Yargıtay 3 ve 10. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2022-01-21

21 Ocak 2022 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31726
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/3985KARAR NO : 2021/11805
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. TÜKETİCİ MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/11/2020
NUMARASI : 2020/504-2020/386
DAVACI : TÜRKİYE VAKIFLAR BANKASI T.A.O.
VEK. AV. CÜNEYT BÜYÜKKILIÇ
DAVALI : ADNAN AKKAYA 

Taraflar arasındaki hakem heyeti kararına itiraz davasının mahkemece yapılan yargilaması neticesinde davanın usulden reddine dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAYKARARI 
Davaci, davalı ile 17.06.2020 tarihinde mesafeli olarak kurulan tüketici kredisi sözleşmesini imzaladığını, davalının sözleşmede yer alan kendisinin rizası ile alınan sigorta prim bedelinin iadesine ilişkin Talas İlçe Tüketici Hakem Heyetine başvurduğunu,başvurusunun kabulüne karar verildiğini, ancak verilen tüketici hakem heyeti kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek Talas Tüketici İlçe Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 23.09.2020 tarih ve 040120200001709 sayılıi kararının iptalini talep etmiştir.
Davali, cevap vermemiştir.
Mahkemece; davacı tarafa 27/10/2020 tarihinde başvuru harcini ve peşin harcıyatirması için HMK 120 ve 115 maddesi gereğince bir haftalık kesin süre verildiği, bu süre zarfinda harcın davacı tarafindan yatırılmadığı takdirde davanın usulden reddedileceğine ilişkin ihtarlı muhtıranın davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ancak davacıtarafindan verilen kesin süreye rağmen harcın yatırılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının 18/03/2021 tarihli yazısında; 6100 sayılı Kanunun 120 nci maddesi gereği mahkemece davacı bankaya iki haftalık kesin süre verilmesi gerekirken bir haftalık kesin süre verilmesinin doğru bulunmadığı ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılıHMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Uyuşmazlık; davacının tüketici hakem heyetine itirazı sırasında yatırmadığı başvurma ve peşin harcı yatırması için bir haftalık kesin süre verilip verilmeyeceğine ilişkindir.
01.10.2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun harç ve avans ödenmesi başlıklı 120 nci maddesine göre, “Davaci, yargilama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutari, dava açarken mahkeme veznesine yatirmak zorundadır. Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için 

davacıya iki haftalık kesin süre verilir." Anilan Kanunun 114 üncü maddesinin “g" bendinde,gider avansının dava şartlarından olduğu belirtilmiştir. Dava şartlarının incelenmesini düzenleyen 115 inci maddesinde “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadiğıni,davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şarti noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanmasıiçin kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmcmişsc davayı dava şartıyokluğu scbcbiyle usulden reddeder. Dava şartı noksanlıği, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez.” dcnilmiştir.

Açıklanan yasal düzenlemelere göre gider avansının yatırılmadığının veya cksik olduğunun anlaşılması halinde, yatırılması veya tamamlanması için HMK'nun 120/2.maddesi gereğince verilecek iki haftalık kesin süre ile birlikte gider avansının nelerden ibarct olduğu net olarak belirlenmeli ve avansın yatırılmamasının hukuki sonuçları konusunda uyarıyapılmalıdır. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse, dava şartı yokluğu sebcbiyle dava usulden reddedilecektir.

Diğer yandan, 492 sayılı Harçlar Kanununun 30 ve 32. maddeleri gereğince, harca tabi bir davada harç tamamlatılmadan davanın esasına girilemez, ancak bu eksikliğin giderilmesi için ilgili tarafa süre verilmelidir. Mahkemece davaciya harcı tamamlatması için usulüne uygun olarak süre tanınması, harcın yatırılması halinde işin csasına girilerek olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi, harcın belirlenecek süre içerisinde yatirılmaması halinde ise Harçlar Yasasının 30. maddesi gereğince, dosyanın; işlemden kaldırılıp (HMK. 150 m.),yasal süresi içinde yenilenmediği takdirde açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekir.
Somut olayda mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler işığında harç ve avans başlığı altında düzenlenen hükümlere göre, eksik olan yargılama harcı kalem kalem gösterilerek HMK’nın 120/2. maddesi gereğincc davacıya başvurma ve peşin harcı yatırmasıiçin iki haftalık kesin süre verilmesi gerekirken bir haftalık kesin süre verilerck bu süre içinde harcın yatırılmadığı gerekçesiyle dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

Kaldı ki, Harçlar Kanunu'nun 30. ve 32. maddeleri uyarınca davanın açılmamışsayılmasına karar verilmesi gerektiği ve bu sebeple HMK'nun 150. maddesinde yazılı usul uygulanmak suretiylc, öncelikle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi de doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının davacı tarafa iki haftalık süre verilmesi gerektiği yönünde ileri sürülen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının HMK'nın 363 üncümaddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncüfikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 22/11/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Yargitay 10. Hukuk Dairesinden:
Esas Karar 2021/110422021/15246
TÜRK MİLLETI ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Mahkemesi : Kütahya 2. Iş Mahkemesi Tarihi : 09.06.2020
No : 2020/102-2020/80
Davaci : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı adına Av. Dilek Aslan Davalı: Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi 
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.

6100 sayıhı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 363/1 maddesi uyarınca,Adalet Bakanlığının 08.09.2021 gün ve 24464 sayılı yazısıyla kanun yararına temyiz isteğinde bulunınuş olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Barış Kılıç tarafindan düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldüve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya kapsamı incelendiğinde, trafikkazası sonucu sigortalıya ödenen geçici is göremezlik bedelinin davalı sigorta şirketinden rücuan tahsili için başlatılan takibe yapilan itirazın iptalinin talep edildiği, mahkemece 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesi gereğince õzel dava şartı olan arabuluculuğa başvuru şartı yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğu nedeniyle davamın reddine kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.
İşMabkemelerì,5521sayıh Kanun ile kurulmuşistisnainitelikte Özel mahkemeler olup; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 101 inci maddesinde, aksine hüküm bulunmayan hallerde, 5510 sayıl Kanun hūkümlerinin uygulanmasıyła ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceği düzenlenmiştir.

Diğer taraftan,6325saylı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun18/Amaddesininbirincifikrasında;"İlgilikanunlarda arabułucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır.

7036 sayıl İş Mahkemeleri Kanununun "Dava şartı olarak arabuluculuk"başlıkiı 3 üncü maddesinin birinci fikrası; "Kanuna, bireysel veya toplu işsözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuşolması dava şartıdır."şcklinde, ayni maddenin üçüncü fikrası ise; "İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları hakkında birinci fikra hükmü uygulanmaz.“ şeklinde düzenlenmiştir.


7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatilması Usulü Hakkıda Kanunun 20 nci maddesi ile 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinden sonra gelmek üzere "Dava şartı olarak arabuluculuk: 5/A maddesinin birinci fikrasına göre: "Bu Kanunun 4 üncüi maddesinde ve diğer kanuntarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açımadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmü eklenmiştir.
6102 sayıl Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda düzenlenen hususlar ticari davalardır. Yine aynı madde hükmüne göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari davadır. Türk Ticaret Kanununun 5 inei maddesinin birinci fikrası gereği ticari davalara bakmakla görevti mahkeme asliye ticaret mahkemeleridir.

Somut olayda, 5510 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlığa ilişkin davanın ticari dava niteliğinde ołmadığı, 5510sayılıKanunun 101 inci maddesigereği iş mahkemelerinin görevli olduğu, 7036 sayıl Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca arabuluculuğa başvuru şartı aranmaksızın sonuçlandırılması gerektiği gözetilmeksizin, yazılışekiłde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığının Kanun yararına bozma isteminin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığının Kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile Kttahya 2. Iş Mahkemesinin anılan kararının sonuca etkili olmamak üzere HMK'nın 363/1 maddesi uyarınca Kanun yararına BOZULMASINA,HMK'nın 363/3.maddesi gereğince gereği yapılmak üzere kararın bir örneğinin ve dosyann Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE, 01.12.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.