Dernek, Vakıf, Sandık ve Diğer Kuruluşlardan Bireysel Emeklilik Sistemine Aktarım Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2021-12-08

8 Aralık 2021 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 31683
YÖNETMELİK
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve
Denetleme Kurumundan:
DERNEK, VAKIF, SANDIK VE DİĞER KURULUŞLARDAN
BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNE AKTARIM
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve
kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; üyelerine veya
çalışanlarına emekliliğe yönelik taahhütte bulunan dernek, vakıf, sandık,
tüzel kişiliği haiz meslek kuruluşu veya sair ticaret şirketindeki emekliliğe
yönelik birikimlerin veya taahhütlere ilişkin tutarların kısmen veya
tamamen bireysel emeklilik sistemine aktarılmasına ilişkin usul ve esasları
belirlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı
Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun geçici 4 üncü
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aktarım tutarı: Bireysel emeklilik sistemine
aktarılan birikimi,
b) Aktif üye: Emeklilik taahhüt planına göre henüz
emekli olmamış veya emekliliğe yönelik herhangi bir ödeme yapılmamış
üyeleri veya çalışanları,
c) Aktüer: Kurum nezdinde tutulan aktüerler
siciline kayıtlı gerçek kişileri,
ç) Aktüerya raporu: Emeklilik taahhüt planı
kapsamında üyelere veya çalışanlara sunulan faydalara, varlık ve
yükümlülüklere, hesapların ayrıştırılmasına, aktüeryal hesaplamalarda
kullanılan yöntem ve varsayımlara ilişkin bilgileri içeren ve aktüer
tarafından hazırlanıp imzalanan raporu,
d) Bekleme süresi: Aktarım yapan üyenin, aktarım
tarihinden veya aktarımın kısım kısım yapılması halinde ise ilk aktarımın
yapıldığı tarihten itibaren maluliyet ve ölüm haricinde bireysel emeklilik
sisteminden ayrılamayacağı üç yıllık süreyi,
e) Birikim: Emeklilik taahhüt planı kapsamında
ilgili hesaplama tarihi itibarıyla üyelerin veya çalışanların emeklilik
hesaplarındaki tutarı ve/veya ödenmesi taahhüt edilen tutarı,
f) Emeklilik sözleşmesi: 4632 sayılı Kanuna göre
yapılan emeklilik sözleşmesini,
g) Emeklilik şirketi: 4632 sayılı Kanuna göre
kurulmuş olan emeklilik şirketini,
ğ) Emeklilik taahhüt planı: Hizmet sunucusunun
üyeleri veya çalışanları ile vefatları halinde bunların hak sahiplerine,
emeklilik, erken ayrılma, vefat veya maluliyet hallerinde yapmayı taahhüt
ettiği ödemelere ilişkin usul ve esaslar ile teamüllerin bütününü,
h) Hizmet sunucusu: Üyelerine veya çalışanlarına
emekliliğe yönelik taahhütte bulunan dernek, vakıf, 7/7/1964 tarihli ve 506
sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındakiler
hariç olmak üzere sandık, tüzel kişiliği haiz meslek kuruluşu veya sair
ticaret şirketini,
ı) Katkı: Emeklilik taahhüt planı kapsamında prim,
aidat ve benzeri adlar altında alınan emekliliğe yönelik ödemeleri,
i) Kurum: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme
ve Denetleme Kurumunu,
j) Pasif üye: Emeklilik taahhüt planına göre
kendilerine maaş ve/veya gelir bağlanmış olan üyeler veya çalışanları,
k) Tanımlanmış fayda esası: Emeklilik birikimi
olarak ödenecek tutarların, alınan katkılarla kısmen veya tamamen ilişkili
olabilen, üyeler veya çalışanların maaşına, hizmet süresine, unvanına ve
benzeri parametrelere bağlı olarak belirlenmesine yönelik esası,
l) Tanımlanmış katkı esası: Emeklilik birikimi
olarak ödenecek tutarların, emeklilik taahhüt planı kapsamında alınan
katkılar ile bunların getirilerine bağlı olarak belirlenmesine yönelik
esası,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Aktarıma İlişkin Usul ve Esaslar
Aktarım
yapılabilecek birikimler
MADDE 4 – (1) Emeklilik taahhüt planları kapsamındaki birikim
ve taahhütlere ilişkin tutarlar, kısmen veya tamamen, emeklilik
sözleşmesine aktarılabilir. Bu tarihte tanımlanmış katkı veya tanımlanmış
fayda esasının yahut bunların her ikisinin özelliklerini taşıyan emeklilik
taahhüt planlarında tanımlı bulunan esaslara göre, işveren katkıları dahil
fiili aktarım tarihine kadar gerçekleşen yurt içi ya da yurt dışındaki tüm
birikimler ve taahhütlere ilişkin tutarlar aktarıma konu edilebilir.
(2) Aktif ve pasif üyelerin birikimleri emeklilik
hizmet sunucusunun yetkili organlarınca alınan karara göre bireysel
emeklilik sistemine aktarılabilir. Aktarımın yapılması, aktarım tutarı ve
benzer hususların üye tercihlerine bırakıldığına ilişkin karar alınması
halinde aktarıma yönelik üye muvafakatnamelerinin alınması esastır.
Aktarımın grup halinde ve her bir üyeyi bağlayıcı usulüne uygun alınan
kararların olması halinde ise ayrıca aktif üyelerin muvafakatleri aranmaz.
Bu durumda, pasif üyelerin birikimleri de kendilerinin talep veya
muvafakatleri alınmak suretiyle bireysel emeklilik sistemine aktarılabilir.
(3) Hizmet sunucusunun üyelerine veya çalışanlarına
emeklilik taahhüt planı dışında teminatlar sunduğu veya taahhütlerde
bulunduğu durumlarda, emekliliğe yönelik birikimler ile ilişkilendirilen
varlık ve yükümlülükler ayrıştırılır.
(4) Aktarımlar, üye veya çalışanlar adına,
hesaplarına karşılık gelen ve kişisel olarak ayrıştırılmış birikimler göz
önünde bulundurularak yapılır.
Aktarım
bildirimi
MADDE 5 – (1) Hizmet sunucusu, bu Yönetmeliğe göre yapılacak
her türlü aktarım için ilk aktarım yapılmadan önce Kuruma bildirimde
bulunur.
(2) Bildirim aşağıdaki bilgi ve belgelerle birlikte
yapılır:
a) Hizmet sunucusunun adres ve iletişim bilgileri.
b) Hizmet sunucusunun yöneticilerinin ad ve unvanı
ile iletişim bilgileri.
c) Hizmet sunucusunun kuruluşuna esas teşkil eden
belgelerin birer örneği.
ç) Hizmet sunucusunun yetkili organlarınca aktarıma
ilişkin olarak alınan kararın bir örneği.
d) Aktarıma ilişkin olarak hizmet sunucusu
tarafından hazırlanan ve Ek-1’de asgari içeriği belirtilen iş planı.
e) Emeklilik taahhüt planı kapsamında üyelere veya
çalışanlara sunulan teminat ya da taahhütler ile bunların ödenmesine
ilişkin kuralları gösterir belgeler.
f) Emeklilik taahhüt planı kapsamında sunulan
teminat ve taahhütlerin kuruluş belgelerinde açık olarak belirtilmediği
durumlarda, bunların varlığını gösterebilecek belgeler.
g) Hizmet sunucusunun, son yıla ait olanlar yeminli
mali müşavir tarafından onaylı olmak üzere son üç yıla ait mali tabloları.
ğ) 10 uncu maddede sayılan durumlar için hazırlanan
aktüerya raporu.
h) Varsa aktarıma ilişkin hizmet sunucusunun
mevzuatında yapılan değişiklikler.
(3) İçeriği Kurumca belirlenen aktarıma ilişkin
elektronik veri seti, hizmet sunucusu tarafından Kuruma yapılacak bildirim
ile eş zamanlı olarak, Emeklilik Gözetim Merkezine gönderilir.
(4) Kurum, hizmet sunucusu tarafından sunulan bilgi
ve belgeleri inceleyerek, birikimlerin aktarıma uygunluğu ile aktüerya
raporunun belirlenen usul ve esaslara uygunluğunu değerlendirir. Kurum gerek
görmesi halinde hizmet sunucusundan ek bilgi ve belge isteyebilir. Yapılan
bildirime ilişkin değerlendirme, gerekli bilgi ve belgelerin tamamlanmasını
müteakip en geç üç ay içerisinde Kurum tarafından sonuçlandırılır.
(5) Aktarım işleminin, hizmet sunucusunun bu
maddeye göre yaptığı bildirim tarihinden itibaren bir yıl içinde
başlatılamaması halinde, güncellenmiş bilgi ve belgelerle birlikte Kuruma
tekrar bildirimde bulunulur.
Aktarıma
ilişkin esaslar
MADDE 6 – (1) İkinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla
aktarım için hizmet sunucusunun yetkili organlarınca karar alınması
şarttır. Hizmet sunucusunun yetkili organlarınca alınmış karara göre
aktarım bireysel veya grup olarak yapılabilir.
(2) Tanımlanmış fayda esaslı olmayan emeklilik
planlarından yapılacak aktarımlarda, emeklilik birikimlerinin bulunduğu
hesapların kişiselleştirilmiş olması, diğer taahhütlerin durumu ve
emeklilik taahhüt planının aktüeryal açıdan değerlendirilmesi dikkate
alınarak Kurumca uygun görülmesi halinde hizmet sunucusunun yetkili
organlarınca karar alınması şartı aranmayabilir.
(3) Birden fazla emeklilik taahhüt planı
kapsamındaki aynı kişiye ait birikimler, aynı emeklilik sözleşmesine
aktarılabilir.
(4) Bir emeklilik taahhüt planı kapsamındaki
birikimler, birden fazla emeklilik şirketine aktarılabilir.
(5) Aktarım tutarı, emeklilik şirketine nakden
ödenir.
(6) Aktarım tutarı üzerinden aktarıma ilişkin
olarak herhangi bir kesinti yapılmaz ve giriş aidatı alınmaz.
(7) Aktarım tutarı ve 7 nci maddenin dördüncü
fıkrası kapsamında yapılan katkılar için devlet katkısı ödenmez. Devlet
katkısına hak kazanma süresi, bireysel emeklilik sistemine ilk aktarımın
yapıldığı tarih ile başlar.
(8) Aktarımın tek seferde yapılması esastır.
Bireysel emeklilik sistemine yapılacak aktarımda, hizmet sunucusunun
aktifinde bulunan varlıkların nakde dönüştürülmesi veya taahhütlerin
fonlanmamış kısmının fonlanmasının sağlanması amacıyla, aktarım için 4632
sayılı Kanuna göre tanınan son tarihe kadar gerçekleştirilmesi ve 5 inci maddede
belirtilen aktarıma ilişkin iş planında belirtilmesi kaydıyla, aktarım
kısım kısım da yapılabilir. Bu durumda takip eden aktarımlar, ilk aktarım
aşamasında kurulmuş sözleşme üzerine gerçekleştirilir.
(9) 56 yaşını tamamlamış, en az 10 yıllık
kazanılmış süresi bulunan aktif üyeler ve pasif üyeler ile birlikte hizmet
sunucusu düzenlemelerine göre emeklilik hakkı elde etmiş aktif üyeler talep
etmeleri halinde doğrudan emeklilik gelir planına aktarım yapabilir.
Birikim amaçlı bireysel emeklilik planına aktarım yapmış aktif veya pasif
tüm üyelerin emeklilik koşulları bireysel emeklilik mevzuatına tabidir.
Bekleme süresince, vefat ve maluliyet halleri dışında, katılımcıya
emeklilik gelir planı kapsamında yapılan ödemeler haricinde herhangi bir
ödeme yapılmaz. Bekleme süresi zarfında, Kurum tarafından belirlenecek usul
ve esaslar kapsamında emeklilik gelir planından ödeme yapılabilir ve
alınabilecek ödemeler bu sürenin sonunda katılımcının hesabında birikim
kalacak şekilde belirlenir.
(10) Bekleme süresi zarfında, aktarım ile kurulan
bir emeklilik sözleşmesi kapsamındaki birikim ve devlet katkısı hesabındaki
tutarlar başka bir emeklilik şirketine aktarılamaz ve bireysel emeklilik
sisteminde emeklilik hakkı kullanması durumu da dahil olmak üzere hiçbir
durumda başka bir emeklilik sözleşmesi ile birleştirilemez.
(11) Emeklilik şirketi aktarım yapılmadan önce,
aktarım için önerdiği ürünlerin özelliklerine ve yasal kesintilere ilişkin
olarak hizmet sunucusu ile üye ve çalışanları bilgilendirir.
Kazanılmış
süre hesabı
MADDE 7 – (1) Üye veya çalışanın hizmet sunucusunun
emeklilik taahhüt planına dahil olduğu tarih, kazanılmış süreye ilişkin
şartlar saklı kalmak kaydıyla, bireysel emeklilik sistemine giriş tarihi
olarak kabul edilir.
(2) Üye veya çalışanın birden fazla hizmet sunucusundan
aktarım yapması halinde, emeklilik taahhüt planına dahil olunan en eski
tarih, bireysel emeklilik sistemine giriş tarihi olarak alınır.
(3) Emeklilik taahhüt planı kapsamında yapılacak
aktarım tutarına göre bireysel emeklilik sisteminde kazanılmış süre hesabı
yapılır. Bu süre, emekliliğe hak kazanılmasına ilişkin sürenin hesabında
dikkate alınır. Kazanılmış süre, aktarım tutarının, aktarım tarihinde
geçerli olan brüt asgari ücretin aylık tutarının yüzde onuna bölünerek
bulunan ay sayısıdır. Kazanılmış süre hesabında sadece tam aylar dikkate
alınır.
(4) Aktarım tutarına istinaden kazanılmış sürenin,
üye veya çalışanın emeklilik taahhüt planında geçirdiği süreden az olması
durumunda, eksik olan her ay için ilgili tutarlar, emeklilik sözleşmesinin
yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde ilgili emeklilik şirketine
ödenerek bu süreler bireysel emeklilik sisteminde kazanılan süreye eklenebilir.
Aksi halde, geriye dönük bu süreler için bir daha ödeme yapılamaz.
Kazanılmış süre her halde, üye veya çalışanın emeklilik taahhüt planında
fiilen geçirdiği süreden daha çok olamaz. Kazanılmış sürenin takibi
emeklilik şirketi tarafından yapılır.
(5) Birden fazla emeklilik taahhüt planından bir
emeklilik sözleşmesine aktarım yapılması durumunda, her aktarım tutarı
üzerinden kazanılmış süreler ayrı ayrı hesaplanır. Kazanılmış sürelerin
toplamı en eski emeklilik taahhüt planına girişten itibaren işleyen süreden
fazla olamaz.
(6) 6 ncı maddenin sekizinci fıkrası kapsamında üye
veya çalışanın birikimlerinin bir defada aktarılamaması halinde her bir
aktarım tutarı için kazanılan süreler ayrı ayrı hesaplanır ve emeklilik
şirketi tarafından bireysel emeklilik sisteminde kazanılan süreye eklenir.
Bu şekilde eklenen sürelerin birleştirilmesi emeklilik şirketi tarafından yapılır.
Bireysel
aktarım
MADDE 8 – (1) Hizmet sunucusunun yetkili organlarınca
bireysel aktarıma yönelik karar alınması halinde üye veya çalışan, 4 üncü
maddenin ikinci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla emeklilik taahhüt
planındaki birikimini 6 ncı maddede belirtilen esaslara göre aktarımla
kurulacak yeni bir bireysel emeklilik sözleşmesine veya gruba bağlı
bireysel emeklilik sözleşmesine aktarabilir.
(2) Hizmet sunucusu, yazılı talebin kendisine
ulaşmasını müteakip on iş günü içinde, içeriği Kurumca belirlenen aktarım
bilgi ve hesap formunu üye veya çalışana gönderir.
(3) Üye veya çalışan, aktarım bilgi ve hesap formu
ile birlikte emeklilik şirketine başvurur. İlgili şirket, kişiye talebine
göre bir emeklilik planı teklifi sunar; önerdiği ürünlerin özelliklerine
ilişkin bilgiler ile bireysel emeklilik mevzuatına göre katılımcıya
sunulması gerekli bilgileri verir. Üye veya çalışan, teklifi kabul etmesi
halinde, içeriği Kurumca belirlenen aktarım talep formunu imzalayarak
hizmet sunucusuna gönderir ve aktarımın yapılmasını ister.
(4) Hizmet sunucusu, aktarım talep formunun
kendisine ulaşmasını müteakip aktarım tutarını emeklilik şirketinin ilgili
hesap numarasına öder. Emeklilik sözleşmesi aktarılan tutarın emeklilik
şirketi hesaplarına intikal ettiği anda yürürlüğe girer.
Grup
halinde aktarım
MADDE 9 – (1) İş hukukuna ilişkin hükümler saklı kalmak
kaydıyla, hizmet sunucusunun yetkili organlarınca alınmış karara göre tüm
üyeler veya çalışanların ya da bunların bir kısmının birikimleri, işveren
grup emeklilik sözleşmeleri dahil herhangi bir yeni kurulacak emeklilik
sözleşmesine grup halinde aktarılabilir.
(2) Hizmet sunucusu, aktarım bilgi ve hesap formu
ile birlikte yazılı olarak emeklilik şirketine başvurur ve gruba dahil
kişilerin bilgilerini elektronik ortamda şirkete gönderir. İlgili şirket,
hizmet sunucusuna gruba uygun bir emeklilik planı teklifi sunar; önerdiği
ürünlerin özelliklerine ilişkin bilgiler ile bireysel emeklilik mevzuatına
göre sunulması gerekli bilgileri hizmet sunucusu ile üye veya çalışanlara
verir. Hizmet sunucusu, teklifi kabul etmesi halinde, aktarım tutarını
emeklilik şirketinin ilgili hesap numarasına öder. Emeklilik sözleşmesi
aktarılan tutarın emeklilik şirketinin hesaplarına intikal ettiği tarih
itibarıyla yürürlüğe girer.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Aktüerya
raporu
MADDE 10
– (1) Aşağıda sayılan durumlarda,
5 inci maddeye göre Kuruma yapılacak bildirimden önce aktarıma yönelik
aktüerya raporu düzenlenir:
a) Emeklilik taahhüt planının tanımlanmış fayda
esaslı taahhütler içermesi.
b) Emeklilik taahhüt planı tanımlanmış katkı esaslı
olmakla birlikte aktarım anında oluşacak ek gelir ya da giderlerin üyeler
veya çalışanlara bölüştürülmesinin gerekmesi.
c) Emeklilik taahhüt planındaki pasif üyelerin
birikimlerinin aktarılması.
(2) Aktüerya raporu, Ek-2’de belirtilen asgari
unsurları içerir.
(3) Aktüerya raporunda, aktüeryal hesaplamaların bu
maddede belirtilen amaçlardan hangisine yönelik hazırlandığı açık olarak
belirtilir; aktüeryal varsayımların, aktüerya raporunun hazırlanma amacı
ile tutarlı olması sağlanır.
(4) Aktüerya raporu, hizmet sunucusu ile başka bir
şekilde menfaat ilişkisi bulunan bir aktüer tarafından düzenlenemez.
(5) 5 inci maddeye göre yapılan bildirimin
değerlendirilmesi sürecinde Kurumca gerekli görülmesi halinde ikinci bir
aktüerya raporu düzenlenmesi istenebilir.
Aktüeryal
varsayımlar
MADDE 11
– (1) Aktüer, aktüerya raporunda
kullanacağı varsayımları, aktüeryal prensipler ve aşağıdaki hususlar
çerçevesinde seçer:
a) Ekonomik ve demografik varsayımlardan emeklilik
taahhüt planına uygulanabilir olanlar kullanılır.
b) Her bir varsayımın tutarlılığı, tek başına ve
diğer varsayımlarla ilişkisi ile hesaplamalara genel etkisi göz önünde
bulundurulur. Varsayımlardan sapmaların etkisi, varsayımın yapısı ve olası
sonuçları değerlendirilir. Özellikle, gruptaki kişi sayısının az olduğu
durumlarda varsayımlardaki sapmanın etkisi ayrıca değerlendirilir.
c) Emeklilik taahhüt planının yapısındaki veya
dışsal faktörlerdeki olası değişikliklerin aktüeryal varsayımlar üzerindeki
etkisi göz önünde bulundurulur.
ç) Aktüeryal varsayımların belirlenmesinde genel
verilerin dışında emeklilik taahhüt planına özel varsayımlar
kullanılabilir.
d) Gruba ait geçmiş aktüeryal gelir ve gider verileri
yeterli ve güvenilir kaynaklardan sağlanabildiği ölçüde geleceğe yönelik
tahminlerde kullanılabilir.
(2) Aktüer, hesaplamalarda kullandığı bilgileri
yeterli ve güvenilir kaynaklardan sağlar. Hizmet sunucusu tarafından
varlıklara, üyelere ve çalışanlara ilişkin olarak sunulan verilerin
denetimi ve güvenilirliğinden aktüer sorumlu değildir. Aktüer, bu şekildeki
verilerin ve bilgilerin aktüeryal hesaplamalarda kullanılan varsayımlarla
ve önceki dönemlere ait bilgiler ve hesaplamalarla tutarlı olmasına yönelik
değerlendirmelerde bulunur.
(3) Aktüer, aktüeryal hesaplamaların amacına
ulaşmasını sağlayacak yeterli ve uygun verilerin bulunmadığına kanaat
getirdiği taktirde hesaplama yapmayabilir. Aktüer, bu durumu gerekçeleri
ile birlikte Kuruma bildirir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 12
– (1) 19/7/2008 tarihli ve 26941
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dernek, Vakıf, Sandık ve Diğer
Kuruluşlardan Bireysel Emeklilik Sistemine Aktarım Hakkında Yönetmelik
yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 13
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 14
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı
yürütür.
Ekleri için tıklayınız.