Kalkınma ve Yatırım Bankalarının Kredi Müşterilerinden, Ortaklıklarından ve Ortaklarından Sağlayacakları Fonlara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2025-04-09

9 Nisan 2025 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 32865
YÖNETMELİK
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:
KALKINMA VE
YATIRIM BANKALARININ KREDİ MÜŞTERİLERİNDEN,
ORTAKLIKLARINDAN VE ORTAKLARINDAN SAĞLAYACAKLARI
FONLARA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı ve kapsamı; kalkınma ve
yatırım bankalarının kredi müşterilerinden, ortaklıklarından ve
ortaklarından sağlayacakları fonlara ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
(2) Kalkınma ve yatırım bankalarının; para
piyasaları, sermaye piyasaları ve organize piyasalar ile bankalardan
kullanacakları fonlar bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 19/10/2005
tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 60 ıncı
maddesinin dördüncü fıkrası, 77 nci maddesinin
üçüncü fıkrası ile 93 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Fon sözleşmesi: Kredi
müşterilerinden, ortaklıklardan ve ortaklardan bu Yönetmelik uyarınca
sağlanacak fonlara ilişkin ilgili taraflarca serbestçe akdedilen ve yazılı
şekilde veya uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle mesafeli
olarak ya da mesafeli olsun olmasın Kurulun yazılı şeklin yerine
geçebileceğini belirlediği ve bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı
üzerinden gerçekleştirilecek ve müşteri kimliğinin doğrulanmasına imkân
verecek yöntemler yoluyla kurulacak müstakil ya da ilgili taraflarca
imzalanan diğer sözleşmelerin parçası olan sözleşmeyi,
b) Kalkınma ve yatırım bankası: Kanunun 3 üncü
maddesinde tanımlanan kalkınma ve yatırım bankasını,
c) Kanun: 19/10/2005
tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununu,
ç) Kredi müşterisi: Nakdi kredi veya teminat
mektupları, kontrgarantiler, kefaletler, aval,
ciro, kabul ve bu niteliği haiz diğer taahhütler yoluyla gayrinakdi kredi kullanan müşteriler ile finansal
kiralama yöntemi veya 21/12/2023 tarihli ve 32406
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin
Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında
belirtilen yöntemler ile finansman sağlanan müşterileri,
d) Kredi riski tutarı: 23/10/2015
tarihli ve 29511 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Sermaye Yeterliliğinin
Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında kredi
riski için gerekli sermaye tutarının standart yaklaşımla ölçülmesine
ilişkin esaslar uyarınca, kredi korumaları dikkate alınmaksızın bulunacak
risk tutarını,
e) Kurul: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme
Kurulunu,
f) Kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme
Kurumunu,
g) Nitelikli pay: Kanunun 3 üncü maddesinde
tanımlanan nitelikli payı,
ğ) Özkaynak: 5/9/2013 tarihli ve 28756 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Bankaların Özkaynaklarına İlişkin
Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hesaplanan özkaynağı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kredi Müşterilerinden, Ortaklıklardan ve
Ortaklardan Sağlanacak Fonlar ve Bunların
İzlenmesi ve Kontrolü
Kredi
müşterilerinden sağlanacak fonlar
MADDE 4- (1) Fon sözleşmesi kapsamında temin edilmiş olması
şartıyla, bir kredi müşterisinden sağlanacak fonların toplam tutarı, kredi
kartıyla yapılan işlemlerden kaynaklanan alacaklar da dâhil olmak üzere,
kredi müşterisinin 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan
tanıma konu işlemlerden kaynaklı toplam kredi riski tutarını aşamaz. Bu
hesaplamada, bireysel kredi kartı limit taahhütlerinden kaynaklı kredi
riski tutarı olarak kullanılmayan limit taahhütlerinin yüzde yirmisi
dikkate alınır.
(2) Kalkınma ve yatırım bankasında kredi riski
bulunan kişi ile fon kabul edilen kişi farklı olamaz.
Ortaklıklardan
ve ortaklardan sağlanacak fonlar
MADDE 5- (1) Ortaklar ile iştirakler, bağlı ortaklıklar ve
birlikte kontrol edilen ortaklıklardan fon sözleşmesi yapılması şartıyla
fon sağlanabilir.
(2) Bir doğrudan veya dolaylı ortaktan sağlanan fon
tutarı toplamı, bu ortağın kalkınma ve yatırım bankasının sermayesindeki
payı oranına karşılık gelen özkaynak tutarını
aşamaz. Nitelikli pay sahipleri ve bunların dahil
olduğu risk grubunda yer alan doğrudan veya dolaylı ortaklar ile kamu tüzel
kişiliğini haiz doğrudan veya dolaylı pay sahiplerinden sağlanan fonlar
hakkında bu sınır uygulanmaz. Nitelikli pay sahipliği kapsamında yer
almayan borsadan edinilen pay sahipliğine dayalı ortaklardan fon
sağlanamaz.
Sağlanan
fonların izlenmesi ve kontrolü
MADDE 6- (1) Kalkınma ve yatırım bankalarının kredi
müşterilerinden, ortaklıklarından ve ortaklarından sağlayacakları fonlar
mahiyetlerine göre; kredi müşterileri fonu, ortaklıklar fonu ve ortaklar
fonu hesaplarında izlenir.
(2) Kalkınma ve yatırım bankaları, bu Yönetmelik
kapsamında yer alan sınırlamalar ile usul ve esaslara uyumun izlenmesine ve
kontrolüne yönelik ihtiyatlı ve etkin uygulamalar tesis etmek ve bunları iş
süreçlerine entegre etmekle yükümlüdür.
(3) İkinci fıkra uyarınca oluşturulan
uygulamaların, uyumun izlenmesi ve kontrolü açısından yetersiz olduğunun
tespit edilmesi hâlinde, Kurumca verilecek süre zarfında bu
yetersizliklerin giderilmesi şarttır.
Uyumsuzlukların
giderilmesi
MADDE 7- (1) 4 üncü veya 5 inci maddeye uygun olarak temin
edilen fonların, aşım veya başka bir suretle sonradan bu maddelerle uyumsuz
hâle gelmesi durumunda, fonlara ilişkin hesapların tasfiyesi de dâhil
alınacak önlemlerle bu uyumsuzlukların derhal giderilmesine yönelik
işlemlere başlanılması şarttır. Kurum, gerek görmesi halinde
uyumsuzlukların giderilmesi için süre vermeye yetkilidir.
(2) Fonlara ilişkin hesapların tasfiyesi de dâhil
olmak üzere uyumsuzlukların giderilmesine yönelik yürütülecek süreçlerin
fon sözleşmesinde düzenlenmesi zorunludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Ödeme,
fon transferleri ve tahsilat işlemleri
MADDE 8- (1) Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d)
bendi hükmü kapsamında ödeme, fon transferleri ve tahsilat
işlemlerine aracılık edilmesi ile bu işlemlere ilişkin tahsil edilecek
hizmet bedeli, komisyon gibi her türlü ücret karşılığında yapılan işlemler
için alınan paralara herhangi bir getiri verilmemesi, alınan paranın
işlemin mahiyetine uygun olarak açılacak geçici hesaplarda izlenmesi ve
vadeli veya vadesiz mevduat ya da katılım fonu veya bu Yönetmelik
kapsamında sağlanabilen fon hesaplarına benzer uygulamalara konu edilmemesi
şarttır.
Teminatlar
MADDE 9- (1) Kullandırılan kredilerin teminatını oluşturmak
üzere kalkınma ve yatırım bankası nezdinde bulundurulan nakit teminatlar;
a) Hangi kredi karşılığında bulundurulduğunun
açıkça belirtilmesi,
b) Kredinin vadesi boyunca söz konusu nakit
teminatlar üzerinde tasarrufta bulunmayı engellemek üzere rehin ya da
temlik sözleşmesi kurulması,
c) Teminat tutarı ile faiz/kâr payı, komisyon gibi
kredi karşılığında tahsil edilecek her türlü ücret de dahil
olmak üzere bankacılık usul ve prensipleriyle uyumlu olması,
şartlarıyla 4 üncü madde kapsamında değerlendirilmez.
(2) Kredi ilişkisinin sona ermesini takiben teminat
olarak tutulan paraların, kredi borcu kapatılmak ya da ilgilisine iade
edilmek suretiyle derhal tasfiye işlemlerine başlanılması şarttır.
İntibak
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Kalkınma ve yatırım
bankaları bu Yönetmelik kapsamındaki uygulamalarını 1/4/2026
tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uyumlu hale getirir. Kurul, bu
süreyi bir yıl uzatmaya yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 10-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.