Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulunun 01/02/2024 Tarihli ve 75935942-050.01.04-[01/22438] Sayılı Kararı
KURUL KARARI | 2024-02-03

3 Şubat 2024 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32449
KURUL KARARI 
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartlari Kurumundan:
KURUL KARARI 
Karar No: 75935942-050.01.04-[01/22438]
Karar Tarihi: 01/02/2024
Konu: “Yeni ve Revize Edilen Kalite Yönetim Standartları Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler” ile “İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanimı Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler"in Yayımlanması

660 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9'uncu maddesi uyarınca; uluslararasi standartlara uyum sağlamak üzere;
Uluslararası Bağimsız Denetim ve Güvence Denetimi Standartlari Kurulu tarafindan “Conforming and Consequential Amendments to the IAASB's Other Standards as a Result of the New and Revised Quality Management Standards” ve 
Muhasebeciler İçin Uluslararası Etik Standartları Kurulu tarafindan “Revisions to the Code Relating to the Definition of Engagement Team and Group Audits"
başlıklarıyla yapılan değişikliklerin mevzuata kazandırılması amacıyla;
:Yeni ve Revize Edilen Kalite Yönetim Standartları Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler ve 

- İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanımı Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişikliklerin 

yayımlanmasına karar verilmiştir.

Yeni ve Revize Edilen Kalite Yönetim StandartlarıNedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler 

GDS 3410SERA GAZI BEYANLARINA İLİŞKİN GÜVENCE DENETİMLERİ
10.GDS 30o0'e uygunluk denetçinin; diğer hususların yanı sıra, Kamu Gözetimi,Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (Kurum) tarafindan yayımlanan Bağimsiz Denetçiler İçin Etik Kuralların (Bağımsızlık Standartları Dâhil) (Etik Kurallar) güvence denetimleriyle ilgili hükümlerine veya en az Etik Kurallarda öngörülen yükümlülükleri karşılayacak muhtevadaki diğer düzenlemelere uymasını gerektirir.' GDS 3000 ayrıca sorumlu denetçinin; Kalite Yönetim Standardı 1'i (KYS 1)² veya asgari olarak KYS 1'de öngörülen yükümlülükleri karşılayacak muhtevadaki diğer düzenlemeleri uygulayan bir denetim şirketinin mensubu olmasını gerektirir (Bkz.: A5-A6paragrafları).

Kalite Yönetimi 
67.Denetçi, çalışma kâğıtlarında:
(a)Etik hükümlere uyulması konusunda tespit edilen sorunlara ve bu sorunların nasıl çözüldüğüne,
(b)Yürütülen denetim için geçerli olan bağımsızlık hükümlerine uyulup uyulmadığıkonusunda ulaşılan sonuçlar ile denetim şirketiyle yapılan ve bu sonuçlarıdestekleyen müzakerelere,
(c)Müşteri ilişkisinin ve güvence denetim sözleşmesinin kabulü ve devam ettirilmesine ilişkin ulaşılan sonuçlara ve 
(d)Denetim sırasında yapılan istişarelerin içeriği ve kapsamı ile bu istişareler neticesinde ortaya çikan sonuçlara,
yer verir.
71.[Silinmiștir]
Güvence Raporunun İçeriği 
76.Güvence raporu, asgari olarak aşağıdaki temel unsurları içerir (Bkz.: A134 paragrafi):
| GDS 3000, 3(a), 20 ve 34 üncü paragraflar 
2 GDS 3000, 3(b) ve 31(a) paragrafları ve KYS 1, Finansal Tabloların Bağımsız Denetim veya Sımırlı Bağımsiz Denetimleri ile Diğer Güvence Denetimleri veya İlgili Hizmetleri Yürüten Bağımsız Denetim Şirketleri için Kalite Yönetimi 


(i)Denetçinin faaliyet gösterdiği denetim șirketinin, KYS 1’i veya en az KYS l’de öngörülen yükümlülükleri karşılayacak muhtevadaki diğer mevzuat hükümlerini uyguladığına ilişkin bir açıklama.

(n)Güvence raporunun tarihi. Güvence raporuna, aşağidakilerden önceki bir tarih verilemez:
(i)İşletmedeki yetkili kişilerin SG beyanına ilişkin sorumluluklarınıüstlendiklerini beyan ettiklerine dair kanıtlar dâhil, denetçinin ulaştığısonuca dayanak oluşturan kanıtları elde ettiği tarih ve 
(ii)KYS 1 veya denetim şirketinin politika veya prosedürleri uyarınca denetimin kalitesinin gözden geçirilmesi zorunlu olduğunda, söz konusu gözden geçirmenin tamamlandığı tarih.

Belgelendirme 
Güvence Raporu Tarihinden Sonra Ortaya Çıkan Hususlar (Bkz.: 68 inci paragraf)
A128. Denetçinin, güvence raporu tarihinden sonra öğrendiği fakat rapor tarihi itibariyle mevcut olan ve ilgili tarihte haberdar olması durumunda SG beyanında değişiklik yapılmasına veya olumlu sonuç dışında bir sonuç vermesine sebep olabilecek olaylar (örneğin, düzeltilmemiş önemli bir hatanın tespit edilmesi), istisnai durumlara örnek olarak verilebilir. Çalışma kâğıtlarında yapılan değişiklikler, KYS 1³'de zorunlu tutulan denetim ekibi üyelerinin çalışmalarının gözden geçirilmesinin niteliği, zamanlaması ve kapsamına ilişkin denetim şirketinin politika veya prosedürlerine uygun olarak gözden geçirilir ve yapılan değişikliklerin nihai sorumluluğunu sorumlu denetçi üstlenir.
Çalışma Kâğıtlarının Nihai Denetim Dosyasında Birleştirilmesi (Bkz.: 69 uncu paragraf)
A129. KYS 1 (veya en az KYS 1'de öngörülen yükümlülükleri karşılayacak muhtevadaki diğer düzenlemeler veya mevzuat) denetim şirketlerinin, çalışma kâğıtlarının rapor tarihinden sonra zamanında birleştirilmesine ilişkin bir kalite hedefi oluşturmalarını gerektirir.4Çalışma kâğıtlarının nihai denetim dosyasında birleştirilmesi işleminin tamamlanmasıiçin uygun süre genellikle, güvence raporu tarihinden itibaren en fazla altmış gündür.
A130. [Silinmiştir]
3 KYS 1, 31(b) paragrafi 4 KYS 1, 31(f) paragrafi 5 KYS 1, A83 paragrafi 

Ek 2
SG Beyanlarına İlişkin Güvence Raporu Örnekleri6
Örnek 1:
Bağımsızlığımız ve Kalite Yönetimi 
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafindan yayimlanan ve dürüstlük, tarafsizlik, mesleki yeterlilik ve özen, sir saklama ve mesleğe uygun davranış temel ilkeleri üzerine kurulu Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar (Bağımsızhık Standartları Dâhil)(Etik Kurallar) ile SG beyanının denetimiyle ilgili mevzuatta yer alan etik hükümlere uygun olarak Şirketten bağımsız olduğumuzu beyan ederiz. Etik Kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafımizca yerine getirilmiştir.
Kuruluşumuz; etik hükümlere, mesleki standartlara ve mevzuat hükümlerine uygunluk sağlamaya ilişkin politika veya prosedürler dâhil olmak üzere, bir kalite yönetim sistemi tasarlamayı, uygulamayı ve sistemin işleyişini sağlamayı zorunlu kılan Kalite Yönetim Standardı 17 hükümlerini uygulamaktadır.

Örnek 2:
Bağımsızlığımız ve Kalite Yönetimi 
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartlari Kurumu (KGK) tarafindan yayimlanan ve dürüstlük, tarafsızlık, mesleki yeterlilik ve özen, sır saklama ve mesleğe uygun davranış temel ilkeleri üzerine kurulu Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar (Bağımsızlık Standartları Dâhil)(Etik Kurallar) ile SG beyanının denetimiyle ilgili mevzuatta yer alan etik hükümlere uygun olarak Şirketten bağımsız olduğumuzu beyan ederiz. Etik Kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafımizca yerine getirilmiştir.
Kuruluşumuz; etik hükümlere, mesleki standartlara ve mevzuat hükümlerine uygunluk sağlamaya ilişkin politika veya prosedürler dâhil olmak üzere, bir kalite yönetim sistemi 
6 Örnek 3 ve Örnek 4, güncellenen Bağımsız Denetim Standartları'nda öngörülen ve GDS 3410'da da uygulanmasımümkün olabilecek hususları ihtiva edecek sekilde sırasıyla Örnek 1 ve Örnek 2'nin Kurum tarafindan revize edilmesiyle oluşturulmuştur. Denetçilerin, ihtiyaçlar ve içinde bulunulan şartlar doğrultusunda söz konusu raporların orijinal hâlini veya Kurum tarafından revize edilmiş hâlini kullanmaları mümkündür.7 KYS 1, Finansal Tabloların Bağımsız Denetim veya Sınırlı Bağımsız Denetimleri ile Diğer Güvence Denetimleri veya İlgili Hizmetleri Yürüten Bağımsız Denetim Şirketleri İçin Kalite Yönetimi 

tasarlamayı, uygulamayı ve sistemin işleyişini sağlamayı zorunlu kılan Kalite Yönetim Standardı 1º hükümlerini uygulamaktadır.

:.
Örnek 3:
...
KGK tarafından yayımlanan ve dürüstlük, tarafsızlık, mesleki yeterlilik ve özen, sır saklama ve mesleğe uygun davranış temel ilkeleri üzerine kurulu Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar (Bağımsızlik Standartları Dâhil) (Etik Kurallar) ile SG beyanının denetimiyle ilgili mevzuatta yer alan etik hükümlere uygun olarak Şirketten bağımsız olduğumuzu beyan ederiz. Etik Kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafimızca yerine getirilmiştir.

Kuruluşumuz; etik hükümlere, mesleki standartlara ve mevzuat hükümlerine uygunluk sağlamaya ilişkin politika veya prosedürler dâhil olmak üzere, bir kalite yönetim sistemi tasarlamayi, uygulamayı ve sistemin işleyişini sağlamayı zorunlu kılan Kalite Yönetim Standardı 1º hükümlerini uygulamaktadır.

•..
Örnek 4:
:
KGK tarafindan yayımlanan ve dürüstlük, tarafsızlik, mesleki yeterlilik ve özen, sır saklama ve mesleğe uygun davranış temel ilkeleri üzerine kurulu Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar (Bağımsızlik Standartları Dâhil) (Etik Kurallar) ile SG beyanının denetimiyle ilgili mevzuatta yer alan etik hükümlere uygun olarak Şirketten bağımsız olduğumuzu beyan ederiz. Etik Kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafimızca yerine getirilmiştir.

Kuruluşumuz; etik hükümlere, mesleki standartlara ve mevzuat hükümlerine uygunluk sağlamaya ilişkin politika veya prosedürler dâhil olmak üzere, bir kalite yönetim sistemi tasarlamayi, uygulamayı ve sistemin işleyişini sağlamayı zorunlu kılan Kalite Yönetim Standardı 11º hükümlerini uygulamaktadır.

:
8 KYS 1, Finansal Tabloların Bağımsız Denetim veya Sınırlı Bağımsız Denetimleri ile Diğer Güvence Denetimleri veya İlgili Hizmetleri Yürüten Bağımsız Denetim Şirketleri Için Kalite Yönetimi ° KYS 1, Finansal Tabloların Bağımsız Denetim veya Sınırlı Bağımsız Denetimleri ile Diğer Güvence Denetimleri veya İlgili Hizmetleri Yürüten Bağımsız Denetim Şirketleri İçin Kalite Yönetimi 1º KYS 1, Finansal Tabloların Bağimsız Denetim veya Sınırlı Bağımsız Denetimleri ile Diğer Güvence Denetimleri veya İlgili Hizmetleri Yürüten Bağımsız Denetim Şirketleri İçin Kalite Yönetimi 

iHS 4400
ÜZERİNDE MUTABIK KALINAN PROSEDÜRLERİN UYGULANDIĞI İŞLER 
Giriş


Kapsam 
KYS 11 le Îlişki 
3.Kalite yönetim sistemi ve politika veya prosedürleri denetim şirketinin sorumluluğundadır. KYS 1; denetim şirketlerinin, üzerinde mutabik kalıinan prosedürlerin uygulandığı işleri için de geçerlidir.'² Bu İHS'nin üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işler düzeyindeki kalite yönetimine ilişkin hükümleri,denetim şirketinin KYS l'e veya en az KYS 1'de öngörülen yükümlülükleri karşılayacak muhtevadaki diğer düzenlemelere tabi olduğu ön kabulüne dayanarak düzenlenmiştir (Bkz.: A3-A8 paragraflari).

Tanimlar 
13.Aşağıdaki terimler bu İHS'de, karşılarında belirtilen anlamlarıyla kullanılmıştır 
(c)Sorumlu denetçi: Üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işten, söz konusu işin yürütülmesinden ve denetim şirketi adına düzenlenen “üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işe ilişkin rapor’dan sorumlu olan ve Kurumun onayı alınmak suretiyle görevlendirilmiş denetim şirketi yöneticisi,şirket tarafından atanmış bir denetçi veya denetim üstlenen bağımsız denetçidir.
(e)İş ekibi: Üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işi yürüten sorumlu denetçi ve personel ile işle ilgili prosedürleri uygulayan diğer kişilerdir.Diş uzman bu ekibe dâhil değildir.

(k)Etik hükümler: Üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işe ilişkin olarak iş ekibinin tabi olduğu mesleki etik ilkeler ve hükümlerdir. Etik hükümler;Kurum tarafından yayımlanan Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar'da (Bağımsızlık Standartları Dâhil) (Etik Kurallar) yer alan hükümler ile mevzuatta yer alan daha kisıtlayıcı diğer hükümlerden oluşur.

11 KYS 1, Finansal Tabloların Bağımsız Denetim veya Sınırlı Bağımsız Denetimleri ile Diğer Güvence Denetimleri veya İlgili Hizmetleri Yürüten Bağımsız Denetim Şirketleri İçin Kalite Yönetimi 12 KYS 1, 5 inci paragraf 


Üzerinde Mutabık Kalınan Prosedürlerin Uygulandığı İşe İlişkin Kalite Yönetimi 
19. Sorumlu denetçi, aşağıdaki hususlara ilişkin genel sorumluluğu üstlenir:
(a)-Varsa- denetçinin faydalandığı bir uzman tarafindan yürütülen çalışma dâhil görevlendirildiği üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işin kalitesinin yönetilmesi ve kaliteye ulaşılması ile iş boyunca yeterli ve uygun bir şekilde söz konusu işte yer alınması ve (Bkz.: A24 paragrafi)
(b)İşin, aşağıdakiler aracılığıyla denetim şirketinin kalite yönetim politika veya prosedürlerine uygun olarak yürütülmesi:
(i)Müşteri ilişkisinin ve üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işin kabulü ve devam ettirilmesine ilişkin şirket politika veya prosedürlerinin takip edilmesi (Bkz.: A25 paragrafi),
(iA) İşin nitelik ve içinde bulunduğu şartlar, denetim şirketinin politika veya prosedürleri ve iş esnasında meydana gelebilen her türlü değişiklik dikkate alınarak, işin yürütülmesi için yeterli ve uygun kaynakların işekibine zamanında tahsis edildiğine veya kullanımına hazır tutulduğuna karar verilmesi,
(ii)İş ekibinin bir üyesi olmayan denetçinin faydalandığı uzman ile işekibinin tamamının, yeterli zaman dâhil olmak üzere, üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işin yürütülmesine ilişkin uygun yetkinlik ve kabiliyete sahip olduğuna ikna olunması,
(ii) İş ekibi üyelerinin etik hükümleri ihlal ettiklerine ilişkin göstergelere karşı dikkatli olunması ve iş ekibi üyelerinin etik hükümleri ihlal ettiklerini işaret eden hususların sorumlu denetçinin dikkatini çekmesi hâlinde yapılacak uygun işlemin belirlenmesi (Bkz.: A26 paragrafi),
(iv)İş ekibi üyelerinin yönlendirilmesi ve gözetimi ile çalışmalarının gözden geçirilmesi ve üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işin,mesleki standartlar ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmesi,
(v)Üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işe ilişkin çalışma kâğitlarının birleştirilmesi, gerekli şekilde saklanması ve muhafaza edilmesi için sorumluluğun üstlenilmesi ve 
(vi)KYS 1 veya denetim şirketinin politika veya prosedürleri uyarınca kalitenin gözden geçirilmesi zorunlu olduğunda, söz konusu gözden geçirme tamamlanıncaya kadar rapora tarih verilmemesi.13
13 KYS 2, Denetimin Kalitesinin Gözden Geçirilmesi 

Üzerinde Mutabık Kalınan Prosedürlerin Uygulandığı İşin Kabulü ve Devam Ettirilmesi 
21.Üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı bir işi kabul etmeden veya işi devam ettirmeden önce denetçi, işin amaçları hakkında bir kanaat edinir. Denetçiden uygulaması istenen prosedürlerin, üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığıişin amaçları açısından uygun olmadığını gösteren herhangi bir durum veya gerçekten haberdar olması durumunda denetçi, üzerinde mutabik kalinan prosedürlerin uygulandığı işi kabul etmez veya işe devam etmez (Bkz.: A28- A31 paragrafları).
23.Sorumlu denetçi, işi kabul etmeden veya işi devam ettirmeden önce öğrenilmiş olmasıhâlinde denetim şirketinin işi reddetmesine sebep olabilecek bir bilgiyi edinmesi durumunda, kendisinin ve denetim şirketinin gerekli adımları atabilmesi için konuyu derhâl denetim sirketine bildirir.

Üzerinde Mutabık Kahınan Prosedürlerin Uygulandığı Sözleşmenin Şartları Üzerinde Anlaşmaya Varılması

Müteakip İşler 
26.Müteakip (birbirini takip eden) dönemlerde üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulanmasına yönelik bir işin yapılması durumunda denetçi, işi kabul edip etmeme veya devam ettirip ettirmeme konusunda denetim şirketinin muhakemelerindeki değişiklikler dâhil, sözleşme şartlarının içinde bulunulan durum ve gerçeklere göre revize edilmesinin gerekli olup olmadığını ve sözleşmenin mevcut şartlarının işi yaptıran tarafa hatırlatılmasına ihtiyaç olup olmadığını değerlendirir (Bkz.: A44paragrafi).

“Üzerinde Mutabık Kalınan Prosedürlerin Uygulandığı İşe İlişkin Rapor”
30.“Üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işe ilişkin rapor” yazılı olarak düzenlenir ve aşağıdakileri içerir (Bkz.: A51 paragrafi):
(m)Denetçinin faaliyet gösterdiği denetim şirketinin, KYS 1’i veya en az KYS 1'de öngörülen yükümlülükleri karşılayacak muhtevadaki diğer mevzuat hükümlerini uyguladığına ilişkin bir açıklama,
KYS 1 İle İlişki (Bkz.: 3 üncü paragraf)
A3. KYS 1, denetim şirketinin, üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işler dâhil, ilgili hizmetlere ilişkin kalite yönetim sistemi tasarlama, uygulama ve sistemin 

işleyişini sağlama sorumluluklarını düzenler.14 KYS 1 ayrıca, denetim şirketinin,kalitesi gözden geçirilmesi gereken hizmetlere yönelik politika veya prosedürler oluşturma sorumluluklarını da düzenler.15 KYS 2, kaliteyi gözden geçiren kişinin atanmasi, liyakati ve söz konusu gözden geçirmenin yürütülmesi ve belgelendirilmesine ilişkin hususları düzenler.16

A4.KYS 1 uyarınca denetim şirketinin amaci; üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işler dâhil, ilgili hizmetlere ilişkin olarak,
(a)Denetim şirketi ve personelinin, sorumluluklarini mesleki standartlara ve mevzuat hükümlerine uygun olarak yerine getirdiği ve işi söz konusu standartlara ve mevzuat hükümlerine uygun yürüttüğü ve 
(b)Denetim şirketi (sorumlu denetçi) tarafindan düzenlenen raporlariın içinde bulunulan şartlara uygun olduğu 

hususlarında kendisine makul güvence sağlayan bir kalite yönetim sistemi tasarlamak,uygulamak ve işleyişini sağlamaktır17.

A5.Bazı ülkelerde, üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işlerle ilgili olarak KYs l'in uygulanmasına yönelik bir mevzuat bulunmayabilir ve bu ülkelerde bu tür işleri yürüten denetim şirketleri için kalite yönetimine yönelik yükümlülükler getirilmişolabilir. Bu İHS'nin üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işe ilişkin kalite yönetimiyle ilgili hükümleri; söz konusu ülkede kalite yönetimine ilişkin getirilen yükümlülüklerin, asgari olarak KYS l'de öngörülen yükümlülükleri karsılayacak muhtevada olduğu ön kabulüne dayanır. Söz konusu hükümler; KYS 1'in hükümlerini ele aldığinda ve KYS 1'in amacina ulaşması konusunda denetim șirketine yükümlülükler getirdiğinde, bu ön kabul şartı sağlanmış olur. Tüm bu hususların yanısıra KYS 1 ile uygunluk sağlanmasi, denetim şirketinin kalite yönetim sisteminin aşağıdaki sekiz unsurdan oluşmasını gerektirir:18
Denetim şirketinin risk değerlendirme süreci,
Üst yönetim ve liderlik yapısı,
Etik hükümler,
Müşteri ilişkisinin ve belirli bir sözleşmenin kabulü ve devam ettirilmesi,
Denetim veya hizmetin yürütülmesi 
Kaynaklar,
Bilgi ve iletişim,
14 KYS I, 1 inci paragraf 15 KYS 1, 2(a) paragrafi 16KYS 1, 2(b) paragrafi 17 KYS 1, 14 üncü paragraf 18 KYS 1, 6 nci paragraf 

İzleme ve düzeltme süreci.
A6. İş ekipleri, denetim şirketinin kalite yönetim sistemi bağlamında, söz konusu iş için geçerli olan politika veya prosedürleri uygulamakla sorumludur.
A7. İş ekibi genellikle aşağıdaki durumlar hariç olmak üzere, denetim șirketinin kalite yönetim sistemini esas alabilir:
İş ekibinin bilgisi veya uygulama tecrübesinin, denetim şirketinin politika veya prosedürlerinin işin nitelik ve içinde bulunduğu şartları etkin bir biçimde ele almadığını göstermesi veya 

Bu politika veya prosedürlerin etkinliği hakkında denetim şirketi veya diğer tarafların sağladığı bilgilerin aksine işaret etmesi.

Örneğin, iş ekibi aşağıdakilere ilgili olarak denetim şirketinin kalite yönetim sistemini esas alabilir:
İşe almaya ve eğitime yönelik prosedürler aracılığıyla personelin yetkinlik ve kabiliyetinin sağlanması.

Müşteri ilişkisinin ve üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işin kabulü ve devam ettirilmesine yönelik denetim şirketinin politika veya prosedürleri aracılığıyla müşteri ilişkisinin devam ettirilmesi.
İzleme ve düzeltme süreci aracılığıyla mevzuat hükümlerine uygunluğun sağlanması.

Sorumlu denetçi, denetim şirketinin kalite yönetim sisteminde belirlenen ve üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işi etkileyebilecek eksiklikleri19değerlendirirken, denetim şirketinin söz konusu eksiklikleri ele almak amacıyla yerine getirdiği düzeltici adımların üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işbağlamında yeterli olup olmadığını dikkate alabilir.

A8.Denetim şirketinin kalite yönetim sisteminde bir eksiklik bulunmasi, tek başına,üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işin mesleki standartlar ile mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmediği veya raporun içinde bulunulan şartlara uygun olmadığı sonucuna varılması için dayanak teşkil etmeyebilir.
Üzerinde Mutabık Kalınan Prosedürlerin Uygulandığı İşe İlişkin Kalite Yönetimi (Bkz.:19-20 nci paragraflar)

A24. Sorumlu denetçi, her bir işte kalitenin yönetilmesi ve kaliteye ulaşılmasına ilişkin genel sorumluluğu üstlenirken, atacağı adımlar ile iş ekibinin diğer üyelerine vereceği mesajlarda, üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işin yürütülmesinde kalitenin esas olduğunu ve işin kalitesi açısından:
19 KYS 1, 16(a) paragrafi 

(a)Çalışmaların mesleki standartlar ile mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmesinin önemini,
(b)Denetim şirketinin kalite yönetim politika veya prosedürlerine uyumun önemini ve 

(c)Raporun bu İHS’ye uygun olarak düzenlenmesinin önemini,
vurgular.
A25.KYS 1; denetim şirketinin, müşteri ilişkisinin veya sözleşmenin kabul edilip edilmemesi veya devam ettirilip ettirilmemesine yönelik muhakemelerinin uygunluğunu ele alan kalite hedefleri oluşturmasını zorunlu kılar. Söz konusu muhakemeler; üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işin niteliği ve şartları ile bu tür muhakemeleri desteklemek için yeterli olan, müşterinin (yönetim ve -uygun hâllerdeüst yönetimden sorumlu olanlar dâhil) dürüstlüğü ve etik değerleri hakkında elde edilen bilgilere dayanmaktadır. Sorumlu denetçinin, işin uygun bir şekilde yürütülmesini etkileyebilecek derecede yönetimin dürüstlüğünden şüphelenmesi için bir sebebin bulunması durumunda, işin kabul edilmesi uygun olmayabilir.
A26.KYS 1; denetim şirketinin, sorumlulukların etik hükümlere uygun olarak yerine getirilmesine yönelik olarak kalite hedefleri oluşturma sorumluluğunu düzenler. Bu İHS sorumlu denetçinin, iş ekibinin etik hükümlere uymasıyla ilgili sorumluluklarınıbelirler.20

Üzerinde Mutabık Kalınan Prosedürlerin Uygulandığı İşin Kabulü ve Devam Ettirilmesi (Bkz.: 21-23 üncü paragraflar)

Bağımsızlık Hükümlerine Uyum (Bkz.: 22(e) ve 24(e) paragraflari)
A37. Denetçinin bağımsızlık hükümlerine A15 paragrafindaki gibi nedenlerden dolayıuymasinın gerekmesi durumunda, 22(e) paragrafi uygulanir. Bağimsizlik hükümlerine uyum için işi yaptıran tarafla sözleşmenin şartları üzerinde anlaşmaya varmasıdurumunda da denetçi, 22(e) paragrafinı uygular. Örneğin başlangıçta denetçi, etik hükümler veya mevzuat tarafindan ya da diğer nedenlerden dolayı kendisinin bağımsızlık hükümlerine tabi olmadığını belirlemiş olabilir. Ancak, işin kabulü ve devam ettirilmesi veya sözleşmenin şartları üzerinde anlaşmaya varılmasınıdeğerlendirirken denetçinin aşağıda yer alan hususlara ilişkin bilgisi, -üzerinde mutabık kalınan prosedürlerin uygulandığı işin amacı açısından- işi yaptıran tarafla belirli bağımsızlık hükümlerine uyumla ilgili bir müzakerede bulunmasının uygun olup olmadığının göstergesi olabilir:
20KYS 1, 29 uncu paragraf 

A47. Denetçinin faydalandığı uzman, denetçi tarafindan görevlendirilmiş bir diş uzman veya denetim şirketinin bir parçası/çalışanı olan ve bu nedenle şirketin kalite yönetim sistemine tabi olan bir iç uzman olabilir. Denetçi genellikle aşağıdaki durumlar hariçolmak üzere, denetim şirketinin kalite yönetim sistemini esas alabilir:
Denetçinin bilgisi veya uygulama tecrübesinin, denetim şirketinin politika veya prosedürlerinin işin nitelik ve içinde bulunduğu şartları etkin bir biçimde ele almadığıni göstermesi veya 

Bu politika veya prosedürlerin etkinliği hakkında denetim şirketi veya diğer tarafların sağladığı bilgilerin aksine işaret etmesi.

Bu esas alma durumunun boyutu şartlara göre farklılık gösterir ve aşağıdaki hususlarla bağlantılı olarak denetçinin prosedürlerinin niteliği, zamanlaması ve kapsamınıetkileyebilir:
İşe alma ve eğitim programları aracılığıyla elde edilen yetkinlik ve kabiliyet.
Denetçinin, faydalandığı uzmanın tarafsızlığına ilişkin değerlendirmesi.
Denetçinin faydalandıği uzmanla yapılan anlaşma.
Bu tür bir esas alma durumu, denetçinin bu İHS hükümlerini yerine getirme sorumluluğunu azaltmaz.

Örnek 1:
Mesleki Etik ve Kalite Yönetimi 
Denetim şirketimiz; etik hükümlere, mesleki standartlara ve mevzuat hükümlerine uygunluk sağlamaya ilişkin politika veya prosedürler dâhil olmak üzere, bir kalite yönetim sistemi tasarlamayi, uygulamayı ve sistemin işleyişini sağlamayı zorunlu kılan Kalite Yönetim Standardı 1 hükümlerini uygulamaktadır 

Örnek 2
..
Mesleki Etik ve Kalite Yönetimi 
Denetim şirketimiz; etik hükümlere, mesleki standartlara ve mevzuat hükümlerine uygunluk sağlamaya ilişkin politika veya prosedürler dâhil olmak üzere, bir kalite yönetim sistemi tasarlamayı, uygulamayı ve sistemin işleyişini sağlamayı zorunlu kılan Kalite Yönetim Standardı 1 hükümlerini uygulamaktadır.


İHS 4410 FÍNANSAL BİLGİLERİ DERLEME İŞİ
Giriş
Kapsam 
Kalite Yönetim Standardı 1(KYS 1)²1 ile İlişki 
4.Kalite yönetim sistemi ve politika veya prosedürleri denetim şirketinin sorumluluğundadır. KYS 1, denetim şirketlerinin yürüttüğü derleme işleri için de geçerlidir.²² Bu İHS'nin derleme işi düzeyindeki kalite yönetimine ilişkin hükümleri,denetim şirketinin KYS l'e veya en az KYS 1'de öngörülen yükümlülükleri karşılayacak muhtevadaki diğer düzenlemelere tabi olduğu ön kabulüne dayanarak düzenlenmiştir (Bkz.: A6-A11 paragraflari).

Finansal Bilgileri Derleme İşinin Kalitesinin Yönetilmesi ve Kaliteye Ulaşılması
23.Sorumlu denetçi, aşağıdaki hususlara ilişkin genel sorumluluğu üstlenir:
(a)Görevlendirilen her bir finansal bilgileri derleme işinin kalitesinin yönetilmesi ve kaliteye ulaşılması ile iş boyunca yeterli ve uygun bir şekilde söz konusu işte yer alınması ve 

A8.Bazı ülkelerde finansal bilgileri derleme işleriyle ilgili olarak KYS 1'in uygulanmasına yönelik bir mevzuat bulunmayabilir ve bu ülkelerde derleme işlerini yürüten denetim şirketleri için kalite yönetimine yönelik yükümlülükler getirilmiş olabilir. Bu İHS'nin derleme işine yönelik kalite yönetimiyle ilgili hükümleri; söz konusu ülkede kalite yönetimine ilişkin getirilen yükümlülüklerin, asgari olarak KYS l'de öngörülen yükümlülükleri karşılayacak muhtevada olduğu ön kabulüne dayanır. Söz konusu hükümler; KYS l'in hükümlerini ele aldığında ve KYS l'in amacına ulaşmasıkonusunda denetim şirketine yükümlülükler getirdiğinde, bu ön kabul şartı sağlanmışolur. Tüm bu hususların yanı sıra KYS 1 ile uygunluk sağlanması, denetim şirketinin kalite yönetim sisteminin aşağıdaki sekiz unsurdan oluşmasını gerektirir:23
A9. İş ekipleri, denetim şirketinin kalite yönetim sistemi bağlamında, söz konusu iş için geçerli olan kalite yönetim politika veya prosedürlerini uygulamakla sorumludur.
21 KYS 1, Finansal Tabloların Bağımsız Denetim veya Sınırlı Bağımsız Denetimleri ile Diğer Güvence Denetimleri veya İlgili Hizmetleri Yürüten Bağımsız Denetim Şirketleri İçin Kalite Yönetimi 22KYS 1, 5 inci paragraf 
23 KYS 1, 6 nei paragraf 


A10. İş ekibi genellikle aşağıdaki durumlar hariç olmak üzere, denetim şirketinin kalite yönetim sistemini esas alabilir:
...
Örneğin, iş ekibi aşağıdakilere ilgili olarak denetim şirketinin kalite yönetim sistemini esas alabilir:
..
İzleme ve düzeltme süreci aracılığıyla mevzuat hükümlerine uygunluğun sağlanması.

Sorumlu denetçi, denetim şirketinin kalite yönetim sisteminde belirlenen ve finansal bilgileri derleme işini etkileyebilecek eksiklikleri²4 değerlendirirken, denetim şirketinin söz konusu eksiklikleri ele almak amacıyla yerine getirdiği düzeltici adımları dikkate alabilir.

Finansal Bilgileri Derleme İşinin Kalitesinin Yönetilmesi ve Kaliteye Ulaşılması (Bkz. 23(b) paragrafi)

A30. Sorumlu denetçi, her bir işte kalitenin yönetilmesi ve kaliteye ulaşılmasına ilişkin genel sorumluluğu üstlenirken, atacağı adımlar ile iş ekibinin diğer üyelerine vereceği mesajlarda, finansal bilgileri derleme işinin yürütülmesinde kalitenin esas olduğunu ve ișin kalitesi açısından:
...
(b)Denetim şirketinin kalite yönetim politika veya prosedürlerine uyumun önemini ve 

(c)Raporun bu İHS'ye uygun olarak düzenlenmesinin önemini,
vurgular.
Müşteri İlişkisinin ve Derleme Sözleşmesinin Kabulü ve Devam Ettirilmesi (Bkz.: 23(b)(i)paragrafi)

A31. KYS 1; denetim şirketinin, müşteri ilişkisinin veya sözleşmenin kabul edilip edilmemesi veya devam ettirilip ettirilmemesine yönelik muhakemelerinin uygunluğunu ele alan kalite hedefleri oluşturmasını zorunlu kılar. Söz konusu muhakemeler; finansal bilgileri derleme işinin niteliği ve şartları ile bu tür muhakemeleri desteklemek için yeterli olan,müşterinin (yönetim ve -uygun hâllerde- üst yönetimden sorumlu olanlar dâhil)dürüstlüğü ve etik değerleri hakkında elde edilen bilgilere dayanmaktadır.
24 KYS 1, 16(a) paragrafi 

YÜRÜRLÜK TARİHİ
Yeni ve Revize Edilen Kalite Yönetim Standartları Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanımı Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler 

Bölüm 1  İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanımının Revize Edilmesi  Kapsamında Bağımsızhık Standartlarında Yapılan Değişiklikler 
KISIM 4A  BAĞIMSIZ DENETİM VE SINIRLI BAĞIMSIZ  DENETİMDE BAĞIMSIZLIK 

BÖLÜM 400
BAĞIMSIZ DENETİM VE SINIRLI BAĞIMSIZ DENETİMDE BAĞIMSIZLIK İÇİN KAVRAMSAL ÇERÇEVENİN UYGULANMASI 
GirişGenel 
Etik Kurallar, denetim şirketlerinin denetim işini yürütürken temel ilkelere uygunluk sağlamalarını ve bağımsız olmalarını zorunlu kılar. Bu Kısım, bu tür denetimler yürütülürken bağımsızlığın sürdürülmesi için kavramsal çerçevenin nasıl uygulanacağı hakkında ana hükümler ve uygulama hükümleri içerir. Bölüm 120'de yer alan kavramsal çerçeve, Bölüm 110'da belirlenen temel ilkelere uygulandığı gibi, bağımsızlık için de uygulanır. Bölüm 405, bir topluluk denetiminde geçerli olan ana hükümleri ve uygulama hükümlerini düzenler.
İş Ekibi ve Denetim Ekibi 
Bu Kısım, iş ekibi üyeleri dâhil olmak üzere, tüm denetim ekibi üyelerine uygulanir.

Bir denetim işi için oluşturulan iş ekibinde; söz konusu işle ilgili denetim çalışması yapan denetim şirketindeki sorumlu denetçi, bağımsız denetçiler ve diğer personel ile 

(a)Denetim ağına dâhil şirketteki veya 
(b)Denetim ağına dâhil olmayan bir şirketteki veya başka bir hizmet sağlayıcıdaki 

diğer kişiler yer alır. Örneğin, topluluk denetiminin amaçları açısından bir birimin finansal bilgileriyle ilgili denetim prosedürlerini uygulayan birim denetim şirketindeki bir kişi, topluluk denetimi için oluşturulan iş ekibinin bir üyesidir.
KYS 1 uyarınca hizmet sağlayıci; denetimin yürütülmesinde kullanılan bir kaynağı sağlayan, denetim şirketi dışından bir kişi veya kuruluşu içerir. Denetim şirketi, denetim ağına dâhil şirket ya da denetim ağına dâhil diğer yapı ve kuruluşlar, hizmet sağlayıcı kapsamında değildir.

400.10

400.11
Bir denetim işinde; denetim şirketi, denetim ağına dâhil şirket veya topluluk denetim şirketinin denetim ağı dışında bulunan birim denetim şirketi bünyesindeki ya da bunlar tarafindan görevlendirilen ve söz konusu işte yardımcı olan uzmanlar yer alabilir. Görevlerine bağlı olarak bu kişiler, iş ekibi veya denetim ekibinin üyesi olabilir. Örneğin;
Muhasebe veya denetimin özel bir alanındaki uzmanlığını kullanarak denetim prosedürlerini uygulayan kişiler, iş ekibinin üyesidir. Bunlar arasında örneğin, gelir vergisi muhasebesi alanında uzmanlaşmış kişiler ya da olağan dışı veya beklenmedik ilişkileri tespit etmek amaciyla, otomatik araç ve teknikler tarafindan oluşturulan karmaşık bilgileri analiz etme konusunda uzmanlaşmış kişiler yer alır.

Denetim şirketi bünyesindeki veya şirket tarafindan görevlendirilen ve söz konusu iş için teknik veya sektöre özgü konularla, işlemlerle veya olaylarla ilgili danışmanlık sunmak suretiyle denetim işinin çıktısı üzerinde doğrudan etkisi bulunan kişiler, denetim ekibinin üyesidir ancak işekibinin üyesi değildir.

Bununla birlikte, dış uzman olan kişiler ne iş ekibinin ne de denetim ekibinin üyesidir.

2Denetim işinin, kalitesi gözden geçirilmesi gereken bir denetim işi olmasıdurumunda, kaliteyi gözden geçiren kişi ve kalitenin gözden geçirilmesinde görev alan diğer kişiler, denetim ekibinin üyesidir ancak iş ekibinin üyesi değildir.
Kamu Yararını İlgilendiren Kuruluşlar (KAYiK’ler)
400.13Bu Kısımda yer alan bazı ana hükümler ve uygulama hükümleri, kamu yararınıilgilendiren kuruluş olarak tanımlanan belirli işletmelerdeki kamu yararı boyutunu yansitır. Denetim şirketleri, ilave işletmeleri veya belirli işletme kategorilerini çok sayıda ve geniş bir paydaş yelpazesine sahip oldukları için KAYİK olarak ele alıp almama konusunda karar vermeye teşvik edilir. İlgili hükümlerin uygulanacağıişletmelerin belirlenmesinde göz önünde bulundurulacak etkenler aşağıdakileri içerir:
Varlıkların çok sayıda paydaş adına yönetilmesi ve kullanılması amacıyla tutulması gibi, işin niteliği. Bu duruma örnek olarak bankalar ve sigorta şirketleri gibi finansal kuruluşlar ve emeklilik fonları gösterilebilir.
Büyüklük.
Çalışan sayısı.
Kullanım ve Dağıtım Konusunda Sınırlama İçeren Raporlar 
400.12

BÖLÜM 405
TOPLULUK DENETİMLERİ
Giriş
Bölüm 400, denetim şirketinin; denetim işini yürütürken bağımsız olmasını ve bağımsızlığa yönelik tehditleri belirlemek, değerlendirmek ve ele almak için Bölüm 120'de yer alan kavramsal çerçeveyi uygulamasını zorunlu kılar. Bu bölüm, bir topluluk denetimini yürütürken kavramsal çerçevenin uygulanmasına ilişkin ana hükümleri ve uygulama hükümlerini düzenler.
Ana Hükümler ve Uygulama Hükümleri 
Genel 
405.2 U1BDS'ler, topluluk finansal tablolarinın denetimine uygulanir. BDS 600 (Revize),topluluğa bağlı birim denetçilerinin katılım sağladığı durumlar dâhil olmak üzere,topluluk finansal tablolarının denetiminde dikkate alınan özel hususları düzenler.BDS 600 (Revize), topluluk sorumlu denetçisinin; birim denetçilerinin, topluluk denetimi için geçerli olan, bağımsızlıkla ilgili olanlar dâhil etik hükümleri anlayıp anlamadıklarının ve bunlara uyum sağlayıp sağlamayacaklarının teyit edilmesine ilişkin sorumluluğu üstlenmesini zorunlu kılar. Bu bölümde belirtilenler, BDS 600’de (Revize) ifade edilen bağımsızlik hükümleri veya BDS 600'e (Revize) eșdeğer topluluk denetimleri için geçerli olan diğer ilgili denetim standartlaridır.
405.2 U2Bir topluluk denetimine katılım sağlayan birim denetim şirketi, birim denetim müşterisinin finansal tabloları hakkında ayrı bir denetim görüşü yayımlayabilir.İçinde bulunulan şartlara bağlı olarak birim denetim şirketinin, bir topluluk denetimine ilişkin denetim çalışması yaparken ve mevzuat gereği veya diğer nedenlerle birim denetim müşterisinin finansal tabloları hakkında ayrı bir denetim görüşü yayımlarken farklı bağımsızlık hükümlerine uygunluk sağlamasıgerekebilir.

Topluluk Denetim Şirketi ile Birim Denetim Şirketi Arasındaki İletişim 
A405.3BDS 600 (Revize), topluluk sorumlu denetçisinin; topluluk denetiminin niteliği ve içinde bulunduğu şartlar açısından geçerli olan etik hükümlerden birim denetçisinin haberdar edilmesine ilişkin sorumluluğu üstlenmesini zorunlu kılar.Etik hükümlerden birim denetim şirketi haberdar edilirken topluluk denetim şirketi, birim denetim şirketinin bu bölüm kapsamındaki sorumlulularını yerine getirmesini sağlamak için gerekli bilgileri uygun zamanlarda bildirir 
405.3 U1Topluluk denetim şirketinin bildirebileceği hususlara ilişkin örnekler aşağıdakileri içerir:
•Topluluk denetim müşterisinin KAYİK olup olmadığı ve söz konusu topluluk denetimi açısından geçerli olan etik hükümler.

Birim denetim şirketi ile bu şirket bünyesindeki veya şirket tarafından görevlendirilen topluluk denetim ekibi üyeleri açısından geçerli olan bağımsızlık hususlarıyla ilgili olan ilişkili işletmeler ve topluluk denetim müşterisi bünyesindeki diğer birimler.

Birim denetim şirketinin bağımsız olmasının zorunlu olduğu dönem.
Topluluk denetiminin amaçları doğrultusunda birimle ilgili çalışma yapan sorumlu denetçinin, söz konusu topluluk denetimi için kilit denetçi olup olmadıği.

A405.4BDS 600 (Revize) ayrica, topluluk sorumlu denetçisinin; birim denetçisinden,bağımsızlıkla ilgili olanlar dâhil topluluk denetimiyle ilgili etik hükümlere uyup uymadığı hususunu bildirmesini talep etmesini zorunlu kılar. Bu bölümün amaçları bakımından bu tür bir talep, aşağıdakilerin bildirilmesini içerir:
(a)Bağımsızlığa ilişkin önemli muhakeme gerektiren hususlar ve 
(b)Bu hususlara ilişkin olarak, bağımsızlığına yönelik tehditlerin kabul edilebilir bir düzeyde olup olmadığına ilişkin birim denetim şirketinin vardığı sonuç ve bu sonucun gerekçesi.

405.4 U1BDS 220 (Revize); topluluk sorumlu denetçisinin, bağımsızlığa yönelik bir tehdit olduğunu gösteren hususların dikkatini çekmesi durumunda bu tehdidi değerlendirmesini ve uygun adımları atmasını zorunlu kılar.
Kişiler Açısından Geçerli Olan Bağımsızhk Hususları
Topluluk Denetim Şirketi ve Denetim Ağına Dâhil Şirketler Bünyesindeki veya Bunlar Tarafindan Görevlendirilen Topluluk Denetim Ekibi Üyeleri 
A405.5Topluluk denetim şirketi ve denetim ağına dâhil şirketler bünyesindeki veya bunlar tarafindan görevlendirilen topluluk denetim ekibi üyeleri, bu Kisımın denetim ekibi açısından geçerli olan hükümleri uyarınca topluluk denetim müşterisinden bağımsız olmalıdır.

Topluluk Denetim Ekibinin Diğer Üyeleri 
A405.6Topluluk denetim şirketinin denetim ağı dışında bulunan birim denetim şirketi bünyesindeki veya bu şirket tarafindan görevlendirilen topluluk denetim ekibinin üyeleri, bu Kısımın denetim ekibi açısından geçerli olan hükümleri uyarınca;
(a)Birim denetim müşterisinden,
(b)Topluluk denetim şirketinin topluluk finansal tabloları hakkında görüşbildirdiği işletmeden ve 

(c)Birim denetim müşterisi üzerinde doğrudan veya dolaylı kontrole sahip olması şartıyla, (b) bendinde belirtilen işletmenin üzerinde doğrudan veya dolaylı kontrole sahip olduğu herhangi bir işletmeden 
bağımsız olmalıdır.

405.7 U1
A405.8
A405.6 paragrafinın kapsamı dışında kalan ilişkili işletmeler veya topluluk denetim müşterisi bünyesindeki birimlere ilişkin olarak, topluluk denetim şirketinin denetim ağı dışında bulunan birim denetim şirketi bünyesindeki veya bu şirket tarafindan görevlendirilen topluluk denetim ekibinin bir üyesi, topluluk denetimi bağlamında kişinin bağımsızlığına yönelik bir tehdit oluşturabileceğini bildiği veya buna inanmak için bir sebebinin olduğu herhangi bir ilişki veya durumu birim denetim şirketine bildirir.

A405.7 paragrafına uygunluk sağlarken kişinin dikkate alacağı hususlarla ilgili olan ve söz konusu kişiyi veya -uygun hâllerde- çekirdek aile üyelerinden herhangi birisini ilgilendiren ilişki veya durumlara dair örnekler aşağıdakileri içerir:
Topluluk denetim müşterisinin işletme açısından önemli olmasıdurumunda, topluluk denetim müşterisi üzerinde kontrole sahip olan söz konusu işletmede doğrudan veya önemli düzeyde dolaylı bir finansal çıkar (Bkz.: Bölüm 510).

Aşağıdakileri ilgilendiren bir kredi veya garanti: (Bkz.: Bölüm 511)
o Söz konusu kredi veya garanti önemsiz olmadığı müddetçe, banka veya benzeri bir kuruluş olmayan bir işletme ya da 
o Normal borç verme prosedürleri, hükümleri ve şartları dâhilinde verilmediği müddetçe, banka veya benzeri bir kuruluş.
Önemli olan veya önemli bir finansal çıkar içeren bir iş ilişkisi (Bkz.:Bölüm 520).

Çekirdek aile üyelerinden birinin;
o İşletmede yönetici veya yetkili ya da 
o İşletmenin muhasebe kayıtlarının veya finansal tablolarının hazırlanmasında önemli etkisi bulunan bir pozisyondaki çalışan 
olması (Bkz.: Bölüm 521).
Kişinin;
o İşletmede yönetici veya yetkili ya da 
o İşletmenin muhasebe kayıtlarının veya finansal tablolarının hazırlanmasında önemli etkisi bulunan bir pozisyondaki çalışan 
olarak hizmet vermesi veya yakın bir zamanda hizmet vermiş olması(Bkz.: Bölüm 522 ve Bölüm 523).

A405.7 paragrafinda belirtilen bildirimin alınması üzerine birim denetim şirketi,kişinin ilişki veya durumundan kaynaklanan bağımsızlığa yönelik her tür tehdidi değerlendirir ve ele alir.


Topluluk Denetim Şirketi Açısından Geçerli Olan Bağımsızhk Hususları
A405.9Topluluk denetim șirketi, bu Kısımın denetim şirketi açısından geçerli olan hükümleri uyarınca topluluk denetim müşterisinden bağımsız olmalıdır.
Topluluk Denetim Şirketinin Denetim Ağına Dâhil Şirketler Açısından Geçerli Olan Bağımsızlk Hususları

A405.10Topluluk denetim șirketinin denetim ağına dâhil şirket, bu Kısımın denetim ağına dâhil şirket açısından geçerli olan hükümleri uyarınca topluluk denetim müşterisinden bağımsız olmalıdır.

Topluluk Denetim Şirketinin Denetim Ağı Dışında Bulunan Birim Denetim Şirketleri Açısından Geçerli Olan Bağımsızlk Hususları

Tüm Topluluk Denetim Müşterileri 
A405.11Topluluk denetim şirketinin denetim ağı dışında bulunan birim denetim şirketi;
(a)Bu Kısımda belirtilen ve tüm denetim müşterileriyle ilgili olarak denetim şirketi açısından geçerli olan hükümler uyarınca birim denetim müşterisinden bağımsız olmalıdır,
(b)Topluluk denetim şirketinin topluluk finansal tabloları hakkında görüşbildirdiği işletmede bulunan finansal çıkarlarla ilgili olarak A510.4(a),A510.7 ve A510.9 paragraflarında yer alan ilgili hükümleri uygular ve 
(c)Topluluk denetim şirketinin topluluk finansal tabloları hakkında görüşbildirdiği işletmeyi ilgilendiren krediler ve garantilerle ilgili olarak Bölüm 511'de yer alan ilgili hükümleri uygular.

A405.12Topluluk denetim șirketinin denetim ağı dışında bulunan birim denetim şirketinin,A405.11(b) ve (c) paragraflarinda belirtilenlerin ötesinde, topluluk denetim müşterisini ilgilendiren bir ilişki veya durumun, birim denetim müşterisinden bağimsizliğının değerlendirilmesiyle bağlantilı olduğunu biliyorsa veya bu duruma inanmak için bir sebebi varsa bağımsızlığa yönelik tehditleri tanımlarken,değerlendirirken ve ele alırken birim denetim şirketi söz konusu ilişki veya durumu da dâhil eder.

A405.13Birim denetim şirketinin denetim ağındaki bir denetim şirketinin birim denetim müşterisi ya da topluluk denetim müşterisiyle olan ilişki veya durumun, topluluk denetim şirketinin denetim ağı dışında bulunan birim denetim şirketinin bağımsızlığına yönelik bir tehdit oluşturduğunu bilmesi veya buna inanmak için bir sebebinin olması durumunda birim denetim şirketi, bu tür bir tehdidi değerlendirir ve ele alir.

Bağımsızlığın Zorunlu Olduğu Dönem 
405.14 U1 A400.30 ve 400.30 U1 paragraflarinda finansal tablolara ve denetim raporuna yapılan atiflar, bu bölüm uygulanırken sırasıyla topluluk finansal tabloları ve topluluk finansal tablolarına iliskin denetim raporu anlamına gelir 

KAYİK Olmayan Topluluk Denetim Müşterileri 
A405.15Topluluk denetim müşterisinin KAYÍK olmaması durumunda, topluluk denetim şirketinin denetim ağı dışında bulunan birim denetim şirketi, topluluk denetiminin amaçları doğrultusunda, bu Kisımda belirtilen ve KAYİK olmayan denetim müşterileri açısından geçerli olan hükümler uyarınca birim denetim müşterisinden bağımsız olmalıdır.

405.15 U1Topluluk denetim şirketinin denetim ağı dışında bulunan birim denetim şirketinin ayrıca, topluluk denetimi dışındaki sebeplerle (örneğin, yasal bir denetim)KAYİK olan birim denetim müşterisi için denetim işi yürütmesi durumunda,KAYİK olan denetim müşterileriyle ilgili bağımsızlık hükümleri bu işe uygulanır.
KAYİK Olan Topluluk Denetim Müşterileri 
Güvence Dışı Hizmetler 
A405.16A405.17 paragrafinda belirtilen hükümlere tabi olmak kaydıyla, topluluk denetim müșterisinin KAYİK olması durumunda topluluk denetim şirketinin denetim ağıdışında bulunan birim denetim şirketi, birim denetim müşterisine güvence dışıhizmetlerin sunulmasıyla ilgili olarak KAYİK'ler açısından geçerli olan Bölüm 600 hükümlerine uygunluk sağlar.

405.16 U1Topluluk denetim müşterisinin KAYİK olması durumunda topluluk denetim şirketinin denetim ağı dışında bulunan birim denetim şirketinin, örneğin;
KAYiK olmayan birim denetim müşterisine muhasebe ve defter tutma hizmetleri sunması (Bkz.: Alt Bölüm 601),
KAYİK olmayan birim denetim müşterisinin muhasebe kayıtları veya finansal tabloları için bilgi üreten bilgi teknolojisi sistemini ya da onun bir yönünü söz konusu müşteri için tasarlaması (Bkz.: Alt Bölüm 606),
Uzlaşma veya mahkemeye gitmeden önce, anlaşmazlık veya hukuki ihtilafin çözümlenmesinde KAYİK olmayan birim denetim müşterisini savunacak şekilde hareket etmesi (Bkz.: Alt Bölüm 608),
yasaktır.
Topluluk denetim şirketinin denetim ağı dışında bulunan birim denetim şirketinin denetim prosedürlerini uyguladıği finansal bilgiler, birim denetim şirketinin güvence dışı bir hizmet sunması nedeniyle ortaya çıkabilecek kendi kendini denetleme tehdidinin değerlendirilmesiyle ilgilidir ve bu nedenle Bölüm 600'ün uygulanması gerekir. Örneğin, birim denetim şirketinin denetim prosedürlerinin stoklar gibi belirli bir kalemle sinırlı olması durumunda, stokların muhasebeleştirilmesi veya stoklar üzerindeki iç kontrollerle ilgili muhasebe kayıtlarının veya ilgili finansal bilgilerin bir parçasını oluşturan veya bunlarıetkileyen herhangi bir güvence dışı hizmetin sonuçları, kendi kendini denetleme tehdidinin değerlendirilmesiyle ilgilidir.

405.16 U2

A405.17A405.16 paragrafinın bir istisnası olarak, topluluk denetim şirketinin denetim aği dışında bulunan birim denetim şirketi, topluluk denetim müşterisinin üst yönetiminden sorumlu olanlarla, teklif edilen güvence dışı hizmet hakkında iletişim kurmadan veya A600.21 ilâ A600.24 paragraflarında belirtildiği üzere, bu hizmetin verilmesi konusunda onlarin mutabakatinı almadan, bir birim denetim müşterisine Bölüm 600 uyarınca yasaklanmayan bir güvence dışi hizmet sunabilir.

Kilit Denetçiler 
A405.18Topluluk sorumlu denetçisi, topluluk denetiminin amaçları doğrultusunda topluluğa bağlı bir birimde denetim çalışması yapan bir sorumlu denetçinin,topluluk denetimi açısından kilit bir denetçi olup olmadığına karar verir. Topluluk sorumlu denetçisinin, topluluğa bağlı bir birimde denetim çalışması yapan bir sorumlu denetçinin, topluluk denetimi açısından kilit bir denetçi olduğuna karar vermesi durumunda:
(a)Bu kararını söz konusu kişiye bildirir ve 
(b)Aşağıdaki hususları belirtir:
(i)İlgili kișinin, tüm topluluk denetim müşterileri açısından A411.4paragrafina tabi olduğu ve 

(ii)İlgili kişinin, KAYİK olan topluluk denetim müşterileri açısından aynı zamanda A524.6, A540.5(c) ve A540.20 paragraflarına tabi olduğu.

405.18 U1 Kilit bir denetçi, topluluk denetiminde topluluk denetim şirketinin görüş bildirdiği topluluk finansal tablolarının denetimiyle ilgili önemli hususlarda kilit kararlar alir veya muhakemelerde bulunur.

Topluluğa Bağlı Birimlerde Mevdana Gelen Değisiklikler 
Tüm Topluluk Denetim Müşterileri 
A405.19İlişkili taraf olmayan bir işletme, topluluk denetim müşterisi bünyesindeki bir birim hâline geldiğinde, topluluk denetim șirketi A400.71 ilâ A400.76paragraflarını uygular.

Birim Denetim Şirketlerinde Meydana Gelen Değişiklikler 
Tüm Topluluk Denetim Müşterileri 
405.20 U1 Topluluk finansal tablolarının kapsadıği dönem süresince veya sonrasında,topluluk denetim şirketinin örneğin, müşteri birleşmesi veya satin alınmasınedeniyle, başka bir şirketten birim denetim şirketi olarak denetim çalışmasıyapmasını talep ettiği durumlar olabilir. Aşağıdaki hususlardan dolayı, birim denetim şirketinin bağımsızlığına yönelik tehditler ortaya çıkabilir:
(a)Topluluk finansal tablolarının kapsadığı dönem süresince veya sonrasinda,ancak birim denetim şirketi denetim çalişmasini yapmayi kabul etmeden 

405.20 U2
önce, birim denetim şirketinin birim denetim müşterisiyle olan finansal veya iş ilişkileri ya da 

(b)Birim denetim şirketi tarafından birim denetim müşterisine sunulan önceki hizmetler.

400.31 U1 ilâ U3 paragraflari, birimin denetim şirketinin, birim denetim müşterisine, topluluk finansal tablolarının kapsadığı dönem süresince veya sonrasında, ancak topluluk denetiminin amaçları doğrultusunda denetim çalışmasina bașlamadan önce bir güvence hizmeti sunması ve söz konusu hizmete denetim süresinde izin verilemeyecek olmasi durumunda birim denetim şirketinin,bağımsızlığa yönelik tehditleri değerlendirirken kullanacağı bir uygulama rehberi belirler.

405.20 U3400.31 U4 paragrafi, birimin denetim șirketinin topluluk finansal tablolarının kapsadığı dönemden önce birim denetim müşterisine bir güvence hizmeti sunmasıdurumunda birim denetim şirketinin, bağımsızlığa yönelik tehditleri değerlendirirken kullanacağı bir uygulama rehberi belirler.
KAYİK Olan Topluluk Denetim Müşterileri 
405.21 U1 A400.32 ve 400.32 U1 paragraflari, birim denetim şirketi, daha önce birim denetim müşterisine güvence dışı bir hizmet sunmuşsa, söz konusu birim denetim şirketinin topluluk denetiminin amaçları doğrultusunda KAYİK olan bir topluluk denetim müşterisiyle ilgili denetim çalışması yapmayı kabul ettiği durumlarda uygulanır.

405.21 U2A600.25 ve 600.25 U1 paragraflari, topluluk denetim müşterisinin daha sonra KAYiK hâline geldiği durumlarda, birim denetim şirketi tarafindan birim denetim müşterisine hâlihazırda veya daha önce sunulan güvence dışı bir hizmetle ilgili durumlarda uygulanır.

Birim Denetim Şirketinde Bir Bağımsızlık Hükmünün İhlali 
405.22 U1 Bu bölümdeki bir hükmün ihlali, birim denetim şirketinin bağımsızlık hükümlerini ele almak üzere tasarlanmış bir kalite yönetim sistemine sahip olmasına rağmen meydana gelebilir. A405.23 ilâ A405.29 paragraflari, birim denetim şirketinde bir ihlalin meydana gelmesi durumunda, bir topluluk denetim şirketinin, birim denetim şirketinin çalışmasını kullanıp kullanamayacağına ilişkin kararıyla ilgilidir.

405.22 U2Topluluk denetim şirketinin denetim ağı bünyesindeki birim denetim şirketinde bir ihlalin meydana gelmesi durumunda, A400.80 ilâ A400.89 paragraflari,topluluk denetimiyle ilgili olarak, uygun hâllerde, topluluk denetim şirketine de uygulanır.

Birim Denetim Şirketinin Bir İhlal Tespit Etmesi 
A405.23Birim denetim şirketinin bu bölümün ihlal edildiği sonucuna varması hâlinde,birim denetim șirketi:

(a)İhlale yol açan çıkar veya ilişkiyi sona erdirir, askıya alır veya ortadan kaldırır ve ihlalin sonuçlarıni ele alır,
(b)İhlalin önemini ve ihlalin, birim denetim şirketinin tarafsızlığı ile topluluk denetiminin amaçları doğrultusunda denetimi yürütme kabiliyeti üzerindeki etkisini değerlendirir,
(c)İhlalin önemine bağlı olarak, ihlalin sonuçlarını tatmin edici bir şekilde ele alan bir adım atmanın mümkün olup olmadığını ve bu tür bir adımın atılıp atılamayacağını ve şartlara uygun olup olmadığını belirler ve 
(c)Birim denetim şirketinin ihlalin önemine ilişkin değerlendirmesi ve ihlalin sonuçlarıni ele almak için önerilen veya alınan önlemler de dâhil olmak üzere, ihlali derhâl yazılı olarak topluluk sorumlu denetçisine bildirir.
400.80 U2 ve U3 paragraflari, birim denetim șirketinin; ihlalin önemine ve birim denetim şirketinin tarafsızlığı ile topluluk denetiminin amaçları doğrultusunda birimde gerçekleştirilen denetim çalışması hakkında bir görüş veya sonuçbildirme kabiliyeti üzerindeki etkisine ilişkin değerlendirmesiyle ve ihlalin sonuçlarını tatmin edici bir şekilde ele almak için atılabilecek herhangi bir adım hakkındaki mütalaasıyla ilgili uygulama rehberi belirler.

Topluluk sorumlu denetçisi, birim denetim şirketinin ihlale ilişkin bildirimini aldiktan sonra:
(a)Birim denetim şirketinin ihlalin önemine ve ihlalin, birim denetim şirketinin tarafsızlığı üzerindeki etkisine ilişkin değerlendirmesini ve ihlalin sonuçlarını ele almak üzere atılabilecek veya atılmış olan her türlüadımı gözden geçirir,
(b)Topluluk denetim şirketinin, birim denetim şirketinin çalışmalarınıtopluluk denetiminin amaçları doğrultusunda kullanma kabiliyetini değerlendirir ve 

(c)Daha ileri bir adim atma ihtiyacıni belirler.
Topluluk sorumlu denetçisi, A405.24 paragrafinı uygularken mesleki muhakemesini kullanır ve gerekli bilgiye sahip makul üçüncü bir tarafın, birim denetim şirketinin tarafsizliğının zedelendiği ve bu nedenle, topluluk denetim şirketinin, topluluk denetiminin amaçları doğrultusunda birim denetim şirketinin çalışmasını kullanamayacağı sonucuna varmasının muhtemel olup olmadiğını göz önünde bulundurur.

Topluluk sorumlu denetçisinin, ihlalin sonuçlarının birim denetim şirketi tarafindan tatmin edici bir sekilde ele alindiğina ve birim denetim şirketinin tarafsizliığının zedelenmediğine karar vermesi durumunda, topluluk denetim şirketi, birim denetim șirketinin çalışmalarını topluluk denetimi için kullanmaya devam edebilir. Belirli durumlarda topluluk sorumlu denetçisi, birim denetim şirketinin çalışmasını kullanmak için ihlali tatmin edici bir şekilde ele almaya yönelik ilave adımların gerekli olduğuna karar verebilir. Topluluk denetim 
405.23 U1
405.25 U1

405.25 U2
şirketinin ihlalden etkilenen alanlar üzerinde belirli prosedürler uygulaması veya birim denetim şirketinden, etkilenen alanlar üzerinde uygun iyileştirici çalışmalar yapmasını talep etmesi bu tür adımlara örnek olarak gösterilebilir.
BDS 600 (Revize) uyarınca birim denetçisi tarafından gerçekleştirilen bir ihlalin olması ve ihlalin tatmin edici bir şekilde ele alınmaması durumunda topluluk denetçisi, söz konusu birim denetçisinin çalışmalarını kullanamaz. Bu tür durumlarda, topluluk sorumlu denetçisi, birim denetim müşterisinin finansal bilgilerine ilişkin gerekli denetim kanıtlarını elde etmek için bașka yollar bulabilir.Topluluk denetim şirketinin, birim denetim müşterisinin finansal bilgileri üzerinde gerekli denetim çalışmasını yapması veya başka bir birim denetim şirketinden bu tür bir denetim çalışmasını yapmasını talep etmesi bu tür yollara örnek olarak gösterilebilir.

Topluluk Denetim Müşterisinin Üst Yönetiminden Sorumlu Olanlarla Müzakere 
405.26 U1 Topluluk denetim şirketinin denetim ağı bünyesindeki bir birim denetim şirketi tarafindan gerçekleştirilen ihlallerle ilgili olarak A400.84 paragrafi uygulanır.
A405.27Topluluk denetim şirketi, topluluk denetim şirketinin denetim ağı dışındaki birim denetim şirketi tarafindan gerçekleştirilen ihlallerle ilgili olarak, topluluk denetim müşterisinin üst yönetiminden sorumlu olanlarla aşağıdaki konuları müzakere eder:
(a)Birim denetim şirketinin, ihlalin niteliği ve süresi ile atilan veya atilabilecek adimlar da dâhil olmak üzere, ihlalin önemi ve birim denetim şirketinin tarafsızlığı üzerindeki etkisine ilişkin değerlendirmesi ve 
(b)
(i)Adimların, ihlalin sonuçlarını tatmin edici bir şekilde ele alip alamayacaği veya 

(ii)Topluluk denetim şirketinin, birim denetim müşterisinin finansal bilgilerine ilişkin gerekli denetim kanıtlarını elde etmek için başka yollar kullanıp kullanmayacağı.

Daha az önemli ihlallerin raporlanması için üst yönetimden sorumlu olanlar tarafından alternatif bir takvim belirtilmediği sürece, bu tür bir müzakere mümkün olan en kisa sürede gerçekleştirilecektir.

Topluluk denetim şirketi, A405.27 paragrafi uyarinca müzakere edilen tüm konuları, topluluk denetim müșterisinin üst yönetiminden sorumlu olanlara yazılıolarak bildirir ve ihlalin sonuçlarını tatmin edici bir şekilde ele almak üzere gerekli adımların atıldığı veya atılabileceği konusunda üst yönetimden sorumlu olanların mutabakatini alir.

Üst yönetimden sorumlu olanlar, atilan veya atılabilecek adımların, birim denetim şirketindeki ihlalin sonuçlarını tatmin edici bir şekilde ele alacağı konusunda mutabik değilse, topluluk denetim şirketi, topluluk denetiminin amaçlarıdoğrultusunda, birim denetim şirketi tarafindan yapılan çalışmayı kullanmaz.
A405.28
A405.29

BÖLÜM 410ÜCRETLER 
Ana Hükümler ve Uygulama Hükümleri 
Ücretle İlgili Bilgilerin Kamuya Açıklanması
410.31 U3 A410.31 paragrafi uyarınca ücretlerle ilgili bilgileri açıklarken denetim şirketi,söz konusu bilgileri; zamanlaması ve erişilebilirliğini de dikkate alarak, aşağıda örnekleri verildiği gibi, uygun bir şekilde paydaşlara açıklayabilir:
•Denetçi raporunda.

Bölüm 2  BDS 600’ün Terminolojisiyle Uyum Sağlanması Amacıyla Etik Kuralların 360’ıncı Bölümünde Yapılan Değişiklikler BÖLÜM 360

MEVZUATA AYKIRILIKLARA KARŞILIK VERİLMESİ
Toplulukla İlgili Kurulacak İletişim 
A360.16Aykırılıklardan veya şüphelenilen aykırılıklardan haberdar olması durumunda denetçi, bir topluluk bağlamında aşağidaki her iki durumda da mevzuatla yasaklanmamışsa konuyu topluluk sorumlu denetçisine bildirir:
(a)Denetçinin; topluluk denetiminin amaçları açısından bir birimle ilgili denetim çalışması yapması veya 

(b)Denetçinin; topluluk denetimi dışındaki amaçlarla (örneğin, yasal bir denetim) topluluğun bir parçası olan bir tüzel kişilik veya işletme biriminin finansal tablolarını denetlemekle görevlendirilmesi.
Topluluk sorumlu denetçisine yapılacak bildirim, konuya bu bölüm hükümlerine uygun olarak karşılık vermenin yanı sıra yapılır.

360.16 U1Bildirim yapılmasının amacı, topluluk sorumlu denetçisinin konuyla ilgili bilgi sahibi olmasına ve bu konunun topluluk denetimi kapsamında ele alınmasının gerekip gerekmediğinin ve ele alınacaksa, bu bölüm hükümlerine uygun olarak bunun nasıl yapılması gerektiğinin belirlenmesine imkân sağlamaktır. A360.16paragrafinda yer alan bildirime ilişkin hüküm, topluluk sorumlu denetçisinin denetim şirketinin veya denetim ağının, denetçinin denetim şirketi veya denetim ağıyla aynı veya farklı olup olmadığına bakılmaksızın uygulanır.
Topluluk denetimi sırasında aykırılıklardan veya şüphelenilen aykırılıklardan haberdar olmasi durumunda topluluk sorumlu denetçisi, konunun;
(a)Topluluk denetiminin amaçları açısından, denetim çalışmasına konu olan bir veya daha fazla birimle ya da 
(b)Finansal tabloları, topluluk denetimi dışındaki amaçlar açısından (örneğin,yasal bir denetim) denetime konu olan ve topluluğun bir parçası olan bir veya daha fazla tüzel kişilik veya işletme birimiyle,
ilgili olup olmadığını değerlendirir. Bu değerlendirme, bu bölüm hükümleri uyarınca topluluk denetimi bağlamında konuya karşılik vermenin yanı sıra yapılır.
Aykirılik veya şüphelenilen aykırılıkların A360.17(a) paragrafinda belirtilen bir veya daha fazla birimle ve A360.17(b) paragrafinda belirtilen tüzel kişilik veya ișletme birimleriyle ilgili olması durumunda, topluluk sorumlu denetçisi,mevzuatla yasaklanmadiği sürece, konunun ilgili olabileceği birim, tüzel kişilik veya işletme birimlerinde denetim çalışması yapanlara konunun bildirilmesi amaciyla gerekli adimlari atar. Gerekmesi hâlinde topluluk sorumlu denetçisi,
A360.17
A360.18

360.18 U1
A360.17(b) paragrafinda belirtilen tüzel kişilik veya işletme birimlerin denetime tabi olup olmadiğıa ve denetime tabi olmaları hâlinde mümkünse denetçilerin kimliğinin tespitine yönelik (kamuya açık bilgilerden veya yönetimden) gerekli sorgulamalarin yapılmasini planlar.

Bildirimin amaci, bu tür birim, tüzel kişilik veya işletme birimlerindeki denetim çalışmalarından sorumlu olanların, konuya ilişkin bilgi sahibi olmalarına ve bu bölüm hükümlerine uygun olarak konunun ele alınıp alınamayacağının ve ele alınacaksa ne şekilde olacağının belirlenmesine imkân sağlamaktır. Bildirime ilişkin hüküm, topluluk sorumlu denetçisinin denetim şirketinin veya denetim ağının birim, tüzel kişilik ya da işletme birimlerinde denetim çalışması yürüten denetçilerin denetim şirketi veya denetim ağıyla aynı veya farklı olup olmadığına bakilmaksizın uygulanır.


Bölüm 3  Güvence Dışı Hizmet Sunumu Kapsamında Yapılan Değişiklikler  KISIM 4A  BAĞIMSIZ DENETİM VE SINIRLI BAĞIMSIZ  DENETİMDE BAĞIMSIZLIK 

BÖLÜM 400
BAĞIMSIZ DENETİM VE SINIRLI BAĞIMSIZ DENETİMDE BAĞIMSIZLIK İÇİN KAVRAMSAL ÇERÇEVENİN UYGULANMASI 
Ana Hükümler ve Uygulama Hükümleri 
A400.31Bir işletmenin, denetim şirketinin görüş bildireceği finansal tabloların kapsadığıdönem süresince veya sonrasında denetim müşterisi hâline gelmesi durumunda,denetim şirketi bağımsızlığa yönelik olarak aşağıdaki unsurların herhangi bir tehdit oluşturup oluşturmadığını belirler:
(a)Finansal tabloların kapsadığı dönem süresince veya sonrasında; ancak denetim işinin kabulünden önce denetim müşterisiyle kurulan finansal ilişkiler veya iş ilişkileri veya 

(b)Denetim şirketi veya denetim ağına dâhil şirket tarafından denetim müşterisine önceden sunulan hizmetler.


Bölüm 4  İş Ekibi Tanımının Revize Edilmesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler 

KISIM 3  BAĞIMSIZ DENETÇİLER 
BÖLÜM 300
KAVRAMSAL ÇERÇEVENİN UYGULANMASI 
Ana Hükümler ve Uygulama Hükümleri Genel 

Tehditlerin Ele Ahnması
Önlemlere İlişkin Örnekler 
300.8 U2Önlemler, durum ve gerçeklere bağlı olarak değişir. Belirli durumlarda tehditleri ele almaya yönelik önlemlerden olabilecek adımlara ilişkin örnekler aşağıdakileri içerir:
•..
Bir güvence müşterisine güvence dışı hizmetlerin sunulması için ayrıraporlama kanallarına sahip farklı yöneticilerin ve ekiplerin kullanılmasi;kendi kendini denetleme, taraf tutma veya yakınlık tehditlerini ele alabilir.
•...

BÖLÜM 310ÇIKAR ÇATIŞMALARI 
Çıkar Çatışması Belirleme 
Çıkar Çatışmalarının Oluşturduğu Tehditler 
310.8 U3Çıkar çatışmasının oluşturduğu tehditlerin ele alınmasına yönelik önlemlerden olabilecek adımlara ilişkin örnekler aşağıdakileri içerir:
Sır saklama yükümlülüğünün sürdürülmesine -gizli bilgilerin açıklanmamasına- ilişkin açık politika ve prosedürleri bulunan ayrıekiplerin bulunmasi.

•...
Sır Saklama 
Onay Almak Üzere Açıklama Yapılmasının Sır Saklama İlkesini İhlal Edebilmesi Durumu 
A310.12Açık -zımni olmayan- bir onay almak amacıyla özel açıklamaların yapılması, sır saklama ilkesinin ihlaline sebebiyet verebilecek ve bu nedenle söz konusu onay alınamayacaktır. Bu durumda denetçi, yalnızca aşağıda yer alan şartların gerçekleşmesi durumunda işi kabul eder veya işe devam eder:
(a)Denetim şirketinin, aynı konuya ilişkin olarak karşı karşıya gelen iki müşteriden birini savunucu rol üstlenmemesi,
(b)İki farklı müşteriye hizmet sunan ekipler arasında gizli bilgilerin açıklanmasını engelleyecek özel önlemlerin mevcut olması ve 
Belgelendirme 
A310.13A310.12 paragrafinda belirtilen durumlarda, denetçi aşağıdakileri belgelendirir:
(a)Denetçinin üstleneceği görev dâhil, şartların niteliği,
(b)İki müşteriye hizmet sunan ekipler arasında bilgi açıklanmasınıengellemek için alınan özel tedbirler ve 

BÖLÜM 320
DENETÇİNİN GÖREVLENDİRİLMESİ
Ana Hükümler ve Uygulama Hükümleri 
Müşterinin ve İşin Kabulü
Genel 
320.3 U3Ekip, hizmetleri yürütmek için gerekli yetkinliğe sahip değilse veya bu yetkinliği elde edemiyorsa, mesleki yeterlik ve özen ilkesine uyumu engelleyen bir kişisel çıkar tehdidi oluşur.


BAĞIMSIZLIK STANDARTLARI (KISIM 4A VE 4B)
KISIM 4A  BAĞIMSIZ DENETİM VE SINIRLI BAĞIMSIZ  DENETİMDE BAĞIMSIZLIK 

BÖLÜM 400
BAĞIMSIZ DENETİM VE SINIRLI BAĞIMSIZ DENETİMDE BAĞIMSIZLIK İÇİN KAVRAMSAL ÇERÇEVENİN UYGULANMASI 
Ana Hükümler ve Uygulama Hükümleri 
Bağımsızhığın Zorunlu Olduğu Dönem 
400.30 U1 Denetim dönemi, iş ekibinin denetime başlamasıyla başlar ve denetim raporunun yayımlanmasiyla sona erer. Denetim yinelenen bir niteliğe sahipse, denetim işinin süresi, taraflardan herhangi birinin mesleki ilişkinin sona erdiğini bildirmesi veya nihai denetim raporunun yayımlanmasindan hangisi sonra ise o tarihte sona erer.
400.31 U1 Denetim müşterisine, finansal tabloların kapsadığı dönem süresince veya sonrasında; ancak iş ekibinin denetime başlamasından önce güvence dışı bir hizmet sunulmuş olması ve denetim işi boyunca söz konusu hizmet sunumuna izin verilmemesi durumunda, bağımsızlığa yönelik tehditler oluşur.
BÖLÜM 510
FİNANSAL ÇIKARLAR 
Ana Hükümler ve Uygulama Hükümleri 
Denetim Șirketi, Denetim Ağına Dâhil Șirket, Denetim Ekibi Üyeleri ve Diğerlerinin Sahip Olduğu Finansal Çıkarlar 

510.4 U1Sorumlu denetçinin bir denetim işini yürüttüğü ofis, bu denetçinin görevlendirildiği ofis olmak zorunda değildir. Sorumlu denetçinin, iş ekibinin diğer üyelerinden farklı bir ofiste bulunması durumunda, bu denetçinin hangi ofiste söz konusu işle ilgili faaliyetler yürüttüğünü belirlemek için mesleki muhakemenin kullanılması gereklidir.


ALT BÖLÜM 605  iÇ DENETİM HİZMETLERİ Giriş

Ana Hükümler ve Uygulama Hükümleri 
605.4 U2Bir denetim şirketinin, denetim hizmeti için iç denetim fonksiyonunun çalışmalarından faydalanması durumunda, BDS'ler uyarınca söz konusu çalışmaların yeterliliğini değerlendirmek üzere prosedürler uygulanır. Benzer şekilde, bir denetim şirketinin veya denetim ağına dâhil şirketin, denetim müşterisine iç denetim hizmeti sunmayı kabul etmesi durumunda, bu hizmetin sonuçları yapılacak olan dış denetimde kullanılabilir. İş ekibinin;
(a)İç denetim hizmeti sonuçlarını uygun şekilde değerlendirmeden veya 
(b)İç denetim işinin denetim şirketinin çalıişanı olmayan biri tarafından yürütülmesi durumunda uygulanacak olanla aynı düzeyde mesleki şüphecilik uygulamadan,
söz konusu sonuçları kullanma ihtimali nedeniyle bu durum kendi kendini denetleme tehdidi oluşturabilir.

Denetim müşterisine iç denetim hizmeti sunulması sonucu oluşan kendi kendini denetleme tehdidinin belirlenmesi ve bu tür bir tehdit düzeyinin değerlendirilmesiyle ilgili etkenler aşağıdakileri içerir:
İlgili finansal tablo tutarlarının önemliliği.
Söz konusu finansal tablo tutarlarına ilişkin yönetim beyanlarının yanlışlık riski.

İş ekibinin, iç denetim hizmetinin çalışmasına olan güven derecesi.
KAYİK olan bir denetim müşterisi için kendi kendini denetleme tehdidi belirlendiğinde A605.6 paragrafi uygulanır.

605.4 U3

ZSS SN TA SIN ZR  SE RS  RNN NNRR  PATZII 

K06 B 
NA BNNNN ZR IN IA BNNN ZN  ATN AR N N  AAATS 
Ana Hükümler ve Uygulama Hükümleri 
Bağımsızlığın Zorunlu Olduğu Dönem 
A900.30Bu Kısım uyarınca bağımsızlık, aşağıdaki her iki dönem boyunca sürdürülür:
(a)Denetim dönemi ve 
(b)Denetim konusunu oluşturan bilgilerin kapsadığı dönem.
900.30 U1Güvence denetimi dönemi, iş ekibinin söz konusu işe yönelik güvence hizmetlerini yürütmeye başlamasıyla başlar ve güvence raporunun yayımlanmasiyla sona erer. Güvence denetimi yinelenen bir niteliğe sahipse güvence işinin süresi, taraflardan herhangi birinin mesleki ilişkinin sona erdiğini bildirmesi veya nihai güvence raporunun yayımlanmasından hangisi sonra ise o tarihte sona erer.

A900.32Güvence müşterisine, denetim konusunu oluşturan bilginin kapsadığı dönem süresince veya sonrasında; ancak iş ekibinin güvence hizmetini yürütmeye başlamasından önce güvence dışı bir hizmet sunulmuş olması ve güvence işi boyunca söz konusu hizmet sunumuna izin verilmemesi durumunda, bağımsızlığa yönelik tehditler oluşur. Bu tür durumlarda denetim şirketi, söz konusu hizmetin bağımsızlığa yönelik oluşturacağı her tür tehdidi değerlendirir ve ele alır.Tehdidin kabul edilebilir bir düzeyde olmaması durumunda denetim şirketi,güvence denetimini ancak tehdidin kabul edilebilir bir düzeye indirilmesi durumunda kabul eder.


Bölüm 5 - Kalite Yönetimi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler 

BÖLÜM 120
KAVRAMSAL ÇERÇEVE 
Ana Hükümler ve Uygulama Hükümleri 
Bağımsız Denetim, Sınırl Bağımsız Denetim, Diğer Güvence Denetimleri ve İlgili Hizmetlerde Dikkate Alınacak Hususlar 

Denetim Șirketi Kültürü
120.14 U1 KYS 1, bir denetim şirketinin, finansal tabloların bağımsız denetimi veya sınırlıbağımsız denetimi, diğer güvence denetimleri veya ilgili hizmetler için bir kalite yönetim sistemi tasarlama, uygulama ve işletme sorumlulukları bağlamında,şirket kültürüyle ilgili ana hükümleri ve uygulama hükümlerini düzenler.

BAĞIMSIZLIK STANDARTLARI (KISIM 4A VE 4B) KISIM 4A  BAĞIMSIZ DENETİM VE SINIRLI BAĞIMSIZ  DENETİMDE BAĞIMSIZLIK 

BÖLÜM 540
ÇALIŞANLARIN DENETİM MÜŞTERİSİYLE UZUN SÜRELİ İLİŞKİSİ
Ana Hükümler ve Uygulama Hükümleri 
Tüm Denetim Müşterileri 
A540.4Oluşan tehdit düzeyinin yalnızca söz konusu kişinin rotasyona tabi tutularak denetim ekibinden çıkarılmasıyla ele alınabileceğine karar vermesi durumunda denetim șirketi, bu kişinin;
(a)Denetim işi için iş ekibinin bir üyesi olmadığı,
(b) İş açısından kaliteyi gözden geçirme ya da denetimin kalitesini gözden geçirmenin amacıyla tutarlı bir gözden geçirme gerçekleştirmediği veya 
(c)Denetim işinin çıktısı üzerinde doğrudan etkisinin bulunmadığı,
uygun bir süre belirler. Söz konusu süre, yakınlık ve kişisel çıkar tehditlerinin ele alınabilmesine izin verecek yeterlikte olmalıdır. KAYİK’lerin söz konusu olduğu durumlarda, A540.5A540.20 paragraflari da uygulanir.

Ara Verme Süresi Boyunca Faaliyetlerdeki Kisitlamalar 
A540.20İlgili ara verme süresi boyunca kişi;
(a)İş ekibi üyesi olamaz veya denetim işi açısından kaliteyi gözden geçirme ya da denetimin kalitesini gözden geçirmenin amacıyla tutarlı bir gözden geçirme gerçekleştiremez,
(b)



BÖLÜM 800
ÖZEL AMAÇLI FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN KULLANIM VE  DAĞITIM KONUSUNDA SINIRLAMA İÇEREN RAPORLAR  (BAĞIMSIZ DENETİM VE SINIRLI BAĞIMSIZ DENETİM)
Ana Hükümler ve Uygulama Hükümleri 
Genel 
Finansal Çıkarlar, Kredi ve Garantiler, Yakın İş İlişkileri ile Ailevi ve Kişisel İlişkiler 
A800.10Denetim şirketi özellikli denetim işi yürüttüğünde:
(a)


(b)Denetim şirketi; 510, 511, 520, 521, 522, 524 ve 525 inci Bölümlerde açıklandığı üzere, denetim müşterisi ile aşağıda verilen denetim ekibi üyeleri arasındaki çıkar ve ilişkilerden dolayı oluşan bağımsızlığa yönelik tehditleri belirler, değerlendirir ve ele alir:
(i)Teknik veya sektöre özgü konularla, işlemlerle veya olaylarla ilgili danışmanlık sunan kişiler ve 

(ii)İş açısından kaliteyi gözden geçirme ya da denetimin kalitesini gözden geçirmenin amacıyla tutarlı bir gözden geçirme gerçekleştiren kişiler ve 

(c)



ZSR STN TA SAN ZR  SE RS  RNNN NNN R RNN  RATZI 

RR 
STISI IN N 
rrnna rn ett 

A006Oluşan tehdit düzeyinin yalnızca söz konusu kişinin rotasyona tabi tutularak güvence ekibinden çıkarılmasiyla ele alınabileceğine karar vermesi durumunda denetim şirketi, bu kişinin;
(a)Güvence işi için iş ekibinin bir üyesi olmadıği,
(b)İş açısından kaliteyi gözden geçirme ya da denetimin kalitesini gözden geçirmenin amacıyla tutarlı bir gözden geçirme gerçekleştirmediği veya 
(c)Güvence işinin çıktısı üzerinde doğrudan etkisinin bulunmadığı
uygun bir süre belirler. Söz konusu süre, yakınlık ve kişisel çıkar tehditlerinin ele alınabilmesine izin verecek yeterlikte olmalıdır.


BÖLÜM 990
KULLANIM VE DAĞITIM KONUSUNDA SINIRLAMA İÇEREN  RAPORLAR (BAĞIMSIZ DENETİM VE SINIRLI BAĞIMSIZ DENETİM  DIŞINDA KALAN GÜVENCE DENETİMLERİ)

Finansal Çıkarlar, Kredi ve Garantiler, Yakın İş İlişkileri ile Ailevi ve Kişisel İlişkiler A990.7Denetim şirketi özellikli güvence işi yürüttüğünde:
(a)


(b)Denetim şirketi; 910, 911, 920, 921, 922 ve 924 üncü Bölümlerde açıklandığı üzere, güvence müşterisi ile aşağıda verilen güvence ekibi üyeleri arasındaki çıkar ve ilişkilerden dolayı oluşan bağımsızlığa yönelik tehditleri belirler, değerlendirir ve ele alir:
(i)Teknik veya sektöre özgü konularla, işlemlerle veya olaylarla ilgili danışmanlık sunan kişiler ve 

(ii)İş açısından kaliteyi gözden geçirme ya da denetimin kalitesini gözden geçirmenin amacıyla tutarlı bir gözden geçirme gerçekleştiren kişiler ve 

(c)



Bölüm 6  Terimler Sözlüğünde Yapılan Değişiklikler  TERİMLER SÖZLÜĞÜ VE KISALTMALAR LİSTESİ
Güvence ekibi 
(a)Güvence denetimi için oluşturulan iş ekibinin tüm üyeleri,
(b)Aşağıdakiler dâhil olmak üzere, denetim şirketi bünyesindeki veya şirket tarafindan görevlendirilen ve güvence denetiminin sonucunu doğrudan etkileyebilecek diğer tüm kişiler:
(i)Güvence denetiminin yürütülmesiyle bağlantılıolarak,güvence denetimindensorumlu denetçinin kazancına ilişkin öneride bulunanlar veya güvence denetiminden sorumlu denetçinin doğrudan yönetim ve/veya gözetiminde çalıştığıüst kademelerdeki kişiler,
(ii)Güvence denetimi için, teknik veya sektöre özgükonularla, ișlemlerle veya olaylarla ilgili danışmanlık sunanlar ve 
(iii) İş açısından kaliteyi gözden geçirme ya da denetimin kalitesini gözden geçirmenin amaciyla tutarlı bir gözden geçirme gerçekleştiren kişilerdir.

Denetim şirketinin, denetim işini yürüttüğü işletmedir.Müşterinin borsada işlem gören bir işletme olmasıdurumunda, denetim müşterisi tanımı her zaman söz konusu müşterinin ilişkili işletmelerini de içerir. Müşterinin borsada işlem gören bir işletme olmaması durumunda, denetim müşterisi tanımı söz konusu müşterinin, doğrudan veya dolaylı kontrolünün olduğu ilişkili işletmelerini içerir. (Bkz.;A400.20 paragrafi)

Kısım 4A'da “denetim müşterisi" terimi "sınırlı denetim müşterisi" için de aynı şekilde uygulanır.

Topluluk denetimi olması durumunda, topluluk denetim müşterisi tanımına bakınız 

(a)Denetim işi için oluşturulan iş ekibinin tüm üyeleri,
(b)Aşağıdakiler dâhil olmak üzere, denetim şirketi bünyesindeki veya şirket tarafindan görevlendirilen ve denetim işinin sonucunu doğrudan etkileyebilecek diğer tüm kişiler:
(i) Denetim işinin yürütülmesiyle bağlantılı olarak,sorumlu denetçinin kazancina ilişkin öneride bulunanlar veya sorumlu denetçinin doğrudan yönetim ve/veya gözetiminde çalıştiğı üst 
Denetim müşterisi 
Denetim ekibi 

İş ekibi 
kademelerdeki kişiler (sırasıyla denetim şirketindeki ilgili sorumlu denetçinin üzerindeki tüm üst kademelerdekiler dâhil),
(ii)Denetim işi için, teknik veya sektöre özgükonularla, işlemlerle veya olaylarla ilgili danışmanlık sunanlar ve 
(iii)Denetim işi açısından kaliteyi gözden geçirme ya da denetimin kalitesini gözden geçirmenin amaciyla tutarli bir gözden geçirme gerçekleştiren kişiler,
(c)Denetim ağına dâhil bir şirket bünyesinde yer alan ve denetim işinin sonucunu doğrudan etkileyebilen diğer kişilerdir.

Kısım 4A'da “denetim ekibi" terimi “sınırlı denetim ekibi"için de aynı şekilde uygulanır. Topluluk denetimi olmasi durumunda, topluluk denetim ekibi tanımına bakıniz.
Bir topluluk denetiminde denetim prosedürlerinin planlanması ve uygulanması amaciyla topluluk denetçisi tarafindan belirlenen bir işletme, işletme birimi, fonksiyon,ticari faaliyet ya da bunların bir bileşimidir.
Topluluk denetim şirketi veya birim denetim şirketinin,topluluk denetiminin amaçları açisından denetim çalışmasıyaptığı bir birimdir. Birimin;
(a)Bir tüzel kişilik olması durumunda birim denetim müşterisi, söz konusu işletme ve bu işletmenin doğrudan veya dolaylı kontrolünün olduğu ilişkili işletmelerdir ya da 

(b)Bir işletme birimi, fonksiyon, ticari faaliyet ya da (bunların bir bileşimi) olması durumunda birim denetim müşterisi, işletme biriminin ait olduğu ya da fonksiyon veya ticari faaliyetin gerçekleştirildiği tüzel kişilik ya da işletmelerdir.

Topluluk denetiminin amaçları açısından bir birimle ilgili denetim çalışması yapan denetim şirketidir.
İşi yürüten sorumlu denetçi, bağımsız denetçiler ve diğer personel ile işle ilgili prosedürleri uygulayan diğer kişilerdir.Dış uzmanlar ve işe doğrudan yardım sağlayan iç denetçiler bu ekibe dâhil değildir.

Kısım 4A'da “iş ekibi" terimi, sırasıyla bağımsız denetim veya sınırlı bağimsız denetimle ilgili denetim prosedürleri veya sinirlı denetim prosedürlerini uygulayan kişileri ifade eder. Bu terim, 400.9 paragrafinda daha detaylı olarak açıklanmaktadır.

Topluluğa bağlı birim (Birim)
Birim denetim müşterisi 
Birim denetim şirketi 

Topluluk denetimi Topluluk denetim müşterisi 
BDS 220 (Revize), finansal tablolarin bağımsiz denetimi bağlamında “iş ekibi" tanımına ilişkin ilave rehberlik sağlar.
BDS 620; denetçinin faydalandığı uzmani, yeterli ve uygun denetim kanitının elde edilmesinde denetçiye yardimcı olmak üzere ilgili alandaki çalışması denetçi tarafindan kullanılan,muhasebe veya denetim dışındaki bir alanda uzmanlığa saħip kişi veya kuruluş olarak tanımlar. BDS 620, bu tür uzmanların çalışmasına ilişkin denetçinin sorumluluklarınıdüzenler.

BDS 610; denetime doğrudan yardım sağlaması için içdenetçilerin kullanılması dâhil olmak üzere, iç denetçilerin çalışmasinıkullanmasıdurumunda denetçinin sorumluluklarinı düzenler.

Kisım 4B'de “iş ekibi" terimi, güvence denetimiyle ilgili güvence prosedürlerini uygulayan kişileri ifade eder.
Topluluk finansal tablolarının hazırlandığı bir raporlayan işletmedir.

Topluluk finansal tablolarının denetimidir.
Topluluk denetim şirketinin, topluluk finansal tablolarıüzerinde denetim işini yürüttüğü işletmedir. İşletmenin borsada işlem gören bir işletme olması durumunda, topluluk denetim müşterisi tanimı her zaman söz konusu işletmenin ilişkili işletmelerini ve denetim çalışmasının yapıldığı diğer birimleri içerir. İşletmenin borsada işlem gören bir işletme olmamasi durumunda, topluluk denetim müşterisi tanimi söz konusu işletmenin, doğrudan veya dolaylı kontrolünün olduğu ilişkili işletmeleri ve denetim çalışmasının yapıldığıdiğer birimleri içerir.

A400.20 paragrafina bakiniz.
Topluluk denetim şirketi 
Topluluk denetim ekibi 
Topluluk finansal tabloları hakkında görüş bildiren denetim şirketidir.

(a)Topluluk denetiminin amaçları açısından birimlerle ilgili denetim prosedürlerini uygulayan birim denetim şirketi bünyesindeki veya şirket tarafindan görevlendirilen kişiler dâhil olmak üzere, topluluk denetimi için oluşturulan iş ekibinin tüm üyeleri,
(b)Aşağıdakiler dâhil olmak üzere, topluluk denetim şirketi bünyesindeki veya şirket tarafindan görevlendirilen ve topluluk denetiminin sonucunu doğrudan etkileyebilecek diğer tüm kişiler:
(i)Topluluk denetiminin yürütülmesiyle bağlantılıolarak, topluluk sorumlu denetçisinin kazancına ilişkin öneride bulunanlar veya topluluk sorumlu 
Topluluk 

Topluluk sorumlu denetçisi Topluluk finansal tabloları
denetçisinin doğrudan yönetim ve/veya gözetiminde çalıştığı üst kademelerdeki kişiler (sırasıyla denetim şirketindeki ilgili topluluk sorumlu denetçisinin üzerindeki tüm üst kademelerdekiler dâhil),
(ii)Topluluk denetimi için, teknik veya sektöre özgükonularla, işlemlerle veya olaylarla ilgili danişmanlik sunanlar ve 
(iii) Topluluk denetimi açısından kaliteyi gözden geçirme ya da denetimin kalitesini gözden geçirmenin amacıyla tutarlı bir gözden geçirme gerçekleştiren kişiler,
(c)Topluluk denetim şirketinin denetim ağına dâhil bir şirket bünyesinde yer alan ve topluluk denetiminin sonucunu doğrudan etkileyebilen diğer kişiler ve 
(c)Topluluk denetim şirketinin denetim ağı dışındaki birim denetim şirketi bünyesinde yer alan ve topluluk denetiminin sonucunu doğrudan etkileyebilen diğer kişilerdir.

Topluluk denetiminden sorumlu olan sorumlu denetçidir.
Birden fazla işletme veya işletme biriminin finansal bilgilerinin konsolide edilmesiyle oluşturulan finansal tablolardır.

Sorumlu denetçi, denetimin kalitesinin gözden geçirilmesinden sorumlu olan kişi ve -varsa- denetim sirketinin görüs bildireceği finansal tabloların denetimiyle ilgili önemli hususlarda kilit kararlar alan veya muhakemelerde bulunan is ekibindeki diğer ortaklar ve kilit yöneticilerdir. Örneğin, şartlara ve kişilerin denetimdeki rollerine bağlı olarak, “diğer ortaklar ve kilit yöneticiler"ifadesi önemli bağlı ortaklıklar veya bölümler gibi bir topluluk denetimindeki belirli birimlere ilişkin sorumlu denetçileri içerebilir.

(a)Sınırlı denetim işi için oluşturulan iş ekibinin tüm üyeleri ve 

(b)Așağıdakiler dâhil olmak üzere, denetim şirketi bünyesindeki veya şirket tarafindan görevlendirilen ve sinırli denetim ișinin sonucunu doğrudan etkileyebilecek diğer tüm kişiler:
(i)Sınırlı denetim işinin yürütülmesiyle bağlantılıolarak, sorumlu denetçinin kazancına ilişkin öneride bulunanlar veya sorumlu denetçinin doğrudan yönetim ve/veya gözetiminde çalıştiğıüst kademelerdeki kişiler (sırasiyla denetim 
Kilit denetçi 
Sınırlı denetim ekibi 

şirketindeki ilgili sorumlu denetçinin üzerindeki tüm üst kademelerdekiler dâhil),
(ii)Sınırlı denetim işi için, teknik veya sektöre özgükonularla, işlemlerle veya olaylarla ilgili danişmanlık sunanlar ve 
(iii)Sınırlı denetim işi açısından kaliteyi gözden geçirme ya da denetimin kalitesini gözden geçirmenin amaciyla tutarlı bir gözden geçirme gerçekleştiren kişiler,
(c)Denetim ağına dâhil şirket bünyesinde yer alan ve sınırli denetim işinin sonucunu doğrudan etkileyebilen diğer kişilerdir.


YÜRÜRLÜK TARİHİ
İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanımı Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Bölüm 7  Borsada İşlem Gören İşletme ve Kamu Yararını İlgilendiren Kuruluş Tanımları Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler 

TERİMLER SÖZLÜĞÜ VE KISALTMALAR LİSTESİ
Denetim müşterisi 
Topluluk denetim müşterisi 
Denetim şirketinin, denetim işini yürüttüğü işletmedir.Müşterinin halka açık bir işletme olması durumunda,A400.22 ve A400.23 paragraflari uyarınca denetim müşterisi tanımı her zaman söz konusu müşterinin ilişkili işletmelerini de içerir. Müşterinin halka açık bir işletme olmamasıdurumunda, denetim müşterisi tanımi söz konusu müşterinin,doğrudan veya dolaylı kontrolünün olduğu ilişkili işletmelerini içerir. (Bkz.: A400.27 paragrafi)
Kısım 4A'da "denetim müşterisi" terimi "sınırlı denetim müşterisi" için de aynı şekilde uygulanır.

Topluluk denetimi olması durumunda, topluluk denetim müşterisi tanımına bakıniz.

Topluluk denetim şirketinin, topluluk finansal tablolarıüzerinde denetim işini yürüttüğü işletmedir. İşletmenin halka açık bir işletme olmasi durumunda, topluluk denetim müşterisi tanımı her zaman söz konusu işletmenin ilişkili işletmelerini ve denetim çalışmasının yapıldığı diğer birimleri içerir. İşletmenin halka açık bir işletme olmamasıdurumunda, topluluk denetim müşterisi tanımı söz konusu işletmenin, doğrudan veya dolaylı kontrolünün olduğu ilişkili işletmeleri ve denetim çalışmasının yapıldığı diğer birimleri içerir.

A400.27 paragrafina bakıniz.

YÜRÜRLÜK TARİHİ
Bölüm 7  Borsada İşlem Gören İşletme ve Kamu Yararını İlgilendiren Kuruluş TanımlarıProjesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler, 31/12/2024 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerine ait finansal tabloların ve topluluk finansal tablolarının denetiminde uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.