Danıştay Onuncu Dairesine Ait Karar
DANIŞTAY KARARI | 2022-05-27

27 Mayis 2022 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31848
DANIŞTAY KARARI 
Danıştay Onuncu Daire Başkanlığından:
Esas No : 2018/2646

Karar No : 2022/967


KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN : Danıştay BaşsaVcIliğı
DAVACI : Boğaziçi Giyim Sanayicileri ve Dış Tic. A.Ş.VEKİLİ: Av. Fikri Akgün 
UETS: 16775-77467-37878
DAVALI : Halkalı Gümrük Müdürlüğü
VEKİLi : Av. Işıl Temel 
Halkalı Gümrük Müdürlüğü
Muratbey Mahallesi Güzide Sokak No:20
Çatalca / ISTANBUL 

İSTEMİN ÖZETİ: İstanbul 11. Idare Mahkemesi'nin 29/11/2017 tarih ve E:2017/1869, K:2017/2166 sayılı kararının; 2577 sayıl: Kanun'un 51. maddesi uyarinca kanun yararına temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ


Dava konusu istem: Davacı tarafindan, Istanbul 2. Vergi Mahkemesinin 31/12/2015 tarih ve E:2014/1670, K:2015/2815 sayılı kararıyla lehine hükmedilen vekalet ücreti ve yargilama giderlerinin ödenmemesi üzerine bu tutarların tahsili için Bursa 18. Ícra Müdürlüğü nezdinde E:2016/6232 sayılı dosya numarasıyla başlatılan ilamlı icra takibinden de sonuç alınamadığından bahisie uğranılan 1.878,48 TL maddi zararın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

Kanun yararına temyiz edilen kararın özeti: İstanbul 11. Idare Mahkemesinin tek hakimle vermiş olduğu kararda; olayda davacı tarafından İstanbul 2. Vergi Mahkemesi'nin 31/12/2015 tarihli, E:2014/1670, K:2015/2815 sayilı kararıyla hükmedilen vekalet ücreti ve yargilama giderierinin ödenmemesi ve yapılan icra takibinin de sonuçsuz kalması nedeniyle 1.878,48 TL maddi tazminatın idareye başvurulduğu tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle açılan davada, Bursa 18. Icra Müdürlüğünün E:2016/6232 sayılı dosyasıile Vergi Mahkemesince hüküm altına alınan yargılama giderlerini aşan, dolayısıyla yargi kararıyla hüküm altına alınmamiş ve genel hükümler dairesinde infaz edilemeyecek olan alacakiarin tahsilinin de talep edilmesi ve söz konusu zararın davacı tarafından ispatlanamaması karşisında, davacinın maddi tazminat isteminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÅKİMİ: Hülya Hurma Ustra 
DÜŞÜNCESİ: Kanun yararına temyiz istemin.kabulüne karar 
verilmesi gerektiği düşünülmektedir.



DANIŞTAY BAŞSAVCISI : Halil Yilmaz 
DÜŞÜNCESİ: Davacı sirket tarafindan, 14 adet geçici girişbeyannamesi muhteviyatı eşyalar nedeniyle Halkalı Gümrük Müdürlüğünün 14.11.2013 tarih ve 13CK...13715, 13ET...1440 sayılı ek tahakkuk ve para cezasi kararına vaki itirazın cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin işlemin iptali yolundaki İstanbul 2. Vergi Mahkemesinin 31.12.2015 gün ve E:2014/1670, K:2015/2815 sayılı kararında lehlerinde hükmedilen yargılama gideri ile vekalet ücretinin idareye yapılan başvuruya ve icra takibi yapılarak icra emri gönderilmiş olmasına rağmen ödenmediğinden bahisle anilan vergi mahkemesi kararıyla lehlerinde hükmedilen avukatlık ücreti ve yargılama giderleri ile Bursa 18. İcra Müdürlüğünün 2016/6232 sayılı dosyasında yapılan masraf toplamına karşılık işlemiş faiz tutarı dahil 1.878,48 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi talebiyle açılan davanın reddi yolunda İstanbul 11. Idare Mahkemesince verilen 29.11.2017 gün ve E:2017/1869. K:2017/2166sayılı kararın, kanun yararına temyiz edilmesi istemiyle Başsavcılığımızı bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi:
Her ne kadar davacı şirket tarafindan Başsavcılığımıza hitaben verilen dilekçede 1.878,48 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi talebiyle Vergi Mahkemesinde açilan davanın;uyuşmazliğın vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin bulunmadığı ve idare mahkemesinin görev alanında yer alan bir tazminat talebine ilişkin olduğu gerekçesiyle görev yönünden reddi ile dosyanın görevli ve yetkili İstanbul İdare Mahkemesine gönderilmesi yolundaki İstanbul 9. Vergi Mahkemesinin 27.10.2017 gün ve E.2017/582, K:2017/1653 sayılı kararının da kanun yararına bozulmasıistenilmekte ise de; idare mahkemesi kararına yönelik kanun yararina bozma talebi incelenirken görevli mahkeme konusunda da belirleme yapilmasi gerektiğinden davacının talebi Ístanbul 11. Ídare Mahkemesinin 29.11.2017 gün ve E:2017/1869, K:2017/2166 sayili karari ile sınırli olarak incelenmiştir.

2577 sayılı Ídari Yargılama Usulü Kanununun 51'inci maddesinde, Idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafindan kanun yararına temyiz olunabileceğine işaret edilmiştir.

Ayni Yasa'nın 28. maddesinde ise; "1- Daniştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarınin icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. Ancak disiplin hükümleri saklıdır.


2- Konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasina, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fikrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılır. Birinci fikrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmaması halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur.
3- Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis ediłmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davasi açılabilir.
4- Mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi hâlinde tazminat davası ancak ilgili idare aleyhine açılabilir. .." hükmü yer almıştır.
2576 sayilı Bölge Idare Mahkemeleri, Idare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun "Vergi Mahkemelerinin görevleri" başlıklı 6.maddesinde de, "Vergi mahkemeleri:
a) Genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi. resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları,
b) (a) bendindeki konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahšil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasina ilişkin davalari,
c) Diğer kanunlarla verilen işleri,
Çözümler." hükmüne yer verilmiştir.
Görüldüğü üzere; vergi mahkemesince verilen bir karara göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine açılacak maddi ve manevi tazminat talepli bir dava yukarıda yer verilen yasa hükümleri uyarınca vergi mahkemesinin görev alaninda bulunmaktadir.
Dosyanın incelenmesinden, gümrük giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalar nedeniyle Halkalı Gümrük Müdürlüğünün ek tahakkuk ve para cezası kararlarına vaki itirazın cevap verilmemek suretiyle reddine dair işlemin Ístanbul 2. Vergi Mahkemesinin 31.12.2015gün ve E:2014/1670, K:2015/2815 sayılı kararıyla iptal edildiği, söz konusu iptal kararında 132 TL yargilama gideri ile 1.300 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine hükmedildiği, hükmedilen yargilama gideri ile vekalet ücretinin yapılan başvuruya rağmen ödenmemesi üzerine davacı tarafindan idare aleyhinde icra takibi başlatıldiği, icra emri gönderilen idarece yine ödeme yapılmadiğından bahisle davacinın bu defa vergi mahkemesince hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücreti ile icra dosyasinda yapilan masrafların toplam tutarı olan ve işlemiş faiz tutarı da dahil 1.878,48 TL'nin maddi tazminat olarak taraflarına ödenmesi talebiyle idareye başvurduğu, bu başvurunun reddi üzerine 1.878,48 TL'nin idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı, davanın açıldığı İstanbul 9.Vergi Mahkemesince uyuşmazlığın Ídare Mahkemesinin görev alanında bulunduğu gerekçesiyle dava görev yönünden reddedilerek dava dosyasinın Istanbul idare 

Mahkemesine gönderildiği, İstanbul 11. İdare Mahkemesinin kesin olarak verdiği karar ile de davanın reddedildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, vergi mahkemesince hükmedilen yargilama gideri ve vekalet ücretinin ödenmemesinden kaynaklanan uyuşmazlığa ilişkin davanın vergi mahkemesinin görev alanında bulunmasına karşın, idare mahkemesince karara bağlanmasında usu! hükümlerine uyarlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, Istanbul 11. Idare Mahkemesinin 29.11.2017 gün ve E:2017/1869, K:2017/2166 sayılı kararı, yürürlükteki hukuka aykırı sonucu ifade ettiğinden 2577 sayılı Yasanın 51. maddesi uyarınca kanun yararına temyiz edilmesinin uygun olacaği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİADINA 
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamalarıdinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü
İNCELEME VE GEREKÇE 
MADDÍ OLAY:
Davacı adina tescilli muhtelif tarih ve sayılı 14 adet serbest dolaşima girişbeyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle ek olarak tahakkuk ettirilen vergi ve aliınan para cezası kararına vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada;İstanbul 2. Vergi Mahkemesi kararıyla, dava konusu işlemin iptaline, 1.300,00 TL vekalet ücreti ile 132,00 TL yargilama giderinin davaci tarafa ödenmesine hükmedilmiştir.
Davacı, 26/02/2016 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvurarak: mahkeme kararıyia kendileri lehine hükmedilen tutarların bildirilen banka hesap numarasına yatırılmasını talep etmiş ancak 30 gün içerisinde herhangi bir ödeme yapılmamıştır. Bunun üzerine, Bursa 18.İcra Müdürlüğü nezdinde E:2016/6232 sayılı dosya numarasıyla ilamlı icra takibi yoluna başvurmuştur. Icra Müdürlüğünce düzenlenen icra emri 02/06/2016 tarihinde davali idareye tebliğ edilmesine karşin, herhangi bir ödeme yapilmaması üzerine, davacı tarafindan 16/02/2017 tarihli dilekçe ile 1.878,48 TL'nin (mahkeme kararıyla hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri, icra vekalet ücreti, icra masrafları ve işlemiş faiz) ödenmesi, aksi halde tazminat davasi açılacağı yolunda davalı idareye başvuru yapılmiştır. Yapılan başvuruya, davalı idarece verilen 22/02/2017 tarihli cevapta, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'ndan ödenek talebinde bulunulduğu, ödeneğin gelmesi halinde ödemenin yapilacağı belirtilmiştir.

Bunun üzerine, davacı tarafindan 1.878,48 TL maddi zararın yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılan davada, Istanbul 9. Vergi Mahkemesinin 27/10/2017 tarih ve E:2017/582, K:2017/1653 sayılı tek hakim kararıyla, uyuşmazlığın vergi, resim. harç ve benzeri mali yükümler ile bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin bulunmadiğı ve idare 

mahkemesinin görev alanında yer alan bir tazminat talebine ilişkin olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddi ile dosyanın görevli ve yetkili İstanbul İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Anilan kararin akabinde İstanbul 11. Ídare Mahkemesince tek hakimle verilen 29/11/2017 tarih ve E:2017/1869, K:2017/2166 sayılı kararla; olayda davaci tarafindan İstanbul 2. Vergi Mahkemesi'nin 31/12/2015 tarih, E:2014/1670 ve K:2015/2815 sayılıilamının yerine getirilmemesi sebebiyle 1.878,48 TL maddi tazminatın idareye başvurulduğu tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte kendisine ödenmesinin talep edildiği, ancak Bursa 18.Ícra Müdürlüğünün E:2016/6232 sayılı dosyası ile Vergi Mahkemesince hüküm altına aliınan yargılama giderlerini aşan, dolayısıyla yargı kararıyla hüküm altına alınmamış ve genel hükümler dairesinde infaz edilemeyecek olan alacakların tahsilinin de talep edilmesi ve söz konusu zararın davacı tarafindan ispatlanamaması karşisında, davacının maddi tazminat isteminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından. Danıstay Başkanliığına sunulan 11/01/2018 tarihli dilekçe ile dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünün vergi mahkemesinin görev alanında bulunduğu belirtilerek, kesin olarak verilen söz konusu kararın kanun yararina bozulmasıistenilmiştir.

Danıştay Başsavcılığı tarafiından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.maddesi hükmü uyarınca, işbu mahkeme kararının kanun yararına bozulması istenilmiştir.
iLGiLI MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinin 1. fikrasıńda, idarenin her türlüeylem ve işlemlerine karşı yargi yolunun açık olduğu, son fikrasında, idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu; 138. maddesinin 4. fıkrasında da,yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organların ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretie değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmiştır.

2576 sayıl: Bölge Idare Mahkemeleri, Idare Mahkemeieri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un "İdare Mahkemelerinin görevleri" başlıklı 5.maddesinde; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki iptal davalarıni, tam yargi davalarınıve tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idarî sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaları çözümleyeceği; vergi mahkemelerinin görevlerini belirleyen "Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6. maddesinde de, vergi mahkemelerinin, genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları ve bu konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un uygulanmasına ilişkin davaları çözümleyeceği hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fikrasında,Daniştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkelelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şëkilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği belirtilmiş; 2. fıkrasında, konusu belli bir miktar paranın ödenmesinigerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin, davacının veya vekilinin davali idareye yazılışekilde bildireceği banka hesap numarasina, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fikrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılacaği, birinci fikrada belirtilen süreler içinde ödeme yapilmamasi halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunacaği; ayni maddenin 3. fikrasında ise, Daniştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi Mahkemeleri kararlarina göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davasi açılabileceği kuralına yer verilmiştir.
2577 sayılı Kanunun 51. maddesinde ise, idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırıbir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabileceği, temyiz isteği yerinde görüldüğütakdirde, kararın kanun yararına bozulacağı; bu bozma kararının daha önce kesinleşmişolan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırmayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKi DEĞERLENDİRME:
Dava konusu uyuşmazlığın özünü, vergi mahkemesince hükmedilen yargiłama gideri ve vekalet ücretinin davalı idarece ödenmemesi üzerine davali idare' aleyhine açılan tazminat davasında, uyuşmazlığın görüm ve çözümünün idare veya vergi mahkemelerinden hangisinin görev alanında yer aldiğının tespiti oluşturmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, hukuk devleti ilkesi uyarınca idarenin Daniştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarinın icaplarınıgecikmeksizin yerine getirmek zorunda olduğu; idarenin, kararın icabina göre işlem tesis etmemesi veya eylemde bulunmaması halinde ise, idare aleyhine Daniştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabileceğinin kurala bağlandıği anlaşılmaktadır.
Yargı kararlarının yerine getirilmesi hususunda davalı idarenin bağlı yetki içinde olduğu göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu davanın yargi mercilerince sadece yargı kararının icaplarının yerine getirilip getirilmediği yönünde sinırlı bir inceleme sonucunda karara bağlanacaği açiktır.
Bu durumda, İstanbul 2. Vergi Mahkemesi'nin 31/12/2015 tarih ve E:2014/1670K:2015/2815 sayılr ilamı gereği ödenmesi gereken yargılama giderlerinin ödenmediği 

iddiasıyla 1.878,48 TL maddi tazminatın idareye başvurulduğu tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle açılan işbu davada, Mahkemece, vergi mahkemesince verilen bir kararın gereğinin yerine getirilip getirilmediğinin incelenmesi suretiyie bir karar verileceğinden, söz konusu davada görevli yargı merciinin vergi mahkemesi olduğu sonucuna varilmaktadır.

Açıklanan nedenle, uyuşmazlığın görüm ve çözümünün vergi mahkemesinin görev alanında bulunmasına karşın, idare mahkemesince karara bağlanmasının yürürlükteki hukuka aykırı bir sonuç doğurması nedeniyle, davanın esasının incelenerek reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlik bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU 

Açıklanan nedenlerle;
1. Danıştay Başsavcılığının kanun yararına temyiz isteminin KABULüNE;
2. Istanbul 11. Idare Mahkemesi Hakimliğī'nin 29/11/2017 tarih ve E:2017/1869.K:2017/2166 sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51, maddes uyarınca, hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3. Kararın birer örneğinin taraflara ve Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasına, 23/02/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.