Anayasa Mahkemesinin 3/5/2023 Tarihli ve 2018/19595 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-10-20

20 Ekim 2023 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32345
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM 
KARAR 
VEYSEL KARANİ KAZAR BAŞVURUSU 

Başvuru Numarası: 2018/19595Karar Taribi : 3/5/2023
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Dyeler : Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞIrfan FIDAN Muhterem INCE Raportör : Mehmet ALTUNDİŞBaşvurucu : Veysel Karani KAZAR 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1.Başvuru, defterdarlık uzmanlığı kadrosuna geçatama yapılmasından dolayıparasal hak kayıplarımın karşılanmaması nedeniyle mtilkiyet hakkıın ihlal edildiği iddiaşına ilişkindir.

II.BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 29/6/2018 tarihinde yapımıştır,
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan õn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurununkabul edilebilirlikincelemesininBölüm tarafimdan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmastna karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşısūresinde beyanda bulunmuştur.

IIL OLAY VEOLGULAR 
7.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar Özetle şōyledir:
8. Başvurucu, Elâzığ Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğünde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak çalışmakta iken Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü(İdare) tarafindan 26/2/2011 tarihinde yapılan muhasebe uzmanlığı yazılı stnavına katılmıştır.Sınavda sorulan soruların bir kismı Ankara 13. Idare Mahkemesinin 20/4/2012 tarihli 

kararıyla, bir kısmı ise Ankara 9. Idare Mahkemesinin 29/11/2013 tarihli karanyla iptal edilmiştir.

9. 26/9/2011 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 659 sayılıGenel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli Idarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İllişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 17. maddesi ile muhasebe uzmanlığı kadro tırvanı defterdarlık uzmanlığı olarak değiştirilmiştir.
10. Katıldığı sınavda Önce başarısız olarak değerlendirilen başvurucu, iptal kararlarısonrası yeniden yapılan değerlendirmede başarılı sayılarak gerekli eğitim ve tez aşamalarınıtamamlayıp 5/1 1/2015 tarihinde defterdarlık uzmanlığı kadrosuna naklen atanmıştır.
11. Başvurucu geç atanması nedeniyle 15/1/2012-15/10/2015 taribleri arasmdaki (46 aylık) döneme ilişkin defterdarlık uzmanlığı kadrosuna ait mali bakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddi üzerine Elâzığ Idare Mahkemesinde (Mahkeme) iptal davası açmıştır, Başvurucu, dava dilekçeşinde kendisiyle ayni stnava giren emsallerinin 15/1/2012 tarihinden itibaren defterdarlık uzmanlıği kadrosunun mali haklarından yararlandığıni, idarenin hatalı soru hazırlamasmın ve bu soruların mahkeme kararıyla iptal edilmesinin hizmet kusuru teşkil ettiğini belirtmiştir. Başvurucu geçmişe dönük kırk altı aylık dōneme ilişkin parasal kaybının yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etmiştir.

12. Mahkeme 15/11/2016 tarihli kararyla davanın reddine karar vermiştir.Mahkeme kararında tam yargı davalarına komu zararların gerçekleşmiş ya da gerçekleşmesi kesin zararlar olduğu, dolayısıyla başkaca varyasyonların bir araya gelmesi suretiyle ulaşılacak bir sonuç için bu olasılıkların zaten gerçekleşeceği kabulüyle tazmin yoluna gidilmesinin mümkün olmadığına vurgu yapılmıştır. Somut olayda davacı açısından kesin bir zararm varlığından bahsedilemeyeceği zira davacının emsalleri ile birlikte söziü sinava çağrılması durumunda bu kısımda başarılı olup olmayacağınm, burayı geçerek eğitim sfreçlerine dâhil edilmesi durumunda ise o dönemki eğitim sonu sinavindan veya tez çalışmasından başarı ile çıkıp çıkamayacağımın ve her hâlde adaylık sürecini başarryla bitirip bitiremeyeceğinin kesin olmadığı belirtilmiştir.

13. Mahkemenin davanın reddine ilişkin kararına yönelik istinaf başvurusu Gaziantep Bölge Idare Mahkemesince (Bölge Idare Mahkemesi) 19/4/2018 tarihli kararla kesin olarak reddedilmiştir.

14. Başvurucu, nihai hükmü 30/5/2018 tarihinde öğrendikten sonra 29/6/2018tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hūkuk 
1.Mevzuat Hükimleri 
15. 19/7/2001 tarihli ve 24467 sayılı Resmî Gazete'de yayrmlanan Maliye BakanlığıMuhasebat Genel Müdürlüğü Muhasebe Uzmaniarı Görev ve Çalışma Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) ek 1. maddesinin ilgili kısmı şöyledir (Mülga):
"(1) Yaş şartı hariç, muhasebe uzman yardımcılığı giriş sınavına kaulabilmek için gerekli şartları taştyan ve son üç yıl olumlu sicil almuş olan Bakanhık personelinden,Yönetmeliğin 30 uncu maddesinde beltrtilen sınav konularından yazılı ve sðzlü olmak üzere 

Genel Müdürlükçe yapılan özel sınavı kazananlardan Maliye Yüksek Eğitim Merkezinde yapilacak uzmanlık eğitiminde başarılı olanlar, muhasebe uzman kadrolarına atanabilirler. lka defa sınava girtp atanmaya hak kazanamayanlar bir daha bu sinava katlamazlar.

•••
(10) Sınavda başarılı olanlar Maliye Yüksek Eğitim Merkezinde yaplacak uzmanlık eğltimine alınırlar. Uzmanlık eğitimi; temel mesleki eğitim ve tez dönemi olmak üzere ikt dönemden oluşur ve siresi alt aydan az olamaz.

(11) Temel mesleki eğitim, Genel Müdürlükçe belirtenen konularda yapılır. Temel meslekd eğlsim döneminde başarıl: olabilmek için, adayların her dersten yapılacak sinavlarda aynı ayni (100) puan tzerinden en az (70) puan almaları zorunludur. Temel mesleki eğtim puant, derslerden alınan puanların artmetik ortalamasudır 
(12) Temel mesleki eğttim dōnemini başarı tle tamamlayanlara tez hazırlattırılır. Tez konuları gerektiğinde adayların tercihleri de dikkate almarak temel mesleki eğltimin tamamlandığı tarthi tzleyen en geç bir ay içerisinde beltrlenerek adaylara bildirilir.
(13) Blldirim tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde teslim edilen tezler, Genel Müdürlükçe oluşturulacak komisyon tarafindan en geç btr ay lçerisinde değerlendirltr ve tezi kabul edilen adaylar muhasebe uzmanı kadrosuna atanırlar.

(14) Başarı sırasi, yazılı ve sözlü smava ilişkin puanlar ile temel mesleki eğitim puanının aritmetik ortalamasına göre belirlenir."
16. 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Hakkında Kanun'un 2.maddesinin (1) numaralı fikrasıın ilgili kısmı şöyledir:
“Idari dava türleri şunlardır:
***
b) Idari eylem ve tşlemlerden dolayı kişisel hakdarı doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları

•*••

17. 2577 sayıhı Karun'un "[ptal ve tam yargı davaları" kenar başhıklı 12. maddesi şöyledir:
"İlgililer hakdarınu ihlal eden bir idari lşlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarınıbirlikte açahllecekleri gibi tlk önce ipal davası açarak bu davanın karara bağlanmasıüzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde vertlecek kararın tebliğı veya bir tşlemin icrası sebebtyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava sürest içtnde tam yargı davası açabtlirler. Bu halde de tilgililerin 11 nci madde uyarınca idareye başvurma hakdarı saklıdır."
2. Bölge İdare Mahkemesi Kararları
18. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. Idari Dava Dairesinin 2/3/2018 tarihli ve E.2017/3692, K.2018/660 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:

"…Ankara Defterdarlığı Yatırım Izleme ve Kordinasyon Başkanlığında Defterdarlık Uzmanı olarak gōrev yapan davacı tarafindan, kurumdakd daha öncekd kadrosu ile halen gõrev yaptığı kadronun 15.01.2012-15.11,2015 tarthleri arasında kalan 46 aylık mali hak kayıplarının yasal faizi ile btrlikte tazminine karar verllmesi istemiyle yapıan başvurunun zimnen reddine illşkin işlemin; davah idarenin hatalı sorular hazirladiğı gerekçesiyle hizmet kusuruna neden olduğu, idarenin hatah tşlemleri nedeniyle görevine geç başladığı,eşitllk ilkesine aykarı davranıldığı iddia edilerek tptalt ile 15.01.2012-15.11.2015 tarihlert arasındaki 46 aylık mali hak kayıplarının yasal fatzi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemtyle açılan davada; hukuka aykarılığı yargı kararıyla saptanan işlemler nedeniyle ilgililerin yoksun kaldığı parasal hakdarın tazmini Anayasa'nın l25. maddesi uyarinca zorunlu olduğundan; davacının 15.01.2012-15.11,2015 tarihleri arasında yararlanamadığıDefterdarlık Uzmanı unvanına dayalı mali hakdarının davalı idarece hesaplanarak davacıya ōdenmest gerekaiğt gerekçestyle dava konusu işlemin iptaline, tazmin talebinin kabulü ile davacının 15.01,2012-15.11,2015 tarthlert arasında mahrum kaldığı mali haklarınım idareye başvuru tarihinden ttibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacrya ödenmesi yönünde Ankara 5. Idare Mahkemesince verilen 30/l0/2017 gün ve E:2016/908,K:2017/3032 saylhı kararın; kadrosuz memur çalışturmanın mümkün bulunmamasınedeniyle davacının filen işgal etmediği kadro için yapılacak Bdemelerden yararlanmasına olanak bulunmadığı ilert sürülerek kaldırılması istenilmektedir.

Istinafa konu Idare mahkemest kararı usul ve hukuka uygun olup kaldıriılmasım gerektiren bir neden bulunmadiğından istinaf başvurusunun reddine; istinaf aşamasında yaplan ve aşağıda dökümü gösterilen 53,00 TL yargılama giderintn başvuruda bulunan tzerinde birakalmasina; posta gideri avansindan artan mtktarin istinaf talebinde bulunan tarafa iadesine 02/03/2018 tarthinde oybirliğtyle kesin olarak karar verildi…."
19. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. Idari Dava Dairesinin 20/2/2018 tarihli ve E.2017/2017, K.2018/374 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:
".…Bolu ili Gerede Kaymakamlığı Mal Müdürlüğünde veznedar olarak görev yapmakta iken Maltye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü'nce yapılan Muhasebe Uzmanlığı Özel Sınavının yazılı bölümünde sorulan hatalı sorular nedeniyle uzman olarak çalışamadığıaylara ilişkin maddi kaybıun karşılanması tatebtyle idareye yapmış olduğu başvurunun zımnen reddine iltşkin işlemin iptali ile veri hazırlama kontrol işletmeni kadrosu ile halen görev yaptığı kadronun 15/01/2012 - 13/11/2015 tarthlert arasındaki mali hak kayıplarının yasal faizi ile birlikie tazminen ödenmesine karar verilmesi istemiyle açilan davada;davacinin emsalleri lle birlikte 15/01/2012 tarihinden itibaren Defterdarlk Uzmam unvanina atanmaması ve dolayisıyla da bu unvanın mali haklarından yurarlanmamasına neden olan islemin 26/02/2011 tarihinde yaplan yazıl sinav sonucunda başarisız sayilmasına ilişkin işlem olduğu, bu sinavda sorulan bir kisım sorumun yargı kararı ile mukuka aykarı olarak iptal edilmiş olduğu gözönünde bulundurulduğunda, iptal edilen işlem nedeniyle davacınun 15/01/2012-15/11/2015 tarihleri arasında yararlanamadığ,Defterdarlık Uzmanı unvanına dayalı mali haklarının yasal fatzi ile birlikte hesaplanarak davacrya ödenmesi tsteminin idarece kabulü gerekirken, bu yöndeki 30/11/2015 tarihli davacı başvurusunun zımnen reddine llişkin iştemde hukuka uyarlık bulunmadığıbulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacinın dava komusu işlem nedeni ile mahrum kaldığı 15/01/2012-13/11/2015 tarthleri arasında kalan malt hak kayıplarının tdareye başvuru tariht olan 30/11/2015 tarthinden itlbaren işletilerecek yasal fatzl ile birlikte davacıya ödenmest yönünde Ankara 9. Idare Mahkemestnce vertlen 02/01/2017 gün ve E:2016/1126, K:2017/9 saylı kararın; davalı tdare tarafindan, davacınun yalntzca yazılıdan başarılı kabul edildiği sōzlü ve tez aşamalarından henüz başarıh olmadıği, davacıtarafindan ise, vekili olduğu ve dava lehlerine sonuçlandğı halde vekalet ücretine hükmedtlmediği ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedtr.


Açıklanan nedenlerle; davalı idarentn istinaf başvurusunun reddine, davacinın avukatlık acretine yönelik tstinaf başvurusunun kabulüne, kararın verlldiğı tarthte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 990,00 TL vekalet ücreti ile istinaf aşamasında yaplan ve aşağıda dōkümü gösterilen 123,95 TL yargılama giderinın davalı ldareden ahnarak davacrya verilmestne, tstinaf aşamasında davalı idarece yaprlan 38,25 TL yargılama gideninin ise davalı idare üzerinde brrakulmasına; posta gideri avansından artan miktarın istinaf talebinde bulunan taraflara iadesine 20/02/2018 tarthinde oybirliğiyle kesin olarak karar vertldi.…."
20. Gaziantep Bölge Îdare Mahkemesi 4. Idari Dava Dairesinin 21/11/2017 tarihli ve E.2017/327, K.2017/2820 sayılı kararımı ilgili kısmı şōyledir.

"… Batman ill, Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğünde Defterdarlık uzmamı olarak görev yapan davacının, Deflerdarlık Uzmanlığı kadrosuna geç atanması sebebiyle 15/01/2012-15/10/2015 tarihlert arasında 46 aylık dōneme ait mali hak kayıplarının yasal fatzi ile birllkte tazminine karar verilmesi istemiyle yapilan 01/02/2016 günlüi başvurumun zimnen reddine ilişkin tşlemin iptali ile 15/01/2012-15/10/2015 tarihleri arasında 46 aylık dôneme ait mali hak kayıplarmın yasal faiztyle ödenmesine karar verilmesi istemtyle açılan davada; Batman Idare Mahkemesi'nce verilen 13/12/2016 gūn ve E:2016/529, K:2016/1423sayılı 'dava konusu ișlemin tptaline, davacmın 15/01/2012-15/10/2015 tarihleri arasında mahrum kaldığı mali haklarının idareye başvuru tariht olan 01/02/2016 tarthinden isibaren işleyecek yasal fatztyle birlikte Bdenmestne' ilişkin kararın; hukuka ve mevzuata aykarıolduğu, davacının geçmişe dönük kazanulmış hakkanın bulunmadığı, davanunı reddi gerektigi, ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenip bozulması istenilmektedir.
Batman Idare Mahkemesi'nce verilen 13/12/2016 gün ve E:2016/529, K:2016/1423saylı karar hukuka uygun bulunduğundan istinaf başvurusunun reddine 21/11/2017tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.…."
B. Uluslararası Hukuk 
21. Uluslararası Hukuk için bkz. Demet Demirel ve diğerleri [GK], B. No:2019/12998, 1/12/2022, § 17.

V. ÍNCELEME VE GEREKÇE 
22. Anayasa Mahkemesinin 3/5/2023 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A.Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşū
23. Başvurucu; Idarenin muhasebe uzmanlığı giriş smavında sorduğu hatalısoruların mahkeme kararıyla iptal edildiğini, Idarenin hizmet kusurunun bu şekilde ortaya konulduğunu belirtmiş; defterdarlık uzmanlığına ait mali haklara İdarenin kusurlu davranışınedeniyle geç ulaştığım iddia etmiştir. Başvurucu, kendisiyle aynı durumda olan birçok kişinin geçmişe dönük olarak defterdarlık uzmanlığına ait mali haklarımı mahkeme kararıyla ulaştığını belirterek kanun önünde eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini belirtmiştir. Başvurucu;bölge idare mahkemelerinin aynı konuda farklı kararlar verdiğini, kendisine atfedilebilecek bir kusurun olmadığını, gecikmeden kaynaklanan parasal hak kayıplarını karşılanmamasıın mülkiyet hakkını ve adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

24. Bakanlık görüşünde, başvurucunun farklı bölge idare mahkemeleri arasında içtihat farklılığı oluştuğunun farkıda olduğu ancak 6/1/1982 tarihli ve 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, Idare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun 3/C maddesinin (c) fikrası uyarınca bu içtihat farkllıklarını giderilmesi için kullanabileceği başvuru yolunu kullanmadığını, bu anlamda etkili başvuru yollarınıusulüne uygun tüketmediğini ve başvurunun kanun yolu şikâyeti olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Başvurucu; Bakanlığın görüşüne karşı beyanında kanun yollarının tüketildiğini, aynı olaya ilişkin bölge idare mahkemesi kararlarının çelişkili olduğunu belirtmiştir.

B. Değerlendirme 
25. Anayasa'nın iddianın değerlendirilmesinde dayanak alnacak "Mülkiyet hakkı"kenar başlıklı 35. maddesi şöyledir:
"Herkes, mūlkiyet ve miras haklarına sahlptir.
Bu hakdar, ancak kamu yarari amacıyla, kanunla sınırlanabilir.
Mülkiyet hakkanın kullanıması toplum yararına aykarı olamaz."
26. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder.Başvurucunun şikâyetinin özü, muhasebe uzmanlığı giriş sınavı sorularmın mahkeme kararıyla iptali nedeniyle atamasmın gecikmesine ve buna bağhı olarak defterdarlık uzmanłığıiçin öngörülen parasal haklardan yoksun kalmasına yöneliktir. Başvurucunun tüm şikâyetlerinin mülkiyet hakkı kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
 Kabul Edilebflirlik Yönünden 
27. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden 
a. Mülkün Varlığı
28.Başvurucunun defterdarlık uzmanlığı kadrosuna bağlanan parasal hakları idari sürecin olağan akışı içinde kendi emsallerinin atandığı I5/1/2012 tarihinden itibaren elde edemeyeceğinin düşünülmesi için bir neden bulunmamaktadır. Bu nedenle defterdarlık uzmanlığı kadrosuna bağlanan parasal hakların başvurucu yönünden meşru bir beklentiye dönüştüğü sonucuna varilmıştır (benzer yöndeki değerlendirme için bkz. Demet Demirel ve diğerleri, §§ 32,33).

29. Bu durumda başvurucunun Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alman mülkiyet hakkı kapsamma giren bir ekonomik değeri veya en azından böyle bir değeri elde etme yönünde meşru beklentisinin bulunduğu değerlendirilmiştir.


b. Madabalenin Varlığı ve Türü
30. Anayasa'nın 35. maddesinde bir temel hak olarak güvence altina alnmış olan mülkiyet hakkı kişiye -başkasmı hakkma zarar vermemek ve kanunların koyduğu sınıriamalara uymak koşuluyla- sahibi olduğu şeyi dilediği gibi kullanma ve ondan tasarruf etme, onun trünlerinden yararlanma olanağı verir (Mehmet Akdoğan ve diğerleri, B. No:2013/817, 19/12/2013, § 32). Dolayısıyla malikin mülkünü kullanma, mülkün semerelerinden yararlanma ve mülkü üzerinde tasarruf etme yetkilerinden herhangi birinin sınırlanmasımülkiyet hakkına mtdahale teşkil eder (Recep Tarhan ve Afife Tarhan, B. No: 2014/1546,2/22017, § 53).

31. Anayasa'nın 35. maddesi ile mülkiyet hakkıa temas eden diğer bükümleri birlikte değerlendirildiğinde Anayasa'nın mūlkiyet hakkına mūdahaleyle ilgili ūç kural ihtiva ettiği görülmektedir. Buna göre Anayasa'nın 35. maddesinin birinci fikrasmda, herkesin mülkiyet hakkıma sahip olduğu belirtilmek suretiyle mülkten barışçıl yararlanma hakkına yer verilmiş; ikinci fikrasında da mülkten barışçıl yararlanma hakkına müdahalenin çerçevesi belirlenmiştir. Maddenin ikinci fikrasmda genel olarak mülkiyet hakkının hangi koşullarda smırlanabileceği belirlenerek aynı zamanda mülkten yoksun bırakmanın şartlarının genel çerçevesi de çizilmiştir. Maddenin son fikrasında ise mülkiyet hakkının kullanımının toplum yararına aykırı olamayacağı kurala bağlanmak suretiyle devletin mülkiyetin kullanımınıkontrol etmesine ve düzenlemesine imkân sağlanmıştır. Anayasa'nın diğer bazı maddelerinde de devlet tarafindan mülkiyetin kontrolüne imkån tanıyan özel hükümlere yer verilmiştir.Aynıca belirtmek gerekir ki müikten yoksun bırakma ve mülkiyetin düzenlenmesi, mülkiyet hakkına mūdahalenin özel biçimleridir (Recep Tarhan ve Afife Tarhan, §§ 55-58).
32. Somut olayda veri hazırlama kontroi işletmeni olan başvurucunun defterdarlık uzmanlığına atanması gecikmiştir. Başvurucu, atamasının geciktiği dönemde deftetdarlık uzmanlığı kadrosuna bağlı olarak elde edeceği parasal haklardan mahrum kalmıştır.Dolayısıyla atamanın geciktirilmesi aynı zamanda başvurucunun müikiyet hakkına da müdahale teşkil etmiştir, Mülke erişimin engellenmesi biçiminde tezahür eden müdahalenin mülkiyetten barışçıl yararlanma hakkına ilişkin genel kural çerçevesinde incelenmesi uygun görülmüştlr.

c.Mūdabalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
33.Anayasa'nın 13. maddesi şõyledir;
"Temel hak ve hürrtyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanun ilgili maddelerinde belirtllen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sinırlanabilir. Bu sinrlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum ditzeninin ve lâik Cumhurtyetin gereklerine ve ðlçülalük ilkestne aykarı olamaz."
34. Anayasa'nın 35. maddesinde mülkiyet hakkı smırsız bir hak olarak düzenlenmemiş, bu hakkın kamu yararı amacıyla ve kanunla sıırlandırılabileceği öngörülmüştür. Mülkiyet hakkına müdahalede bulunulurken temel hak ve Özgürlüklerin sıırlandırılmasına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'nın 13. maddesinin de gözönünde bulundurulması gerekmektedir. Anılan madde uyarınca temel hak ve özgürlükler,demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykıtı olmaksızın Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir.

Dolayısıyla mülkiyet hakkına yönelik müdahalenin Anayasa'ya uygun olabilmesi için mūdahalenin kanuna dayanması, kamu yararı amacı taşıması ve ölçülülok ilkesi gözetilerek yaptlması gerekmektedir (Recep Tarhan ve Afife Tarhan, § 62). Bu bağlamda Öncelikle müdahalenin kanuni dayanağımın bulunup bulunmadığı incelenmelidir.
35. Anayasa'nın 35. maddesinin ikinci fikrasında müikiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla kamunla smırlanabileceği belirtilmek suretiyle mülkiyet hakkına yönelik müdahalelerin kanunda öngörüimesi gereği ifade edilmiştir. Öte yandan temel hak ve Özgürlüklerin sınırlandırılmaşıa ilişkin genel ilkelerin düzenlendiği Anayasa'nın 13.maddesinde de hak ve özgüriüklerin ancak kanunla smırlanabileceği temel bir ilke olarak benimsenmiştir. Buna göre mülkiyet hakkına yapılan müdahalelerde dikkate alınacak öncelikli ölçüt, müdahalenin kanuna dayalı olmasıdır. Bu ölçütün sağlanmadığı tespit edildiğinde diğer ölçütler bakımından inceleme yapılmaksızın mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varúacaktır (Ford Motor Company, B. No: 2014/13518, 26/10/2017, § 49).
36. Somut olayda başvurucunun defterdarlık uzmanlığına atama sürecinin gecikmesinin nedeni sinav sorularının Idare tarafindan hatalı sorulmasıdır. Anilan stnav sorularının hukuka aykırı olduğu istinaf denetiminden geçmiş mahkeme kararlarıyla saptanmiştır. Bu aşamada Anayasa Mahkemesi tarafindan incelenmesi gereken husus mahkeme kararıyla iptal edilen sorulardan kaynaklı atama sürecinin gecikmesi nedeniyle ortaya çıkan zararların telafi edilip edilmediğidir,
37. Sınav sorularını mahkemelerce iptal edilmesi somucu başvurucunun defterdarlık uzmanlığı kadrosuna atanması gecikmiş ve başvurucu 46 ay boyunca bu kadroya ait mali haklardan yararlanamamıştır. Somut olayda mağduriyetin gerçek manada ortadan kalkabilmesi için başvurucunun defterdarlık uzmanlığı kadrosuna atanmasının 46 ay gecikmesi nedeniyle uğradığı zararlarının karşılanması gerekir. Başvurucunun mülkiyet hakkına yönelik ihlalin giderilmesi amacıyla tam yargı davası açtığı anlaşıimıştır. Bazı idare mahkemeleri başvurucu ile emsal durumda olanların parasal hakların ödenmesine hükmetmiştir ve bu kararlar istinaf denetiminden geçerek kesinleşmiştir (bkz.§§ 18-20).Ancak somut olayda davanın reddine yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu Bölge İdare Mahkemesince reddedilmiştir. Bu durumda başvurucunun defterdarlık uzmanlığı kadrosuna atanmasının 46 ay gecikmesi nedeniyle uğradığı mağduriyet tam olarak giderilmemiştir.

38. Hukuk devletinde idare, hukuka aykırı olarak tesis ettiği işlemlerin sebep olduğu ihlalleri giderme yükümlülüğü altındadır. Idare; eski hâle getirme (restitutio in integrum) ilkesi gereğince kişiyi, hukuka aykırı işlem tesis edilmemiş olsaydı kişi hangi durumda olacaksa ona mümkün olduğunca en yakın konuma getirmekle yükümlüdür. Bu açıdan Idarenin başvurucuyu defterdarlık uzmanlığına atamak suretiyle ihlali giderme hususundaki yükümlülüğünü bütünüyle ifa ettiği söylenemeyecektir. İhlalin tam olarak giderildiğinden sőz edilebilmesi için hukuka aykırı gecikme yaşanmamış olsaydı idari sürecin olağan akışı içinde başvurucu hangi tarihte defterdarlık uzmanlığına atanacaksa o tarihten itibaren oluşan parasal hak kayıplarıın da karşılanması gerekir (benzer yöndeki değerlendirme için bkz. Narin Nihal Parlak, B. No: 2019/16487, 3/3/2022, § 39).
39. Ayrıca Idarenin tesis ettiği işlemle hak ve özgüriöklerini ihlal ettiği başvurucuların uğradığı mali kayıplar telafi etmekle yükümlü kılmması hukuka aykırı işlem tesis edilmemesi konusunda kamu görevlileri yönünden caydıricı bir etki de gösterebilecektir.

Anayasa'nın 5. maddesi devlete, hak ve Özgürlüklerin ihlalinin önlenmesi için caydırıct tedbirler alma õdevi de yüklemektedir. İdare Mahkemesinin yorumu başvuruçuların müikiyet hakkına yapılan mtidahale sebebiyle oluşan kayıplarının tam olarak telafi edilmesini önlediği gibi tazminat davasınm hukuka aykırı işlem tesis edilmesine karşt caydırıctlık sağlama Özelliğini de etkisiz bâle getirmiştir (benzer yöndeki değerlendirme için bkz. Demet Demirel ve diğerleri, § 46).

40. Sonuç olarak defterdarlık uzmanlığına geç atanma nedeniyle uğradığı mali hak kayıplarının giderilmemesi nedeniyle başvurucunun mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşıłmıştır.

41. Açrklanan gerekçelerle Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan müikiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir,
3. Giderim Yönünden 
42. Başvurucu, ihlalmn tespiti ile miktar belirtilmeksizin maddi zararlarıın karşılanması talebinde bulunmuştur.

43. Tespit edilen ihlalin ve sonuçlarmın ortadan kaldırılmasına ilişkin usul ve esaslar 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkıda Kanun'un 50. maddesinde yer almaktadır.

44. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırıiması için yeniden yargılama yaptlmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken is, yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (6216 sayılı Kamun'un 50.maddesinin (2) numaralı fikrasmnda düzenlenen bireysel başvuruya özgü yeniden yargılama kurumunun özelliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz, Mehmet Doğan [GK], B. No:2014/8875, 7/6/2018, §§ 5460; Aligül Alkaya ve digerlert (2), B. No: 2016/12506,7/11/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§93-100).

45. Öte yandan ihlalin niteliğine göre yeniden yargılama yapılmasının yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıdığıdan başvurucunun tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

VI. HκÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğineilişkin iddianın KABUL EDILEBlLIR OLDUĞUNA,

B. Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altma alınan mülkiyet hakkının IHLAL EDILDIĞINE,
C. Kararın bir öreğinin mülkiyet hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Eläzığ 2. İdare Mahkemesine (E.2016/245, K.2016/1078) GÖNDERILMESINE,
D.Başvurucunun tazminata ilişkin talebinin REDDİNE,
E. 294,70 TL harcın başvurucuya ÖDENMESINE,
F. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasma; ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal faiz UYGULANMASINA,
G. Karartn bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERILMESiNE 3/5/2023tarihinde OYBİRLIĞİYLE karar verildi.