Danıştay Dokuzuncu Dairesine Ait Karar
DANIŞTAY KARARI | 2024-03-06

6 Mart 2024 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32481
DANIŞTAY KARARI 
Danıştay Dokuzuncu Daire Başkanlığından:
Esas No : 2022/1577

Karar No : 2023/4127


KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN_: Danıştay Başsavcılığı
DAVACI : 1-Derya Entemiz 
2-Sebiha Uysaler 
3-Pelin Arslan 
4-Çağlar Uysaler 
5-Birol Uysaler 
6-Ömer Uysaler 
VEKİLI : Av. Mahcemal Seyhan 
Remzi Oğuz Arık Mah. Bülten Cad. No:9/17
Çankaya/ANKARA 

DAVALI : Gelir Idaresi Başkanlığı-ANKARA 
VEKİLİ: Av. Deniz Pul Çelikel-Aynı Adreste 
İSTEMİN KONUSU :Kırıkkale Vergi Mahkemesinin 27/12/2021 tarih ve E:2021/164, K:2021/177 sayılı kararının kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasıistenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECI:
Dava konusu istem: Riskli yapı maliki olan davacılar tarafından,63o6 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen Kırıkkale li, Merkez lçesi, Etiler Mahallesi, 144 Pafta, 1358 Ada, 1parselde kayıtlı 6 numaralı bağımsız bölümün 10/07/2020 tarihinde satışi sirasında ödenen tapu harcının iadesi talebiyle yapilan düzeitme-şikayet başvurusunun zimnen reddine dairişlemin iptali ve ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte jadesi istemine ilişkindir.

Kanun yararına temyiz edilen kararın özeti: Kırıkkale Vergi Mahkemesince,492 sayılıHarçlar Kanunu kapsamında gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabının harca tabi olduğu, 6306 sayılı Kanun'un 1. maddesinde amacının, afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun,sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemek olduğunun belirtildiği, aynı Kanun'un 7/9-c maddesinin uyuşmazlık konusu devir tarihindeki hükmünde ise, Kanun kapsamında yapilacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapıların işi yüklenen müteahhit, Bakanlık, TOkí, İller Bankası Anonim Şirketi, Idare ve bunların iştirakieri tarafindan gerçekleştirilecek ilk satışi, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi islemieri, …ile bu bentlerde belirtilen yapıların dönüşümüne ilişkin olarak Kanun uyarınca yapilacak diğer işlemlerin noter harci, tapu harci, belediyelerce alinan ücret ve harçlardan..istisna olacağı düzenlemesine yer verildiğinin görüldüğü;olayda, Kırıkkale li, Merkez llçesinde bulunan taşınmazın 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında inşa edilen 6 numaralı bağımsız bölümünün 10/07/2020 tarihinde davacılar tarafından yapılan satışına ilişkin olarak anılan Kanun'un 7/9, maddesi kapsamında ilk satışişlemlerinin harçtan istisna olduğundan bahisle ödenen tutarın iadesi talebiyle düzeltme şikayet 

başvurusunda bulunulduğu, zımnen reddiüzerine de bakılmakta olan davanın açıldiğının anlaşıldığı; yukarida yer verilen düzenlemelere bakıldığında, 6306 sayılı Kanunun amacının riskli yapıların yıkiarak yerine standartlara uygun yeni binaların yapılmasını teşvik etmek, taşınmazla hukuki bağı bulunan malik ve müteahhitlere bir takım vergisel kolaylıklar sağlayarak motivasyon oluşturmak, taşınmaz satın almak isteyen kişilerin öncelikli olarak dönüşümü sağlanan binalardan tercih yapmasını sağlamak ve bu teşvikiere koşut olarak dönüşüm sürecini hızlandırmak olduğu sonucuna varıldığı; uyuşmazlıkta, taşınmaz maliki davacıların, 6306 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen bağımsız bölümü ilk satışla dava dışı üçüncü bir kişiye devrettikleri, Kanun'un amacına paralel olacak şekilde bu satışın tapu harcından istisna tutulması gerektiği, her ne kadar davalıidare tarafindan 7153 sayılıi Kanun'la 6306 sayılı Kanun'un 7/9.maddesinde yapilan ve olay tarihinde yürürlükte bulunan değişiklik kapsamında sadece işi yüklenen müteahhitlerin satışlarına istisna sağlandığı, arsa sahiplerinin söz konusu devirlerine yönelik bir istisna hükmü bulunmadığıiddia edilmiş ise de, bu iddianın Kanun'un amacıyla çeliştiği, taşınmazla hukuki bağı daha sonra kurulan müteahhitin satışının istisna kapsamına alınıp taşınmaz sahiplerinin satışının alınmamasının eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu, taşınmaz maliklerinin satışının evleviyetle tapu harcından istisna olması gerektiği, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, tahsil edilen 4500,00-TL'nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faizi ile bírlikte iadesine karar verilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI ABDULKADİR ATALAK'IN DÜŞÜNCESİ:
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında bulunan Kırıkkale Ili, Merkez llçesi, Etiler Mahallesi, Karacalı Caddesi, 1358 ada, 1 parselde yer alan taşınmaz üzerine yeniden inşa edilen 6 numaralı bağımsız bölümün davacılar tarafından 10/07/202o tarihinde ilk satışı sırasinda õdenen tapu harcının iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davayı;taşınmazın maliki olan davacıların 6ç06 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen taşınmazın ilk satışişleminin 6306 sayılı Kanun uyarınca tapu harcından müstesna olduğu gerekçesiyle kabul ederek dava konusu işlemi iptal eden ve tahsil edilen 4.500,00-TL'nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faizi ile birlikte davacılara iadesine hükmeden Kırıkkale Vergi Mahkemesinin 27/12/2021 tarih ve E:2021/164, K:2021/177 sayılı kararının kanun yararına bozulması konusunda Danıştay Başsavcıliğını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi;
492 Sayılı Harçlar Kanununun 57. maddesinde tapu ve kadastro işlemlerinden bu Kanuna bağli (4) sayılı tarifede yazıliı olanların ve tapu ve kadastro harçlarına tabi olduğu, 4 sayılı tarifenin 20/a fıkrasında ise; gayrimenkullerin ivaz karşıliğında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden nispi harç ödeneceği belirtilmiştir.

16.05.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6306 sayılı Kanunun 1. maddesinde; "Bu Kanunun amaci; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemektir." hükmüne yer verilmiş, aynı Kanunun 7.maddesinin 9.fıkrasında ise; "Bu Kanun uyarınca yapılacak olan işlem,sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamalar, noter harci, tapu harci, belediyelerce alınan harçlar,damga vergisi, veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden; kullandırılan krediler sebebiyle lehe alinacak paralar ise banka ve sigorta muameleleri vergisinden 

müstesnadır." hükmü yer almaktadır.
6306 sayılı Kanunun vergi ve harç istisnası ile ilgili yukarıda belirtilen 7. maddenin 9.fikrasında 7153 sayılı Kanunla yapılan ve 29.11.2018 tarihinden itibaren yürürlüğe giren değişiklikle; "Bu Kanun uyarınca yapıilacak olan ve Bakanlık, TOKi, İller Bankası Anonim Şirketi,Ídare ve dönüşüme konu yapıların inşası işini yüklenen müteahhit ile malik ve en az bir yıldır kiracıveya sınırlı ayni hak sahibi olarak riskli yapıyı kullanan gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerinden birinin taraf olduğu;
a) Bu Kanun kapsamındaki yapıların dönüşüme tabi tutulmadan önce ilk satışı, devri,tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemleri ile bu Kanun kapsamında yapilacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapıların malik, işi yüklenen müteahhit ve en az bir yıldır kiracıveya sınırlı ayni hak sahibi olarak riskli yapıyı kullanan gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerine ilk satışi, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemleri,
b) Bu Kanun kapsamındaki bir yapıdan dolayı, bu Kanun kapsamındaki parsellerde veya alanlarda veya söz konusu parsel ve alanların dışındaki parsellerde yeni bir yapı yapılması ya da mevcut bir yapinın satin alınması veya ipotek tesis edilmesi işlemleri,
c) Kanun kapsamında yapılacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapiların işi yüklenen müteahhit, Bakanlık, TOKl, İller Bankası Anonim Şirketi, İdare ve bunların iştirakleri tarafından gerçekleştirilecek ilk satişi, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemleri ile bu bentlerde belirtilen yapıların dönüşümüne ilişkin olarak Kanun uyarınca yapılacak diğer işlemler noter harci, tapu harci, belediyelerce alinan ücret ve harçlardan, veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden, bu işlemler nedeniyle düzenlenecek kâğıtlar, resmî dairelerin mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler sebebiyle düzenlenen kâğıtlar da dahil olmak üzere damga vergisinden, bu Kanun kapsamındaki yapıların maliklerine ve malik olmasalar bile bu yapılarda kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak en az bir yıldır ikamet ettiği veya bunlarda işyeri bulunduğu tespit edilenlere bu amaçlarla kullandırılan krediler dolayısıyla lehe alınacak paralar,banka ve sigorta muameleleri vergisinden istisnadır. Bu Kanun kapsamındaki iş, işlem ve uygulamalar, Bakanlık, TOKi, Iller Bankası Anonim Şirketi ve ldarenin, sermayesinin yarisından fazlasına sahip oldukları şirketleri tarafından yürütülüyor ise, bu şirketlerce yapılan iş, işlem ve uygulamalarda da bu fikrada belirtilen vergi, harç ve ücret muafiyetleri uygulanır." hükmügetirilmiştir.
İhtilaf konusu olayda; Kırıkkale İli, Merkez llçesi, Etiler Mahallesi, Karacalı Caddesi, 1358ada, 1 parselde inşa edilmiş bulunan taşınmazın deprem güvenliğinin bulunmaması nedeniyle "riskli yapı" ilan edilerek yıkılması üzerine arsası üzerinde yeniden inşa edilen taşınmazda bulunan 6 numaralı bağımsız bölümün malikleri tarafından 10/07/2020 tarihinde satışının yapıldiği, devir nedeniyle tahakkuk ettirilen ve tahsil edilen tapu harcının jadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddedilmesi üzerine açılan davanın kabulüne karar verilerek, dava konusu işlemin iptal edildiği ve tahsil edilen 4.500-TL'nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faizi ile birlikte davacılara iadesine hükmedildiği anlaşılmaktadır.
6306 sayılı Yasa uyarınca "riskli yapi" ilan edilerek yıkılan taşınmazın arsası üzerine yeniden inşa edilen binada yer alan ve tapuda, hak sahibi malikler üzerine tescil edilen bağımsiz bölümün malikler tarafından satışı anılan Kanunun 7.maddesinin 9, fikrası uyarınca daha önce istisna kapsamında iken, 6306 sayılı Kanunun vergi ve harç istisnası ile ilgili 7.maddesinin 9.fıkrasında 7153 sayılı Kanunla yapılan ve 29/11/2018 tarihinden itibaren geçerli olan değişiklikle,söz konusu istisnanın kapsamı daraltılmış ve "yeni yapıların işi yüklenen müteahhit, Bakanlık,

TOKi, Iller Bankası Anonim Şirketi, ǃdare ve bunların iştirakleri tarafından gerçekleştirilecek ilk satışı" şeklinde düzenlenmek suretiyle, kimler tarafından yapılan satış işleminin istisna kapsamında olacağı tadadi olarak sayılmış ve taşınmaz malikinin yaptığı ilk satış işlemi istisna kapsami dışında bırakılmıştır.

Vergilendirme alanında muafiyet ve istisna hükümlerinin yorum yoluyla genişletilmesi veya daraltilması Anayasa ile güvence altına alınan verginin yasallıiği ilkesine aykıri düşeceğinden, 6306 sayılı Kanunun 7. maddenin 9. fıkrasında, 7153 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle tapu harcından müstesna tutulmayan malik tarafından yapılan satış işleminin yorum yoluyla istisna kapsami içerisinde değerlendirilmesine olanak bulunmamaktadır.
Bu nedenle, inşa edilen taşınmazda bulunan bağımsız bölümün devri nedeniyle maliklerin ödediği tapu harcının iptali ve iadesi istemiyle yapılan düzeltme- şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davayı kabuł ederek dava konusu işlemi iptaline karar veren ve 4.500,00-TL'nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faizi ile birlikte davacilara iadesine hükmeden vergi mahkemesi kararı hukuka uygun düşmemiştir.
Açıklanan nedenlerle Kirıkkale Vergi Mahkemesinin 27/12/2021 tarih ve E:2021/164,K:2021/177 sayılı kararının; 2577 sayılı Ídari Yargilama Usulü Kanununun 51'inci maddesi uyarınca kanun yararına temyiz edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ AYET KOÇAK'IN DÜŞÜNCESİ: 6306 sayιlı Kanun'ưn 7/9. maddesi uyarınca 10/12/2018 tarihinden itibarın geçerli olan değişiklik sonrası dönemler için, riskli yapi malikleri tarafından üçncü kişilere ilk satış işlemlerine ilişkin olarak malik adına tahakkuk eden tapu harcının Kanun'un açık lafzı karşısında istisna hükümleri kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından temyiz isteminin kabulü gerekeceği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA 
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDI OLAY:
Riskli yapı maliki olan davacılar tarafından,6306 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen Kırıkkale Ili, Merkez liçesi, Etiler Mahallesi, 144 Pafta, 1358 Ada, 1 parselde kayıtlı 6 numaralıbağımsız bölümün satışı sırasında ödenen tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesi istenilmektedir.
İLGİLi MEVZUAT:
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 57. maddesinde, tapu ve kadastro işlemlerinden bu Kanun'a bağlı (4) sayılı Tarife'de yazılı olanların tapu ve kadastro harçlarına tabi olacağı, (4) sayılıTarife'nin 20 (a) fıkrasında ise, gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabinda,gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere, emlak vergisi değeri üzerinden nispi harç ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

16/05/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların 

Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bu Kanun'un amacının, afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemek olduğu belirtilmişțir. Kanun'un, "dönüşüm gelirleri"başlıklı 7.maddesinin 9.fikrasında ise, bu Kanun uyarınca yapılacak olan işlem, sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamalarin, noter harci, tapu harci, belediyelerce alinan harçlar, damga vergisi,veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden; kullandınılan krediler sebebiyle lehe alınacak paraların ise banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesna olacaği belirtilmiştir.
6306 sayilı Kanun'un Uygulama Yönetmeliğinin 16.maddesine 2 Temmuz 2013tarihinde eklenen 9.fıkra ile, Kanun kapsamında ilgili kurum (uygulama alanında dönüşüm projesi gerçekleştirecek olan Bakanlık,idare,TOki) veya gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerince yapilacak olan işlem, sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamaların, noter harci, tapu harci,belediyelerce alinan harçlar, damga vergisi, veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden muaf olacaği belirtilmiştir.Yine, ilgili maddede alınmaması gereken harç ve vergiler arasında damga vergisi,tapu ve kadastro harçları ve noter harçları da sayılmıştır.
Yönetmeliğin 16.maddesinin 9.fikrasina 25 Temmuz 2014 tarihinde eklenen (c)bendi ile ilgili kurum (uygulama alanında dönüşüm projesi gerçekleştirecek olan Bakanlık,idare ve TOkl) ile uygulama alanındaki yapıları malik olarak kullanan gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerince yapılan uygulama alanındaki yapıların dönüşüme tabi tutulmadan önce ilk satışi, devri ve tescili işlemleri ile Kanun kapsaminda yapilacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapıiarın ilk satışi, devri ve tescili işlemlerine vergi, harç ve ücret muafiyetinin uygulanacaği kuralıgetirilmiş, bu işlem ve uygulamalar ile uygulama alanındaki yapılarla ilgili olarak; noterler, tapu ve kadastro müdürlükleri, belediyeler ve diğer kurum ve kuruluşlar nezdinde Kanun uyarınca yapılan diğer işlemler hakkında belirtilen vergi, harç ve ücret muafiyetlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir.
Yönetmeliğin 16.maddesinin 9.fikrasının (ç) bendinde yer alan " ilk satışi, devri ve tescili "ibaresi, "ilk satışı, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi“ şeklinde 27 Ekim2016tarihinde değiştirilmiştir.
6306 sayılı Kanun'un vergi ve harç istisnası ile ilgili 7.maddenin 9.fikrasında 7153sayılı Kanunla yapılan ve 10/12/2018 tarihinden itibaren geçerli olan değişiklikle; "Bu Kanun uyarınca yapılacak olan ve Bakanlık, TOKl, iller Bankası Anonim Şirketi, Idare ve dönüşüme konu yapıların inşası işini yüklenen müteahhit ile malik ve en az bir yıldır kiracı veya sınıriı ayni hak sahibi olarak riskli yapıyı kullanan gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerinden birinin taraf olduğu;
a) Bu Kanun kapsamındaki taşınmazların dönüşüme ("yapıların dönüşüme" ibaresi 04/07/2019 tarihli ve 7181 sayılı Kanunla “taşınmazların dönüşüme" şeklinde değiştirilmiş) tabi tutulmadan önce ilk satişi, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemleri ile bu Kanun kapsamında yapılacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapiların malik, işi yüklenen müteahhit ve en az bir yıldır kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak riskli yapıyı kullanan gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerine ilk satışı, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemleri,
b) Bu Kanun kapsamındaki bir yapıdan dolayı, bu Kanun kapsamındaki parsellerde veya alanlarda veya sőz konusu parsel ve alanların dışındaki parsellerde yeni bir yapı yapıłması ya da mevcut bir yapının satın alinmasi veya ipotek tesis edilmesi işlemleri,
c) Kanun kapsamında yapilacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapıların işi yüklenen müteahhit, Bakanlık, TOKi, Iller Bankası Anonim Şirketi, İdare ve bunların iştirakleri tarafından gerçekleştirilecek ilk satışi, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemleri ile 

bu bentlerde belirtilen yapıların dönüşümüne ilişkin olarak Kanun uyarınca yapılacak diğer işlemler noter harci, tapu harci, belediyelerce alinan ücret ve harçlardan, veraset ve intikal vergisi,döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden, bu işlemler nedeniyle düzenlenecek kâğıtlar, resmīdairelerin mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler sebebiyle düzenlenen kâğıtiar da dahil olmak üzere damga vergisinden, bu Kanun kapsamındaki yapiların maliklerine ve malik olmasalar bile bu yapılarda kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak en az bir yıldır ikamet ettiği veya bunlarda işyéri bulunduğu tespit edilenlere bu amaçlarla kullandırılan krediler dolayısıyia lehe alınacak paralar, banka ve sigorta muameleleri vergisinden istisnadır. Bu Kanun kapsamındaki iş, işlem ve uygulamalar, Bakanlık, TOKi, ller Bankası Anonim Şirketi ve Idarenin, sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri tarafından yürütülüyor ise, bu şirketlerce yapılan iş, işlem ve uygulamalarda da bu fikrada belirtilen vergi, harç ve ücret muafiyetleri uygulanır." hükmügetirilmiştir.
Kanunun 7.maddesinin 9.fıkrasında yapılan değişikliğin gerekçesi ise; “Yapılan değişiklik ile 6306 sayıßı Kanun kapsamında hangi vergi,harç ve ücretlerin istisna olduğu ve bu istisnalardan kimlerin ve hangi şartlarda faydalanacağı açıkça düzenlenerek uygulamada yaşanan tereddütlerin giderilmesi amaçlanmaktadır." şeklinde ifade edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; 492 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri uyarıncagayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabının tapu harcına tabi olduğu, özel Kanun niteliğindeki 6306 sayılı Kanun kapsamında yapılacak devir ve tesciller için vergi ve harç istisnasinın hangi durumlarda uygulanması gerektiğinin ise Kanunda yapilan ve 10/12/2018 tarihinden itibaren geçerli olan değişiklik öncesi ve sonrası dönemler için ayrı ayrıincelenmesigerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Yukarıda da yer alan 6306 sayılı Kanun'un, "dönüşüm gelirleri" başlıklı 7.maddesinin 9.fikrasının ilk halinde, Kanun uyarınca yapılacak olan işlem, sözleşme, devir ve tesciller lle uygulamaların tapu harcından istisna olduğu belirtilmiş olup „Kanun'un Uygulama Yönetmeliğinin 16.maddesinin 9.fikrasina 25 Temmuz 2014 tarihinde eklenen (c) bendi ile de ……. Kanun kapsamında yapilacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapıların ilk satışi, devrì ve tescili işlemlerine vergi, harç ve ücret muafiyetinin uygulanacağı kuralı getirilmiştir.Kanun'un ve Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde, kentsel dönüşüm uygulamaları ile oluşturulan bağımsız bölümlerin, işi yüklenen müteahhit ya da dönüşüm uygulaması öncesinde riskli taşınmazın maliki tarafından satılmasıyla ilgili olarak satış işlemine ilişkin ödenen tapu harcıistisnası yönünden bir ayrıma gidilmediği görülmüştür.Bu durumda, riskli yapı niteliği taşıyan taşınmazların yıkılarak 6306 sayılı Kanun kapsamında yeniden inşasına ilişkin kentsel dönüşüm uygulamalarının, Kanun'un amacını gerçekleştirmeye yönelik olduğu, uygulama sonrasında inşa edilen konutların üçüncü kişilere ilk satış işlemlerinin debu Kanun kapsamında değerlendirilerek Kanun'un 7, maddesinin 9. fikrası uyarınca vergi ve harçtan istisna olması gerektiği sonucuna varilmiştir.
Kanun'un vergi ve harç istisnasıyla ilgili 7.maddesinin 9.fıkrasında uygulamada yaşanan tereddütlerin giderilmesi amacıyla yapılan ve 10/12/2018 tarihinden itibaren geçerli olan değişiklikle 6306 sayılı Kanun kapsamında hangi vergi,harç ve ücretlerin istisna olduğu ve bu istisnalardan kimlerin ve hangi şartlarda faydalanacağının açıkça düzenlendiği görülmektedir.Yapılan değişiklik ile Kanun'un 7.maddenin 9.fıkrasının (c) bendinde, Kanun kapsamında yapılacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapiların işi yüklenen müteahhit, Bakanlık, TOki, İler Bankası Anonim Şirketi, Idare ve bunların iştirakleri tarafından gerçekleştirilecek ilk satişi, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemleri ile bu bentierde belirtilen 

yapıların dönüşümüne ilişkin olarak Kanun uyarınca yapılacak diğer işlemlerin tapu harcından istisna olduğu hüküm altına alınmıştır.Madde metninde de açıkça görüldüğü üzere,değişiklik öncesi madde içeriğinden farklı olarak dönüşüm uygulamaları sonrasında meydana gelen bağımsız bölümlerin üçüncü kişilere ilk satış işlemlerinin kimler tarafından yapılması durumunda istisna uygulanacağı tek tek sayılarak belirtilmiş olup riskli yapı malikleri tarafından yapılan ilk satış işlemleri ise bu kapsamda değerlendirilmemiştir.Bu durumda,riskli yapi malikleri tarafindan 10/12/2018 tarihinden sonra satışı gerçekleşen bağımsız bölümlere ilişkin tapu harcı istisnasının uygulanamayacaği sonucuna varilmiştir.

Uyuşmazlık, riskli yapı maliki olan davacılar tarafından,6306 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen Kırıkkale Ili, Merkez llçesi, Etiler Mahallesi, 144 Pafta, 1358 Ada, 1 parselde kayıtlı 6numaralı bağımsız bölümün 10/07/2020 tarihinde üçüncü kişiye satışı sırasında ödenen tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkindir.Olayda,yıkılarak yerine yeni bağımsız bölümler inşa edilen taşınmazın 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı olduğu dosyaya sunulan belgelerden anlaşılmaktadır.Bu hususta taraflar arasinda da ihtilaf bulunmamaktadir.

Yukarıda da detaylı olarak açıklandığı üzere, 6306 sayılı Kanun'un 7/9. maddesi uyarınca 10/12/2018 tarihinden itibarın geçerli olan değişiklik sonrası dönemler için, riskli yapı malikleri tarafından üçüncü kişilere ilk satış işlemlerine ilişkin olarak malik adına tahakkuk eden tapu harcının Kanun'un açık lafzı ve gerekçesi karşısında istisna hükümleri kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Anılan maddede tanınan istisnanın kapsamının yorum yoluyla genişletilmesi hem Kanun koyucunun amacina, hem de Anayasa'nin 73.maddesinde yer bulan "verginin kanuniliği" ilkesine ters düşecek olup vergilendirme alanında belirsizlik ve keyfiliğe yol açacaktir.

Bu durumda, riskli yapı maliki davacılar tarafından dava konusu bağımsız bölümün üçüncü kişiye 10/07/2020 tarihli satış işlemi 6306 sayılı Kanunun 7/9.maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan hali uyarınca istisna kapsamında olmadığından yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar veren Vergi Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Danıştay Başsavcılığının kanun yararına temyiz isteminin kabulüne,
2. Kırıkkale Vergi Mahkemesinin 27/12/2021 tarih ve E:2021/164, K:2021/177 kararının,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca, hükmün sonuçlarına etkili olmamak ÜZere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3. Kararın birer örneğinin taraflara ve Danıştay Başsavcıliğına gönderilmesine ve bu kararın Resmi Gazete'de yayimlanmasina, 30/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.