Yargıtay 9 ve 11. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2023-06-09

9 Haziran 2023 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32216
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MÍLLETÍ ADINA Y A R G I T A Y Í L À M I 
Esas No : 2023/6814Karar No : 2023/5538
ÍNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Alaşehir 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi 
TARİHi : 25.01.2023
SAYISI : 2021/581 E., 2023/88 K.
DAVACI :
DAVALILAR :
DAVA TARÍHİ: 17.08.2021
KARAR : Davanın kısmen kabulü
KANUN YARARINA 

TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanhığı

Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen alacak davasıda davanin kismen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararina temyizen incelenmesi Adalet Bakanlıği tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hakimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2018 yılinin Mart ayında işe başladığinı ve 2020 yılmın Eylül ayında haksız olarak işten çıkartildiğıni, davahlarla yürütülen arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadiğini, fazla çalişma yapmasina rağmen bu çalişmaların karşılıği olan fazla çalışma ücretinin ödenmediğini, fazla çalişma iddiasinn işverence tanzim edilen puantaj kayitları ve tanık beyanlariyla ispatlanacağini ileri sürerek simdilik 10.ooo,oo TL fazla çalişma ücretinin davahlardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
1. Davalı .... Sti. vekili cevap dilekçesinde; zamanaşimı def’i ve yetki itirazlarmin bulunduğunu.yetki itirazinn kabulü ile dosyanin yetkili .. İş Mahkemesine gönderilmesini talep etiklerini, ayrica davamn esas yönünden de reddi gerektiġini savunarak davanin reddini istemiştir.

2. Davali ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Şirket ile....Şti. arasindaki sözleşmede de açıkça kararlaştırldığı üzere davacıın aylk ücretinin ödenmesi. sigortasının yapılarak primlerinin ödenmesi, yillik izinlerinin kullandirılmasi vb. tüm işçilik hak ve alacaklarından diğer davalnın sorumlu olduğunu savunarak davanin esastan reddini istemiştir.

IHI. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1. ilk Derece Mahkemesinin yukarda tarih ve sayisı belirtilen kararı ile; davacimin çalşma süresinin 13.03.2018-09.09.2020 tarihleri arasında 2 yil, 5 ay, 28 gün ve günlük brüt ücretinin 91,67 T1. olduğu.mevcut delil durumu, taraflar arasında yapilan sözleşme ve taraf tanıklarımin beyanlar dikkate alindiğıda taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacinin  haftada 24 saat tazla çalişma yaptiğına yönelik iddiasinı tanık anlatimı ile ispatladiği, fazla çahışma ödemesi yapılan aylar dişlanarak hesaplanan fazla çalışma ücretinden %30 oranında indirim yapilarak belirlenen tazla çalişma ücretinin hüküm altna alndıği, davahı tarafin zamanaşın defi de göz önünde bulundurularak hüköm kurulduğu gerekçesiyle davanin kismen kabulüne karar verilmiştir.

2. İik Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYÍZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
ilk Derece Maħkemesinin yukarıda belirtilen karanmin kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanhığı tarafndan istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanliğı kanun yararina temyiz dilekçesinde; dava dilekçesinde 10,00o,00 TL fazla çahşma ücretinin, ödenmesi gereken tarihten itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz oraniyla tahsilinin istendiği, daha sonra_27.12.2022 tarihli islah dilekçesinde talebin toplam 24.693,00TL olarak islah edildiği ve bu miktarın da mevduata uygulanan en yüksek faiziyle tahsiline karar verilmesinin talep edildiği ancak Mahkemece brüt 17.285.10 TL fazla çalişma üereti alacağimn 10,000,00 TL'sinin dava tarihinden kalaninin ise islah tarihinden itibaren yasal (kanuni) faiziyle birlikte davahlardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, 4857 sayıl İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 34 üncümaddesinin birinci fikrasında gününde ödenmeyen üeretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz orani uygulanacaği düzenlenmesine rağmen Mahkemece aksi yönde karar verilmesinin hatah olduğu gerekçesiyle hükmün kanun yararına temyizen incclenerek bozulmasıni talep etmiştir.
C. Gerckçe 
1. Uyuşmazhk ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlik, kanun yararına temyiz istemine konu Mahkeme kararında hüküm altina alınan fazla çalişma ücretine uygulanmasi gercken faiz oranma ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayıh Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayıh Kanun) "Kamn yararoa tcoyiz"

kenar başlklı 363 üncü maddesinin birinci fikrası şöyledir:
"İlk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararłarma ve bölge adlive mahkemesi hukuk dairelerinin ilk derece mahkcmesi sifatyla kesin olarak verdikleri kararłar ile yine bu sifatła verdikleri ve temviz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı. yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerck Adalct Bakanlığı veya Yargitay Cunhuriyet Başsavcılığı tarafundan kanun yararma temyiz yołuna başvurulur."
2. Temyiz talebi Yargitayca yerinde görüldügü takdirde, 6100 sayıh Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınea karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçłarımıortadan kaldirmaz.

3. 4857 sayıh Kanun'un 34 üncü maddesi şu şekildedir:
"Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde müchir bir neden dişmda ödenmeyen işçi. işgörme borcunu yerine getirmekten kaçmabilir. Bu nedenle kişisel kararlarıa dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayisal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oran uygulanır."
4. Yargitay Hukuk Genel Kurulunun 02,03.2021 tarihli ve 2017/(7)9-1812 Esas, 2021/185 Karar sayıli kararında ücret ve üeret niteliğindeki alacaklara uygulannası gereken faiz türüne ilişkin genel ilkeler şu şekilde açiklanmiştir:
8. ..
38. 4857 savih İş Kamuu'nun (4857 savih Kanum/ Is Kamum) "Ücretin gününde ödenmemesi"başłıkh 34. maddesinin birinci fikrasında yer alan "Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde müchir bir neden dışıda ödenmeyen işçi. iş görme borcumu yerine getirmekten kaçmabilir.Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu verine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır." şeklindeki düzenleme ile işçilere gününde ödenmeyen ücret alacaklarına mevduata uygulanan en yüksek faiz oranın uygulanacağı hüküm altına alımmıştır.
39.Bu faiz oranı ücret niteliği taşıyan her türlü alacak hakkında söz konusudur tSüzek S: ÍşHukuku, 2018, s: 381).

40.Banka faizi, bankalar tarafindan mevduata ve kredilere uygulanan faizdir.
41. Mevduat, gerçek veya tüzel kişinin sahip olduğu hazır satm alma gücümün kullanułmayarak vadeli veya vadesiz olarak bankaya birakilmasıdır. Vadeli mevduat da belirli bir süre sonunda geri çekiłmek şartiyla açilmış. bir günden daħa uzun vadeli mevduat hesaplarıdır (Karmış. E.: Uygulamalıi Faiz ve Alacak Hesapları Hukuku, Cilt 1. 2007, s: 419).

42. Bankaların belli bir zaman sonmdaveya belirli-ołmayan zamanłarda çekilmek üzere hankaya yatirilan paralara uyguladiġi faiz oramna mevduat faizi denir.

43. Ayrica mevduata uygulanan en yüksek faizin belirłenmesinde kamu bankasi. özel banka ayrimu yapılmaz. Bunun gibi, faizin hesaplanmasında hir yillık mevduata uygulanan faiz göz önünde tutulur (Süzek S., s:381).

54. Diġer taraftan, yukarıda ayrmtih olarak aktarıldığı üzere davacı vekili. dava dilekçesinde dava komusu alacaklara mevduat faizi yürütülmesini tałcp ederken islah dilckçesi ile de istah ediien alacak miktarlarma yasal faiz uygulanmasını açikça ifade ederek talepte bulunmuştur.
55. Dava konusu fazla çalişma. hafta tatili ile ulusal bayram ve gencl tatil ücreti alacaklariı ücret 

niteliği taşıdiğıdan bu alacakłara mevduata uygulanan en yüksck faiz oranm uygułanması: Is Kamumu'mun 34, maddesinin hirinci fikrası gereği. diğer bir anlatimla yasa gereğidir.
56. Yasal (kamumi) faiz ve oranı ise 3095 sayılı Kamun'un 1. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.
57. Öyle ise ısłah dilekçesinde tałep edilen "yasal faiz" ifadesinden ne anlaşıłması gercktiġi irdelenmelidir.

58. Yukaruda ayrıntıhı şekilde açıkłandiğı üzere, bir kısım Kamunłarda faize ilişkin özel düzenlemeler ile farkh farkh faiz türlerinin uygulanması gerektiği hüküm altna almıştır.
59. Bu durum gösteriyor ki faiz türlerine dair kavramların yerinde kullanıłmasi. genis yorumlanmaması daha isabetli olacaktur.

60. O hälde islah dilekçesinde talep edilen "yasal faiz" ifadesinin 3095 sayıhiı Kamun 'un 1.maddesinde düzentenen yasal faiz olduğu kabul edilmclidir. Zira bu ifadenin "yasadan kaynakhı faiz"olarak geniş yorumlanmasi, diğer faiz türlerinin yorumlanması yołunu da açarak kavram kargaşasma neden olacağı göz ardi edilmemelidir.

61. Buunla birlikte, davacı vekili dava dilekçesinde talep edilen alacaklara ilişkin mevdhuat jaiz talep etmişken, islah dilekçesinde yasal faiz talebinde bulunarak islah edilen alacaklar bakımundan faiz türüne ilişkin talebini değiştirme iradesini ortaya koymuştur.

62. Bu itibarla, res'en dikkate alınması gercken taleple bağlilik ilkesi uyarmca, tslah dilekçesiyle artırılan miktarlar için islah tariħinden yasal faiz uygulanmaludır. Ancak 4857 sayılı İş Kanumu'num 34.maddesi gereğince  ödenmeyen ücret  alacaklarına mevduata uvgulanan en yüksek faiz orann uygulanacağı hüküm altına almdiğmdan hükmolunan yasal faiz oranu en yüksek mevduat faiz oramm da aşmamahdır.

63. Bu nedenle. fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bavram ve genel tatil ücretine dair islah dilekçesiyłe artırılan miktarlar için ısłah tarihinden itibaren en yüksek mevduat faiz oranuu aşmamak kaydiyla yasal faize hükmedilmesi gerekir.

3. Değerlendirme 
1. Somut uyuşmazlkta davaci ödenmeyen fazla çalişma ücretinin en yüksek banka mevduat faizi ile tahsilini talep etmiş; Mahkemece alacaġın gerek dava dilekçesinde talep edilen kismi, gerekse islah dilekçesinde istenen bölümü için kanuni faiz uygulanmasına karar verilmiştir.
2. 4857 sayıh Kanun'un 34 üncü maddesine göre gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.

3. Fazla çalişma ūcreti, 4857 sayih Kanun’un 34 üncü maddesi bağlamnda üeret niteliğinde olup gününde ödenmeyen fazla çalişma ücretine mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanmalıdır.
4. Diğer taraftan kanuni faiz vé orani, 3095 sayıl Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un (3095 sayıl Kanun) 1 inci maddesinde düzenlenmiştir. 4857 sayılı Kanun'un 34 úncümaddesinde ifade edilen en yüksek mevduat faizinin de Kanun'da öngörülen bir faiz türü olduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Ancak kamni faiz ile kamondan kaynakhı faiz, aynı faiz oranımıifade etmez (HGK, 2017/(7)9-1812 E., 2021/185 K.). Bu sebeple Mahkemece alacağın kanuni faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi hâlinde hükümden anlaşılması gereken faiz orani, 3095 sayil Kanun'un 1 inci maddesinde öngörülen faiz oranidır.


5. Açıklanan nedenlerle hüküm altna ahnan fazla çalışma ücretine 4857 sayılı Kanun'un 34 üncümaddesi uyarnca en yüksek mevduat faizi uygulanması gerektiği açiktir. Mabkemece. davacmin dava ve islah dilekçesindeki açık talebine rağmen, Kanun'un açık hükmüne aykırı sekilde kanuni faize hükmedilmesi, kararn kanun yararna bozulmasini gerektirmiştir.

V. KARAR 
Açiklanan sebeplerle:
Adalet Bakanlığının 6100 sayıh Kanun'un 363 üncü maddesinin birinei fikrasina dayali kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasinin İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanliġına gönderilmesine.
13.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 11. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/3467KARAR NO : 2022/6446
Y A RG I T A Y I L A M I 
MAHKEMESİ: ANKARA BATI 2. TÜKETİCİ MAHKEMESİ
TARİHİ: 16.11.2021
NUMARASI : 2021/468-2021/845DAVACI : KEMAL OKAN EYYÜPOĞLU VEKİLİ: AV. DEMET ONAT DAVALI : POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI A.Ş.
VEKİLİ: AV. MUHAMMED HAYDAR KASAP 
TÜRK MİLLETİ ADINA 
Taraflar arasındaki davanın Ankara Batı 2. Tüketici Mahkemcsi tarafindan yukarıda sayı ve tarihi belirtilen kararın HMK 363. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasının Adalet Bakanlığı tarafından istenilmesi üzerine, dava dosyası için Tetkik Hakimi Gülenay Sarıkaya tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler,duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp,düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin 01/11/2020 tarihinde PttAVM.com adresinden Samsung marka UE43RU7100 kodlu televizyonu 4.097,87 TL bedelle satın aldiğıni, söz konusu ürünün 04/11/2020 tarihinde PTT kargo çalışanı tarafından müvekkiline hiçbir şekilde haber verilmeden, bilgisi ve rızası dışında kapının önüne bırakıldığını, müvekkilince davalı kuruma defalarca başvurulmasına rağmen hiçbir sonuç alınamadığıni, bu nedenle hakcm heyetine başvurulduğunu, hakem heyetince televizyonun tüketicinin adresinde babasına teslim edildiği ve teslim anında hasar tutanağı düzenlenmediği gerekçesi ile başvuruyu reddettiğini,ancak söz konusu ürünün ne müvekkiline ne de babasına teslim edilmediğini, kapının önüne bırakılıp gidilmesinden dolayı da müvekkili tarafindan hasar tutanağı düzenlenmesinin mümkün olmadığını, kargo çalışanının ürünü kapı önüne bırakıp gitmesinden dolayı ürüne ait paketin yırtık ve hasarlı olmasından dolayı bariz bir kastının söz konusu olduğunu ilerìsürerek Etimesgut İlçe Tüketici Hakem Heyetinin 14/06/2021 tarih ve 026120210003726 K.sayılı kararının iptaline, ayıplı malın yenisiyle değiştirilmesi ya da satış bedeli olan 4.097,87TL'nin hakem heyetine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, davacının talebini somutlaştırmadığını, birbirinden farklı olan iki seçimlik hakkını aralarında bir asillik-ferilik ilişkisi kurmaksızın mahkemenin takdirine bıraktığıni, bu nedenle davanın öncelikle usulden reddinin gerektiğini, davacının alış verişyaptığı PttAVM.com sitesinin yer sağlayıcısının müvekkili şirket olduğunu, davacı ile müvekkili şirket arasında gerek PttAVM sitesine ilişkin gerekse de kargo gönderisine ilişkin bir sözleşme yapılmadığını, kargo gönderisine ilişkin sözleşmenin davacının ürünü satın aldığı satıcı (Genç Mert Elektronik Tic. Paz. Ltd. Şti.) ile müvekkili şirket arasında yapıldığıni, Posta ve Kargo Hizmetleri Usul ve Esaslarının 21/1. maddesine göre gönderiler için yargı yoluna başvurma hakkının göndericide olduğunu, ancak göndericinin bu hakkını

alıcıya devredebileceğinin kabul edildiğini, davacının bu yönde bir beyanı ve belgesi bulunmadığından iş bu davayı açmakta hukuki yaranının bulunmadığını, talcbinin PttAVM üzerinden yapılan satış sözleşmesine ilişkin olması halinde ise davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının kötüniyetli olarak gönderinin teslim alındığını inkar ettiğini sonrasında da gönderinin babasına teslim edildiğini, ancak hasarlı olduğunu belirttiğini savunarak haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, davanın tüketici hakem heyeti kararına itiraz niteliğinde olduğu, dava konusu televizyonun PttAVM.com isimli internet sitesi üzerinden satin alınarak faturasinın Genç Mert Elektronik Tic. Pazarlama Ltd. Şti. tarafından düzenlendiği, satış bedeli olan 4.097,87 TL'nin davacı tarafindan ödendiği, davaya konu televizyonun PTT kargo aracılığıile davacinın adresine getirildiği, davacı adreste olmadiğı halde dava sırasında davacının babası olduğu öğrenilen Kenan Eyyüpoğlu'na teslim edildiğinin iddia edildiği, ancak Kenan Eyyüpoğlu'nun imzadan imtina ettiğinin belirtildiği görülmekle dava konusu televizyonun kapı önüne bırakıldığı iddiası da birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu televizyonunun satın alan davacıya bizzat tesliminin sağlanmadıği, babasına teslim edilmiş ise de imzasıalınmaksızın bırakıldığı, basiretli tacir olan davalının ürünü alıcıya teslimi hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin sabit olduğu, davacı tarafindan Samsung yetkili servis çağrılmak suretiyle televizyon kutusunun açıldığı, yapılan incelemede TV ekranının kırık olduğunun tespit edildiği, TV kutusunun yetkili servisten önce açılmadığının da sabit olduğu ve söz konusu ürünün hasarlı şekilde davacıya teslim edildiği kanaatine varılmakla davalının hasarsız teslim yükümlülüğünü yerine getirmediği dolayısıyla sağlayıcı ve taşıyıcı olarak sorumluluğunun bulunduğu, davacı tüketicinin talebinde haklı olması nedeniyle hakem heyetince talebin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, ilgili hakem heyeti kararının iptali ile dava konusu televizyonun davacıtarafindan davalıya iadesine ve ürün bedelinin hakem heyetine başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına bozma talep edilmiştir.Dava, tüketici hakem heyeti kararının iptali ile ayıplı malın yenisi ile değişimi veya satış bedelinin tahsili istemine ilişkin olup mahkemece davalının sağlayıcı ve taşıyıcı olarak sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile hakem heyeti kararının iptaline, hasarlıürünün davalıya iadesine ve ürün bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.Davalı şirket mevcut hukuki ilişkide bir yandan elektronik aracı hizmet sağlayıcı,diğer taraftan ise alım satıma konu eşyanın kargo yoluyla taşınmasını üstlenen kişi konumunda olup davalının her iki açıdan sorumluluğu değerlendirilmelidir.Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ‘un 48/(5) maddesinde ‘Oluşturdukları sistem çerçevesinde, uzaktan iletişim araçlarını kullanmak veya kullandırmak suretiyle satıcı veya sağlayıcı adına mesafeli satışsözleşmesi kurulmasına aracılık edenler, bu maddede yer alan hususlardan dolayı satıcı veya sağlayıcı ile yapılan işlemlere ilişkin kayıtları tutmak ve istenilmesi halinde bu bilgileri ilgili kurum, kuruluş ve tüketicilere vermekle yükümlüdür. Ancak bu fikra kapsamında aracılık edenler, satıcı veya sağlayıcı ile yaptıkları sözleşmeye aykırı fiillerinden dolayı sorumludur.‘'şeklinde düzenleme yer almakta olup, madde gcrekçesinde de bu fikrada özellikle internet ortamında oluşturdukları sistem üzerinden satıcı veya sağlayicıların mal ve hizmet satışına aracılık edenlerin sorumluluklarının düzenleme altına alındiği, uygulamada saticı vcya sağlayıcılar dışında onlara aracılık eden üçüncü kişilerin, oluşturdukları sistem çerçevesinde satıcı veya sağlayıcıların mal veya hizmetlerinin mesafeli yöntemle tüketicilere ulaşmasına aracılık etmekte olduklari, aynı zamanda satıcı veya sağlayıcı adına tüketiciden mal veya hizmetlerin bedelini de tahsil ettikleri, bu durumda bu kişilerin de satıcı veya sağlayıcılar gibi tüketicilere karşı maddede yazan hususlardan dolayı sorumlu olacakları, ancak bedel tahsil 

etmeden sadece satıcı veya sağlayıcılar ile tüketicilerin iletişime geçmelerine aracılik eden ve genellikle yer sağlayıcı niteliğine haiz olan internet sitelerinin bu fikra hükümlerine tabi olmayacağı belirtilmiştir. Bu itibarla davalı taraf elektronik aracı hizmet sağlayıcı olarak sorumlu olup, mahkemenin buna ilişkin kabulü isabetlidir.
Diğer taraftan, davalının taşıyıcı sıfatıyla sorumlu olabilmesi için öncelikle taşıyıcının sorumluluğunun belirlenmesi, sorumluluğun doğması halinde ise tazmin edilecek zararın kapsami ve sinırlarının belirlenmesi gerekmektedir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 875 inci maddesi gereğince; taşiyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.Taşıyıcının bu yükümlülüğüne karşın eşyanın zıyaı veya hasara uğramış olması halinde gönderen veya gönderilene aynı Kanun'un 889 uncu maddesi gereğince bildirimde bulunma yükümlülüğü yüklenmiştir. Buna göre eşyanın açık zıyaı veya hasarının cn geç tcslim sırasında teslim edene bildirilmemesi halinde yani ihtirazi kayıtsız kabul edilmesi durumunda eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiğinin varsayılacağı maddede karine olarak öngörülmüştür. Taşıyıcının sorumluluğu için karinenin aksi, eşyanın taşıyıcıya teslimden sonra gönderilene ulaşmasına kadar geçen süreçte hasara uğradığının ispat edilmesi gerekmektedir.
Taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasında genel sebepler ve özel sebepler ayrımıyapılmiş olup, taşiyıcı ancak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 875/2, 876 ve 878 inci maddelerinde gösterilen hallerin mevcudiyetini ispat etmek suretiyle mesuliyetten kurtulabilir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 878 inci maddesinin birinci fikrasının (b) bendi gereğince; hasarın gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama sonucu oluşması halinde doğan zarardan taşiyıcı sorumlu tutulamayacaktır. Aynı maddenin ikinci fikrasına göre ise,herhangi bir zararın hal ve şartlara göre birinci fikrada öngörülcn bir sebebe bağlanmasının muhtemel bulunduğu durumlarda zararın bu sebepten ileri geldiği de kabul edilecektir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 862 nci maddesi gereğince; ambalaj ve işaretleme yükümü gönderene yüklenmiştir. Bu hükme göre eşyanın niteliği kararlaştırılan taşıma dikkate alındığında, ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa, gönderen eşyayı ziya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorundadır.Bununla birlikte ambalajlama gönderene ait olsa bile taşıyıcının malın sağlam ve tam olarak teslimi sorumluluğu çerçevesinde gerek istifleme gerekse ambalaj itibarıyla taşimaya uygunluğu noktasında denetleme görevi mevcuttur. Bir başka deyişle yetersiz ambalaja rağmen ihtirazi kayıt koymaksızın taşımayı kabul eden taşiyıcının meydana gelen zararda müterafik kusurunun (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 nci maddesi) bulunduğunun kabulü gerekir.
Taşiyıcı, eşyanın tamamen veya kismen hasarından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda ise tazmin edilecek zararın kapsamı ve sınırları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 880 inci maddesi gereğince belirlenecek olup bu tazminat, eşyanın hasara uğraması hâlinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Aynı maddenin üçüncü fikrasında eşyanın değerinin piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edileceği belirlenmiştir. Eşya, taşınmak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, saticının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satışbedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır.
Bu şekilde belirlenerek ödcnecek tazminat ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 882 nci maddesine göre, 880 ve 881 inci maddeleri uyarinca, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşiyıcının sorumluluğu;

gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kismı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kismının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. Özel Çekme Hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşiyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki,Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilir.
Ancak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 886 ncı maddesi uyarınca taşiyıcı veya aynı Kanunun 879 uncu maddede belirtilen kişiler zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiil veya ihmalle sebebiyet verdiklerinin ispat edilmesi halinde sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacaklardır.

Sorumluluğun kapsamı yönünden oluşan zararın belirlenmesi için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 880 ve 882 nci maddeleri uyarınca, taşınan televizyonun kullanılamaz hale gelmesi halinde varsa hurda değeri de gözetilerek hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre zarar tutarının belirlenmesi, taşiyıcının sorumlu olduğu bu tazminatın da gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkınıkarşılayan tutar ile sınırlı olması gerektiği dikkate alınarak tazminatın belirlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemece taşıma hukuku, paketleme ve ambalajlama ile hasara uğrayan eşya konusunda uzman kişilerden oluşacak bilirkişi kurulunca ayrıntılı,gerekçeli ve denetime açık rapor tanzim ettirilerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan somut davaya ilişkin yerinde bulunan kanun yararına temyiz itirazlarının kabulü ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığı'nın 6100 sayılı HMK'nın 363 üncü maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına BOZULMASINA, dosyanın mahkemesine iadesine, bozma kararının bir örneğinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363 üncü maddesinin 3üncü fikrası gereğince Resmi Gazete'de yayınlanması için Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilmesine, 29/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.