Anayasa Mahkemesinin 7/9/2021 Tarihli ve 2018/30296 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI | 2021-10-14

14 Ekim 2021 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayi : 31628
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:BİRİNCİ BÖLÜM KARAR 
B.Y. BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/30296Karar Tarihi : 7/9/2021
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler ; Muammer TOPAI.Recai AKYEL YusufŞevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞRaportör : Çağlar ÖNCEL Başvurucu :B.Y.
Vekili : Av. Mert ELEKÇł
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1.Başvuru, etkiliyargısal sistem kurma yükümlālağüntın yerine getirilmemesi nedeniyle özel hayata saygı hakkı kapsamındakikişisel verilerinkorunmasını isteme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II.BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 8/10/201 8 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapıłan õn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Böltm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir Örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.

7.Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır,
IIIL OLAY VE OLGULAR 
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar Özetle şöyledir:

9. Başvurucu ile eşi arasında Ezine Asliye Hukuk Mahkemesinde (Hukuk Mahkemesi) devam eden boşanma davasında, başvurucunun eşi 8/6/2016 tarihinde beyan ve delil dilekçesi ibraz etmiştir. Anilan dilekçede; başvurucunun telefonunda bulunan mesaj içerikleri, ses kayıtları, videolar ve bir adet fotoğrafını mahkemeye sunmuştur.
10. Başvurucu, kullandığı cep telefonuna eşi tarafından yūklenen casus yazılım aracılığryla tüm kişisel verilerinin ele geçirildiğini ve kullanıldığım ileri sürerek 28/l 1/2016tarihinde şikâyetçi olmuştur. Başvurucu vekili şikâyet diłekçesinde; başvurucunun tlim kişisel verileri, e-devlet şifresi, banka hesap bilgileri, sosyal medya yazişmalari, arama kayıtları,GPS yer bildirim kayıtları, fotoğrafları ile videolarının özel hayatın gizliliğive kişisel verilerin korunması haklarına aykını olarak ele geçirilip mahkeme dosyasına sunulduğunu vurgulamıştır. Dilekçede başvurucunun eşinin bu bilgileri ele geçirmek için bir internet sitesinden satın aldığı yazılımı başvurucunun telefonuna yüklediği ve zaman içinde elde ettiği bu verileri hukuka aykırı şekilde depoladığı ifade edilmiştir. Ayrıca başvurucunun eşi tarafindan boşanma davasında delil olarak kullanıiması amacıyla bu şekilde hareket edildiği bildirilmesine karşın dava dilekçesinde bu amacın fazlasıyla aşıdığı beyan edilerek başvurucunun aile fertlerinin hayatlarının dahi takip edildiği, boşanma davasındaki tanıkların kimliklerinin ele geçirildiği belirtiłmiştir. Başvurucu, telefonundaki programın ne zaman yüklendiğinin ve eşi tarafindan elde edilen verilerin kapsamının ne olduğunun belirlenmesinin iddialarının ispatı için önem taşıdığımı belirterek eşinin haberleşmenin gizliliğini ihłal ve ðzel hayatın gizliliğini ihlal suçlarından cezalandırıimasını talep etmiştir.
11. Ceza soruşturmasını yürüten Ezine Cumhuriyet Başsaveılığı (Başsavcılık)tarafindan 11/5/2017 tarihinde iddianame düzenlenerek başvurucunun eşinin verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması suçlarından cezalandırılması istenmiştir.Iddianamede başvuructunun eşinin casus program sayesinde başvurucunun kullandığıtelefondan yapılan konuşmalara, kısa mesajlara ve internet üzerinden kullanılabilen programların içeriğine, e-devlet ve bankacılık şifrelerine, fotoğraf ve videolara ulaşabildiği belirtilmiştir. Yine başvurucunun eşi tarafindan bu sayede kayıt altına ahnan konuşmalar,mesajlar, fotoğraflar ve videoların boşanma davası dosyasına ibraz edildiği ifade edilerek başvurucunum eşinin atıhı suçlardan cezalandırıdması talep edilmiştir.
12. Ezine Asliye Ceza Mahkemesi (Ceza Mahkemesi) tarafindan yapilan yargılama sonucunda başvurucunun eşinin beraatine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde; sanık olan başvurucunun eşinin başvurucunun kullandığı telefona program yüklediğini ikrar ettiği ve kayıtları boşanma davasına delil olarak sunma dışında atılı suçlara vūcut verecek şekilde bilerek ve isteyerek basın, yayın, internet yolu ile veya başkaca herhangi bir yolla yayıp ifşa etmemesi nedeniyle suç işleme kastının olmadığı belirtilmiştir.

13. Başvurucu vekili; istinaf yoluna müracaat etmiş ve şikâyet dilekçesindeki hususlara ek olarak Başsaveılığın suçun hukuki nitelendirmesini yaparken hatalıdavrandığını, kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde ele geçirilmesi konusunda bir değerlendirme yapmadığımı belirtmiştir, Bu nedenle samğın26/9/2004 tarihli ve 5237 sayıhıTürk Ceza Kanunu'nun 134. maddesinin (1) numaralı fikrasında düzenlenen 8zel hayatın gizliliğini ihlal suçu ile 132, maddesinin (1) numaralı fikrasında düzenlenen haberleşmenin gizliliğini ihlal suçundan da dava açmaşt gerektiğini, beraat kararı nedeniyle Anayasa'nın 20.maddesinde güvence altına alınan ðzel hayata saygı hakkımın ve kişisel verilerin korunmasınıisteme hakkmmn ihlaline neden olunduğunu beyan etmiştir.


14. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi (Daire) tarafindan 25/5/2018tarihinde Ceza Mahkemesinin kararının onanmasına karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde;Yargıtay kararlarına ve yerleşik uygulamaya atıf yapılarak baksız bir saldırıyı önlemek için kaybolma olasılığı bulunan kanıtları yetkili makamlara sunmak amacıyla kişisel verileri kaydetme, ele geçirme ve yayma eylemlerinde bulunulabileceği vurgulanmıştır.
15.Nihai karar 8/9/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
16.Başvurucu 8/10/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
17. UYAP Üzerinden yapilan inceleme neticesinde Hukuk Mahkemesinde görülen boşanma davasında başvurucu ve eşi tarafindan mahkemeye anlaşmalı boşanma protokoltısunulduğu görülmüştür, Hukuk Mahkemesi 19/7/2019 tarihinde tarafların anlaşmalı olarak boşanmalarına karar vermiş, karar kesinleşmiştir.

IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
1. ligili Mevzuat 
18. 5237 sayılı Kanun'un "Özel hayatın gizliliğini ihlal" kenar başlıklı 134.maddesinin (1) numaralı fikrası şöyledir:
"Kişilerin özel hayatının gtzliliğini ihlal eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Gizltliğin görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle thlal edilmesi halinde, vertlecek ceza bir kat artırılır"
19. 5237 sayıhı Kanun'un "Kişisel vertlerin kaydedilmesi" kenar başlıklı 135.maddesinin (1) numaralı fikrast şöyledir.

"Hukuka aykoı olarak kişisel verileri kaydedenkimseye bir yldan üç yıla kadar hapis cezast verilir."
20. 5237 sayılı Kanun'un "Verilert hukuka aykarı olarak verme veya ele geçirme"kenar başlıklı 136. maddęsinin (1) numaralı fikrası şöyledir:
"Kiştsel verilert, hukuka aykarı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kiși.iki yrldan dört yla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."
2. İlgili Yargı Kararları
21. Yargitay 2. Hukuk Dairesinin 12/3/2019 tarihli ve E.2018/5100, K.2019/2582sayılt kararının ilgili kısmı şöyledir:
".…Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verllmişolmasına göre davalı-davacı erkeğin delil olarak dayandiğı ses kaydumın huuka aykarı delil olması nedeniyle hükme esas almnmamasında bir isabetsizlik butunmamakla birlikte,davali-davacı erkeğin bir kisım tamk beyanlarıyla da ispatladığı izere davacı-davalıkadının eştne orospu çocuğu diyerek ağưr hakaret ettiği, eşinin bilgisayarına casus proğram yükdediği, davalı-davacı erkeğin de son olayda eşine ağır şekilde fiztksel şiddet uyguladığı

ve ortak haneye gizli kamera koycuğu, boşanmaya sebebiyet veren olaylarda eşine fiziksel şiddet uygulayan davalı-davacı erkeğin fazla kusurlu bulunmasında bir lsabetsizlik bulunmadığı anlaşımakla, tarafların yerinde görülmeyen bütün temyiz trazlarının reddiyle usul ve kamuna uygun olan hükmün ONANMASINA...*

22. Yargitay12. Ceza Dairesinin 24/5/2017 tærihli ve E.2016/11851, K.2017/4263sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir;
"Oluşa ve dosya kapsamma göre; esnaf olan sanık [E.nin], kimliği tesplt edilemeyen btr kişi tarafindan bilgisayarına yüklenen 'Kim Nerde' adlı ücretli casus yazlım programısayestnde, bir süre karşılıksız burs verdiği üniverstte öğrencisi katdan mağdhur [H] ile onun erkek arkadaşı olan diğer katilan mağdur [M.T.nin] farkdı tarihlerde birbirlerine gönderdłkleri mesafların birer kopyasımı elde ederek, mesaj içertkderini öğrendiğinin iddia ve kabul edłldiği olayda,
Sanık [E.nin], katlan mağdurlar [H.] ve [M.Tnin] telefon aracuığıyla birbtrlerine gönderdikleri mesafların kopyasını kaydetmesinden dolayn eylemine uyan TCK'nin 132.maddesinin I. fikrasmın I. cümlesindekd haberleşmenin gizliliğini ihlal suçundan cezalandırumasına, haberleşme içerikderini kaydeden sanığa hükmedilen cezada aynı madde ve fikranın 2, cümlesi gereğtnce bir kat artırım yapulmasına, katilan mağdurlar [H] ve [MT.in] farklı tarthlerde birbtrierine gönderdikderi mesaj lçeriklerini, bilgisayarına yükdettiği tek bir casus yazıım programı sayesinde ele geçiren sanığın, aym suçu katlan mağdurlara karşı tek bir fille ve bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda birden fazla defa islemesinden dolayı sank hakknda tayin olunan cezada, önce TCK'nın 43/l. maddest, daha sonra da TCK'nın 43/2. maddesi atfiyla aymı Kamun'un 43/1.maddesi gereğince artırım yaplmasına ilişkin yerel mahkemenin kabulünde btr isabetsiziik görülmemiştir..."
B. Ulnslararası Hakuk 
23. Avrupa Inşan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) "Özel ve atle hayatına saygıhakkı" kenar başlıklı 8. maddesi şöyledir:
"(1) Herkes özel ve aile hayatina, konutuna ve yazişmasına saygı gōsterilmesi hakkma sahiptir.

(2) Bu hakkan kullanulmasına btr kamu makamının müdahalesi, aneak müdahalenin yasayla öngórüłmüş ve demokratik bir toplumda ulusal gūvenlik, kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakan veya başkalarının hak ve özgürlüklerintn korunması için gerekli btr tedbir olması durumunda söz konusu olabilir."
24. Avrupa Insan Hakları Mahkemesi (AlHM), kişiler arası ilişkilerde Sözłeşme'nin 8. maddesine uyulmasınt güvence altına alacak tedbirlerin seçiminin ulusal makamların takdirinde olduğunu, bu konudaki yükümlülüğü yerine getirmenin niteliğinin özel hayata yönelik müdahaleye göre farkltlık oluşturabileceğini ifade etmiştir. AfHM, devietlerin Sōzleşme'nin 8. maddesi uyarınca uygun bir yasal koruma çerçevesi oluşturma ve uygulama yükümlülüğünün her zaman ceza hükümlerinin tatbik edilmesi anlamına gelıneyeceğini de vurgulamıştir (Söderman/isveç [BD], B. No: 5786/08, 12/I1/2013, § 79; M.P./Portekiz, B.No: 27516/14, 7/9/2021, §§40, 41). AlHM, eşlerin birbirlerinin erişimine riıza gōsterdiği bilgilerin hukuk davasında kullanılması suretiyle ifşa edildiği iddiasının incelendiği bir ceza davastnın akabinde yaptlan başvuruda, ifşa edildiği iddia edilen söz konusu bilgilerin ortak 

erişime açık olduğuna ve başvuranın Özel hayatı ūzerindeki etkilerinin sınırlı olduğuna vurgu yapmış; neticede bu bilgilerin hukuk davasında kullanılmasmın cezai takibatı gerektirmediği yönünde ulaşılan sonucu Özel hayata saygı hakkının öngördüğü pozitif yükümlülāklerin yerine getirilmediğianlamına gelmediğini belirterek sonuca ulaşmıştır (M.P./Portekiz, §§46-51).

V. ÍNCELEME VE GEREKÇE 
25. Mahkemenin7/9/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği dūşūnüldū:
A.Başvurucunuu İddiaları ve Bakanlık Görüşti 
26.Başvurucu; kullanmakta olduğu telefona eşi tarafindan kendi bilgisi ve rizasıdışında yüklenen casus yazılım aracılığryla konuşma ve mesaj kayıtları, fotoğraflari,videoları, e-devlet ve bankacık şifreleri gibi tüm kişisel verilerine ulaşıldığını belirtmiştir.Başvurucu; eşinin bu veriler arasında yer alan õzel yazışmaları ve ses kayıtlarını boşanma davasında delil olarak mahkemeye sunduğunu, bu mesaj kayitlarından bir tanesinin boşanma davasını açddığı tarihten beş ay sonraki bir tarihe ait olduğunu ifade ederek kişisel verilerine ne zamana kadar ulaşıldığını bilemediğini belirtmiştir. Soruşturma ve kovuşturma sırasında talebine rağmen eşinin hangi tarihler arasında hangi verilere ulaştığı konusunda bir araştırma yupıimadığını beyan etmiş, ayrıca Mahkemenin eşlerin diğer eş hakkındaki bilgilere ulaşabileceğişeklindekigerekçesininAnayasa'nın 20. maddesi kapsamında korunamayacağını ifade etmiştir. Rızası dışında ele geçirilen kişisel verilerinin boşanma davaşmnda kullanılmasının eşinin eyleminihukuka uygun hâle getirmeyeceğini belirten başvurucu, özel hayata saygı hakkı ve haberleşme hürriyetinin ihlal edildiğini ileri sürmūş;ayrıca kamuya açrk belgelerde kimlik bilgilerinin açıklanmamasını talep etmiştir.
27. Bakanlık görüşünde; başvurucunun evlilik hirliğinin yüklediği yükümlältıklere uygun hareket etmediğini ispat etmek amacıyla başvurucunun eşinin hareket ettiği belirtilerek bu bilgilerin yalnızca boşanma davasında kuflanıldığı, nitekimbaşvurucunun söz konusu verilerin ifşa edildiğine dair iddiasının bulunmadığıbelirtilmiştir. Bununla birlikte Ceza Mahkemesi ve Daire tarafindan yapılan değerlendirmelerde söz konusu suçların kanuni unsurlarının tartışılarak sanığın suç işleme kastının bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir. Ayrıca sanığın beraat etmiş olmasmın devtetin başvurucu hakkında yargısal koruma sağlama yükümloloğtine uygun davranmadığı sonucunu doğurmayacağı da vurgulanmıştır.

B. Değerlendirme 
28. Anayasa'nın iddianın değerlendirilmesinde dayanak alnacak "Özel hayatın gızliliği" kenar başhıklı 20. maddesinin birinci ve Üçünçß fikraları şöyledir:
"Herkes, özel hayatına ve atle hayatına saygı gösterilmesint isteme hakkına sahipttr.Ozel hayatın ve aile hayatinun gizliliğine dokunulamaz.

Herkes, kendisiyle ilgili kiştsel verilerin korunmasını isteme hakkona sahiptir. Bu hak:kişintn kendisiyle ilgili kiştsel veriler hakkında bilgilendtrülme, bu verilere ertşme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullamlmadığını Öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörüien hallerde 

veya kişinin açık rızasıyla lşlenebilir, Kişisel verllerin korunmasına ilişkın esas ve usuller kamunla dīzenlentr."
29. Anayasa'nın 20. maddesinin üçüncü fikrasında herkesin kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı ayrica düzenlenmiş ve güvence altına almmıştır, Sðz konusu anayasal gūvence, Sðzleşme'nin 8. maddesinde koruma altına alınan özel hayata saygı hakkına karşılık gelmektedir. Kişisel verilerin korunması hakkı, kişinin insan onurunun korunmastnın ve kişiliğini serbestçe geliştirebilmesi hakkının özel bir biçimi olarak bireyin hak ve Özgtrlüklerini kişisel verilerin işlenmesi sırasında korumayı amaçlamaktadır (AYM,E.2014/122, K.2015/123, 30/12/2015, §§ 19, 20).

30. Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği Üzere kişisel veri-belirli veya kimliği belirlenebilir olmak şartıyla- bir kişiye ilişkin bütün bilgileri ifade etmekte olup bireyin adı, soyadı, doğum tarihi ve doğum yeri gibi sadece kimliğini ortaya koyan bilgileri değil telefon numarası, motorlu taşit plakası, sosyal gūvenlik numarast, pasaport numarasi, δz geçmiş, resim, görüntü ve ses kayıtları, parmak izleri, sağlık bilgileri, genetik bilgiler, IP adresi, e-posta adresi, alışveriş alışkanlıkları, hobiler, tercihler, etkileşimde bulunulan kişiler,grup üyelikleri, aile bilgileri gibi kişiyi doğrudan veya dolaylı olarak belirlenebilir kılan tüm veriler kişisel veri kapsamındadır (AYM, E.2014/74, K.2014/201, 25/12/2014; E.2014/180,K.2015/30, 19/3/2015).

31. Anayasa'nın 20. maddesinin üçünct fikrasında güvence aitına altnan kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı yönünden inceleme yapılabilmesi için öncelikle anılan hak kapsamında korunması gereken bir kişisel verinin olup olmadığı belirlenmelidir. Anayasa hükmüntn lafzı, konuya ilişkin uluslararası belgeler ve karştlaştırmalı hukuk dikkate alındığında belirli ya da belirlenebilir bir gerçek veya tūzel kişi hakkındaki her türlü bilgi kişisel veri olarak değerlendirilir. Ancak her davada ya da başvuruda Anayasa'nın 20.maddesinin üçüncü fikrası anlamında bir kişisel veri bulunup bulunmadıği, davanın ve başvurunun kendine Özgü koşulları dikkate alınarak tespit edilir. Bir kişisel verinin bulunduğu tespit edildiğinde bu veriye yönelik her tūrlü sınırlama ve müdahale Anayasa'nın amlan hükmü kapsamındaki gūvenceleri harekete geçirir (Bülent Kaya [GKI, B. No:2013/2941, 11/5/2016, § 49; Fatih Saraman, [GKJ, B. No; 2014/7256, 27/2/2019, § 57; E.U.[GK], B. No: 2016/1310, 17/9/2020, § 59; Bestami Er0ğlu [GK], B. No: 2018/23077,17/9/2020, § 102; AYM, E.2014/74, K.2014/201, 25/12/2014; E.2013/122, K.2014/74,9/4/2014; E.2014/149, K.2014/151, 2/10/2014; E.2013/84, K.2014/183, 4/12/2014).
32. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canam, B. No; 2012/969, 18/9/2013, § 16). Somut olayda başvurucunun telefonunda yer alan bilgilerin cşi tarafindan kaydedilerek boşenma davasında delil olarak kullanulması sőz konusudur. Bu bağlamda başvurucunun fotoğrafları, videolari, konuşma ve mesaj kayıtlarının belirli btr gerçek kdşi hakkındaki bilgi kapsamında olduğu gözetildiğinde bu bilgilere erişilmesinin, bunların kullanılmasının ve işlenmesinin özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı çerçevesinde kaldığı anlaşimıştır. Somut olayda başvurucunun şikâyetlerinin özünü; telefonunda yer alan bilgilerin, dolayısryla kişisel nitelikteki birtakım verilerinin hukuka aykır olarak ele geçirilmesine ilişkin suç duyurusunda etkili bir yargısal sistemkurma yükühmltlüğüne uyulmadığı iddiası oluşturmaktadır, Bu durumda başvurunun Anayasa'nın 20. maddesinin üçtincü fikrasında dūzenlenen özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin koruması hakkı yönünden değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.


1. Kabul Edilebiltrlik Yöuündeu 
3. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığıve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan kişisel verilerin korunması bakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Esas Yönfinden 
#. Genel İlkeler 
34. Anayasa'nın 20. maddesinin üçüncü fikrasının birinci cümlesinde genel olarak herkesin kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olduğu belirtilmis, ikinci cümlesinde kişisel veriler bağlamında bazı özel güvenceler sayılmış,Üçüncü cümlesinde kişisel verilerin ancak kanunda öngörülen hâllerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebileceği düzenlenmiş, dördtüncü cümlesinde ise kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usullerin kanunla düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre lafzıdikkate alındığında Anayasa'nın 20. maddesinin üçünct fikrasının kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı kapsamında sadece işleme şeklindeki sıntrlama ya da müdahalelere karşı değil, kişisel verilere yönelik her türlü müdahale ve sınırlamalara karşı güvence getirdiği anlaşılmaktadır (E U. [GK], B. No: 2016/1310, 17/9/2020, § 63; Bestami Eroğlu B.No: 2018/23077, 17/9/2020, §101).

35. Yine Anayasa'nın 12. maddesine göre herkes kişiliğine bağli, dokunułmaz,devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. Bu genel nitelikteki anayasal düzenleme ile bireylerin kişilik değerlerine yönelen ve zarar veren olumsuz tutum ve davranışlar dışlanmaktadır. Ayrica Anayasa'nın5. maddesinde bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin korunması, maddi ve manevi varlıklarının geliştirilmesi için gerekli şartların hazırlanması devletin temel amaç ve görevlerinden biri olarak sayılmaktadır. Bu düzenlemeler işiğında devletin bireyin temel hak ve özgürlüklerine keyfī olarak müdahale etmemenin yanında üçüncü kişilerin saldıılarını Önlemekle yükümiü kılındığı, bu bağlamda pozitif yükümlülüklerinin de bulunduğu söylenebilir.Uyuşınazlıkların özel hukuk kişileri arasında gerçekleştiği durumlarda da teme! hak ve özgürlüklerin sağladığı güvencelerin yerine getirilip getirilmediği denetlenirken Anayasa'nı kamusal makamlara yüklediği sorumluluklardan doğrudan özel hukuk kişileri sorumlu tutulamayacağından taşıdığıkoşulların Özelliklerine göre bu tür başvuruların devletin pozitif yükümlülükleri bağlamında ele alınması gerekebilir. Dolayısıyla özel hayatın korunması kapsamında kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı yönüinden de devletin pozitif bir yükümlülāk olarak yetki alanında bulunan tüm bireyleri gerek kamusal makamların ve diğer bireylerin gerekse kişinin kendisinin eylemlerinden kaynaklanabilecek risklere karşı koruma yükümlüłüğübulunmaktadır (E.0., § 65; Omür Kara ve Omursal Özbek, B. No: 2013/4825, 24/3/2016, §§45, 46; Ali Çığưr, B. No: 2015/19298, 8/5/2019, §§ 32, 33; Erol Kumcu, B. No: 2015/18988,9/5/2019, §§ 32, 33; U7vi Bacioğlu, B. No: 2015/3175, 10/10/2019, §§ 33, 34).
36. Bu anlamda Öncelikle devlet, uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin etkili yargısal sistem kurma yükümlālağtnüyerine getirmelidir. Söz konusu pozitif yükümlüłtk; olayın meydana gelme şekli ile etkisi, ağırltğı ve sonuçlan bakımından yapılacak değeriendirmelere ve olayın kim tarafindan nasıl gerçekleştirildiği konusunda aydınlatılmasını gerekli kılan durumlarin bulunup bulunmadığına göre her durumda ceza soruşturması/yargilamasıyapılmasım gerekli kıłmaz. Nitekim yargısal sistem kurma yükümlüluğü -olayın koşullarına göre- hukuki ve idari yolların devlet tarafından oluşturulmasryla da yerine getirilebilir. Bu 

bağlamda bazı durumlarda disiplin soruşturması ile de devletin aydınlatma yükümlolağünüyeriņe getirmesi mtımkün olabilir (Erol Kumcu, § 34; Ali Çığưr, § 34).
37. Öte yandan yargisal sistem kurma yükümlalağünün ceza soruşturması/yargılaması yapılmasını gerekli kılması, failler hakkında mutlaka ceza davasıaçılmasını ya da onların cezalandırılmasını zorunlu hâle getirmediği gibi başvuruculara üçtncü tarafları bir suç nedeniyle yargılatma ya da cezalandırılmalarını talep etme hakkı da vermemektedir. Zira burada kastedilen sonuç yükümlülüğü değil uygun araçların kullanılması yükümlülüğüdür. Ancak her durumda söz konusu yargısal sistemlerin etkili şekilde işletiimesi ve soruşturmalar ya da yargilamalar neticesinde yargısal makamlarca ulaşılan tüm sonuçların temel hakların içerdiği güvenceleri koruyacak şekilde ilgili ve yeterli getekçelerle açtklanması gerekir (Erol Kumcu, § 35; Ali Çığır, § 35).
38. Ek olarak ayrıca vurgulamak gerekir ki kişilerin cezai sorumluluğuna ilişkin hukuki sorunların incelenmesi, ceza soruşturmast/kovuşturması sürecinin mahküthiyet karan ile sonuçlanmasi, bu hâlde takdir edilecek cezanın miktar ve mahiyetinin belirlenmesi Anayasa Mahkemesinin görev alanı içinde olmayıp bu husus esasen derece mahkemelerinin takdirindedir (Erol Kumcu, § 36; Ali Çığır, § 36).

b. İlkelerin Olaya Uygulanması
39. Öncelikle devletin pozitif yükümlalüğüntın kişisel verilerin korunmasıkapsamında üiçüncü kişilerin müdahalelerine karşı yasaf altyapı oluşturułması yanında bu altyapının ihlaline etkili yargısal tepki vermeyi de içerdiği vurgulanmalıdır. Bu bağlamda devletin kişisel verilerin korunması kapsamında kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi, işlenmesi ve açıklanmasına yönelik önleyici tedbirler alması ve benzer durumların bir daha yaşanmaması için bunu yapanlara karşı caydırıcı yargısal tepki göstermesi gerekir,Bu yargısal tepkinin adli ceza hiçiminde olması zorunlu değildir. Ancak bu ttir müdahalelerin kanunda suę olarak düzenlenmesi hâlinde ceza soruşturması ve kovuşturmasının etkili bir biçimde yürütülmesinin sağlanması ve açıklanan gerekçelerin anayasal güvenceleri gözetecek mahiyette ilgili ve yeterli olması da devletin pozitif yükümlälaklerinin gereğidir.

40. Başvuru konusu olayda başvurucunun kullanımında olan telefondaki bir adet fotoğraf, ceşitli videolar ile konuşma ve mesaj içerikleri boşanma davasına delil olarak sunulmuştur, Başvurucunun telefonunda yer alan bu bilgilerin başvurucuya ilişkin kişisel veri niteliğinde bilgiler olduğu, kişisel veri mahiyetindeki bilgileri bukuka aykırı olarak ele geçirilmesi ve açıklanmasının da mevzuatta suç olarak dūzenlendiği açıktır. Belirtildiği üzere etkili yargısal sistem kurma yükümlālüğo, isnat edilen eylemin suç olarak düzenlendiği her durumda ceza soruşturması yapılmasını gerekli kılmamakla birlikte somut olayın meydana gelme şekli ile ağırlığı gözönūne alındığında mevcut başvuruda devletin etkili yargısal sistem kurma yükümlālügünün etkili bir ceza soruşturması ve kovuşturması yapılmasını gerekli kıldığı kanaatine varılmıştır. Bu durumda başvurucunun şikâyctłeri gözetilerek etkili bir ceza soruşturması yapılması, bu bağlamda öncelikle olayı tm yönleriyle açıklığa kavuşturularak ulaşılan sonucun olaya ðzgü gerekçelerle açıklanması gerektiği sðylenebilir.
41. Bu halde bireysel başvuru kapsamında yapılacak değerlendirmede dikkate alınacak busus; belirtilen çerçeve içinde usule ilişkin yeterli güvencelerin sunulduğu bir cezai takibatın yürütülüp yürütülmediğine, soruşturmanın bağımsız, özenli, süratli, etkili şekiłde yapılıp yapıłmadığıa ve ulaşılan sonuçların temel hakların içerdiği güvenceleri koruyacak 

şekilde ilgili ve yeterli gerekçelerle açtklanıp açıklanmadığına ilişkin olacaktır (Ali Çığư,§38; Erol Kumcu, § 38).

42. Somut olayda şikâyet dilekçesinde başvurucu; eşinin yalnızca boşanma davasında delil elde etme amacıyla hareket etmediğini, bu dava açıldıktan sonra da casus yazılımı kullanmaya devam ettiğini beyan etmiştir. Yine başvurucu, bu yazılımın hangi tarihte yüklendiğinin, eşi tarafindan elde edilen verilerin kapsamının ne olduğunun araştırılmasını talep etmiş; boşanma davasına sunulan ses kayıtlarında kesyapıştır şeklinde değişiklikler yapıldığını ileri sürmüştür. Bu şikâyet üzerine Başsavcıhk tarafindan şüphelinin ifadesinin alındığı, Hukuk Mahkemesi ile yazışma yapıldığı ve boşanma davasının incelendiği görülmüştür. Başsavcılık tarafindan yapılan değerlendirme neticesinde başvurucunun eşinin üzerine atılı filleri ikrar ettiği belirtilerek bu kişinin cezalandırılmasıistemiyle dava açılmuştır. Bu itibaria soruşturmanın etkili bir şekilde yürütüldüğünü,başvurucunu iddialarının kovuşturma sırasında tartışılıp değerlendirilmesine imkân sağlayacak şekilde ortaya konulduğunu söylemek mümkündüıīr.

43. Öte yandan yargılama strasında başvurucu tarafindan aynı iddialar ileri sürülmüiş ise de Ceza Mahkemesi gerekçesinde boşanma davasına atifta bulunularak sanığın deliflerin kaybolmaması amacryla bareket ettiği ve elde edilen verilerin yalnızca boşanma davasında delil ołarak kullanułdığı belirtilmiştir. Bu itibarla somut olayda başvurucunun hangi kişisel verilerinin elde ediłdiği, bu veriłerde değişiklik yapılıp yapımadığı, verilere ne kadar stre ile ulaşıldığı hususlarında hiçbir araştırma yapımadığı gibi gerekçede başvurucunun bu iddialarının hangi sebeplerle karşılanmadığı konusunda bir açıklama bulunmadığı da görülmüştülr.

44. Başvurucunun özel yaşamının gizli alanına dahil önemli bir unsur olan telefonuna yazılım programı yüklenerek ulaşılan kişisel verilerin elde ediliş şekline,kapsamına vekişisel verilere ulaşma amactnın meşru olup olmadığına yōnelik olarak derece mahkemelerince bir değerlendirme yapılmamıştir. Ayrıca başvurucunun eşinin,başvurucunun telefonuna program yüklediğine, kişisel verilerine ulaştığına ve bunlan kullandığına ilişkin açık ikrarının olduğu gözetildiğinde verilerin hukuka aykını şekilde ele geçirilmesine ilişkin suç kastını bulunup bulunmadığının başvurucunun streç içinde ileri sürdüğü tüm iddiaları karşılanarak ve gösterilen deliller araştırılarak ortaya konulmasıgerekirken, ele geçirme fijlinin unsuru olmadığı hâlde verilerin ifşa edilmediği gerekçesine dayanılmıştır. Derece mahkemelerinin eşlerin birbirlerine karşı Özel hayat alanlarınım bulunmadığı sonucunu doğuracak mahiyetteki yaklaşımının anayasal güvencelere aykırıolduğu açıktır. Bu hususlar dikkate alındiğında derece mahkemelerince açıklanan gerekçelerin başvurucunun kişisel verilerinin korunması hakkının güvencelerini gözetecek şekilde ilgili ve yeterli olduğunun söylenmesi mümkün görünmemektedir.
45. Dolayısıyla yargılama súrecinde olayın aydınlatılmasına yōnclik esaslıiddiaların araştırımaması, bu suretle kovuşturmanın derinleştirilmemesi, yasal dayanağıgösterilmeyen gerekçelerle sonuca ulaşilması nedeniyle anayasal hakları güvence altına alacak şekilde etkili bir yargısal sistem kurma yükümlülüğüne uygun hareket edildiği sõylenemeyecektir.

46. Sonuç olarak etkili bir yargısal sistem kurulması konusunda kamusal makamlarca üstlenilmesi gereken pozitif yükümlülüğün gerektirdiği şartların somut olayda yerinegetirilmediğideğerlendirildiğindenAnayasa'nın20.maddesinde düzenlenenözel 

hayata saygı hakkı kapsamında kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiği sonucuna varilmiştir.

3. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesf Yönünden 
47. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas tnceleme somunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar vertitr. Ihlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir..

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarııortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya tiglli mahkemeye gönderilir.Yeniden yargılama yapımasında hukuki yarar bulunmayan hållerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebiltr veya genel mahkemelerde dava açuması yolu gösterilebilir.Yeniden yargilama yapmakla yükümlú mahkeme, Anayasa Mahkemestnin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarım ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya ūzerinden karar verir."
48.Başvurucu, yeniden yargılama yapılmasına ve 1.000.000 TLmanevi tazminat Ödenmesine karar verilmesi talebinde bulunmuştur.

49. Anayasa Mahkemesinin Mehmer Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varıldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırtlacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesinin sonuçlarina da değinmiş ve bu durumun ihlalin devami anlamına geleceği gibi ilgili hakkı ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligūl Alkaya ve diğerlerł (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
50. Bireysel başvuru kapsammda bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarmın ortadan kaldırıldığından söz edilebifmesi için temel kural,mümkün olduğunca eski hâle getirmenin yani ihtalden önceki duruma dönüimesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulması, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldırıması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrica bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması gerekmektedir (Mehmet Doğan,§§ 55,5T).

51. Ihlalin mabkeme kararından kaynaklandığı veya mahkemenin ihlali gideremediğidurumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 79. maddesinin (I) numaralı fikrasını(a) bendj uyarınca ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargulama yapılmak üzere kararm bir Ömeğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. Anılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer bukuki kurumlardan farklı olarak ihlali ortadan kaldırmak amacıyla yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya özgülenen bir giderim yolunu õngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağh olarak yeniden yargılama kararı verildiğinde, usul hukukundaki yargtlamanım yenilenmesi kurumundan farklı olarak ilgili mahkemenin yeniden yargilama sebebinin varlığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla bōyle bir kararın kendisine ulaştığı mahkemenin yasal yükümlülağü, ilgilinin talebini beklemeksizin 

Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden yargtlama kararı vererek devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek Üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (Mehmet Doğan, §858, 59; Aligül Alkaya ve diğerlerl (2), §§ 57-59, 66, 67).

52. Incelenen başvuruda başvuruya konu dava dosyasında olayın aydınlatılmasına yõnelik esaslı iddiaların Ceza Mahkemesi tarafindan araştırılmamasi, bu suretle incelemenin derinleştirilmemesi ve somut olaya uygun olmayan gerekçelerle sonuca ulaşılması nedeniyle Özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir. Buna göre ihlalin mahkemenin işlemlerinden kaynaklandığıanlaşıimaktadır. Ayrtca istinaf mereii de ihlali giderememiştir.

53.Bu durumda kişisel verilerin korunmasını isteme hakkıın ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır.Yeniden yargılama yapılması, bireysel başvuruya özgü düzenleme içeren 6216 sayılıKanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fikrasına göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Bu kapsamda Ceza Mahkemesi tarafindan yapması gereken iş, ihlal kararında tespit editen eksiklikleri giderecek şekitde yeni bir yargılama yapmaktan ibarettir.Bu sebeple kararın bir örneğinin yeniden yarglama yapıimak üzere Ezine Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.

54.İhfalin ve sonuçlarmı ortadan kaldırıması için yeniden yargtlamanın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmuştir.

55. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet Ücretinden oluşan toplam 3.894,70 TL yargılama giderinin başvurucuya Ödenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurucunun kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli tutulması talebinin KABULÜNE,
B. Kişisel verilerin korunmasmı isteme hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDILEBİLİR OLDUĞUNA,
C. Anayasa'nın 20. maddesinde gtvence altına alınan Özel hayata saygi hakkıkapşamında kişisel verilerin korunmasını isteme hakkımın İHLAL EDİLDiĞİNE,
D. Kararıa bir ömeğinin kişisel verilerin korunmasını isteme hakkmın ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Ezine Asliye Ceza Mahkemesine (E.2017/236, K.2018/34) GÖNDERfLMESINE,
E. Başvurucunun tazminat talebinin REDDiNE,
F. 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet Ucretinden oluşan toplam 3.894,70 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESINE,

G. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapıłmasına, õdemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen stre için yasal FAIZ UYGULANMASINA,
H. Kararın bir Örneğinin bilgi için Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine ve Adalet Bakanlığına GÖNDERILMESINE 7/9/202I tarihinde OYBIRLIĞIYLE karar verildi.

Başkan Oye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL 
Uye Oye Yusuf'Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞ