Anayasa Mahkemesinin 14/12/2022 Tarihli ve 2018/21866 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-03-28

28 Mart 2023 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 32146
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanliğindan:
GENEL KURUL KARAR İDRİS TANİŞ BAŞVURUSU (2)
Başvuru Numarast : 2018/21866Karar Tarihi : 14/12/2022
Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekili :Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Üyeler :Engin YILDIRIM Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI İrfan FIDAN Kenan YAŞAR Muhterem INCE Raportör : Ferhat YILDIZ Başvuruca : Îdris TANİŞ
L. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, avukat olan başvurucunun ikaz edilmesine rağmen çantasımı adliye girişindeki X-Ray cihazından geçirmediği için hakkında idari para cezasma hükmedilmesi nedeniyle δzel hayata saygı hakkı ile suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

I. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 10/7/2018 tarihinde yapılmıştır. Komisyon başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Böltim tarafindan yapılmasına karar vermiştir.
3. Başvuru belgelerinin bir örneği hilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşıbeyanda bulumnuştur.

4.İkinci Bölüm, başvurunun Genel Kurul tarafindan incelenmesine karar vermiştir.

IIL OLAY VE OLGULAR 
5.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

6. Avukat olan başvurucu 1I/4/2018 tarihinde gittiği Şırnak Adliyesi girişinde meslek kimliğini ibraz etmiş ancak görevliler Şırnak Cumhuriyet Başsavcılığınmn (Başsaveılık) yazılı emrini gerekçe göstererek çantasım X-Ray cihazından geçirmesi suretiyle Adliyeye giriş yapabileceği konusunda başvurucuyu ikaz etmiştir. Başsavcılığın yazılıemrinde; ülkedeki terőr olayları nedeniyle Adliyeye giriş çıkış yapan avukat, adliye personeli ve tüm vatandaşın duyarlı kapıdan geçerek, çanta ve eşyalarını ise X-Ray cihazından geçirerek içeriye alınması gerektiği ifade edilmiştir.

7. Başvurucu, çantasını X-Ray cihazından geçirmeden Adliyeye giriş yapmış ve görevlilerce bu durum tutanak altına alınmıştır. Bunun Üzerine Başsavcılık Idari Yaptrım Bürosunum 23/5/2018 tarihli idari yaptırım kararıyla başvurucunun 259 TL idari para cezasıile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Karar gerekçesinde; terör eylemlerinin Şırnak gibi yoğun yaşandığı bir yerde anılan tedbire uyulması gerektiği, başvurucunun 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanumu'nun 9. maddesindeki düzenlemeye aykır davrandığı, bu nedenle eyleminin emre aykırı davranış kabahatini oluşturduğu vurgulanmıştır.
8. Başvurucunun anılan karara karşı yaptığı itiraz, Şırnak Sulh Ceza Hâkimliğinin (Hâkimlik) 27/6/2018 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Karar gerekçesinde öncelikle idari yaptırım kararının gerekçesi özetlemmiş, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Emre aykarı davramş" kenar başlıklı 32. maddesine değinilmiştir. Kararda ayrıca Başsavcılığı sõz konusu emri vermeye yetkilj olduğu, emrin hukuka uygun olduğu,itiraz edenin çantasımı X-Ray cihazına bırakmadan içeri geçerek anılan emre aykırı hareket ettiği ifadelerine yer verilmiştir.

9.Nihai kararı başvurucu 9/7/2018 tarihinde öğrenmiştir.
10.Başvurucu 10/7/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
I1. 5326 sayıl Kanun'un "Emre aykrı davramş" kenar başlıklı 32. maddesinin (1)ve (2) numaralı fikraları şöyledir:
"(1) Yetklli makamlar tarafindan adli işlemler nedentyle ya da kamu givenliği, kamu dizeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırıhareket eden kiştye yüz Tūrk Lirası idari para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafindan karar verlltr.

(2) Bu madde, ancak ilglli kamunda açıkça hükūm bulunan hallerde uygulanabiltr."
12. 19/3/1969 tarihli ve I136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Soruşturmaya yetkili Cumhuriyet Savcısı" kenar başlıkl 58. maddesinin birinci fikrası şöyledir:
"Avukatların avukatlık veya Türkiye Barolar Btrliği ya da baroların organlarındaki görevlerinden doğan veya görev svrasında işlediklert suçlardan dolayı haklarında soruşturma, Adalet Bakanlığının vereceğı izin üzerine, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcisı tarafindan yapılır. Avukat yazihaneleri ve komular ancak mahkeme karar ile ve kararda beltrtilen olayla tlgili olarak Cumhuriyet savcısı denetimtnde ve kayulı olunan baro temsilctsinin katilımı ile aranabiltr. Ağưr ceza mahkemesinin görev alanına giren bir suçtan dolayı suçustù hali dışında avukatın üzeri aranamoz."

13. 2559 sayılı Kanun'un "Önleme araması" kenar başlıklı 9. maddesinin altıncıfikrası şöyledir:
"Polts, tehlikenin önlenmesi veya bertaraf edllmesi amacıyla güvenliğini sağladığı bina ve testslere gelenlerin; herhangi bir emtr veya karar olmasına bakalmaksızın, üstünü,aracinı ve eşyasınu teknik clhazlarla, gerektiğinde el ile kontrol etmeye ve aramaya yetkilidir. Bu yerlere girmek isteyenler kimlikderini sorulmaksızın ibraz etmek zorundadırlar. Milletlerarası anlaşmalar hükümlert sakdıdır."
14. 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerintn yetkileri" kenar başlıklı 7. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Özel güvenllk görevlilerinin yetkilerı şunlardır:
a) Koruma ve güvenliğini sağladıkarı alanlara girmek tsteyenleri duyarlı kapdan geçirme, bu kişilertn üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzert güvenlik sistemlerinden geçtrme.

b) Toplantı, konser, spor müsabakast, sahne gösterilert ve benzert etkinltker ile cenaze ve düğün törenlerinde kimlik sorma, duyarlı kapudan geçirme, bu kişilertn üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.
*.•
f) Hava meydanı, liman, gar, istasyon ve termtnal gibi toplu ulaşım testslerinde kimlik sorma, duyarlı kapudan geçtrme, bu kişllertn üstlertni dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçtrme,
a .++

R. Ulnslararası Hukuk 
15. Suçta ve cezada kanunilik ilkesine ilişkin uluslararası hukuk kaynakları için bkz. Gülay Yurt, B. No: 2017/35546, 30/6/2020, §§ 14-19; Kadriye Çağlar Yılmaz, B. No:2017/22304, 1/7/2020, §§ 14-19.

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
16.Anayasa Mahkemesinin 14/12/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A.Özel Hayata Saygı Hakkını İhlal Edfldiğie İlişkin İddia 
1. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşüi 
17. Başvurucu; Şırnak'ta avukathk yaptığını, 11/4/2018 tarihinde Şırnak Adliyesine girerken kimliğini ibraz etmesine rağmen Başsavcılığın emri olduğu gerekçe gösterilerek çantasının X-Ray cihazından geçirilmek suretiyle aranmasının istendiğini, bu emre karşıgeldiği için kendisine idari para cezası verildiğini iddia etmiştir. Başsaveılığın emrinin 1136sayılı Kanun'un 58. maddesine aykırı olduğundan kanunsuz emir niteliğinde olduğunu,çantasımın aranmak istenmesi nedeniyle eşitlik ve özel hayatın gizliligi ilkeleri ile maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
18. Bakanlık görüşünde; öncelikle başvurucu hakkında verilen idari para cezasının miktarı nedeniyle başvurunun anayasal açıdan önem taşımadığmdan esastan incelenmeksizin 

reddedilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bunun yanında başvurucumun ihlal iddialarınıtemellendirmediği, yapılan aramanın mevzuata uygun bulunduğu, sõz konusu tedbirin meşru amacının kamu düzeninin korunması ile suç işlenmesinin önlenmesi olduğu, müdahalenin orantılı olduğu vurgulanmıştır. Son olarak 1136 sayılı Kanun'un 58. maddesinin avukatların çantasını X-Ray cihazından geçirmesinin istenemeyeceği şeklinde geniş yorumlanamayacağıbelirtilmiştir.

19. Başvurucu; cevap dilekçesinde, hâkim ve savcıların arammamasına rağmen avukatların aranmasının kabul edilemeyeceğini, bu durumun yargıya olan güveni zedelediğini belirtmiştir. Ayrıca ceza miktarıın az olduğu görüşüne katılmadığını, somut olayda avukatların küçtik düşürülmesinin söz konusu olduğunu vurgulamıştır. Son olarak Başsavcılığın kararının hukuka aykırı emir niteliğinde olduğunu ifade etmiştir.
2. Değerlendirme 
20. Anayasa'nın "Özel hayatın gizliliğı" kenar başhıklı 20. maddesinin birinci fikrasımın ilgili kısmışöyledir:
Herkes, özel hayatina …saygı gösterilmesini isteme hakkana sahiptir. Özel hayatın .gizllliğine dokunulamaz."
21. Başvurucumun iddialarımın õzü, avukat olmasına rağmen çantasını Adliye girişindeki X-Ray cihazından geçirmemesi nedeniyle idari para cezasıyla cezalandırılmasına yöneliktir. Eşyasum X-Ray cihazından geçirmediği için başvurucuya yaptırım uygulanmasınedeniyle başvuru -idari para cezasımın gerek kişilerin eşyalarının kontrol edilmesi sebebiyle uygulandığından başl başına bu yönüyle gerekse de olayın koşullarında mesleki ve kişisel yaşamı ilgilendirdiği dikkate alındığında- Anayasa'nın 20. maddesi anlamında δzel hayata saygı hakkı kapsamında kalmaktadır. Bu nedenle başvurucunun yukarıda değinilen iddialarmın bir bütün olarak Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkı kapsamunda incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
a.Kabul Edflebflirlik Yönünden 
2. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan özel hayata saygı hakkına ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

b. Esas Yönünden 
 Müdahalenin Varuığı
23. Başsavcılığın başvurucunun çantasımı Adliye girişinde teknik cihazdan geçirmek suretiyle kontrole tabi tutulması şeklindeki emrine uymaması nedeniyle idari para cezası ile cezalandırılmasının õzel hayata saygı hakkına yönelik bir mūdahale olduğu kabul edilmelidir.

ii.Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
24. Anayasa'nın 13. maddesi şöyledir:

"Temel hak ve hürrtyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde beltrtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanablir. Bu sinurlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demolratik toplum düzeninin ve lálk Cumhurtyetin gereklerine ve ölçülulük ilkestne aykarı olamaz."
25. Yukarıda amlan müdahale, Anayasa'mn 13. maddesinde belirtilen koşullarıyerine getirmediği müddetçe Anayasa'nın 20, maddesinin ihlalini teşkil edecektir.
26. Bu sebeple müdahalenin Anayasa'nın 13. maddesinde öngörülen ve somut başvurulara uygun düşen, kanunlar tarafindan öngörülme, Anayasa'rın ilgili maddesinde belirtilen nedenlere dayanma ve demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk koşullarını sağlayıp sağlamadığınm belirlenmesi gerekir. Somut başvuruda öncelikle müdahalenin kanunlar tarafindan Öngörülme ölçütünü karşılayıp karşılamadığı ele alınacaktır.
(1)Genel Îlkeler 
27. Hak ya da özgürlüklere bir müdahale söz konusu olduğunda öncelikle tespiti gereken husus, müdahaleye yetki veren bir kanun hükmünün mevcut olup olmadığıdır.Anayasa'nın 17. maddesi kapsamında yapılan bir müdahalenin kanunilik şartını sağladığının kabul edilebilmesi için müdahalenin kamuni bir dayanağının bulunması zorunludur (kanunilik şartına başka bağlamlarda dikkat çeken kararlar için bkz Tuğba Arslan [GK], B. No:2014/256, 25/6/2014, § 82; Sevim Akat Eşkd, B. No: 2013/2187, 19/12/2013, § 36; Hayriye Ozdemir, B. No: 2013/3434, 25/6/2015, §§ 5661; Halk Radyo ve Televizyon Yayıncılık A.$.[GK], B. No: 2014/19270, 11/7/2019, § 35).

28. Temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasında kanumilik ölçütü ilk olarak şeklî bir kanunun varlığıı gerekli kılar (Tuğba Arslan, § 96). Bir yasama işlemi olarak kanun Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) iradesinin ürünüdür ve TBMM tarafindan Anayasa'da öngörülen kanun yapma usullerine uyularak yapılan işlemlerdir. Bu anlayış temel hak ve özgürlükler alanında önemli bir güvence sağlar (Eğttim ve Bilim Emekçileri Sendikasıve diğerleri [GK], B. No: 2014/920, 25/5/2017, § 54; Halk Radyo ve Televizyon Yayıncılık A.$., § 36).

29. Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerine ilişkin kurallar -Anayasa'nın konuya ilişkin kurallatına aykır olmamak kaydryla- ülkenin sosyal, kültürel yapısı, ahlaki değerleri ve ekonomik hayatın gereksinimleri gözöntine alınarak saptanacak ceza politikasına göre belirlenir. Kanun koyucu cezalandırma yetkisini kullantrken toplumda hangi eylemlerin suç ya da kabahat sayılacağı, bunların hangi tir ve ðlçüdeki ceza yaptırımı ile karşılanacağı,nelerin ağırlaştırıcı veya hafifietici sebep olarak kabul edileceği konularında takdir yetkisine sahiptir (AYM, E.2014/124, K,2015/24, 5/3/2015; Cem Burak Karataş [GK], B. No:2014/19152, 18/10/2017, § 92).

30. Hukuk devletinde ceza hukukuna ilişkin düzenlemelerde olduğu gibi idari yaptırımlar açısından da hangi eylemlerin kabahat sayılacağı, bunlara uygulanacak yaptırımın türü ve Blçüsü, yaptırımın ağırlaştırıcı ve hafifleştirici nedenlerinin belirlenmesi gibi konularda kanun koyucu takdir yetkisine sahiptir. Bununla birlikte kanum koyucunum takdir hakkı kapsamında Öngördüğü yaptırımın adil ve hakkaniyete uygun olması gerekmektedir (AYM, E.2017/103, K, 2017/108, 31/5/2017, § 10; Cem Burak Karαtaş, § 93).
31. Kanunilik ilkesi, genel olarak bütün hak ve Özgürlüklerin düzenlenmesinde temel bir güvence oluşturmanın yam sıra suç ve cezaların belirlenmesi bakımından özel bir 

anlam ve önemde olup bu kapsamda kişilerin kamunen yasaklanmamış veya yaptırıma bağlanmamış fillerden dolayı keyfi bir şekilde suçlanmaları ve cezalandırılmaları8nlenmekte; buna ek olarak suçlanan kişinin lehine olan dützenlemelerin geriye etkili olarak uygulanması sağlanmaktadır (Karlis A.$., B. No: 2013/849, 15/4/2014, § 32; Cem Burak Karataş, § 95).

32. Kamu otoritesinin ve bunun bir sonucu olan ceza verme yetkisinin keyfi ve hukuk dış amaçlarla kullanılmasınm Önlenebilmesi, kanunilik ilkesinin katı bir şekilde uygulanmasıyla mümkün olabilir. Bu doğrultuda kamu otoritesini temsil eden yasama,yürütme ve yargı erklerinin bu ilkeye saygılı hareket etmeleri, suç ve cezalara ilişkin kanuni düzenlemelerin sınırlarımn yasama organı tarafindan belirgin bir şekilde çizilmesi, yürütme organanın sımrları kamunla belirlenmtş bir yetkiye dayanmaksızın dūzenleyici işlemlert ile suç ve ceza thdas etmemest, ceza hukukunu uygulamakla görevli yargı organın da kanunlarda belirlenen suç ve cezaların kapsamımı yorum yoluyla genişletmemesi gerekir (Karlis A.Ş., §33; Cem Burak Karataş, § 96).

33. Anayasa Mahkemesi norm denetimi kapsamında verdiği kararında, kişilerin üstü ve eşyası üzerinde yapılacak genel güvenlik kontrolüi faaliyetinin Anayasa'nın 20.maddesinin ikinci fikrasında özel güvenceye bağlanan klasik aramadan farklı olduğunu belirtmiştir. Kamun koyucunun güvenlik açısmdan önemii gördüğü kamu binaları veya tesislere giriş ve çıkışlarla ilgili birtakım tedbirler alması somut olayın koşullarına göre takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmelidir. Bu tür binalarda X-Ray gibi teknik cihazlarla yapılacak kontroller, bu binalara giren kişilerle ilgili güvenlik amacına uygun, sınırlı bir kontrol faaliyeti icra edilmesine imkân tanımaktadır, Bumun yanında sõz konusu uygulamada zorlama unsurunun olmadığı ve buna riza gösterilmemesi hâlinde kişilerin bu binalara alımmaması şeklinde bir sonuç doğduğu da dikkate alınmalıdır (AYM, E. 2018/137, K.2022/86, 30/6/2022 §§ 97-99). Ayrıca başvurucunun maruz kaldığını iddia ettiği uygulamanın genel güvenlik kontrolü kapsamında olmayıp Anayasa'nın 20. maddesinde belirtilen "arama" niteliği taşıdığıa ilişkin somut verilere dayalı bir açıklamasının olmadığıvurgulanmalıdır. Son olarak başvurunun somut olayda icra edilen faaliyetin niteliği yönünden değil uygulanan yaptırım ile sınırl olarak incelendiğine dikkati çekmek gerekir.
(2)İlkelerin Olaya Uygulanması
34. Somut olayda başvurucuya 5326 sayılı Kanun'un "Emre aykırı davranş" kenar başlıklı 32, maddesinin (1) numaralı fikrasında yer alan "Yetkili makamlar tarafindan adli Lşlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzend veya genel sağlığın korunmasıamacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kiştye . idari para cezasıverlltr..." hükmü esas alımarak idari para cezası uygulanmıştır.

35. Uygulanan idari para cezasına dayanak olarak gösterilen 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesine göre yetkili makamlar tarafindan adli işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket etmek kabahat sayılmıştır. Bu kabahatin karşılığında idari para cezasıöngörülmektedir. Bu cezaya, emri veren makam tarafindan karar verilir. 5326 sayılıKanun'un 32. maddesinin (2) numaralı fikrasına göre kanunlarzn bazı kabahatlerin kapsam ve şartlarım belirleyerek içeriğini idarenin genel ve düzenleyici işlemlerine bırakabilmesi mümkündtħ. Başka bir deyişle kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, miktanı zikredilen kuralda açıkça belirli olmakla birlikte hangi konułarda ve hangi mercilerin emir yayımlayabilecekleri başka kanunlara bırakılmıştır (Türkan Albayrak, B. No: 2019/1628,28/12/2021, § 40).


36. Öncelikle belirtmek gerekir ki 5326 sayılı Kanun'un 32, maddesinde yer alan emre itaatsizlik kabahatinin cezalandırılabilmesi için Kanun'da öngörülen kabahatin uygulanma koşullarınm somut olayda bulunup bulunmadığı ve kabahatin unsurlarının neler olması gerektiği meselesi Anayasa Mahkemesinin ilgi alanının dışındadır (Türkan Albayrak,§ 4l). Buna karşılık yetkili mercinin verdiği emir ya da bu emre aykırı davranışın cezalandırılması anayasal bir hakka müdahale oluşturursa bu müdahale, Anayasa Mahkemesinin ilgi alanında olacaktır (Eğitim ve Bllim Emekçilert Sendikası ve diğerlert, §87).

37. Somut olayda Başsavcılığın ülkedeki terör olayları nedeniyle, Şırnak Adliyesine giriş çıkışların kontrol altına alınabilmesi amacıyla Adliyeye giriş çıkış yapan avukat, adliye personeli ve tüm vatandaşın duyarlı kapıdan geçmek suretiyle, çanta ve eşyalarını ise X-Ray cihazından geçirerek içeriye alınması lususunda yazılı emrinin bulunduğu görülmüştür.Anayasa Mahkemesi kişilerin belirli alanlara veya binalara girişlerinde teknik cihazlarla güvenlik kontrolūü yapıimasını klasik anlamda arama olarak nitelendirmemiştir (bkz § 33).Bununla birlikte somut olayda başvurucunun çantasını X-Ray cihazından geçirmeden Adliye binasına giriş yaptığı ve bunun sonucunda idari para cezası ile cezalandırıldığı dikkate alındığında inceleme yapılacak husus, Başsavcılığın idari yaptırım kararı vermesinin kamuni dayanağının bulunup bulunmadığıdır. Başvurucunun da Adliye girişinde çantasımı X-Ray cihazından geçirdiğine veya bu şekilde bir zorlamaya maruz kaldığına yönelik şikâyeti söz konusu değildir.

38.Olayda Adliye binasına girişte başvurucunum teknik cihazlarla kontrol edilmesi şeklindeki uygulamaya aykırı davranışı sonucunda Başsavcılığın emre aykırı davranışkabahati nedeniyle idari yaptırım kararı vermeye yetkili olduğuna dair bir kanuni düzenleme tespit edilememiştir. Oysa 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesi gereğince Öncelikle idari yaptırım kararının kanunla açıkça yetkili kılman idari birimler tarafından verilebileceği açıktır. Yine somut olayda Hâkimliğin başvurucunun çantasını X-Ray cihazından geçirmeden Adliyeye girmesini 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesinde düzenlenen emre aykırılık kabahatinin oluşması için yeterli kabul ettiği görülmüştür. Hākimlik söz konusu kararında 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesi gereğince emre aykırı davramş kabahatinin oluşması için gereken unsurlardan olan kanunla düzenlenen, daha önceden ilan edilmiş bir emrin varlığı ve kişilerin bu emre aykını davranışlarumın tespiti hususlarında herhangi bir değerlendirmede bulunmamıştır.

39. Sonuç olarak başvurucumun somut olayda emre aykırılık kabahatinin unsurlarıoluşmaksızın kamu makamlarınca yoruma dayalı olarak idari para cezası ile cezalandırılmasınedeniyle mūidahalenin kanunilik şartını karşılamadığı sonucuna ulaşılmıştır.
40. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

B. Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesinin İhlal Edfdiğine İlişkin İddia 
1. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşä
41. Başvurucu, Başsavcılığın emrinin I 136 sayılı Kamun'un 58. maddesine aykın olduğundan kanunsuz emir niteliğinde olduğunu belirterek suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


42. Bakanlık görüşünde, yapılan aramanın mevzuata uygun bulunduğu belirtilmiştir.
43. Bakanlık görüşüne karşı beyanında başvurucu; hâkim ve savcıların aranmamasına rağmen avukatlarin aranmasının kabul edilemeyeceğini, bu durumun yargıya olan gūveni zedelediğini, ceza miktarının az olduğu görüştne de katıłmadığını, somut olayda avukatların küçük düşürülmesinin söz konusu olduğunu, Başsaveılığı kararımın hukuka aykın emir niteliğinde olduğunu ifade etmiştir.

2. Değerlendirme 
a. Kabul Edilebflirlik Yönünden 
4. Açıkça dayanaktan yoksum olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
b. Esas Yönünden 
L Genel İlkeler 
45. Anayasa Mahkemesi Gülay Yurt ve Kadriye Çağlar Yılmaz başvurularında suçve cezaların kanuniliği kapsamında genel ilkelere ayrıntılı bir biçimde değinmiştir. Buna göre Anayasa'run 38. maddesinde yer alan "suçta ve cezada kamunilik" ilkesi uyarınca hangi eylemlerin yasaklandığının ve bu yasak eylemlere verilecek cezaların hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak biçimde kanunda gösterilmesi ve kurałın açık, anlaşılır ve sınırlarının belli olması gerekmektedir. Suçlar kadar katı değerlendirilmemekle birlikte bu ilke ana hatlarryla kabahatler için de geçerli kabul edilmektedir. Kişilerin yasak eylemleri önceden bilmeleri gerektiği düşüncesine dayanan bu ilkeyle temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınmasıamaçlanmaktadır. Kamu otoritesinin ve bunun bir sonucu olan ceza verme yetkisinin keyfi ve hukuk dışı amaçlarla kullanılmasının önlenebilmesi, kanunilik ilkesinin katı bir şekilde uygulanmasıyla mümkün olabilir. Bu doğrultuda kamu otoritesini temsil eden yasama,yürütme ve yargı erklerinin bu ilkeye saygılı hareket etmeleri, suç ve cezalara ilişkin kanumi dützenlemelerin sınırlarının yasama organı tarafindan belirgin bir şekilde çizilmesi, yürütme organının sımırları kanumla belirlenmiş bir yetkiye dayanmakşızın düzenleyici işlemleri ile suç ve ceza ihdas etmemesi, ceza hukukunu uygulamakla görevli yargı organının da kanunlarda belirlenen suç ve cezaların kapsamım yorum yoluyla genişletmemesi gerekir (daha detaylı açıklamalar için bkz. Gülay Yưrt, §§ 25-32; Kadriye Çağlar Yılmaz, §§ 25- 32).
fi. İlkelerin Olaya Uygulanması
46. Özel hayata saygı hakkı kapsamında Başsavcılığın idari yaptırım kararı verme yetkisine ilişkin kanuni bir düzenleme bulunmadığıdan ihlal sonucuna ulaşılmış olup 5326sayılı Kanun'um 32. maddesine ve anılan hüküm kapsamında yaptırım uygulanabilmesine yönelik tespitler, suçta ve cezada kanunilik ilkesi açısından da geçerlidir (bkz. §§ 34-39).Sonuç olarak somut olayda Adliye binasına girişte başvurucunun teknik cihazlarla kontrol edilmesi şeklindeki müdahaleye aykın davranışı sonucunda Başsavcılığın emre aykırıdavranış kabahati nedeniyle idari yaptırım kararı vermeye yetkili olduğuna dair bir düzenleme tespit edilememiştir. Hâkimlik de idari para cezasına itiraz kararıda 5326 sayılıKanun'un 32. maddesi gereğince emre aykırı davranış kabahatinin oluşması için gereken 

unsurlar hakkında herhangi bir değerlendirmede bulunmamıştır. Dolayısryla 5326 sayıl Kanun'un 32. maddesinde yer alan emre aykır davranışa ilişkin hükmün unsurlarıoluşmaksızın uygulanmasımın başvurucunum eylemi bakımından kanunilik unsurunu taşunadığı sonucuna varılmıştır.

47. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 38. maddesinde güvence altına alınan suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.
C. Giderim Yönünden 
48. Başvurucu ödemek zorunda kaldığı idari para cezasının faiziyle birlikte kendisine iadesini ve 50.000 TL manevi tazminat ðdenmesini talep etmiştir.
49. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapıimasında hukuki yarar bulummaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken is, yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştiran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 sayıh Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fikrasında düzenlenen bireysel başvuruya özgü yeniden yargılama kurumunun Özelliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz, Mehmer Doğan [GK], B. No: 2014/8875,7/6/2018, §§ 5460; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 5360,66; Kadri Enls Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).
50. İhlalin ve sonuçlarının ortadan kaldtrılması için yeniden yargılamanın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

VL HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A I. Özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
2. Suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. 1. Anayasa'mn 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygi hakkımın İHLAL EDİLDIĞINE,
2. Anayasa'nın 38. maddesinde güvence altına alınan suçta ve cezada kanunilik ilkesinin İHLAL EDILDIĞINE,
C. Kararın bir örneğinin ðzel hayata saygı hakkı ile suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırlması için yeniden yargılama yapılmak üzere Şırnak Sulh Ceza Hâkimliğine (2018/2074 D. İş sayıli) GÖNDERİLMESfNE,
D. Başvurucunun tazminat talebinin REDDiNE,

E. 294,70 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESÎNE,
F. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucumun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapıimasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAIZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir örneğinin bilgi için Şınak Cumhuriyet Başsavcılığı ve Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 14/12/2022 tarihinde OYBIRLIĞIYLE karar verildi.