Anayasa Mahkemesinin 23/7/2024 Tarihli ve E: 2023/80, K: 2024/142 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2024-12-10

10 Aralık 2024 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 32748
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2023/80Karar Sayısı : 2024/142Karar Tarihi : 23/7/2024
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İstanbul Bölge Idare Mahkemesi 7. Idari Dava Dairesi 

İTİRAZIN KONUSU: 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve ŞuabatıSan'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanun'un 25.maddesiyle değiştirilen 28. maddesinin Anayasa'nın 20. ve 49. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Çalışma izni talebinin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN VE İLGİLİ GÖRÜLEN KANUN HÜKÜMLERİ
A. İptali İstenen Kanun Hükmü
Kanun'un itiraz konusu 28. maddesi şöyledir;
“Madde 28  (Değişik: 23/1/2008-5728/25 md.)
Hekimlik mesleğinin icrası için; Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde beltrtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yu veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal dizene ve bu dizenin işleyişine karşı suçlar, (….) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırstzlık, dolandıricılık, sahtecilik, gūveni kötüye kullanma, hüleli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin Ifasına fesat karıştirma, suçtan kaynaklanan matvarığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hapis cezasına mahküm olmamak gerekir.

İcrayr sanat etmesine mani ve gayrıkabili şifa bir marazı aklı ile malul olduğu bllmuayene tebeyyün eden tablpler, Sağlık Bakanlığının tekdifi ve Sağlık Bakanüğı Yüksek Disiplin Kurulu karurıyla icrayı sanattan menolunur ve diplomalart geri alınır.
(Ek fikra: 15/8/2017-KHK-694/5 md.; Aynen kabu: 1/2/2018-7078/5 md.) MUlf Savunma Bakaniığı lle Jandarma ve Sahll Güvenlik Akademisi nam ve hesabına tıp fakültelerinde okuyan tabip subaylardan yükümlülük süresini tamamlamadan mahkeme veya disiplin kurulu kararına dayanılarak ilişiği kestlenler, kalan yükümlülük süresince hekimlik mesleğini icra edemezler."
B. Hgili Görülen Kanun Hükmü
25/5/2005 tarihli ve 5352 sayıl Adlî Sicil Kanunu'nun 13/A maddesinin (1) numaralıfikrası şöyledir:

"(1) 5237 sayılı Türk Ceza Kamunu dışındaki kanunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkümtyete bağladığı hak yoksunlukdarının gidertlebilmesi içtn.yasaklanmış hakdarın geri vertlmesi yoluna gidilebilir. Bunun için; Türk Ceza Kanumunun 53üncü maddesinin beşinci ve altıncı fikraları sakhı kalmak kaydryla,
a) Mahküm olunan cezanın infazınm tamamlandığı tarihten ttbaren üç yıllık bir sürentn geçmiş olmasi,
b) Kiştnin bu süre zarfinda yeni bir suç işlememiş olması ve hayatim iyi halli olarak sūrdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaat oluşması,
gerekir."
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ,Yıldız SEFERÍNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, Irfan FIDAN, Kenan YAŞAR ve Muhterem INCE'nin katilımlarıyla 4/5/2023 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında ōncelikle uygulanacak kural ve sınırlama sorunları görūşülmtiştūr.
2. Anayasa'mn 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığıkararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykıri görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mabkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görev kapsamına giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çōzümtinde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır.

3. 1219 sayılı Kamum'un itiraz konusu 28. maddesinin birinci fikrasında hekimlik mesleğinin icrası için 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayıhı Tūrk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde belirtilen stüreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla sūreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal dūzene ve bu düzenin işleyişine karşısuçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma,hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama veya kaçakçıłık suçlarından hapis cezasına mahkům olmamak gerektiği ifade edilmiştir.

4. Başvuran Mahkemede görülmekte olan davanın konusu anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar arasında yer alan silahlı örgüte üye olma suçundan hüküm giyen davacının çalışma izni talebinin reddine ilişkindir.

5. Bakılmakta olan davanın konusu gözetildiğinde itiraz konusu kuralın birinci fikrasının “Hekimlik mesleğinin İcrası için; Türk Ceza Kanunumun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmts olsa bile;…" bölümü ile “…Anayasal düzene ve bu düzenin 

işleyişine karşı suçlar ..…." ve “.…hapis cezasına mahkům olmamak gerekir." ibareleri dışında kalan kısmı ile ikinci ve Üçüncü fikralarının bakılmakta olan davada uygulanma imkânıbulunmamaktadır. Dolayısıyla kuralın birinci fikrasının kalan kısmı ile ikinci ve üçüncüfikralarma ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkişizliği nedeniyle reddi gerekir.
6. Öte yandan kuralın birinci fikrasının “Hekimlik mesleğinin icrası için; Türk Ceza Kamununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmtş olsa bile;…" bölümü ile“.…hapis cezasına mahkúm olmamak gerekir." ibareleri, bakılmakta olan davanın konusu olan Anayasal dizene ve bu düzenin işleyişine karşı suçların yanı sıra dava konusu olmayan diğer suçlar yönünden de geçerli ortak kural niteliğindedir. Bu itibarla amlan bölüm ve ibarelerin esasına ilişkin incelemenin “.…Anayasal düzene ve bu düzenin tşleyişine karşı suçlar…."ibaresiyle sınırlı olarak yapılması gerekir,
7. Açıklanan nedenlerle 1219 sayılı Kanun'un 5728 sayılı Kanun'un 25, maddesiyle değiştirilen 28. maddesinin;
A. Birinci fikrasının;
1. "Hekimlik mesleğinin icrası için; Türk Ceza Kamununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;…" bõltmü ile “…Anayasal dūzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar..." ve “…hapts cezasına mahkûm olmamak gerekir." ibarelerinin esasının incelenmesine, esasa ilişkin incelemenin "…Anayasal dūzene ve bu dūzenin işleyişine karşı suçlar..." ibaresi ile sınırlı olarak yapılmasına,
2. Kalan kışmının itiraz başvurusunda buluman Mahkemeni bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından, bu kısma ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,
B. İkinci ve üçüncü fikraların itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından, bu fikralara ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
8. Başvuru karan ve ekleri, Raportör Ahmet CANPOLAT tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmū, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kurallan ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldū:
A. Anlam ve Kapsam 
9. 1219 sayılı Kanun'da hekimlik mesleğinin icrası için gerekli şartlar düzenlenmiştir. İtiraz konusu kuralda anayasal düzene ve bu dūzenin işleyişine karşısuçlardan mahkûm olanların 5237 sayılı Kanun'un 53. maddesinde belirtilen sütreler geçmişolsa bile hekimlik mesleğini icra edemeyecekleri belirtilmiştir.


10. 5237 sayılı Kanun'un Özel Hükümler kitabının Dördüncü Kısmı'nın 309 ilå 316.maddelerinden oluşan Beşinci Bölümüi'nde anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşısuçlar; Anayasa'yı ihlal, Cumhurbaşkanına suikast ve filî saldıtı, yasama organına karşı suç,hūkûmete karşı suç, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetine karşı silahłı isyan, silahlı örgüt, silah sağlama, suç için anlaşma şeklinde dūzenlenmiştir.

11. 5237 sayılı Kanun'un 53. maddesinde ise kişinin kasıthı bir suç işlemesi ve bu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûm olması hâlinde mahkůmiyetin kesinleşmesiyle başlayıp hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar devam eden hak yoksunluğu öngörülmüştür.Diğer bir deyişle anılan madde uyarınca belli bir suçtan mahkümiyete bağlt süresiz hak yoksunluğundan söz edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

12. Buna göre anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan herhangi birini kasten işleyen kişi hakkında S237 sayılı Kanun'un 53. maddesi uyarınca hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar hak yoksunluğu uygulanacaktır. Îtiraz konusu kuralda ise bu suçlardan mahküm olanların hekimlik mesleğinin icrasından herhangi bir süre sınırıolmaksızın yoksun bırakılacağı ifade edilmektedir.

B. Îtrazın Gerekçesi 
13. Başvuru kararında Özetle; itiraz konusu kuralla anayasal düzene karşı işlenen suçlardan mahkûm olan bir hekimin süresiz bir şekilde hekimlik mesleğini icra etmesinin engellendiği, bu durumun çalışma Özgürlüğü ile õzel hayata saygı gösterilmesini isteme hakkına ölçüstız bir müdahale oluşturduğu belirtilerek kuralın Anayasa'nın 20. ve 49.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

C. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
14. 6216 sayılı Kanun'un 43, maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa'nın 13. ve 48. maddeleri yönünden de incelenmiştir.

15. Anayasa'nın “Çalışma ve sözleşme hūrriyett" başlıkh 48. maddesinde “Herkes,dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbestr./ Devlet, özel teşebbüslerin milli ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlıık içinde çalışmasını sağlayacak tedbirleri alır." denilerek çalışma õzgüriūğü gūvence altına alınmıştır.

16. Anayasa'nın49. maddesinde de çalışmanın herkesin hakkı ve ödevi olduğu,devletin çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanlarıve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alacağı belirtilmiştir.
17. Çalışma özgürlüğü, herkesin dilediği mesleği seçmede özgūr olmasını ve zorla çalıştırılmamayı ifade eder. Birey, bu özgürlüğünü kullanarak dilediği alanı ve işi seçebilir.Çalışma hakki ise bireyin özgür iradesiyle seçtiği mesleği veya işi icra etmesi, devletin de çalışmak isteyenlere iş temin etmek için gereken tedbirleri almasıdır (AYM, E.2016/141,K.2018/27, 20/2/2018, § 16).


18. Kural anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan mahküm olanların hem õzel sağlık kuruluşlarında hem de serbest olarak hekimlik mesleğini icra edemeyeceklerini öngörmek suretiyle Anayasa'nın 48. ve 49. maddelerinde güvence altına alınan çalışma hakkı ve ðzgürlüğüne sınırlama getirmektedir.

19. Anayasa'nin 13. maddesinde "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokumulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerInde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kamunla sınırlanabilir. Bu sinırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve läik Cumhurtyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykarıolamaz."denilmektedir. Buna göre temel hak ve Özgüriüklere sintriama getiren düzenlemelerin kanunla yapılmast, Anayasa'da õngörülen sınırlama sebebine uygun ve ðiçülūolması gerekir.

20. Bu kapsamda çalışma hakkı ve özgürlüğünü sınurlamaya yönelik bir kanuni düzenlemenin seklen var olması yeterli olmayıp kuralların keyfiliğe izin vermeyecek şekilde belirli, ulaşılabilir ve Öngörülebilir düzenlemeler niteliğinde olması gerekir.
21. Esasen temel hak ve özgürlükleri sınırlayan kamunun bu niteliklere sahip olmasıAnayasa'nın 2. maddesinde güvenceye alman hukuk devleti ilkesinin de bir gereğidir. Hukuk devletinde kanuni düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu õnlem içermesi gerekir. Kanunda bulunması gereken bu nitelikler hukuki güvenliğin sağlanması bakımından da zorunludur, Zira bu ilke hukuk normlarının öngörülebilir olmasımı, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (AYM, E.2015/41, K.2017/98,4/5/2017, §§153, 154). Dolayısıyla Anayasa'nın 13. maddesinde sınırlama δlçtitü olarak belirtilen kanunilik, Anayasa'nın 2. maddesinde güvenceye alınan bukuk devleti ilkesi ışığında yorumlanmalıdır.

22. Kuralda hangi suçlardan mahkûmiyetin hekimlik mesleğinin icrasına engel olduğu açıkça belirtilmiştir. Anayasal düzene ve bu dūzenin işleyişine karşı suçların 5237sayılı Kanun'da düzenlendiği gözetildiğinde kuralın belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir nitelikte olduğu ve bu yönüyle kanunilik şartını taşıdığı anlaşılmaktadır.
23. Öte yandan sınırlamanın meşru bir amaca dayanması gerekir. Anayasa'nın 48. ve 49, maddelerinde çalışma hakkı ve õzgürlūğü için herhangi bir sınırlama nedeni belirtilmemişolmakla birlikte özel sınırlama nedeni öngörülmemiş hakların da o hakkın doğasından kaynaklanan bazı sınırlarımın bulunduğu kabul edilmektedir. Ayrıca Anayasa'nın başka maddelerinde yer alan hak ve özgürlükler ile devlete yüklenen ödevler, özel sınırłama sebebi gösterilmemiş hak ve Özgürlüklere sınır teşkil edebilir (AYM, E.2018/95, K.2023/221,27/12/2023, § 45).

24. Hekimlik mesleğinin sağlık hizmeti içindeki roltt ve önemi gözetildiğinde mesleğin icrasına getirilen sınırlanmanın amacının mesleğin onur ve itibarını korumak olduğu değerlendirilmektedir. Mesleğin onur ve itibarının korunması amacıyla, bazı suçlardan mahkûm olanların bu mesleği icra etmesinin yasaklanmasının anayasal yönden meşru bir amaca dayandığı kanaatine varılmaktadır.


25. Bununla birlikte kuralın anayasal bağlamda meşru bir amacının bulunması yeterli olmayıp sınurlamanın ölçülū olması gerekir. Anayasa'nun 13. maddesinde güvence altına alınan ölçültläk ilkesi ise elverişlilik, gereklilik ve orantılılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır. Elverişlilik öngörülen sınırlamanın ulaşılmak istenen amacı gerçekleştirmeye elverişli olmasını, gereklilik ulaşılmak istenen amaç bakımından sınırlamanın zorunlu olmasınıi, orantılılık ise hakka getirilen sınırlama ile ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir dengenin gözetilmesi gerekliliğini ifade etmektedir.

26. Hekimlik mesleğinin, yer ve zaman sınırlaması olmaksızın toplum yararına hizmet etmeyi gerektiren, insan yaşamının korunmasıı amaç edinen bir nitelik taşımasıitibarıyla hekimlerin tabi oiması gereken kamuni ve etik sinırların diğer pek çok meslekten daha ayrıntılı ve katı şekilde düzenlenmiş olması olağan kabul edilmelidir. Nitekim kuralda da hekimlik mesleğinin icrası için sınırlı sayıda yer verilen bir kısım suçtan mahkûm olmama şartıın getirildiği görülmektedir. Bu yönüyle kuralla Öngörülen sınarlamamn, hekimlik mesleğinin onur ve itibarınun korunması amacına ulaşılması bakımından elverişli olduğu anlaşılmaktadır.

27. Kuraida hekimlik mesleğinin icrasına engel olduğu belirtilen suçların niteliği gözetildiğinde, bunlart işleyenlerin bekimlik mesleğinin icrasından yasaklanmasının kamun koyucunun takdir yetkisi kapsamında öngörebileceği bir tedbir olduğu değerlendirilmiştir. Bu sebeple kuralın hekimlik mesleğinin onur ve itibarının korunmasına yönelik amacın gerçekleştirilmesi bakımından gerekli olma şartını sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.
28. Diğer yandan sınırlamanın orantılı olup olmadığı da ortaya konulmalıdır. Bu itibarla hekimlik mesleğine ilişkin onur ve itibarın korunmasına dair tedbirler sonucunda hekimlik mesleğini icra etmek isteyenlerin yüklendiği külfet ile hak ve menfaatleri arasında adil bir dengenin kurulması gerekmektedir. Hekimlik mesleğini icra etmek isteyenlere aşııbir külfet yüklenip yüklenmediğinin denetiminde kuralla öngörülen sıntrlamanın süresiz bir sınırlama olup olmadığı veya bekimlik mesleğini yeniden icra edebilmeyi sağlayan bukuki bir çarenin olup olmadığı õnem taşımaktadır.

29. 5352 sayıl Kanum'um 13/A maddesinde yasaklanmış hakların geri verilmesi kurumu düzenlenmiştir, Anılan maddenin gerekçesinde 5237 sayılı Kanun dışındaki çeşitli kanunlardaki kasıtlı bir suçtan dolayı belirli süreyle hapis cezasına veya belli suçlardan dolayıbir cezaya mahkûm olan kişilerin süresiz olarak kullanmaktan yasaklandıkları hakları tekrar kullanabilmelerine imkân tanıyan bir düzenleme yapılmasına ihtiyaç duyulduğu belirtilmiştir.Bu kapsamda anılan madde uyarınca, yasaklanmış hakların geri verilebilmesi için 5237 sayılıKanun'un 53. maddesinin beşinci ve altıncı fikraları saklı kalmak kaydıyla, mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yılhk bir sürenin geçmiş oiması, kişinin infazın tamamlanmasından itibaren üç yıllık süre içerisinde yeni bir suç işlememesi ve hayatını iyi hâlli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaatin oluşması gerektiği belirtilmiştir.

30. Stresiz hak yoksunluğunun oluşturduğu sorunların çözümü amacıyla getirilen yasaklanmış hakların geri verilınesi kurumunun, anayasal düzene ve bu dützenin işleyişine karşı suçlardan mahkūm olanların hekimlik mesleğini yeniden icra etmelerine imkân sağlayıp sağlamadığı, kişilere aşırı bir külfet yüklenip yüklenmediğinin tespitinde önem taşımaktadır.

31. Kural uyarınca anayasal düzene ve bu dūzenin işleyişine karşı suçlardan mahkūm olanların özel sağlık kuruluşları bünyesinde veya serbest olarak hekimlik mesleğini icra etmelerinin süresiz olarak kısitlandığı, bununla beraber yasaklanmış hakların geri verilmesi kararıyla hekimlik mesleğinin icrasının önünde bir engel olmadığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, yasaklanmış hakların geri verilebilmesi için mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık bir sürenin geçmiş olması, kişinin infazın tamamlanmasından itibaren tç yıllık süre içerisinde yeni bir suç işlememesi ve hayatım iyi hâlli olarak sürdttrdüğü hususunda mahkemede bir kanaatin oluşması şartlarının kişiye aşırıkülfet yükleyip yüklemediği değerlendirilmelidir.

32. Bu bağlamda infazın tamamlanmasından itibaren geçmesi gereken üç yıllık süre şartıyla hekimlik mesleğinin özel sağlık kuruluşları bünyesinde veya serbest olarak icrasının süresiz olarak sınırlanmadığı ve bu üç yıllık sürenin hekimlik mesleğinin niteliği gözetildiğinde mąkul ve orantıl olduğu anlaşıımaktadır.

33. Öte yandan yasaklanmış hkların geri verilmesi için ūç yıllık süre içerisinde yeni bir suç işlememe ve hayatın iyi hâlli olarak sürdürüldüğü hususunda mahkemede kanaatin oluşması şartı arandığından bu konuda hâkimin takdir yetkisi bulunmaktadır. Bununla beraber iyi hâlin belirlenmesinde ūç yıl içerisinde yeni bir suçun işlenmemesinin etkili olduğu gözetildiğinde hâkime sınırsız bir takdir yetkisinin verilmediği anlaşılmaktadır.
34. Kaldı ki anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçların niteliği,toplumda oluşturduğu etki düşüntłdūğünde, hekimlik mesleğinin icrasını sağlayacak kararda hâkime verilen takdir yetkisinin hekimlik mesleğinin onur ve itibarımın korunması amacına hizmet edeceği açıktır.

35. Bu itibarla kuralla anayasal düzene ve bu dūzenin isleyişine karşı suçlardan mahküm olanların özel sağlık kuruluşları bünyesinde veya serbest olarak hekimlik mesleğini icra etmeleri bakımından bir hak yoksunluğu getirilmekte ise de yasaklanmış hakların geri verilmesi kurumuyla birlikte bu hak yoksunluğunun süresiz olmadığı, bu sürenin yeni kurumla birlikte diğer koşulların yanında ūç yılla sınırlandırıldığı ve hekimlik mesleğinin icrası için anayasal dūzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan mahkûm olanlara aşını bir külfet yüklemediği anlaşılmaktadır.

36. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 13., 48. ve 49. maddelerine aykıdeğildir. Îtirazın reddi gerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ ve Kenan YAŞAR bu görüşe katılmamışlardır.
Kuralın Anayasa'mın 20. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa'nın 13., 48. ve 49. maddeleri kapsamında ele almmışolması nedeniyle Anayasa'nın 20. maddesi yõnüinden ayrica bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.


IV. HÜKÜM 
11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un 23/I/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanun'un 25. maddesiyle değiştirilen 28.maddesinin birinci fikrasında yer alan “…Anayasal düzene ve bu düzenin işleytştne karşısuçlar,.." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDiNE, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU,Selahaddin MENTEŞ ile Kenan YAŞAR'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA 23/7/2024tarihinde karar verildi.

Başkan Başkanvekili Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Hasan Tahsin GÖKCAN Basτi BAĞCI 
Uye Üye Oye Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Öye Öye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERÍNOĞLU Selahaddin MENTEŞ
Üye Üye Üye Îrfan FIDAN Kenan YAŞAR Muhterem INCE 
Üye Yılmaz AKÇIL 
Üye Ömer ÇINAR 

Esas Sayısi : 2023/80Karar Sayısı : 2024/142
KARŞIOY GEREKÇESÎ
1. 5237 sayılı TCK'nın 53/le,2. maddesi gereği kişinin işlediği suçlardan dolayıhtkmedilen hapis cezasına bağlı olarak cezasının infazı tamamlanıncaya kadar mesleğini yapamama yönünde hak yoksunluğu uygulanacaktır. Bundan ayrıca Incelemeye konu 1219sayılı Kanunun 28. maddesinin 1. fikrasındaki “Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar" ibaresi uyarınca, antlan suçlardan birini kasten işleyen kişi hakkında hekimlik mesleğinin icrasından süre sınırı olmaksızın yoksun bırakılacağı öngörülmcktedir. Başka deyişle bu durumdaki hekimler ömür boyunca ðzel muayene açıp çalışamayacakları gibi özel bir sağlık biriminde hekim olarak çalışamayacaklardır.

2. Çoğunluk gerekçesinde incelenen kurala karşın 5332 sayılı Adli Sicil Kanununun I3/A maddesinde düzenlenen yasaklanmış hakların geri verilmesi kurumu ile birlikte incelenerek, anılan yasal yol gereği anayasal düzene karşı suçtan mahkum olanların cezalarının infazından sonra tç yıllık sürenin geçmesi ve mahkemenin bu strede hayatını iyi halli olarak sůrdürdüğa konusunda olumlu kanaate varnası durumunda hak yoksunluğunun kalkacağı görüşünden hareket edilmiş ve bu gerekçelerle kuralın Anayasa'ya aykırı olmadığısonuçuma ulaşılmıştir.

3. Bu konunun değerlendirilebilmesi için ilgili kanunların düzenlenme tarihleriyle birlikte anlam ve kapsamlarına gōz atılmalıdır. S332 sayılı Adli Sicil Kanununun 13/A maddesi, 6.12.2006 tärihli ve 5560 sayılı Kanunun 38. maddesiyle Kanuna eklenumiştir. 5237sayılı Türk Ceza Kanunu ise 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Öte yandan 1219sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı Icrasına Dair Kanunun hekimlik mesleğini yapmaya hak kazananlara hak yoksunluğunu düzenleyen 28. maddesi ise 23.1.2008 tarihli ve S728 sayılı Kanunun 25. maddesiyle düzenlenmiştir. Görüldüğü üzere hekimlere hak yoksunluğunu getiren özel düzenleme, gerek TCK ve gerekse Adli Sicil Kanumnunun 13/A maddesinin yürürlüğünden sonra, başka deyişle ilgili kurallar bilinerek düzenlenmiştir. Bu nedenle kural hekimlik mesleğine ilişkin ōzel düzenleme niteliğindedir.
4. Încelenen 28/1. madde ve fikrasının ilk cümlesi “Hekimlik mesleğinin icrası için;Türk Ceza Kamumunun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile" ibaresiyle başlamaktadır. Böylece Kanun koyucunun bu özel düzenleme ile anılan bentte sayılan suçlar ve bu arada anayasal düzene karşı işlenen suçlardan mahkumiyet halinde süresiz bir hak yoksunluğu öngördüğü sonucunun çıkarıIması gerekmektedir.

5. Şüphesiz kamu görevinde istihdam edileceklerle ilgili sınırlamalar meşru amaçlar çerçevesinde ayrıca değerlendirilebilir. Bununla birlikte kanunla bir meslek mensubunun özel yaşamında hayatını kazanma imkanından süresiz olarak yoksun bırakılmaşmın demokratik toplumda gerekliliği ve orantılılığı oldukça tartışmalı hale gelecek ve bu durumun Anayasa'nın I3., 48, 49. maddeleriyle bağdaştırılması gūç olabilecektir. Nitekim AYM'nin 2008/17 E., 2010/44 K. sayılı ve 25.2.2010 sayılı kararında benzer değerlendirmelerle 28.Maddedeki birkısım suçlarla bağlantılı olarak iptal kararı verilmiştir. İptal gerekçesinde,kuraldaki dützenlemelerde meslek veya görevlerin õzellikleri, suçların ve cezaların niteliği,cezalar miktarına bakılmaksızın ve bir kademelendirme yapılmaksızın eylemle orantısız bir hak yoksunluğu öngörülmesinin adaletli olmadığı ve hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığıbelirtilmiştir. Benzer değerlendirmeler Mahkemenin 2008/80 E., 2011/81 K., 18.5.2011 ile 2012/61 E., 2012/135 K., 27.9.2012 tarih ve sayılı kararlarında da yapılmıştır. Öte yandan 

belirtilen iptal gerekçelerine karşın kamu görevlileri bakımından Danıştay kararlarında Adli Sicil Kanununun 13/A maddesindeki süreler geçse ve yasaklanmış hakların iadesine karar verilse dahi 657 sayılı DMK'nun 48. maddesi uyarınca anılan maddede sayılan suçlardan mahkum olanların devlet memurluğuna girmelerinin mümkün olmadığı belirtilmektedir (bkz.Dan1ştay IDDK 27.6.2022, E. 2022/1141, K. 2022/2318; 5.10.2023. E. 2023/444, K.2023/1833).

6. Ayrıca belirtilmelidir ki çoğunluk gerekçesindeki gibi 5332 sayılı Kanunun 13/A maddesindeki düzenlemenin buna istisna oluşturacağı düşünülmekteyse, incelemeye konu özel düzenlemede bu hususun da belirtilmesi gerekirdi. Kuralın bu düzenleniş biçimi katşısında ihtilafłı yorum veya içtihatlarla bu imkanın tanındığıa ilişkin değerlendirmeler,kanundaki belirsizliği ve kalite sorununu aşmaya yeterli olmayacaktır. Bu tür değerlendirmeler uygulamanın gelecekte aksi yönde gelişmesini önleme güvencesini taşımamaktadır. Açıkladığım hukuki gerekçeler karşısında incelenen kuralın iptal edilmesi gerektiği görüşündeyim.

Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKÇAN 

Esas Sayısi : 2023/80Karar Sayısı : 2024/142
KARŞIOY 
I. Çalışma izni talebinin zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan İstanbul Bölge Idare Mahkemesi 7. Idari Dava Dairesi kuralın iptali için başvurmuştur. İtiraza konu kural uyarınca anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan mahkûm olanların hekimlik mesleğini süre sınırı olmaksızın hem özel sağlık kuruluşlarında hem de serbest icra edemeyeceğini dtlzenlemektedir.

2. Mahkememiz çoğunluğu tarafından “ kuralla hekimlik için bir hak yoksunluğu getirilmekte ise de yasaklanmış hakların geri verilmesi kurumuyla bu hak yoksunluğunun esasında süresiz olmadığı, bu strenin de yeni kurumla birlikte diğer koşulların yanında ūçyılla sınırlandırıidığı, bu strenin de hekimlik mesleğinin icrası için anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan mahkům olanlara aşırı bir külfet yüklemediği anlaşıImaktadır. Bu nedenle itirazın reddigerekir" şeklindeki gerekçeyle kuralın reddine ilişkin kararına iştirak edilmemiştir. Şöyle ki;
3. Anayasa Mahkemesi norm denetimi kapsamında, süresiz olarak bir mesleği icra edememe ile ilgili verdiği bir kararında “23.1.2008 Tarihli ve 5728 Sayılı Temel Ceza Kanunlarına Uyum Amacıyla Çeşitli Kanunlarda ve Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 25. maddesi ile değiştirilen 11.4.1928 tarihli ve 1219 sayılıTababet ve Suabatı San'atlarının Tarzı Ícrasına Dair Kanun'un 28. maddesinin birinci fıkrasının “…milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, kamumun sağlığına karşı suçlar,.." ibareleri incelemiş ve Anayasa'nın 2. maddesine aykın görerek iptal etmiştir.

“Dava konusu düzenlemeler, meslek veya gōrevlerin özellikleri, suçların niteliği, bu suçlara verilen cezalar ve cezaların süresi, kasıtla veya taksirle işlenip işlenmediğine bakalmaması ve bir kademelendirme de yapılmaması ve bu suçlardan mahkum olanların beltrli meslekleri ve görevleri süreki olarak icra edememeleri, işledikleri suçlara göre adaletli ve eylemle orantılı olmayan ōlçüsüz bir hak yoksunluğuna yol açması nedeniyle Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Hukuk Devleti' ilkesine aykırıdır. Iptali gerekir."(AYM, E.2008/17, K.2010/44, 25.2.2010)

4. Hekimlik mesleğinin icrasının süre sınır olmaksızın sınırlandırıIması Anayasa'nın 48. ve 49. maddelerinde güvence altına alınan “çalışma ve sōzleşme ōzgürlüğü ile çalışma hakkına ölçüsiz bir sınırlama" niteliğindedir. Kural kamu ve ðzel sektör ayıtımı yapmaksızın hekimlik mesleğine süresiz sınır getirmektedir. Anayasa Mahkemesi birçok kararında bu ayrımı içerip içermediğine bakmış ve buna gõre değerlendirme yapmıştır:
“ Başvurucunun Idare tarafindan özel sektörde çalışma yasağı içeren bir karar alındığına datr bir iddiasının bulunmadıği, somut olaya konu idari işlemin özel sektörde çalışmayı engelleyen bir içeriğinin olduğunu da ortaya koyamadığı vurgulanmalıdır. Bu durumda yukarıdaki açıkdamalar çerçevesinde başvurucunun sınavı kazanarak harita mühendisi olarak atanmaya hak kazanmasına rağmen atama tarihi itibarıyla geçerli olan Kamun'da belirlenen kamu görevlisl olarak atanma şartlarını taşımadığının tespit edllmest üzerine atamanın yapılmamasınun -başvurucunun ōzel sektörde çalışma imkânının olmasıhususları da gözetildiğinde- demokratik toplum gereklerine uygun ve ölçülü olmadığısōylenemez, " (Cem Turğut, B. No: 2019/16656, 18/10/2023, § ….)

5.Öte yandan Anayasa Mahkemesi daha Önce Ahmet Gödeoğlu kararında,mahkümiyet kararımın bir sonucu olarak hekimlik mesleğindeki hak ve yetkilerini kullanmasının ömür boyu yasaklanması nedeniyle ōzel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.(B. No : 2018/28616, 17.11.2021) Sõz konusu kararda Başvurucunun güveni kötüye kullanma suçundan mahkûm olduğu gerekçesiyle hekimlik mesleğini icra etmesine izin verilmemiştir. AYM tarafindan özel sektörde dahi süresiz bir şekilde mesleğin icrasının yasaklanmasına sebep olan tedbirin özel hayata saygı hakkına orantısız bir müdahalede bulumulduğu sonucuna varılmuştır.

6. Yukarıda açıklandığı üzere; Anayasa Mahkemesi'nin mahkûmiyete bağhı stresiz hak yoksumluğu öngören kuralları norm denetiminde iptal ettiği bu kuralların uygulanmasıüzerine tesis edilen işlemlerle ilgili yapılan bireysel başvuru incelemesinde de ihlal karart verildiği görülmektedir.

7. Anayasa Mahkemesinin norm denetiminde ve bireysel başvuruda benzer konulardaki içtihatlarından farklılık gösteren çoğunluk görüşüne yukarıda izah ettiğimiz nedenlerle iştirak edilmemiştir.

Uye Engin YILDIRIM 
Uye Yıldız SEFERİNOĞLU 
Üye Selahaddin MENTEŞ
Uye Kenan YAŞAR 

Esas Sayısı : 2023/80Karar Sayısı : 2024/142
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Mahkememiz çoğumiuğunun 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve ŞuabatıSan'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanun'un 25.maddesiyle değiştirilen 28. maddesinin birinci fikrasında yer alan “Hekimlik mesleğinin icrasıiçin; Tūrk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;"bölüma ile "…Anayasal düzene ve bu düzenin işleytşine karşı suçlar…." ve “.…hapts cezasıa mahkúm olmamak gerekir." ibarelerinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ilişkin kanaatine katılmamaktayım.

2. Dava konusu ibarelerin yer aldığı Kanun'un 28. maddesinde hekimlik mesleğinin icrası için bazı suçlardan mahkum olmamak sayılmış olup bunlar içerisinde birinci fikrada Türk Ceza Kanumu'nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçtan hapis cezasına mahkům olmamak da yer almaktadır.
3. Mahkememiz çoğunluğu yaptığı değerlendirmede, kuralla hekimlik için bir hak yoksunluğu getirilmekte ise de yasaklanmış hakların geri verilmesi kurumuyla bu hak yoksunluğunun esasında süresiz olmadığı, bu sürenin yeni kurumla birlikte diğer koşulların yanında üç yılla sınırlandırıldığı, bu sūrenin de hekimlik mesleğinin icrası için anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan mahkûm olanlara aşırı bir külfet yüklemediği sonucuna ulaşarak kuralın Anayasa'nın 13., 48. ve 49. maddelerine aykırı olmadiğı sonucuna ulaşmıştır (Bkz.: §§35-36).

4. Öncelikle ifade etmek gerekir kural kamu veya özel sektör ayırımı yapmaksızın hekimlikmesleğinin icrasını sınırlandırmaktadır. Ancak hekimlik mesleğinin icrasının sınırlandırılabilmesi için anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçtan hapis cezasına mahkûm edilmiş olmak şartı yer almaktadır. Öte yandan kural gereği bu suçtan mahkumiyetin bir sonucu olarak kişi hekimlik mesleğinin icrasını herhangi bir süre sınırı olmaksızın gerçekleştiremeyecektir.

5. Hekimlik mesleğinin icrasının bu şekilde süre sınırı olmaksızın sınırlandırılmasıçoğunluk karurında ifade edildiği biçimde meşru bir amaca dayanır olsa bife dava konusu kural bu tür mahkumiyet alan hekimler açısından Anayasa'nın 48. ve 49. maddelerinde güvence altına alınan çalışma ve sözleşme Özgürlüğü ile çalışma hakkına Ölçüstz bir sınırlama getirmektedir.

6. Nitekim bu mimvalde yapılan bir bireysel başvuruda Anayasa Mahkemesi güveni kðtüye kullanmak suçundan aldığı mahkümiyet kararının bir sonucu olarak başvurucunun hekimlik mesleğindeki hak ve yetkilerini kullanmasının ömür boyu yasaklanmasınedeniyle Özel hayata saygı hakkının ihłal edildiğine karar vermiştir (Bkz.: Ahmet Gödeoğlu,B. No: 2018/28616, 17/11/2021, §§ 45-52).

7. Her ne kadar bireysel başvuru kararındaki bu gerekçeyi Mahkememiz çoğunluğu bu kararda revize ederek dava komusu kuralła hekimlik için bir hak yoksunluğu getirilmekte ise de yasaklanmış hakların geri verilmesi kurumuyla bu hak yoksunluğunun esasmda süresiz olmadığını, bu sürenin yasaklanmış hakların geri verilmesi kurumuyla birlikte diğer koşulların yanında üç yılla sınılandırıldığını ve öngörülen sürenin bekimlik mesleğinin icrasıiçin anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan mahkûm olanlara aşırı bir külfet 

yüklemediğini belirtmiştir (Bkz.: § 35). Bununla birlikte kanaatimizce burada hekimlerin anılan haklarına yine de ölçüsüz bir müdahale söz konusudur.

8. Somut kural bağlamında hekimlerin hak yoksunluğu, asıl cezanın çektirilmesi sonrasında 25/5/2005 tarih ve 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'na 6/12/2006 tarih ve 5560 sayılıÇeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 38. maddesiyle eklenen 13/A maddesinde yeniden düzenlenen yasaklanmış hakların geri verilmesi yolu işletilerek mahküm olunan cezanın infazını tamamlandığı tarihten itibaren ūç yıllık bir sürenin geçmiş olması,kişinin infazın tamamlanmasından itibaren üç yıllık süre içerisinde yeni bir suç işlenemesi ve hayatını iyi halli olarak strdürdūğü hususunda mahkemede bir kanaatin oluşması durumunda kaldırilabilmektedir.

9. Bununla birlikte ifade etmek gerekir ki yasaklanmış hakların geri verilmesi otomatik biçimde işleyen ve öngörülen bu ūç şartın birlikte gerçekleşmesi durumunda her halde olumlu sonuç alınabilen etkili bir yol şeklinde sonuç vermeye müsait olmaktan uzaktır.Zira Kanun'daki düzenleniş biçiminde de “kamunların belli bir suçtan dolayı veya belli bir cezaya mahkümiyete bağladığı hak yoksunluklarının giderilebilmesi için" yasaklanmışhakların geri verilmesi yoluna gidilebileceği ifade edilmektedir. Ek olarak, buradaki “gidilebileceğı" şeklindeki ifade mahkum olan kişiye yönelik olarak kullanılmış olsa dahi bu konuda verilecek kararda bu ūç şartın içerisinde yer alan "hayatınu łyi halli olarak sürdürdüğü hususunda mahkemede bir kanaat oluşması” şeklinde hakime takdir yetkisi tanıyan bir ibare bulunduğu dikkate alınmalıdır.

10. Elbette hakimlerin takdirlerini Anayasa'nın I38. maddesinin birinci fikraşında da vurgulandığı Üzere “Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre"kullanması gerekmektedir. Ancak diğer iki şart olan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yllık bir sürenin geçmiş olması ve kişinin infazın tamamlanmasından itibaren ūçyıllk süre içerisinde yeni bir suç işlememesi gibi net şartların varlığına rağmen yine de “hayatım iyi hallt olarak sürdürdüğu hususunda mahkemede bir kanaat oluşması" şartına yer verilmesi uygulamada takdire bağlı olarak olumsuz sonuçlar ortaya çıkmasının ihtimal dahilinde olduğunu akla getirmektedir.

11. Uygulamada yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna başvurulduğunda karşılaşıłan kimi olumsuz örnekler de bu endişeyi haklı çıkarmakta olup bu durum dava komusu kuralın Anayasa'ya uygunluk denetiminde bu hususun da dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. Zira burada takdire bağlı kullanımın, uygulamada karşılaşılan kimi örneklerde de görülebileceği üzere bu hakkın kullanımımı etkisizleştirebileceğinden kuralın Anayasa'ya uygunluk denetiminde bu hususun da gözden uzak tutulmaması gerekmektedir.
I2. Nitekim Anayasa Mahkemesine yapılan bir bireysel başvuruda verilen ihlal kararı bu konudaki uygulamanın nasıl amacına uygun sonuç vermediğini göstermektedir.Almış olduğu cezalara ilişkin kararların kesinleşip yerine getirildiği, infaz tarihlerinin Üzerinden l6 yıla yakın bir sürenin geçtiği ileri sürtllerek kanunda belirtilen şartların gerçekleştiğini iddia eden başvurucu asliye ceza mahkemesinden memnu hakların iadesi talebinde bulunmuştur. Bunun üzerine derece mahkemelerince hayatinı iyi halli olarak sürdürdüğü bususunda yeterli kanaat oluşmadığından talebi yerinde görülmemiştir. Yapılan başvuru Üzerine Anayasa Mahkemesi, başvurucunun ayrı ve açık bir yanıt verilmesini gerektiren ve talebinin kabul edilebilmesine neden olabilecek nitelikte olan "hakkındaki 

cezaların infazının tamamlandığı tarihten itibaren 16 yıllık bir sürenin geçmiş olduğuna" dair iddiasının tartışılmamış ve karşılanmamış olmasımı başvurucunun Anayasa'nın 36.maddesinde güvence altina alinan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkımın ihlali olarak değerlendirmiştir (Bkz.: Mümtaz Bekci, B. No: 2014/16269, 8/11/2017,§§ 29-31).

13. Ek olarak bahse konu mesleğin hekimlik mesleği olduğu göz Önünde tutulduğunda yasaklanmış hakların geri verilmesi yoluna ancak asıl cezanın infazının tamamlanmasından itibaren ūç yıl geçtikten sonra başvurulabilmesi de ölçüsüzlüğü daha net biçimde göstermektedir. Zira kişizaten asıl cezayı çekmiştir. Buna rağmen hekimlik mesleğinin icrası için üç yıllık bir sürenin geçmesini beklemek hekimlerin Anayasa'nın 48. ve 49. maddelerinde güvence altına alınan çalışma ve sõzleşme Özgürlüğū ile çalışma hakkına yapılan müdahaleyi daha da ölçüsüz hale sokacaktır. Dolayısıyla asıl cezanın infazıyla birlikte hekimlik mesleğinin icrasını engelleyen güvenlik tedbirinin sona ermemesi somut kural bağlamında ölçüsüzlüğü daha da belirginleştirmektedir.

14. Bu nedenle infazın tamamlanmasından sonraki geçmesi gereken ç yıllık bekleme süresi ile ilgili olarak çoğunluk kararındaki "üç yıllık sūre şartıyla hekimlik mesleğinin özel sağlık kuruluşları bünyesinde veya serbest olarak icrasının süresiz olarak sınırlanmadığı ve bu üç yıllık sürenin hekimlik mesleğinın niteliği gözetildiğinde makul ve orantılı olduğu’ (§ 32) biçimindeki gerekçeye de katıłmak mümkün değildir.
15. Sonuç olarak yukarıda sıralanan gerekçeyle 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılıTababet ve Şuabati San'atlaçının Tarzı Icrasına Dair Kanun'un 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılıKanun'un 25. maddesiyle değiştirilen 28. maddesinin birinci fikrasında yer alan “.…Anayasal düzene ve bu dīzenin işleyişine karşı suçlar.…." ibaresinin kişilerin Anayasa'nın 48. ve 49.maddelerinde güvence altına alınan çalışma ve sözleşme Özgūrlüğü ile çalışma hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsūz hale getirdiği için Anayasa'nın 13., 48. ve 49, maddelerine aykırıolduğundan iptali gerektiği kanaatiyle Mahkememiz çoğunluğunun aksi yöndeki kararına katılmamaktayım.

Uye Yusuf Şevki HAKYEMEZ