknik ve idari personel görevlendirilebilir.
Yıkım
heyetinin kurulması
MADDE 9- (1) Yıkım heyeti her yıl başında orman bölge müdürü
tarafından her orman işletme müdürlüğü için orman zararlıları ile mücadele
şube müdürü başkanlığında, orman işletme müdür yardımcısı ve orman işletme
şefinden oluşacak şekilde ayrı ayrı kurulur. Yeni görevlendirme yapılıncaya
kadar mevcut heyetin görevi devam eder.
Yıkım
heyetinin görevleri
MADDE 10-
(1) Yıkım heyeti;
a) İnceleme ve tespit heyeti tarafından 8 inci
maddenin dördüncü fıkrası gereğince orman alanı olduğu tespit edilen
yerlerde,
b) Kovuşturması bitmiş ve hakkında verilen müsadere
kararı kesinleşmiş yerlerde,
c) Soruşturması veya kovuşturması devam eden ve
inceleme ve tespit heyetince yıkılması veya sökülerek ortadan kaldırılması
gerekliliğini tespit ettiği yerlerde,
izinsiz yapı veya tesislerin yıkılması veya
sökülmesi suretiyle ortadan kaldırılması işlerini yaptırır.
(2) Orman işletme müdürlüğünce ilgili mevzuat
çerçevesinde yıkım işlemi ile ilgili duyuru ve tebligatlar yapılır.
Yıkım
işleminin gerçekleştirilmesi
MADDE 11-
(1) İnceleme ve tespit tutanakları
ile işletme müdürlüklerinden gelen müsadere kararına konu yapı ve
tesislerin yıkım işlemlerine derhal başlanır.
(2) Orman bölge müdürlüğünce kurulan yıkım heyeti,
görevli orman muhafaza memurları, yapı/tesis sahibi, ilgili köy/mahalle
muhtarı ve güvenlik ihtiyacı duyulması halinde genel kolluk kuvvetiyle
birlikte suça konu yapı ve tesisin bulunduğu mevkiye gider.
(3) El konulan ve mühürlenen suça konu bütün
malzeme, alet, ekipman, emval ve ürünler ile sair eşyanın kontrolü yapılır.
Yıkım öncesi yapılan mühür işlemi iptal edilir. Mühür bozulmuşsa gerekli
yasal işlemler yapılır.
(4) Yıkım öncesi yapı ve tesisler kontrol edilir,
kişisel malzeme, alet, ekipman, emval ve ürünler ile sair eşyanın bulunup
bulunmadığı tespit edilir. Bulunması halinde 7 nci maddeye göre işlem
yapıldıktan sonra yıkım işlemine başlanır.
(5) Şüphelinin bulunmaması ya da itiraz etmesi
durumunda işlemleri hazır bulunanlarca gerçekleştirilir. İzinsiz yapı ve
tesis, yıkılmak veya sökülmek sureti ile ortadan kaldırılır.
(6) İzinsiz yapı ve tesisin yıkımından sonra hazır
bulunanlarca Ek-8’de yer alan yıkım ve ortadan kaldırma tutanağı düzenlenerek
imza altına alınır.
(7) Yıkım heyetince, yıkım öncesi ve yıkım
esnasında gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınması sağlanır.
İzinsiz
yapı ve tesisin ormancılık hizmetlerinde kullanılması
MADDE 12-
(1) Yıkılması gereken ancak ormancılık
hizmetlerinde kullanılmasında yarar görülen izinsiz yapı veya tesisler,
sadece ormancılık hizmetlerinde kullanılmak maksadıyla orman bölge
müdürünün teklifi ve Orman Genel Müdürünün oluru ile taşınmaz kayıtlarına
alınabilir.
Yıkım
sonrasında alınacak tedbirler
MADDE 13-
(1) Yıkım sonrasında çevreye
zararlı bulunan atıkların ortadan kaldırılması için gerekli tedbirler idare
tarafından alınır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yıkım
ekibi
MADDE 14-
(1) Bölge müdürlüğü merkezlerinde
yıkım işlemlerini yapmak üzere konusunda eğitimli yıkım ekibi
oluşturulabilir.
Diğer
kurumlarla işbirliği
MADDE 15-
(1) Arama ve elkoyma işlemleri ile
yıkım işlemleri 6831 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre yürütülür.
Suç
duyurusunda bulunma
MADDE 16-
(1) Tahliye ve yıkımla ilgili iş
ve işlemleri engelleyenler hakkında, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk
Ceza Kanununun ilgili hükümleri uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına suç
duyurusunda bulunulur.
Yürürlük
MADDE 17-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 18-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Orman Genel Müdürü yürütür.
Ekleri için tıklayınız.