Telsiz Ekipmanlarının Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2024-03-27

27 Mart 2024 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 32502
YÖNETMELİK
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan:
TELSİZ EKİPMANLARININ PİYASA GÖZETİMİ VE
DENETİMİNE DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Bilgi Teknolojileri ve
İletişim Kurumunun görev ve sorumluluğunda bulunan telsiz ekipmanlarının,
güvenli ve ilgili teknik düzenlemelere uygun olmasını sağlamak üzere
yürütülecek piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerine ilişkin usul ve
esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumunun görev ve sorumluluğunda bulunan ve fiziksel ya da uzaktan
iletişim araçları vasıtasıyla piyasaya arz edilen, piyasada bulundurulan
veya hizmete sunulan telsiz ekipmanlarının piyasa gözetimi ve denetimi
faaliyetlerini, alınacak önlemleri, denetçilerin görev ve yetkileri ile
iktisadi işletmecilerin yükümlülüklerini kapsar.
(2) Bu Yönetmeliğin denetim ve yaptırım hükümleri;
yasal olmayan yollarla piyasaya arz edilen, piyasada bulundurulan veya IMEI
numarası da dâhil olmak üzere teknik özelliklerinde yasal olmayan
değişiklikler yapılan cihazlara uygulanmaz.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 5/11/2008 tarihli ve 5809
sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün
Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ile 9/7/2021 tarihli ve 4269 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve
Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) AB: Avrupa Birliğini,
b) Aracı hizmet sağlayıcı: Başkalarına ait iktisadi
ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan
gerçek veya tüzel kişiyi,
c) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
ç) Başkan: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
Başkanını,
d) Bölge Müdürlüğü: Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumu Bölge Müdürlüğünü,
e) Ciddi risk taşıyan cihaz: Risk değerlendirmesine
dayanması ve cihazın normal ve öngörülebilir kullanımının dikkate alınması
kaydıyla, zarara yol açabilecek bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ve
zararın ciddiyetinin büyüklüğünün birlikte ele alınması neticesinde, riskin
etkisi kısa vadede ortaya çıkmayan vakalar da dâhil olmak üzere, yetkili
kuruluşların acil müdahalesini gerektiren risk taşıyan cihazı,
f) Cihaz: Telsiz ekipmanlarını içeren ürün grubunu,
g) Dağıtıcı: Cihazı tedarik zincirinde yer alarak
piyasada bulunduran, imalatçı veya ithalatçı dışındaki gerçek veya tüzel
kişiyi,
ğ) Daire Başkanlığı: Teknik Düzenlemeler Dairesi
Başkanlığını,
h) Denetçi: Piyasa gözetimi ve denetimi yapmak
üzere Kurum tarafından görevlendirilen personeli,
ı) Duyusal inceleme: Cihaz herhangi bir test veya
muayene işlemine tabi tutulmadan önce, denetçinin duyuları veya basit ve
yaygın olarak kullanımda olan ölçme veya kontrol araçlarını kullanarak
yaptığı incelemeyi,
i) Düzeltici önlem: Bir uygunsuzluğu ortadan
kaldırmak amacıyla, Kurumun talebi doğrultusunda veya kendiliğinden
iktisadi işletmecinin gerçekleştirdiği faaliyeti,
j) Geri çağırma: Nihai kullanıcının elinde bulunan
cihazın iktisadi işletmeciye geri getirilmesini amaçlayan her türlü önlemi,
k) Gönüllü önlem: Kurumun talebi olmadan
gerçekleştirilen düzeltici önlemi,
l) Güvenli cihaz: Kullanım süresi, hizmete
sunulması, kurulumu, kullanımı, bakımı ve gözetimine ilişkin talimatlara
uygun ve normal kullanım koşullarında kullanıldığında risk taşımayan veya
sadece cihazın kullanımına özgü asgari risk taşıyan ve insan sağlığı ve
güvenliği için gerekli düzeyde koruma sağlayan cihazı,
m) Hizmete sunma: Telsiz ekipmanının nihai
kullanıcısı tarafından ilk kez kullanımını,
n) IMEI numarası: Mobil cihazlara ait uluslararası
elektronik kimlik bilgisini gösteren numarayı,
o) İktisadi işletmeci: İmalatçı, yetkili temsilci,
ithalatçı, dağıtıcı veya ilgili teknik düzenleme kapsamında cihazların
imalatına, piyasada bulundurulmasına veya hizmete sunulmasına ilişkin
sorumluluğu olan diğer gerçek veya tüzel kişileri,
ö) İmalatçı: Cihazı imal ederek veya cihazın tasarımını
veya imalatını yaptırarak kendi isim veya ticari markası ile piyasaya arz
eden gerçek veya tüzel kişiyi,
p) İthalatçı: Cihazı ithal ederek piyasaya arz eden
gerçek veya tüzel kişiyi,
r) Kanun: 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün
Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununu,
s) Komisyon: Avrupa Komisyonunu,
ş) Kurul: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunu,
t) Kurum: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunu,
u) Laboratuvar: Piyasa Gözetim Laboratuvarı
Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren laboratuvarı,
ü) Nihai kullanıcı: Bir cihazı ticaret, iş, zanaat
ve mesleki faaliyetler dışında tüketici olarak ya da sanayi veya mesleki
faaliyeti için elinde bulunduran, Türkiye’de yerleşik veya ikamet eden
gerçek ya da tüzel kişiyi,
v) Onaylanmış kuruluş: İlgili teknik düzenleme
kapsamında uygunluk değerlendirme faaliyetinde bulunmak üzere Türkiye veya
bir AB üyesi ülkenin yetkili kuruluşu tarafından 26/5/2021 tarihli ve 4022
sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme
Kuruluşları ve Onaylanmış Kuruluşlar Yönetmeliği ve ilgili teknik mevzuatta
belirlenen esaslar doğrultusunda görevlendirilen ve isimleri Komisyona
bildirilen uygunluk değerlendirme kuruluşunu,
y) Piyasa gözetimi ve denetimi (PGD): Cihazların;
ilgili teknik düzenlemesinde veya genel ürün güvenliği mevzuatında
belirtilen gereklere uygun olmalarını sağlamak ve bu mevzuat kapsamında yer
alan kamu yararını korumak amacıyla Kurum tarafından yürütülen faaliyetleri
ve alınan tedbirleri,
z) Piyasada bulundurma: Cihazın ticari faaliyet
yoluyla, bedelli veya bedelsiz olarak dağıtım, tüketim veya kullanım için
piyasaya sağlanmasını,
aa) Piyasadan çekme: Tedarik zincirindeki cihazın
piyasada bulundurulmasını önlemeyi amaçlayan her türlü tedbiri,
bb) Piyasaya arz: Cihazın piyasada ilk kez bulundurulmasını,
cc) Risk: Zarara yol açacak bir tehlikenin
gerçekleşme olasılığı ile bu zararın ciddiyetinin büyüklüğünün birleşimini,
çç) Risk taşıyan cihaz: Cihazın kullanım amacı veya
kullanım süresi ve uygulanabildiği durumlarda hizmete sunulması, kurulum ve
bakım gereklilikleri de dâhil olmak üzere, cihazın normal ve öngörülebilir
kullanım koşulları çerçevesinde, ilgili teknik düzenleme ya da genel ürün
güvenliği mevzuatı kapsamında korunan insan sağlığı ve güvenliğini, iş
yerinde sağlık ve güvenliği, tüketicilerin korunmasını, çevreyi, kamu
güvenliğini ve diğer kamu yararlarını, makul ve kabul edilebilir
değerlendirilen ölçünün ötesinde olumsuz etkileme olasılığı bulunan cihazı,
dd) Teknik belgeler: Teknik dosya içeriğinde yer
alan uygunluk beyanı ve standartlara uygunluğu gösteren test raporları gibi
cihaza ait ve iktisadi işletmecide bulunması zorunlu bilgi ve belgeleri,
ee) Teknik düzenleme: İdari hükümler de dâhil olmak
üzere, cihazın niteliğini, işleme veya üretim yöntemlerini veya bunlarla
ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme veya
uygunluk değerlendirme işlemlerini tek tek veya birkaçını ele alarak
belirleyen uyulması zorunlu mevzuatı,
ff) Telsiz ekipmanı: Tek başına ya da anten gibi
aksesuarlar ile tamamlanarak kullanıldığında telsiz iletişimi ve/veya
telsiz tespiti amacıyla radyo dalgaları yayan ve/veya alan elektrikli veya
elektronik ürünü,
gg) Temel gerekler: 5/11/2020 tarihli ve 31295
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği
(2014/53/AB)’nin 5 inci maddesinde yer alan hükümleri,
ğğ) Test: Bir veya daha çok karakteristiğin bir
standarda uygunluğunun tespit edilmesi amacıyla belirli bir talimat
uyarınca yapılan deneyleri,
hh) Uygunluk beyanı: Cihazın, Telsiz Ekipmanları
Yönetmeliği (2014/53/AB)’nin temel gereklerine ve diğer ilgili hükümlerine
uygun olduğunu gösteren belgeyi,
ıı) Uygunluk değerlendirme kuruluşu: Kalibrasyon,
test, belgelendirme ve muayene dâhil olmak üzere uygunluk değerlendirme
faaliyeti gerçekleştiren kuruluşu,
ii) Uygunluk değerlendirmesi: Cihaz, süreçler,
hizmet, sistem, kişi veya kuruluşa ilişkin belirli şartların yerine
getirilip getirilmediğini gösteren süreci,
jj) Uygunluk işareti: Cihazın ilgili teknik
düzenlemeye uygun olduğunu gösteren işareti,
kk) Uygunsuzluk: Cihazın ilgili teknik düzenlemeye
veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygun olmama halini,
ll) Uzaktan iletişim aracı: Mektup, katalog,
telefon, belgegeçer, radyo, televizyon, elektronik posta mesajı, kısa mesaj
ve internet gibi fiziksel olarak karşı karşıya gelinmeksizin sözleşme
kurulmasına imkân veren her türlü araç veya ortamı,
mm) Yetkili temsilci: İmalatçının Kanun ve ilgili
diğer mevzuat kapsamındaki bazı yükümlülüklerini onun adına yerine getirmek
üzere imalatçı tarafından yazılı şekilde görevlendirilen Türkiye’de
yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Piyasa Gözetimi ve Denetimine İlişkin Usul ve
Esaslar
Denetim
süreçleri ve genel esaslar
MADDE 5- (1) Bir cihazın fiziksel olarak veya uzaktan
iletişim araçları vasıtasıyla piyasaya arz edilebilmesi, piyasada
bulundurulabilmesi veya hizmete sunulabilmesi için ilgili teknik
düzenlemelere uygun ve güvenli olması gerekir.
(2) Teknik düzenlemelerin insan sağlığı ve
güvenliği, iş yerinde sağlık ve güvenlik, tüketicilerin korunması, çevre ve
diğer kamu yararları ile ilgili hükümlerine ve Telsiz Ekipmanları
Yönetmeliği (2014/53/AB)’nde yer alan temel gereklere uygun olan cihazların
piyasaya arzı, piyasada bulundurulması ve hizmete sunulması esastır.
(3) Teknik düzenlemelerin insan sağlığı ve güvenliği,
iş yerinde sağlık ve güvenlik, tüketicilerin korunması, çevre ve diğer kamu
yararları ile ilgili hükümlerine ve Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği
(2014/53/AB)’nde yer alan temel gereklere uygun olan cihaz, aksi
ispatlanana kadar güvenli kabul edilir.
(4) Cihaza ilişkin bir teknik düzenlemenin
bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler içermediği
veya belirli risklere yahut risk kategorilerine ilişkin hükümler içermediği
durumlarda, referans numaraları Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde
yayımlanan cihazın güvenliğine ilişkin Avrupa standartlarına karşılık gelen
ulusal standartlara uygun cihaz güvenli kabul edilir.
(5) Cihaza ilişkin bir teknik düzenlemenin
bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler içermediği
ya da belirli risklere yahut risk kategorilerine ilişkin hükümler
içermediği ve dördüncü fıkrada atıfta bulunulan standartların olmadığı
durumlarda, bir cihazın genel ürün güvenliği gereklerine uygunluğu, mevcut
olması halinde aşağıda yer alan hususlar göz önüne alınarak
değerlendirilir:
a) Dördüncü fıkrada atıfta bulunulan standartlar
haricindeki Avrupa standartlarına karşılık gelen ulusal standartlar.
b) Ulusal ve uluslararası standartlar.
c) Yetkili kuruluşların veya Avrupa Komisyonunun
ürün güvenliği değerlendirmesinde rehber niteliğindeki görüşleri.
ç) İlgili sektörde yürürlükte olan ürün güvenliğine
ilişkin iyi uygulama kodları.
d) Teknik bilgi ve teknoloji düzeyi.
e) Tüketicinin güvenliğe ilişkin makul
beklentileri.
(6) Kurum, sorumlu olduğu cihaz ve sistemlere
ilişkin PGD faaliyetlerini, denetçiler vasıtasıyla yürütür.
(7) Kurum; sorumlu olduğu cihaz ve sistemlerin
PGD’sini, planlı denetimlerin yanı sıra re’sen, ihbar veya şikâyet üzerine
yapar.
(8) PGD sürecinde kullanılacak elektronik sistem ve
tutanağın şekil ve içeriği, Kurum tarafından belirlenir. PGD sırasında
düzenlenecek tutanaklar; elektronik veya fiziksel ortamda kayıt altına
alınır, ıslak imza veya elektronik imza ile imzalanır.
(9) Yazılı ve görsel basın, radyo ve televizyon,
internet ve benzeri her türlü uzaktan iletişim araçları vasıtasıyla veya
fiziksel olarak pazarlama, reklam ve promosyon ile satış ve kiralaması
yapılan cihaz, piyasaya arz edilmiş kabul edilir.
(10) Yetkili kuruluş; piyasaya arz edilmesi
hedeflenen, piyasaya arz edilen, piyasada bulundurulan veya hizmete sunulan
cihazları; depoda, nakil aracında, iş yeri ve üretim tesisi de dâhil olmak
üzere gerekli görülen yerlerde denetleyebilir ve iktisadi işletmecilerden
denetime ilişkin gerek duyduğu belge, bilgi ve kayıtları isteyebilir. Denetimin,
cihazın piyasaya arzından nihai kullanıcıya ulaştığı aşamaya kadar
yapılması esastır. Ancak, teknik düzenlemelerin gerektirdiği hallerde ve
öngördüğü koşullarda denetim, piyasaya arz koşullarıyla sınırlı kalmak
üzere ithalat, ihracat, montaj, hizmete sunum veya bir mal ya da hizmet
sağlanması sürecinde veya kullanım aşamasında da yapılabilir.
(11) PGD faaliyetlerinde; cihaza ait teknik
belgeler, kullanım kılavuzu, garanti belgesi, fatura ve gerekli diğer bilgi
ve belgeler, ilgili mevzuat çerçevesinde incelenmek üzere istenebilir.
(12) PGD, cihaza ait bilgi ve belgelerin ilgili
mevzuat çerçevesinde incelenmesine ilaveten, duyusal inceleme yapılması,
gerektiğinde numune alınması, alınan numunenin muayene ve/veya teste tabi
tutulması şeklinde gerçekleştirilebilir. Denetim sırasında iktisadi
işletmeci ilgili mevzuat ve teknik düzenlemeler hakkında bilgilendirilir.
(13) Kurum, gerekli gördüğü hallerde teknik
düzenlemeye uygunluğu belgelenmiş olsa dahi üretim hattından veya piyasadan
cihaza ait numuneler alabilir ve cihazın teknik düzenlemeye uygun olup
olmadığının belirlenmesi maksadıyla ilgili standartlarda yer alan her türlü
testi numunelere uygulayabilir veya uygulatabilir. Kurum, insan ve
hayvanların sağlık ve güvenliği ile mülkiyetin korunmasına ait test
sonuçlarının duyurulmasına/yayınlanmasına karar verebilir.
(14) Denetim faaliyetleri sırasında, duyusal
inceleme yapılması, gerektiğinde numune alınması, muayene veya test
yapılması ya da yaptırılması süreçlerine ilişkin yetkiler saklı kalmak
kaydıyla, iktisadi işletmeci tarafından Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları
ve Onaylanmış Kuruluşlar Yönetmeliği ile Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği
(2014/53/AB) çerçevesinde akredite edilmiş veya ilgili mevzuatın
gerektirdiği hallerde, yetkili kuruluşlar tarafından yetki verilmiş bir
uygunluk değerlendirme kuruluşundan alınmış uygunluğu gösteren belgeler ile
test raporlarının sunulması ve Kurum tarafından uygun görülmesi halinde, bu
belge ve raporlar da göz önünde bulundurulur. Türkiye'de veya karşılıklılık
ilkesi saklı kalmak kaydıyla Avrupa Birliği üyesi bir ülkede yerleşik bir
uygunluk değerlendirme kuruluşunca verilmiş belgeler ve test raporları,
kuruluşun yeterliğine ilişkin gerekçelerle reddedilemez.
(15) Kurum, gerekli gördüğü hallerde, PGD’ye tâbi cihazın
uygunluk değerlendirme işlemlerinde yer almayan diğer uygunluk
değerlendirme kuruluşlarının ve onaylanmış kuruluşların imkânlarından da
yararlanabilir.
(16) Dağıtıcının iş yerinde yapılan denetimde
imalatçı, yetkili temsilci, ithalatçı veya tedarik zincirinde yer alan bir
önceki iktisadi işletmecinin unvanı ve adresi tespit edilir.
(17) Denetim sürecinde ihtiyaç duyulması halinde,
üçüncü taraflarca cihaza uygulanan test ve muayene sonucuna göre karar
verme yetkisi Kurula aittir.
(18) Denetim sonucunda cihazda bir uygunsuzluk
tespit edilmemesi, iktisadi işletmecinin cihaza ilişkin sorumluluğunu
ortadan kaldırmaz. Kurum, daha önce denetlenmiş cihazları farklı zamanlarda
yeniden denetleyebilir.
Piyasa
gözetimi ve denetiminin yöntemi
MADDE 6- (1) PGD’nin; idari ve teknik uygunluk denetimleri
durumun gereklerine göre aşağıdaki hususlardan birini veya birkaçını
kapsayacak şekilde yapılır:
a) İdari uygunluk denetimi; cihazın ambalajında,
kullanım talimatında veya kutu içeriğinde ve cihaz üzerinde teknik düzenlemenin
öngördüğü işaret, bilgi ve belgeler ile teknik düzenlemede belirtilen diğer
şartlar çerçevesinde yapılacak incelemeleri kapsar.
b) Teknik uygunluk denetimi; cihaza ait teknik
belgelerin incelenmesini, numunelerin test edilmesini, numunelere uygulanan
testlerin sonuçlarının değerlendirilmesi suretiyle cihazın temel gereklere
uygun olup olmadığının, varsa risk seviyesinin tespiti ile güvenli olup
olmadığının belirlenmesini kapsar.
İktisadi
işletmecilerin denetime ilişkin yükümlülükleri
MADDE 7- (1) İktisadi işletmeci; denetçiye görevi süresince
uygun bir çalışma ortamı sağlamak, Kurum ile iş birliği yapmak ve talep
edilen bilgi ve belgeleri belirlenen süre içinde Kuruma sunmakla
yükümlüdür.
(2) İktisadi işletmeci, denetçilerin görevini
yapmasını engelleyemez. Aksi takdirde, 7223 sayılı Kanunun 20 nci
maddesinin ikinci fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanır ve bu
kişiler hakkında ilgili makamlara suç duyurusunda bulunulur.
(3) Numunenin, imalatçı veya ithalatçı dışındaki
gerçek veya tüzel kişiden alınması ve söz konusu gerçek veya tüzel kişinin
numune alma tutanağı ile birlikte imalatçı veya ithalatçıya başvurması
durumunda, numune bedeli imalatçı veya ithalatçı tarafından kendisine
başvuran gerçek veya tüzel kişiye ödenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Numuneler, Teknik Belgeler ve Testlere İlişkin
Düzenlemeler
Numunelerin
alınması
MADDE 8- (1) Denetçi, cihaza uygulanabilecek test ve
muayene işlemlerini yaptırmak maksadıyla, denetim planına bağlı olarak veya
re’sen numune tutanağı düzenlemek suretiyle ve kural olarak üç takımı
geçmeyecek miktarda cihazı, denetim sürecinde iktisadi işletmeciden bedeli
ödenmeden alabilir. Üç takım numune bulunmaması durumunda eksik numunelerin
temini için ilgiliye on iş günü süre verilir. Eksik numunelerin verilen
süre sonunda temin edilememesi durumunda mevcut numune üzerinden
değerlendirme yapılır.
(2) Numune alındığı durumlarda, denetim esnasında
tutanağın ilgili bölümü doldurulur. Denetçi, alınan numunelerin başka yere
taşınması veya korunması güç yahut sakıncalı ise bu durumu tutanağa
yazarak, numuneyi yediemin sıfatıyla iktisadi işletmeciye bırakabilir.
Bırakılan numuneler, ilgili tarafından on iş günü içinde Kuruma gönderilir.
(3) Kurum, gerekli hallerde taşınması mümkün
olmayan cihazları bulunduğu yerde iktisadi işletmecinin veya temsilcisinin
katılımı ile test edebilir. İktisadi işletmeci, denetimin bu şekilde
yapılması için uygun koşulları mümkün olduğu ölçüde hazırlamakla
yükümlüdür. İktisadi işletmecinin veya temsilcisinin hazır bulunmaması test
ve muayene işlemlerinin gerçekleştirilmesine engel teşkil etmez.
(4) Alınan numunenin teste elverişsiz olması
halinde veya cihazın ya da cihazla birlikte teste tabi tutulan ekipmanın
test aşamasında arızalanması durumunda Kurum tarafından ilgiliden ilave
numune veya ekipman temin edilir. On iş günü içinde ilave numune temin
edilemez ise test işlemi mevcut numunelere uygulanır ve değerlendirme,
testi tamamlanan numuneler üzerinden yapılır.
(5) Uzaktan iletişim araçları yoluyla piyasaya arz
edilen veya piyasada bulundurulan cihazların denetimi ve numune tedarik
süreçleri, Kanun ve ilgili diğer mevzuat esas alınarak uygulanır.
Teknik
belgelerin incelenmesi
MADDE 9- (1) Kurum; gerekli görülen hallerde cihaza ait
teknik belgeleri imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilciden talep
edebilir. İmalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci, talep edilen belgeleri
bir ay içinde Kuruma göndermekle yükümlüdür.
Testlerin
amacı ve belirlenmesi
MADDE 10- (1) Laboratuvar testleri, cihazın temel gereklere
uygunluğunun belirlenmesi amacıyla yapılır.
(2) Kurum; uygulanacak testleri, testlerde
ölçülecek parametreleri, ölçüm kriterlerini ve test edilecek numune
sayısını, temel gerekler ve Kurum düzenlemeleri çerçevesinde, cihazın
özelliklerini dikkate alarak belirleyebilir.
(3) Temel gerekler çerçevesinde uygulanacak
testlerin belirlenmesinde temel gerekleri karşılayan uyumlaştırılmış Avrupa
standartlarının veya bu standartlara dayalı olarak yayımlanan
uyumlaştırılmış ulusal standartların ilgili bölümleri esas alınır.
Test
sonuçları ve risk değerlendirilmesi
MADDE 11- (1) Kurum, yapılan denetim sürecinde aldığı bilgi,
belge, ihbar veya şikâyetler doğrultusunda ya da temin edilen numunelerin
test sonuçlarına göre cihazın risk taşıdığına dair yeterli gerekçe
bulunduğuna kanaat getirirse, risk değerlendirmesi yapar.
(2) Cihaza ilişkin uygunluk işareti veya teknik
düzenlemenin gerektirdiği teknik dosya, etiket ve talimatların bulunmaması,
eksik veya yetersiz olması veya yanlış kullanılması, risk değerlendirmesi
yapmak için yeterli gerekçe olarak kabul edilebilir.
(3) Test sonuçları, Kurum tarafından teknik
düzenlemelerde ve ilgili standartlarda belirtilen hüküm ve parametreler
dikkate alınarak ilgili risk faktörleri bakımından değerlendirilir.
(4) Değerlendirme sonucuna göre cihazın temel
gereklere uygun olup olmadığına, uygun değilse risk seviyesi belirlenmek
kaydıyla cihazların güvenli olup olmadığına Kurul tarafından karar verilir.
Yapılan risk değerlendirmesinin sonucunda teknik düzenlemelere uygun
cihazların güvenli olduğu kabul edilir.
(5) Cihazın ciddi bir risk taşıyıp taşımadığına
ilişkin nihai karar, riskin doğurabileceği tehlikenin niteliği ve
gerçekleşme olasılığı göz önünde bulundurularak yapılan risk
değerlendirmesine dayanır. Daha yüksek bir güvenlik seviyesinin imkân
dâhilinde olması veya piyasada daha düşük riskli cihazların varlığı, bir
cihazın güvenli olmadığı veya ciddi risk taşıdığı anlamına gelmez.
İnceleme,
test veya muayene sonucunda yapılacak işlemler ve numunelerin iadesi
MADDE 12- (1) Denetlenen cihazın teknik düzenlemelere ve
ilgili standartlara uygun ve güvenli olduğunun tespit edilmesi ve idari
yaptırım uygulanmaması halinde;
a) Test veya muayene giderleri ve bunlara ilişkin
diğer giderler Kurum tarafından karşılanır.
b) Numunelerin özelliğini kaybetmemesi halinde,
yapılan test veya muayene sonucu iktisadi işletmeciye yazılı olarak tebliğ
edilir. İktisadi işletmeci, bu bildirimin kendisine tebliğ edildiği
tarihten itibaren bir ay içinde numuneleri geri alabilir veya aldırabilir.
Bu süre içerisinde alınmayan numuneler Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığı İl Müdürlüklerine intikal ettirilir. Teslim alınmayan
numune bedelleri talep edilemez.
c) Numunenin özelliğini kaybetmesi halinde, ilgili
mevzuat hükümleri doğrultusunda “numune bertaraf tutanağı” düzenlenerek
numune bertaraf edilir veya ettirilir ve numune ücreti Kurum tarafından
imalatçı veya ithalatçıya ödenir.
(2) Denetlenen cihazın uygunsuz olduğu veya risk
taşıdığı ortaya çıkarsa, alınan numune için imalatçıya veya ithalatçıya
herhangi bir ödemede bulunulmaz. Numuneye ilişkin test veya muayene
giderleri ve bunlara ilişkin diğer giderler imalatçı veya ithalatçı
tarafından karşılanır. Test masrafları, iktisadi işletmeciye tebliğinden
itibaren bir ay içinde Kurum hesaplarına ödenir. Tahakkuk etmesine karşın,
süresi içinde ödenmeyen test masraflarının tahsili Kurum tarafından takip
edilir. Numunenin, ürünün özelliğine göre uygun koşullarda ve uygun bir
süreyle test kuruluşunda saklanması sağlanır. Bu süre sonunda “numune
bertaraf tutanağı” düzenlenerek numune Kurum tarafından bertaraf edilir
veya ettirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Uygunsuzluk Tespitine İlişkin İdari Yaptırımlar ve
Diğer Önlemler
İdari
yaptırımların uygulanması
MADDE 13- (1) Cihazın işaretlemeye uygun olmadığı haller,
bilgi ve belge bazında teknik düzenlemelere uygun bulunmadığının tespit
edildiği durumlar ile insan sağlığına ve güvenliğine, can ve mal
güvenliğine, hayvan ve bitki sağlığına, tüketicilerin korunmasına, çevreye,
kamu güvenliğine ve diğer kamu yararlarına, makul ve kabul edilebilir
değerlendirilen ölçünün ötesinde bir risk oluşturduğuna dair yeterli neden
bulunmayan cihazlar için savunma yapabilmesi amacıyla iktisadi işletmeciye
on beş iş günü süre verilir. İletilen savunmanın uygun olmadığının değerlendirilmesi
halinde;
a) Kurum imalatçıdan veya ithalatçıdan bu fıkra
kapsamındaki uygunsuzluğun giderilmesini, bunun gerçekleşmemesi halinde
Kanunda öngörülen önlemlerden uygun ve gerekli önlemleri almasını talep
eder.
b) İmalatçı veya ithalatçı (a) bendinde düzenlenen
talebin kendisine tebliğ edilmesinden itibaren on iş günü içerisinde
düzeltici önlem planı ile birlikte Kuruma başvurur.
c) Düzeltici önlem planı, gerektiğinde değişiklik
yapılarak, Kurum tarafından onaylanır ve tebliğ edildiği tarihten itibaren
geçerli olmak üzere uygunsuzluğun niteliği, cihazın özelliği ve piyasa
yaygınlığı durumu değerlendirilerek altı ayı geçmemek üzere iktisadi
işletmeciye süre verilir. Uygunsuzluğun giderilmemesi durumunda tekrar süre
verilmez. Ancak verilen süre sonunda uygunsuzluğun imalatçı veya
ithalatçının kusuruna dayanmayan ve/veya mücbir sebeplerle
giderilemediğinin tespiti halinde altı ayı geçmemek üzere ek süre
verilebilir.
ç) İmalatçının veya ithalatçının (a) bendinde
düzenlenen talebin kendisine tebliğ edilmesinden itibaren on iş günü
içerisinde başvurmaması veya başvurunun uygun bulunmaması ya da önlemlerin
uygulanmasının eksik veya yetersiz bulunması durumunda Kurul, Kanunun 16
ncı maddesinde düzenlenen önlemlerden uygun ve gerekli olanları orantılılık
ilkesine riayet ederek alır.
(2) Cihazın test, muayene veya inceleme sonucunda
risk taşıdığı ve uygun olmadığının tespit edilmesi halinde savunma
yapılabilmesi amacıyla iktisadi işletmeciye on beş iş günü süre verilir.
İletilen savunmanın uygun olmadığının değerlendirilmesi halinde;
a) Kurum imalatçıdan veya ithalatçıdan bu fıkra
kapsamındaki uygunsuzluğun giderilmesini, bunun gerçekleşmemesi halinde
Kanunda öngörülen önlemlerden uygun ve gerekli önlemleri almasını talep
eder.
b) İmalatçı veya ithalatçı (a) bendinde düzenlenen
talebin kendisine tebliğ edilmesinden itibaren on iş günü içerisinde
düzeltici önlem planı ile birlikte Kuruma başvurur.
c) Düzeltici önlem planı, gerektiğinde değişiklik
yapılarak, Kurum tarafından onaylanır ve tebliğ edildiği tarihten itibaren
geçerli olmak üzere uygunsuzluğun niteliği, cihazın özelliği ve piyasa
yaygınlığı durumu değerlendirilerek altı ayı geçmemek üzere iktisadi
işletmeciye süre verilir. Uygunsuzluğun giderilmemesi durumunda tekrar süre
verilmez. Ancak verilen süre sonunda uygunsuzluğun imalatçı veya
ithalatçının kusuruna dayanmayan ve/veya mücbir sebeplerle
giderilemediğinin tespiti halinde altı ayı geçmemek üzere ek süre
verilebilir.
ç) Düzeltici önlem planı sonucunda, Kurumun
değerlendirmesine sunulmayan cihaz, piyasaya arz edilemez, piyasada
bulundurulmaz ve hizmete sunulamaz.
d) İmalatçının veya ithalatçının (a) bendinde
düzenlenen talebin kendisine tebliğ edilmesinden itibaren on iş günü
içerisinde başvurmaması veya başvurunun uygun bulunmaması ya da önlemlerin
uygulanmasının eksik veya yetersiz bulunması durumunda Kurul, cihazın
piyasadan çekilmesini, geri çağrılmasını, piyasada bulunmasının yasaklanmasını
veya kısıtlanmasını sağlar ve kamuoyunu bu kapsamda bilgilendirir.
e) Cihazdaki risklerin giderilemediği veya
giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, riskli olduğu tespit edilen
cihazlar, 21 inci madde uyarınca bertaraf edilir.
f) Önlemleri belirlenen şekil ve sürede yerine
getirmeyen imalatçı veya ithalatçı, önlemlerin Kurum tarafından yerine
getirilmesi amacıyla yapılacak masrafları karşılar. Masraflar genel
hükümlere göre rücu edilir.
(3) Uygun olmadığı tespit edilen numune, test ve
muayene, nakliye, bertaraf ücreti ve bunlara ilişkin diğer giderler,
imalatçı veya ithalatçıya aittir. Yapılan masraflar, ilgili imalatçı veya
ithalatçıya genel hükümlere göre rücu edilir.
(4) İktisadi işletmeci tarafından gerekli düzeltici
önlemlerin alınmadığı veya uygunsuzluk veya riskin devam ettiği durumlarda
Kurul, cihazın piyasadan çekilmesini, geri çağrılmasını, piyasada
bulunmasının yasaklanmasını veya kısıtlanmasını sağlar ve kamuoyunu bu
kapsamda bilgilendirir. Ayrıca Kurum, düzeltici önleme ilişkin bilgileri, Bakanlığa
bildirir.
(5) Cihazın ciddi risk taşıdığının tespit edilmesi
ve ciddi riski ortadan kaldıracak başka bir yöntemin bulunmaması halinde,
Kurul Kanunun 16 ncı maddesinin altıncı fıkrasının (d) bendi ile Kanunun 17
nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında ciddi risk taşıyan cihazların
piyasadan çekilmesini, geri çağrılmasını veya piyasada bulunmasının
yasaklanmasını sağlar.
(6) İnsan sağlığı veya güvenliğinin korunmasına
ilişkin acil müdahale gereken ciddi riskin bulunduğu durumlarda Kurul
tarafından iktisadi işletmecinin savunması talep edilmeksizin idari
yaptırıma ilişkin karar alınır. Alınan karar, iktisadi işletmecinin
sonradan sunacağı savunma ile diğer bilgi ve belgeler kapsamında tekrar
değerlendirilir.
(7) Teknik düzenlemelerin veya genel ürün güvenliği
mevzuatının ürün güvenliği dışındaki hükümlerine aykırı olduğu tespit
edilen cihazlar için Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi
uygulanır.
(8) Teknik düzenlemelerin veya genel ürün güvenliği
mevzuatının ürün güvenliğine ilişkin hükümlerine aykırı olduğu tespit
edilen cihazlar için Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
uygulanır.
(9) Teknik dosya, uygunluk beyanı veya uygunluğu
gösteren diğer belgeler ve uygunluk işareti gibi işaret, bilgi ve belgeler
açısından aykırılıklar için Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının
(c) bendi uygulanır.
(10) Yedinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkralar
dışındaki aykırılıklar için Kanunun 20 nci maddesinin ilgili fıkraları
uygulanır.
İdari
yaptırımların uygulanmasına ilişkin diğer hükümler
MADDE 14- (1) İdari yaptırım ve gerekli önlemler, 13 üncü
madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla ilgili mevzuatta belirtilen yükümlülükler
kapsamında Kurul tarafından uygulanır. Alınacak önlem ve uygulanacak idari
yaptırımlar konusunda orantılılık ilkesine uygun hareket edilir; alınacak
tedbirlerin, önlenmesi amaçlanan tehlikenin boyutu, niteliği ve gerçekleşme
olasılığı ile orantılı olması sağlanır.
(2) İktisadi işletmecinin gerekli önlemleri
zamanında veya hiç almaması veya aldığı önlemlerin eksik veya yetersiz
olması veya iktisadi işletmecinin tespit edilememesi halinde;
a) Cihazın piyasaya arzının durdurulması, piyasada
bulundurulmasının önlenmesi, piyasadan çekilmesi, geri çağrılması, reklam
ve teşhirinin durdurulması,
b) Dağıtıcıların önlemlerden haberdar olmaları ve
önlemlere uymalarını sağlamak amacı ile gerekli tedbirlerin alınması,
c) Cihazın taşıdığı riskler hakkında tüketicilerin
uyarılması,
ç) Cihazın uygun koşullarda imhası veya
kullanılamaz hale getirilmesi,
önlemlerinden uygun ve gerekli olanları,
orantılılık ilkesine riayet edilerek alınır.
(3) Önlemleri belirlenen şekil ve sürede yerine
getirmeyen iktisadi işletmeci, önlemlerin Kurum tarafından yerine
getirilmesi amacıyla yapılacak masrafları karşılar. Masraflar genel
hükümlere göre rücu edilir.
(4) İktisadi işletmeciye yönelik Kanunda yer alan
idari para cezaları, Kurul tarafından etkili, orantılı ve caydırıcı olacak
şekilde uygulanır.
Cihazların
piyasaya arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici olarak durdurulması
MADDE 15- (1) Kurum; bir cihazın ciddi risk taşıdığına dair
belirtilerin bulunması halinde, cihazın kontrolü yapılıncaya kadar piyasaya
arzının ve piyasada bulundurulmasının geçici olarak durdurulması kararını
alır ve bu kararı iktisadi işletmeciye derhal tebliğ eder. Bu karar, en
kısa sürede Kurula sunulur. Cihazdan kaynaklanabilecek muhtemel risklerin
önlenmesi amacıyla iktisadi işletmeci, dağıtıcıları durumdan haberdar eder
ve risk altındaki grupları bilgilendirir.
(2) Kurum; iktisadi işletmeciye birinci fıkradaki
önlemlerin alınmasını tebliğ eder ve müteakiben ivedi olarak kontrollere
başlar.
(3) İktisadi işletmeci Kurumun talebi üzerine;
a) İlgili teknik düzenleme kapsamında, cihazın
uygunluk değerlendirmesinin yapılması amacıyla bir uygunluk değerlendirme
kuruluşuna başvurulduğu durumlarda, bu kuruluşlara sunulan belgelerin
suretlerini,
b) Üretim yerlerinin ve depolarının adreslerini,
c) Tasarım, üretim ve dağıtıma ilişkin detaylı
bilgileri,
ç) Gerekli görülecek diğer bilgi ve belgeleri,
Kuruma iletir.
(4) Cihazın piyasaya arzının ve piyasada
bulundurulmasının geçici durdurulmasına ilişkin süre dört günden fazla
olamaz. Ancak, cihazın test edilmesi, gerekli değerlendirme ve
kontrollerinin yapılması veya üçüncü fıkrada belirtilen bilgilerin
sunulması için teknik gerekçelerle daha fazla süreye ihtiyaç duyulması
halinde bu süre uzatılabilir.
(5) Kontrol sonucunda güvenli olduğu anlaşılan
cihazlar hakkındaki geçici durdurma kararı kendiliğinden kalkar. Güvenli
olmayan cihazlar hakkında alınan cihazın piyasaya arzının ve piyasada
bulundurulmasının geçici durdurulması kararı, idari yaptırım kararı
alınıncaya kadar geçerlidir.
Risk
taşıyan cihazlara ilişkin duyuru
MADDE 16- (1) İktisadi işletmeci; risk taşıyan cihazla
ilgili olarak Kurulun kararı üzerine veya kendiliğinden gerekli önlemleri
alır, bu riskler ve önlemler hakkındaki bilgileri ikinci fıkrada belirtilen
şekilde duyurur ve duyurunun kapsamına göre engellilerin erişebilirliğini
dikkate alır. Duyuru, asgari aşağıdaki bilgileri içerir:
a) Cihazı tanıtacak marka, model, tür, seri
numarası ve cihazı net şekilde tanıtan diğer ayırt edici özellikler.
b) Sorumlu iktisadi işletmecinin isim, adres ve
diğer iletişim bilgileri.
c) Cihazın görseli.
ç) Uygunsuzluğun ve riskin açık ve anlaşılır
tarifi.
d) Alınan önlem.
e) Riskten sakınılması veya riskin giderilmesi için
önerilen yöntemler.
(2) Yapılan duyuru veya duyurunun şekli Kurum
tarafından uygun bulunmaz veya yetersiz görülürse Kurum, iktisadi
işletmecinin aldığı düzeltici önlemler ile kendisinin aldığı önlemleri
kendi internet sitesi dâhil gerekli gördüğü tüm yöntemlerle ve bir gazete
veya bir internet haber sitesinde ivedilikle ilan eder. Bu yöntemler aşağıda
sıralananların biri veya birkaçını içerir:
a) Risk altındaki kişilerin doğrudan
bilgilendirilmesi.
b) İktisadi işletmecinin internet sitesinin
bulunması durumunda en az bir yıl süreyle internet sitesinin ana sayfasında
kolaylıkla görülebilecek şekilde duyurulması.
c) Risk altındaki kişiler dikkate alınarak, ulusal
veya yerel düzeyde yayın yapan bir televizyon kanalında 07.00-22.00
saatleri arasında 30 saniyeden az olmamak üzere yazılı ve sesli şekilde
yayınlanması.
ç) Risk altındaki kişiler dikkate alınarak, ulusal
veya yerel düzeyde dağıtımı yapılan bir gazetede, sayfanın dörtte birinde,
Basın İlan Kurumu aracılığıyla bir gün ilan edilmesi.
(3) Kurum; cihazda tespit edilen riske göre
duyurunun şeklini, zamanını, süresini ve yayımlanacağı televizyon ve gazetelere
ilişkin ek hususları belirleyebilir ve duyurunun; gerekli şartları
taşımadığını değerlendirirse daha uygun bir şekilde ve yöntemle tekrar
edilmesini talep edebilir.
(4) Dağıtıcılar; cihaza ilişkin riskler ve önlemler
hakkında kendilerine iletilen bilgileri, varsa tedarik zincirindeki bir
sonraki dağıtıcıya iletmek ve duyuruyu kolaylıkla görülebilecek veya
ulaşılabilecek yerlere koymak zorundadır.
Cihazların
geri çağrılması
MADDE 17- (1) Alınan diğer önlemlerin riskin ortadan
kaldırılmasında yetersiz kalması durumunda iktisadi işletmeci,
kendiliğinden veya Kurulun talebi üzerine cihazı geri çağırır.
(2) İktisadi işletmeci geri çağırma önlemini,
duyurudaki asgari şartlara ek olarak cihazın teslim alınacağı veya
onarılacağı adres ve irtibat noktaları ile sunulan teklif ve seçenekleri de
içerecek şekilde duyurur.
(3) İktisadi işletmeci cihazı teslim edenlere
aşağıdaki seçeneklerden en az birini sunar:
a) Cihazın geri çağrılmasına yol açan sorunun
giderilmesi.
b) Cihazın teslim tarihindeki perakende satış
değerinin ödenmesi.
c) Cihazın, teknik düzenlemesine uygun, güvenli ve
eş değer bir cihazla değiştirilmesi.
(4) Cihazın geri çağrılmasıyla ilgili tüm masraflar
cihazı geri çağıran iktisadi işletmeci tarafından üstlenilir. İktisadi
işletmeci, cihazın zamanında, kolaylıkla ve ek bir maliyet oluşturmayacak
şekilde teslim edilebilmesi için gerekli koşulları sağlamak zorundadır.
(5) Piyasadan çekilen cihazı teslim eden dağıtıcı,
cihazın piyasadan çekilmesine yol açan sorunun giderilmesini ve güvenli
hale getirilmesini imalatçı veya ithalatçıdan ister. İmalatçı veya
ithalatçı; mümkün olması halinde cihazı uygun duruma getirir ve dağıtıcıya
teslim eder. Cihazın işlevsiz hale getirilmesi veya imha edilmesinin
gerektiği hallerde, imalatçı veya ithalatçı; piyasaya arz ettiği cihazların
maddi değerinin ödenmesi veya cihazın teknik düzenlemesine uygun, güvenli
ve eş değer bir cihazla değiştirilmesi seçeneklerinden birini dağıtıcıya
sunar.
Gönüllü
önlem
MADDE 18- (1) İktisadi işletmeci piyasaya arz ettiği veya
piyasada bulundurduğu cihazın güvenli veya uygun olmadığını Kurum
denetiminden önce tespit ederse, cihaza yönelik gönüllü önlem faaliyetinde
bulunabilir.
(2) Gönüllü önlem faaliyeti, uygunsuzluğun
giderilmesi ve riskin ortadan kaldırılması için cihazın piyasaya arzının
durdurulması, piyasada bulundurulmasının önlenmesi, piyasadan çekilmesi,
geri çağrılması, dağıtıcıların bu önlemden haberdar olmaları, cihazın
taşıdığı riskler hakkında nihai kullanıcıların uyarılması da dâhil olmak
üzere gerekli tedbirlerin tamamını kapsar.
(3) Gönüllü önlem faaliyetinde bulunacak iktisadi
işletmeci, bu faaliyete dair tüm bilgi ve belgelerle faaliyeti tamamlamak
için ihtiyaç duyduğu süreyi de belirterek Kuruma başvurur.
(4) Kurum; gönüllü önlem faaliyetlerinin
gerçekleştirilebilmesi için iktisadi işletmecinin talebi, cihazın taşıdığı
risk ve piyasa yaygınlığı gibi hususları değerlendirerek altı ayı geçmemek
üzere süre verir. Mücbir sebeplerin varlığının kanıtlandığı durumlarda altı
ayı geçmemek üzere ek süre verilir.
(5) Gönüllü önlem faaliyeti kapsamında uygunsuzluğu
giderilen cihazlar, Kurumun değerlendirmesine sunulmadan piyasaya arz
edilemez veya piyasada bulundurulamaz. Kurum gerekli gördüğü takdirde,
gönüllü önleme tabi tutulan cihazın test veya muayene işlemlerini kural
olarak laboratuvarda yapabilir veya imkânların elvermediği durumlarda
yeterliğe sahip tarafsız bir kuruluş tarafından test veya muayenesini
isteyebilir.
(6) Gönüllü önlem faaliyeti kapsamında
yükümlülüklerini yerine getirdiği ve uygunsuzluğu tamamen giderdiği değerlendirilen
iktisadi işletmeci için Kanunda düzenlenen idari yaptırımlar uygulanmaz.
Uygunsuz
cihazın internet, televizyon veya radyo üzerinden satışının yapılması
MADDE 19- (1) Piyasaya arz edilen veya piyasada bulundurulan
ve uygunsuz olan bir cihazın internet üzerinden tanıtımı ve satışının
yapılması halinde, aracı hizmet sağlayıcıya içeriğin çıkarılması için
internet sayfalarındaki iletişim araçları, alan adı, IP adresi ve benzeri
kaynaklarla elde edilen bilgiler üzerinden elektronik posta veya diğer iletişim
araçları ile bildirimde bulunulur. İçeriğin yirmi dört saat içerisinde
aracı hizmet sağlayıcı tarafından çıkarılmaması halinde Kurum, uygunsuz
olan cihaza ilişkin içeriğe erişimin engellenmesine karar verir ve bu
kararı uygular. İnternet sitesinin doğrudan iktisadi işletmeciye ait olması
durumunda aynı uygulama yapılır. Bu fıkra kapsamında verilen erişimin
engellenmesi kararı, içeriğe erişimin engellenmesi (URL ve benzeri)
yöntemiyle verilir.
(2) Uygun olmayan bir cihazın televizyon veya radyo
üzerinden tanıtım ve satışının durdurulması medya hizmet sağlayıcı
kuruluştan istenir. Medya hizmet sağlayıcı kuruluş, tanıtım ve satışın
durdurulması için Kurum ile iş birliği yapar. Kurum, satışın durdurulması
kararını Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna bildirir.
İmalatçının
yükümlülüklerinin diğer iktisadi işletmecilere uygulandığı durumlar
MADDE 20- (1) İthalatçı veya dağıtıcı; cihazı kendi isim
veya ticari markası altında piyasaya arz ederse, piyasada bulundurursa,
cihazı teknik düzenlemesine, ilgili standartlara veya diğer mevzuata
uygunluğunu etkileyecek şekilde değiştirir ise imalatçı olarak kabul
edilir.
(2) Cihazın imalatçısı, yetkili temsilcisi veya
ithalatçısının tespit edilemediği durumlarda, Kurum tarafından yapılan
bildirimin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde
imalatçı, yetkili temsilci veya ithalatçısının isim ve irtibat bilgilerini,
bu bilgilere sahip değil ise tedarik zincirinde yer alan bir önceki
iktisadi işletmecinin isim ve irtibat bilgilerini bildirmeyen dağıtıcı, Kanun
kapsamında imalatçı olarak kabul edilir.
Bertaraf
MADDE 21- (1) Bertaraf, cihazın imalatçısı tarafından menşei
ülkesine gönderilmesi veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
tarafından yetkilendirilen kuruluşlar eliyle imha edilmesi suretiyle
yapılır. Cihaza ilişkin imha veya kullanılamaz hale getirme kararı alınması
durumunda iktisadi işletmeci, uygun olmayan cihazları Kurumun gözetiminde
bertaraf eder ve bu işlemin gerçekleştirildiğini gösteren tutanak ve
belgeleri bertarafı müteakip en geç bir ay içinde Kuruma sunar.
(2) Bertaraf edilen cihazların IMEI numarasını haiz
olması halinde, Kurum tarafından 12/7/2014 tarihli ve 29058 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazların Kayıt
Altına Alınmasına Dair Yönetmeliğin ilgili hükümleri uygulanır.
(3) Bertaraf işleminin özel bir uzmanlık
gerektirmesi durumunda ilgili bertaraf işlemi, bu işlemi yapma niteliklerini
haiz gerçek veya tüzel kişiye yaptırılabilir.
(4) Bertaraf işlemi için fatura edilen bedel,
imalatçı veya ithalatçı tarafından doğrudan üçüncü fıkra uyarınca bertaraf
işlemini gerçekleştiren kuruluşa ödenir.
(5) İktisadi işletmeci tarafından bertaraf
edilmeyen cihazların bertarafına yönelik işlemler Kurum tarafından
gerçekleştirilerek masraflar ilgili iktisadi işletmeciye rücu edilir.
Masrafların
rücu edilmesi
MADDE 22- (1) Kurum tarafından uygunsuzluğun ortadan
kaldırılmasına ilişkin denetimler kapsamında depolama, nakliye ve bertaraf
masrafları dahil olmak üzere yapılan masraflar, ilgili iktisadi işletmeciye
Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında rücu edilir.
Piyasada
bulundurma yasağının ihlali
MADDE 23-
(1) Kurum tarafından piyasaya arzı
ve bulundurulması yasaklanan cihazların piyasaya arz edildiği, piyasada
bulundurulduğunun veya kullanıldığının tespiti halinde, Kurul tarafından
sorumlular hakkında, 5809 sayılı Kanunun 63 üncü maddesinin yedinci fıkrası
uygulanır ve suç duyurusunda bulunulur.
(2) İktisadi işletmeci, piyasaya arzı yasaklanan
cihazların kendisi tarafından piyasaya arz edilmediğini, piyasada
bulundurulmadığını ve piyasada bulundurma yasağı hakkında dağıtım zincirini
bilgilendirdiğini ispatladığı takdirde birinci fıkrada belirtilen yaptırım
uygulanmaz.
İdari
para cezalarının belirlenmesi usulü
MADDE 24- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil
eden bir fiilin bir suç veya daha ağır idari para cezası ile
cezalandırılmayı gerektiren bir kabahat oluşturmaması halinde, Kanunda
öngörülen ve iktisadi işletmecilere uygulanacak idarî para cezaları, 5809
sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin altıncı fıkrası uyarınca bir katından
dört katına kadar artırılarak uygulanır.
(2) Uygulanacak cezanın belirlenmesinde; ihlalin
niteliği, tespit edilen uygunsuzluğun insan, çevre, iş yeri sağlığı ve
güvenliği, tüketicilerin korunması ve kamu yararına etkisi ile ihlal
sonucunda bir zarar doğup doğmadığı, ihlalin önlenmesi ve giderilmesinde
gönüllü bildirimin varlığı, ihlalin tekerrür edip etmediği gibi hususlar
dikkate alınır.
(3) Kanuna göre verilen idari para cezaları; cezaya
konu uygunsuzluğun büyüklüğü ve tekerrürü dikkate alınarak etkili, orantılı
ve caydırıcı olacak şekilde uygulanır.
(4) Kurum tarafından verilen idarî para cezaları;
21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine tabi olup, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde Kurum
hesaplarına ödenir. Bu süre içinde ödenmeyen idarî para cezaları, Kurumun
bildirimi üzerine ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine
göre tahsil olunur. Tahsil olan idarî para cezalarının tamamı Kurum hesaplarına
aktarılır.
(5) Kanunun 20 nci maddesinin birinci, ikinci,
üçüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen idari para cezaları, bu cezalara
konu uygunsuzluğun iki yıl içinde tekrarı halinde, her tekrar için bir
önceki idari para cezasının iki katı uygulanır.
(6) Kanuna göre verilen idari para cezaları, idari
önlemlerin uygulanmasına engel teşkil etmez.
İzlenebilirlik
MADDE 25-
(1) İktisadi işletmeci; tedarik
zincirinde yer alan bir önceki ve varsa bir sonraki iktisadi işletmecinin
ismi, ticaret unvanı veya markası ve irtibat bilgileri ile cihazın takibini
kolaylaştıracak diğer bilgilerin kaydını düzenli bir şekilde tutar, cihazı
piyasaya arz ettiği veya piyasada bulundurmaya başladığı tarihten itibaren
en az on yıl boyunca muhafaza eder ve talep edilmesi halinde Kuruma sunar.
(2) Birinci fıkrada belirtilen yükümlülükler; bir
cihazı uzaktan iletişim araçları vasıtasıyla elektronik ortamda piyasaya
arz eden veya bulunduran, başkasına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin
yürütülmesi için elektronik ticaret ortamı sağlayan aracı hizmet
sağlayıcıları ile radyo ve televizyon gibi medya hizmet sağlayıcıları için
de geçerlidir.
(3) İmalatçı veya ithalatçı; izlenebilirliğinin
sağlanabilmesi amacıyla cihazın üzerinde, cihazın boyut ve doğasının buna
elverişli olmadığı durumlarda cihazın ambalajında, parselinde, kolisinde
veya cihaza eşlik eden bir belgede seri, model, parti numarası, lot veya
cihazın ayırt edilmesini sağlayacak bilgilere yer verir.
(4) İktisadi işletmeci düzeltici önlem alınması
gereken durumlarda kullanılmak üzere; parti, seri veya lot bazında cihazın
dağıtımını yaptığı diğer iktisadi işletmecilerin ve dağıtımı yapılan cihaz
miktarına ilişkin bilgilerin kaydını tutar ve Kurumun talebi halinde bu
kayıtları sunar.
İş
birliği
MADDE 26- (1) İktisadi işletmeci; piyasaya arz ettiği veya
piyasada bulundurduğu cihazın taşıdığı risklerin azaltılması veya ortadan
kaldırılması amacıyla yürüttüğü faaliyetlerde, Kurum ile iş birliği yapar.
(2) Aracı hizmet sağlayıcı; kendi hizmeti
aracılığıyla elektronik ortamda piyasaya arz edilen veya piyasada bulundurulan
bir cihazın taşıdığı risklerin ortadan kaldırılması, bu mümkün değil ise
azaltılması amacıyla yürütülen bir işlemin kolaylaştırılması için Kurum ile
iş birliği yapar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Piyasa Gözetimi ve Denetimine İlişkin Görev ve
Yetkiler
Daire
Başkanlığının piyasa gözetimi ve denetimine ilişkin sorumlulukları
MADDE 27- (1) Daire Başkanlığı; denetim planlaması ve PGD
ile ilgili şikâyet ve ihbarları değerlendirir, denetim kapsamında gerekli
yazışmaları yapar, idari para cezası da dâhil denetim sonuçlarına ilişkin
idari işlemleri takip eder ve denetçilere yönelik eğitim programlarını
hazırlar.
Bölge
müdürlüklerinin piyasa gözetimi ve denetimine ilişkin sorumlulukları
MADDE 28- (1) Bölge müdürlükleri; denetçilerin görevlerini
yerine getirmelerini sağlar, şikâyet ve ihbarları değerlendirir, yapılan
denetimlere ilişkin dönemsel PGD raporlarını Daire Başkanlığına gönderir,
Daire Başkanlığı tarafından talep edilen diğer bilgi ve belgeler ile
numuneleri temin eder, gerekli hallerde denetim sonuçlarına ilişkin idari
işlemleri takip eder ve Daire Başkanlığını bilgilendirir.
Denetçinin
görev ve yetkileri
MADDE 29- (1) PGD’den sorumlu denetçinin, 14/12/2011 tarihli
ve 28142 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumunun Denetim Çalışmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri saklı kalmak
kaydıyla görev ve yetkileri;
a) İlgili mevzuat hükümleri uyarınca, görev alanına
giren konularda denetim yapmak, gerekli tutanak ve raporları hazırlamak ve
gerekli yazışmaları yaparak ilgili mercilere sunmak,
b) Kanunda belirtilen ceza ve önlemlerin dışında
kalan, ilgililerin cezai sorumluluğunu gerektirebilecek eylemleri tespit
ettiğinde durumu ilgili makamlara yazılı olarak bildirmek,
c) Denetlenen cihazlardan gerekli hallerde numune
almak,
ç) Denetimi yapılan cihaza ait teknik belgeler,
kullanım kılavuzu, garanti belgesi, fatura ve benzeri belgeleri istemek,
d) Cihaz bulundurulan ve/veya satılan her türlü yer
ile hizmet verilen ve kullanılan yerlerde denetim, inceleme ve araştırma
yapmak,
e) Yasal olmayan yollarla piyasaya arz edilmiş veya
üzerinde yasal olmayan değişiklikler yapılmış cihazlarla karşılaştığında
denetim sürecini durdurarak konu hakkında ilgili mercileri bilgilendirmek,
f) İktisadi işletmecinin PGD faaliyetini
engellemesi durumunda, güvenlik güçlerinden yardım istemek ve onların
nezaretinde denetim yapmak,
hususlarından oluşur.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Şikâyet
ve ihbarlarda bulunması gereken hususlar
MADDE 30- (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki cihazlara ilişkin
PGD konulu şikâyet ve ihbarlar, elektronik ortamda Kurum internet sayfası
üzerinden veya yazılı başvuru yoluyla Kurum merkezine veya bölge
müdürlüklerine yapılır.
(2) Belli bir konuyu ihtiva etmeyen; kişi, kurum
veya olaylarla doğrudan bağlantı kurulmaksızın genel nitelikli ifadeler
taşıyan, şikâyet ve ihbar sahibinin kimlik bilgilerini taşımayan,
inandırıcı mahiyette olmayan, olayla ilgili yeterli bilgi veya belge
eklenmeyen/içermeyen şikâyet ve ihbarlar hakkında işlem yapılmaması
sorumluluk doğurmaz.
Bilgilerin
gizliliği
MADDE 31- (1) Kurumun, Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği
(2014/53/AB) gereği yapacağı bildirim ve duyurular saklı kalmak üzere, PGD
faaliyeti sırasında yapılan yazışmalar, ihbar ve şikâyetler, denetimlerde
temin edilen kişisel veriler ile ticari sır niteliğindeki veya fikri ve
sınai mülkiyet hakkına ilişkin bilgiler gizli tutulur. Ancak mevzuatın,
insan sağlığı ve güvenliğinin gerektirdiği hallerde yapılan duyurular bu
kapsamda sayılmaz. PGD sürecinde gerçek veya tüzel kişilerin uzmanlığından
faydalanılması halinde, bu kişiler de bu maddede belirtilen gizlilik
ilkesine riayet etmekle yükümlüdür.
Tebligat
MADDE 32- (1) İdari para cezası ve/veya idari önlemleri
içeren idari yaptırım kararlarının tebliğinde, 11/2/1959 tarihli ve 7201
sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında alınan önlemler ile
uygulanan idari yaptırımlar; kararın dayandığı gerekçe, yasal itiraz
yolları ve süre sınırları da belirtilerek iktisadi işletmeciye tebliğ
edilir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 33- (1) 6/2/2013 tarihli ve 28551 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Telsiz ve Telekomünikasyon Terminal Ekipmanlarının
Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan
yönetmeliğe yapılan atıflar, bu Yönetmeliğe yapılmış kabul edilir.
Geçiş
süreci
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmelik
hükümlerinin yürürlüğe girdiği tarihe kadar denetim süreci tamamlanmış
olmakla birlikte hakkında herhangi bir idari yaptırım uygulanmasına gerek
olmayan cihazlar, bu Yönetmelik hükümlerine tabidir.
(2) Denetim süreci Kanun yürürlüğe girdikten sonra
ve bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce başlamış olan cihazlar bu
Yönetmelik hükümlerine tabidir. Denetim süreci bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihe kadar tamamlanmamış olan cihazlara uygulanan işlemlerde ise
lehe hüküm uygulanır.
Yürürlük
MADDE 34- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 35- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bilgi Teknolojileri
ve İletişim Kurulu Başkanı yürütür.