Anayasa Mahkemesinin 27/6/2024 Tarihli ve E: 2022/59 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2024/94 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2025-02-05

5 Şubat 2025 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32804
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2022/59 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2024/94

Karar Tarihi : 27/6/2024


I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Adalet ve Kalkınma Partisinin 2021 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR ve Muhterem İNCE’nin katılımlarıyla 9/3/2023 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Adalet ve Kalkınma Partisinin 2021 yilı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Adalet ve Kalkınma Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2021 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafindan Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa'nın 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kurallari, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerden Partinin 2021 yılıgelirler toplaminın 391.136.000,09 TL, bir önceki yildan devreden nakit ve alacaklar toplamının 201.528.991,27 TL, yılsonundaki borç toplaminın 28.486.137,27 TL; giderleri toplamının 435.926.441,84 TL, geçen yildan devreden borç toplamının 32.039.757,95 TL ve gelecek yila devreden nakit ve alacaklar toplaminın 153.184.928,84 TL olduğu anlaşılmıştır.


5. Partinin 2021 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2021 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A. Gelirlerin Íncelenmesi 
1. Genel Merkez Gelirleri 
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplami 254.245.808,03 TL olup bu tutarin 44.743.242,43 TL'si parti malvarlığı gelirlerinden, 209.303.709,91 TL'si devlet yardımlarından, 131.415,69 TL'si sair gelirlerden, 67.440 TL'si bağış ve yardımlardan oluşmaktadır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri 
8. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 136.890.192,06 TL olup, bu tutarın 66.275TL'si üye giriş aidatından, 5.080.137,95 TL'si üye yıllık aidatından, 1.576.400 TL'si satışgelirlerinden, 66.579.046,29 TL'si genel merkez yardımlarından, 423.640,64 TL'si parti malvarlığı gelirlerinden, 2.943.362,05 TL'si sair gelirlerden ve 60.221.330,13 TL’si bağışve yardımlar toplamından oluşmaktadır.

9. Parti il örgütlerinin 2021 yılı kesin hesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığısonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Giderleri 
10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 302.564.365,96 TL olup bu tutarin 40.607.539,30 TL'si personel giderlerinden, 10.818.677,74 TL'si kira giderlerinden,1.429.156,27 TL'si haberleşme giderlerinden, 635.722,80 TL'si basılı kâğit, kırtasiye ve diğer giderlerden, 7.412.363,77 TL'si isitma aydınlatma ve temizlik giderlerinden,3.313.683,97 TL’si temsil ve ağırlama giderlerinden, 66.579.046,29 TL'si teşkilata yardım giderlerinden, 6.120.611,79 TL'si seyahat giderlerinden, 3.284.156,93 TL'si taşima vasita giderlerinden, 36.668.868,83 TL'si basın yayın ve tanıtım giderlerinden, 672.408,88 TL'si vergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 1.314.089,27 TL'si gelir getirici malzeme giderlerinden ve 123.708.040,12 TL'si sair giderler toplamından oluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayitları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmiştir.


2. İl Örgütleri Giderleri 
12. Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 133.362.075,88 TL olup bu tutarın 26.511.881,71 TL'si personel giderlerinden, 23.026.511,64 TL'si kira giderlerinden,4.777.557,13 TL'si haberleşme giderlerinden, 3.120.252,41 TL'si basılı kâğıt, kırtasiye ve diğer giderlerden, 11.286.726,85 TL'si isitma, aydınlatma, temizlik giderlerinden,22.971.759,96 TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden, 2.039.019,86 TL'si teşkilata yardım giderlerinden, 2.368.596,82 TL'si seyahat giderlerinden, 3.548.441,39 TL'si taşıma vasita giderlerinden, 4.869.630,15 TL'si basin yayın ve tanitim giderlerinden, 12.206.603,61TL'si vergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 1.558.613,61 TL'si gelir getirici malzeme giderlerinden ve 15.076.480,74 TL'si sair giderler toplamından oluşmaktadır.
13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmiştır.

C. Parti Mallarınin Íncelenmesi 
14. Partinin 2021 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde 96.320.200 TL tutarında bina alım gideri ve 6.853.619,99 TL tutarında taşit alim gideri ile 4.567.034,62 TL tutarındaki demirbaş ve hak alım giderinin 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu tespit edilmiştir.

IV. SONUÇ
Adalet ve Kalkınma Partisinin 2021 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
Partinin 2021 yılı kesin hesabında gösterilen 391.136.000,09 TL gelir,201.528.991,27 TL bir önceki yıldan devreden nakit ve alacak toplami, 28.486.137,27 TL yıl sonundaki borç toplamı ile 435.926.441,84 TL gider, 32.039.757,95 TL önceki yıldan kalan borç toplamı ve 153.184.928,84 TL gelecek yıla devreden nakit ve alacak toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna 27/6/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Hasan Tahsin GÖKCAN Basri BAĞCI 
Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 

Üye Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞ
Üye Üye Kenan YAŞAR Muhterem İNCE 
Üye Üye Yılmaz AKÇİL Ömer ÇINAR