Anayasa Mahkemesinin 5/12/2024 Tarihli ve E: 2024/57, K: 2024/207 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2025-01-27

27 Ocak 2025 PAZARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32795
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2024/57Karar Sayısı : 2024/207Karar Tarihi : 5/12/2024
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN; İstanbul Bölge Ídare Mahkemesi Yedinci İdari Dava Dairesi 

İTİRAZIN KONUSU: 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve ŞuabatıSan'atlarının Tarzı Ícrasına Dair Kanun'un 23/I/2008 tarihli ve 5728 sayıh Kanun'un 29.maddesiyle değiştirilen 45. maddesinin Anayasa'nın 20. ve 49. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Çalışma izin talebinin reddine ilişkin işlemin iptali talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN VE İLGİLİ GÖRÜLEN KANUN HÜKÜMLERİ
A. İptali İstenen Kannn Hükmü
Kanun'un itiraz konusu 45. maddesi şõyledir:
“Madde 45 - (Değișik: 23/1/2008-5728/29 md.)
Diş hekimliği mesleğinin icrası için; Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde helirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş vıl veya daha fazla sūreyle ya da devletin güvenliğine karsı suçlar, Anayasal dizene ve bu düzenin işlevişine karsı suçlar, (...) zimmet, irtikâp, rüşvet, hursızlık, dolandırcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ilaleye fesat kanstirma, edimin ifasına fesat karştırma, suçtan kaynakłanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hapis cezasına mahküm olmamak gerekir.

İcrayı sanata mani ve gayri kabili şifa bir maruzı akli ile malul olduğu bilmuayene tebeyyün eden diş tabibi ve dişçiler, Sağlık Bakanlığının teklifi ve Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu karartyla icrayı sanattan menolunur ve diploma veya ruhsatnameleri geri alnr.

(Ek fikra: 15/8/2017-KHK-694/5 md.; Aynen kubul: 1/2/2018-7078/5 md.) Mil Savunma Bakanlığı ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi nam ve hesabına tıp fakültelerinde okuyan tabip subaylardun vükümlülük sūresini tamamlamadan malkeme veya disiplin kurulu kararına dayanılarak ilişiği kesilenler, kalan yükümlülük süresince hekimilk mesleğini icra edemezler.

B. İlgili Görülen Kanun Hükmū
25/5/2005 tarihli ve 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun 13/A maddesinin (1) numaralıfikrası şöyledir:

“Yasaklanmış hakların geri verilmesi 
Madde 13/A  (Ek: 6/12/2006-5560/38 md.)
(1) 5237 sayılı Tūrk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkûmiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilebilmesi için, yasaklanmışhakların geri verilmesi yoluna gidilebilir. Bunun için; Türk Ceza Kamununun 53 üncümaddesinin beşinci ve altıncı fikraları saklı kalmak kaydıyla 
a) Mahkûm olunan cezanın infazıın tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması,
b) Kişinin bu süre zarfinda yeni bir suç işlememiş olması ve hayatımı iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaat ołuşması, gerekir."
Ⅱ. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Kadir ÖZKAYA, Hasan Tahsin GÖKCAN, Basri BAĞCI, Engin YILDIRIM, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERÍNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR,Muhterem İNCE ve Yılmaz AKÇiİL'in katılımlarıyla 14/3/2024 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında õncelikle uygulanacak kural ve sınırlama sorunları görüşülmüştür.
2. Anayasa'nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığıkararnamesinin hūkümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesinc başvurabilmesi için clinde yöntcmincc açılmış ve mahkemenin görev kapsamına giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çõzümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır.

3. 1219 sayılı Kanun'un itiraz konusu 45. maddesinin birinci fikrasında diş hekimliği mesleğiņin icrası için 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Tūrk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla sūreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşısuçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtccilik, güvcni kötüye kullanma,hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hapis cezasına mahkûm olmamak gcrektiği düzenlenmiştir.

4. İtiraz başvurusunda bulunan Mahkemede bakilmakta olan davanın konusu anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar arasında yer alan silahlı õrgūte ūye olma suçundan hüküm giyen davacının çalışma izni talebinin reddine ilişkin işlemin iptali talebine ilişkindir.


5. Bu itibarla itiraz konusu kuralın birinci fikrasında yer alan“.….kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar,.…” ve “…zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığıdeğerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından..” ibareleri ile ikinci ve üçüncü fikralarının bakılmakta olan davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır. Dolayısıyla kuralın birinci fikrasında yer alan bu ibareler ile ikinci ve üçüncü fikralarına ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

6. Öte yandan kuralın birinci fikrasının “Diş hekimliği mesleğinin icrası için; Türk Ceza Kanumunun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;…" bölümü ile anılan fikrada yer alan “...hapis cezasına mahkûm olmamak gerekir." ibaresi, bakılmakta olan davanın konusu olan anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçların yanı sıra dava konusu olmayan diğer suçlar yönünden de geçerli ortak kural niteliğindedir, Bu itibarla birinci fikranın kalan kısmının esasına ilişkin incelemenin söz konusu fikrada yer alan “..Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar.…” ibaresi ile sınırlı olarak yapılması gerekir.
7. Açıklanan nedenlerle 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve ŞuabatıSan'atlarının Tarzı Icrasına Dair Kanun'un 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanun'un 29.maddesiyle değiştirilen 45. maddesinin;
A. Birinci fikrasında yer alan “.….kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar,…" ve “…zimmet, irtikâp, rüşvet,hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından..." ibareleri ile ikinci ve üçüncü fikralarının itiraz başvurusunda bulunan Mahkcmenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından bu ibarelere ve fikralara ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,
B. Birinci fikrasının kalan kısmının esasının incelenmesine, esasa ilişkin incelemenin anılan fikrada yer alan “.…Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar,.” ibaresi ile sınırlı olarak yapılmasına,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
8. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Sūmeyye KOCAMAN tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu ve ilgili görūlen kanun hükümleri, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ve bunların gerckçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A. Anlam ve Kapsam 
9. 1219 sayılı Kanun'da diş hekimliği mesleğinin icrası için gerekli şartlar düzenlenmiştir. İtiraz konusu kuralda anayasal düzenc ve bu düzenin işlcyişine karşısuçlardan mahkûm olanların 5237 sayılı Kanun'un 53. maddesinde belirtilen süreler geçmişolsa bile diş hekimliği mesleğini icra edemeyecekleri belirtilmiştir.

10. 5237 sayılı Knn'un Özel Hükümler kitabının Dördüncü Kısmı'nın 309 ilâ 316.maddelerinden oluşan Beşinci Bölümü'nde anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşısuçlar; Anayasa'yı ihlal, Cumhurbaşkanına suikast ve fiilî saldırı, yasama organına karşı suç,hūkûete karşı suç, Tūrkiye Cumhuriyeti Hükûmetine karşı silahlı isyan, silahlı õrgüt, silah sağlama, suç için anlaşma şeklinde düzenlenmiştir.

11. Anılan Kanun'un 53. maddesinde ise kişinin kasıtlı bir suç işlemesi ve bu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûm olması hâlinde mahkûmiyetin kesinleşmesiyle başlayıp hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar devam eden hak yoksunluğu õngõrülmektedir. Diğer bir deyişle anılan madde uyarınca belli bir suçtan mahkûmiyete bağlı sūresiz hak yoksunluğundan sõz edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

12. Buna göre anayasal dūzene ve bu dūzenin işleyişine karşı suçlardan herhangi birini kasten işleyen kişi hakkında 5237 sayılı Kanun'un 53. maddesi uyarınca hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar hak yoksunluğu uygulanacaktır. İtiraz konusu kuralda ise bu suçlardan mahkûm olanların diş hekimliği mesleğinin icrasından herhangi bir süre sının olmaksızın yoksun bırakılacağı ifade edilmektedir.

B. İtirazın Gerekçesi 
13. Başvuru kararında õzetle; diş hekimliği mesleğinin icrası için itiraz konusu kuralla anayasal düzene karşı işlenen suçlardan mahkûm olan kişinin süresiz bir şekilde dişhekimliği mesleğini icra etmesinin engellendiği, bu durumun çalışma özgürlüğü ile ðzel hayata saygı gōsterilmesini isteme hakkına ölçüsüz bir müdahale oluşturduğu belirtilerek kuralın Anayasa'nın 20. ve 49. maddelerine aykırı olduğu ileri sürūlmūştür 
C. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
14. 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa'nın 13. ve 48, maddeleri yönūnden de incelenmiştir.

15. Anayasa Mahkemesinin 23/7/2024 tarihli ve E.2023/80, K.2024/142 sayılıkararında anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan mahkûm olanların hem ðzel sağlık kuruluşlarında hem de serbest olarak hekimlik mesleğini icra edemeyecekleriņi õngören 1219 sayılı Kanun'un 28. maddesinin birinci fikrasında yer alan “.…Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar.…" ibaresi incelenmiş ve sõz konusu ibarenin Anayasa'nın 13., 48. ve 49. maddelerine aykırı olmadığına karar verilmiştir.
16. Anılan kararda ilk olarak hekimlik mesleğini hem özel sağlık kuruluşlarında hem de serbest olarak icra edecek kişilerde anayasal düzene ve bu dūzenin işleyişine karşısuçlardan mahkûm olmamak şartinın aranması suretiyle Anayasa'nın 48. ve 49. maddelerinde güvence altına alınan çalışma hakkı ve õzgürlüğüne sınırlama getirildiği tespit edilmiştir (AYM, E,2023/80, K,2024/142, 23/7/2024, § 18).

17. Söz konusu ibarenin yer aldığı fikrada mahkûm olmama şartı bakımıņdan hangi suçların hekim olarak çalışmaya engel oluşturduğunun açıkça belirtilmiş olduğu ve avayasal dūzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçların da 5237 sayılı Kanun'da düzenlendiği gözetildiğinde kuralın belirlive ōngðrülebilir nitelikte olduğu sonücuna ulaşılan kararda,

mesleğin onur ve itibarının korunması amacıyla getirildiği anlaşılan bazı suçlardan mahkúm olmamu şartının anayasal yönden meşru bir amaca dayandığı vurgulanmıştır (AYM,E,2023/80, K.2024/142, 23/7/2024, §§ 22, 24).

18. Ölçülülūk incelemesinde ise hekimlik mesleğinin, yer ve zaman sınırlamasıolmaksızın toplum yararına hizmet etmeyi gerektiren, insan yaşamının korunmasım amaçedinen bir nitelik taşıması itibarıyla hekimlerin tabi olması gereken kanuni ve etik sınırların diğer pek çok meslekten daha ayrıntılı ve katı şekilde düzenlenmiş olmasının olağan olduğu belirtilerek kuralın hekimlik mesleğinin onur ve itibarının korunması amacına ulaşılmasıbakımından elverişli olduğu ifade edilmiştir (AYM, E.2023/80, K.2024/142, 23/7/2024, § 26).
19. Öte yandan kuralda hckimlik mesleğinin icrasına engel olduğu belirtilen suçların niteliği gözetildiğinde, bunları işleyenlerin hekimlik mesleğinin icrasından yasaklanmasının kanun koyucunun takdir yctkisi kapsamında öngörebileceği bir tedbir olduğu, bu sebeple kuralın hekimlik mesleğinin onur ve itibarının korunmasıa yönelik amacın gerçekleştirilmesi bakımından gerekli olma şartını sağladığı sonucuna ulaşılmıştır (AYM, E.2023/80,K,2024/142, 23/7/2024, § 27).

20. Sınırlamanın orantılı olup olmadığı hususunda yapılan değerlendirmede ise 5352sayılı Kanun'un 13/A maddcsinde yasaklanmış hakların geri verilmesi kurumunun düzenlendiğine, anılan maddede aranan koşulların gerçekleşmesi hâlinde verilecek yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı uyarınca anayasal dūzene ve bu dūzenin işleyişine karşı suçlardan mahkûm olanların özel sağlık kuruluşları bünyesinde veya serbest olarak hekimlik mesleğini icra etmelerinin õnünde herhangi bir engel bulunmadığına dikkat çekilmiştir (AYM, E.2023/80, K.2024/142, 23/7/2024, § 31).

21. Kararda, yasaklanmış hakların geri verilebilmesi için infazın tamamlanmasından itibaren geçmesi gereken tüç yıllık süre şartıyla hekimlik mesleğinin özel sağlık kuruluşlarıbünyesinde veya serbest olarak icrasının süresiz olarak sınırlanmadığı, bu üç yıllık sürenin hekimlik mesleğinin niteliği gözetildiğinde makul ve orantılı olduğu belirtildikten sonra bu süre içerisinde yeni bir suç işlememe ve hayatın iyi hâlli olarak sürdürüldüğü hususunda mahkemede kanaatin oluşması şartı bakımından iyi hâlin belirlemesinde hâkime sınırsız bir takdir yetkisinin verilmediği, bu yetkinin hekimlik mesleğinin onur ve itibarının korunmasıamacına hizmet edeceği, dolayısıyla yasaklanmış hakların geri verilmesi şartlarının, hekimlik mesleğinin icrası için anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan mahkûm olanlara aşırı bir külfet yüklemediği sonucuna ulaşılmıştır (AYM, E.2023/80, K.2024/142,23/7/2024, §§ 32-35).

22. Hekimlik mesleğine ilişkin olarak yapılan değerlendirmeler diş hekimliği mesleği yönünden de geçerli olduğundan itiraz konusu kural bakımından Anayasa Mahkemesinin anılan kararında belirtilen gerekçelerden ayrılmayı gerektirir bir durum bulunmamaktadır.
23. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 13., 48. ve 49. maddelerine aykırıdeğildir. İtirazın reddi gerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf Şevki HAKYEMEZ,Selahaddin MENTEŞ ve Kenan YAŞAR bu gõrüşe katılmamışlardır.

Kuralın Anayasa'nı 20. maddesine de aykırı olduğu ileri sūrülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa'nın 13., 48. ve 49. maddeleri kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasa'nın 20. maddesi yönünden ayrica bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

IV. HÜKÜM 
11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle değiştirilen 45.maddesinin birinci fikrasında yer alan “…Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşısuçlar,.." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDíNE, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Selahaddin MENTEŞ ile Kenan YAŞAR'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA 5/12/2024 tarihinde karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Hasan Tahsin GÖKCAN Basri BAĞCl 
Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞİrfan FIDAN 
Üye Üye Üye Kenan YAŞAR Muhterem İNCE Yılmaz AKÇİL 
Üye Ömer ÇINAR 
Üye Metin KIRATLI 

Esas Say1si : 2024/57Karar Say1sı : 2024/207
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Göreviyle bağlantılı suç işlenmęsi durumunda 5237 sayılı TCK'nın 53/1.e,2.maddesi gereği kişinin işlediği suçlardan dolayı hükmedilen hapis cezasına bağlı olarak cezasının infazı tamamlanıncaya kadar mesleğini yapamama yönünde hak yoksunluğu uygulanacaktır. Bundan ayrıca İncelemeye konu 1219 sayılı Kanunun 45. maddesi uyarinca “Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı" suçlardan mahkumiyet halinde dişhekimliği mesleğinin icra edilemeyeceği düzenlenmiştir. Başka deyişle bu durumdaki dişhekimleri ömürleri boyunca özel muayene açıp çalışamayacakları gibi başka bir işletmede de diş hekimi olarak çalışamayacaklardır.

2. Çoğunluk gerekçesinde diş hekimliği mesleğinin kamu hizmeti niteliğine değinilerek kuralın gūvenlik tedbiri mahiyetinde olduğu belirtilmiştir. Ayrıca incelenen kurala karşın 5332 sayılı Adli Sicil Kanununun 13/A maddesinde düzenlenen yasaklanmış hakların geri verilmesi kurumu gereği belirtilen suçlardan mahkum olanların cezalarının infazından sonra üç yıllık sürenin geçmesi ve mahkemenin bu sürede hayatını iyi halli olarak sürdürdüğükonusunda olumlu kanaate varması durumunda hak yoksunluğunun kalkacağı görüşünden hareket edilmiş ve bu gerekçelerle kuralın Anayasa'ya aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
3. Bu konunun değerlendirilebilmesi için ilgili kanunların düzenlenme tarihleriyle birlikte anlam ve kapsamlarına gōz atilmalıdır. 5332 sayılı Adli Sicil Kanununun 13/A maddesi, 6.12.2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanunun 38. maddesiyle Kanuna eklenmiştir. 5237sayılı Tūrk Ceza Kanunu ise 1 Haziran 2005 tarihinde yūrürlüğe girmiştir. Öte yandan 1219sayılı Kanunun diş hekimleri yönünden hak yoksunluğunu kurala bağlayan 45. maddesi ise 23.1.2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanunun 29. maddesiyle düzenlenmiştir. Görüldüğü üzere dişhekimlerine hak yoksunluğunu getiren özel dūzenleme, gerek TCK. ve gerekse Adli Sicil Kanununun 13/A maddesinin yürürlüğe girmesinden sonra, başka deyişle ilgili kurallar bilinerek düzenlenmiştir, Bu nedenlc kural diş hckimliği meslcğine ilişkin özel düzenleme niteliğindedir.

4. İncelenen 45. maddenin ilk cümlesinde "Diş hekimliği meslcğinin icrası için"denildikten sonra, “Türk Ceza Kanununun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile”ibaresiyle başlamakta ve burada sayılan suçlardan birinden mahkumiyet olumsuz şart olarak aranmaktadır. Böylcce Kanun koyucunun bu Özel düzenleme ile anılan bentte sayılan suçlar ve bu arada anayasal düzene karşı işlenen suçlardan mahkumiyet halinde süresiz bir hak yoksunluğunu öngördüğü sonucunun çıkarılması gerekmektedir.

5. Şüphesiz kamu görevinde istihdam edileceklerle ilgili sınırlamalar meşru amaçlar çerçevesinde ayrıca değerlendirilebilir. Bununla birlikte kanunla bir meslek mcnsubunun özel yaşamında hayatını kazanma imkanından süresiz olarak yoksun bırakılmasının demokratik toplumda gerekliliği ve orantılılığı oldukça tartışmalı hale gelecek ve bu durumun Anayasa'nın 13., 48, 49. maddeleriyle bağdaştırılması güç olabilccektir.
6. Nitekim AYM'nin 2008/17 E., 2010/44 K. sayılı ve 25.2.2010 tarihli kararında benzer değerlendirmelerle 28. maddedeki bir kısım suçlarla bağlantılı olarak iptal kararıverilmiştir. Íptal gerekçesinde, kuraldaki düzenlemelerde meslek veya görevlerin özellikleri,suçların ve cezaların niteliği, cezalar miktarına bakılmaksızın ve bir kademelendirme 

yapılmaksızın eylemle orantısız bir hak yoksunluğu öngörülmesinin adaletli olmadığı ve hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı belirtilmiştir. Benzer değerlendirmeler Mahkemenin 2008/80 E., 2011/81 K., 18.5.2011 ile 2012/61 E., 2012/135 K., 27.9.2012 tarih ve sayılt kararlarında da yapılmıştır. Öte yandan açıklanan iptal gerekçelerine karşın kamu görevlileri bakımından Danıştay kararlarında Adli Sicil Kanununun 13/A maddesindeki süreler geçse ve yasaklanmış hakların iadesine karar verilse dahi 657 sayılı DMK'nun 48. maddesi uyarınca anılan maddede sayılan suçlardan mahkum olanların devlet memurluğuna girmelerinin mūmkün olmadığı belirtilmektedir (bkz. Danıştay İDDK 27.6.2022, E. 2022/1141, K.2022/2318; 5.[0.2023, E, 2023/444, K. 2023/1833).

7. Ayrıca belirtilmelidir ki çoğunluk gerekçesindeki gibi 5332 sayılı Kanunun 13/A maddesindeki düzenlemenin buna istisna oluşturacağı düşünülmekteyse, incelemeye konu özel düzenlemede bu hususun da belirtilmesi gerekirdi. Kuralın bu düzenleniş biçimi karşısında ihtilaflı yorum veya içtihatlarla bu imkanın tanındığına ilişkin değerlendirmeler,kanundaki belirsizliği ve kalite sorununu aşmaya yeterli olmayacaktır. Bu tür değerlendirmeler uygulamanın gelecekte aksi yönde gelişmesini õnleme güvencesini taşımamaktadır. Açıkladığım hukuki gerekçeler karşısında incelenen kuralın iptal edilmesi gerektiği görüşündeyim.

Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 

Esas Sayısı : 2024/57Karar Sayısi : 2024/207
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Çalışma izni talebinin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada yargılamayı yapan mahkeme 1219 sayılı Tababct ve Şuabatı San'atlarının Tarzı Ícrasına Dair Kanun'un 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle değiştirilen 45.maddesinin birinci fikrasında yer alan Tūrk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen sürcler geçmiş olsa bile diş hekimliği mcsleğinin icrasına engel teşkil eden “...Anayasal dūzene ve bu dūzenin işleyişine karşı suçlar..." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vararak kuralın iptali için başvurmuştur.

2. Mahkememiz çoğunluğu, diş hekimliği mesleği ile ilgili getirilen hak yoksunluğunun süresiz olmadığı, bu yoksunluğun belirli bir süreyle sınırhı olduğu görüşündedir. Kural, hak yoksunluğunun üç yıl ile sınırlandırıdığını ve bu sürenin, anayasałdüzenc ve bu düzene karşı işlenen suçlardan mahkûm olanlar için aşırı bir külfet oluşturmadığı gerekçesiyle iptal talebinin reddine karar vermiştir. Aşağıda açıklanacak sebeplerle çoğunluk kararına iştirak ediłmemiştir. Şōyle ki;
3. 5237 sayılı Kanunun 53. maddesinde kişinin işlemiş bulunduğu suç dolayısıyla mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar bu hakları kullanamayacağıbelirtilmiştir.

4. Îtiraz konusu kural ile Anayasal düzene ve bu dūzenin işleyişine karşı suçlardan mahkûmiyet halinde belirli mesleklerin ve görevlerin icra edilemeyeceği belirtilerek cezanın infazıyla birlikte gūvenlik tedbirlerinin de sona ereceğine ilişkin kuralın aksine belirli meslek ve gõrevlerin icra edilmesi süresiz olarak engellenmiştir 
5. İtiraz konusu kuralla bu tür mahkûmiyet alan hekimlerin çalışma ve sõzleşme õzgürlüğü ile çalışma hakkına sınırlama getirilmektedir.

6. Temel hak ve özgürlüklere getirilecek sınırlamaların Anayasa'nın I3. Maddesi uyarınca ölçülü olması gerekir. Ölçülülūk ilkesinin amacı temel hak ve özgūrlūklerin gereğinden fazla sınırlandırılmasının önlenmesidir. Anayasa Mahkemesi kararları uyarınca ölçülūlük ilkesi, sınırlama için kullanılan aracın sınırlama amacını gerçekleştirmcye uygun olmasını ifade eden elverişlilik, sınırlayıcı õnlemin sınırlama amacına ulaşmak bakımından zorunlu olmasına işaret eden gereklilik ve araçla amacın orantısız bir ölçü içinde bulunmaması ile sınırlamanın õlçüsüz bir yükümlūlük getirmemesi anlamına gelen orantılılık unsurlarını içermektedir (Bülent Polat [GK], B. No: 2013/7666, 10/12/2015, § 106; Tevfik Türkmen [GK], B. No: 2013/9704, 3/3/2016, § 70; Bülent Kaya [GK], B. No: 2013/2941,11/5/2016, § 82; Ferbat Üstündağ, B. No: 2014/15428, 17/7/2018, §§ 45, 48; C.A. (3), § 115).
7. Ceza hukukunda, doğrudan doğruya bir suçun karşıłığı olmak üzere öngõrülen asli cezanın yanında, bu cezanın etkisini artırmak, suç işlenmesinde caydırıcıhği sağlamak için,asli cezaya ek olarak bazı hak yoksunlukları da getirilmiştir. Ancak, ceza hukuku alanında olduğu gibi hak yoksunluğu getiren iptal davasına konu düzenlemelerde de kuralların, önleme ve iyileştirme amaçlarına uygun olarak ölçülü, adil ve orantıl olması gerckir. Yasa koyucunun hak yoksunlukların belirlerken takdir hakkı çerçevesindeki tercih serbestisinin de Anayasa'ya uygun olması gerektiği açıktır, (AYM, E.2008/17, K.2010/44, 25/02/2010,)

8. Yukarıda ifade ettiğimiz üzere normal şartlarda cezanın infazının tamamlanmasıile diğer hak yoksunlukları da sona crcr. Ceza süresini aşan bir hak yoksunluğu getirmek ceza hukuku alanındaki önleme ve iyileştirme amaçlarına uygun olmayacaktır. Cezası infaz edilmiş bir kişinin süresiz olarak veya ilave bir süre daha mesleğini icra edememesi bireyin toplumsal hayata uyum sağlamasını zorlaştıracak ve belki de bazı yeni suçların kapısınıaralayacaktır. Bu suretle asıl ceza infaz olunduktan sonra meslek ve gõrevlerin icra edilmesi için ilave bir hak yoksunluğu getirilmesi tedbiri ölçülüī değildir.

9. Anayasa Mahkemesi norm denetimi kapsamında, süresiz olarak bir mesleği icra edememe ile ilgili verdiği bir kararında “23.1.2008 Tarihli ve 5728 Sayılı Temel Ceza Kanunlarına Uyum Amacıyla Çeşitli Kanunlarda ve Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 25. maddcsi ilc değiştirilen 11.4.1928 tarihli ve 1219 sayılıTabahet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasıa Dair Kanun'un 28. maddesinin birinci fikrasımın “.…milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, kamunun sağlığına karşı suçlar,." ibarelerini incelemiş ve Anayasa'nın 2. maddesine aykını gõrerek iptal etmiştir.

10. “Dava konusu düzenlemeler, meslek veya görevlerin özellikleri, suçların niteliği.bu suçlara verilen cezalar ve cezaların süresi, kasıtla veya taksirle işlenip işlenmediğine bakilmaması ve bir kademelendirme de yapılmaması ve bu suçlardan mahkum olanların belirli meslekleri ve görevleri sürekli olarak icra edememeleri, işledikleri suçlara göre adaletli ve eylemle orantılı olmayan ölçüsüz bir hak yoksunluğuna yol açması nedeniyle Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen ‘Hukuk Devleti' ilkesine aykırıdır. Iptali gerekir."(AYM, E.2008/17, K.2010/44, 25.2.2010)

11. Ítiraz konusu kural ile diş hekimliği mesleğinin icrasının süre sınırı olmaksızın sınırlandırılması Anayasa'nın 48. ve 49. maddelerinde güvence altına alınan “çalışma ve sözleşme özgürlüğü ile çalışma hakkına ölçüsüz bir sınırlama" niteliğindedir. Kural kamu ve özel sektör ayırımı yapmaksızın diş hekimliği mesleğini icra edilebilmesine süresiz bir sınır getirmektedir.

12. Anayasa Mahkemesi birçok kararında çalışma ve sözleşme özgürlūğüne yōnelik sınırlamalarda kamu ve özel sektör ayrımı içerip içermediğine bakmış ve buna göre değerlendirme yapmiştir:
13. Başvurucunun İdare tarafından özel sektörde çalışma yasağı içeren bir karar alındığına dair bir iddiasının bulunmadığı, somut olaya konu idari işlemin özel sektōrde çalışmayı cngellcyen bir içeriğinin olduğunu da ortaya koyamadığı vurgulanmalıdır. Bu durumda yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde başvurucunun sınavı kazanarak harita mühendisi olarak atanmaya hak kazanmasına rağmen atama tarihi itibarıyla geçerli olan Kanun'da belirlenen kamu gõrevlisi olarak atanma şartlarını taşımadığının tespit edilmesi üzerine atamanın yapılmamasının -başvurucunun özel sektörde çalışma imkânının olmasıhususlan da gözetildiğinde- demokratik toplum gereklerine uygun ve ölçūlü olmadığısõylenemez (Cem Turğut, B. No: 2019/16656, 18/10/2023).

I4. Öte yandan Anayasa Mahkemesi daha Önce Ahmet Gödeoğlu kararında,mahkûmiyet kararının bir sonucu olarak hekimlik mesleğindeki hak ve yetkilerini kullanmasının õmür boyu yasaklanması nedeniyle õzel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine 

karar vermiştir (B. No : 2018/28616, 17.11.2021). S8z konusu kararda Başvurucunun güveni kötüye kullanma suçundan mahkûm olduğu gerekçesiyle hekimlik mesleğini icra etmesine izin verilmemiştir. AYM tarafından özel sektörde dahi süresiz bir şekilde mesleğin icrasının yasaklanmasına sebep olan tedbirin õzel hayata saygı hakkına orantısız bir müdahalede bulunulduğu sonucuna varlmıştır.

15. Yukarıda açıklandığı ūzere; Anayasa Mahkemesi'nin mahkûmiyete bağlı süresiz hak yoksunluğu õngören kuralları norm denetiminde iptal ettiği bu kuralların uygulanmasıūzerine tesis edilen işlemlerle ilgili yapılan bireysel başvuru incelemesinde de ihlal kararıverildiği görülmektedir.

16. Mahkememiz çoğunluğu ilave hak yoksunluğu getiren kuralın süresiz olmadığını, bu sürenin yasaklanmış hakların geri verilmesi kurumuyla ilgilinin tesleğini iera edebileceğini kuraldaki suçlardan mahkûm olanlara aşırı bir külfet yüklemediğini belirtmiş ise de yasaklanmış hakların geri verilmesi yolu müdahaleyi ölçülü hale getirmemcktedir.
17, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunun 13/A maddesi uyarınca yasaklanmış hakların geri verilmesi mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması, kişinin infazın tamamlanmasından itibaren üç yıllık süre içerisinde ycni bir suç işlcmcmesi ve hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaatin oluşması durumunda ancak mümkün olmaktadır. Yasaklanmış hakların geri verilmesi otomatik işleyen bir yol değildir. İlgili kişinin cezası infaz olsa, üzerinden üç yıl geçse, bu süre içinde ilgili suç işlemese dahi yasaklanmış hakların geri verilmesi hâkimin takdirine kalmaktadır. Diğer şartlar yerine geldiğinde ilgilimahkemeden yasaklanmışhaklarının geri verilmesini talep ettiğinde hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaat oluşmaması durumunda ūç yıllık süre daha da uzayacaktır. Aşağıdaki karar bu yolun ne kadar sorunlu olduğuna iyi bir õrnektir. İlgili kişi yasaklanmış hakların geri verilmesi için talepte bulunmuş, mahkeme talebini reddetmiş ve ilgili yıllar sonra bireysel başvuru ile hakkına kavuşabilmiştir.

18. Somut olayda başvurucu, önceden mahkûm olduğu cczaların infazının tamamlandığı tarihten itibaren 16 yıllık bir sürenin geçmiş olduğunu gerekçe göstererek memnu hakların iadesini talep etmiştir. Bulancak Asliye Ceza Mahkemesi; sonraki yıllarda başvurucu hakkında soruşturma ve kovuşturma yapıldığı, bu kapsamda hayatını iyi hâlli olarak sürdürdüğü ħususunda yeterli kanaat oluşmadığı gerekçeleriyle başvuruyu reddetmiştir. İtiraz mercii de anılan talebi somut olayla ilgisi olmayan arşiv kaydının silinmesine ilişkin madde kapsamında değerlendirmiş ve itirazı reddetmiştir. Diğer bir ifadeyle kanun yolu incelemesi sonucunda verilen kararda, değerlendirme konusu derece mahkemesinin gerekçesinin yerine başka bir gerekçe ikame edilmiş ve somut olayla ilgisiz bir kanun hükmüne dayanulmıştır. Bu durumda başvurucunun ayrı ve açık bir yanıt verilmesini gerektiren ve talebinin kabul edilebilmesine neden olabilecek nitelikte olan "hakkındaki cezaların infazının tamamlandığı tarihten itibaren 16 yıllık bir sürenin gcçmiş olduğuna" dair iddiası tartışılmamış ve karşılanmamıştır. Bu nedenle yargılama süreci bir bütün olarak değerlendirildiğinde başvurucunun gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle başvurucunun Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamöndaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir. (Mümtaz Bekci, B. No: 2014/16269, 8/1 1/2017, § 29-31)

19. Bu örnekten anlaşıldığı üzere çoğunluk kararının ölçülūlūk konusundaki gerekçesi olan yasaklanmış hakların (hak yoksunluklarının) geri verilmesi kurumunun varlığı,talebin reddedilebileceği gözetildiğinde çalışma hakkına getirilen müdahaleyi ölçülü hale getirmemektedir.

20. Açıklanan sebeplerle itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 2, 13., 48. ve 49.maddelerine aykırı olduğu kanaati ile çoğunluk gōrūşüne iştirak edilmemiştir.
Üye Engin YILDIRIM 
Üye Selahaddin MENTEŞ
Üye Kenan YAŞAR 

Esas Sayısi : 2024/57Karar Sayısi : 2024/207
KARŞIOY GEREKÇESİ
I. Mahkememiz çoğunluğunun 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve ŞuabatıSan'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanun'un 29.maddesiyle değiştirilen 45. maddesinin birinci fikrasında yer alan “.….Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar,…" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ilişkin kanaatine katılmamaktayım.

2. Dava konusu ibarenin içinde yer aldığı birinci fkra hükmüne göre diş hekimliği mesleğinin icrası için Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rūşvet,hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarıdan hapis cezasına mahkûm olmamak gerekmektedir.
3. Mahkememiz çoğunluğu yaptığı değerlendirmede, kuralla diş hekimleri için bir hak yoksunluğu getirilmekte ise de yasaklanmış hakların geri verilmesi kurumuyla bu hak yoksunluğunun esasında süresiz olmadığı, bu sürenin yeni kurumla birlikte diğer koşulların yanında ūç yılla sınırlandırıldığı, bu sūrenin de diş hekimliği mesleğinin icrası için Kanun'un 5. maddesinin birinci fikrasıın (a) bendinde sayılan yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olanlara aşırı bir külfet yüklemediği sonucuna ulaşarak kuralın Anayasa'nın 13., 48. ve 49.maddelerine aykırı olmadığı sonucuna ulaşmıştır (Bkz.: §§22-23).
4. Öncelikle ifade etmek gerekir kural hiçbir ayrım yapmaksızın diş hckimliği mesleğinin icrasını sınırlandırmaktadır. Ancak diş hekimliği mesleğinin icrasının sınırlandırılabilmesi için birinci fikrada sayılan anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşısuçlardan hüküm giymiş olma şartı yer almaktadır. Öte yandan kural gereği bu suçtan mahkumiyetin bir sonucu olarak kişi diş hekimliği mesleğinin icrasını herhangi bir süre sınırıolmaksızın gerçckleştiremeyecektir.

5. Diş hekimliği mesleğinin icrasının bu şekilde süre sınırı olmaksızın sinırlandırılması çoğunluk kararında ifade edildiği biçimde meşru bir amaca dayanır olsa bile dava konusu kural bu tür mahkumiyet alan diş hekimleri açısından Anayasa'nın 48. ve 49.maddelerinde güvence altına alınan çalışma ve sözleşme özgürlüğü ile çalışma hakkına ōlçüsūz bir sınırlama getirmektedir,
6. Mahkememiz çoğunluğu kuralla diş hekimliği için bir hak yoksunluğu getirilmekte ise de yasaklanmış hakların geri verilmesi kurumuyla bu hak yoksunluğunun esasında sūresiz olmadığım, bu sürenin yasaklanmış hakların geri verilmesi kurumuyla birlikte diğer koşulların yanında ūç yılla sınırlandırıldığını ve öngörülen sūrenin diş hekimliği mesleğinin icrası için sayılan yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olanlara aşırı bir külfet yüklemediğini belirtmiştir (Bkz.: § 23). Bununla birlikte kanaatimizce burada dişhekimlerinin anılan haklarına yine de öIçüsüz bir müdahale söz konusudur 
7.Somut kural bağlamında diş hckimlerinin hak yoksunluğu, asıl cezanın çcktirilmesi sonrasında 25/5/2005 tarih ve 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'na 6/12/2006 tarih ve 5560 sayıh Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 38. maddesiyle eklenen 13/A 

maddesinde yeniden düzenlenen yasaklanmış hakların geri verilmesi yolu işletilerek mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren ūç yıllık bir sürenin geçmiş olması,kişinin infazın tamamlanmasından itibaren tç yıllık süre içerisinde yeni bir suç işlememesi ve hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaatin oluşması durumunda kaldırilabilmektedir.

8. Bununla birlikte ifade etmek gerekir ki yasaklanmış bakların geri verilmesi otomatik biçimde işleyen ve õngõrülen bu üç şartın birlikte gerçekleşmesi durumunda her halde olumlu sonuç alınabilen etkili bir yol şeklinde sonuç vermeye mūsait olmaktan uzaktır.Zira Kanun'daki düzenleniş biçiminde de “kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkúmiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilebilmesi için" yasaklanmışhakların geri verilmcsi yoluna gidilebileceği ifade edilmektedir. Ek olarak, buradaki “gidilebileceği" şeklindeki ifade mahkum olan kişiye yönelik olarak kullanılmış olsa dahi bu konuda vcrilccck kararda bu üç şartın içcrisinde yer alan "hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaat oluşması" şeklinde hakime takdir yetkisi tanıyan bir ibare bulunduğu dikkate alınmalıdır.

9. Elbette hakimlerin takdirlerini Anayasa'nın 138. maddesinin birinci fikrasında da vurgulandığı üzere “Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine gõre"kullanması gerekmektedir. Ancak diğer iki şart olan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sūrenin geçmiş olması ve kişinin infazın tamamlanmasından itibaren ūçyıllık sūre içerisinde yeni bir suç işlememesi gibi net şartların varlığına rağmen yine de “hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaat oluşması" şartına yer verilmesi uygulamada takdire bağlı olarak olumsuz sonuçlar ortaya çıkmasının ihtimal dahilinde olduğunu akla getirmektedir.

10. Uygulamada yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna başvurulduğunda karşılaşılan kimi olumsuz örnekler de bu endişeyi haklı çıkarmakta olup bu durum dava konusu kuralın Anayasa'ya uygunluk denetiminde bu hususun da dikkate alınması gerektiğini gōstermektedir. Zira burada takdire bağlı kullanımın, uygulamada karşılaşılan kimi örneklerde de görūlebileceği üzere bu hakkın kullanımını etkisizleştirebilcccğinden kuralın Anayasa'ya uygunluk denetiminde bu hususun da gözden uzak tutulmaması gerekmektedir.
11. Nitekim Anayasa Mahkemesine yapılan bir bireysel başvuruda verilen ihlal kararı bu konudaki uygulamanın nasıl amacına uygun sonuç vermediğini göstermektedir.Almış olduğu cezalara ilişkin kararların kcsinlcşip ycrine getirildiği, infaz tarihlerinin üzerinden I6 yıla yakın bir sürenin geçtiği ileri sürülerek kanunda belirtilen şartların gerçekleştiğini iddia eden başvurucu asliye ceza mahkemcsinden memnu hakların iadesi talebinde bulunmuştur. Bunun üzerine derece mahkemelerince hayatını iyi halli olarak sürdürdüğü hususunda yeterli kanaat oluşmadığından talebi yerinde gõrülmemiştir. Yapılan başvuru üzerine Anayasa Mahkemesi, başvurucunun ayrı ve açık bir yanıt verilmesini gcrcktircn ve talebinin kabul edilebilmesine neden olabilecek nitelikte olan "hakkındaki cezaların infazının tamamlandığı tarihten itibaren 16 yıllık bir sürenin geçmiş olduğuna" dair iddiasının tartışılmamış ve karşılanmamış olmasını başvurucunun Anayasa'nın 36.maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlali olarak değerlendirmiştir (Bkz.: Mümtaz Bekci, B. No: 2014/16269, 8/11/2017,§§ 29-31).


12. Ek olarak bahse konu mesleğin diş hekimliği mesleği olduğu göz õnünde tutulduğunda yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna ancak asıl cezanın infazının tamamlanmasından itibaren üç yıl geçtikten sonra başvürulabilmesi de ölçüsüzlüğü daha net biçimde göstermektedir. Zira kişi zaten asıl cezayı çekmiştir. Buna rağmen diş hekimliği mesleğinin icrası için üç yıllık bir sürenin geçmesini beklemek diş hekimlerinin Anayasanın 48. ve 49. maddelerinde gūvence altına alınan çalışma ve sözleşme özgürlüğü ile çalışma hakkına yapılan müdahaleyi daha da ölçüsüz halc sokacaktır. Dolayısıyla asıl cezanın infazıyla birlikte diş hekimliğimesleğinin icrasını engelleyen güvenlik tedbirinin sona ermemesi somut kural bağlamında õlçüsüzlüğü daha da belirginleştirmektedir.
13. Sonuç olarak yukarıda sıralanan gerekçeyle 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılıTababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılıKanun'un 29. maddcsiyle değiştirilen 45. maddesinin birinci fikrasında yer alan “…Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar,…" ibarcsinin kişilerin Anayasa'nın 48. ve 49.maddelerinde güvence altına alınan çalışma ve sözleşme Özgürlüğū ilc çalışma hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsüz hale getirdiği için Anayasa'nın 13., 48. ve 49. maddelerine aykırıolduğundan iptali gerektiği kanaatiyle Mahkememiz çoğunluğunun aksi yöndeki kararına katılmamaktayım.

Uye Yusuf Şevki HAKYEMEZ