Anayasa Mahkemesinin 18/10/2022 Tarihli ve 2019/20791 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-01-06

6 Ocak 2023 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32065
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI  Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR 
BİLAL CELALETTİN ŞAŞMAZ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2019/20791Karar Tarihi : 18/10/2022
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞRaportörler : Yunus HEPER Denizhan HOROZGIL Başvurucu : Bilal Celalettin ŞAŞMAZ Veklli : Av. Baki KaNtaR 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru; terör örgütüne üye olma suçundn verilen mahkūmiyet hūkmünün suçve cezaların kanuniliği ilkesini, özel hayata saygı hakkını ve sendika hakkını ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru I4/6/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar vermiştir.
3. Başvuru belgelerinin bir Örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.

IIL OLAY VE OLGULAR 
4.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar Özetle şöyledir:
A. Arka Plan Bilgisi 
5. Anayasa Mahkemesi Ali Şeker (B. No: 2016/68962, 20/9/2018) başvurusunda Aktif Eğitimciler Sendikasına (Aktif Eğitim-Sen) ilişkin şu arka plan bilgilerine yer vermiştir:
"6.Türkiye 15//2016 urthtnde askeri bir darbe teşebbüsüyle karşı karşıya kalmış, bu nedenle 21/7/2016 tarihtnde ülke genelinde olağanüstü ħäl llan edilmestne karar verilmiş ve olağanüstü häl bugüne kadar birçok kez uzatılmıştır. Kamu makamları ve yargı organları-olgusal temellere dayanarak- bu teşebbüsůn arkasıda Türkiye'de çok uzun yıllardır faaltyetlerine devam eden ve son yıllarda Fetullahçı Terōr Örgütü (FETÖ) velveya Paralel 

Devler Yaplanması (PDY) olarak Istmlendirilen btr yapilanmanın olduğiomu değerlendirmişlerdtr (Aydın Yavuz ve diğerlert [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, $$ 12-25).

7. Darbe teşebbusu strasında ve sorrasinda ülke genelinde Cumhurtyet başsavcılıkdarı tarafından, darbe giriştmtyle bağlantılı ya da doğrudan darbe girişimtyle bağlantılı olmasa bile FETÖ/PDY'nin kamu kurumlarındaki örgülenmesinin yanı sıra eğttim, sağiık, ticaret, stvil toplum ve medya gibi farklı alanlardakd yapılanmasına yönelik soruşturmalar yürütülmüş ve çok sayda kişi hakkanda gözaltı ve tutukdama tedbirleri uygulanmıştur (Aydın Yavuz ve diğerleri, § 51, Mehmer Hasan Altan (2) [GK], B. No:2016/23672, 11/1/2018, § 12).

8. Kamu makamlarınca ve yargı organlarınca 15 Temmuz darbe teşebbüsünün falli olduğu beltrtllen FETÖ/PDY'ye ilişkin olarak özellikle son yıllarda yürültülen soruşturma ve kovuşturmalarda bu yaplanmanın özelllkderine ve faaltyetlerine ilişkin birçok tespit ve değerlendirmeye yer veriimişttr.

9. Buna göre FETÖ/PDY'ntn eğitim alanındakd faaliyetlert, yapılanmanın insan kaynağı ve maddi kaynak elde etmesinin başlıca aracı olmuştur. Bu nedenle başta FETÖ/PDY'nin kurucusu ve lideri Fetullah Gülen olmak üzere Örgüt yöneticilerinin yaplanmayla bağlantılı eğutm kurumlarına ayrı btr önem verdikleri ve örgütsel faaltyetlerin önemli btr bölümümün bu kurumlar üzerinden gerçekleştirildiği, bu kurumlarda örgütsel toplantların yapıldığı bilbrmektedir.

10. 2012 ylırun başlarında Hükumet kaynaklarmndan dershanelerin kapatlmasıyla ilglli yasał düzenlemelertn yapılacağına dair açıklamaların gelmeye başladığı ve yapian açıkdamalarda 2013-2014 eğitim δğretim ylından ttlbaren dershanelerin kapatilacağıyönünde çalışmaların yapıldığı biltnmektedbr. Nttekim 1/3/2014 tarihli ve 6528 sayrlıKanun'un 9. maddestyle yaplan değişikdikle 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Ozel Öğretim Kurumları Kanumu'nun 2. maddesindeki "dershaneleri" ibaresi yürürlükten kaldırımıştır.FETO/PDY'nin faaliyerleri içinde çok önemli bir yer tutan dershanelerin kapatimasıyla ilgili olarak kamuoyunda yaşanan tartışmaların yoğunlaşnğı bu sūreçte Akıtf Eğłtimctier Sendikası (Aktf Eğirtm-Sen) kurulmuştur.

11. Akaif Eğitim-Sen resmt olarak l/3/2012 tarihtnde kurulmuştur. Sendikanın kuruluşyazısı Milli Eğitim Bakanlığı Insan Kaynakdarı Genel Müdürlüğu tarafindan 27/4/2012tarihinde kayda alınarak kurulduğuna dair yazı tüm Milli Eğıtm Bakanlığı personeline resmi kanallarla duyurulmuştur.

12. Akatf Eğitim-Sen kurulduğu tarihten itibaren yaklaşık dokuz ay içtnde üye sayısınıotuz beş bine kadar çıkarmış, dokuz aylık sürede dokuz şube açan, seksen altı temstlcilik oluşturan ve kendi açıklamalarına göre otuz beş bin üyeye ulaşan Akatf Eğitm-Sen 31/3/2013 tarthinde yaptığı Olağanüstü Genel Kurulda aldīğī kararia 31/3/2013 tarihinde kendtni feshetmişttr.

13. FETÖ/PDY, sendikaların yanında konfederasyon yaplanmasına da gitmiştir.21/2/2014 tarthinde kurulan Cthan Sendikalar Konfederasyonu (Cihan-Sen) bünyestnde Akttf Eğitim-Sen, Ufuk Tarim-Orman Sen, Ufuk Enerji Sen, Ufuk Sağlık Sen, Ufuk Büro Sen ve Ufuk Yerel Sen'in yer aldığı bülinmektedir.

14. 31/3/2013 tarthtnde tefessüh eden Aktif Eğittm-Sen, 17-25 Araiik 2013 sürecinde 22/11/2013 tarthinde tekrar kurulmuştur. Akatf Eğitim-Sen yenlden kurulduktan sonra beșaltı ay içtnde yaklaşık ytrmi üç bin üyeye ulaşmıştır.


15. 15 Temmuz darbe girişimtnden sonra ilan edilen olağanüstü hál döneminde teşebbüsün arkasındaki yaplanma olan FETO/PDY lle bağlantılı olduğu değerlendirilen çok saydaki eğtim kurumu kapatımıştır. 23/7/2016 tarthli ve 29779 saylı Resmi Gazete'de yayımlanan 667 saylı Olağanüstü Hal Kapsamında Alman Tedbtrlere Ilişkin Kanun Hükmünde Kararname (KHK) le kapatlan bu eğttim kurumları arasında başta Cihan-Sen konfederasyonu ve bu konfederasyona bağłı Aktf Eğitim-Sen de yer almaktadır."
B. Başvuruya Konu Streç
6. 1959 doğumlu olan başvurucu, olayların meydana geldiği tarihte öğretmendir.Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanmasıa (FETÖ/PDY) Dye oima suçundan 30/8/2016 tarihinde gözaltıma alınan başvurucu 6/9/2016 tarihinde tutuklanmıştır. Uşak Cumhuriyet Başsavcılığı 30/12/2016 tarihinde bir iddianame düzenleyerek başvurucunun terör örgütüne tye olma suçundan cezalandırılmasını talep etmiştir.
7. Uşak 2. Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 13/4/2017 tarihli ilk celsede başvurucunun terör õrgütüne tye olma suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezasıyla mahkümiyetine ve tahliyesine karar vermiştir. Mahkemenin gerekçeli kararının ilgili kısmı şöyledir.
"…Sanuğın Öğretmen olarak görev yaptığı Uşak li, Yeşilkavak Ilköğrettm okulunda görev yaparken açığa alındığı, tanıkdarın anlatımlarına göre 17-25 Aralık 2013 tarthtnden önce FETÖ/PDY yaplanmasının düzenlediği dini sohbetlere katildıği, bu sohbetierde zaman zaman Fetullah Gülen'in kitaplarının okunduğu, böylellkde bu yaplarmaya eleman kazandırma amacının güdüldüğu, tanuk anlatımlarına göre samğın bu sohbetlere katildığı,17-25 Aralık 2013 tarihinden sonra örgüale bağını devam ettirdiğini ortaya koyacak şekilde Aktf Eğttim Sendlkasına üye olduğu, bu sendikamn özellikle hükümet ve FETÖ/PDY yapilanmasını karşı karşıya geldiği dershane krizi sonrasında örgüte mensup öğretmenlerin kamu oyunda baska ve pazarlık gūcünü artirmak amacıyla örgüt tarafindan kullanıldığı, her ne kadar tçerik ve görüşme zamanı tespit edilememiş ise de, HTS kayularına göre sanığın mahkememizin 2016/204 esas saylı dosyasında sanık olarak yargılanan tmam seviyesinde olduğu iddia edilen [MT.], [M.E.]ve [A.A.] ile görüşme kayularının bulunduğu, tanık anlatımlari, HTS kayularından yola çıkalarak varılan sosyal çevresi, 17-25 Aralık 2013 tarthinden sonra devam eden Aktf Eğitim Sen üyeliği gözetilerek sanığın bu şektlde çeşttli eylem ve davranışlarıyla yüklenen FETÖ/PDY silahli terōr Örgütūtyeliği suçumu işlediği kabul edilmiş, samğın dosya kapsamına ve oluşa aykarı yöndeki beyanlarına itibar edilmemiştir.

Samka silah ele geçirilmemiş ise de FETÖ/PDY yapılanmasının hūcre tipi yaplanma olduğu, bu yapının eğirim, mülkiye, adltye, TSK, emniyet, finans ve diğer yaplanmalarımın farklı farkdı olduğu, ancak üst yönetim komumunda bu örgütün tek elden idare edildiği, yeri geldiğinde 17-25 Aralık 2013, Mit Tirlarının Durdurulması hadisesi, 15 Temmuz 2016tarlhlit Darbe Kalkaşması gibi silahlı eylemleri gerçekeşttrecek komumda olduğu, sosyal ve şahsi durumu, tahsil durumu tibartyle sanığin bu yapılanmada en üstte Fetullah Gülen olduğunu, yapılan çalışmaların onun önderliğinde yürütüldüğünü ve buraya katk sağladığım bildiği, sanığın eğttim yapılanmasında akttf görev alıp örgütle bağını ortaya koyacak şekdlde aktf ve fill davranışlarda bulunmak suretiyle örgütün bütünü içerisinde üzerine düşen görevi yaparak yüdenen örgüa üyeligı suçunu işledigı kabul edilmiş ve aşağudakt şekdlde hülim kurulmuştur."

8. Başvurucunun istinaf talebi 29/6/2017 tarihinde, temyiz talebi ise 3/4/2019tarihinde reddedilmiş ve hüküm kesinleşmiştir.

IV. İLGİLİHUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
I. Mevzuat 
9. 2/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Terör örgütler7"kenar başlıkhı 7, maddesinin ikinci fikrası şöyledir.

"Cebtr ve şiddet kullamlarak; baska, korkutma, yidırma, sindtrme veya tehdit yöntemleriyle, I inci maddede beltrtilen amaçlara yönelik olarak suç işlemek üzere, terör örgütü kuranlar, yönetenler Ue bu örgüte üye olanlar Türk Ceza Kanununun 314 üncümaddesi hükümlerine göre cezalandırılır, Orgütün faallyetitni düzenleyenler de örgütün yōneticisi olarak cezalandırılır."
10. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Tūrk Ceza Kanumu'nun "Siláhlı örgür" kenar başlıkhı 314, maddesi şöyledir.

"(1) Bu kasmın dōrdūncü ve beşinci bōlūmlerinde yer alan suçlar işlemek amacıyla,siláhlı orgüt kuran veya yöneten kişi, on yıldan onbeş yrla kadar hapis cezası ile cezalandvrilor.

(2) Birinci fikrada tanımlanan örgúte üye olanlara, beş yildan on yıla kadar hapis cezast veriltr.

(3) Suç tşlemek amacıyla örgit kurma suçuna illşkin diğer hülamler, bu suçaçisından aynen uygulanır."
Yargitay İçtihadı
11. Yargitay 16. Ceza Dairesinin (ilk derece) 24/4/2017 tarihli ve E.2015/3,K.2017/3 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir.

"Yukarıda açıkandığı üzere bir suç örgütü baştan itibaren, suç işlemek üzere kurulmuşlllegal bir yapı olabileceği gibi, legal olarak faaliyet göstermekie olan btr stvil toplum örgütünün sonradan bir suç örgütüne, hatta terör orgütüne dönüşmesi de mümkündür.Kuruluş amacı silahlı ya da silahsız yōntemlerle suç işlemek olan, bu amaç ve yöntemlerini açıkça deklare eden ya da örgú faalłyett kapsamında tşlenen suçlarla bu durumu açıkça biltnen örgülere aye olan veya bu örgütlere bilerek yardim edenlerin kusurluluğunda tartışılacak bir husus bulunmamakta ise de; legal zeminde faaliyet gösteren ve nthat amacıgizli tutulması nedeniyle açıkça bilinmeyen yapiara dahtı olan ya da yardum edenlerin, bu suçların doğrudan kast ve özel satkde işlenehilen suçlar olduğu hususu da gtzetildiğinde,hulukd durumlarının kusurluluk ve hata bağlamında değerlendtrtlmestnde zaruret vardur.
Yukarıda kuruluş, amaç, örgút yaplanması ve faaliyet yöntemleri anlatilan FETÖ/PDY terör örgütünün nihal amacinın, Devlettn Anayasal ntzamını cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olduğunda ve bu amacıu gerçekleştirmek için 'mahrem alan' olarak örgütlendiği, devletin silahlı kuvvetlerindeki unsurlar dikate alındığıda gerekli ve yeterli örgültsel güce sahip bulunduğunda kuşku yoktur. Orgütün bu amaç ve yöntemlerini bilen 

orgüt mensuplarıın, örgütekd konumları gözesilerek cezalandırılacağı da açıkaır.Orgilenme pramtdine gôre, 5., 6. ve 7. tabakalarda ve kural olarak 3. ve 4. tabakalarda bulunan örgüt mensuplarınn bu durumda olduklarının kabulü gerekir. Ancak önce dini bir kült, ardmndan bir terör örgütü håline dönüşen, eğitim-öğretim faaliyetleri, sivll toplum ve meslek kuruluşlari, yerel ve uluslararası ticari işletmeler, basın-yayın ve medya organlar gibi legal yapuar ve Abant Toplantilari, Turkçe Olimpiyaları benzert prestijli organizasyonlar üzerinden oluşturulan sempatizan halkasından Insan ve maddi kaynak devştren FETÖ/PDY'nin, başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince böyle algulanması da toplumsal btr gerçekdiktir. Amaca ulaşmak lçin her yolu mübah gören fakat sözde meşruiyetini stvil alanda dinden, kamusal alanda ise hukuktan aldığı izlenimi vermek lçtn yeterli güce ulaşıncaya kadar alenen krtminaltze olmamaya çalışan örgütün, silahlı bir terör örgütüolduğu gerçeğintn, örgütün kurucusu ve yöneticisi Fethullah Gülen hakkında Ankara 11.Ağu Ceza Mahkemesince verllen ve Yargutay Ceza Genel Kurulumun 2008/9-82,181 sayııkararı ile kestnleşen beraat kararı da nazara alındığında, özellikle örgütün sözde meşruiyet vitrint olarak kullanılan diğer tabakalardaki örgüt mensupları tarafindan blltnip biltnmediğtntn olaysal olarak toplanan deliller muvacehesinde TCK'nın 30. maddesi kapsamında değerlendirilmesi lazimdır.

Ancak bu değerlendirme yapuırken, 2012 yulı ve sonrasında örgüt mensubu olan kamu görevlileri tarafindan yaplan aperasyonlar gibi, örgütün nihat amacını açıkça ortaya koymaya başladığı sansasyonel olaylar sonrasında; Millı Güvenlik Kurulu'nun, 30 Ekim 2014, 29 Nisan 2015 ve 26 Mayis 2016 tarthli toplantilarinda alınan ve kamuoyu tle paylaşılan kararlarda sözde htzmet hareketi' adlı, legal görünümla illegal yapının, paralel bir devlet kurma amacında olon, devletin varliğına ve anayasal dizentne karşı ciddi tehdit oluşturan bir örgu olarak kabul edllmest, aynı tespit ve açıklamaların devlet ve hükumet yetkilllerince de en üst düzeyde benimsenip, kamuoyu ile paylaşılması gibi olguların da gözardh edilmemesi gerekir."
12. Yukarıda anılan kararın (bkz. § 11) temyiz incelemesini yapan Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26/9/2017 tarihli ve E.2017/16.MD-956, K.2017/370 sayılı kararınin ilgili kısmı şõyledir:
"Btr suç örgütü, baştan itibaren suç işlemek üzere kurulmuş illegal bir yapı olabileceği gibi, legal olarak faaliyet göstermekte olan btr sivil toplum örgütünün sonradan bir suçörgütüne, hatta terör örgütüne dömüşmest de mümkündür. Bu kapsamda önceden var olan ancak hakkında karar verilmediği lçin kamuoyu tarafindan varlığı bilinmeyen örgütün hukukd varlık kazanması mahkemeler tarafindan verilecek karara bağiı ise de örgütün kurucusu, yöneticileri ya da úyeleri; kuruluş tarihinden veya meşru amaçlarla kurulup daha sonra suç örgütüne domüştüğü andan tribaren ceza hukuku bakomından sorumlu olacakardir.

Stlahlı terör örgütüne üye olma suçumun doğrudan kastia işlenebildiği gözetilerek,hukukd zemtnde faaltyet gösteren ve nthat amacın gizli tutması nedeniyle açıkça bilnmeyen yapılara dahil olan örgüt mensuplarından bir kasmının, oluşumun bir terör ōrgütü olduğunu bllmediklerini iddia etmeleri durumunda, TCK'mun 30. maddesinin birinci fikrasında yer alan hata hükmü uyarınca değerlendtrme yapmak gerekecekttr."
13. Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 26/10/2017 tarihli ve E.2017/1809, K.2017/5155sayılı kararının ilgili ktsmı şöyledir:
"Örgüt üyesi, orgüt amacını benimseyen, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olan ve bu suretle verilecek görevleri yerine getirmeye hazur olmak üzere kendi tradestnt örgüt 

tradeşine terk eden kişidir. Orgüt üyeliği, örgüte katımayr, bağlanmayı, örgüte hakim olan htyerarştk gücün emrine girmeyi ifade etmektedir. Orgüt üyest örgütle organtk bağ kurup faaliyetlerine katımaludır. Organtk bağ, canlı, geçişken, etkin, faili emir ve talimat almaya açık tutan ve hiyerarşik konwmunu tespit eden bağ olup, üyeliğin en önemli unsurudur Örgute yardımda veya örgüt adına suç lşlemede de, örgüt yöneticileri veya diğer mensuplarının emir ya da talimatları vardır. Ancak örgüt üyellğini beltrlemede ayưrt edici fark, örgült üyestnin örgüt hiyerarşisi dahtlinde vertlen her türlü emtr ve talimatısorgulamaksızın tamamen tesltmiyet duygusuyla yerine getirmeye hozir olması ve öylece ifa etmesidir.

Silahlı örgüte üyelik suçunun oluşabilmest için örgütle organik bağ kurulması ve kural olarak sürekdllik, çeştlilik ve yoğunluk gerektiren eylem ve faaltyetlerin bulunmasıaranmaktadır. Ancak niteliği, işleniş biçimi, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı,örgütün amacı ve menfaatlerine katkası itibariyle sürekdilik, çeşttllik ve yoğunluk özelliği olmasa da ancak örgüt üyeleri tarafindan işlenebilen suçlarin faillerintn de örgü üyesi olduğunun kabulü gerekir. Orgüte sadece sempati duymak ya da örgütün amaçlarını,değerlerini, ideolojisini benimsemek, buna ilişkin yayrnları okumak, bulundurmak, örgüt liderine saygı duymak gibi eylemler örgüt üyeliği için yeterli değıldtr.
Orgüt üyesinin, örgüte bilerek ve isteyerek katıması, katıldığı örgütün niteliğini ve amaçlarinı bilmesi, onun bir parçası olmayı istemest, katılma tradestnin devamlilık arz etmesi gerekir. Orgüte üye olan kimse, bir örgüte gtrerken örgütün kamunon suç saydığıfitlleri tşlemek amacıyla kurulan bir örgüt olduğunu bilerek dye olmak kastı ve iradesiyle hareket etmelidtr. Suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olmak suçu için de saikin 'suçişlemek amaci' olması aranır...

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;
Kuruluş, amaç, örgüt yaplanması ve faaltyet yōntemleri Dairemizin 2015/3 E.sy.kararında anlatlan ve nihai amaci, Devlettn Anayasal ntzamın cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olduğu anlaşılan FETÖ/PDY terör örgütünůn başlangıçta btr ahlak ve eğltim hareketi olarak ortaya çikması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algulanmast, amaca ulaşmak için her yolu mübah gören fakat sözde meşruiyetini sivil alanda dinden, kamusal alanda ise hukukaan aldığı izlenimi vermek için yeterli güce ulaşıncaya kadar alenen kriminalize olmamaya özen göstermesi gerçeği nazara alındığında,örgütün sözde meşruiyet vitrtni olarak kullanulan katlarla irtibattı olduğu anlaşıan ve fakat örgütün nihai amacınu bildiği, örgütle organik bir bağ kurarak hiyerarşisine dahil olduğu yönünde herhangi bir delil bulunmayan sanığın, hükme esas alınan ikrart ve HTS kayu içeriğine göre Áğlasun İlçe Tarım Müdürlüğü'nde ztraat mühendist olarak görev yaptığıdömemde, örgütün tiçe tmamı olduğu iddia edilen ve örgütün ilçe yaplanması içerisinde görevli oldukdarı iddiasıyla haklarında soruşturma yürütülen şahıslarla telefonla görüşmek suretiyle irtibat içinde olmak, çoğunluğu kamuoyu nezdinde örgütün gerçek yüzünü ortaya koyan, hukuki kulyflarla kamu görevlileri ve sivil şahıslara yönelik bir kısım operasyonlara başladığı 2013 ylı öncesinde olmak üzere btrkaç kez de bu tarihten sonra örgütün dini sohbet toplantilarına katilmak, orgut tarafindan çıkarılan gazetelere gerçek ismiyle abone olmak ve çocuğumu ōrgilte müzahir olması nedeniyle kapatilan Altınbaşak istmli okula göndermekten ibaret eylemlerinin, sanığın konum ve kiştsel özellkdert de nazara alındhiğında sempat ve iltisak boyutunu aşan, örgüt üyest olduğunu ispat etmeye yeterli örgütsel faaliyetler kapsamında değerlendtrilemeyeceği gözetilerek.."
14. Yargitay 16. Ceza Dairesinin 18/7/2017 tarihli ve E.2016/7162, K.2017/4786sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:

"Terörle Mücadele Kanunu ve Tūrk Ceza Kanunu kapsamında, btr oluşumun, örgút niteliğinde bulunup bulunmadığı ve ntieliğinin beltrlenmesi hususunda özel btr dizenlemeye yer vertilmemiştir. Yargulama safahatında, dava ya da soruşturmaya komu oluşumun nerede,ne zaman, kimler tarafindan, ne amaçla kurulduğu, ülke genelinde amaca elverişli eylem ve faaltyetlerine illşkin bilgiler ügilt Devlet kurumlarmndan dosyaya gettrtilmek suretiyle dosyada mevcut olay ve deliller doğrultusunda yargilama makamlarınca beltrlenmekte ve yargı kararıın kestnleşmesi ile oluşumun suç, terör ya da silahlı terör örgütü niteliğinde bulumup bulunmadığı kestn olarak tespit edilmektedir.

..Orgütün nitelikderinin mahkemece belirlenmesi bir tespit kararudır. Onceden var olan ancak hakkanda karar verilmediği içtn kamuoyu tarafindan bilinmeyen örgütün hukukd varlık kazanması mahkemeler tarafindan vertlecek karara bağlı ise de, örgütün kurucusu,yöneticilert ya da uyeleri açısından, kuruluş tarihinden veya meşru amaçlarla kurulup daha sonra suç örgütüne dömūştüğü andan tribaren ceza hukuku bakımımdan işledikleri file göre sorumlu olacakdardir. Bu mensuplardan bir kasmı, oluşumun bir terör örgütü olduğunu bilmemesi (hata húkümleri) durumunda, 'usursuz ceza olmaz' ilkesi doğrultusunda uygulama yapılacağında bir tereddüt yoktur.

Sanuklar ve müdafileri tarafindan, suç tarihinde bu yapının bir terör örgütüolduğuna dair mahkemelerce bir karar verlimemiş olduğundan, terör örgütü olarak kabulüne olanak bulunmadığı savunulmuş ise de, bir oluşumın suç örgütu olarak faaltyette bulunması her zaman mümkün olup, suç örgūta kabulü için mahkemenin bu yönde bir iespit yapması zorunlu değilditr. Akstne kabul örgüt kararı kesinleşinceye kadar gerçekleşen zaman diliminde örgütsel suçların oluşmayacağı anlamına geltr ki bu durum suç ve yaptırım teorisine aykurudır. Ztra, bir kasten öldürme, hırsızlik, cinsel saldırı suçlarında,ceza usul hukuku açısından, filln ve failin tesptti yaplacak yargilama sonucunda verilen kararın kesinleşmesi ile hukuki açıdan varlık kazanacaktır. Eylemtn gerçekleştiği tarth ştphe yok kd maddi olayın oliuğu tarih olup, kararın kesinleşme tarthi olmadığıtartışmadan uzak olduğu gibi, kişilere örgütten yaptirım uygulanması da örgüt kararının verilmesine bağlı değlldtr. Mahkeme kararıyla örgüt kararı verilmemiş olması, örgüte bir şekilde katilan, örgü adına suç işleyen veya örgüte yardım eden kişilerin kusursuz olmalarıbir başka deytmle yardım ettikderi veya adına suç işledikleri yapının örgüt olduğunu bilmemeleri halinde hata hükümlert çerçevesinde' sorumsuzluk halini sağlayacaktır. Bu nedenle suç tartht ttibariyle bir örgüt kararının verilmemiş olmasi, açidanan ilkeler doğrultusunda, neticeyi bilerek ve isteyerek tipik hareketi gerçekleşttren sanukları, yasal yönden sorumlu tutulmalarına engel teşkdl etmeyecektir."
15. Yargıtay 16. Ceza Dairesinin ayrıntıları ve hukuki mahiyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafindan onanarak kesinleşen, ilk derece mahkemesi stfatıyla verdiği 24/04/2017 tarihli ve E.2015/3, K.2017/3 sayılı ilamında yer alan değerlendirmeler daha sonra Yargıtay tarafindan istikrarlı biçimde takip edilmiştir (diğerleri arasından bkz. Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 10/2/2021 tarihli ve E.2019/10348, K.2021/972; 9/10/2019 tarihli ve E.2019/1326, K.2019/5918 sayılı kararlari).

16. Yargitay 16. Ceza Dairesi örgütün sőzde meşruiyet vitrini olarak kullamlan katłarla irtibatłı olmakla birlikte nihai amacımı bildiği, örgütle organik bir bağ kurarak hiyerarşisine dâhil olduğu yönünde herhangi bir delil bulunmayan sanıkların cezalandıriılamayacağım ifade etmiştir. Dairenin 10/5/2018 tarihli ve E.2017/4179,K.2018/1541 sayılı kararınun ilgili kısmı şöyledir:
"Kuruluş, amaç, örgüt yaplanması ve faaltyet yöntemlert Dairemizin 2015/3 Esas saylı kararında anlatilan ve nihat amaci, Devletin Anayasal nizamın cebir ve şlddet 

kullanarak değiştirmek olduğu anlaşılan FETÖ/PDY terör örgütünün başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algtlanması, amaca ulaşmak için her yolu mubah gören fakat sözde meşruiyerini sivil alanda dinden, kamusal alanda ise hukuktan aldığı izlenimi vermek için yeterli güce ulaşıncaya kadar alenen krimtnalize olmamaya özen göstermesi gerçeği nazara alındığında,örgütün sözde meşruiyet vitrtni olarak kullanlan katlarla trtibalı olduğu anlaşılan ve fakat ōrgütün nihai amacını blldiği, örgütle organik btr bağ kurarak hłyerarşistne dahll olduğu yönünde herhangi bir delil bulunmayan samğın, hükme esas alinan ikrari, örgütün llçe yaplanması içerisinde görevli oldukları tddiasıyla hakdarında soruşturma yürütülen şahuslarla trtibat içinde olmak, çoğunluğu kamuoyu nezdinde ōrgütün gerçek yüzünü ortaya koyan, hukuki kaljflarla kamu görevlileri ve sivil şahıslara yōnelik bir kısom operasyonlara başladığı 2013 yilı öncestnde örgütün sohbet ioplantularına katimak, örgüt tarafından çikarılan gazetelere gerçek tsmiyle abone olmak ve çocuğunu örgüte mizahtr olmasınedentyle kapatilan okula göndermekten ibaret eylemlerinin, sanğın komum ve kişisel Özellikderi de nazara alındığında; silahlı terör örgütünün unsurlarında yanıgı (TCK. 30/]md.) kapsamında değerlendirilebileceği, yukarıdo anılan tarihten sonra gerçekleştirilen örgütsel faaliyetlertn örgüt üyeliği içtn krtter kabul edlleceği gözetilerek.eksik inceleme ve araşturma ile yazılı şekilde hükam kurulması…." (TCK'nın 30. maddesinde düzenlenen hata hükümlerinin uygulanması gerektiğine ilişkin başka bir karar için bkz. Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 8/12/2020 tarihli ve E.2019/9821, K.2020/6051 sayıli karari).
17.Yargitay; sanıkların FETÖ/PDY ile irtibatlı ve iltisaklı dernek, sendika ve diğer sivil toplum örgütlerine üyeliklerini; örgütün nihai amacımı bildiğini, örgtitle organik bir bağkurarak hiyerarşisine dâhil olduğunu tek başına göstermediğini kabul etmiştir (diğerleri arastndan bkz Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 20/4/2021 tarihli ve E.2020/5713, K.2021/2837;22/3/2021 tarihli ve E.2020/1864, K.2021/2227; 9/10/2019 tarihli ve E.2019/1326,K.2019/5918; 19/10/2020 tarihli ve E2019/5604, K.2020/5065 sayılı kararłari). Yargıtay sarıklarm sadece FETÖ ile irtibatlı ve iltisaklı derneklerde üyelik kayıtlarının bulunmasıın silahlı terör Örgütüne yardım suçunu oluşturmayacağına (Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 7/4/2021 tarihli ve E.2020/6785, K.2021/2588 sayılı karart), sendika ve dernek ūyeliğine dair eylemlerinin sempati ve iltisak boyutunu aşmadiığına ve örgüt hiyerarşisine dâhil olduğunu gōstermediğine (Yargitay 16. Ceza Dairesinin 17/6/2021 tarihli ve E.2019/9574,K.2021/4104; 17/3/2021 tarihli ve E.2019/8868, K.2021/2169 sayılı kararları), terör Örgütüne müzahir derneğin organlarında yer almalarının tek başına örgüt hiyerarşisine dâhil oiduğunu göstermediğine (Yargitay 16. Ceza Dairesinin 16/3/2021 tarihli ve E.2020/5437.K.2021/2637 saytlı kararı) karar vermiştir.

18. Yargitay örgüte müzahir sendika üyesi olduğu, bu sendikada bir sūre işyeri temsilciliği yapan ve hakkında FETÖ/PDY elebaşına ilgisini gösteren dijital deliller bulunan sanığın (Yargitay 16. Ceza Dairesinin 26/3/2019 tarihli ve E.2018/4678, K.2019/2059 sayılıkarari), 2013 yılı öncesi dinî sohbetlere katılan ve örgütle iltisaklı derneğin yönetim kurulunda yer alan sanığın eylemlerinin, örgüt üyesi olduğunu ispat etmeye yeterli örgüitsel faaliyetler kapsamında değerlendirilemeyeceğine (Yargitay16. Ceza Dairesinin 30/10/2018tarihli ve E.2017/3689, K.2018/3718 sayıh kararı) karar vermiştir.
19. Yargıtay, kararlarında FETÖ/pDY'nin bir hiyerarşik yapılanma içinde bulunduğunu her zaman gözönünde bulundurmuştur. Yargıtay yeterli gūce ulaşıncaya kadar alenen kriminalize olmamaya özen gösteren kurucusu, yöneticileri ve örgüt hiyerarşisinde Üçüncü veya daha yukarı katlarda yer alan mensuplarının zaman sınırlaması olmakstzın örgütün nihai amacından haberdar olduklarında kuşku bulunmadığıı, bir ve ikinci katmanlarda yer alanların faaliyetlerinin örgütsel olduğunun mahkemece ispat edilmesinin 

gerekli olduğunu ifade etmiştir (diğerleri arasından bkz. Yargitay 16. Ceza Dairesinin 15/2/2018 tarihli ve E.2017/1861, K.2018/294; 21/1/2018 tarihli ve E.2017/3335, K.2018/361sayılı kararlari). Yargitay Ceza Genel Kurulu 26/9/2017 tarihli bir kararında (E.2017/16.MD-956, K.2017/370) örgütün hiyerarşik yapılanmasına dair ayrıntıl değerlendirmelerde bulunmuştur. Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"..Örgütün hiyerarşik yaplanması tabaka-kat sistemine dayanı...
FETÖ/PDY silahlı terör örgütümün, Devletin Anayasal düzenini cebir ve şiddet kullanarak değiştirmek olan nihai amacını gerçekdeştirmek tçtn 'mahrem alan' şeklinde örgütlenmesi ve devletin silahlı kuvvetlerindeki unsurları dikkate alındığında gerekli ve yeterli örgütsel gūce sahip olduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadı. Örgütün bu amaçve yöntemlerini bilen örgüt mensuplarının örgütteki komumları gözetilerek cezalandırılacağıda açıktır. Orgülenme piramidine göre, beş, altı ve yedinci kat ve kural olarak üç ve dördüncu katlarda bulunan örgüt mensuplarının bu durumda olduklarının kabulügerekmektedtr. Ancak önce dini bir kült, ardından da terör örgütu háline dönüşen FETÖ/PDY'nin, başlangıçta btr ahlåk ve eğitim hareketi olarak ortaya çıkması ve genellikde böyle algılanması, örgütūn gayrı meşru amaçlarını gizleyip alenen kriminalize obmamaya çalışması ve örgütün kurucusu ve yöneticisi Fethullah Gülen hakkında Ankara I1. Ağw Ceza Mahkemesince verilen beraat kararının onanarak kestnleşmesi karşısında, özellikie örgütün sözde meşrutyet vtırini olarak kullanılan diğer katlardaki örgüt mensuplarıtarafindan bilinip biltnmediğintn olaysal olarak TCK'nın 30. maddesi kapsamında değerlendtrtilmesi gerekmekaedir.

".•.

20. Eldeki başvurunun çözümlenmesinde önemli noktalardan biri de Örgütün sohbet adı verilen toplantilarıdir. Yargıtay Ceza Genel Kurulumun 3/3/2022 tarihli ve E.2022/9.MD-51, K.2022/141 sayılı kararında söz konusu toplantılar hakkında genişdeğerlendirmelerde bulunulmuştur.

B. Uluslararası Huknk 
1. Avrupa Însan Hakları Mahkemesi İçtihadı
a.Kasymakhunov ve Saybatalov/Rusya (B. No: 26261/05, 26377/06, 14/3/2013)Karari 

21. Hizb-ut Tahrir, Rusya Yüksek Mahkemesi tarafindan 2003 yılında terör örgütüolarak ilan edilmiş ve faaliyetleri yasaklanmıştır, Bu karar 28/7/2006 tarihinde Rusya ResmîGazetesi'nde yayımlanmıştir. Yusup Kasymakhunov (birinci başvurucu) ve Marat Saybatalov (ikinci başvurucu) 2004 yılımda Rusya makamları tarafindan Hizb-ut Tahrir üyesi olduklan gerekçesiyle tutuklanmıştır. Başvurucular savunmalarında Hizb-ut Tahrire üye olduklarımıkabul etmekle birlikte anılan örgütün terörist bir organizasyon olmadığını, şiddeti bir yöntem olarak benimsemediği gibi buna da başvurmadığını, amacının kadife devrimle Islami yönetim kurmak olduğunu ifade etmiştir.

22. Ulusal mahkeme, birinci başvurucunun 1999-2004 yılları arasında broştr ve el ilanı dağıtarak yeni üyeler kazandırmak suretiyle terör örgütüne yardım etme suçunu işlediğini kabul etmiştir. Ulusal mahkemeye göre birinci başvurucu, Rusya Yüksek 

Mahkemesinin 2003 tarihli kararından haberdardır ve bu sebeple terör örgütüne yardım etme suçundan mahkům olabileceğini öngörebilir durumdadır. Ulusa! mahkeme, ikinci başvurucunun ise 2003 yılının başından itibaren terör örgütüne Gye olduğunu ve tıpkı birinci başvurucu gibi Rusya Yüksek Mahkeme kararından haberdar olduğunu kabul etmiştir.
23. Başvurucular diğer ihlal iddialarının yanı sıra erişilebilir ve öngörülebilir olmayan kanun hükümlerine dayanılarak haklarında mahkümiyet kararı verildiğini, bu kapsamda suçta ve cezada kanunilik ilkesinin de ihlal edildiğini ileri sürerek Avrupa Insan Hakları Mahkemesine (AtHM) müracaat etmiştir.

24. AfHM; kararmda Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 7.maddesinde güvence alınan suçta ve cezada kanunilik ilkesinin keyfi soruşturma,mahkúmiyet ve cezalandırmalara karşı güvence teşkil edecek biçimde yorumlanmasıgerektiğini, ilkenin sanığın aleyhine olan ceza hükümlerinin geçmişe yürütülmesi yasağının Ötesinde bir anlama sahip olduğunu, mevcut bir suçun kapsamının önceden suç olarak tanımlanmayan filleri de içerecek şekilde genişletilmesini yasaklarken aynı zamanda ceza normunun kryas ve benzeri yollarla sanığın aleyhine olarak genişletici yoruma tabi tutulmaması gerektiğini de ifade ettiğini belirtmiştir. Anılan ilke uyarınca suç ve cezalar kamunda açık bir biçimde tanımlanmalıdư. AtHMe göre bu gereklilik, bireyin ilgili hükmün lafzından ve -gerekiyorsa- mahkemelerinin yorumlarının yardımıyla hangi fillerin veya ihmallerin onu cezai yönden sorumlu kılacağını bilebildiği hâllerde yerine getirilmiş olur.
25. AlHM, Rusya'da yürürlükte olan kanunların terör örgütünü, terörist faaliyetleri,terör örgütüne yardım etme ve terör örgütüne üye olma suçlarımı açık bir biçimde tanımladığını ve hukuki yardım alımması suretiyle kanunların ne anlama geldiğinin tespit edilebilir olduğunu belirtmiştir. Ancak AlHM, Rus mevzuatına göre salt terör örgütüne üyeliğin veya yardım etmenin cezalandırılabilmesi için yardım edildiği veya tye olunduğu değerlendirilen yapılanmanın terör örgütü olduğunun önceden bir yargı kararıyla tespit edilmiş olmasının yanı sıra bu kararın Resmı Gazete'de de yayımlanmiş olması gerektiğinin altını çizmiştir. Öte yandan AtHM kararında terörist aktivitelere katılım çağrısı yapılmasının cezalandırılmasının ihtilaf konusu örgütün önceden terörist veya suç niteliğindeki faaliyetler temelinde yargı karartyla yasaklanma Ön şartına bağlanmadığına işaret etmiştir.
26. AtHM bu çerçevede yaptiğı değerlendirmede ulusal mahkemenin birinci başvurucu yönünden verdiği mahkümiyet hükmünün sadece Hizb-ut Tahririn Yüksek Mahkeme tarafından terör Örgütü kabul edilmesine dayanmadığını, aynı zamanda başvurucumun broştr ve el ilanı dağitmasına da bağlı olduğunu ifade etmiştir. AlHM, ulusal mahkemenin başvurucunun dağıttığı broşür ve el ilanlarının içeriklerinde şiddet yoluyla gayrimüslim bükümetin ortadan kaldırimasının savunulduğu ve gayrimüslimlere karşısavaşın (cihadın) yüceltildiği sonucuna ulaştıklarını da vurgulamıştır. Ayrıca AlHM, söz konusu broşürlerde silah, patlayıcı ve zehir kullamımıyla ilgili yönergenin de yer aldığınıbelirttikten sonra birinci başvurucunun mahkümiyetinde Yüksek Mahkemenin 2003 tarihli kararının etkili olduğu savınin ikna edici olmadığını değerlendirmiştir. Bu kapsamda AlHM,2003 tarihli Yüksek Mahkeme kararını Resmi Gazete'de yayımlanmasının suçu Öngörülebilir olmaktan çıkarmadığıı belirtmiş; birinci başvurucu yönünden suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edilmediği sonucuna ulaşmıştır,
27. AlHM, sadece faaliyetleri yasaklanan bir örgüte yardım etmesinden dolayımahküm edilen ve -birinci başvurucunun aksine- şiddet içeren veya şiddeti teşvik eden bir eylemi tespit edilmeyen ikinci başvurucu yönünden ise suçta ve cezada kanunilik ilkesinin 

İhlal edildiği sonucuma ulaşmıştır. AlHM, ikinci başvurucu yönünden hükūmetin başvurucunun Hizb-ut Tahririn yasaklanmasıa ve terör örgütü ilan edilmesine ilişkin kararımedya ve benzeri araçlar üzerinden öğrendiği yolundaki savunmaşını ikna edici bulmamıştır.AlhM'e göre Yüksek Mahkeme kararının haberleştirilmesi, gerekçenin veya en azından hüküm fikrasının resmi olarak yayımlanmasının yerini ikame etmemektedir ve sadece kararın resmi kaynaklar üzerinden ilan edilmesi somut davada uygulanabilir hukuk kurallarmın yeterli ve güvenilir şekilde bilinebilir hâle getirebilir. Bu nedenle AtHM (başvurucumun Hizb-ut Tahrire tyeliğine esas alınan eylemlerini gerçekleştirdiği tarihte) Yüksek Mahkemenin 2003 tarihli kararının resmî yollardan yayımlanmamiş olması sebebiyle ikinci başvurucunun Hizb-ut Tahrir üyeliğinin kendisini cezai yönden sorumluluk altına sokacağınımakul olarak öngörebilmesinin mümkün olmadığını belirterek suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır.

b.Yasin Özdemir/Türkiye (B. No: 14606/18, 7/12/2021) Kararı
28. AlHM; FETÖ/PDY ile bu Örgütün liderini Öven sosyal medya paylaşımlarınedeniyle cezalandırılan başvurucunun ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin şikâyetini,paylaşımların yayımlandığı tarih itibarryla ulusal hukukun Öngörülebilir olup olmadığıbakımından ele almıştır.

29. Terörle mücadeleye ve terbre ilişkin ceza normlarında ulusal mevzuatların son derece genel formüller kullandiğını ve bunların uygulamasının yargı makamlarının yorumuna bağlı olduğunu belirten AlHM, hâkimlerin kanunu yorumlarken bireyleri keyfiliğe karşıkorumaları gerektiğini ifade etmiştir. AlHM, kararında hükümetlere karşı eleştirilerde bulunmanın terör örgütü olduğu değerlendirilen oluşumlara destek vermek gibi suçlamalarla sonuçlanmaması gerektiğini vurgulamış; ceza hukuku kapsamında ifade özgürlügü hakkının kullanımımın bertaraf edilerek bunun silahlı bir terör örgütüne tiye olma veya onu destekleme olarak nitelendirilmesine yol açan geniş yorumların herhangi bir somut delil olmaksızın kullanıldığıda kanunilik ilkesinin esaslı unsurlarından olan Öngörülebilirliğe zarar vereceğini belirtmiştir.

30. AfHM'e göre somut olayda başvurucunum paylaşımlanı 17-25 Aralık 2013sürecinde yolsuzluk iddiaları bakımından başlatılan adli soruşturmalar kapsamında idari kurum ve yargı makamlarının FETÖ/PDY ile mücadelede aldıkları tedbirler, siyasi iktidarın muhalefete karşı yürüttüğü politikalar ve siyasi iktidarın silahlı bir İslamcı örgütle ilişkileri hakkındaki iddialara yönelik eleştirilerden oluşmaktadır ve bu kapsamda paylaşımlar gtncel siyasi konular kapsamında kalmaktadır. AlHM ayrıca bu görüşlerin daha Önce siyasi muhalefet partileri ile ulusal ve uluslararası medya tarafindan da ifade edildiğini vurgulamış,görüşlerin şiddet veya ayaklanma çağrısı içermediğine dikkat çekmiştir.
31. AlHM, Fetullahçı yapılanmanı bazı mensuplarının yaklaşık on beş ay sonrasında darbe teşebbüsū yapmalarının siyasi tartışmalar sirasında düşünceleri ifade ctme özgtrlüğünü etkilemeyeceği görüşündedir. Bu bağlamda AlHM; ceza hukukumun bir yandan siyasi tartışmalarda hükümete karşı yöneltilen eleştiriler ve diğer yandan terör örgütlerinin eylemlerini haklı çıkarmak için ileri sürmūş oldukları gerekçeler arasında karışıklığa yol açacak şekilde yorumlanmaşının ulusal hukuk ve Sözleşme hükümleri ile bağdaşmadığınıifade etmiştir.

32. Kararda ayrıca olaylar esnasında Fetullahçı yapıanmanın yürütmenin bazıorganları tarafindan tehlikeli olarak değerlendirilmesine karşın paylaşım tarihleri itibarıyla hu 

hareketin mensupları hakkında yasa dışı veya terörist bir õrgüt üyesi oldukları gerekçesiyle verilen herhangi bir kesinleşmiş mahkümiyet karanı bulummadığını, "paylaşımların bu hareketin eğltim veya dinî eğilimli bir topluluk mu yoksa devlet organlarına sızmayıhedefleyen btr terör örgütü mü olduğuna dair önemli tartışmaların olduğu btr dönemde yayumlandığını" belirterek başvurucunun ifade özgürlüğüne yapılan müdahalede ulusal hukukun öngörülebilir olmadığına karar vermiştir.

C.Venedik Komisyonu Raporu 
33, 15/3/2016 tarihli ve 831/2015 sayılı Türk Ceza Kamumu'mun 216., 299., 301. ve 314. Maddeleri Hakkanda Avrupa Hukuk Yoluyla Demokrasi Komisyomu Venedik Komisyomu Raporu'na (rapor) göre silahlı bir örgüte üyelik suçundan mahkümiyet kararının ikna edici delillerle ve her türlü makul şüpheden uzak biçimde verilmesi gerekmektedir (rapor, § 105).Raporda Yargıtay tarafindan kabul edilen eylemlerinin sürekliliği, çeşitliliğı ve yoğunluğu dikkate alındığında kişinin silahlı örgütle organik bir bağı bulunduğu ve örgütün hiyerarşik yapisı içinde biłerek ve isteyerek hareket ettiğinin gösterilmesi gerektiği ilkesinin sıkı bir şekilde uygulanması tavsiye edilmiştir. Komisyon, bu ilkenin geniş biçimde yorumlanmasıhâlinde özellikle Sözleşme'nin 7. maddesinde öngörülen suç ve cezaların kanuniliği prensibiyle ilgili sorun oluşabileceğini belirtmiştir (rapor, § 106).

34. Terör örgütüne üye olma suçuyla ilgili uluslararası hukuk kaynakları için bkz Metin Btrdal [GK], B. No: 2014/15440, 22/5/2019, §§ 34-39.

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
35. Anayasa Mahkemesinin 18/10/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
AAdli Yardum Talebi Yönünden 
36. Anayasa Mahkemesinin Mehmer $erif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013)kararında belirtilen ilkeler dikkate alınarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
B. Başvurucunun İddlalart ve Bakanlık Görüşü
37. Başvurucu; sohbet toplantılarına katılmasının kişilerin toplanma, bir araya gelerek bilgi edinme, bilgi ve fikir yayma özgürlüğü çerçevesinde anayasal bir hak olduğunu ileri sürmüştür. Başvurucu ayrıca zamanında yasal olarak kurulan ve faaliyet gösteren Aktif Eğitim-Sen'e üye olmasmın mahkümiyetinde delil olarak değerlendirilmesini de şikâyet etmiş, adı geçen Sendikanın bir kısım aidatının devlet tarafindan ödendiğini, nitekim son δdemelerin darbe teşebbüsünden bir gün sonra 16/7/2016 tarihinde Sendika Genel Merkez hesabına yapıldığını iddia etmiştir. Başvurucuya göre devletin tanıdığı ve destek verdiği bir sendikaya tye olmamın suç kabul edilmesi örgttlenme hakkına aykırıdır. Başvurucu ayrıca zamanında yasal olarak kurulmuş ve faaliyet gösteren bir sendikaya üye olmasının ve yasal sohbet toplantılarına katimasınin sonradan suç ya da suç delili ilan edilerek ceza kanunlarının geriye yürümezliği ilkesinin ihłal edildiğini ileri sürmüştür.

38. Bakanlık görüşünde; başvurucunun Aktif Eğitim-Sen ūyeliğinin yam sıra örgüt içi sohbetlere katılmasinın, Ust düzey örgtit mensupları ile arama ve aranmaya dair HTS kayıtlarının, Örgüt ile bağlarım doğrulayan tanık beyanlarının bulunmasının yargıorganlarınca başvurucunun örgüt bilincini koruduğunu gösteren ve terör örgütü üyeliği suçu bakımından doğrulayıcı delil olarak kabul edildiği belirtilmiştir. Aytıca başvurucunun kendisi hakkındaki iddialarla ilgili savunmasını yapabildiği, gerekçeli kararda başvurucu hakkındaki delillerin ayrıntılı olarak değerlendirildiği ifade edilmiştit.

C. Değerlendirme 
39. Somut olayda başvurucu; cezalandırıimasına neden olan olaylarin meydana geldiği tarihlerde geniş toplum kesimlerince dini bir cemaat veya sivil bir toplum ðrgütüolduğu zannedilen yapı ile irtibat ve iltisakını gösteren tanık beyanlarına ve iletişim kayıtlarına ilave olarak 2013 yılında kurulan bir sendikaya tye olmasına ve 2013 yılıÖncesinde bazı sohbetiere katilmasına dayamlarak FETÖ/PDY'ye ye olma suçundan cezalandırılmıştır. Kişilcrin anayasal hak ve özgürltikler kapsamında kalan faaliyetlerinin mahkümiyet kararlarında delil olarak kullanıması, bireysel başvuru kapsamındaki çeşitli hak ve özgürlüikler üzerinde caydmicı etki doğurabilir. Bu da Anayasa Mahkemesinin igi alanındadır (toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı bağlamında bkz. Metin Birdal§48; δrgūtlenme δzgtırlūğū bağlamında bkz. Hakan Yưlmazōz, B. No: 2017/37725, 3/6/2020, §25; Tüncay Yưdız ve diğerleri, B. No: 2014/12717, 8/1/2020, § 31; din ve vicdan özgūrlüğūbağlamında bkz Mehmet Bozhan, B. No: 2014/2797, 23/10/2019, § 51; toplantı ve gösteri yürüyüşüi düzęnleme hakkı ile birlikte ifade özgürlüğü bağlamında bkz. Uğur Ahmet Yaşar,B. No: 2014/11842, 2/6/2020, § 33; Candar Şafak Dōnmez[GK], B. No: 2015/15672,5/11/2020, § 78).

40. Bununla birlikte eldeki başvuruda çözümlenmesi gereken öncelikli nuesele başvurucumun FETÖ/PDY'ye tye olma suçunda delil olarak kabul edilen filleri işlediği sırada cezai yönden bir sorumluluk altına sokulabileceğini makul ołarak öngörebilmesinin mümkün olup olmadığının belirlenmesidir, Hiç şüphesiz başvurucunun mahkůmiyetinde delil olarak kullanılan filleri işlediği sırada irtibat ve iltisaklı olduğu Örgütün terör niteliğini ve amaçlarını bildiği, örgütün bir parçası olmayı istediği, örgütün hayatta kalmasına,amaçlarının gerçekleştirilmesine devamh bir irade ile katkı sağladığı ortaya konulduğu takdirde söz konusu fillerden dolayı cezai yönden bir sorumluluk altına sokulabileceğini δngördüğü kabul edilecektir (Metin Birdal, §§62, 67).

41. Anayasa Mahkemesi, olayların başvuruçu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlt olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun filleri işlediği sırada cezai yōnden bir sorumluluk altına sokulabileceğini makul olarak Öngöremediği yöntındeki şikâyetlerinin suç ve cezaların kanuniliği ilkesi, õzel hayata saygı hakkı ve sendika hakkı kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

42.Anayasa'nın iddianın değerlendirilmesinde dayanak alınacak;
- "Özel hayatın gizliliğı" kenar başlıkıı 20. maddesinin birinci fikrası şöyledir:
"Herkes, özel hayatına ve alle hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkana sahiptir.Ozel hayatın ve alle hayatının gizliliğine dokunulamaz."

- "Suç ve cezalara tlişkın esaslar" kenar başlıkhı 38. maddesinin birinci fikrasışöyledir:
"Kimse, işlendiğı zaman yürürlükte bulunan kamunun suç saymadığı bir filden dolayıcezalandırılamaz; kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için komulmuş olan cezadun daha ağır btr ceza verilemez."
- "Sendika kurma hakkı" kenar başlıklı S1. maddesinin ilgili fikraları ise şöyledir:
"Çalışanlar ve tşverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerint korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma, bunlara serbestçe iye olma ve üyelikten serbestçe çekdlme hakdarına sahłptir. Hiç kimse btr sendikaya üye olmaya ya da ūyellkten ayrıimaya zorlanamaz.
Sendika kurma hakkı ancak, milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmestnin ōnlenmesí,genei sağlık ve genel ahläk ile başkalarının hak ve özgürlüklerintn korunması sebepleriyle ve kamunla sımırlanabiltr.

Sendika karma hakkının kullanlmasında uygulanacak şekll, şart ve usuller kamunda gösterilir..."
1. Kabul Edllebilirlik Yönünden 
4. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden 
a. Yargitay ve Anayasa Mahkemesinin FETÖ/PDY Bağlamında Terör Örgütüne Üye Olma Suçuna İlişkin Değerlendirmelerl 
44. FETÖ/PDY Fetullah Gülen tarafindan kurulan, 1960lı yillardan itibaren faaliyette bulunan ve uzun yıllar boyunca dini bir grup olarak nitelenen bir yaplanmadır. Bu yapilanma, süreç içinde "cemaat", "Gülen cemaati", "Fetullah Gülen cemaati", "htzmet harekett", "gönüllüler hareketi" ve "camia" gibi isimlerle anılmıştır (Aydın Yavuz ve diğerlerl [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, § 22). Amılan yapılanma Özellikle kamu kurum ve kuruluşlarında örgütlenmiş; bunun yamı sıra başta eğitim ve din olmak üzere farklı sosyal,kültürel ve ekonomik alanlarda yasal faaliyetlerde bulunmuş; sivil alanda önemli bir etkinliğe ulaşmıştır, Bazen bu yasal kuruluşların içinde gizlenen, bazen de yasal yapıdan tamamen farklı şekilde konumlanan ve hareket eden, özellikle de kamusal alana yönelik faaliyetlerde buluman illegal bir yapılanma söz konusudur (Aydın Yavuz ve diğerleri, § 26; Mustafa Baldır,B. No: 2016/29354, 4/4/2018, § 75).

45. FETÖ/PDY ancak 2013 yılı sonrasında bir terör örgütü olarak nitelendirilmiş,ðrgütlemmesine ve faaliyetlerine ilişkin olarak bu tarihten sonra soruşturma ve kovuşturmalar yoğun olarak yürütülmüştür (adli makamlar tarafindan FETÖ/PDY mensubu oldukları ve bu örgütün faaliyetleri doğrultusunda çeşitli suçlar işledikleri değerlendirilen kişiler hakkıda başlatılan soruşturmalara ve yapılan yargılamalara, devletin güvenlik birimlerinin karar,

açıklama ve uygulamalarına ilişkin izahat için bkz. Adnan Şen [GK], B. No: 2018/8903,15/4/2021, §§ 13-25, 116).

46. Yargītay, kökleri eskiye dayanmakla beraber terör ve devlet güvenliği aleyhine faaliyetleri oldukça yakın tarihlerde görünür håle gelen FETÖ/PDY'ye ūye olma suçunun oluşup oluşmadığına ilişkin değerlendirmelerinde terör Örgütüne ūye olma suçuna ilişkin olarak -Anayasa Mahkemesinin Metin Birdal kararında Özetlediği- Önceki içtihatlarından ayrılmamıştır. Anayasa Mahkemesi Metin Birdal kararında, temel hak ve özgürlüikler kapsamında kalan birtakım eylemlerin terör örgütü üyeliği suçundan mahkümiyet kararında delil olarak değerlendirilmesini incelemiş, Özellikle terör örgütā üyeliği suçunun yapıstna ve bu suç bağlamında yarışan değerler arasında denge kurulmasına dair ayrıntılı açıklamalar yapmıştır. Bu açıklamalardan eldeki başvuru ile ilişkili olanlar şu şekildedir:
“(c) Terör Örgütu Öyellğt Suçu 
60. 5237 sayılı Kanun'un 220. maddesinde, suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu;314. maddesinde ise devletin birliğini ve ulke bütünlüğunü bozma ve Anayasa'yı thlal suçlarımı işlemek amacıyla stlahlı ōrgút kurma ve böyle bir örgüte üye olma suçu düzenlenmiştir. Sōz konusu düzenlemelere ve uygulamaya göre bir suç örgürüne katılma saikiyle hareket eden ve örgütün amaçlarım benimseyerek örgütün hłyerarşik yapısı içinde verilecek görevleri yerine getirmeye hazır olan bir kişi örgüt tyest olarak kabul edilir. Bu ttibarla örgüt üyesi, suç organizasyonu içinde bulunan ve örgütün üstün iradesine tabi olarak kendi iradesini örgüt iradestne terk eden kişidtr.

61. Bir kiştnin yasa dışı örgüt ūyeliği suçundan cezalandırılabimesi için henüz bir suçişlemiş olması gerekmez. Orgüi ayeliği başlı başına cezalandırlan bir suçtur. Bu ütibarla orgút üyestnin faaliyetinin mutlaka örgüt tarafindan gerçekleşttrilen suçlara katılma şeklinde olması da gerekmez. Örgúte aye olma suçu, uye ve hatta örgüt henüz bir suçişlememiş olsa dahi orgütün toplum için yarattığı tehlikeyi cezalandıran ve bu yönüyle bir yandan da örgüt faaltyetleri kapsamında suç tşlenmesini engelleme amacı taştyan bir suçtürüdür. Çünkù birden fozla kiştnin suç işlemek içtn organize olması toplum için daha açık ve yakın bir tehdit oluşturur. Özellikle günümüzde terörizmin gerek ulusal gerek uluslararası alanda ulaştığı düzey gözömüne alındığında bu tehdłt oldukça somut hâle gelmektedtr.

62. Terör örgütü dyeliği suçu uluslararası hukuk literatürinde statu suçu olarak ntelendtrtimektedir. Bu bağlamda kişinin başka bir suç tşlemest gerekmeksizin yalnızca örgilte üye olmasının cezalandırıması kdştsel cezal sorumluluktan ziyade, kolektif cezai sorumluluğa yol açma potansiyeline sahiptir. Fakat bu suçtan mahküm edilmesi için kişinin,örgütün nitellğini ve amaçlarını bilmesi, ōrgütün btr parçası olmayı istemesi ve örgütūn hayatta kalmasına, amaçlarının gerçekleşttriimestne devamı bir irade ile katka sağlamasıgerekir. Orgüte üye olmak, fiul bir katimadır. Dolayısıyla üyeliğin suç olarak kabul edilmestnin ve cezalandırimasmın altında yatan sebep, ierör örgüru üyesi olan kişinin aslında bu şekilde terör örgütünün toplum için arz euiği tehlkeye bllerek ve isteyerek katka sağlamasudir. Bu husus Anayasa Mahkemest tarafindan terör örgutü mensuplarvnın başkalarının eylemi nedeniyle değil kendi istekleriyle böyle btr örgüte girmeleri nedeniyle cezalandırıldığı ve bu durumda ceza sorumluluğunun kişisel olduğu ilkesinin çiğnermediğıbeltrtilerek ifade edilmiştir (AYM, E.1991/18, K.1992/20, 31/3/1992).
63. Terör örgütü ayeliği suçu, diğer tiplk suçlara nazaran erken bir aşamada cezai sorumluluk öngörmekaedir. Bu nedenle bir kişinin henüz başka bir suç işlemeden yalnızca terôr örgütüne üye olması nedentyle cezalandırilabilmesi içtn yargilama makamlarının o 

kişinin terör örgütüyle olan bağlarını ortaya koyması gerekir. Boyle bir bağın varlığının araştırıması bireylerin sahip olduğu fiktrlerin, bağlı oldukdarı toplumsal grupların ve ideolofilerinin, davranışlarının anlamlarınn ve bunların aluında yatan saiklerin değerlendirilmesine yol açar.

64. Henüz ceza kanunlarında tanımlanan bir suçu daht işlememiş kişilerin bir terör örgütü ile örgüt üyeliği olarak kabu edilecek kuvvette btr bağının olup olmadığının bu şekilde değerlendirtimesi ifade, örgütlenme, din ve vicdan Özgürluğü lle toplantı ve göstert yürüyüşü düzenleme hakda gibi remel haklar üzerinde clddi btr baski oluşturabilecek potanstyele sahiptir.

•*.
(d) Terör Örgütu Üyellği Suçu Bağlamında Yarışan Değerler Arasında Denge Kurulması

66. Ilk olarak cağimızda terör eylemlerinin toplumlar tehdit eden en önemli tehlikelerden birt olduğunda kuşku bulunmamaktadır. Terör, bir azınlığın tradesini şiddet yolu ile halkan tradesine kabul ettirmek tçin başvurduğu bir yöntemdtr. Elbette kurulu dizeni değiştirmek tçin terör denen her türden zor ve şiddet eylemlerinin, silahlı ayaklanma ve hükumet darbesi gibi giriştmlerin olağan ve meşru kabul edilmesi asla düşünülemez Ancak terör suçlarına bağlanan ağir hukuksal yaptırımlar gözetildiğinde kamu makamlarının bu komudakd değerlendirmelerinde son derece özenlt olmaları bekdentr (Yilmaz Çellk, § 57).

67. Terör örgütüne üye olma suçundan her türlü şüpheden uzak btr şekilde mahkům edilebilmest için -eylemlerinin sürekliliği, çeşttliliğı ve yoğunluğu dikkate alındığındakiştnin örgütün hiyerarşik yapısına bilerek ve isteyerek dähil olduğunun yeterli bir gerekçe ile ispat edilmesi şarttir. Klastk ceza hukukunda ispat, geçmişte meydana gelmiş bir olayın gerçek yömünü ortaya koyma ve kişilerde bu konuda bir kanaat oluşturma faaltyeti olarak kabul edilmiştir. Mesele örgüt üyeliğı olunca tspaa, iddla makumınca ortaya komulan maddi olayların gerçekleşip gerçekleşmediğtnin yamı sıra soz konusu suçun unsurlarının,nedensellik bağının, fatlin kusur yeteneğinin ve kastmın onun örgüt üyest olduğunu gösterip göstermediği olacaktur.

68. "Delilsiz mahkumiyer olmaz" ilkesinden dolayı ceza muhakemesi sonucunda verilecek hükmün mutlaka delillere dayandırılması gerektr. 5271 saylı Kanun'un 217.maddesinde "Yükdenen suç, hukuka uygun btr şekilde elde edilmiş her türlü dellle ispat edileblltr" denilerek delll serbestligı ilkesi kabul edlimiştir. Bu ilkenin bir somucu olarak somut, gerçekçi, olayla bağlantılı ve olayı temsil eden her şey hukuka uygun yöntemlerle elde edilmiş olması şartıyla delil olabilir.

69. Bundan başka ceza muhakemesinin amacı gerçeğtn ortaya çıkarıması olduğu tçin ispat değeri açısından deliller arasında btr htyerurşi gettrilemez; häkimin hükmünüdayandiracağı ve olayı temstl eden delillerin nelerden ibaret olduğu önceden saylarak sınırlanamaz ya da btr ceza davasındakd uyuşmazlığın en az kaç delille ispatlanabileceği dizenlenemez.

70. Dolayısıyla terör örgutlertnin yaplarının ve faaliyetlertnin çeşitliliği sőz konusu olunca bir kdşinin terör örgütünün üyesi olduğunun ortaya konulması İçin değerlendtrmeye alımabilecek deliller konusunda ortak ve sınırlı btr öngörüde bulumulması mümkün değildtr.Delillerin işlevi yargulama makamlarının bir kanaate ulaşarak hükim vermesini sağlamaktır. Yargıtay btr kararında bu konuya şu şekilde açıklık gettrmiştir:

"Ceza yargulamasının amacı hiç bir duraksamaya yer vermeden maddi gerçeğin ortaya çikartimasıdır. Gerçek, akla uygun ve realist, olayın bütümi veya parçasını temsil eden kanulardan veya kanuların btr bürün olarak değerlendirilmestnden ortaya çikartilmalidir, yoksa bir takim varsayimiara dayanularak somuca ulaşıması ceza yarguamasının amacına kesinlikde aykrıdır" (YCGK, E.1993/6-79, K 1993/108, 19/4/1993).
71. Delil serbestliği nedeniyle mahkemenin dikkate alabtleceği deliller konusunda bir şınırlandırma öngörülmesi mümkün değildir. 5271 saylı Kanun'un 217, maddesinde açrkça ffade edildiğt gibi hâkim delillerin değerini "Vicdani kanaattyle serbestçe takdir eder",ancak keyfi davranamaz. Ceza hákimi delilleri bir bütün olarak değerlendirerek delillerin olayı ortaya koyup koymadiğım inceler. Soz konusu terör örgütü üyeliği suçu olunca ise delil değerlendirmesi geleneksel suçlara iltşkin delillerin değerlendiritmesine göre btr ölçüde farklıilaşmaktadır. Zira btr kişinin terōr örgütüne üye olma suçundan mahkům edilebllmesi tçin henüz başka bir suç tşlemesi gerekmediğinden maddi olayların tek tek ele alındiğında kendí başına btrer suç teşkil etmesi veya bir suça vūcut vermesi gerekmemektedtr.

72. Hiç kuşkusuz başvurucuya azfedilen söz ve eylemlerin hukuk sistemimtzde bir suça tekabul edlp etmediğtnin takdtr yetkist derece mahkemelertne atttr. Ancak derece mahkemelert bu konuda gerekçelerini ilglli ve yeterli şekilde ortaya koymalıdır (Yılmaz Çelik, § 58). Bu bağlamdä bir kişinin terör örgūtü üyeliği suçundan cezalandırılmast için örgüt faaltyeti çerçevesindekd eylemleri süreklilik, çeştlllik ve yoğunluk göstermelidir. O hälde her btri örgült üyeliğine ilişkin bir parçayı açıklayan ve delil olarak kabul edilen faaliyetlerin btrleştirilerek olayın bütününün anlaşıması sağlanmalıdır. Kişilerin terör örgütünün hiyerarşik yapısına dåhil olduğumu gösteren delillerin birlikte incelenmesi somucunda delillerin sağlamlığı sınanmal; her birt her terör örgütümün amaci, niteliği,biltntrliğl, kullandığı şlddetin türü ve yoğunluğu ile somut olayın ilgili diğer koşullarıdikkate almarak değerlendirilmelldir. Kişilerin delil olarak kabul edilen faaliyetleri birbiriyle sınanmalı ve sağlamaları yaplarak birbirlerini tamamlayıp tamamlamadığı ve tutarstzlık içerip içermediğı tesplt edilmelidtr."
47. Anayasa Mahkemesi, yukarıda yer verilen değerlendirmeleri ilk olarak PKK terör Örgütüne üye olma suçundan verilen mahkümiyet kararı Üzerine yapılan bir bireysel başvuru incelemesinde yapmıştır. Söz konusu incelemenin daha başında Anayasa Mahkemesi bir kimsenin terör örgütüne üye olma suçundan mahküm edilmesi için "Kişinin örgütün niteliğini ve amaçlarını bilmesi, örgütün bir parçası olmayn istemesi ve örgütün hayatta kalmasına, amaçlarının gerçekleştirilmesine devamlı bir irade ile katka sağlaması gerekir."şeklinde eldeki başvurunun cözümlenmesinde de anahtar olan baz değerlendirmelerde bulummuştur. Söz konuşu karar ve onu takip eden kararlarda örgüte dye olmanın "flilf bir katılma olduğu ve dolayrstyla üyeliğin suç ölarak kabul edilmesinin ve cezalandırılmasının altında yatan sebebin, terör örgütü üyesi olan kişinin aslında bu şekilde terōr örgütünün toplum için arz ettiği tehlikeye bilerek ve isteyerek katkı sağlaması olduğu, kişinin örgütün hiyerarşik yapısına bilerek ve isteyerek dåhil olduğumun yeterli bir gerekçe ile ispat edilmesi gerektiğinı" ifade etmiştir (bkz, Metin Birdal, §§ 62, 67; İlhami Aksu, B. No: 2018/36918,15/6/2022, § 32).

48. Nitekim Yargrtay da FETÖ/PDY'nin PKK gibi oldukça uzun süredir mahkemeler ve devlet kurumları tarafindan terör örgütü olarak kabul edilen ve toplum tarafindan da öyle bilinen bir örgüt olmadığmı gözöntnde bulundurmuştur. Yargıtay, birçok kararında, FETÖ/PDY'nin başlangıçta bir ahlak ve eğitim hareketi olarak ortaya çıktığı,"sözde meşrułyetini sivil alanda dinden, kamusal alanda ise hukuktan aldığı izlenimi vermek 

için yeterli güce ulaşıncaya kadar alenen kriminalize olmamaya ōzen göster[diğini]" ve toplumun her katmanının büyük bir kesimince de böyle algılandığı tespitini yapmıştır (bkz.§§ 11-13, 19). Gerçekten de toplumda önemli bir kesim, bu yapılanmanın -illegal yönünübilmeden- sosyal ve ekonomik alanda gelişerek kurumsallaşmasına ve faaliyetlerine destek olmuştur (Mustafa Baldır, § 76; Adnan Şen, § 117, 118).

49. Dolayısıyla illegal yönüınü bilerek örgtt tyesi olan kişilerle öyle olmayan sıradan kişiler arasında dikkatli bir ayrım yapmak gerekmcktedir. Fakat FETÖ/PDY yargılamalarının temelinde söz konusu ayrımı yapmanın zorluğu yatmaktadır. Bu zorluğun ilk nedeni terör yargılamalarının bizzat doğası, hükmedilen cezaların ağürlığı, birey ve toplum hayatı Üzerindeki etki derecesinin yüksekliğidir. Zorluğun ikinci sebebi ise FETÖ/PDÝ'nin hukuk alanında bir terör örgütü olarak kabul edilmesi sürecinden kaynaklanmaktadır. Birçok durumda yargılamalara konu eylemler FETÖ/PDY'nin hukuk alanında bir terör Örgūtü olarak kabul edilmesinden ve üçüncü kişiler için de bilinir hâle gelmesinden önce işlenmiştir.
50. Bununla birlikte bir oluşumun terör örgūtü olduğuna dair kesinleşmiş yargıkararının suçun unsurlarından biri olmadığının altını önemle çizmek gerekir. Örgütün niteliklerinin mahkemece belirlenmesi bir tespit kararıdır (bkz. § 14). Aksinin kabult,hakkında kesinleşmiş yargı kararı bulunmayan terör örgütlerinin eylemlerinin unsur yokluğu nedeniyle cezalandirılamaması sonucunu doğurur. Yukarıda alıntilanan Yargitay içtihatlarının da gösterdiği gibi bir oluşumun terör örgütü olarak tespitine dair kesinleşmişyargı kararının bu suç özelinde en önemli fonksiyonu, terör örgütüne hukuki varlık kazandırması ve bu bağlamda yapının bir terör örgütü olduğunu bilinebilecek hâle getirmesidir. Dolayısıyla henüz terör Örgütü olduğuna dair yargı kararlarınun bulummadığı,dolayısıyla herkesçe bir terör örgütüt olarak bilinebilir håle gelmediği sırada bir örgüt ile irtibat ve iltisak kuran kişilerin kasıtlarının ortaya konulması hayati Öneme sahiptir (Ahmer Aslan, B. No: 2021/23949, 6/10/2022, 8§ 5051).

51. O hâlde bir kimsenin FETÖ/PDY'ye dye oima suçundan cezalandırılabilmesi için de örgütün niteliğini ve amaçlarını bildiği, örgütün bir parçası olmayı istediğı ve örgütün hayatta kalmasına, amaçlarının gerçekeştirilmesine devamlı bir trade ile katka sağladığunn gösterilmest gerekir. Bu gerekliliğin bir sonucu olarak Yargıtay; terör örgütüne üye olma veya yardım etme suçlarının doğrudan kasıt ve özel saikle işlenebilen suçlar olduğu da gözetildiğinde FETÖ/PDY'nin gerçek yüzünü ortaya koyan operasyonlara başlandığını, bu yapının kamuoyu ve medya tarafindan tartışılır hâle geldiğini, üst düzey hükümet yetkilileri ve kamu görevlileri tarafindan yapılan açıklamalarda paralel yapı veya terör Örgütü olduğuna ilişkin tespitler ve uyarıların yapıldığını, Millı Güvenlik Kurulu tarafindan da aynıdeğerlendirmelerin paylaşıldığı süreçten önce icra edilen faaltyetlerin nitelik, içerik ve mahtyeti itibarıyla terör örgütünün amacına hizmet ettiği ve sankdarca da bumun bilindiği somua delil ve olgularla ortaya konulmadıkça ōrgütsel faaltyet kapsamında kabul edilemeyeceğini, kişilerin hukuki durumlarının kusurluluk ve hata bağlamında değerlendirilmesinde zaruret bulunduğunu ifade etmiştir. Başka bir deyişle Yargıtay bir kişinin söz konusu örgüte üye olma suçundan cezalandırılması için sempati ve iltisak boyutunu aşarak terör örgütü ntteliğini ve amaçlarım bilerek örgüt üyesi olduğunu ispat etmeye yeterli delillere dayanılmasını şart koşmaktadır (bkz.§§ 11-19).
52. Bu sebeple Yargitay, FETÖ/PDY davalarında da örgüte sadece sempati duymayı ya da örgütün amaçlarını, değerlerini, ideolojisini benimsemek, buna ilişkin yayınları okumak, bulundurmak, örgüt liderine saygı duymak gibi eylemleri terör örgütüne tye olma suçundan mahkümiyet için yeterli görmemektedir.Yargitaya göre FETÖ/PDY 

Üyesinin (1) örgüte bilerek ve isteyerek katılmasi, (2) katıldığı örgütün niteliğini ve amaçlarını bilmesi, (3) terör örgütünün bir parçası olmayı istemesi, (4) örgüte katilma iradesinin devamlılık arz ctmesi, (5) saikinin suç işlemek olması şartı arammaldı (Yargıtay kararı için bkz § 13),
53. Yukaridaki değerlendirmelerden hareket eden ve FETÖ/PDY'nin güvenlik güçlerince önemli ölçüde çözümlenen hiyerarşik yapılanmasını gözeten Yargıtay; üst düzeyde bulunan örgüt mensuplarının katıldığı örgütün niteliklerini, amaç ve yöntemlerini bildiğinin, suç işlemek saiki ile hareket ettiğinin, ayrıca örgüte katılma iradesinin devamlılık arz ettiğinin kabul edilmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Buna karşın Yargıtay,FETÖ/PDY'nin oldukça uzun sthre yasal zeminde faaliyet göstermesi ve nihai amacıu gizli tutması nedeniyle özellikle sõzde meşruiyet vitrini olarak kullanılan katlarıyla irtibatlı olduğu tespit edilen kişilerin örgütün nihai amacını bildiğinin ortaya konması gerektiğini kabul etmiştir (bkz. §§ 11-13, 19; ayrıca bkz. Adnan Şen, § 114).

54. Derece mahkemelerinin ve Yargitayın değerlendirmelerinden çıkan sonuca göre FETÖ/PDY'nin daha alt katlarıyla irtibatlı olduğu tespit eden kişilerin -örgütün nihai amacınıbildikleri ortaya konmadığı müddetçe- örgüte "bir ahlak ve eğitim harekerī", "gönüllüler hareketī", "dini bir cemaaf" olduğu zannı ile sempati duyduklari, örgütle irtibat ve iltisaklıoldukları kabul edilmektedir. Terör örgütüne ūye olma suçuna bağlanan ağır cezai yaptırımlar gözetildiğinde -örgütün nihai amacının herkesçe bilindiğinin kabul edilebileceği kesin bir tarih verınek yoluna gidilmemiş olmakla birlikte- örgütün nihai amacının herkesçe bilinir hâle geldiği olaylardan (bkz. § 11) önce yasal zeminde faaliyet gösteren bir sivil toplum örgütüne bağlı olduğu düşüncesi ile hareket ederek hataya düşenler ile FETÖ/PDY'nin amaçve yöntemlerini bilen, örgütlenme piramidinin üst katlarında yer alan örgüt mensuplarının birbirlerinden dikkatli bir şekilde ayrılması yoluna gidilmiştir. Bunun sebebi örgütün meşru alanda kaldığı bilinci ile hareket ederek örgütle irtibat ve iltisak boyutunu aşmayan bir ilişki içinde olan kişilerin esasında diğer insanlarla sosyal ilişki kurmak ve bu ilişkileri geliştirmek hakkım kullanan kişiler olmalarıdır.

55. Gerçekten de FETÖ/PDY'nin amaç ve yöntemlerini bilen ve örgütün Üst katmanlarında yer aldığı sabit olan örgüt mensuplarımn örgüt ile ilişkilerinin bu kapsamda kaldığının kabulü mümkün olmamakla birlikte muhatabının yasal zeminde faaliyet gösteren bir sivil toplum örgütü olduğu düşüncesi ile hareket ederek kurulan ve sosyal hayatının bir parçası olan ilişkiler özel yaşam kavramı içindedir (benzer yöndeki karar için bkz. Serap Tortuk, B. No: 2013/9660, 21/1/2015, § 31) ve kişilerin dış dünya ile kurduğu bu tūr ilişkiler delil olarak kullanılarak ağır cezalar ile karşılaşmaları onlarin anayasal hakları üzerinde caydırıcı etki doğurduğu gibi bu şekilde ağır müdahaleler başkalarının ileride temel hak ve Özgürlüklerini kullanmaları üzerinde de caydırıcı etkiye neden olur.
b. Başvurucunun Cezalandırılmasıda Dell Olarak Kabul Edilen Faalfyetlerintn Değerlendirilmesi 

56. Bireyin kişiliğini oluşturma ve sosyalleşme hakkı, bireye kişiliğini serbestçe geliştireceği ve gerçekleştireceği bir alan yaratmakta; bu bağlamda bireyin kamunun müdahalesinden ve gözetiminden uzak bir şekilde yaşama hakkı yanında diğer insanlarla ve dış dünyayla iletişim kurma hakkını da güvence altına almaktadır. Bōylece bireyin özel hayatının bir parçasını oluşturan başka insanlarla özellikle kendi kişiliğini geliştirmek ve ikmal etmek için bağlantı kurması ve geliştirmesi bir dereceye kadar korunmaktadır (benzer argümanlar için bkz Bülent Polat [GK], B. No: 2013/7666, 10/12/2015, § 62; 8zel hayatında 

bazı kişilerle gõrüşmesinin kişi hakkıda tesis edilen idari işleme dayanak alınması suretiyle Özel hayata saygı hakkına müdahalede bultımułduğumun kabul edildiği bir karar için bkz.O.Ç., B. No: 2013/9705, 30/3/2016, § 48; δzel hayatta bazı kişilerle ilişki kurmanın disiplin cezasına konu edilmesinin incelendiği kararlar için bkz. Hasan Tartk Karagöz, B. No:2013/1550, 24/3/2016, § 35; f.F.A., B. No: 2013/8564, 17/2/2016, § 49). Bu doğruituda başvurucunun Örgüte tye olma suçundan cezalandırılmasında delil olarak kullanılan sohbetlere katilma eyłeminin örgüitsel alanda olduğunun kabul edilmesi için Yargıtay,katıldığı sohbetlerin örgütsel özellik taşıdığıın belirlenmesini beklemektedir (örgüitsel alanda kalan sohbet toplantılarının özelliklerine ilişkin olarak bkz. § 20). Başvuruya konu olayda ise ilk derece mahkemesinin başvurucumun katıldığı sohbetin örgütsel özellik taşryıp taşımadığıkonusunda bir değerlendirmede bulunmadığı görüllmüştür.

57. İlk derece mahkemesinin başvurucunun terör örgütüne tiye olma suçundan mahkümiyetinde dikkate aldığı diğer bir delil ise başvurucunun FETÖ/PDY'ye müzahir Aktif Eğitim-Sen tiyeliğinin 2013 yılından sonra da devam etmesidir. Yargıtay FETÖ/PDY'ye Üyelik suçundan mahkûmiyetiere dair birçok kararında yasal olarak kurulmuş sendika veya derneklere tıyelik delilini değerlendirmiştir. Bu değerlendirmeye göre FETÖ/PDY'yle iltisaklısendika, dernek ve diğer yasal örgütieri kurmalari, bunlara tye olmaları veya yönetim ve denetim kurullarında yer almaları tek başına kişilerin ðrgütün nihai amacın bildiğini, iltisak boyutunu aşarak örgütle organik bir bağ kurup hiyerarşisine dāhil olduğunu ispat etmeye yeterli örgütsel faaliyetler kapsamında değerlendirilemez. Yargıtaya göre FETÖ/PDY'ye müzahir olduğu tespit edilen derneğe tye olması ancak kişinin terör örgütü hiyerarşisine dâhil olup süreklilik, çeşitlilik ve yoğuniuk gösteren faaliyetleri tespit edildiği takdirde mahkůmiyet kararı için yeterli kabul edilebilir (bkz. §§ 17, 18).

58. Yargıtayın terör örgütüne müzahir sendika veya derneklere üyeliğin delil olarak kullanılarak bir kimsenin terör örgütüne tiye olma suçundan cezalandırılması için terör örgütühiyerarşisi içinde gerçekleştirdiği örgütsel faaliyetlerin varlığı şartını araması sendika hakkının ve örgütlenme özgürlüğüntın demokratik toplumdaki önemi nedeniyledir (dernek hakkı ve örgütlenme özgürlüğünün Önem ve kapsamına ilişkin olarak bkz Hin Aseel Hayvanları Koruma ve Geliştirme Derneği ve Hikmet Neğuç, B. No: 2014/4711, 222/2017,§§4144; sendikal özgürlük kavramı ve sendika hakkının kapsamına ilişkin bkz. Yasemin Ekşi, B. No: 2013/5486, 4/12/2013, § 68). Eldeki dosyada başvurucunun sendika tīyesi olarak cezalandırımasıda delil olarak kullanulmıştır. Bununla beraber kişiler kendi istedikleri şekilde sendika kurmak veya bir sendikaya tiye olmakta özgürdür. Anayasa'nın 51.maddesinde, çalışanların sendikalara serbestçe tye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahip olduğu gibi hiç kimsenin bir sendikaya tye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamayacağı da ifade edilmiştir (Abbas Akçay ve diğerleri, B. No: 2015/2790, 23/5/2018,§ 30). Zira sendika hakkının unsurlarından birini oluşturan sendikal faaliyette bulumma hakkıöncelikle bireysel sendika tyeliğinin güvence altına alunması ile mümkündtīr (Hüseyin Ercan,B. No: 2018/1 1352, 8/9/2021, § 33).

59. Geriye ilk derece mahkemesinin ifade ettiği şekliyle "H7S kayularından yola çıkalarak varılan sosyal çevre" bilgisi ve tamkların başvurucuyu "cemaat mensubu" olarak bildiklerine dair anlatımları kalmaktadır. Başvurucunun mahkümiyetinde esas alınan diğer birtakım sanıklarla sadece iletişim hâlinde olmasının da -iletişim içeriklerinin bulunmadığı ve iletişimin mahiyeti bilinmediği gözetildiğinde tek başına- örgütün nihai amacıu bildığini ve terör örgültü hiyerarştsi içerisinde gerçekleştirilmiş örgütsel faaliyetlerin varlığım ortaya koyduğu söylenemez. Nitekim Anayasa Mahkemesi, iletişim tespitlerini tutuklamanın hukukiliği bağlamında değerlendirdiği bir kararında benzer bir değerlendirme yapınış ve 

soruşturma makamlarınca bu görüşmelerin Örgütsel bir görüşme olduğuna ve açılan soruşturma veya kovuşturmayla ilgisi olduğuna yönelik bir iddia ileri sürülmediği gibi bu yönde bir delil de ortaya konulmadığını vurgulamıştır (4.L., B. No: 2016/63999, 9/1/2020, §64).

e. Başvurunun Suç ve Cezalarm Kanuniliği İlkesi Yönünden Değerlendirilmesi 

60. Suç ve cezaların kanuniliği ilkesi, hukuk devletinin kurucu unsurlarındandır.Kanumilik ilkesi, genel olarak bütün hak ve özgürlüklerin düzenlenmesinde temel bir güvence oluşturmanın yam sira suç ve cezaların belirlenmesi bakımından özel bir anlam ve öneme sahip olup bu kapsamda kişilerin kanumen yasaklanmamış veya yaptırıma bağlanmamışfillerden dolayı keyfi bir şekilde suçlanmaları ve cezalandıılmaları önlenmekte; buna ek olarak suçlanan kişinin lehine olan düzenlemelerin geriye etkili bir şekilde uygulanmasısağlanmaktadır (Kαrlls A.$, B. No: 2013/849, 15/4/2014, § 32; Adnan $en, § 104).
61. Anayasa'nın 38. maddesine koşut olarak 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Tūrk Ceza Kanumu'num 2, maddesinde de düzenlenen ilke, yasaklanan eylemlerin ve bu yasak eylemlere verilecek cezaların hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak biçimde kanumda gösterilmesini, kuralın açık, anlaşılır ve sınırlarının belli olmasını gerektirmektedir. Kişilerin yasak eylemleri önceden bilmeleri düşüncesine dayanan bu ilkeyle ternel hak ve Özgürlöklerin güvence altına alınması amaçlanmaktadır (Fikriye Aytin ve diğerleri, B. No:2013/6154, 11/12/2014, § 51; AYM, E.2010/69, K.2011/116, 7/7/2011; AYM, E.2019/9,K.2019/27, 11/4/2019, § 13).

62. Ceza verme yetkisinin keyfi ve hukuk dışı amaçlarla kullarulmasının Önlenebilmesi kanunilik ilkesinin katı bir şekilde uygulanmasıyla mümkün olabilir. Bu kapsamda yargi organlarınca yapılacak yorumun ceza normlarının õztyle çelişmemesi ve Öngörüłebilir olması gerekir. Yargı organlari, terör suçları da dâhil olmak üzere tüm suçlar bakımından suça veya cezaya ilişkin olguları değerlendirirken ve özellikle fillerin bir suça karşılık gelip gelmediğini beltrlerken suç ve cezaların kanuniliği ilkesini anlamsız kılacak şekilde öngörülemez bir yaklaşımda bulummamalıdır (Mehmet Emin Karamehnet ve diğerleri, B. No: 2017/4902, 28/1/2020, § 47; Adnan $en, § 107). Bu kapsamda somut olayda değerlendirilmesi gereken, terör örgütüne üye olma suçumun kapsamının öngörülemez şekilde sanığın aleyhine olarak genişletici bir yoruma tabi tutulup tutulmadığıdır (Ahmet Aslan, §68). Bu nedenle suç ve cezaların karumiliği ilkesinin denetlenmesinde normun mevcut deliller çerçevesinde somut olaya uygulanış biçiminin yasal düzenlemeyle bağdaşmaz ve öngörülemez bir sonuca yol açıp açmadığının incelenmesi gerekmektedir.
63. Başvtru konusu olayda mahkemeler başvurucunun bazzsohbetiere katılmasını,aym yönde sosyal ilişkileri olduğunu ifade eden tamk beyanlarını, o tarihte yasal olan ancak daha sonra terör örgütüyle ilgisi nedeniyle kapatılmış bir sendikaya üye olmasını ve FETÖ/PDY üyesi olan bazı kişilerle iletişim hâlinde olduğuma dair HTS kayıtlarını terör Örgütüne üye olma suçunum delilleri saymıştır. Anayasa Mahkemesinin kanaatine göre başvurucumun -cezalandirılmasına dayanak yapılan eylemleri gerçekieştirdiği tarihlerde- dinîbir cemaat kisvesi altında olan yapiya mensup olduğu ya da en azından sempati duyduğu noktasında bir tereddüt bulunmamaktadır. Buna karşın yukarıda açıklandığı Üzere yargımakamları başvurucunun FETÖ/PDY'nin nihai amacını ve yöntemlerini bilen ve örgütlenme piramtdinin üst karlarında yer alan örgüt mensuplarımdan biri olduğunu ileri sürmediği gibi FETÖ/PDY'nin devletçe bir terör örgütü kabul edilmeye ve herkesçe öyle bilinmeye 

başlanmasmdan önce dini bir cemaat zannıyla irtibat ve iltisak hâlinde olduğu sōz konusu oluşumun bir terör örgütü olduğundan haberdar olduğunu başka herhangi bir şckilde iddia etmemiştir. Üyesi olduklarından bahisle kişilerin cezalandırılmalarına neden olan bir oluşum veya yapılanmanın terör örgütü olduğunu bildiklerinin ortaya konulmaması, ceza hukukunun genel ilkelerine aykırı olduğu gibi Önceden suç olarak tanımlanmayan filleri işledikleri gerekçesiyle terör örgütüne üye olma gibi ağır suçlardan mahküm edilmeleri sonucunu da doğurabilir (Ahmet Aslan, § 70).

64. Somut olayda ilk derece mahkemesi; örgüitsel Özellik taşryıp taştmadığıdeğerlendirilmemiş olan sohbet toplantilarının ve buna ilişkin tanık ifadelerinin örgütle irtibatlı sendikaya tyelik ve içeriği belirlenememesi nedeniyle örgtitsel olduğu ortaya konulamayan, imam seviyesinde oldukları iddiasıyla yargılanmakta olan kişilerle iletişime ilişkin HTs kayıtlarırun -bir bütün olarak ele alındığında- başvurucunun bir terör örgütüne Qye olma bilinciyle hareket ettiğini ortaya koymakta başarılı olamamıştır, FETÖ/PDY'nin yasal zeminde faaliyet gösteren bir sivil toplum örgütü, dinî bir cemaat olduğu zanm ile hareket ederek Örgüte sempati duyduğu ve örgütle irtibat kurduğu anlaşılan başvurucunun mahkümiyetinde delil olarak kullanılan fillerinin kendisini cezai yönden sorumluluk altına sokacağını makul olarak öngördüğü gösterilememiştir. Sonuç olarak başvurucunun bu şekilde terör örgütüne üye olma suçundan mahkâm edilmesi anılan suçun başvurucunun aleyhine Öngörülemez biçimde genişletici bir yoruma tabi tutulması ile mümkün olmuştur. Ortaya çıkan bu sonuç Anayasa'nın 38. maddesinin birinci fikrası ile bağdaşmamaktadır.
65. Başvurucunun Anayasa'nın 38. maddesinde gúvence altına alınan suę ve cezaların kanuniliği ilkesinin ihlal edildiğine karar vermek gerekir.

d. Başvurunun Özel Hayata Saygı Hakkı ve Sendika Hakkı Yönünden Değerlendirilmesi 

66. Derece mahkemeleri, başvurucunun sendika Üyeliğini ve bazı sohbet toplantılarına katılmasını örgüt üyeliğinin bir delili olarak kullanmıştır. Bu nedenle başvurucu Özel hayata saygı hakkının ve sendika hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür (bkz.§ 37).Örgütün nihai amacımı bildiği ortaya konmayan (bkz. § 64) başvurucunun bir sivil toplum hareketi olduğu zannı ile irtibat ve iltisak halinde olduğu örgütün düzenlediği sohbetlere katılmasının terör örgütüne Üye olma suçundan cezalandırılmasinda delil olarak kullanılmasınedeniyle başvurucunun õzel hayata saygı hakkına (özel hayata saygı hakkına ilişkin değerlendirmeler için bkz § 56); yine iltisak boyutunu aşarak örgütle organik bir bağ kurup hiyerarşisine dâhil olduğumu ispat etmeye yeterli örgütsel faaliyetlerin varlığı ile desteklenmeden (Yargıtay içtihadı için bkz. §§ 17, 18), FETÖ/PDY'ye mützahir bir sendikaya tye olmasıun terör örgütüne tye olma suçundan cezalandırılmasında delil olarak kullanıiması nedeniyle sendika hakkına (sendika hakkına ilişkin değerlendirmeler için bkz.§57-58) mūdahalede bulunulmuştur.

67. Müdabaleye dayanak olan 5237 sayılı Kanun'un 220. ve 314. maddelerinin kanunla smırlama ölçütünü karşıladığı ve müdahalenin Anayasa'nın 20. ve 51, maddelerinin ikinci fikralarında yer alan kamu düzeninin korumması meşru amacı kapsamında kaldığıanlaşıımıştr (Türk Ceza Kanunu'nun aym kuralı ve Anayasa'nın 26. maddesi bağlamında bir değerlendirme için bkz Metin Birdal, § 52-53). Geriye müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi kalmıştır. Temel hak ve özgürlüklere yönelik bir mtdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul 

edilebilmesi için zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığının ve orantılı bir mūdahale olduğunun ilgili ve yeterli bir gerekçeyle gösterilmesi gerekir (Bekir Coşkun [GK], B. No:2014/12151, 4/6/2015, 8§ 53-55; Mehmet Ali Aydmn [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, §§7072; AYM, E.2007/4, K.2007/81, 18/10/2007; Ferhat Üstündağ, B. No: 2014/15428,17/7/2018, § 45).

68. fik derece mahkemesi, örgütün nlhad amacın bildiğt ortaya konamayan (bkz§64) başvurucunun temel hakları kapsamında bulunan faaliyetlerinin terör Örgütü hiyerarşisi içerişinde gerçekleştirilmiş örgütsel faaliyetler olduğunu gösterememiş; böylece Özel hayata saygı hakkı ile sendika hakkı üzerinde haksız bir caydırıcı etki oluşturmuştur (bkz§ 39). Bu bağłamda Mahkeme, başvurucunun şikâyete konu eylemlerinin mahkümiyet hükmünde delil olarak kullanıłmasının zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığını ilgili ve yeterli bir gerekçe ile gösterememiştir.

69. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Özel hayata saygı hakkı ile sendika hakkına yapılan müdahalenin demokratik toplum düizeninin gereklerine uygun olmadığısonucuna ulaşılmıştir. Somut başvuruda, Anayasa'nın 20. ve 51. maddelerinin ihlal edildiğine karar verilmesi gerekit.

D. 6216 Sayıh Kannn'nn 50. Maddesi Yönünden 
70. Başvurucu; ihlalin tespiti,yargılamanın yenilenmesi ve 100.000 TLmanevi tazminat talebinde bulunmuştur.

71. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargtlama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrasında düzenlenen bireysel başvuruya özgü yeniden yargılama kurumunun Özelliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz. Mehmer Doğan ([GK], B. No: 2014/8875,7/6/2018, §§ 5460; Aligul Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 5360,66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).
72. Öte yandan ihlalin niteliği dikkate alınarak başvurucuya net 30.000 TL manevi tazminat ödenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmuştır.

VI. HKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
ABaşvurucunun adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. 1. Suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLIR OLDUĞUNA,
2. Özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

3. Sendika hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLfR OLDUĞUNA,
C. I. Anayasa'nın 38, maddesinde güvence altına altnan suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin İHLAL EDİLDİĞINE,
2. Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan õzel hayata saygı hakkının IHLAL EDILDIĞINE,
3. Anayasa'mn 51. maddesinde güvence altına alınan sendika hakkının IHLAL EDILDİĞINE,
D. Kararın bir örneğinin özel hayata saygı hakkı, sendika hakkı ve suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin ihlalinin somuçlarınin ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak Özere Uşak 2. Ağī Ceza Mahkemesine (E2017/86, K.2017/65 sayılı karar)GÖNDERILMESINE,
E.Başvurucuya net 30.000 TL manevi tazminat ÖDENMEShNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDINE,
F. 9.900 TL vekâlet Ücretinden oluşan yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESINE,
G. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapıimasına, õdemede gecikme olmasıhâlinde bu strenin sona erdiği tarihten Ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAlZ UYGULANMASINA,
H. Kararın bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESfNE 18/10/2022tarihinde OYBfRLIĞfYLE karar verildi.