Su Ürünleri Tescil Komitesi Kararı
KARAR | 2024-11-07

7 Kasim 2024 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 32715
KARAR 
Tarım ve Orman Bakanlığı (Su Ürünleri Tescil Komitesi)’ndan:
SU ÜRÜNLERİ TESCİL KOMİTESİ KARARI 
KARAR NO: 8
KARAR TARİHİ: 08/08/2024
BAşVURU SAHİBi: Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü(TAGEM)

BAŞVURUYA KONU TÜRLER: Tanımları morfolojik özellikleri, biyolojik özellikleri, genetik özellikleri ve diğer özellikleri ekte belirtilmiş olan Kupes (Boops boops) ve Sardalya (Akdeniz) Balığı (Sardina pilchardus)

KULLANIM AMACI: Gida 
HUKUKİ DAYANAK: 18/8/2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmî Gazete' de yayımlanan “Su Ürünleri Genetik Kaynaklarının Tesciline İlişkin Yönetmelik"
KARAR: Su Ürünleri Tescil Komitesi tarafindan 2024 yılıi olağan toplantısında;
1-Tescili için başvurulan, Kupes (Boops boops) ve Sardalya (Akdeniz) Balığı (Sardina pilchardus)'nin tescil edilmesine,
karar verilmiştir.

EK 1
I.TÜRÜN TANIMI 
Tür adı: Bilimsel adı
Kupes Balığı: Boops boops (Linnaeus, 1758)

Tür adı: Yerel ad/adları
Kupes Balığı: Kupez Küpes Lopa Altınkuşak Gopez Gopa

Tür adı: Sinonimleri
Kupes Balığı: Boops canariensis Box boops Box canariensis Box vulgaris Sparus boops

Tür adı: Sistematikteki yeri
Kupes Balığı: Sinif : Actinopterygii Takım : Perciformes Aile : Sparidae Cins : Boops Tür : Boops boops

Tür adı: Habitat
Kupes Balığı: Deniz Acisu Tatlısu Diğer

Tür adı: IUCN Kırmızı liste durumu
Kupes Balığı: Düşük riskli (Least Concern)

Tür adı: Türkiye'deki yayılım alanı
Kupes Balığı: Karadeniz, Marmara, Ege Denizi ve Akdeniz

Tür adı: Endemik
Kupes Balığı: Evet Hayır

Tür adı: Elde edilişi
Kupes Balığı: Avcılık Yetiştiricilik

Tür adı: Yetiştiricilik durumu
Kupes Balığı: Var Yok

Tür adı: Yaygın üretim amacı
Kupes Balığı: Gıda Rekreasyon  Diğer (açıklama)
II. MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ ª
1Vücut yapısı (tanımlayıcı özellikler)
Kupes balığı, uzun ve fusiform yapıda olup pullarla kaplıdır. Yan hat siyaha yakın koyu renkte ve belirgindir. Göğüs yüzgecinin üst tarafında siyah bir benek bulunur. Gözleri iri, ağzı küçük ve dudakları çok incedir. Üst dudak aşağı dönük olup, ağzın arka ucu gözün önünden indirilen dike erişmez.

2. Renk 
Sırt sarı yeşil renktedir. Yan taraflar gümüşi renkte olup 4 adet ince sarı bant solungaç kapağıarkasından kuyruğa doğru uzanır. Kuyruk sarı renktedir ve üzerinde siyah küçük benekler bulunur.Bu benekler kuyruk sapında sıklaşır ve siyaha yakın bir görünüm alır.

 Meristik Özellikler 
Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Gözün konumu
Fusiform: Göz yüksek, suborbital mesafe kısa

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Ağız yapısı
Fusiform: Terminal konumlu

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Burun yapısı
Fusiform: Eğik konumlu, açılı çıkıntılı

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Çene yapısı (vantuz vs.)
Fusiform: -

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Diş özellikleri
Fusiform: Dişler tek sıra halinde ve kesicidir. Alt çenede 8-10 adet sivri kesici ve aynı sıra üzerinde arkaya doğru dizilmiş normal kesici disleri; üst çenede ise 12-16 adet kesici dişleri bulunur.

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Bıvık savısı ve özellikieri

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Solungaç diken sayısı ve özellikleri
Fusiform: Birinci solungaç kemerinde 21 adet

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Omur sayısı
Fusiform: 23-24

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Yanal çizgi özellikleri
Fusiform: Tam Yok

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Pul özellikleri
Fusiform: Pul tipi ve pul formülü

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Yanal çizgi pul Sayısı
Fusiform: 69-80

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Ayırt edici diğer pul özellikleri veya sayısı
Fusiform: -

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Yüzgeç özellikleri
Fusiform: Dorsal yüzgeç yeri ve sayısı

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Dorsal yüzgeç toplam ışın sayısı
Fusiform: D XIV- XV 12-16

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Pektoral yüzgeç yeri
Fusiform: Pelvik yüzgecin önünde

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Pektoral yüzgeç toplam ışın sayısi
Fusiform: PI 15-17

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Pelvik yüzgeç toplam ışın sayısı
Fusiform: V 5-6

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Anal yüzgeç toplam ışın sayısı
Fusiform: A Π 15-16

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Kuyruk yüzgeci tipi
Fusiform: Homoserk, çatallı

Vücut şekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Diğer ayırt edici özellikleri (Pilorik kese sayısı, yağ yüzgeci vb.)
Fusiform: -
4Metrik Özellikler a,b 
Boy (mm): Total boy uzunluğu
N : En az 60 birey: 178
Minimum: 235
Maksimum: 212.5

Boy (mm): Çatal boy uzunluğu
N : En az 60 birey: 161
Minimum: 212
Maksimum: 191.3

Boy (mm): Standart boy uzunłuğu
N : En az 60 birey: 145
Minimum: 198
Maksimum: 176,5

Boy (mm): Baş özellikleri (%)
N : En az 60 birey: Baş boyu(mm)
Minimum: 35,49
Maksimum: 46,53
Ortalama: 42,31

Boy (mm): Preorbital/Burun uzunluğu
N : En az 60 birey: 23,92
Minimum: 30,77
Maksimum: 27,25

Boy (mm): Postorbital uzunluk
N : En az 60 birey: 36,15
Minimum: 45,10
Maksimum: 41,52

Boy (mm): Göz çapı
N : En az 60 birey: 28,78
Minimum: 38,84
Maksimum: 32,84

Boy (mm): Gözler arası mesafe
N : En az 60 birey: 26,38
Minimum: 31,73
Maksimum: 28,83

Vücut özellikleri (%): Prepelvik uzunluk
Predorsal uzunluk: 30,85 23,76
33,14: 33,65

Vücut özellikleri (%): Prepektoral uzunluk
Predorsal uzunluk: 27,15
33,14: 25,67 63,59

Vücut özellikleri (%): Preanal uzunluk
Predorsal uzunluk: 60,50
33,14: 66,68

Vücut özellikleri (%): Kuyruk sapı uzunluğu
Predorsal uzunluk: 11,84
33,14: 16,89
37,24: 13,58

Vücut özellikleri (%): Vücut derinliği
Predorsal uzunluk: 20,16
33,14: 26,98
37,24: 23,57

Vücut özellikleri (%): Anüsten vücut derinliği
Predorsal uzunluk: 19,27
33,14: 24,43
37,24: 21,49

Vücut özellikleri (%): Kuyruk sapı derinliği
Predorsal uzunluk: 6,23
33,14: 7,32
37,24: 6,77

Vücut özellikleri (%): Vücut genişliği
Predorsal uzunluk: 13,31
33,14: 17,10
37,24: 14,99

Vücut özellikleri (%): Yüzgeç özellikleri (%)
Predorsal uzunluk: Dorsal yüzgeç genişliği (Yüzgeç kaidesinde)
33,14: 49,55
37,24: 55,26

Vücut özellikleri (%): Pektoral yüzgeç uzunluğu
Predorsal uzunluk: 17,62
33,14: 21,31
37,24: 19,67

Vücut özellikleri (%): Pelvik yüzgeç uzunluğu
Predorsal uzunluk: 12,15
33,14: 14,44
37,24: 13,34

Vücut özellikleri (%): Anal yüzgeç uzunluğu
Predorsal uzunluk: 21,06
*İstatistiki olarak analiz edilebilecek sayıda örneğe ait bulgulardır.
b Total, çatal, standart boylar ve baş boyu “mm" cinsinden orijinal değerlerdir. Diğer değerler ise standart boya oranı (%), baş özellikleri verileri de baş boyuna oranı (%) olarak verilmiştir.
III. BİYOLOJİK ÖZELLİKLER 
1Üreme Özellikleri 
Üreme şekli: Cinsel dimorfizm (Özelleşmiş organ, farklı renk veya görünüş
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: Yok

Üreme şekli: Üreme alanı (Bölge ve habitat) veya demersal, pelajik)
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: Semipelajik veya Demersal Çeşitli diplerde (kum, çamur, kayalar ve deniz yosunları) sığ veya kıyı pelajik alanlarında yaşar.

Üreme şekli: Üreme dönemi (ay)
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: Şubat- Nisan (Izmir Körfezi) Mart- Mayıs (Saros Körfezi, Kuzey Ege Denizi) Ocak - Mayıs (Edremit Körfezi)

Üreme şekli: Üreme sıklığı (yılda kaç kez
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: 1 kez

Üreme şekli: Optimum üreme sıcaklığı (C)
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: 11,8-13,1 °

Üreme şekli: İlk üreme yaşı
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: Dişi Minimum Maksimum Ortalama

Üreme şekli: Minimum
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: Ortalama

Üreme şekli: 1

Üreme şekli: İlk ürcme boyu (Total boy, mm) ve ağırlığı
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: 12,96 cm

Üreme şekli: Yumurta özellikleri
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: Yumurtanın gelişim ortamı

Üreme şekli: Yok
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: Var

Maksimum: 1,01 ± 0,05 mm

Minimum: 445.200
Maksimum: 133.456 ± 12170

Maksimum: 1.565.000 ± 228.000
2. Beslenme Özellikleri 
Omnivor beslenme gösteririer (genç bireyler karnivor, ergin bireyler herbivor); çoğunlukla Alg ile ayrica Crustacea, Polychaeta, Cnidaria ve Copepoda ile beslenirler.

3. Büyüme/Kültür Özellikler 
Minimum: Dişi
Maksimum: Erkek

Minimum: Maksimum
Maksimum: Ortalama
Ortalama: Minimum

IV. GENETİK ÖZELLİKLER 
36Boops boops Hap5 Izmir Aksam/Turkye 
14Boops baops Hape Izrni Aksam.Turkiye 
Boops boops Hap6 izmmi Aksam/Turkiye 
Boops boops Hap? Igme Aksam/Turkiye 
3J Soops boops Hap8 tzme Aksam Turkye 
4:Boops boops Hap12 Izmr Aksam Torkuye 
sil Boops boops Hap13 izmir AksamTurkye 
4

s bos ap3 tzi AksasTrkye 
3

Boops boops Rapt1 Izmir Aksam/Turkye 
43

Boops boops Hap4 Izmk Aksam/Torkiye 
R 

Boaps boops Hapto Izmkr Aksam Turkiye 
97

Boops boops Hap2 tzmir Aksam/Turkiye 
89

Boaps boops Itapt tzmir AksamTurkye 
23

GQ485266. 1 Boops boops 16S Iskenderun/Türkrye 
KJ128712 1 Baops boops 16S igvec 
AF247396. : Baops boops 16S ltalya 
GQ485268.1 Diplodus annularis Iskenderun/Turkiye 
0.09

Şekil 1. Boops boops örneklerinden 16S gen bölgesi kullanılarak Maksimum 
Filogenetik Benzerlik Metodu (Maksimum Likelihood) ile oluşturulmuş genetik ağaç
ağaç41Boops boops Hap5 Izmir Aksam/Türkiye 
2 Boops boops Hap8 tzrnir Aksam/Torkiye 
Boops boops Hap12 tzmir Aksam/Turkiye 
2

Boops bcops Hap 13 izmer Aksarn/Turkye 
4Boops boops Hap6 Izmer Aksam/Turkiye 
Boops boops Hap7 lzrar Aksam/Tūrkiye 
56

Boops boops Hap9 Izmir Aksam/Türkiye 
37

Boops boops Hop3 izmır AksamTorkiye 
23

Boops boops Hap11 izmur Aksam/Türkıye 
59

- Boops boops Hap10 izmir Aksam/Turkiye 
%

Boops boops Hap4 izmir Aksam/Turkiye 
92

- Boops boops Hap2 Izmir Aksam/Türkiye 
4

-Boops boops Hap1 Izmar Aksam Túrkiye 
4

AF247396.1 Boops boops 16S italya 
·KJ128712.1 Boops boaps 16S tavec 
GQ485286 1 Boops bo0ps 16S iskenderun/Türkiye 
GO485208. : Diplodus annutaris iskenderun Torkiye 
aos 

Şekil 2. Boops boops örneklerinden 16S gen bölgesi kullanılarak komşu soy ağacı
(Neighbor Joining) ile oluşturulmuş genetik ağaç



36Boops boopş Hap2 Izmer AksamTurkiye 
55K.I012297 1 Boops boops COl Akdenez 
74KC500352 1 Boops baops Ci Turkye 
82KJ70e4ãa 1 Boops boops COl Halya 
7JQ774986.1 Bo0ps bo0ps CO: Portekz 
93KY176407 1 Boops beops COl IskenderunvTurkiye 
so - KJ128-132.1 Boops boops COi toveç

9 KC40a396 1 Bonps boops COI Yunanistan 
73KJ709711.1 Boops boops Malta 
- KM538239 1 Boops boops COI Israi 
32Boops boops Hapß izmir Aksam/Torkye 
Boops boops Hap6 Izmr Aksam/Turkiyo 
47Boops boops Hap7 izmar Aksam/Turkiye 
H   o  S 
22

A7Sees  de sdoq sdog 
C   ge so so 
y 55Roops boops Hap11 izrmir AkzanTurkye 
Boops boops Hap- Izmir Aksamy Turkuye 
Boops hoops Hapt (zmik Aksam/Turkeye 
Boops boops Hap3 tzmsr Aksam/Turkiye 
KM538332 + Diplodus annuarig torait 
aos 

Şekil 3. Boops boops örneklerinden COI gen bölgesi kullanılarak Maksimum 
Benzerlik Metodu (Maksimum Likelihood) ile oluşturulmuş genetik ağaç
9Boops boups Hap7 Izaw Aksam/Türkye 
KJ709490.1 B00ps b00ps COI kalya 
KJ128432.1 Boops boops GOi lsveç

KC500352 1 Boops boaps COI Turkiye 
KJ709711,1 Boops boops Mata 
KC409395 1 Bo0ps boops COI Yunanistan 
Boops boops Hap11 izmir Aksam/Turkiye 
KM538238.1 Boops boops COl israd 
Boops boops Hap5 fzmer Aksarn/Turkiye 
Boops buops Hap10 Izmir Aksam/Türkiye 
Boops boops Hap1 tzmir AkoanvTurkiye 
Goops boops Hap2 Izmir Aksam/Turkiye 
JQ774988.1 Boups boups COl Portekuz 
KJ012297 1 Soops boops COt Akdenuz 
15

Boops boops Hap4 Izmir Aksam/Turkıye 
26

KY178407.1 Boops boops COi lskenderun/Türkiye 
29

Boops boops Hap3 Izrrwr Aksam/Turkiye 
Bcops boops Hapd Izmir Aksam Turkaye 
Boops boops Hapß Izms Aksam/Torkiye 
Boops boops Hap9 lzrsr Aksam/Torkiye 
KM528332 : Oiplodus annulanis israi 
09

Şekil 4. Boops boops örneklerinden COI gen bölgesi kullanılarak komşu soy ağacı
(Neighbor Joining) ile oluşturulmuş genetik ağaç



0O197834.1 Boops boops Ispanya 
21

31EU036531.1 Boops boops Yunanistan 
31EF439262.1 Boops bo0ps Portekiz 
a 

EU224147.1 Boops boops Fransa 
54Boops boops Hap2 fzmir Aksam Toroye 
Boops boops Hap1 Izmir Aksam/Türkiye 
3

Boops boops Hap3 Izmir Aksam/Türkiye 
Boops boops Hap4 izmir Aksam/Turkiye 
EU036539.1 Diplodus annularis Yunanistan 
0.00

Şekil 5. Boops boops örneklerinden Rhodopsin gen bölgesi kullanılarak Maksimum 
Benzerlik Metodu (Maksimum Likelihood) ile oluşturulmuş genetik ağaç
Boops boops Hap1 Izmir Aksam/Torkiye 
27

Boops boops Hap3 Izmir Aksam/Turkiye 
53

8oops boops Hap2 izmir Aksam/Turkiye 
45

Boops boops Hap4 Izmır Aksam Türkiye 
DQ197a34,1 Bonps boops bpanya 
>7EU224147.1 Boops boops Fransa 
31EF439262.1 Boops boops Portektz 
H 

gu036531,1 Boops beops Yunaraten 
- Euo3ss38 1 Diplodus annudans Yunaniatan 
sos 

Şekil 6. Boops boops ömeklerinden Rhodopsin gen bölgesi kullanılarak komşu soy 
ağacı (Neighbor Joining) ile oluşturulmuş genetik ağaç

Dallar üzerindeki saylar bootstrap simgelemektedir.

16S, COI ve Rhodopsin gen bölgeleri ile yapılan çalışmaların haplotip analizinde 
Diplodus annularis türü, dış grup olarak kullanıłmıştır.



Karyotipleme: Nukleotid çeşitliliği
Kromozom sayısı $\pi=\mathrm{Pi}:0,02281$ $2n=48$: 16S gen bölgesi için nükleotid çeşitliliği COI gen bölgesi için nükleotid çeşitliliği Rhodopsin gen bölgesi için nükleotid çeşitliliği 16S gen bölgesi için haplotip çeşitliliği $\pi=\mathrm{Pi}:0,00233$ $\pi=\mathrm{Pi}:0,00410$

Karyotipleme: Haplotip çeşitliliği
Kromozom sayısı $\pi=\mathrm{Pi}:0,02281$ $2n=48$: COI gen bölgesi için haplotip çeşitliliği Rhodopsin gen bölgesi için haplotip çeşitliliği $\mathrm{Hd}=0.846$ $\mathrm{Hd}=0.989$ $\mathrm{Hd}=0.331$

Karyotipleme: NCBI Erişim Numaraları

Karyotipleme: Ulusal Genbank No:
V. DİĞER ÖZELLİKLER 
Şekil 7. Kupes Balığının yandan görünüşü
Şekil 8. Kupes Balığının üstten görünüşü

Şekil 9. Kupes Balığının alttan görünüşü
Şekil 10. Kupes Balığının üreme organları
Şekil 11. Kupes Balığının dişleri ve gözün konumu 

EK 2
I.TÜRÜN TANIMI 
Tür adı: Bilimsel adı
Sardalya (Akdeniz) Balığı: Sardina pilchardus (Walbaum, 1792)

Tür adı: Yerel adi/adları
Sardalya (Akdeniz) Balığı: Ateş sardalya, Akdeniz sardalyası

Tür adı: Sinonimleri
Sardalya (Akdeniz) Balığı: Alosa pilchardus Arengus minor Clupanodon sardina Clupea harengus pilchardus Clupea laticosta Clupea pilchardus Clupea sardina Sardina dobrogica Sardina pilchardus sardina

Tür adı: Sistematikteki yeri
Sardalya (Akdeniz) Balığı: Sinif : Osteichthyes Takim : Clupeiformes Aile : Clupeidae Cins : Sardina Tür : Sardina pilchardus

Tür adı: Habitat
Sardalya (Akdeniz) Balığı: Deniz Acisu Tatlisu Diğer

Tür adı: IUCN Kırmızı liste durumu
Sardalya (Akdeniz) Balığı: Düşük riskli (Least Concern)

Tür adı: Türkiye'deki yayılım alanı
Sardalya (Akdeniz) Balığı: Karadeniz, Marmara, Ege Denizi ve Akdeniz

Tür adı: Endemik
Sardalya (Akdeniz) Balığı: Evet Hayır

Tür adı: Elde edilişi
Sardalya (Akdeniz) Balığı: Avcılık Yetiştiricilik

Tür adı: Yetiştiricilik durumu
Sardalya (Akdeniz) Balığı: Var Yok

Tür adı: Yaygın üretim amacı
Sardalya (Akdeniz) Balığı: Gida Rekreasyon Diğer (açıklama)
II. MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ a 
1. Vücut yapısı (tanımlayıcı özellikler)
Vücut uzun, yuvarlak, yanlardan hafif basık ve kolayca kopabilen iri pullarla kaplıdır. Solungaçkapağı üzerinde radial çizgiler vardır. Pelvik yüzgecin üst kısmında deri çıkıntıları yoktur. Dorsal yüzgeç başlangıcı ventral yüzgeç başlangıcından biraz ileridedir. Karın karina kısmı yatay dikenli olup bu dikenler derinin arkaya doğru uzamış olan kıvrımından meydana gelmiş ve pullu olan bir oluğun içine yerleşmişlerdir. Ancak anal yüzgeçten bas istikametine doğru dokunulursa hissedilebilen bu karina dikenlerinin sayısı bas ile gövdenin birleştikleri yerden ventral yüzgece kadar 17-19, ventral yüzgeçten anal yüzgece kadar ise 14-15'tir.

2. Renk 
Sırt yeşilimsi veya lacivert tonlardadır. Yanlar gümüşi renkte olup karın tarafi beyazdır. Solungaçkapağı ardından başlayan siyah sıralı beneklere sahiptir.


3. Meristik Özellikler 
Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Gözün konumu
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: Alçak konumlu, suborbital mesafe kısa

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Ağız yapısı
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: Geniş ve Terminal

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Burun yapısı

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Çene yapısı (vantuz vs.)
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: Üst çenenin ortasında hafifçe girinti bulunur. Üst çenenin arka ucu gözün arka kenarına kadar ulaşmaz Alt çene üst çeneden ileridedir.

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Diş özellikleri
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: Çeneler genellikle dişsizdir.

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Bıyık sayısı ve özellikleri
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: -

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Solungaç diken sayısı ve özellikleri
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: 44-70 60'dan fazla 44-106

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Omur sayısı
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: 48-52 (50)

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Yanal çizgi özellikleri
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: Tam Yok

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Pul özellikleri
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: Pul tipi ve pul formülü

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Ayırt edici diğer pul özellikleri veya sayısı

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Yüzgeç özellikleri
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: Dorsal yüzgeç yeri ve sayısı

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Dorsal yüzgeç toplam ışın sayısı
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: DIII 14-15 D 1620

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Pektoral yüzgeç yeri
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: Solungaç arkasında karına yakın

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Pektoral yüzgeç toplam ışın sayısı
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: P15-18

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Pelvik yüzgeç toplam işın sayısı
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: y 8

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Anal yüzgeç toplam ışın sayısı
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: A Ⅱ 17-19 A 16-20

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Kuyruk yüzgeci tipi
Yuvarlak ve yanlardan hafif basık: Homoserk Çatallı

Vücut sekli (fusiform/normal/lateral basık/ventral basık vb.): Diğer ayırt edici özellikleri (Pilorik kese sayısı, yağ yüzgeci vb.)
Metrik Özellikler a,b 
Boy (mm): Total boy uzunluğu
N : En az 60 birey: 119
Minimum: 137
Maksimum: 127,46

Boy (mm): Çatal boy uzunluğu
N : En az 60 birey: 108
Minimum: 125
Maksimum: 115,24

Boy (mm): Standart boy uzunluğu
N : En az 60 birey: 100
Minimum: 116
Maksimum: 107,16

Boy (mm): Baş özellikleri (%)
N : En az 60 birey: Baş boyu(mm)
Minimum: 23,10
Maksimum: 27,15
Ortalama: 25,41

Boy (mm): Preorbital burun uzunluğu
N : En az 60 birey: 24,37
Minimum: 34,03
Maksimum: 30,02

Boy (mm): Postorbital uzunluk
N : En az 60 birey: 30,43
Minimum: 38,81
Maksimum: 35,43

Boy (mm): Göz çapı
N : En az 60 birey: 23,74
Minimum: 32,02
Maksimum: 26,49

Boy (mm): Gözler arası mesafe
N : En az 60 birey: 11,91
Minimum: 19,39
Maksimum: 15,73

Boy (mm): Vücut özellikleri (%)
N : En az 60 birey: Predorsal uzunluk
Minimum: 39,78
Maksimum: 46,86
Ortalama: 42,78

Boy (mm): Prepelvik uzunluk
N : En az 60 birey: 44,99
Minimum: 53,06
Maksimum: 48,95

Boy (mm): Prepektoral uzunluk
N : En az 60 birey: 19,21
Minimum: 25,32
Maksimum: 22,66

Boy (mm): Preanal uzunluk
N : En az 60 birey: 70,00
Minimum: 82,00
Maksimum: 73,78

Boy (mm): Kuyruk sapı uzunluğu
N : En az 60 birey: 7,49
Minimum: 13,68
Maksimum: 10,66

Boy (mm): Vücut derinliği
N : En az 60 birey: 18,45
Minimum: 22,89
Maksimum: 20,23

Boy (mm): Anüsten vücut derinliği
N : En az 60 birey: 12,66
Minimum: 16,5
Maksimum: 14,10

Kuyruk sapı derinliği: 9,41
6,68: 12,01
8,84: 10,62

Kuyruk sapı derinliği: Dorsal yüzgeç genişliği (Yüzgeç kaidesinde)
6,68: 9,32
8,84: 13,76
7,60: 11,74

Kuyruk sapı derinliği: 13,70
6,68: 18,51
8,84: 16,27

Kuyruk sapı derinliği: 8,45
6,68: 10,81
8,84: 9,68

Kuyruk sapı derinliği: 5,12
6,68: 7,39
8,84: 6,30
aİstatistiki olarak analiz edilebilecek sayıda örneğe ait bulgulardır.
Total, çatal, standart boylar ve baş boyu "mm" cinsinden orijinal değerlerdir. Diğer değerler ise standart boya oranı (%), baş özellikleri verileri de baş boyuna oram (%) olarak verilmiştir.

III. BİYOLOJİK ÖZELLİKLER 
1Üreme Özellikleri 
Üreme şekli: Cinsel dimorfizm (Özelleşmiş organ, farklı renk veya görünüş

Üreme şekli: Üreme alan (Bölge ve habitat) veya demersal, pelajik)
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: Pelajik kıyıya yakın bölgeler

Üreme şekli: Üreme dönemi (ay)
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: -Ekim-Mart (Edremit Körfczi) -Eylül-Mayıs (Aralık-Şubat zirve) (Edremit Körfezi, İzmir Körfezi)

Üreme şekli: Üreme sıklığı (yılda kaç kez)
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: SOO 246 bırakabilir.

Üreme şekli: Optimum üreme sıcaklığı (C)

Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: Diși Minimum Maksimum Ortalama 2

Üreme şekli: Minimum
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: Ortalama

Üreme şekli: İlk üreme yaşı
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: 2

Üreme şekli: İk üreme boyu (Total boy, mm) ve ağırlığı
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: 12,0 cm (Edremit Körfezi, İzmir Körfezi,) 12,1 cm (Edremit Körfezi)

Üreme şekli: Yumurta özellikleri
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: Yumurtanin gelişim ortamı

Üreme şekli: Yumurta şekli Yağ damlası
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: Ovadial Küresel Yok Var Çok Minimum Maksimum Ortalama

Üreme şekli: Büyüklüğüçapı (mm)
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: 1,38 1,26

Üreme şekli: Yumurta verimi (yumurta/g)
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: 76

Üreme şekli: Kuluçka (inkübasyon) süresi (gün/derece)
Ovipar Vivipar Ovovivipar Diğer: 41
2. Beslenme Özellikleri 
Planktonik organizmalarla beslenir. Sardalya; kopepod, Decapod crustacea larvaları ve çift kabukluları tükctir.

3. Büyümc/Kültür Özellikler 


Yumurtadan çıkış büyüklüğü (mm): İlk beslenme boyu (mm)

Yumurtadan çıkış büyüklüğü (mm): Larval süre (gün)

Yumurtadan çıkış büyüklüğü (mm): Optimum büyüme sıcaklığı

Yumurtadan çıkış büyüklüğü (mm): Minimum

Yumurtadan çıkış büyüklüğü (mm): Satış büyüklüğü (mm veya g)

Yumurtadan çıkış büyüklüğü (mm): Satış büyüklüğüne ulaşma süresi (yıl)

Yumurtadan çıkış büyüklüğü (mm): Et verimliliği (Ergin bireyde) (%)
IV. GENETİK ÖZELLİKLER 
16-Sarcina căchardus Mapß Muğla Aksom'Turkiye 
a 

2- Sardine pichercdus Hap Mjla AkuayTükiye 
-Sardina păcherdus Hapß Nuğla Aksem Tasklye 
- Sardina plichardus Hap2 Muğla Akoam/Tudkiya 
71%- Sardina pilchardus Hap6 Mugla Aksam/Torkiye 
- Sardine pilchardus Hap Muğla Akaam Tümiye 
0- Sandina pilchardus Hapi Mugia AksansTorkiye 
- Sardi-a plitcharcus Mapt7 Mugla Aksem/Tartiye 
10Sardira plicharcus Hap12 Muğa Aksam/Tertiye 
- Surcine pilckarcus Hap16 Mug'e Aksam/Torklye 
-Garcina pikchardus Hap18 Mug'a Aksam/Tuniyo 
Filogenetik 13-Saroina pichardus Hap10 Mugia Aksam/Tukiye -Setina pilchandus Hap4 Muğla Aksam/Tarkiye 
ağaç7,Sardina pichordus Hap11 Mugla Aksam/Trkiye 
Sardina pichardus Hap7 Mugis Aksam/Fürkiye 
3- Sardina plchardus Hap4 Mluğla Aksam/Turkiye 
a -FRe-9804,1 Sardina picturdus ltulya 
K0C371683.1 Sardirna pilchartus Iszoil 
-Satina pichordus Hapß Muğle AksamTurkiye 
- Sardna pichandus Hap13 Mugla Aksam/Takiye 
- KJ128911,1 Spraus sprattus luvug 
0s 

al 1ata..t f.-a s at nt. tntd- -t.o 

Benzerlik Metodu (Maximum Likelihood) ile oluşturulmuş genetik ağaç

15Sardina pichactus Hep3 Muga Aksor/Türkrye 
37

Sardina plcherdus Hap15 Mugla Aksam Türkiye 
2

Sardina pichardus Hap tuga AksarTürkie 
Sardina olchardus Hap Auğla AksamTure 
372- Sancva pichardus Hap6 Mugla Aksar/Türiye 
4- Sarcina pichardus Hape Mugla AksamTonoye 
- Sarcina plchardus Hapt Magle AksanTlekye 
- Sarcina plchardus Hap17 Muğla Aksam/Turdye 
14- Sarcina pichardus Hep12 Mugia AksemTükiye 
- Serdina picha:dus Hep: 6 Muğla AksamTückire 
Sardina pichardus Hap1E Muğle AkaamTorkiye 
i62Sarcina cichardus Hap1C Muğla AksamTrkiye 
0

-Sardina plilchardus Hap14 Mugla AksansTorkiye 
510- Sarcina pichardus Hap11 Mula Aksam/Toroye 
Sardina pichardus Hapt Mugla AksamTurkve 
- Sardina plchardus Hap7 Muga AksamTüdiye 
B - FR819604, s Sardina plicharius halys 
KX371033.1 Sarcino pichardus isail 
- Sardina pchandus Hapß kugla Alsam/Terikiye 
- Sardita pichartus Hap13 Mugia Alsam,Toriyo 
- KJ126011 1 Spratus spvatus laveç

"3

Şekil 2. Sardina pilchardus örneklerinden 16S gen bölgesi kullanılarak Komşu 
Birleştirme Metodu (Neighbor Joining) ile oluşturulmuş genetik ağaç
si -Sardina pichardus Hap0 Muga AksanTrkye 
-Sandina pichardus Hepi2 Muge AksamTOrkiye 
.-HC340604.1 Sarena pilcrarcus Pransa 
2

-Ku20558 Sardna pi chardus Kuzey Denzi 
37Sadina pilthardus Hapé Muga Aksam Tslye 
Sardina picharus Hap Muga AksamTaiye 
1- KJ76B296,1 Sardne pächardus Podekiz 
I1- Sad no pitdhardus Hapó Vuğa Asamn/Tukiye 
-Sand na clchardus Hap Vugla AkanTkye 
;MN203187.1 Sardina >kcnardus Palya 
Sandina plkchardus Hapd Vuğia AksamTre 
- Sardina pichardus Hap11 Mugla AksamTükiyc 
- KP330347,1 Saroina pichardus ispanya 
Sardino pichardus Hap Muğla Aksem/Türkiyo 
a 9 Sandna péchardus Hapt Nugla Aksano"Türtuye 
4-KY17601 Sardna pnordus AntalyaTurkiye 
- Sardina pchardus Haoß Muğle AksamTerklye 
KC5ot232,1 Sarina plchardus Türiye 
-Sardina çlchardus Hapt Muğla Akcam- Türkiye 
MK534635.1 Gi066 harengus Alansk 
Şekil 3. Sardina pilchardus örneklerinden COI gen bölgesi kullanılarak Maksimum 
Benzerlik Metodu (Maximum Likelihood) ile oluşturulmuş genetik ağaç


Sardina plichordus HapS Mugla AksanTukiye -KJ205158.1 Sardiso pichandssKazev Desc -HQ340604,1 Sardine pictardut Fransa o 
KJ768296.1 Sardina plilchendus Portekiz 
:8
-MN8931871 Sardina pchardus ta 2
Sardina plohardus Hap 10 Mugte AksemTorkiye 
2
Serdina picherdus Hapr2 Mugla AksemToniye 
56
Sardina plcherdus Hap6 Mugle Aksarr/Türkiye KC  Sardina pichercus Hap7 Mugle Aksam/Torkiye 
s4u - Sastira pachardus Hapt Mugle Aesam/Türiye o - Sardina pichardua Hap3 Mağla Aksam/Türkiye 15Sardina pichardus Hap11 Mula Aksam Türkye 
- KP330347,1 Sardina pithasdus Ispanya 7:
Sardina pichardus Hap2 Magta AksamTodkeye 39-Sardna picharus Hap4 Muğla Aksam Tadive 2- KY175601.1 Sardina picharfus Antatya/Turkiye 
56
-Sardina plichsrdus Hapê Muğla Aksam/Turkye 
-KCSc1232.: Sardina plchardua Turtiye 
Sardina plchardus Hapé Muğla AksanuTarkive 
MKS04635,1 Clupe harangus Auartk ts 

Şekil 4. Sardina pilchardus örneklerinden COI gen bölgesi kullanılarak Komşu Birleştirme Metodu (Neighbor Joining) ile oluşturulmuş genetik ağaç
100
70
70

50

0.05


Sardina pichardus Hap1 Muğla Aksam/Törkiye Serdna pilcherdus Hap2 Muğla Aksam/Turkiye Sardina pilchardus Hap3 Muğla Aksam Turkiye EU224125.1 Sardna pichardus Fransa Eu264043.1 Sardina pichardus Yunanistan DQ197291.1 Sardina pichardus ispanya EU492008 : Sardina pichardus Hollanda EF 43us04 1 Sardna pilchardus Portekiz EU224202.1 Spraltus sprattus Fransa 
Şekil 5. Sardina pilchardus örneklerinden Rhodopsin gen bölgesi kullanılarak Maksimum Benzerlik Metodu (Maximum Likelihood) ile oluşturulmuş genetik ağaç
31
31
31
89

100
&

G00


EU264043 1 Sardina piichardus Yunanistan EUMs2006. 1 Sardina pilchardus Hollanda EU224125,1 Sardina pilchardus Fransa 0Q197891.1 Sardina pilchardus Ispanya Sardina pilchardus Hapt Muğia AkcomTürkiye Sardina pilchardus Hap2 tugla Aksam/Turkiye   ede  s a d r dee  e e 
S d       t d    Jo 
16S ve Rhodopsin gen bölgeleri ile yapılan çalışmanın haplotip analizinde Sprattus sprattus türü, COI gen bölgesi için Clupea harengus türü dış grup olarak kullanılmıştır.

2n{=}80

Nukleotid çeşitliliği: Haplotip çeşitliliği
16S gen bölgesi için nükleotid çeşitliliği COI gen bölgesi için nükleotid çeşitliliği Rhodopsin gen bölgesi için nükleotid çeşitliliği π= Pi: 0,00074 $\pi=\mathrm{Pi}:0,00463$ $\pi=\mathrm{Pi}:0,00316$: 16S gen bölgesi için haplotip çeşitliliği COI gen bölgesi için haplotip çeşitliliği Rhodopsin gen bölgesi için haplotip çeşitliliği $\mathrm{Hd}=0.318$ $\mathrm{Hd}=0.836$ $\mathrm{Hd}=0.926$

Nukleotid çeşitliliği: NCBI Erişim Numaraları

Nukleotid çeşitliliği: Ulusal Genbank No:
V. DİĞER ÖZELLİKLER 
1112141516D718Solungaç kapağı arkasındaki siyah benekler 
Şekil 7. Sardalya Balığının yandan görünüşü

Şekil 10. Sardalya Balığı üreme organları görünüşü

Şekil 11. Sardalya Balığı ağız yapısı ve gözün konumu