Anayasa Mahkemesinin 8/2/2024 Tarihli ve 2020/19001 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2024-07-09

9 Temmuz 2024 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 32597
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR 
BOYNER BÜYÜK MAĞAZACILIK A.Ş. BAŞVURUSU (2)
Başvuru Numarası: 2020/19001Karar Tarihi :8/2/2024
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞIrfan FIDAN 
Muhterem INCE Raportör : Osman KODAL Başvurucu : Boyner Büyük Mağazacılık A.Ş.Veklli : Av. Hatice UÇUM 
. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1.Başvuru, işe iade davasında verilen karara karşı temyiz imkânı tanınmamasınedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2.Başvurucuya ait işyerinde muhasebe yetkilisi olarak çalışmaya başladığını iddia eden T.K, işveren tarafindan yapılan 11/5/2016 tarihli fesih bildirimi ile is akdinin feshedilmesi úzerine 8/6/2016 tarihinde işe iade davası açmıştır. Ankara 18, iş Mahkemesi (Mahkeme) 29/9/2017 tarihinde davanın kabulüne karar vermiştir.
3. Başvurucu, istinaf talebinde bulunmuş; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesi (Bölge Adliye Mahkemesi) 5/6/2018 tarihinde eksik inceleme yapıldığıgerekçesiyle hükmü ortadan kaldırmış ve dosyayı Mahkemeye göndermiştir. Mahkeme 24/I/2019 tarihinde tekrar davamn kabultine karar vermiş, Bölge Adliye Mahkemesi 26/11/2019 tarihinde istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar vermiştir.
4. Başvurucu, Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz yoluna başvurmuştur. (Kapatiılan) Yargıtay22. Hukuk Dairesi (Daire) 27/2/2020 tarihli kararıyla temyiz talebini teddetmiş; kararı gerekçesinde 12/10/2017 tarihli ve 7036 sayılı ÎşMahkemeleri Kanumu'nun 8. maddesinin (1) numaralı fikrastnın (a) bendi gereğince 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 20. maddesi uyarmca açılan fesih bildirimine itiraz davalarında verilen kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağınıvurgulamtştır. Yine 7036 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin (4) numaralı fikrasında, ilk derece mahkemeleri tarafindan bu Kanun'un yürüriüğe girdiği tarihten önce verilen kararların karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tabi olduğunun düzenlendiğini belirtmiştir.Söz konusu düzenlemeler uyarınca ilk derece mahkemelerinin ise iade davalarında 25/10/2017 tarihinden sonra verdiği kararlar hakkındaki bölge adliye mahkemesi kararlarının kesin olduğunu ve bu kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamayacağıı ifade etmiştir.

5. Nihai karar 1/6/2020 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş, başvurucu 26/6/2020tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapımasına karar verilmiştir.

IL DEĞERLENDİRME 
6. Başvurucu; işe iade talebiyle açılan davada verilen ilk kararın tarihinin 29/9/2017 olduğunu, bu nedenle 7036 sayılı Kamun'un 8, maddesine tabi olmayan karara karşı Yargıtay yolunun açık olması gerektiğini belirterek temyiz hakkını elinden alınmasınedeniyle mahkemeye erişim hakkınım ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
7. Adil yargılanma hakkının en temel unsurlarından biri olan mahkemeye erişim hakkı, bir uyuşmazlığı mahkeme őnüne taşıyabilmek ve uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasını isteyebilmek anlamına gelir. Kişinin mahkemeye başvurmasını engefleyen veya mahkeme kararını anlamsız hâle getiren, bir başka ifadeyle mahkeme kararını önemli ölçüde etkisizleştiren sınırlamalar mahkemeye erişim hakkını ihlal edebilir (Özkan Şen, B. No:2012/79i, 7/11/2013, § 52). Öte yandan mahkemeye erişim hakki, sadece ilk derece mahkemesinde dava açma hakkını değil iç hukukta itiraz, istinaf veya temyiz gibi kanun yollarına başvurma imkânı tanımmış ise üst mahkemelere başvurma hakkını içerir (Ali Atlı, B.No: 2013/500, 20/3/2014, § 49).

8. Gereksiz başvuruların önlenerek dava sayısının azaltıması ve böylece mahkemelerin gereksiz yere meşgul edilmeksizin uyuşmazlıkların makul sürede bitirilebilmesi amacıyla bir kısım mahkeme kararına karşı temyiz/karar düzeltme yolunun kapalı tutulmasının anayasal hakları ihial ettiği sõylenemez (Abdurrahman Şanda, B. No:2014/3907, 7/12/2016, § 32).

9.Somut olayda başvurucu aleyhine açılan işe iade davasında Mahkeme 29/9/2017tarihinde davanın kabulüne karar vermiş, Bölge Adliye Mahkemesi karanı kaldırmış ve dosyayı Mahkemesine göndermiş, Mahkeme 24/1/2019 tarihinde davanın kabulüne tekrar karar vermiş, Bölge Adliye Mahkemesi 26/11/2019 tarihinde istinaf talebini esastan incelemiş, bu talebi reddetmiştir.

10. Başvurucu temyiz kanun yoluna başvurmuştur. Daire 7036 sayılı Kanunun 8.ve geçici 1. maddeleri gereğince 25/i0/2017 tarihinden sonra verilen işe iade davalarına ilişkin kararların istinaf incelemesine tabi olduğunu, bu kararlara karşı temyiz kanun yoluna başvurulamayacağını belirterek temyiz talebini reddetmiştir.

11.7036 sayılı Kanun'un 8. maddesinde fesih bildirimine itiraz davalarında verilen kararların, diğer bir ifadeyle işe iade davalarında verilen kararların temyiz edilemeyeceği δngörülmüş; geçici 1. maddesinde de 7036 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 25/10/2017tarihinden Önce verilen kararların karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tabi olduğu belirtilmiştir,
12. Bununla birlikte anilan geçici maddede; ilk derece mahkemesi tarafindan 25/10/2017 tarihinden önce verilen kararın istinaf mahkemesince ortadan kaldırılması üzerine verilen yeni kararın bu kez 25/10/20i7 tarihinden sonraki bir tarihe tekabül etmesi durumunda, tabi olunan kanun yolu bakımından hangi kararın tarihinin esas alınacağıhususunda açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Başka bir ifadeyle 7036 sayılı Kanun'da ilk karar tarihi 25/10/2017 tarihinden önce olan ancak kanun yolu incelemesinden geçtikten 

sonra tekrar mahkemece karar verilmesi ve bu karar tarihinin 25/10/2017 tarihinden sonra olması durumunda hangi karar tarihinin dikkate alınacağı belirtilmemiştir.
13. Somut davada Dairenin bu tür durumlara ilişkin olarak ilk derece mahkemesinin incelemeye konu edilen son kararının tarihinin esas alnmast yöntmde bir değerlendirmede bulunduğu görülmektedir. Diğer taraftan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 3/3/2020 tarihli ve E.2020/830 ve K.2020/3443sayılı kararında aynı yönde değerlendirmelerde bulunmuş,başvurucu bu konuda Yargıtayın farklı bir değerlendiresi olduğuna ilişkin aksi yönde bir Yargıtay kararı da sunmamıştır.

14. 7036 sayılı Kamun'un geçici 1. maddesinin (4) numaralı fikrasmda belirtilen "karar" ifadesinden kastın uyuşmazlığı sonlandıran nitelikteki karar olduğu, bu bağlamda somut olayda Mabkemenin 25/10/2017 tarihinden önce vermiş olduğu ilk kararın istinaf incelemesi neticesinde ortadan kaldırıldığı dolayısıyla sőz konusu kararı uyuşmazlığın çözümüne ilişkin bir karar olarak nitelendirilemeyeceği gözetildiğinde Yargıtayın anılan konuya ilişkin bu yorumunun öngðrūlemez nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.
15. Öte yandan başvurucu Mahkeme kararına karşı istinaf kanun yoluna gidebilmişve itirazlarıı esastan inceletebilmiştir. Dolayısıyla işe iade davaları sonucu verilen karariara ilişkin temyiz yolunun kapal olmasıın adalet duygusunu rencide eden bir boyutunun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla başvuru konusu karara karşı temyiz yoluna başvurulamaması nedeniyle başvurucunun mahkemeye erişim hakkına yönelik bir ihlalin bulunmadığının açık olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

16. Açıklanan gerekçelerle başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

III. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alinan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDILEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 8/2/2024tarihinde OYBIRLİĞİYLE karar verildi.