Tarımsal Arazilerin Mülkiyetinin Devrine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2021-12-08

8 Aralık 2021 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 31683
YÖNETMELİK
Tarım ve Orman Bakanlığından:
TARIMSAL ARAZİLERİN MÜLKİYETİNİN DEVRİNE İLİŞKİN
YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA
DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 – 31/12/2014 tarihli ve 29222 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Tarımsal Arazilerin Mülkiyetinin Devrine İlişkin Yönetmeliğin 1
inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “değerlemesi,” ibaresinden
sonra gelmek üzere “vasıf değişikliği, asgari tarımsal arazi büyüklüğü,”
ibaresi eklenmiştir.
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 2 nci maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “değerlemesi,” ibaresinden sonra gelmek üzere “vasıf
değişikliği, asgari tarımsal arazi büyüklüğü,” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “maddelerine” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve
22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine
Dair Tarım Reformu Kanununun 12 nci maddesine” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) ve (g) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı
fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiştir.
“b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,”
“g) Tarım arazilerinin değeri: Tarım arazilerinden
elde edilecek yıllık ortalama net gelirin, kapitalizasyon oranı
kullanılarak hesaplanan değerini,”
“i) Muris: Miras bırakan kişiyi,
j) Pay Temliki: Elbirliği mülkiyetli taşınmazlarda
elbirliği halindeki malikler arasındaki pay devrini,
k) Kapitalizasyon oranı: Taşınmazın yıllık ortalama
net geliri ile gerçek satış değeri arasındaki oranı,”
MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesi başlığıyla
birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Tarım
arazilerinin değerlemesinin yapılması
MADDE 5 – (1) Tarım arazilerinin gelir değeri, değerleme
tarihinde, arazilerin optimum koşullarda işletilmesi halinde elde edilecek
yıllık ortalama net gelire göre hesaplanır.
(2) Üretim dönemlerine ait gayrisafi üretim
değerlerinin hesaplanmasında, çiftçi eline geçen ürün fiyatları ile
verimler dikkate alınır. Çiftçi eline geçen ürün fiyatlarında Türkiye
İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri ile Bakanlık sistemlerindeki veriler esas
alınır. Ürün deseni ve verimlerin hesabında, değerlemesi yapılacak arazinin
veya bu arazilere benzer özellik arz eden yöredeki diğer arazilerin
Bakanlık sistemlerindeki arazilerde yetiştirilen ürünlerin münavebe
dönemine göre yıllık kayıtları esas alınarak belirlenir.
(3) Değerleme yapılan yıl içinde çiftçi eline geçen
ürün fiyatlarıyla, arazilerde yetiştirilen ürünlerin münavebe dönemine göre
yıllık verim ortalamaları çarpılarak araziden elde edilen yıllık gayrisafi
üretim değeri hesaplanır. Bakanlıkça değerlemesi yapılacak tarım
arazilerinde mutat münavebeye giren ürünler için yıllık üretim
masraflarının, yıllık gayrisafi üretim değerinden çıkartılması sonucu,
ürünlerin yıllık net geliri tespit edilir.
(4) Değerlemesi yapılacak arazide münavebeye giren
ürünler dikkate alınarak, Bakanlık kayıtlarındaki söz konusu arazide
yetiştirilen ürün verim değerleri kullanılarak yıllık ortalama net gelir
tespit edilir.
(5) Meyve bahçelerinde; tesis, artış, normal üretim
ve eksiliş dönemleri dikkate alınarak, bu arazilerin ekonomik ömrü boyunca
her yıla ait net gelirlerinden yararlanılarak değerleri belirlenir.
Meyvesiz ağaçlıklarda ise net gelir; ilk tesis yılı ile kesim yılı arasında
ağaçlıktan elde edilen toplam gayrisafi üretim değeri ile aynı dönemde
yapılan toplam tesis ve bakım masrafları arasındaki fark kadardır. Bunların
dışında kalan tarla tarımı ürünlerinden uzun ömürlü olanlarında da ekonomik
ömrü boyunca her yıl elde ettiği gayrisafi üretim değeri ve yıla düşen
masraflar dikkate alınarak arazi değerlemesi yapılır. Meyveli ve meyvesiz
ağaçlıklarda hesaplanacak masraflar ve gelirler için Bakanlık verileri
kullanılır.
(6) Tarımsal gelir değerine yapılacak itirazlar;
hesaplamada kullanılan arazilerdeki ürün deseni ve verimleri, ürün
maliyetleri ve çiftçi eline geçen fiyatlar üzerinden yeniden
değerlendirilir. Arazilerin ürün desenine, masraflarına ve çiftçi eline
geçen fiyatlara yapılacak itirazlarda Bakanlık ve TÜİK sistemlerindeki
kayıtlar esas alınır.
(7) Arazi değerlemesinde kullanılacak
kapitalizasyon oranı Bakanlık sistemindeki kayıtlar ile Bakanlık il ve ilçe
müdürlüklerinden temin edilir.”
MADDE 6 –
Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin
başlığı “Yeter gelirli ve asgari tarımsal arazi büyüklükleri” olarak
değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“(4) Asgari tarımsal arazi büyüklüğü; mutlak tarım
arazileri, marjinal tarım arazileri ve özel ürün arazilerinde 2 hektar,
dikili tarım arazilerinde 0,5 hektar ve örtü altı tarımı yapılan arazilerde
0,3 hektardır.
(5) Gerçek veya tüzel kişilerin sahip olduğu tarımsal
arazi miktarının yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüklerinin üzerinde
olması halinde, sahip olunan arazi miktarının yeter gelirli tarımsal arazi
büyüklüklerinin altına düşmemesi şartı ile asgari tarımsal arazi
büyüklükleri veya üzerinde hisselendirme yapılabilir. Yeter gelirli
tarımsal arazi büyüklüklerinin altındaki tarım arazilerinde hisselendirme
işlemi yapılamaz.”
MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendinde yer alan “on km’den” ibaresi “üç km’den” olarak
değiştirilmiş, aynı fıkranın (c) bendinde yer alan “tarımsal arazilerin”
ibaresinden sonra gelmek üzere “toplamının ekonomik bütünlük değerlerini
karşılaması durumunda” ibaresi eklenmiş ve aynı maddenin ikinci fıkrası
yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 8 –
Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 8 – (1)
Tarımsal arazilerin her türlü mülkiyeti devir taleplerinde aşağıdaki
işlemler uygulanır:
a) 5403 sayılı Kanunun 8/B maddesinin üçüncü
fıkrası gereğince, tarım arazilerinde; ifraz, hisselendirme, pay temliki,
elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi, elbirliği
mülkiyetinin devri, paylı mülkiyet olarak intikal, taksim ve vasıf
değişikliği taleplerinde Bakanlık il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerinin
görüşü alınarak işlem yapılması gerekmektedir.
b) Paylı mülkiyetli taşınmazlarda, payın tamamının
hisselendirilerek diğer paydaşların hisseleriyle birleştirilmesi durumunda,
bu işlemler Bakanlık il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerinin görüşü
alınmaksızın tapu müdürlükleri tarafından doğrudan karşılanabilir.
c) Paylı mülkiyetli taşınmazlarda, payın bir
kısmının hisselendirilerek diğer paydaşlara kısmen devrinin söz konusu
olması halinde, Bakanlık il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerinin görüşü
alınarak işlem yapılması gerekmektedir.
ç) Paylı tarım arazilerinde, kendisine kalan pay
miktarının asgari tarımsal arazi büyüklüğünün altına düşürülmemesi kaydıyla
bir veya birden fazla paydaşa devrine izin verilir. Bu işlemlerin Bakanlık
il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerinin görüşü alınarak yapılması
gerekmektedir.
d) Hazine arazilerinin satışa konu olması
durumunda, asgari tarımsal arazi büyüklüklerinin altına düşmeyecek şekilde
ifrazına ve satılan hisse miktarına bakılmaksızın hisseli satışına izin
verilir. Hazine arazilerinin ifraz taleplerinde Bakanlık il/ilçe tarım ve
orman müdürlüklerinin görüşü alınarak işlem yapılması gerekmektedir.”
MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesine aşağıdaki
fıkralar eklenmiştir.
“(7) Murise ait paylı tarım arazilerinde
mirasçıların tamamının aynı parsellerde hissedar olmaları halinde, murisin
sahip olduğu pay miktarı, miras payları veya anlaşma koşulları kapsamında
mirasçıların paylarına dahil edilebilir. Bu işlemlerde Bakanlık il/ilçe
tarım ve orman müdürlüklerinin görüşünün alınması gerekmektedir.
(8) Mirasa konu tarım arazilerinde yeter gelirli
tarımsal arazi büyüklüklerinin hesaplanmasında, anlaşma sağlanması halinde
mirasçıların sahip oldukları ekonomik bütünlüğü haiz araziler de yeter
gelir hesabına dahil edilir.
(9) 3083 sayılı Kanun kapsamındaki tarımsal
arazilerde miras yolu ile intikal işlemleri norm büyüklükleri esas alınarak
5403 sayılı Kanunun 8 inci maddesi hükümleri doğrultusunda yapılır.
(10) 5403 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi
kapsamında bulunan tarım arazileri ile ilgili; elbirliğinin sonlandırılması,
paylı mülkiyet olarak intikal, pay temliki ve taksim işlemleri tapu
müdürlükleri tarafından Bakanlık il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerine soru
konusu edilmeksizin karşılanabilir.”
MADDE 10
– Aynı Yönetmeliğin 10 uncu
maddesinin birinci fıkrasının (d), (g) ve (ğ) bentlerinde yer alan “altı”
ibareleri “beş” olarak değiştirilmiştir.
MADDE 11
– Aynı Yönetmeliğin 13 üncü
maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Tarım
arazilerinde vasıf değişikliği
MADDE 13
– (1) Tarım arazilerinde vasıf
değişikliği işlemleri aşağıdaki hükümler kapsamında yapılır:
a) Tarım arazilerinde vasıf değişikliği işlemleri
Bakanlık ve Bakanlık adına il veya ilçe tarım ve orman müdürlüklerinin
iznine tabidir. Vasıf değişikliği, tapudaki tarımsal arazi vasfının diğer
bir tarımsal arazi vasfına dönüştürülmesi olarak değerlendirilir.
b) Tarım arazisi tescile konu tevhit, ifraz ve
vasıf değişikliği işlemlerinin birlikte veya ayrı ayrı yapılması ile ilgili
taleplerde, arazinin tapudaki vasfı ile hali hazırdaki kullanım durumu
farklı ise arazinin hali hazırdaki kullanım durumuna göre en az iki ziraat
mühendisi tarafından etüt raporunun hazırlanması ve raporda belirlenen
vasıf veya vasıflara göre tescil edilmesi gerekmektedir.
c) Tarım arazisi dikili vasfı kazandıktan sonra;
üzerindeki çok yıllık meyveli ağaç, ağaççık ve çalı formundaki bitkilerde
kesme-sökme yapılsa dahi, beş yıl dolmadan vasıf değişikliği yapılamaz. Bu
süre sonunda hazırlanacak teknik raporla mevcut durumu tespit edildikten
sonra vasıf değişikliği yapılabilir.
ç) Vasıf değişikliği işlemlerinde Ek-1’de yer alan
etüt raporu düzenlenir. Dikili tarım arazilerinin değerlendirmesinde
Ek-2’de yer alan ağaç sayıları dikkate alınır.”
MADDE 12
– Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 16 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.”
MADDE 13
– Aynı Yönetmeliğe ekte yer alan
Ek-1 ve Ek-2 eklenmiştir.
MADDE 14
– Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 15
– Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım
ve Orman Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.