Araç, Sistem, Aksam ve Ayrı Teknik Ünitelerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine İlişkin İdari Şartlar Hakkında Yönetmelik (AB/2022/163)
YÖNETMELİKLER | 2025-03-13

13 Mart 2025 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 32840
YÖNETMELİK
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:
ARAÇ, SİSTEM,
AKSAM VE AYRI TEKNİK ÜNİTELERİN PİYASA GÖZETİMİ
VE DENETİMİNE İLİŞKİN İDARİ ŞARTLAR HAKKINDA
YÖNETMELİK
(AB/2022/163)
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç
Hükümleri
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; araçların, sistemlerin,
aksamların ve ayrı teknik ünitelerin piyasa gözetimi ve denetimi için ortak
kriterlere, rapor formatlarına ve sunulacak
bilgilere ilişkin hükümler ile bunların uygulanmasına ait usul ve esasları
belirlemektir.
(2) Bu Yönetmelik; 19/4/2020
tarihli ve 31104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları
ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa
Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik (AB/2018/858) (AB/2018/858
Yönetmeliği) kapsamında yer alan araçlar, sistemler, aksamlar ve ayrı
teknik üniteler için geçerlidir.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; 13/10/1983
tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 29 uncu maddesine,
5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler
Kanununun 4 üncü maddesine ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 388 inci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmeliğin amaçları bakımından, Motorlu
Araçlar ve Römorkları ile Bunların Aksam, Sistem ve Ayrı Teknik
Ünitelerinin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik
(AB/2018/858)’in 3 üncü maddesinde yer alan tanımlar geçerlidir.
İKİNCİ BÖLÜM
İdari Gereklilikler
Uygunluk doğrulama
kontrollerinin yeterli ölçeğini oluşturmak için kriterler
MADDE 4- (1) Piyasa gözetimi ve denetimi kuruluşu tarafından
gerçekleştirilen araçlar, sistemler, aksamlar ve ayrı teknik ünitelerin
uygunluk doğrulama kontrollerinin yeterli ölçeği aşağıdaki kriterlere göre belirlenir:
a) Bir önceki yıl Türkiye’de tescil edilen araçlar
üzerinden gerçekleştirilen araç, sistem, aksam ve ayrı teknik ünite belge
kontrollerinin sıklığı.
b) AB/2018/858 Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin
ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen gereklilikler dikkate alınarak
belirlenen yıllık test sayısı.
c) Tehlikenin ortaya çıkma riskine ve olasılığına
dayalı olarak AB/2018/858 Yönetmeliğinin EK II'sinde
listelenen mevzuatın tehlike sıralaması.
ç) Türkiye’de bir önceki yıl, marka ve ticari ada
göre ilk tescili yapılan araçların sayısı.
d) Son üç yıl içinde araçların marka ve ticari adı
başına doğrulanmış şikayetler.
e) Son üç yılda Forumda paylaşılan bilgiler.
f) 9 uncu maddede belirtilen gereklilikleri
karşılayan, son üç yıl içinde üçüncü taraflarca yayımlanan test sonuçları.
g) Tescilli araç sayısına tahsis edilen testlerin
yüzdesi ve rastgele örneklemeye tahsis edilen testlerin yüzdesi.
Planlanan
piyasa gözetimi ve denetimi kontrollerine ilişkin gözden geçirme raporu
formatı
MADDE 5- (1) Piyasa gözetimi ve denetimi kuruluşu her yıl
AB/2018/858 Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin altıncı fıkrasında atıfta
bulunulan planlı piyasa gözetimi ve denetimi kontrollerine ilişkin gözden
geçirme raporunu bu Yönetmeliğin EK I’inde
belirtilen formatta hazırlar. Hazırlanan rapor, piyasa gözetimi ve denetimi
kuruluşu tarafından Foruma sunulabilir.
Uygunluk
doğrulama kontrolleri sonrasında elde edilen bulguların rapor formatı
MADDE 6- (1) Piyasa gözetimi ve denetimi kuruluşu her iki
yılda bir AB/2018/858 Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin yedinci fıkrasında
atıfta bulunulan uygunluk doğrulama kontrollerini takiben elde edilen
bulgulara ilişkin raporu, bu Yönetmeliğin EK II’sinde
belirtilen formatta hazırlar. Hazırlanan rapor, piyasa gözetimi ve denetimi
kuruluşu tarafından her iki yılı takip eden yılda Foruma sunulabilir.
Uygunluğun
doğrulanması amacıyla imalatçılar tarafından sunulacak bilgiler
MADDE 7- (1) AB/2018/858 Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi
kapsamındaki test ve denetimlerin gerçekleştirilmesini sağlamak ve talep
edilmesi halinde Komisyona iletilmek üzere piyasa gözetimi ve denetimi
kuruluşunun talebi üzerine imalatçılar tarafından sunulacak bilgiler
aşağıdakileri içerir:
a) Tip onayı testi sırasında
uygulanan test koşullarını doğru bir şekilde tekrarlamak için AB/2018/858
Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinde atıfta bulunulan tüm test raporları dâhil
olmak üzere, gerekli parametreler, ayarlar ve AB/2018/858 Yönetmeliği ve EK
II'sinde listelenen mevzuat uyarınca gerekli test
ve kontrolleri gerçekleştirmek için gerekli bilgiler.
b) 28/12/2021 tarihli ve 31703 mükerrer sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Hafif Yolcu ve Ticari Araçlardan Çıkan
Emisyonlar (Euro 5 ve Euro 6) Bakımından ve Araç Tamir ve Bakım Bilgilerine
Erişim Konusunda Motorlu Araçların Tip Onayı ile İlgili Uygulama Usul ve
Esaslarına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: SGM-2021/29)’in (SGM-2021/29 Tebliği)
EK I’inin İlave 3a’sı
uyarınca yardımcı emisyon stratejileri (AES)
hakkında bilgiler de dahil olmak üzere, AB/2018/858 Yönetmeliğinin EK II'sinde listelenen mevzuat kapsamında gerekli
genişletilmiş bilgi paketleri.
c) SGM-2021/29 Tebliğinin EK II’sinin
5.9 uncu maddesinde açıklanan emisyonlar açısından
araçların test edilmesi için gerekli şeffaflığın test edilmesine yönelik
paket.
ç) Test edilecek her aracın uygunluk belgesinin bir
kopyası.
d) Testleri gerçekleştirmek için gerekli diğer tüm
ilgili teknik bilgiler.
Olası
uygunsuzlukların testi amacıyla imalatçılar tarafından üçüncü taraflara
sunulacak bilgiler
MADDE 8- (1) AB/2018/858 Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin
onuncu fıkrası uyarınca imalatçılar tarafından üçüncü taraflara sunulacak
bilgiler aşağıdakileri içerir:
a) Tip onayı testi sırasında uygulanan test
koşullarını doğru bir şekilde tekrarlamak için AB/2018/858 Yönetmeliğinin
30 uncu maddesinde atıfta bulunulan tüm test raporları dahil
olmak üzere, gerekli parametreler ve ayarlar ile AB/2018/858 Yönetmeliği ve
EK II'sinde listelenen mevzuat uyarınca gerekli
test ve kontrolleri gerçekleştirmek için gerekli bilgiler.
b) SGM-2021/29 Tebliğinin EK I’inin
İlave 3a’sı ve 10/1/2014 tarihli ve 28878 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Ağır Hizmet Araçlarından Çıkan Emisyonlar (Euro
VI) Bakımından ve Araç Tamir ve Bakım Bilgilerine Erişim Konusunda Motorlu
Araçların Tip Onayı ile İlgili Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: SGM-2013/5)’in EK I’inin İlave 11’i
uyarınca AES ile ilgili bilgiler dahil olmak
üzere, AB/2018/858 Yönetmeliğinin EK II'sinde
listelenen mevzuat kapsamında gerekli genişletilmiş bilgi paketleri.
c) SGM-2021/29 Tebliğinin EK II’sinin
5.9 uncu maddesinde açıklanan emisyonlar açısından
araçların test edilmesi için gerekli şeffaflığın test edilmesine yönelik
paket.
ç) Test edilecek her aracın uygunluk belgesinin bir
kopyası.
d) Testleri gerçekleştirmek için gerekli diğer tüm
ilgili teknik bilgiler.
Üçüncü
tarafların meşru menfaatleri ile yeterli test imkânlarına erişimlerini
ispatlamaları için gereklilikler
MADDE 9- (1) AB/2018/858 Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin
onuncu fıkrası uyarınca kamu güvenliği ya da çevresel koruma alanlarındaki
meşru menfaatleri ile yeterli test imkânlarına yönelik başvuru hakkını
piyasa gözetimi ve denetimi kuruluşuna ispatlamak amacıyla, üçüncü taraflar
aşağıdaki gereklilikleri sağladığına ilişkin bilgileri piyasa gözetimi ve
denetimi kuruluşuna sunar. Başvuran üçüncü taraf;
a) Türkiye yasalarına göre kurulmuş gerçek veya
tüzel kişi olmalıdır.
b) Kamuya ait olmayan ve kâr amacı gütmeyen kuruluş
olmalıdır.
c) Bir aracın, sistemin, aksamın veya ayrı bir
teknik ünitenin tip onayı veya tasarımı, imalatı, tedariki veya bakımı
sürecine dahil olmamalıdır.
ç) Ticari sırların ve kişisel verilerin korunması
bağlamında gizliliğe uyduklarına, personellerinin, AB ve ulusal tip onayı
belgesi ve ekleri ve 8 inci madde uyarınca sunulan veriler de dahil olmak üzere, imalatçılar tarafından sağlanan tüm
bilgilerle ilgili olarak mesleki gizliliğe uyduklarını belirten bir beyan
sunmalıdır.
d) İkinci fıkranın gerekliliklerine uygun olarak
yeterli test imkanlarına erişimleri olduğunu
göstermelidir.
(2) Üçüncü tarafların uygunluk kontrolleri ve
testlerine ilişkin yeterli test imkanlarına
erişimleri olduğunu piyasa gözetimi ve denetimi kuruluşuna ispatlamak
amacıyla, bu test imkanlarının aşağıdaki gereklilikleri sağladığını piyasa
gözetimi ve denetimi kuruluşuna sunar. Test tesisi;
a) Değerlendirdiği, test ettiği veya incelediği
aracın, sistemin, aksamın veya ayrı teknik ünitenin tasarım, imalat,
tedarik veya bakım sürecine dahil olmamalıdır.
b) Test ve kalibrasyon laboratuvarlarının yeterliliği için genel
gerekliliklere ilişkin EN ISO/IEC 17025:2017 standardında belirtilen
gerekliliklere uygun olarak akredite edilmeli ve bu akreditasyonun kapsamı
AB/2018/858 Yönetmeliğinin EK II'sinde listelenen
mevzuat kapsamında gerçekleştirdiği testleri kapsamalıdır.
c) Muayene gerçekleştiren çeşitli türdeki
kuruluşların çalışmasına ilişkin genel kriterlere
ilişkin EN ISO/IEC 17020:2012 standardında belirtilen gerekliliklere göre
akredite edilmeli veya alternatif olarak, EN ISO/IEC 17025:2017 standardına
göre akreditasyonun amacı, denetim prosedürünü kapsayacak şekilde
genişletilmelidir.
ç) AB ve ulusal tip onayı belgesi ve ekleri dahil olmak üzere 8 inci maddeye göre sunulan bilgiler
ve imalatçılar tarafından sağlanan tüm bilgilerle ilgili olarak ticari
sırların korunması ve kişisel verilerin korunması bağlamında gizliliğe
riayet ettiklerini ve personellerinin mesleki gizliliğe riayet ettiklerini
belirten bir beyanname sunmalıdır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Avrupa
Birliği mevzuatına uyum
MADDE 10-
(1) Bu Yönetmelik, araçların,
sistemlerin, aksamların ve ayrı teknik ünitelerin piyasa gözetimi ve
denetimi için işlevsel gereklilikleri belirleyen (AB) 2018/858 sayılı
Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğünün uygulanması hakkında 7/2/2022 tarihli ve (AB) 2022/163 sayılı Komisyon
Uygulama Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum
çerçevesinde hazırlanmıştır.
Yürürlük
MADDE 11-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi
ve Teknoloji Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız