Yargıtay 3, 4 ve 9. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2022-01-05

5 Ocak 2022 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayi : 31710
YARGITAY KARARLARI 
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/4311KARAR NO : 2021/9394
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: İZMİR 7. TÜKETİCİ MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/12/2019

NUMARASI : 2018/594 - 2019/474
DAVACI : MURAT KAYA VEK.AV.SEVDE CANİK 
DAVALI : İBRAHÍM ALKAN VEK.AV.MURAT TUNALIER 

Taraflar arasındaki Tüketici Hakem Heyeti Kararının iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda davanın kabulüne yönelik olarak verilen karara karşı Adalet Bakanlığıtarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulmakla; dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI 
Davaci, 14.01.2013 tarihli gayrimenkul alım-satım komisyon sözleşmesine göre alacaklıolduğu simsarlık ücretinin tahsili amacıyla, davalı hakkında ilamsız icra takibi başlattığını,davalının itiraz ederek takibi durduğunu, bundan sonra ilçe tüketici hakem heyetine başvurarak alacağını talep ettiğini, ancak hakem heyetinin hukuka aykırı olarak alacağın zamanaşımına uğradığından bahisle başvuruyu reddettiğini ileri sürerek; Bayraklı İlçe Tüketici Hakem Heyetinin 27.11.2018 tarihli 58620180002014 sayılı kararının iptaline, 3.186 TL'nin sözleşme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, zamanaşımı süresinin icra takibi başlatılmasıyla kesildiği gerekçesi ile,davacının itirazının kabulüne, Bayraklı İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 11/10/2018tarih ve 058620180002014 sayılı kararin iptaline, 3.186,00 TL tellallik ücretinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Adalet Bakanliğinin 21.05.2021 tarihli yazisında; mahkemece isabetli sekilde taraflar arasında 14.01.2013 tarihinde imzalanmış olan simsarlik sözleşmesinden doğan komisyon alacağının beş yıllık zamanaşımına tabi olduğu ve davalı yanca usulüne uygun zamanaşımıdefinde bulunulmasına rağmen yapılan icra takibi dolayısıyla zamanaşımının kesildiği hususu tespit edilmişse de, tüketici hakem heyeti başvurusunda toplamda 3.186 TL talep edilmişolmasına rağmen daha önce 2.700TL'lik kısım yönünden zamanaşımının kesildiğinden bahsedilebileceği gözetilmeksizin alacağın tamamı yönünden kabul cihetinde karar verilmişolmasının hukuka aykırı bulunduğu belirtilerek; kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363.maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Zamanaşımi, alacak hakkını gerçek anlamda sona erdirmez. Kanunda öngörülen zamanaşımı sürelerinin dolmasıyla alacaklının alacağını dava yoluyla takip ve tahsil etme imkanı ortadan kalkar. Borçluya defi hakki verir,
Simsarlık sözleşmesinden doğan alacaklar için, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) 147. maddesinin 5 nolu bendi ile 5 yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür.
Zamanaşımi, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar (TBK m.149/1). Kanunun 154.maddesinde zamanaşımını kesen durumlar açıklanmıştır. Hükme göre, borçlunun borcunu ikrar etmesi, faiz ödemesi, kismi ifada bulunmasi, rehin vermesi veya kefil göstermesi,alacaklının dava veya defi yoluyla hakeme veya mahkemeye başvurmasi, icra takibinde bulunması ve iflas masasına başvurması hallerinde zamanaşımı kesilir. Zamanaşımının kesilmesiyle, yeni bir süre başlar (TBK m.156/1).

Somut olayda, taraflar arasında imzalanan 14.01.2013 tarihli "Gayrimenkul Alim-satım Komisyon Sözleşmesi"nin 4. maddesinde taşınmaz satış bedeli olan 90.000 TL üzerinden %3 +KDV simsarlık ücretinin sözleşmenin imzalanması ile ödeneceği öngörülmüştür. Buna göre simsarlık ücret alacağı sözleşmenin imzalandığı anda muaccel hale gelmiştir.
Davaci, 07.11.2014 tarihinde 2.700 TL asıl alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatmış;17.05.2018 tarihinde ise Bayraklı Îlçe Tüketici Hakem Heyetine başvurarak 3.186 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Tüketici hakem heyetinin 11.10.2018 tarihinde alacağın zamanaşımına uğraması nedeniyle başvurunun reddine karar vermesi üzerine,mahkemeye başvurarak tüketici hakem heyeti kararının iptalini istemiş, Mahkemece icra takibi nedeniyle zamanaşımı kesildiği, alacağın zaman aşımına uğramadığı gerekçesiyle hakem heyeti kararının iptaline, 3.186 TL'nin tahsiline karar verilmiştir.

Alacağın icra takibine konulan 2.700 TL lik kısmı için zaman aşımının kesilmiş olduğu tespiti doğru ise de takibe konu edilmeyen ancak tüketici hakem heyeti başvurusunda talep edilen (3.186 TL -2.700 TL) 486 TL lik (KDV miktarına denk gelen) kisım için sözleşmenin yapıldiği tarihten (14.01.2013) tüketici hakem heyetine başvuru tarihine (17.05.2018) kadar simsarlık sözleşmelerinden doğan alacaklar için öngörülen kanuni 5 yıllık zaman aşımı süresi dolmuş olmasına rağmen alacağın tamamı hakkında zamanaşımı süresinin kesildiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan Adalet Bakanlığının yerinde görülen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının HMK m. 363/1 hükmüne dayalı kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine,30.09.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargitay 4. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/19122KARAR NO : 2021/6805
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGI TAY İ LAMI 
MAHKEMESİ:İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi TARİHİ: 09/07/2019NUMARASI : 2019/1591 E-2019/1116 K DAVACI - K.DAVALI : Cafer Akpınar vekili Av. Gökhan GüneşDAVALI-K.DAVACI : Evrim Yörük vekili Av. Hasan İzmirlioğlu DAHİLİ DAVALI : SGK vekili Av. Olgu Nizamoğlu İLK DERECE 
MAHKEMESİ: Ortaca 2. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 29/01/2019NUMARASI : 2013/342 E -2019/42 K 
Taraflar arasındaki ilk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazasına bağlı maddi ve manevi tazminat davasında verilen davanın kismen kabulüne ilişkin hüküm hakkında Bölge Adliye Mahkemesi tarafindan yapılan istinaf incelemesi sonucunda; kesin olduğundan istinaf yoluna başvuru dilekçesinin miktar yönünden reddine ilişkin karar verildiği, Ortaca 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen ve miktar itibariyle kesin olan 29/01/2019 tarihli 2013/342Esas ve 2019/42 sayılı kararının kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığı'nın 25/05/2021tarih ve 39152028-153.01-1504-2019-E. 868/14683 sayılı yazısı ile istenilmiş olmakla;
- KARAR
Davacı vekili asıl davada, 22/12/2011 tarihinde yaya olan müvekkilinin, davalının sürücüsü olduğu aracın çarpması sonucu yaralandığını beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 7000,00 TL maddi tazminat ile 15.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiş; tedavi giderlerinin tazmini yönünden SGK yargılama esnasında davaya dahil edilmiştir.

Dahili davalı SGK vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, dahili davalı SGK yönünden davanın kabulü ile 1136 TL tedavi gideri ve 1136 TL üzerinden hesap edilen 77,67 TL harcin anılan davalidan tahsiline hükmedilmiş; karara karşı dahili davalı SGK vekili tarafindan istinaf yoluna başvurulmuş,Bölge Adliye Mahkemesince, karar kesin olduğundan istinaf yoluna başvuru dilekçesinin miktar yönünden reddine karar verilmiş, Ortaca 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen ve miktar itibariyle kesin olan 29/01/2019 tarihli 2013/342 Esas ve 2019/42 sayılıkararının kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığı'nın 25/05/2021 tarih ve 39152028-153.01-1504-2019-E. 868/14683 sayılı yazisi ile istenilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363.maddesindeki " (1) İlk Derece Mahkemelerinin ve Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairelerinin kesin olarak verdikleri kararlarla,istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlara karşi, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı veya Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

(2) Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, karar kanun yararına bozulur. Bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.
(3) Bozma kararının bir örneği Adalet Bakanlığına gönderilir ve Bakanlıkça ResmîGazetede yayimlanir.

Dosya kapsamından, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin BazıDüzenlemeler Hakkında Kanun'un Muafiyetler başlıklı 36. maddesinin birinci fikrasına göre, dahili davalı Kurum, faaliyetleri dolayısıyla yapılan işlemler yönünden ilgili kanunlarında yer almamış olsa dahi 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre alınan harçlardan ve her türlü dava ve icra işlemlerinde teminat yatırma mükellefiyetinden muaftir.

Şu halde, anılan Kanun'un 36. maddesine göre; dahili davalı SGK'nin harçtan muaf olduğu gözetilmeden, hakkında kabul edilen miktar üzerinden 77,67 TL harç ile sorumlu tutulması doğru görülmemiş, Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına temyiz isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda gösterilen nedenle, Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile; 6100 sayılı HMK’nın 363. maddesi uyarınca Ortaca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.01.2019 günlü 2013/342 Esas ve 2019/42 Karar sayılıhükmünün, hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydı ile kanun yararına BOZULMASINA; dosyanın gereği yapılmak üzere Adalet Bakanlığı’na gönderilmesine,13/10/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.


Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İ LAMI 
ESAS NO : 2021/5887KARAR NO : 2021/9998
MAHKEMESİ: Ankara 44. İş Mahkemesi 
TARİHİ: 10/01/2019

NUMARASI : 2016/1242-2019/5

DAVACI : ADEM ARSLAN 

DAVALI : PRİZMA YAPI ENDÜSTRİSİ SANAYİ VE TÍCARET LİMİTED 
ŞİRKETİ ADINA VEKİLİ AVUKAT KAMRAN AKIN SEFERLİ
DAVA TÜRÜ: ALACAK 


Davacı Adem Arslan adına Avukat Mehmet Fatih Çalışkan ile davalı Prizma Yapi Endüstrisi San. ve Tic. Ltd. Sirketi adıa Avukat Kamran Akın Seferli arasındaki alacak davasına ilişkin Ankara 44. İş Mahkemesince istinaf edilmeksizin kesinleşen 10.01.2019 tarih ve 2016/1242esas, 2019/5 karar sayılıi kararının kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığının 21.05.2021 tarihli ve 39152028-153.01-172-2020-E. 803/14602 sayısı ile temyizi ile istenilmiş olmakla, dosyadaki tüm belgeler okunup dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafindan düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARAR I 
Davacı vekili,müvekkilinin 16.04.2012 ile 30.05.2016 tarihleri arasında fiilen ve aralıksız olarak davalı işverenlikte idari müdür olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı tarafından haklı bir gerekçe olmaksizın feshedildiğini, haftanın her günü 07.00-18.00 saatleri arasında çalıştığını, yıllık izinlerini hiç kullanmadığını, çalıştığı dört yıl boyunca maaşının ve asgari geçim indirimlerinin Ödenmediğini, işe başladığında maaşının net 3.500,00 TL olduğunu, sigortasının sadece 30.04.2015 ile 29.05.2015 tarihleri arasında yatirıldığıni belirterek kidem ve ihbar tazminati ile birlikte bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili,davacının ortağı ve müdürü olduğu Arsen Yapı Müh.İnş...Ltd. Şti. vasıtasıile müvekkil şirketlere ortaklık anlaşması yaptığını, bu ortaklık ile bazı işlerin birlikte yapıldığını,sonrasında davacının borçları ve hakkında yapılan icra takipleri nedeni ile Arsen Yapı .. Ltd. Şti.deki ortakları ile bazı sorunlar yaşadığıni, bu nedenle davacının Arsen Yapı.şirketi ile değil bizzat şahsi olarak müvekkil şirketle ortaklık yapmaya başladığını, icra takipleri nedeniyle resmiyette ortak olarak görünmemeyi istediğini,müvekkilinin de bunu kabul ettiğini,sözlü olarak adi ortaklık kurulduğunu,davacının müvekkil şirkete emeğini koyarak ortak olduğunu, taraflar arasında yapılan adi ortaklık anlaşmasına göre davacının %10 kar/zararın ortağı olduğunu, davacının işe başlama tarihi olarak belirttiği tarihinin tarafların ortak olarak girdikleri ve uhdelerinde kalan ilk is ihalesinin tarihi olduğunu, sonrasında alınan bir ihaleden işin zararla bitme ihtimalinin ortaya çıkması nedeni ile davacının huzursuzluk çıkardığını,hiçbir bildirimde bulunmaksızın işyerini terk ettiğini, davacının hiçbir zaman işçi olarak çalıişmadığını,şantiyede duvarcılarla kavga eden davacının şantiyede bulunmasının resmi makamlara açıklanabilmesi için 20-25 günlük sigorta yapıldığını, davacını iddia ettiği gibi müdürü olarak çalışan birinin dört yıl boyunca hiç ücret almadan çalışmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığını, davacının banka hesaplarında haciz olması nedeni ile şirketten kaynaklanan ödemelerin başka kişilerin hesaplarına yapıldığını beyanla davanin reddini talep etmiştir.


Mahkemece, yapılan yargilama sonucunda toplanan delillere göre yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, kanun yararına bozulması için Adalet Bakanlığı temyiz etmiştir.
Taraflar arasında davacının davalı işyerindeki hizmet süresi konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

İş hukukunda çalışma olgusunu ve hizmet süresini ispat yükü, bunu iddia eden işçiye düşer. Çalışma olgusu her türlü delille kanıtlanabilir. Çalışmanın ispatı konusunda, Sosyal Güvenlik Kurumu ve işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri içyazışmalari, delil niteliğindedir. Özellikle iddia edilen çalıişma döneminde Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarındaki işverenlerin araştırılması ve kayden görünen işverenlerle işçi arasında işgörme ediminin yerine getirilip getirilmediği, kaydın ne şekilde oluştuğu araştırılmalıdır.
İşçinin çalışma olgusunun tespitinde işyerinde veya komşu işyerinde çalışanların tanıklığı önemli olduğu gibi tanık olarak dinlenecek kişinin tanıklığına güveni etkileyebilecek bir durumun olup olmadığı da araştırılmalıdır. Tanıklar belirli bir dönem çalışmışlarsa ve başkaca delil yok ise beyanlarının belirtikleri dönemle sınırlandırılmasi gerekir.

Somut olayda, davacı ișçi, davalı işveren nezdinde 16.04.2012-30.05.2016 tarihleri arasıkesintisiz çalıştığını ancak bu sürenin sadece 30.04.2015-29.05.2015 tarihleri arasında sigortalıolarak gösterildiğini ileri sürmüştür. Davalı ise davacının şirkette işçi olarak çalışmasının bulunmadiğıni,şantiyede duvar ustaları ile kavga etmesi nedeniyle durumun resmi makamlara yansıması halinde şantiyede bulunmasına sebep göstermek için 20-25 günlük sigorta girişi yapildiğini savunmuştur. Mahkemece davacinin iddia edilen süre ve işverenin tespiti bakimindan hizmet tespit davası açması gerektiği kanaatine varıldığıni,bu konuda 24.05.2018 tarihli celsede süre verilmesine rağmen davaci tarafça hizmet tespit davası açılmadiğini,bu durumda Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre davacının hizmet süresinin belirleneceği gerekçesi ile hizmet süresi kabul edilmiştir.

Mahkemece, davaciya hizmet tespit davası açması için süre verilmiş olmasına rağmen dava açmadığı gerekçesiyle Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre davacının hizmet süresi tespit edilmiş ise de; davacinın böyle bir dava açma zorunluluğu bulunmamaktadır. Mahkemece iddia ve savunma çerçevesinde tarafların delilleri toplanarak ispat kurallarına göre değerlendirme yaparak hizmet süresi tespit edilmesi gerekli iken yazılı gerekçe ile karar verilmesi hatalıdır.
Açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığı'nın Kanun yararına bozma isteminin kabulügerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığı'nın Kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile Ankara 44. İş Mahkemesinin anılan kararının sonuca etkili olmamak üzereHukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363/1 maddesi uyarınca Kanun yararına BOZULMASINA, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363/3. maddesi gereğince gereği yapılmak üzere kararın bir örneğinin ve dosyanın Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 08.06.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLAMI 
ESAS NO : 2021/11105KARAR NO : 2021/15254
BÖLGE ADLİYE 
MAHKEMESİ: Antalya 9. Hukuk Dairesi TARİHİ: 19/11/2020
NUMARASI : 2020/2131-2020/2703DAVACI : ABDULLAH ÖZDEMİR ADINA VEKİLİ
AVUKAT SALİH BAHADIR KUZU DAVALI : CİHAN MEDYA DAĞITIM A.Ş. ADINA VEKİLİ
AVUKAT SELÇUK BAĞCI DAVA TÜRÜ: KANUN YARARINA BOZMA 
İLK DERECE 
MAHKEMESİ: ANTALYA 5. İŞ MAHKEMESİTARİHİ: 29/01/2020NUMARASI : 2018/632-2020/81
Davacı Abdullah Özdemir adına Av. Salih Bahadır Kuzu ile davalı Cihan Medya Dağitım A.Ş. arasındaki davada (Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin davacınin istinaf başvurusunun kesinlikten reddine dair 19/11/2020 tarih, 2020/2131 esas,2020/2703 sayılı kesin nitelikteki kararına göre) Antalya 5. İş Mahkemesi'nin 29/01/2020 tarih,2018/632 esas ve 2020/2703 sayılı kesin nitelikteki kararının hukuka aykırı olduğu iddiası ile kanun yararina bozulması,Adalet Bakanlığının 20.10.2021tarih ve 39152028-153.01-273-2021-E. 2050/29506 sayıli yazisı ile talep edilmiş olmakla,6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363. maddesindeki ;
"(1) (Değişik: 20/7/2017-7035/33 md.) İlk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına ve bölge adlive mahkemesi hukuk dairelerinin ilk derece mahkemesi sifatiyla kesin olarak verdikleri kararlar ile yine bu sifatla verdikleri ve temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmişbulunan kararlarına karşi, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

(2) Temyiz talebi Yargitayca yerinde görüldüğü takdirde, karar kanun yararına bozulur. Bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

(3) Bozma kararının bir örneği Adalet Bakanlığına gönderilir ve Bakanlıkça ResmîGazetede yayımlanır." hükmü gereği dosyadaki tüm belgeler okunup dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafindan düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI 
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde dağıtım elemanı olarak çalıştığını, işsözleşmesinin işverence haksız feshi üzerine davalı aleyhine ihbar tazminati, kıdem tazminatıve yıllık izin ücretinin ödenmesi istemi ile ilamsız icra takibi başlattıklarıni, davalı tarafindan takibe itiraz edildiğini, arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlandığını beyan ederek itirazin iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra tazminatina hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiștir.


Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak itirazın kismen iptali ile takibin devamına, alacak davası yönünden davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:
Karara karşi taraflar istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:
Bölge Adliye Mahkemesince, davalının istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine, davacı tarafin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352/1-b maddesi uyarınca kesinlik nedeniyle reddine, 7036sayılı Kanun'un 9. maddesi atfiyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı, kanun yararına bozulması için Adalet Bakanlığı temyiz etmiştir.
Gerekçe:
Kanun yararına temyize konu edilen uyuşmazlık, islah dilekçesi ile talep edilen kıdem tazminatı alacağı yönünden dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulması gerekip gerekmediği noktasinda toplanmaktadır.

12.10.2017 tarihli 7036 sayılı iş Mahkemeleri Kanununun “Dava $artı Olarak Arabuluculuk" başlığını taşiyan 3 maddesinin birinci fikrasına göre, bireysel veya toplu işsözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile ișe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartidır.

Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafindan onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davaciya, son tutanağin bir haftalik kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarıni içeren davetiye gönderilir. Ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşi tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın,dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir (m.3/2).

02.06.2018 tarihli ve 30439 (RG) sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin Dava Şartı Olarak Arabuluculuğa Başvuru ile ilgili 23. maddesinde başvurunun dilekçe ile veya bürolarda bulunan formların doldurulması suretiyle yahut elektronik ortamda yapılabileceği belirtilerek başvurunun şekli açıklığa kavuşturulmuştur. İlgili maddede ayrıca arabuluculuk başvurusu sırasında başvurandan, uyuşmazlık konusuna ilişkin hususların açıklanmasının isteneceği düzenlenmiştir. Gerek 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 15. maddesinde, gerekse Yönetmeliğin 25. maddesinde arabuluculuk faaliyetinin ne şekilde yürütüleceği düzenlenmiş olup, arabuluculuk faaliyetinin başvurunun içeriğine göre şekilleneceği konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Arabuluculuk faaliyeti sonucunda tarafların uyuşmazlık konusunda anlaşmaları veya kismen anlaşmaları hâlinde süreçanlaşma son tutanaği ile sonuçlandirilacak yahut bunlarin haricindeki her durumda taraflar anlaşmamış sayılacağından anlaşmama son tutanaği düzenlenecektir (m.25/6).
Bu yasal düzenlemelere göre somut olay değerlendirilecek olursa, davacinın davalıtaraf aleyhine kidem tazminati, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacaklarının tahsili için ilamsız icra takibi başlattıği, davalı tarafin takibe itirazı üzerine 7036 sayılı Kanunun 3.maddesine göre arabulucuya başvurulduğu, arabuluculuk faaliyeti sonucunda taraflarin anlaşamadığına dair son tutanağın düzenlendiği uyuşmazlık dışıdır. Davacı taraf anlaşmama son tutanağını eklemek suretiyle itirazın iptali davası açmış, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda itirazin kismen iptaline karar verilmekle birlikte, alacak davasının dava şarti yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir. Mahkemece islaha konu 4.554,80-fark kıdem tazminatı alacağı ile ilgili olarak, arabuluculuğa icra takibine konu alacaklar yönünden başvurulduğu, artırılan alacak yönünden arabuluculuğa başvurulmadığı

gerekçesiyle ret kararı verildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamındaki anlaşmama tutanağında uyuşmazlığın konusu “ișçi işveren uyuşmazlığı (Antalya 10. İcra Md nün 2016/5521 E. sy dosyası ile takip konusu yapılan kidem tazminati-ihbar tazminati-yıllık izin ücreti alacağıkalemlerini ve taleplerini içerir uyuşmazlığa dairdir. İtirazın iptali davası öncesi arabuluculuk başvurusu)" şeklinde belirlenmiştir. Görüşme tutanaklarında yer alan başvurucu vekilinin beyanları da ayni dogrultudadır.

Mahkemece arabuluculuk tutanağının itirazın iptali davasına konu edilen alacaklar ile ilgili olduğu, islaha konu kıdem tazminatı yönünden arabuluculuk şartının gerçekleşmediği sonucuna varilmiş ise de, itirazın iptali davasına konu alacak kalemleri arasında kidem tazminatının da bulunduğu dosya kapsamındaki belgelerden tespit edilmektedir. Kanunda tarafların ‘uyuşmazlik' konusunda anlaşmaları yahut anlaşamamalarından söz edilmekte olup,somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlığın “kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarının ödenmemesinden” kaynaklandiğı açıktır. Burada tartışılması gereken husus,itirazın iptali davasına konu kıdem tazminatı alacağı için arabuluculuğa başvurulmuş olmasıhalinde, bu alacağın ıslahı öncesinde arabuluculuğa başvurulmasının gerekip gerekmediğidir.
Yukarıda da ifade edildiği gibi, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olmasıdava şartıdır. İş yargılamasına konu kismi davalar ile ilgili olarak, dava öncesinde arabuluculuk şartının gerçekleştirilmiş olması kaydıyla, kısmi ıslaha konu edilen alacaklar yönünden ayrıca arabuluculuğa başvurulmasına gerek bulunmamaktadır (F. Uşan/E. Erdoğan/C.Erdoğan,Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi Kararları İşığında Bireysel İş Hukuku ve İş Yargılamasi,Eylül 2021, Ankara, 366). Diğer taraftan itirazın iptali davasında dava konusunun islah yoluyla arttırılması mümkün olup, bu halde arttırılan kısım yönünden tahsil şeklinde hüküm kurulmasıgerektiği kabul edilmektedir (Yargitay Hukuk Genel Kurulu'nun 13.10.2020 tarih, 2010/9-424esas, 2010/511 sayılı kararı). Somut olayda davacının bir bölümünü itirazın iptali davasına konu ettiği kidem tazminatı alacağının kalan kismını ‘ıslah' yolu ile talep etmesinde hukuken bir engel bulunmamaktadır. Bu itibarla kısmi davada islaha ilişkin ilkeler burada da geçerli kabul edilmelidir. Davacının gerek dava dilekçesi içeriğindeki gerekse islah dilekçesine konu ettiği alacağı aynı olup, bu alacak ile ilgili olarak arabuluculuk şartı yerine getirilmiştir. Dava açılmadan önce kıdem tazminatı ile ilgili olarak arabuluculuğa başvuran davacının, islaha konu kısım için ayrıca bu yola başvurması zorunlu değildir. Mahkemece uyuşmazlığa konu olan alacağın kendisi yerine, davanın türüne yönelik değerlendirme yapılarak, islah edilen kıdem tazminatı alacağının usulden reddine karar verilmesi açıklanan ilke ve esaslara aykirıdır. Bu halde davacının kıdem tazminatı alacağı yönünden arabuluculuğa başvuru şartınıgerçekleştirdiği kabul edilerek, işin esasına yönelik değerlendirme yapılması gerekirken aksi yönde hüküm kurulması hatalı olup, kanun yararına bozma isteğinin bu gerekçe ile yerinde olduğu sonucuna ulaşilmiştir.

Sonuç:
Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma istemi açıklanan gerekçe ile yerinde görülmekle Antalya 5. Iş Mahkemesi'nin 29/01/2020 tarih, 2018/632 esas ve 2020/2703 sayılıdavacı yönünden kesin nitelikteki kararının sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA,dosyanin mahkemesine iadesine, bozma kararınin bir örneğinin 6100 Sayilı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363. maddesinin 3. fikrası gereğince Resmi Gazete'de yayınlanması için Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'ne gönderilmesine 02/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.