Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 19/6/2020 Tarihli ve E: 2019/4, K: 2020/1 Sayılı Kararı
YARGITAY KARARI | 2020-11-11

11 Kasım 2020 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31301
YARGITAY KARARI 
Yargıtay Başkanlığından:
YARGITAY  İÇTİHATLARI BİRLEŞTİRME  HUKUK GENEL KURULU  KARARI 
ESAS NO : 2019/4KARAR NO : 2020/1KARAR TARİHİ:19.06.2020
ÖzET: 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesi ile kurulan sigorta tahkim komisyonu itiraz hakem heyetinin bölge adliye mahkemelerinin faaliyete başladığı 20.07.2016 tarihinden sonra itiraz üzerine verilen kararlarıtemyiz kanun yoluna tabidir.

I- GiRİŞ
A- İCTİIIATLARI BİRLEŞTİRME KONUSUNDAKİ BAŞVURUSU 
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi Başkanı Süleyman Murat Kaya ve 9. Hukuk Dairesi Başkanı Nuray Oguzer 22.01.2019 tarihli dilekçeleri ile Bölge Adliye Mahkcmclerinin faaliycte gcçtiği 20.07.2016 tarihinden sonra 5684 sayili Sigortacilik Kanunu'nun 30/i2. maddesi ile Sigorta Tahkim Komisvonu Itiraz Hakem Heveti tarafindan verilen kırk bin Türk Lirası üzerindeki kararlar için başvurulacak olan kanun yolunun istinaf kanun yolu mu yoksa temyiz kanun yolu mu olduğu konusunda Yargitay 17. Hukuk Dairesi ile ll. Hukuk Dairesi arasında görüş aykırılıği ortaya çıktığını ileri sürerek, bu aykırtliğın içtihatlarin birleştirilmesi yoluyla giderilmesini talep etmiştir.

B- İÇTİHATLARI BİRLEŞTİRMENİN KONUSU 
Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 09.12.2019 tarihli ve 386 sayılı kararı ile “5684sayılı Sigortacılik Kanunu'nun 30. maddesi ile kurulan Sigorta Tahkim Komisyonunca 20.07.2016 tarihinden sonra verilen kararların temyiz kanun yoluna mı yoksa istinaf kanun 

yoluna mı tabi olduğu" hususunda görüş aykırılıklarının ve farkh uygulamaların olduğu belirtilerek içtihatların birleştirilmesi talebi nedeniyle raportör üye olarak Yargitay Yirmi Üçüncü Hukuk Dairesi Mehmet Özdemir görevlendirilmiştir.

C- GÖRÜŞ AYKIRILIĞI İÇEREN KARARLAR 
11. Hukuk Dairesi;
-09.01.2018 tarihli ve 2017/4999 Esas, 2018/98 Karar,
-13.07.2018 tarihli ve 2018/2629 Esas, 2018/5066 Karar,
-18.09.2018 tarihli ve 2018/2613 Esas, 2018/5417 Karar,
-24.10.2018 tarihli ve 2018/3710 Esas, 2018/6637 Karar 
17. Hukuk Dairesi;
-09.02.2017 tarihli ve 2014/14577 Esas, 2017/1239 Karar,
-24,04.2017 tarihli ve 2017/2057 Esas, 2017/4459 Karar 
D- İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KONUSUNA İLİŞKİN ÖZEL DAİRELER İLE HUKUK GENEL KURULU GÖRÜŞLERİNİN ÖZETLERİ

1. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi görüş yazısında özetle; 5684 sayılı Sigortacılik Kanunu'nun 03.06.2007 tarihinde kabul edilerek 14.06.2007 tarihinde yürürlüğe girdiği,6100 sayıl Hukuk Muhakcmcleri Kanunu'nun (HMK) yürürlüğe girdiği 01.10.2011tarihinden sonra 13.06.2012 tarihinde 5684 sayılı Sigortacılk Kanunu'nun 30/12. maddesinde 6327 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikte İtiraz Hakem Heyeti kararlarına karşı temyiz yoluna gidilebileceğinin yer alması ve IMK'nin 439. maddesinde de hakem kararlarının iptali davasında verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabileceğinin düzenlenmcsi ve IMK'nin 341. maddesinde istinaf yoluna başvurulabilecek kararlar arasında hakem kararıveya itiraz hakem heyeti kararlarına yer verilmemesi nedeniyle itiraz hakem heyeti kararlarına karşı temyiz yoluna başvurulacağının kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
2. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi görüş yazısında özetle; 6100 sayılı HMK'nın 341/5.maddesinde diğer kanunlarda temyiz edilebileceği veya haklarında Yargitay'a başvurulabileceği belirtilmiş olup da bölge adliye mahkemelerinin görevine giren dava ve işlere ilişkin nihai kararlara karşi bölge adliye mahkemelerine başvurulabileceği kuralına yer verildiği, bölge adliye mahkemelerinin kurulması ile birlikte ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf, bölge adliye mahkemesi kararlarına karşi temyiz yoluna başvurulabileceği, bölge adliye mahkemelerinin kuruluş amacinın iki dereceli yargılamayi getirdiği, istinaf aşamasında maddi-hukuki denetim yapılacaği, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin adil yargılanma 

hakkı ile bağlantılı olan ve mahkemeye erişim hakkını düzenleyen 6. maddesi uyarınca birtakım eksikliklerin istinaf yargilamasıda tamamlanabildiği, sigorta hakem heyeti kararının temyiz edilmesi ile Yargitay'da bu incelemenin yapilması hâlinde 20.07.2016'dan itibaren yeni bir sistemin dişida yine maddi-hukuki denetim yapmak suretiyle bölge adliye mahkemelcrinin görevinin Yargıtay'a yaptırılmış olacağı, Sigorta Tahkim Komisyonuna ilişkin kurumsal yapının üç ana unsurdan ołuştuğu, yapı içerisindeki düzenlemelere göre bu faaliyetin kendi içerisinde iki dereceli olduğunun ve bölge adliye mahkemesi ile getirilen iki dereceli yargılamanın gerçekleştiğinin kabul edilemeyeceği, tüm bu maddi ve hukuksal olgular karşısında bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra itiraz hakem heyeti kararına karşi kanun yoluna başvurulduğunda iki dereceli yargılama sistemi içerisinde bölge adliye mahkemeleri tarafından ikinci derece olarak yargılama yapilması ve ancak bu karara karşı başvurulması hâlinde temyiz incelemesi yapılması gerektiği belirtilmiştir.
3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu görüş yazısında özetle; Hukuk Genel Kurulunda içtihatlarım birleştirilmesi talep edilen konuyla ilgili olarak verilmiş emsal bir karar bulunmadığını, Özel Daire Başkanlıklarınca gönderilen görüş yazıları ile gündeme ekli emsal karar içeriklerine göre her iki Ozel Dairenin “Sigorta Tahkim Komisyonu Itiraz Hakem Heyetinin Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete başladiğı 20.07.2016 tarihinden sonra verilen kararlarına karşı başvurulacak kanun yolu" konusuna ilişkin olarak istikrar kazanmış farkhıuygulamalarını mevcut olduğunu, Özel Daireler arasındaki içtihat aykırılığının içtihatların birleştirilmesi yoluyla giderilmesi gerektiğinin düşünüldüğünü bildirmiştir.
II- İÇTİHADI BİRLEŞTİRME İLE İLGİLİ KAVRAM, KURUM VE YASAL DÜZENLEMELER 

1. GENEL OLARAK TAHKİMİN TANIMI VE ÇEŞİTLERİ
Devlet kendisinc ait olan yargı yetkisini Türk Millcti Adına bağımsız ve tarafsız mahkemeler araciliğiyla kullanır.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriycti Anayasası ile hak arama özgürlüğü güvence altına alınmiş; herkesin, meşru vasita ve yollardan faydalanmak suretiyle yargi mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu ve hiçbir mahkemenin, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamayacağı düzenlenmiştir.Yine kanuni hâkim güvencesi getirilerek hiç kimsenin kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamayacağı ve bir kimseyi kanunen tabi olduğu mahkemeden 

başka bir merci önüne çıkarma sonucunu doğuran yargt yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamayacağı belirtilmiştir (Any m. 9, 36, 37, 142).

Sözleşmeler hukuku çerçevesinde özel hukuka ait anlaşmazlıkların süratle çözümlenebilmesi, mahkemelerin iş yükünün hafifletilmesi amaciyla bazı hâllerde hakemlere izin vcrilcrek, taraflara aralarındaki uyuşmazlıkların tahkim yolu ilc çözcbilmc imkânıtaninmiștir.

Bir hak üzerinde uyuşmazlığa düşen iki tarafın, anlaşarak, bu uyuşmazlığın çözümünüözel kişilere bırakmalarına ve uyuşmazliğın bu özel kişiler tarafindan incelenip karara bağlanmasına tahkim; uyuşmazlığın çözümü kendilerine bırakılan bu özel kişilere ise hakem denir. Hakemler, bağımsız, tarafsız gerçek kişilerdir, kural olarak uyuşmazliğın tarafi olan kişilerce seçilirler, uyuşmazlığı yargılama yołuyla çözerler. Tahkim yolu, tarafların doğmuşya da doğabilecek bir uyuşmazhğı aralarındaki anlaşmaya göre hakem veya hakem kuruluna götürdükleri, özel bir yargilama faaliyetidir (Kuru, B: Hukuk Muhakemeleri Usulü, Ankara 2001, C.VI, s. 5875; Medeni Usul Hukuku El Kitabi, Ankara 2020, C.II, s.1857).
Tahkim özel bir yargılama usulü olduğundan bu usulün uygulanmasi, tarafların yapacağı bir tahkim anlaşmasma bağhıdır.

Tahkim, devletin yargı hâkimiyetine müdahale sayılmaz, taraf iradelerine üstünlük tanıyan, tarafların iradelerine tabi özel hukuk uyuşmazlıklarının çözümüne katkı sağlayan özel bir alternatif uyuşmazlık yöntemidir.

Tahkimde, diğer alternatif çözüm yollarından farklı olarak hakemler bağlayıcı ve icra edilebilir kararlar vermektedir.

Tahkimin, zorunlu tahkim, ihtiyari tahkim, muvakkat (ad hoc) tahkim, milli ve milletlerarası tahkim olmak üzere çeşitli türleri vardır. Tahkim kural olarak ihtiyaridir. Özel Kanun hükümleri ile düzenlenen zorunlu tahkim ise ancak istisnai hâllerde mümkündür.
  L F N T  KA AIN 
 d te t  Tii  d  r d  d  re  d c  c r   d tdn d 


Gerek 5684 sayılı Sigortacilk Kanunu'nun 30/23. maddesinde yer alan“ Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun hükümleri sigortacılıktaki tahkim hakkında da kiyasen uygulanır."şeklindeki düzenleme gerekse 6100sayılı HMK’nin 447/2. maddesinde yer alan “Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18/6/1927tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kamumunun bu hükümlerin karşılığıı oluşturan maddelerine yapılmış sayılır."hükmü ile hukuk sistemimizde yer alan tahkim hükümleri ile köprü kurulmak surctiyle tahkim sisteminin temel usul ve esasları bakımından HMK ile paralellik sağlanmaya çalışılmiştır. Bu nedenledir ki, sigortacılık tahkim sisteminin daha iyi kavranabilmesi açısından Sigortacılık Kanunu'nda yer alan tahkim sistemi ile 6100 sayılı IIMK'da yer alan tahkim hükümlerinin bir arada değerlendirilmesi gerekmektedir (Semerci Vuraloğlu/T.: 5684sayılı Sigortacılık Kanunu'nda Yer Alan Tahkim Hükümleri ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki Tahkim Hükümlerinin Karşılaştırıłması, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. XHII, S.2, 2016, s.269).
6100 sayılı HMK’nin 407 ila 444. maddeleri arasında düzenlenen iç tahkim ihtiyari tahkim olup, 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun tanımladiğı anlamda yabancılık unsuru içermeyen ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği uyuşmazlıklar hakkında uygulanir.
HMK' ya tabi bir tahkimden söz edebilmek için taraflar arasında yapılmiş bir tahkim sözleşmesinin bulunması, uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşımaması ve tahkim yerinin de Türkiye olarak belirlenmesi gerekmektedir. HMK'nin 407. maddesi ile millî tahkim açısından, açıkça toprak ilkesi kabul edilmiştir.
Tahkim, sadece tarafların iradesine tabi olan uyuşmazlıklar hakkında geçerlidir.HMK'nın 408. maddesinde yer alan bu ilkcye tahkime clverişlilik ilkesi denilmcktedir. İki tarafin arzusuna tabi olmayan işlerde tahkim sözleşmesi yapılamaz ( Pekcanıtez, H./ Atalay,O./ Özekes, M.: Hukuk Muhakemeleri Kanunu Hükümlerine Göre Medeni Usul Hukuku,Ankara, 2011, s. 738).
Tahkim sözleşmesi, tarafların, sözleşme veya sözleşme dışı bir hukuki ilişkiden doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlikların tamamı veya bir kisminın çözümünün hakem veya hakem kuruluna birakılması hususunda yaptikları anlaşma olup, taraflar arasındaki sözleşmenin bir şartı olabileceği gibi ayrı bir sözleşme şeklinde de yapılabilir. HMK'nın 412.maddesine göre tahkim sözleşmesi yazılı şekilde yapılması geçerlilik şartıdır.

Bir uyuşmazlığın çözümü için mahkemeye başvurulmuş olması, o meselenin çözümüiçin tahkime gidilemeyeceği anlamina gelmemektedir. Yargılama sirasında tarafların tahkim yoluna başvurma konusunda anlaşmaları durumunda, dava dosyası mahkemece ilgili hakem veya hakem kuruluna gönderilir (HMK m 413).
Tahkimde hakcmlcrin atanması büyük öncm taşıdığı için atanma usulü Kanun'da açıkça belirlenmiştir. Taraflar, hakem veya hakemlerin seçim usulünü serbestçe kararlaştırabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa hakem seçiminde HMK'nın 416.maddesindeki usul uygulanir.
HMK'ya göre hakem (tek olacak şekilde) tahkim sözleşmesinde belirlenebileceği gibi hakem sözleşmesinde hakemin taraflarca seçilebileceği de kararlaştırılabilir. Sözleşmede õzel hüküm yoksa hakem davaya bakmaya yetkili mahkeme tarafından veya tahkim sözleşmesinde hakemlerin seçimi üçüncü kişiye bırakılmışsa, üçüncü kişi tarafından seçilir (Kabukçuoğlu Özer/ F. D.: Sigortacılık Kanunu Şerhi, İstanbul 2012, s.498). Hakemlerin sayısı taraflarca kararlaştırılmamışsa üç hakem seçilir (HMK m 415).
HMK'da yer alan düzenlemeye göre; taraflar, hakemin reddi usulünü serbestçe kararlaştırabilir. Seçilen hakemin veya hakem kurulunun tümünün ya da karar çoğunluğunu ortadan kaldiracak sayıda hakemin reddi için ancak mahkemeye başvurulabilir. Mahkemenin bu fikra uyarinca verdiği kararlar kesindir.
Tahkim kurumunun başarıya ulaşabilmesi için getirilen tahkim şartının ayrılabilirliği ve bağımsızlığı ilkesi gereğince hakemin kendi yetkisi konusunda karar verebilmesi kabul edilmiş; HMK'nin 422. maddesinde getirilen bu düzenleme ile tahkime sürat kazandırarak tahkimin ilerleyen aşamalarında yetki itirazı ile karşılaşılmasıın ya da tahkim şartının geçersizliğini ileri sürerek tahkimi bertaraf etmenin önüne geçmek amaçlanmıştır.
Tahkimde taraflar eşit hak ve yetkiye sahiptirler. Taraflar hukuki dinlcnilme hakkınıkullanabilirler (HMK m 423). Tahkimde hakem veya hakem kurulunun uygulayacaği yargılama usulünün belirlenmesinde Kanun'un cmrcdici hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla taraf serbestisi esası kabul edilmiştir (İIMK m 424).
Taraflar aksini kararlaştırmadıkça, bir hakemin görev yapacağı davalarda hakemin seçildiği, birden çok hakemin görev yapacağı davalarda ise hakem kurulunun ilk toplantıtutanağınin düzenlendiği tarihten itibaren bir yil içinde, hakem veya hakem kurulunca esas hakkında karar verilir. Bu süre, tarafların anlaşmasiyla; anlaşamamaları hâlinde ise taraflardan 

birinin başvurusu üzerine mahkemece uzatılabilir. Mahkemenin, bu konudaki kararı kesindir (HMK m 427).

Tahkim yargılamasi, nihai hakem kararının verilmesi veya HMK'nin 435. maddesinde belirtilen hâllerden birinin gerçekleşmesi ile sona erer.

Mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakcmcleri Kanunu'nda (HUMK) tahkim sürcsi altı ay olarak öngörülmüştür. HUMK'nın 533. maddesine göre hakem kararları sadece;tahkim süresinin dolmasından sonra karar verilmiş olmasi, talep cdilmemiş bir şey hakkında karar verilmesi, hakemlerin yetkileri dâhilinde olmayan bir konu hakkında karar vermeleri ve iki taraftan birinin iddiası hakkında karar verilmemesi sebepleri ile sınırlı olarak bozulabilmekte iken; Yargitay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 28.01.1994tarihli ve 1993/1 E., 1994/4 K sayılı kararında da tarafların, tahkim sözleşmesi veya şartında hakemlerin, uyuşmazlığı maddi hukuk kurallarına göre çözümlemelerini öngördükleri takdirde, hakemler bu kurallar çerçevesinde karar vermek zorunda olduklart açıklanmış, bu kurala aykırı karar veriłmesi hâlinin de temyiz sebebi oluşturacağı kabul edilmiştir.
1086 sayılı HUMK'da hakem kararlarına karşı temyiz kanun yoluna gidilebileceği kabul edilmiş ancak; bu kararlara karşı karar düzeltme yolu kapatılmıştır. Kesinleşen kararlar aleyhine şartlari varsa ancak yargilamanin yenilenmesi yoluna gidilebilecektir.
6100 sayıh HMK'da hakem kararına karşı tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde yalnızca iptal davası açılabileceği öngörülmüş; tahkimin amaci, niteliği, tarihsel gelişimi gereği ve tahkimde sürati temin etmek için, hakem kararlarının iptali sebepleri 439. maddede sıırlı olarak sayılarak iptal davası hakkında verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvuru açık birakılmış; temyiz incelemesinin, öncelikle ve ivedilikle karara bağlanacağı belirtilmiştir 
Yargitay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 13.04.2018 tarihli ve 2016/2E., 2018/4 K. sayılı kararında da; 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğc girdiği 01.10.2011tarihinden önce yapılan tahkim sözleşmesi uyarınca icra edilen milli tahkim yargılamasıkapsamında ve anılan tarihten sonra verilen hakem kararlarına karşı 1086 sayılı HUMK' ni 533. maddesinde düzenlenen temyiz kanun yoluna değil, 6100 sayılı IIMK' nin 439. iptal davası açılması yoluna başvurulabileceği açıklanmıştır.


SR SON IA SA R SRONNN A T TT IA  TN  T CEREA 

rdd 
     c   c Sc t de d s t  td   t  t arasında, sigorta sözleşmesinden veya güvence hesabından faydalanacak kişiler ile güvence hesabı arasında çıkan uyuşmazlıklar çözüme kavuşturulmaktadır.

Bu sistem ile sigorta konusundaki uyuşmazlıkların uzman kişiler tarafindan az maliyetle, hizlı ve adil şekilde çözüme kavuşturularak sigortacilık sektörüne olan güvenin artirilmasi amaçlanmiştir.

b. Yasal Mevzuat:
Sigortacılıkta tahkim kavramı hukukumuza ilk defa 03.06.2007 tarihinde kabul edilerek 14.06.2007 tarihinde Resmî Gazetede yayimlanan Sigortacilik Kanunu'nun 30.maddesi ile girmiştir. Bu maddenin ilgili fikralarında 29.06.2012 tarihli Resmî Gazetede yayimlanan 6327 sayılı Kanun ve 18.04.2013 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 6456 sayıli Kanun ile birtakım eklemeler ve değişiklikler yapılmıştır.

Tahkime ilişkin detay düzenlemeler ise 17.08.2007 tarihli ve 26616 sayılı ResmîGazetede yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik ile Sigorta Tahkim Usulü ve Sigorta Hakemlerine İlişkin Tebliğ'de yer almıştır. Anılan Yönetmelik Resmî Gazete ilanlarına göre sirasiyla 24.07.2013, 19.01.2016, 14.06.2018, 18.04.2019 ve 15.06.2019tarihlerinde değişikliğe uğramış, Tebliğ ise 2016 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır.
e. Sigorta Tahkim Sisteminin Kurumsal Yapısı ve İşleyişi:
Türkiye Sigorta, Rcasürans ve Emcklilik Şirketleri Birliği bünycsinde Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesine istinaden oluşturulan Sigorta Tahkim Komisyonunun merkezi İstanbul'dadır. Komisyon Başkanlığı gerekli görülen yerlerde büro açmaya yetkili olduğu gibi bölgesel bürolar da kurabilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu kendine õzgü, kalıcı ve kurumsal bir yapıdır. Sigorta Tahkim Komisyonu, komisyon başkanlığı ve üyeleri, komisyon müdürü, komisyon müdür yardımcıları, büro müdür ve müdür yardımcıları, sigorta raportörleri ve diğer personel olmak 

üzere sabit çalışanlarla, hayat ve hayat dişi sigorta dallarnda çahışan ve komisyon nezdinde tutulan sicile kayitlı sigorta hakemleri ile sigorta hakemlerinin verdikleri kararları itiraz üzerine inceleyen üç kişilik itiraz hakem heyetlerinden oluşur (SK m 30/2, Yönetmelik m 4).Komisyon Başkanlıği, bir Bakanlik temsilcisi, iki Birlik temsilcisi, bir tükctici derneğ;temsilcisi ile Müsteşarlıkça belirlenccek bir akademisycn hukukçu temsilcinin katılımı ile oluşmaktadır. Komisyon Başkanlığı üyeleri iki yıl için seçilir. Herhangi bir üyeliğin boşalması durumunda, cski üyenin görev süresini tamamlamak üzere aynı usulle yeni üye atanır. Komisyon Başkanlığı üyelerinin 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 3/2.a maddesinde yer alan suçlardan dolayı hüküm giymemiş, konkordato ilan ve iflas etmemişolması şartları aranmaktadır. Tüketici Derneği temsilcisi, Türkiye çapında en fazla üyeye sahip tüketici derneğinin önereceği üç aday arasından Bakanlikça seçilir. Yönetmelikte yapılan 18.04.2019 tarihli degişiklik ile birlikte Bakanlıkça belirlenecek akademisyen hukukçunun ise sigorta hukuku, hukuk usulü veya medeni hukuk alanlarından en az birinde doktor öğretim üyesi veya daha üst unvana sahip olması kurah getirilmiştir.Sigorta Tahkim Komisyonuna; raportörler ve diğer personeli atamak, sigorta hakem başvurularını değerlendirerek uygun görülenlerin kabulü için durumu Bakanlığa bildirmek,sigorta hakem listesini tutmak, uyuşmazliğın çözümü için sigorta hakemi seçilmesi ve gerektiğinde hakem heyeti oluşturulmasının bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde ve doğru bir biçimde gerçekleşmesini sağlayacak mekanizmaları kurarak bunun denetimini yerine getirmek, itiraz hakem heyetlerini kurmak, hakem ücretini ödemek, büro açılmasına karar vermek gibi önemli görevler verilmiştir (SK m 30/2, Yönetmelik m 6). Komisyon Başkanlığının gerek gördüğü durumlarda, uyuşmazlık konusunda tahkime gidilmeden önce ön bilgi vermek amacıyla danışmanhık hizmeti sağlayacak bir mekanizma oluşturabilmesine imkân tanınmiştir.
Görüldüğü gibi, komisyon bir taraftan karar alma mekanizması için gerekli işlemleri gerçekleştirmekte, diğer taraftan ise müdür ve müdür yardımeıları eliyle yapılan işlemlerin ve başvuruların usulüne uygun bir şekilde değerlendirilmesini ve sonuçlanmasını sağlamaktadır (Özdamar, M: Sigorta Hukukunda Uyuşmazlıkların Çözümünde Tahkim Sistemi, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.XVII, 2013, s.1-2).
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilmesi için uyuşmazlığın mahkemeye ve Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümlerine göre Tüketici Sorunları Hakem Heyetine intikal etmemiş olması gerekir (SK m 30/14).


Komisyon müdür ve müdür yardımciları komisyon başkanlıği tarafindan atanır.Komisyon müdürlerinin belirli özellikleri taşıması gerekmektedir. Yönetmelikte, birden fazla Komisyon müdür yardımcısının atandığı durumlarda, müdür yardımcılarının en az birinin sigortacılık veya sigortacıhk tekniği ile ifgili konulardan sorumlu olması gerektiği belirtilerek,sigortacılık veya sigortacılık tckniği ile ilgili konularda çalışan Komisyon müdür yardımcisinda en az iki yıllık sigortacılık deneyiminin aranacaği belirtilmiştir. Sigorta şirkctlcrinin, rcasürans şirkctlerinin, sigortacılık yapan diğer kuruluşların, sigorta eksperlerinin, sigorta acentelerinin ve brokerlerin ortaklari, yönetim ve denetiminde bulunan kişilerin ve bunlar adına imza atmaya yetkili olanlar ile tüm bu kuruluşlarda mesleki faaliyette bulunanların, sigorta eksperlerinin, sigorta acentelerinin ve brokerlerin komisyon müdür ve müdür yardımcılıği yapamayacağı kabul edilmiştir.
Yönetmelikte 19.01.2016 tarihinde yapilan değişiklik ile komisyon müdür ve müdür yardımcilarına hakemłerin reddi taleplerini incelemek görevi verilmiștir. Hakemi ret nedenleri ise 17. maddede; hakemin taraflardan birine öğüt vermesi ya da yol göstermesi, taraflardan biri veya ilgili bir üçüncü kişi karşısında kanunen gerekmediği hâlde görüşünü bildirmesi,tanık, bilirkişi, Hukuk Muhakemeleri anlamında hakem veya hâkim sıfatıyla dinlenmesi ya da hareket etmesi, hakemin taraflardan biriyle dördüncü dereceye kadar yansoy hisımlığının olmasí, taraflardan biri arasında bir dava veya düşmanhık bulunmasi, tarafsızlığından şüpheye düşülmesini gerektirecek önemli sebeplerin bulunmasi olarak siralanmiştır.
Sigortacılık yapan kuruluşla uyuşmazlığa düşen kişinin başvurusu öncelikle sigorta raportörleri tarafindan en geç on beş gün içinde incelenir ve raportörler tarafindan çözülemeyen başvurular sigorta hakemine iletilir. Raportörler ön inceleme yapar, evrak, belge eksikliği ve başvuru ön şartlarının bulunup bulunmadığına bakar, ancak uyuşmazlığın esasına dair karar vercmezler. Sigortacılık tahkiminc olan güvcnin arttirilması ve ihtisaslaşmanın sağlanmasi amaciyla atanacak raportörlerin; mali güç dışinda sigorta şirketi ve reasürans şirketi kurucularında aranan nitelikleri taşımasi, en az dört yıllık yüksek okul mezunu olması,sigorta hukukunda en az iki yıl veya sigortacılıkta en az beş yıl deneyimi olması şarti aranmiştir.
5684 sayılı Kanun'un 30/8. maddesine göre sigorta hakemlerinin; mali güç dışında sigorta șirketi ve reasürans şirketi kurucularinda aranan nitelikleri taşimasi,  en az dört yillik yüksek okul mezunu olmasi, sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıikta en az on yıl deneyimi olması gerekmektedir. Hakem seçiminde aranacak nitelikler Yönetmelik ile 

şekillendirilmiş ve öngörülen deneyimin kesintisiz olması gerektiği belirtilmiştir. Yönetmelik ile itiraz hakem heyetinde yer alacaklarda aranacak deneyim süresi sigorta hukuku için en az on yıl, sigortacılık için en az on iki yıl olarak uygulanacağı kuralı getirilmiştir.Uyuşmazliğa hangi sigorta hakeminin bakacağı, hayat ve hayat dışi sigorta dallarından uzmanlıik alanına göre oluşturulan listcden sıra usulü ile komisyon tarafindan belirlcnir.Hakemlik başvurusu kabul edilenlerden Bakanlıkça uygun görülenlerin kaydedilmesi amaciyla, sigorta hakemleri için ayri, itiraz hakem heyetinde yer alacak sigorta hakemleri için ayrı olmak üzere listeler tutulur. Bir hakem, birden fazla listede yer alamaz. Ancak komisyon,ihtiyaç duyulduğunda listelerin içerik ve kapsamını yapılandırabilir.Tahkim sisteminde hedeflenen sonuca ulaşılabilmesi ile adil ve güvenilir bir şekilde uyuşmazlığın çözümü için getirilen kuralların sıkı bir şekilde takibi amaçlanmıştır. Örneğin,Yönetmelikte sigorta hakemi listeden ismi; sigorta hakemliği yapmak için gereken nitelikleri kaybetmişse veya tarafsızlık ilkesine aykırı hareket ettiği tespit edilmişse sürekli olarak,kendisine ulaşan dosyaları bir yıl içinde en fazla üç kez zamanında sonuçlandırmamışsa bir yıl süreyle silineceği düzenlemesi getirilmiştir.
Tahkim sistemine üye olmak isteyenlerden katılma payı, uyuşmazlık çözümü için Komisyona başvuranlardan ise başvuru ücreti alınmasi gerekmektedir.
Uyuşmazlık on beş bin TL'nin üzerinde ise, komisyon en az üç sigorta hakeminden oluşan bir heyet görevlendirir. Hakemler uyuşmazlığa ilişkin verdikleri kararı komisyon müdürüne tevdi eder ve komisyon müdürü bu kararı en geç üç iş günü içinde taraflara bildirir,ayrica kararin aslı dosya ile birlikte komisyonca saklanir.
ç.Sigortacılıkta Tahkimin Ayırt Ediei Özellikleri:
Sigorta tahkimi kavramı ile uyuşmazlığın niteliği ve tarafları yönünden sigorta hukukuyla alakalı bir tahkim kastcdilmcktcdir. Yabancılık unsuru içcrmesi hâlinde dahi sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tüm uyuşmazhıklar için tahkim yoluna gidilebilir Tahkim sözleşmesi uyuşmazlığın tarafları arasında yapılır ancak sigorta tahkiminde risk üstlenen kişiler ile uyuşmazlığa düşenler arasında yapılmış yazılı bir anlaşma yoktur.
Sigorta tahkim sisteminde, bir kimsenin_ sigorta uyuşmazlikłarı konusunda Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuruda bulunabilmesi için uyuşmazlık yaşadığı sigorta kuruluşunun sigorta tahkim sistemine üye olması ve uyuşmazlık konusu rizikonun üyelik tarihinden sonra meydana gelmiş olması gerekmektedir. Zorunlu sigortalarda 18.04.2013 tarihinden sonra 

ortaya çıkan uyuşmazlıklar için sigorta şirketinin Sigorta Tahkim Komisyonuna üye olup olmadığına bakılmaksizın Komisyona başvurulabilmektedir.

Sigortacılik Kanunu'nun 30. maddesinin 13. fikrasına göre; Sigorta Tahkim Komisyona gidilebilmesi için, sigortacılık yapan kuruluşla uyuşmazhğa düşen kişinin uyuşmazlığa konu teşkil cden olay ile ilgili olarak sigortacılık yapan kuruluşa gcrckli başvuruları yapmış ve talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemişolması gerckmcktedir. Sigortacılık yapan kuruluşun, başvuru tarihinden itibaren on beş işgünü içinde yazılı olarak cevap vermemesi de Komisyona başvuru için yeterlidir.
Sigorta tahkimi, zorunlu sigortalar dışında, sigorta kuruluşlarının iradi katilımı esasına dayanmaktadır. Sigortalı/hak sahipleri ise hiçbir şekilde, sigorta şirketleri ile yaşadığı bir uyuşmazlığın çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmak zorunda değildir. Eşsöyleyişle Sigortacılık Kanununda yer alan tahkim, sisteme üye olan şirketler bakımından zorunluluk, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayanlar bakımından gönüllülük esasına dayanmaktadır (Karasu, R: Yargitay ve Sigorta Tahkimi Itiraz Hakem Heyeti Kararları İşiğında Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasi, Ankara, 2016,s.136; Kabukçuoğlu Özer, s.29).

Sigortacılik Kanununa göre hakem seçimi Sigorta Tahkim Komisyonu tarafindan yerine getirilir. Sigortacılik tahkiminde taraflar hakemleri serbestçe belirleyemezler. Sigorta tahkiminde görev yapacak hakemlerin Kanun'un 30/8 ve Tahkim Yönetmeliğinin 16.maddesindeki nitelikleri taşıması zorunlu tutulmuştur. Hakemler hayat ve hayat dışı sigorta gruplarından sadece birinde görev yapacak şekilde önceden hazirlanmiş listelere göre belirlenir.

Hakemler, görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır. Ancak, bu süre tarafların açık ve yazılı muvafakatleriyle uzatılabilir.
Sigortacılık Kanunu'nda hakemin reddi hâkimin reddi nedenlerine dayandırılmıştır,hakemin reddine ilişkin talep durumun öğrenilmesinden itibaren beş iş günü içinde yapılabilir ve karar Sigorta Tahkim Komisyonu tarafindan verilir.


d. 5684sayılı Sigortacıhk Kanunu'nun 30. Maddesinde Düzenlenen Sigorta Tahkimi ile 6100 Sayıh HMK’ da Düzenlenen İç Tahkim Sistemi Arasındaki Farklar:
Sigorta uyuşmazlıklarmın çözümü için özel olarak benimsenen sigorta tahkimi, 5684sayılı Sigortacılik Kanunu ile “Sigortacıhkta tahkim” başlikh 30. maddesindeki düzenleme ile 2007 yılında hukukumuza girmiştir. İç tahkim sistcmine ise Türk hukukunda ilk olarak 1850Tarihli Kanunname-i Ticaret’te yer verilmiştir.

Sigorta tahkimi ile iç tahkim arasında terminolojik benzerlik dışıda her iki alternatif uyuşmazlık çözüm yönteminin en temel nitelikleri olan tahkim anlaşmasının varlığı, tarafların rolü, sürecin işleyişi, hakemlerin seçimi, davanın açılmasi, yargılama usulü, kararların verilmesi, kararlara karşı kanun yolları ve kurumsal yapı yönünden çok temel konularda birbirinden farkliliklar bulunmaktadir.

Íç tahkimde hakemlere dava açılmasi, tahkim süresi (HMK m 427), dava ve davaya cevap (IIMK m 428) duruşma yapılması (IIMK m 429) tarafların duruşmaya katilımi, delil toplanması (HMK m 432) karar verilmesi, tahkim yargilamasının sona ermesi (HMK m 435)hakem kararlarının şekli, içeriği ve saklanması (HMK m 436), tebliği (HMK m 438) sigorta tahkiminde ayri ve özel düzenlemelere tabi tutulmuştur.

Sigortacılik tahkimini iç tahkimden ayiran en önemli özellik taraflar arasında tahkim anlaşması olması aranmaksizin 6456 sayılı Kanun'un 45. maddesi ile 5684 sayılı Kanun'un 30/12. maddesinin değiştirilmesiyle zorunlu sigortalarda ilgili kuruluş sigorta tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahiplerinin ve hatta (sigorta sözleşmesinde taraf olmayan ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre) zarara uğrayan üçüncükişilerin de bu tahkim usulünden yararlanabilmesidir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesinde de zarar görenin, dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceği açıkça kabul edilmiştir.

İç tahkim sisteminin en temel özelliği ve vazgeçilmez unsuru olan taraflar arasında yazılı tahkim anlaşmasının varlığı koşulu, sigortacılıkta tahkim usulünde aranmamaktadır.Zira sigortaci, tahkim sistemine üye olmasa veya zarar gören sözleşmenin tarafì olmasa dahi tahkim komisyonuna başvurabilmektedir.

Sigortacılıkta tahkim, tahkime başvuracak kişiler bakımından da, iç tahkimden ayrılmaktadır. Zira iç tahkime ancak tahkimin taraflarının başvurabilmesi mümkündür.

Buna karşın 5684 sayılı Kanun'un 30. maddesi gereğince zorunlu sigortalar bakımından, sigorta tahkimine başvurabilmek için sigorta sözleşmesinin veya sigorta sözleşmesinde kararlaştırılan tahkim anlaşmasının tarafi olmak gerekmemektedir. Sigorta ettiren, sigortali ve hesaptan yararlanabilecek kişilerle, 2918 Sayilı Kanun'un 97. maddesi gereğince zorunlu sigortalarda zarar gören üçüncü kişiler tahkime başvurabilir.6100 sayılı HMK'nın 412. maddesi gereğince iç tahkimde konu sınırlaması olmaksızın sözleşme veya sözleşme dışı bir hukuki ilişkiden doğmuş veya doğabilecck uyuşmazlıkların tamamı veya bir kısmının çözümü için tahkime başvurulabilecek iken, 5684 SayılıSigortacılık Kanunu'nun 30. maddesine göre sigortacilıkta tahkimin konusunu yalnizca “sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden veya hesaptan faydalanacak kişiler ile hesap arasında doğan uyuşmazlıklar " oluşturmaktadır.
İç tahkimde 6100 sayılı IMK'nın 416. maddesi gereğince hakem veya hakemlerin seçimi usulünü tarafların serbestçe kararlaştırması mümkün iken, sigorta tahkiminde komisyon nezdinde tutulan listeye kayıtlı hakemler arasından sıra ile uyuşmazlıik hakkında karar verecek hakemler belirlenmektedir. Yine, iç tahkimde hakeme başvurulması için bir ön koşul gerekmezken, sigortacihkta tahkim komisyonuna başvurabilmek için önce sigortacıhk yapan kuruluşa başvurułmasi, başvuru sonucu talebinin kismen veya tamamen olumlu karşılanmadığının belgelenmesi veya başvuruya on beş gün içinde yazılı cevap verilmemişolmasi gerekmektedir.
İç tahkimde hakemler bir veya birkaç kişiden oluşan ve tek sayıda geçici olarak uyuşmazlığı çözmek üzere bir araya gelen kişilerden oluşmasına karşılık, sigorta tahkim komisyonu, kalıcı ve kurumsal bir yapıdır. HMK sisteminin aksine hakemlik ücretinin tayini taraf iradelcrine bırakılmamıştir (Vuraloğlu, s. 282).
6100 sayılı HMK 'nin 424. maddesi gereğince, iç tahkimde hakemlerin yargılama usulüne ilişkin uyacağı kuralları taraflar serbestçe kararlaştırılabilir. Ancak sigorta tahkiminde hakemlerin uyacaği usul kuralları 5684 sayılı Kanun'un 30. maddesi ve bu maddeye dayalıolarak çıkartilan Yönetmelikte belirlenmiş olup, taraf iradelerince belirleme söz konusu değildir.
İç tahkimde, tahkim yeri taraflarca veya onların seçtiği tahkim kurumunca serbestçe kararlaştırılabilir. Sigorta Tahkim Komisyonunun merkezi İstanbul olup, Komisyon Başkanlığı gerekli görülen yerlerde büro açmaya yetkilidir.


6100 sayılı HMK'nın 427. maddesi uyarınca genel tahkimde uyuşmazlığın bir yıl içinde karara bağlanması gerekmekte iken sigorta tahkiminde bu süreç dört ay olarak belirlenmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 439. maddesi uyarımca hakem kararına karşi yalnizca Kanunda yazıli sinırlı sebeplerle iptal davası açilabilir. 439. maddenin 2. bendinde bu sebepler aynen;
“(2) a) Tahkim sözleşmesinin taraflarımdan birinin ehliyetsiz ya da tahkim sözleşmesinin geçersiz olduğu,
b) Hakem veya hakem kurulunun seçiminde, sözleşmede belirlenen veya bu Kisımda öngörülen usule uyulmadıği,
c) Kararın, tahkim süresi içinde verilmediği,
ç) Hakem veya hakem kurulunun, hukuka aykırı olarak yetkili veya yetkisiz olduğuna karar verdigi,
d) Hakem veya hakem kurulunun, tahkim sözleşmesi dışında kalan bir konuda karar verdiği veya talebin tamamı hakkında karar vermediği ya da yetkisini aştığı,
e) Tahkim yargılamasının, usul açısından sözleşmede veya bu yönde bir sözleşme bulunmaması halinde, bu Kısimda yer alan hükümlere uygun olarak yürütülmediği ve bu durumun kararin esasina etkili olduğu,
f) Tarafların eşitliği ilkesi ve hukuki dinlenilme hakkına riayet edilmediği,
g) Hakem veya hakem kurulu kararına konu uyuşmazlığın Türk hukukuna göre tahkime elverişli olmadığı,
ğ) Kararın kamu düzenine aykırı olduğu,
tespit edilirse, hakem kararları iptal edilebilir.” şeklinde siralanmıştır.
Yukarıda sayılan iptal sebepleri sınırłı olarak sayılmış olup, bunlardan başka sebeple iptal kararı verilemeyeccktir.

TAN N RAN TNN TNN TATT 
C 
 C    eT r   Te   t       c  SC   C t  


6100 sayıl HMK’nin 341. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarma karşi itiraz üzerine verilen kararlar istinaf kanun yolu incelemesine tabidir 
İstinaf kanun yolunun kabulü ile ülkemizde ilk derece ve Yargitay olmak üzere uygulanmakta olan iki dercceli sistemden, ilk derece, istinaf ve temyiz kanun yolu olmak üzere üç dereceli sisteme geçilmiştir.
İstinaf kanun yolunda kural olarak ilk derece mahkemesince verilen kararların maddi vakıa ve hukuka aykırılık denetimi yapılır.
Bir kararın istinaf edilip ediłemeyeceği, kanun tarafından tayin edilir. Yani bir karar kanundan dolayı ya istinaf edilebilir ya da edilemez. İlk derece mahkemesi de kanuna göre istinaf edilemeyecek olan bir kararın istinaf edilmesine karar veremez (Kuru, s 1339).
b. Temyiz Kanun Yolu:
Temyiz; açık bir şekilde hatałı ve kanuna aykırı biçimde ortaya çıkmış kararların düzeltilmesini amaçlayan olağan kanun yoludur. Bu anlamda temyiz "hukukun hiçuygulanmaması veya yanliş uygulanmasi” sebebine dayanir.
Temyiz, bölge adliye mahkemeleri göreve başlayıcaya kadar ilk derece mahkemelerinin kararlarına karşı başvurulabilecek kanun yollarının ilkidir 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3. maddesi uyarınca bölge adliye mahkemelerinin, ResmîGazetede ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanun'un temyize ilişkin yürürlükteki hükümleri uygulanacak, bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanun'un 26.9.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önccki 427 ilâ 454. madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunacaktır. Bu kararlara ilişkin dosyalar bölge adliye mahkemelerine gönderilemez. 6100 sayılı Kanun'da bölge adliye mahkemelerine görev verilen hâllerde bu mahkemelerin göreve başlama tarihine kadar 1086 sayıli Kanun'un 6100 sayili Kanun'a aykiri olmayan hükümleri uygulanir.
6100 sayılı HMK'nin 362. maddesinde temyiz edilemeyecek kararlar açıklanmışolayın iki dereceli yargılamadan geçmiş bulunduğu göz önüne alınarak, bölge adliye mahkemesinin bazı kararlarına karşı temyiz yoluna gidilemeyeceği kabul edilerek Yargitay'ıiş yükünün hafifletilmesi amaçlanmıştır.


5-ÖĞRETİDEKİ GÖRÜŞLER 
oooLouoouu 
Sigorta tahkim kararlarına karşı başvurulacak kanun yolları ve özellikle içtihadıbirleştirme konusu olan sigorta tahkiminde bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçtiği 20.07.2016 tarihinden sonra Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti tarafindan verilen kırk bin Türk Lirası üzerindcki kararlar için başvurulacak olan kanun yolunun istinaf kanun yolu mu yoksa temyiz kanun yolu mu olduğu hususu öğretide de Yargitay kararlarıüzerinden tartışilmiştir.
Öğretide Kuru, “..…Kırk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklar hakkınđa itiraz üzerine verilen kararlar için temyize (istinafa) gidilebilir...Buradaki temyiz deyimini istinaf olarak anlamak gerekir..." (Kuru, C.II, s. 1865).
Ulaş, “...SK'nda sigorta tahkim kararlarına karşı başvurulması gereken kanun yollarıbakımından açık bir düzenleme yer almamakta sadece, aksi taraflarca kararlaştırılmamış ise,kırkbin Türk Lirasını aşan hakem/hakem kurulu kararları için temyize ilişkin usul ve esaslar bakımından önceki HUMK'nun uygulanacağı bu yasanın 30/12 nci maddesinde hüküm altına alınmiş bulunmaktadır. Bu düzenleme ile hakem/hakem_ kurulu kararlarina karşı ileride uygulanması gerekecek olan istinaf yolu tanınmamiştır. Esasen HUMK'nun 427/1 inci maddesi hükmüne göre de hakem kararlarina karşi kanun yolu olarak sadece temyiz edilebilme olanağı tanınmış bulunmaktadır..." (Ulaş, I: Uygulamalı Zarar Sigortaları Hukuku,Ankara, 2012, s.158).
Bağatur ve Öge, “……. SK m. 30/12f. atfının itiraz hakem heyeti kararlarına karşıtemyiz yolunu açması ve HMK m. 341-360'daki istinaf kanun yolunun yürürlük kazanmasıitiraz hakem heyeti kararlarına karşı "istinaf" kanun yolunun mevcut olup olmadığı sorusu akıllara getirmiş ve kanun koyucunun bu noktada amacı üzerine durmak gerekmiştir.Uygulamada itiraz hakemleri, ilk derece hakem heycti tarafinda verilen kararlari onamakta bozmakta ve bozma halinde - mevcut sistemde kararın kaldırılması olarak anılmaktadıryeniden hüküm kurmaktadır. Bu bakımdan itiraz hakcm heycti yargılamasının istinaf yargılamasına benzer olduğu ve kanun koyucunun SK' daki "temyiz" ibaresini isabetli olarak kullandığı düşünülebilir. SK'nın yürürlük tarihinin, HMK' nın yürürlük tarihinden sonra olması da göz önünde bulundurulduğunda kanun koyucu tarafindan temyiz ibaresinin bilinçli olarak kullanıldığını düşünmek yanlış olmayacaktır. Nitekim, SK m. 30/23 f. atfi ile IMK istinaf maddelerinin uygulama alanı bulacağı bir an için düşünülse bile SK'nın özel kanun niteliğinde olması nedeniyle kanaatimizce SK m. 30/12 f. hükmündeki temyiz düzenlemesinin 

öncelikle uygulanması gerekecektir. Kanaatimizce kanun lafzı ile Yargi kararları ile birlikte yorumlandığında kanun koyucunun, sigorta hakem kararlarına ilişkin öngördüğü hukuk yolları itiraz ve temyizdir..." ( Bağatur, M.Ç./ Öge, H.: Sorularla Sigorta Tahkim, İstanbul,2017, s.64, 66).

Yeşilova Aras ve Yeşilova,“...Sigortacılik tahkiminde, Özellikle 6327 s. K ile (m 58) birlikte temyiz kanun yolunda israr edildiği görülmektedir. Önceki-genel kanun döneminde olduğu gibi bugün de sigortacılıik tahkiminde geçerli kanun yolu temyizdir (karş6456 s.K. ile değişik m. 30/XII). Bu irade, sonraki tarihli genel kanuna rağmen; ondan da sonraki tarihte yapılan kısmi kanun değişikliğiyle aynen muhafaza edilerek pekiştirilmiştir..."( Yeşilova Aras, E./ Yeşilova, B.: Sigortacılık Tahkimi ve Sigorta Tahkim Usulü ve Ayırt Edici Özellikleri, Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.8, 2013,s. 352).
Semerci Vuraloğlu, “...sigorta tahkim yargılaması sonucunda itiraz üzerine verilen karara karşı gidilebilecek yol, uyuşmazlığın hükümde belirtilen miktarı aşması koşuluyla temyizdir. Özellikle 6456 sayılı Kanun değişikliği sonrası kanun koyucu bu yöndeki iradesini bir kez daha "kırk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlklar hakkında itiraz üzerine verilen kararlar için temyize gidilebilir" diyerek ortaya koymuştur (Semerci Vuraloğlu, s. 302).
Ekşi ve Özdamar, “..tahkim yargılaması sonucunda verilen kararlara karşı mahalli ilk derece mahkemesinde iptal davası öngören HMK düzenlemesi karşisında. Sigortacihk Kanunu'ndaki temyiz düzenlemesinin akibeti tartışılır hâle gelmiştir. Ancak HMK' nin yürürlüğe girmesinden sonra Sigortacılık Kanununda yapılan değişiklikten sonra da temyiz lafzinin ve düzenlemesinin terkedilmemesi, kanun koyucunun iradesinin sigorta tahkimi bakımından temyiz yolunun tercih edildiği sonucunu ortaya çıkarmaktadır..." (Özdamar, M:Sigorta Hukukunda Uyuşmazlıkların Çözümünde Tahkim Sistemi, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.XVII, 2013, sa. 1-2, s.852 vd; Ekşi, N: Hukuk Muhakcmeleri Kanunu’nda Tahkim, Istanbul, 2019, s.48).

Çağlar ve Ayhan, “...6100 sayıhı HMK'nin 439'uncu maddesinin l'inci bendinde ise Hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabileceğine ilişkin düzenleme bulunmaktadır.Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesine yönelik olarak sigorta tahkim sistemi ile ilgili usul ve esaslari düzenleyen özel kanun niteliğindeki 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun uygulama önceliği olduğu gözetilerek, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Kurulu kararlarının iptalinin istenemeyeceğinin; ancak Sigortacilik Kanununda belirtilen yasa yolu olan temyiz yoluna 

gidilebileceğinin kabulü gerekir. Kırk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen kararlar için temyize gidilebilmesi için, itirazın yapılmış olması gerekir; itiraz edilmeden doğrudan temyize gidilemez..." ( Ayhan, R./ Çağlar, H./ Özdamar, M.: Sigorta Hukuku Ders Kitabi, Ankara 2019, s.121).

Budak, “.….Kanun koyucu sigortacılik tahkiminde hakcm kararına itiraz üzcrine verilen kararlara karşı kanun yolu bakımından tercihini açıkça temyizden yana yapmıştır. Bu temyiz, kanımca, HMK m. 447(2) uyarınca, HMK hükümlerine tabi bir temyiz olup; HMK'da hakem kararlarının temyizine ilişkin hüküm bulunmadığına göre, mahkeme kararlarının temyizine ilişkin HMK hükümleri sigortacılık tahkiminde hakem kararına itiraz üzerine verilen kararlara karşı da uygulanacaktir..." ( Budak, A.C.: Sigortacılikta Tahkim Alanında Meydana Gelen Değişiklikler, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. XIII,2016/1 ).

Erdemir, “...Sigortacılık tahkimi maddi hukuk alanında özel hükümlere yer vermemesine rağmen, sigortacılık tahkiminde hızlılığı sağlamak adına, usule ilişkin birçok özel hüküm getirmiştir... 4 aylık karar verme süresi, kesinlik sınırlarına ilişkin özel hükümler ve nihayet komisyonun kendi bünyesinde itiraz hakem heyeti kurulması gibi hususları bunlar arasında sayabiliriz. Kaldı ki, sigortacılk tahkiminin kararlarına karşi HMK m.439'da öngörüldüğü gibi iptal davası değil, istinaf mahkemeleri kurulmadan önce de yalnızca temyiz yolu öngörülmüştür. Bu bağlamda kanun koyucunun öncelikli amacının hızlılık yönünde olduğu ve kanunun ruhunun da usul ekonomisine de hizmet ettiği göz önüne alınacak olursa,kanunda öngörülen miktarın üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına ve kamu düzenine aykırı hakem kararlarına karşı kanun yolunun temyiz yani Yargitay olduğu görüşündeyiz..." (Erdemir, A.M.: Sigorta Hukuku Uyuşmazlıklarında Tahkim, Ankara, 2017,s. 35).

Karasu, “...Kanun koyucu sigorta tahkimindeki uyuşmazlıkların kısa süre içinde sonuçlanması gerektiğini dikkate alarak, HMK'da genel tahkim davaları için geçerli olan iptal davası yolu yerine temyiz yolunu tercih etmiștir. Buna gõre değeri 40.000,00TL ve altındaki uyuşmazlıklarda verilen itiraz hakem kararlarına karşı SK'nın 30/12. hükmünde sayılan sadece dört hâlde, 40.oo0,00TI.'nin üzerindeki uyuşmazliklarda verilen itiraz hakem kararlarına karşı ise her türlü temyiz sebebi ile temyiz yoluna gidilebilecektir... " ( Karasu,s.147 ).


Kabukçuoğłu Özer, “...Hukuk Muhakemeleri Kanunundan farkhı olarak, Sigortacılık Kanunu ile daha önce mülga HUMK'nın 533. maddesinde düzenlenen temyiz nedenleri saklıtutulmak suretiyle, sözleşme ile daha yüksek tutar belirlenmemişse kararların kırk bin Türk Lirasıa kadar kesin olduğu, bu miktarın üstü için temyize gidilebileceği hükme bağlanmıştı.Buna karşın HMK'nin 439. maddcsinde, hakem kararlarına, maddede yazilı nedenlcrden dolayi sadece iptal davasi açilabileceği, temyizin ise ancak iptal davasında verilen kararlara karşı mümkün olduğu düzenlenmiştir. Ancak, hakem kararlarına karşı yargı yolu konusunda,Sigortacılık Kanununda mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa genel atif yapilmayıp diğer bir ifade ile söz konusu Kanundaki genel sitem kabul edilmeyip açık şekilde temyizden bahsedildiğinden sigorta hakemlerince verilen kararlara karşı IIMK'nın 439. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı tartışması ortaya çıkmıştı. Konu Sigortacılık Kanununda değişiklik yapan 6327 sayılı Kanunla çözülmüş ve mülga HUMK'nun 533. maddesinde sayılanlar aynen madde metnine geçirilerek temyiz müessesesi yönündeki irade açıkça ortaya konulmuştur...HMK'nun yürürlüğe girmesinden sonra hakem kararlarının iptaline ilişkin,Sigortacılık Kanununda 13.06.2012 tarihinde yapilan değişiklik olmasaydi, sonraki genel kanunun önceki özel kanunu değiştirip değiştirmediği tartışılabilirdi. Ancak HMK'nun yürürlüğünden sonraki 6327 sayılı yasa değişikliği ile kanun koyucu temyiz konusunda irade ve israrını sürdürmüş, HUMK 533. maddeyi metinden çıkarmıştır. Bugün için hiç tereddüt yoktur ki geçerli kanun yolu temyizdir..." ( Kabukçuoğlu Özer, s. 499 vd).Dekak, “.….20.07.2016 tarihinden sonra 40.000 Türk Lirasınin üzerindeki uyuşmazlıklar hakkıda itiraz hakem heyeti kararının ardından dosyanın İstinaf Kanun Yolu'na mi yoksa Temyiz Kanun Yolu'na mi götürüleceği hususunda uygulamaya yönelik bir problem hasıl olmuştur. Bu problem Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin verdiği kararla çözüme kavuşmuştur. Taraflar, tahkim süresinin sona crmcsinden sonra karar verilmiş olmasi, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmiş olmasi, hakemlerin yetkileri dahilinde olmayan konular hakkında karar vermesi, hakemlerin tarafları iddiaları hakkında karar vermemişolması gibi durumların varlığı halinde Sigortacihk Kanunu'nun 30. maddesinin 12. fikrasi uyarınca her halükârda istinaf kanun yoluna başvurabileceklerdir. Buradan anlaşılmasıgereken, açiklanan durumların varliği halinde hem uyuşmazlik hakem heyeti hem de itiraz hakem heyeti kararlarına karşı istinaf kanun yoluna başvurulabileceğidir..." (Dekak, M. T.:Sigorta Tahkiminde Yargılama Usulü, Ankara, 2019, s. 120, 121).yönünde görüşleri bulunmaktadır.


III- GEREKÇE 
Sigortacı ile sigorta ettiren arasındaki özel hukuk sigortası ilişkisi sadece sözleşme ile kurulabilir. Sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan çok sayıda uyuşmazlık bulunmasına karşın,ülkemizde sigortacılik alanına özel ihtisas mahkemclerinin bulunmaması ve uyuşmazhkların çoğunu yüksek meblağlar oluşturmasına rağmen masraflı ve uzun sürelerde çözülmesi, sigorta ettiren veya sigortadan menfaat sağlayanların sigorta şirketlerine göre bilgi, tecrübe ve ckonomik bakımdan daha zayıf olması olağan yargı süreci sebcbiyle sıkıntıya girmelerine yol açmaktadır (Özdamar, s. 834).
Şu hâlde, böyle bir gerçeğin varlığının kabulü ve resmen de ilanı, sigorta şirketlerine karşı duyulan yahut da duyulması gereken güvenin özellikle uyuşmazlık hâlinde, artık sorgulanmasıni gerektirmiş, bu durum sigorta hukuku konusunda uzmanlaşmiş, düşük maliyetli, basit ve süratli bir hukuki çare olarak sigorta tahkiminin kabulünü zorunlu kılmıştır.
Bu nedenle 03.06.2007 tarihinde kabul edilen 5684 sayılı Sigortacılik Kanunu'nun Sekizinci Bölümünde "Tahkim" başliğı altında ve fakat sadece bir madde hâlinde “Sigortacılıkta Tahkim" müessesesi oluşturularak, sigorta sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların özel bir tahkim yolu ile yani hakem aracılığıyla çözümlenmesine olanak taninmiştir (Ulaș, s.127).
Maddenin konuluş gerekçesinde; “.….Sigortacılik sektörünün düzenlenmesi ve denetlenmesi işlevini yerine getiren ve kamu hukukuna göre görev yapan Müsteşarlığın,sigortacılık mevzuatına aykırılık söz konusu olmadığı takdirde yapılan uygulamalara müdahale etmesi mümkün bulunmamaktadır. Sigorta ettirenler veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasındaki uyuşmazlıklar adli yargımekanizmalariyła çözümlenmektedir. Ancak sigortacilik alaninda ihtisas mahkemelerinin olmamasi, yargi sürecinin uzun zaman alması ve masrafli olması, sigortaliların mağduriyetine neden olmakta ve zararın telafisi uzun zaman aldiğından sigortanın var olma amacına aykırılık teşkil ctmcktedir. Bu nedenle, sigortalılar, bazı uyuşmazliklarda, riski üstIenen tarafların haksız da olsa önerdikleri tazminatı kabul etmek durumunda kalmaktadır. Bu durum, sigortacılik sektörüne duyulan güveni sarsan bir faktör olarak karşımıza çikmaktadır.
Diğer taraftan, uluslararası uygulamalar incelendiğinde, yapıları farklilık arz etse de bir çok ülkede sigortacilik alaninda ombudsman müessesesinin var olduğu görülmektedir Madde ile getirilmek istenilen tahkim sistemi ile sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan tüm 

uyuşmazlikların çözümü amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, uluslararası uygulamalarda var olan "Ombudsman Sistemi" nin işleyişi esas alınmış, ülkemizdeki hukuk sistemi ile paralellik sağlanmasinı teminen Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda yer alan tahkim sisteminin temel esas ve usulleri çerçevesinde sistem şekillendirilmiştir....Tahkim sisteminin işleyişe kavuşması ve uygulama alanı bulmasi, sigortalıların sistcmin tarafsızlığına olan güvcninin sağlanması ile mümkün olabilecektir. Bu amaçla, sigorta hakemliği müessesesi tasarlanmiş ve belirli nitcliklere sahip kişilcrin, Komisyona başvurarak listeye kaydolmaları temin edilmiştir...” şeklinde yer alan açıklamalardan sigortacılıkta tahkim kurumunun kendine özgünitelikleri olduğu anlaşılmaktadır.
6100 sayılı IIMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra ise ilgili maddede birtakım eklemeler ve değişiktikler yapılmiştır.
03.06.2007 tarihinde kabul edilen 5684 sayıli Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesinin 12. fikrasının ilk hâli; “... uyuşmazlığa düşen taraflar arasında, açık ve yazılı şekilde yapılması gereken sözleşme ile daha yüksek bir tutar belirlenmemişse, hakemin verdiği kırk bin Türk Lirasına kadar olan kararlar her iki taraf için kesindir. Kırk bin Türk Lirasının üzerindeki karar için temyize gidilebilir. Her halükarda Hukuk Usulu Muhakemeleri Kanununun 533 üncü maddesi hükümleri saklıdır. Temyize ilişkin usul ve esaslar hakkında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır” şeklindedir.
Kanun'un 30. maddesinin 12. fikrasının dördüncü cümlesi 6100 Sayıfı HMK'nın yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra 13.06.2012 tarihinde kabul edilerek 28.06.2012tarihinde yürürlüğe giren 6327 Sayıli Kanun'un 58. maddesi ile “Ancak tahkim süresinin sona ermesinden sonra karar verilmiş olmasi, hakemleri yetkileri dâhilinde olmayan konularda karar vermesi, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmiş olması ve hakemlerin,tarafların iddiaları hakkında karar vermemesi durumunda her hâlükârda temyiz yolu açıktır”biçiminde düzenlenmiştir.
03.04.2013 tarihinde kabul cdilen 6456 Sayilı Kanun'un 45. maddesi ile 5684 sayıl Sigortacılık Kanununun 12. fikrasının ikinci ve üçüncü cümleleri yeniden değiştirilmiş ve üçüncü cümleden sonra maddeye yeni ibareler eklenmiş, Kanun'un yürürlüğüne ilişkin 60.maddesinde 45. maddenin Kanunun yayımlanmasından altı ay sonra yürürlüğe gireceği kabul edilmiştir. Kanun 17.04.2013 tarihli Resmî Gazetede yayımlanmış olmakla, bu değişiklik 17.10.2013 tarihinde yürürlüğe girmiştir.


Değişikliklerin de metne işlenmesi sonucunda 5684 sayıli Sigortacilik Kanunu'nun “Sigortacılıkta Tahkim" başlikh 30. maddesinin 12. fikrası “(12) Tahkim sistemine üye olmak isteyenlerden katılma payı, uyuşmazlık çözümü için Komisyona başvuranlardan ise başvuru ücreti alınır (Değişik ikinei ve üçüncü cümle: 3/4/2013-6456/45 md.). Beş bin Türk Lirasınıaltındaki uyuşmazlıklar hakkında vcrilen hakcm kararları kesindir. Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir (Ek cümle: 3/4/2013-6456/45 md.). Itiraz talebinde bulunmak için bu madde uyarınca belirlenen başvuru ücretinin Komisyona yatirılması şarttır (Ek cümle:3/4/2013-6456/45 md.). İtiraz üzerine hakem kararının icrası durur (Ek cümle: 3/4/20136456/45 md.). İtiraz talebi münhasıran bu talepleri incelemek üzere Komisyon tarafindan teșkil edilen hakem heyetlerince incelenir (Ek cümle: 3/4/2013-6456/45 md.). İtiraz talebi hakkında işin heyete intikalinden itibaren iki ay içinde karar verilir (Ek cümle: 3/4/20136456/45 md.). Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları bu madde uyarınca süresinde itiraz başvurusunda bulunulmaması hâlinde kesinleşir (Ek cümle: 3/4/2013-6456/45 md.). Bu uyuşmazlıklar hakkında bu madde uyarıca yapılan itiraz üzerine verilen karar kesindir (Ek cümle: 3/4/2013-6456/45 md.). Kirk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazhklar hakkında itiraz üzerine verilen kararlar için temyize gidilebilir (Değişik cümle: 13/6/2012-6327/58 md.). Ancak, tahkim süresinin sona ermesinden sonra karar verilmiş olmasi, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmişolmasi, hakemlerin yetkileri dahilinde olmayan konularda karar vermesi ve hakemlerin,tarafların iddiaları hakkında karar vermemesi durumlarında her hâlükarda temyiz yolu açıktır.Temyize ilişkin usûl ve esaslar hakkında Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu uygulanır."hâlini almış; ancak Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddcsinin 23. fikrası değişikliğe uğramamış; “Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun hükümleri, sigortacılıktaki tahkim hakkında da kıyascn uygulanır." düzcnlemesini korumuştur.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun “Hukukun Uygulanması ve Kaynakları” başlıkhı1. maddesine göre, Kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır ve hâkim,karar verirken bilimsel görüşler ile yargı kararlarından yararlanır. İçtihadı birleştirme konusunun çözümü için bu ilke uyarınca öğretide de kabul gören bilimsel yorum yöntemlerinden de faydalanilmalidir.


5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nda lafzen açıkça “temyize gidilebilir” ve ‘temyiz yolu açiktir” ibarelerine yer verilmiş, Kanun'un gerekçesinde ise bu düzenlemenin kaynaği,nedenleri ve amaçları açıkça belirtilmiştir. Kanun koyucu bu düzenlemeyi Alman ve İsviçre uygulamasinda mevcut olan “sigorta ombudsmanhıği" kurumundan esinlenerek yaptiğımi,sigorta uyuşmazlıklarını kisa sürcdc, kolayca ve ckonomik olarak, konunun uzmanlarıaracılığı ile çözmeyi amaçladığını ortaya koymuştur. Dolayısıyla yorum yapılırken hem kanunun lafzı (sözü), hem de düzenlemenin subjektif tarihscl amacı ve kanun koyucunun sigorta uyuşmazlıklarıni, hızli, ekonomik ve genel yargı sistemi dışında kolayca çözme konusundaki özel amacı ve iradesi bir başka deyişle hükmün ratio legis'i ruhu (özü) göz önünde bulundurulmalıidir.
6100 sayılı 1MK'nın yürürlüğünden sonraki dönemde 13.06.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6327 sayıli Kanun ve 03.04.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6456 sayıli Kanun ile tam da tartışma konusu olan 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinde değişiklikler yapılmasına, özellikle ilk düzenlemede yer alan ve 1086 sayıh HUMK'nin 533. maddesindeki “hakemlerin kararı ancak aşağıdaki hallerde temyizen nakzolunur" şeklinde başlayan ve hakem kararlarının bozma nedenlerini düzenleyen adı geçen maddeye yapilan atif kaldırılmasına, HUMK ve HMK' da yer alan bozma nedenlerine özellikle HMK’ nın 439.maddesindeki hakem kararlarınin iptali nedenlerine ilişkin düzenlemeye atif (yollama)yapmak yerine temyiz nedenlerini 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinde dört durumu kapsar biçimde düzenlenmesine göre; kanun koyucunun sigorta tahkiminde gerek HUMK gerekse HMK'daki genel sistematik düzenlemelerden ayrılarak sigorta tahkimini, içtahkimden farklı hükümlere tabi kılmak istediği, sigorta tahkiminin yapısına özel ve kendine özgü bir düzenfeme getirdiği sonucuna varılmaktadır.
Bölge adliye mahkemeleri 07.10.2004 tarihli Resmî Gazctede yayımlanan 5235 sayıli Kanun uyarınca kurulmuş, ancak çeşitli nedenlerle fiilen 20.07,2016 faaliyete başlamıştır.6100 sayılı HMK' nın yürürlüğünden sonra kanun koyucunun sigorta tahkim komisyonu kararlarına karşı HMK'nın 439. maddesine göre iptal yoluna başvurulabileceği iradesini taşimasi hâlinde HMK’nın 447/2. maddesinin uygulanmasına olanak verecek şekilde bir atif yapması veya iptal davası sonucu verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabileceğini belirtmesi ya da en azindan suskun kalarak istinaf mahkemelerinin faaliyete geçmesini beklemesi gerekirken, tam aksine 03.04.2013 tarihinde yapilan 6456 sayılı Kanun 

değişikliğinde önceki metinde olmayan itiraz prosedürünü getirerek "itiraz üzerine verilen kararlar için temyize gidilebilir" düzenlemesine yer verilmiştir.
Kanun koyucu, bu değişiklik ile sigorta tahkimini kendi içinde ilk derece-istinaf sistemine benzer şekilde yapilandirarak Sigortacılik Kanunu'nun 30/12. maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönctmelik'in 16 ve 16/A maddeleri ilc uyuşmazlık dosyalarının öncelikle sigorta hakemleri tarafindan çözülerek karara bağlanması, sigorta hakemlerinin verdiği kararlara karşı kararın bildirimden itibaren on gün içinde itiraz olanağıtanınmasi, itiraz hâlinde ise üç kişilik itiraz hakem heyetince dosyanın ön incelemesi yapılarak rapor düzenlendikten sonra itiraz hakem heyetinin esas incelemeyi yapmasi ve sigorta hakemlerince verilen kararı yerinde görmezse kaldırarak yeni karar vermesi imkânıgetirilmiştir.
Parasal sınırlar bakımından da istinaf sistemine yakın bir şekilde; beş bin TI.'ye kadar verilen kararların kesin, beş bin-kırk bin TI, arası uyuşmazlıklar hakkında verilen kararlara karşı öncelikle itiraz hakem heyetinde itiraz edilebileceği, itiraz üzerine verilen kırk bin Türk Lirası ve üzerindeki uyuşmazlıklar bakımından verilen kararların ise temyize tabi olduğu belirtilmiştir.
Kanun koyucu açık bir şekilde kanun yoluna ilişkin tercihini temyizden yana kullanmıştır. Zira, 6100 sayıh HMK'da değişiklik yapılmasına ilişkin Kanun teklifinin 56.maddesinde 5684 sayılı Sigortacılik Kanunu'nun 30 uncu maddesinin on altınci fikrasınin son cümlesi “komisyon müdürünce karar en geç üç iş günü içinde taraflara bildirilir, ayrıca kararın ashı dosya ile birlikte komisyonca saklanir” şeklinde değiştirilmiş, 5684 sayılı Kanuna 57. madde ile Ek Madde 6 olarak yeni bir madde eklenmiş ancak temyize ilişkin hükümlerde bir değişiklik yapılmamiştır.
Değişiklik tcklifinin 48. maddesine göre “ 6100 sayılı Kanun’un436 ncı maddesinin üçüncü fikrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. (3) Hakem karari, hakem„, hakem kurulu başkanı veya ilgili tahkim kurumu tarafından taraflara bildirilir. Ayrıca kararın aslı dosya ile birlikte mahkemeye gönderilir ve mahkemece saklanir”. Bu düzenlemedeki mahkemeden kasit 7101 Sayılı Kanunun 60. maddesi ile değişik 6100 sayılı HMK'nın 439. maddesine göre “bölge adliye mahkemesi'dir. Teklif'te Sigorta Tahkim Komisyonu kararları komisyonda saklanırken, ulusal tahkime ilişkin kararlar Bölge Adliye mahkemesinde saklanacaktir. Kanun koyucu sigorta tahkim komisyonu kararının bölge adliye mahkemesinde saklanması usulünübenimsemeyerek, sigorta tahkimini istinaf kanun yolu bir başka deyişle Bölge Adliye 

Mahkemelerinden uzak tutmuş, yapılan bu ayri ve özel düzenleme ile de sigorta tahkimine ilişkin kanun yolunun temyiz kanun yolu olduğu hususundaki güçlü irade ve israrımısürdürmüştür.
Sigorta tahkiminde, iptal davası yerine doğrudan temyiz kanun yolunda israr cdilmesindcki gerekçc, csastan denctim ihtiyacinın karşılanmasidır. Bu yolla özellikle davacılara ve aslımda davanın tüm taraflarına daha fazla güvenin verilmiş olduğu düşünülcbilir ( Yeşilova Aras, Yeşilova, s. 354).
İlk derece olarak uyuşmazhığın çözümüne ilişkin yapılan inceleme ve itiraz durumunda bir üst denetim olarak yer verdiği ikinci incelemeyi komisyonun kendi iç bünyesinde oluşturarak hem hizlı hem de ekonomik bir yöntem benimsemiş, bunun yanında tarafların sigorta tahkimine olan güvenini arttirmak gayesiyle itiraz hakem heyetinde maddi vakia ve delil denetimini de yapmayı amaçlamiștir.
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru üzerine atanan sigorta hakemlerinin verdiği kararı "ilk derece mahkemesi kararı" veya iç tahkimdeki " hakem kararı" yerine koymuş,hakemlerin verdiği kararların itiraz yoluyla en az üç kişiden oluşacak daha deneyimli ve özellikle salt itirazları incelemekle görevli itiraz hakem heyeti tarafindan incelenmesini öngörerek, istinaf incelemesine yaklaşmak istemiştir. Sabit rakamlar esas alinmakla birlikte HMK' daki istinaf ve temyize ilişkin parasal sinirlara yakın tutarlar benimsenmiştir. Buradaki hedef, hem uyuşmazliğın hizlı çözümü hem de hakem heyeti kararının, maddi vakia ve delil değerlendirilmesi bakımından denetime tabi tutma ihtiyacinın karşılanmasıdır.
6100 sayıl HMK'nın 439. kapsamında yer alan hakem heyeti kararlarının iptali nedenleri sınırlı sayıda ve şekli incelemeye yönelik olup, kamu düzenine aykırılık dışında maddi denetim yapıłması mümkün değildir. Sigorta uyuşmazlıkları ise tamamen bireysel çıkar ckseninde zararın gidcrilmesine yönelik olduğu gözetildiğinde kamu düzenine aykırılık müdahalesi ile karşılaşma ihtimali düşüktür. Sigorta tahkim komisyonu kararı istinafa tabi olduğu kabul edildiği takdirde gerck HUMK'nın 533. maddesi gerckse HMK'nın 439.maddesindeki sinirli_ sebepler nedeniyle maddi_vakia ve delil değerlendirilmesi denetimi yapilamayacaktir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçtiği tarihten sonra Sigorta Tahkim Komisyonun sigorta hakemlerinin itiraz üzerine verdiği itiraz hakem heyeti kararlarına karsı"istinaf" yoluna başvurulabileceği kabul edildiği takdirde her halükarda temyiz yolu da miktara göre açık olduğuna göre sürecin dört aşamalı bir inceleme sonucu nihai karara 

bağlanacağı ve kanun koyucunun kanunu gerekçesinde belirtiği tarihsel sübjektif amaç ve geleceğe dönük uyuşmazliği basit ekonomik ve hizli çözmek suretiyle sigortali, sigortadan yararlanan veya zarar görenlerin sigorta şirketlerinin insafına birakılmayarak bir an önce tatmin etmeye dönük objektif amacindan uzaklaşilacaği açiktir.
Hâlbuki kanun koyucu bu amacını gerçckleştirmck için sigorta hakemlcrinin karar vermesi için en fazla dört ay, itiraz hakem heyetinin karar vermesi için en fazla iki ay olmak üzere çok kesin süreler koymuş ve sürelere uyulmamasını hakemlerin belli koşullarda görevden alınması (listeden silinme) yaptirimına tabi tutarak, hem genel tahkimden hem de istinaf sistemindeki sürelerden ayrilmiştir.
Esasen sigorta tahkiminin genel karakteristik yapısı, kapsami, işleyişi, öngördüğükurumsal yapı bakımından da HMK'nin 407. ve devamı maddelerinde düzenlenen içtahkimden farklı olmasi, istinaf kanun yolunun uygulanması hâlinde HMK'nın 439.maddesindeki istinaf kanun yolunda hakem kararlarının iptali nedenleri olarak öngörülen nedenler ile 5684 sayıli Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinde düzenlenen temyiz nedenlerinin farklı olması karşısında kanunların çatışması ve hangi hükümlerin uygulanacağısorununu ortaya çıkaracağı gibi dört aşamalı bir inceleme sonucunu doğuracaktır.
Bu durumda kanun koyucunun gerekçe kismında açıkça belirttiği, sigorta sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların hızh, çabuk ve ekonomik bir şekilde ve bu işin uzmanlarınca çözümü imkân ve ihtimali ortadan kalkacaktır.
6100 sayılı HMK'nın “genel kanun", 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun ise “özel kanun” olduğu hususu hiçbir kuşku ve duraksamaya yol açmayacak ölçüde açıktır. Bu şekilde bir özel düzenleme varken genel yollama kuralının uygulanması ise hukuk metodolojisi ile de bağdaşmayacaktir.
Bu konuda ilgili maddenin sonraki düzenlemclerinde kanun koyucunun istinaf kanun yolunu esastan ve içerik olarak da denetime tabi tutmak amaciyla kasten ve özellikle devre dışı bıraktığı, kendi özel itiraz ve temyiz sistematiğini kurduğu belirgindir.
İstisnai bir düzenleme olan bu durum öğretide "atlamalı temyiz” olarak isimlendirilerek, istinaf incelemesi yapılmadan doğrudan temyize tabi işlere örnek gösterilmektedir.
Kanun koyucunun istinaf incelemesi yerine itiraz hakem heyeti incelemesini tercih ettiği Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesi ile bağlantılı olan ve 2709 sayılıTürkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 36. maddesinde güvence altına alinan "hak arama 

özgürlüğünü " korumak bakımından belirli miktarların üzerindeki uyuşmazhıklara karşı temyiz kanun yolunu açik tuttuğu anlasılmaktadir,
Açıklanan nedenlerle, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesi ile kurulan Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyctinin bölge adliye mahkemelerinin faaliyete başladığı 20.07,2016 tarihinden sonra itiraz üzcrine vcrilcn kararları temyiz kanun yoluna tabidir.

IV- SONUÇ
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesi ile kurulan sigorta tahkim komisyonu itiraz hakem heyetinin bölge adliye mahkemelerinin faaliyete başladığı20.07.2016 tarihinden sonra itiraz üzerine verilen kararlarının temyiz kanun yoluna tabi olduğuna dair, 19.06.2020 tarihinde yapılan görüşmede üçte ikiyi aşan oy çokluğu ile karar verilmiştir.