Yargıtay 2, 3, 6 ve 9. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2022-06-21

21 Haziran 2022 SALI 
Resmî Gazete 
Sayi : 31873
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 2. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO:KARAR NO:2022/32782022/3660TÜRK MİLLETİ ADINA 
YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: Bucak 2. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi 
TARİHİ: 12.01.2021
NUMARASI : 2019/427- 2021/15
DAVACI : Özcan Döşoğlu 
DAVALI : Şengül Sandıkçı

DAVA TÜRÜ: İştirak Nafakası


Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen,hükmün kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 05.04.2022tarihli yazısı ile istenilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı erkek dava dilekçesi ile davalı ile boşandıklarını, ortak çocukların velayetlerinin kendisine verildiğini belirterek çocuklar yararına iştirak nafakası hükmedilmesini talep etmiş,mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü ile ortak çocuklar yararına ayrı ayrıaylık 150 TL iştirak nafakasının davalıdan alınarak çocuklara velayeten davacıya verilmesine miktar itibariyle kesin olarak karar verilmiş, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 05.04.2022tarihli yazısı ile, karar ile ilgili kanun yararına temyiz talebinde bulunulmuş, dosya Dairemize gönderilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "hukuki dinlenilme" başlıklı 27. maddesi, T.C.Anayasası'nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36. maddesi, Avrupa Insan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6. maddesi nazara alındığında davanın taraflari, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamalarıdikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. (Y.H.G.K., 19.03.2019 tarih ve E:2017/12-343  K:2019/323).

Savunma hakkının temelini teşkil eden hukuki dinlenilme hakkı, adil yargılanma ilkesinin ayaklarından biridir. Bu hakkın ihlal edilmemesi için yapılan bildirimin tebligat hukukuna uygun olması gerekir. Muhatap usulüne uygun olarak yapilacak tebligat ile açilan davadan zamanında ve tam olarak haberdar olur. Buna göre taraflardan birine duruşma gününün tebliğ edilmemesi hukuki dinlenilme hakkinın ihlal edilmesine sebep olur.

Somut olayda dosyanın yapilan incelemesinden; 08.07.2020 tarihli ön inceleme duruşma gününün davalıya usulüne uygun tebliğ edildiği, davalının bu duruşmaya mazeret bildirmeksizin katılmadığı, duruşmada taraflara delillerini ve tanıklarını bildirmeleri için süre verildiği ve bu hususun davalı tarafa tebliğine ilişkin ara karar kurulduğu, duruşmanın da 27.10.2020 tarihine ertelendiği ancak ara karar gereği yerine getirilmeyerek davalıya duruşma zaptının tebliğ edilmediği ve bu nedenle davalının duruşma gününden haberdar olmadığı anlaşılmıştır. Yargılama usulüne ilişkin hususlar kamu düzenine ilişkin olup taraflarca ileri sürülmese bile mahkemece resen dikkate alınacaktır. Bu çerçevede davalıya duruşma gün ve saati usulüne uygun olarak tebliğ edilmeden duruşma yapılarak karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Adalet Bakanlığı Hukuk Işleri Genel Müdürlüğünün, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363/1. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin açıklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA, oy birliğiyle karar verildi. 18.04.2022(Pzt.)

Yargitay 2. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO:KARAR NO:2022/32772022/3661
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGI T AY Í LAM I 
ÍNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: Erbaa l. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi 
TARİHİ: 15.11.2018

NUMARASI : 2017/103 - 2018/602
DAVACI : T.C Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Tokat İl Müdürlüğü
DAVALI : Özer Güngör 

DAVA TÜRÜ: Korunma Kararının Kaldırılması


Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, hükmün kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 04.04.2022 tarihli yazısı ile istenilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Erbaa Asliye Hukuk Mahkemesince 1996 yılında Özer Güngör hakkında verilen korunma kararının kaldırılmasına karar verilmiş, hükmün 2016 yılında temyizi üzerine Dairemizce görev yönünden bozma kararı verilmiş, mahkemece bozma ilamına uyularak davaya aile mahkemesi sifatı ile bakılmış, yapılan yargılama sonucunda Özer Güngör hakkındaki korunma kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Hüküm 02.01.2019 tarihinde taraflarca temyiz edilmemesi üzerine kesinleştirilmiş, Özer Güngör vekilinin talebi üzerine Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 04.04.2022 tarihli yazısı ile, karar ile ilgili kanun yararına temyiz talebinde bulunulmuş, dosya Dairemize gönderilmiştir.
Dava, 2828 sayılı Kanuna göre alınmış olan korunma kararının kaldırılmasına ilişkindir. Sözü edilen Kanun, korunmaya muhtaç çocukların ergin oluncaya kadar bu kanun hükümlerine göre kurulan sosyal hizmet kuruluşlarında bakılıp gözetilmeleri hususundaki tedbirin görevli ve yetkili mahkemece alınacağını hükme bağlamıştır (2828 s.k. m. 22/1).Kanunun 24. maddesi de, korunma kararı alınmasını gerektiren şartların ortadan kalkmasıhalinde, kurum yetkililerinin önerisi üzerine mahkemece çocuk ergin olmadan kaldırılabileceği gibi, ergin olduktan sonra da çocuğun rızası alınmak şartıyla ve bu maddede gösterilen şartların varlığı halinde korunma kararının devamına karar verilebileceğini hükme bağlamıştır.

Somut olayda; hakkındaki korunma kararının kaldırılması talep edilen Özer Güngör 10.05.1981 doğumlu olup, karar tarihinde ergin olduğundan korunma kararının kaldırılmasına yönelik davanın konusunun kalmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363/1. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin yukarıda açıklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA oy birliğiyle karar verildi. 18.04.2022 (Pzt.)


Yargitay 2. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO:KARAR NO:2022/27482022/3662
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN:MAHKEMESI : Ankara Batı 3. Aile Mahkemesi TARİHİ: 24.12.2019NUMARASI : 2019/485-2019/852DAVACI : Zümrüt Özcan DAVALI : Seçkin Vuslat GümüşDAVA TÜRÜ: İştirak Nafakasının Artırılması
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen,yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 23.03.2022 tarihli yazısı ile istenilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı tarafindan dava dilekçesi ile, boşanma kararı ile velâyetleri kendisine verilen iki ortak çocuk yararına ayrı ayrı hükmedilen aylık 200 TL iştirak nafakasının ayrı ayrı aylık 1000 TL'ye yükseltilmesine karar verilmesi talep edilmiş, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü ile iştirak nafakalarının dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ayrı ayrı 375TL'ye yükseltilmesine karar verilmiş; davalı yönünden miktar itibari ile kesin olan hükmü davacıın istinaf etmemesi üzerine 23.12.2020 tarihinde kesinleştirilmiştir. Davalı vekilinin talebi üzerine Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 23.03.2022 tarihli yazısı ile ilgili kanun yararına temyiz talebinde bulunulmuş, dosya Dairemize gönderilmiştir.

Savunma hakkı Anayasamizin "Hak Arama Hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde; "Herkes,meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargi mercileri önünde davacı veya davali olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir" düzenlemesi ile açıkça hüküm altına alınmıştır.
İddia ve savunma hakki, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Hukuki dinlenilme haklıi" başlıklı 27. maddesi ile usul hukukumuza yansıtılmıştır. Anılan maddenin birinci fikrasında davanın taraflarının kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olduklarıbelirtildikten sonra maddenin ikinci fikrasında bu hakkın "açıklama ve ispat hakkını" da içerdiği vurgulanmıştır.

Yargılamanın hukuka uygun ve sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunmanın özgürce ileri sürülebilmesi ve delillerin eksiksiz olarak toplanıp tartışılabilmesi, öncelikle tarafların yargilamadan haberdar edilmeleri ile olanaklidir. Davanın taraflarinın, usul hukuku hükümlerine aykirı olarak açıklama ve ispat hakkını kullanmalarının kisıtlanması, iddia ve savunma hakkının kisitlanmasi sonucunu doğuracaktir.

Somut olayda dosyanın incelemesinden; davalinın süresinde mahkemeye sunduğu cevap dilekçesinde tanık deliline dayandiğı, tanıkların isim ve adreslerini bildirdiği, buna rağmen mahkemece davalının gösterdiği tanıklar dinlenilmeden karar verildiği anlaşılmaktadır. Yasal sebep bulunmadıkça gösterilen tanığın dinlenmemiş olması savunma hakkını kısıtlayan önemli bir usul hatasıdır (HMK m. 27). Davalı taraf yargılama sırasında bu tanıkların dinlenilmesinden açıkça vazgeçmemiştir. Davalının dinlenilmesinden açıkça vazgeçmediği tanıklarının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 243. ve devamı maddeleri gereğince usulüne uygun olarak çağrılip dinlenmesi gerekir. O halde davalı tanıklarının dinlenip delillerin hep birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayıgerektirmiştir.

SONUÇ: Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363/1. maddesine dayalı kanun yararına temyiz isteğinin yukarıda açıklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA oy birliğiyle karar verildi.18.04.2022 (Pzt.)


Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/2049KARAR NO : 2022/3640
TÜ RK Mİ L LE T İ ADI NA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİS  R IS  CIT:
IEI 1700/10/0:
NARN LL/2702-227/020Z :
DAAAA SA  T  N SA MAN  :
STT S S 'SA  IT 
DAVALI : EMİNE KANAN MİRASÇILARI: 1-ABDULLAH KANAN 
2-AHMET KANAN 
3-AYŞE KANAN 

4-GÜLŞEN KANAN 
5-GÜRCÜ ALKİŞ

6-MEHMET KANAN (EN SON MALİK)
7-MÜCAHİT KANAN 
8-REFİK KANAN 

9-ŞEFİKA KANAN 
10-TEYFIK KANAN 
11-ZEHRA NASIRBEL 
12-ZİYA KANAN 


Taraflar arasındaki hakem heyeti kararına itiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması neticesinde davanın usulden reddine dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAYKARARI 
Davacıi, davalı Emine Kanan'ın şirketten satın almış olduğunu iddia ettiği aracın gösterge panelinin çatladığıni, bu hasarın imalat hatasından kaynaklandığıni, onarımının garanti kapsamında yapılması gerektiğini ileri sürerek tüketici hakem heyetine başvurduğunu,Elazığ Valiliği İl Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlığının 17/09/2020 tarih ve 006720200001587 nolu kararı ile bilirkişi incelemesi yapılmadan gösterge panelindeki hasarın imalat hatasından kaynaklandığı gerekçesiyle talebinin kabulüne ve söz konusu 9.023,71-TL'lik gösterge panelinin garanti kapsamında değişimine karar verildiğini, söz konusu tüketici hakem heyeti kararının hukuka aykırı olduğunu, şirketin Elazığ Yetkili satıcısı olduğunu, şirket kayıtlarında yapılan araştirma ve tarama sonucunda davalı Emine Kanan'ın şikayetine konu aracı şirketten değil, Diyarbakır yetkili satıcısı olan Dicle Otomotiv San ve Tic. Ltd. Şti.'den satın aldığını, şirketin davalının şikayeti ile ilgili hiçbir ilgisinin 

bulunmadığını belirterek hakem heyeti kararının iptaline, karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili 19/10/2020 havale tarihli dilekçesi ile müteveffa olan davalı Emine Kanan'ın mirasçılarını ve son araç sahibi Mehmet Kanan'ı davaya dahil etmiştir.Dahili davalı mirasçılar davaya cevap vermemiş, ancak dahili davalılardan aracı satın alan dahili davalı Mehmet Kanan ön inceleme duruşmasında "Emine Kanan benim babanemdir, vekaleti bendeydi, araç Dicle Otomotivden alindi, araci ben kullanmaktayim,ben Hastanede sağlık personeli olarak çalışmaktayım, Covid salgınının ilk dönemlerinde 1 ay hastanede karantinada kaldım, o süreçte aracim binamıza ait otopark kismında idi, bu sürede araç hiç kullanılmadi, karantinadan çıktiktan sonra aracın ekran göstergesinin alt kısımlarından yukarıya doğru çatlaklar oluştuğunu fark ettim, servise gittiğimde bana aracın imalatı sırasında gösterge kısmının sıkıştırılarak konulduğu ve zamanla yol şartları nedeniyle çatlakların olmuş olabileceği söylenildi, daha sonra servise talep üzerine detaylı fotoğraflarısundum, bana aracın kullanıcı hatası nedeniyle ekranının çatladığını söylediler, bu süreçte aracı hiç kimse kullanmadı, Elazığ da eşim ile ben yalnız yaşamaktayız, eşim araç kullanmayıbilmemektedir, aracın ekranında herhangi bir darbe veya nesne firlatmak olmadi, eğer darbe ile oluşsaydi, içeriye doğru çökmeler olurdu, ben sanayide bu durumu gösterdim, bu çatlakların darbe neticesinde olmadığıni, normalde kırılmaması gerektiğini ancak arada bazılarında imalat kaynaklı hatalar olabileceğini söylediler, araç yeniydi, herhangi bir kaza yapmadık, araca hırsız ve benzeri bir müdahale olmadi, olsaydı kapılarda ve benzeri yerlerde zorlama olurdu, dosyada bulunan resimlerdeki çatlak kisimlar göstergenin altta kalan ve dışarıdan görünmeyen kısımlarından başlayarak yukarıya doğru oluşan çatlaklardır, tüketici hakem heyeti tarafindan araç bizzat incelenmiştir, davalı tarafça garanti kapsamında işlem yapılmadığından hakem heyetine başvurdum, davanın reddini talep ediyoruz" şeklinde beyanda bulunmuștur.
Mahkemece, UYAP sisteminde yapılan incelemede davalı olarak gösterilen Emine Kanan'ın 14/07/2020 tarihinde vefat etmiş olduğu, davanın ise 26/09/2020 tarihinde açılmışolduğu, davalı olarak gösterilen Emine Kanan vefat ettiğinden artık hak ve fiil ehliyeti sona erdiği, davalının hak ve fil ehliyeti sona erdiğinden usul hukukuna yansımaları olan taraf ve dava ehliyeti de sona erdiği, bu nedenle davanın açıldığı tarihte davalının taraf ve dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine, karar verilmiştir.
Adalet Bakanlığının 07/03/2022 tarihli yazisında; mahkemece tarafların davada taraf ehliyetlerinin bulunmasının dava şartı olduğu ve dava şartlarının mevcut olup olmadığının mahkemece, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacaği, tarafların da dava şartınoksanlığını her zaman ileri sürebileceği, mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde davanın usûlden reddine karar verileceği, ayrıca gerçek kişilerin yaşadıkları süre içerisinde taraf ehliyetine sahip olduklari, taraf ehliyetinin kişinin ölümüyle sona ereceği ve taraf ehliyeti ölümle sona eren kişi aleyhinde dava açılamayacağı isabetli şekilde değerlendirilmişse de yerleşik Hukuk Genel Kurulu kararlarında da değinildiği üzere (11.09.2013 tarihli ve Esas: 2013/14-612, Karar: 2013/1297) davacının kendisinden beklenen tüm çaba, özen ve önlemlere rağmen davalının sağ olup olmadığını tespit edememesi, ya da tespit edememe durumunun bir yanilgiya dayanmasi ve bu durumun açıkça dürüstlük kuralına aykırılık arz etmemesi halinde, daha sonra da kendilerine karşı

dava açılması muhtemel olan mirasçılara, yani gerçek taraflara karşı davaya devam edilmesinin mümkün olduğu değerlendirilip davadan yaklaşık üç ay önce vefat eden Emine Kanan aleyhinde dava açılmasının bu minvalde dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmeyip kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığı kabul edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın usulden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılıHMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Dava, tüketici hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, dosyada taraf teşkilinin sağlanıp sağlanmadığı noktasında toplanmaktadır.

6100 sayılı yasa 50 ve devami maddelerinde, taraflarin ehliyetlerine ilişkin düzenlemelere yer verilmiş olup ,ölü kişinin davada taraf ehliyeti olmadığı gibi, ölü kişiye karşı dava açılmasının yasal dayanağı da bulunmamaktadır 
HMK'nin 124.maddesinde; "Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafin açık rızası ile mümkündür. Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırıolmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafin yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafin rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir..." şeklinde düzenleme yer almaktadır. Bu maddenin gerekçesinde de vurgulandığıüzere, taraf değişikliğini mutlak olarak davalının rızasına bağlamak yargılama ilişkisini kati bir forma bağlayacaktır ki bu da yargılamaya hakim olan ilkelerden “usul ekonomisi ilkesi”ile bağdaşmaz.

Davacidan, davalının ehliyet durumunu araştırmak suretiyle dava açması beklenir ise de; yanılgıya dayalı olarak davalının ölü olduğunu bilmemesi durumu da olabilir.
Şu halde davacı kendisinden beklenen tüm çaba, özen ve önlemlere rağmen davalının sağ olup olmadiğini tespit edememiş ise ya da tespit edememe durumu bir yanilgiya dayanıyor ve bu durum açıkça dürüstlük kuralına aykırılık arz etmiyorsa, bu dava ilişkisinde,daha sonra da kendilerine karşı dava açılması muhtemel olan mirasçılara, yani gerçek taraflara karşı davaya devam edilmesi mümkün olmalıdır. (HGK'nin 11.09.2013 tarihli ve 2013/14-612 E. 2013/1297 K.)

Somut olayda; dava tarihinde, davalı ölü ise de; tüketici hakem heyeti kararında ölüolan davalının isminin yer alması ve tebligatın söz konusu ölü davalıya çıkartılmasıdeğerlendirildiğinde HMK'nin 124/3 maddesi gözetilerek davacının, talep sonucunda dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. O halde, mahkemece, taraf teşkili sağlandiktan sonra işin esası incelenerek sonuca göre bir karar vermesi gerekirken davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykirı olduğundan Adalet Bakanlığı'nın bu yöne ilişen kanun yararına bozma talebinin kabulü gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 18.04.2022tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargıtay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/2050KARAR NO : 2022/3641
TÜRK MİLLETİADINA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: DİYARBAKIR 4. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/11/2020

NUMARASI : 2018/96-2020/415
DAVACI : İSMAİL ARIĞ VEK. AV. İLHAN KARADAĞ
DAVALI : HALİL MERMER VEK. AV. ÖMER MEŞE 

Taraflar arasındaki alacak davasinin mahkemece yapılan yargılaması neticesinde davanın kismen kabul ve kismen reddine dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAYKARARI 
Davaci, davalının açmış olduğu alacak davasında davalıyı avukatı olarak temsil ettiğini, dosyaya 62,70-TL harç ve 440,00-TL gider avansını davalı adına yatırdığıni,davalının takip ettiği işlemler sırasında dava ve icra dosyaları henüz sonuçlanmadan ve hiçbir neden belirtilmeksizin haksız bir şekilde azlettiğini, yatırılan harç ve hak edilen vekalet ücretinin ödenmesi için davalıya göndermiş olduğu ihtarnamenin neticesiz kaldığınıbelirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, 1.000,00-TL karşi taraf vekalet ücreti, 100,00-TL akdi vekalet ücreti ve 502,70 TL gider avansı ve harç alacağının davalıdan tahsilini talep etmiş, 12.10.2020 tarihli islah dilekçesi ile 1.000,00-TL karşi yan vekalet ücreti talebini 1.400,00-TL ve 100,00-TL akdi vekalet ücretini ise 615,00-TL olarak islah etmiştir.

Davali, davacının açmış olduğu davayı yeterince ilgili olarak takip etmediğini, davaya 2. ve 3. kişileri dahil ettiğini, yetkisiz mahkemeye dava açarak kendisine zaman kaybettirdiğini, davacıyı arayıp dava ile ilgili bilgi sorduğunda güvensiz cevap verdiğini,avukatın özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, azlin haklı sebeplere dayandığınısavunarak davanin reddini dilemistir.

Mahkemece, taraflar arasındaki vekalet ilişkisine konu davanın taraflar arasındaki sulhe istinaden 4.100,56-TL üzerinden sonuçlandıği, davacı avukatın bahse konu dosya kapsamında sarf etmiş olduğu emek dikkate alınarak takdiren bu tutarın %10'u üzerinden akdi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, karşı taraf vekalet ücreti bakımından da 4.100,56-TL üzerinden ödeme tarihinde geçerli nispi tarifede belirtilen %12'lik orana göre 

davacı tarafça hak edilen karşi taraf vekalet ücretinin 492,06 TL olduğu, dosya içerisine alınan tahsilat makbuzları içeriğine göre de, davacı avukatın bahse konu yargilamada bizzat yatirmış olduğu 62,70-TL harç ile 440,00-TL gider avansının davalı asilden talep edilebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine, karar verilmiştir.
Adalet Bakanliğının 03/03/2022 tarihli yazisında; mahkemece, isabetli şekilde azlin haklı sebebe dayanmadığına kanaat edinildikten sonra davacının sadece akdi vekalet ücretine yukarida yazılı hükümler çerçevesinde asgari ücret tarifesinden aşağı kalmamak üzere hak kazanacaği, buna göre de taleple bağlı kalinarak toplam 615,00-TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği düşünülmeden, karşı vekalet ücretine ve asgari ücret tarifesinin altında akdi vekalet ücretine hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılı HMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararina bozulmasi talep edilmiștir.

Dava, haksız azil nedeniyle ödenmeyen akdi ve karşı yan vekalet ücreti ve masrafların tahsili istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, davacı avukatin akdi vekalet ücretinin avukatlık asgari ücret tarifesinin altında olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır.
Davacı vekil ile vekil edeni davalı arasında yazılı ücret sözleşmesinin düzenlenmediği anlaşılmaktadır. Bir davada görev yapan avukat, vekil edeninden aralarındaki sözleşmeye göre kararlaştırılan miktarı, şayet ücret kararlaştırılmamış ise Avukatlık Kanununun 164/4.maddesine göre; değeri para ile ölçülebilen dava ve ișlerde asgari ücret tarifelerinin altında olmamak koşulu ile davanın kazanılan bölümü üzerinden yüzde on ile yüzde yirmi arasında belirlenecek miktarı, şayet değeri para ile ölçülemeyecek işlerden ise Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenecek miktarı ücret olarak talep etmek hakkına sahip olduğu gibi ayrıca yargılama sonunda haklı çıkılan kisım üzerinden hasma yüklenen vekalet ücretini de talep etmek hakkına sahiptir. Vekil eden, avukatina belirlenen bu iki kalem ücreti ödemekle yükümlü olup, Avukatlık Kanununun 165. maddesi gereğince avukat tarafindan takip edilen dosyada taraflarin sulh olmalari halinde vekil eden ile avukat arasında sözleşme bulunmamasıveya sözleşmedeki ücretin geçersiz olması halinde vekil eden, sulh olunan miktar, sulh olunan miktar belli değilse, mahkemece gerçek sulh olunan miktar araştırilarak bulunacak miktar, aksi takdirde dava veya icra takibine konu müddeabihin tamamı üzerinden Avukatlık Kanununun 164/4. maddesine göre belirlenecek ücret nedeni ile sorumlu sayılmaktadır. Yine Avukatlik Kanunu 164/4'te “Avukatlik asgarî ücret tarifesi altinda vekâlet ücreti kararlaştırılamaz. Ücretsiz dava alınması halinde, durum baro yönetim kuruluna bildirilir."seklinde yasal düzenleme yer almaktadır.

Dava dosyasinin incelenmesinde; davaci vekiline davali tarafindan 25.07.2016 tarihli vekaletname verildiği, davacı vekili tarafindan 03.11.2016 tarihinde davanın açıldıği, davanın açıldığı mahkemece 06.02.2017 tarihinde yetkisizlik kararı verildiği, davacı vekilin davalıtarafindan 17.02.2017 tarihinde azledildiği, yetkili mahkemede 14.06.2017 tarihinde tarafların sulh oldukları ve davanın feragatle sonuçlandıği, davaci, davalı ve mahkemenin kabulüne göre tarafların davada 4.100,00-TL üzerinden sulh olduklari anlaşılmaktadır.
O halde mahkemece, yukarıda yer alan açıklamalara göre Avukatlık Kanunun 165,164/4. maddesi ve Avukatlik Asgari Ücret Tarifesine göre değerlendirme yapılarak akdi vekalet ücretinin azil tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesinin altında olamayacağıdikkate alınıp taleple bağlı kalınarak toplam 615,00-TL akdi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yanilgilı değerlendirme ile 410,05-TL akdi vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan Adalet Bakanlığı'nın bu yöne ilişen kanun yararına bozma talebinin kabulü gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma talebinin kabulü ile kararin sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOzULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 18.04.2022tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargıtay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/2213KARAR NO : 2022/3647
TÜRK MİLLETİADINA  YARGITAY İ LAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. TÜKETİCİ MAHKEMESİ
TARİHi : 15/10/2021

NUMARASI : 2021/237-2021/1066
DAVACI : ŞİŞLİ ÖĞRETMENEVİ VE SANAT OKULU MÜDÜRLÜĞÜ
VEK. AV. MEHMET ARSLAN 
DAVALI : AYÇA ÇENŞİ


Taraflar arasındaki hakem heyeti kararına itiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması neticesinde davanın reddine dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y AR G I T A Y K AR A R I 
Davacı, davalı ile düğün organizasyon sözleşmesi yaptığını, sözleşmenin 12.maddesine göre davalının yapılan ödemelerin hiçbir koşulda iade almayacağını kabul ettiğini davalının düğün organizasyonundan vazgeçtiğini, seçimlik hakkını kullanmadan ödediği bedellerin iadesi için Şişli Kaymakamlığı İlçe Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurduğunu, Şişli İlçe Tüketici Hakem Heyetince hizmetin alınamamasının tüketicinin iradesinin dışında salgın hastaliktan (covid 19 salgıni) kaynaklandığı ve bu mücbir sebepten dolayı ücretin iade edilmesi gerektiği gerekçesiyle talebin kabulüne karar verildiğini, Şişli Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu'nun Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olduğunu, tüketici hakem heyeti dosyasında davaya taraf ehliyeti bulunmadiğinı belirterek süreçten haberdar olunmadan verilmiş olan Şişli İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 10/02/2021 tarih 059320210000948 Sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davali, davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, davalının alacağının sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca iade edilmesi gerektiği, davacının organizasyonun zorunlu masraflarına ilişkin kayıtlarını verilen süre içinde sunmadıği, Tüketici Hakem Heyeti kararının haklı bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine, $işli İlçe T.H.H Başkanlığının 10/02/2021 tarih 059320210000948 Sayılıkararinın onanmasına karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının 11/03/2022 tarihli yazisında; mahkemece, dava konusu bedel iadesine ilişkin adı geçen heyet tarafından Şişli Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğüne husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği açıklığa kavuşturularak, Şişli Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğünün statüsü belirlenmeli, tüzel kişiliği ve 

taraf sifatının varlığının araştırılması ile taraf sifatının bulunmaması ve temsilcide yanılma halinde Milli Eğitim Bakanlığının taraf olması gerekip gerekmediği üzerinde re'sen durulmak suretiyle tüketici hakem heyeti kararı taraf sıfatı yönünden değerlendirildikten sonra bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılı HMK’nın 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararina bozulmasi talep edilmiştir.

Dava, düğün organizasyon bedelinin iadesine dair verilen tüketici hakem heyeti kararının iptali ilişkindir. Uyuşmazlık, davacı Şişli Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü'ne husumet yöneltilip yöneltilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Husumet konusu, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 187. maddesinde (HMK m. 116) yer alan ilk itirazlardan olmadığından davanın her aşamasında ileri sürülebilir.Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, gerekse Yargitay'ca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden gözetilir.
Dava ehliyeti, kişinin bizzat veya vekili aracılığıyla bir davayı davacı veya davalıolarak takip etme ve usuli işlemleri yapabilme ehliyetidir. Dava ehliyeti, medeni haklarıkullanma ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekildir; dolayısıyla, medeni haklarıkullanma ehliyetine ( fiil ehliyetine ) sahip gerçek ve tüzel kişiler dava ehliyetine de sahiptirler.

Taraf sıfatına gelince; bir hakkı dava etme yetkisi ( dava hakkı ) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bir hakkın sahibinin kim olduğu, dolayısıyla o hakkı dava etme yetkisinin kime ait olduğu, (o davada davacı sifatının kime ait olacağı) tamamen maddi hukuk kurallarına göre belirlenir. Ancak, bir davanın davacısının o dava yönünden davacı sifatına sahip bulunmadiğının belirlenmesi halinde, mahkeme dava konusu hakkin mevcut olup olmadığını inceleyemeyeceği ve sıfat yokluğundan davanın reddine karar vermek zorunda olduğu için, taraf sıfatı usul hukukunun da düzenleme alanındadır.
Eş söyleyişle, sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakki) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir (Bkz. Baki Kuru- Ramazan Arslan- Ejder Yilmaz, Medeni Usul Hukuku, 7. baski, Ankara 1995, s. 231).
Bu nedenle davanın taraflari, taraf ehliyetine sahip olmalıdır. Yani bir davada taraf olabilmek için, ya hakiki şahıs; ya da hükmi şahıs olmak gerekir. Zira taraf ehliyeti, medeni hukukun haklardan istifade ehliyetine tekabül eder (Bkz. Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C. I-II, 7. Baski, İstanbul 2000, s. 288 ).

Öte yandan, HMK.'nun “Tarafta iradi değişiklik" başlıklı 124. maddesinde, bir davada taraf değişikliğinin, ancak karşı tarafın açık rızası ile olanaklı olduğu bildirildikten sonra, ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği isteminin, karşı tarafin rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edileceği, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa,hakimin karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği istemini kabul edebileceği açıklanmiştir.


Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı Şişli Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü'nün ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunmadığı, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olduğu anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, yukarıda yer alan açıklamalara göre Şişli Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğüne husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği açıklığa kavuşturularak, Şişli Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğünün statüsü belirlenip tüzel kişiliği ve taraf sifatının bulunmamasi durumda temsilcide yanilma halinde Milli Eğitim Bakanlığının taraf olması gerekip gerekmediği üzerinde re'sen durulmak suretiyle tüketici hakem heyeti kararı taraf sıfatı yönünden değerlendirildikten sonra işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olduğundan Adalet Bakanlığı'nın bu yöne ilişen kanun yararına bozma talebinin kabulü gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına bozma talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOzULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 18.04.2022tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargitay 6. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  KARAR 
KANUN YARARINA BOZMA 2021/1818 KYT 
ESAS NO : 2022/2262KARAR NO : 2022/2744
YARGITAY İ LAMI 
MAHKEMESİ: Bakırköy 11. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 21/06/2019 (KYT: 11/03/2022)
NUMARASI : 2019/392 - 2019/266DAVACI : Ferat Mümin Ferat Vek. Av. İsmail Tosun DAVALI : Hasımsız 
- KARAR
Dava, iflas kararının tanınması ve tenfizine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, Adalet Bakanlığı tarafindan, 6100 sayılı HMK'nin 363'üncümaddesinin birinci fikrası uyarınca Kanun yararına temyiz edilmiştir.
Dosya kapsamından, davaci hakkinda Almanya Charlottenburg Sulh Hukuk Mahkemesi tarafindan iflas kararı verildiği ve bu kararın Türk Mahkemelerince tanınması ve tenfizi istendiği anlaşılmaktadır.

Hukukumuzda iflas davalarında görev, kamu düzeni ile ilgili olduğundan mahkeme tarafindan re'sen dikkate alınmalıdır.

Bu husus, iiK'nın 154/son maddesinde düzenlenmiş olup iflas davasının mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılarak karar verilmesi gerektiği hükmünü içermektedir.

Her ne kadar Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 51.maddesinde tenfiz davalarında asliye mahkemelerinin görevli olduğu huusu yer almaktaysa da mutlak ticari dava olarak görülen iflas davasında görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi olacaktir. Öte yandan; Adli Yargı İlk Derece Mahkemeler ile Bölge Adliye Mahkemelerinin görev ve yetkilerini düzenleyen 5235 Sayıli Kanun'un 5.maddesinde de iflas davalarına ilişkin tüm yargılama sürecinin asliye ticaret mahkemesinde, bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülürek sonuçlandırılacağı belirtilmiştir.
Bütün bu açıklamalar ışığında, davanın kanuna aykırı olarak genel mahkemede görülerek karara bağlanması usul ve yasaya aykırı olduğundan, Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma isteminin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile Bakırköy 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.06.2019 gün, 2019/392Esas, 2019/266 Karar sayıli kararının sonuca etkili olmamak üzere HMK'nin 363/2. maddesi uyarınca kanun yararına BOZULMASINA, HMK'nın 363/3. maddesi uyarınca gereği yapılmak üzere kararın bir örneğinin ve dosyanın Adalet Bakanlığına gönderilmesine,23.05.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi,

Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA Y A R G I T A Y İ L A M I 
ESAS NO : 2022/4733KARAR NO : 2022/5281
MAHKEMESİ: Zonguldak 2. İş Mahkemesi 
TARİHİ: 30.03.2021

NUMARASI : 2017/890-2021/137

DAVACI : YUSUF KARA ADINA VEKİLİ AVUKAT GÜLÜŞAN ALKILIÇ
DAVALI : ARNAK OTOMOTİV TİC. VE SAN. LTD. ŞTİ. ADINA VEKİLİ
AVUKAT OĞUZHAN YILDIZ 
DAVA TÜRÜ: ALACAK 


Davacı Yusuf Kara adına Av. Gülüşan Alkılıç ile davalı Arnak Otomotiv Tic. Ve San. Ltd. Şti arasındaki davada Zonguldak 2. İş Mahkemesinin miktar itibariyle kesin olan 30.03.2021 tarih, 2017/890 Esas ve 2021/137 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu iddiası ile kanun yararına bozulmasi, Adalet Bakanlığının 04.04.2022 tarih ve 39152028 - 153.01 1290 - 2021-E. 801/12161 sayıliı yazısı ile talep edilmiş olmakla,
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363 üncü maddesindeki;
"(1) (Değişik: 20/7/2017-7035/33 md.) İlk Derece Mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına ve Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairelerinin İlk Derece Mahkemesi sifatiyla kesin olarak verdikleri kararlar ile yine bu sifatla verdikleri ve temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

(2) Temyiz talebi Yargitayca yerinde görüldüğü takdirde, karar kanun yararına bozulur. Bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

(3) Bozma kararının bir örneği Adalet Bakanlığına gönderilir ve Bakanlıkça Resmî Gazetede yayımlanır." hükmü gereği dosyadaki tüm belgeler okunup dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafindan düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI 
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacinın davalı işverene ait işyerinde 20.02.2017- 21.07.2017tarihleri arasında tüp dağıtım elemanı olarak çalıştığıni, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafindan haklı bir neden olmadan feshedildiğini, davacinin 08:00-21:00-22:00 saatleri arasında calıştiğıni, işverence fazla çalışma ücretlerinin ve ulusal bayram genel tatil ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile ücret alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, iş sözleşmesinin ihbar tazminatı ödenmek sureti ile feshedildiğini,davacının tüm ücretlerinin eksiksiz olarak ödendiğini, davacının imzasının bulunduğu 

bordolardan da görüleceği gibi tüm fazla çalışma ücretlerinin ödendiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:
Kararı, kanun yararına bozulması için Adalet Bakanlığı temyiz etmiştir.
Gerekçe:
Kanun yararına temyize konu edilen uyuşmazlık, fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram genel tatil ücreti üzerinden yapılan indirim oranı ve gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşturulup oluşturulmadığı noktasındadır.

İşçinin fazla çalışma ücreti veya ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarından indirim yapılması konusunda yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Gerek fazla çalışma ücretinin gerekse ulusal bayram genel tatil ücretinin uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay'ca son yıllarda indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Bu indirim, dosyadaki delillerin durumu ve niteliğine göre yapılması gerekli uygun bir indirimdir. Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılıbelgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline, işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma ücretinin veya ulusal bayram genel tatil ücretinin miktarına göre takdir edilmelidir.
İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararında, bilirkişi Mustafa Ulaş Kocadayıtarafindan düzenlenen kök ve ek raporun hükmü esas alındiğı belirtilerek fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının kabulüne karar verilmiştir. Hükme esas alınan raporda, davacinın hak kazandiğı fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram genel tatil ücreti hesaplandıktan sonra bu miktarlar üzerinden %30 oranında indirim yapıldığı tespit edilmektedir. İlk Derece Mahkemesince, bilirkişi raporuna itibar edildiği belirtilmesine rağmen daha önce indirim yapilan alacaklardan yeniden %30 indirim yapılarak hüküm kurulmuştur. Şüphesiz, tanık anlatımı ile ispat edilen fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarından indirim yapılması, kanun hükmünün bir gereği olmayıp içtihatlar ile oluşan bir uygulamadır. Çerçevesi ve koşulları içtihatlar ile belirlenen indirimin oranıkonusundaki takdir hakkı hâkime aittir. İndirimin az veya çok yapılması, olağan kanun yolu olan temyiz incelemesi sırasında bozma sebebi olarak değerlendirilebilir ise de olağan üstükanun yolu olan kanun yararına temyiz incelemesinde yürürlükteki hukuka aykırılık bağlamında bozma sebebi olarak görülmemelidir.

Diğer taraftan Anayasanın 141 nci maddesi uyarınca, yargi kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerekir. Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297 nci maddesinde de hüküm altına alınmıştır. Hâkimin tarafların iddia ve savunmalarının özetini,anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakialar hakkında toplanan delilleri,delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakialarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri kararda göstermesi zorunludur. Maddi olgularla hüküm fikrasıarasındaki hukuki bağlantı da ancak bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde, kararların doğruluğunun denetlenebilmesi mümkün olacaktir. Kararın gerekçesi ile hüküm fikrasının birbirine aykırı olmaması gerekir. Hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.
Kanunun aradıği anlamda oluşturulacak kararların hüküm fikralarının açık,anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini,kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak;

kisaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olmasıgerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayip değerlendirebilmeleri ve Yargitayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fikralarının bulunmasi zorunludur.

Somut olayda ise, İlk Derece Mahkemesince gerekçesi açiklanmadan, itibar edilen bilirkişi raporunda hesaplanan (indirimli) alacaklardan yeniden indirim yapılarak hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Hâkim bilirkişi raporu ile bağlı değildir. Diğer delillerde olduğu gibi bilirkişi delilinin serbestçe değerlendirilmesi de hâkime aittir. Ancak gerekçeli kararda,hangi gerekçe ile bu alacaklardan yeniden indirim yapıldığının belirtilmemesi ve gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşturulması 6100 sayılı Kanun'un 297 inci maddesinde belirlenen ilke ve esaslara aykırıdır. İlk derece mahkemesi kararı bu yönüyle yürürlükteki hukuka aykırıolup kanun yararına temyiz talebinin açıklanan sebeplerle kabulüne karar verilmiştir.
SONUÇ:
Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma istemi açıklanan gerekçe ile yerinde görülmekle Zonguldak 2. İş Mahkemesi'nin 30.03.2021 tarih, 2017/890 esas ve 2021/137sayılı kararının sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA, dosyanın mahkemesine iadesine, bozma kararının bir örneğinin 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363.maddesinin 3. fikrası gereğince Resmi Gazete'de yayınlanması için Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü’ne gönderilmesine, 26.04.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.