Yargıtay 3 ve 9. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2025-12-25

25 Aralik 2025 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 33118
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2025/4194Karar No : 2025/5159
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Samsun 2. Tüketici Mahkemesi 
TARİHİ: 20.01.2025

SAYISI : 2024/354 E., 2025/49 K.

DAVACI : BHM Turizm Mobilya Otomotiv Tekstil Gida ve Dayanıklı Tüketim 
Malları San. İç ve Diş Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat Yaşar Tuncay 
DAVALI : Asuman Dengiz 
DAVA TARİHİ: 21.09.2024


İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili; davalının müvekkili şirkete ait iş yerinden koltuk takımı aldığını, koltuk takımının döşemesinde soyulmalar olduğunu, döşemede kullanılan malzeme sebebiyle açılmalar meydana geldiğini belirterek Hakem Heyetine başvurduğunu, Hakem Heyeti tarafindan tüketicinin talebinin kabulü ile ürünün davacı şirkete iadesine, ürün bedelinin tüketiciye iadesine dair karar verildiğini, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüketicinin aynı ürüne ilişkin daha önce de İstanbul Esenyurt Tüketici Hakem Heyetine ve Atakum İlçe Tüketici Hakem Heyetine başvuruda bulunduğunu, talebinin reddedildiğini, konusu, sebebi ve tarafları aynı olan uyuşmazlık ile ilgili olarak birden çok Tüketici Hakem Heyetine veya aynı Tüketici Hakem Heyetine birden fazla başvuruda bulunulamayacağınıbelirterek Atakum İlçe Tüketici Hakem Heyetinin 12.09.2024 tarihli ve 121720240003593 sayıl kararının iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davali; Esenyurt Tüketici Hakem Heyeti tarafindan verilen kararın red sebebinin ürünün ayıplıolması değil Bafra'ya taşınmak zorunda kalması nedeniyle inceleme yapılamaması olduğunu, Atakum İlçe Hakem Heyetine ilk başvurusunun da Esenyurt İlçe Hakem Heyeti başvurusu açık olduğundan reddedildiğini, kendisine teşhir ürününün teslim edildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İstanbul Esenyurt Tüketici 

Hakem Heyetinin 28.10.2023 tarihli ve 062320230008238 sayıli kararınin incelenmesinde; kararin bilirkişi incelemesinin yapılamamış olması nedeniyle talebin reddine ilişkin olduğu, esasa ilişkin bir karar olmadığı, satıcı davacı şirketin ayıp sebebiyle davalı tüketiciye karşı sorumlu olduğu gerekçesiyle,davanın reddine karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığınca; Mahkemece,Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği'nin yukarida belirtilen maddeleri uyarınca konusu, sebebi ve tarafları aynı olan uyuşmazlık ile ilgili olarak davalı tüketicinin önceki iki başvurusunun derdest olup olmadığı veya kesinleşip kesinleşmediği tespit edilip Hakem Heyetince üçüncü başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek, kanun yararına temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe 
Uyuşmazlık, davalı tüketici tarafından Hakem Heyetine aynı konuda birden fazla başvurusunun olup olmadığı, dosya kapsamında derdestlik veya kesin kararın varlığının araştırılıp araştırılmadığınoktasında toplanmaktadir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 66/1. maddesinde tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla Tüketici Hakem Heyetlerinin oluşturulacaği, 72. maddesinde Tüketici Hakem Heyetlerinin kurulmasi, çalışma usul ve esaslari, raportörlerin nitelikleri ile bilirkişilik müessesesine ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususların Yönetmelikle belirleneceği düzenlenmiştir.

21.09.2022 tarihli ve 31960 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği'nin "Başvuru" başlıklı 11. maddesinin 6. ve 7. fikrasında; "…. (6) Konusu, sebebi ve taraflarıaynı olan uyuşmazlık ile ilgili olarak birden çok Tüketici Hakem Heyetine veya aynı Tüketici Hakem Heyetine birden fazla başvuruda bulunulamaz. Aksi takdirde Tüketici Hakem Heyeti re'sen ya da taraflardan birinin itirazi üzerine her zaman derdestliği dikkate alır.

(7) Bir uyuşmazlığa ilişkin olarak Tüketici Hakem Heyetince verilen kararın kesinleşmesinin ardından; konusu, sebebi ve tarafları kesinleşen kararla aynı olan yeni bir başvuru yapılamaz. Aksi takdirde Tüketici Hakem Heyeti re'sen ya da taraflardan birinin itirazi üzerine her zaman kesinleşen karar ile kesin hükmü dikkate alır." ve yine aynı Yönetmeliğin Kararın kapsamı ve niteliği başlıklı 20/8.maddesinde; "Derdestlik, kesinleşen karar veya kesin hükmün varlığı durumunda, Tüketici Hakem Heyeti başvurunun reddine karar verir." hükümlerine yer verilmiştir.

Dava dosyanın incelenmesinde, davalı tüketici ürünün ayıplı olduğu iddiasıyla yaptığı ilk başvurusunda Esenyurt Ilçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığının 28.11.2023 tarihli ve 062320230008238 sayılı kararı ile ürünün incelenmesi için teslim edilmemesi nedeniyle talebin reddine karar verildiği; davalı tüketici tarafindan aynı iddia ile ilgili olarak yapılan ikinci başvurusunda Atakum İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığının 18.01.2024 tarihli ve 121720240000151 sayılı kararı ile Esenyurt İlçe Hakem Heyetine yapılan başvuru olması ve derdestlik nedeniyle talebin reddine karar verildiği; davalı tüketici tarafından bu kez servis gönderilmesine rağmen ayıbın giderilmediği iddiası ile ilgili olarak yapılan ve eldeki davanın konusu olan üçüncü başvurusunda alınan bilirkişi raporu doğrultusunda Atakum İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığının 12.09.2024 tarihli ve 121720240003593 sayılı kararı ile talebin kabulü ile bedelin tüketiciye iadesine, ayıplı malın saticiya teslimine karar verildiği, önceki iki başvuruya ilişkin kararının kesinleşip kesinleşmediğinin, konusu,sebebi ve tarafları aynı olan uyuşmazlık olup olmadığının Tüketici Hakem Heyeti dosyalarının celbedilmemesi nedeniyle dosya kapsamından tespit edilemediği anlaşılmaktadır.
O hâlde Mahkemece, Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinin yukarıda belirtilen maddeleri 

uyarınca konusu, sebebi ve tarafları aynı olan uyuşmazlık olup olmadığı, davalı tüketicinin önceki iki başvurusunun derdest olup olmadığı veya kesinleşip kesinleşmediği tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup,Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz isteminin kabulüne karar verilmiştir.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının HMK'nın 363/1 hükmüne dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere HMK'nın 362/2 hükmü gereği KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
03.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İ LÂMI 
Esas No : 2025/5850Karar No : 2025/6491
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Ankara 60. İş Mahkemesi TARİHİ: 14.01.2025SAYISI : 2023/287 E., 2025/25 K.DAVACI :DAVALI :DAVA TARİHİ: 14.07.2023
İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işveren nezdinde nitelikli işçi olarak çalıştığıni, aylık ücretinin ortalama 17.000,00 TL olduğunu, iş sözleşmesinin işveren tarafindan haklıneden olmaksızın feshedildiğini ancak kendisine ihbar tazminatı ödenmediği gibi işten çıkış kodunun da hatalı olarak bildirildiğini, davacının çalışma saatlerinin haftalık 45 saati geçtiğini ve haftanın 7 günüçalışmasına devam ettiğini, hafta tatillerinin kullandırılmadığını iddia ederek ihbar tazminatı ile fazla çalışma ve hafta tatili ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP 
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 25.01.2023 ile 07.04.2023 tarihleri arasında davalıŞirkette işçi olarak çalıştığıni, davalı Şirket ile dava dışı ... AŞ arasında nakliye işi sözleşmesinin tanzim edildiğini, davacının ise sırf bu sözleşme kapsamında çalıştırılmak üzere istihdam edildiğini ancak dava dışi Şirket tarafindan gönderilen 07.04.2023 tarihli yazı ile Enerji Piyasası Denetleme Kurumu (EPDK) kararı kapsamında işyerinde madencilik faaliyetlerinin süresiz olarak durdurulmasına karar verildiğini ve bu nedenlerle davacının iş sözleşmesinin de 07.04.2023 tarihinde zorunlu nedenlerle feshedildiğini, burada çalışan işçilere tüm hak ve alacaklarının ödenerek çalışma sahasının kapatıldığını,zorlayıcı sebeplerle iş sözleşmesi feshedilen davacının ihbar tazminatı hakkının bulunmadığını, ücretinin ücret bordroları ile sabit olduğunu ve banka kanalı ile kendisine ödendiğini, davacının fazla çalışmaya kalması ya da hafta tatillerinde çalışması hâlinde, bu çalışmasından kaynaklanan alacakların ücret bordrolarında tahakkuk ettirilerek ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hafta tatili ve fazla 

çalışma ücreti alacaklarının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, ihbar tazminatina ilişkin talep reddedilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik olarak Adalet Bakanlığı kanun yararına temyiz isteminde; işyerinin, dava dışi Şirket ile olan sözleşmenin askıya alınması nedeni ile kapatıldığıni, bu durumun zorunlu neden niteliğinde olmadığıni, ihbar tazminatının kabulü gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe 
Uyuşmazlık, fesih nedeni ile ihbar tazminatı talebinin birlikte değerlendirilmesine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta; davalı işveren, dava dışı Şirket ile aralarındaki maden işletme sözleşmesinde sınırlı olmamak kaydıyla mücbir sebeplerin sayıldığını ve sözleşmenin, "Yasal merciler tarafindan alınan ve bu Sözleşme hükümlerinin yerine getirilmesini ve/veya …. Santrali'nin elektrik üretimini teknik ve/veya ekonomik olarak olanaksız bırakacak hâller (şüpheye mahal vermemek açısından,Santrali'nin, çevre izni ve/veya lisansi, elektrik üretim lisansının yetkili merciler tarafindan iptal edilmesi ve/veya askıya alınmasi, elektrik satış fiyatlarının üretim maliyetlerinin altında kalması mücbir sebep sayılacaktır) ." şeklindeki 13/1-(k) hükmü uyarınca işyerinin kapanması hâli nedeniyle davacının işsözleşmesinin feshedildiğini, bu durumun zorlayıcı neden kapsamında kabul edilmesi gerektiğini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince bu savunmaya değer verilmek suretiyle ihbar tazminatı talebi reddedilmiş ise de 4857 sayılı Iş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 25/III hükmünde düzenlenen fesih hakkının kullanılabilmesi için, zorlayıcı nedenin (mücbir sebebin) işyerinde değil işçinin çevresinde meydana gelmesi ve bunun sonucunda işçinin kusuru olmaksızın geçici ifa imkansızlığı nedeniyle işgörme borcunun yerine getirilememesi gerekmektedir. Diğer bir deyişle işyerinde meydana gelen zorlayıcı nedene dayanarak işveren iş sözleşmesini haklı nedenle feshedemez. Buna göre ihbar tazminatıtalebinin hüküm altına alınması gerekirken İlk Derece Mahkemesince zorunlu nedenlerle fesih yapıldığıkabul edilerek reddine karar verilmesi isabetli değildir.

Kanun yararına temyiz isteminin yukarıda açıklanan sebeplerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kanun yararına bozulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
V. KARAR 
Açıklanan sebeple;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363/1 hükmüne dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere aynı Kanun'un 363/2 hükmügereğince KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
17.09.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

Esas No : 2025/5850Karar No : 2025/6491
KARŞI OY 
EPDK, 30.03.2023 tarihli ve 11796 sayıl kararı ile 01.04.2023 tarihinden itibaren tüketiciyi ve/veya maliyeti yüksek üretimi desteklemek için destekleme bedeli uygulanmasını kararlaştırıp buna ilişkin bedelin belirlenmesinde kullanılacak "azami ulaştırma fiyatlarını" 01.04.2023 tarihinden geçerli olmak üzere belirlemiştir.

EPDK tarafindan yapılan bu düzenleme sonrasında yeni durumu mücbir sebep olarak niteleyen dava dışı asıl işveren ……. A$, alt işvereni davalı Şirket ile aralarındaki hizmet sözleşmesini süresiz olarak askiya almıştır ki, süresiz askı hâli fesih niteliğindedir.

Bu durumun alt işvcrene bildirilmesi ile birlikte davalı Șirket dahli ve kusuru bulunmayan bir sebeple fiilen yaptığı işin belirsiz bir süreyle durması, bir başka anlatımla da sona ermesi gerçeği ile karşıkarşıya kalmıştir.

Artık kendi işçilerinin çalışabileceği bir işi kalmadığı için 4857 sayılı Kanun'un 25/İII hükmünde yer verilen "işçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması" şeklindeki düzenlemenin kendi durumuna uyduğunu düşünen davalı işveren, davacı işçinin işsözleşmesini bu madde kapsamında sona erdirmiştir. Bu madde kapsamındaki fesihler bakımından feshin önceden bildirimi öngörülmediğinden, fesih, ihbar öneli verilmeksizin ve ihbar tazminatıödenmeksizin gerçekleştirilmiştir.

Davacı işçi bu durumu dava konusu etmiş ancak İlk Derece Mahkemesi miktar itibariyla kesin olarak verdiği kararında, feshin 4857 sayılı Kanun'un 25/III hükmünün şartlarını taşıdığı gerekçesi ile ihbar tazminati talebini reddetmiştir.

Adalet Bakanlığı bu karara karşı kanun yararına bozma talebinde bulunmuştur.
Îşyerinin işverence kapatılması veya fiilen çalışma imkânının kalmaması durumunun işverenin iradi bir davranışına veya kusuruna dayanması hâllerinde bu durumun işverene 4857 sayılı Kanun'un 25/III hükmü kapsamında fesih imkanı vermeyeceği hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Ancak mevcut durumun ortaya çıkmasında davalı işverenin hiçbir dahli ve kusuru bulunmamaktadır. Yani davalı işveren açısından bakıldığında davacı işçiyi istese dahi çalıştırma imkanı yoktur ve bu durumun ortaya çikmasi da tamamen diş etkenlerden kaynaklanmiştir.

Bu husus gözetilerek 4857 sayılı Kanun'un 25/II hükmünün somut olaya uygun olabileceğinin kabulü daha hakkaniyetli olacaktır. Aksi kabulde işvereni ancak bildirim süresine riayet ederek işsözleşmesini feshetmeye zorlama söz konusu olur ki bu da filen var olmayan bir işte çalışmaya devam ediliyormuşçasına davranmak gibi bir çelişki ortaya çikaracaktır.

Nitekim zorlayicı nedenin işçinin çevresinde meydana gelmediği Libya ve Irak ülkelerindeki içsavas, maden ocağında grizu patlaması gibi durumların Dairemiz tarafindan işveren feshinde zorlayıcıneden kabul edildiği kararlar mevcuttur 

Diğer taraftan 4857 sayılı Kanun'un 17. maddesinde yer alan "Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir. .…. Bildirim şartina uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarinda tazminat ödemek zorundadır. .…" şeklindeki hükümlere bakildiğinda özellikle de "bildirim şartına uymayan" cümlesinde iradi bir durumdan bahsedildiği, yani bildirim süresine uyarak fesih imkanına rağmen bundan kaçınılmasından bahsedildiği açıktır.
Eldeki davadaki somut olayda ise bildirim sürelerine uymama değil, bildirim sürelerine uyamama söz konusudur. Çünkü bildirim sürelerine uyulabilmesi için çalışmanın devam ediyor olması şarttir ve somut olay bakimindan çalişmaya devam etme olanağının bulunmadiği açiktir.
Sonuç olarak; dava dışı asıl işverenin, EPDK'nın almış olduğu idari bir karara bağlı olarak ortaya çıkan yeni durumu mücbir sebep kabul edip davalı alt işvereni ile aralarındaki hizmet alım sözleşmesini süresiz olarak askıya alması (süresiz olarak askiya almak fesih olarak kabul edilmelidir) nedeniyle asıl işverenden ihale ile aldiği iște calişmaya devam etme olanağinı kaybeden ve bu durumun ortaya çıkmasında dahli veya kusuru bulunmayan davalı alt işverenin başkaca bir çaresi kalmadığı için işçilerini mecburen çıkartmasının 4857 sayılı Kanun'un 25/III hükmündeki duruma uyduğu; bir an için uymadığının kabulü halinde dahi ortada iş ve işyeri kalmadığına göre gerçekleştireceği feshi, bildirim sürelerine uyarak yapmayan değil, yapamayan (fiili imkansızlık) işverenin ihbar tazminatından sorumlu tutulmasının adil ve hakkaniyetli olmayacaği şeklindeki hukuki ve vicdani kanaatim nedeniyle aksi yöndeki Sayın Çoğunluk görüşüne katılamıyorum.