Yargıtay 9. Hukuk Dairesine Ait Karar
YARGITAY KARARI | 2024-02-01

1 Şubat 2024 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 32447
YARGITAY KARARI 
Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGI TAY İ L AM I 
Esas No : 2023/19825Karar No : 2023/19662
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Şanlıurfa 3. İş Mahkemesi TARİHİ: 27.04.2023SAYISI : 2022/406 E., 2023/136 K.DAVACI :DAVALILAR :
DAVA TARİHİ: 10.10.2019KARAR : Davanın kabulüKANUN YARARINA 
TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı
Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen alacak davasında davanın kabulüne karar verilmiştir.
İstinaf incelemesinden geçmeden kesinleşen İlk Derece Mahkemesi kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili asıl ve birleşen dava dilekçelerinde; müvekkilinin, davalı Belediye işyerinde dava dışı alt işverenler nezdinde park görevlisi olarak çalışırken 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (375 sayılıKHK) kapsamında Belediye nezdinde istihdam edilmeye başlandiğını, müvekkilinin alt işverenler yanında asgari ücretin 1,5 katı ücretle çalıştığı halde ücretinin asgari ücrete indirilerek kadroya alındığını,Aralık 2017 tarihinden emekli olduğu 03.10.2019 tarihine kadar müvekkilinin ücretinin eksik ödendiğini ileri sürerek eksik ödenen ücretin davalılardan tahsine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP 
1. Asıl davada davalı Belediye vekili cevap dilekçesinde; davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığıni, alt işveren şirketler nezdinde çalışan davacının 375 sayılı KHK'nın geçici 24 üncü maddesi kapsamında 

sürekli işçi kadrosuna alındığını ve davacıya ödenmesi gereken tüm işçilik haklarının ödendiğini, haksız ve yasal dayanaktan yoksun olan davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiștir.

2. Birleşen davada davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde; davacının 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) kapsamında 01.04.2018 tarihinden itibaren müvekkili Şirket nezdinde park görevlisi olarak çalıştığıni, davacının bireysel iş sözleşmesinde ücretin değiştirilmesine ilişkin yazılıonayının bulunduğu, davacının 01.01.2018 öncesi döneme ilişkin hak ve alacak talebinde bulunmayacağına dair sulh sözleşmesi imzaladığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı işverenler tarafından tek tarafliı olarak davacıya yazilıi bildirimde bulunmadan 01.01.2018 tarihinden itibaren davacının ücretinde indirime gidildiği, davacı işçinin bu durumu 6 işgünü içerisinde yazılı olarak kabul etmediği, söz konusu değişikliğin işçiyi bağlamadığı, davacının dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda hesaplanan fark ücreti alacağı olduğu gerekçe gösterilerek asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.
2. Ílk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararina Temyiz Yoluna Başvuran 
Îlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı kanun yararına temyiz dilekçesinde; 375 sayılı KHK'nın ilgili hükümleri uyarınca,sürekli işçi kadrolarına geçirilenlerin istihdamlarına esas hizmet alım sözleşmelerinin geçişin yapıldığıtarih itibarıyla feshedilmiş sayılacağı ve önceki ücret uygulamalarının da bu doğrultuda sona ereceği,kadroya geçiş sonrası dönem için işçiyle yapılan is sözleşmesinde yer alan ücrete yönelik hükümlere itibar edilmesi gerektiği, davacının sürekli işçi kadrosuna geçişi sırasında imzaladığı feragat ve sulh sözleşmelerinde, 375 sayılı KHK doğrultusunda kendisine tanınan haklar karşılığında, kadroya geçiştarihine kadar olan dönemlere ilişkin sözleşmelerden dolayı bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağınıkabul ettiği ve davacıyla davalı Şirket arasında imzalanan iş sözleşmesinde belirlenen ücret miktarıdikkate alınmaksızın karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kanun yararına bozulması istemi ile başvuruda bulunmuştur.
C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçinin feragat ve sulh beyanları ile kadroya geçiş sırasında düzenlenen iş sözleşmesinde belirlenen ücretin değerlendirilmesine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden 

geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22, 32 ve 34 üncü maddeleri.
4. 696 sayılı KHK'nın 127 nci maddesi uyarınca 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 24 üncümaddenin ilgili fikraları şu şekildedir:
"1
İl özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarisından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlıkuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarinca personel çalıştirılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafindan_4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar;
a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numarali alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak,
b) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmak,
c) Bu kapsamda çalıştirılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazili beyanda bulunmak,
c) En son çalıştiğı idare veya şirket ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazilı olarak beyan etmek,
kaydıyla bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde hizmet alım sözleşmesini yapan idareye veya şirkete, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde çalıştırılmak üzere yazılı olarak başvurabilirler. Başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazların karara bağlanmasi, şartları taşıyanların belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak yazılıve/veya sözlü ya da uygulamalı sinava alınmasi, sinav sonuçlarina itirazlarin karara bağlanması ve sınavda başarılı olanların işçi statüsüne geçirilmesine ilişkin süreç bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde sonuçlandırılır. Sınavlarda başarılı olanlar, varsa bu fikranın (c)bendinde öngörülen davalardan feragat ettiklerini tevsik eden belgeyi ve/veya icra takibine konu alacaktan feragat ettiğine dair icra müdürlüğünden almacak belgeyi ibraz etmek, bu fikranın (c)bendinde öngörülen sulh sözleşmesini ibraz etmek ve aynı fikrada öngörülen şartları taşımaya devam etmek kaydıyla, sınav sonuçlarının kesinleşmesini müteakip, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde topluca işe başlatılır.

..
Şirketlerde işçi statüsüne geçirilenlerden, geçiş işlemi yapılırken mevcut işyerinin girdiği işkolunda kurulu işyerinden bildirilenlerin ücreti ile diğer mali ve sosyal haklari, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafindan karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitimine kadar bu toplu is sözleşmesinin uygulanması suretiyle oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamaz. Şirketlerde işçi 

statüsüne geçirilenlerden; geçişten önce toplu iş sözleşmesi bulunmadığından işçi statüsüne geçirildiği tarihte yürürlükte olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerinin geçerli olduğu işçiler ile geçiş işleminden önce yapılan ve geçişten sonra yararlanmaya devam ettiği toplu iş sözleşmesi bulunmakla birlikte bu madde kapsamındaki şirketlerde alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafindan karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin bitiminden önce toplu iş sözleşmesi sona eren işçilerin ücreti ile diğer mali ve sosyal haklari, bu madde kapsamındaki şirketlerde geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafindan karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesine göre belirlenir. Bu madde kapsamındaki şirketlerde; 6356 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinde belirtilen mevcut işyerleri bakımından anılan Kanuna uygun olarak yetki başvurusunda bulunulabilir, ancak geçişi yapılan işçiler için yeni tescil edilen işyerlerinde, geçişten önce alt işveren işçilerini kapsayan, Yüksek Hakem Kurulu tarafindan karara bağlanan ve süresi en son sona erecek toplu iş sözleşmesinin sona erme tarihinden sonra yetki başvurusunda bulunulabilir.
5. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafindan hazırlanarak, 01.01.2018 tarihli ve 30288 sayılıResmi Gazete'deyayımlanan "Kamu Kurum Ve Kuruluşlarında Personel Çalıştirılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına Veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 Ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul Ve Esaslar" başlıklı Tebliğin 27nci maddesinin birinci fikrasının (b) bendi şöyledir:
"Mevcut yüklenici ile sözleşmeye devam edilememesi halinde geçiş işlemine kadar ki süreye ilişkin ihtiyaç, parasal limit sinırlamasina tabi olmaksizın 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesine göre doğrudan temin suretiyle karşılanır. Bu yöntem ile ihtiyacin giderilmesi halinde, sona eren sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerde, işçi sayısında, ücret ve pozisyonlarında değişikliğe gidilmez."
6. Dairemizin 28.10.2020 tarihli ve 2020/5661 Esas, 2020/14044 Karar sayılı ilamının ilgili kismi şöyledir:
"… Hizmet alım sözleşmelerinde alt işveren tarafindan istihdam edilen işçilerin ücretlerinin asgari ücretin katları ya da asgari ücretin belirli bir oran fazlası şeklinde belirlenmesi, hizmet alım sözleşmesinin devam ettiği döneme ilişkin bir uygulamadır. 696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23 üncü ve 24 üncü maddeler uyarınca sürekli işçi kadrolarına geçirileceklerin istihdam edilmesine esas hizmet alım sözleşmeleri, geçiş işleminin yapıldığı tarih itibarıyla feshedilmiş sayılır.Sürekli işçi kadrolarına geçirilmeyle ilgili söz konusu düzenlemenin hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışanların daha önce ücret ile diğer mali ve sosyal haklarını asgari ücretle irtibatlandıran uygulamalara son verdiği açıktır. Alt işverenler tarafindan istihdam edilip de sınavla sürekli işçi kadrolarına geçen işçilerin ücret ile diğer mali ve sosyal haklarının yeni süreçte Yüksek Hakem Kurulu tarafindan karara bağlanan toplu iş sözleşmesinin uygulanması ile oluşan ücret ile diğer mali ve sosyal haklardan fazla olamayacağına ilişkin yukarıda belirtilen açık ve emredici kanuni düzenleme karşısında,4857 sayılı Kanun'un 22 nci ve 62 nci maddesi hükümlerinin ihlalinden söz edilemez. Belirtmek gerekir ki sürekli kadroya geçirildikten sonra kamu kurum ve kuruluşlarınca bireysel iş sözleşmesinin yapilmamış olması da varılan bu sonuca etkili değildir.

3. Değerlendirme 
1. Davacı vekili; davacı asılın 01.04.2018 tarihine kadar dava dışi alt işverenlerde çalıştığıni, bu 

tarihten itibaren ise 375 sayılı KHK'nın geçici 24 üncü maddesi kapsamında davalı Belediye Şirketinde kadroya geçirildiğini, 31.12.2017 tarihinden emeklilik nedeniyle iş sözleşmesinin son bulduğu 03.10.2019 tarihine kadar ücretinin haksız ve hukuka aykırı olarak düşürüldüğünü ileri sürerek davacıasılın eksik ödenen ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2. İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulü ile davacının fark ücret alacağının davaliılardan tahsiline karar verilmiştir.

3. Bilindiği üzere 375 sayılı KHK'nın geçici 24 üncü maddesinde sürekli işçi kadrosuna geçiş için birtakım şartlar öngörülmüş olup bu şartlar arasında, işçilerin en son çalıştığı idare veya şirket ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarak beyan etmek de bulunmaktadır. Dairemiz uygulamasına göre işçinin, sürekli işçi kadrosuna geçişi sırasındaki feragat ve sulh beyanlarına hukuki değer atfedilmesi gerekmektedir.

4. 696 sayılı KHK'nın 127 nci maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23 ve 24 üncümaddeler çerçevesinde sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçiler ile işveren arasinda imzalanan işsözleşmesinin ücrete ilişkin hükümlerinin doğru değerlendirilmesi son derece önemlidir. Dairemiz uygulamasına göre kadroya geçiş sırasında düzenlenen iş sözleşmesinde ücretin sadece asgari ücretin belli bir oranda fazlası yahut geçiş öncesindeki hizmet alım sözleşmesinde öngörülen ücret veya bu ücretin katları olarak belirlenmesi halinde, bu ücretin işçinin kadroya geçiş aşamasındaki ilk (temel)ücreti olduğu, taraflar arasında sonraki dönemler yönünden işvereni ücret artışı yapmakla yükümlü kılan bir düzenleme olmadiği kabul edilmektedir.

5. Dosya kapsamına göre davacı işçinin, davalı Belediyenin alt işvereni olan şirketlerde çalışırken 375 sayılı KHK'nın geçici 24 üncü maddesi kapsamında 01.04.2018 tarihinde sürekli işci kadrosuna geçerek bir Belediye Şirketi olan davalı ... Şirketi bünyesinde çalışmaya başladığı, sürekli işçi kadrosuna geçiş sırasında imzalandığı açık olan sulh sözleşmesinde daha önce alt işveren işçisi olarak çalıştığı dönemlere ilişkin verdiği feragat beyanının bulunduğu ve ayrıca davacı ile .. Şirketi arasında kadroya geçiş sırasında iş sözleşmesi imzalanarak davacının ücretinin belirlendiği anlaşılmaktadır. Sözüedilen feragat beyanı nedeniyle davacının sürekli işçi kadrosuna geçtiği tarihten önceki çalışma dönemi için dava konusu alacağa yönelik davalılardan talepte bulunamayacağı ve sürekli işçi kadrosuna geçtiği tarihten sonraki çalışma dönemi yönünden de taraflarca imzalanan iş sözleşmesinde belirlenen ücretin davacının ilk (temel) ücreti olduğu ve bu dönem için davaciya eksik ücret ödendiğinden bahsedilemeyeceği anlaşılmış olup dava konusu fark ücret alacağı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken davacının yazılı muvafakatı olmaksızın ücretinin indirildiğinden bahisle fark ücret alacağının hüküm altına alınması hatalıdır.

6. Kanun yararına temyiz isteminin yukarıda açıklanan sebeple kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği sonucuna ulașilmiştir.

V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;

Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
18.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.