Anayasa Mahkemesinin 2/7/2020 Tarihli ve 2018/10286 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2020-08-14

14 Ağustos 2020 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayi : 31213
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
GENEL KURUL KARAR C.A. BAŞVURUSU (3)
Başvuru Numarası: 2018/10286Karar Tarihi : 2/7/2020
Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL M. Emin KUZ Ridvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAK YEMEZ Yıldız SEFERÍNOĞLU Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI Raportör : Fatih ALKAN Başvurueu : C.A.
Vekili : Av. Erdi Buğra BAHAR 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, işveren ile arasındaki güven ilişkisinin bozulduğu gerekçesiyle başvurucunun iş sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 9/4/2018 tarihinde yapılmiştit.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.


4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirfik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Böiüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapilmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.

7.Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.
8. İkinci Bölüm tarafindan 4/5/2020 tarihinde yapılan toplantıda. niteliği itibarıyla Genel Kurul tarafindan karara bağlanması gerekli görüldüğünden başvurunun Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 28. maddesinin (3) numaralı fikrast uyarınca Genel Kuruta sevkine karar verilmiştir.

HII. OLAY VE OLGULAR 
9. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
A. Genel Bilgiler 
10. Türkiye 15 Temmuz 2016 tarihinde askerî bir darbe teşebbüsüyle karşi karşiya kalmıştır. Darbe teşebbüsüne karşı koyan güvenlik görevlileri ile bu teşebbüse tepki göstermek üzere sokaklara çıkan sivillere uçaklar, helikopterler, tanklar, diğer zırhlt araçlar ve silahlarla saldırılmış; bu saldırılar sonucunda toplam 251 kişi hayatinı kaybetmiş; binlerce kişi de yaralanmıştır. Kamu makamları ve yargı organları -olgusal temellere dayanarak- bu teşebbüsün arkasında Türkiye'de çok uzun yıllardır faaliyetlerine devam eden ve son yıllarda Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) ve/veya Paratel Devlet Yapilanması (PDY) olarak isimlendirilen bir yapılanmanın olduğunu değerlendirmişlerdir. Darbe teşebbüsüne ilişkin süreç ile FErÖ/PDY'nin yapısına ilişkin detaylı açıklamalar Anayasa Mahkemesinin AydıYavuz ve diğerleri ([GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, §§ [2-46) kararında yer almaktadır.
11. 15 Temmuz darbe teşebbüsü öncesinde Milli Güvenlik Kurułu (MGK), söz konusu yapılanmayı 2014 yıhı başından itibaren sırasıyla halkımızın huzurumu ve ulusal güvenliğimizi tehdit eden yaplanma, devlet içindeki illegal yapilunma, kamu düzenini bozan iç ve diş legal görünüm altında illegal faaliyet yürüten paralel yapılanma, paralel devlet yapılanmasi, terör örgütleriyle iş birliği içinde hareket eden paralel devtet yaplonması ve bir terör örgütü olarak kabul etmiştir. Söz konusu MGK kararlarının her biri basın duyurulanıaracıığıyla kamuoyuyla paylaşılmıştır. Yine FETÖ/PDY 2014 yıhnda, Millî Güvenlik Siyaset Belgesi'nde "Legal Görünümtü İllegal Yapıar" başliğı altında "Paralel Devlet Yapılamması" adıyla yer almıştır (Aydın Yavuz ve diğerleri, §§ 28, 33).
12. Yargı organları birçok kararda FETÖ/PDY'nin devletin anayasal kurumlarımı ele geçirmeyi, sonrasında devleti, toplumu ve fertleri kendi ideolojisi doğrultusunda yeniden şekillendirmeyi ve oligarşik özellikier taşıyan bir zümte eliyle ekonomiyi, topłumsal ve siyasal gücü yönetmeyi amaçlayan, bu doğrultuda mevcut idari sisteme paralel şekilde örgütlenen bir terör örgütü olduğunu ve bu örgütün 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe teşebbüsünün arkasındaki yapılanma olduğunu kabul etmişlerdir 

(Selçuk Özdemir [GK], B. No: 2016/49158. 26/7/2017, §§ 20, 21; Alparsłan Altam [GK], B.No: 2016/15586, 11/1/2018, § 10).

13. Yargı organlarının kararlarında ayrıca FETÖ/PDY'nin gizlilik, hücre tipi yapılanma, her kurumda örgütlenmiş olma, kendisine kutsallık atfetme, itaat ve teslimiyet temelinde hareket etme gibi birçok özelliğinin bulunduğu ve bu örgütün diğerlerine nazaran çok daha zor ve karmaşık bir yapı ołduğu ortaya konulmuştur. FETÖ/PĐY'nin şeffafhık ve açıklık yerine büyük bir gizlilik içinde, bir istihbarat örgütü gibi kod isimler, özel haberleşme kanalları, kaynağı bilinmeyen paralar kullanıp böyle bir örgütlenmenin olmadığına herkesi inandırmaya çalıştığı ve bunda başarılı olduğu ölçüde büyüyüp güçlendiği tespitlerine yer verilmiştir (bu konuda bkz. Yargitay Ceza Genel Kurulunun 26/9/2017 tarihli ve E.2017/16.MD-956, K.2017/370 sayili karari).

B. Olağanüstü Hâł İlanı ve Bu Süreçte Uygulanan Tedbirler 
14. Darbe teşebbüsünün bastırilmasının ardından Bakanlar Kurulu tarafindan ülke genelinde 21/7/2016 tarihinden itibaren doksan gün süreyle olağanüstü hát (OHAL) ilan edilmesine karar verilmiştir. Üçer ayltk sürelerle uzatılan OHAL süreci 18/7/2018 tarihinde sona ermiştit. OHAL ifani, OHAL. döneminin gerektirdiği tedbirlere ilişkin detaylıaçıklamalar Anayasa Mahkemesinin Aydm Yavuz ve diğerleri (aynı kararda bkz. §§ 47-66)kararinda yer almaktadır.

15. 15 Temmuz darbe teşebbüsü sirasinda ve sonrasında ülke genelinde darbe girişimiyle bağlantılı ya da doğrudan darbe girişimiyle bağlantılı olmasa bite FETÖ/PDY'nin kamu kurumlarındaki örgütlenmesinin yani sira eğitim, sağlik, ticaret, sivil toplum ve medya gibi farklı alanlardaki yaptlanmasına yönelik olarak Cumhuriyet başsavcılıkları tarafindan soruşturmalar yürütülmüş ve çok sayıda kişi hakkında gözaltı ve tutuklama tedbirleri uygułanmıştir (Aydhn Yavuz ve diğerleri. § 51; Mehmet Hasan Altan (2) [GK]. B. No:2016/23672, 11/01/2018, § 12).

16. Ayrica OHAL sürecinde kamu görevinden çikarma tedbirlerinin uygulanmasına da karar verilmiş, bu konuda genel ve soyut normlar ihdas edilerek alınan tedbirlerin yanı sira kişiler hakkinda doğrudan etki doğurucu nitelikte işlemler de tesis edilmiştir. Orneğin 23/7/2016 tarihli ve 29779 sayilı Resmi Gazete'de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (á67 sayılı KHK) 3.maddesinde yargi mensupları ile bu meslekten sayilanlardan, 4. maddesinde ise bunlar dışıdaki tüm kamu personelinden (işçiler dâhil) devletin milłî güvenliğine karşi faaliyette bulunduğuna MGK tarafindan karar verilen yapi, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilenlerin meslekten veya kamu görevinden çıkarılmalarına karar verileceği düzenlenmiştir. Anilan maddelerde; görevine son verilenlerin bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemeyeceği, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemeyeceği de hüküm altına ahnmıştır (kamu görevinden çıkarma tedbirlerine ilişkin detayh bilgi için bkz. Ayđın Yavuz ve diğerleri, §§ 56-61).

17. Yine FETÖ/PDY'nin dershaneler, okullar, üniversiteler, dernekler, vakiflar,sendikalar, mesiek odaları, iktisadi kuruluşlar, finans kuruluşları gibi sivil alanlara ilişkin olarak yürüttüğü sosyal, kültürel ve ekonomik alanfardaki faaliyetlerine ilişkin tedbirler de hayata geçirilmiş; bu kapsamda olduğu değerlendirilen vakiflar, dernekler ile bunların 

iktisadi işłetmeleri ve sendikalar hakkında kapatma tedbiri uygulanmıştır (đydın Yavuz ve diğerłeri. § 63).

18. Türkiye Cumhuriyeti 21/7/2016 tarihinde Avrupa Konseyi Genel Sekreterliğine Avrupa İnsan Haklan Sözleşmesi'ne (AiHS/Sözleşme), Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine ise Medeni ve Siyasi Haklara llişkin Ułuslararası Sözleşme'ye (MSHUS)ilişkin derogasyon (askıya alma/yükümlüłük azaltma) beyanında bułunmuştur. OHAl.'in uzatilmasına ilişkin kararlar da Avrupa Konseyi Genel Sekreterliğine ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine bildirilmiştir (Aydı Yavuz ve diğerleri. § 50).
C.Başvurucu Hakkında Uygulanan İdari Tedbire İlişkin Süreç
19. 1972 doğumlu olan başvurucu 2003 yılından itibaren Mersin Yenişehir Belediyesinde (Belediye/işveren) temizlik işçisi olarak çalışmaktadır.
20. 15 Temmuz darbe teşebbüsünün akabinde OHAL'in uygulanmasına ilişkin tedbirler kapsamında Belediye bünyesinde İzleme ve İnceleme Komisyonu (Komisyon)oluşturulmuştur. Söz konusu Komisyon tarafından Yenişehir Kaymakamlığına gönderilen 4/8/2016 tarihli ve "Bilgiłendirme" başlıklı yazida, başvurucunun 667 sayılı KHK ile kapatılan Akdeniz Çalışanları Derneğinde Denetim Kurulu üyesi olduğunun tespit edildiği ifade edilmiştir. Iddiaya konu olan Akdeniz Çalışanları Derneği, milli güvenłiğe tehdit oluşturduğu tespit ediłen FETÖ/PDY ile iltisaki, irtibatı veya bu örgüte aidiyeti olduğu gerekçesiyle 667 sayılı KHK'nın 2. maddesi gereğince kapatıłmıştır.
21. Söz konusu tespit üzerine başvurucu, Belediye Disiplin Kuruluna (Disiplin Kurulu) sevk edilımiş ve Belediye başkan yardımeısı başkanlığında toplanan Kurul tarafindan başvurucunun ifadesi ahnmışttr. Başvurueu ve Disiplin Kurulu üyeleri tarafindan imza altına alınan 10/8/2016 tarihli Ifade Tutanağına göre ifade alma ișlemine başlanmadan önce disiplin soruşturmasının nedeni ve ifadenin önemi konusunda başvurucuya bilgi verilmiştir.Başvurucuya sorulan sorular ile başvurucu tarafindan verilen cevapları içeren tutanağın ilgili kısmı şöyledir:
"Soru l- Akdeniz Çalışanları Derneğine üye misiniz?
Cevap 1- Evet. Üveyim.
Soru 2- Hangí tarihten beri üyesiniz, hatirlivor musunuz?
Cevap 2- Hayur. Hatrlamiyorum.
Soru 3- Dernekteki göreviniz nedir?
Cevap 3- Denetim kurulu üyvesiyim.
Soru 4- Bu dernek ne amaçta kuruldu biliyor mnusunuz?
Cevap 4- İşçilerin milli, manevi değerlerini korunak amaciyła kurulmus bir dernek olduğunu biliyorum.

Soru 5- Derneğe üyeliğiniz için size kim bilgi, tavsiye. telkinde bułundu?

Cevap 5- Mahallede akşamlari tumdhik çevreyle evlerde toplaniyoruz. Bu toplantilarda dini konular, milli konular sohbet konusu olmuştur. O toplanuların hirinde birinin tavsiyesi olnuştur ve bumun üzerine derneğe üye olmuşumdur. Hatirımda kalan bu şekildedir.
Soru 6- Dernek yeri neresidir ve dernekte üyeter olarak ne tür faaliyctlerde bulunuyorsumuz?

Cevap 6- Dernek yeri … İlkokulunun arkasında idi. Dernekte üyeler bir arava geldiğinde dini sohbetler ve Kuran-ı Kerim okuma gibi faaliyetleri yürütüyorduk.
Soru ?- Dernek dişmda da üyeler bir araya gelip herhangi bir fauliyette bulunuvor muydu?

Cevap 7- Hayir. Sadece toplanyorduk.
Soru 8- Dernek web sitesinde dernek fauliyetteriyle ilgili iş arayanlara yardıimci olma vh. gibi faaliyetler görünmektedir. Ancak sizin söylediğinize göre hu türlü hiçhir faaliyet gerçekleştirilmemiş. Bunu neye bağltyorsunuz?

Cevap 8- Faaliyetler arasında işçilerin ahlaki yamlarmm geliştiriłmesi vb. gibi şeyler bulumnakta. Derneklerin tüzüklerinde birçok şey yazıtır ama bumlardan işlerlikte hirkaçı öne çikar zaten.

Soru 9- Yenişehir Belediyesinde ve temizlik işterinde dernek üyesi olnasa dahi dernek faaliyetlerine katlan, dernek tüzüğindeki konuları benimseven, ilişki içinde ołduğunuz başka işçiler. kişiler var mı?

Cevap 9- Derneğe götürdüğüm ve/veya bu türlü faalivetlerde bulunduğunu hildiğím haşka hir kimse yoknır, bütün günüm süpürge işçiliğinde çalışarak geçmekte zaten.
Soru 10- Kaç yıldır beledive işçisi olarak çalışiyorsunuz? Ondan önce nerelerde çaliştiniz ve hangi görevlerde bulundunuz?

Cevap 10- 2003'ten heri Yenişehir Belediyesi işçisi olarak çaltşiyorum. Önce taşeron firma çalışaniydım. Muhtemelen 2005 yılında da diğer nüm taşeron işçileriyle birlikie kadroya almdım. Mersin'de çaliştım. Mersin Büyükşehir Belediyesi taşeronuna alt taşeronluk yapan firmalarda yol yapun, kaldırın vb. işlerde çalıştım.
Soru 11- 15 Temmuz 2016 akşamu vaşanan darbe teşebbüsú ile ilgili ne düşünüyorsumuz?

Cevap 11- Darbeye. darheciliğe, darbe düşüncesine her zaman karsņyım. Böyle bir seyi tasvip etmiyoriom.

Soru 12- Fetullah Gülen ile ilgili ne düşünüyorsunuz?
Cevap 12- Alim birisi olarak düşûmiyorum.
Soru 13- Alim olduġuna nasil kanaat getirdiniz?
Cevap 13 Genelde kasetlerden izleyerek bu kanaate vardim. Bu kasetler piyasada satlan kasetler idi. Bu kasetleri dernekte de zamon zaman sohbetlerde uyeler izlemiştir.

Soru 14- Derneğe en son ne zaman gittiniz?
Cevap 14- Beş. altı ay kudar önee gittim 
Soru 15- 15 Temmuz 2016 darbe teşebbüsünden sonra Fetullah Gülen ile ilgili ne düşünüyorsunuz? Halen alim ve/veya din bilgini. yurtsever, milli birisi olarak górüyor musunuz?

Cevap 15- Hayır. Bu darbe teşebbüsü benim bazt düşüncelerimde deġişikliğe yol açti,
Diyerek yukarıda sorulan sorulara ilgili cevaplarım vermiştir. Rave edeccği başka bir şey ołup obmadīğı soruldu. C.A. ise yoktur dedi. Jfade tutamaģı C.A ya okunułu.
C.A nn. ifade tutanağmda yazilanların sözlü ifadesinin aynisı olduğumu beyan etmesi üzerine, tutamak C.A. ve komisyon üveleri tarafindan birlikte iki müsha olurak imza altuno alindi."
22. Disiplin Kurulu üyeleri tarafindan 23/8/2016 tarihinde tutulan tutanakta 22/5/2003 tarihłi ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında Belediyede temizlik işçisi olarak çalışan başvurucunun 6á7 sayılı KHK ile kapatılan Derneğin aktif bir üyesi olduğu gerekçesiyle FETÖ/PDY ile iltisakı olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir.
23. Belediye Başkanı'nın çağrısı üzerine Disiplin Kurulu 26/8/2016 tarihinde toplanmıştır. Belediye Başkanı tarafindan imzalanan 29/8/2016 tarihli yaziya göre FETÖ/PDY ile iltisakt. irtibati ve bu örgüte aidiyeti olduğu gerekçesiyle başvurucunun işsözleşmesinin bildirimsiz ve tazminatsız şekilde feshedilmesine karar verilmiştir. Söz konusu yazı aynı gün başvurueuya tebliğ edilmiştir.

24. Başvurucu; feshin geçersizliğinin tespitine ve işe iadesine karar verilmesi talebiyle işveren Belediye aleyhine 20/9/2016 tarihinde dava açmıştır. Mersin 3. işMahkemesi (Mahkeme) tarafindan kabul edilen dava dilekçesinde başvurucu; çalışma süresi boyunca Belediye personeli ve yöneticileriyle herhangi bir sorun yaşamadığını, işyerine düzenłi şekilde gidip geldiğini, çałışmayı aksatacak bir davranışta bułunmadığını ifade ederek iş sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin kararın keyfî olduğunu. yasaf bir dayanağının bulunmadığıi, mevzuata ve Yargitay içtihatlarına aykırı olduğunu iddia etmiş ve feshin geçersizliğine karar verilmesini talep etmiştir.

25. Davali Belediyenin 10/10/2016 tarihli cevap dilckçesinde ise mevzuat gereği Belediyenin davalı sıfatı taşyamayacaği, bu nedenle davanın husumet yönünden reddinin gerektiği, ayrıca başvurucunun 667 sayılı KHK ile kapatılan Akdeniz Çahışanları Derneğinde yönetici olduğu, bu kapsamda idari soruşturmanın yapıldığı ve söz konusu KHK gereğince işsözleşmesinin feshedildiği, feshin hukuka uygun olduğu belirtilmiştir.
26. Mahkeme 26/9/2016 tarihli müzekkereyle Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK)başvurucunun hizmet cetvelini. işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerini, işverene ilişkin bitgi ve belgeleri istemiştir.

27. Mahkemenin 13/12/2016 tarihli kararıyla davanın reddinc karar verilmiştir.Kararın gerekçesinde başvurucunun 667 sayih KHK'nın 2. maddesinin (1) numarah fikrasmın (e) bendinde belirtilen ekli (III) numarah listede yer alan ve kapatlmasına karar 

verilen Akdeniz Çalışanları Derneğinin Denetim Kurulu üyesi olduğunun belirlendiği, bu konuda savunmasıun alındığı, âlim bir kişi olarak nitelendirdiği Fetullah Gülen'in kasetlerini izlediği belirtilmiştir. Ayrica kararda, başvurucunun söz konusu Derneğe en son beş altı ay önce gittiğine ve 15 Temmuz darbe teşebbüsünden sonra Fetullah Gülen'in âlim bir kişi olduğu yönündeki fikrinin değiştiğine yönelik beyanlarına da yer verilmiştir. Kararda.başvurucu hakkında herhangi bir ceza soruşturmasının yapılıp yapılmadığının belirlenemediği ifade edilmiştir. Neticede ülke güvenliğine tehdit oluşturduğu gerekçesiyle kapatılan bir derneğin üyesi olan işçi ile işveren olan Belediye arasında güven ilişkisinin bozulduğu, bu nedenle 4857 sayilı Kanun'un 25. maddesi gereğince iş sözleşmesinin feshedilmesinin hukuka uygun olduğu şeklinde değerlendirmelere yer verilmiştir.
28. Başvurucu, anilan karara karşı 12/1/2017 tarihli dilekçesiyle istinaf yoluna başvurmuştur. İstinaf başvuru dilekçesinde;
i. Hakkında kesinleşmiş bir ceza hükmü ołmayan kişinin terör örgütü üyesi olduğunun iddia edilmesinin ve bu nedenle iş sözleşmesinin feshedilnesinin hukuka aykirı olduğu ileri sürülmüştür.

ii. Üye olunan işçi derneğinin OHAL KHK'st ile kapatdđığı, başvurucunun ne tür terör faaliyetlerinde bulunduğunun belirtilmediği, iddiaya ilişkin olarak başvurucu hakkında açılan adli bir soruşturmanın veya bir ceza davasınım bulunmadiğı belirtilmiştir.

iii. Taraflar arasında güven ilişkisinin bozulduğu konusunda davalıt Belediye tarafindan önceden bir bildirimde bulunulmadiği, dernek üyesi olmanın tek başına işsözleşmesinin feshini gerektirmediği. başvurucunun haksız ve hukuksuz bir uygulamaya tabi tutulduğu ifade edilmiştir.

29. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 16/2/2017 tarihli kararıyla istinaf başvurusunun reddine hükmetmiştir. Katarın gerekçesinde, taraflar arasındaki güven ilişkisinin bozulması nedeniyłe başvurucunun iş sözleşmesinin feshedilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle verilen ret kararında usuł ve esas yönünden mevzuata aykırı bír durumun bulunmadığı belirtilmiştir.

30, Söz konusu karar istinaf başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar tekrarlanarak başvurueu tarafndan_13/3/2017 tarihinde temyiz edilmiştir.

31. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 19/2/2018 tarihti kararıyla temyiz taleplerinin reddine ve kararın onanmasına karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde; tarafların karşılıikıiddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendiriłmesine.mahkemelerin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uyan, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine, uyuşmazlığa uygulanması gereken bukuk kurallarına ve yazıłt gerekçelere göre verilen kararm usule ve mevzuata uygun olduğu belirtilmiştir.
32. Nihai karar 20/3/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir.
33.9/4/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunubmuştur.

D.  Başvurucu Hakkında Yürütülen Ceza Soruşturmasıa İlişkin Süreç
34. Başvurucu hakkında FETÖ/PDY'ye üye olma suçundan da soruşturma başlatılımış ve başvurucu, üzerine aulı suçu işlemiş olduğu hususunda kuvvetłi suç şüphesinin varlığını gösteren somut olguların bulunduğu gerekçesiyle Mersin 4. Sulh Ceza Häkimliğinin 13/9/2017 tarihli kararıyla tutuklanmıştır.

35. Mersin Cumhuriyet Başsaveilığı tarafindan düzenlenen ve Mersin 2. Ağir Ceza Mahkemesi tarafindan kabul edilen 18/9/2017 tarihli iddianamede; başvurucunun adına kayıtlı 05.….2 GSM numarah hatti üzerinden 3...8 JMEI numaralı telefonuna 1/12/2015tarihinde FETÖ/PDY üyelerinin kendi aralarında gizli haberleşme programı olarak kullandıklanı ByLock programını yüklediğinin tespit edildiği belirtilmiş ve FErÖ/PDY'ye üye oima suçunu işlediği iddia edilerek cezalandırıłması talep edilmiştir.
36. Başvurucu, isnat cdilen suç kapsamında Mersin 2. Ağir Ceza Mabkemesinin 13/3/2018 tariħli karanıyla_6 yıl 3 ay hapis cezasıyla cezalandırıtmış_ve aynı tarihte tahliye edilmiştir. Başvurucu hakkındaki ceza davası temyiz incelemesi aşanasmda derdesttir.
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
1.  İlgili Mevzuat 
37.4857 sayıfı Kanun'un "Feshin geçerli sebebe dayandırılması" kenar başlıkhı 18.maddesinin birinci fikrasıin ilgili kısmı şöyledir:
"Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işverlerinde en az aln ayhık kidemi ołan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veva dıvranuşlarmdan ya da işletmenin, işverinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli hir sehebe dayanmmak zoriandadir..."
38. 4857 sayılı Kanun'un "Sözleşmenin feshinde usul" kenar başlıkhı 19. maddesi şöyledir:
"İşveren fesih bildirimini yazilı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadr.

Hakkındaki iddialara karşı savunmasını abmadon bir isçinin belirsiz süreli işsözleşmesi, o işçinin davranişı veya verimi ile ilgili nedenterle feshedilemez."
39. 4857 sayilı Kanun'un "Fesih bildirimine itiraz ve usulü" kenar başhklı 20.maddesinin ikinci ve üçüncü fikrałarı şöyłedir:
"Feshin geçerli bir sebebe dayandiğımı ispat yükümlülüğü işverene aittir, İşçi, feshin başka hir sehebe davandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasm ispatla yükümlüdür.

(Değişik üçüneü fikra: _12/10/2017-7036/11md.) _Dava ivedilikle_sonuçlandırıltr.Mohkemece verilen karar hakkmda istinaf yoluna başvurulması hálinde, bölge adlive mahkemesi ivedilikle ve kesin olarak karar verir."
40. 4857 sayılı Kanun'un "Geçersiz sebeple yapılan feshin sonuçłarı" kenar başliklı21. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"İşverence geçerli sebep gösteribmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadiğımahkemece veya özel haken tarafindan tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, isçivi bir ay içinde işe başlanmak zorundadır. Isciyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe huşłatmaz ise, işçiyve en az dört ayhk ve en çok sekiz aylik ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur.

Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verdiğinde. işçinin işe baştatilmaması halinde ödenecek tazminat miktarin da helirfer.

Kararm kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için isçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan üeret ve điğer hakları ödenir.

Mahkeme veya özel hakem, ikinci fikrada düzenlenen tuzminat ile üçüncù fikrada düzentenen ücret ve diğer haklari, dava tarihindeki ücreti esas alarak parasal olarak belirler. ..."
41. 4857 sayılı Kanun'un "İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı" kenar başlıklı25. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Süresi belirli olsun veya obmasın işveren. aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesim sürenin hitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
Il- Ahlak ve iyiniyet kurallarıa uymayan haller ve henzerleri:
a) Iş sözleşmesi vapildtğı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarmdan biri için gerekli vasiflar veya şartlar kendisinde bulunmadtği halde humların kendisinde budunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler sövleyerek işcinin işvereni yanltmast.

İşçi fesħin yukarıdaki bentlerde öngörülen sebeplere uygum olmadhğı iddiası ite18, 20ve 21 inci madde hükümleri çerçevesinde yargı yoluna başvurabilir."
42. 4857 sayilı Kanun'un "Derhal fesih hakkım kullanma süresi" kenar bashklı 26.maddesi şöyledir:
"24 ve 25 inci maddelerde gösterilen ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere dưyanarak işçi veya işveren için tanımmış olan sözleşmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeşit davranşlarda hulunduğunu diğer tarafin öğrendiği günden baslayarak altı is günü

geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesínden itiharen bir yil sonra kullantlamaz. Ancak işçinin olayda maddi çikar sağlaması halinde hir yillık süre uygulanmaz.
Bu haller sehebiyłe işçi yahut işverenden iş sözleşmesini yukarıdaki fikrada öngórülen sure içinde feshedenterin diger taraftan tazminat hakluri sakhıdır."
43. 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayıh Türk Borçlar Kanununun "Özen ve sadakat borcu" kenar başłıklı 396. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"İşçi, yükłendiği işi özenłe yapmak ve işverenin haklı menfaatinin korunmasında sadokatle davranmak zorundadir 

Isçi, işverene ait makineleri, araç ve gereçleri, teknik sistemleri, tesisleri ve taşularıusulime uygun olarak kullanmak ve bunlarla birlikte işin görütmesi için kendisine testim edilmiş olan malzemeye özen göstermekle yükümlüdür.…."
44. 667 sayıh KliK'nin "Kamu göreylilerine ilişkin tedbirler" kenar başhıklıt 4.maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"1) Terör örgütlerine veya Milli Givenlik Kurulunca Devletin milli givenliğine karşi faaliyette bułunduğuna karar verilen yapi, oluşum veva gruplara üyeliği, mensubiveti veya iltisakı yahut buntarla irtibati olduğu değerlendiriten;
f) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayilit Devlet Memurları Kanunu ile bu Konun Hükmimnde Kararnamenin 3 üncü maddesinde belirtilenler hariç diġer mevzuata tabi her türlü kadro.pozisyon ve statüde fişçi dahil) istihdam edilen personel, ilgili kurum veya kuruluşun en üst yöneticisi başkanłığıda bağht. ilgili veya ilişkili bakan tarafiından oluşturułan kurułun teklifi üzerine ilgisine göre ilgili bakan onaynvla kamu görevinden çıkarıhır,
g) Bir bakanlığa bağlı. ilgili veya ilişkili olmayan diğer kurumlarda her türlü kadro.pozisyon ve statüde tişçi duhil) istihdam edilen personel, birim amirinin teklifi üzerine atamaya yetkili amirin onayņła kamu görevinden çikarılır.

(2) Birinci fikra uyarinca görevine son verilenler bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemez. doğrudan veya dolaylt olarak görevlendirilemezler; görevinden çikarilantarm uhdelerinde hulunan her türlü mütevelli heyet, kurul, komisyon. yönetim kurutu, denetim kurulu, tasfiye kurulu üyeliği ve sair görevłeri de sona ermiş savilır. Bu fikrada saviłon görevleri yürütmekle birlikte kanu görevlisi sifatı taşimayantar hakkmnda da hu fikra hükümleri uygulanr.

45. 667 sayılt KHK'da yer alan düzenlemeler 29/10/2016 tarihli ve 6749 sayıh Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile yasalaştırıłmıştır. OHAl KHK'sının 4.maddesinin yukarıda aktarılan ilgili kısımları da 6749 sayılı Kanun'un 4. maddesinde aynen kabul edilmiştir.


2.Ílgili Yargi Kararları
a. Şüphe Feshi Kavramı ve Yargitay Uygulaması
46. İlk olarak Alman hukukunda ortaya çıkan ve Alman mahkemelerince 1931yılında verilen bir kararda yer verilen şüphe feshi kavramı Yargitay kararlarında 2007yılından beri kullanıłmaktadır (bkz. § 51). Yargıtay: iş ilişkisinde işverenin işçisine karşt duyduğu şüphenin aralarındaki güven ilişkisini zedeleyeceğini, işverenden katlanmasıbeklenemeyecek bir şüpheden dolayı işçinin iş ilişkisinin devamı için gerekli olan uygunluğun ortadan kalkabileceğini ve şüphenin işçinin kişiliğinden kaynaklanan bir sebep olduğunu ifade etmektedir. Şüphe feshi Yargıtay tarafindan işçinin bir suç işlediğinden veya sözleşmeye aykırı davranışta bulunduğundan şüphe edilmesi ve bu yüzden taraflar arasında işilişkisinin devamı için gerekli olan güvenin yıkılması veya ağır biçimde zedelenmesi nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilmesi hâli olarak tanımlanmıştír (Yargitay 9. Hukuk Dairesinin 8/4/2019 tarihli ve E.2019/1352, K.2019/7992 sayılı karari; ayrica bkz. § 52).
47. Yargitay Hukuk Genel Kurulunca verilen bir kararda şüphe feshinin söz konusu olabilmesi için iş ilişkisinin devamı amacıyla gerekłi olan güveni yıkmaya elverişli, objektif olay ve vakıalara dayanan güçlü bir şüphenin mevcut olmasi, ayrıca olayın aydınlatılması için işverenin kendisinden beklenebilecek bütün çabaları göstermesine karşı eylemin gerçekleştiğinin kanıtlanamamış olması gerektiği vurgulanmıştır (bkz. § 56). Şüphe feshinin özünde, işçi tarafindan işlendiği ispatlanamayan ancak işçinin işlediğine ilişkin somut olgular bulunan bir suçun veya borca aykırı ağır davranışın bulunması gerektiği. işverenin şüpheyi doğuran olgularla ilgili olarak işçiyi dinlemesinin ve savunmasını almasının gerekli olduğu ifade edilmiştir (bkz. § 52).

48. Yargitay; işverenin işletme, işyeri ve işin düzenlenmesi ile ilgili birtakım işletmesel kararlar alabilmesi konusundaki hürriyetinin işçiyi koruniak adıa Anayasa ve 4857 sayılı Kanun kapsamında bir noktada sınırlandırıldığıni, iş sözleşmesinin feshi için geçerli nedenin olması gerektiğini ifade etmiştir. Yargitay söz konusu kararında; is güvencesinin işçinin feshe karşı korunması kapsamında yer alan, işçinin işini korumak amacıyla işverenin fesih hakkını sınırlayan ve sadece işçinin kullanabileceği. tek taraflıhaklardan oluşan. işverenin keyfi olarak fesih hakkını kullanmasına karşı getirilen bir işhukuku kurumu olduğunu belirtmiştir. Esasen Yargıtay, söz konusu kurumla işverenin işçileri keyfi bir biçimde işten çıkarmasınm engellenmek istendiğini vurgulamıştır. Yargitay; keyfi şekilde işten çıkarmaların önlenmesine ilişkin amaca işverenin işçiyi işten çıkarırken yasanın öngördüğü geçerli bir nedene dayanması ve bu nedenin hákim tarafindan denetlenmesiyle ulaşılabileceğini, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı_ Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesi uyarnca herkesin haklarımı kullanırken ve borçlarım yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğunu ve bir hakkın açıkça kötüye kullanimasının hukuk düzeni tarafindan korunmayacağım belirterek şüphe feshinin keyfi şekilde kullanjlmamast gerektiğine dikkat çekmiştir (bkz. § 52).

49. Söz konusu içthatlarda şüphe feshinin belirli olay ve olgulara dayanması, suęteşkil eden bir eylemin ya da ağır bir borca aykırılığın bulunması, şüphenin ciddi, güçlü ve objektif ołması, güven ilişkisini ortadan kaldırmaya elverişli olması gerektiği vurgulanmıştır.Ayrica işverenin şüpheyi doğuran olgularla ilgili olarak işçiyi dinlemesinin ve savunmasınıalmasinin gerekli olduğu belirtilmiştir.


50. Yargıtay; işçinin FETÖ/PDY ile irtibatlı ya da iltisakh olduğu konusunda işveren tarafndan duyulan şüphe üzerine iş sözleşmesinin feshedilmesi sonrasında açılan işe iade davasını reddeden ilk derece mahkemesinin kararını bozarken işverenin feshe dayanak tüm detillerini sunmasini, ilk derece mahkemesince adli makamlardan, emniyet ve istihbarat kuruluşlanndan davacının terör örgütü ile bağlantısi, irtibat ve iltisakı olup ołmadığıım sorulmasını ve varsa taraf tanıklarının dinlenmesini, feshin haklı ya da geçerli nedene dayanıp dayanmadığı hususunun bu suretłe açıklığa kavuşturulmasını ve elde edilen sonuca göre karar verilmesi gerektiğini ifade etmiştir (bkz. § 53).

b.Şüphe Feshi Konusunda Ítgili Yargitay Kararları
51. Yargitay 9. Hukuk Dairesinin 22/10/2007 tarihli ve E.2007/16878,K.2007/30923 sayılı kararının ilgili kısmi şöyledir:
"... Dosya içeriğine göre davacı hakkında 1985 vilıda PKK örgütüne yardımcı olmak ve yatakłik yapmak suçlarından hakkında soruşturma yapıldiığı. ancak tukipsizlik kararıveritdiği, ancak daha sonra Yasadışı PKK örgütü üyesi olmak suçundum 08.03.1994tariħinde tutuklandığı. hakkında kamu davası açıldığı. Diyarbakr 1 nolu Devlet Güvenlik Mohkemesi nin 31.05.1995 gün ve 300-261 sayilt ilam ile 3 ydl 9 ay AHC ile cezalandırıldığı. 3 yil süre ile kamu hizmetinden yasaklammasına karar verildiği. davalıisverenin özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesinde terör olaylarımn artması ve hedefler arasında demiryolu ulaşimintn bulunmasi üzerine, çalışan personeli hakkında arşiv araştirması ve güvenlik soruşturması yaptiği. bu soruşturma sonucu davacinm geçmişten gelen yasadişı örgüt üyesi obması ve işverinde çalişmasuun sakmcali görülmesi izerine işsözleşmesini feshetiği anlaşilmaktadır.

Davalı işveren, davacinın geçmişten gelen sabikası ve özellikle vasudışı ōrgütle bağlantısı nedeni ile güvenlik önlemi olarak iş sözleşmesini feshetmiştir. Bu fesih Almun Hukukunda ve Abmam Federal Mahkemelerinde süphe feshi olarak adlandirilmaktadtr. Böyle bir fesihte, işverenin isçisine karşı duvduğu süphe, aralarındaki güven ilişkisinin zedelenmesine vol açmaktadir. Isverenden katlanmasi beklenemevecek bir süpheden dolavi.isçinin is ilişkisinin devamt için gerekli olan uygunluğu ortadan kalktiığından, güven ilişkisinin sarsiłmasına vol açan süphe, isçinin kişiliğinde buhunan bir seheptir. Ciddi.önemli ve somut ołoylarin haklı kildiğı şüphe, güven potansiyeline suħip olmaksızm ifa edilemeyecek iş için işçinin uygunluğunu ortadan kaldırdığından. şüphe feshi. isçinin yetertiliğine ilişkin fesih türü olarak gündeme gelecektir. Davacını geçmişte yasadışı örgüt üyesi obmasi, davacimn görev yaptiğı bölgede terör olavlarinın artması ve demiryolu ulaşımumn da hedefte bulunmasi, davalı işveren açisından iş ilişkisinin devamı için gerekli olan güvenin sarsildiği, elverisli objektif olay ve vakialara dayanan güçlū bír şüphenin bulunduğu anlammna gelmektedir. Davacmın is sözleşmesinin feshinin geçerli nedenle yapıldiğı kabul edilmetidir. Davanın reddi yerine vazılı şekilde kabulü hatalıdır. …Açiklanan gerekçe ile: 1. Mahkemenin kararmn bozularak ortadam kaldırilmasma, 2.Davanin reddine .. karar verildi."
52. Yargitay 9. Hukuk Dairesinin 16/3/2009 tarihli ve E.2008/17012, K.2009/6827sayıhı kararunın ilgili kısmı şöyledir:
".. İşverenin iştetme, işveri ve işin düzenlenmesi ile ilgili bir takım işłetmesel kararlar alması, Anayasa'nm 48._ maddesi_ uyarınca girişim_ özgürlüğü_kapsamında değerlendirildiğinde. işverenin yönetim hakkı kapsammda her türtü iştetmesel karar alabileceği ve bu kararların özellikle yerindelik ve omoçsal olarak yargı denetimine tabi tutulamayacağı düşünülehilir. Ancak Anayasa'nn 19. maddesinde de. çalişma herkesin 

hakkı ve ödevi denildikten sonra, devletin 'çaliışantarı hayat seviyesini yükseltmek. çalışma havatı geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek. işsizliği önlemeye elverişli ekonomik hir ortam yaratmak ve çalışıma harışı sağlamak için gerekli tedbirleri' almak zorunda olduğu belirtilmektedir. Bunun yamnda, Anayasa mn 13.maddesinde Temel hok ve hürrivetler, özlerine dokunulmaksızm yalnizca Anavasanın ilgili maddelerinde helirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak komunta smırlanabilir. Bu sinrlamalar. Anayasanın sözûne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykirı olamaz.' düzenlenmesine yer verilmiştir. Görüldüğü gibi işverenin Anayasa nın 48. maddesinden kaynaklaman girişim özgürlüğü temel ħakkmın smrlari. çalişanlar açisından 49 ve 13. maddeler ile belirlenmiştir.
Nitekim 4857 sayılı Iş Kanunu ndaki is güvencesí hükümleri. Anavasa nın 49.maddesine uygun düzenlemelerdir. Hukuk düzeni işverenin işletmesel karar alna özgürlüğünü, işçivi korumak için bir noktada sınırlamakta. iş sözleşmesinin feshi için geçerli neden aramaktadir.

Is güvencesi, isçini feshe karşı korunmast kapsamnda yer alan, işçinin işini korumak amaciyla işverenin fesih hakkını sıırlayan ve sadece isçinin kullanabileceği. tek tarafli s d daa     d  a a   a  ct s a   s m at d  a m ua da  ua a d  da u a zo da se m  u d   u u s a n n dn  ca    d   c  S u n d n    nnno u       d da  kullamrken ve borçtarıu yerine getirirken dürüstlük kurallarma uymak zorundadır. Bir hükkm açikça kötüve kullanłmasıı hukuk düzeni korunaz.' Hakkı kötüve kultaniłmast,kişinin hakkm objektif iyiniyet kurallarma aykrı biçimde kullanması olarak tanumlanmaktadir.

Isçinin bir suç işlediğinden veya sözleşmeye aykırı davranışta hulunduğundan süphe edilivor ve bu yüzden taraflar arasında iş ilişkisinin devamı için gerekli olan güvenin yıkilması veya ağır zedelenmesi nedeniyle iş sözleşmesi feshedilmişse. süphe feshinden bahsedilir. Şüphe feshinin özünde. işçi tarafindan işlendiği ispalanamayan, ancak işçinin islediğine ilişkin somut ołgular bulunan bir suç veya ağu borca aykırı davramşbulumałudır. Şüphe feshinin geçerli olabilmesi için, iş ilişkisinin devamt için gerekli olan gúveni yıkmaya elverişli, objektif olay ve vakıalara dayanan güçlü bir şüphe mevcut ołmalt ve işveren, süphe feshinde, somut olayin aydinlatıması için kendisinden beklenebilecek bütün çabaları göstermek zorundadır. Bu sebeple işveren. süpheyi doğuran etmenlerłe ile ilgili olarak isçiyi dinlemeli, savunmasmu almalidir.

4857 Iş Kamuu'nun 19'uncu maddesine göre: 'Hakkmdaki iddialara karşısavunmasını almadan bir isçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o isçinin davramşına veya verimi ile ilgili nedenterle feshedilemez.'
Dosya içeriğine góre davacmın iş sözleşmesi, aynı işverende çalışa ve emekli olan hahasın bir takım usulsüz işlemlerinin saptanması ve davacuun çaliışmasıın sakıncali olduğu gerekçesi ile savunması almmadan tazminatları 485? savilı Is Konumu nun 18.maddesi uyarmca ōdenerek feshedilmiştir. Somu uyuşmazlıkta davacını suç teşkil eden veya sózleşmeye aykiri bir davranşı tespit edilmemesine, kisaca davacıın şüpheli de olsu bir davranışı bulummamasına rağmen, habasının sözleşmeye aykırı davranuşı nedeni ile sakmcałı olacağı gerekçesi ile davalı işveren fesih hakkmı kullanmıştır. İşverenin bu işlemi 

cezaların şahsiliği ilkesine aykırı olduğu gibi, keyfidir. Anuyasa'nm 19. maddesindeki çalışma hakkı ihlal edilmiştir. Davulı işverenin şüphe niteliğindeki feshi. belirtilen ilke ve düzenlemelere aykrı olduğundan geçersizdir. …."
53. Yargitay 22. Hukuk Dairesinin 26/9/2017 tarihli ve E.2017/38645.K.2017/19303 sayılı kararımn ilgili kısmı şöyledir:
".. Somut olayda: davacmın iş sózteşmesi. 15 Temmuz 2016 ve sonrasmda yaşanan gelişmeler çerçevesinde, davalının faaliyet gösterdiği alanı niteliği, güvenlik ve stratejik boyutiarı hirtikte değerlendirilerek yapılan inceleme ve araştırmalarda, davacıın. davalıAselsanm çahşma ilkelerine ve düzenine aykirı olacak şekilde güven temelinin çökmesine neden oiduğumun tespit edildiği gerekçesiyle 4857 sayılı iş Kanunu'num 25/11. maddesi gereğince 18.08.2016 tarihli fesih hildirimi ile feshedilmiştir.

Daval işveren tarafindan, fesih kararinın dayanağınu teşkil eden tüm detillerin dosyaya sunulmadiğı anlaşilmaktadır. İlk derece Mahkemesi tarafindan da. davalı işveren vekilince bu yönde talepte de bulunulmasına rağmen, süpħeyi hakh kilacak güçte somut delillerin varliığı araştıriłmamıştır. Bu konuda davalı işverenden feshe doyanak tüm delillerini sunması istenerek, adli makamlardan, Emniyet ve istihbarat kuruluşlarmndan davacmm terör örgütü ile bağlamtiısi, irtibat ve iltisakı olup olmadığı sorularak ve varsa toraf tomkları dinlenilerek, feshin huklı yada geçerli nedene dayanip dayannadiği hususunun açıkhğa kavuşturulması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Eksik incelemeyle yazilı şekilde hükün kurułması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir …"
54. Yargtay 9. Hukuk Dairesinin 3/7/2019 tarihli ve E.2019/1589, K.2019/14951sayılt kararımın ilgili kism şöyledir:
*… Dosya içeriğine göre: davacının iş sözleşmesi 667 suyılı Olağanüstü Hal Kapsamında Ahnan Tedbirlere Hlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4l-g maddesi uyarınca feshedilmiştir. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden davacmım Işık Dershanesinde ve Özel Erkul Kolejinde eğitim gördüğü, Özel Erkul Koleji Mezuntar Derneğinde 31/12/2015 tarihine kadar yönetim kurulu üyesi olarak görev yuptiğt, Kocueli Büyükşehir betediyesi iştiraki olan Kent Komt A.Ş.'den almış olduğu ev için antaşmalt banka olon Asya Katilum Bankası hesabıdan komui kredisi için ödemelerin yapıldiğıgerekçesi ilc Kocaeli Cunhuriyet Başsavciliğinm davaci hukkmda kovuşturmaya yer olmadiğıa dair karar verdiği anłaşımaktadr,
Dosyadaki delil durumuna göre şüphe feshinin koşullarının oluştuğu. davalı şirketin savummasına istinaden. terör örgütü ile irtibat veya iltisakı hulunduġuna dair hukkında kanaat edinilen bir işçiyi çulıştirmaya devam etmenin, yani iş sözleşmesinin devamını davalıişverenden beklemek mümküm olmadhğı, feshin, şüphe feshimin şartlarıni taşudığı ve geçerli nedene dayandığı anlaşıldığından davanın reddi gerekmekte olup j857 suyılı Iş Yasasıın 20/3. maddesi uyarica Dairemizce aşağudaki şekilde kurar verilmiştir.
Hüküm:  Yukarıda açıklunan gerekçe ile: … 2- Davamm reddine . oyhirliği ile karar verildi."
55. Yargitay 22, Hukuk Dairesinin 1/10/2019 tarihłi ve E.2019/6779,K.2019/17755 sayılı kararımn ilgili kısmi şöyłedir:
"… dosya kupsammdaki bilgilere göre fesih tarihi itibarivle davuemn kapatilan Anadolu Tekník Elemanları Derneğine üye olduğu, derneğin kayu defterine göre 2015

yimda 180 TL aidat vatırdiğı. son olarak 20/04/2014 (denetim kurnu yedek üye) ve 20/04/2015 (denetim kurułu yedek üye) tarihlerinde görev aldīği, kapatıłan Konya Avrupa Birliği Çalışmaları Merkezi Derneklerine üye olduğu. Bank Asya hesap hareketłerinin 17-25Aralik sonrasmda devam ettiği anlaşıldiğidan. gerek bu vazı cevapłarı gerekse tüm dosya kapsamıma göre feshin haklilığı ileride açıilucak davoda aroştiriłmak üzere, işverence 667sayilı Kamun Hükmünde Karornamenin 4/l-g maddesine gore yaptlan feshin geçerli sebebe dayandığmın kabulü gerekmiştir. Mahkemece hatałı hukuki değerlendirme yaplarak. feshin geçerli sebebe doyanmadığı kamaatine variłması isahetsiz olup, kararm bu sebeple bozulması gerekmiştir.

Belirtilen sehenlerle, 4857 soyilı Is Kanununun 20. maddesinin 3. fikrasi uyarmca hükmin bozulmak suretiyle ortadan kaldhrılması ve aşağıdaki gibi karur verilmesi gerekmiştir.

Hüküm: Yukuruda belírtilen sebeplerle; … davanın reddine …. oybirliğiyle kesin olarak karor verildi."
56. Yargitay Hukuk Genel Kurulunun 15/11/2018 tarihli ve E.2015/22-2715.K.2018/1720 sayılı kararının ilgili kismı şöyledir:
"… şüphe feshinin söz konusu olabilmest için iş ilişkisinin devamı için gerekli olan "r 
güveni yıkmaya elverişli, objektif olay ve vakialara duyanan güçlü bir şüphe mevcut olmasıve ayrica olaym aydınlatilması için işverenin kendisinden beklenebilecek bütůn çabularıgöstermesine karşı eylemin gerçekleştiğinin kanutanamaması gerektiğinden. somut uyuşmazlikta davacın sabit olan, doğruluk ve bağlilığa uvmayan nitelikteki eyleminin süphe feshi teşkil etmediği de açıktır …."
c. Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanmasının Hiyerarşik Oluşumuna İlişkin Yargıtay İçtihadı

57. Yargitay Ceza Genel Kurulunun 26/9/2017 tarihli ve E.2017/16. K.2017/956sayılı kararı ile onanarak kesinleşen Yargitay 16. Ceza Dairesinin 24/4/2017 tarihli ve E.2015/3, K.2017/3 sayilı kararıda FETÖ/PDY'nin hiyerarşik yapılanması şöyle açıklanmiştır:
"…. Örgütün sorumlu yôneticisi “imam" olarak isimlendirilir. Hiyerarşi içerisinde yer olan örgütün yöneticisi, raporları toplayan ve emirleri veren kişidir. Kainot imami. kua imami, ülke imami, bölge imami, şehir imam, semt ve mahalle imomi, kurum imami gibi bir çok değişik pozisyom vardır.

Örgütün lideri. mensuplarımca kainat imumı, mehdi, mesih olarak kabul edilmektedir.Kuinat imamna boğh olarak üst kurullar örgütün birimlerini vönetmekte foaliyerterini düzenlemektedirier. Bu kurullar "istişare kurulu", "mollalar". "tayin heyeti" ve "özel hizmet" hirimleridir.

Orgútün yurt içi yapilanmasında ise, "Türkiye imamı", "hölge imamları", "il imamiarı", "küçük il ve bölge imamları", "ilçe imamtarı". "semt imamtarı", "mahalle imamlari", “ev imamtari (abileri)", "tutebe imamlorı", "serrehberler", "betletmenter"şeklinde hiyerarşik bir yapı izlenmekte ve örgüt tabana yaviıłmaktadır.
Türkiye'den sorumłu imamna, beş bölge imam, onlara da bu beş bölgevi oluşturan şehirlerden sorumłu imamlar bağhdır. Her şehir, hüyüklüğüne göre alt bölgelere. bölgeier 

semtlere bölünmüş olup her semte ayrı bir imam atanmaktadir. Semt imamlarmın altindu ise semte bağh ışık evlerinin imamları yer almaktadır. Bunun yan sıra kamuda. bakamlıklar ve taşra teşkilan, yerel yönetimler, üniversiteler, kanu iktisadi teşehbüsleri alanlarında faaliyet gösteren kurumlara da örgüt tarafimdan imamlar atanmaktodır.
Fetullah Gülen'in 1999 yilında ABD'ye gitmesinden sonra Türkiye'deki faaliyctlerine ilişkin sorumluluk Türkiye imamıa geçmiştir. Ülke içerisindeki faaliyetler ülke imamma bağlıī olarak yürütüłmekte ve yapłan faaliyetłer kurye araciiğıyla ya da doğrudon irtibata geçilerek Gülen'e aktarilarak onavı istenmektedir.

Örgütün bir nev’i omurgası oluşturan ve günümüz itibariyłe elde ettiği konumu kazandrran özel hizmet birim imanlar, örgüt ve lideri Gülen'in en çok önem verdiği imamlardır. Bu birim en geniş şekilde yargi, emniyet, mülkiye, TSK. MIT. Milli Eğitim ve akademik kadro imamnlarından oluşmaktadır. Hizmet birimlerinde gizliliğe çok önen verilerek hücre tipi yapilaimaya gidilmiştir. Örgüt mensubu en fazla hir üst sorumlusum ve bir altinda bulunan mensuhumu tanimaktadır.

Bir hücre evi ya da en küçük örgüt biriminin sorumlusu erkekler için "ahi", kadılar için "abla'dr. Ahilik örgütte hocalık makamudır, Hiverarşive göre üst tabaka helirler ve görevine son verir. Üyeler abiye itaat etmek mecburiyetindedir. Lider ve ahilerin alttakiler tarafindan seçimi sóz konusu olmaz ve onaylamalarına da gerek voktur. Abilik dokunulmazdır. Buna karşı kadıntar örgütün içerisinde hiçbir zaman üst düzey yönetici olumazlar.

Örgütün bütünlüğü üzerinde tek hakim ve önder Fetullah Güłen olup örgüt içerisinde kainat imamı olarak görülmektedir. Diğer vöneticiler onum verdiği yetkivle onun adıa görev yaparlar. Örgüt yukarıdan aşağiya doğru tekçi (monist) yapuda örgütlenmiştir. Daha önce de fade edildiği gihi kuinat imami, kutsal insan, Mesih, mehdi. hoca efendi gibi sifatlarla amihmaktadır.

Kainat imamlığı, örgütün her türlü işiyle ilgilenip üst karar veren temei. ideolojik ve doktriner hirimdir. Bütün işłer onun talimatıyla yürütülmektedir.

Örgüte her hafta sesini internet üzerinden duyurmaktadır, Örgüt mensuptarmın topludiğı hütin bilgi ve helgeler de onda toplanir.

Kainat imamı inancı ve yedi katlı piramidal yapilanma, Ismailiye mezhehinden ve köken olurak da Zerdüştlük dininden almmıştir. Zerdüştlük dini ve ondan mülhem İsmuiliye mezhebinden yedi kat gök gibi örgülenmişlerdir. Bu mezhep, sofilerini yedi dercceye ayirmıştır. Tarikatın piri yedinci derecede oturur ki, bu mertebe Allah tan doğrudan emir alan imamlık makamidir. Imam helali haram ve haram helal yapabilir. Ona mübah olmayan hiçbir şey yoktur.

Örgüt içi hiverarşide itaat ve teslimiyet, kati bir kuraldr. Teslimivet hem örgüte hem de liderin emrine ona atfen verilen göreve adammişliktir. Örgüt sivit toplumu kendi haline birakmayıp, kendine ħizmet eden bağlı unsurlara donüştürmektedir. Kadrolasma ile yargı.ordu, emniyet ve bakanhk birimleri bu gücün denetimine girip, örgütsel umaçlar doğrultusunda kullanulabilmektedir.

Örgütün hiyerarşik yaplanmasındaki tabaka sistemi kat sistemine dayanır. Katlar arasmda geçişter mümkündür uma dördüncü tabakadan sonrasmı ônder belirler. Katlar şu şekildedir:

- Birinci Kat, Halk Tabakası: Örgüte iman ve gönül bağı ile bağlı olanlar, fiili ve maddi destek sağłayanlardan oluşur. Bunların birçoğu örgütün hiyerarşik vapısıa dahil olmayan bilinçli veya bilinçsiz hizmet ettirilen kesimdir. Genellikle faaliyetlerden habersizdirler. Bu katmandakiłeri örgüte bağlayan ana unsur istismar edilen İslami duyarlihık ve din duygularidtr.

- İkinci Kat. Sadık Tahaka: Okul, dershane, yurt, banka, gazete. vakif ve kurum görevlilerinden oluşan sadik gruptur. Bunlar örgüt sohbctlerine kutilır. düzenli uidat öder.az veyaçok örgüt ideolojisini bilen kişilerdir.

- Üçüncü Kat. Ideolojik Örgütlenme Tabakası: Gayri resmi faaliyetlerde görev alırlar.Örgüt ideolojisini benimseven ve ona bağlı çevresine propaganda yapan kişilerden oluşur.
- Dördüncü Kat. Teftiş Kontrol Tabakası: Bütün hizmeti dlegal ve illegal) denetler.Bağhlik ve itaotte dereceye girenler buraya yüksclehilir. Bu tabakaya girenler örgütte çocuk yaşta kazandırıłanlurdum seçilír. Örgüte sonradon katlanłar genellikle hu katta ve daha üst katlarda görev alamazlor.

- Beşinci Kat. Organize Eden ve Yürüten Tabaka: Üst düzey gizlilik gerektirir.Birbirlerini çok az tanırlar. Orgüt lideri tarafindan atanr. Devietteki vapiyi organize edip yürüten tabakadır. Evliliklerinin örgüt içinden obması zorunludur.
- Altncı Kat, Has Tabaka: Fethullah Gülen ile alt tabakalarm irtibatımu sağlar. Örgüt içi görev değişiklikleri yapar. Azillere hakar. Örgüt liderince bizzat atanırlar 
- Yedinei Kat, Kurmay Tabaka: Örgüt tideri tarafindan doğrudan seçilen I7 kişiden oluşan örgütün en seçkin kesimidir.

Yedi katmanm en üstümde "Sözde Fethullah Hoca arst"' ver almaktadir. Beşinci. altmnei ve yedinci katmanlar örgütü yöneten katmanlardır. Altıncı ve yedinei katmandakilerinin örgütten kopmalarma kesinlikle izin veribmez. Altmcı katmandakiter örgüt liderinin bildiği ve takip ettiği hayati önemi haiz gördükleri hizmetłeri vapan kişilerdir. Beşinci katmanda çok nadir halde örgütten kopma olmuştur. Bu katmanda olup örgütien ayrilanlor takip edilerek etkisiz hale getirilmiştir. Dördüncü katman örgütü hir arada tutar ve alt katmandakilerin teftiş ve kontrolünü yapar. Hizmet denen işleri ise ilk üç katmandakiler yürütmektedir.

Su hale göre: andan örgüt yönünden, örgütün lideri Fetullah Gülen ile beşinci. altnci ve yedincí katmantarda yer alanların, bu cümleden olarak kita imami, ülke imani, "Túrkiye imamı" ve "hölge imamlarum", her halükarda örgütün üst düzey yöneticisi olduklarmda kuşku yoktur. Ancak örgütü bir urada tutan ve alt kutmanlardakilerin teftiş ve kontrolinüyapan dôrdüncü katman örgût mensupları ile ilgili olarak, il ve ilçe sorumlularvimamlari ile kamu kurumları imamlarinin vönetici olup olmadiklart, yukaruda açiklanan ilkeler doğrultusunda, somut olayın özellikleri, bu kişilerin örgütün hiyerarşik vapısı içerisindeki konum ve görevleri, sorumluluk sahalarinda sevk ve idare ettiği örgütsel faaliyetterin örgütün amaç ve etkinliği bakımımdan önem ve yoğunluğu ile kontrol ettikleri kumu personelinin devletin güvenliği bakımından ifade ettiği stratejik değer de gözetilerek helirlenmelidir. Orgüt yöneticisinin mutlaka illegal faaliyetleri yönetmesi gerekmez.Örgütün amacina ve varlığınun devamına katkı sunam sözde legal faaliyetleri sevk ve idare etmek de hukapsamda değerlendirilmelidir ….“

B. Uluslararası Hukuk 
1. Uluslararasi Düzenlemeler 
58. Sözleşme'nin "Özel ve aile hayatına saygı hakkı" kenar başlıklı 8. maddesi şöyledir:
"(1) Herkes özel ve aile hayatina, konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkma sahiptir.

(2) Bu hakkın kullanlmasma bir kamu makaminm müdahalesi, ancak midahalenin yasayła öngōrülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik. kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahi, düzenin korunmasi, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkaların hak ve özgürlüklerinin koruması için gerekli bir tedhir olması durumunda söz komusu olabilir."
59. Sözleşme'nin "Olağanüstü hallerde yükümlülükleri askıya alma" kenar başhıkh 15. maddesi şöyledir:
"1. Savaş veya ulusun varliğmı tehdit eden haşka hir genel tehlike halinde her Yüksek Sözleşmeci Taraf, durumon kesinlikle gerektirdiği ölçüde ve uluslararası hukuktam doğan başka yükümlülüklere ters düşmemck koşuluyla, bu Sözleşme'de öngörüłen vükümlülüktere aykırı tedbirler alabilir.

2. Yukarıdaki hükům. meşru savaş filleri somucunda meydana gelen ölüm hali dişında 2. maddeye, 3, ve 4. maddeler (fikra 1) ile 7. maddeye aykirı tedbirlere cevaz vermez.
3. Aykvri tedbirler alma hukkm kullanan her Yüksek Sözleşmeci Taraf. alman tedbirler ve bunları gerektiren nedenler hakkmda Avrupa Konsevi Genel Sekreteri'ne tam bilgi verir.Bu Yüksek Sözleşmeci Taraf. sözü geçen tedbirlerin yürürlükten kalknğı ve Sözleşme hükümnlerinin tekrar tamamen geçerli olduğu turihi de Avrupa Konseyi Genel Sekreteri'ne bildirir."
60. MSHUS'nin 4. maddesinin ilgili kismı şöyledir:
"1. Ulusun hayatın tehdit eden ve varliğı resmen ilan edilmiş olan olağanüstü bir durumun ortaya çikması halinde, bu Sözleşmeye Taraf Devletler. uluslararası hukuktan kaynaklanan diğer yükümlülüklerine avkırı olmamak ve irk, renk, cinsiyet, dil, din vu da toplumsal kökene dayalı bir avrtmeilık içermemesi kuydyla. durumun gerektirdiği ölçüde olmak üzere, bu Sözleşme'den doğan yükümlülüklerinden ayrilan tedbirler alabilırler.
2. Bu hükme dayanilarak Sözleşme'nin 6, 7, 8 (1. ve 2. fikralar), 11, 15. 16 ve 18nci maddelerine aykirilik getiritemez.

61. 13/12/1966 tarihli ve 811 sayıb Kanun'la onaylanması uygun bulunan 111 sayilıİş ve Meslek Bakımından Ayrımcıłik Hakkında İLO Sözłeşmesinin 4. maddesi şöyledir:
"Devletin güvenliğine halel getiren faaliyetlerden ötürü muhik seheplerle zanlı hulunun veya hu faaliyetlere girişen bir şahıs hakkımda alınan tedbirler, ilgili kişinin milli tatbikata uygun ołarak kurulmuş olan yetkili bir makama başvurma hukkı saklı kałmak şartıyła.ayirim sayilmaz."

2. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadı
a. Sözleşme'nin 8. Maddesi Bağlamında 
i. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Genel Yaklaşımı
62. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AiHM) içtihatlarında özel hayatın eksiksiz bir tanımı bulunmayan geniş bir kavram olduğu belirtilmektedir. Özel hayata saygı hakkı alt kategorisinde geçen özel hayat kavramı AíHM tarafindan oldukça geniş yorumlanmakta ve bu kavrama ilişkin tüketiei bir tanım yapılmaktan özellikle kaçımlmaktadır (Koch/Almoya,B. No: 497/09, 19/7/2012, § 51). Bununla birlikte Sözleşme'nin denetim organlannn içtihatlarında bireyin kişiliğini serbestçe geliştirmesi ve gerçekleştirmesi ve kişisel bağımsızhk kavramlarının özel hayata saygı hakkının kapsamunın belirlenmesinde temel aliındīği anlaşilmaktadır (Sidabras ve Džiautas/Lirvanya. B. No: 55480/00, 59330/00,27/7/2004, § 43; K.A. ve A.D/Belçika. B. No: 42758/98, 45558/99, 17/2/2005, § 83;Pretty/Birleşik Krallık, B. No: 2346/02, 29!4/2002, § 61; Christine Goodwin/Birleşik Krallık [BD], B. No: 28957/95. 11/7/2002, § 90).

63. AiHM'e göre mesleki hayat özel hoyat kavramı đişında tutulamaz. Özel hayat unsurlanı gerekçe gösterilerek mesleki hayata getirilen smurlamalar, bireyin sosyai kimliğini etkilediği ölçüde Sözleşme'nin 8. maddesi kapsamına girebilmektedir. AlHM bireylerin genellikle iş yaşammda dış dünyayla ilişkiler kurduğunu hatırlatarak bireyin kimtiğini oluşturmasımn ve sosyalleşmesinin önemli bir atacı olan dış dünyayla ilişki kurma hakkının bireyin iş çevresini de kapsadığmí, bu durumun serbest meslek bağlamında özellikle geçerli olduğunu ifade etmiştir (Niemitz/Abmanya. B. No: 137/1088, 16/12/1992, § 29;Özpınar/Türkiye. B. No :20999/04, 19/10/2010. § 45; Campagnano/ÍItalya, B. No: 77955/01,23/3/2006, § 53).

64. AiHM, kural olarak ilgili kişinin mesleki yaşantısına getirilen bir kısıtlamayıSözleşme'nin 8. maddesinin kapsamı içinde kabul etmektedir (Sodon Türkiye, B. No:186S0/05. 2/2/2016, § 37). AiHM tarafindan öncelikle mesleki hayatın kişiliğin geliştiriłmesi üzerindeki etkisi tartışılarak mesleki hayata getirilen sınırlamaların bireyin yakın çevresiyle ilişkilerini geliştirmesi ve sosyal kimliğini şekillendirmesi üzerinde etki doğuracağıbelirtilmiş ve bu bağlamdaki müdahalelerin 8. madde kapsamına girebileceği değerlendirilmiştir.

65. AiHM, bu konudaki her somut olay değerlendirmesinde özel hayot kavramının kapsamına ilişkin açıklamalarda bulunmuş ve bu kavramın bireyin kişisel hayatım istediği gibi yaşayabileceği bir iç alan ile sınırlandırmayı ve diş dünyayı bu alandan tamamen uzak tutmayı hakkın koruma alanını aşırı şekiłde sınırlayan bir yaklaşım tarzı ofarak nitelendirmiştir (Fernández Martinez/İspaņva [BD], B. No. S6030/07, 12/6/2014. § 109).
66. AtHM kararlarına göre Sözleşme'nin 8. maddesi açtkça usul şartlarıiçermemekle birlikte anılan maddeyle güvence altına alnan haklardan etkili bir şekilde yararlanılabilmesi için müdahaleyi doğuran karar alma sürecinin bu maddeyle korunan hak ve özgürlüklere gerekli saygıyī sağlayacak nitelikte ve adil ołması gerekir. Bu şekildeki bir süreç, başvurucunun 8. maddedeki haklarını -deliller ve kanitlama konutarı dâhil- adil şartlarda savunabileceği usule ilişkin etkili güvencelerden yararlandırılmasını gerektirir.AilM'e göre bu şekildeki güvencclerin amacı 8. maddede yer alan haklara keyfì şekilde 

müdahalede bulunulmasını önlemek, müdahalenin gerekçelendirilmesini sağlamaktır.Mahkemeye göre gerek negatif yükümlülükler gerekse pozitif yükümlülükler bakımından söz konusu usule ilişkin etkili güvencelerin sunulması gerekmektedir (Ciubotaru/Moldova, B.No: 27138/04, 27/4/2010, § 51; T.P. ve K.M./Birleşik Krallik, B. No: 28945/95, 10/5/2001, §72; Hokkanen/Finlandiya. B. No: 19823/92, 23/9/1994, §§ 55-58; Glaser/Birleșik Kralhk. B.No: 32346/96. 19/9/2000, §§ 63-66; Bajrami/Arnavutluk. B. No: 35853/04, 12/12/2006, §§50-55; Abdulaziz, Cabales ve Balkandali/Birleşik Krallık, B. No: 9214/80, 28/5/1985, § 67).
67. Ayrıca AiHM devłetin doğrudan müdahalesinden kaynaklanmasa da bu tür uyuşmazliklarla ilgili olarak devletlerin sorumluluğunun devam edebileceğini, kamusal makamlardan gelebilecek keyfī uygulamalardan başka Sözleşmedeki haklara etkili şekilde koruma sağlanabilmesi için özel hukuk kişileri arasındaki ilişkilerde de makul ve uygun önlemłer almak suretiyle devletlerin müdahale etme yükümlülüğü taştyabileceğini ifade etmektedir (Sorensen ve Rasmussen/Danimarka [BD]. B. No: 52562/99, 52620/99,[1/1/2006, § 57; Palomo Sanchez ve diğerleri/Ispanya [BD], B. No: 28955/06, …, 12/9/2011,§ 59).

ii.Denisov/Ukrayna Karari 
68. AiHM, Denisov/Ukrayno ([BD], B. No: 76639/11, 25/10/2018) kararinda;mesleki hayatın bazı durumlarda özel hayat alanına girebileceğini, kişiler ve başkalarıarasındaki etkileşim alanının bir parçasını teşkil edebileceğini hatırlattıktan sonra bu tür davalarda özel hayat kavramını iki farkı yaklaşıma göre uygulayabileceğini açıklamıştır.AlHM bu kapsamda; sebebe dayalı yaklaşım olarak nitelendirdiği birinci yaklaşım türünde,uyuşmazhk nedeninin özel hayata ilişkin bir unsura dayanıp dayanmadığını irdelemiştir.İkinci yaklaşım türü ise AlHM tarafindan sonuca dayałı yaklaşım olarak belirlenmiş ve itiraz edilen tedbirin sonuçları bakımından özel hayata dokunan bir yönünün olup olmadiğısorgulanmiştir (Denisov/Ukrayna, § 102).

69. Sebebe dayalı yaklaşıma ilişkin yaptığı değerlendirmelerde AiĦM, özel hayata ilişkin unsurların söz konusu görev için belirleyici kriter olarak kabul edildiği ve itiraz edilen tedbirin kişinin özel hayatıma ilişkin tercihleriyle çakışan birtakım sebeplere dayandığıdurumlarda ileri sürülen şikäyetlerin özel hayat kapsanuna gireceğini ifade etmiştir. AİħM;kişilerin givim tarzı, inancı, makyajı ya da cinsel tercihleri gibi özel hayatına ilişkin unsurlarıdikkate alınarak mesleğiyle ilgili birtakım tedbirlere veya müdahalelere tabi tutulmasını bu yaklaşım tarzına örnek olan dava konuları olarak belirtmiştir (Denisov/Ukrayna, § 103).
70. AiHM, sonuca dayalı yaklaşıma ilişkin değerlendirmelerinde ise kişilerin mesleki hayatlarına yönelik bir tedbirin/müdahalenin özel hayata ilişkin bir sebcbe dayanmadığı ancak söz konusu tedbirin kişilerin özel hayafı üzerinde ciddi şekilde olumsuz etkiler doğurduğu veya doğurma ihtimalinin bulunduğu durumlarda Sözleşme’nin 8. maddesi bağlamında bir meselenin ortaya çıkabileceğini ifade etmiştir. AtHM ortaya çtkan sonuçların ilgili kişinin iç ulanı üzetindeki etkisini, kişinin çevresi ile ilişki kurma ve geliştirme olanaklarını ve kişinin itibar üzerindeki etkisini dikkate alarak bu konuda değerlendirme yapacağını vurgulamıştır (Denisov/Ukrayna. § 107). AíHM. sonuca dayałt yaklaşımın benimsendiği durumlarda mesleki hayata yönelik tedbirin/müdahalenin neden olduğu etkilerin belirli bir ağırlık düzeyine ulaşması gerektiğini belirterek ihlal iddiasının ciddiyetine veya ağirliğına ilişkin yaptiği değerlendirmelerde özellikle Sözleşme’nin 35. maddesinin (3)numarahı_ fikrasının (b) bendinde düzenlenen önemli_ bir zarara/dezavantaja maruz kahnip kalınmadığına ilișkin kriteri dikkate almıştır (Denisov/Ukrayna, § 1t0).

71. AiHM. Sözleşme'nin 8. maddesi kapsamındaki sonuca dayalı yaklaşımın esasıgereği. ağırlık eşiğine ulaşıldığına ilişkin ikna edici delillerin başvurucular tarafından sunułması gerektiğini, başvurucułarın dava konusu olan tedbirlerin özel hayatları ile yaşadıkları üzüntünün mahiyeti ve boyutu üzerindeki somut yansımalarını ortaya koyarak açıklamakla ve bu iddiaları uygun bir şekilde desteklemekle yükümlü ołduklarını vurgulamış;ayrıca iç hukuk yollarının tüketiłmesi gerektiğine ilişkin kural uyarınca bu tür iddiaların ulusal makamlar önünde yeterli şekilde dile getirilmesi gerektiğini de hatırlatmıştır (Denisov/Ukrayna, § 114).

72. AiHM, sonuca dayalı yaklaşımı uyguladığı başvurularda iddia edilen ihlallerin ağırlık ve ciddiyet derecesini değerlendirmeye yönelik kıstaslar oluşturmuştur. Bu kapsamda başvurucunun söz konusu tedbirden önceki ve sonraki yaşamı kıyaslanarak maruz kaldığıolumsuz etki değerlendirilmekte, ayrica sonuçların ciddiyetinin belirlenmesinde başvurucunun iddia ettiği öznel algılarin somut başvuruda mevcut nesnel koşullarla birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Bunun yant sira yapilacak incelemenin, iddia edilen tedbirin hem maddi hem de manevi etkilerini içermesi gerekmektedir (Denisov/Ukrayna. §113).

iii. Polyakb ve Diğerleri/Ukrayna Kararı
73. AiHM yakın tarihli Połyakh ve diğerleri/Ukrayna (B. No: 58812/15, 53217/16…, 17/10/2019) kararında, Arındırma Yasası olarak isimlendirilen düzenlemelerle kamu görevinden çıkarılan kişilerin yaptığı başvuruları karara bağlanış ve özel hayata saygıhakkının kapsamına ilişkin değerlendirmelerde bulunmuştur. AiHM, tedbirin Özel hayata ilişkin sebeplere dayanmadığını tespit etmiş ve sonuca dayalı yaklaşım bakımından bir değerlendirme yapmıştır. Bu doğrultuda AiHM; başvurucularn kamu hizmetinden çıkarılmalarının, on yıl boyunca kamuda görev almalarının yasaklanmasıın ve isimłerinin kamuoyunun erişimine açık ve çevrim içi olan arındırma sieiline kaydedilmesinin sonuçlarıitibariyla ciddi olduğunu ve doğurduğu etkilerin ağırlhık düzeyine ulaştığını belirterek başvuruyu özel hayata saygı hakkı yönünden ele almıştır (Polyakh ve diğerleri/Ükrayna,§§203-211).

74. AlHM; arındırma işlemlerinin bir cezalandırma veya intikam aracı olarak kullanılamayacağını ve başvurucuların durumlarının bireysel olarak değerlendirilerek görevden alinmalari veya mümkünse daha genel pozisyonlarda istihdam edilmeleri gibi daha az müdahale teşkil eden araçlarla da hedeflenen amaçlara erişilebileceğini vurgulamıştır (Polyakh ve diğerleri/Ukrayna. §§ 276, 277). AİHM, müdahalelerin zorunlu bir toplumsal ihtiyaca cevap vermesi ve özellikle de hizmet edilen meşru amaçla orantih olması hâlinde demokratik bir toplumda gerekli olarak nitelendirilebileceğini hatirlatmıştır. AilM uygulanan tedbirin ağırliğının ve yasal çerçevenin orantlt, öngörülen zorunlu sosyal ihtiyaea karşılık gelecek şekilde yeterince dar kapsamlı olarak düzenlenip düzenlenmediğinin önemine değinmiştir (Polyakh ve diğerleri/Ukrayna, § 293). AiHM'e göre yasal düzenlemeler hakkındaki meclis denetiminin ve bu kapsamdaki işlemlerin yargısal denetiminin niteliği de önem arz etmektedir (Polyakh ve diğerleri/Ukrayna. § 292).
75. AiHM somut olayın koşullarında; başvurucuların demokratik yönetimi,hukukun üstüntüğünü, ulusal güvenliği, savunmayı veya insan haklarını zedeleyen belirli eylemlerde bulunduklarına ilişkin herhangi bir iddianın bulunmadığıni, Arındırma Yasasıkapsamındaki_ tedbirler_ uygulanırken_başvurucuların_bireysel_davranışlariının değerlendiriłmediğini, uygulanan tedbirlerin çok kısıtlayıcı ve kapsamı itibariıyła çok geniş

olduğunu, tedbirlerin uzun süreli olarak belirlenmesinin acil olduğu iddiasına ters düştüğünüve başvurueuların haklarındaki tedbirlere itiraz edebilmelerine fırsat tanınmaksızı kamuya ilan edildiğini belirtmiştir. Bu gerekçelerle AiHM, yapilan müdahalelerin demokratik bir toplumda gerekli olduğu konusunda ikna ołmadığı sonucuna ulaşmış ve başvurucuların özel hayata saygı haklarının ihlal edildiğine hükmetmiştir (Polyakh ve diğerleri/Ukrayna. §§296-323).

b. _Sözleşme'nin 15. Maddesi Bağlaminda 
76. Taraf devletlere tek tarafli bildirimde bulunarak sinirlı bazı hâllerde Sözleşme'deki belli hak ve özgürłüklere aykırı davranna, bir başka deyişle anılan hak ve özgürlüklere ilişkin yükümlülükleri azaltma imkânı sunan Sözleşme'nin I5, maddesine ilişkin AiHM uygulamasına ve Türkiye'deki OHAL'e ilişkin Avrupa Konseyi nezdinde hazırlanan bazı raporlara Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarında ayrıntılı şekilde yer verilmiştir (Aydın Yavuz ve diğerleri, §§ 148-162).

77. AiHM: söz konusu kararlarmda özetle derogasyon bildiriminde bulunan devletler yönünden ulusun varliğın tehdit eden tehlikenin olup olmadığı hususunda sıirli da olsa bir denetim yaptığıni, denetim standardı belirlenirken ulusal makamların geniş takdir yetkilerinin bulunduğunu özellikte vurgulamıştır. AihM; takdir alanını sınırsız olmadığım,taraf devletlerin krizin doğurduğu zorunlulukların kesin olarak gerektirdiği ölçüde hareket etmenin Ötesine geçmemesi gerektiğini belirtmiştir (Brannigan ve McBride/Birleşik Krallık.B. No: 14553/89-14554/89, 26/5/1993. § 43).

e. FETÖ/PDY Hakkında 
78. AiHM: Mehmet Hasan Altan/Türkiye (B. No: 13237/17, 20/3/2018, §§ 14-18) ve Şahin Alpay/Türkiye(B. No: 16538/17, 20/3/2018, §§14-18) kararlanında, 15 Temmuz darbe girişimine ve OHAL ilan edilmesine ilişkin genel bilgiler vermiş, söz konusu darbe girişiminin arkasında FETÖ/PDY'nin ve anılan terör örgütünün sözde lideri Fetullah Gülen’in bulunduğuna ilişkin Türkiye Cumhuriyeti ulusał nakamlarımın değerlendirmelerini aktarmıştr. Aynca kararlarda, FETÖ/PDYnin karmaşık ve sui generis (kendine özgü)yapıya sahip olan ve faaliyetlerini yasal bir görünüm altnda yürüten bir terör örgütü ołduğu konusunda ulusal makamların değerlendirmelerine de yer verilmiştir (Mehmer Hasan Altan/Türkiye. § 136; Şahin Alpay/Türkiye. § 136).

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
79. Mabkemenin 2/7/2020_tarihinde yapmış olduğu_ toplantida başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvuruyu İnceleme Usulü
80. İnsan haklarına ilişkin bazı uluslararası belgelerde, devictlerin karştlaştıklarısavaş veya ulusun varlığını ya da yaşamını tehdit eden olağanüstü durumlarda olağan dönemdeki hukuk rejiminin dışina çıkabilmelerine ve olağan dönemdeki ułuslararasıyükümfülüklerine aykırı tedbiriere başvurabilmelerine imkân tannmıştır. Bu çerçevede Türkiye'nin taraf olduğu MSHUS'nin 4. ve AiHS’in 15. maddelerinde bu dönemlerde belirti koşullarla anılan Sözteşmelerdeki yükümlülüklere aykın tedbirler alınabilcceği düzenlenmiştir (Aydın Yvuz ve diğerleri. §§ 169, 170; ayrica bkz. §§ 59, 60). Anayasa 

Mahkemesinin olağanüstü yönetim usullerinin uygulandıği dönemlerde, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden AiHS ve Türkiye'nin taraf olduğu buna ek protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafindan ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvurułarı inceleme yetkisinin bulunduğunu belirtmek gerekir (Aydın Yavuz ve diğerleri. § 181).

81. Olağan dönemde temel hak ve özgürlüklerin sınörlandırılmasına ilişkin ölçütler Anayasa'nın 13. maddesinde yer alrken savaş. seferberlik. sıkıyönetim ve OHAL dönemlerinde_ hak ve_ özgürlüklerin sınirlandırılması_ hatta_ durdurulması_ özel_ olarak Anayasa'nın 15. maddesinde düzenlendiğinden öncelikle bu kapsamda 4ydin Yavuz ve diğerleri kararında açiklanan ilkeleri hatırlatmak gerekir.

82. Anayasa'nin 13. maddesi, olağan dönemde temel hak ve özgürlüklerin hangi ölçütler gözönünde bulundurularak sınırlandırılabileceğini ortaya kovmaktadır (Aydın Yavuz ve diğerleri. § t84). OHAt dönemlerinde temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması hatta durdurulmasına ilişkin ölçütlerin yer aldığı Anayasa'nın 15. maddesine göre ise savaş,seferberlik, sikıyönetim veya OHAL. dönemlerinde temel hak ve özgürlüklerin kullanılmasının kismen veya tamamen durdurulabilmesi ve bunlar için Anayasa'nın diğer maddelerinde_ öngörülen_ güvencelere aykirı tedbirler almabilmesi mümkündür. Ancak Anayasa'nın 15. maddesi, bu hususta kamu otoritelerine sınırsız bir yetki tanımamaktadır.Anayasa'nın diğer maddelerinde öngörülen güvencelere aykırı tedbirlerin Anayasa'nın 15.maddesinin ikinci fikrasında sayılan hak ve özgürlüklere dokunmamasi, milletlerarasıhukuktan doğan yükümlülükłere aykırı bulunmaması ve durumun gerektirdiği ölçüde olmast gerekir (Aydın Yavuz ve diğerleri, § 186).

83. Dolayısıyla olağanüstü yönetim usullerinin uygulandiğı dönemde alınan tedbiri konu edinen somut başvuru öncelikle Anayasa'nın t3. maddesi kapsamında incelenecek ve müdahalenin Anayasa'nın_ 13. maddesindeki güvencelere aykınlik oluşturması_ durumunda Anayasa'nın 15. maddesinde düzenlenen temel hak ve özgürlüklere ilişkin güvence rejimi de ayrıca dikkate ahnacaktır (benzer şekilde uygulanan yöntem için bkz. Aydın Yavuz ve diğerleri, §§ 343-359).

B.Özel Hayata Saygı Hakkıın İhłal Edildiğine İlişkin Íddía 
1. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
84. Başvurucu;
i. Üye olduğu ve Denetim Kurulu üyesi olarak görev yaptığı dönemde Derneğin yasal olarak faaliyette olduğunu, yasa dışı bir eylemin içinde yer almadığını.sözleşmesinin feshedildiği tarihte hakkında adli bir soruşturmanın bulunmadığını,dolayısıyła feshin hukuka aykırı ołduğunu iłeri şürmüştür.

ii. OHAL'in amacinin OHAL ilan edilmesine yol açan tehlikelerin bertaraf edilmesiyle sınırłı olması gerektiğini ancak fesih işlemiyle bu amacın aşıldığıni,mesleğine yönelik yaptırımın süresiz olduğunu, özel hayata saygı hakkına yönelik olarak orantısız müdahalede bułunulduğunu, temizlik işçisi olarak zor şartlarda sürdürdüğü yaşamında fesih gerekçesi nedeniyle dışlandığını ve çevresinden uzaklaştığını, bu suretle dış dünyayla sağlıklı ilişkiler geliştirmesinin engellendiğini iddia etmiştir.


iii. Bu kapsamdaki bir önlemin ulusal güvenfik amacıyla almmasımın yeterli olmadiğıni, önlemin yasal dayanağının bulunmasının ve demokratik toplumda zorunlu bir toplumsal ihtiyaca cevap vermesinin gerekli olduğunu, bu gerekliliklere rağmen fesih işleminde kamu yararı ilkesinin. ölçülülük ilkesinin ve eşitlik ilkesinin gözetilmediğini, ayrıca temel hukuk normlarımın dikkate alınmadığmı ifade etmiştir.
iv. İş sözleşmesinin OHAL. sonrasını da kapsayacak şekilde feshedilmesinin etkili başvuru imkànını ortadan kaldırdığıni, fesih işlemiyle düzenli gelirden mahrum kaldığını, ailesini geçindiremeyeceğini, yeniden iş bulamayacağını, sosyal haklardan mahrum bırakildığim ileri sürmüştür.

v. Yargilamalarda savunma hakkina ve masumiyet karinesine riayet ediłmediğini belirtmiş ve tüm bu nedenlerle özel hayata saygı hakkmın, müłkiyet hakkinin, adil yargılanma hakkınin, masumiyet karinesinin, eşitlik ilkesinin ve kamu görevine girme hakkunn ihlal edildiğini iddia etmiştir.

vi. Ayrıca kimliğinin kamuya açık belgelerde gizli tutulması talebinde bulunmuştur.

85. Bakanlık görüş yazısında; ilk derece mahkemesi tarafindan taraflar arasındaki işilişkisinin devamı için gerekli olan güvenin sarsıldığı ve feshin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, anılan kararın kanun yollarından geçerek kesinleştiği hatırlatıłmıştir. Görüş yazısında; hukuk kurallarıni yorumlama yetkisinin derece mahkemelerine ait olduğu, bariz takdir hatası veya açık bir keyfilik oluşturan bir durumıofmadığında ihlal iddialarının kanun yolu şikäyeti mahiyetinde kalacağı hususlarında değerlendirmeler içeren Anayasa_ Mahkemesinin kararlarina yer verilerek 15 Temmuz darbe teşebbüsünün ardından ülke genelinde OHAL ilan edildiği ve Sözleşme'den kaynaklanan hak ve özgürlükłerin korunmasına ilişkin yükümlülükler konusunda 21/7/2016 tarihinde Avrupa Konseyi Genel Sekreterliğine derogasyon beyanının sunułduğu ifade edilmiştir. Sözleşme'nin 15. maddesi ile MSHUS'nin 4. maddesi gereğince olağanüstü dönemlerde devletlerin olağan dönemdeki hukuk rejiminin dişına çıkabileceği, durunun gereklerine uygun şekilde temel hak ve özgürlüklerin olağan döneme nazaran daha fazla kısıtlayabileceği belirtilen görüşyazisında, Anayasa'nın 15. maddesinin de bu gibi durumlarda nasıt hareket edileceğine ilişkin düzenlemeleri içerdiği ve OHAL döneminde alınan tedbirlere ilişkin bireysel başvuruların incclenmesi aşamasında dikkate alınması gerektiği şeklinde değerlendirmelere yer verilmiştir.
2. Değerlendirme 
86. Anayasa'nın "Özel hayatın gizliliği" kenar başhklı 20. maddesinin birinci fikrasinın ilgili kismu şöyledir:
“Herkes. õzel hayatına „… saygı gösterilmesini isteme hakkna sahiptir. Özel havatın .gizliliğine dokunulamaz."
87. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bağli olmayıp olay ve ołguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan. B. No: 2012/969, 18/9/2013. § 16).


88. Başvurucunun iddialarının mesleki hayatiına kamu gücü marifetiyle bir tedbir uygulanmasına, bu doğrultuda iş sözleşmesinin feshedilmesine ve açtığı işe iade davasının reddedilmesine ilişkin işlemler bütününe ilişkin olduğu görülmektedir. Kişilerin mesteki hayatlarının özel hayatlarıyla sıkı bir irtibatının olduğu ve meslek hayatına yönelik tedbirlerin ya da müdahalelerin söz konusu olduğu dava süreçlerinde özel hayata saygı hakkının gûndeme geldiği yadsınamaz. Bununla birlikte öncelikle bu tür işlemlerin mesleki hayata yönelik tedbirlerin ya da müdahalelerin hangi durumlarda özel hayat kapsamında görülmeye uygun olduğu veya başvuru konusu edilen uyuşmazlıkların hangilerinin bu bağlamda uygulanabilir kabul edilcceği hususlarında ölçütler belirlenmesi ve bu ölçütler dikkate alınarak değerlendirmeler yapilmasi gerekmektedir.

89. Somut başvurunun da bu yönüyle ele almması ve yapilacak değerlendirmeler neticesinde özel hayata saygı hakkının uygulanabilir olduğu sonucuna ulaşılması durumunda başvurucunun tüm iddialannı özel hayata saygi hakkı bağlamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

a. Uygulanabilirlik Yönünden 
i. Genel İlkeler 
90. Anayasa Mahkemesi; önceki birçok kararında özel hayata saygı hakkının kişinin çevresinde bulunanlarla temas kurma hakkını içerdiğini, özel bir sosyal hayat sürdürmeyi güvence altına aldığım ve kişilerin mesleki hayatlarının özel hayatlarıyla sıkı bir ilişki içinde olduğunu sıklıkla vurgulamıştır. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi, özel hayata saygıhakkının daha ziyade ðzel hayata ilişkin hususların kişinin mesleği ile ilgili tasarruflara esas alındığı durumlarda dikkate abndığına ilişkin değerlendirmelerde de bulunmuştur (K.Ş., B.No: 2013/1614, 3/4/2014, § 36; Serap Tortuk. B. No: 2013/9660, 21/1/2015, § 37: Bülent Polat [GK], B. No: 2013/7666, 10/12/2015. § 62; Ata Türkeri. B. No: 2013/6057,16/12/2015. § 31; Ö.Ç.; B. No: 2014/8203, 21/9/2016, § 50; Haluk Öktem [GK], B. No:2014/13433, 13/10/2016, § 27; E.G. [GK]. B. No: 2014/12428, 13/10/2016. § 34).
(1) Nedene Dayal Uygulanabilirlik 
91. Anayasa Mahkemesinin özel hayata ilişkin hususların kişinin mesleği ile ilgili tasarruflara esas alındığı durumlarda özel huyuta saygı hakkmn uygułanacağına ilişkin bu yaklaşımı, hakkın koruduğu değer olan özel hayatı bu kavrama ilişkin sebepler dolayısıyla ele alndığını göstermektedir. Gerçekten de diş dünya ile irtibat kurułmasında önemli bir işlevi olan mesleki hayata özel hayata ilişkin birtakım nedenlerle müdahalede bulunulması ya da özel hayata ilişkin unsurlar gerekçe gösterilerek kısıtlayıcı yönde tedbirler alınması, bu kapsamdaki uyuşmaztıklarin özel hayat kapsamında ele almmast bakımmdan yeterlidir, Zira özel hayatlarına ilişkin nedenterle kişilerin mesleki hayatlarına yönelen müdahalenin ya da bu kişiler hakkında gerçekleştiriłen eylemlerín veya idari ya da adli işlemlerin oniarın özel hyat alanlarıni etkileyeceği açıktir.

92. Kaldı ki kişilerin sosyal hayatlarının Önemli bir parçasını oluşturan mesleki hayatları hakkında özel hayata ilişkin nedenlerle müdahalelerde bulunulması veya tedbirler alınması, özel hayat kavramı içinde evleviyetłe değertendirilmeye uygundur. Kişinin dışâleme yansitmadığı özel hayatına ilişkin davranışları esas alınarak atama işlemine tabi tutulması ya da meslekten çıkarılması hälleri bu duruma örnek gösterilebilir. Bu çerçevede özel hayata dâhil bir unsura yani nedene dayab olarak gerçekleştirilen müdahalelerin ya da alinan tedbirlerin özel hayata saygı hakkı yönünden uygulanabilir olacağı hususu tartişmasizdır.


(2)  Sonuca Dayalı Uygulanabilirlik 
93. Öte yandan özel hayata ilişkin herhangi bir nedene dayanmayan ve kişilerin mesleki hayatlarına yönelik müdahaleler ya da tedbirler içeren her durumun doğrudan doğruya özel hayata saygı hakkı kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu türden müdahalelerin konu olduğu süreçler özel hayata saygı hakkının incelenmesini ve güvencelerinin harekete geçirilmesini sağłamaya elverişli olmalıdır. Mesleki hayata yönelik olarak gerçekleştirilen müdaħalelerin ya da alınan tedbirlerin kişilerin sosyal yaşamlarına ve çevreleriyle kuracakları iletişime, dolayısıyla özel hayatlarına dolayh da olsa bir etkisinin olacağı öngörülebilir ołsa da bu kapsamda gerçekleşmiş ya da gerçekleşmesi muhtemel etkinin, meselenin õzel hayata saygi hakkı kapsamında ele ahnmasını gerekli kıłacak ölçüde ciddi ve asgari bir ağırhk düzeyinde olduğunun ortaya konulması gerekir. Ağırlığın belirlenmesi ise her somut olayın kendine özgü koşulları dikkate alınarak ve başvurucuların ortaya koyacakları değerlendirilebilecek mahiyetteki iddia ve deliller irdelenerek gerçekleştirilebilir.

94. Bu çerçevede özel hayata ilişkin herhangi bir nedene dayanılmaksızın mesleki hayata yönelen müdahalelerin ya da tedbirlerin özel hayata saygi hakkı kapsamında değerlendirilebilmesi için muhataplarımın özel hayatları üzerine ciddi etkide bulunması veya bu düzeyde bir etkinin doğmasıın muhtemel olması gerekir. Bu türden bir meselenin özel hayata saygı hakkı kapsamında ineelenmesini gerekli kılan asgari ağırlhik düzeyinde olup olmadiğnı değerlendirilmesinde şu hususlar dikkate alınmalıdıīr:
i. Kişinin iç dünyasında meydana gelen etkinin derecesi 
ii. Kişinin sosyal çevresinde ve itibarında meydana gelen etkinin derecesi 
iii. Kişinin mesleğine ilişkin nesnel nitelikleri dikkate ahındığında muhatap olduğu müdahalenin ya da tedbirin neden olacağı etkinin ya da zararın derecesi 
iv. Etkinin ya da zararın ne derecede ikna edici açıklamalarla ortaya konulduğu ve delillendirildigi 

v. Mesleki hayata yönelik müdahalelerin ya da tedbirlerin nedenłeri 
95. Söz konusu ağırlık düzeyi belirlenirken muhatap kişilerde meydana gelen veya gelebilecek olan üzüntü, endişe, gelecek kaygısı ya da korku gibi duyguların özel hayatlarına olan somut etkileri ve yansımaları dikkate alnacağıdan bu hususlarda yeterli, ikna edici açıklamalarda bulunulması ve iddiaların delillendiriłmesi gerektiği hususu önemi dolayısıyla yeniden vurgulanmalidir.

96. Ayrıca söz konusu iddiaların -uygulanabilirliğinin değerlendirilebilmesi içinbireysel başvuru yołundan önce tüketilmesi gereken idari ya da yargısal süreçlerde her iki uygulanabilirlik ölçütü açısından da geçerli olaçak şekilde ileri sürülmüş olması gerektiği de batirlatilmalıdir.

ii.Ílkelerin Olaya Uygulanması
97. Somut olayda başvurucunun iş sözleşmesi, iş ilişkisinin devamı için gerekli ołan güvenin sarsıldiğı belirtiierek işveren Belediye tarafindan tek taraflı olarak feshedilmiştir.

Sözleşmenin feshine ilişkin karar ile derece mahkemelerince verilen kararlarda.başvurucunun kapatılan Akdeniz Çalışanları Derneğinin Denetim Kurulu üyesi olduğu ve àlim bir kişi olarak nitelendirdiği FETÖ/PDY liderinin kasetlerini izlediği, dolayısıyla devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunan FETÖ/PDY ile aidiyet, iltisak ve irtibat içinde olduğu befirtilmiştir.

98. Dolayısıyla başvurucunun mesleki hayatına yönelik ołan söz konusu tedbirin özel hayata ilişkin bir nedene dayanmadiğı söylenemeyecektir. Zira kaset dinleme nedenine dayalı olarak örgütle bağlantı kurulması ve bu suretle iş sözleşmesinin feshedilmesi özel hayata ilişkin bir neden olarak kabul edilebilir. Bunun yanı sıra başvurucunun işsözleşmesinin feshediłmesine ilişkin uyuşmazlığın õzel hayata saygı hakkı kapsamında incelenmeyi gerekli kılan asgari ağırlık düzeyinde olup olmadığının yukarıda açıklanan ölçütler doğrultusunda ayrıca değerlendirilmesi gerekir (bkz. § 94).
99. Başvurucu, temizlik görevlisi olarak isçi statüsünde 2003 yilīnda işveren Belediyede çahşmaya başlamış ve sözleşmesinin feshedildiği 2016 yıłına kadar bu görevini sürdürmüştür.

100, Başvurucu: gerek feshin nedeni gerekse fesih işlemi dolayısiyla sosyal çevresinden dışlandığını, etkileri itibarıyla sürekli şekilde ekonomik ve sosyal haklardan mahrum kalacağıı ileri sürmüştür. Bu bağlamda feshe dayanak olan şüphenin nedeninin başvurucunun terör örgütüyle irtibatłı ya da iltisaklt olması şeklinde açıktandıği, tazminatsız şekilde işten uzaklaştırıldığı, aldığı ücretlere tümüyle son verildiği, mesleki tecrübesinin yüksek olduğu ve mevcut durum itibariyla duyduğu üzüntü ile endişenin ię ve diş dünyasinda meydana getirdiği etkinin ciddi düzeye ulaştığı konusunda ileri sürdüğü iddiaların kabul edilmemesine neden olabilecek bir faktörün bulunmadiği hususları dikkate ahinmahidir, Bu çerçevede başvurucunun mesleki hayatına yönelik müdahalenin başkaları ile ilişki kurabilme ve geliştirebilme imkânıni önemli ölçüde zayiflatmasına, sosyal ve mesleki itibarınıkoruyabilmesí açısından ciddi sonuçlar doğurmasına yol açacaği, dolayısıyla özel hayatına önemli bir ağırlık derecesinde yansıyacağının ve etki doğuracağının muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.

101. Vurgulandiğı üzere başvurucunun iş sözleşmesinin feshedilmesine yönelik müdahale özel hayata saygı hakkının otomatik olarak uygulanabilirliğini sağlamamakla birlikte açiklanan nedenlerle mevcut başvuruda mesleki hayata yönelik müdahalenin başvurucunun özel hayatına ciddi şekilde etki ettiği ve bu etkinin belirli bir ağırlık düzeyine ulaştiğı yönünde değerlendirmeler yapılmiştir. Neticede gerek nedene gerekse sonuca dayalıolarak somut başvurunun özel hoyata saygı hakkı kapsamında incelenebilir nitelikte ołduğu sonucuna varilmiştir.

b.Kabul Edilebilirlik Yönünden 
102. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmcsini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
c. Esas Yönünden 
103. Özel hayata saygı hakkına yönclik negatif ve pozitif yükümlülükter arasındaki sinirların kesin biçimde tanımlanması ve birbirinden ayrlması her durumda mümkün değildir. Devlet için öngörülen negatif yükümlülükler, her durumda özel hayata saygıhakkına keyfī surette müdahaleden kaçınmayı gerekli kılar, Pozitif yükümlülükler de özel 

hayata saygı hakkının korunmasını ve bireyler arası ilişkiler alanında ofsa da özel hayata saygının güvencelerini sağlamaya yönelik olaya özgü tedbirlerin alınmasını zorunlu kılar (benzer yönde değerlendirmeler için bkz. Adnan Oktar (3). B. No: 2013/1123, 2/10/2013, §32; Ömür Kara ve Onursal Özbek. B. No: 2013/4825, 24/3/2016, § 46).
104. Başvurucu hakkındaki tedbire karar veren ve sözleşmeyi feshcden işveren Mersin Yenişehir Belediyesidir. Belediyelerin kamu gücünü kullanan kurumlardan olduğu.dolayısıyla somut olayda kamu gücünü kullanan idarenin doğrudan müdahalesinin bulunduğu dikkate ałındığında -başvurucu her ne kadar 4857 sayılı Kanun hükümleri kapsamında istihdam edilse de- başvurunun devletin negatif yükümlülükleri bağłamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

i.Müdahalenin Varlığı
105. Başvurucunun is sözleşmesi; FETÖ/PDY ile iltisaki. irtibati_ ve bu örgüte aidiyeti olduğu gerekçesiyle kamu güeünü kullanan Belediye taratndan 29/8/2016 tarihinde feshedilmiştir. Dolayısıyla sözleşmenin feshine ilişkin alınan kararla kamusal bir makam tarafından başvurueunun özel hayatına saygı hakkına bir müdahalede bulunulduğu açıktır.
ii.Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadiğı
106. Yukarida anilan müdahale, Anavasa'nin 13. maddesinde belirtilen koşullara uygun olmadığı müddetçe Anayasanın 20. maddesinin ihlalini teşkil edecektir. Anayasanın "Temel hak ve hürriyetlerin sıırlanması" kenar başltklı t3. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Temet hak ve hürriyetler, … yalnizca Anayasanın ilgili maddelerinde helirtilen seheplere bağliı olarak ve ancak kanunla sımrlanabilir. Bu sınrlamalar, .. demokrotik toptum düzeninin …- gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykıri olamaz.
107. Bu sebeple müdahalenin Anayasa'nın 13. maddesinde öngörülen ve somut başvuruya uygun düşen kanunlar tarafindan öngörülme. Anayasanın iłgili maddesinde belirtilen nedenlere dayanma, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk ve ölçülülük koşulłarım sağlayıp sağlamadığıın belirlenmesi gerekir.
(1) Kanunilik 
108. Somut olaya konu olan müdahalenin 667 sayılı KHK'nın 4. maddesinin (1)numaralı fikrasının (g) bendi dayanak alınarak 4857 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiği görülmektedir. Dolayısıyla müdahalenin kanuni dayanağı bulunmaktadır.
(2) Meşru Amaç
109. Anayasa'nun 13. maddesi temel hak ve özgürlüklerin sımrlandırımasıni. ilgili hak ve özgürlüğe ilişkin Anayasa maddesinde gösterilen özel sınırlandırma sebeplerinin bulunmasina bağhı kılmıştır. Anayasanın 20. maddesinin birinci fikrası yönünden ise özel sınırlama nedeni düzenlenmemiştir. Maddenin ikinci fikrasında, birtakım sınırlama sebeplerine yer verilmiş olmakla beraber bu sebepler sadece arama ve elkoyma tedbirlerine yöneliktir. Dolayısıyla bu sebeplerin özel hayata saygı hakkının tüm boyutları yönünden uygulanmasi mümkün görünmemektedir (AYM, E.2012/100. K.2013/84, 4/7/2013; Ahmet Çilgin. B. No: 2014/18849, 11/1/2017, § 40).


110. Anayasa'nın 20. maddesinde özel hayata saygi hakkı için herhangi bir sınırlama nedeni öngörülmemiş olmakla birlikte söz konusu hakkın hiçbir şekiłde sınırlandırıłmasımümkün olmayan mutlak bir hak olduğu söylenemez. Anayasa'nın 12. maddesinde düzenłendiği üzere temel hak ve hürriyetler kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşıödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder. Bu bağlamda özel sınırlama nedeni öngörülmemişolan hakların dahi hakkın doğasından kaynaklanan bazı sınurlarının bulunduğu sonucuna ulaşılabilmektedir. Aynıca Anayasa’nın diğer maddelerinde yer alan kurallara dayanılarak da bu haklarin sınirlanması mümkün olabilmektedir. Buna göre Anayasa'nın başka maddelerinde yer alan hak ve özgürlükler ile devlete yüklenen ödevlerin özel sınırlama sebebi gösterilmemiş hak ve özgürlüklere sınır teşkil edebileceği kabul edilmektedir (AYM,E.2014/87, K.2015/112, 8/12/2015; E.2016/37, K.2016/135, 14/7/2016, § 9; E.2013/130.K.2014/18, 29/1/2014; Ahmet Çi/gin. § 39). Bir başka deyişle temel hak ve Özgürlüklerin kapsamının objektif uygulama alanının her bir norm yönünden bağımsız olarak değil Anayasa'nın bütünü içindeki anlama göre belirlenmesi gerekir (AYM, E.2017/130,K.2017/165, 29/11/2017, § 12).

111. Anayasa'nn 5. maddesinde ise "Devletin temel amaç ve görevleri, Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü. ülkenin bölünmezliğini. Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğuu sağłamak: kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyłe bağdaşmayacak surette sinırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldrmaya. insunin maddi ve manevi varlığmun gelişmesi için gerekli şartları hazırlumaya çalışmaktır." denilmektedir. Buna göre kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak devletin temel amaç ve görevlerindendir (Ö.N.M., B. No: 2014/14751, 15/2/2017, § 71). Kişinin ve toplumun refah,huzur ve mutłuluğunu sağlamanın ön koşulu millî güvenliğin ve kamu düzeninin tesisidir.Milli güvenliğin ve kamu düzeninin sağlanmadığı bir ortamda hak ve özgürlüklerden gereği gibi yararlanıłmasi, kişinin özel hayatına saygı gösterilmesi mümkün değildir. Bu kapsamda devletin hak ve özgürlükleri koruma ödevinin yanında millī güvenliği ve kamu düzenini sağlama görevi de bulunmaktadhr (Ö.N, M., § 72).

112. Kişinin mesleği, özel hayatının bir parçası olarak nitelendirildiği sürece mesleğe, dolayısıyla özel hayata saygı hakkına yönelik müdahalelerin meşru bir amaca dayanması gerekir. Ancak iş ilişkisinin gerek istihdam edene gerekse istihdam edilene karşılıklı ödev ve yükümlülükler yüklediği gözden kaçırılmamahdır. Iş ilişkisinde tatafların ditediği gibi davranması ya da taraflardan birinin iş ilişkisinin sürdürülebilmesi açısmdan karşı tarafin objektif ve makul beklentilerini yok sayarak harcket etmesi durumunda söz konusu iş ilişkisinin sona ermesi doğal bir sonuçtur. Aksi takdirde iş ilişkisi zorunlu ve hiçbi surette sonlandırılamaz bir niteliğe bürünür ki bu durumda iş ilişkisinin kurulma amacının bir anlamı kalmaz, İş ilişkisinin devamını sağlamaya elverişli güvenin ortadan kalkması ya da işilişkisinden umulan faydanın gerçekleşmeyeceğinin açık olması durumları buna örnek ołarak verilebilir.

113. Somut olayda da istihdam eden sifatı bulunan ve kamu gücünü kullanan Belediye, başvurucunun devletin millî güvenliğine karşı faafiyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı olduğu gerekçesiyle güven ilişkisinin sona ermesini gerekçe göstererek iş sözleşmesini feshetmiştir. Özellikle kamu gücünü kullanan idarelerin milli güvenliğin ve kamu düzeninin korunması ile kamu hizmetinin sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıı taşıdıklan durumlarda takdit yetkilerinin daha geniş ołduğu söylenebilir. Dolayısıyła özet hayata saygı hakkına müdahale teşkil eden 

mesleğe ilişkin tedbirlerde milli güvenliğin ve kamu düzeninin korunmasının. kamu hizmetinin sürdürütebilirliğinin sağlanmasınün hakkın doğasından kaynaklanan bir sınırlandırma nedeni olarak kabuł edilebileceği değerlendirilmektedir. Bu bağlamda somut olay özelinde Belediye tarafindan başvurueunun özel hayatına saygı hakkına yönelen müdahalenin söz konusu sınırlama nedenlerine dayandiği ve bu surctle meşru amaç unsurunu taşıdığı sonucuna varılmiştir.

(3) Demokratik Topłum Düzeninin Gereklerine Uygunluk ve Ölçülüłük 
(a) Genel İlkeler 
114. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre demokratik toplum düzeninin gerekleri kavramı öncelikle ilgili hak yönünden getirilen sınırlamaların zorunlu ya da istisnai tedbir niteliğinde olmasıni, başvurulabilecek en son çare ya da alınabilecek en son önlem olarak kendisini göstermesini gerektirmektedir. Demokratik toplum düzeninin gereklerinden olma,bir sinirlamanin demokratik. bir toplumda zorlayıcı bir toplumsal ihtiyaetn karşıłanmasıamacia yönelik olmasini ifade etmektedir (AYM. E.2016/179, K.2017/176, 28/12/2017;Haluk Öktem, § 49; Erhun Öksüz, § 53; G.G.. § 56; Áta Türkeri, § 44; Sałim Onur Şakar, B.No: 2015/2711, 21/9/2017, § 35).

115. Anayasa'nin 13. maddesinde demokratik toplum düzeninin gerekleri ve ölçülülük kriterleri iki ayrı ölçüt olarak düzenlenmiş olmakla birlikte bu iki öłçüt arasında ayrıłmaz bir ilişki vardır. Ölçülülük iłkesinin amacı temel hak ve özgürlüklerin gereğinden fazla sınrlandırılmasının önlenmesidir. Anayasa Mahkemesi kararlan uyarnca ölçülülük ilkesi; sınırlama için kullanilan aracin sınırlama amacıni gerçekleştirmeye uygun olmasınıifade eden e/verişlilik, sınırlayıcı önlemin sinırlama amacına ulaşmak bakımından zorunlu olmasına işaret eden gereklilik ve araçla amacın orantısız bir ölçü içinde bulunmaması ile sıurlamanı ölçüsüz bir yükümlülük getirmemesi anlamına gelen oranthıhık unsurlarımıiçermektedir (Ferhat Üstündağ. B. No: 2014/15428, 17/7/2018, §§ 45, 48; Bülen Polat, §106; Tevfik Türkmen [GK], B. No: 2013/9704, 3/3/2016, § 70; Bülent Kaya [GK], B. No:2013/2941, 11/5/2016, § 82).

116. Türkiye Cumhuriyeti; milli güvenliği tehlikeye sokan ve Anayasa'nın 2.maddesinde ifadesini bulan demokratik hukuk devletini hedef alan bir darbe teşebbüsüyle karşı karşıya kalmıştir. Söz konusu teşebbüsün arkasındaki terör örgütleriyle bağlantılıolduğu_ ve_ millî güvenliğe tehdit oluşturduğu değerlendirilen_ çalışanlar/kamu_ görevlileri hakkında devlet tarafindan bazi iłave ve olağan dışı tedbirlerin alnmasi, kamu gücüayrıcalıklarıyla donatılan özel hukuk tüzel kişilerine bu kapsamdaki kişilerle birlikte çalışmalarını zorunlu kılmayacak şekitde takdir alanı bırakılmasi, kamu hizmetinin yürütülmesí konusunda reform çalışmaları yapilması, bu bağlamda birtakım düzenlemelerin hayata geçirilmesi, kisacası arındırma iştemlerinin yapılması haklı gerekçetere dayanan gelişmeler olarak nitelendirilmeye uygundur (benzer yönde değerlendirmeler için bkz. AYM.E.2016/6 (D. Í$), K.2016/12, 4/8/2016, §§ 77-81).

117, Arındırma işlemleri kapsamínda atilan adımlarda anayasal güvencelerin yerine getirilip getirilmediğinin belirlenmesinde dikkate alınacak önemli hususlar ise şunlardır:

i. Kamudan arındırma tedbirleri kapsamında -ceza davalarında olduğu gibi- katıispat koşullarının aranmasının gerekli görülmeyebileceği dikkate alındığında kamu gücünü kullanan makamların takdir yetkisi genişlemekle birlikte alınan tedbirlerde durumun gerektirdiği ölçünün korunması ve takdir yetkisinin aştlmaması gerekir.
ii. Süreç içerisinde verilen kararlarda tedbirin bireyselleştirildiğinin gösterilmesi gerekir.

iji. Alınan tedbirin başvurulabilecek en son çare olması, bu yönüyle zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılaması ve ölçülü olması gerekir. Arındırmanın nispeten daha az önem taşiyan bir unvan veya pozisyon yönünden gerekliliği için daha güçlünedenler ortaya konulmasi gerekse de unvan veya pozisyonun önem derecesinin düşük olması kamu makamlarının bu kapsamdaki kişileri arındırmaya tabi tutamayacağı anlamına gelmez. Kamu makamlarının ikna edici gerekçeler ortaya koymak şartıyla nispeten önemsiz unvan veya pozisyonlarda görev yapan/çalışan kişilere yönelik olarak da arındırma işłemi uygulamak konusunda takdir yetkisini haiz oldukları kabul ediłmelidir. Bu konuda yapılacak değerlendirmelerde kamunun menfaati ile müdahalenin süjesi olan bireyin menfaati arasında adil bir dengenin kurulup kurulmadığı belirlenmelidir (benzer yönde değerlendirmeler için bkz. K.$.. §49; Bülent Polat, § 107).

iv. Aynica özel hayata saygı hakkına yönelik müdahalenin demokratik bir topłumda gerekłi ołma ve ölçülülük ilkelerine uygun olduğu konusunda yargısal makamlar tarafndan oluşturulan getekçelerin ikna edici nitelikte ilgili ve yeterli olması gerekir (benzer yönde değerlendirmeler için bkz. Ata Türkeri, š§ 45, 47:Murat Deniz, B. No: 2014/5318, 21/9/2016, § 66).

v. Yine söz konusu tedbirlerin yargisal denetiminin usule ilişkin gereklilikler yerine getirilerek etkili bir şekilde ve makul bir süre içinde tamamlanması önemlidir.
118. Öte yandan yapilacak değerlendirmelerde her somut olayın kendine özgükoşullarıın dikkate alınacağı, dolayısıyła ulaşılacak sonuçların olaydan ołaya farkhılık gösterebileceği gözardi edilmemelidir.

(b) Ílkelerin Olaya Uygulanması
119. Başvurucu; üyesi olduğu Derneğin yasa dışı bir faaliyetinin oltmadığıni,mevzuata uygun şekilde yürürlükte olduğu dönemde Derneğe üye olduğunu, sözleşmesinin feshedildiği tarihte hakkında herhangi adli bir soruşturmanı bulunmadiğıni, alınan tedbirin demokratik bir toplumda gerekli olma ölçütünü taşimadiğını ve orantısız olduğunu ileri sürmüştür. Başvurucu ayriea hakstz yere işinden uzaklaştırıldığıü, işe iade davasınin hukuka aykın şekilde ve temel hukuk normları dikkate ahınmaksızın reddedildiğini belirterek özel hayata saygı hakkını ihlal edildiğini iddia etmiştir.

120. Başvuruya konu süreç incelendiğinde başvurucunun FETÖ/PDY'ye aidiyeti, bu örgütle iltisakı veya irtibatı belirlenen ve 667 sayılı KHK ile kapatıłan Akdeniz ÇalışaniarıDerneğinde Denetim Kurulu üyesi olarak görev yaptığının ilgili Belediye tarafından tespit 

edildiği görülmektedir. Akabinde başvurucu hakkında idari tahkikat başlatīłmış ve Disiplin Kuruluna sevk edilmiştir.

121. Disiplin Kurulu tarafindan alınan 10/8/2016 tarihinde ifadesinde başvurucu, söz konusu Dernekte Denetim Kurulu üyesi olarak görev aldığını kabul etmiştir. Derneğe nasıl üye olduğu konusunda sorulan soruya ise mahallesinden tanıdiğı kişilerle akşamlarıtoplandiklarıni, bu toplantilarda dini ve milli konuların konuşulduğunu, bu tür toplantilara katılan birisinin tavsiyesi üzerine Derneğe üye olduğunu belirterek cevap vermiştir.Başvurucu, sorulan soru üzerine Fetullah Gülen'i âlim bir kişi olarak nitelendirmiş ve Fetullah Gülen'i kasetlerden izleyerek bu kanıya vardığını ifade etmiştir. Ayrıca piyasada satlan söz konusu kasetlerin kapatılan ve Denetim Kurulu üyesi olduğu Dernekte yaptlan sohbet toplantılarında üyeler tarafindan zaman zaman izlendiğini dile getirmiştir. Öte yandan başvurucu. 15 Temmuz darbe sürecinden sonra Fetullah Gülen hakkindaki düşüncelerinin değiştiğini ve darbelere, darbe düşüncesine karşı olduğunu da belirtmiştir.
122. Başvurucu hakkında yapılan tespitler ile anlan ifade tutanağı dikkate altarak FETÖ/PDY ile iltisakı. irtibatı ve bu örgüte aidiyeti olduğu gerckçesiyle başvurueunun işsözleşmesinin bildirimsiz ve tazminatsız şekilde feshedilmesine karar_ verilmiştir. Feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar verilmesi talebiyle açilan davada ilk derece mahkemesi,feshe dayanak olarak gösterilen hususları hatirlatarak ülke güvenliğine tehdit oluşturduğu gerekçesiyle kapatılan bir derneğin üyesi olan başvurucu ile işveren olan Belediye arasındaki güven ilişkisinin bozulduğuna, bu nedenle feshin hukuka uygun olduğuna ilişkin değerlendirmelerde bulunarak davayi reddetmiştir. Benzer değerlendirmeler istinaf ve temyiz incelemesi yapan mahkemelerce de yapılmış ve davanı reddine ilişkin karar kesinleşmiştir.
123. İşçilerin tabi oldukları iş sözleşmeleri gereğinee tanımlı olan mesleklerini yapmalarının mutlak bir hak olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. İşverenlerin çalıştırdikları işçilerin verimli şekilde iş görmeleri ve önceden saptanmış nesnel kurallara karşı sadakat göstermeleri konusunda beklenti içinde olmalarının hakh bir gerektiliğe dayandığın söylemek gerckir. Zira işin veriminin düşmesine veya işveren ile olan güven ilişkisinin ciddi şekilde zedetenmesine işçiden kaynaklanan nedenlerle yol açılan durumlarda işverenin menfaatinin etkileneceği açıktır. Dolayısıyla yasał düzenlemelerin ve işverenin belirlediği kurallar çerçevesinde devam eden iş ilişkisinin meşru nedenłer ortaya çıktığmda bozulmast ve sona erdirilmesi olağan bir durumdur.

124. Bu tür durumlarda başvurulabilecek tedbirlerden olan iş sözleşmesinin feshedilmesi konusunda Anayasa'nin 20. maddesinde güvence altına alinan özel hayata saygi hakkıi, iş ilişkisinin tek tarafı bir irade beyanıyla sonlandırılmasını yasaklamamaktadır.Ancak işveren tarafindan hayata geçirilen iş ilişkisinin sona erdirilmesine ilişkin tedbirin zorunlu ve başvurulabilecek en son çare olarak nitelendirilebilmesi için işçinin işverenin menfaatine ve beklentilerine aykırı davrandığıın ortaya konulması gerekir. Başka bir deyişłe işverenin menfaatine zarar vermeyen nedenlerin zorunlu ve son çare olarak başvurulmuştedbirler olarak kabul editmesi mümkün değildir. Örneğin işçinin belli bir dünya görüşüne sahip olması veya belli grupłara sempatisinin bulunması ya da bir derneğe üye olması tek başına işverenin menfaatini etkileyen bir durum olarak nitelendirilemez.
125. Öte yandan "işverenin menfaati" kavrami, bu işverenin kamu kurum ya da kuruluşlarından veya birtakım kamu gücü ayrıcalıklarıyla donatılan özel hukuk tüzel kişilerinden olması hâlinde geniş yorumlanabilir. Başka bir anlatımla özel hukuk tüzel kişisi 

bünyesinde çalışan kişiler açısından takdir yetkisinin çok daha dar yorumlanmasıgerekeceğinden farklı yönde değerlendirmelerin yapılmast mümkündür. Bu çerçevede kamu gücünü kullanan işverenlerin devlete sadakatsizliğini tespit ettikleri işçilerin iş sözleşmelerini sona erdirebilmeleri açısından zorunlu bir durumun oluştuğu söylenebilecektir. Zira kamu gücü kullanan bir işverenin devlete sadakat bağı bulunmayan veya zayıf olan bir kişiyle çalışmaya tahammül gösterme yükümlülüğünün olmadığı ve işverenlerin sadakatsiz olduğunu düşündükleri kişiłerle iş ilişkilerini tek taraflı olarak sona erdirebilme hakkını haiz oldukları kabul ediłmelidir. Ancak işçi tarafindan sadakat yükümlülüğünün ihtal edildiği.dolayısıyla işçi ve işveren arasındaki güven ilişkisinin bozulduğu gerekçesine dayanılarak alinacak tedbirler bakimindan basit bir şüphenin yeterli olmayacaği, bu durumun somut olgularla desteklenmesi gerektiği açıktır. Gerek işveren gerekse yargı organları tarafından açıkianan nedenlerin íşveren ile işçi arasındaki güven ilişkisinin zedelendiğini ortaya koyacak ve ikna edecek yeterlilikte olmast gerekir.

126. Somut olaydaki feshin gerekçesi, devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen FETÖ/PDY ile irtibatı veya iltisakı olduğu konusunda başvurucudan duyulan şüphe ve bu şüphe nedeniyle güven ilişkisinin ortadan kalkmasıdır.Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarında FETÖ/PDY’nin kamu kurumlarınin neredeyse tamamında örgütlenmesinin ve somut darbe teşebbüsünün bu yapılanmadan kaynaklanmışolmasının potansiyel tehdidi mevcut tehlikeye dönüştürdüğü ve demokratik anayasał düzeni sürdürmek bakımundan olağanüstü tedbirler alınmasinın zorunlu olduğu kabul edilmiştir (AYM, E.2016/6 [D. İşier]. K.2016/12, 4/8/2016, § 80; Aydın Yavuz ve diğerleri, § 26; bkz.§§ 10-18). Bu bağlamda FETÖ ile irtibatlı ya da iłtisaklı olmanın devlete sadakat bağının zayıflığıni gösteren bir olgu olarak kabul edilmesi gerekir. Başvurucunun FETÖ/PDY ile irtibatı ve iltisakı olduğu gerekçesiyle kapatılan bir dernekte denetim kurulu üyesi olarak aktif bir biçimde görev aldiğı husus ile başvuru konusu süreçte elde edilen deliller dikkate alındığında somut başvurunun koşullarında benimsenen yaklaşımın kamu makamlarınım takdir yetkisinin kapsamında olduğu, keyfilik içermediği ve gerçekleştirilen müdahaleyle takdir yetkisinin smırlarının aşıłmadığı değerlendirilmektedir.

127, Başvurucu hakkında bir disiplin soruşturması yürütülmüş ve bu soruşturma sonucuna göre işten çıkarma işlemi gerçekleştirilmiştir. Soruşturma sürecinde Disiplin Kurulu üyeleri tarafindan 23/8/2016 tarihinde tutulan tutanakta, başvurucunun FETÖ iltisakt olduğu gerekçesiyle 667 sayılı KHK ile kapatılan Derneğe aktif şekilde üye olduğu ifade edilmiştir. Akabinde FETÖ/PDY ile iltisakı, irtibatı ve bu örgüte aidiyeti olduğu gerekçesiyle başvurucunun iş sözleşmesi feshedilmiştir._ Detece_mahkemelerince_ yapilan değerlendirmelerde ise işveren ile başvurucu arasındaki güven ilişkisinin bozulduğu konusunda duyulan şüphenin ilk olarak başvurucunun FETÖ/PDY ile irtibathı olduğu gerekçesiyle kapatilan bir dernekte Denetim Kurulu üyesi olarak görev yaptığının tespit edilmesiyle ortaya çıktiğı belirtilmektedir.

128. FETÖ/PDY'nin başta eğitim ve din olmak üzere farklı sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda yasal faaliyetlerde bulunduğu; bu faaliyetler dolayısıyla sahip olduğu dershaneler, okullar. üniversiteler, dernekler, vakiflar, sendikalar. meslek odalari. iktisadi kuruluşlar, finans kuruluşlari, gazeteler, dergiler, televizyon ve radyo kanallari, internet siteleri, hastaneler aracılığıyla sivil alanda önemli bir etkinliğe ulaştığı açıktır (Aydı Yavuz ve diğerleri. § 26). FETÖ/PDY'nin sivil alanda hayata geçirdiği organizasyonlarda yönetici pozisyonunda görev üstlenen kişilerin söz konusu örgütle irtibat veya ittisak içinde olduklarıve işçi işveren arasındaki güven ilişkisini zedeledikleri konusunda şüphe duyułması

olağandır. Fakat bu konuda işçilerden duyufan şüphenin tedbirin gerekliliğini ortaya koyacak şekilde açıklanması şarttır. Bu anlamda tedbirin muhatabı olan kişinin itirazlarının bulunmasıdurumunda söz konusu organizasyonların FETÖ/PDY ile irtibatlı olup olmadiğınun belirlenmesi, üstłenilen görevlerin ve alınan pozisyonlarm özelliklerinin dikkate almmasıbireyselleştirımenin belirtildiği şekilde yapılabilmesi açısından önem arz etmektedir. Ancak bu hususlara ilişkin itirazların açtan işe iade davalarında ilgililer tarafindan derece mahkemeleri önünde açıkça ileri sürülmesi gerekir.

129. Somut olayda ise başvurucunun Denetim Kurulu üyesi olarak görev yaptiğı.ancak milli güvenliğe tehdit oluşturduğu gerekçesiyle OHAt. KHK'sı ile kapatilan Akdeniz Çalışanları Derneğinin FETÖ/PDY ile irtibath veya iltisakhı derneklerden olup olmadığıhususunda başvurucu tarafindan derece mahkemeleri önünde açikça ileri sürülen bir itirazın bulunmadiği_ görülmektedir, Başvurucunun bu_ konuda itirazının_ bulunmamast nedeniyle Derneğin FETÖ/PDY ile irtibatının ya da iltisakının olup olmadiğı konusunda derece mahkemelerince ayrica bir incelemenin yapımamış olması açıklanan güvencelere tek başına aykırılık oluşturmaz.

[30. Tedbir sürecinin başlamasında ve süreç içinde verilen kararłarda FETÖ/PDY ile bağlantılı olup olmadığı konusunda açık bir itirazın ileri sürülmediği bir dernekte başvurucunun Denetim Kurulu üyesi olarak görev yapması ağırlk verilen bir olgu olmuştur.Başlatılan disiplin soruşturmasında FETÖ/PDY ile irtibatlı ya da iltisaklı olduğu konusunda başvurucunun birçok yönden ikrarda bulunmasıyla da şüphenin ciddi, güçlü ve objektif bir şüphe olarak nitelendirilmeye uygun hâle geldiği tespit edilmiştir. Bu bağlamda taratlar arasındaki güven ilişkisini ortadan kaldırmaya elverişli olduğu konusunda başvurucudan duyulan şüphenin belirli olay ve olgulara dayandınldiğını ve iş sözleşmesinin feshedilmesi konusunda alınan tedbirin gerekliliğinin başvurucu özelinde bireysetleştirildiğini söylemek mümkündür.

131. Bu açıklamalar doğrultusunda başvurucunun devlete sadakat bağının zayıfladığını işareti olan FETÖ/PDY ile irtibath veya iltisakłı olma olgusunun işçi işveren arasındaki güven ilişkisini zedeleyen bir unsur ołarak kabul eden idari ve yargısał kararların müdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığı konusunda ikna edici nitelikte ilgili ve yeterli gerekçeleri içerdiği değerlendirilmektedir. Dolayısıyla somut olaydaki müdahalenin demokratik  topłum düzeninin gereklerine uygunluk koşulunu sağlamadığısöylenemeyecektir.

132. Öte yandan başvurucunun iş sözleşmesinin feshedilmesinde Anayasa'nın öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya yönelik darbe girişimi nedeniyle millì güvcnliğin ve kamu düzeninin korunmasına, kamu hizmetinin sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik meşru amacın olduğu açık olsa da alınan tedbirin amaçla ölçülü olması şarttır, Bu hususta başvurucunun mesleğinin niteliği, başka bir işte çalışma imkânının bulunup bulunmadığı ve başvurueuya düşen fedakârlığın ağırlığı bir bütün olarak ele ałınmalıdır.
133. Bir kamu kuruluşunda üst düzeyde görev yapan kişilerin FETÖ/PDY'nin örgüt içi hiyerarşisi kapsamında başka bir kamu kurułuşunda götev yapan alt düzeydeki kişilere veya özel sektörde olanlar dähil olmak üzere başka meslek gruplarında bulunan kişilere tabi olabildiği yargı organłarınca verilen kararlarda açıkça görülmektedir (bkz. § 57). Dolayısıyla 

arındirma işleminin nispeten daha az önem taşıyan bir onvan veya pozisyon için niçin gerekli olduğunun ortaya konulması gerektiği yönündeki ölçütün FETÖ/PDY'nin örgüt içi hiyerarşik yapısının taştdığı söz konusu özellikler dikkate alınarak somut olayın koşulları altında mutlak ołarak uygulanamayacağı değerlendirilmektedir.

134, Bunun yanı sira somut olayda başvurucu, özel sektörde çalışmasinı engelleyen herhangi bir ilave kısıtlamaya tabi tutulmamıştır. Bu konuda bir kisitlamanın getirilmemişolması nedeniyle başvurucunun õzel hayatıma saygı hakkina yönelik müdahalenin öngörülen meşru amaçla ölçülü şekilde gerçekleştirildiği ve kamunun menfaati ile başvurucunun kişisel menfaati arasında adil dengenin kurulduğu değerlendirilmektedir. Ayrca iş sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle başvurucu ile Belediye arasında doğan uyuşmazhğın çözümüne imkan sağlamaya uygun yasal düzenlemelerin mevcut olduğu görülmektedir. Yine başvuruya konu edilen yargtlama süreci incelendiğinde başvurucunun derece mahkemeleri önünde delillerini sunduğu, iddiada bulunma ve savunma haklarını herhangi bir engellemeyle karşıkarşıya kalmadan kullandığı ve yargılamanın makul bir süre içinde tamamłandıği, dolayısıyla yargılamalarda usule ilişkin güvencelerin sağlandığı anlaşılmaktadır.
135. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alnan özel hayata saygı hakkımn ihlał edilmediği sonucuna ulaşıłmıştır.

d. _ Anayasa'nın 15. Maddesi Yönünden 
136. Başvurucunun özel hayatina saygı hakkına yönelik müdahalenin Anayasa'nun 13. ve 20. maddelerinde yer alan güvencelere aykırılik oluşturmadığı görüldüğünden, 15.maddede yer alan ölçütler yönünden ayrıca bir incefeme yapılmasıa gerek bulunmamaktadır (bkz. § 83).

VI. HÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin gizli tutulması talebinin KABULÜNE,
B. Özel hayata saygı hakkımın ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
C. Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkının IHLAL EDILMEDIGÍNE,
D. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde B[RAKiLMASINA,
E. Kararın bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİL.MESiNE 2/7/2020tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 

Üye Üye Cye Serdar ÖŽGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Engin YILDIRIM 
Üye Üye Cye Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL 
Üye Üye Üye M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Yusuf Şevki HAK YEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU 
Üye Üye Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI