Anayasa Mahkemesinin 24/9/2020 Tarihli ve E: 2019/23, K: 2020/50 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-03-24

24 Mart 2021 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31433
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2019/23Karar Saytst : 2020/50Karar Tarihi : 24/9/2020
İPTAL DAVASINJ AÇAN: Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY,Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte 135 milletvekili 
İPTAL DAVASININ KONUSU: 22/12/2018 tarihli ve 7156 sayılı 2019 YılıMerkezi Yönetim Bütçe Kanununun;
A. 6. maddesinin (1) numaralı fikrasının,
B. 13. niaddesiniu (1) numaralı fìkrasını.
C. Ek "BAZI ÖDENEKLERÍN KULLANIMINA_ VE HARCAMALARA İLIŞKİN ESASLAR" başltıkhı E-Cetvelinin (48) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinci cümlesinde yer alan "…adına açıtłlan özel hesaplara…." ve "….açtlan özel hesaba.. " ibarelerinin,
Ç. Eki 2019 Yılı Cumhurbaşkanlığı Bütçesi E-Cetvelinin (9) numaralıaçıklamasınun birinci cümlesinin ve ikinci cümlesinde yer alan “.… kurum tahi olduğu mevzuata góre yapabileceği gibi.. " ibaresinin,
D. Eki Türkiye Büyük Millet Meclisi 2019 Yıl (E) Cetvelinin “(06) SERMAYE GiĐERLERí:" başhkhı bölümünün (l) numaralı açıklamasının ikinci çümlesinde yer alan "Türkiye Büyük Millet Meclisinde edinilecek taştların cinsi ve fiyatı TBMM Başkanıtarafindan helirlenir …. " ibaresinin.

E. Eki "KURUMLARIN SATIN ALACAKLARI TAŞITLARIN AZAMI SATIN ALMA BEDELLER/N/ G(ÖSTER/R CETVEL” başlhıklı T-Cetveli’nin Not bölümünde yer alan (4)numarali açıklamarun,
Anayasanın 7., 87., 88.. 89. ve 161. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talebidir.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
Kanunun iptali talep edilen kuralların da yer aldığı:
1. 6. maddesinin (1) numaralı fikrası şöyledir:
“Aktarma. ekleme, devir ve ipial ișlemleri 
MADDE 6- (1) Bu Kanunta verilen ödeneklerin etkin ve verimti bir șekilde kultanlmast amacryla, kamu idarelerinin yıl içinde ortaya çıkabitecek ihtiyuç fazlast ödenekterinin diğer kamu idareterinin ödenek ihtiyacının karşılanmasında kullanıłmasıtemin etmek veya ödenekterin öncelikli ħizmetterde kullantmasınt sağlamak üzere genel bütçe ödeneklerinin yüzde 10'unu aşmamak kaydıyła: genel bütçe kapsamundaki kamu 

idareleri ile özet bütçeti idarelerin bütçelerine konutan (01). (02), (03), (05), (06), (07),(08) ve (09) ekonomik kodlarındaki ödenekleri kamu idareleri bütçeleri urasında veya Hazine ve Matiye Bakanliğı bütçesinin "Yedek Ödenek" sertibine aktarmaya Cumlurbaşkan yethilidir.

2. 13, maddesinin (1) numaralı fikrası şöyledir:
"Gelir ve giderlere ilişkin diger hükümler 
AADDE 13- (1) 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı il Özel Ídaresi Kanununun 51 inci maddesinin birinci fikrasının () bendi ile 3/7/2005 tarihti ve 5393 sayıh Betediye Kanununun 68 inci maddesinin birinci fikrasının (f) bendi uyarınca il özel idareleri ve betedivelerin ileri teknoloji ve büyük tutarda maddi kaynak gerektiren attyapıyatirımtarında Cumhurbaşkamnca kabul edilen projeleri için yapilacak borçlanmalar,5302 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin birinci fikrasımın (d) bendi ile 5393 sayh Kanunun 68 inci maddesinin birinci fikrasının (d) bendi kapsanunda hesaplanan faiz dâhit borç limitinin hesaplanmasına dâhil edilir. Ancak, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ite sermayesinin yūzde 50'sinden faztasına sahip otduklanışirketter tarafından Avrupa Birliği ite kattım öncesi mali is birtiği çerçevesinde destektenen projeterin finansnanı için yapılan borçlanmatar, çok tarafl yatırım ve kalkınma bankaları ile yabancı devlet kuruluşlarından doğrudan veya İller BankasıAnonim Şirketi aracıliğıyla vapılan borçlanmatar ile SUKAP kapsamında vürütülecek işter için İller Bankası Anonim Şirketinden yapılan borçlanmatarda söz konusu borçstoku timitine uyma şarti aranmaz.

3. Eki "BAZI ÖDENEKLERÍN KULLANIMINA VE HARCAMALARA İLÍSKIN ESASLAR" başlıklı Ę-Cetvelinin (48) numaralı sırasındaki açıklama şöyledir:
"48. 9i4/2003 tarihli ve -1842 savd Kamum ile 29/5/1986 tarihli ve 3294 savilı Kamun uvarmca Sosval Yardımlaşma ve Davomşmayı Teşvik Fomuna aktariłmak üzere Hazine ve Malive Bakanhigi bütçesinin 12,01.32.00-01.6.0.08-1-05.8 tertibinde tefrik edilen ódeneğin:Milli Eğitim Bakamlığı tarafndam ilkoğretim öğrencilerine ücretsiz olarak dağıłacak ders kitapłarı için 881.000.00o Türk Lirast. taşımah ilköğretim ve ortaöğretim kapsammdaki öğrencilerin öğle yemeği için 962,000,o0o Türk Lirası ve Özel Eğitime İhtivaç Duyum Oğrencilerin Okullara ve Kurumlara Erişiminin Sağlanması Için Gcretsiz Taşmması Projesi kapsomumda 692.000.000 Türk 1irası olmak üzere toplam_2.535.000.000 Türk Lirasma kudar olun kismmm. Milli Eğitim Bakamtığı büçesinin ilgili tertiplerine aktarmava Cumhurhaşkamu yetkilidir. Bu ödenekleri soz komusu giderlerin karşılammast amaczyła itilh Eğitim Bakanłiığı adina açtan özel ħesaplara aktarmaya ve ücretsiz kitap uvgułaması için açdan özet hesuba aktarılan tutardam vüklenme tutarmu yizde 30’una kadar olan kısmm sözleşme tarihinde. geri kałammı ise işin bitim tariħinde kullanudırmaya Milli Eğitim Bakam veikilidir."
4. Eki 2019 Yılı Cumhurbaşkanlığı Bütçesi E-Cetveli'nin (9) numaralı açıklamasışöyledir:
“9. Cumħurbaşkanħğı İdari İşter Başkanhığına ait her türlü taşımır, taşınnıaz, mal.ħizmet, vapım ve onarıma ilişkin tatep ve iħtiyaçłar, Idari İşter Başkamı talebi üzerine 

Türk Hava Yolları, kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesi yarıdan faztası kamuya ait kuruluştara bedetlli veya bedelsiz olarak yaptırılabilir. Bedelli olarak vaptırıłmast durumunda kurum tabi ołduğu mevzuata göre yapabileceği gibi gerckriğinde Cumturbaşkunliğı Idari Işler Başkanliġmın tobi olduğu usul ve esaslara göre de yaptrilabilir."
5. Eki Türkiye Büyük Millet Meclisì 2019 Yih (E) Cetveli'nin "(06) SERMAFE GİDERLERİ; " başlıklı bölümünün (1) numaralı açıklaması şöyledir:
"I- Türkive Büvük Millet Meclisinin ulaşurma hizmetlerini vürüten aruçłarm alom bedelleri, 06.1.1.01 "Kara Taşım Alunłarı" ekonomik kodundan karştlanır. Türkiye Büyük Millet Meclisinde edinilecek taşnların cinsi ve fyatı TBMM Başkanı tarafından belirlenir ve bedet artişt için Cumhnurbaşkamı Kurarı aranmaz.

6. Eki "KURUMLARIN SATIN ALACAKLARI TAŞITLARIN AZAMI SATIN ALMA BEDELLERİNİ GÖSTERİR (ETFEL“ başlıkl T-Cetveli'nin Not bölümünde yer alan (4)numaralı açıklama şöyledir:
“4- Cumhurbaşkanłığı ve TBMM tarafından edinilecek taşıtlarm cinsi ve fiyatı bu Kurumların üst yöneticileri tarafindan belirtenir."
Il. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN. Burhan ÜSTÜN, Engin YİLDIRIM. Serdar ÖZGÜLDÜR, Serrüh KALELi, Recep KÖMÜRCÜ,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI. Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKÇAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ. Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ve Yıldız SEFERiNOĠLU'nun katilmlarıyla 14/3/2019 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesinc, yürürlüğüdurdurma talebinin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasına OYBiRLiGiÝLE karar verilmiştir.

. ESASIN İNCELENMESİ
2. Dava dilekçesí ve ekleri, Raportör Burak FIRAT tarafindan hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu kanun hükünıleri, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A. Kanun'un 6. Maddesinin (1) Numaralı Fikrasının İncelenmesi 
1. Anlam ve Kapsam 
3. Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, esas olarak devlet tüzel kişiliğine dåhil olan kamu idarclerini ifade etmek için kullanılmaktadır. Nitekim bu husus. 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun "Bütçe türleri ve küpsm"başhklı 12. maddesinin üçüneü fikrasında “Genel bütçe. Devlet tüzel kişiliğine duhil olun ve bu Kanuna ekli (1) sayıh cetvelde yer alan kamu idarelerinin bütçesidir" şeklinde ifade edilmiştir,

4. Anılan maddenin dördüncü fikraşında ise özel bütçe "Özel bütçe, bir bakanlığu bağlı veya ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek üzere kurułan, gelir tuhsis edilen.bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen. kuruluş ve çalışma esasłarı özel kanunła düzentenen ve bu Kanuna ekli (Il) sayıht cetvelde yer alan her bir kamu idaresinin bütçesidir."şeklinde belirtilmiştir.

5. Söz konusukurumların bütçeleri ħazırlanırken kamu hizmetinde kullanılmak amaciyla öngörülen ödenekler ilgili bütçe tertiplerinde gösterilmektedir. Bütçe tertibi:bütçenin sistematik bir şekilde hazırlanması, uygulanması ve sonuçlandırılabilmesi açısından kamu gelirlerinin ve kamu giderlerinin ayrıntılı olarak ve belirti bir düzen içinde sınıflandırılarak gösterildiği kayit düzenidir. Nitekim 5018 sayılı Kanun'un 15. maddesinin dördüneü fikrasında da tertíp kavramu “.… kurumsal, fonksiyonel ve finansman tipi kodlorıbütün düzeyleri ile ekonomik sımflandırmanın ilk iki dizeyi…" borç ödemeleri yönünden ilgili hizmet tertibi kavramı ise "…borç konusu hizmetlerin yürütüłdüğü ilgili tertipler ….'şeklinde tanımlanmuştır. 2019yılı Bütçe Hazırlama Rehberi'ndepersonelgiderleri (01)sosyal güvenlik kurumlarına devlet giderleri primi giderleri (02). mal ve hizmet ałım giderleri (03), faiz giderleri (04), cari transferler (05), sermaye giderleri (06). sermaye transferleri (07),borç verme (08), yedek ödenekler ise (09) şeklinde kodlanmıştır.

6. Kurumsal sınıflandırma. yönetim yetkisini temel ölçüt olarak kabul eden sınıfłandıtma şeklidir. Kurumsal sınıflandırmayla siyasi ve idari sorumluluğun bütçede gösterilmesi hedeflenmektedir.

7. Fonksiyonel sımflandırma. devlet faaliyetlerinin türünü göstermektedir. Devlet faaliyetlerinin ve bu faaliyetlere yönelik harcamaların süreç boyunca izlenmesi ve uluslararasıkarşılaştırma imkânının elde edilmesi fonksiyonel sınıflandırma ile mümkün olabilmektedir.Ayrıca bütçe politikalarının oluşturulmasında sektörel ayrımların yapılabilmesi de bu sınıtlandırmanın hedefleri arasındadır.

8. Finansman tipi sımflandırma, yapılan harcamaların hangi kaynaktan finanse edildiğini göstermektedir. Bu sıniflandırma tipinin belirlenmesinde ödemenin nereye yapıldığıhususu önem taşımamaktadır. Finansman tipi sinıflandırma ayn zamanda dış proje kredileri,özel ödenekler ile şartlı bağış ve yardımların takibine imkän tanımakta olup özellikle mali mevzuat gereği ayrı tertiplerde izlenmesi gereken ödeneklerin takibini de mümkün kilmaktadır.

9. Ekonomik sımıfłandırmayla ise devletin görev ve fonksiyonlarını yerine getirirken yürüttüğü faaliyetlerin milli ekonomiye, piyasalara ve gelir dağılımına etkilerinin planlanmasi, izlenmesi ve değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Ekonomik sinitlandırma gelirlerin, harcama ve borç vermenin. finansmanın (gelir-gider farki) siniflandırması şeklinde üę bölümden oluşmaktadır. Gelir ile harcama ve borç vermenin siniflandırılmasında karşılıkli veya karşılīksız, cari veya sermaye ayrımı öneelik taşımaktadır. Karşılıksız işlemler, karunun emrettiği hususlarda bir mal veya hizmet karşılığı olmadan yapılan, burs ödemeleri veya vergi gelirleri gibi tahsilat ve ödemeleri kapsar. Sermaye ve cari harcama ayrimında ise bütçe hazırlama rehberi ve merkezi yönetim bütçe kanununda belirlenen asgari değerler ile harcamanın konusunun kullanım ömrü dikkate alınmaktadır.


10. Ödenek esas itibarıyla para veya nakit olmayıp yürütülmesi zorunlu kamu hizmetlerinin gerektirdiği harcamaların yapilabilmesine imkån tanıyan harcama iznini ifade etmektedir, Bütçeyle verilen ödenekler, tahsis edildikleri amaçtar doğrultusunda yılı içinde yaptırılan iş, satın alınan mal ve hizmctler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılır.Ödeneklerin bütçe yılındaki tüm ihtiyaçları karşılayacak şekilde belirtilmesi gerekir. Ancak söz konusu ödenekler tahmine dayaħ olduğundan bunun çeşitli nedenlerle yıl içinde yetersiz kalması söz konusu olabilmektedir. Böyle durumlarda ortaya çıkacak ödenek ihtiyacının karşılanması yöntemlerinden birisi de bütçenin kendi içinde gerçekleştirilecek olan ödenek aktarmasidir.

11. Ödenek aktarmalarına ilişkin temel kurallar 5018 sayılı Kanun'un 21.maddesinde düzenlenmiştir. Anılan maddenin birinci fikrasında; merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçeleri arasındaki ödenek aktarmalarının kanunla yapılacağı ancak harcamalarda tasarrufu sağlamak, dengeli ve etkili bir bütçe politikasınıgerçekleştirmek üzere -genel bütçe ödeneklerinin yüzde onunu geçmemek kaydıyła- merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçeleri arasındaki ödenek aktarmalarına ilişkin yetki ve işlemler ile usul ve esasların merkezi yönetim bütçe kanununda belirleneceği hüküm altina alınmiştir.

12. Dava konusu kuralla da 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla verilen ödeneklerin etkin ve verimli bir şekilde kullanılması amacıyla kamu idarelerinin yıl içinde ortaya çıkabilecek ihtiyaç fazlası ödeneklerinin diğer kamu idarelerinin ödenek ihtiyacıın karşılanmasında kullanılmasını temin etmek veya ödeneklerin öncelikli hizmetlerde kullanulmasını sağlamak üzere genel bütçe ödeneklerinin yüzde onunu aşmamak kaydıyla genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelerin bütçelerine konulan (01).(02), (03), (05), (06), (07). (08) ve (09) ekonomik kodlarındaki ödenekleri, kamu idareleri bütçeleri arasında veya Hazine ve Maliye Bakanhğı bütçesinin “Yedek Ödenek" tertibine aktarmaya Cumhurbaşkanı yetkili kılınmıştır.

2. İptal Talebinin Gerekçesi 
13. Dava dilekçesinde özetle; Cumhurbaşkanına ödenek aktarma konusunda sınırsız bir yetki tanınmak suretiyle yeni bir bütçe yapma imkânının tanındığı, bu durumun 5018sayılı Kanun'la kurulmak istenen mali sistemle bağdaşmadıği. kanunla temel ilkeleri belirlenmeden Cumhurbaşkanna ödenek aktarma konusunda sınırsız bir yetki tanınmasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu, bu suretle Meclise ait olan bütçe hakkının ihlal edildiği, aktarilabilecek ödenek miktarının genel bütçe ödeneklerinin yüzde onunu aşamayacağının öngörülmesinin veya ödenek aktarmasına konu ekonomik kodların gösterilmesinin ödenek aktarma konusunda tanınan yetkinin sınırlanması için yeterli olmadiğı, aktarma yapılacak tertipler arasında (0l) ve (02) ekonomik kodların yer almasının 5018 sayılı Kanun'un 2l. maddesini uygulanamaz håle getirdiği belirtilerek kuralın Anayasanın 7., 87, ve 161. maddelerine aykıri olduğu ileri sürülmüştür.
3. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
14. Bütçe genel olarak belirßi bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgedir.

Devlet, bir yıl süresince bütçe kanununda belirtilmesi koşuluyla harcama yapabilmekte ve gelir toplayabilmektedir.

15. Bütçe kanunları bir devlette kamu hizmetlerinin yerine getirilebilmesi için öngörülen gelirlerin nasıl toplanacağına ve yönetileceğine. planlanan harcama ve yatırımlara ilişkin ilkclerin belirlendiği özel yasama işlemleridir. Bütçe kanunları yıllık olarak çıkarılmakta ve ilgili oldukları yıl boyunca uygulanmakta olup bütçe yılı tamamlandıktan sonra hükmünü yitirmektedir. Bütçe kanunlarının zamanında hazırlanamaması veya kabul edilememesi, kamu düzeninde telafisi güç zararlar doğurabilecck nitelikie olduğundan Anayasa'da bütçe kanunlarının hazırlanmalan, parlamentoda görüşülmeleri ve yayımlanmalarıbakımından diger kanunlardan farklı usuller benimsenmiştir.

16. Anayasanın 87. maddesinde. Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasında kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmunın yanında bütçe kanun tekliflerini görüşmek ve kabuł etmek görev ve yetkisine aytıca yer verilmiştir. Anayasanın 88.maddesinde. kanunların TBMMde teklit. görüşülme usul ve esasları düzenlenirken bütçe kanunlarının görüşülme usulve esasları mülga 162. maddede düzenlenmiştir. Bu maddeyle bütçe kanun tekliflerinin görüşülmesinde ayrı bir yöntem kabul edilmiş. Genel Kurulda üyelerin gider artırıcı veya gelir azaltıcı tekliflerde bulunmaları önlenıiş ve Anayasanın 89.maddesinde de Cumhurbaşkanına bütçe kanunlarını bir daba görüşülmek üzere TBMMye geri gönderme yetkisi tannmamiştır.

17. Anayasa'nın anılan maddeleri incelendiğinde anayasa koyucunun bütçe kanunlarına diğer kanunlara nazaran özel bir önem atfettiği anlaşılmaktadır. Anayasada birbirinden tamamen ayn ve değişik olarak düzenlenen bu iki kanunlaştırma yönteminin doğal sonucu olarak olağan kanun ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunu ile düzenlenmesi mümkün olmadığı gibi mevcut kanun hükümlerinin bütçe kanunuyla değiştirilmesi veya kaldınlması da mümkün değildir. Bu durum Anayasa'nın l61.maddesinde "Bütçe kanununa. bütçe ile ilgili hükümler dışinda hiçbir hüküm konulamaz.denilmek suretiyle açık bir şekilde ifade edilmiştir.

18. Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtihatlarına göre bütçe ile i/gili hükümłer kavramı, mali nitelikteki hükümleri değil kanun konusu olabilecck bir kuralı kapsamamasıkoşuluyla bütçenin uygulanması ile ilgili, uygulamayı kolaylaştıncı ve açıklayıcı nitelikte hükümleri ifade etmcktedir. Anayasanın l'6l. maddesinin getiriliş amacı bütçe kanunlanında yıllık bütçe kavramı dışındaki konulara yer vermemek, böylece bütçe kanunlarını ilgisiz kurallardan uzak tutarak kendi yapısı içinde bütünleştirmektir.

19. Yasama organının halk adına kamu gelirlerini toplama ve yine halk adına bu gelirleri harcama konusunda yürütme organına sınırlarını belirleyerek yetki vermesi ve sonuçlann denetlemesine bütçe hakkı denilmektedir. Tanımdan da anlaşılacağı üzere bütçe hakki; vergi ve benzeri gelirterle kamu harcamalarnın çeşit ve miktarm belirleme, onaylama ve harcamaların sonuçlanni denetleme hakkidir. Bu hak, demokratik ülkelerde halk tarafindan seçilen temsilcilerden oluşan yasama organına ait bulunmaktadır.

20. Dava konusu kuralda, 2019 Yilı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'yla verilen ödeneklerin etkin ve verimli bir şekilde kullanlması amaeıyla kamu idareletinin yıl içinde ortaya çıkabilecek ihtiyaç fazlası ödeneklerinin diğer kamu idarelerinin ödenek ihtiyacının 

karşılanmasında kullanilmasını temin etmek veya ödeneklerin öneelikli hizmetlerde kułlanıłmasını sağlamak üzere genel bütçe ödeneklerinin yüzde onunu aşmamak kaydıyla genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçelì idarelerin bütçelerine konulan (01),(02), (03), (05). (06), (07), (08) ve (09) ekonomik kodlarındaki ödenekleri, kamu idareleri bütçeleri arasında veya Hazine ve Maliye Bakanlīğı bütçesinin "Yedek Ödenek" tertibine aktarmaya Cumhurbaşkanının yetkili olduğu hüküm altına alınmaktadır. Kurumlar arasıödenek aktarmalarını düzenleyen kural bu hâliyle bütçenin uygulanması ile ilgili, uygulamayıkolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikteki hükümleri ihtiva etmektedir.
21. Ayrıca 5018 sayılı Kanun'un 21. maddesinin üçüneü fikrasında. kamu idarelerinin bütçeleri içinde; personel giderleri tertiplerinden, aktarma yapilmş tertiplerden ve yedek ödenekten aktarma yapılmış tertiplerden diğer tertiplere ödenek aktarılamayacağıhüküm altına alınmıştır. Anılan hüküm. kamu idarelerinin kendi bütçeleri içindeki ödenek aktarmalarıni düzenlemektedir. Oysa dava konusu kural, kamu idareleri arasındaki ödenek aktarmaya dönük hükümler içermektedir.

22. Kuralda, kunumlar arası ödenek aktarmanın ancakgenel bütçe ödeneklerinin yüzde onumu aşmamak kaydıyla ve kamu idarelerinin yıl içinde ortaya çıkabilecek ihtiyaçfazlası ödeneklerinin diğer kamu idarelerinin ödenek ihtiyacının karşılanmasında kullanılmasını sağlamak amacıyla yapılabileceği belirtilerek ödenek aktarmaya ilişkin çerçeve ve Cumhurbaşkamina verilen ödenek aktarma yetkisinin sınırlan belirlenmiştir. Kuralın cari yıl bütçesinde ödenek artışına imkân tanıması veya doğrudan ödenek üstü harcama yapmaya sebebiyet vermesi söz konusu degildir. Bu itibarla bütçenin hazırlanması, uygulanması ve yönlendirilmesinden sorumlu olan Cumhurbaşkanına belirtilen sınırlar içinde ödenek aktarma konusunda yetki veren kural, Meclise ait olan bütçe hakkını ihlal etmemektedir.
23. Açıklanan nedenlerle kural Anayasanın 87. ve 161. maddelerine aykırı değildir.Iptal talebinin reddi gerekir.

Kuralın Anayasa'nın 7. maddesine de aykın olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa'nın 87. ve 161, maddeleri yönünden yapılan degerlendirmeler kapsamında ele alınmiş olması nedeniyle Anayasa'nin 7, maddesi yönünden aynca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

B. Kanun'un 13. Maddesinin (1) Numaral Fikrasının İncelenmesi 
1. Iptal Talebinin Gerekçesi 
24. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kurallar ile 22/2/2005 tarihli ve 5302sayılı il Özel İdaresi Kanunu ile 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunundaki borçlanma hükümlerinin değiştirildiği, mevcut kuralların 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun yürürlükte olduğu dönemde uygulanmasının mümkün olmadığı belirtilerek kuralın Anayasanın 7., 87. ve t61. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür 
2. Anayasa'ya Aykırılk Sorunu 
25. Dava konusu kuralın birinei cümlesinde, 5302 sayıli Kanun'un 51. maddesinin birinci fikrasının (f) bendi ile 5393 sayılı Kanun'un 68. maddesinin birinci fikrasının (1) bendi 

uyarınca il özel idareleri ve beledivelerin ileri teknoloji ve büyük tutarda maddi kaynak gerektiren altyapı yatirımlarında Cumhurbaşkanınca kabul edilen projeleri için yapıłacak borçlanmaların, 5302sayılı Kanunun 51. maddesinin birinci fikrasının (d) bendi ile 5393sayılı Kanun'un 68, maddesinin birinei fikrasının (d) bendi kapsamında hesaplanan faiz dâhil borç limitinin hesaplanmasmna dâhil edileceği hüküm altına alınmıştır.
26. Dava konusu kuralın ikinci cümlesi ise, bazı borçlanmalarda 5302 sayılt Kanun‘un 51. maddesinin birinci tikrasının (d) bendi ile 5393 sayılı Kanun'un 68. maddesinin birinci fikrasıntn (d) bendi kapsamında belirlenen borç stoku limitine uyma şartının aranmayacağı düzenlenmiştir. Bu borçlanmalar; Avrupa Birliği ile katılım Öncesi mali is birliği çerçevesinde desteklenen projelerin finansmanı için yapilan borçlanmalar, çok tarafhıyatırım ve kalkınma bankaları ile yabancı devlet kuruluşlarından doğrudan veya İller BankasıAnonim Şirketi aracılığıyla yapılan borçlanmalar ile Su Kanalizasyon ve Altyapı Projesi (SUKAP) kapsamında yürütülecek işler için İller Bankası Anonim Şirketinden yapılan borçlanmalardır.

27. Kuralda yer alan düzenlemenin daha kaliteli kamu hizmeti sunulması amacıyla girişilen altyapı yatırımlarının sağlıklı bir şekilde tinanse edilebilmesi için yapılacak borçlanmalara yönelik, bütçenin uygulanması ile ilgili, bütçenín uygulanmasını kolaylaştırıcı.tamamlayıci ya da açıklayıçı olduğu anlaşilmaktadır.

28. Kural ile il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile sermayesinin yüzde 50sinden fazlasına sahip olduklan şirketlerin borçlanmalarının bütçeyle olan yakın ilişkisi nedeniyle bütçe kanunu yoluyla düzenlenmesinin borç yönetiminin öngörülebilirliğinin artırılmasına ve bütçenin gerçekçi ekonomik varsayımlar altında kanunlaşmasına katkı sağladığı anlaşıımaktadır.

29. Açıklanan nedenlerle kural. Anayasanın 161. maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddigerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YIl,DIRIM. Celal Mümtaz AKINCl. M. Emin KUZ. Yusuf Şevki HAKYEMEZ ve Basri BAĠCl bu görüşe katılmamışlardır.
Kuralın Anayasa'nın 7. ve 87. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
c.Kanun'un Eki “BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA ILİŞKÍN ESASLAR" Başlıklı E-Cetvelinin (48) Numarah Sırasındaki Açıklamanın İkinci Cümlesinde Yer Alan “.…adına açılan öžel hesaplara...“ ve “..açılan özel hesaba..." İbarelerinin İncelenmesi 

1. İptal Talebinin Gerekçesi 
30. Dava dilekçesinde Özetle; Milli Eğitim Bakanlığının (Bakanlık). 5018 sayıłıKanuna ckli (I) sayılı Cetvel’de yer alan merkezi yönetim kapsamındakì kamu idarelerinden oldvğu, bu nedenłe Bakanlığa tahsis edilen kavnakların 50i8 sayılı Kanuna tabi olduğu.10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayimlanan (1) numarah Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Bakanlığın ödeneklerini özel hesaba aktarına yapmak suretiyle harcayabileceğine yönelik herhangi bir 

düzenlemenin bulunmadığı, 9/4/2003 tarjhli ve 4842 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 29/5/1986 tarihli ve 3294 sayıhı Soşyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununda dava konusu kuralların ilişkin olduğu giderlerin Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonuna (SYDTF) aktarılacak kaynaklardan karşılanmasına imkân sağlayan bir hükmün bulunmadığı. Bakanlık adına açılmış özel hesaplara aktarılan parasal kaynakların mevcut mali yönetim ve denetim sisteminín dışına çıkarıldığı, hiçbir çerçeve çizilmcksizin, esas belirlenmeksizin Cumhurbaşkanlığına ve Bakanlığa fon kaynaklarını kullanma yetkisi tanunmasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu belirtilerek kuralların Anayasa'nın 7., 87.. 88.. 89. ve 161. maddelerine aykıri olduğu ileri sürülmüştüt.

2. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
31. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 43. maddesi uyarınca kurallar. ilgileri nedeniyle Anayasanın 160. maddesi yönünden de incelenmiştir.

32. 20|9 Yilı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ek (E) Cetvelinin dava konusu kuralların da yer ałdığı(48) numaralı sırasındaki açıklamanın birinci cümlesinde. Bakanlık tarafından ilköğretim öğrencilerine ücretsiz olarak dağıtılacak ders kitapları için 881.000.000TL. taşımalı ilköğretim ve ortaöğretim kapsamındaki öğrençilerin öğle yemeği için de 962.000,000 TI. ve Özel Eğitime İhtiyaçDuyan Öğrençilerin Okullara ve Kurumlara Erişiminin Sağlanması İçiņ Ücretsiz Taşınması Projesi kapsamında 692.000.000 TL olmak üzere toplam 2.535.000 TL'ye kadar yapılacak harcamalar karşılığı tutarın Hazine ve Maliye Bakanlıği bütçesinin 12.01.32.00-01.6.0.08-1-05.8 tertibinde SYDTF'ye 4842 sayılı Kanun ile 3294 sayılı Kanun uyarınca aktarılmak üzere ayrılan ödenekten kesilerek Bakanlık bütçesinin ilgili tertiplerine aktarımaya Cumhurbaşkanı'nın yetkili olduğu belirtilmiş: ikinei cümleşinde de bu ödenekleri şöz konusu giderlerin karşıłanması amacıyla Bakanlık adına açılan özel hesaplara aktarmaya ve ücretsiz kitap uygulaması için açılan özel hesaba aktarılan tutardan yüklenme tutarının yüzde 30'una kadar olan kısmunı sözleşme tarihinde, gerí kalanınıise işin bitim tarihinde kullandırmaya Millı Eğitim Bakanının yetkili olduğu ifade edilmiştir.Dava konusu kurallar, anılan ikinci cümlede yer alan “.…adına açıłan öze/ hesaplara…." ve “.açilam özel hesaba..." ibareleridir.

33. Bütçe ödeneklerinin kullanımı. harcanması. muhasebeleştirmesi ve denetlenmesine ilişkin temel kurallar S0l8 sayılı Kanun'da belirlenmiştir. Söz konusu Kanun'un 20. maddesinde bütçe ödenekterinin kullanılmasi, 33. maddesinde bütçelerden bir giderin yapilmasında uyulacak esaslar düzenlenmiş. 30. maddesinin (1) numaralı fikrasında ödeneklerin dağıtım ve kullanımunı belrli esaslara bağlamaya ve bu hususłarda kamu idareleri için uyulması zorunlu düzenlemeleriyapmaya Cumhurbaşkanı'nın yetkili olduğu hüküm altına alnmıştır. Kanun'un "Muhasebe sistemi" başlıklı 49. maddesinin (2)numarali fikrasında kamu hesaplarının kamu idarelerinin gelir. gider ve varlıkları ile mali sonuçdoğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlütüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulacaği, {3)numaralı fikrasında genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartlarının uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde, Sayıştay Başkanlığı. Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş

temsifcilerinin katidımıyla oluşturulacak olan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafindan belirleneceği itade edilniştir. Yine Kanun'un 63. ve devamı maddelerinde kamu idarelerinin iç denetimi, 68. maddesinde de Sayıştay tarafīndan yapılacak diş denetime ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.

34. Bütçe ödeneklerinin kullanımına ilişkin olarak yukarıda belirtilen kurallarıdoğrudan veya dolaylı şekilde uygulanamaz hâle getirmemek şartıyla, bütçenin uygulanmasıile ilgili, uygulamayı kolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikteki kuralların bütçe kanunlarıyla düzenlenmesinde herhangi bir engel bulunmamaktadir.

35. 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun Eki "BAZI ÖDENEKLERiN KULLANIMINA_ VE HARCAMALARA İLİŞKİN ESASLAR" başlıkl E-Cetveli. bütçe kanunlarına her yıl eklenen cetvellerden biri olup isminden de anlaşılabileceği üzere ilgili olduğu mali yıl bütçesinde yer alan bazı ödeneklerin nasıl ve ne şekilde kullanılacağını ve bazı harcamaların kamu bütçesinden yapilmasında izlenecek usulleri göstermektedir. Anılan Cetvel'in_ (48) numaralı sırasındaki açıklamada, Bakanlığın ilköğretim öğrencilerine ücretsiz olarak dağıtılacak ders kitapları, taşımalı ilköğretim ve ortaöğretim kapsamındaki öğrencilere verilecek ögle yemeği ve Özel Egitime İhtiyaç Duyan Öğrencilerin Okullara ve Kurumlara Erişiminin Sağlanmasıİçin Ücretsiz Taşınması Projesi için 2.535.000.000 TLye kadar yapacağı harcamaların hangi ödenekten karşılanacağı belirtilerek ödeneğin hangi faaliyetlerde kullanılacağına ilişkin çerçeve çizilmiş; sınırlar belirlenmiştir.

36, Dava konusu kurallar, doğrudan mali nitelikteki hükümler olmayıp kanun konusu olabilecek bir kuralı kapsamamakta olup bütçenin uygulanması ile ilgili. uygulamayıkolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikteki hükümlerdir. Bu bakımdan kuralların bütçeyle ilgili hükümler kapsamında bulunduğunda tereddüt yoktur.

37. Ödeneklerin özel hesaba aktarıimak suretiyle kullanılması. tek başına bu harcamaların S018 savılı Kanunda öngörülen harcama sisteminin dışına çıkanldıği anlamına gelmemektedir. Özel hesaba aktarılan ödeneğe dair işlemlerin, dayanağını 5018 sayılıKanun'un 30. ve 49. maddelerinden alan ve 17/10/2017 tarihli ve 30213sayılı Resmi Gazete'de yayımianan Kamu İdarelerine Ait Özel Hesaplara İlişkin İşilemlerin Muhasebeleştirilmesine Dair Yönetmelik hükümlerine göre muhasebeleştirileceği de gözetildiginde bu harçamalann 5018 sayıhı Kanunda öngörülen hareama sistemiņin dışına çıkarıldığını söylemek mümkün değildir.

38. Anayasanın 160. maddesinde, Sayıştay'in merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarini TBMM adina denetlemek, sorumlulanin hesap ve işlemlerini kesin hükme baglamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevli olduğu belirtilmiş; 3/12/2010 tarihli ve 6085sayılı Sayıştay Kanununun ‘Denetim alanıbaşlıklı 4. maddesinin (1) numaral; fikrasının (ε)bendinde kamu idareleri bütçelerinde yer alıp almadığına bakılmaksızın özel hesaplar dahil tüm kamu hesapları, fonları, kaynakları ve faaliyetlerinin Sayıştay denetimi kapsamında olduġu hüküm altına alınmıştır.
39. 2019 Yilı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun'un eki E-Cetvelinin (48) numarahısırasındaki açıklamada, özel hesaba aktarılmak suretiyle kullanılan ödeneğin Sayıştay denetimine tabi olmayacağına yönelik herhangi bir düzenleme yer almamaktadır. Dolayısıyla 

bütçe ödeneği özel hesaba aktarıldıktan sonra bu hesaptan yapılan harcamalar da Sayıştay denetimine tabidir.

40. Açiklanan nedenlerle kurallar Anayasanın 87., 160. ve 161. maddclerine aykır değildir. İptal taleplerinin reddi gerekir.

Kuralların Anayasa nin 7, maddesine de aykin ołduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususlann Anayasanın 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele ałınmış olması nedeniyle Anayasanın 7. maddesi yönünden ayrica bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralların Anayasanın 88. ve 89. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
C. Kanun'un Eki 2019 Yih Cumhurbaşkanlığı Bütçesi E-Cetveli'nin(9)Numaralı Açıklamasınm Birinci Cümlesinin ve İkinei Cümlesinde Yer Alan“.…kurum tabi olduğu mevzuata göre yapabileceği gibi..." İbaresinin İneelenmesi 
1. iptal Talebinin Gerekçesi 
41. Dava dilekçesinde özetle; Cumhurbaşkanlıiğinın S018 sayıliı Kanun’a ekli (I)sayılı Cetvel de genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılması nedeniyle 4/1/2002 tarìhli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olduģu, 4734 sayılı Kanunda Cumħurbaşkanlığı Idari İşler Başkanlığına ait her türlü taşınır, taşınmaz, mal, hizmet. yapım ve onarıma ilişkin talep ve ihtiyaçların Türk Hava Yollan, kamu kurum ve kuruluşlan ile sermayesinin yarıdan fazlası kamuva ait kuruluşlara İdari İşler Başkanının talebi üzerine yaptırılabilmesine imkån tanıyan herhangi bir hükme yer verilmediği. bedelli olarak yaptırılması durumunda da kurumların tabi oldukları mevzuata göre yapabilmelerine imkân tanıyan herhangi bir düzenlemenin bulunmadıği. ayrıca 8/1/2002 tarihli ve 4736 sayıhı Kamu Kurum ve Kuruluştanının Çrettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'a göre kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmetlerden bedelsiz yararlanacaklar arasında Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının sayılmadığı, dava konusu kurallar ile hem 4734 sayılı Kanun'un hem de 4736 sayılı Kanun’un 2019 yılı için uygulanamaz håle getirildiği belirtilerek kuralların Anayasa nın 7. 87. 88. ve 161. maddelerine aykirı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa'ya Aykrılık Sorunu 
42. 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki 2019 Yıili CumhurbaşkanhğıBütçesi E-Cetveli'nin (9) numaralı açıklamasının dava konusu birinei cümlesinde Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığına ait her türlü taşınr. taşınmaz. mal. hizmet. yapım ve onarıma ilişkin talep ve ihtiyaçların İdari İşler Başkanunın talebi üzerine Türk Hava Yollan, kamu kurum ve kuruluşlan ile sermayesi yarıdan fazlası kamuya ait kuruluşlara bedelli veya bedelsiz olarak yaptırılabileceği düzenlenmiştir. İkinei cümłede ise. talep ve iħtiyacın bir bedel karşılığı yaptırılması durumunda talebi ve ihtiyacı karşılayacak kurumun bunu tabi olduğu mevzuata göre yapabileceği gibi gerektiğinde Čumhurbaşkanlığı Idari İşler Başkanlığının tabi olduğu usul ve esaslara göre de yapabileceği hüküm ałtına ałınmıştır.Anılan cümtede yer alan "…kurum tabi olduğu mevzuata göre yapabileceği gihi. . " ibaresi de dava konusu diğer kuralı oluşturmaktadı.


43. Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı S0f8 sayılı Kanuna ekli (I) sayılıCetvel'de, genel bütçe kapsamundaki kamu idareleri arasında sayılan Cumhurbaşkanlığıiçinde teşkilatlanmiştir.

44. Kalkınma planlan ve programlarında yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde ediłmesi ve kullanlmasını,hesap verebilirliği ve mali saydamlıği sağlamak üzere kamu mali yönetiminin yapisin ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasıni, uygulanmasını, tüm mali işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve mali kontrolü düzentemek amacıyla çikanlan S018sayılı Kanun'un 44 ila 48. maddeleri arasinda genel olarak kamu idarelerinin ihtiyaçduyacaklan taşımr ve taşınmazların edinimi, bunłarın birbirlerine tahsis veya devredebilme şartları ile yönetimindeki sorumluluklari düzenlenmiş durumdadır.
45. Öte yandan kamu idarelerinin yerine getirmekle yükümlü olduklan kamu hizmetlerini sunarken ihtiyaç duyacakları mal, hizmet. yapım ve onarım işlerinin kamu kaynağı kullamlarak karşılanıa usul ve esaslar temel olarak 4734 sayılı Kanun'da düzenlenmiştir.

46. t7/8/1983 tarihli ve 2879 sayılı Cumhurbaşkanlıīğı İdari İşler Başkanlığına İlişkin Bazı Düzenleneler Hakkında Kanunun 4. maddesinin onuncu tkrasında Čumhurbaşkanlığıhizmetlerinin özelliği ve güvenlik şartına uygun şekilde yerine getirilmesini sağlamak amacıyla Cumhurbaşkanlığı Makamı ve Idari İşler Başkanlığı hakkında 4734 sayılı Kanunun uygulanmayacaği düzenlenmiştir.

47. Her ne kadar Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı hakkında 4734sayılıKanunun uygulanmayacağı ifade edilse de mal, hizmet. yapımı ve onarım işlerinin yapımında anılan idare tamamen serbest birakilmamiştir. Nitekim anilan fikranin ikinei cümlesinde "Söz konusu kanuntarda düzentenen husustar iłe mali is ve iştemtere ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkan/ığıca belirlenir." hükmüne yer verilmek suretiyle ilgili hususların Cumhurbaşkanlığınca belirleneceği kural altına alınmıştır. Bu kapsamda 6/1/2019 tarihli ve 652sayıhı Cumhurbaşkanltığı karan ile Cumhurbaşkanlīğı Merkez Teşkilatı İhale ve Satın Alma Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur.

48. 2879 sayıhı Kanun uyarınca çıkarılan Yönetmelik'in amacı. içinde Cumhurbaşkanlīğı Idarì İşler Başkanlığının da bulunduğu Çumhurbaşkanlığı Merkez Teşkilatıtarafindan yapılacak mal, hizmet, danışmanlık hizmeti alımı ve yapım işlerì ile bu işlere ait sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.
49. Öte vandan kamu idarelerinin birbirlerine bedelli veya bedelsiz olarak taşınır ve taşımaz tahsis ve devrine imkân sağlayan, bir kamu idaresinin mal. hizmet, yapim ve onarım ihtiyaç ve taleplerinin başka bir kamu idaresi tarafindan görülmesini mümkün kilan düzenlemeler başta 5018, 4734. 2886, 5393, 5302 sayılı Kanunlar ve 233 sayılı KHK olmak üzere meri mevzuatımızda yer almaktadır. Dolayısıyla bir kamu idaresinin kamu hizmeti sunarken ihtiyaç duyacağı taşınır ve taşınmaz ile mal, hizmet, yapım ve onarım ihtiyaçlarının gerek kamu kurum ve kuruluşlarından gerekse gerçek veya tüzel kişilerden nasıl karşılanacağı, bunların bedelli veya bedelsiz elde edilip edilemeyeceği. eğer bir talep veya ihtiyaç karşılığı bir kaynak kullanılacaksa bunun tabi olacağı usul ve esasların neler olduğu olağan kanunlann konusunu oluşturmaktadir.


50. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasanın 161. maddesine aykırıdır. Iptallerìgerekir.

Serdar ÖZGÜLDÜR. Muammer TOPAL ve Rıdvan GÜLEÇ bu görüşe katilmamışlardır.

Kurallar Anayasa'nın 16l. maddesine aykırı görülerek iptal edildiğinden ayrıca Anayasanın 7., 87. ve 88. maddeleri yönünden incelenmemiştir.
D. Kanun'un Eki Türkiye Büvük Millet Meclisi 2019 Yılı (E) Cetveli'nin“(06)SERMAYEGiDERLERİ:"Başlkh Bölümünün(1)Numaralı Açıklamasınınİkinci Cümlesinde Yer Alan “Türkiye Büyük Millet Meclisinde edinilecek taşıtların cinsi ve fiyatıTBMM Başkanı tarafından belirlenir.…." İbaresinin İncelenmesi 
1. İptal Talebinin Gerekçesi 
51. Dava dilekçesinde özetle; TBMM'nin 5018savılı Kanun'a ekli (t)sayılıCetvel de merkezi yönetim kapsamındaki idareler arasında sayıldığı. TBMM ye tahsis edilen kaynaklardan yapılacak taşıt edinme, kullanma ve tahsis işlemlerinin 5/1/1961 tarihli ve 237sayıiı Taşıt Kanununa tabi olduğu, ancak dava konusu kuralın 237 sayılı Kanun hükümlerinin kısmen veya tamamen uygulanmaması sonucunu doğurduğu belirtilerek kuralın Anavasa'nun 7.. 87., 88. ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
2. Anayasa'ya Aykırıhk Sorunu 
52. 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun cki 2019 Yılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Bütçesi (E) Cetvelinin dava konusu kuralın da yer aldığı “(06) SERM4YE G/DERLER/:" başlıklı (1) numaralı açıklamasında, TBMMnin ulaştırma hizmetlerini yürüten araçların alım bedellerinin karşılanacağı ekonomik kod belirlenmiş: TBMMce edinilecek taşıtların cinsinin ve fiyatının TBMM başkanı tarafindan belirlenmesi hükme bağlanmış ve bedel artışı için Cumhurbaşkanı kararı şartının aranmayacağı öngörülmüştür.Dava konusu kural, anulan açıklamanın ikinci cümlesinde yer alan “Türkiye Büyük Miller Meclisinde edinitecek taşıtlarm cinsi_ ve fiyatı TBMM Başkam tarafmndan belirlenir …ibaresidir.

53. Kuralda yer alan düzenlemenin TBMM tarafindan edinilecek taşıtların cinsinin ve fiyatının TBMM Başkanı tarafindan belirlenmesine imkân tantyarak anılan kamu idaresinin taşit ihtiyacının diğer kamu idarelerinden gösterebileceği farklılıkların karşılanmasına yönelik. bütçenin uygulanması ile ilgili, bütçenin uygulanmasım kolaylaştırteıi.tamamlayeı ya da açıklayıeı nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.

54. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasanın 161. maddesine aykırı değildir. Iptal talebinin reddi gerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN. Celal Mümtaz AKINCI, M. Emin KUZ. Yusuf' Şevki IAKYEMEZ ve Basri BAGCl bu görüşe katılmamışlardır.


Kuralın Anayasanın 7. 87, ve 88. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
E. Kanun'un Eki "KURUMLARIN SATIN ALACAKLARI TAŞITLARIN AZAMİSATIN ALMA BEDELLERİNİ GÖSTERİR CETVEL" Başlkl T-Cetveli'nin Not Bölümünde Yer Alan (4) Numarah Açıklamanın Íncelenmesi 
1. İptal Talebinin Gerekçesi 
55. Dava dilekçesinde özetle. Cumhurbaşkanlığının ve TBMM'nin 5018sayılt Kanun'a ekli (I) sayılı Cetvelde genel bütçe kapsamındaki idareler arasında sayıłmalarınedeniyle 237 savılı Kanuna tabi olduğu ancak dava konuşu kuralın 237 sayılı Kanun hükümlerinin kısmen veya tamamen uygulanamaması sonucunu doğurduğu belirtilerek kuralın Anayasauın 7., 87., 88. ve 161. maddelerine aykưı olduğu ileri sürüłmüştür.
2. Anayasa'ya Aykırıık Sorunu 
56, Kuralda, Cumhurbaşkanlığı ve TBMM tarafından edinilecek taşıtłarın cinsinin ve fiyatının bu kurumların üst yöneticileri taratìndan belirlenmesi hüküm altına almıştır.
57. 2019 Yıft Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun cki Türkiye Büyük Millet Meclişi 2019 Yilt (E) Cetvelinin “(06) SERMAYE GÝDERZER): " başlıklı bölümünün (1) numaralıaçıklamasının ikinci cümlesinde yer alan "Türkiye Büyük Millet Meclisinde edinilecek taşıları cinsi ve fyatı TBMM Buşkanı tarafindan belirlenir…" ibaresinin Anayasa'ya uygunluk denetimi bölümünde belirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.
58. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nun 161. maddesine aykırı degildir. İptal talebinin reddigerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN. Celal Mümtaz AKINCl. M. Emin KUZ. Yusuf Şevki HAKYEMEZ ve Basri BAGCI bu görüşe kauılmamışlardır.

Kuralın Anayasa'nın 7., 87. ve 88. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
IV. İPTALİN DİĞER KURALLARA ETKİSİ
59. 6216 sayılı Kanunun 43. maddesinin (4) numaralı fikrasında kanunun.Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün belirli kurallarının iptali diger bazı hükümlerinin veya tamamının uygulanmaması sonucunu doğuruyorsa bunların da Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilebileceği öngörülmektedir,
60. 2019 Yıli Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki 2019 Yilı CumhurbaşkanlığıBütçesi E-Cetvelinin (9) numaralı açıklamasının birinci cümlesinin ve ikinci cümlesinde yer alan ".…kurum tabi olduğu mevzuata göre yapabileceği gibi...“ ibaresinin iptalleri nedeniyle uygulanma imkánı kalmayan ikinci cümlenin kalan kısmının da 6216 sayılı Kanun'un 43maddesinin (4) numaralı fikrası gereğince iptali gerekir.


V. YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBÍ
61. Dava dilekçesinde özetle, dava konusu kuralların uygulanmaları hälinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğabileceği belirtilerek yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

22/12/2018 tarihli ve 7156 sayılı 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun;
A. Eki 2019 Yılı Cumburbaşkanhığı Bütçesi E-Cetvelinin (9) numaralıaçıklamasının:
1. Birinci cümlesine.
2. İkinci cümlesinde yer alan ".… kurum tobi olduğu mevzuata göre yapabileceği gihi... “ ibaresine,
yönelik yürürlüğün durdurulması taleplerinin koşulları oluşmadığından REDDiNF.
B, 1. 6. maddesinin (1) numaralı fikrasına,
2. 13. maddesinin (1) numarali fikrasına,
3. Eki_ "BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA_ VE HARCAMALARA İLİŞKIN ES4SLAR“ başlıklı E - Cetvelinin (48) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinci cümlesinde yer alan“.…. adına açılan özel hesapłara.“ ve “.….açllan özel hesaba.“ ibarelerine.
4. Eki Türkiye Büyük Millet Meclisi 2019 Yilı (E) Cetvelinin “706) SERMA]E GiDERLER/:" başhıklı bölümünün (1) numaralı açıklamasının ikinci cümlesinde yer alan "Türkiye Büyuk Millet Meclisinde edinilecek taşutarın cinsi ve fiyatt TBMM Başkam tarafindan belirlenir .…." ibaresine,
5. Eki "KURUMLARIN SATIN ALACAKLARI TAŞITLARIN AZAMI SATIN ALMA BEDELLERÍN/ GÖSrERIR CETVEL" başlıklı T-Cetvcli'nin Not bölümünde yer alan (4)numaralı açıklamaya.

yönelik iptal talepleri 24/9/2020 tarihli ve E.2019/23, K.2020/50 sayılı kararla reddedildiğinden bu fikralara, açıklamaya. cümleye ve ibarelere ilişkin yürürlüğün durdurulması taleplerinin REDDINE,
24/9/2020 tarihinde OYBtRLIGiYLE karar verilmiştir.
VI. HÜKÜM 
22/12/2018 tarihli ve 7156 sayılı 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun:
A. 6. maddesinin (1) numaralı fikrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBiRLiGiYLE,

B. 13. maddesinin (1)numaralı fikrasının Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Celal Mümtaz AKINCI,M. Emin KUZ. Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Basri BAGCInın karşıoylar ve OYÇOKLUĞUYLA,
C. Eki_ "BAZI ÖDENEKLERÍN KULLANIMINA_ VE HARCAMALARA İLİŞKIN ESASLAR" başlıklı E - Cetvelinin (48) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinci cümlesinde yer alan “…adına açılan özel hesaplara…" ve "…açılan özel hesaba…" ibarelerinin Anayasaya aykırı olmadıklarına ve iptal taleplerinin REDDÍNE OYBİRLİĞİYLF.
C. Eki 2019 Yılı Cumhurbaşkanhığı Bütçesi E-Cetvelinin (9) numaralıaçıklamasıuın;
1. Birinci cümlesinin Anayasa'ya aykını olduğuna ve İPTALiNE Serdar ÖZGÜLDÜR, Muammer TOPAL ile Ridvan GÜLEÇin karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA.
2. İkinci cümlesinde yer alan ".…kurum tabi olduğu mevzuata göre yapabileceği gibi..“ ibaresinin Anayasa'ya aykın olduğuna ve İPTALiNE Serdar ÖzGÜLDÜR.Muammer TOPAL ile Rıdvan GÜLEÇin karşıoylar ve OYÇOKLUĞUYLA,
3. İkinci cümlesinin kalan kısmının 30/3/201l tarihli ve 6216 sayıhı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 43. maddesinin (4)numaralı fìkraşı gereğince İPTALİNE OYBİRLİĞİYLE,
D. Eki Türkiye Büyük Millet Meclisi 2019 Yılh (E) Cetvelinin “(06) SERMAYE GiDERLER/:“ başlıkhı bölümünün (1) numaralı açıklamasının ikinci cümlesinde yer alan "Türkiye Büyük Millet Meclisinde edinilecek taştların cinsi ve fiyant TBMM Başkant tarafindan belirlenir..." ibaresinin Anayasa'ya aykın olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE Hasan Tahsin GÖKCAN. Engin YILDIRIM, Ricabi DURSUN. Celal Mümtaz AKINCI, M. Emin KUZ. Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Basri BAĞClnın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA.

E. EKi *KURUMLARIN SATIN ALACAKLARI TAŞITLARIN AZAMI SATIN ALMA BEDELLERİNi GÖSTERİR C'ETVEL" başlıkl T-Cetvelinin Not bölümünde yer alan (4)numarałı açıklamanın Anayasaya aykını ołmadığına ve iptal talebinin REDDiNE Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDiRIM, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Basri BAĠCInın karşıoylan ve OYÇOKLUĠUYLA.
24/9/2020 tarihinde karar verildi.
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 
Başkanvekili Kadir ÖZKAYA 
Üye Serdar ÖZGÜLDÜR 

Üye Üye Üye Burhan ÜSTÜN Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN 
Üye Üye Üye Celal Mümtaz AKINCl Muammer TOPAL M. Emin KUZ 
Üye Üye Üye Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Üye Lye Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞBasri BAGCI 

Esas Sayis1 : 2019.25Karar Sayisi : 2020:50
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Kanun'un 13. maddesinin (1) nvmaralı fikrası
"22/2/2005 tarihli ve 5302 sayilı I1 Özel Idaresi Kanununun 51 inci maddesinin birinci fikrasinn (0) bendi ile 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayilt Belediye Kamununun 68 inci maddesinin birinci fikrasimn (f) bendi uyarınca il ozel idareleri ve belediyelerin ileri teknoloji ve büyük tutarda maddi kaynak gerektiren altyapı yatırımlarıda Cumhurbaşkanmca kabul edilen projeleri için yapłacak borçlanmalar. 5302 sayıhı Kanunun 51 inei maddesinin birinci fikrasmun (d) bendi ile 5393 sayilı Kanumun 68 inci maddesinin birinci fikrasmın (d) bendi kapsamında hesaplanan faiz dáhil borç limitinin hesapłanmasına dáhil edilir. Ancak. il özel idareteri. belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile sermayesinin yüzde 50 sinden fazlasına sahip oldukdarı sirketler tarafindan Avrupa Birliği ile katlım öncesi mali is birtiği çerçevesinde desteklenen projelerin finunsman için yaplan borçlanmalar. çok taraflı yatirım ve kalkanma bankałarı ite yabuncı devłet kuruluşłarından doğrudan veya İller BankasıAnonim Şirketi aracilığıyla yaplan borçłanmalar ile SUKaP kapsamında yürütülecek işler için Iller Bankası Anonim Sirketinden yapilan borçlanmalarda sóz konusu borç stoku limitine uyma sarti aranmaz.

Anayasanın 87. maddesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve vetkileri arasında "kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak" yanında "bütçe kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek" görev ve yetkisine ayriıca yer verilmiştir. Anayasanın 88. maddesinde, kanunların TBMMde teklif. görüşülme usuł ve esasları düzenlenirken bütçe kanunlarının görüşüłme usul ve esastarı 161. maddede düzenlenmiştir. Bu maddeyle bütçe kanun tekliflerinin görüşüłmesinde ayrı bir yöntem kabul edilmiş, Genel Kurulda üyelerin gider artırıcı veya gelir azaltıcı tekliflerde bulunmaları öntenmiş ve Anayasanın 89.maddesiyle de Cumhurbaşkanına bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere TBMMye geri gönderme yetkisi tanınmamiştır.

Anayasa'nın anlan maddeleri incelendiğinde anayasa koyucunun bütçe kanunlarına diğer kanunlara nazaran özelbir önem atfettiğianlaşılmaktadır. Anayasa'da birbirinden tamamen ayrı ve değişik olarak düzenlenen bu iki kanunlaştırma yönteminin doğal sonucu olarak olagan kanun ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunu ile düzenlenmesi mümkün olmadığı gibi mevcut kanun hükümlerinin değiştiriłmesi veya kaldırılması da otanaksızdır. Bu durum Anayasanin 161. maddesinde 'Bütçe kanununa. bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçhir hüküm komułumaz." denilmek suretiyle açık bir şekilde ifade edilmiştir.

Dava konusu kuralın birinci cümlesinde, 5302 ve 5393 sayılı kanunlarda il özel idarelerinin ve belediyelerin borçstok tutarlarının hesabında dikkate alınmayacağıaçtkça belirtilen ileri teknoloji ve büyük tutarda maddi kaynak gerektiren alt yapı yatrımlarında Cumhurbaşkanınca kabul edilen projeleri için yapılacak borçlanmaların, boręstok tutarıhesabına dahil edileceği düzenlcnmektedìr. Bu düzenleme. 5302sayıłı Kanun'un 51.maddesinin (f) bendinin ve 5393sayil Kanun'un 68. maddesinin (1) bendinin birinci cümlelerini 2019 yılı için uygulanamaz hale getirmekte ve dolaylı olarak da yine aynımaddelerin (d) bendinde yer alan borç stok tutarı hesabını 2019 yılı için değiştirmektedir.

Öte yandan dava konusu kuralın ikinci cümlesi, bazı borçlanmalarda borç stoku limitine uyma şartı aranmayacağını düzenlemektedir. Bu durum, bu borçlanmaların borçstoku limiti hesabına dahil edilmeyeceğine işaret etmektedir. Bu borçlanmałar (Avrupa Birliği ile katıhm öncesi mali iş birliği çerçevesinde desteklenen projelerin finansman için yapılan borçlanmalar, çok taraflı yatırım ve kalkınma bankalan ile yabancı devlet kuruluşlarından doğrudan veya İller Bankası Anonim Şirketi aracılığıyla yapılan borçlanmalar ve SUKAP kapsamında yürütülecek işler için İller Bankast Anonim Şirketinden yapılan borçlanmalar)nihayetinde bir iç veya dış borçlanma mahiyeti taşımaktadır.

5302 sayılı Kanun ve 5393 sayılı Kanun'un borçlanmaya ilişkin maddelerinde sadece (f) bendinde ifade edilen ileri teknoloji ve büyük tutarda maddi kaynak gerektiren alt yapıyatrımlarında Cumhurbaşkanınca kabul edilen projeleri için yapılacak borçlanmaların borçstok hesabına dahil edilmeyeceği, bunun dışındaki diğer borçlanmaların (d) bendi uyarınca borę stoku hesabında dikkat alınacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla dava konusu kuralın ikinci cümlesi ile getirilen düzenleme, 5302 sayilı Kanun'un 51. maddesinin ve 5393sayılıKanun’un 68. maddesinin (d) bentlerinde yer alan borç stok tutarı hesabını 2019 yıl için değiştirmektedir.

Dava konusu kuralla, ilgili kanunlarda yer alan hükümlerin uygulanmasını kisıtlayan düzenlemelerin bütçe kanunlarnda yer almasına olanak tanınmasi, bu kanunlarda o yıl için değişiklik yapılması anlamına gelmektedir. Bu itibarla, il özel idareleri ve belediyelerin ileri teknoloji ve büyük tutarda maddi kaynak gerektiren alt yapı yatırımlarında Cumhurbaşkanınca kabul edilen projeleri için yapılacak borçlanmaların, borę stok tutarıhesabına dahil edilmesi ve ikinci cümlesinde sayılan ve nihayetinde bir iç veya dış borçlanma mahiyeti taşıyan borçlanma türlerinin borç stok hesabında dikkate alınmamasına dair düzenlemeler bütçe kanunlarıyla mevcut kanun hükümlerinin açık veya zimnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle ve dolayısıyla 161. maddenin ikinci fikrasında yer alan "Bütçe kanuuna. bütçe ile ilgili hükümler dışıda hiçbir hüküm konułamaz." hükmüyle bağdaşmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, kuralın Anayasanın 161. maddesine aykın düştüğü ve iptali gerektiği kanaatinde olduğumdan. çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılamadım.
2. Türkiye Büyük Millet Meclisi 2019 Ytlh E-Cetvelinin (06) Sermaye Giderleri Başlıklı Bötümünün (1) Numaralı Sırasının İkinci Cümlesinde Yer Alan “Türkiye Büyük Millet Meclisinde edinilecek taşıların cinsi ve fiyatı TBMM Başkanı tarafindan belirlenir..." İbaresi 

“Ayrımułarına aşağıda yer verilen giderler. (06) Sermaye Giderleri ekonomik sımflandırma kodundan karşılanır 

Türkiye Büyük Millet Meclisinin ulaştırma hizmetlerini yürüten araçların alım bedelleri. 06.1.4.01 “Kara Taşıı Alımları“ ekonomik kodundan karşılamr. Türkiye Büyük Millet Meclisinde edinilecek taşıtların cinsi ve fiyatı TBMM Başkanı tarafindan belirlenir ve bedel artişt için C'umhurbaşkan Kararı aranmaz.


2019 Yilı Programının uygulanmasi. Koordinasyonu ve izlenmesine Dair Kararın Türkive Büyük Millet Meclisi ile ilgili hükümlerini Türkive Büyük Millet Meclisi Başkanıyürütür.

237 sayılı Kanun, kamu kurumlarının taşıt edinmesi işlemlerine ilişkin kurallarıdüzenlenmektedir. Söz konusu Kanun; Genel bütçeye dâhil dairelerle katma ve özel bütçeli idareler ve bunlara bağli sabit ve döner sermayeli müesseseler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağhı kuruluşları ile mahalli idare birliklerini, iktisadi devlet teşekkülleri ile özel kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan her çeşit banka ve teşekkülleri.sayılan daire, idare, banka, teşekkül ve müesseselerin sermayesinin yarisından fazlasına sahip bulundukları teşekkül ve müesseseleri, kamuya yararlı derneklerden Cumhurbaşkanbğınca lüzumlu görülenteri kapsamaktadır. Dolayısıyla yukarıda sayılan kurum ve kuruluşlar tarafindan kullanılacak taşıtlar anılan Kanun hükümleri çerçevesinde edinilebilecektir.
Kanunun "Kurumların satın alacukları taşıttları bedeli" başlıkhı 9. maddesinin birinei fikraşında kurumların satın alaçakları taşıtların azami satınalma bedellerinin, her yil bütçe kanunlarına bağh cetvellerde gösterileceği : 10. maddesinin birinci fikrasında ise, genel bütçeye dahil daireler. katma bütçeli idareler ve döner sermayelerìn yıl içinde her ne şekilde olursa olsun edinebileceklerì taşitların cinsinin, adedinin, hangi hizmette kullanılacağmnın ve kaynağının yılı bütçe kanunlarına bağlı (T') işaretli çetvelinde göşterileceği düzenlenmiştir.
7156 sayılı Bütçe Kanununun (T) cetveli içinde iki cetvel yer almaktadır. Bunlardan ilki "Kurumların Satın Alacakları Taşıtların Azami Satn Alma Bedellerini Gösterir Cetve!"başlığını taşımakta ve 237 sayılı Kanun'un 9. maddesinin birinci fikrasında yer alan düzenlemenin Bütçe Kanunundaki yansımasını oluşturmaktadır. Bu cetvelde. kamu idarelerince yıl içinde edinilebilecek taşıtların cinsi ve azami satın alma bedelleri gösterilmişdurumdadir.

7156 sayılı Bütçe Kanununun (T) cetveli içinde yer alan ikinci cetvel, "50′8 Sayπ/t Kanun a Ekli (0) ve (11) Sayiti Cetvellerde Fer Alan Kamu Idarelerinin Yil Icinde Edinehilecekleri Tuşular“ başlığıı taşımakta ve 237 sayılı Kanunun 10. maddesinin birinci fikrasında yer alan düzenlemenin karşıliğını oluşturmaktadır. Bu cetvelde ise. kamu idarelerince yıl içinde edinilebilecek taşitların türü, cinsi, adedi, hangi hizmetlerde kullanılacağı ve fīnansman kaynağı gösterìlmiştir.

TBMM. 5018 sayılı Kanuna ek (1) sayıłı cetvelde. genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayıIdığından, 237 sayılı Kanuna tabidir. 237 sayılı Kanununda yer alan düzenlemeler, genel bütçe kapsamindaki kamu idarelerinin edinebilecekleri taşitlarin cinsinin ve azami satin alma bedellerinin Bütçe Kanunu'nun (r) cetvelinde gösterileceğini öngörmektedir. Dava konusu kuralda ise Türkiye Büyük Millet Meclisince edinilecek taşıtların cinsini ve fīyatını belirleme yetkisi TBMM Başkanına tanınarak 237 sayılı Kanun 2019 yılı için uygulanamaz hale getirilmektedir. Bu itibarla, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılan TBMM tarafindan edinilecek taşıtları cinsini ve fiyatın belirleme yetkisinin TBMM Başkanına tanınması bütçe kanuntarıyla mevcut kanun hükümlerinin açık veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle ve dolayısıyla 161, maddenin ikinci fikrasında yer alan "Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükumler dışmda hiçhir hüküm konułamaz. " hükmüyle bağdaşmamaktadır.


Açıklanan nedenlerle, kuraln Anayasa'nın 161. maddesine aykın düştüğü ve iptali gerektiği kanaatinde olduğumdan, çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılamadım,
3. Kanun'un Eki “Kurumların Satın Alacakları Taşıtların Azami Satın Alma  Bedellerini Gösterir Cetvel" Başlıklı T-Cetvełinin “Not" Bölümünde Yer Alan (4) Nuoıaralı Açıklama 

“4- Cumhurbaşkanłığı ve TBMM tarafından edinilecek taşıtların cinsi ve fiyatı bu Kurumların üst yöneticileri tarafindan belirlenir."
Bütçe Kanunu ile Cumhurbaşkanlığına tahsis edilen ödeneklerden. cari transferler ve 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Karamamesi'nin 530.maddesi gereğince Cumhurbaşkanlıği ofislerine aktarılanlar haricinde kalanlarıCumhurbaşkanlığı Makamı, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı, CumhurbaşkanıYardımeılıkları ve Cumhurbaşkanlığı Politika Kurullarından oluşan CumhurbaşkanlığıMerkez Teşkilatının ve Devlet Denetleme Kurulunun ihtiyaçları için Cumhurbaşkanlıīğı İdari İşler Başkanlığı tarafindan yönetilmekte ve kullanılmaktadır.

Cumhurbaşkanlıği, 5018 sayılı Kanuna ek (1) sayılı cetvelde, gencl bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayıldığından. 237 sayılı Kanuna tabidir. Öte yandan,2879 sayılı Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 4. maddesine 703 sayıl KHK'nin 46. maddesiyle eklenen ek fikra ile Cumhurbaşkanlığı hizmetlerinin özelligi ve güvenlik şartina uygun şekilde yerine getirilmesini sağlamak amacıyla Cumhurbaşkanlığı Makamı ve İdari İşler Başkanlığıhakkında 237 sayılı Kanun'un uygulanmayacağı düzenlenmiştir.

Dolayısıyla Cumhurbaşkanlığı tarafindan edinilecek taşıtlar arasında bir aynım yapılması gerekmektedir. Cumhurbaşkanlığı, Cumhurbaşkanlığı Makamı ve İdari İşter Başkanlığı için edinilecek taşıtlar yönünden 237sayılı Kanun hükümleri uygulanmazken bunlar dışında kalan yerler için edinilecek taşıtlar hakkında 237 sayılı Kanun hükümleri uygulanmalıdır.

Dava konusu kuralda ise Cumhurbaşkanlığınca edinilecek taşıtlar arasında herhangi bir ayrıma gidilmeden tüm taşıtların cinsini ve fiyatım belirleme yetkisi Cumhurbaşkanlığıİdari İşler Başkanına tanınarak 237 sayılı Kanun 2019 yılı için uygulanamaz hale getirilmektedir. Bu durum, 237sayılı Kanunda o yıl için değişiklik yapılması anlanuņa gelmekte ve bütçe kanunlarıyla mevcut kanun hükümlerinin açık veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle ve dolayıisıyla 161. maddenin ikinci fikrasında yer alan “Bütçe kanununa. bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz." hükmüyle bağdaşmamaktadır.

TBMM ile ilgili olarak, Türkiye Büyük Millet Meclisi 2019 Yılı E-Cetvelinin (06)Sermaye Giderleri başbklı bölümünün (1)numaralı sırasının ikinci cümlesinde yer alan "Türkive Büvük Millet Meclisinde edinilecek tasttların cinsi ve fiyan TBMM Baskan tarafindan belirłenir .… “ ibaresine yönelik karşıoy gerekçem dava konusu kural yönünden de geçerlidir.


Açıklanan nedenlerle. kurahın Anayasanın l61. maddesine aykırı düştüğü ve iptali gerektiği kanaatinde olduğumdan, çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılamadım.
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 

Esas Sayisi : 2019:21Karar Savis1 : 2020 50
KARŞIOY GEREKCESİ
Iptal istemine konu 22.12.2018 tarihti ve 7156 sayih 2019 Ytl: Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun Eki Cumhurbaşkanhği Bütçesi E-Cetvelinin (9) No’lu Açiklamosinın bitinei cümlesi ile ikinei cüntesinde ye alan "…kurion tahi oldugn mevznata gore vopubileceği gihi.…." ibaresi "bütçe ile ilgili bükunler" kapsammnda olup, bütçenin uygulanmasiyla ilgili, uygulamayı kolaylaştinei ve açıklayici mahiyette düzenlemeler mesabesindedir. Bu düzenlemelerin 4734 Sayili Kamu Íħale Kanununda bütçe yili (20 [9) için değişiklik yaptıği kabul edileneyeceği gibi, esasen 17.8.1983 tarihti ve 2879 Say di Cumhurbaşkanliğı İdari İşler Başkanlığtna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hlakktdı Kanun un 4neü maddesi uyannea 4734 sayıh Kanum Cumhurbaşkanlıği makamı ve İdari İşler Başkanlığıhakkında uygulanamaz. İptali istenen kurallar Bütçe kanununa yazilmasa dahi, 2879 sayılıKanun'un 4 neü maddesi ve buna dayah olarak çıkartilan "Cunhuorbaskoulğı Merke:Teșkilati İhate ve Satin Alma Yönetmeligi" hükümleri uarmnea. "iptali istenen dizentenede öngörufen hususłar"  anilan makamlarca doğrudan uygulamay a geçirilebilir. Kuralların metninin irdelenip başka birçok kanunlarda da değişiklik yapıldiğı gibi bir değerlendirmeye gidilmesi. Anay asanın öngürdüğü Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi bakurından da sorunlu bir yorun olacağı itibariyle. bu yöndeki görüşe de katılmak niümnkün değildir.
Açiklanan nedenlerle, anilan kurallarun Anavasa va avkin bir vönünün bulunmnadiği.iptal isteminin reddi gerektiği kanaatine vardığunuzdan, çoğunluğun aksi yöndeki görüşüne kaulmiyoruz.

Üye Serdar ÖZGÜ DÜR 
lye Muammer TOPA).
Üye Ridvan GÜL EÇ

Esas Say 1s1 : 2019.23Karar Say 15t : 2020-50
KARŞIOY GEREKÇESİ
A) 22/12/2018 tarihli ve 7156 sayılı 2019 Yilı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun 13. Maddesinin (1) Numaral Fıkrast Yönünden 
l. Dava konusu kuralın birincì cümlesinde, 5302 ve 5393sayılı kanunlarda il özel idarelerinin ve belediyelerin borçstok tutarlarının hesabında dikkate alınmayacaği açıkça betirtilen ileri teknolojive büyük tutarda maddi kaynak gerektiren alt yapı vatıņımlarında Cumhurbaşkanınca kabul edilen projeleri için yapılacak borçlanmaların, borç stok tutarıhesabına dahil edileceği düzenlenmektedir. Bu düzenleme, 5302 sayıl Kanun un 51.maddesinin (f)bendinin ve 5393sayıl Kanun'un 68. maddesinin (f) bendinin birinci cümlelerini 2019 yılı için uygulanamaz hale getirmekte ve dolaylı olarak da yine ayn maddelerin (d) bendinde yer alan borç stok tutarı hesabını 2019 yılı için değiştirmektedir.
2. Öte yandan dava konusu kurahn ikinci cümlesi, bazı borçlanmalarda borç stoku limitine uyma şartı aranmayacağını düzenlemektedir. Bu durum, bu borçlanmalann borçstoku limiti hesabma dahil edilmeyeceğine işaret etmektedir. Bu borçlanmalar (Avrupa Birliği ile katılım öncesi mali iş birliği çerçevesinde destekleuen projelerin tinansmanı için yapılan boręlanmalar, çok taraflıyatıtım ve kalkınma bankaları ile yabaneı devlet kuruluşlanından doğrudan veya İller Bankası Anonim Şirketi aracılığıyla yapılan borçlanmalar ve SUKAP kapsamında yürütülecek işler için İller Bankası Aronim Şirketinden yapılan borçlanmalar)nihayetinde bir ię veya dış borçlauma mahiveti taşımaktadır.

3, 5302 sayıh Kanun ve 5393sayılı Kanunun borçlanmaya ilişkin maddelerinde sadece (f) bendinde ifade edilen ileri teknoloji ve büyük tutarda maddi kaynak gerektiren alt yapı yatırımlarında Cumhurbaşkanınca kabul edilen projeleri için yapılacak borçlanmaların borç stok hesabına dahil edilmeyeceği, bunun dişındaki diğer borçlanmaların (d) bendi uyarınca borç stoku hesabında dikkat alınacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla dava konusu kurahın ikinci cümlesi ile getirilen düzenleme, 5302 sayıh Kanun'un 51. maddesinin ve 5393sayıl Kanun'un 68. maddesinin (d) bentlerinde yer alan borç stok tutarı hesabını 2019 yılı için değiştirmektedir.

4. Dava konusu kuralla, ilgili kanunlarda yer alan hükümlerin uygułaunasıkisitlayan düzeulemelerin bütçe kanuulannda yer almasına imkân tanınması. bu kauunlarda o yıl için değişiklik yapılması anlamına gelmektedir. Bu itibarla. il özel idareleri ve belediyelerin ileri teknoloji ve büyük tutarda maddi kaynak gerektiren alt yapı yatırımlarında Cumhurbaşkanınca kabul edilen projeleri için yapilacak borçlanmaların, borę stok tutarıhesabına dahil edilmesi ve ikinei cümlesinde sayılan ve nihayetinde bir ię veya dış borçlanma mahiyeti taşıvan borçlanma türlerinin borç stok hesabında dikkate ahnmamasına dair düzenlemeler bütçe kanunlarıyla mevcut kanun hükümlerinin açık veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle bağdaşmamaktadır.

5. Açiklanan nedenlerle kural Anavasanin 161. maddesine avkindir.

B) 2019 Yılı Cumhurbaşkanlığı Bütçesi Eki E-Cetvelinin (9) Numaralı Sırasında Yer Alan Açıklamanın Birinei Cümlesinin ve İkinci Cümlesinde Yer Alan “.…kurum tabi olduğu mevzuata göre yapabileceği gibi..." İbaresinin Yönünden 
6. Dava konusu kuralların birinci cümlesinde Cumhurbaşkanhğı İdari İşler Başkanlığına ait her türlü taşınır, taşınmaz, mal, hizmet, yapım ve onarıma ilişkin talep ve ihtiyaçların, İdari İşler Başkanının talebi üzerine Türk Hava Yolları, kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesi yarıdan fazlası kamuya ait kuruluşlara bedelli veya bedelsiz olarak yaptırılabileceği düzenlenmiştir. İkinci cümlede ise. talep ve ihtiyacın bir bedel karşılığıyaptırılması durumunda talebi ve ihtiyacı karşılayacak kurumun bunu tabi olduğu mevzuata göre yapabileceği gibi gerektiğinde Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanłığının tabi olduğu usul ve esaslara göre de yapabileceği hüküm altına ahınımıştır.

7. 2879 sayıħı Cumhurbaşkanlığıİdari İşler Başkanlığına İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanunun 4. maddesine 703 sayılı KHKnın 46. maddesiyle eklenen ek fikra ile Cumhurbaşkanlığı hizmetlerinin özelligi ve güvenlik şartına uygun şekilde yerine getirilmesini sağlamak amacıyla Cumhurbaşkanlığı Makamı ve İdari İşler Başkanlığıhakkında 4734 sayıħ Kanun un uygulanmayacağı düzenlenmiştir.
8. Her ne kadar. Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı hakkında 4734 sayılıKanunun uygulanmayacağı ifade edilse de anılan idare tamamen serbest bırakılmamıştır.Nitekim cümlenin devamında söz konusu kanunda düzenlenen hususların Cumhurbaşkanlığınca belirleneceği kural altına alınmıştır. Bu kapsamda CưmhurbaşkanlığıMerkez Teşkilatı lhale ve Satın Alma Yönetmeliği çıkanlmıştır.

9. 2879 sayılı Kanun uyarınca çıkarılan Yönetmeliğin amacı. içinde Cumhurbaşkanłığı İdari İşler Başkanłığının da bulunduğu Cumhurbaşkanlğı Merkez Teşkilatıtarafından yapılacak mal, hizmet, danışmanhk hizmeti alu ve yapım işleri iłe bu işlere ait sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili usul ve esasları belirlemektir 
10. Bir kamu idaresinin kamu hizmeti sunarken ihtiyaç duyacağı taşınır ve taşınmaz ile mal. hizmet. yapım ve onarım ihtiyaçlarınn gerek kamu kurum ve kuruluşlarından gerekse gerçek veya tüzel kişiłerden nasıl karşılanacağı, bunların bedelli veya bedelsiz clde edilip edilemeyeceği. eğer bir talep veya ihtiyaç karşılīğı bir kaynak kullanılacaksa bunun tabi olacağı usul ve esasların neler olduğu ołağan kanunların konusunu oluşturmaktadır.
11. Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtihatlarına göre "Bütçe ile i/gili hükümler"kavramı, mali nitelikteki hükümleri değil. kanun konusu olabilecek bir kuralı kapsamamasıkoşuluyla bütçenin uygulanması ile ilgili, uygulamayı kolaylaştıncı ve açıklayıcı nitelikte hükümleri ifade etmektedir. Dava konusu kuralların, olağan kanunlarla düzenlenmesi gerekirken 2019 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile düzenlenmesi, bütçe kanununa bütçe ile iłgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacağı ilkesiyle bağdaşmanaktadıī.
[2. Açıklanan nedenierle kural Anayasa'nın 161, maddesine aykırıdır.

C)Türkiye Büyük Millet Meclisi 2019 Yılh E-Cetveli'nin "(06)Sermaye Giderleri"Başhkh Bölümünün(1)Numaralı Sırasmın İkinci Cümlesinde YerAlan "Türkiye Büyük Millet Meclisinde edinilecek taştların cinsi ve fiyatı TBMM Başkanıtarafindan belirlenir..." İbaresi Yönünden 

13. Dava konusu kuralın da yer aldığı 2019 vılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Bütçesi E-Cetveli'nin "(06) Sermaye Giderleri" başlıkh açıklamasında, Türkiye Büyük Millet Meclisinin ulaştırma hizmetlerini yürüten araçların ahım bedellerinin karşılanacağıekonomik kod belirlenmiş. Türkiye Büyük Millet Meclisinee edinilecek taşitların einsinin ve fiyatının TBMM Başkanı tarafindan belirlenmesi düzenlenmiş ve bedel artışı için Cumhurbaşkanı Karanı aranmayacağı öngörülmüştür. Türkiye Büyük Millet Meclisince edinilecek taşıtların cinsinin ve fiyatının TBMM Başkanı tarafindan betirlenmesi. dava konusu kuralı oluşturmaktadır.

14. Anayasa'nın 87. maddesinde. Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasında "kanun koymak. değiştirmek ve kaldırmak" yanında "bütçe kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek“ görev ve yetkisine ayrıca yer verilmiştir. Anayasanın 88. maddesinde, kanunların TBMM'de teklif, görüşülme usul ve esasları düzenlenirken bütçe kanunlarının görüşülme usul ve esasları 161. maddede düzenlenmiştir. Bu maddeyle bütçe kanun tekliflerinin görüşülmesinde ayn bir yöntem kabul edilmiş, Genel Kurułda üyelerin gider artırıcı veya gelir azaltıcı tekliflerde bulunmaları önlenmiş ve Anayasa'nın 89.maddesiyle de Cumhurbaşkanına bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere TBMM ye geri gönderme yetkisi tanınmamiştır.

15. Anayasanın anılan maddeleri incelendiğinde anavasa koyucunun bütçe kanunlarına diğer kanunlara nazaran özel bir önenı atfettiği anlaşılmaktadır. Anayasa'da birbirinden tamamen ayrı ve değişik olarak düzenlenen bu iki kanuntaştırma yönteminin doğal sonucu olarak olağan kanun ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunu ile düzenlenmesi mümkün olmadığı gibi meveut kanun hükümlerinin değiştirilmesi veya kaldırılması da olanaksızdır. Bu durun Anayasanın 161. maddesinde "Bütçe kanununa.bütçe ile ilgili hükümłer dışında hiçbir hükûm konułamaz" denilmek suretiyle açık bir şekilde ifade edilmiştir.

16. TBMM. 5018 sayılıt Kanuna ck (1) sayılı cetveldc, geneł bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayıldığından, 237 savılı Kanuna tabidir. 237 sayılı Kanun unda yer alan düzenlemeler, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin cdinebilecekleri taşıtların cinsinin ve azami satın alma bedellerinin Bütçe Kanununun (T) cetvelinde gösterileceğini öngörmektedir. Dava konusu kuralda ise Türkiye Büyük Millet Mectisince edinilececk taşıtların cinsini ve fiyatını belirleme yetkisi TBMM Başkanına tanınarak 237 sayılı Kanun 2019 yılı için uygulanamaz hale getirilmektedir. Bu itibarla, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri araşında sayılan TBMM tarafindan edinilecek taşıtların cinsini ve fīyatını belirleme yetkisinin TBMM Başkanına tanınması bütçe kanunlarıyla meveut kanun hükümlerinin açık veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle bağdaşmamaktadır.

17. Açıklanan nedenlerle kural Anayasanın 161. maddesine aykirıdır.

C) Kanun'un Eki “Kurumların Satın Alacakları Taşıtların Azami Satın Alma BedelleriniGösterir Cetvel" Raşlkh T-Cetveli'nin“Not"bölümünde yer alan (4)numaralı Açıklama Yönünden 

18. Dava konusu kuralla Cumhurbaşkanlığınca edinilecek taşıtlar arasında herhangi bir ayrıma gidilmeden tüm taşıtların cinsini ve tiyatını belirleme yetkisi Cumhurbaşkanhğıİdari İşler Başkanına tanınarak 237 sayılı Kanun 2019 yıh için uygulanamaz hale getirilmektedir. Bu durum, 237sayılı Kanun'da o yıl için değişiklikyapılması anlamına gelmekte ve bütçe kanunlarıyla mevcut kanun hükümlerinin açık veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle bağdaşmamaktadır 
19. TBMM ile ilgili olarak, Türkiye Büyük Millet Meclisi 2019 Yili E-Cetvelinin (06) Sermaye Giderleri başltklı bölümünün (1) numaralı sırasının ikinci cümlesinde yer alan "Türkiye Büyük Millet Meclisinde edinilecek taşutların cinsi ve fiyat TBMM Başkanıtarafindan betirlenir..," ibaresine yönelikgerekçeler dava konusu kural yönünden de geçerlidir.

20. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'mn 161. maddesine aykırıdır.
Üye Engin YILD[RIM 

Esas Sayi$1 : 2019/23Karar Sayisi : 2020:50
KARŞI OY GEREKÇESİ
22.12.2018 tarihli ve 7156 sayih 2019 yiht Merkezi Yönetim Bütçe Kaununun Ekli (E) Cetvelinde yer alan “(06) Sermaye Giderleri" başltkli bölümünün (1) aumarali srasinn kinci cümlesindeki “Türkiye Büyük Miltet Meclisinde edinilecek taşitlarn einsi ve fiyau T.B.M.M. Başkauu tarafndau belirlenir." ibaresinin ve Bütçe Kanununun Ek inde yer alan "Kurumlann Satn Alacaktarı Taşitlarin Azami Satu Alma Bedellerini Gösterir Cetvel"başlikh T-Cetvelinin Not bölümündeki (4) numarah açiklamanın Anayasaya akiri ofmadiġua ve iptal isteminin reddine karar verilmiştir.

Söz konusu ibare ve açıklamalar ile iłgili olarak Yusuf Şevki Hlakyemez'in karşıoyunda açıkladıği gerekçelerle çoğuntuk görüşüne katıłmadım.

Üye Hieabi DURSUN 

Esas Sayisi: 2019 23Karar Sayisi : 2020:50
KARŞI OY 
237 sayılı Taşit Kanununun 10. ve 11. maddeleri, genel bütçe kapsamında bulunan kamu idarelerinin edinecekleri taşıtlara ilişkin cins ve azami satın alma bedellerinin bütçe kanunlarında gösterilmesini öngörmektir. Iptal davasının “D“ maddesinde incelenen kural ise bu hakkın TBMM Başkanı tarafından kullanılacağına amirdir 
Aym şekilde iptaldavasının “E"maddesinde de Cumhurbaşkanhığina alımnacak taşıtlar açısından cins ve fiyat belirleme yetkisi İdari İşler Başkanı'na verilmek suretiyle 237sayıhı Kanun'un mezkür hükümteri 2019 yılı itibariyle etkisiz hale getirilmektedir.
Söz konusu düzenlemelerin, bütçe kanunlarına bütçe ile ilgili hükümler dışında kural konulamayacağına dair Anayasann 16l. maddesinde yer alan ilkeye aykım olduğunu düşündüğümüzden, çoğunłuğun aksi yöndeki görüşüne iştirak edilmemiştir.
Üye Celal Mümtaz AKINCl 
Cye Basri BAĠCI 

Esas Savisi: 2019 23Karar Say ișu : 2020 50
KARŞIOY GEREKÇESI 
7156 sayılı 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun, Anayasaya aykın olduğu ileri sürülerek iptali talep edilen bazı hükümlerinin Anayasaya aykırı olmadığına oybirliğiyle;bazı hükümlerinin Anayasa aykırı olmadığına ise oyçokluğuyla karar verilmiştir.
Oyçokluğuyla verilen red kararlarımın gerekçesinde: Kanunun 13. maddesinin (1)numaralı fkras) ile Türkiye Büyük Millet Meclisi 2019 Yıli (E) Cetvelinin "(06) Sermaye Giderleri“ başlkh bölümünün (1)numaralı sırasının ikinei cümlesindeki“Türkiye Büyük Millet Meclisinde edinilecek taşıtların einsi ve fiyatiı TBMM Başkan tarafindan belirlenir..“ibaresinin ve Kanunun eki “Kurunların Satın Alacakları Taşıtların Azami Satin Alma Bedellerini Gösterir Cetvel" başlıklı (T) Cetvelinin "Not“ bölümünün (4) numaralı sirasındaki açıklamanın bazı kanunlara getirdiği istisnalarla bu kanunların 2019 yılı için uygulanamaz häle getirilmesinin Anayasanın 161. maddesinin ikinci fikrasında yer alan “Bütçe kanununa.bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz" hükmüyle bağdaşmadığıyönündeki iddialar yerinde görülmeyerek anılan hükümlerin bütçe ile ilgili olduğu belirtilmiştir.

Bilindigi üzere, yıllık olarakçıkanılan ve ilgili olduklan yıl uygulanan bütçe kanunlar bütçe yılı tamamlandıktan sonra hükmünü kaybetmekte; bu sebeple Anayasada da diğer kanunlardan farklı teklif ve görüşme usullerine tâbi kıhınmış bulunmaktadır.
Başka bir anlatımla, Anayasa koyucunun bütçe kanunlarına özel bir önem atfederek diğer kanunlatdan farklı usu! ve esaslar öngördüğü, böylece diğer kanunlarla düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunu ile düzenlenmesine veya bütçe kanunu ile diğer kanunların değiştirilmesine_ veya kaldınlmasına_imkân vermediği anlaşılmaktadır. Nitekim_ Damşma Meclisinin kabul ettiği maddede “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz; mevcut kanunłarın bükümlerini açıkça veya dolaylı olarak değiştiren veya kałdıran hükümler getirilemez" şeklinde açık olarak hükme bağlanan dördüncü fikra Milli Güvenlik Konseyi Adalet Komisyonunca “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz“ şeklinde değiştirilirken bu değişikliğin gerekçesi de. “bütçe kanununa, bütçeyle ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz." hükmünün açıklığıkarşısında bu hükmü takip eden ifadelerin metinden çıkarıldığı ifade edilerek açıklanmıştır.
6771 sayılı Kanunla yapılan Anayasa değişikligi ile 161. maddenin dördüncüfıkrasındaki bu ilke ikinci fikrada korunduğundan aynı ilke, aym anlam ve kapsamla geçerliliğini sürdürektedir.

Amlan maddede geçen "bütçe ile ilgili hükümler" ibaresi, malî nitelikteki hükümlerin tamamını değil -bütçe kanunları dışındaki kanunların konusu olabilecek kurallarıkapsamaması şartıyla- bütçenin uygulanması ile ilgili, uygulamayı kolaylaştıncı ve açıklayıeınitelikteki hükümleri ifade etmektedir.

Mahkememizin yerleşik içtihadında da, Anayasanın l6l. maddesindeki söz konusu ilke uyarınca, bütçe kanunlarında diğer kanunların kismen veya tamamen uygulanmayacak hükümleri belirtilmek suretiyle bunlan bütçe kanununun ilişkin olduğu yıl için uygulanamaz 

håle getiren düzenlemelerin, bu kanunlarda o yıl için değişiklik yapılmas: anlamına geldiği belirtilmęktedir.

Bu kapsamda, bütçe kanunlanıyla ilgili önceki kararlarımızda. bütçe kanunlarında bazı kanunlardan istisnalar öngörülerek bu kanunların kısmen veya tamamen uygulanmayacağını belirten hükümlere yer verilmesinin anılan kanunlarda o yıl için değişiklik yapılması anlamına geldiği ve bütçe kanunlarıyla diğer kanunların açıkça veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle bağdaşmayan bu hükümlerin Anayasaya aykırılığısebebiyle iptal edildiği bilinmektedir.

7156sayılı Bütçe Kanununun, yukarıda ikinci paragratda belirtilen hükümlerinde 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile 5393sayılı Belediye Kanununun borçlanmayla ilgili hükümlerinin uygulama şeklini. bu hükümlerde belirtilen borç stoku hesaplamalarını ve 237sayılı Taşit Kanununun idarenin taşit edinmesine ilişkin hükümlerini 2019 yılı için değiştiren düzenlemelere yer verilmesi. anılan kanunlarda o yıl için bütçe kanunu ile değişiklik yapılması anlamına gelmektedir.

Bu itibarla, yerleşik içtihadımızdan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığı.yukarıda belirtilen hükümlerin “Bütçe kanununa. bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz" şeklindeki Anayasa hükmüne aykırı olduğu ve iptal edilmeleri gerektiği düşüncesiyle, Anayasaya aykırılığı iddiaları oyçokluğuyla reddedilen mezkūr hükümlere ilişkin red kararlarına katılmıyorum.

Üye M. Emin KUZ 

Esas Say s1 : 2019:23Karar Say1st : 2020 50
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Anayasa Mahkemesi çoğunluğunun 22.12.2018 tarihli ve 7156 sayılı 2019 Yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun;
13. maddesinin (1) numaral fikrasının,
D. Eki Türkiye Büyük Millet Meclisi 2019 Yili (E) Cetvelinin (06) sermaye giderleri başlıklı bölümünün (1) numaralı sırasının ikinci cümlesinde yer alan “Türkiye Büyük Millet Meclisinde edinitecek taşitlarn cinsi ve fiyat TBMM Başkanı tarafindan belirlenir ibaresinin.

E. Eki "Kurumların Satın Alacaklan Taşıtların Azami Satin Alma Bedellerini Gösterir Cetvel" Başlıklı T-Cetvelinin “Not“ bölümünde yer alan (4) numaralı açıklamanın Anayasa'ya aykır olmadıklarından iptal taleplerinin reddine ilişkin karanına katıłmamaktayım.

2. Zira iptali talep edilen yukarıda belirttiğim kuralların;
5302 sayılı Kanun'un 51. maddesinin ve 5393 savih Kanun un 68. maddesinin (d]bentlerinde yer alan borç stok tutarı hesabinı 2019 yıl için değiştiren 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunundaki kurallarla kanunlarda yer alan hükümlerin vygulanmasınıkışıtlavan düzenlemelerin bütçe kanunlarında ver almasına imkan sağlanarak o kanun hükümferinde o yıl için değişikliğe gidilmiş olduğu ve bu durumun Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtihadında da ifade edildiği üzere bütçe kanunlarıyla mevcut kanun hükümlerinin açık veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle çelişmekte olduğu.
“[ürkiye Büyük Millet Meclisinde edinilecek taşılların cinsi ve fiyatı TBMM Başkanı tarafindan beljrlenir“ ibaresi ile F. Eki “Kurumların Satn Alacaklan Taşıtların Azami Satın Alma Bedellerini Gösterir Cetvel Başlıklı T-Cetveli'nin “Not“ bölümünde yer alan (4)numarali açiklama ile 237sayılı Taşit Kanunu hükümlerinin 2019yıli bütçe döneminde açıkça uygulanamaz hale gelmesine sebebiyet verildiği görülmektedir.
3. 2019yıl bütçesindeki Anayasa Mahkemesi çoğunluk görüşüne bu nedenle katılmak mümkün değildir. Zira bu görüşün kabulü durumunda o yıl için bütçe kanunu ile bazı kanunlarda değişiklikyapılması durumu ortaya çıkmış olmaktadır ki bu biçimdeki bir değişiklik, gerçekleştirilen Anayasa'ya uygunluk denetiminde ölçüt aliınan Anayasa'nın l61.maddeşindeki “Bütçe kanununa, bütçe ile ilġili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.”şeklindeki hükme açıkça aykırılık teşkil etmektedir.

4. Anayasa Mahkemesi çoğunluk kararında 237sayılı Taşit Kanunu gibi Önceden beri vürürlükte olan kanunların bütçe kanununa konulan hükümler ile o vil için uygulanmaması bağlamında şu gerekçeye yer verilmektedir:
“Kurulda yer alan düzenlemenin TBvfM tarafindan edinilecek taşitların cinsinin ve fiyatıntn TBstst Başkam tarafindun belirlenmesine imkān tantyarak anilan kamu idaresinin taşıt iħtiyacınun  diğer  kamu idarelerinden gösterebileceği farkhhıkların karşilanmasına 

yönelik, bütçenin uygulanması ile ilgili. butçenin uygulanmasın kolaylaştirıct, tamamlayıci ya da açıklayıcı nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. “ (§ 53).

5. Çoğunluk görüşüne bütçe kanunlarııın Anayasa’ya uygunluk denetiminde dikkate alınması gereken hususlar bağlamında katılmak mümkün değildir. Zira o yıl için müstesna tutulan kanunlara yer verilen dava konusu bütçe kanunu hükümleri “bütçenin uygulanmasınıkolaylaştırıcı, tamamlayıcı ya da açıklayıcı nitelikten daha farklı bir konuma sahiptirler. Bu kanun hükümlerinin o vıl için istisna tutulmasını düzenleyen bütçe kanunu hükümlerinin bütçe hukuku bağlamında bütçenin uygulanması ile ilgili kurallar olarak kabulü söz konusu edilemez.

6. Nitekim Anayasa Mahkemesi yerleşik içtihadında da bütçe kanununda yer almasıgereken “hütçe ile iłgili ħükümler“ kavramının mali nitelikteki hükümleri değil kanun konusu olabilecek bir kuralı kapsamaması koşuluyla bütçenin uygułanması ile ilgili, uygulamayıkolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikte hükümleri kapsadığını ifade etmektedir, (Örnek olarak bkz.: E.: 2017/61, K.: 2018/12, K.T.: 14.2.2018. § 19).

7. Anayasa Mahkemesinin kararlarında ifade edildiği üzere;
"Bir yasa kuralımın bütçeden harcamayı ya da büçeye gelir sağłamayı gerektirir nitelikte bulunması. mutlak biçimde "bütçe ile ilgili hükümlerden" sayılmasına yetmez. Her yasada değişik türde gidere neden ołahilecek kurallar hulunabilir. Böyłe kuratların bulunmasıyła örneğin eğitim, savunma, sağhk. yargı. tarım, ułaşım ve benzerí kamu ħizmeti alanłarına ilişkin yasaların bütçeyłe ilgili hükümler içerdiği kabul editirse, bu konułardaki yasalarım değiştirilip kaldırıłması için de bütçe yasalarına hükümler koymak yoluna gidilebilir. Oysa. bu tür yasa düzenlemeleri. bütçenin yapilması ve uygulanması yöntemiyle ilişkisi bulunmayan. kanun koyucunun başka amaçla ve bütçeninkinden tümütyłe değisik yöntemlerle gerçekleştirilmesi gereken yasama işłemleridir. 'Bütçe ile ilgili hüküm sözcüklerine dayanlarak. gider ya da gelirle ilgili bir konuyu olağan bir yasa yerine bütçe yasası ile düzentemek Anayasa'nın 88. ve 89. maddelerini bu tür yasalar yönünden uygułanamaz duruma düyürür " (Bkz.: E.1995/2, K.1995/12, K.1.:13.6.1995).
“Anayasa'nın 161. maddesinin getiriliş amaci. bütçe yasalarında. bütçe kavramıdişımdaki konulara yer vermemek böylece bütçe yasalarını bütçeyle ilgili ołmayan kurallardan uzak tutmak kendi yapısı içinde hütünłeştirmektir. Anayasa'nın 161. maddesinin son fikrasının gerekçesinde de 'Bütçe kanunłarına hütçe dışı ħüküm konulamaması. mevcut kamunların hükümlerini açıkça veya dolayłı değiştiren veya kaldıran hükümłer getirilememesi ilkelerine anayasal kurvet ve hüküm tanmnmıştır' denilmek suretiyle hükmün getiriliş amacıaçıkça ortaya konulmuştur" (E.2015/7, K.2016/47, K.T.: 26.5.2016. § 30).
8. Bu bağlamda sözgelimi Anayasa Mahkemesi yerleşik içtihadına uygun biçimde 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun Eki “Bazı Ödeneklerin Kullanımına Ve Harcamalara İlişkin Esaslar“ Başlıklı E-Cetvelinin (48) Numaralı Sırasındaki Açıklamanın İkinci Cümlesinde Yer Alan “..adına açılan özel hesaplara...“ ve "..açılan özel hesaba.….'ibareleri tipik birer örnek düzenleme olarak Bütçe Kanununda yer alan ve tamamen bütçenin uygulanması ile ilgili. uygulamayı kolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikte bir hükümlerdir (bkz.§34). Oysa Bütçe Kanununa konulan hükümlerle bazı kanunları o yılhın bütçesi döneminde istisna haline getiren kuralların teknik anlamda bütçenin uygulanması ile ilgili kabul edilmesi 

bütçe kanunlarının Anayasa'ya uygunluğunun denetimini tamamen farklı bir boyuta çekerek anlamsizhale sokacaktir.

9. Çoğunluk kararında ifade edildiği gibi bütçe kanununa konulan hükümlerle bazıtemel kanunların o yıl için müstesna tutulmasına imkan sağlamak elbette ki o yılın bütçesinin uygulanmasını fevkalade kolaylaştıracaktır. Ancak böyle bir durumda bütçe kanununa konulan istisna hükümleri ile o bütçe yılı içinde uygulanmayacak olan temel kanunların acaba hukuk düzeni içerisinde ne anlamı ve etkisi kalacaktır? Öte yandan böyle bir yorumun kabulühalinde Anayasanın 161. maddesindeki “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.“ hükmünün anayasa yargısında bütçe kanunları açısından anlamımıyeniden düşünmek ve temellendirmek ihtiyacı ortaya çıkacaktr.

10. Esasında bütçe kanunu ile istisna tutulan 5302 sayılı i1 Özel İdaresi Kanunu,5393 sayılı Belediye Kanunu ve 237 sayılı Taşıt Kanunu hükümleri iki Önemli mahalli idare biriminin oluşumu, görevłeri, yetkileri ve benzeri değişik boyutları ile genel olarak kamuya taşıt ahmı gibi oldukça farklı hususları düzenleyen teme! kanunlar niteliğindedirler.Dolayısıyla bu temel kanunların istisna tutulup o yil bütçesi için uygulanmamasını kabul etmek esasında bütçe kanunlarının fevkalade geniş bir imkanla yürürlükteki pekçok kanunu istisna kapsamına almasına sebebiyet verebilecek yeni bir hukuki düzeni gündeme getirecektir.

11. Oysa vurgulamak gerekir ki bütçe kanunu niteliği gereği özellikle de içeriğinde düzenlediği konular ve uygulanacağı dönem boyutuyla olağan kanunlardan farklı özellikleri bünyesinde barındıran kendine özgü bir kanundur. Dolayısıyla bütçe kanununda yürürlükte olan kanunlardan bazılarının o yıl için uygulanmayacağını öngören kurallara yer verildiğinde gerçekleştirilen Anayasa'ya uygunluk denetiminde bu biçimdeki istisnalara yer veren hükümleri bütçenin uygulanması niteliğinde kabul etmek Anayasanın öngördüğü “bütęc hukuku’ ile bağdaşmayan bir yaklaşım olacaktır.

12. Bundan dolayıdır ki doktrinde de bütçe kanununun kendine has özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle anayasada ayrı bir statüde düzenlendiği ve bu ayrı statünedeniyle bütçe kanunlarının içinde başka kanunların hükümlerini dolaylı ya da doğrudan değiştiren hükümlerin yer almasının usul paralelliği ilkesiyle çeliştiği ifade edilmektedir (bkz.: Cihat Öner, "Büfçe Dışı Hükümłer “. Ankara Barosu Dergisi, Yıl:67, Sayı: 4. Güz 2009.s. 7l). Bunun içindir ki bütçe kanununun özel hukuki niteliği dolayısıyla, bu kanuna bütçe ile ilgili hükümler dışmda başka hiçbir hüküm konulamayacağına ilişkin hükmün hem 196]Anayasasında (m.126) ve hem de 1982 Anayasasında (m.161) yer almasına da değinilerek bu hükmün. bütçe kanunu ile meveut kanun hükümlerindc açık veya zımni bir değişiklik yapılmasıņı veya mevcut kanun hükümlerinin kaldırıłmasını da yasaklamakta olduğuna dikkat çekilmiştir (Bkz.: Ergun Ozbudun, Türk Anayasa Hukuku, Gözden Geçirilmiş 13. Baskıi.Ankara, 2012. s. 221).

13. Bütçe kanununa konulan hükümlerle yürürlükte olan bu biçimdeki bazı temel kanunların o yıl için uygulanmayacağını Öngörmenin Anayasanın 161. maddesindeki “Bütçe kanununa, bütçe ile ¿Igili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz." hükmü ile çelişmekte olduğu aşikar iken çoğunluk kararındaki yaklaşımın kabulü durumunda bu biçimdeki bütçe kanunu hükümlerinin Anayasaya uygunluk denetiminde Anayasa'nın bütçe ile ilgili 

hükümlcrinin nasıl bir anlamı vc ctkisi olacağı anayasa yargısında ayrıca açıklığa kavuşturulması gereken önemli bir sorun olarak karşımızda duracaktır.
14. Anayasa Mahkemesi çoğunluk karanndaki yaklaşımın bütçe kanunlarının Anayasaya uygunluk denetimini nasıl işlevsiz hale sokacağını 2019 Yılı Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı bütçelerindeki ‘edinilecek taşıtlar” ile ilgili hükümlerin denetiminde açık biçimde görmek mümkündür.

15. Zira 2019 Yshı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunundaki iptali talep edilen bu iki hükümde Türkiye Büyük Millet Meclisi Bütçesinde Türkiye Büyük Millet Meclisince edinilecek taşitların cinsinin ve fiyatının TBMM Başkanı tarafindan belirlenmesi,Cumhurbaşkanlığı Bütçesinde ise Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı tarafindan belirlenmesi öngörülmektedir. Dava konusu olan bu kurallarla bu konuda Türkiye Büyük Millet Meclisince ya da Cumhurbaşkanlığınca cdinileeck taşiıtlarla ilgili 237 sayılı Taşıt Kanunu'ndaki hükümlerin 2019 yılı için uygulanma imkanı tamamen devre dışı bırakılmışolmaktadır,
16. Öncelikle burada bütçe kanunu ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesinin gerçekleştirdiği Anayasaya uygunluk denetiminin teknik ve kendine özgü niteliği olan bir denetim olduğunu tekrar ifade etmek gerekir. Gerçekleştirdiği denetimde Anayasa Mahkemesi Türkiye Büyük Millet Meclisi ya da Cumhurbaşkanlığının edineceği araçların cinsi, fiyatı veya edinilme usulü ile ilgili bir denetim yapmamaktadır. Bu konudaki tercih Anayasal sınırlar dahilinde zaten Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığının takdirindedir. Anayasa Mahkemesi bütçe kanunu ile ilgili yaptığı denetimde 2019 YılıMerkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile yürürlükteki kanun hükümlcrinde bir değişiklik yapılıp yapılmadığına bakmak durumundadır.

17. Nitekim Anayasa Mahkemesi bütçe kanunları ile ilgili yaptığı denetimin “teknik”niteliğini 2017 Yihı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile ilgili kararında şu şekilde ifade etmektedir:
"Anayasa'nn amlan maddeleri incetendiğinde anayasa koyucumum bitçe kanunłarına diğer kununlara nazaran ozel bir önem atfettiği anlaşiłmaktadır. Anayasa da hirbirinden tamamen ayrı ve değişik olarak dizenlenen bu iki kammlaştırma vönteminin doğal sonucn olarak olağun kamun ile düzentenmesi gereken bir komumumn bütçe kamn ile düzenlenmesi mümkün olmadığı gibi mevcut kanun hükümlerinin değiştirilmesi veya kaldirilmast da olanaksizdir. Bu durum Anayasa'nm 161. maddesinde 'Bütçe kunumuna.bütçe ile ilgili hükümler dışmda hiçbir hüküm konułamaz' denilmek suretiyłe açık bir şekilde fade edilmiştir. " (Bkz.: E.: 2017/61. K.: 2018/12. K.T.: 14.2.2018. §18).
18. Dava konusu 2019 Yılıt Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu hükümleri ile burada açıkça 2019 bütçe yılı içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığının alacağı taşıt araçları için Taşıt Kanunu hükümleri uygulanamaz hale gelmektedir. Oysa Cumhurbaşkanlığı ve Türkive Büyük Millet Meclisi. 5018 savılı Kanun'a ek (1) savılıcetvelde, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayıldıklarından. 237 sayılı Taşıt Kanununa tabidirler. 237 sayılı Taşıt Kanununda isc gencl bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edinebilecekleri taşitlariın cinsinin ve azami satin alma bedellerinin Bütçe Kanununun (T) cetvelinde gösterileceği öngörülmektedir. Dava konusu kuraldaki 4 numaralı

açıklamadaki “Cumħurbaşkanlığı ve TBMM tarafindan edinilecek taşıtların cinsi ve fiyatı bu Kurumların üst yöneticileri taratından belirlenir“ hükmü ile ise açıkça Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisince edinilecek taşıtların cinsini ve tiyatını belirleme yetkisi Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanına ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanına tanınarak 237 sayılı Taşıt Kanunu 2019 yılı için uygulanamaz hale getirilmektedir.19. İşte bu nedenle dava konusu hükümler genel bütçe kapsamında olan Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından edinilecek taşıtların cinsi ve fiyailarının belirlenme yeikisi konusunda yürürlükteki 237 sayılı Taşit Kanununu uygulanamaz hale soktuğundan bu durum açık biçimde Anayasa Mahkemesinin bütçe kanunlarının denetiminde dikkate aldığı temel bir ilke konumundaki bütçe kanunlarıyla yürürlükteki kanunların açıkça ya da zımnen değiştirilemeyeceği ilkesini ihlal etmektedir.20. Dolayısıyla buradaki durumun çoğunluk kararında ifade edildiği üzere bütçenin uygulanmasıyla ilgili, bütçenin uygulanmasını kolaylaştırıcı. tamamlayıcı ya da açıklayıcınitelikte (§ 53) görülmesi mümkün değildir. Mevcut kanunlarda değişikliğe sebebiyet veren 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun bu hükümleri bu nedenle açıkça Anayasanın 16l. maddesindeki “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz“ hükmüne aykırılık teşkil ettiğinden iptali gerekmektedir.
21. Yukarıda sıralanan gerekçelerle Anayasa Mahkemesi çoğunluk kararına katı)mamaktayim.

Üye Yusuf Şevki IIAK YEMEZ