Anayasa Mahkemesinin 11/12/2025 Tarihli ve E: 2024/201, K: 2025/262 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2026-03-18

18 Mart 2026 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 33200
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanliğından:
Esas Sayısı : 2024/201Karar Sayısı : 2025/262Karar Tarihi : 11/12/2025
İPTAL DAVASINI AÇAN: Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY,Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte 132 milletvekili 
İPTAL DAVASININ KONUSU: 25/1/2023 tarihli ve (117) numaralı Uludağ Alan Başkanlığı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 7. maddesinin (1) ve (2) numaralıfikralarının Anayasa'nın 104. ve 128. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talebidir.

I. İPTALİİSTENEN CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİKURALLARI 

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin (CBK) 7. maddesinin iptali talep edilen (1) ve (2) numaralı fikraları şöyledir:
(1) Başkanlık hizmetleri,_27/6/1989 tarihli_ve_375_ sayılı_ Kanun Hükmünde Kararnamenin_ek 28_inci_maddesine_göre_is_mevzuatı_ kapsamında istihdam edilen personel eliyle vürütülür.

(2) Başkanlıkta 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesine göre geçici görevlendirme yapılabilir."
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Ridvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR ve Muhterem İNCE'nin katilımlarıyla 5/4/2023 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürlüğü durdurma talebinin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. AYIRMA VE ESASA KAYIT KARARI 
2. 25/1/2023 tarihli ve (117) numaralı Uludağ Alan Başkanlığı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 7. maddesinin (1) ve (2) numaralı fikralarının iptaline ve yürürlüklerinin durdurulmasına ilişkin davanın E.2023/66 sayılı davadan ayrılmasına, yeni bir esasa kaydedilmesine ve esas incelemenin bu yeni esas sayılı dosya üzerinden yürütülmesine 5/11/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.


IV. ESASIN İNCELENMESİ
3. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör İsmail Emrah PERDECİOĞLU tarafindan hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu CBK kuralları, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri okunup incelendikten ve 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 43.maddesinin (1) numaralı fikrası uyarınca 25/9/2024 tarihinde yapılan toplantıda Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY, Ticaret Bakan Yardımcısı Sezai UÇARMAK, Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa TUZCU, Ticaret Bakan Yardımcısı Ö. Volkan AĞAR, İç Ticaret Genel Müdürü Adem BAŞAR, Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel MüdürüAvni DİLBER, Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdür Vekili Raif CAN,Hukuk Hizmetleri Genel Müdür Vekili Av. Ebubekir AYDOĞDU, İç Ticaret Genel Müdür Yardımcısı Soner KAYA, İç Ticaret Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Mehmet KAYIŞ ile Elmadağ Avukatlık ve Danışmanlık temsilcisi Av. Dr. Ramazan ARITÜRK'ün sözlüaçıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A. CBK'ların Anayasal Çerçevesi ve Yargısal Denetimi 
4. Anayasa Mahkemesi CBK'ların anayasal çerçevesini ve yargısal denetimine ilişkin ilkeleri daha önceki kararlarında belirlemiştir. Buna göre CBK'ların yargısal denetiminde öncelikle Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının birinci ila dördüncücümlelerinde belirtilen konu bakımından yetki kurallarına uygunluğunun ele alınmasıgerekmekte olup bu kapsamda düzenlemenin yürütme yetkisine ilişkin olması, Anayasa'nın İkinci Kısmı'nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve Ödevleriyle Dördüncü Bölümü'nde yer alan siyasi haklar ve ödevlerle ilgili olmaması,Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen ya da kanunda açıkça düzenlenen konulara ilişkin olmaması gerekir. Anılan fikra yönünden herhangi bir aykırılık tespit edilmemesi durumunda ise bu defa CBK'ların içerik yönünden Anayasa'ya uygunluk denetimi yapılmalıdır (AYM, E.2019/78, K.2020/6, 23/1/2020, §§ 3-13; E.2019/31, K.2020/5,23/1/2020, §§ 3-13; E.2018/119, K.2020/25, 11/6/2020, §§ 3-13; E.2018/155, K.2020/27,11/6/2020, §§ 3-13).

B. CBK'nın 7. Maddesinin (1) Numaralı Fıkrasının İncelenmesi 
1. Anlam ve Kapsam 
. 5. Dava konusu kural, Uludağ Alan Başkanlığı (Başkanlık) hizmetlerinin 27/6/1989tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) ek 28. maddesine göre işmevzuatı kapsamında istihdam edilen personel eliyle yürütülmesini öngörmektedir.
6. Kuralın atıfta bulunduğu 375 sayılı KHK'nın ek 28. maddesinin birinci fikrasında 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi personel istihdam edilmeyen kamu kurum ve kuruluşlarından teşkilatlanmalarına ilişkin CBK'larında öngörülenlere ait hizmetlerin iş mevzuatı hükümlerine göre istihdam edilen personel eliyle yürütüleceği hükme bağlanmıştır.

7. Anılan maddenin ikinci fikrasında bu personele mali ve sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin bir aylık toplam net tutarının, 375 sayılı

KHK'nın ek 11. maddesi uyarinca belirlenen emsali personele mali ve sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarınıgeçmemek üzere Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makamca belirleneceği düzenlenmiştir.

8. Maddenin üçüncü fikrasında ise personele ilişkin tüm uyuşmazlıkların işmahkemelerinde görüleceği, dördüncü fikrasında bu kapsamda istihdam edilecek personelde kurumsal hizmetlerin gerektirmesi hâlinde aranacak öğrenim ve yabancı dil bilgisi şartı ile diğer şartların, bunların işe alınmaları, sınav ve istisnaları, sözleşme süre, usul ve esasları,görev, yetki ve yükümlülükleri ile istihdamlarına dair diğer hususların kurumlarınca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmıştır.

2. İptal Talebinin Gerekçesi 
9. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kuralla Başkanlıkta istihdam edilecek personelin atanma ve istihdam şartlarının KHK'ya atifla düzenlendiği, kamu görevlilerinin niteliklerine, görev ve yetkilerine, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işlerine ilişkin hususların münhasıran kanunla düzenlenmesi gerektiği belirtilerek kuralın Anayasa'nın 104.ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

3. Anayasa'ya Aykırıhk Sorunu 
a. Kuraln Konu Bakımından Yetki Yönünden İncelenmesi 
10. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa'nın 128.maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüşse de CBK'ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fikra kapsamında yapılacaktır.

11. Anayasa Mahkemesinin 9/11/2022 tarihli ve E.2018/123, K.2022/138 sayılıkararında belirtildiği üzere personel istihdamı idarenin teşkilat yapısı ile ilgili olup idarenin kuruluş ve görevlerinin bir parçasını teşkil etmektedir (AYM, E.2018/123, K.2022/138,9/11/2022, § 55).

12. Bu itibarla Başkanlık hizmetlerinin yürütülmesinde iş mevzuatı kapsamında personel istihdamını düzenleyen kural, Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının birinci cümlesi kapsamında yürütme yetkisine ilişkin bir konuyu düzenlemektedir.
13. Kuralda 375 sayılı KHK'nın ek 28. maddesine atifta bulunulmaktadır. Kural olmasaydı da Başkanlık personelinin istihdam edilmesi hususunda anılan KHK hükmüdoğrudan uygulanabilecek niteliktedir. Dolayısıyla kuralın Başkanlık hizmetlerini görecek personelin hangi mevzuat hükmüne göre istihdam edileceğini açıklığa kavuşturmak amacıyla ihdas edildiği anlaşılmaktadır. Bu yönüyle kural, söz konusu personelin mali ve diğer özlük hakları açısından yeni bir hukuki durum oluşmasına neden olmadığından mülkiyet hakkına ilişkin bir hususu düzenlememektedir (benzer yöndeki karar için bkz. AYM, E.2024/148,K.2025/148, 10/7/2025, §§ 46-53).


14. Bu itibarla kural, Anayasa'nın CBK ile düzenlenmesi yasaklanan İkinci Kısmı'nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle Dördüncü Bölümü'nde yer alan siyasi haklar ve ödevler ile ilgili herhangi bir düzenleme içermemektedir.

15. Anayasa'nın 123. maddesinin birinci fikrasında “İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir." denilmiştir. Anayasa'nın anılan maddesinde düzenlenen idarenin kanuniliği ilkesi, idarenin ve organlarının kanunla düzenlenmesini gerekli kılar.Ancak Anayasa'nın 123. maddesinin üçüncü fıkrasında kamu tüzel kişiliğinin kanunla veya CBK ile kurulacağı hükme bağlanmış, dolayısıyla kamu tüzel kişiliğinin CBK ile de kurulmasına açıkça izin verilmiştir. Diğer yandan Anayasa Mahkemesinin 12/6/2020 tarihli ve E.2019/105, K.2020/30 sayılı kararında da belirtildiği üzere anılan fikrada yer alan “….kurulur." ibaresinin CBK ile kurulan bir kamu tüzel kişiliğinin CBK ile düzenlenmesini de içerdiği anlaşılmaktadır. Zira Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasındaki koşullara bağlı olmak kaydıyla kamu tüzel kişiliğinin görevleri, yetkileri ve yapısı gibi unsurların CBK'yla düzenlenemeyeceğinin kabulü, kamu tüzel kişiliğinin CBK'yla kurulmasınımümkün kılan anayasal hükmü işlevsiz, dolayısıyla anlamsız kılabilecektir (AYM,E.2019/105, K.2020/30, § 45).

16. Başkanlık (117) numaralı CBK'nın 3. maddesiyle Kültür ve Turizm Bakanlığının ilgili kuruluşu olarak kurulmuş bir kamu tüzel kişiliğidir. Bu bağlamda Anayasa'nın 123.maddesinin üçüncü fikrası uyarınca CBK ile kurulan bu kuruma ilişkin personel istihdamıyla ilgili düzenlemelerin de CBK ile yapılması mümkündür. Bu itibarla kuralın Anayasa'nın 123.maddesiyle bağlantılı olarak 104. maddesinin on yedinci fikrasının üçüncü cümlesine aykırıbir yönü bulunmamaktadır.

17. Kuralın atıfta bulunduğu 375 sayılı KHK'nın ek 28. maddesi Başkanlıkta işmevzuatı kapsamında personel istihdam edilmesine yönelik olarak doğrudan bir düzenleme öngörmemektedir. Bu itibarla kuralın kanunda açıkça düzenlenen bir konuya ilişkin olmadığıanlaşılmaktadır.

18. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasına aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM ve Kenan YAŞAR bu görüşe katılmamışlardır.

b. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi 
19. 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa'nın 2.maddesi yönünden incelenmiştir.

20. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun, iņsan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, hukuki güvenliği sağlayan, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargıdenetimine açık olan devlettir.


21. Hukuk devletinin temel unsurlarından biri belirlilik ilkesidir. Anayasa Mahkemesinin yerleşik kararlarına göre anılan ilke, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net,anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olmasını gerektirir.

22. Anılan ilkenin yürütmenin asli düzenleyici işlemi niteliğinde olan CBK'lar bakımından da geçerli olduğunda şüphe bulunmamaktadır (AYM, E.2022/113, K.2023/112,22/6/2023, § 29; E.2018/125, K.2020/4, 22/1/2020, § 28).

23. Dava konusu kuralla Başkanlıkta iş mevzuatına tabi personel istihdamına ilişkin usul ve esaslar hakkında 375 sayılı KHK'nın ek 28. maddesine atıf yapılmaktadır. Dolayısıyla belirlilik ilkesi gereğince kuralın atifta bulunduğu KHK hükmünde anılan personelin istihdamına ve bununla bağlantılı olarak hukuki statülerine ilişkin temel ilkeler hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık,net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmelidir.

24. Bu bağlamda söz konusu KHK'nın ek 28. maddesinde anılan madde kapsamında personel istihdamına ilişkin usul ve esasların açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel şekilde saptandığı görüldüğünden kural bu yönüyle bir belirsizlik içermemektedir.
25. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2. maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

C. CBK'nın 7. Maddesinin (2) Numarahı Fıkrasının İncelenmesi 
1. Anlam ve Kapsam 
26. Dava konusu kural, Başkanlıkta 375 sayılı KHK'nın ek 25. maddesine göre geçici görevlendirme yapılabilmesini öngörmektedir.

27. Kuralın atıfta bulunduğu 375 sayılı KHK'nın ek 25. maddesinin birinci fikrasında hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hariç olmak üzere statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak kamu kurum veya kuruluşlarında istihdam edilenlerin kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilebileceği ve bu sürenin birer yıl olarak uzatılabileceği hükme bağlanmıştır.
28. Anılan maddenin ikinci fikrasında kamu kurum veya kuruluşlarının emrine geçici görevlendirilenlerin mali ve sosyal hak ve yardımlarını kurumlarından alacağı, bu şekilde görevlendirilmenin devam ettiği süre boyunca kurumlarından aylıklı izinli sayılacağıdüzenlenmiş; üçüncü fikrasında kurum veya kuruluşların kadro veya pozisyonlarına geçici görevlendirmenin yapılabilmesi için görevlendirileceklerin ilgili mevzuat uyarınca kadro veya pozisyona asaleten atanmada aranan, asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil tüm şartları bir arada taşımaları gerektiği, bu şekilde görevlendirilenlerin görevlendirildikleri kadro veya pozisyon için öngörülen mali ve sosyal hak ve yardımlardan emsali personel gibi faydalandırılacakları,bunların geçici görevlendirildikleri süre boyunca kurumlarından aylıksız izinli sayılacaklarıve Sosyal Güvenlik Kurumu ile ilişkilerinin kendi kurumlarındaki statüleri dikkate alınarak devam ettirileceği hükme bağlanmıştır.


29. Maddenin dördüncü fikrasında geçici görevlendirilenlerin özlük haklarının devam edeceği ve bu sürelerin terfi ve emekliliklerinde hesaba katılacağı, terfilerinin başkaca bir işleme gerek kalmaksızın süresinde yapılacağı, bunların geçici görevlendirildikleri kurumda geçirdikleri sürelerin kendi kurumlarında geçirilmiş sayılacağı ve akademik ünvanların kazanılması için gerekli şartların saklı olduğu belirtilmiştir.
30. Beşinci ila sekizinci fikralarda maddeye göre görevlendirilenlerin görevlendirildikleri kurumların mevzuatına uymakla yükümlü oldukları, toplamda altı ayıgeçen görevlendirmelerde personelin muvafakatinin de alınmasının şart olduğu, kanunlarda yer alan geçici görevlendirme hükümlerinin saklı olduğu, madde kapsamında geçici görevlendirme yapamayacak kurum ve kuruluşlar ile görevlendirmeye ilişkin usul ve esasların Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirleneceği düzenlenmiştir.
2. İptal Talebinin Gerekçesi 
31. Dava dilekçesinde özetle, kamu görevlilerinin geçici görevlendirilmelerine ilişkin hususların kanunla düzenlenmesi gerektiği belirtilerek dava konusu kuralın Anayasa'nın 104.ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

3. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
a. Kuralın Konu Bakımından Yetki Yönünden İncelenmesi 
32. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa'nın 128.maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK'ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fikra kapsamında yapılacaktır.

33. Dava konusu kural, Başkanlıkta 375 sayılı KHK'nın ek 25. maddesine göre geçici görevlendirme yapılabileceğini düzenlemektedir. Buna göre kuralla Başkanlıkta anılan KHK hükmünde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde geçici görevlendirme ile personel istihdam edilmesi mümkün kılınmıştır.

34. (117) numaralı CBK'nın 7. maddesinin (1) numaralı fikrasının konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya uygunluk denetimi bölümünde belirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

35. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasına aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir 

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM ve Kenan YAŞAR bu görüşe katılmamışlardır.

b. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi 
36. 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa'nın 2.maddesi yönünden incelenmiştir.


37. (117) numaralı CBK'nın 7. maddesinin (1) numaralı fikrasının içerik yönünden Anayasa'ya uygunluk denetimibölümünde belirtilen gerekçeler bu kural yönünden de geçerlidir.

38. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2. maddesine aykırı değildir. Îptal talebinin reddi gerekir.

V. YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ
39. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kuralların uygulanmaları hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğabileceği belirtilerek yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

25/1/2023 tarihli ve (117) numaralı Uludağ Alan Başkanlığı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 7. maddesinin (1) ve (2) numaralı fikralarına yönelik iptal talepleri 11/12/2025 tarihli ve E.2024/201, K.2025/262 sayılı kararla reddedildiğinden bu fikralara ilişkin yürürlüğün durdurulması taleplerinin REDDİNE 11/12/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

VI. HÜKÜM 
25/1/2023 tarihli ve (117) numaralı Uludağ Alan Başkanlığı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 7. maddesinin;
A. (1) numaralı fikrasının;
1. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM ile Kenan YAŞAR'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2. İçeriği itibarıyla Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
B. (2) numaralı fikrasının;
1. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM ile Kenan YAŞAR'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2. İçeriği itibarıyla Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
11/12/2025 tarihinde karar verildi.
Başkan Kadir ÖZKAYA 
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 
Başkanvekili Basri BAĞCI 

Üye Üye Üye Engin YİLDIRIM Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞIrfan FIDAN 
Üye Üye Kenan YAŞAR Muhterem INCE 
Üye Üye Yılmaz AKÇİL Ömer ÇINAR 

Esas Sayısi : 2024/201Karar Sayısi : 2025/262
KARŞIOY GEREKÇESİ
Bu konuda benzer bir kural Kapadokya Alan Başkanlığı ile ilgili düzenleme vesilesiyle incelenmiş ve çoğunluk gerekçesine katılmayarak karşıoy kullanmıştım.Mahkememizin 2019/87 E. ve 2022/158 sayılı kararında açıkladığım gerekçeler Uludağ Alan Başkanlığı ile ilgili bu kural bakımından da geçerlidir. Dolayısıyla Anayasanın yasak alan olarak belirttiği hususta (AY m. 104/17-3.c.) düzenleme yapılması nedeniyle de kuralın konu bakımından anayasaya aykırı görülerek iptal edilmesi gerektiği görüşündeyim.
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 

Esas Sayısı : 2024/201Karar Sayısı : 2025/262
KARŞI OY GEREKÇESİ
1. 25/1/2023 tarihli ve (117) numaralı Uludağ Alan Başkanlığı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 7. maddesinin “Başkanlık hizmetleri, 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 28 inci maddesine göre iş mevzuatıkapsamında istihdam edilen personel eliyle yürütülür." şeklindeki birinci fıkrasıın “konu bakımından yetki yönünden" Anayasa'ya aykırı olmadığına dair çoğunluk görüşüne iştirak edilmemiştir.

2. Dava konusu kuralda, Başkanlık hizmetlerinin 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılıKanun Hükmünde Kararnamenin (KHK) ek 28. maddesine göre iş mevzuatı kapsamında istihdam edilen personel eliyle yürütüleceği düzenlenmiştir.

3. 375 sayılı KHK'nın ek 28. maddesinin birinci fikrasında, 14/7/1965 tarihli ve 657sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi personel istihdam edilmeyen kamu kurum ve kuruluşlarından teşkilatlanmalarına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülenlere ait hizmetlerin iş mevzuatı hükümlerine göre istihdam edilen personel eliyle yürütüleceği hükme bağlanmıştır.

4. Aynı maddenin ikinci fikrasında bu personele, mali ve sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdî ödemelerin bir aylık toplam net tutarının; 375 sayılıKHK'nın ek 11. maddesi uyarınca belirlenen emsali personele yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçmemek üzere Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makamca belirleneceği düzenlenmiştir. Üçüncü fikrasında ise bu kapsamda istihdam edilecek personelde aranacak öğrenim ve yabancı dil bilgisi şartı ile diğer şartların,bunların işe alınmaları, sınav ve istisnaları, sözleşme süre, usul ve esaslarının, görev, yetki ve yükümlülükleri ile istihdamlarına dair diğer hususların Devlet Personel Başkanlığının görüşüalınarak kurumlarca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmıştır.
5. Dava konusu CBK kurali, 375 sayılı KHK'nın ek 28. maddesine atif yapmak suretiyle, iş mevzuatı kapsamında personel istihdamını ve bu personele yapilacak mali ödemeleri düzenlemektedir. Bu çerçevede Uludağ Alan Başkanlığında iş mevzuatına tabi olarak istihdam edilecek kişilerin mali ve sosyal haklarının kapsamı, dolayısıyla özlük statüleri belirlenmiş olmaktadır.

6. Öte yandan, iş mevzuatına tabi personel istihdamına ilişkin esasların CBK ile belirlenmesi, yalnızca mali haklar bakımından değil; Anayasa'nın 48. ve 49. maddelerinde güvence altına alınan çalışma hakkı ile sözleşme özgürlüğü bakımından da müdahale niteliğindedir. Bu haklara yönelik sınırlamaların Anayasa'nın 13. maddesi uyarınca kanunla yapılması zorunludur. Bu nedenle, istihdam usul ve esaslarının CBK ile belirlenmesi, temel haklara ilişkin düzenleme yasağı kapsamında CBK'nın konu bakımından yetkisiz olduğu sonucunu güçlendirmektedir.

7. Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca, devletin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Aynı maddede, bu personelin nitelikleri,atanmaları, görev ve yetkileri, hak ve yükümlülükleri, ayrıca statüleri ve özlük haklarının kanunla düzenleneceği açıkça belirtilmiştir.


8. Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının üçüncü cümlesi ise,"Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığıkararnamesi çıkarılamaz." hükmünü içermektedir. Kamu görevlilerinin istihdam biçimleri,mali ve sosyal hakları ile özlük statüleri, münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken konulardandır.

9. Dava konusu kuralın atifta bulunduğu 375 sayılı KHK'nın ek 28. maddesinin birinci fikrası, uygulama alanını CBK'da öngörülme şartına bağlamaktadır. Yani bu CBK hükmü olmasa, Uludağ Alan Başkanlığında iş mevzuatına tabi personel istihdamı mümkün olmayacaktır. Dolayısıyla, CBK hükmüyle birlikte yeni bir personel statüsü ve mali hak rejimi tesis edilmektedir. Bu yönüyle düzenleme, idarenin teşkilat yapısını belirlemenin ötesine geçmekte; kamu hizmetlerinin kim tarafindan, hangi statüde ve hangi mali koşullarda yürütüleceğini belirleyerek yasama yetkisinin alanına girmektedir.
10. Bu kapsamda, iş mevzuatına tabi personelin mali ve sosyal hakları mülkiyet hakkı kapsamında olduğu gibi, istihdam usul ve esaslarının belirlenmesi çalışma hakkı ve sözleşme özgürlüğünü de doğrudan etkileyen bir müdahaledir. Bu haklara ilişkin sınırlamaların Anayasa'nın 13. maddesi uyarınca kanunla yapılması zorunlu olduğundan gerek mali haklara gerekse çalışma ilişkisine ilişkin düzenlemelerin CBK ile yapılamayacağıaçıktır.

11. Açıklanan nedenlerle, Uludağ Alan Başkanlığı Hakkında CBK'nın 7. maddesinin (1) numaralı fikrasi, “konu bakımından yetki" yönünden Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırı olduğu kanaati ile çoğunluk görüşüne iştirak edilmemiştir.

Üye Engin YILDIRIM 
Üye Kenan YAŞAR