Anayasa Mahkemesinin 2/2/2022 Tarihli ve 2018/8030 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-04-22

22 Nisan 2022 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31817
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanliğindan:
İKİNÇİ BÖLÜM  KARAR 
ERCAN ŞAHİN VE DİĞERLERÍ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/8030Karar Tarihi : 2/2/2022
Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ
Basri BAĞCI Raportör : Hilmi Can TURAN Başvurucular : J. Ercan ŞAHİN Vekili : Av. Mehmet Ali ÖZEL 
2. Çağrı GÖÇERİVekili : Av. Esra AYDIN 
3. Vezir USLU Vekili : Av. Birkan SONKAYA 
4.Enes Zahid URHAN Vekili : Av. Ahmet Necip ARSLAN 
5. Mustafa ESEN Vekili : Av. Bahar Acar BAŞIBEYAZ 
6. Zuhal AKALIN Vekili : Av. İlhan ÖNGÖR 
7. E.N.Ö.

1. BAŞVURUNUN KONUSU 
I. Başvuru, aile mahkemelerince verilen tedbir kararına yönelik esaslı iddiaların itiraz mercii tarafiından karşıłanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkımın ihtal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvurular 16/3/2018 ile 16/3/2021 tarihleri arasında yapılmıştır.
3._ Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan Ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.


4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasina karar verilmiştir.

5. 2020/24667, 2020/18063, 2021/21904, 2020/17122, 2020/18971, 2020/17188numaralı başvuru dosyalarının konu bakımından irtibat nedeniyle 2018/8030 numaralıbaşvuru dosyası ile birleştirilmesine, incelemenin 2018/8030 numaralı dosya üzerinden yürütüłmesine ve diğer dosyaların kapatılmasıa karar verilmiştir.
6._ Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığıa (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanhık, görüşünü bildirmiştir.

8.Başvurucułar, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır,
III. OLAY VE OLGULAR 
9._Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ołaylar özetle şöyledir:
A. Başvurucu Ercan Şahin Yönünden 
10. Başvurucu ile M.$. 21/11/1990 tarihinden beri evlidir ve taraflarn S.$. adında müşterek çocukları bulunmaktadır. Beyanına göre başvurucu, başvurucu eşiyle boşanma sürecinde olup eşi ile çocuğu 2016 yılından bu yana kendisinden ayrı yaşamaktadır.
11. M.$. 27/1/2018 tarihinde kolluk kuvvetlerine müracaat ederek başvurucudan şikâyetçi olmuştur. M.ş. ifadesinde; bir yı önce başvurucu tarafindan şiddet uygulanarak ve tehdit edilerck evden kovulduğunu, 26'1/2018 tarihinde akrabalanyla yapilan telefon görüşmesinde eşinin kendisini akrabaları vasıtasıyla tehdit etmesi üzerine müracaat ettiğini belirterek 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşi Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'a göre önleyici tedbir karan veriłmesini istemiştir. M.Ş. bu kapsamda başvurucunun yaşadığı evden tahliye edilerek evin kendisine ve S.Ş.ye tahsis edilmesi, başvurueunun kendisine, kızına yaklaşmamasi, şiddette ve şiddet tehdidinde bulunmamasi, hakaret ve tehdit etmemesi, rahatsiz etmemesi, zarar vermemesi hususlanna yönelik önleyici tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

12. S.$. de_ 28/1/2018 tarihinde_ kolluk kuvvetlerine müracaat ederek başvurucudan şikåyetçi olmuştur. İfadesinde yaklaşık bir yıldır evden ayrı yaşadığını, evde kaldığı dönemde başvurucunun fiziksel ve psikolojik şiddetine maruz kaldığinı, evden dışarı çıkmasına izin vermediğini, hakaret ettiğini belirterek tedbir talep etmiştir.

13. İstanbul 15. Aile Mahkemesinin 30/1/2018 tarihli karan ile başvurucu bakkında 6284 sayılı Kanun'un 5. maddesi gereğince aile içi şiddette bulunduğu kanaatine vartldığıi,anlan Kanun'un 5. maddesinin (1) numarah fikrasının (a), (c) ve (f) bentleri gereğince dört ay süre ile başvurucunun mağdur eşi ve çocuğuna şiddet tehdidi, hakaret, aşağifama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunınamasına. eşi ve kızının bulunduğu konuta, işyerine veya bulunduğu tüm adreslere dört ay süre ile yaklaşınamasına.başvurucunun eşini ve kizinı iletişim araçları veya sair surette rahatsıiz etmemesine itiraz yolu açık olmak üzere hükmedilmiştir.


14. Karar gerekçesinde; 6284 sayıłı Kanun'un 8. maddesinin (3) numarali fikrasındaki hüküm gözetilerek Kanun'un 5. maddesinin (1) numaralı fikrasıın (a), (c) ve (f) bentłeri gereğince başvurucu hakkında önleyici tedbir uygulanmasına karar verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

15. Başvurucu, tedbir kararına karşı itiraz etmiş, itiraz dilekçesinde; hakkındaki iddiaların tamamen ittira olduğunu, eşi M.Ş.nin evi terk ettiğini, kendisi ve kizı ile son bir yıldı beraber yaşamadığıni, şiddet olayının gerçekleşmesinin mümkün olmadığıni, eşi ve eşinin ailesinin hakaret, şiddet ve tehdidine maruz kaldığıni, hakkındaki iddiaların eşinin planlı ve kötü niyetli iddiaları olduğunu ileri sürerek hakkındaki tedbir kararlarının kaldırılmasini talep etmiştir.

16. İstanbul 16. Aile Mahkemesi 7/2/2018 tarihli karar ile başvurucunun itirazim kesin olarak reddetmiştir. Karar geçekçesinde; 6284 sayıh Kanun hükümlerinin aile mahkemesi hâkimine geniş takdir yetkisi vermiş olduğu, itiraz konusu kararı veren hâkim tarafından takdir yetkisinin usulüne uygun olarak değerlendirildiği ifade edilmiştit.
17.Başvurucu 16/3/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
B. Başvurucu Vezir Uslu Yönünden 
18. Başvurucu, evli ve bir çocukludur. Başvurucunun eşi S.U. başvurucunon kendisine ve kızına psikolojik şiddet uyguladığı ve tehditte bulunduğu iddiası ile başvurucu hakkında 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir uygulanıması talebiyle mahkemeye başvurmuştur.

19. İzmir 11. Aile Mahkemesi 18/6/2019 tarihli kararıyla başvurucu hakkında 6284sayılı Kanun'un 5. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a) ve (c) bentleri gereğince başvurucunun şiddet mağdurları S.U. ile E.S.U.ya karşı şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama ve küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bułunmamasına, bu kişilerin bulunduklarıkonuta ve işyerine yaklaşmamasına hükmetmiştir. İlgili tedbir kararı muhtelif tarihierde aile mahkemesi tarafindan uzatilmiştır.

20. Başvurucunun eşi S.U., başvurucunun tedbire konu eylemlerini devam ettitdiğini belirterek tedbir süresinin uzatlmasını talep etmiştir. Başvurucu aleyhine verilen tedbir kararının aynı Mahkemenin 12/6/2020 tarihti ek kararıyła üç ay süre ile uzatılmasına itiraz yolu açık olmak üzere hükmedilmiştir.

21. Tedbir kararınin üç ay süre ile uzattlmasına ilişkin kararın gerekçesinde şiddet mağdurlarına yönelik tehditlerin devam ettiği ifade edilmiştir.

22. Başvurucu, hakkında verilen tedbir kararının uzatılması kararına itiraz etmiş; eşi S.U.nun iddialarının asılsız olduğunu, gerçeği yansitmadığıni, herhangi bir şiddet olayının yaşanmadığıni, beyanların soyut olduğunu, eşinin boşanma davasında kendisini haklıgöstermek ve bunu delil olarak kullanmak için tedbir karan talep ettiğini, talebinde kötüniyetli olduğunu, ilk derece mahkemesinin başvurucunun ifade ve savunmasini almadan hüküm kurduğunu, uzatma kararıyla 22 aydır uygułanan tedbir kararına ilişkin acil müdahale olgusunun kalmadığını iddia ederek hakkında uygulanan tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.


23. İzmir 12. Aile Mahkemesi 16/6/2020 tarihli kararıyla itirazın teddine kesin olarak hükmetmiştir. Karar gerekçesinde uzatmaya ilişkin ek kararın usul ve yasaya uygun olduğu ifade edilmiştir. Kesin karar başvurucuya 17/6/2020 tarihinde tebliğ edilmiştir.
24.Başvurucu 16/7/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
C. Başvurucu E.N.Ö. Yönünden 
25. Başvurucunun kızı $.Ö. aile mahkemesine başvurmuş, 6284 sayılı Kanun kapsamında anne ve babasına karşı önleyici tedbir talep etmiştir. Ş.Ö. ifadesinde; annesi ve babasının kendisine hakaret ettiğini, şiddet uygulayıp darbettiğini iddia etmiştir.
26. Bakırköy 1. Aile Mahkemesi 11/2/2020 taribli kararıyla başvurucu ve eşi hakkmda 6284 sayth Kanun'un 5. maddesinin (1) numaralt fikrasının (a) ve (e) bentleri gereğince altı ay süre ile kızlarına yönelik şiddet, tehdit, hakaret, aşağılama veya küçük düşüreyi içeren söz ve davranışlarda bulunmamalarına, kızlarının şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemelerine itiraz yolu açık olmak üzere bükmetmiştir.
27. Gerekçede, dosyadaki belgelere göre talebin Mahkemece yerinde görüldüğüifade edilmiştir.

28. Başvurucu, hakkımda verilen tedbir kararına itirazda bulunmuş, tedbir isteyen Ş.Ö.nün ileri sürdüğü suçlan kabul etmediğini, tedbir talep edenin annesi olduğunu, uzun zaman önce kızına bipolar bozukluk teşhisi konulduğunu, kızının ilaçlarını uzun zaman kullanmadığını, hiçbir şekilde şiddet, tehdit, hakaret, aşağılama ve küçük düşürücü söz ve eylemlerde bulunmadiğıni, bu iddialannın tamamen mesnetsiz olduğunu, anne ve baba olarak maddi ve manevi desteklerini karşılık beklemeden kizlarına verdiklerini belirterek haklarında hükmedilen tedbir kararının kaldınlmasına karar verilmesini talep etmiştir.
29. Bakuköy 2. Aile Mahkemesi 28/2/2020 tarihli kararı ile itirazın reddine kesin olarak hükmetmiştir. Karar gerekçesinde 6284 sayıh Kanun ile 9/1/2003 tarihłi 4787 sayıh Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun hükümleri gözönüne alınarak karşı taraf hakkında 6284 sayılı Kanun'un uygulanmasına yönelik olarak verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu ifade edilmiştir.

30.Başvurucu 9/6/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
D. Başvurucu Çağrı Göçeri Yönünden 
31. Başvurucu Türk denizaltı gemisinde askerî personel olup denizaşırıgörevdeyken eşi L.Ö.G.nin evdeki değerli eşyaları ve yüklü miktar parayı alarak evi terk ettiği iddiasıyla eşi hakkında suç duyurusunda bulunmuştur.

32. Başvurucunun eşi L.Ö.G. aile mabkemesinden tedbir kararı talep etmiş; talep dilekçesinde eşinin kendisine psikolojik şiddet uyguladığınt, ahlaka aykırı sözler söylediğini,hakaret ve tehditlerde bulunduğunu, tehditkär mesajlar attığını ileri sürmüştür.

33. istanbul Anadolu 1. Aile Mahkemesi 24/1/2020 tarihli kararıyla 6284 sayılıKanun'un 5. maddesinin (t) numaralı fikrasinın (a), (c), (d) ve (f) bentleri gereğince başvurucunun şiddet mağduru L.Ö.G.ye üç ay sûre ile şiddet tehdidi, hakarct, aşağılama ve küçūk düşürmeyi içeren sõz ve davranışlarda bulunmamasına, bulunduğu konuta, işyerine ve L.Ö.G.nin yakınlarına yaklaşmamaşına itiraz yolu açık ołmak üzere hükmetmiştir.
34. Mahkeme gerekçesinde, taraflarn aile nüfus kayit tahlosunun dosya içine alındığı ve tüm dosya kapsamı itibarıyla şiddeti õnleme amacıyla tedbire karar verildiği ifade edilmiştir.

35. Başvurucu, hakkında verilen tedbir kararma karşı itirazda bulunmuş, itiraz dilekçesinde, eşi ile boşanma davasıın devam ettiğini, eşinin boşanma davasında tazminat elde etrnek ainacıyla kendisine iftira attiğınt, eşinin evi terk etmesinin üzerinden uzunca zaman geçmesine rağmen eşinin uzaklaştırma kararnı boşanma davasının açılması ile talep ettiğini, eşinin iddialarının kendisinin (başvurucunun) görevde olduğu döneme ilişkin olduğunu, denizaşın görev sebebiyle denizaltında iken telefonunun dahi çekmediğini, eşinin bu sürece dair iddialarının gerçeği yansitmadığıni, eşinin iddialarımın gerçek dışı olduğuna dair tamklarının bulunduğunu belirterek hakkında hükmedilen tedbir kararının kaldırılmasınıtalep etmiştir.

36. Başvurucu, itirazının sonuçlandırılmadığı ve herhangi bir hüküm kurulmadiğidan bahisle 19/10/2020 tarihinde aile mahkemesine tedbir talebinin kaldırılmasına ilişkin tekrar talepte bulunmuştur.

37. Istanbul Anadolu 2. Aile Mahkemesi 21/10/2020 tarihli karariyla itirazim reddine kesin olarak hükmetmiştir. Karar gerekçesinde; ilk derece mahkemesi kararının tedbir mahiyetli olması, talep dilekçesi, kararın mahiyeti ve içeriği birlikte değerlendirildiğinde itirazın yerinde olmadığı anlaşıldığından itirazın reddine karar vermek gerektiği ifade ediłmiştir. Kesin karar başvurueuya 14/2/2021 tarihinde tebliğ edilmiştir.
38.Başvurucu 16/3/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
E. Başvurucu Mustafa Esen Yönünden 
39. Başvurucu ile M.E. 16 yıldır evli olup başvurueu, eşi M.E.nin sadakatsiz davranışlanı olduğunu tespit ettiğini, bu nedenle yaşadıkları tartışmada eși M.E.nin kendisine hakarette bulunduğunu beyan etmiştir.

40. Başvurucunun eşi M.E. kolluk kuvvetlerine müracaat ederek başvurucudan şikäyetçi olmuş, başvurucunun kendisine telefonda hakaret ettiğini ve tehditte bulunduğunu iddia ederek 6284 sayılı Kanun’a göre önleyici tedbir kararı verilmesini istemiştir.
41. Bingöl 1. Asliye Hukuk Mahkcmesi 20/1 1/2019 tarihli kararıyla başvurucu hakkında 6284 sayılı Kanun'un 5. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a), (c), (d) ve (t)bentleri uyarınca şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşümmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmamasına, korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmamasına, gerekti görülmesi hâlinde korunan kişinin -şiddete uğramamış ołsa bile- yakınlarına, tanıkłarına ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin håller sakhı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmamasına, korunan kişiyi iletişim araçlariyla veya sait surette rahatsız etmemesine otuz gün süre ile hükmetmiştir. İlgili tedbir karari muhtelif tarihlerde aile mahkemesi tarafindan uzatılmiştir.


42. M.E. tedbir süresinin sona ermesi nedeniyle başvurucunun kendisini tehdit ettiği iddiası ile koruma kararının uzatlmasıı talep etmiş, başvurucu aleyhine verilen tedbir kararının aynı mahkemenin 21/5/2020 tarihli ek kararıyla otuz gün uzatılmasına itiraz yolu açık olmak üzere hükmedilmiştir.

43. Karar gerekçesinde 31/12/2019 taribli ve 2019/147 D. İş sayılı tedbir kararının uzatılması sonucunu ortaya koyan taraflar arası koşullarda bir değişiklik olmadiğının anlaşildiği ifade edilmiştir.

44. Başvurucu, hakkında verilen tedbir kararının uzatılması kararına itiraz etmiş;Bingöl 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 3/6/2020 tarihli karariyla itirazın reddine kesin olarak hükmetmiştir. Karar gerekçesinde uzatmaya ilişkin ek kararın usul ve yasaya uygun olduğu ifade edilmiştir. Kesin karar başvurucuya 8/6/2020 tarihinde tebliğ edilmiştir.
45. Başvurucu 16/6/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
F. Başvurucu Enes Zahid Urhan Yönünden 
46. Başvurucu ile oturduğu apartmanda belli ararhıklarla alt komşusu olan T.A.arasında gürültū yaptığından bahisle sözlü tartışmalar yaşanmış, tartışmalar neticesinde alt komşusu T.A.. başvurucu hakkında tedbir kararı talep etmiştir.

47. Komşu T.A. talep dilekçesinde; başvurucunun komşusu olduğunu, başvurucunun evinde çok yüksek ve gür sesle gece gündüz devamlı telefonla konuştuğunu, bu nedenle aralarında tartışma yaşandığıni, başvurucunun kendisine ve kızına hakaret ettiğini ve kendilerini aşağıladığın belirterek can güvenliğinin tehdit ve tehlike altında olduğunu iddia etmiştir.

48. Bakırköy 1. Aile Mahkemesinin_ 12/5/2020 tarihli kararıyla başvurucu hakkında 6284 sayılı Kanun'un 5. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a) ve (f) bentleri uyarınca iki ay süre ile korunan kişi T.A.ya yönelik olarak başvurucunun şiddet, tehdit, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davramşlarda bulunmamasına, iletişim araçlarıyla veya sair surette T.A.yı rahatsız etmemesine itiraz yolu açık olmak üzere hükmedilmiştir.
49. Aile Mabkemesinin karar gerekçesinde, dosyadaki belgelere göre talebin mahkemece yerinde görüldüğü ifade edilmiştir.

50. Başvurucu, hakkında verilen tedbir kararna itiraz etmiş; itiraz dilekçesinde tedbir talep eden komşusu T.A.nın ifadelerinin gerçeği yansitmadığıní, tarişma esnasında T.A.nın kendisine hakaret ettiğini, bu esnada başkaca delil elde etme şansı olmadığından tartışma sırasında ses kaydi aldiğını ve T.A.mn hakaretierinin ses kaydında yer aldığıní,kaydın delit olarak değerlendiritebileceğini, komşusu T.A.nın ev sahibini arayarak evden çıkarılması yönünde tehdit ettiğini ifade ederek hakkında verilen tedbir karanının kaldırılmasını talep etmiştir.

51. Bakırköy 2. Aile Mahkemesi 20/5/2020 tarihti karanyla itirazın reddine kesin olarak hükmetmiştir. Karar gerekçesinde 6284 sayılı Kanun ile 4787 sayılı Kanun hükümleri gözönüne alınarak başvurucu hakkında 6284 sayıh Kanun'un uygulanmasına yönelik olarak verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu ifade edilmiştir. Kesin karar başvurucuya 28/5/2020 tarihinde tebliğ edilmiştir.


52.Başvurucu 24/6/2020 tarihinde bireysel başvuruda bułunmuştur.
G. Başvurucu Zuhal Akalın Yönünden 
53. Başvurucu; evli, çocuklu bir ev hanımı olup beyanına göre eşi B.A. jle yaşadığıtartışma neticesinde eşi B.A. ile kayınvalidesi N.A. tedbir talebiyle kolluk kuvvetlerine başvurmuştur.

54. Kayınvalide N.A. ifadesinde: gelininin kendisini evde istemediğini, evden kovduğunu, en son kendisini darbettiğini ileri sürmüştür. Başvurucunun eşi B.A. ise ifadesinde; başvurucu ile uzun zamandır annesi ile beraber yaşama konusunda tartışma yaşadığıni, yaşanan son tartışmada başvurucu tarafindan boynunun tırmalandığıni,hakaretlere maruz kaldığını ve darbedildiğini iddia etmiştir.

55. Kolluk Amirliğinin 21/5/2020 tarihli kararıyla başvurucu hakkında 6284 sayılıKanunun 5. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a), (b), (c) ve (d) bentleri uyarnca başvurucunun korunan kişilere şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışłarda bulunmamasına, müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhäl uzaklaştırılması ve müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesine, korunan kişilere ve bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işycrine yaklaşmamasına, gerekli görülmesi hálinde korunan kişinin, şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına, tanıklarına ve kişisel iłişki kurulmasına ilişkin hâller saklı kalmak üzere çocukłarına yakiaşmamasına hükmedilmiştir.

56. Adana 1. Aile Mahkemesi 22/5/2020 tarihli kararıyla ilçe Emniyet Müdürlüğünün 21/5/2020 tarihli kararını kaldırmış, 6284 sayılı Kanun'un5. maddesinin (1)numarah fikrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca başvurucunun bir ay süre ile korunan eş B.A.ile kayınvalide N.A.ya yönelik olarak şiddet tehdidi. hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmamasına, müşterek konuttan derhál uzaklaştırlmasına ve müşterek konutun korunana tahsisine, konuta, korunana ve varsa korunanın işyerine yaklaşmamasına itiraz yolu açık olmak üzere hükmetmiştir.
57. Karar gerekçesinde; İlçe Emniyet Müdürlüğünün tedbir kararının uygun görülmediği, tedbir kararı kaldırılmış olduğundan korunanlara yönelik şiddet uygulanma tehlikesinin devam ettiği, kolluk kuvvetleri tarafından gönderilen yazının ihbar olarak kabul edildiği ifade edilmiştir.

58. Başvurucu, hakkında verilen tedbir kararına itirazda bulunmuş; itiraz dilekçesinde eşinin kendisine saldırdığıı, bu eylemden korunmaya çalışırken eşinin boynunu çizdiğini, eşinin de kendisine şiddet uyguladığını, kolundan ve bacağından yaraladığıni,cşinin de kendisini evden kovduğunu, çekindiği için eşinden önce şikâyetçi olamadığınıbelirterek hakkıda uygulanan tedbir kararının kaldırlmasını talep etmiştir.
59. Adana 2. Aile Mahkemesi 29/5/2020 tarihli kararıyla itirazın reddine kesin olarak hükmctmiştir. Karar gerekçesinde, ilk derece mahkemesi tarafndan verilen koruma kararının yerinde görüldüğü ifade edilmiştir. Başvurucu, kesin karar 29/5/2020 tarihinde öğrenmiştir.


60.Başvurucu 10/6/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK 
61. Konu hakkında ilgili hukuk için bkz. Erdal Türkmen. B. No: 2016/21004/4/2019, §§ 19-28.

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
62. Anayasa Mahkemesinin 2/2/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucułarın İddiaları
63. Başvurucular ayrı başvuru formları ile başvurmakla birlikte başvurucuların iddialarının büyük ölçüde benzerlik gösterdiği görülmüştür. Başvurucular özetle mahkeme tarafindan tedbir kararına gerekçe gösterilen şiddet iddialarının vathğına dair bir araştırma ve değerlendirme yapılmadan hüküm kurulduğunu, delil toplanmadığını, karar gerekçesinde itirazlarının değerlendirilmediğini, itiraz aşamasında aciliyet unsuru ortadan kalkmasına rağmen itiraz mercii kararlarının da gerekçesiz olduğunu belirterek adil yargilanma hakkının ihlal edildiğini ileri sünnüştür.

64. Bakanlık görüşünde; 6284 sayılı Kanun'da düzenlenen tedbir kararlarının verildiği anda infaz kabiliyetini haiz olması nedeniyle Kanun'da amaçlanan acil müdahale olgusunun bu aşamada sağlanmış olacağı. bu amacın gerçekleşmesi adına tedbir kararında şiddetin var olduğuna yönelik kanaate nasıl ulaşıldığının açıklanmasının yani gerekçe açısından daha esnek bir yaklaşım usulünün benimsenebileceğinin öngörüldüğü Anayasa Mahkemesinin Salih Söylemezoğlu (B. No: 2013/3758, 6/1/2016) karanna atifta bulunulmuştur.

65. Bakanlık görüşünde; somut olaylarda başvurucularla ilgili tedbir kararlarında derece mahkemesinin takdir hakkın kullanarak başvurucular aleyhine birtakım önleyici tedbirlere hükmettiği, başvurucuların bu karara itirazı üzerine itiraz merciinin dosyayıinceleyerck derece mahkemesinin takdir hakkını kullanmakta usule jlişkin hata yapmadığıkanaatine varıldiğı belirtilmiştir.

B. Değerlendirme 
66. Anayasa’nın 36. maddesinin birinei fikrast şöyledir:
"Herkes, meşru vasita ve vollardan faydalanmak suretiyle vargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkıa sahiptir."
67. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucutarın iddialarınin Özünün adil yargılanma hakkının güvencelerinden biri olan gerekçeli karar hakkına ilişkin olduğu ve bu kapsamda bir inceleme yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.


1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
68. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan gerekçeli karar hakkının ihłal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Esas Yönünden 
69. Başvuruya konu olayda uygulanacak ilkeler daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından verilen kararlarla ortaya konułmuştur (Salih Söylemezoğłı; Erdal Türkmen; T.K.,B. No: 2017/27041, 11/12/2019).

70. Buna göre 6284 sayılı Kanun'un 5. maddesinde örnekleyici oiarak bir kisım önleyici koruma tedbiri belirlenmiş, 8. maddenin (3) numaralı fikrasında Kanun'un 4.maddesinde belirtilen ve hâkim tarafindan verilebilen konuyucu tedbir kararları için şiddetin varlığı hususunda delil veya belge aranmayacağı ifade edilmiştir. Bunun yanında ağırlıklıolarak aleyhine tedbir kararı verilen kişinin temel hak ve özgürlüklerini kısıtlayıcı niteliği olan ve Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen önleyici tedbir kararları için böyle bir ayrıksıdurum öngörülmemiştir (Salih Söylemezoğlu. § 34).

71. 6284 sayılı Kanun'un buna ilişkin gerekçesinde; şiddete maruz kalan veya maruz kalma tehlikesi altında bulunan kişilerle ilgili koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için herhangi bir delil araştırması veya belge ibrazı aranmazken önleyici tedbir kararıverilebilmesi için kişinin şiddete maruz kaldığı veya maruz kalma tehlikesi ałtında bulunduğu hususunda olguların varlığının gerektiği, aksi yöndeki uygulamanın kişilere kanunla sağlanan hakkın kötüye kullanılnasına sebebiyet verebileceği hususu vurgulanmıştır (Salih Söylemezoğlu, § 35).

72. Nitekim tedbir kararlan ile bir tarafın vücut dokunulmazlığı veya yaşam hakkıgibi kişi için olmazsa olmaz hak ve menfaatlcrin korunması amaçlanırken diğer taraftan özellikie mahkemece verilen veya onaylanan önleyici tedbirlerle kişi hak ve özgürlüklerine önemli ölçüde sınırlamalar getiriłmiş olacaktır. Dolayısıyla tedbir kararlarından olumlu ya da olumsuz etkilenen tarafların temel hak ve özgürlükleri arasındaki dengenin gözetilmesi gerekmektedir (Salih Söylemezoğlu. § 36).

73. 6284 sayılı Kanun'da düzenienen tedbir kararlarının verildiği anda infaz kabiliyetini haiz olması nedeniyle Kanun'da amaçlanan acil müdahale olgusunun bu aşamada sağlanmış olacağı, bu amacın gerçekleşnesi adına tedbir kararında şiddetin var olduğuna yönelik kanaate nasıl ulaşıldığının açıklanması yani gerekçe açısından daha esnek bir yaklaşım usulünün benimsenebileceği ancak bu yaklaşıma ait sınınn olayların özelliğine göre gerekçeli karar hakkının temel esaslarina zarar vermeyecek düzeyde belirlenmesinin de gerekli olduğu açiktir. Bu kapsamda söz konusu kararlarda yer verilen gerekçelerde, ileri sürülen zarar riski ve olgulara göre talebin ilgili mevzuat çerçevesinde kabul görmesi için temel unsurları taşıyıp taşımadığının ortaya konuiması yeterli ołacaktır (Salih Söylemezoğlu,§ 39).

74. Anayasa Mahkemesi Salih Söylemezoğlu başvurusunda, somut olayda olduğu gibi aciliyet unsurunun ortadan kalktığı ve başvurucunun itirazlarımı sözlü olarak sunamadığıitiraz aşamasında mahkemenin tek taraflı iddiaya dayanilarak verilen tedbirlerin yerindeliğini, itiraz edenin ileri sürdüğü beyan ve deliller çerçevesinde her iki taraf için 

öngörülen hak ve menfaat dengesini de gözeterek değerlendirmesi gerektiğini açıklamıştır (Salih Sövlemezoğłu, § 40). Sonuç olarak itiraz merciinin kararında başvurucunun iddia ve itirazları ile tedbire dayanak olgunun gerçekliğinin bu çerçevede tartışılmadiği, tedbir karannda esasa ilişkin hususlarda gerekçe bulunması hâlinde bu karara atf yapilarak değerlendirme yapılmasının makul görülebileceği ancak ihlal iddiasına konu itiraz mercii karannda dosyaya sunulan delillerle sonuç arasında ne şekilde bağ kurulduğunuo, gerekçesiz olarak verilen tedbir kararına yapilan itirazın neden reddedildiğinin asgari düzeyde dahi açıklanmadığı belirtilerek gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir (Salih Söylemezoğlu, §§ 41, 42).

75. Incelenen başvuruda da itiraz merciinin kararında başvurucuların iddia ve itirazları ile tedbire dayanak olgunun gerçekliğinin bu çerçevede tartışılmadığı anlaşılmıştır.Kurat olarak tedbir kararında esasa ilişkin hususlarda gerekçe bulunması hâlinde itiraz merciince bu karara atif yapılarak değerlendirme yapilması makul görülebilir. İlk derece mahkemesi kararında gerekçe bulunmadığı hâllerde ise başvurucular tarafindan ileri sürülen esashı itirazların itiraz mercii tarafından gerekçeli bir şekiłde karşılanması gerekir. Somut olayda ilk derece mahkemesi kararında gerekçe bulunmamasına rağmen başvurucular tarafından ileri sürülen esaslı iddiaların itiraz mercii tarafından karşılanmadığı görülmüştür.İtiraz mercii tedbir kararı verilmesini gerektirecek kanaate -dosyada varsa- hangi delille ne şekilde bağ kurularak ulaştığını anılan kararda göstermemiştir. Bu kapsamda somut başvuruda itiraz merciinin gerekçesiz olarak verilen tedbir kararına yapılan itirazın neden reddedildiğini asgari düzeyde dahi açıklamadığı değerlendirilmiştir.
76. Açıklanan gerekçelerle Anayasanın 36. maddesinde güvence altına alinan gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

Engin YILDIRIM ve M. Emin KUZ bu görüşe katlmamışlardır.
3. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
77.30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkun ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihtalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıłması için yaplması gerekenlere hükmedilir ..

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarınıortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yargilama vapiłmasında hukuki yarar bulunmayan hállerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açıłması yolu gösterilebilir.Yeniden yargılama yapmaklo yükümlü mahkeme. Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. "
78. Başvurucułar. ihlalin tespit edilmesini istemiş ve tazminat talebinde bulunmuştur.

79. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlaf sonucuna varıldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırilacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararmda ise bu ilkelerle birlikte ihlal 

kararının yerine getirilmemesinin sonuçlarina da değinmiş ve bu durumun ihlalin devami anlamına geleccği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
80. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün olduğunca eski hâle getirmenin, yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulması, ihlaie neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldırılmasi, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrica bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alnması gerekmektedir (Mehmer Doğan, §§ 55,57).

81. ihlalin mahkeme kararından kaynaklandığı veya mahkemenin ihlali gideremediği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 79. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a) bendi uyarnca, ihlalin ve sonuçlarinin ortadan kaldirlmasi için yeniden yargilama yapılmak üzere kararın bir öreğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. Anılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farklhı olarak ihlali ortadan kaldırmak amacıyla yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlı olarak yeniden yargılama kararı verildiğinde usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farklı olarak ilgili mahkemenin yeniden yargilama sebebinin varlığımı kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyle bir kararın kendisine ulaştığı mahkemenin yasal yükümlülüğü, ilgilinin talcbini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden yargilama kararı vererek devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (Mehmet Doğan. §§58, 59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).

82. İncelenen başvuruda itiraz merciinin gerekçesiz olarak verilen tedbir kararlarına yapılan itirazı teddederken ilgili ve yeterli bir gerekçe göstermemesi nedeniyle adił yargilama hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlał edildiği sonucuna ulaşılmıştır.
83. Bu durumda gerekçeli karar hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırłmasıiçin yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Yapılacak yeniden yargilama ise bireysel başvuruya özgü düzenleme içeren 6216 sayılı Kanun'un 50.maddesinin (2) numaralı fikrasina göre ihlalin ve sonuçlarınin ortadan kaldırılmasıa yöneliktir. Bu kapsamda yapılması gereken iş yeniden yargılama kararı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtiten ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir örneğinin yeniden yargilama yapilmak üzere ekli tablonun (D) sütununda belirtilen mahkemelere gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.

84. Öte vandan somut olayda ihlalin tespit edilmesinin başvurucunun uğradığızararların giderilmesi bakımından yetersiz kalacağı açıktır. Dolayısıyla ihlalin bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılabilmesi için gerekçeli karar hakkının ihiali nedeniyle yalnızca ihlal tespitiyłe giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında başvurucułara ayrı ayrı net 5.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.


85. Dosyadaki belgelerden tespit edilen ekli tabloda belirtilen harç ve vekalet ücretinden oluşan yargılama giderlerinin başvurueulara ödenmesine karar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Kamuya açık belgelerde talepte bulunan başvurucunun kimliğinin gizli tutulması talebinin KABULÜNE,
B. Gerekçeli karar hakkımın ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDiLEBİLiR OLDUĞUNA OYBİRLİĞİYLE,
C. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altiına alınan adil yargılanma hakkıkapsamındaki gerekçeli karar hakkının İHLAL EDİLDİGiNE Engin YILDiRIM ve M. Emin KUZ'un karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,
D. Karanın bir örneğinin gerekçeli karar hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldınılması için yeniden yargılama yapıłmak amaeıyla ekli tablonun (D) sütunundaki ilgili mahkemelere GÖNDERİLMESİNE,
E. Başvuruculara net 5.000 TL manevi tazminatın ayrı ayrı ÖDENMESiNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDiNE,
F. Ekli tabloda gösterilen harç ve vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderlerinin başvuruculara ÖDENMESİNE,
G. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine ve Maliye Bakanlığına başvunı tarihinden itibaren dört ay içinde yapıimasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAiz UYGULANMASINA,
H. Karann bir örneğinin Adalet Bakanhığına GÖNDERiLMESiNE 2/2/2022tarihinde karar verildi.


Başvuru Numarasi : 2018/8030Karar Tarihi : 2/2/2022
KARŞIOY GEREKÇESi 
1.Somut başvuruda, başvurucunun boşanma aşamasında olduğu eşi başvurucunun kendisine şiddet uyguladiğını iddia ederek 6284 sayılı Kanun gereği tedbir talebinde bulunnuş ve aynı Kanun'un 5. maddesi gereğince Aile Mahkemesi başvurucu aleyhine önleyici tedbirlere hükmetmiştir.

2.Ülkemizde önemli toplumsal sorunlardan biri olan kadına karşı șiddet olgusunu ve bunun içinde önemli bir yer tutan kadın cinayetlerini (femicide) önlemek ve bununla etkin bir şekilde mücadele etmek için kanun koyucu 6284 sayılı yasayla etkili ve hızlı usuller geliştirerek şiddete maruz kalan veya böyle bir tehlike altında olan kişiyi gecikmeksizin koruma altina almayı amaçlamiştır.

3. Kanun'un 5. maddesinde örekleyici olarak bir kısım önleyici koruma tedbirleri belirlenmiş, 8, maddenin (3) numaralı fikrasında Kanun'un 4. maddesinde belirtilen ve hâkim tarafından verilebilen koruyucu tedbir kararları için, şiddetin varlığı hususunda delil veya belge aranımayacağı belirtilmiştir. Aynı fikrada önleyici tedbir kararının, geciktirilmeksizin verileccği ve bu kararın verilmesinin Kanunun amacını gerçekleştirmeyi tehlikeye sokabilecek şekilde geciktirilemeyeceği hüküm altına ahınmıştir.

4. Kanun, koruyucu tedbir için delil aranmayacağını belirtirken, önleyici tedbir yönünden böyle bir hüküm getirnemiştir.Bununla birlikte buradan hareketle önlcyici tedbir kararı alınabilmesi için şiddetin varlığı hususunda delil ve belge aranması gerektiği sonucun da varılmamalıdır. Çünkü 6284 sayıłı Kanun'da düzenlenen tedbir kararları verildiği anda infaz kabiliyetini haiz olması nedeniyle Kanun'da amaçlanan “acil müdahale" olgusunu sağlama amacina yöneliktir. Tedbir kararlarının gecikmeksizin verilmesi yasanı emredici hükmüdür. Burada koruyucu ve önleyici tedbirler yönünden bir ayrīm yapılmamıştır. Tedbir kararlarının en kısa süre içerisinde, mümkünse aynı gün veya bir gün içinde verilmesi şiddet mağdurunun gecikmeksizin korunması bakımndan önemlidir.

5.6284 sayılı Kanunun aınaci, “şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek taraflı israrlı takip mağduru olan kişilerin korunması ve bu kişilere yönelik şiddetin önlenmesi”dir. Burada Kanun, daha şiddet meydana gelmeden şiddeti engellemeyi ve şiddete uğraması olası kişinin en hızlı ve etkin bir şekilde şiddete karşi güvence altına alınmasini hedeflemektedir.

6. Derece mahkemesi başvurucu ile ilgili tedbir kararında takdir hakkınıkullanarak başvurucu aleyhine bazı önleyici tedbirlerin uygulanmasına karar vermiştir. İtiraz organı da derece mahkemesinin takdir hakkını kullanırken usule uygun harcket ettiği kanaatindedir.

7. Mahkememiz çoğunluğu, incelenen başvurularda derece mahkemelerinin kararlarıda başvurucuların iddia ve itirazları ile tedbire dayanak olgunun gerçekliğinin tartışıłmadığını, tedbir kararlarının gerekçesiz verildiğini, bunun da Anayasa'nın 36.maddesinde güvenceye bağlanan gerekçeli karar hakkını ihlal ettiğini kabul etmiştir.

8. Gerekçeli karar hakkının bir hukuk devletinde kişi hak ve özgürlüklerinin korunımnasında çok önemli bir rol ifa ettiği gayet açıktır. Bununla birlikte, bir tarafin diğer tarafa karşı şiddet kullanmasınım önüne geçilmesi için ilgiłi Kanun gereğince derece mahkemesinin vakit geçirmeden, tez elden önleyici tedbire karar vermesi gerekebilir, zira ortada bir çok büyük olasılıkla kadın olan tarafın yaşaın hakkına ve vücut bütünlüğüne yönelik bir tehlike söz konusu olabilecektir. Bu şartlar altmda, mahkemeden olağan haller alunda aradığımız gerekçeli karar hakkına harfi harfiyen uygun davranmasının beklenmesi bir tarafın şiddet mağduru olmasının engellenmesini geciktirerek, istenmeyen sonuçların ortaya çikmasina yol açabilir.
9. Verilen önleyiei tedbir kararları neredeyse tamamı kadın olan tarafın yaşam hakkını ve vücut bütünlüğünü korumak amacı taşımaktadır. Diğer taraftan mahkemelerin verdiği önleyici tedbirlerin muhataplarının kişi hak ve özgürlüklerini ciddi bir şckilde sınırladığı da yadsınamaz. Bir tarafn yaşam ve vüeüt bütünłüğünü koruma hakkı ile öbür tarafın gerekçeli karar hakkı arasında bir çatışma ortaya çıkmaktadır. Burada haklar arasında bir dengeleme yapmakda çok zor görünunektedir. Haklar arasında bir hiyerarşi ve önem derecesi bulunmamakla beraber bazen bir hakkı diğerine tercih etme zorunluluğuyla karşıkarşıya kalınabilir. Somut başvuru ve bu kapsamdaki diğer başvurularda da böyle bir durum söz konusudur. Hakların kullanılması yaşam hakkıın korunmasıa bağlı olduğundan yaşam hakkının diğer haklara karşı bir önceliği vardır.

10. Belirtilen nedenlerle başvurucunun gerekçeli karar hakkının ihlal edilmediği kanaatiyle çoğunluk kararına katılmadım.

Üye Engin YILDIRIM 

Başvuru Numarasi : 2018/8030Karar Tarihi : 2/2/2022
KARŞIOY GEREKÇESÍ
Bu dosya kapsamında birleştirilen ve aile mahkemelerinin tedbir veya tedbirin uzatılması hakkındaki kararlarına yönelik iddiaların itiraz mercilerince karşıłanmamasısebebiyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin olan başvurularda mezkůr hakkın hlal edildiğine karar verilmiştir.

Kararın gerekçesinde; 6284 sayilı Kanunun 4. maddesine göre håkim tarafindan verilen koruyucu tedbir kararları için şiddetin varlığı hususunda delil veya belge aranmayacağı belirtildiği hâlde, 5. maddesinde düzenlenen önleyici tedbir kararları için böyle bir istisna öngörülmediği, Kanunun buna ilişkin gerekçesinde de önleyici tedbir kararıverilebilmesi için kişinin şiddete maruz kaldığı veya bu tehlike altında olduğu hususunda ołguların bulunması gerektiğinin ve aksine uygulamaların kişilere kanunla sağlanan hakkın kötüye kullanılmasına sebebiyet verebileceğinin vurgulandıği, incelenen başvurularda da itiraz mercilerinin kararlarında başvuruculanın iddialan ve itirazları ile tedbire dayanak olan olguların gerçekliğinin bu çerçevede tartışılmadığı ve esasiı iddialarının karşılanmadığıbelirtilerek gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği sonucuna vanlmıştır.
Bilindiği üzere, gerekçeli karar hakkı adil yargılanma hakkının bir güvencesidir.Mahkeme kararlarının gerekçeli olma zorunlułuğu, yargılamanın adil bir şekilde gerçekleştirilmesi ile bunun denetlenmesi, yargilama sırasında ileri sürülen iddiaların gereği gibi incelenip incelenmediğinin görülmesi ve varilan sonucun sebeplerinin öğrenilmesi bakımından büyük önem taşımakta; ancak bu zorunlułuk yargılama sırasında ileri sürülen her iddianın ayrıntılı bir şekilde karşılanması gerektiği şeklinde anlaşılmamakta, bunun kapsamıdavanın ve verilen kararın niteliğine göre değişebilmektedir (Sencer Başat ve diğerleri [GK],B.No: 2013/7800, 18/6/2014, §§ 31, 34; Mehmet Yavuz, B. No: 2013/2995, 20/2/2014. § 51).
Yine ilke olarak, maħkemeler bütün iddiaları karşılamak zorunda olmasalar da,ihtilafin çözümünde esas olacak bütün hususların incelenmiş olduğunun gerekçeli karardan anlaşılması gerekmekte ve kanun yolu incelemesi yapan merciin yargılamayı yapan mahkeme ile aynı sonuca ulaşması ve bunu aynı gerekçeyi kullanarak veya atıfla kararına yansıtması gerekçeli karar hakkı bakımından yeterli bulunmaktadır (Yasemin Ekşi, B. No:2013/5486, 4/12/2013, §§ 56, 57).

Gerekçeli karar hakkına ilişkin bu ilkelere uyulmaması sebebiyle verilen ihlal kararlarımıza rağmen, derece mahkemelerinin hälen birçok kararında yukarıda aktarılan ölçütiere uygun gerekçe bulunmadığı görülmektedir. Bu kapsamda özellikle ilk derece mahkemelerinin kararlarında ilgili kanun hükümlerinin aktarılmasıyla veya “dosyadaki belgelere göre", “dosya kapsamı itibariyle" gibi ifadelerle yetinilmesinin ilke olarak ilgili ve yeterli gerekçe sayılması mümkün olmadığı gibi yeterli gerekçe içermeyen bu tür kararlara karşı yapılan itirazlar üzerine kanun yolu incelemesi yapan merci tarafindan kararın “usuł ve yasaya uygun olduğu’ ya da “yerinde görüldüğü’ gerekçeleriyle itirazlann reddediłmesi de esas itibariyle gerekçeli karar hakkını ihlal edecek niteliktedir.

6284 sayılı Kanuna dayanılarak alınan çok sayıdaki tedbir kararında da bu konudaki özensizliğin giderilemediği anlaşılmaktadır. Anłan Kanuna göre verilen ilk tedbir kararlarnda durumun aciliyetinden dolayı delil araştırması veya belge ibrazı şartı aranmadıği,

dolayısıyla gerekçe belirtilmesi konusunda da esnek davranıldığı dikkate alındığında, tedbir kararlarına veya tedbir kararlarının süresinin uzatılmasına ilişkin itiraz mercii kararlarında giderilmesi gereken bu noksanlık sebebiyle çok sayıda kararla ilgili olarak gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verilmesine yol açabilecek bu özensizlik, şiddetin önlenmesi amacıyla yapılan söz konusu kanuni düzenlemenin uygulamada neredeyse tamamen etkisiz hâle gelmesiyle sonuçlanabilecek kadar yaygındır.

Başka bir ifadeyle, itiraz mercilerinin kararłarındaki gerekçesizlik veya gerekçeli karar hakkı konusundaki özensizlik, muhtemel şiddet mağdurlarının Kanunun öngördüğükorumadan mahrum kalması sonucunu doğuracak boyutlardadır.

Başvurulara konu tedbir kararlannın dayanağını oluşturan 6284 sayılı Kanun, şiddete uğrayan ve uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerinin ve tek tarafhıisrarlı takip mağduru olan kişilerin korunması ve bu kişilere yönelik şiddetin önlenmesi için alnacak tedbirlerin düzenlenmesi amaciyla yürürlüğe konulmuştur.
Anılan Kanunda bu amaca uygun olarak koruyucu ve önleyici tedbirler öngörülmüş;Kanunun 4. maddesinde, bu Kanun kapsamında korunan kişilerle ilgili olarak maddedeki koruyucu tedbirlerden, 5. maddesinde de şiddet uygulayanłarla ilgili olarak, maddede sayıilan önleyici tedbirlerden birine, birkaçıa veya uygun görülecek benzer tedbirlere hâkim tarafindan karar verilebileceği belirtilmiştir. Kanunun 8. maddesinin (3) numaralı fikrasında ise, koruyucu tedbir kararı verilebiłmesi için şiddetin uygulandığı hususunda delil ve belge aranmayacaği, önleyici tedbir kararının da geciktirilmeksizin verileceği ve Kanunun amacın gerçekleştirmeyi tehlikeye sokacak şekilde geciktirilemeyeceği hükme bağlanmıştır. Bu hükümlere göre verilen kararlara karşı yapilacak itirazlar da Kanunun 9. maddesinde düzenlenerek itiraz süresi, mercii ve itiraz üzerine karar verme süresi belirlenmiştir.
Kanunun gerekçesinde de, şiddete maruz kalan veya bu tehlike alunda olan kişilerle ilgiti koruyucu tedbir kararı için herhangi bir delil araştırması veya belge ibrazı aranmazken,önleyici tedbir karan verilebilmesi için kişinin şiddete maruz kaldığı veya maruz kalma tehlikesi altında bulunduğu hususunda olguların bulunması gerektiği, aksi takdirde kişilere kanunla sağlanan hakkın kötüye kullanılmasına sebep olunabileceği belirtilerek, hakkında tedbir uygulanmak suretiyle bazı hak ve özgürlüklerine sınırlamalar getirilen kişilere, alınan tedbir kararlarının isabetli olmadığını açıklama imkānı sağlanmış; Mahkememizce de ilk tedbir kararlarının gerekçelerinde, ileri sürülen zarar riski ve olgulara göre tedbir talebinin temel unsurları taşiyıp taşımadiğının ortaya konulmasının yeterli olacağına (SaliéSöylemezoğlu, B.No: 2013/3758, 6/1/2016, § 39), aciliyet unsurunun ortadan kalktiğı ve başvurucunun itirazlarını sözlü olarak sunamadığı itiraz aşamasında ise mahkemenin tek taraflı iddiaya dayanıdarak verilen tedbirlerin yerindeliğini, itiraz edenin iddiaları ve deliller çerçevesindc her iki taraf için öngörülen hak ve menfaat dengesini de gözeterek değerlendirmesi gerektiğine hükmedilmiştir (Salih Söylemezoğlu, § 40).
Diğer taraftan, müstakil bir anayasal hak olsa da esas olarak diğer hakların korunmasını temin etmeye yönelik usule ilişkin bir hak olan adil yargılanma hakkının anayasal güvencelerinin ve yukanda da belirtildiği gibi bunlar arasında bulunan gerekçeli karar hakkının ne ölçüde uygulanacağı. somıt olaydaki uyuşmazlık konusu haklanın niteliğine göre belirlendiğinden bireysel başvurularda adil yargılanma hakkının ihlal edildiğinden şikâyet edilse bile, mezkůr hakkın güvencelerinin ve bu arada gerekçeli karar hakkının ihlal edilip edilmediğinin genellikle ilgili maddi hakkın usul güvenceleri kapsamında incefenerek karara bağlandiği bilinmektedir.


Yargisal incelemelerde temel hedef, yargilamaya konu maddi hakla ilgili jhtilafin esasının karara bağlanmasını temin ctmek olduğundan bu yöntem bireysel başvurunun amacina da daha uygundur.

Başvuruya konu maddi haktan kopuk bir inceleme, meselenin esasının gözden kaçırłmasına ve adil yargılanma hakkının güvencelerinin maddī hakkın niteliğiyle orantısız bir şekilde genişletilmesine yol açabilir.

Yukarıda belirtildiği üzere, anayasal denetim haklar arasında denge kuruhmasınıgerektirmektedir. İncelenen başvurularda olduğu gibi adil yargıłanma hakkı kapsamında inceleme yapıldığında ise, uyuşmazlık konusu maddi haklar arasında gözetilmesi gereken adil dengenin sağlanamamasi ihtimali ortaya çıkmaktadır.

Tedbir kararlarınn geçici nitelikte ve ihtiyaca göre değiştirilmesi mümkün olan kararlar olduğu dikkate alındığında. adil yargıłanma hakkının bütün güvencclerinin tedbir kararlarında diğer kararlardaki gibi uygulanmadığı da bilinmektedir. AiHM de talep edilen tedbirin etkisinin hızlı karar verilmesine bağlı olduğu hâllerde Sözleşmenin 6. maddesinin bütün güvencelerine riayet edilmesinin mümkün olmayabileceğini ve söz konusu güvencclerin tedbirin türünün ve amacının gerektirdiği ölçüde uygulanabileceğini karara bağlamaktadır (MicallefMalta [BD], B.No:17056/06, 15/10/2009). Bu karara göre, tedbirle ilgili taleplerin görüşüldüğü ön yargılamalar kural olarak medeni hak ve yükümlülükler yönünden belirleyici görülmediğinden 6, maddenin kapsamına girmez.
Íncelenen başvurulara konu kararlar da işin esasına ilişkin nihai karariar değil, geçici nitelikte olan tedbir kararlarıdır. Yukarıda da açıklandığı üzere bu tedbir kararlan, tedbir talep edenlerin yaşamını koruma yükümlülüğü kapsamında devlete yüklenen pozitif yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla verilmektedir. Tedbir talep edenlerin yaşam hakkı ile maddî ve manevî varhklarnın korunması amacryla verilen mezkůr kararların,başvurucuların evlerine veya aile feriłerine ya da bazı diğer kişilere yaklaşmasın belli bir süre için yasaklanması sebebiyle özel ve aile hayatłarina müdahale oluşturduğu söylenebilirse de, bu incelemelerde yaşam hakkına üstünlük tanınması gerektiği açıktır.
Başka bir anlatımla, tedbir kararlarının ilgili ve yeterli gerekçe içermediği iddiasıyla yapılan başvurularda özel veya aile hayatina saygı hakkı kapsamında inceleme yapılmamasıyahut adil yargılanma hakkı kapsamında yapılan incelemede karşı tarafin yaşamının korunması ile başvurucunun mezkûr hakları arasında bir dengeleme yapılmadan ve hangi hakka üstünlük tanmması gerektiği değerlendiriltmeden yapılacak bir tespit devletin yaşamıkoruma yönündeki pozitif yükümlülüğünün gözardı edilmesi sonucunu doğurabilir.
Mahkeme kararlarıyla özel ve aile hayatına saygı hakkına yapilan müdahalelerin ilgili ve yeterli bir gerekçeye dayanması gerektiği de tartışımasızdır. Ancak kadına ve çocuklara karşı şiddet olaylarında mağdurun, bunları veya bu riski kanıtlayan delilleri sunma konusunda karşılaştığı güçlükler ve devletin acil olarak harekete geçme yükümlülüğügözetildiğinde tedbir kararları yanında bunların sürelerinin uzatılmasına veya bütün bu kararlara itiraz edilmesi üzerine verilen kararlarda da gerekçe standartının belli ölçüde düşük tutuiması zorunludur. Yaşam hakkı ile başvurucuların özel ve aile hayatina saygı hakkının çatıştığı durumlarda, özellikle kadına ve çocukiata karşı şiddet ołaylarında yaşama yönelik tehlikenin ortaya konuiması konusunda aranacak delil ve buna bağl olarak gerekçe standartının yüksek tutulması devletin bu konudaki pozitif yükümlülüğünün ihlaline yol 

açabilir. Nitekim Mahkememiz de devletin yetkili makamlarnın, şiddete uğradiğından şikäyet eden ve daha sonra eski eşi tarafından öldürülen kadının korunmasına yönclik etkili ve hızhı kararlar almaması sebebiyle yaşam hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir (7.A.[GK], B.No: 2017/32972, 29/9/2021).

Bu başvurularda dikkate alınması gercken diğer bir husus da tedbir kararlarının geçici olması ve kesin hüküm teşkil etmemesi sebebiyle, kişinin özel ve aile hayatıüzerindeki etkisinin geçici ve sınırhı olmasıdır. Mezkür hakka nisbeten düşük düzeyde müdahale teşkil eden bu kararlardaki gerekçe standartının bir ölçüde düşük tutulması-yaşam hakkına yönelik riskin gerçekleşmesi hâlinde telafisi imkânsız sonuçların çıkabileceği de düşünüldüğünde- tedbirin muhatabına katlanılmaz ve telafisi imkânsız bir külfet de yüklememektedir.

Bu itibarla, itiraz mercilerinin sözü edilen Kanun uyarınca aldıkları kararłata karşıAnayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurulardaki incelemelerimizde yukarıdaki tespitler dikkate alınarak gerekçeli karar bakmından aranacak kriterlerin, yukarıda aktanlan ilke kararlarımızda da belirtildiği gibi bu kararların niteliğine göre değişebileceği; anılan Kanunda da verilecek kararların Kanunun amacını gerçekleştirmeyi tehlikeye sokacak şekilde geciktirilemeyeceğinin hükme bağlandığı, yani önleyiei tedbir kararları ile bunłara ilişkin itiraz mercii kararlannda da aciliyetin ön planda olduğu gözardı edilmeden değerłendirme yapilmalidır.

Bu anlamda, incelenen başvurułara konu itiraz mercii kararları yönünden çoğunluğun ihlal karanı ilk bakışta ilke kararlarmıza uygun görünmckle birlikte, yukarıdaki açıklamalar dikkate alındığında, daha düşük bir gerekçe standartı ile yetinilmek suretiyle bunlar bakımından ihlał sonucuna ulaşılmaması daha uygundur.

Bu sebeplerle, -mezkûr tedbir kararlarının tarafları için öngörülen hak ve menfaat dengesi de gözetilerek değerlendirildiğinde- birleştirilen dosyalardaki kararlar yönünden gerekçeli karar hakkıa yönelik bir ihlal bulunmamasının daha uygun olacağı düşüncesiyle çoğunluğun ihlal kararlarma katilmıyorüm.

Üye M. Emin KUZ