Anayasa Mahkemesinin 11/3/2021 Tarihli ve 2020/99 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI | 2021-05-27

27 Mayıs 2021 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31493
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
İKİNCİ BÖLÜM KARAR YELİZ ERTEN BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2020/99Karar Taribi : 11/3/2021Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI M.Emin KUZ Yıldız SEFERÍNOĞLU Basri BACI Raportör : Ali KOZAN Başvurucu : Yeliz ERTEN 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
I. Başvuru, telefonla görüşme gününün öğrenim gören çocuktarla görüşmeyi sağlayaeak şekilde belirlenmesi talebinin reddedilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkınıihlal edildiği iddiasına iłişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 23/12/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunułmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incefemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapımasına karar veriłmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanltığına (Bakanhık)gönderilmiştir. Bakanłık görüş bildirmiştir.

7.Başvurucu. Bakanliığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR 
8.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucu. Ereğli (Konya) T Tipi Yüksek Güvenlikli Kapahı Ceza İnfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu) silabłı terör örgütüne üye olma suçundan bükümlü olarak bulunmaktadır. Okul çağında üę çocuğu bulanan başvurucunun eşi de yukarıda belirtilen suçtan tutuklu olarak aynı ceza infaz kurumunda kałmaktadır.


10. Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığı (Kuruf) 28/1/2019tarihinde tutuklu ve hükümlülerin hafta sonu kullandıkları telefonla görüşme haklarının hafta içi belirlenen günlerde kullandırıłmasına karar vermiştir. Kararın gerekçesinde; Kurumda görev yapan infaz memuru sayısının yetersiz olduğu, bu durumun tutuklu ve hükümlü sayısınazara alındığında kurum içi güvenliğini tehlikeye düşürdüğü vurgulanmıştır.
11. Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü 25/7/2019 tarihinde tüm ceza infaz kurumlarına, mahpusların telefon görüşmelerinin düzenlenmesine ilişkin bir görüş yazısı göndermiştir. Anılan yazıda; öğrenimlerine devam eden çocukların mesai saatleri içinde ceza infaz kurumlarında tutuklu ve hükümlü olarak bulunan aite bireyleri ile görüşme yapamadıkları vurgulanmıştır. Bu nedenle. ailelerinden kopmadanyaşamlarınıdevam ettirnelerinin çocuğun yüksek menfaatine olduğu dikkate alınarak telefon görüşmelerinin hafta sonu gerçekleşmesinin yararlı_ olacağı belirtilmiştir. Bu bağlamda kurumun kapasitesi. personel durumu. hükümlü ve tutuklu profili ile kurumlarin mevcut düzen ve güvenlik durumu gözönünde bulundurularak, telefonla görüşıe günlerinin İdare ve Gözlem Kurulu kararı ile hafta sonu olacak şekilde düzenlenebiłeceği belirtilmiştir.
12. Anılan yazı da gözetilerek Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü Eğitim Kurulu Başkantığı 5/8/2019 tarihinde Kurulun 28/1/2019 tarihli kararında belirtildiği şekilde telefon görüşmelerinin hafta içi yaptırılmasına devam edilmesine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde; Kurum mevcudunun kapasitesinin üzerinde olduğu ve Kurumun bir böłümünün yüksek güvenlikli olduğu hatırlatimıştır. Bu durumla birlikte personelin de yetersizłiği gözönüne ałındığında görüşmelerin hafta sonu yaptırıłmasının güvenlik açısından risk doğuracağı vurgulanmıştır. Ayrıca karara karşı hükümlü ve tutukluların yasal süreler içinde itiraz yołuna başvurabilecekleri belirtilmiştir.

13. Başvurucu 23/9/2019 tarihinde Ereğli (Konya) İnfaz Hâkimliğine (İnfaz Hàkimliği) başvurarak haftalık telefonla görüşme günlerinin hafta içi saat 16.00-17.00 arasıya da hafta sonu yapılacak şekilde düzenlenmesini talep etmiştir. Başvurueu dilekçesinde;eşinin de kendisiyle aynı kurumda tutuklu olarak bulunduğunu, çocuklarından ikisinin ilköğretime diğerinin ise anaokuluna devam ettiğini. Kurumun haftahık telefon görüşme saatini çarşamba günteri saat 9.00-11.00 olarak belirlemesi nedeniyle çocuklarıyla görüşemediğini belirtmiştir. Bu durumu Kuruma dilekçeyle bildirmesine rağmen kendisine cevap verilmediğini vurgulamiştir.

14. Başvurucunun talebi. Ínfaz Håkimliğinin 30/9/2019 tarihti kararıyła reddedilmiştir. Kararın gerekçesinde; telefon görüşmelerinin belirlenmesinin kurumun içişleyişi, disiplini ve güvenliği ile ilgili olduğu, bu kapsamda her ceza infaz kurumunun kendi iç işleyişine yönelik düzenleme hakkına sahip olduğu vurgulanmıştır. Başvurucuya tebliğedilen yönetmelik uyarınca telefon görüşmelerinin hafta içi yaptırlmasına ilişkin düzeniemenin devam ettirildiği, bu hâli ile Kurum tarafindan alınan karar ve yapilan uygulamada yasaya aykırılık bulunmadığı değerlendirmesine yer verilmiştir. İnfaz Hâkimliği kararına karşı yapılan itiraz ise kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle Ereğli (Konya) Ağır Ceza Mahkemesinin 14/11/2019 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
15. Nihai karar 2/12/2019 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
16. Başvurucu 23/12/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
17. 13/12/2004 taribli ve 5275 sayıh Ceza ve Güvenlik Tedbirierinin Infazi Hakkinda  Kanun'un "Hükümlünün telefon ile haberleşme hakkı" kenar başhikli 66.maddesinin (t) numaralt fikrasi şöyledir:
“Kapalt ceza infaz kurumlarmdaki hükümtüler, tüzükte belirlenen esas ve usuliere göre idarenin kontrolündeki ücretli telefonlor ile görüşme yapabilirler. Tetefon görüşmesi idarece dinlenir ve kayit altma almr. Bu hak. tehlikeli hálde bulunan ve örgüt mensubu hükümlüler bakommdan kısulanahilir."
18. 6/4/2006 tarihli ve 26131 sayıh Resmi Gazete'de yayımlanan Ceza Infaz Kurumlarınun Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin Infazı Hakkımda Tüzük'ün (Tüzük) "Telefonla görüşme hakkı" kenar başlıkłt 88. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Kapalı kurumda bulunan hükümlüler. belgelendirmeleri koşuluyla eşí, üçüncüdereceye kadar kan ve koyı hsımları ve vasisi ile telefon görüşmesi vapabilir.
(2) Telefonla görüşmeleri aşağuda belirtilen esaslara göre yapılır:
a) Hükümlüler, haberteşme veya iletişim araçlarmdan yoksun bırakilmo veya kisilama cezası ile hücreve koyma cezasınn infazı sırasında olmamak koşuluyla. idarenin kontrolünde huluman ve kurumm uygun yerlerine yerleştirilen telefonlardan yararlandırılır.
.
e) Hükümlüler, telefon görüşmesi hakkına saħip oldukları konusunda bilgilendirilir.
f Hükümlülerin telefonla görüşme gün ve saatleri, kurumda bulunun telefon adedi. başvuru sırasi, kurumun asaviş ve güvenliği dikkate alınarak idare tarafimdan belirlenir. Hükümlüler görüşehiłecekleri yakımnlarmdan bir veva hirden fazla kişi ile haftada bir kez ve hir telefon numarasıyta boğlantı kurarak kesintisiz görüşme yapabilir. Herhangi bir nedenle görüşme gerçekleşememişse daħa önceden hildirilen numarulardan bir diğeriyle görüşebilir. Konuşma süresi görüşme başlodığı andan itibaren on dakikayı geçemez. Ancak tehlikeli hükümlü oldukları idare ve gözlem kurulu tarafindan belirlenen hükümlüler onbeşgünde bir kez olmak ve on dokikayi geçmemek üzere sadece eşi. çocuklari, annesi ve bahasıile görüşebilir.

Ir 
B. Uluslararası Hukuk 
19. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) "Özel ve aile hayutına soygıhakkı" kenar başlıklt 8. maddesi şöyledir:
"(1) Herkes özel ve aile havatma, konutuma ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına suhiptir.

(2) Bu hakkın kullamlmasua bir kamu makammın müdahalesi, amcak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik hir toplumda ulusal güvenlik. kanu güvenliği. ülkenin 

ekonomik refah, düzenin korunmasi, suç işlenmesinin öntenmesi, sağliğın veya ahlakın veva başkalarınm hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli hir tedbir olması durumunda söz komusu olabílir."
20. Aile yaşamına saygı hakkı kapsamında devletin yükümfülüğü, sadece belirtilen hakka keyfi surette müdahaleden kaçınmakla sınırlı olmayip öncelikli olan bu negatif yükümtütüğe ek olarak aile yaşamına etkili bir biçimde saygının sağlanması bağlamında pozitif yükümlülükleri de içermektedir. Söz konusu pozitif yükümłülükler, bireyler arasıilişkiler alanında olsa da aile yaşamına saygıyı sağlamaya yönelik tedbirlerin alınmasınızorunlu kilar (X ve Y/Hollanda, B. No: 8978/80, 26/3/1985, § 23)
21. Bununła birlikte aile yaşamına saygt hakkı kapsamundaki pozitif yükümlülüklerin hangi koşullarda olumlu edimde bulunmayı gerektirdiğinin kesin çizgilerle belirlenmesi, söz konusu hak kapsamındaki ilişkilerin mahiyeti gereği kolay değildir. Avrupa İnsan Haklan Mahkemesi (AiHM) de özellikle pozitif vükümlülükler söz konusu olduğunda saygı kavrammın çok kesin bir tanımının bulunmadığını ve taraf devletlerde karşılaştlan durumtar ve izlenen uygulamalardaki farkhlıklar dikkate alındığında bu kavramın geteklerinin olaydan olaya önemli ölçüde değiştiğini kabul etmektedir (Abdulaziz, Cabales ve Balkandali/Birleşik Krallık [GK], B. No: 9214/80..…, 28/5/1985. § 67).
22. AiHM'e göre hükümlü ve tutukluların özeł ve aile hayatına saygı gösterilmesi hakki, ceza infaz kurumu idaresinin hükümlü ve tutukłuların ailesi ve yakınlarıyla temasınıdevam ettirecek önlemieri almasıni zorunlu kılmaktadır (Messina-İtalya (No. 2), B. No:25498/94, 28/9/2000, § 61; Ouinas/Fransa (k.k.). B. No: 13756/88, 12/3/1990;Kučera/Slovakya, B. No: 48666/99. 17/7/2007. § 127). Bu hakka getíriien sınưrlamalar. suęve düzensizļiğin önlenmesi için güvenłik nedeniyle uygulamaya konułmuş olsa da hakħı bir gerekçeye dayanmahdır (Gülmez/Türkiye, B. No: 16330/02, 20/5/2008, § 41).
23. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevleri Kuralłarı Hakkında REC (2o06) 2 sayık tavsiye kararlarınn hükümlü ve tutukluların dişdünya ile ilişkilerine dair kısmı şöyledir:
"Diş Dünya ile Hlișki 
24.1. Mahpustarın miüünkün olabilen sıklikta mektup. telefon veya diğer itetişim vasualarıyla aileleriyle. başka kişilerle ve dışarıdaki kuruluşlarm temsileileriyle haberleşmelerine ve bu kişilerin mahpusları ziyaret etmelerine izin verilmelidir.
24.2 Devam etmekie olan bir ceza soruşturmast. emniyet. güvenlik ve düzeninin muhafaza edilmesi. suç işlenmesinin önlenmesi ve suç mağdurunun korunmast için gerekli görülmesi hulinde, haberleşme ve ziyaretlere kısılamalar konabilir ve izlenebilir. Ancak adli bir merci tarafindan konulan özel kisutlamalar da dahil olmak üzere, bu tür kısułomalar yine de kabul edilehilir asgari bir iletişime izin vermelidir.

24.3. Ulusal hukuk. mahpusłarla iletişim kurması kıstlanamayacak olan ulusal ve ulustararası kurulustarıbetirlemelidir.

24.4. Ziyaretler için yapilan düzenlemeter, mahpuslara aile ilişkiterini mümkin olduğunca normal bir düzeyde sürdürmelerine ve geliştirmelerine izin verecek bir tarzda olmolidir.


24.5. Cezaevi yetkilileri. dis duyayła yeterli bir iletişim sürdurmelerinde mahpustara yardim etmelidirler ve hunun için onlara uygun destek ve yardım sağlamalıdırlor ..."
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
24. Mahkemenin 11/3/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantida başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A.  Adli Yardım Talebi Yönünden 
25. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Serif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013, §§22-27) kararında belirtilen ilkeler dikkate alınarak geçimini önemłi ölçüde güçleştirmeksizin yargıłlama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
B. Aile Hayatına Saygı Hakkınm İhlal Ediłdiğine İlişkin İddia 
1.Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
26. Başvurucu; devletin aile yaşantışının devamımın sağlanmasi için çocuklarla ebeveynler arasındaki ilişkiyi sürdürecek tedbirleri alması gerektiğini, bunun anayasal bir yükümlülük olduğunu belirtmiştir. Çocuklarının hafta içi okula gitmesi nedenivle idarenin belirłediği saatlerde çocuklarıyla telefonla görüşmesinin mümkün olmadığıni, bu duruma rağmen görüşme saatinin hafta içi saat 16.00'dan sonra veva hafta sonu olacak şekilde düzenleme yapılması yönündeki talebinin Kurum ve İnfaz Hàkimliği tarafindan karşılanmadığını beyan etniştir. Uzun süre hatta sonu görüşme yapabilmesine ve hafta sonu telefon görüşmesinden kaynaklanan güvenlik sorunu yaşanmamasına rağmen, somut bir olay ya da neden gösterilmeden güvenlik gerekçesiyle görüşme günlerinin hafta içine alınmasının keyfi bir uygulama olduğunu vurgulayan başvurucu. haberleşme hürriyeti ile aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

27. Bakanlık görüşünde;
i. Telefonła görüşmelerin hafta içi kullandırılmasına yönelik Kurulun 28/1/2019 tarihinde karar aldiği, bu tarihten itibaren başvurucunun telefonla görüşme yapma hakkını hafta içi belirlenen günlerde kullandığı ancak başvurucunun anılan karara karşı idari ve yargısal başvuru yollarına başvurmadığı vurgulanmıştır.Bu nedenle idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının bireysel başvuru öncesi tüketilmediğinin kabul edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Öte vandan Kurulun kararlanı ile Infaz Hâkimliği ve Ağır Ceza Mahkemesinin mevzuat kapsamındaki kararları gözönünde bulundurulduğunda başvurueunun hafta sonu telefon görüşmesi yapma talebinin reddedilmesinin infaz kurumunda tutulmanın kaçınilmaz sonucu olduğu, Ceza İnfaz Kurumunun düzeni ile güvenliğini sağlama amacı ve kamu yararı arasındaki dengenin gözetildiği değerlendirmesine yer verilmiştir 
ii, Ayrıca başvurucunun çocuklarıyla görüşmesinin engellenmediği, açık ve kapalı görüş yapma, mektuplaşma yoluyla iletişim kurma hakkına sahip ołduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak başvurucunun 28/1/2019 taribli Kurul kararına itiraz 

etnediği, talepte bulunduğu 23/9/2019 tarihinden itibaren hangi gerekçelerle çocuklariyla telefon üzerinden hafta sonu görüşme yapmasının zorunlu olduğuna dair yeterli açıklamalarda bulunmadığı hususlarının altiı çizilerek başvurucunun haberleşme hürriyeti ve aile hayatina saygı hakkına herhangi bir müdahalede bulunulmadıği ifade edilmiştir.

28. Başvurucu Bakanhk görüşüne karşı bevanında:
i. Kurulun 28/1/2019 tarihli kararının kendisine tebliğ edilmediğini. ilanen tehliğ edilse bile o tarihte küçük oğłunun okula başlamadığini ve telefon görüşmelerinde bir aksama ołmadığını belirtıniştir. Küçük oğlunun 2019 yılının Eylül ayında okula başlamasıyia mağduriyet yaşamaya başlaması üzerine telefon görüşmelerinin düzenlenmesi için başvuru yaptığını, Bakanlığın başvuru yollarının tüketilmediği yönündeki iddialarının gerçeği yansttmadığını ifade etmiştir.Başvurucu ayrica telefon görüşmelerinin çocuklarının okul çikış saatine uygun olarak hafta içi saat 16.00-17.00 arası ya da hafta sonu yapilacak sekilde düzenlenmesini talep ettiğini ancak ilgili kararlarda ve Bakanlik görüşünde hafta sonu görüşme yapıłmasına ilişkin açıklamalar yapıldığını. hafta içi belirttiği saatlerde neden görüştürme yapılmayacağına ilişkin bir gerekçe ya da görüşsunulmadiğıni vurgulamiştır.

ii. Ceza İnfaz Kurumunda 40 civarında kadın mahpusun kaldığinı ve 5ankesörlü tetefonun olduğunu, hepsinin hafta sonu görüşme yapması hâlinde hile 2-3saat içinde görüşmelerin tamamlanacağini, hu nedenle Kurum kapasitesinin telefon görüşmelerinin düzenlenmesine gerekçe gösteriłmesinin gerçekle uyuşmadığınıifade etmiştir. Başvurucu; çocuklarının. kaldığı ceza infaz kurumuna 3oo km mesafede yaşadıklarni, bu mesafenin uzakliğı ve maddi durumlarının olmamasınedeniyle dört yildır ancak bir kez kapah görüşe gelebildiklerinin Kurum kayıtlarından da anlaşılacağını. ayrıca çocuklarının yaşı gözetildiğinde de mektuplaşmanın etkin hir iletişim yolu olmadığını ve en iyi iletişimin telefon görüşmesi ile sağłanabileceğinin açık olduğunu vurgulamıştır.
2. Değerlendirme 
29. Anayasa’nın 5. maddesi şöyledir:
"Devletin temel amaç ve görevleri. …. Cumhuriveti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah. huzur ve mutluluğunu sağlamak: kişinin temel hak ve hürrivetterini.sosval hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette smırloyan siyasal.ekonomik ve sosval engelleri kaldirmaya, insanm maddi ve manevi varliğmm gelişmesi için gerekli şarıları hazırlamava çałışmaktır."
30. Anayasanın 20. maddesinin hirinei fikrası şöyledir:
"Herkes, özel ħayatna ve aile hayatına saygı gösteriłmesini isteme hakkma sahiptír.Özel hayatın ve aile hayatınm gizliliğine dokunulamaz."
31. Anayasa’nn 41. maddesi şöyledir:
"Aile. Türk toplumunun temelidir ve eşter arasinda eşitliğe dayanr.

Devlet, ailenin huzur ve refahu ile özellikle ananm ve çocuklarun korunmast ve aile planlamasının öğretimi ite uygudanmasını sağlumak için gerekli tedhirłeri alır, teşkilati kurar.

Her çocuk, korunma ve bakumdan yarartanma, yüksek vararına açıkça aykırıołmadıkça, ana ve habasyła kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir.
Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır."
32. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapıłan hukuki nitelendirmesi ile bağhı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969. 18/9/2013, § 16). Başvurucunun iddialarının özünün telefonla görüşme hakkını kullanma günlerinin çocuklarıyla iletişimini sağlayacak şekilde düzenlenmemesine ilişkin olduğu anlaşılmakla başvuru bir bütün hâlinde aile hayatina saygıhakkı kapsaminda incelenmiştir 

a.Kabul Edilebilirlik Yönünden 
33. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan aile hayatına saygı hakkınun ihlal edildiğine dlişkin iddianın kabul editebilir olduğuna karar veritmesi gerekir.
b. Esas Yönünden 
i. Genel İlkeler 
34. Aile hayatına saygi hakki, Anayasa'nın 20. maddesinin birinci fikrasında güvence altına alınmıştır. Söz konusu düzenleme, Sözleşme'nin 8. maddesi çerçevesinde korunan aile hayatına saygı hakkının Anayasa'daki karşılığıı oluşturmaktadır. Ayrıca Anayasa'nın 4l. maddesinin -Anayasanın hütünselliği ilkesi gereği- özellikle aile hayatına saygı hakkına ilişkin pozitif yükümlülüklerin değerlendirilmesi bağlamında dikkate ahınmasıgerektiği açıktir (Murat Atlgan, B. No: 2013/9047. 7/5/2015. § 22: Marcus Frank Cermy [GK], B, No: 2013/5126. 2/7/2015, § 36).

35. Devletin pozitif tedbirler alma yükümlülüğü konusunda Anayasanın 20. ve 41.maddeleri eheveynin çocuğuyla hütünleşmesinin sağlanması amaeıyla tedbirler ahınmasım isteme hakkını ve kamusal makamların bu tür tedbirleri alma yükümlülüğünü içermektedir.Anayasa'nın 4l. maddesinde de her çocuğun yüksek yararına aykırı olmadıkça anne ve babasıyla kişisel, doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahip olduğu açıkça belirtiłmektedir. Ancak bu yükümlülük mutlak olmayıp her olayın özel koşullarına bağiıolarak almacak tedbirlerin nitelik ve kapsamı farkhilaşabilmektedir (Marcus Frank Cerny. §41).

36. Anayasa'nın 19. maddesi gereğince hükümlü ve tutukluların haberleşme hürriyeti ve aite hayatına saygı hakkının sınırlanması, hukuka uygun olarak ceza infaz kurumunda tutulmanın kaçınılmaz ve doğal bir sonucudur. Öte yandan hükümlü ve tutukluların aile hayatına saygı gösterilmesi hakki, ceza infaz kurumu idaresinin hükümlü ve tutuklułarın ailesi ve yakınlarıyla temasını devam ettirecek önlemleri almasını zorunlu kılmaktadır (Mehmet Zahit Şahin, B. No: 2013/4708, 20/4/2016, § 36).

37. Bununla beraber bu yükümlülük yerine getirilirken ceza infaz kurumunda tutulmanı kaçıılmaz ve doğal sonuçlarının gözetilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda kamu düzeni ve suç işlenmesinin önlenmesi ile aile hayatına saygı gösterilmesi hakkı arasında adif bir denge sağlanmalıdır (Aehmet Zahit Şahin, § 37). Aynica bu kapsamda yaptan talepler hakkında idari ve yargısal makamiar tarafından verilen kararların gerekçeieri ikna edici nitelikte ilgili ve yeterli olmalıdır.

38. Aynca Anayasanın 41. maddesinde ifade edilen çocuğun yüksek yurarımahkemeler, idari makamlar ve yasama organ tarafindan yapılan ve çocukları ilgilendiren bütün faaliyetlerde gözetilmesi gereken bir ilkedir. Bu bağlamda çocuklar üzerinde etki doğuracak bir işlem yapıłacağı zaman bu işlemin çocuğun yararına uygun ołup olmadığıyönünde bir değerlendirme yapıłması aile hayatına saygı hakkınn öngördüğü pozitif yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından oldukça önemlidir (Şükran Irge. B. No:2016/8660, 7/11/2019, § 33).

ii. İlkelerin Olaya Uygulanması
39. Başvuruda aksi yönde bir iddia ileri sürülmediğinden başvurucunun Tüzük'te öngörülen koşullar dâhilinde ve Tüzük'ün verdiği yetkiye istinaden idare tarafından belirlenen gün ve saatlerde telefonla görüşme hakkını kullanabildiği, bu hususta bir kısıtlamayla karşılaşmadıği anlaşıłmaktadır. Bununta birlikte başvurucu, idarece hafta içi olarak belirlenen telefonla görüşme hakkını hafta sonları veva hafta içi saat 16.00 ile 17.00arasında kullanmak istemektedir. Başvurucu bu talebini, Kurum tarafindan belirlenen görüşme saatlerinde çocuklarının okulda olmaları nedeniyle onlarla görüşemediği yönündeki iddiasina dayandirmaktadir.

40. Ceza İnfaz Kurumu, başvurucunun telefon görüşme hakkını çarşamba günleri 9,00-11.00 saat aralığında kullanmasına karar vermiştir. Başvurucunun üç çocuğunun okul çağında olduğu ve Kurum tarafından belirlenen görüşme saatlerinin okulların öğrenim saatlerine denk geldiği konusunda bir ihtilaf yoktur. Ceza Infaz Kurumunda uygulanan telefon görüşmelerine yönelik prosedür de gözönüne alındığında başvurucunun bu koşullar altında çocuklarıyla görüşemediği iddiası makul karşılanmalıdır.

41. Somut olayda Bakanlığın İnfaz Kurumuna gönderdiği yazıda (bkz. § 11)çocuğun üstün yararı ilkesi de hatırlatılarak öğrenim gören çocuklar yönünden, kurumun şartları ölçüsünde, telefon görüşmelerinin hafta sonu yaptırılması gerektiği belirtilmiştir.Ínfaz Hâkimliğinin dayandığı Kuruł kararında ise Kurumda kapasitesinin üzerindc mahpus bulunduğu, personel sayisının az olduğu, bu nedenle Kurumda güvenlik sorunu yaşanabileceği ifade edilmiştir. Buna karşılık hafta sonu görev yapan personelin sayısı ve görevlerine dair somut bilgilere kararda yer verilmemiş. yaşanacağı belirtilen güvenlik sorunu hakkında genel ifadeler dışında çocuğun üstün yararını da gözeten ikna edici ve objektif bir gerekçe ya da güvenłik riskine ilişkin somut bir olay ortaya konufamamıştır.
4. Diğer yandan derece mahkemelerinin kararlarında, başvurucunun görüşme saatlerinin çocuklarının okul çıkış saatine denk gelecek şekilde hafia içi saat 16.0o-17.00arasıda yapılması yönündeki talebi karşılanmamış; bu talep hiç değerlendirilmemiştir.Neticede başvurucunun hafta içi görüşme saatinin düzenlenmesi talebine karşi Kurumun sessiz kaldığı ve bu talebin neden karşılanmadığının İnfaz Hàkimliği tarafından açıklanınadığı, sadece telefon görüşmesinin hafta sonu neden yaptırılmadığına ilişkin değerlendirme yapıldığı açıktır. Bu durumla birlikte iłgili kararlarda: eşi de tutuklu olan.

maddi olanaklarının yeterli olmaması ve Kurumla çocuklariın yaşadığı yer arasındaki mesafe nedeniyle yüz yüze görüşme yapmakta zorlandığı da anlaşılan başvurucuya, telefonta görüşme hakkını hafta içi yerine hafta sonunda kullanması hususunda bir olanak sunulmasının Ceza İnfaz Kurumunun güvenliğini ne şekilde tehlikeye düşüreceği başvurucunun koşullatı da gözetilerek yeterince izah edilmemiştir.
43. Ayriıca yukarıda belirtildiği üzere (bkz. §§ 34-38) mahkemeler idari makamlar ve yasama organı tarafımdan yapılan ve çocukları ilgilendiren bütün faaliyetlerde _ çocuğun üstün yaratınn gözetilmesive aile ilişkilerinin sürdürülmesini sağlayacak şekilde hareket edilmesi devletin pozitif yükümlülüklerinin gereğidir. Bu bağlamda idarenin uygułaması ve yargı kararları birlikte değerlendirildiğinde çocuğun üstün yaratı gözetilerek aile ilişkilerinin devamlıliğını sağlayacak şekilde hareket edilmediği. başvurucunun taleplerinin neden karşılanamadığı hususunda ilgili kararlarda somut ve yeterti bir şekilde gerekçe sunulmadığıanlaşılmakla olayda aile hayatina saygı hakkı bakumından devietten beklenen pozitif yükümfülüklerin yerine getirilmediği sonucuna ulaşımıştır (benzer yönde değerlendirmeler için bkz. Ümit Balaban (3), B. No: 2016/2821, 29/5/2019).

44. Açıklanan gerekçelerle Anayasanın 20. maddesinde güvence altına alınan aile hayatına saygı hakkmın ihlal ediłdiğine karar verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
45. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayıliı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usułleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas inceleme sonunda. başvurucunun hakkmm ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir, İhlal kararı verilmesi hálinde ihlaļin ve sonuçlarınım ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hüknedilir ..

(2)Tespit edilen ihlat hir mahkeme kararından kaynaklammışsa. ihiali ve sonuçlarm ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapnak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yarguama vapılmasında hukuki yarar hulunnayan hallerde başvurucu lehine tazminata hükmedilehilir veva genel mahkemelerde dava açilması yolu gösterilebilir.Yeniden yargilama vapmakla yükümlü mahkeme. Anayasa Mahkemesinin ihłal karurında açıkladığı ihlati ve somuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir."
46. Başvurucu, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldıwdarak 42.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

47. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlał sonucuna varildığında ihlalin nasıl ortadan kaldırılacaği hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararinin yerine getirilmemesinin sonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devami anlamına geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına da işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
48. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlai edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırldığından söz edilebilmesi için temel kural,mümkün olduğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönüimesinin 

sağlanmasıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulması, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldırılması, varsa ihłalin sebep olduğu maddi ve manevi zararlarin giderilmesi, ayrica bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirierin alınması gerekmektedir (Mehmer Doğan, §§ 55.57).

49. İhlalin mahkeme kararından kaynaklandığı veya mahkemenin ihlali gideremediği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216sayilı Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 79. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a) bendi uyarınea ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıiması için yeniden yargilama yapılmak üzere kararın bir öreğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. Anılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farklı olarak ihlali ortadan kaldırmak amaciyla yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya özgüfenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlı olarak yeniden yargılama kararı verildiğinde usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farkh olarak ilgili mahkemenin yeniden yargilama sehebinin varlığıı kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi hulunmamaktadır. Dotayısıyla böyle bir kararın kendisine ulaştığı mahkemenin yasal yükümlülüğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden yargılama karan vererek devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (Mehmet Doğun. §§58, 59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).

50. incelenen başvuruda aile hayatina saygı hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılmiştır. Ulaşılan ihlal sonucunun Ceza İnfaz Kurumu Idare ve Göziem Kurulu Başkanłığı tarafindan verilen ve aile hayatına saygı hakkına ilişkin güvenceler ile çocuğun üstün yararı ilkesini gözetmeyen karardan kaynaklandığı anlaşıłmıştır. Bununla hirlikte İnfaz Hâkimliği de ihlali giderememiştir.

51. Bu durumda aile hayatina sayg hakkının ihlafinin sonuçlarının ortadan kaldırılmast için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Yapılacak yeniden yargılama ise bireysel başvuruya özgü düzenłeme içeren 6216 saytlı Kanun'un 50.maddesinin (2) numaralı fikrasına göre ihlalin ve sonuçlarını ortadan kaldınlmasına yöneliktir. Bu kapsamda yapılması gereken iş, yeniden yargılama kararı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihial kararında hetirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir örneğinin yeniden yargıłama yapılmak üzere Ereğłi (Konya) İnfaz Hâkimliğine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.

52. Öte yandan somut olayda ihlalin tespit edilmesinin başvurucunun uğradığızararların giderilmesi bakımından yetersiz kalacağı açıktır. Dolayısıyla eski hate getirme kuralı çerçevesinde ihlalin bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılabilmesi için aile hayatına saygıhakkının ihlali nedeniyle yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya net 6.00o TL manevi tazminat ödenmesine, tazminata ilişkin diğer taleplerin reddine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle:
A. Başvurucunun adli yardım talebinin KABULÜNE,

B. Aile hayatına saygı hakkımın ihlał edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLIR OLDUĞUNA.

C.Anayasa’nın 20. maddesinde güvence altına ahnan aile hayatına saygı hakkının İHLAL EDİLDIĞİNE,
D.Kararın bir örneğinin aile hayatına saygı hakkının ihlalinin sonuçlarınun ortadan kaldırıması için yeniden yargılama yapıłmak üzere Ereğli (Konya) İnfaz Håkimliğine (E.2019/1392, K.2019/1423) GÖNDERİLMESÍNE.

E. Başvurucuya net 6.000TL manevi tazminat ÖDENMESiNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDiNE.

F. Ödemenin. kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanłığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAiZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanhığına ve Ereğli (Konya) Ağır Ceza Mahkemesine (2019/1577 D.iş) GÖNDERİLMESiNE 11/3/2021 tarihinde OYBiRLIĞIYLE karar verildi.

Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Celal Mümtaz AKINCI M.Emin KUZ 
Üye Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI