Anayasa Mahkemesinin 27/10/2021 Tarihli ve 2018/32475 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-01-06

6 Ocak 2022 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31711
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
GENEL KURUL 
KARAR 
ONUR CAN TAŞTAN BAŞVURUSU 

Başvuru Numarası: 2018/32475Karar Tarihi : 27/10/2021
Başkan : Zūhtā ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili  Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERINOĞLU Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI 
Raportör : Ali KOZAN Başvuruca : Onur Can TAŞTAN Vekili : Av. Oya AYDiN GÖKtAş
I.BAŞVURUNUN KONUSU 
I. Başvuru, umuma mahsus pasaport veriłmemesi nedeniyle özel hayata saygıhakkınn ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU ŞÜRECİ
2. Başvuru 31/10/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan δn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapıłmasına karar verilmiştir 


6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık görūşünü bildirmiştir.

7. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karş beyanda bulunıuştur.
8. İkinci B8lüm tarafindan 30/9/2020 tarihinde yapılan toplantıda, niteligi itibarıyla başvurunun Genel Kurul tarafindan karara bağlanması gerekli görüldüğünden Anayasa Mahkemesi Îçtüzüğo'nūn 28. maddesinin (3) numaralı fikrası uyarınca Genel Kurula sevkine karar verilmiştir.

I1IL OLAY VE OLGULAR 
9.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şõyledir:
10. Başvurucu, 2004 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bðlümünü tamamlamış ve 200S yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Faküłtesi bünyesinde araştırma görevlisi olarak çalışmaya başlamıştır. Başvurucunun hususi damgah pasaportu 23/7/2016 tarihli ve 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin (667 sayılı KHK) 5. maddesi kapsamında 16/8/2016 tarihinde iptal edilmiştir. Ayrıca başvurucu 1/9/2016 tarihli ve 29818(mükerrer) sayılt Resmî Gazete'de yayımlanan 672 sayılı Olağanūstü Hal Kapsamında Kamu Personeline flişkin Alinan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Karamname'nin (672 sayılıKHK) ekli listesi ile kamu görevinden çıkarılmıştır.

11. Başvurucunun 3/3/2017 tarihliuinuma mahsus pasaport verilmesi talepli dilekçesiise emniyet müdürlüğü tarafindan işleme konulmayarak reddedilmiştir. Anılan ret kararında 24/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu'nun 16., 19. ve 20.maddeleri gereğince pasaport müracaatının alınamadiğı ve bu konuda bilgi verilemeyeceği belirtilmiştir.

12. Başvurucu, umuma mahsus pasaport talebinin reddine ilişkin idari işlemin iptali istemiyle Ankara 10. Idare Mahkemesinde 27/3/2017 tarihinde dava açmiştır. Başvurucu dava dilekçesinde; vatandaşın yurt dıştna çıkma hürriyetinin ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabileceğini, hakkında mahkeme tarafindan verilmiş bir yurt dışına çıkış yasağı ya da adli soruşturma ve kovuşturma bulunımadığını belirtmiştir. Ayrıca hiçbir terör örgütüyle ilişkisinin olmadığını, terör örgütleriyle ilgisinin ve iltisakının olduğuna dair bir tespitin de mevcut olmadığıni, terör Örgütleriyle ilgili hiçbir vakıf, demek veya şirketin kurucusu, yöneticisi veya çalışanıolmadığını vurgulayarak idari işlemin sebep unsurunun hukuka aykır olduğunu ileri sürmüştür. Bununla birlikte başvurucu, idarenin hangi gerekçeyle ülkeden ayrılmasında genel gūvenlik aleyhine bir durum olacağını da somut olarak ortaya koymadan, hiçbir gerekçe gōstermeden, pasaport talebini işleme koymayarak keyfi hareket ettiğini belirtmiştir.Akademisyen olarak sıkça yurt dışındaki kongre ve derslere katilmak zorunda olduğunu vurgulayan başvurucu, seyahat hürriyetinin ve anayasal haklarının kısitlandığını iddia etmiştir.

13. Idare tarafindan davaya verilen cevapta, Ankara Üniversitesi Rektöriogo tarafindan 667 sayılı KHK'nın 5. maddesi kapsamında başvurucunun pasaportunun iptal edilmesi talep edildiğinden hususi damgalı pasaportunun 16/8/2016 tariħinde iptal edildiği belirtilmekle yetinilmiştir.


14. Ankara 10. Idare Mahkemesi 30/3/2018 tarihinde davanin reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde 672 sayılı KHK'nin ekli listesinde adna yer verilerek kamu görevinden çıkarılan başvurucu hakkında millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terōr δrgütlerine tyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatınedeniyle haklarında idari işlem tesis edilenler grubunda bulunduğu görüldüğünden pasaportunun iptal edildiği belirtilmiştir. llgili kurumun bildirimiüzerine hususi damgalıpasaportu iptal edilen başvurucunun söz konusu KHK ile yapılan düzenlemeden beklenen amacın sağlanması kapsamında andlan gerekçe ile umuma mahsus pasaport başvurusunun reddine yōnelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
15. Başvurucu anılan karara karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur. Başvurucu,dava dilekçesindeki iddialarını ve itirazlarını tekrarlamakla birlikte yurt dışında çaltşma olanağının da engellendiğini belirterek Almanya'da bulunanbirÜniversiteden kcndisine gönderilen davet mektubu ile iş sõzleşmesi çağrisını Mahkemeye sunmuştur. Ankara Bölge Idare Mahkemesi 10. Idari Dava Dairesinin 19/9/2018 tarihli kararıyla istinaf başvurusu,derece ıahkemesinin kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir.
16.Nihai karar 4/10/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
17.Başvurucu 31/10/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
18. İçişleri BakanlığıNūfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün I/I1/2020,Ankara Valiliği Il ve Vatandaşlık Müdürlüğünün 25/I I/2020 tarihli yazılarıyla,başvurucunun hizmet damgalı pasaportuna ilişkin olarak 16/8/2016 tarihinde iptal kaydıgirildiği, anıłan kaydın 27/7/2018 tarihinde kaldırıldığı, başvurucunun kaydında bulunan idari kararın (şerh) ise 6/2/2020 tarihinde kaldırıldığı, başvurucunun sūresi dolan hizmet damgalıpasaportuna ilişkin olarak 7/2/z020tarihinde kayıp şerhigirildiğibelirtilmiştir. Ayrıca 7/2/2020 tarihli umuma mahsus pasaport alış kaydının mevcut olduğu ifade edilmiştir.
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Huknk 
1. İlgili Mevzuat 
19. 667 sayıh KHK'nın "Yürütülen soruşturmalarda alınacak tedbirler" kenar başlıklı 5. maddesi şöyledir:
"(1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapi, oluşum veya gruplara ya da terőr örgútlerine üyeliği veya ltisaka ya da buniarla irtibatı nedeniyle haklarında idari işlem tesis edilenler ile aynı gerekçeyle haklarında suç soruşturması veya kovuşturmasıyürütülenler, işlemi yapan kurum ve kuruluşlarca ilgtli pasaport birimine derhal bildirilir.Bu bildirim üzerine ilgili pasaport birimlerince pasaportlar iptal edilir."
20. 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alıman Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Yürütülen soruşturmalarda alınacak tedbirler" kenar başlıkhı 5. maddesinin ilgili kısmı$öyledir:

"(1) Millí güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terõr ōrgülerine iyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irttbatı nedeniyle haklarında iduri işlem tesis edilenler ile aynı gerekçeyle haklarında suç soruşturması veya kovuşturmasıyürütülenler, işlemi yapan kurum ve kuruluşlarca ilgili pasaport birimine derhal bildirilir.Bu bildirim üzerine ilgilt pasaport birimlerince pasaporilar iptal edilebilir..."
21. 15/7/1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun "Pasaport veya vesiku verilmesi yasak olan haller"kenar başlıklı 22. maddesi şu şekildedir:
"Yurt dişına çıkmalari; mahkemelerce yasaklananlara, memleketten ayrilmalarında genel güvenlik bakamından mahzur bulunduğu İçişleri Bakanlığınca tespit edilenlere ve terör örgütlerine aidtyeti, iltisakı veya irtibatı beltrlenen yurtdışındaki her türlü egitim.öğretim ve sağlık kuruluşları ile vakf, dernek veya şirketlerin kurucu ve yöneticisi olduğu veya bu yerlerde çalıştığı Içişleri Bakunlığınca tespit edilenlere pasaport veya seyahut vesikası verilmez."
22. 17/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle 5682 sayılı Kanun'a eklenen ek 7. madde şõyledir:
"Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yupi, oluşum veya gruplara ya da terðr örgūtlerine úyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı nedeniyle:
A) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ilan edilen olağanüstü hal kapsamında kabul edilen kanunlar uyarınca kamu görevinden çıkarılmalarıveya rübelerinin almması nedeniyle pusaportları iptal edilenler ile haklarında pusaport verilmemesine yönelik idari işlem tesis edilmtş olanlardan,
B) 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Almnan Tedbirlere Illşkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 5inci maddesi ve 27/6/1989 tarihli ve 375 saylı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 35inci maddesi uyarinca pasaportları iptal edilenler ile haklarında pasaport verilmemesine yönelik idari işlem tests edilmiş olanlardan.

C) Mahkemelerce yurt dışına çıkmaları yasaklananlar hariç olmak üzere bu Kanunun 22 nci maddesi uyarınca pasaportlari iptal edilenler ile hakarında pasaport verilmemesine yônelik idari tşlem tesis edilmiş olanlardan, hakdarında aynı nedenierden doluyi: devam etmekte olan herhangi bir ldari veya adlí soruşturma veya kovuşturma bulunmoyanlara.kovuşturmaya yer olmadığıa, beraatine, ceza verilmesine yer olmadığına, davanın reddine veya düşmestne karar verilenlere, mahkimiyer kararı bulunanlardan cezası tümüyle infaz edilenlere veya ertelenenlere, hükmün açıklanmasmın geri bvrakılmasına karar verilenlere.başvurmaları hålinde kolluk btrimlerince yaplacak araştırma sonucuna göre Içişleri Bakanlığınca pasaport verilebilir."
2. İlgili Anayasa Mahkemesi Kararı
23.7188 sayılt Kanun'un 2. maddesi ile 5682 sayılı Kanun'a eklenen ek 7. madde Anayasa Mahkemesinin 3/6/2021 tarihli ve E.2019/114, K.2021/36 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Söz konusu kararın ilgili kısmı şöyledir:
"…. Dava konusu kurallarda İçtşleri Bakanlığı tarafindan kapsamda yer alan kişilere pasaport verilebilmesi bu kişilerin hakdarında aynı nedenlerden dolayı: devam etmekte olun herhangi bir idari veya adli soruşturma veya kovuşturmanın bulunmamasi, kovuşturmaya 

yer olmadiğmna, beraatine, ceza verilmesine yer olmadiğina, davanın reddine veya düşmesine karar verilmtş olmasi, mahkümiyet kararı bulunanların ise cezalarının tümüyle infaz edilmiş veya ertelenmiş olması ya da hūkmůn açıkdanmasının geri bırakılmasına karar verilmis olmaspın yanı stra kolluk birimlerince yupilacak araştirma sonucuma bağlanmıştır. Kurallara göre tüm bu şartların gerçekleşmesi durumumda dahl pasaport verilmesi konusunda İçişleri Bakanlığının takdir yetkisi bulunmaktadır.
Anayasanın 23. maddesi uyarınca yurt dışına çưkma hürriyetinin ancak suçsoruşturması veya kovuşturması sebebtyle sınprlanabileceğł ve häkım kararı gtvencesine bağlandığı gözetildiğinde dava konusu kurallarda Anayasa'nın anılan maddesinde yer almayan sınırlama sebepleriyle de søz komusu hürriyetin sınplandığı ve kuralları yurt dışına çıkış yapılabilmesini idarenin yetkisine bırakarak Anayasa'da belirtilen sınırlama sebeplerine bağlanan håkim kararı güvencesini ihlal ettiği görülmektedir. Bu itiburla kuralların yuri dışına çıkma húrriyetini Anayasa'ya aykarı olarak sımrladığı sonucuna ulaşımıştır. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa'nın 13. ve 23. maddelerine aykırıdır.Iptalleri gerekir...

..7188 saylı Kamunun 2. maddesiyle 5682 sayılı Kanun'a eklenen ek 7. maddenin iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte gôrüldüğünden Anayasa’nın 153, maddesinin üçüncü fikrasıyla 6216 sayılı Kanunun 66.maddesinin (3) numaralı fikrası gereğince bu kurallara ilişktn iptal hükümlerinin karurın Resmi Gazete'de yayimlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür."
R. Uluslararası Hakuk 
24. Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) "Özel ve aile hayatına saygıhakkı" kenar başlıklı 8. maddesi şöyledir:
"(1) Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve yazışmasma saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

(2) Bu hakkan kullanılmasına bir komu makamının mūdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörülmūş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzentn korunmast, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve ōzgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durununda sőz konusu olabiltr."
25. Sözleşme'ye ek 4 No.lu Protokol'ün "Serbest dolaşım ōzgürlüğü" kenar başlıklı2. maddesi şöyledir:
"1. Bir devletin ülkesi içinde usulūne uygun olarak bulunan herkes, orada serbesiçe dolaşmo ve ikameigahını seçebilme hakkna sahiptir.

2. Herkes, kendl ülkesi de dahil, herhangi bir ülkeyi terk etmekte serbesttir.
3. Bu haklar, ancak ulusal güvenlik, kamu emntyeti, kamu düzeninin korurmasi, suçistenmesinin önlenmesi, sağlık ve ahlakan veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için, demokratik bír toplumda, zorunlu tedbirler olarak ve yusayla öngörülmūşsinprlamalara tabi tutulabilir.

4. Bu maddenin I. fikrasındo saylan haklar, belli yerlerde, yasayla konmuş ve demokratlk bir toplumda kamu yararının gerektirdiği sınırlamalara tabi tutulabilir."

2. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AłHM) içtihatlarında özel hayatın cksiksiz bir tanımı bulunmayan geniş bir kavram olduğunu belirtmektedir. Özel hayata saygı hakkı alt kategorisinde geçen özel hayat kavramı, AlHM tarafindan oldukça geniş yorumlanmakta ve bu kavrama ilişkin tūketici bir tanım yapılmaktan Özellikle kaçınımaktadır (Koch/Almanya,B. No: 497/09, 19/7/2012, § 51). Bununla birlikte Sözleşme'nin denetim organlarının içtihatlarında bireyin kişiliğini serbestçe geliştirmest ve gerçekleştirmesi ve kişisel bağımsızlık kavramlarının Özel hayata saygı hakkının kapsamının belirlenmesinde temcl alındığı anlaşılmaktadır (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No:55480/00, 59330/00,27/7/2004, § 43; K.A. ve A.D./Belçika, B, No: 42758/98, 45558/99, 17/2/2005, § 83;Pretty/Birleşik Krallk, B. No: 2346/02, 29/4/2002, § 61; Christine Goodwin/Birleşik Krallık [BD], B, No: 28957/95, 11/7/2002, § 90).

27. Özel hayata saygı hakkına kamu makamlarının keyfi bir şekilde müdahale etmelerininönlenmesi, Sözleşme'nin 8. maddesi ile sağlanan güvenceler kapsamında yer almaktadır. AlHM, Özel hayata saygı hakkı kapsamında bulunan bir menfaate devletin müdahale ettiğini tespit ettiğinde Sözleşme'nin 8. maddesinin ikinci fikrasında belirtilen koşulları incelemektedir. Buna göre kamu makamlarının müdahalesinin yasal bir dayanağının olup olmadığı, anılan fikrada yer alan meşru amaçlara dayanıp dayanmadığı demokratik bir toplumda gerekli ve orantılı olup olmadığı araştırımaktadır (Dudgeon/Birleşik Krallık [GK].B. No: 7525/76, 22/10/1981, § 43; Olsson/IsveςNo.1 [GK], B, No: 10465/83, 24/3/1988. §59; De Souza Ribeiro/Fransa [BD], B. No: 22689/07, 13/12/2012, § 77).
28. Ayrica AiHM, alnan bir tedbir sonucu bir kimsenin pasaport gibi bir seyahat belgesinden yoksun bırakılmasını Sözleşme'ye ek 4 No.lu Protokol'ūn 2. maddesinde güvence altına alınan serbest dolaşım özgürlüğünün kullanılmasına yönelik bir müdahale olarak değerlendirmektedir (Baumann/Fransa, B. No: 33592/96, 22/5/2001, § 62;Sissanis/Romanya, B. No: 23468/02, 23/1/2007, § 63). Ancak AlHM, anian protokol hükümlerinin protokole taraf olmayan ülkeler ile ilgili davalarda uygulanamayacağına dikkat çekerek bu durumda serbest dolaşıma ilişkin şikâyetlerin konu bakuından Sðzleşme'yle bağdaşmayacağına karar vermiştir (Riener/Bulgaristan B. No: 28411/95, 11/4/1997, §2;Paşaoğlu/Türkiye, B. No: 8932/03, 8/7/2008, § 41).

29.Öte yandan AlHM, Sözleşme'nin 8. madde hūkülmlerinin 4 No.lu ek Protokol'ūn 2. maddesi ile değiştirilemeyeceğine dikkat çekerek protokol maddesi hükmüyle 8. madde arasında sıkı bir bağ olduğunu kabul etmiştir. Bu bağlamda AfHM; serbest dolaşımın ve Özellikle smir Ötesi serbest dolaşımın Özel hayatın geliştirilmesi açısından esas olarak değerlendirildiği bir çağda, başka alkede ailevi, mesleki ve ekonomik bağlara sahip olan kişiler söz konusu olduğunda herhangi bir gerckçe göstermeksizin bu özgürlüğüreddetmesinin Sözleşme'ye taraf devlet açısından yükümlülaklerin ciddi ihlalini teşkil edeceğini ifade etmiştir (lletmiş/Türkiye, B. No: 29871/96, 6/12/2005, § 50;Paşaoğlu/Türkiye, § 42).

30. Bu bağlamda AtHM; Türkiye'nin ek protokolü imzalamasına rağmen onay sürecinin tamamlanmadığını tespit ettiği iki kararında serbest dolaşım/seyahat Özgürlüğüne ilişkin şikâyetleri, giriş yapıłmak iştenen ülkede kişisel, ailevi ve ekonomik bağların olmasıBlçttünü uygulayarak Bzel hayata saygı hakk: kapsamında incelemiştir. Iletmiş/Türkiye kararında eşi ve iki çocuğu ile Almanya'da ikamet eden ve bu tlkede çalıişan başvurucu.TÜrkiye'ye ziyarete geldiği sirada 1/3/1926 tarihli ve 765 saythı (mtlga) Türk Ceza Kanunu'nun [40. maddesinde düzenlenen yabanc: ülkede millimenfaatlere zarar verici faaliyette bulunma suçundan yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alınunıiş; ifadesi 

alındıktan sonra serbest btrakılmasına rağmen pasaportuna el konulmuş; pasaportu ise on beşyıl stren yargılama sonunda verilen beraat kararı sonrası başvurucuya iade edilmiştir (lletmiş/Türkiye, §§ 8-15).

31.Anılan kararda; başvurucunun uzun süredir Almanya'da yaşadığı, tüm ailesinin ve işinin bu Ölkede olduğu, dolayısıyla gitmek istediği ülke ile sıkı kişisel bağlarının olduğu kabul edilerek pasaporta el konulması ve uzun süre iade edilmemesi nedeniyle özel hayata saygı hakkına müdahale edildiği sonucuna vartimıştir. AlHM'e göre hiçbir gelişme göstermeden yargılama uzadıkça ve başvuran aleyhine kanıt yokluğu devam ettikçe önleyici tedbirin meşru amacına bağlı yarar, zamanla ağırlığını yitirecektir. Bu bağlamda AitM,başvurucu hakkında yurt dışı çıkış yasağını öngören bir mahkeme kararının mevcut olmadığını, idari makamların yasağı gerekçelendiremediğini belirttikten sonra alınan tedbirin belirsiz bir şekilde uzun sūre devam ettirilmesinin kaçıilmaz sosyal bir ihtiyaç olmadığı ve izlenen müdahalenin Sözleşme'nin 8. maddesinde verilen amaçlarla orantılı olmadığısonucuna ulaşmıştır (letmiş/Tūrkiye, §§ 42-50).

32. Paşaoğlu/Türkiye kararında ise başvuran, eşi ve çocuğuyla Yunanistan'da ikamet etmektedir. Başvurucunun 18/10/1999 yılında yaptığı pasaport süre uzatım talebi Selanik Başkonsolosłuğu tarafından ülke güvenliği açısından sakıncalı olduğu gerekçesiyle hakkında düzenlenen tahdit fişi nedeniyle reddedilmiştir. AlHM; öncelikie başvurucu bakkında uygulanan idari tasarrufun bir ceza mahkümiyeti ya da ceza soruşturmasından kaynaklanmadığını, İçişleri Bakanlığı tarafından düzenlenen tahdit fişine dayandığıı tespit etmiştir. AlHM; Önleyici tedbirlerin meşru amacına bağlı yararın zamanla ağırlığınıyitirebileceğini, dört yılt aşkı bir süre devam eden idari süreç boyunca başvurana yöneltilen iddialarla ilgili bir ithamda bulunulmadığını vurgulayarak gizli bakanlık verilerine dayanan belirginlikten yoksun tedbirin uzun süre devam ettirilmesinin başvuranın hayatında yol açtığıbelirsizlik ve sarsıntının hesaba katılması gerektiğini ifade etmiştir (Paşaoğlu/Türkiye,§§44-48).

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
33. Anayasa Mahkemesinin 27/10/2021 tarihinde yapmış olduğu topiantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddlaları ve Bakanlık Göräşü
34. Başvurucu;
i. Hizmet damgalı pasaportunun ipta! edildiğini, umuma mahsus pasaport verilmesi yönündeki talebinin, hakkında bir araştırma yapılmadan İçişleri Bakanlığıtarafindan işleme alınmadığını, bir terör Örgütüyle ilgisi olduğuna dair rapor ya da soruşturmabilgisinin yargiłama aşamasında ortaya koyulmadığıni,Cumhuriyet başsavcılığından hakkında soruşturma olup olmadığının sorulması yönündeki talebinin bile Mahkeme tarafindan karşılanmadığını belirtmiştir. Bir grup öğrencinin yaptığı gösteride meslektaşlarının kolluk görevlileri tarafından gözaltına alınmasına tepki gösterdiği iddiasıyla Ankara Üniversitesinin yürüttüğa disiplin soruşturmasında ceza verilmemesine karar verildiğini, bu soruşturma çerçevesinde admın fçişleri Bakanlığıa bildirildiğini, yürütülen soruşturmanın terörle ve şiddetle ilgisinin olmadığını vurgulamıştır.


ii. Hakkında ceza soruşturması ya da kovuşturması olmadığı gibi yurt dışına çıkışim yasaklayan bir mahkeme kararının da olmadığını, S682 sayılı Kanun'da belirtilen şartların oluşmadığını ifade etmiştir. Başvurucu; işsiz olduğunu,akademisyen olduğu için seminerler ve ders vermek Üzere sık sık yurt dışına çıkmasıgerektiğini, ayrica Almanya'da bulunan bir Universitede akademisyen olarak 1/4/2017 tarihinden itibaren yirmi dört ay çalışmak Özere kabul aldiğını ancak pasaport alamadığı için yurt dişında mesleğine devam etme ve çalişma olanağının da kalmadığını belirterek seyahat hürriyeti ile Özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğini leri sürmüştür.

35. Bakanlık görüşinde; 7[88 sayıl Kanun ile 5682 sayılı Kanun'da yapılan değişiklik (bkz§ 22) hatırlatıldıktan sonra olağanüstü hâl döneminde yürüriüğe giren yasal düzenlemeler gereğince meveut pasaportlart iptal edilen kişilerden anılan Kanun'da belirtilen şartları taşıyanlara başvurmaları hâlinde kolluk birimlerince yapilacak araştırıma sonucuna göre pasaport verilebileceği belirtilmiştir. Bu çerçevede 20/3/2020 tarihi itibanyla 25.173başvuru yapıldığı,16.348 kişiye pasaport verildiğivurgulanmıştır. Diğer yandan düzenleme kapsamında yapilan yeni pasaport verilmesi talebinin reddi durumunda genel yetkili idare mahkemelerinde dava açılması önünde de bir engel bulunmadığı, dolayısıyla mevcut başvuru kapsamında başvurucunun mağdur sıfatinın devam edip etmediği ile iç hukuk yoflarınıtüketip tüketmediği hususlarnı kabul edilebilirlik değerlendirmesinde dikkate alınmasının uygun olacağı ifade edilmiştir.

3. Başvurucu vekili; Bakanlık görüşüne karşıbeyamında, idarenin başvurucunun pasaport almasına engel bir durumunun olup olmadığı konusunda araştirma yaparak karar vermesi gerektiğini, başvurucunun pasaport talebinin hiçbir araştırma yapılmadan aynı günlüişlemle reddedildiğini belirtmiştir. Ayrıca derece mahkemelerinin de başvurucu hakkında ceza ya da idari soruşturma olup olmadığı hususunun ilgili yerlerden araştırıması yönündeki taleplerinin de karşılanmadığını, soyut ve başvuruyla ilişkilendirilmeyen bir gerekçeyle davanın reddedilmesi nedeniyle başvurucunun mağdur edildiğini belirtmiştir. Başvurucunun keyfi bir uygulamayla Avrupa'nın saygın bir üniversitesinde çalişma ve mesleki faaliyette bulunma olanağının elinden alndığıni, sonradan çıkan kanunun bu mağduriyeti gidermekte etkili bir yol olarak kabul edilemeyeceğini ifade ctmiştir.

B. Değerlendirme 
37.Anayasa'nın "Yerleşme ve seyahat hürrłyeti" kenar başhklı 23. maddesinin ilgilìkısmı şöyledir:
"Herkes, yerleşme ve seyahat hürrtyetine sahiptir.
Yerleşme hūrriyeti, suç işlenmesini önlemek, sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlumak.sağlıkdı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek ve kamu mallarını korumak;
Seyahat hürriyeti, suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek;
Amaçlarıyla kanunla sınırlanabilir.
Vatandaşın yurt dişına çıkma hūrriyeti, ancak suç soruşturması veva kovuşturmasısehebiyle häkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir"

38. Anayasa'nın iddianın değerlendirilmesine dayanak alınacak "()zel hayatın gizllliği" kenar başlıklıt 20. maddesi şöyledir:
"Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygt gösterilmesini isteme hakkana sahiptir.Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokumulamaz."
39. Özel hayat kavramı eksiksiz bir tanımı bulunmayan geniş bir kavramdır. Bu kapsamda korunan hukuki değer esasen kişisel bağımsızlıktır. Özel hayata saygı hakkının kapsamıın belirlenmesinde bireyin kişlliğıni geliştirmesi ve gerçekleştirmesi kavramı temel alınmaktadır. Anılan hak, herkesin istenmeyen bütün müdahalelerden uzak kendine özel bir ortamda yaşama hakkına sahip olduğuna işaret etmekle birlikte kişiliğin serbestçe geliştirilmesiyle uyumlu birçok hukuki menfaati de içermektedir. Bu açıdan Anayasa'nın 20.maddesi Özel bir sosyal hayat sürdürmeyi de güvence altma almaktadır (Serap Tortuk, B. No:2013/9660, 21/1/2015, §§ 31-36; Bülem Polat, B. No: 2013/7666, 10/12/2015, §§ 6163; 4tu Türkeri, B. No: 2013/6057, 16/12/2015, §§ 30-32; Tevfik Türkmen [GK], B, No: 2013/9704,3/3/2016, §§ 50-52).

40. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Somut olayda başvurucunun yurt dişinda bir Universiteden akademisyen olarak çalışma konusunda kabul aidığı ve mesleği gereği yurt dışıeğitim seminerlerine katıldığı hususları dikkate alındığında başvurucunun gitmek istediği ülke ile güçlü mesleki bağlarının olduğu ve umuma mahsus pasaport verilmemesinin başvurueunun mesleki hayatını, dolayısıyla Özel hayatını etkilediği anlaşılmıştır. Bu durumda başvurucunun umuma mahsus pasaport verilmesi talebinin işleme alınmaması şeklindeki idari işlemlere bağlı şikâyetlerinin bir bütün olarak Anayasa'nın 20. maddesi ile güvence altına alınan özel hayata saygı hakkı kapsamında incelenmesi uygun görülmüştür.
1. Uygulanabilirlik Yönünden 
41. Anayasa'mn "Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması" kenar başlıklı 15, maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Savas, seferberlik veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktun doğan yükümlülükler ihläl edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hūrriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir..."
42. Anayasa Mahkemesi Aydın Yavuz ve diğerleri ([GK], B. No: 2016/22169,20/6/2017) kararmda, olağantsto yönetim usullerinin uygulandığı dönemlerde alınan tedbirlere ilişkin bireysel başvurulart incelerken Anayasa'nın 15. maddesinde ortaya konulan temel hak ve Özgüriüiklere ilişkin güvence rejimini dikkate alacağını belirtmiştir, Buna göre olağanüstü bir durumun bulunması ve bunun ilan edilmesinin yanı sira bireysel başvuruya konu temel hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden tedbirin olağanüstü durumla bağlantılıolması hâlinde inceleme Anayasa'nın 15. maddesi uyarınca yapilacaktir (Aydın Yavuz ve diğerleri, §§ 187-191).

43. Tarkiye 15 Temmuz 2016 tarihinde askerî bir darbe teşebbüsüyle karşt karşıya kalmış, bu nedenle 21/7/2016 tarihinde ülke genelinde olağanüstā hål (OHAL) ilan edilmesine karar verilmiştir. OHAL 19/7/2018 tarihinde son bulmuştur. Kamu makamları ve 

yargı organları -olgusal temellere dayanarak-bu teşebbüsün arkasında Tarkiye'de çok uzun yillardır faaliyetlerine devam eden ve son yıllarda Fetuliahçı Terör Örgütüi/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/pDY) olarak isimlendirilen bir yapılanmanın olduğunu değerlendirmiştir (Aydın Yavuz ve diğerleri, §§ 12-25).

44. Darbe teşebbtisü sitasında ve sonrasında alke genelinde darbe girişimiyle bağlantılı ya da doğrudan darbe girişiniyle bağlantılı olmasa bile FETÖ/PDY'nin kamu kurumlarındaki örgttlenmesinin yam sıra eğitim, sağlık, ticaret, sivil toplum ve medya gibi farklı alanlardaki yapılanmasına yönelik olarak Cumhuriyet başsavcılıkları tarafindan soruşturmalar yürütülmūş; çok sayıda kişi hakkmda gözaltı ve tutuklama tedbirleri uygulanmıştir (Aydın Yavuz ve diğerleri, § 5I; Mehmet Hasan Altan (2) [GK]. B. No:2016/23672, 11/1/2018, § 12). Ayriıca OHAL dðneminde çeşitli kurumlarda görev yapan çok sayıda kamu görevlisi, terör Brgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin millîgūvenliğine karşı faaliyette bulumduğuna karar verilen yapı, oluşum veya grupłara üyeliği.mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle KHK'lar ile kamudan çıkarılmış ve terör örgüta ile mücadele kapsamında birçok idari tedbir alınmıştır.
45. Başvurucunun şikâyet ettiği idari işlemin OHAL ilanını gerekli kılan olaylarla ilgili olduğu gōrülmektedir. Bu itibarla OHAL ilanına sebebiyet veren olaylar kapsamında uygulanan tedbirlerin hukukiolup olmadığınınincelenmesi Anayasa'nin 15.maddesi kapsamında yapilacaktır. Bu inceleme sırasında Öncelikle sōz konusu tedbirin başta Anayasa'nın 13. ve 20, maddeleri olmak Özere diğer maddelerinde yer alan güvencelere aykırı olup olmadığı tespit edilecek, aykırılık saptanması hâlinde ise Anayasa'nın 15.maddesindeki 8lçütlerin bu aykırılığı meşru kılıp kılmadığı değerlendirilecektir (benzer yõndeki değerlendirmeler için bkz, Aydın Yavuz ve diğerleri, §§ 193-195, 242).
2. Kabul Edilebtlirlik Yönüuden 
46. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
Muammer TOPAL, Rıdvan GÜLEÇ ve Basri BAĞCI bu görūşe katīlmamıştır.
3. Esas Y8nüuden 
a. Mädabalenin Varlığı
47.Serbestçe yer değiştirme olarak nitelendirilebilecek seyahat hürriyeti yurt içi ve yurt dışı seyahati kapsamaktadır. Mevzuatımızda yurt dışına çıkma ve yurda girme işiemleri 5682 sayılı Kanun'da düzenlenmiştir. Antlan Kanun'un 2. maddesine göre Türk vatandaşlarıile yabancılar Türkiye'ye girebilmek, Türkiye'den çıkabilınek için yolcu giriş ve çıkışkapilarındaki polis makamlarına usulüne uygun ve muteber pasaport veya pasaport yerine geçerli bir vesika ibraz etmeye mecburdur. Bu zorunluluk, seyahat özgürlüğünün kullanımında evrensel bir şekil şartidır (AYM, E.2004/100, K.2005/16, 5/4/2005).
48. Pasaport, yabancı ülkelere gidecek olanlara kamu otoritesi tarafindan verilen ve yabancı ülke yetkililerinin kimlik incelemesinde geçerli olan belgedir. Anlan belge bireyin vatandaşı olduğu Ülke sınırlarmdan çıkma ve yabancı bir ülke sınırlarından geçerek bu ülkede serbestçe dolaşma imkântnın bulunduğunu ifade eder. Pasaport iptali ya da kişiye pasaport 

verilmemesi hâllerinde kişinin sınırları geçmesinin yasaklandığı açıktır. Ancak başka ölke ile ailevi, ekonomik, mesleki bağlamda sıkı kişisel ilişkileri olan bireyler açısından seyahat özgürlüğünün ve özelde sınırları geçmenin özel hayatın geliştirilmesi açısından önemli olduğu söylenebilir.

49.Diğer yandan pasaportun iptal edilmesi ya da pasaport verilmesi şeklindeki idari işlemlerin esas olarak yerleşme ve seyahat hūrriyeti kapsamında kaldığı açıktır, Anayasanın 23. maddesinde yer alan yerleşme ve seyahat hürriyeti, Sözleşme'ye ek 4 No.lu Protokol'ün "Serbest dolaşım Özgürlüğu" kenar başlıkhı 2. maddesinde düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesinin daha önceki kararlarinda anilan protokole ülkemizin taraf olmadığıhatırlatılarak bu Özgürlüğün Anayasa ve Sözleşme ile Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerin ortak koruma alanına girmediği ve Anayasa Mahkemesinin konu bakımından yetkisi dışında kaidığı açıklanmıştır (Mehmet Takımsu, B. No; 2016/63712, 7/1 [/2013. §§78-80; Sebahat Tuncel, B. No: 2012/I051, 20/2/2014, § 53; Fevzi Doğaner, B. No:2014/6453, 20/12/2017, § 14).

50. Bununla birlikte bireysel başvuru kapsamında olmayan bazı hakların ortak koruma alanı içinde yer alan temel haklarla esaslışekilde ilişkili olması durumunda ilgili haklarla bağlantı kurularak inceleme yapılması mümkündür (ifade özgürlüğü bağlamında bkz. Özgūr Sevgł Göral, B. No: 2014/12[12, 4/10/2017). Bu şekildeki inceleme, başlı başına seyahat hūrriyeti kapsamında değil bíreysel başvurunun konusunu oluşturan bir temel hakkın ihlal edilip edilmediği yönünden yapılacaktır. Bu bağlamda özellikle kişinin gitmek istediği ülke ile gūçłü kişisel, ailevi, ekonomik ve mesleki bağlarının olduğu durumlarda yurt dışına çıkışını engelleyen tedbirlere ilişkin bireysel başvuruların Özel hayata ve aile hayatına saygıhakkı kapsamında değerlendirilmesi mümkündfir. Ancak bu şekilde inceleme yapılabilmesi için bireysel başvuru formunda başvurucuların şikâyet edilen tedbirin õzel ve aile hayatlarıÜzerindeki olumsuz sonuçlarını somut verilere dayalı olarak uygun şekilde ortaya koymalarıgerekmektedir.

51. Başvuruya konu olayda ise başvurucunun akademisyen olarak yurt dışt programlarına katılmasının mesleki bilgisini geliştirmesi ve yurt dişında çalşma imkânıbulması açısından õnemli olduğu, ayrıca yurt dışında bulunan bir üniversite ile akademisyen olarak iki yıl süreyle çalışma konusunda anlaştığı hususları dikkate alındığında gitmek istediği ülke ile sıkı mesleki bağının olduğu ve pasaport verilmemesinin Özel hayatınıetkilediğianlaşılmiştir. Bu durumda başvurucunun umuma mahsus pasaport verilmesi talebiin reddedilmesinin Anayasa'nın 20. maddesi ile güvence altına alınan Özel hayata saygı hakkına müdahale teşkil ettiği sonucuna varımıştır.

b. Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
52. Anayasa'nın 13. maddesi şöyledir:
"Temel hak ve hürriyetler, äzlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kamunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum dizeninin ve láik Cumhuriyetin gerekderine ve ölçülülük ilkesine aykarı olamaz."
53. Yukarıda belirlenen müdahale, Anayasa'nın 13. maddesinde belirtilen koşullara uygun olmadığı takdirde Anayasa'nın 20. maddesini ihlal edecektir. Bu sebeple sınırlamanın 

Anayasa'nın 13, maddesinde öngörüilen ve somut başvuruya uygun düşen, kanun tarafından öngörülme, meşru amaç taşıma, demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülalak ilkesine aykırı olmama kriterlerine uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekir (Halil Berk,B. No: 2017/8758, 21/3/2018, § 49; Süveyda Yarkan, B. No: 2017/39967, 11/12/2019, § 32;Şenmur Acar, B. No: 2017/9370, 27/2/2020, § 34; R.G. [GK], B. No: 2017/31619, 23/7/2020,§ 82).

L. Kanuniljk 
54. Hak ve Özgürlüklerin kanunla sınırlanması ölçütü anayasa yargısında ōnemli bir yere sahiptir. Hak ya da özgürlüğe bir müdahale söz konuşu olduğunda öncelikle tespiti gereken husus, müdahaleye yetki veren bir kanun hükmünün yani müdahalenin hukuki bir temelinin mevcut olup olmadığıdır (Sevim Akat Eşki, B. No: 2013/2187, 19/12/2013, § 36).
55. Başvurucu hakkında tesis edilen umuma mahsus pasaport verilmesi talebinin reddine dair idari işlemin 5682 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile 667 sayilı KHK'nın değiştirilerek kabul edilmesine dair 6749 sayıh Kanun'un 5, maddesi temelinde yürütüldöğo anlaşıimaktadır. Bu durumda başvuru konusu idari işlemin yukarıda anılan kanun hükümlerine dayandığı anłaşıldığından yargısal kararlarınyeterlibir hukuki temele sahip olduğu görülmektedir. Bu durum gözetildiğinde somut olayda başvurucunun ðzel hayata saygı hakkıa yapılan müdahalenin kanuni bir dayanağının mevcut olduğu anlaşılmaktadır.
iL. Meșru Amaç
5. Anayasa'nınI3. maddesi temel hak ve Özgürlöklerin sınırlandırılmasını, ilgili hak ve özgürlüğe ilişkin Anayasa maddesinde gösterilen özel sınırlandırma sebeplerinin bulunmasına bağlı kılmıştır. Anayasa'nı 20.maddesinin birincifikrası yönünden özel sınırlama nedeni düzenlenmemiştir. Maddenin ikinci fikrasında, birtakım sınırlama sebeplerine yer verilmiş olmakla beraber bu sebepler sadece arama ve elkoyma tedbirlerine yöneliktir. Dolayısıyla bu sebeplerin özel hayata saygı hakkının tüm boyutiarı yöntınden uygulanması mümkün görünmemektedir (AYM, E.2012/100, K.2013/84, 4/7/2013; Ahmer Çilgin, B, No: 2014/18849, 11/[/2017, § 40).

57. Anayasa'nın 20. maddesinde, özel hayata saygı hakkı için herhangi bir sıırlama nedeni öngörülmemiş olmakla birlikte bunun hiçbir şekilde sıırlandırılmasımümkün olmayan mutlak bir hak olduğu sőylenemez. Özel sınırlama nedeni öngörüimemişolan hakların dahi hakkın doğasından kaynaklanan bazı sınırları bulunmakta, Anayasa'nın diğer maddelerinde yer alan kurallara dayanılarak da bu hakların sımrlanması mümkün olabilmektedir, Buna göre Anayasa'nın başka maddelerinde yer alan hak ve Özgürlükler ile devlete yüklenen ödevlerin özel sınırlama sebebi gösterilmemiş hak ve özgürlüklere sınır teşkil edebileceği kabul edilmektedir (AYM, E.2014/87, K.2015/112, 8/12/2015; E.2016/37,K.2016/135, 14/7/2016, § 9; E.2013/130, K.2014/18, 29/1/2014; Sevim Akar Eski. § 33;Ahmet Çilgln, § 39).

58. Bu bağlamda terör örgütleriyle mücadele kapsamında alınan tedbirler nedeniyle başvurucuya pasaport verilmediği dikkate alındığında Bzel hayata saygı hakkına yapılan mūdahalenin kamu dūzeninin ve millı güvenliğin sağlanması meşru amacına dayandığıanlaşılmıştır.


Demokratik Toplum Düzenfnin Gereklerine Uygunluk ve Ölçäläiäk 
(1)Genel flkeler 
59. Temel hak ve özgürlüklere yönelik bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunlu bir toplumsal ihtiyacıkarşılaması ve orantılı olması gerekir. Açıktır ki bu başlık altındaki değerlendirme,sınırlamanın amacı ile bu amacı gerçekleştirmek üzere başvurulan araç arasındaki ilişki Özerinde temellenen ölçülalak ilkesinden bağımsız yapılamaz Çünkü Anayasa'nın 13.maddesinde demokratik toplum düzeninin gereklerine aykarı olmama ve ölçülülük ilkesine aykarı olmama biçiminde iki aynı kritere yer verilmiş olmakla birlikte bu iki kriter bir bütünūn parçaları olup aralarında sıkı bir ilişki vardır (Ferhot Üstündağ, B. No: 2014/15428,17/7/2018, § 45).

60. Müdahaleyi oluşturan tedbirin zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığının kabul edilebilmesi için amaca ulaşmaya elverişli olması, başvurulabilecek en son çare ve alınabilecek en hafif önlem olarak kendisini gōstermesi gerekmektedir. Amaca ulaşmaya yardımcı olmayan veya ulaşılmak istenen amaca nazaran bariz bir biçimde ağır olan bir mūdahalenin zorunlu bir topłumsal ihtiyacı karşıladığı sðylenemeyecektir (Ferhat Üstümdağ.§ 46).

61. Orantılılık ise şıntrlamayla ulaşılmak istenen amaç ile başvurulan sınırlama tedbiri arasında dengesizlikbulunmamasına işaret etmektedir. Diğer bir ifadeyle orantılılik.bireyin hakkı ile kamumun menfaatieri veya müdahalenin amacı başkalarının haklarınıkorumak ise diğer bireylerin hak ve menfaatleri arasında adil bir dengenin kurulmasına işaret etmektedir. Dengeleme sonucu müdahalede bulunulan hakkın sahibine terazinin diğer kefesinde bulunan kamu menfaati veya diğer bireylerin menfaatine nazaran açıkça orantısız bir külfet yüklendiğinin tespiti hâlinde orantılılık ilkesi yönünden bir sorunun varlığından sðz edilebilir (Ferhat Üstündağ, § 48).

62. Buna göre Özel hayata saygı hakkına yapılan bir müdahale, zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıłamıyorsa ya da zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılamakia birlikte orantılı değilse demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun bir müdahale olarak değerlendirilemez.

(2)İlkelerln Olaya Uygulanması
63. 677 sayılı KHK ve 6749 sayılı Kanun'da yer alan düzenlemelere dayanılarak terör örgūtü ile irtibat ve iltişakının olduğu düşünülen kişilerin genel bir tedbir olarak hususi damgalı pasaportlarının iptal edildiği ve umuma mahsus pasaport verilmediği, başvurucunun maruz kaldığiidari işlemlerin de bu kapsamda kaldığı anlaşılmıştır. Öncelikle belirli istisnai durumlarda OHAL koşullarında terör Örgūtū ile bağlantısı olduğu belirlenen kişiler yōnünden yurt dışına çıkışı ve yurda girişi sınırlandıracak çeşitli geçici tedbirler ahınması mūmkündūr.Ancak bu tedbirlerin kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması amaçlar doğrultusunda uygulanmalarının zorunlu olduğukişilerin öznel durumlarıyla ilişkilendirilerek yeterlibir şekilde ortaya konulmalıdır.

64. Ayrica OHAL koşullart ve ðzellikle darbe teşebblisü sonrasındaki süreç dikkate alındtğında terör Örgütlerinin millî güvenlik aleyhine yurt dışında ve yurt içinde yürüttüğu faaliyetleri engellemek, terör örgütä ile mücadele kapsamtnda yürütülen idari ve adli 

soruşturmaların etkin bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla anılan yapılarla ilgisi tespit edilen kişilerin yurt dışına çıkışlarını ve yurda girişlerini kontrol edecek geçici tedbirler uygulanmasmın kamu düzeni ile güvenliğinin sağlanması amacına yönelik gereklive amacıgerçekleştirmeye elverişli bir tedbir olmadığı söylenemez.

65. Bununla birlikte kişilerin yurda girişi ve yurttan çıkışlarını sınırlandıran tedbirlerin geçici olmast, temel hak ve hürriyetleri tamamen ortadan kaldıracak şekilde uygulanmaması, ilgili kararlarda tedbirin gerekçelerinin tedbire maruz kalan kişinin somut durumuyla ilişkilendirerek ortaya konulması ve tedbirden beklenen kamusal yarar ile bireyin çıkarları arasında makul bir dengeleme yapılması gerekir. Aytica tedbir belirli bir sūre ile sınırlandưrılarak tedbire neden olan koşulların devam edip etmediği hususunda değerlendirme yaptimasına imkân tanınmalıdır. Bu bağlamda özel hayata saygı hakkına ilişkin sınırlandırmanın belirsiz bir süre uzaması hâlinde öngörülen sınırlandırmanın Özel hayata etkilerinin zamanla ağırlaşacağı ve her hâlde gözetilmesi gereken kamusal yarar ile bireyin kişisel yararı arasındaki dengenin bozulacağı da unutułmamalıdır.
66. Açıklamalar çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde, başvurucunun akademisyen olarak yurt dışındaki Universitelerde meslekifaaliyetlerde bulunduğu, ayrıca Almanya'da bulunan bir Universitede çalışma imkânı elde ettiği ancak pasaportunun iptal edilmesi ve umuma mahsus pasaport verilmemesi nedeniyle anılan ulkeye gidemediği için mesleki bağlarının koptuğu anlaşıłmıştır. Başvurucu bakkında terör Šrgütü ile ilişkisini dolayısıyla başvurucunun millî güvenliğe tehdit oluşturan faaliyetlerde bulunduğunu gösteren ceza soruşturması ya da kovuşturması ile yurt dışına çıkış yasağı ōngören bir mahkeme kararının mevcut olmadığı görülmüştür. Dolayısıyla başvurucunun Özel hayatına ilişkin sınırlamanın kaynağıın sadece bir idari işlem olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca başvurucunun umuma mahsus pasaport verilmesi talebinin reddedilmesinin nedenleri ile ilgili idarenin bir bilgilendirme yapmadığı, yargılama aşamasında da anılan idari işlemin gerekçelerinin,başvurucunun öznel durumuyla ilişkilendirmek suretiyle uygulamanın zorunlu bir tedbir olduğunun somut olarak ortaya konulmadığı açıktır.

67. Öte yandan derece mahkemesinin kararı incelendiğinde başvurucunun hususi damgal pasaportunun iptal edilmesine ilişkin idarenin bildirdiği gerekçe ile yetinildiği,başvurucuya umuma mahsus pasaport verilmemesinin nedenierinin başvurucunun koşullarıyla ilişkilendirilerek somutlaştırılmadığı görülmüştür.Bu nedenle başvurucunun hangi eylemleri ya da ilişkileri nedeniyle yurt dışına çıkışının engellendiğinin belirsizliğini koruduğu ve bu durumla birlikte idari işlemin başvurucunun gitmek istediği alke ile olan kişisel bağları Üzerindeki etkileri gözetilerek beklenen kamusal yarar jle başvurucunun çıkarları arasında bir dengeleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

68. Ayrica başvurucunun hususi damgalt pasaportunun 16/8/2016 tarihinde iptal edildiği, 3/3/2017 tarihli umuma mahsus pasaport talebinin işleme konulmadığı ve başvurucunun 7/2/2020 tarihinde umuma mahsus pasaport alabildiği görūlmüştūr. Bu durumda başvurucu hakkında açılmış bir ceza soruşturmast veya kovuşturmasının ya da yurt dişına engel oluşturacak bir mahkeme kararının olmadığı gözetildiğinde tedbirin bir idari işleme dayanılarak uzun süre uygulandığı anlaşılmaktadır. Ayrica bu süreçte yurt dışına çıkışıengelleyen tedbirin dayanağı olan koşulların devam edip etmediği hususunda idare ve yargımakamları tarafindan bir araştırma ve değerlendirme yapılmadığı, dolayısıyla bu şekilde geçici olması öngörülen bir tedbirin uzun süre devam ettirilmesine sebep olunduğu anlaşılmıştır.


69. Öte yandan Anayasa Mahkemesi tarafindan iptal edilen (Iptal hükümlerinin kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürüriüğe girmesine karar verilmiştir.) (bkz. § 23) 7188 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle 5682 sayılı Kanun'a eklenen ek 7. maddesi ile belirli şartları sağlayanlar yönünden pasaport talebinde bulunabilecekleri düzenlenmiş ise de tüm şartlar sağlanmış olsa bile pasaport verilmesi konusunda fdarenin takdir yetkisinin korunduğu görüłmüştür. Bununla birlikte anlan Kanun'da pasaporta uzun süre el konulması ve yeni bir pasaport verilmemesinden kaynaklanabilecek mağduriyetin giderimine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı açıktır. Bu durumda pasaport verilmeyerek yurt dişında çalışma imkânı da engellenen başvurucunun özel hayata saygı hakkına yapılan müdahalenin belirsiz bir süre devam ettirilmesine sebep olunduğu ve 7i88 sayılı Kanun'daki öngörülen yeniden değerlendirmenin bu bağlamda mağduriyeti gidermede etkili bir yol olmadığı anlaşılmaktadır. Bu hâlde hakkıda yurt dışına çıkişa engel oluşturacak soruşturma ya da kovuşturma ile mahkeme kararı olmayan başvurucuya yönelik sadece bir idari işleme dayanan tedbirin-başvurucunun gitmek istediği ülke ile olan sıkı mesleki bağları da gözetildiğinde- uzun süre uygulanmasının demokratik bir toplumda alınması zorunlu ve ölçūlu bir tedbir olduğu söylenemez.
70. Buna göre başvurucu hakkında uygulanan söz konusu tedbir olağan dönemde Anayasa'nın 13. ve 20. maddelerinde yer alan güvencelere aykirı olduğundan bu durumun,olağanüstü dönemlerde temel hak ve Özgürläklerin kullanımının durdurulmasını ve sinırlandırılmasını düzenleyen Anayasa'nın 15. maddesi kapsamında meşru olup olmadığının incelenmesi gerekir.

4. Anayasa'nın 15. Maddesi Yönfnden 
71. Anayasa'nın 15. maddesine gõre savaş, seferberlik veya OHAL dōnemlerinde temel hak ve özgürlüklerin kullanılmasının kısmen veya tamamen durdurulabilmest ve bunlar için Anayasa'nın diğer maddelerinde öngörülen güvencclere aykırı tedbirler alınabilmesi mümkündür. Ancak Anayasa'nın 15. maddesi, bu hususta kamu otoritelerine sinırsız bir yetki tanımamaktadır. Anayasa'nın diğer maddelerinde öngörülen güvencelcre aykırt tedbirlerin Anayasa'nın 15. maddesinin ikinci fikrasında sayılan hak ve özgürlüklere dokunmaması,milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklere aykırı bulunmaması ve durumun gerektirdiği ölçüde olması gerekir. Anayasa Mahkemesince Anayasa'nın 15.maddesine göre yaptlacak inceleme bu ölçütlerle sınırlı olacaktir. Anayasa Mahkemesi bu incelemenin usul ve esaslarını ortaya koymuştur (Aydın Yavuz ve diğerleri, §§192-211, 344).
72. Özel hayata saygı hakkı savaş, seferberlik ve OHAL yönetim usullerinin benimsendiği dönemlerde Anayasa'nın 1S, maddesinin ikinci fikrasında yer alan dokunulmasıyasaklanan çekirdek haklar arasında değildir. Dolayısıyla bu özgürlükler yönünden OHAL dönemlerinde Anayasa'daki güvencelere aykır tedbirier alınması mümkündür. Ayrıca anılan hakka ilişkin tedbirin milletlerarası hukuktan kaynaklanan diğer herhangi bir yükümlölüğe (olağanüstü dōnemlerde de korunmaya devam eden bir güvenceye) aykırı olduğu da saptanmamiştir.

73. Bu durumda başvurucunun pasaportunun iptal edilmesi ve sonrasinda da kendisine uzun bir dönem pasaport verilmemesi uygulamasının Anayasa'nın [5. maddesi kapsamında durumun gerektirdiği ölçüde olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Bu tespit yapılırken elbette ülkemizde olağanüstühâl ilamna sebebiyet veren durumun Özellikleri ile olağanüstü hâl ilam sonrasında ortaya çıkan ve süreç içinde değişen koşulların yanı sıra 

başvuruya konu olayın õzellikleri ve başvurucunun tutumu da dikkate alınacaktır (benzer yöndeki değerlendirme için bkz. Aydın Yavuz ve diğerleri, § 349).
74. Anayasa'nın 15. maddesinde yer alan ölçölolok ilkesi, temel hak ve Özgürlüklerin kullanılmasının sıırlandırılması veya durdurulması için başvurulan aracın amacı gerçekieştirmeye elverişli ve bunun için gerekli olmasını, ayrıca araçla amacın õlçulu bir oran içinde bulunmaşmı ifade etmektedir (AYM, E.1990/25, K.(991/1. 10/1/1991). Buna göre tedbir, olağanüstül durumu ofuşturan tehdit veya tehlikenin ortadan kaldırılıması amacına ulaşma bakımından elverişli ve bu amacın gerçekleşmesi için gerekli olmalı; ayrıca ulaşılmak istenen amaç doğrultusunda ortaya çıkan kamu yararı ile temel hak ve Šzgürlugo sınırlandıran tedbirin bireyüzerindeki olumsuz etkisi arasında orantısızlık bulunmamalıdır (Aydın Yavuz ve diğerleri, § 204; birçok karar arasından bkz, AYM, E.2013/57, K.2013/[62,26/12/2013).

75. Öte yandan temel hak ve Özgürlüklere müdahale teşkil eden tedbirin süresi,kapsamı ve ağırhğı, ölçülüluğün belirlenmesinde dikkate alınmalıdır. Nitekim müdahalenin süresi arttıkça bireyin üzerindeki külfet de ağırlaşmaktadır. Bunun yanında bir tedbir kısa sūreli olmakla birlikte kapsamı veya ağırlığı itibarıyla temel hak ve özgürlükleri çok ciddi ölçüde etkileyebilir. Böylece tedbirin ağırlığı, süresinden bağımsız olarak bireyin aşırı bir külfet altına girmesine neden olabilir (Aydın Yavuz ve diğerleri. § 208).
76. Diğer taraftan temel hak ve Özgürlüklere yönelik öiçüsüz veya keyfîmüdahaleler karşısında bireylere, bunlara karşı koyabilecekleri usule ilişkin güvencelerin sağlanması gerekir. Bireylerin bu güvencelerden Önemli ölçüde yoksun bırakılmalarıōlçülalok ilkesiyle bağdaşmayacaktır. Ayrıca bir tedbirin olağanüstü durumu oluşturan tehdit veya tehlikeyi bertaraf etmeye elverişli, bunun için gerekli ve ulaşlmak istenen amaç ile orantılı olup olmadığı hususlarında sðz konusu tehdit veya tehlike ile karşı karşıya kalan ve onunla mücadele etme bakımından öncelikli sorumluluğu bulunan kamu makamlarının genişbir takdir alanı bulunmaktadır. Bununla birlikte bireysel başvuruya konu cdildiğinde alınan tedbirin bu takdir alanını aşıp aşmadığını incelemek Anayasa Mahkemesinin gōrevidir (Aydın Yavuz ve diğerleri, §§ 209, 210).

77. Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde başvurucu hakkında darbe teşebbūsüyle veya teşebbtisün arkasındaki yapilanma olan FETÖ/PDY ile ya da herhangi bir terör örgütüyle bağlantısı olduğundan bahisle bir ceza soruşturmasının bulunmadığının altıçizilmelidir, Bu nedenle başvurucunun yurt dışına kaçarak hakkındaki soruşturma veya kovuşturma sūreçlerini etkisiz bırakmasının önlenmesi amacıyla hareket edildiğinin sõylenmesi mümkūn görünmemektedir. Başvurucu hakkında yalnızca OHAL KHK'sı ile kamu görevinden çıkarma tedbirine başvurulmuştur.

78. OHAL koşullarında haklarında millî güvenliğe yönelik birtakım oluşum veya gruplarla bağlantısı bulunduğu şüphesiyle kişilerin yurda giriş ve yurttan çıkışlarının bir süreliğine kisrtianması meşru kabul edilebilirse de bu uygulamanın süresiz bir niteliğe dönüşmemesi ve pasaport edinme sürecinin belirsiz bırakılmamast gerekir.
79.Bu bağlamda somut olay incelendiğinde başvurucu hakkında uygulanan tedbirin -başvurucunun ðzel hayatı Üzerinde doğuracağı etki de gözönüne altndığında- özellikle yargılama sürecinde devletten beklenen yükümlojokierin OHAL koşullannda da ycrine getirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Bu kapsamda umuma mahsus pasaport verilmemesi şeklinde uygulanan tedbirin başvurucuya özgü gerekçeler ortaya konulmadan bir idari işlem 

ile belirsiz bir şekilde uzun sūre devam ettirilmesinin zorunlu ve ölçülo olmadığı sonucuna varılmıştır.

80. Bu itibarla OHAL, döneminde temel hak ve özgürlüiklerin kullanımının durdurulmasını ve sınırlandırılmasını düzenleyen Anayasa'nın 15. maddesinin başvurucunun özel hayata saygı hakkına yönelik olarak pasaportunun iptal edilmesi ve uzun süre pasaport alma imkânından yoksun kalması şeklinde yapılan ve Anayasa'mn 13. ve 20. maddelerindeki gūvencelere aykırı olan bu müdahaleyi meşru kılmadığı değerlendirilmiştir.
81. Açıklanan gerekçelerle -Anayasa'nın 15. maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde de- başvurucunun Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına altnan Özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.
5. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönüuden 
82. 30/3/2011 taribli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50, maddesinin ilgili kısmı şöyledir;
"(1) Esas inceleme somunda, başvurucunun hakkanın ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. Ihlal kararı verilmesi ħälinde ihlalin ve somuçlarunın ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir.….

(2)Tespit edilen thlat bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa. ihlali ve sonuçlarınıortadan kaldırmak için yentden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yargılama yapimasında hukuki yarar bulwrmayan hállerde başvurucu lehine tozminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açuması yolu gösterilebilir.Yentden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarımı ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir."
83.Başvurucu; ihlalin tespitiyle ihlalsonuçlarının ortadan kaldırımasına, 250.000TLmaddi ve [00.000 TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
84. Anayasa Mahkemesinin Mehmer Doğan ([GKJ, B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varildığında ihlalin nasıl ortadan kaldırlacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesininsonuçlarna da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamıanlamına geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri, B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
85. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıldığından sōz edilebilmesi için temel kural,mümkün olduğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise Öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulması, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldınlması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilınesi, ayrıca bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması gerekmektedir (Mehmet Doğan,§§55.57).

86.Somut başvuruda ulaşılan iblal, asıł olarak idarenin işlemlerinden kaynaklanmışancak Mahkeme de bu ihlali giderememiştir. Dolayıstyla ihlalin hem idarenin işlemlerinden hem de mahkeme kararından kaynaklandığı anlaşıImaktadır.


87. Bumunla birlikte başvurucuya 7/2/2020 tarihinde umuma mahsus pasaport verildiği gözetildiğinde ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırıImasıiçin yeniden yargılama yapıłmasında hukuki yarar bulunmadığı anlaşılmaktadır.

88. Öte yandan somut olayda ihlalin tespit edilmesinin başvurucunun uğradığızararların giderilmesi bakımından yetersiz kalacağı açıktır. Dolayısıyla ihlalin bütün sonuçlanyla ortadan kaldırılabiłmesi için özel hayata saygı hakkının ihlali nedeniyle yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karştlığıda başvurucuya net (3.500 TL manevi tazminat ödenmesine, tazminata ilişkin diğer taleplerin reddine karar verilmesi gerekir.

89. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harę ve 3.600 TL vekâlet Öcretinden oluşan toplam 3.894,70 TLyargılama giderinin başvurucuya &denmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğinc ilişkin iddianın KABUL.EDILEBILİR OLDUĞUNA Muammer TOPAL, Rıdvan GÜLEÇve Basri BAĞCI'nın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
B. Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan Özel hayata saygı hakkıın IHLAL EDILDIGINE OYBİRLİĞIYLE,
C.Başvurucuya net 13.500 TL manevi tazminat ÖDENMESÍNE, tazminata ilişkin diğer taleplerinREDDiNE,
D. 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet Ücretinden oluşan toplam 3.894,70 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMEStNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAlZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin bilgi için Ankara 10. Idare Mahkemesine (E.2017/820).Ankara Bölge Idare Mahkemesi 10. Idari Dava Dairesine (E.2018/790) ve Adalet Bakanlığına GÖNDERILMESłNE 27/10/2021 tarihinde karar verildi.

Başvuru Numarasi : 2018/32475Karar Tarihi : 27/10/2021
KAR$IOY 
Başvurucu olağan Üstü hâl kapsamında yayımlanan 672 sayılı Kanun Hükmüınde Karamame ile akademisyen olarak görev yaptığı üniversitedeki görevinden çıkartılmış, 667sayíı KHK.nın 5. maddesi ile pasaportu da iptal edilmiştir.

Pasaporta el konulması veya iptal edilmesi, doğrudan kişilerin seyahat ðzgürlüğüne yapılan bir müdahaledir (Baumann/Fransa, B. No: 33592/96, 22/5/2001, Sissanis/Romanya,B. No:23468/02, 23/1/2007). Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin seyahat Özgürlüğünt düzenleyen 4 Nolu Ek Protokolünün 2. maddesi Türkiye tarafindan imzalanmış olmasına rağmen onay süreci tamamlanmadığından Anayasa'nın148/3. maddesi gereğince bireysel başvuru yapilabilecek haklar kapsamına girmemektedir.

Diğer taraftan Avrupa Insan Hakları Mahkemesi seyahat Özgürlüğünün özel hayatt ilgilendiren yönü itibariyle gidilmek istenen ülkede başvuran şahsın kuvvetli ailevi, mesleki veya ekonomik bir bağıın olmasını aramaktadır. AfHM'nin pasaporta el konulması ile sonuçlanan bir olayın seyahat özgürlüğu bağlamı yerine õzel hayata saygı kapsamında değerlendirdiği olaylarda gidilmek istenen Ölkede yakın aile bireylerinin bulunması hususunu gözettiği dikkat çekmektedir.

Bu kapsamda fletmiş/Turkiye kararında başvurucunun pasaportuna el konulmasınedeniyle eşi ve çocuklarının bulunduğu Almanya'ya gitmesinin t5 yıl süreyle engellenmesini özel hayata saygı bağlamında incelemeye değer bulmuştur. Benzer şekilde Paşaoğlu/Türkiye kararında yurt dışında bulunan başvurucuya 4 yılı aşkın bir süre ile pasaport verilmemesi nedeniyle kişinin Türkiye'de ve yurt dışında bulunan yakın aile çevresiyle irtibaunı olumsuz etkilendiği noktasından hareketle konuyu Özel hayata saygıhakkı kapsamında değerlendirmiştir.

Aktarılan AlHM kararları çerçevesinde asıl itibariyle seyahat Özgüriüğü kapsamında olan hakkın özel hayat bağlamında değerlendirmeye tutulabilmesi için gidilmek istenilen Ülkede şahsın kuvvetli ailevi, ekonomik veya mesleki ilişkilerinin bulunması gerektiği açıktır.
AlHM Denisov/Ukrayna kararında, yapılan müdahalelerin Özel hayat açısından değerlendirme yaptlabilmesi için sonuç odakh bir inceleme yapmak suretiyle oluşan sonucun asgari bir ağırlık eşiğini aşması gerektiğini ve bunun da aşamalarda dile getirilmesinin gözetilmesini işaret etmiştir (B. No. 76639/11, 25.09.2018, Denisov - Ukrayna).
Somut başvuruda ise sadece muhatap ülkede bulunan bir üniversiteden alnmiş bir çalışma kabulü sõz konusudur. Gidilmek istenen ülke ile hali hazırda var olan ailevi, mesleki veya ekonomik bir ilişki mevcut değildir. Bu haljyle konunun Özel hayata saygı hakkıkapsamından değil seyahat özgürlüğü bağlamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ortak koruma alanı içerisinde olmayan seyahat özgüritiğü açısından ise konu bakımından yetkisizlik gerekçesiyle kabul edilemezlik kararı verilmesi gerekirken aksi yönde tecelli eden çoğunluk görüşüne iştirak olunmamıştır.

Oye Muammer TOPAL 
Üye Rıdvan GÜLEÇ
Üye Basri BAGCl