Yargıtay 8. Hukuk Dairesine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2020-09-29

29 Eylül 2020 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 31259
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 8. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2020/1651KARAR NO : 2020/4271
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Sakarya 1.Asliye Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 28.02.2019

NUMARASI : 2018/405-2019/97
DAVACI : Hikmet Altınbaş

DAVALI : Nüfus Müdürlüğü

DAVA TÜRÜ: Nüfus Kayıtlarında Bekarlık Ve Evlilik Hanesindeki Cinsiyet 
Farklılığının Düzeltimi 

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafindan kanun yararına temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi,gereği düşünüldü.

KARAR 
Davacı Hikmet, iki farklı kimlik numarası ile bekarlık hanesinde cinsiyetinin "erkek", evlilik hanesinde ise "kadın" olarak çelişkili şekilde kayıtlı olduğunu ileri sürerek,nüfus kayıtları arasındaki bu çelişkinin giderilmesi istemine dair davada verilen ve Yargıtayca incelenmeksizin kesinleşen Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.02.2019tarihli ve 2018/405-2019/97 sayılı kararının, yürürlükteki hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca kanun yararına temyizi istenildiğinden, dosyadaki bilgi ve belgeler okunup gereği düşünüldü:
04.06.1958 tarihli ve 15/6 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tesbit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılıHukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. maddesinde hâkimin, Türk Hukuku'nu resen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.
Somut uyuşmazlıkta dava, mahkemenin nitelediği üzere mükerrer nüfus kaydının iptali olmayıp davacı Hikmet'in evlilik hanesi ile bekarlik hanesi arasında bağbulunmadığından evlilik hanesi ile bekarlık hanesi arasında bağ kurulması istemine ilişkindir.

1. Davacı Hikmet ile anne ve babasının nüfus kayıtları arasında bağ olmadığı için öncelikle davacının Ahmet ve Emine kizı olup olmadığının tespiti gerektiğinden anne ve baba olduğu iddia edilen Ahmet ve Emine'nin mirasçılarının verilecek karar ile miras haklarıetkileneceğinden mirasçılarının tespiti ile mahkemece bu kişilerin re'sen davalı sifatı ile davaya katılmaları sağlandıktan ve varsa delilleri toplanarak işin esasının incelenmesi 

gerekirken bu husus gözetilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan davanın esası hakkında karar verilmesi,
2. Kabule göre de;
Dava, nüfus kayıtlarında anne-baba ve evlilik ile bekarlık haneleri arasında bağkurulması istendiğinden kamu düzenine ilişkin olan bu tür davalarda, hakim istemle bağlıkalmayarak kendiliğinden de yapacağı araştırma ile elde edeceği sonuçlara göre karar vermek zorundadır. Somut olayda sadece tarafların beyanları ile yetinilmeyip davacıHikmet'in anne-babasının Ahmet ve Emine olduğu yönündeki iddia ile ilgili olarak DNA testi yaptırılıp alınacak rapor da gözetilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi,
3. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun "Evlenmenin bildirilmesi ve tescili"başlığı altındaki 23 üncü maddesinin ikinci fikrasına göre, evlenen kadının kaydının kocasının hanesine taşınacağı, kocası ölen kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalacağı ancak dilerse babasının kütüğüne de dönebileceği düzenlenmiştir.
Somut uyuşmazlikta, iddia edildiği üzere bekarlik hanesinde [TC_KIMLIK] T.C Kimlik Numaralı Ahmet ve Emine oğlu 18.05.1943 d.lu, Hikmet Açıkgöz ile Sakarya İli Adapazarı İlçesi Karadere Mah. Cilt: 102, Hane No: 90, BSN:18'de, Ahmet ve Emine kizıHikmet Altınbaş ismiyle [TC_KIMLIK] TC Kimlik Numarasıyla kayıtlı kişinin aynı kişi olduğunun tespiti halinde bekarlık hanesindeki cinsiyet kısmının gerçeğe uygun olarak "Kadın" olarak düzeltilmesi ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 23/2.maddesi gereği bekarlık hanesi ile evlilik hanesi arasında bağ kurulması gerekirken, yanılgılıdeğerlendirme sonucu bekarlık hanesindeki kaydın mükerrer olduğu gerekçesi ile kaydın iptaline karar verilmesi 

Usul ve Kanuna aykiridır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının Kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.02.2019 tarihli ve 2018/405-2019/97 sayılı kararının sonuca etkili olmamak üzere HMK'nin 363/1 maddesi uyarınca Kanun yararına BOZULMASINA, HMK'nin 363/3.maddesi gereğince gereği yapılmak üzere kararın bir örneğinin ve dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE, 01.07.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargitay 8. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2020/1653KARAR NO : 2020/4272
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İ LAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 04.07.2018
NUMARASI : 2017/54-2018/311
DAVACI : Tevhide Öztürk 
DAVALI : Nüfus Müdürlüğü

DAVA TÜRÜ: Gerçek Annenin Tespiti İle Bağ Kurulması

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.
KARAR 
Davacı Tevhide'nin annesi Yaşar'ın, nüfus kayıtlarında kayıtlı olduğu üzere annesinin Ayşe Çelik olmadığı, Ömer Ali ve Fatma kızı 1910 doğumlu Havva olduğu ileri sürülerek davacının annesi Yaşar'ın annesinin Havva olduğunun tespiti ile nüfus kayıtlarında bağkurulmasına dair davada verilen ve Yargitayca incelenmeksizin kesinleşen Antalya I. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.07.2018 tarihli ve 2017/54-2018/311 sayılı kararının, yürürlükteki hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca kanun yararına temyizi istenildiğinden, dosyadaki bilgi ve belgeler okunup gereği düşünüldü:
Dava, davacıın annesi Yaşar'ın nüfus kayıtlarındaki anne adının gerçeği yansıtmadığı iddiasına dayalı gerçek annenin tespiti ile nüfus kayıtlarında bağ kurulmasıistemine ilişkindir.

1. Anne olduğu iddia edilen Ömer Ali ve Fatma kızı 1910 doğumlu Havva'nın mirasçılarının verilecek karar ile miras hakları etkileneceğinden mirasçılarının tespiti ile mahkemece bu kişilerin re'sen davalı sıfatı ile davaya katılmaları sağlandıktan ve varsa delilleri toplanarak işin esasının incelenmesi gerekirken bu husus gözetilmeden ve taraf teşkili sağlanmadan davanın esası hakkında karar verilmesi,
2. Kabule göre de;
Dava, nüfus kayıtlarında davacının annesi Yaşar ile onun annesi olduğu iddia edilen Havva arasında bağ kurulması istendiğinden kamu düzenine ilişkin olan bu tür davalarda,hakim istemle bağlı kalmayarak kendiliğinden de yapacağı araştırma ile elde edeceği sonuçlara göre karar vermek zorundadır. Somut olayda sadece tarafların beyanları ile yetinilmeyip Ömer Ali ve Fatma kızı Havva'nın, davacının annesi Yaşar Öztürk'ün annesi olduğu yönündeki iddia ile ilgili olarak DNA testi yaptırılıp alınacak rapor da gözetilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi,

3.Nüfus kayitlarının düzenli ve gerçeğe uygun olarak tutulması kamu düzeni ile yakından ilgilidir. Nüfus kayıtlarına yönelik tespit ve düzeltilmesine ilişkin davalarda,Mahkemelerin hiçbir kuşku ve duraksamaya neden olmaksızın doğru sicil oluşturmak zorunluluğu bulunmaktadır. Bu bakımdan hakim resen araştırma ilkesinin sonucu olarak kendiliğinden delil toplama yetkisine sahip olup, bu kapsamda iddia ile ilgili doktor raporları, tanık anlatımları ve diğer belgeleri birlikte değerlendirerek diğer kayıtlarla çelişki yaratmayacak şekilde karar vermek durumundadir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, 05.05.1928 doğumlu Yaşar Öztürk'ün annesi olduğu iddia edilen Ömer Ali ve Fatma kizı 1910 doğumlu Havva'nın 05.01.1928 tarihinde ölüm sebebi ile kapatıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece anne olduğu ileri sürülen Havva'nın mevcut nüfus kaydına göre bekar olarak öldüğü ve davacının annesi Yaşar'ın anne olduğu iddia edilen Havva'nın ölümünden dört ay sonra doğduğu, dolayısı ile 05.05.1928 doğumlu olan Yaşar Öztürk'ün 05.01.1928 tarihinde vefat eden birisinin çocuğu olamayacağı,mevcut çelişki üzerinde durulmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucu davanın kabulüne karar verilmesi,
Usul ve Kanuna aykiridir.
SONUÇ: Yukarida açıklanan nedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının Kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.07.2018 tarihli ve 2017/54-2018/311 sayılı kararının sonuca etkili olmamak üzere HMK'nın 363/1 maddesi uyarınca Kanun yararına BOZULMASINA, HMK'nin 363/3.maddesi gereğince gereği yapılmak üzere kararın bir örneğinin ve dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE, 01.07.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.