Anayasa Mahkemesinin 28/3/2024 Tarihli ve 2019/19836 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2024-09-16

16 Eylül 2024 PAZARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32664
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI  Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
GENEL KURUL KARAR YAKUP TEKİN BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2019/19836Karar Tarihi : 28/3/2024
Başkanvekili :Kadir ÖZKAYA Başkanvekili :Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇ
Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERÍNOĞLU Selahaddin MENTEŞ
Basri BAĞCI 
İrfan FIDAN 
Kenan YAŞAR 
Muhterem INCE 
Yılmaz AKÇİL Raportör : Gülsüm Gizem GÜRSOY Başvurucu : Yakup TEKİN Vekilleri : Av. Mehmet Can KOYUNCU 
Av. Zeycan BALCI 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, sendika yöneticisinin kanuna aykırı şekilde iş sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle sendika hakkınun ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incclemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar vermiştir.

3. Başvuru belgelerinin bir Örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir.

4. İkinci Bölüm, başvurunun Genel Kurul tarafindan incelenmesine karar vermiştir.

III, OLAY VE OLGULAR 
5.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar Özetle şõyledir:
6, Davalı işyeri, internet sitesinde yer alan bilgilere göre 150'den fazla ülkede 2.750'den fazla servis merkezinden oluşan küresel ağa sahiptir. Davalı işyeri, benzinli-dizel yakıt sistemleri, bakım çözūmleri, motor yönetimi ve araç elektroniği dâhil olmak üzere araçlara servis ve onarim hizmeti vermektedir.

7. Başvurucu 5/5/2007-27/8/2017 tarihleri arasında davalı işyerinde operatör olarak çalışmıştır. Başvurucu 2015 yılna kadar da işyerinde yetkili olan Türk Metal Sendikasına üyedir. Sonrasında bu Sendikadan ayrılarak 10/8/2015 tarihinde Tüm Otomotiv ve Metal İşçileri Sendikasma (TOMİS) üye olmuş ve 27/1/2016 tarihinde TOMis Yōnetim Kurulunun yedek ūyeliğine seçilmiştir. Başvurucu, iş sözleşmesinin sonlandırıldığı tarihte TOMis Yönetim Kurulu yedek üyesidir.

8. Başvurucunun iş sözleşmesi 27/8/2017 tarihinde işveren tarafindan 22/5/2003tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18, maddesi kapsamında geçerli nedenle feshedilmiştir.Fesih gerekçesinde; başvurucunun çalıştığı Bursa fabrikasında hizmet verilen ınüşterilerden gelen iş talep oranında dūşüş yaşandığı, talep düşūşünūn ciddi ve kalıcı olmasının başvurucunun iş ilişkisinin devamını mümkün kılmadığı, istihdamın korunmasına yönelik tūm tedbirlerin alınmasına rağmen fesihten başka çare kalmadığı belirtilmiştir.
9. Başvurucu, yapılan feshin sendikal nedenie yapıldığını, haksız ve geçersiz olduğunu ileri sürerek işe iade ve sendikal tazminat talebiyle dava açmıştır. Başvurucu ayrīca işyeri sendika yöneticisi olduğunu, 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İşSözleşmesi Kanunu'nun 24. maddesi kapsamında is sõzleşmesinin geçerli nedenle feshedilemeyeceğini savunmuştur.

10. ilk derece mahkemesi 2/10/2018 tarihinde davanın kismen kabulü ile başvurucunun işe iadesine, sendikal tazminat talebinin reddine ve başvurucunun sendika temsilcisi güvencesinden yararlandirılmasına karar vermiştir. İlk derece mahkeınesinin gerekçeli kararıtun ilgili kısmı şöyledir:
".…davacıya farklı bir bölümde çalışması için teklif götürülmediği, fesihten sonra montaj operatörü olarak yeni işçi alımı yapıldığı, işletmesel kararın uygulanmasında işverenin, keyfi davranmama, ölçülülük ve feshin son çare olması ilkelerine uygun davranmadığı, halen davacının kıdeminden daha az kıdemli işçilerin çalışmaya devam ettiği anlaşıldığından, davacının iş akdinin işveren tarafindan hakstz olarak feshedildiği kanısına varilmıştir.

Davacı taraf iş akdinin sendikal nedenle feshedildiğini iddia etmişse de bu iddiayıdestekler mahiyette işveren tarafindan özellikle sendika üyesi işçilerin işten çıkartuldığına dair bir uygulamanın bulunduğuna ilişkin somut veriler elde edilememesi, sendikalı olup halen çalışan işçilerin bulunması, davacının fesih tarihlerinde aktifbir sendikal faaliyetinin bulunmaması, tanık beyanlarında bahsi geçen olayların sendikalar arasındaki rekabetten kaynaklanan ve işverenle direkt bağlantı kurulamayan olaylar olması hususları dikkate alındığında davacının bu konudaki talebi yerinde görülmeyerek sendikal tazminata hükmedilmemiştir..."

11. Kararın istinaf yargı yoluna götürülmesi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 4/4/2019 tarihli kararıyla, başvurucunun işe iadesine, sendikal tazminat talebinin reddine ve sendika temsilcisi güvencesinden yararlandırılmayacağına karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"….6356 sayılı Kanun'un 24. ve 27. maddeleri ve 135 sayılı ILO sözleşmesinin 1, 3ve 4. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde ulusal mevzuatumız 6356 sayılı Kanun, ILO sözleşmesinin 4. maddesinde yer alan düzenleme kapsamında korumadan yararlanacak temsilcileri yetkili sendika tarafindan atanan işyeri temsilcileri olarak belirlemiş, 6356sayılı Kanun 24. maddesinde korumadan temsilcilik süresince yararlanılacağı kabul edilmiştir.

Somut olayda davacının, fesih tarihinde TOMiS’in yönetim kurulu yedek üyesi ve işyeri sendika temsilcisi olduğu anlaşılmakta ise de, davalı işyerindeki yetkili sendika Türk Metal Sendikası'dır. Davaci, 6356 sayılı Kanun'un 27. maddesi kapsamında işyerindeki yetkili sendikanın temsilcisi olmadığından 24. madde ile sağlanan güvencedenyararlanmaz..."
12.Nihai karar başvurucuya 14/5/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir.
13.Başvurucu 31/5/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
.İlgili Mevzuat 
14.5/5/1983 tarihli ve 2821 sayılı mülga Sendikalar Kanunu'nun "Ortak hükümler"kenar başlıklı 9. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
I "..
Bu Kanunun uygulamasında yönetim ve denetim kurulu üyeleri yönetici sfatım taşırlar..."
15. 2821 sayılı mülga Kanun'un "İşçi sendikası ve konfederasyonu yōneticiliğinin teminatı"kenar başlıklı 29. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Sendika ve konfederasyonların yönetim kurullarında veya başkanlığıda görev aldığıiçin kendi isteği ile çalıştığı işyerlerinden ayrılan işçiler, bu görevlerinin seçime girmemek,yeniden seçilmemek veya kendi istekleriyle çekilmek suretiyle son buiması halinde,ayrıldıkları işyerinde işe yeniden alınmalarım istedikleri takdirde, işveren, talep tarihinden itibaren en geç bir ay içinde bu işçileri o andaki şartlarla eski işlerine veya eski işlerine uygun bir diğer işe, diğer isteklilere nazaran öncelik vererek almak zorundadır.…. "
16. 6356 sayılı Kanun'un "Tanımlar" kenar başlıklı 2. maddesinin (i) bendi şöyledir:
"(i) Yönetici: Kuruluşun ve şubesinin yönetim kurulu üyelerini, ifade eder."

17.6356 sayılı Kanun'un "İşçi kuruluşu yöneticiliğinin güvencesi“ kenar başlıklı 23.maddesi şõyledir:
"(1) İşçi kuruluşunda yönetici olduğu için çalıştığı işyerinden ayrılan işçinin işsözleşmesi askıda kalır. Yönetici dilerse işten ayrıldığı tarihte iş sözleşmesini bildirim süresine uymaksızın veya sözleşme süresinin bitimini beklemeksizin fesheder ve kadem tazminatına hak kazanır. Yönetici, yöneticilik süresi içerisinde iş sözleşmesini feshederse kidem tazminatı fesih tarihindeki emsal ücret üzerinden hesaplanır.
(2) lş sözleşmesi askıya alnan yönetici; sendikanın tüzel kişiliğinin sona ermesi,seçime girmemek, yeniden seçilmemek veya kendi isteği ile çekilmek suretiyle görevinin sona ermesi hâlinde, sona erme tarihinden itibaren bir ay içinde ayrıldiğı işyerinde işe başlatimak üzere işverene başvurabilir. İşveren, talep tarihinden itibaren bir ay içinde bu kişileri o andaki şartlarla eski işlerine veya eski işlerine uygun bir diğer işe başlatmak zorundadır. Bu kişiler süresi içinde işe başlatılmadığı takdirde, iş sözleşmeleri işverence feshedilmiş sayılır.

(3) Yukaruda sayılan nedenler dışmda yöneticilik görevi sona eren sendika yôneticisine ise başvuruları hälinde işveren tarafindan kıdem tazminatı ödenir. Ödenecek tazminatın hesabında, işyerinde çalışılmış süreler göz önünde bulundurulur ve fesih anında emsalleri için geçerli olan ücret ve diğer hakları esas alımır. İşçinin iş kanunlarından doğan haklarısaklıdır."
18. 6356 sayıh Kanun'un 23. maddesinin gerekçesi şöyledir 
"Maddede sendika yöneticiliği güvencesi düzenlenmiştir. İşçi kuruluşu yöneticiliğine seçildiği için çalıştığı işyerinden ayrılan işçinin iş sözleşmesinin askıya alınarak işilişkisinin devamı sağlanmıştır. Yönetici seçilen işçiye dilerse iş sözleşmesinin derhal sona erdirme imkânı getirilerek kıdem tazminatına hak kazanması öngörülmüştür."
19. 6356 sayılı Kanun'un "İşyeri sendika temsilciliğinin güvencesi" kenar başlıklı24, maddesinin ilgili kısmı şõyledir:
"(1) İşveren, işyeri sendika temsilcilerinin iş sözleşmelerini haklı bir neden olmadıkça ve nedenini yazılı olarak açık ve kesin şekilde belirtmedikçe feshedemez 
(3) Temsilcinin işe iadesine karar verilirse fesih geçersiz sayılarak temsilcilik süresini uşmamak kaydıyla fesih tarihi ile kararın kesinleşme tarihi arasıdaki ücret ve diğer haklarıödenir. Kararın kesinleşmesinden itibaren altı iş günü içinde temsilcinin işe başvurmasışartıyla, altı iş günü içinde işe başlatılmaması hâlinde, iş ilişkisinin devam ettiği kabul edilérek ücreti ve diğer hakları temsilcilik süresince ödenmeye devam edilir. Bu hüküm yeniden temsilciliğe atanma hâlinde de uygulanur.

(5) Bu madde hükümleri işyerinde çalışmaya devam eden yöneticiler hakkanda da uygulanır."
20. 6356 sayılı Kanun'un “İşyeri sendika temsilcisinin atanması ve görevleri" kenar başlıklı 27. maddesi şöyledir:
“(1) Toplu iş sōzleşmesi yapmak üzere yetkisi kesinleşen sendika; iş yerinde işçi sayısıelliye kadar ise bir, elli bir ile yüz arasında ise en çok iki, yūz bir ile beş yüz arasında ise en 

çok üç, beş yüz bir ile bin arasmnda ise en çokdört, bin bir ile iki bin arasında ise en çok alti,iki binden fazla ise en çok sekiz işyeri sendika temsiicisini is yerinde çalışan üyeleri arasından atayarak on beş gün içinde kimliklerini işverene bildirir. Bunlardan biri baştemsilci olarak görevlendirilebilir. Temsilcilerin görevi, sendikanın yetkisi süresince devam eder.

(2) Sendika tüzüğünde işyeri sendika temsilcisinin seçimle belirlenmesine ilişkin hüküm bulunması hâlinde, seçilen ūye temsilci olarak atanır.

(3) İşyeri sendika temsilcileri ve baş temsilcisi; işyeri ile sınırlı olmak kaydı ile işçilerin dileklerini dinlemek ve şikâyetlerini çözümlemek, işçi ve işveren arasındaki iş birliğini çalışma barışını ve uyumunu sağlamak, işçilerin hak ve çıkarlarını gőzetmek ve iş kanunlarıile toplu iş sözleşmelerinde öngörülen çalışma şartlarının uygulanmasına yardımcı olmakla gōrevlidir.

(4) İşyeri sendika temsilcileri, işyerindeki işlerini aksatmamak ve iş disiplinine aykırıolmamak şartı ile gōrevlerini yerine getirir. İşyerlerinde, sendika temsilcilerine görevlerini hızlı ve etkili biçimde yapmalarına imkân verecek kolaylıklar sağlanır."
2.Yargıtay İçtihadı
21. Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin amatör sendika yöncticilerinin işyeri sendika temsilcisinin güvencelerinden faydalanması konusundaki 9/9/2014 tarihli ve E.2014/18644,K.2014/23273 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:
".….6356 sayılı Kanun'un 'Is yeri sendika temsilciliğinin güvencesi' başlıklı 24.maddesinin 5. bendinde, bu madde hükümlerinin işyerinde çalışmaya devam eden yöneticiler hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir. Kanun koyucu, sendika yöneticilerini profesyonel ve amatör yōneticiler olarak ikiye ayırmış ve yöneticilik güvencesi bakımından ayrı ayrı değerlendirmiştir. Profesyonel yönetici, sendikadaki yöneticilik görevi sebebiyle işyerinden ayrıan yöneticiyi; amatör yönetici ise sendikadaki yöneticilik görevini işyerinden ayrılmadan, başka bir anlatımla, işyerinde çalışmaya devam ederek yerine getiren yöneticiyi ifade etmektedir. Kanun koyucu, profesyonel sendika yöneticilerinin güvencesini 6356 sayılıKanun'un 23. maddesinde; amatör sendika yöneticilerinin güvencesini ise, aynı kanunun 24.maddesinde düzenlemiştir. Hal bõyle olunca, amatõr sendika yöneticilerine işyeri sendika temsilcisinin güvencesine ilişkin hükümler uygulanacaktır..."
22. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin sendika yönetim kurulu yedek üyesinin işyeri sendika temsilcisinin güvencelerinden faydalanmasi konusundaki 14/12/2022 tarihli ve E.2016/6678, K.2022/16835 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:
"… Mahkemece davacının yedek üye olması ve filen yöneticilik yaptığınıispatlayamaması nedeniyle talebin reddine karar verilmiş ise de, 6356 saylı Yasa'nm Tanımlar' başlıklı 2. maddesinin i bendinde, Yasadaki 'yönetici' tabiri ile ifade edilmek istenilenin ' kuruluşun ve şubesinin yönetim kurulu üyeleri' olduğu belirtilmiş olup, tanımda asil-yedek üye ayrımı da yapılmadığı dikkate almdığında fesih tarihinde işyeri sendika yönetim kurulu yedek üyesi olduğunu ispatlayacak davacının 6356 sayılı Yasanm 24.maddesinden yararlanmasına engel bir durum bulunmamaktadır.

davacının sendika yönetim kurulu yedek üyesi olup olmadığı ve yedek üye olduğu tarih aralığı sorularak açıklığa kuvuşturulmalı davacının sendika yönetim kurulu yedek üyesi olduğunun tespiti halinde 6356 sayılı Yasa'nın 24. maddesine göre hüküm kurulmalıdır."

23. Yukarıda yer verilen içtihat, Yargıtayın farklı dairelerince de benimsenmiştir (diğerleri arasından bkz Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 14/12/2022 tarihli ve E.2022/15701,K.2022/16835 sayılı kararı).

24. Bununla birlikte yukarıda yer verilen kararlarında Yargıtayın yetkili olmayan sendika yöneticileri yönünden konuyu açıkça tartışmadığıgörülmektedir.Yargıtayın yetkili sendika ve yetkili olmayan sendika yöneticisi ayrımı yaparak söz konusu güvencelerden kimlerin yararlanıp yararlanamayacağını açıkça değerlendirdiği Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 21/1 1/2018 tarihli ve E.2018/8455, K.2018/21083 sayılı kararının ilgili kısmı ise şöyledir:
n 
..•
Davacı vekili ise, müvekkilinin Otomotiv ve Metal İşçileri Sendikası Genel Merkez Yönetim Kurulu asıl üyesi olduğunu, işe iade ile birlikte sendikal tazminata da hükmedildiğini ancak 6356 Sayıl Kanunun 24.maddesinin 5.fikrasına ilişkin olarak karar verilmediğini,talep ederek istinaf kamun yoluna başvurmuş, Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi davacının sendika işyeri temsilcisi olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararınıortadan kaldırarak 6356 sayılı Kanun'un 24, maddesi uyarınca hüküm kurulmuştur.
Davacının, 07.06.2015 tarihinde Türk Metal Sendikası'nda istifa ederek 06.08.2015tarihinde Tüm Otomobil Metal İşçileri Sendikası'na üye olduğu, aynı zamanda bu Sendika'nın kurucu üyesi ve yönetim kurulu asil üyesi olduğu, davalı işyerindeki yetkili Türk Metal Sendikası ile imzalanan toplu iş sözleşmesinden ise dayanışma aidatı ödeyerek yararlandığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık davalı işyerinde yetkili olmayan bir sendikanın kurucu üyesi ve yönetim kurulu üyesi olan davacının, 6356 sayılı Kamun kapsamında işyeri sendika temsilciliğinin güvencesinden yararlanıp yararlanmayacağı noktasındadır.

6356 sayılı Kanun'un 24. maddesinde;
..
(5) Bu madde hükümleri işyerinde çalışmaya devam eden yöneticiler hakkında da uygulanur,' hükmü,
Aynı Kanun'un 'İşyeri sendika temsilcisinin atanması ve görevleri' başlıklı 27.maddesinin birinct fikrasında da, "Toplu iş sözleşmesi yapmak üzere yetkisi kesinleşen sendika; işyerinde işçi sayısı elliye kadar ise bir, elli bir ile yüz arasında ise en çok iki, yüz bir ile beş yüz arasında ise en çok ūç, beş yüz bir ile bin arasında ise en çok dõrt, bin bir ile iki bin arasında ise en çok alt, iki binden fazla ise en çok sekiz işyeri sendika temsilcisini işyerinde çalışan üyeleri arasından atayarak on beş gün içinde kimliklerini işverene bildirir.Bunlardan biri baş temsilci olarak görevlendirilebilir. Temsilcilerin görevi, sendikanın yetkisi süresince devam eder.' hükmü yer almaktadır.

2 Haziran 1971 tarihinde IL0 tarafindan kabul edilen 135 sayılı İșçi Temsilcileri Sözleşmesi ülkemizce 25.11.1992 tarihinde kamunlaşmış 11.12.1992 tarih 21432 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

1982 Anayasasının 90. maddesinin son fikrasında 'Usulüne göre yürürlūğe konulmuşmilletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiasıile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (Ek: 7.5.2004-5170/7 md.) Usulūne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlükłere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı

konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarasıandlaşma hükūmleri esas almır.'düzenlemesi de yer almakaadır.

135 sayılı ILO sözleşmesinin 1, maddesinde 'İşletmelerdeki işçi temsilcileri, kanunlara toplu sözleşmelere veya yürürlükteki sözleşmelere dayalı diğer düzenlemelere uygun hareket etmeleri koşulu ile işten çıkarma dahil kendilerine zarar verebilecek ve işçi temsilcisi sıfatıtaşımalarından veya bu sifatla faaliyetlerde bulunmalarından, sendika üyesi olmalarından veya sendika faaliyetlerine katılmalarından ileri gelecek her nevi işleme karşı etkili bir korumadan yararlanırlar,'
3. maddesinde 'Bu sõzleşmenin uygulannasında 'işçi temsilcileri' deyimi ulusal mevzuat ve uygulama işığında; Ya sendika temsilcileri, şöyle ki; sendikalarca veya bu tür kuruluşların üyelerince seçilen veya atanan temsilciler; Ya da seçimle gelen temsilciler, şöyle ki; ulusal mevzuat veya toplu sözleşme hükümlerine göre işletmenin işçileri tarafindan serbestçe seçilen ve ilgili ülkede, sendikalara tanınan özei ayrıcalıklı faaliyetleri içermeyen görevlere sahip temsilciler, anlamına gelir.'düzenlemeleri yer almaktadır.
Aynı sözleşmenin 4. maddesinde ise 'Ulusal mevzuat, toplu sözleşme, hakem kararlarıveya mahkeme kararlari, bu Sözleşmede sözü edilen kolaylıkları ve korunmaya hak kazanacak işçi temsilcileri tipini veya tiplerini belirleyebilir.' düzenlemesi yer almaktadır.
6356 sayılı Kanun'un 24. ve 27. maddeleri ve 135 sayılı ILO sözleşmesinin 1, 3 ve 4.maddeleri değerlendirildiğinde ulusal mevzuatiımız 6356 sayılı Kanun, ILO sözleşmesinin 4.maddesinde yer alan düzenleme kapsamıda korumadan yararlanacak temsilcileri yetkili sendika tarafindan atanan işyeri temsilcileri olarak belirlemiş, 6356 sayılı Kanun 24.maddesinde korumadan temsilcilik süresince yararlanılacağı kabul edilmiştir.
Davacı ise, Tüm Otomobil Metal İşçileri Sendika'nın kurucu üyesi ve yönetim kurulu asil üyesi olup, davalı işyerindeki yetkili sendika ise Türk Metal Sendikasıdır. Davacı 6356sayılı Kanun'un 27. maddesi kapsamında işyerindeki yetkili sendikasının temsilcisi olarak atanmamıştır. Başka bir değişle davacı 6356 sayılı Kanun kapsamında sendika temsilcisi olmadığından anlan Kanun'un 24.maddesi ile sağlanan güvenceden yararlanmak için gerekli koşula sahip değildir."
25. Öte yandan Yargıtayın, davalılar tarafindan yetkili olmayan sendika yöneticilerinin Kanun'un 24,maddesindekigüvencelerden yararlandırılmaması gerektiği yönündeki savunmalarının bulunduğu bazı davalarda, konuya ilişkin ayrıca bir açıklama yapmadan sendika yöneticilerinin söz konusu güvencelerden yararlandırılması gerektiğine dair kararları da bulunmaktadır. Bu kapsamda Yargitay 22, Hukuk Dairesinin 6/2/2017tarihli ve E.2016/33409, K.2017/1.107 sayılt kararının ilgili kısmı şõyledir:
•.•
Temyiz:
Karar davacı vekili tarafindan 6356 saylı Kanun kapsamında yōneticilik tazminatının belirlenmediğini, hükümde boşta geçen süre ücretine karar verilmediği gibi işe başlatmama tazminatının ise kıdeme göre eksik belirlendiğini sendikal tazminat talebinin yöneticilik teminatı olduğunu belirterek kararı temyiz ederken, davalı vekili ise cevap nedenlerini [Davalınän cevap nedenleri şöyledir: 'Davalı işveren vekili, işyerinde yetkili bir sendika bulunmadığım, davacıın sendika işyeri temsilcisi olmadığıni, davacının diğer işçilerden bir farkının olmadığuni, emekliliğini hak etmiş olan davacı işçinin istihdam fazlası olması

nedeniyle iş sözleşmesinin feshedildiğini, fesih işlemlerinin sendikal veya kişisel nedenlere dayanmadığıni, davanın reddi gerekaiğini savunmuştur.]

Gerekçe:
Uyuşmazlık davalı işyerinde amatőr sendika yöneticisi olarak çalışan davacının, işletme gerekieri ile feshedilen iş sözleşmesinin geçersizliği, işe iadesi ile boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatına hak kazanıp kazanmadığı, bu haklarının 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sõzleşmesi mi yoksa 4857 saylı İş Kanunu kapsamında mı değerlendirileceği noktasında toplanmakaadır.

Mahkemece feshin geçersizliği ve işe iade değerlendirilirken, geçersizliğin sonucuna bağlı boşta geçen sûre ücreti ve işe başlatmama tazminatı 4857 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca tespit edilmiştir.

Kanuni düzenlemeye göre 07.11,2012 tarihinde yürürlüğe giren 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanun'un 24. maddesi ile sendika temsilcileri için õzel bir düzenleme getirmiş ve anılan maddenin son fikrasında ise 'madde hükümlerinin işyerinde çalışmaya devam eden yöneticiler hakkında da uygulanacağı' belirtilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta amatõr sendika yöneticisi olan davacının iş sōzleşmesi haklı neden olmadan feshedildiğinden, mahkemece feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi, 6356 sayılı Kanun'un 24. maddesi uyarınca da isabetlidir. Ancak boşta geçen süre ücret ve işe başlatmama tazminatı yönünden anılan madde hükümleri yerine, 4857 sayılıKanun'un 21. madde hükümlerinin dikkate alınarak hüküm kurulması hatalıdır."
26. Yukarıdaki kararlardan anlaşılacağı üzere Yargıtayın konuya ilişkin yerleşik bir içtihadı bulunmamaktadır. Yargıtayın yetkili sendika olup olmadığıa bakılmaksızın tüm sendika yöneticilerinin Kanun'un 24. maddesindeki güvencelerden yararlandırılması gerektiği anlamına gelen kararları bulunmakla birlikte bu güvencclerden sadece işyerindeki yetkili sendikanın yöneticilerinin yararlandırıması gerektiği anlamına gelen kararları da vardır.
B. Uluslararası Hukuk 
1. Uluslararası Sõzleşmeler 
27. 25/11/1992 tarihli ve 3847 sayılı Sendika Özgūrlüğüne ve Örgütlenme Hakkına İlişkin 87 Sayılı Sõzleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun ile onaylanarak {2/7/1993 tarihinde yürürlūğe giren Uluslararası Çalışma Örgütū (1LO) 87 No.lu Sendika Özgürlūğü ve Sendikalaşma Hakkının Korunması Sözleşmesi'nin ilgili kısmışöyledir:
"Madde 2:
Çalışanlar ve işverenler herhangi bir ayırum yapılmaksızın önceden izin almadan istedikleri kuruluşları kurmak ve yalnız bu kuruluşların tüzüklerine uymak koşulu ile bunlara üye olmakhakkına sahiptirler.

Madde 3:
Çalışanların ve işverenlerin örgütleri tüzük ve iç yönetmeliklerini düzenlemek,temsilcilerini serbestçe seçmek, yönetim ve etkinliklerini düzenlemek ve iş programlarım belirlemek hakkana sahiptirler.


Kamu makamları bu hakkı sınırlayacak veya bu hakkın yasaya uygun şekilde kullanılmasına engel olacak nitelikte her türlü mūdahaleden sakınmalıdırlar.
...
Madde 11:
Hakkında bu sōzleşmenin yůrürlūkte bulunduğu Uluslararası Çalışma Örgütūnün her üyesi, çalışanların ve işverenlerin örgütleme hakkanı serbestçe kullanmalarını sağlamak amacıyla gerekli ve uygun bütūn önlemleri almakla yükümlüdür.

28. 25/11/1992 tarihli ve 3845 sayılı İşletmelerde 1șçi Temsilcilerinin Korunması ve Onlara Sağlanacak Kolaylıklar Hakkında 135 Sayılı Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun ile onaylanarak12/7/1993 tarihinde yürürlüğe giren lLO 135 No.lu Îşçi Temsilcileri Sõzleşmesi'nin ilgili kısmı şõyledir:
"Madde I: İşletmelerdeki işçi temsilcileri, kanunlara toplu sözleşmelere veya yürürlükteki sōzleşmelere dayalı diğer düzenlemelere uygun hareket etmeleri koşulu ile işten çıkarma dahil kendilerine zarar verebilecek ve işçi temsilcisi sıfatını taşımalarından veya bu sifatla faaliyetlerde bulunmalarından, sendika üyesi olmalarından veya sendika faaliyetlerine katılmalarından ileri gelecek her nevi işleme karşı etkili bir korumadan yararlanurlar.

...
Madde 3: Bu sōzleşmenin uygulanmasında "işçi temsilcileri" deyimi ulusal mezuat ve uygulama işiğında;
Ya sendika temsilcileri, şöyle ki; sendikalarca veya bu tür kuruluşların üyelerince seçilen veya atanan temsilciler;
Yada seçimle gelen temsilciler, şöyle ki; ulusal mevzuat veya toplu sözleşme hükümlerine gōre işletmenin işçileri tarafindan serbestçe seçilen ve ilgili ülkede.sendikalara tanınan özel ayriıcalıklı faaliyetleri içermeyen görevlere sahip temsilciler,anlamına gelir.

*.
Madde 5: Aynı işletmede hem sendika temsilcilerinin ve hem'de seçilmiş temsilcilerin bulunduğu hallerde, eğer gerekiyorsa, seçilmiş temsilcilerin bulunmasıın ilgili sendikaların veya temsilcilerinin durumunu zayiflatacak şekilde kullamlmaması ve ilgili bütün konularda seçilmiş temsilcilerle, ilgili sendikalar ve onların temsilcileri arasında işbirliğini teşvik için önlemler alınacaktir..."
29. 25/11/1992 tarihli ve 3848 sayılı Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin 151 SayılıSözlcşmcnin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun ile onaylanarak 12/7/1993tarihinde yürürlüğe giren ILO I5I No.lu Çahışma İlişkileri (Kamu Hizmeti) Sðzleşmesi'nin ilgili kısmı şõyledir:
"Madde I:
Bu Sözleşme, diğer uluslararası çalışma sőzleşmelerinde bu kesime uygulanabilecek daha elverişli hükümler bulunmadığı durumlarda kamu makamlarınca çalıştırılan herkese uygulanır.


Bu Sözleşmede öngörülen güvencelerin, görevleri izlenecek politikaları belirleme ve yōnetim işleri kabul edilen üst düzey görevlilere veya çok gizli nitelikte görevler ifa edenlere hangi ölçüde uygulanacağı ulusal yasalarla belirlenecektir.

Bu Sözleşme öngörülen güvencelerin silahlı kuvvetlere ve polise ne ölçüde uygulanacağı ulusalyasalarla belirlenecektir.

.*
Madde 4:
Kamu gōrevlileri, çalıştırılmaları konusunda sendikalaşma ōzgürlūğüne halel getirecek her türlü ayrımcılığa karşı yeterli korumadan yararlanacaklardır.

Böyle bir koruma. őzellikle aşağıdaki amaçlara yönelik tasarruflura karşıuygulanacaktır:
Kamu görevlilerinin çalıştırılmalarını, bir kamu görevlileri örgütüne katılmama veya üyelikten ayrılma koşuluna bağlamak,
Bir kamu görevlisini, bir kamu görevlileri örgütüne üyeliği veya böyle bir örgütün normal faaliyetlerine katılması nedenleriyle ișten çıkarmak veya ona zarar vermek.
Madde 5:
Kamu görevlileri őrgütleri, kamu makamlarıdan tamamen bağumsız olacaklardır.
Kamu görevlileri örgütleri kuruluş, işleyiş veya yōnetimlerinde kamu makamlarınım her türlū müdahalesine karşı yeterli korumadanyararlanacaklardır.

Bir kamu makamının tahakkümü altında kamu görevlileri árgütlerinin kuruluşunu geliştirmeye veya kamu görevlileri őrgütlerini bir kamu makamının kontrolü altında tutmak amacıyle mali veya diğer biçimlerde desteklemeye yönelik önlemler bu madde bakımından müdahaleci faaliyetler olarak kabul edilecektir."
30. Türkiye bakımından 24/12/1989 tarihinde yürürlüğe giren Avrupa Konseyinin 18/10/1961 tarihli ve ETS No. 35 sayılı Avrupa Sosyal Şartı'nın ilgili maddeleri șöyledir:
"Madde 22: Çalışma koşullarının ve çalışma ortamının düzenlenmesine ve iyileştirilmesine katılma hakkı:
Âkit Taraflar, çalışanların işletmede çalışma koşullarının ve çalışma ortamının düzenlenmesine ve iyileştirilmesine katılma haklarını etkili bir biçimde kullanmalarınısağlamak amacıyla, ulusal mevzuat ve uygulama uyarınca çalışanların ya da temsilcilerinin;
a- çalışma koşullarınun, işin õrgütlenmesinin ve çalışma ortamının düzenlenmesi ve iyileştirilmesine  katilma olanağı veren önlemler almayı ya da bunları özendirmeyi taahhüt ederler.

*•
Madde 28: Çalışanların temsilcilerinin işletmede korunma ve kolaylıklardan yararlanma hakki:

Ákit Taraflar, çalışanların temsilcilerinin görevlerini yerine getirme haklarını etkili bir biçimde kullanmalarını sağlamak amacıyla işletmede;
a- işletmedeki çalışanların temsilcisi olarak etkinlikleri ya da statüleri nedeniyle kovulmalarını da içermek üzere kendilerine yönelik zarar verici eylemlere karşı etkili bir korumadan yararlanmalarıni,
b- ilgili işletmenin gereksinimleri, büyüklüğü ve kapasitesi ve ülkenin endüstriyel ilişkiler sistemi göz önünde tutularak, görevlerini derhal ve etkili bir biçimde yerine getirmelerini mümkün kılmak için uygun olabilecek olanaklar tanınmasını taahhüt ederler.
Madde 29: Çalışanların toplu işten çıkarma sürecinde bilgilendirilme ve danışılma hakkı:
Ákit Taraflar, çalışanların toplu işten çıkarma sürecinde bilgilendirilme ve danışılma hakkını etkili bir biçimde kullanabilmelerini sağlamak amacıyla … çalışanların temsilcilerine zamanında danışmasımı ve bilgi vermesini sağlamayı… taahhüt ederler.
Değiştirilmiş Avrupa Sosyal Şartı'nın Eki 
Madde 21 ve 22:
1- Bu maddelerin uygulanmasında, “çalışanların temsilcileri" terimi, ulusal mevzuat ya da uygulama tarafindan böyle nitelendirilen kişiler anlamına gelir.
2- “Ulusal mevzuat ve uygulama" terimi, duruma göre, yasaların ve yönetmeliklerin yanı sưra toplu iş sözleşmelerini, işverenler ve çalışanların temsilcileri arasındaki diğer anlaşmalari, gelenekleri ve ilgili yargı kararlarını kapsar.

...
Madde 28 ve 29:
Bu maddelerin uygulanmasında, “çalışanların temsilcileri" terimi, ulusal mevzuat ya da uygulama tarafindan böyle nitelendirilen kişiler anlamına gelir."
. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadı
31. Avrupa Insan Hakları Mahkemesi (AiHM) sendika temsilcisinin şikâyetini incelediği bir başvuruda Avrupa Sosyal Şartı'nın 28. maddesini de gözönünde bulundurarak işçi temsilcilerinin kural olarak ve belirli sınırlar içinde, sendikal işlevlerini hızh ve etkili bir şekilde yerine getirebilmeleri için uygun kolaylıklardan yararlanmaları gerektiğini belirtmiştir (Sanchez Navajas/lspanya (k.k.), B. No: 57442/00, 2001-VI). AiHM ayrica anlamlı ve etkili sendika haklarını güvence altına almak için ulusal makamların orantısız cezalar yoluyla sendika temsilcilerinin sendika üyelerinin çıkarlarını ifade etmekten ve savunmaya çalışmaktan vazgeçirilmemelerini güvence altına alması gerektiğini vurgulamıştır (Trade Union of the Police in the Slovak Republic ve diğerleri/ Slovakya, B. No: 11828/08,25/9/2012, § 55).


V. İNCELEME VE GEREKÇE 
32. Anayasa Mahkemesinin 28/3/2024 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü;
A. Başvurucunun İddiaları
33. Başvurucu; iş sõzleşmesi sonlandırıldığı sırada mensubu olduğu Sendikanın Yönetim Kurulu yedek üyesi olduğunu ve bu nedcnfe 6356 sayıh Kanun'un 24. maddesinin son fikrası kapsamındaki korumadan yararlandırılması gerektiğini ileri sürmüştür. Ayrıca Kanun'un sağladığı korumadan yararlanmak için yetkili sendikanın yöneticisi olma şartının bulunmadığını ve bu durumun Yargıtay kararlarında da defaatle vurgulandığını belirtmiş,kanun hükümleri gözönüne alınmaksızın iş sõzleşmesinin sonlandırılması nedeniyle sendika hakkının, eşitlik ilkesinin ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğinden yakınmıştır.
B. Değerlendirme 
34. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder.Başvurucunun iddialarının õzünün iş akdinin sendika hakkı kapsamında geçerli nedenle sonlandırılamayacağına ilişkin olduğu anlaşıldığından ihlal iddialarının bir bütün olarak sendika hakkı kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Anayasa'nın “Sendika kurma hakkı’ kenar başlıklı 51. maddesinin (1) numaralı fikrası şöyłedir:
"Çalışanlar ve işverenler, ūyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahiptir. Hiç kimse bir sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz."
1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
35. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığıanlaşılan sendika hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden 
36.Somut olayda Özel bir şirkette çalışan başvurucu, iş sözleşmesinin sendika hakkıgözetiłmeksizin feshedildiğini ileri sürmüştür. İş sözleşmesinin feshi işveren ile başvurucu arasındaki bir uyuşmazlık olup bu duruma devletin herhangi bir müdahalesi sõz konusu değildir. Dolayısıyla somut olaydaki başvurunun Anayasa'nın 51. maddesiyle devlete yüklenen pozitif yükümlülükler kapsamında incelenmesi gerekir (Abbas Akçay ve diğerleri,B. No: 2015/2790, 23/5/2018, § 32).

a. Genel İlkeler 
37. Anayasa'nın 51. maddesinde yer alan “çalışanlar... üyelerinin menfaatlerini korumak için" ibaresi üyelerin mesleki menfaatlerini korumak için gerçekleştirecekleri sendikal faaliyetlerinin Anayasa tarafindan korunduğunu açıkça ortaya koymaktadır (Kristal-İş Sendikası [GK], B. No: 2014/12166, 2/7/2015, § 54). Dolayısıyla sendika hakkı,mensuplarının menfaatlerini korumak üzere yapılan sendikal faaliyetlere izin verilmesini de gerektirir (Tayfun Cengiz, B. No: 2013/8463, 18/9/2014, § 31).


38. Anayasa'nın 51. maddesinde düzenlenen sendika hakkı, bu hakka yönelik olarak kamu gūcü tarafindan gerçekleştirilen müdahalelerin yanı sıra ūyesi oldukları sendikalarca veya kimi durumlarda õzel hukuk kişilerince yapılan müdahalelere karşı da anayasal koruma sağlamaktadır. Dolayısıyla sendika hakkı devlete, müdahalede bulunmama biçimindeki negatif yükümlülüğün yanı sıra üçüncü kişilerden gelebilecek müdahalelere karşı ilgiliye koruma sağlama şeklindeki birtakım pozitif yükümlülükler de yüklemektedir (Anı Pıar ve Ömer Bilge, B. No: 2014/15627, 5/10/2017, § 36; Ahmet Sefa Topuz ve diğerleri, B. No:2016/16056, 21/4/2021, § 52; Bariş Adiıgüzel, B. No: 2016/(5802, 8/9/2021, § 29).
39. Sendika hakkının devlete yüklediği pozitif yükümlölükler, devletin koruyucu ve düzeltici õnlemler almasını gerektirebilir. Sendika hakkının korunması pozitif yükümlülüğüdevlete, üçüncü kişilerin ve özellikle işverenin çalışanlarīn sendikaya üye olma ve sendikal faaliyette bulunma haklarını kullanmayı engelleyici davranışlarından kaçımasına yönelik ve sırf bu haklarından yararlandıkları gerekçesiyle yaptırıma tabi tutulmalarını, ayrımcılığa maruz kalmalarım önleyici tedbirler alma Ödevi yüklemektedir. Bu çerçevede alınacak tedbirler üçüncü kişilerin ve Özellikle işverenin çalışanların sendika hakkına müdahalede bulunmaları bakımından caydırıcı nitelik taşımalıdır. Öte yandan üçüneü kişiler tarafindan sendika hakkına müdahale edilmesi durumunda müdahaleye karşı itirazlarin Öne sürülebileceği ve müdahalenin sonuçlarının giderilmesi açısından gerçek ve etkili koruma temin edecek hukuksal mekanizmaların oluşturulması gerekiyorsa tazminat ve benzeri giderimler için dava açma imkânının getirilmesi devletin pozitif yükümlülüklerindendir (Barış Adıgüzel, § 30; Anil Pınar ve Ömer Bilge, § 3T).

40. Sendikal Özgürlüklerin teminat altına alınması, bireylerin sendikal haklarınıkullanırken iş sözleşmelerinin de güvencede olması ile sağlanabilir. Sendikaya üye olma,olmama veya sendikal faaliyetlerde bulunma nedenleriyle iş sözleşmelerinin feshedilmesi hâlinde feshin sendikal nedenlerle yapıldiğından bahsedilebilir (Ahmet Sefa Topuz ve diğerleri, § 55).

41. Mevzuatın gerektirdiği hususların ve ispat şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini değerlendirmek Öncelikle derece mahkemelerinin görevidir. Derece mahkemelerinin olayın şartlarını değerlendirmek açısından daha avantajlı konumda bulunduğu tartışmasızdır. Anayasa Mahkemesinin rolü ise bu kuralların yorumunun Anayasa'ya uygun olup olmadığını belirlemekle sınırlıdır. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi,derece mahkemeleri tarafindan izlenen usulü denetlemek ve özellikle mahkemelerin Anayasa'nın 5l. maddesindeki güvenceleri gözetip gözetmediğini belirlemekle yetinmektedir. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesi, derece mahkemelerinin yerini almamakta;kamusal makamların sūreç içindeki tutumlarını sendika hakkı bağlamındaki usule ilişkin güvenceler açısından değerlendirmektedir (benzer değerlendirmeler için bkz. Türkiye Gıda ve Şeker Sanayi İşçileri Sendikasi, B. No: 2016/13328, 19/11/2020, § 40; Türkiye Petrol, Kimya ve Lastik Sanayi İşçileri Sendikasi, B. No: 2016/13351, 15/12/2020, § 40; Ahmet Sefa Topuz ve diğerleri, § 57).

b.Somut Olayiu Değerlendirilmesi 
42. Yukarıda yer verildiği üzere Yargıtay içtihatlarına göre sendika yöneticisinin asıl ya da yedek ūye olması veya profesyonel yahut amatör sendika yōneticisi olması, 6356sayılı Kanun'un 24. maddesinde düzenlenen güvenceden yararlanma konusunda bir farklılık oluşturmamaktadır. Bununla birlikte aynı güvenceden bütün sendika yöneticilerinin mi yoksa sadece işyerinde yetkili olan sendikanın yöneticilerinin mi yararlanabileceği konusu içtihatta 

netlik kazanmamıştır. Somut başvuruda ise derece mahkemeleri önüne taşıan dava tam da içtihatta netlik kazanamayan bu konuya ilişkindir.

43. Buna karşın eldeki başvuruda Bölge Adliye Mahkemesinin verdiği kararda,işyerinde yetkili olmayan sendikanın yöneticisinin anılan güvenceden faydalanıp faydalanmayacağı tam olarak ortaya konulmadan başvurucunun hem sendika yöncticisi hem de sendika temsilcisi ołduğu ancak işyerindeki yetkili sendikanın temsiłcisi olmadığı şeklinde bir gerekçeyle hüküm kurulduğu görülmüştür (bkz. § i1)ancak açıklandığı üzere başvurucu işyeri sendika temsilcisi değil sendika yöneticisidir. Zira işyeri sendika temsilcileri 6356sayılı Kanun'un 27. maddesine göre münhasıran yetkili sendikalar tarafindan atanabilmektedir. O hâlde Bölge Adliye Mahkemesinin başvurucunun işyeri scndika temsilcisi olduğu ancak yetkili sendikanın temsilcisi ołmadığı şeklindeki değerlendirmesi somut olgulara uygun düşmeyen ilgisiz bir gerekçe olmuştur.

44. Neticede başvurucu, sendika temsilcisi olarak nitelendirilerek mensubu olduğu sendikanın yetkili olmaması nedeniyle 24. maddemin korumasından yararlandırılmamıştır.Buna karşın Bölge Adliye Mahkemesi tarafindan işyerinde yetkili olmayan sendikanın yōneticisinin sšz konusu õzel güvenceden yararlanıp yararlanamayacağı konusunda ilgili bir gerekçeyle hüküm kurulmamış olması, sendika hakkının gerektirdiği etkili yargısal inceleme bağlamında devletin pozitif yükümlülākleriyle bağdaşmamaktadır. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 51. maddesinde güvence altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

VI. GİDERİM 
45. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yargılama ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

46. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırlması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemcsini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılanıa Usulleri Hakkıda Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fikrasında düzenlenen bireysel başvuruya özgü yeniden yargıłlama kurumunun Özelliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz. Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875,7/6/2018, §§ 54-60; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No; 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60,66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).
47. Öte yandan sendika hakkının ihlal edilmesi nedeniyle yalnızca yeniden yargılamaya karar verilmesiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında başvurucuya net 30.00o TL manevi tazminat õdenmesine karar verilmesi gerekir.Başvurucunun uğradığını iddia ettiği maddi zarar ile tespit edilen ihlal arasında illiyet bağıbulunmayıp başvurucu da yeterli bilgi ve belge sunmadığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

VII. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Sendika hakkımın ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDiLEBiLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa'nın 51. maddesinde gūvence altina alınan sendika hakkının İHLAL EDİLDiĞÍNE,
C. Kararın bir örneğinin sendika hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldınlması için yeniden yargılama yapılmak amacıyla Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesine (E.2018/3561, K.2019/808) ilctilmek ūzere Bursa 10. İş Mahkemesine (E.2017/468, K.2018/395) GÖNDERILMESİNE,
D. Başvurucuya net 30.000 TL manevi tazminat ÖDENMESiNE, diğer tazminat taleplerinin REDDINE,
E. 364,60 TL harç ve 18.800 TL vekâlet ūcretinden oluşan toplam 19.164,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,
F. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapilmasına, õdemcde gecikme olmasıhälinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAiZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESiNE 28/3/2024tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.