Anayasa Mahkemesinin 14/1/2021 Tarihli ve E: 2019/75 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2021/18 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-03-02

2 Mart 2021 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 31411
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2019/75 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2021/18

Karar Tarihi: 14/1/2021


I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Anavatan Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Recep KÖMÜRCÜ, Serdar ÖZGÜLDÜR, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yildız SEFERİNOĞLU, ve Selahaddin MENTEŞ'in ve katılımlarıyla 4/12/2019 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı sorunu görüşülmüştür.

2. 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 73. maddesinin üçüncüfikrasının ikinci cümlesinde "İller teşkilatından gönderilenler ve parti merkezine ait olan kesinhesaplar, merkez karar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanır ve birleştirilir." hükmüne yer verilmiş ve aynı Kanun'un 74. maddesinin ikinci fikrasında da "Siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kiymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir." denilerek il örgütlerinden gönderilen kesin hesaplar ile parti genel merkezine ilişkin kesin hesabın merkez karar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanacağı ve birleştirileceği, birleştirilmiş kesin hesap cetvellerinin de Anayasa Mahkemesine sunulacağı hükme bağlanmıştır.

3. Anavatan Partisi; Genel Merkeze ait 2018 yilı Kesin Hesap Cetveli'ni 30/6/2019tarihine kadar Anayasa Mahkemesine sunması gerekirken 9/9/2019 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuş, dolayısıyla 2820 sayılı Kanun'un 74. maddesinin ikinci fikrasının ".….Haziran ayí sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar." amir hükmüne uymamıştır.
4. 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (b) bendinde 74. madde hükümlerine aykırı hareket eden parti sorumluları hakkında üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuz milyon liraya kadar hafif para cezasının verileceği öngörülmektedir.


5. Anılan Kanun'un 74. maddesi hükümlerine aykırı hareket eden parti sorumlularıhakkında Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6. Bu itibarla Anavatan Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Genel Merkeze ait Kesin Hesap Cetveli'nin sunulması dolayısıyla işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
- Anayasa Mahkemesine, istenen bilgilerin istendiği sürede verilmemesi nedeniyle,Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi uyarınca ysal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
7. Anavatan Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2018 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarınıiçeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayilı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820sayılı Kanun'un ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
8. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerde Partinin 2018 yılıgelirler toplamının 8.050 TL, önceki yıldan devreden nakit toplamının 563,62 TL olduğu ve giderler toplamının 7.766,60 TL, gelecek yıla devreden nakit toplamının 847,02 TL olduğu anlaşılmaktadır.

9. Partinin 2018 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2018 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A. Gelirlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Gelirleri 
10. Partinin Genel Merkez gelirleri toplami 5.000 TL olup bu tutarın tamami bağışlardan oluşmaktadır.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayitları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri 
12. Partinin il örgütlerinin gelirleri 3.050 TL olup bu tutarın tamamı bağışlardan oluşmaktadır.

13. Parti il örgütlerinin 2018 yılı kesin hesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Giderleri 
14. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 5.029,60 TL olup bu tutarın 79,05 TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden, 35,55 TL'si haberleşme giderlerinden, 2.437 TL'si isınma giderlerinden ve 2.478 TL'si reklam giderlerinden oluşmaktadır.

15. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Giderleri 
16. Partinin il örgütlerinin 2018 yılı giderleri toplamı 2.737 TL olup bu tutarın 1.905TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden ve 832 TL'si kırtasiye giderlerinden oluşmaktadır.
17. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının İncelenmesi 
18. Partinin 2018 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Anavatan Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
Partinin 2018 yılı kesin hesabında gösterilen 8.050,00 TL gelir ve 563,62 TL geçen yıldan devreden nakit toplami ile 7.766,60 TL gider ve 847,02 TL gelecek yıla devreden nakit toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna 14/1/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan Zühtü ARSLAN 
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 
Başkanvekili Kadir ÖZKAYA 

Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI 
Üye Üye Üye Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ
Üye Üye Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Üye Üye Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI