Anayasa Mahkemesinin 7/3/2019 Tarihli ve 2015/10298 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2019-04-26

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
İKİNCİ BÖLÜM KARAR 
A.K. BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2015/10298Karar Tarihi : 7/3/2019
Başkan :Engin YILDIRIM Üyeler : Recep KÖMÜRCÜRıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Ali KOZAN Başvurucu : A.K.

I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, özel hayat kapsamında kalan eylemler gerekçe gösterilerek görevden alınmanın özel hayata saygı hakkını ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 22/6/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR 
6.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:
7. Müftü olarak görev yapan başvurucu 5/5/2005 tarihinde şiddetli geçimsizlik nedeniyle evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı iddiası ile boşanma davası açmıştır. Ankara 5. Aile Mahkemesi 27/06/2008 tarihli kararıyla davayı reddetmiş ise de anılan karar temyiz incelemesinde bozulmuştur. Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada, her iki taraftan kaynaklanan kusurlu hareketler nedeni ile evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı gerekçesiyle 15/9/2010 tarihinde boşanma davasının kabulüne hükmedilmiştir. Anılan karar, temyiz ncelemesinden geçerek kesinleşmiştir.


δ. Başvurucu ayrica soy bagi ilişkisi bulunan iki çocuğun kendi çocuğu olmadiği iddiasıyla 10/11/2005 tarihinde nesebin reddi davası açmıştır. Ankara 9. Aile Mahkemesi davanın süre yönünden reddine karar vermiştir. Temyiz incelemesinden geçerek kesinleşen kararda; tanık ve taraf beyanları ile DNA testi için çıkarılan isticvap davetiyelerine davalıların cevap vermemesi gözetilerek her iki çocuğun da başvurucunun çocuğu olmadığının anlaşıldığı ancak öğrenme tarihi üzerinden bir yıllık süre geçtikten sonra dava açıldıği vurgulanmıştir.

9. Başvurucu 25/5/2013 tarihinde başka biriyle evlenmiştir. Bu arada aile sorunlarının personel ve halk arasında duyulduğu, başvurucunun yıprandığı gerekçesiyle görev yeri değiştirilmiştir.

10. Aynı Kurumda çalışan bir personelin şikâyet dilekçesi nedeniyle Diyanet İşleri Başkanlığı Teftiş Kurulu tarafindan soruşturma yapılmıştır. İnceleme sonrası düzenlenen 1/3/2013 tarihli raporda; başvurucunun tedavi görmesine rağmen çocuğunun olmamasıizerine eşini bir başka erkekle tanıştırarak cinsel ilişkiye girmelerini sağladığı ve bu şekilde ki çocuk sahibi olduğu ancak çocuklarının kendinden olmadığını başından beri bildiği pelirtilmiştir. Ayrıca 2002 yılında hac başkanlığı yaptığı sırada kafilede olan bir kadın ile gönül ilişkisi yaşamaya başladığı, bu bayan ile nişanlandığını çevresine açıklamasına rağmen 2013 yılında başka bir bayanla evlendiği ifade edilmiştir. Söz konusu fillerin bir din görevlisine yakışmayacak, memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelikte yüz kızartıcı olduğu,paşvurucunun 15/4/2015 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Diyanet İşleri BaşkanlığıAtama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 5. maddesi (1) numaralı fikrası (b)bendinde düzenlenen ortak nitelik şartını görevi sırasında kaybettiği belirtilerek 14/7/1965tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendine göre görevine son verilmesi teklif edilmiştir.

11.Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulunun (Kurul) 9/7/2013tarihli kararıyla yukarıda belirtilen gerekçeye dayanılarak başvurucunun görevine son verilmiştir.

12. Başvurucu, anılan işlemin iptali istemiyle dava açmıştır. Hatay İdare Mahkemesi 18/6/2014 tarihinde davanın reddine karar vermiştir. Kararda, din görevlisi olan ve toplumu dinî konularda aydınlatma görevi bulunan başvurucunun yürüttüğü görevin özelliği ve sorumluluğu dikkate alındığında çevresine sözleriyle ve davranışlarıyla örnek bir kişi olması gerektiği belirtilmiştir. Hatay İdare Mahkemesince başvurucunun eski eşinin iffetsizlik yaptığı, üzerine kayıtlı çocukların başkasından olduğunu çevresine anlattığı, uzun süre flört ettiği kişiyle görüşebilmek için sık sık Ankara'ya gidip geldiği, bu kişiyle nişanlandığını birçok kişiyle paylaştığı hâlde nişanlandığını inkâr ederek bir başkası ile evlendiği, Kur'an Kursu öğreticisi bayan memur ile görüşmelerinde amir-memur arasındaki ciddiyeti korumamasının Yönetmelik'te belirtilen özel şartı kaybettirecek nitelikte olduğu vurgulanarak dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
13. Başvurucunun temyiz istemi, Danıştay Onaltıncı Dairesi tarafindan 3/4/2015tarihinde derece mahkemesinin kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle oyçokluğuyla reddedilmiştir. Karşıoy görüşünde; ortak nitelik vasfinın kaybedildiği tespitinin her türlü şüpheden uzak, somut ve kesin delillerle yapılmadığı belirtilmiştir.
14. Nihai karar 1/6/2015 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
15



IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
1ayılı Kanunun "Memurluğun sona ermesi" kenar başlklımaddesinin ilgili kısımları şu şekildedir:
" b) Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi;
d) ... hallerinde memurluğu sona erer."
17.2/7/1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Personelin nitelikleri" kenar başlıklı 9. maddesişu şekildedir:
"Başkanlık personelinde, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen genel şartlar yanında; Başkan, başkan yardımcısı, genel müdür, Rehberlik ve Teftiş Başkanı, il ve ilçe müftüsü, Başkanlık vaizi ve vaizlerin en az lisans düzeyinde dinîyüksek öğrenim mezunu olması gerekir. Yönetim Hizmetleri Genel Müdürü için ise dört yıllık yüksek öğrenim mezunu olması şartı aranır.

Başkanlık personelinin 657 sayılı Kanunda ve bu Kanunda yer almayan diğer nitelikleri ile atanmalarında dini öğrenim şartı arananlara ilişkin ortak nitelikler yönetmelikle düzenlenir."
18. Yönetmelik'in "Genel şartlar" kenar başlıklı 5. maddesinin (1) numaralıfikrasının (a) ve (b) bentleri şu şekildedir:
"a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) bendindeki şartlari taşımak.

b) Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak."
B. Uluslararası Hukuk 
19Avrupa Însan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) "Özel ve aile hayatına saygıhakkı" kenar başlıklı 8. maddesi şöyledir:
"(1) Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

hakk kullamasar kkadahasiakdaha yya komik redüzen kmas, simesninöne sağlığvealakve başkaları hakveözgürlüklerinin korumasıiçin grki bir ebir olması duumndasöz konusu olabilir."

20. Avrupa Insan Haklari Mahkemesi (AlHM) içtihatlarinda özel hayatin eksiksiz bir tanımı bulunmayan, geniş bir kavram olduğu belirtilmektedir. Özel hayata saygı hakkı alt kategorisinde geçen özel hayat kavramını AİHM oldukça geniş yorumlamakta ve bu kavrama ilişkin ayrıntılı bir tanım yapmayı uygun bulmamaktadır (Koch/Almanya, B. No: 497/09,19/7/2012, §51). Bununla birlikte Sözleşme'nin denetim organlarının içtihatlarında bireyin kişiliğini serbestçe geliştirmesi ve gerçekleştirmesi ve kişisel bağımsızlık kavramlarının özel hayata saygı hakkının kapsamının belirlenmesinde temel alındığı anlaşılmaktadır (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/7/2004, § 43; K.A. ve A.D./Belçika,B. No: 42758/98, 45558/99, 17/2/2005, § 83; Pretty/Birleşik Krallık, B. No: 2346/02,29/4/2002 § 61; Christine Goodwin/Birleșik Krallık [BD], B. No: 28957/95, 11/7/2002, § 90).
21. Özel hayata saygı hakkına kamu makamlarının keyfî bir şekilde müdahale etmelerinin önlenmesi, Sözleşme'nin 8. maddesi ile sağlanan güvenceler kapsamında yer almaktadır. AiHM, özel hayata saygı hakkı kapsamında bulunan bir menfaate devletin müdahale ettiğini tespit ettiğinde Sözleşme'nin 8. maddesinin ikinci fikrasında belirtilen koşulları incelemektedir. Buna göre kamu makamlarının müdahalesinin yasal bir dayanağıbulunup bulunmadığı, anılan fikrada yer alan meşru amaçlara dayalı ve demokratik bir toplumda gerekli ve orantılı olup olmadığı araştırılmaktadır (Dudgeon/Birleşik Krallık [GK]B. No: 7525/76, 22/10/1981, § 43; Olsson/Isveç No.1 [GK],B.No:10465/83,24/3/1988; De Souza Ribeiro/Fransa [BD], B. No: 22689/07, 13/12/2012, § 77).

22. AiHM'e göre mesleki hayat özel hayat kavramı dşında tutulamaz. Özel hayat unsurları gerekçe gösterilerek mesleki hayata getirilen sınırlamalar, bireyin sosyal kimliğini etkilediği ölçüde Sözleşme’nin 8. maddesi kapsamına girebilmektedir. Bu noktada belirtmek gerekir ki insanların büyük çoğunluğu, dış dünya ile olan ilişkilerini geliştirme olanaklarınıen çok mesleki hayatları çerçevesinde yürüttükleri faaliyet kapsamında elde etmektedir (Özpınar/Türkiye, B. No: 20999/04, 19/10/2010, § 45; Niemietz/Almanya, B. No: 13710/88,16/12/1992, § 29).

23. AİHM mesleki hayatla ilgili başvuru türlerinde özel hayat kavramını iki farklıyaklaşıma göre uygulamaktadır: özel hayata ilişkin bir unsurun anlaşmazlık nedeni olup olmadığı (sebebe dayalı yaklaşım) itiraz edilen tedbirin sonuçları bakımından özel hayata dokunan bir meselenin olup olmadığı (sonuca dayalı yaklaşım). AİHM'e göre özel hayata ilişkin unsurların mesleğin icrası bakımından aranan nitelik ve yeterlilik koşulları bakımından gözetilmiş veya kişinin mesleği ile ilgili tasarruflara esas alınmış olduğu durumlardan kaynaklanan başvurular sebebe dayalı yaklaşım çerçevesinde, özel hayata saygı hakkıkapsamında değerlendirilir (Denisov/Ukrayna [BD], B. No:76639/11, 25/9/2018, §§100-103).

24. AİHM kişinin meslek hayatını etkileyen bir tedbir için öne sürülen gerekçelerin kişilerin özel hayatına ilişkin olmadığı ancak söz konusu tedbirin kişinin özel hayatına yönelik ciddi olumsuz etkilerinin bulunduğu veya bulunma ihtimalinin olduğu durumlarin konu edildiği başvuruların sonuca dayalı yaklaşım kapsamında Sözleşme'nin 8. maddesinin kapsamına girebileceğini ifade etmiştir. Bu bağlamda söz konusu olumsuz etkilere ilişkin değerlendirmede AiHM; kişinin yakın çevresi üzerindeki özellikle de maddi bakımdan ortaya çıkan sonuçlari, diğerleri ile ilişki kurma ve geliştirme olanakları ile itibarı üzerindeki olumsuzlukları dikkate almaktadır (Denisov/Ukrayna, §107).


25. AlHM sebebe dayali yaklaşimin Sozleşme'nin 8. maddesinin uygulanmasınıgerekli kılmadığı durumlarda, söz konusu tedbirin sonuçlarının özel hayatın üzerindeki etkilerine ilişkin bir inceleme yapılması gerektiğini vurgulamıştır. Bununla beraber söz konusu bu ayrımın ilgili tedbirin altında yatan sebepleri ve tedbirin sonuçlarını incelerken her iki yaklaşımın birlikte uygulanmasına engel teşkil etmediğini de belirtmektedir (Denisov/Ukrayna,§109).

26. AİHM sonuca dayalı yaklaşım uyarınca inceleme yapılabilmesi için söz konusu meslekle ilgili tasarrufun özel hayat üzerinde doğurduğu etkilerin belirli önem ve ciddiyette olmasını aramakta, asgari ağırlık seviyesine ulaşmış olması gerektiğini vurgulamaktadır.AÍHM, sadece bu sonuçların çok ağır olduğu ve kişinin özel hayatını önemli derecede etkilediği durumlarda Sözleşme'nin 8. maddesinin uygulanabilir olduğunu kabul etmektedir (Denisov/Ukrayna,§§ 113, 116).

27. AİHM, sonuca dayalı yaklaşımı uyguladığı başvurularda iddia edilen ihlallerin ağırlık ve ciddiyet derecesini değerlendirmeye yönelik kıstaslar oluşturmuştur. Bu kapsamda başvurucunun söz konusu tedbir öncesi ve sonrasındaki yaşamı kıyaslanarak maruz kaldığıolumsuz etki değerlendirilmektedir. Ayrıca sonuçların ciddiyetinin belirlenmesinde başvurucunun iddia ettiği öznel algıların somut başvuruda mevcut nesnel koşullarla birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra yapılacak incelemenin iddia edilen tedbirin hem maddi hem de manevi etkilerini kapsaması gerekmektedir. AİHM, başvurucuların şikâyet ettikleri tasarrufun özel hayatları üzerindeki olumsuz sonuçlarını somut verilere dayalı olarak uygun şekilde ispatlamakla yükümlü olduklarını ifade etmektedir. Ayrıca başvurucular söz konusu şikâyetlerini ulusal merciler önünde de uygun şekilde dile getirmişolmalıdırlar (Denisov/Ukrayna, §§ 113-117).

28. AiHM; görevine son verilen kişinin çıkarlarıyla toplumun veya diğer bireylerin menfaatleri arasında adil bir denge kurulması gereğine dikkat çekmektedir. Fernandez Martinez/İspanya (B. No:56030/07, 12/6/2014) kararında, devlete ait bir ortaokulda Katolik din ve ahlak dersi öğretmeni olarak sözleşmeli şekilde çalışan başvurucunun evli olması ve Kilisenin zorunlu bekârlık kuralını eleştiren hareket içinde yer alması nedeniyle öğretmenlik görevine son verilmesi konusunu Sözleşme'nin 8. maddesi kapsamında incelemiştir. AİHM,Katolik inancını öğretmenin sadece teknik anlamda öğretme yeteneğinden ibaret olmadığını,Kilise kurallarına bağlı olmayı da gerektirdiğini vurgulamıştır (Fernandez Martinez/İspanya §§ 111, 138). Ayrıca başvurucunun Katolik Kilisesi doktrininin bir parçası olan bilgi ile kişisel görüşüne karşılık gelen bilgiyi birbirinden ayırmak için henüz yeterli olgunlukta olmayan öğrencileri eğittiğine dikkat çekmiştir (Fernandez Martinez/İspanya, § 142).
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
29. Mahkemenin 7/3/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A.Başvurucunun İddiaları
30Basvurucu:

1. Yonetmelik'te ongorülen ortak nitelik şartlarini kaybettigine dair her turlu şüpheden uzak somut ve kesin delil olmadığıni, soruşturma raporunun eski eşinin çelişkili ve tutarsız iddialarına dayandırıldığını ifade etmiştir. Eski eşinin başka bir erkekle ilişkisi olduğunu ve çocuklarının bu ilişkiden olduğunu sonradan öğrendiğini, eski eşinin işyerini ve esnafı arayarak özel durumlarını anlatmasısonucu kendine yöneltilen sorulara mecburen cevap verdiğini, mahrem konularıkendisinin ifşa etmediğini ve aleyhine ifade veren tanıkların yalan söylediğini iddia etmiştir.

ii. Türk toplumunda ve dinimizde nişanlıların ahlak kuralları çerçevesinde görüşmelerini engelleyen bir kural olmadığını, nişanlandığını inkâr etmediğini ancak nişanlılık döneminde ahlak dışı bir ilişki yaşamadığını belirtmiştir. Ayrıca Kur'an Kursu öğreticisi kadın ile duygusal ilişkisi olduğuna dair tespitlerin doğru olmadığını, yaşadığı sorunların eski eşinin iftiralarının bir sonucu olduğunu vurgulamıştır. Aynı eylem nedeniyle hakkında hem kınama cezası hem de göreve son verme işlemi uygulanmasının haksız ve ölçüsüz olduğunu belirtmiştir.
ii. Yönetmelik'te belirtilen ortak nitelik kavramının muğlak ve objektiflikten uzak olduğunu, idareye sınırları belli olmayan bir takdir yetkisi verdiğini ifade etmiştir. Eski eşinin iftiralarından oluşan iddiaların, mahrem konuları çevresine anlattığı ve nişanlısı ile görüşmelerine dair tespitlerin ortak nitelik vasfinın kaybedilmesi nedeni sayılamayacağını vurgulamıştır. Yönetmelik'teki anılan düzenlemenin dinen açıkça yasaklanan ve toplumda infial uyandıran zina, hırsızlık,kumar, içki ve tefecilik gibi eylemleri yapan personelin din hizmetinin özelliği de gözetilerek görevden alınması amacıyla tesis edildiğini, kendine isnat edilen eylemlerin bu kapsamda olmadığını, öte yandan ortak nitelik şartının tüm personele uygulanan bir kural da olmadığını ifade etmiştir. Açıklanan nedenlerle özel hayata saygı hakkı ile ifade hürriyeti ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürerek yargılamanın yenilenmesi ile lehine tazminata hükmedilmesini talep etmiştir. Ayrıca dava konusunun özel hayatını ilgilendirdiğini belirterek kimlik bilgilerinin kamuya açık belgelerde açıklanmamasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme 
31. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun özel hayatına ilişkin bazı bilgilere dayanılarak hakkında göreve son verme işlemi tesis edildiği yönündeki şikâyetinin Anayasa'nın 20. maddesi ile güvence altına alınan özel hayata saygı hakkı kapsamında incelenmesi uygun görülmüştür.

32. Anayasa'nın iddianın değerlendirilmesine dayanak alınacak 20. maddesi şöyledir:
"Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir.Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.


1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
33. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Esas Yönünden 
a. Müdahalenin Varlğı
34. Özel hayat kavramı eksiksiz bir tanımı bulunmayan, geniş bir kavramdır. Bu kapsamda korunan hukuki değer esasen kişisel bağımsızlıktır. Özel hayata saygı hakkının kapsamının belirlenmesinde bireyin kişiliğini geliştirmesi ve gerçekleştirmesi kavramı temel alınmaktadır. Anılan hak, herkesin istenmeyen bütün müdahalelerden uzak kendine özel bir ortamda yaşama hakkına sahip olduğuna işaret etmekle birlikte kişiliğin serbestçe geliştirilmesiyle uyumlu birçok hukuki menfaati de içermektedir (Serap Tortuk, B. No:2013/9660, 21/1/2015, §§ 31-36; Bülent Polat, B. No: 2013/7666,10/12/2015, §§ 61, 62;Tevfik Türkmen [GK], B. No: 2013/9704, 3/3/2016, §§ 50, 51; Ata Türkeri, B. No:2013/6057, 16/12/2015, §§ 30-32).

35. Özel hayata saygı hakkı kapsamında korunan hukuksal çıkarlardan biri de bireyin mahremiyet hakkıdır. Özellikle mahremiyet alanında cereyan eden cinsel içerikli eylem ve davranışların özel hayata saygı hakkı kapsamında olduğunda kuşku yoktur. Bu yönüyle özel hayat, öncelikle bireylerin kendi bireyselliklerini geliştirebilecekleri ve diğer kişilerle en mahrem ilişkilere girebilecekleri özel bir alana işaret etmektedir (Serap Tortuk,§§ 31-36; Ata Türkeri, §§ 31, 32).

36. Öte yandan özel hayata saygı hakkı, ilişki kurmak ve geliştirmek üzere çevresinde bulunanlarla temas kurma hakkını da içermektedir. Kişilerin mesleki hayatı özel hayatlarıyla sıkı bir irtibat içindedir. Özel hayata dair hususlar kişinin mesleği ile ilgili tasarruflara esas alınmışsa özel hayata saygı hakkı gündeme gelecektir (Bülent Polat, § 62;Ata Türkeri, § 31).

37. Bu kapsamda mesleki hayat çerçevesinde kişilerin özel hayatı hakkında sorgulanması ve bunun doğurduğu idari sonuçlar, buna ek olarak kişilerin davranış ve tutumları gerekçe gösterilerek görevden alınmaları özel hayatın gizliliğine yapılmış bir müdahale oluşturmaktadır (Serap Tortuk, § 37; Bülent Polat, § 63; Ata Türkeri, § 33).
38.Somut olayda başvurucunun eski eşiyle ilişkisine dair iddiaların ve özel hayatına dair mahrem konuların başvurucu hakkında tesis edilen idari işlemin sebebi olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, tesis edilen idari işleme kişinin özel yaşamına ilişkin bir kısım eyleminin dayanak alınması suretiyle özel hayata saygı hakkına müdahalede bulunulduğu sonucuna varilmiştir.

b.Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
39. Anayasa'nın 13. maddesi şöyledir:
"Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sinırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve låik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.


40. Bu kapsamda yukarida anilan müdahalenin ihlal oluşturup oluşturmadığının Anayasa'nın 13. maddesinde öngörülen ve somut başvuruya uygun düşen, kanunlar tarafindan öngörülme, Anayasa'nın ilgili maddesinde belirtilen nedenlere dayanma,demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olma ve ölçülülük ilkesine aykırı olmama koşulları yönünden incelenmesi gerekir.

i. Kanunilik 
41. Hak ve özgürlüklerin kanunla sınırlanması ölçütü anayasa yargısında önemli bir yere sahiptir. Hak ya da özgürlüğe bir müdahale söz konusu olduğunda öncelikle tespiti gereken husus, müdahaleye yetki veren bir kanun hükmünün yani müdahalenin hukuki bir emelinin mevcut olup olmadığıdır (Sevim Akat Eșki, B. No: 2013/2187, 19/12/2013, § 36).
42. Başvurucu hakkında tesis edilen idari işlemin Yönetmelik'in 5. maddesi ve 657sayılı Kanun'un 98. maddesi temelinde yürütüldüğü, başvurucunun özel hayata saygı hakkına yapılan müdahalenin kanuni bir dayanağının mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Mahkeme kararının söz konusu Kanun ve Yönetmelik hükümlerine dayandıği ve belirtilen yargısal kararların yeterli bir hukuki temeli olduğu görülmüştür.

43. Bu kapsamda somut olayda başvurucunun özel hayatına saygı hakkına yapılan müdahalenin kanuni dayanağının mevcut olduğu anlaşılmıştır.

ii. Meşru Amaç
44. Anayasa'nın 20. maddesinde, özel hayata saygı hakkı için herhangi bir sınırlama nedeni öngörülmemiş olmakla birlikte bunun hiçbir şekilde sınırlandırılması mümkün lmayan mutlak bir hak olduğu söylenemez. Anayasa Mahkemesi kararlarında, Anayasa'nın paşka maddelerinde yer alan hak ve özgürlükler ile devlete yüklenen ödevlerin özel sinırlama sebebi gösterilmemiş hak ve özgürlüklere sınır teşkil edebileceği kabul edilmektedir (AYM,E.2010/83, K.2012/169, 1/11/2012; E.2012/108, K.2013/64, 22/5/2013; E.2013/95,K.2014/176, 13/11/2014; E.2014/177, K.2015/49, 14/5/2015; Hüseyin Dayan, B. No:2013/5033, 13/4/2016, § 46).

45. Kamu görevlilerinin atanma ve nakillerine ilişkin esasların belirlenmesi nususunda kanun koyucunun takdir yetkisi bulunmaktadır. Kanun koyucuya tanınan takdir yetkisinin amacı kamu hizmetlerinin kesintisiz bir şekilde yürütülmesini temin etmektedir.Öte yandan Anayasa'nın 129. maddesinin birinci fikrasında "Memurlar ve diğer kamu görevlileri Anayasa_ve_ kanunlara sadık kalarak faaliyette_bulunmakla yükümlüdürler."denilmiştir. Kamu görevlilerinin Anayasa'ya ve kanunlara sadakat yükümlülüğünün kamu nizmetlerinin devamlılığının ve belli bir disiplin içinde yürütülmesinin sağlanmasıyla vakından ilgili olduğu açıktır. Dolayısıyla Anayasa'nın 129. maddesinin birinci fikrasında belirtilen sadakat yükümlülüğü kapsamında, kamu hizmetinin etkin bir şekilde yürütülmesi ve mesleki disiplinin sağlanması amacıyla idarenin takdir yetkisini kullanarak işlem tesis etmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır (Namet Sevinç, B. No: 2015/9155, 10/1/2019, §42).

46. Somut olayda ilçe müftüsü olarak görev yapan başvurucu, ifa ettiği görev için belirlenen özel şartları görev sırasında kaybettiği gerekçesiyle görevinden alınmıştır.Başvurucunun müftülük görevinden alınması dolayısıyla özel hayata saygı hakkına yapılan 

mudahalenin Anayasa'nin 129. maddesinin birinci fikrası kapsamında kalan kamu görevinin etkin bir şekilde yürütülmesi ve mesleki disiplinin sağlanması suretiyle kamu düzeninin korunması meşru amacına dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

iiDemokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk ve Ölçülülük 
(1)Genel İlkeler 
47. Temel hak ve özgürlüklere yönelik bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunlu bir toplumsal ihtiyacıkarşılaması ve orantılı olması gerekir. Açıktır ki bu başlık altındaki değerlendirme,sınırlamanın amacı ile bu amacı gerçekleştirmek üzere başvurulan araç arasındaki ilişki üzerinde temellenen ölçülülük ilkesinden bağımsız yapılamaz. Çünkü Anayasa'nın 13.naddesinde demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olmama ve ölçülülük ilkesine zykırı olmama biçiminde iki ayrı kritere yer verilmiş olmakla birlikte bu iki kriter bir bütünün arçaları olup aralarında sıkı bir ilişki vardır (Ferhat Üstündağ, B. No: 2014/15428,(7/7/2018, § 45).

48. Müdahaleyi oluşturan tedbirin zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığının abul edilebilmesi için amaca ulaşmaya elverişli olması, başvurulabilecek en son çare ve dlınabilecek en hafif önlem olarak kendisini göstermesi gerekmektedir. Amaca ulaşmaya ardımcı olmayan veya ulaşılmak istenen amaca nazaran bariz bir biçimde ağır olan bir nüdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığı söylenemeyecektir (Ferhat Üstündağ,;46).

49. Orantılılık ise sınırlamayla ulaşılmak istenen amaç ile başvurulan sınırlama edbiri arasında dengesizlik bulunmamasına işaret etmektedir. Diğer bir ifadeyle orantılılık,ireyin hakkı ile kamunun menfaatleri veya müdahalenin amacı başkalarının haklarımıcorumak ise diğer bireylerin hak ve menfaatleri arasında adil bir dengenin kurulmasına işaret tmektedir. Dengeleme sonucu müdahalede bulunulan hakkın sahibine terazinin diğer kefesinde bulunan kamu menfaati veya diğer bireylerin menfaatine nazaran açıkça orantısız ir külfet yüklendiğinin tespiti hâlinde orantılılık ilkesi yönünden bir sorunun varlığından söz dilebilir (Ferhat Üstündağ, § 48).

50. Personel rejimi gibi sıkı kural ve şartlara tabi bir alanda kamu görevini ürütmekle görevli kişilerin hak ve özgürlüklerine herhangi bir vatandaşa uygulanamayacak anırlamalar getirilmesi demokratik bir toplumda gerekli olabilir. Bu kapsamda kamu makamlarının faaliyetin niteliği ve sınırlamanın amacına göre değişen geniş bir takdir vetkisinin bulunması doğaldır. Ancak özel hayatın gizliliği hakkının mahremiyet hakkı gibi en gizli yönleri söz konusu olduğunda kamu makamlarının takdir yetkisi daha dardır ve bu lanlara yönelik müdahalelerin haklı olduğunun kabul edilebilmesi için kamu makamlarınca iddi gerekçelerin özellikle gösterilmesi gerekir (Ata Türkeri, § 47).
51. Buna göre özel hayata saygı hakkına yapılan bir müdahale, zorunlu bir oplumsal ihtiyacı karşılamıyorsa ya da zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılamakla birlikte leğerlendirilemez.


(2)İlkelerin Olaya Uygulanması
 Öncelikle kamu görevlisi olarak atanmak için aranan genel şartlar yanında f ce ikeaail agae hakkı kapsamında kaldığı ve kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi amacına yönelik olduğu açıktır. Din görevlisinin toplum nezdindeki yeri ve önemi ile ifa edilen görevin sosyal yapıya etkileri gözetilerek istihdam için özel şartlar öngörülmesinin demokratik toplum gereklerine uygun olmadığı söylenemez. Ancak idarenin özel hayat alanına giren sebeplere dayanarak memur olma niteliklerinin kaybedildiği gerekçesiyle yaptırım uygulaması hâlinde ciddi ve inandırıcı gerekçelere dayanması gerekmektedir.

53. Somut olayda başvurucu hakkındaki iddialara ilişkin yapılan soruşturmada,başvurucunun birlikte görev yaptığı personel ile eski eşi ve konuyla ilgisi olan bazı kişilerin fadelerine başvurularak ayrıntılı bir müfettiş raporu düzenlenmiştir. Raporda, başvurucunun eski eşi ve çocukları ile ilgili yargı kararlarına da yansımış konular tanık ifadeleri de gözetilerek değerlendirilmiş; başvurucunun aile ve cinsel hayatına ilişkin mahrem konuları işortamında anlatarak alenileştirdiği, mahrem konuların çalıştiğı kurum personeli tarafindan da pilindiği vurgulanarak özel hayatına ilişkin konuların meslek hayatına yansıdığı tespit edilmiştir.

54. Öte yandan raporda ve raporu esas alan mahkeme kararında; başvurucu nakkındaki iddiaların tartışıldığı, ifa edilen görevin önemi ve özellikleri ile özel hayata ilişkin conuların mesleki hayata olumsuz yansımaları gözetilerek bir sonuca varıldığı görülmüştür.Başvurucunun din görevlisi olduğu hususu ile ifa edilen görevin önemi ve özelliği özetildiğinde başvurucu ile ilgili ciddi iddiaların kurum disiplini ile itibarını zedeleyerek amu hizmetinin gereği gibi yürütülmesini engellemeyeceği söylenemez. Ayrıca idarenin aptığı değerlendirmede başvurucuya isnat edilen eylemlerin özel hayat sınirlarını aşarak göreve yansımalarının olduğu hususu ile kamu hizmetinin devamlılığını sağlamada disiplin zurallarının ve din görevlisinde aranan niteliklerin önemini gözettiği anlaşılmaktadır. Bu lurumda başvurucunun özel hayatına ilişkin eylemlerinin ifa edilen görevin özelliklerine göre belirlenen niteliklerin kaybedilmesi sebebi olarak kabul edilmesi ile kurum disiplinini ve tibarını olumsuz yönde etkileyen bir unsur olarak değerlendirilmesinin ve kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla alınması zorunlu bir tedbir olarak başvurucunun örevine son verilmesinin demokratik toplum gereklerine uygun olmadığını söylemek güçtür.
55. Ayrica disiplin soruşturması ve mahkeme sürecinde başvurucunun katılımı ve avunması ile delillerini sunması sağlanmak suretiyle özel hayata saygı hakkının gerektirdiği isule ilişkingüvencelerden yararlandırılmışolduğu görülmüştür.Öte yandanbaşvurucuya snat edilen eylemin görev yaptığı kuruma yansımalarının olduğunun tespit edilmesi arşısında başvurucu hakkında uygulanan yaptırımın kamu hizmetinin devamlılığınıağlamak amacına uygun olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda başvurucunun kamu kurumuna vansıyan eylemlerinin kurum disiplinini ve itibarını olumsuz yönde etkileyen bir unsur olarak leğerlendirilmesi ve bu eylemler nedeniyle başvurucuya idari yaptırım uygulanmasının lemokratik bir toplumda gerekli ve ölçülü olduğu kabul edilmelidir.
56. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun iddialarının bir ihlal içermediği laşıldığından Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkının hlal edilmediğine karar verilmesi gerekir.


VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A.Başvurucunun gizlilik talebinin kabulüne ve kimlik bilgilerinin kamuya açık belgelerde GİZLi TUTULMASINA,
B. Özel hayata saygı hakkıın ihlal edidiğine ilişkin iddanın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
C.Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altna alınan özel hayata saygı hakkının İHLAL EDİLMEDİĞÍNE,
D. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA,
E. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 7/3/2019tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi 

Başkan Üye Üye Engin YILDIRIM Recep KÖMÜRCÜRıdvan GÜLEÇ
Üye Recai AKYEL 
Üye Yıldız SEFERİNOĞLU