Anayasa Mahkemesinin 25/12/2025 Tarihli ve E: 2021/73 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2025/105 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2026-03-24

24 Mart 2026 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 33203
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2021/73 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2025/105

Karar Tarihi : 25/12/2025

I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Milli Mücadele Partisinin 2020 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN, Muammer TOPAL, M.Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yildız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN ve Kenan YAŞAR'ın katılımlarıyla 20/7/2022 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Milli Mücadele Partisinin 2020 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir ve gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Milli Mücadele Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2020 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarınıiçeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanıp Raportör Oğuz ÇAKAR tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa'nın ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kurallari, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerden Partinin 2020 yılıgelirleri toplamının 1.500 TL, geçen yıldan devreden nakit toplamının 11.065,92 TL; giderleri toplamının 4.000 TL, gelecek yıla devreden nakit toplamının 8.565,92 TL olduğu anlaşılmıştır.

5. Anayasa Mahkemesinin 20/7/2022 tarihli ilk inceleme kararıyla Partinin 2020 yılıgenel merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterlerini Sayıştay Başkanlığına göndermesi için bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine karar verilmiştir. Partinin anılan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri belirtilen süre içinde göndermemesi üzerine Sayıştay Başkanlığı tarafindan Partiye gönderilen 2/5/2024 tarih E-93995552-175.01-24020528 sayılıyazıyla 2020 yılı esas incelemesinin yapılabilmesi için gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterlerin gönderilmesi gerektiği tekrar bildirilmiştir. Ancak Parti tarafından 

Sayıştay Başkanlığına herhangi bir cevap sunulmamış olup bilgi, belge ve bu belgelerin kaydedildiği defterler gönderilmemiştir.

6. 2820 sayılı Kanun'un 69. maddesinde bir siyasi partinin bütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliği adına elde edileceği, siyasi partilerin genel merkezlerinin ve teşkilat kademelerinin gelirlerinin parti merkez karar ve yönetim kurulunca bastırılan makbuzlar karşılığında alınacağı ve sağlanan gelirin türü ve miktarıyla, gelirin sağlandığı kimsenin adı,soyadı ve adresi, makbuzu düzenleyenin sıfati, adi, soyadı ve imzasının makbuzda ve dip koçanlarında yer alacağı belirtilmiştir. Anılan Kanun'un 75. maddesinin dördüncü fikrasında da "Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir”, 76. maddesinin üçüncüfikrasında ise “Bu Kanunun 69 uncu maddesinde belirtilen esaslara aykirı olarak bir siyasi partinin tevsik edilmeyen kaynaklardan gelir sağladığı anlaşılırsa, Anayasa Mahkemesi kararıyla bu gelir Hazineye irat kaydedilir” hükümleri yer almaktadır.
7. Kanun'un 70. maddesinin üçüncü fikrası uyarınca beş milyon liraya kadar olan harcamaların makbuz veya fatura gibi bir belge ile tevsik edilmesi zorunlu olmadığından bu miktarı geçen harcamaların geçerli ve kanıtlayıcı bir belgeye dayanması gerekmektedir.Kanun'un 76. maddesinin dördüncü fikrasında ise belgelendirilmesi gerektiği hâlde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti mal varlığının Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irat kaydedileceği hükmü bulunmaktadır.

8. Bu hükümlere göre siyasi partilerin kesin hesaplarının dayanağını oluşturan gelirgider belgelerini Anayasa Mahkemesine sunması gerektiğinden Partinin genel merkez kesin hesabında gösterdiği hâlde belgelendirmediği gelir-gider rakamı kadar Parti mal varlığının Hazineye irat kaydedilmesi gerekir.

9. Ayrıca Partinin kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ve defter kayıtlarını Sayıştay Başkanlığına göndermemesi dolayısıyla 2820 sayılı Kanun'un 75.maddesi gereğince yapılan araştırma ve incelemeleri engellediği ve aynı madde gereğince istenilen bilgi ve belgeleri vermediği tespit edilmiştir.

10. Kanun'un 75. maddesi hükmüne aykırı olarak Parti Genel Merkezinin gelir-gider belgeleri ile defter kayıtlarını göndermeyerek inceleme ve araştırmayı engelleyen Parti sorumluları hakkında Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (c) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılmasını temin için suç duyurusunda bulunulması gerekir.
11. Kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve giderlerin belgelendirilmemesi sebebiyle kesin hesabın denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2020 yılı hesabının 2820sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesi mümkün değildir.

IV. SONUÇ
Milli Mücadele Partisinin 2020 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
A. Kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir ve giderlerini belgelendirmeyen Partinin 2020 yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,

B. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 75. ve 76. maddelerine göre; Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ve defter kayıtlarınıAnayasa Mahkemesine sunmayan ve gelir ve giderlerini belgelendirmeyen Partinin Genel Merkez kesin hesabında gösterdiği 12.565,92 TL gelir tutarı ve 12.565,92 TL gider tutarıolmak üzere toplam 25.131,84 TL karşılığı Parti malvarlığının toplamı kadar parti malvarlığının Hazineye irat kaydedilmesine,
C. Genel Merkez kesin hesabının dayanağını oluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterlerin gönderilmemesinden dolayı Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (c) bendine istinaden gerekli işlemlerin yapılabilmesi için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
25/12/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan Kadir ÖZKAYA: Üye Engin YILDIRIM
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN: Üye Rıdvan GÜLEÇ
Başkanvekili Basri BAĞCI: Üye Recai AKYEL

Başkan Kadir ÖZKAYA: Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN: Üye Yıldız SEFERİNOĞLU
Başkanvekili Basri BAĞCI: Üye Selahaddin MENTEŞ

Başkan Kadir ÖZKAYA: Üye İrfan FIDAN
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN: Üye Kenan YAŞAR
Başkanvekili Basri BAĞCI: Üye Muhterem INCE

Başkan Kadir ÖZKAYA: Üye Yılmaz AKÇİL
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN: Üye Ömer ÇINAR
Başkanvekili Basri BAĞCI: Üye Metin KIRATLI