Anayasa Mahkemesinin 6/11/2025 Tarihli ve E: 2024/1 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2025/65 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2026-03-04

4 Mart 2026 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 33186
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2024/1 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2025/65

Karar Tarihi : 6/11/2025

I. MALÍ DENETİMİN KONUSU 
Türk Birliği Partisinin 2023 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Türk Birliği Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2023-2024 yılı kesin hesabına ilişkin belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Oğuz ÇAKAR tarafindan Heyete sunulan ilk inceleme raporu, Anayasa'nın ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kurallari, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. 2820 sayılı Kanun'un 74. maddesinin ikinci ve üçüncü fikralarında “Siyasi partilerin genel başkanlari, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri binbeşyüz lirayı aşan taşınır malların, menkul kiymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir./ Siyasi parti hakkında kapatma kararı verilmiş olması halinde kapatma kararının verildiği tarihe kadar olan döneme ilişkin hesaplar da Anayasa Mahkemesi tarafindan denetlenerek karara bağlanır. Bu takdirde denetime esas kesin hesabın verilmesi ve denetime ilişkin diğer esas ve usuller Anayasa Mahkemesi tarafindan belirlenir." hükümlerine, anılan Kanun'un “Kapanma karari" başlıklı 109. maddesinin son fikrasında ise “Siyasi partinin tüzelkişiliği, büyük kongrenin kapanma kararını aldığı tarihte sona erer." hükmüne yer verilmiştir.

3. Türk Birliği Partisi Yönetim Kurulunun 21/2/2024 tarihli kararı ile Partinin kapanmasına karar verilmiştir. Kapanma kararı alınan tarih itibarıyla Partinin tüzel kişiliği sona erdiğinden, kapanma tarihine kadar olan döneme ilişkin hesapların ve bu hesaplara ilişkin bilgi ve belgelerin doğru, tam ve zamanında gönderilmesi gerekmektedir. Siyasi partilerin mali denetiminin Anayasa Mahkemesince yıllık olarak yapılması sebebiyle her yıla ilişkin kesin hesabın Anayasa Mahkemesine ayrı ayrı verilmesi gerekmektedir.
4. Parti tarafindan verilen kesin hesap dosyasınin incelenmesi neticesinde, karara bağlanmış ve birleştirilmiş bulunan kesin hesabın, Parti Genel Merkez kesin hesabının ve il teşkilatları kesin hesabının bir yıllık (2023 yılına ait) olması gerekirken tüm bu sayılanlar için 2023 ve 2024 yılının birleştirilmiş hâli ile kesin hesabın yollandiğı tespit edilmiş, ayrıca banka hesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmış mutabakat yazılarının da bulunmadığı görülmüştür.


5. Türk Birliği Partisinin 21/2/2024 tarihinde kapanmış olmasi, Kanun gereğince siyasi partilerin mali denetiminin her bir yıl yönünden ayrı ayrı yapılması ve buna bağlı olarak her bir yılın hesabının Parti tarafindan ayrı ayrı verilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmadığından Partinin 2023 ve 2024 yılı hesaplarını birleştirerek vermesi 2023 yılı kesin hesabının denetiminin yapılabilmesine engel oluşturmaktadır. 2820 sayılı Kanun'un 69.maddesinde, bir siyasi partinin bütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliği adına elde edileceği, 70. maddesinde ise siyasi partilerin giderlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı ve bir siyasi partinin bütün giderlerinin o siyasi parti tüzel kişiliği adına yapılacağı, 111.maddesinin birinci fikrasının (c) bendinde ise yapılan inceleme ve araştırmaları engelleyen ve istenen bilgileri vermeyen parti sorumluları hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis ve altmışmilyon liradan az olmamak üzere ağır para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.
6. Parti Genel Merkezi ve il örgütlerinin 2023-2024 yilı kesin hesaplarının birleştirilmesi nedeniyle 2023 yılına ilişkin denetim gerçekleştirilemediğinden Partinin 2023yılı kesin hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesi mümkün değildir.
III. SONUÇ
Türk Birliği Partisinin 2023 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
A. Partinin 2023 yıli kesin hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu uyarınca kabul edilmesinin MÜMKÜN OLMADIĞINA,
B. Anayasa Mahkemesine istenen bilgilerin istendiği şekliyle verilmemesi, hesap verilebilir şekilde kayit ve belge düzeninin oluşturulmaması inceleme ve araştırmayıengellemeye yönelik eylemler olduğundan Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına SUÇ DUYURUSUNDA BULUNULMASINA,
6/11/2025 tarihinde OYBİRLİĞÍYLE karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Hasan Tahsin GÖKCAN Basri BAĞCI 
Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞ

Üye Üye Üye İrfan FİDAN Kenan YAŞAR Muhterem INCE 
Üye Üye Üye Yılmaz AKÇİL Ömer ÇINAR Metin KIRATLI