Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2023-05-12

12 Mayıs 2023 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 32188
YÖNETMELİK
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığından:
PLANLI ALANLAR
İMAR YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA
DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 3/7/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 5 inci maddesine aşağıdaki
fıkralar eklenmiştir.
“(30) Aşağıda belirtilen bina türleri için bu
fıkrada belirtilen kurallara uyulması zorunludur:
a) İçerisinde konut yer alan binaların zemin
katlarında konut dışı fonksiyonların yapılabilmesi için; bu fonksiyonların
yer aldığı zemin kat yüksekliğinin 4.50 metreden az olması, yapının
tasarımında 18/3/2018 tarihli ve 30364 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinin eki Deprem Etkisi Altında
Binaların Tasarımı İçin Esasların Tablo 4.1.’inde yer alan A12, A13, A14
veya A15 tipi taşıyıcı sistemlerin kullanılması, kısa kolon
oluşturulmaması, asma kat ve binada kapalı çıkma yapılmaması şartlarının
tamamının sağlanması zorunludur.
b) İçerisinde konut yer alan zemin hariç 4 kat ve
üzeri binalarda kapalı çıkma yapılamaz. Ancak kapalı çıkma yapılamaması
nedeniyle parselin plan ve bu Yönetmelikle verilen emsal haklarının
kullanılamadığı durumlarda; arka bahçe mesafesi 2 metrenin altına düşmemek
kaydı ile arka bahçeye en fazla 1 metre taşacak şekilde, sadece kolon
ve/veya perdelerden (bunların zemin altında temele kadar devam eden
bölümleri dahil) oluşan kapalı çıkmasız bina uygulamalarında, belirtilen
taşıyıcı sistemin çevrelediği alan bahçe mesafesi ve taban alanı ihlali
sayılmaz. Emsal haklarının bu şekilde dahi tamamen kullanılamaması halinde,
parselin yol sınırlarına 4 metreden fazla yaklaşmamak kaydı ile ön bahçeye
en fazla 1 metre taşacak şekilde aynı uygulamaya müsaade edilir. Bu alanın
hiçbir kenarı duvar veya herhangi bir malzeme ile kapatılmaz ve bahçe
niteliği ortadan kaldırılamaz. Bu fıkra kapsamındaki uygulamalarda hiçbir
şekilde çıkmalı olarak tasarlanmış olan binaya göre emsal artışı
sağlanamaz. Zemin+4 katı geçmeyen binalarda ise kapalı çıkma yapılması
durumunda; çıkmayı teşkil eden konsolun mesnetlendiği/bağlantılı olduğu
kolonların, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinin eki Esasların 7.5.1
maddesinin (a) bendi kriterlerine uygun kirişler ile birbirine bağlanması
suretiyle çerçeve teşkil edilmesi zorunludur.
c) Bitişik nizam parsellerde bitişik yapılacak olan
binaların arasında Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği gereği bırakılması
gereken deprem derz boşluğu kadar mesafenin parsel sınırından itibaren
bırakılması zorunludur. Bu boşluğun dışarı bakan tüm cepheleri, yapıların
salınım yapmasına engel olmayacak şekilde hafif malzemeler ile bina boyunca
kapatılarak can ve mal güvenliği temin edilir.
(31) Güneş kaynaklı yenilenebilir enerji sistemlerinin
yapı inşaat alan hesabında, fotovoltaik panelleri taşımak amacıyla yapılan
çerçeve/konstrüksiyon imalatının dış ölçüleri içinde kalan alanın yatay
izdüşümü dikkate alınır.
(32) Yapıların temel ve/veya bodrum katlarının
inşaatı sırasında açılacak kazı çukurlarının stabilitesinin sağlanması
amacıyla düzenlenen destek yapılarının tasarımı ve uygulanmasında
18/12/2022 tarihli ve 32047 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kazı Destek
Yapıları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulur, kazı destek yapısı ve/veya
çevre yapılar izlenir.”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci
fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“2) 5 kattan 9 kata kadar (9 kat dahil) inşaata
müsait yerlerde:
(1) numaralı alt bende göre belirlenen parsel
genişliğine ilave her kat için 60 santimetre eklenmek suretiyle bulunan
genişlikten az olamaz.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendinin (5) numaralı alt bendinde yer alan “%3’ü” ibaresi
“% 5’i” şeklinde, (6) numaralı alt bendinde yer alan “% 3’ü” ibaresi “%
5’i” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(3) İlgili mevzuatı uyarınca toplanma alanı olarak
belirlenmiş olan park, bahçe ve meydanlarda, bu maddede belirtilen
yapılaşma koşulları içerisinde kalmak kaydı ile gerekli tuvalet, lavabo ve
mescit yapılmasında idareler yetkili ve sorumludur.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 57 nci maddesinin ikinci
fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş, aynı maddenin altıncı fıkrasına
aşağıdaki bentler eklenmiş ve aynı maddenin yedinci fıkrasına aşağıdaki
bentler eklenmiştir.
“ç) Devletin güvenlik ve emniyeti bakımından
gizlilik arz eden yapılar ile 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve
Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet
Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve diğer özel
kanunlar kapsamında kalan alanlarda yapılacaklar hariç olmak üzere;
yerleşme ve yapılaşmaların mimari estetik değerinin arttırılarak şehirlere
kimlik kazandırılması amacıyla, nüfusu 50 binden fazla olan belediyelerde
yapılacak umumun kullanımına mahsus olan; resmi binalar, ibadet yerleri,
eğitim, sağlık tesisleri, kültürel binalar, eğlence yapıları, konaklama
amaçlı binalar, alışveriş merkezleri, ulaştırma istasyonları, iş hanı,
büro, pasaj, çarşı gibi ticari yapılar ile merkezi iş alanları ve
idaresince bu kapsamda olduğu değerlendirilen yapıların mimari proje
müellifliği; kamuda veya üniversitelerin mimarlık bölümlerinde ya da meslek
odasına kayıtlı serbest mimar olarak en az 5 yıl mesleki tecrübesi bulunup,
yapı ruhsatı alınmış toplamda en az 10.000 m2, en az 4 farklı
yapının projelendirilme sürecinde aktif olarak bulunan ve bu durumlarını
gerekli belgelerle tevsik eden mimarlar tarafından üstlenilebilir.
Üniversitelerin mimarlık ana bilim dalında tezli lisansüstü öğrenim görmüş
olan mimarlar için bu fıkrada belirtilen asgari hizmet süresi ile proje
yapımına dair kriterlerin yarısının sağlanması yeterlidir. Bu kapsamda
hazırlanan mimari projelerin yöresel mimariye uygun olarak tasarlanması,
yapının kullanım fonksiyonunu azami ölçüde yansıtacak mimari öğeler
içermesi, giriş cephelerinin binanın kullanım fonksiyonunu öne çıkaran,
kolay algılanabilir şekilde tasarlanması ve bu amaçla bina ön cephelerinde
cephe ve çatı ile uyumlu olacak şekilde sundurma, portik veya kolonad/sütun
benzeri tasarımlarla girişin vurgulanması, cephe tasarımına derinlik
kazandırılması, ön bahçelerinde teras, merdiven, rampa ve kot farkı gibi
düzenlemeler ile davetkâr bir etki sağlanması gerekir. Ayrıca mimari projenin
varsa yapının bulunduğu cadde veya sokakta yer alan ve mimari estetik
komisyonunca belirlenmiş olan referans bina cephesindeki mimari öğelere
uyumlu olacak şekilde tasarlanması, referans bina bulunmaması halinde sokak
silüeti ile uyumlu olarak tasarlanması gerekir.”
“b) Zemin kat hariç olmak üzere 5 ila 7 kat
arasındaki binaların statik proje müellifliği; kamuda veya üniversitelerin
inşaat mühendisliği bölümlerinde ya da meslek odasına kayıtlı serbest
mühendis olarak en az 3 yıl mesleki tecrübesi bulunup, yapı ruhsatı alınmış
toplamda en az 10.000 m2, en az 4 farklı yapının projelendirilme
sürecinde aktif olarak bulunan ve bu durumlarını gerekli belgelerle tevsik
eden inşaat mühendisleri tarafından üstlenilebilir.
c) Zemin kat hariç 8 ila 15 kat arasındaki
binaların statik proje müellifliği; 5 yıldan fazla mesleki tecrübesi bulunan,
en az biri (b) bendine göre hazırlanmış olup yapı ruhsatı alınmış toplamda
en az 15 bin m2, en az 6 farklı yapının projelendirilme
sürecinde aktif olarak bulunan ve bu durumlarını gerekli belgelerle tevsik
eden inşaat mühendisleri tarafından üstlenilebilir.
ç) Zemin kat hariç 15 kat üzeri binaların statik
proje müellifliği; 7 yıldan fazla mesleki tecrübesi bulunan, en az biri (c)
bendine göre hazırlanmış olup yapı ruhsatı alınmış toplamda en az 20.000 m2,
en az 8 farklı yapının projelendirilme sürecinde aktif olarak bulunan ve bu
durumlarını gerekli belgelerle tevsik eden yapı ana bilim dalında veya
deprem mühendisliği alanında lisansüstü eğitim yapmış inşaat mühendisleri
tarafından üstlenilebilir.
d) Bu bendin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla (ç)
bendine göre istenen hizmet süresi ve iş deneyimi şartlarını sağlamış olan
inşaat mühendisleri için ayrıca lisansüstü eğitim yapmış olma koşulu
aranmaz.”
“c) Yüksekliği 30.50 metreyi geçen konutlar ile
inşaat alanı 2.000 m2’yi geçen umumun kullanımına mahsus
binaların mekanik tesisat proje müellifliği; kamuda veya üniversitelerin ilgili
mühendislik bölümlerinde ya da meslek odasına kayıtlı serbest mühendis
olarak en az 3 yıl mesleki tecrübesi bulunup, yapı ruhsatı alınmış en az
10.000 m2 ve en az 4 farklı yapının tesisat proje hazırlanma
sürecinde aktif olarak bulunan ve bu durumlarını gerekli belgelerle tevsik
eden makine mühendislerince üstlenilebilir.
ç) Yüksekliği 51.50 metreyi geçen tüm binalar ile
yapı inşaat alanı 30.000 m2’yi geçen umumun kullanımına mahsus
binaların mekanik tesisat proje müellifliği ise; en az 5 yıl mesleki tecrübesi
bulunup, en az biri (c) bendine göre hazırlanmış ve yapı ruhsatı alınmış en
az 10.000 m2 ve en az 4 farklı yapının tesisat proje hazırlanma
sürecinde aktif olarak bulunan ve bu durumlarını gerekli belgelerle tevsik
eden makine mühendislerince üstlenilebilir.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 66 ncı maddesinin ikinci
fıkrasına “Komisyon” ibaresinden sonra gelmek üzere “biri başkan olmak
üzere” ibaresi eklenmiş, aynı maddenin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“(3) İlgili idareler, gerekmesi halinde
üniversitelerin ve ilgili kamu kuruluşlarının da katılımıyla, uzmanlardan
oluşan mimari estetik komisyonları kurar. Komisyon en az ikisi mimar olmak
üzere; kalan üç üye mimar, inşaat mühendisi, peyzaj mimarı, sanat tarihçisi,
şehir plancısı, harita mühendisi unvanlarındaki meslek disiplinlerinden
seçilerek oluşturulur. Komisyon başkanı, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu
iktisadi teşebbüsleri ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında
veya üniversitelerin mimarlık bölümlerinde ya da meslek odasına kayıtlı
serbest mimarlardan kendine ait bürosunda en az 5 yıl hizmeti bulunan veya
mimarlık ana bilim dalında tezli lisansüstü öğrenim görmüş olan mimar olmak
zorundadır.”
“(13) Komisyon ayrıca, 57 nci maddenin ikinci
fıkrasının (ç) bendi kapsamında kalan mimari projeleri; mezkur bentte
belirtilen kriterlere uygunluk bakımından inceler. Bu kapsamda komisyon
referans bina belirlemeye ve bu amaçlarla projelerde değişiklik talep
etmeye yetkilidir. Bu kapsamdaki projeler, komisyon tarafından en geç on iş
günü içinde incelenir. Kabul, ret veya belirtilen düzeltmeler yapılmak
kaydıyla kabul şeklinde kararlar alınabileceği gibi projelerin tadil
edilmesi ve incelenmek üzere tekrar komisyona sunulması yönünde ara karar
da alınabilir. Komisyonca alınan nihai kararlar idarenin yapı ruhsatı
düzenlemeye yetkili birimine bildirilir.
(14) Komisyon, 57 nci maddenin ikinci fıkrasının
(ç) bendinde belirtilen yapılarda ayrıca reklam yüzeyi olarak
kullanılabilecek binalar ve bunların cephelerine ilişkin de karar
alabilir.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin geçici 3 üncü maddesine aşağıdaki
fıkra eklenmiştir.
“(5) Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce
yapı ruhsatı başvurusunda bulunulmuş olan yapılar ile kamu kurum ve
kuruluşlarınca yapım işlerine yönelik ihale kararı veya ihale tarihi
alınmış olan yapılar için; 5 inci maddenin 30 uncu fıkrası, 57 nci maddenin
ikinci fıkrasının (ç) bendi, altıncı fıkrasının (b), (c), (ç) ve (d)
bentleri, yedinci fıkrasının (c) ve (ç) bentleri ile 66 ncı maddenin on
üçüncü ve on dördüncü fıkraları, 31/12/2023 tarihine kadar uygulanmaz.”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin geçici 5 inci maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “Planlarında” ibaresi “Planlarında;” şeklinde
değiştirilmiş ve aynı fıkraya “belirlenmiş” ibaresinden sonra gelmek üzere
“veya bu kullanımların birlikte yer aldığı diğer” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 8- Bu Yönetmeliğin;
a) 1 inci maddesiyle 5 inci maddeye eklenen otuz
birinci ve otuz ikinci fıkralar ile 2 nci, 3 üncü, 7 nci, 8 inci ve 9 uncu
maddeleri yayımı tarihinde,
b) Diğer hükümleri 1/7/2023 tarihinde,
yürürlüğe girer.
MADDE 9- Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanı yürütür.