Anayasa Mahkemesinin 4/12/2019 Tarihli ve E: 2019/23 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2019/42 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2020-02-12

12 Şubat 2020 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31037
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2019/23 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2019/42

Karar Tarihi: 4/12/2019


I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Genç Anadolu Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Genç Anadolu Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2018 yılı kesin hesabına ilişkin belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Burak FIRAT tarafindan Heyete sunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Parti tarafindan verilen kesin hesap dosyasında Genel Merkez kesin hesap cetvelinde yer alan gelir gider kalemleri arasında tutarsızlık bulunduğu ve Mersin iline ait gelir ve gidere ilişkin tutarların birleşik kesin hesap cetvelindeki aynı ile ait tutarlarla örtüşmediği görülmüştür.

3. 2820 sayılı Kanun'un “Parti bütçeleri ve kesinhesabı" başlıklı 73. maddesinin ikinci fikrasında parti hesaplarının bilanço esasına göre düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Bilanço, bir kuruluşun belli bir dönem sonunda alacak verecek durumunu, bütün mal ve para varlığını denk bir biçimde gösteren çizelgedir. Bilançoda yer alan her varlığın bir kaynağı bulunmak zorundadır.

4. Siyasi partilerin faaliyetlerini yürüttükleri genel merkez, il ve ilçe başkanlıklarına ait binaların kendi mülkü veya kira olması gerekmektedir. Şayet parti yetkililerine ait binalarda siyasi faaliyette bulunuluyor ise (genel merkez, il, ilçe teşkilatının faaliyette bulunduğu binalar) bu takdirde kira sözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarın partiye bağışolarak kaydedilmesi gerekir.

5. Gelir ve gider kalemleri arasında uyumsuzlukların yer alması kayıt dışı gelir ve gider oluşturulduğunu göstermektedir. Bu durumda, 2820 sayılı Kanun'un 69. maddesindeki bir siyasi partinin bütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliği adına elde edileceği ile ayni Kanun'un 70. maddesindeki bir siyasi partinin bütün giderlerinin o siyasi Partinin tüzel kişiliği adına yapılacağı hükmüne aykırı davranılmıştır.

6. Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayit ve belge düzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir ve gider oluşturulması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (c) bendi gereğince gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasıgerekir.


7. Diğer taraftan ibraz ettiği gelir ve gider kalemleri tutarlı olmayan Parti Genel Merkez hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2018 yılı hesabının 2820 sayılıKanun uyarınca kabul edilmesi mümkün değildir.

III. SONUÇ
Genç Anadolu Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
A. Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmamasıhesabın dışında gelir ve gider oluşturulması ve il örgütlerinin kesin hesaplarının sunulmaması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 111. maddesinin birinci fikrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
B. Parti Genel Merkez hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2018yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
4/12/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan: Zühtü ARSLAN
Başkanvekili: Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili: Recep KÖMÜRCÜ

Başkan: Üye

Başkan: Serdar ÖZGÜLDÜR
Başkanvekili: Üye Burhan ÜSTÜN
Başkanvekili: Üye Engin YILDIRIM

Başkan: Üye Hicabi DURSUN
Başkanvekili: Üye Celal Mümtaz AKINCI
Başkanvekili: Üye Muammer TOPAL

Üye M. Emin KUZ 
Üye Recai AKYEL 
Üye Yıldız SEFERİNOĞLU 
Üye Kadir ÖZKAYA 
Üye Rıdvan GÜLEÇ
Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Üye Selahaddin MENTEŞ