Yargıtay 3. ve 9. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2022-05-21

21 Mayis 2022 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 31842
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/1693KARAR NO : 2022/2482
TÜRK MİLLETİADINA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: İZMİR 4. TÜKETİCİ MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/05/2021
NUMARASI : 2020/585-2021/370
DAVACI : EFE KADAYIFCI VEK. AV. YEŞİM KANIT 
DAVALI : GÜZİN ŞENGÜN 

Taraflar arasındaki Hakem Heyeti Kararına itiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması neticesinde davanın süresinde açılmadığından reddine dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAYKARARI 
Davaci, Güzelbahçe İlçe Hakem Heyeti Başkanlığı'nca davalıya 6.630,21 TL ödenmesine dair verilen kararın usuł ve yasaya aykırı olduğunu, hakem heyeti kararının ve bilirkişi raporunun dosyada vekaletname olmasına rağmen tarafina tebliğ cdilmcdiğini,ayrıca oto yıkama-temizleme işlemi sırasında herhangi bir kusurunun olmadiğını belirterek Güzelbahçe İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 30/10/2020 tarih 050820200001324sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, Güzelbahçe İlçe Tükctici Hakem Heyeti Başkanlığı kararının taraflara tebliğedildiğini, tebliğin davacının bizzat kendisine yapıłdığıni, davacının oto yıkama işyerinde kullandığı ağır kimyasallar içeren markasız ve sertifikasız deterjanların aracına zarar verdiğini, başlangıçta davacının zararı karşıłayacağını söylediğini, fakat oyalandığını, açılan davanın haksız olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacının davasını tebliğ tarihi olan 10/11/2020 tarihinden çok sonra olan 25/12/2020 tarihinde açtığı, dava açılabilmesi için yasal olan 15 günlük sürenin aşıldığıgerekçesiyle davanın süreden reddine, karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının 24/02/2022 tarihli yazısında; tüketici hakem heyeti dosyasında davacı Efe Kadayıfçı'nın adı gcçen avukatlarının vekaletnameleri bulunmasına rağmen kararın doğrudan davacı asile tebliğinin usulsüz tebliğ niteliğinde olduğu ve bu cihette davanın süresinde açıldığı dikkate alınarak işin esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın süresinde açıłmadığında reddine karar verilmiş olması ve yine davalı kendisini vekille temsil ettirmemesine rağmen lehine vekalet ücretine hükmedilmiş olması da usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılı HMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Dava, davalının aracının temizlenmesi sırasıda uğradığı zararın tazminine dair verilen tüketici hakcm heyeti kararının iptali istemine ilişkindir. Uyuşmazlık davacının tüketici hakem heyeti kararıa itirazının süresinde olup olmadığı ve davalı lehine vekalet ücretine hükmedilip hükmedilmeyeceğine ilişkindir.

1-Davacının tüketici hakem heyeti kararına süresinde itiraz edip etmediğinin incelenmesinde;
Dava dosyasına esas tüketici hakem heyetinin dosyasında davacı vekili olan Av.Yeşim Kanıt ve Av. Melda Güngör Güler'in 02.07.2020 tarihli vekaletnamesini 16.07.2020tarihindc verdiği cevap dilekçesi ile dosyaya sunduğu anlaşılmaktadır.
Yargılama sırasında yapılan tebliğlerle ilgili tebliğ mazbatalarının ve ilgili diğer belgelerin dosyaya konulması gerekir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve bu Kanunun uygulanması için çıkarılan Tüzük hükümleri tamamen şcklidir ve titizlikle uygulanmasıgerekir. Bir davada yapılan tebligatların usulüne uygun olup olmadiğını hakim resen dcnetlemelidir.

Tebligat Kanunu'nun 11. maddesi ve Hakcm Heyetleri Yönetmeliği'nin kararın tebliği başlıklı 25. maddesi gereğince vekille takip edilen işlerde vekile tebligat zorunludur. 7201sayılı Tebligat Kanunu'nun 11. maddesinde “(1)(Değişik fikra: 06/06/1985 - 3220/5 md.)Vekil vasitasıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır. Vekil birden çok ise bunlardan birine tebligat yapılması yeterlidir. Eğer tebligat birden fazla vekile yapılmiş ise, bunlardan ilkine yapılan tebliğ tarihi asil tebliğ tarihi sayılir. Ancak, Ceza Muhakemcleri Usulu Kanununun, kararların sanıklara tebliğ edilmelerine ilişkin hükümleri saklıdır. (2) (Ek fikra:11/01/2011-6099 S.K./4.mad.) Avukat tarafindan takip edilen işlerde, avukatın bürosunda yapılacak tebligatlar, resmî çalışma gün ve saatleri içinde yapılır. (3) Kanuni mümessilleri bulunanlara veya bulunması gerekenlere yapılacak tebligat kanunlara göre bizzat kendilerine yapilması icabctmedikçe bu mümessillere yapılir." ve yine Hakem Heyetleri Yönctmeliği'nin 25. maddesinde “(1) Tüketici hakem heyeti kararı, alındığı tarihten itibaren on iş günü içinde taraflara yazılı olarak ve 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayıłı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Tarafların temsilinin avukatla yapılması halinde tebligat avukata yapılır. (2)Kararların taraflara taahhütlü mcktupla gönderilmesi esastır. Gecikmesi halinde zarar doğabilecek işłerde, gerekçe belirtilmek suretiyle, memur vasıtasıyla tebligat yaptırılabilir."şeklinde yer alan düzenlemeler uyarınca, vekil vasitasıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır.

Bu açıklamalar doğrultusunda somut olay özclinde yapılan değerlendirmede; davacıvekili olarak Av. Yeşim Kanit ve Av. Melda Güngör Güler'in tüketici hakem heyeti dosyasina 02.07.2020 tarihli vekaletnamesini 16.07.2020 tarihinde cevap dilekçesi birlikte sunduğu anlaşıldığından Tebligat Kanunu'nun 11. maddesi ve Hakem Heyetleri Yönetmeliği'nin 25. maddesi doğrultusunda hakem heyeti kararının vekile tebliğ edilmesi gerekirken asile tebliğ edilmesi usulsüzdür. O halde mahkemecc, usulsüz tebliğ nedeniyle davacı vekilinin hakeın heyeti kararına itirazını süresinde yaptığı kabul edilerek işin esasına girilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile davanın süreden reddine karar veriłmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekmiştir.

2-Davalı lehine vekalet ücretine hükmedilip hükmedilmeyeceğinin incelenmesinde;
Dava dosyasında davalının vekilinin yer almadıği, dosyasıın bizzat davalı tarafindan takip edildiği anlaşıldığından, davalı vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykirıdır. O halde mahkemece davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi gerckirken davalı yararına vekalet ücretinc hükmedilmesi usul ve yasaya aykırıbulunduğundan Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulügerekmiştir.

SONUÇ: Yukarida 1. ve 2. bentte açiklanan nedenlerle Adalet Bakanlıği'nın kanun yararına bozma talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 21.03.2022 tarihinde oy birliği ile karar vcrildi.


Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY ÍLAMI 
ESAS NO : 2022/2226KARAR NO : 2022/2943
MAHKEMESİ: Van 2. İş Mahkemesi TARİHİ: 02/07/2021
NUMARASI : 2021/259-2021/329DAVACI : MEHMET EMİN KAZUT ADINA VEKİLI AVUKAT MUSTAFA ÖZORAL DAVALI : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ADINA VEKİLİ
AVUKAT MURAT BİNGÖL DAVA TÜRÜ: ALACAK 

Davacı Mehmet Emin Kazut ile davalı Milli Eğitim Bakanlığı arasındaki davada Van 2. Íş Mahkemesince verilen 02.07.2021 tarih, 2021/259 esas ve 2021/329 sayılı miktar itibariyle kesin nitelikteki kararın hukuka aykırı olduğu iddiası ile kanun yararına bozulması,Adalet Bakanlığı'nın 14.02.2022 tarihli ve 39152028-153.01-1745-2021-E. 310/6605 sayılıyazısı ile talep edilmiş olmakla,
6100 sayıli Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363. maddesindeki;
"(1) (Değişik: 20/7/2017-7035/33 md.) İlk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ilc istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına ve bölge adliye mahkemcsi hukuk dairclerinin ilk derece mahkemesi sifatıyla kesin olarak verdikleri kararlar ile yine bu sifatla verdikleri ve temyiz incelemesinden geçmcden kesinlcşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıhğı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

(2) Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, karar kanun yararına bozulur. Bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

(3) Bozma kararının bir örneği Adalet Bakanlığına gönderilir ve Bakanlıkça ResmîGazetede yayımlanır." hükmü gereği dosyadaki tüm belgeler okunup dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafindan düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI 
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının davalı Bakanhığa bağlı okullarda 20.11.2013-31.05.2016tarihleri arasında Toplum Yararına Çalışma Projesi kapsamında temizlik personeli olarak çalıştığını, çalışmanın okulların açık olduğu eğitim öğretim dönemlerinde sürdüğünü, işsözleşmesinin sona ermesinde davaciya ödenmesi gereken kidem tazminatı ve ihbar tazminatıalacaklarının ödenmediğini iddia ederek söz konusu alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.


Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacı ile Bakanlık arasında iş sözlcşmesi bulunmadığıni, toplum yararına program olarak adlandırılan projelerin cğitim amaçlı olduğunu, ayrıca belirli süreli işsözleşmesinin sürenin bitiminde kendiliğinden sona erdiğini, davacının kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin sübut bulmadığını beyan ederek davanın reddi gercktiğini savunmuştur.
İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davanın kabulü ile kidem tazminatı ve ihbar tazminatı alacaklarının davahıdan tahsiline karar verilmiştir.

Temyiz:
Kararı, kanun yararına bozulması için Adalet Bakanlığı temyiz etmiştir.
Gerekçe:
I. Kanun Yararına Temyiz İstemine Konu Uyuşmazlık 
Kanun yararma temyiz isteğine konu uyuşmazlık, Toplum Yararına Program kapsamında davalı Bakanlığa ait işyerinde çalışan davacı işçi ile davalı arasındaki işsözleşmesinin belirli süreli iş sözleşmesi olup olmadığı ve belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi halinde işçinin kıdem tazminatı ile ihbar tazminatına hak kazanıp kazanamayacağınoktasında toplanmaktadır.

II. Hukuki Dayanaklar 
Uyuşmazlığın esasına yönelik bir değcrlendirme yapmadan önce, Toplum Yararına Program ile ilgili yasal düzenlemelere yer vermekte yarar bulunmaktadır. Toplum Yararına Program ile ilgili düzenlemeler içeren 12.03.2013 tarihli ve 28585 RG sayılı Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği, 25.06.2003 tarihłi ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 32 nci maddesinin birinci fikrasının (c) bendi, 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılıÖzelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 21 inci maddesinin birinci fikrası ve 25.08.1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 48 inci maddesinin altıncıfikrasıın (d) bendi ile yedinci fikrasına dayanılarak hazırlanmıştır (Yön. m.3). Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde Toplum Yararına Programın tanımı yapilmış olup bu programlar,“işsizliğin yoğun olduğu dönemlerde veya yerlerde doğrudan veya yüklenici eli ile toplum yararına bir iş ya da hizmetin gerçekleştirilmesi yoluyla özellikle istihdamında zorluk çekilen işsizlerin çalışma alışkanlık ve disiplininden uzaklaşmalarını engelleyerek işgücü piyasasına uyumlarını amaçlayan ve bunlara geçici gelir desteği sağlayan programları" ifade eder (Yön. m. 4/1-dd). Programın hedefinin ‘özellikle istihdamında zorluk çekilen işsizlerin çalışma alışkanlık ve disiplininden uzaklaşmalarını engelleyerek işgücü piyasasına uyumlarını gerçekleştirmek ve bunlara geçici gelir desteği sağlamak' olduğu, Yönetmeliğin 62 nci maddesinde de vurgulanmıştır. Nitekim bu programa katılabilmek için aranan şartlar arasında “Kuruma kayıtłı işsiz olma şartı” bulunmaktadır (Yön. m. 67/1-a).
Programda işbirliği yapabilecek hizmet sağlayıcıları, kamu kurum veya kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ile özel scktör işyerleri olarak belirlenmiş iken,Yönetmeliğin 63'üncü maddesinde (27.09.2017 tarihli ve 30193 sayıl RG ile) yapılan değişiklik sonucunda özel sektör işyerleri hizmet sağlayıcısı olmaktan çıkartılmıştır.
Yönetmelikte Programın uygulanabileceği alanlar sayılmış olup, bu alanlar arasında çevre temizliği, kamusal altyapının yenilenmesi, Millî Eğitim Bakanlığına bağlıresmi okullarda çevre düzenlemesi, bakım onarım ve temizlik işleri yapılması, restorasyon,tarihi ve kültürel mirasın korunmasi, ağaçlandırma, park düzenlemeleri, vadi ve dere islahi,erozyon engelleme çalışmaları işleri bulunmaktadır (Yön. m. 65/1). Şüphesiz, bu sınırlar çerçevesinde Toplum Yararına Program uygulanacak alanların belirlenmesinde il müdürlüğünce kamu yararı gözetilir. Program konusu, hiçbir şekilde kamunun ortak kullanım alanları dışında özel mülkiyet ya da özel kullanıma tahsis edilmiş alanlar olamaz (Yön. m.65/2-3).


Toplum Yararına Programın süresi ve Programdan tekrar yararlanma ile ilgili düzenlemelere Yönetmeliğin 66'mcı maddesinde yer verilmiş olup programın uygulama süresi, her bir program için dokuz aydan fazla olamaz. Ancak il müdürlüğü Toplum Yararına Programın niteliğine görc, toplam süreyi aşmamak şartı ile süreyi belirleme yetkisine sahiptir (Yön. m.66/2). Katılımcılara yönelik yararlanma süresi ise, on iki ay içerisinde ayrı ayrıolarak veya bir defada cn fazla dokuz aydır. Dokuz aylık süre, kişinin Toplum Yararına Program kapsamındaki bir programdan yararlanmaya başlama tarihi üzerinden değerlendirilir. Katılımcıların programa başladığı tarihten on iki ay sonra yeniden yararlanma hakkı doğar. Yönetmelikte son olarak 27.09.2017 tarihinde (30193 sayılı RG) yapılan değişiklik ile daha önce on sckiz ay olan yararlanma süresi değiştirilerek, bir katılımcının Programdan en fazla yirmi dört ay yararlanabileceği düzenlenmiştir (Yön. m. 66/3-4).Katılımcı sayısı ve scçimi Yönetmeliğin 68'inci maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiş olup katılımcıların öncelikle istihdamında güçlük çekilen işsizler arasından ilgili mevzuata göre seçilmesi esastır. il müdürlüğü; sözleşme konusu işin niteliğine ve özelliğine uygun katılımcıları bclirleyebilmek, özellikle istihdamında güçlük çekilen işsizlcrin istihdam edilebilirliklcrini artırmak ve desteklcmek; ilin sosyo-ekonomik farklılıklarını gözeten uygulamaları gerçeklcştirebilmek ile Toplu Yararına Programın aksamasına ve başarısız olmasına sebcp olabilecek kişileri engellcycbilmek amacıyla katılımcı scçiminde noter kurası yöntemi veya liste yöntemini kullanabilir ya da katılımcıların yüzde seksenini noter kurası yöntemi, yüzde yirmisini ise liste yöntemi ile belirleyebilir. İl müdürlüğünün hangi yöntemi kullanacağını katılımeı seçimine ilişkin ilanda belirtmesi gerekir (Yön. m. 68/3-4).
Katılımcının ilişiğinin kesilmesi gcreken tarihten sonra yüklenici tarafindan çalıştırılmaya devam edilmesi halinde, fazla çalışılan süre kapsamında katılımciya ödenen giderler yükleniciden tahsil edilir. Yüklenici katılımcıları, Program kapsamında yaptırmışoldukları işler de dahil olmak üzere mevcut çalışanlarını ikame etmek amacıyla istihdam edemez (Yön. m. 69/6). Katılımci olmaya hak kazananlar, sözleşme daha önce imzalanmışolsa dahi, Programın başlama tarihinden önce programdan yararlandırılamazlar (Yön. m.69/10).
Katılımcıların Programa devami zorunludur. Katılımcılar yükleniciye ve Kuruma bilgi vermek ve Kurum ya da yükleniciden onay almak şartıyla on dört güne kadar ücretsiz izin kullanabilir. On dört günlük izin süresinin aşılması halinde, yüklenici tarafindan katılımcının ilişiği kesilerek il müdürlüğüne bildirilir (Yön. m. 71/1, 4).
Yönetmeliğin 72 nci maddesinin birinci fikrası 27.09.2017 tarihinden önce “TYP,sözleşmede belirlenen sürenin tamamlanmastyla sona erer. Ancak ilgili kurumlarin gerekçeli olarak uzatma talebinde bulunmaları ve gerekçenin il müdürlüğünce uygun bulunmasıhalinde, toplam dokuz ayı aşmamak şartı ve ödenek durumu da dikkate alınarak TYP süresi uzatılabilir." şeklinde ikcn, 27.09.2017 tarih ve 30193 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklik sonrasında "TYP sözleşmede belirlenen sürenin tamamlanmasıyla sona erer. Başlangıçta sözleşmede belirlenen Toplum Yararına Program süresi sonradan uzatılamaz." şeklini almiştır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 11 inci maddesine göre, iş ilişkisinin bir süreye bağlıolarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Kanunda belirli süresi is sözleşmesinin tanımı "Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılışekilde yapılan iş sözleşmesi" olarak yapılmıştır. Aynı hükme göre, belirli süreli işsözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Esaslı nedcnc dayalızincirleme iş sözlcşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar.


Kanunda sayılan ‘belirli süreli iş', ‘belli bir işin tamamlanması' veya belirli bir olgunun ortaya çıkması' gibi haller, objektif koşulun tayini için birer örnek niteliğindedir.Önemli olan objektif koşulun varlığıdır. Bu objektif koşulun tespitinde işçinin değil, işin niteliği esas alınmalıdır. Sonuç olarak, belirli süreli iş sözleşmesinin kurulabilmesi için mutlaka Kanunda belirtilen objektif nedenler bulunmali; aynı şekilde birden fazla belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için de ile esasli nedenler mevcut olmalıdır.
III. Uyuşmazlığın Değerlendirilmesi 
Açiklanan ilke ve esaslar ile yasal dayanaklar çerçevesinde somut olay değerlendirilecek olursa, davacı işçinin davalı Bakanlığa bağlı okullarda Toplum Yararına Program kapsamında çalıştığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.Mahkemecc, 20/11/2013-13/06/2014, 10/10/2014-12/06/2015 ve 06/11/2015-31/05/2016tarihleri arasında davalıya bağlı okullarda çałışan davacıın yaptığı iş ve Yönetmeliğin 72inci maddesi dikkate alındığında, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okuł işyerinde çalışmasıyla ile iş görme edimini yerine getirdiği ve böylece taraflar arasında iş sözleşmesi kurulduğu sonucuna varılmiştır. Dairemiz uygulamasına göre de, Toplum Yararına Program katılımcisıile katılımcıyı çahıştıran taraf arasında iş sözleşmesi kurulduğu kabul ediłmekte olup mahkemece ulaşılan sonuç isabetlidir (Yargıtay 9. Hukuk Daircsi'nin 23.11.2021 tarih,2021/11404 esas, 2021/15736 karar sayili; 12.11.2019 tarih, 2019/5463 esas, 2019/19706karar sayılı kararı). Uyuşmazhk konusu olan husus, bu iş sözleşmesinin belirli süreli bir işsözleşmesi olarak nitelenip nitelenemeyeceğidir.

Kanun yararına tcmyiz talebine konu uyuşmazlıkta mahkemece, davacının yaptığı işin niteliği gereği objektif nedenin bulunmadığı, ayrıca iş sözleşmesinin birden fazla yenilendiği, davacının belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştığı ve iş sözleşmesinin sözleşme bitimi gerekçesiyle feshinin hakhı nedene dayanmadığı sonucuna varılarak kıdem tazminatıve ihbar tazminatina hükmedilmiştir.

Türkiye İş Kurumu Kanunu, Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun ve İşsizlik Sigortası Kanununa dayanılarak çıkartılan Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliğine göre Toplum Yararına Programın temel hedefi, bir taraftan toplum yararına bir iş ya da hizmetin gerçekleştirilmesi, diğer taraftan istihdamında zorluk çekilen işsizlere geçici gelir desteği sağlamaktır. Programın uygulanması ve süresi, programa katılım koşulları,katılımcıların taşıması gereken koşullar, katılım süresi Yönetmelikte tüm dctayları ile düzenlenmiş ołup bu Yönetmelik kapsamında kurulan bir iş sözleşmesinin Yönetmelikte düzenlenen kuralların dışına çıkması mümkün değildir. Örneğin Yönetmelikte hem Toplum Yararına Programın süresi, hem de katılımcının (işçinin) programa katılım süresi belli bir sınırlamaya tabi tutulmuştur. Yönetmeliğin 66 incı maddesinde programın uygulama süresinin, her bir program için dokuz aydan fazla olamayacağı, İl müdürlüğünün Toplum Yararıa Programın niteliğine göre, toplam süreyi aşmamak şartı ile süreyi belirleme yetkisine sahip olduğu; 72 nci maddesinde ise programın sözleşmede belirlenen sürenin tamamlanmasıyla sona ereceği, başlangıçta sözleşmede belirlenen Toplum Yararina Program süresinin sonradan uzatılamayacağı açıkça ifade edilmiştir. Aynı şekilde katılımcılar (işçiler)yönünden de katılım süresi sınırlı olup yararlanma süresi, on iki ay içerisinde ayrı ayrı olarak veya bir defada en fazla dokuz aydır. Katılımcıların programa başladığı tarihten on iki ay sonra yeniden yararlanma hakkı doğar, bir katılımcı Programdan en fazla yirmi dört ay yararlanabilir (Yön. Değişik: R.G.12.02,2016-29622, Değişik: RG 27.09.2017-30193 m.66/3-4). Bu koşullara uyulmamasının birtakım sonuçları da Yönetmelikte düzenlenmiş olup katılımcının ilişiğinin kesilmesi gereken tarihten sonra yüklenici tarafindan çalıştırılmaya devam edilmesi halinde, fazla çalışılan süre kapsamında katılımciya ödenen giderler yükleniciden tahsil cdilir (Yön. m. 69/6). Aynı şekilde katılımcı olmaya hak kazananlar,sözleşme daha önce imzalanmış olsa dahi, Programın başlama tarihinden önce programdan yararlandırılamazlar (Yön. m. 69/10). Bu hükümlere göre katılımcı ne Programın başlama 

tarihinden önce, ne de sürenin bitiminden sonra Program kapsamında çalışabilir.
Görüldüğü gibi, temel amacı işsizlere geçici' bir gelir destcği sağlamak olan Toplum Yararına Program özü itibariyle sürclidir. Katilımcının Toplum Yararına Program Katılımcı Taahhütnamesini imzaladığı sırada, programdan ne kadar süre ile yararlanacağı,hatta uzatma süresinin dahi ne kadar olacağı konusunda bilgisi bulunmaktadır. Bir diğer ifade ile katılımcı işçi ile işveren arasında, Yönetmelikte belirlenen süre sınırını veya uzatma sınırını aşacak nitelikte bir iş sözleşmesi kurulması mümkün değildir. Bu itibarla, Toplum Yararına Program kapsamındaki iş sözleşmeleri yönünden program ve yapılan işin doğasından kaynaklanan bir objcktif nedenin mevcut olduğu kabul edilmclidir (G. Baycık, İşİlişkisinin Kurulması, Hükümleri ve İşin Düzenlcnmesi, Yargıtayın İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Kararlarının Değerlendirilmesi 2016, Seminer, Ankara 01-02 Aralık 2017,Kasım 2018, 5). Belirtmek gerekir ki burada objektif nedcnin varlığı değerlendirilirken ifa edilen işin temizlik işi olması değil, Toplum Yararına Programın kendisi csas alınmalıdır.Somut olayda olduğu gibi, temizlik işi sürekli bir iş olabilir. Ancak davacı, Yönetmelikte düzenlenen bir program dahilinde çalışmakta olup, Programın kendisi sürelidir. Yönetmclikte işçi ve işveren arasında aynı iş için başka türlü bir iş sözleşmcsi kurulmasına imkan verilmediğinden, iş sözleşmesinin belirli süreli olduğunun kabulü gerekir. Ayrıca,Yönctmeliğin 66 incı maddesinde, her bir program için uygulama süresinin dokuz aydan fazla olamayacaği, katılımcıların da on iki ay içerisinde ayrı ayrı olarak veya bir defada en fazla dokuz ay programdan yararlanabileceği, yeniden yararlanma hakkının katılımcının programa başladığı tarihten on iki ay sonra doğacağı ve bir katılımcının programdan azami olarak yirmi dört ay yararlanabileceğinin belirtilmesi karşısında, Program kapsamındaki çalışmalarda 4857 sayılı İş Kanununun 11'inci maddesinin ikinci fikrasındaki esaslı nedenin mevcut olduğu da açıktir.
Somut olayda iş sözleşmesinin kurulduğu sırada yürürlükte bulunan Yönetmeliğin (12.02,2016 tarih ve 29622 RG ile değiştirilmeden önccki) 66 incı maddesinin dördüncüfikrasında “TYP'nin aynı kurum veya kuruluş ile yeniden düzenlenmesi halinde, işbirliği yapılan kurum veya kuruluşun olumlu görüşü ve il müdürlüğünün onayı ile katılımcılar üçüncü fikraya aykırı olmamak şartı ile aynı TYP'den tekrar yararlanabilir." hükmübulunmakta ise de, üçüncü fikradaki ‘dokuz aylık süre sınırı’ bu tarihte de geçerlidir. Kaldıki, ayn1 tarihte yürürlükte bulunan (29.07.2017 tarih 30193 RG ile değiştirilmeden önccki) 72nci maddede "TYP tamamlanmadan önce veya ilişik kesme işlemlerinden önce, TYP'nin özelliği gereği 4857 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde yer alan belirsiz süreli sözleşmelere ilişkin olarak belirlenmiş olan bildirim süreleri uygulanmaz." denilmektedir. Uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan bu düzenlemeye göre de, iş sözleşmesinin belirsiz süreli bir işsözleşmesi olarak kabul edilemeyeceği evleviyetle ortadadır.
Sonuç olarak Yönetmelikte (12.02.2016 tarih 29622 sayıli ve 27.09.2017 tarih 20193 sayılı Rcsmi Gazete ile) yapılan değişikliklerin iş sözleşmesinin belirli süreli olma özelliğini değiştirmediği, aksine kuvvetlendirdiği; Programın hedefi, niteliği ve Yönctmelik hükümlcri bir bütün olarak dikkate alındığında Yönetmelik kapsamındaki çalışmaların her hâlükârda belirli süreli bir iş sözleşmesine dayandığı sonucuna varılmaktadır.
Ayrıca belirtmek gerekir ki; Programdan yararlanma süresi sıkı koşullara bağlanmış olup her biri belli bir süre ile sınırlı olmak üzere (azami sürc dahilinde) birden fazla yararlanmanın mümkün olması karşısında, 4857 sayılı Kanunun 11. maddesinde öngörülen esaslı nedenin somut olayda gerçekleştiği kabul edilmelidir. Esaslı nedene dayalızincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar. Bu açıdan değerlendirme yapıldiğında, mahkemece davacının Toplum Yararına Program kapsamında geçen üç ayrıdönem çalışmasının birden fazla yenilendiği ve bu sebeple sözleşmcnin belirsiz süreli işsözleşmesi olduğu yönündeki gerekçesi de yerinde görülmemiştir.

Davalı Bakanlık ile davacı arasında Toplum Yararına Program kapsamında kurulan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesi olup uyuşmazlığın çözümü için belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesine ilişkin kurallar uygulanmalıdır. Belirli süreli iş sözlcşmesinin süresinin sona ermesi, bir fesih değildir. Süresi sona eren belirli süreli iş sözleşmesi taraflarca ayrıca bir bildirim yapılmasına gerck olmadan kendiliğinden ortadan kalkar. Mülga 1475sayılı İş Kanununun 14. maddesinde kidem tazminatını ödenmesini gerektiren haller arasında belirli süreli iş sözleşmesinin süresinin bitimi sebebiyle sona ermesi sayılmamıştır. Aynışekilde belirli sürcli iş sözleşmesinin niteliği gereği bildirimli feshi mümkün değildir. Bu nedenle belirli süreli iş sözleşmelerinde, belirsiz süreli iş sözleşmelerinin bildirimli feshinde bildirim süresine uyulmaması halinde ödenmesi gereken ihbar tazminatı da söz konusu olmaz. Somut olayda, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin belirli süreli iş sözleşmesi olduğu,sözleşmenin Toplum Yararına Programdan yararlanma süresinin sona ermesi ile sona crdiği anlaşılmakta olup davacı işçi kidem ve ihbar tazminatına hak kazanamaz. Mahkemece açıklanan ilke ve esaslara aykırı olarak kıdem ve ihbar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmesi hatalı olup, Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına temyiz istcğinin bu gerekçe ile kabulü gerekmiştir.

Sonuç:
Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına temyiz istemi açıklanan gerckçe ile yerinde görülmekle Van 2. iş Mahkemesinin 02.07.2021 tarih, 2021/259 csas ve 2021/329 sayılıkararinın sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA, dosyanın mahkemesine iadesine,bozma kararının bir örneğinin 6100 sayılı Hukuk Muhakcmeleri Kanunu'nun 363.maddesinin 3. fikrası gereğince Resmi Gazete'de yayınlanması için Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü’ne gönderilmesine, 08/03/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.