Yargıtay 2 ve 10. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2023-11-24

24 Kasim 2023 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32379
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 2. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2023/5359Karar No : 2023/4198
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Denizli 2. Aile Mahkemesi 
TARİHİ: 21.04.2022
SAYISI : 2021/87 E., 2022/283 K.

DAVACI : Şevike Süzen vekili Av. Berrin Akgün 
DAVALI : Murat Can 
DAVA TARİHİ: 28.07.2020
KARAR : Davanın kısmen kabulü

TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü

Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen yoksulluk ve iştirak nafakasının arttırılmasıdavasıda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı kadın vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların 2013 yılında boşandıklarını, boşanma kararı ile davacı kadın yararına 450,00 TL yoksulluk nafakası, çocuklar yararına ayrı ayrı 390,00 TL iştirak nafakasına hükmedildiğini, davacı tarafindan 2018 yılında ikame edilen nafaka arttırım davasında yoksulluk nafakasının 788,00 TL'ye, iştirak nafakasının ise her bir çocuk için ayrı ayrı 450,00 TL'ye yükseltildiğini, davalının ekonomik durumundaki düzelme, ağır ekonomik koşullar ve yüksek enflasyon karşısında paranın alım gücündeki düşüşün davacı ve çocuklar yararına takdir edilen nafakanın yetersiz kalmasına neden olduğunu iddia ederek yoksulluk nafakasının aylık 1.500,00 TL'ye, çocuklar için takdir edilen nafakanın ayrı ayrı 850,00 TL'ye yükseltilmesini talep ve dava etmiştir.
HI. CEVAP 
Davalı süresinde verdiği cevap dilekçesinde özetle; polis memuru olduğunu, aylığının 7.000,00 TL 

olduğunu, maaşında haciz olduğunu, ayrıca evli olup evin iaşesini karşılamak zorunda olduğunu,davacının talep ettiği nafakaları ödeyecek gücü olmadığını, davacının ailesi ile yaşadığını, giderinin az ve kötü niyetli olduğunu iddia ederek davanın reddine karar verilmesini, nafakaların arttırılması halinde ekonomik durumun gözetilerek karar verilmesini ve devletin açıkladığı enflasyon oranları ile her yıl arttırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulü ile davacılehine hükmedilen aylık 788,00 TL yoksulluk nafakasının dava tarihi olan 28.07.2020 tarihinden itibaren aylık 880,00 TL 'ye, ortak çocuklar 20.05.2008 doğumlu Sudenur ile 10.09.2009 doğumlu Bengü lehine hükmedilen aylık 450,00'şer TL iştirak nafakalarının dava tarihi olan 28.07.2020 tarihinden itibaren her bir çocuk için aylık 700,00'er TL ye yükseltilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, nafakaların ileri ki yıllarda TÜÍK tarafından belirlenen ÜFE oranında artırılmasına karar verilmiştir.
2. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi 07.09.2022 tarihli 2022/2058 Esas 2022/1722 Karar sayılı ilamı ile kararın kesin olduğu gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar vermiş ve İlk Derece Mahkemesi kararı07.09.2022 tarihinde kesinleşmiştir 

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanhığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü 09.06.2023 tarihli kanun yararına temyiz dilekçesinde davacı tarafindan nafakalara yıllık artış yapılması talep edilmediği halde, talebini aşacak şekilde yoksulluk ve iştirak nafakalarına ileriki yıllarda yıllık ÜFE oranında artış uygulamasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlik ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, davacının hükmedilecek nafakalara yılhk artış yapılması talebi olup olmadığı ve Mahkemece bu konuda talep aşılarak karar verilip verilmediği, kanun yararına bozma koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayıli Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarıa karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2.Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını

ortadan kaldırmaz.
3. 6100 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi.
3. Değerlendirme 
Davacı kadın vekili dava dilekçesinde boşanma kararı ile davacı kadın yararına hükmedilen yoksulluk nafakası ve çocuklar için hükmedilen iştirak nafakalarının arttırılmasını istemiş ancak nafakalara yıllık artış yapılmasına ilişkin talebi olmamıştır. 6100 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesinin birinci fikrası uyarınca hakim, tarafların talep sonuçlariyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Mahkemece, davacı kadın tarafindan yıllık artış yapılması talep edilmediği halde, talebi aşacak şekilde yoksulluk ve iştirak nafakalarına ileri ki yıllarda yıllık ÜFE oranında artış uygulamasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR 
Açıklanan sebeple;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
26.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 10. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2023/4120Karar No : 2023/6158
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Antalya 1. İş Mahkemesi 
TARİHİ: 02.07.2021

EK KARAR TARİHİ: 02.06.2015

SAYISI : 2015/638 E., 2021/515 K.

DAVACILAR : 1- Şükran Bozkurt 2- Bayram Taş vekilleri Avukat Osman Emet 
DAVALILAR : 1- Gölkum Ltd. Şti. vekili Avukat Metin Kardıçlı
2- Ömer Faruk Aktuğ mirasçıları a- Birgül Aktuğ b- Haluk Aktuğ
c- Özgür Aktuğ d- Ulaş Bulut Aktuğ
DAVA TARİHİ: 16.07.2007

KARAR : Kismen kabul 
TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı


Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen iş kazasına dayalı manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kismen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen ve temyiz edilmeden kesinleşen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hakimi Barış Kılıç tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin kardeşi olan Süleyman Taş'ın davalılardan Ömer Faruk Aktuğ'un şantiye şefi olduğu ve diğer davalı şirketin sahibi olduğu Gölbaşı kum ocağında kepçe operatörü olarak çalışmakta iken Aksu çayına dozerin devrilmesi sonucu vefat ettiğini belirterek 

müvekkillerinin her birisi için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 20.000,00 TL manevi tazminatın işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP 
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazada ölen Süleyman Taş'ın henüz işe girişi yapılmadığından kaza günü misafir olarak kaldığını, hiçbir yetki ve sorumluluğunun olmadığını, mesai saati dışında yetkisi olmadığı halde şantiye şefinden veya yardımcısından izin almadan yükleyicinin anahtarlarını kimseye haber vermeden idare binası alt katından anahtarların bulunduğu bölümden alarak yükleyiciyi çalıştırdığını, yanına Süleyman Bıcıoğlu isimli yağcıyı da alarak sahayı tanımadığı halde Aksu çayının derinliğini bilmediği halde, belkide yükleyiciyi dahi tam olarak tanımadan akarsu yatağıçalışma alanına girdiğini, tecrübe eksikliği, sahayı ve akarsu derinliğini bilememe sebebi veya panik,dalgınlık vs sebeplerden yükleyiciyi geri geri giderken akarsu içine kaçırdığını ve ölümlü kaza oluştuğunu, maktül Süleyman Taşın henüz işe başlatılmadığını, misafir olarak geçici şekilde konaklamasına izin verildiğini, kendisine hiçbir yetki verilmediğini, kimseden izin almaksızın gizlice yükleyiciyi aldığını, kendisinin ashında kepçe operatörü olduğunu, davaya konu kaza ile ilgili ceza dosyasında müvekkili şirket temsilcisinin yargılanmadığını, bu nedenle de davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Dahili Davalılar beyanlarında; murisin kusurunun bulunmadığını beyanla davanın reddini istemişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin 16.02.2015 tarihli ve 2008/314-2015/118 sayılı kararıyla; davanın açılmamışsayılmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Karari 
1.Mahkeme kararına karşı davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Kapatilan 21 nci Hukuk Dairesinin 12.11.2015 tarihli ve 2015/17446 - 2015/20161 sayil ilamında; davacı tarafın 16.02.2015 tarihli duruşmaya katilmaması nedeni ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150 nci maddesinin 1 nci fikrası gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar 
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, ".… İs kazası tarihi, iş kazasının gerçekleşme biçimi, iş kazasının meydana gelmesinde davacılar murisinin %35 oranındaki kusur oranıdavacıların sosyal ve ekonomik durumu, davacıların bu ölüm olayı nedeniyle çektiği ve çekeceği üzüntü,ülkenin ekenomik koşullari, davalı işverenin mali durumu, paranın satın alma gücü, 22.06.1966 gün 7/7sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında belirtilen ilkeler ve hak nesafet kuralları gözönünde tutularak, mahkememizce, vefat eden sigortalının kardeşleri olan davacilardan her biri için 5.000,00'er TL olarak hükmedilmesinin hakkaniyete uygun olacağı." gerekçesiyle "Davanın KISMEN KABUL ve KISMEN REDDİ ile;
1-)5.000,00 TL manevi tazminat alacağının 15.01.2004 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Bayram Taş'a verilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-)5.000,00 TL manevi tazminat alacağının 15.01.2004 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Şükran Bozkurt'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine... "dair kesin olarak karar verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü 17.02.2023 tarihli kanun yararına temyiz dilekçesinde; bir kisım dahili davalıların mirası hükmen reddine dair verilen Finike Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.11.2018 tarih ve Esas: 2016/464, Karar: 2018/520 sayılı kararı değerlendirilmeksizin davanın kısmen kabulüyle hükmolunan bedelin davallardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle kararın 6100 sayılı Kanun'un 363 ncü maddesinin 2 nci fikrası gereğince kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlk ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, is kazasına dayalı manevi tazminat davasında mahkeme kararından önce mirasıreddeden bir kısım davalıların sorumluluğuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2.Temyiz talebi Yargitayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3.4721 sayılı Kanun'un Mirasın reddine dair 605 vd maddeleri 
4. 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 nci maddesi,6100 sayıli Kanun'un 369 ncu ve Geçici 3 ncü maddesi.

3. Değerlendirme 
1.Davacılar murisinin davalıya ait olup diğer dahili davalıların mirasçısının şantiye şefi olduğu şantiyede kepçe operatörü iken gelişen kaza ile vefat ettiği, olayda davalıların da kusurunun bulunduğu ileri sürülerek davalılardan manevi tazminat isteminde bulunulduğu, mahkemece davanın kismen kabulüne karar verildiği ve kararın kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.


2.Dosyanın incelenmesinde, olay anında şantiye şefi olan ve olayda kusuru bulunduğu ileri sürülen Ömer Faruk Aktuğ'un dava devam ederken 09.09.2013 tarihinde vefat ettiği, mirasçıların davaya dahil edildikleri ve mirasçılarından Birgül, Haluk ve Ulaş Bulut'un Finike Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.11.2018 tarih ve Esas: 2016/464, Karar: 2018/520 sayılı ilâmiyla mirası hükmen reddettiklerine karar verildiği, mahkemece yapılan yargılama sonunda anılan mirasın hükmen reddi incelenmeksizin davanın kismen kabulü ile hükmolunan manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş olduğu anlaşilmıştir.

3.Şu halde mahkemece, bir kisım dahili davalıların mirası hükmen reddine dair verilen Finike Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.11.2018 tarih ve Esas: 2016/464, Karar: 2018/520 sayilı kararıdeğerlendirilmeksizin davanın kismen kabulüyle hükmolunan bedelin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş olması usul ve yasaya aykiri bulunmuştur.
4.Diğer taraftan her ne kadar bozmaya konu edilmemiş ise de, 6100 sayılı Kanun'un 369 ncu maddesi gereğince kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden yapılan incelemede, Mahkemece "....davacıvekili ile davalı vekilinin yüzüne karşi, her bir davacı için verilen manevi tazminat hükmü kabul ve ret edilen miktarlar bakımından kesinlik sınırının altında kalmakla; KEStN olmak üzere karar verildi.02.07.2021" şeklinde verilen kararın hükmedilen tutarların ayrı ayrı 2021 yılı kesinlik sınırı olan 4.270,00 TL nin (1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 nci maddesi) üstünde olmasi nedeniyle isabetsiz bulunmuştur.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykirı olup bozma nedenidir.

V. KARAR 
Açıklanan sebeple;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
31.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.