Anayasa Mahkemesinin 23/3/2023 Tarihli ve 2019/23351 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-07-04

4 Temmuz 2023 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 32238
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
GENEL KURUL  KARAR  NURDAN KÖSEOĞLU BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2019/23351Karar Taribi : 23/3/2023
Başkan :Zūhtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL YusufŞevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI Irfan FIDAN Kenan YAŞAR Muhterem INCE Raportör : Mahmut ALTIN Başvuracu : Nurdan KÖSEOĞLU Vekili : Av. Ali ÖMÜRLÜBAY 
L. BAŞVURUNUN KONUSU 
I. Başvuru, nihai bir mahkeme kararma dayalı alacağın Ödenmemesi nedeniyle mülkiyet hakkımın ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

IL BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 10/7/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.
3.Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
4. Bölüm, başvurunun Genel Kurul tarafindan inçelenmesine karar vermiştir.

III. OLAY VE OLGULAR 
5.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
A. Tazminat Davası Sürech 
6. Bireysel başvurudan sonra vefat eden başvurucu İhsan Kāseoğlu, askerlik görevini ifa ederken 30/i0/2012 tarihinde Cihanbeyli fçe Jandarma Komutanlığının bahçe duvarı demirlerine dokummasıyla elektrik akımına kapılarak yaralanmıştır.
7. Galhane Askeri Trp Akademisinin (GATA) 12/9/2014 tarihli raporunda başvurucu İhsan Köseoğlu'nun askerliğe elverişli olmadığı belirtilmiştir.
8. Ihsan Kõseoğluna annesi başvurucu Nurdn Köseoğlu vasi olarak atanmış ve sonrasında Çarşamba Sulh Mahkemesince 26/2/2016 tarihinde başvurucu Nurdan Kõseoğlu'na kısitlı oğlu başvurucu fhsan Köseoğlu'nu temsil etmek üzere husumete izin kararı verilmiştir.

9. Başvurucu İhsan Köseoğlu'nun elektrik çarpması neticesinde yaralanmasınedeniyle Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Asliye Hukuk Mahkemesi) 18/1/2017tarihinde elektrik şirketleri M.A.Ş. ile E. Ltd. Şti. aleyhine maddi ve manevi tazminat davasıaçılmıştır.

10. Asliye Hukuk Mahkemesince 11/1/2018 tarihinde davanun kabultine karar verilmiştir. Kararda; başvurucu Îhsan Köseoğlu için 696.051,64 TL iş göremezlik zararı ile 703.805,84 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 1.399.857,48 TL maddi tazminatın ve 150.000 TL manevi tazminatın, başvurucu Nurdan Köseoğlu için ise 50.000 TL manevi tazminatın davaltlardan müteselsilen tahsiline hülkmedilmiştir.

11. Davalı M.A.Ş.nin kararı istinaf etmesi üzerine 6/11/2018 tarihinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesince (Istinaf Dairesi) istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

12. Davalı M.A.$.nin kararı temyiz etmesi Üzerine 16/4/2019 tarihinde Yargıtay 3.Hukuk Dairesince (Yargitay Dairesi) davaltın sair temyiz itirazlarının reddiyle bakıcıÜcretinden hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir, Bozma kararının gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:
•7
I- Dosyadakd yazılara, korarın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikde temyiz olunan Bölge Adltye Mahkemest kararında yazılı gerekçelere göre, davalı tarafin sair temyiz Ittrazlarının reddi gerekir.

2- Davalı tarafin bakıcı ücretine yönellk temytz ittrazvnın incelenmesinde;
...
zararlandırıcı olay nedeniyle hayati gereksintmlerini btr başkasının yardım ve bakamıolmadan karşuayamaz hale gelen davacının kendi gelirtnden bakum için bir miktar pay ayvrması gerekeceği, ayrica alle bireylerinin yardumından da yararlanacağı gózetilerek, ilk 

derece mahkemesince; btiltrkişt tarafindan belirlenen bakcı ücretinden TBK'nin 51 ve 52 nci maddeleri uyarınca hakkaniyet tndirimi yapıması gerekirken, yanıgılı değerlendirme lle bakıcı ücretinin tamamının tazmtnine karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayıgerektirmlştir.

SONUÇ : Yukarıda birinci bentte açkdanan nedenlerle davah tarafin sair temyiz itrazlarınım reddine; ikincl bentte açıklanan nedenlerle 6100 saylı HMK'nun 373üncümaddesinin birinci fikrası uyarmnca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, aym Kamunun 371 inci maddesi uyaronca Ilk Derece Mahkemesi kararıın davah taraf yararına BOZULMASINA...

B. İcra Takibi ve Şikâyet Davası Süreci 
13. Asliye Hukuk Mahkemesinin bozma Öncesi davanı kabulüne dair 11/1/2018tarihli kararı sonrasında başvurucu tarafindan 15/1/2018 tarihinde Gölbaşı (Ankara) Iera Mūdtüriüığünde (İcra Mūdürlüğū) davalılar aleyhine icra takibi başlatılmıştır.
14. Başvurucu, Yargıtay Dairesinin 16/4/2019 tarihli bozma kararı Üzerine davalıM.A.Ş.nin dosyaya sumduğu teminat mektubunun paraya çevrilmesini talep etmiştir. Icra Müdürlüğünce 14/5/2019 tarihinde talebin kabulüne karar verilmiştir.
15. Bunun Üzerine davalı M.A.Ş. Icra Müdürlüğünün 14/S/2019 tarihli teminat mektubunun paraya çevrilmesi kararma karşı 29/5/2019 taribinde Gölbaşı Icra Hukuk Mahkemesinde (İcra Mahkemesi) şikâyet davası açmıştır.

16. Icra Mahkemesince 12/6/2019 tarihinde şikâyetin kabulüyle Icra Müdürlüğünün 14/5/2019 tarihli teminat mektubunun paraya çevrilmesi kararını iptaline kesin olarak karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde, Asliye Hukuk Mahkemesi kararımn bozulmasına hükmeden Yargıtayın ilamında kısmi onamaya ilişkin bir ifade olmadığı ve kısmi bir kesinleştirme şerhi de bulunmadığı belirtilerek teminat mektubunun paraya çevrilme imkânının olmadığı açıklanmıştır.

17. Başvurucu nihai kararı 13/6/2019 tarihinde Öğrenmiş, 10/7/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

C. Başvuru Tarihinden Sonraki Gelişmeler 
18. Asliye Hukuk Mahkemesi kararının bozulması sonrasında tarafların karar dizeltme talebinde bulunmamaları nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesince 19/7/2019tarihinde kısmi kesinleştirme şerhi düzenlenmiştir. Kesinleştirme şerhinin ilgili kısmu şõyledir:
"Mahkememtzin işbu 11/11/2018 tarth 2017/34 Esas 2018/86 Karar saylı kararının hüküm fikrasındaki;
….. davacı Ihsan Köseoğlu içtn 696.051,64 TL ls göremezlik zararının, ve 150.000,00 TL manevi tazminatın 30/10/2012 kaza tarihinden itibaren yasal faizi lle btrllkte ve davaci Nurdan Kōseoğłu içtn 50.000,00 TL manevi tazminatın yine aynu olay tarthi ttibariyle yasal fatzi ile birlikte davalilardan müteselsilen alınarak davacilara verilmesine..'

kısumlarının tarafların karar düzeltme kamun yoluna başvurmamaları üzertne 31/05/2019 tarthinde kesinleştiği tasdik olunur."
19. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'nde (UYAP) kayıtı olan kesinleştirme şerhinin başvurucumun avukatı tarafindan 2/8/2019 tarihinde açılıp okunmak suretiyle görüldüğü evrak işlem kütüğünden tespit edilmiştir. Ayrıca bu kısmi kesinleştirme şerhinden sonra 31/7/2019 tarihinde başvurucuya δdeme yapıldığı anlaşılmıştır.
20. Asliye Hukuk Mahkemesince bozma kararına uyularak yapılan yargilama somunda 25/10/2021 tarihinde davanın kısmen kabulüine karar verilmiştir. Kararda manevi tazminat ve is göremezlik talepleri hakkında karar verilmesine yer olmadığı belirtilerek hakkaniyet indirimi yapılarak 109.117,18 TL bakıcı giderine hūkmedilmiştir. DavalıM.A.$.nin ve başvurucunun kararı temyiz etmesi Üizerine Yargrtay Dairesi 14/6/2022tarihinde harç yöntnden düzelterek onama kararı vermiştir.

21. Başvurucu Îhsan Köseoğlu başvurunun devamı strasında 10/9/2020 tarihinde vefat etmiş, mirasçısı olan diğer başvurucu Nurdan Köseoğlu başvuruyu devam ettirmek istediğini bildirmiştir.

IV. İLGİLI HUKUK 
A.İgili Mevzuat 
22. 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı Icra Îflas Kanunu'nun "İcramn geri bưrakılmasıiçin verllecek süre" kenar başltklı 36. maddesinin olay tarihinde yürürlükte buluman beşinci ve altıncı fikraları şõyledir:
z.
Bölge adliye mahkemestnce başvurunun hakdı görülmesi hålinde teminatın geri verllip verilmeyeceğine karar verilir. Yarguayca hükmün bozulması hälinde barçlunın başvurusu üzerine, bozmanın mahiyetine göre teminatın geri verilip verilmeyeceğine mahkemece kesin olarak karar verilir.

Bölge adliye mahkemesince başvurunun esastan reddine karor verilmesi veya Yarguayca hükmün onanması hâlinde alacaklının istemi üzerine başkaca işleme gerek kalmaksızın teminata konu olan para alacaklıya odentr. Mal ve hakdar ise, malın türüne gōre tcra dairestnce paraya çevrllir. lam alacaklısmun temtnot üzerinde rüçhan hakka vardır.

a ..

23. 2004 sayılı Kanun'un "Icranın iadesf" kenar başlıkh 40. maddesinin birinci fikrası şöyledir:
"Bir ilámın bōlge adliye mahkemesince kaldırilması veya temytzen bozulması icra muamelelertni olduğu yerde durdurur."
24.4/2/1983 tarihli ve 2797 sayılı Yargıtay Kanununun "Yarguay" kenar başhıklı 1.maddesi şöyledir:

"Yargutay, adltye mahkemelerince vertlen ve kanunun başka bir adli yargı mercllne bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii olup, Türkiye Cumhurtyeti Anayasasıille bu Kanun ve diger kamunların hükümlertne göre görev yapan bağumsız btr yüksek mahkemedir."
25. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'tum "Temyiz incelemesi ve duruşma" kenar başlıklı 369, maddesinin (1) numaralı fikrası şöyledir:
"(1) Yarguay, tarafarın llerl sürdükleri temyiz sebepleriyle bağlı olmayıp, kanunun açık hükmüne aykrı gördúğü diğer hususları da inceleyebülir."
26. 6100 sayılı Kanun'un "Onama kararları"kenar başhklı 370. maddesi şöyledir:
"(1) Yarguay, onama kararvnda, onadığı kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesint göstermek zorundadır.

(2) Temytz olunan kararin, esas yömünden kamuna uygun olup da kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş olmasından dolayı bozulmasi gerektiği ve kamuna uymayan husus hakkanda yentden yargulama yapılmasına thtiyuç duyulmadiğı takdirde Yarguay,kararı düzelterek onayabiltr. Esas yönünden kanuna uygun olmayan kararlar ile hákimin takdir yetkist kapsamında karara bağladığı edalar hakkanda bu fikra hükmů uygulanmaz.
(③) Tarafların kimlikdertne alt yanlışlikdaria, yazi, hesap veya diger açk fade yanlışlikdarı hakkında da bu hüküm uygulanır.

(4) Karar, usule ve kanuna uygun olup da gösterilen gerekçe doğru bulunmazsa gerekçe değişttrilerek ve dizeltilerek omanır."
B. Yargı Kararları
27. Yargıtay Hukuk Genel Kurulumun 25/3/1992 tarihli ve E.1992/121, K,1992/197sayıłı kararımın ilgili kışmı şöyledir.

".…Taraflar arasındaki 'nafakanın arttırılması' davasından dolayı yapılan yargilama somunda; (Ankara Onüçüncü Asliye Hukuk Mahkemesi)nce davanın açilmamış saylmasına datr vertlen 19.11.1990 gün ve 559-655 sayrlı kurarın incelenmesi davacı vekdls tarafindan istenilmesi üzertne, Yarguay Ikinci Hukuk Datresi'nin 16.5.1991 gün ve 5056-7968 sayılıilamıyla; (.Onceki boşanma hüknünün yoksulluk nafakasına tlişkin bölümü temyiz edilmişIsede bu yöne ilişkin temyiz itirazları 18.6.1990 tarthinde reddedilmtş ve yoksulluk nafakasıile ilgili olarak kurar düzeltme yoluna gidilmemek surettyle boşanma hükmü ile btrlikte aylık 100.000 1L. yoksulluk nafakasına dair karar 12.9.1990 tarihinde kestnleşmiştir. Oyle lse 28.9.1990 tarthinde açıilan yoksulluk nafakasının arttırılmasına ilişkin bu davanın esasıın incelenmest gerekirken yazılı düşüncelerle davanın açılmamış saylmasına karar verllmesi usul ve kamuna aykırıdır..) gerekçestyle bozularak dosya yerine geri çevrtimekle, yentden yapılan yargılama sonunda; mahkemece ōncekt kararda direntimiştir.
Işte olayımızda çözümlenmesi gereken husus, genelde btrden fazla talep somucunu ihtiva eden hukuk davalarında ve özelde kombine hüküm mahtyetini taştyan boşanma davalarında taraflarca uygun görülerek temyiz edilmeyen ya da temyiz isteği reddedilen (bozmanın kapsamı dışinda kalan) hususların kesinleşmiş olup olmadığıdır. Ozeilikde 

olayımızda olduğu gibi diğer temyiz itirazları reddedilerek yalnızca manevi tazminata karar veritmest yönünden bozulan davada manevi tazminat dişında kalan diğer talep kalemlerinin (Örneğin, yoksulluk nafakasına iltşkin hükmün) kestnleşmiş sayilıp saytimayacuğının belirlenmesidir,
***
Diğer taraftan kasmi temytz sebebiyle hükmün btr bölümünün (talep sonuçlarından bazlarimn) temyiz edilmemek suretiyle kesinleşmesi ile, temyiz ediltp onanmak surettyle kesinleşmesi (bozmanın kapsamı dişmda kalması) arasında kesin hükmün bağlayıcilığı,mülstakilen infaz kabtliyeti bulunması, mevcut uyuşmazlığı yeniden ele alınması mümkün olmayacak biçtmde çözümlenmesi yönlertnden herhangi bir fark mevcut değildir. Nitekim,9.5.1960 tarihli ve 21/9 saylı İçtihadı Btrleşttrme Karar da, dokırinde bu şekdlde yorumlanarak, mevcut uygulamanın Yargutay'ın bozma dişında kalan kaspmları da hukuksal denetime tabi tutarak bu kasumlara artik yeniden geri dönülmestni engellemek istediğt ve bunu da bozmanın kapsamı dışında kalan yönlerin (talep sonuçlarının) kesinleştiğini kabul etmek suretiyle sağladığı biçimde değerlendtrilmişttr (Prof. Dr. Satm Üstündağ, Medent Yargılama Üsulū - Cll 2 Istanbul 1977 3. Baskı S. 90).

Butün bu genel açıklamalardan sonra olayumıza gelecek ohursak, mahkementn boşanmaya ve başanmanın feri sonuçlarına lişkin kararının temyizi üzerine Yarguay'ca yalmzca manevi tazminat açısından bozulmuş, başta yoksulluk nafakası olmak üzere diğer yönler (talep sonuçları) bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmişttr. Oyle ise açılan bu dava, önceki davada kesinleşen yoksulluk nafakasını artırılmasına (MK. 145/son) illşkin olup, işin esasının incelenmest gerekirken bozmanın kapsamı dışında kalmasına rağmen önceki davanın derdest olduğundan bahisle davanın açılmamış sayimasına karar verilmesi usul ve kanuna aykarıdır. …."
28. Yargitay Hukuk Genel Kurulumun 23/10/2002 tarihli ve E.2002/633, K2002/847sayılı kararımın ilgili kısmı şöyledir:
#
.**
Yerel mahkemenin, davacının üyelikten ihracına İlişkın kararın dayanağını oluşturan 17.7.1997 tarthli ikinci ihtarın verilen ödeme süresi yönünden usulsüz olduğu, buna dayalıihraç kararının da bu nedenle yasaya aykarı bulunduğu gerekçestyle ve tazmtnat miktarıyönünden alıman biltrkşi raporunu bentmsemek suretiyle verdiği davanun kabuline, thraçkararının iptaline, fazlaya illşkin hak saklı kalmak üzere, 1.000.000.000.-TL, tazminatın davaldan tahsiline dair karar, Yüksek Özel Dairece yukarıdaki gerekçeyle bozulmuştur.
1- Yerel mahkeme, thraç kararına yōneltk hükmün bozma dışında bırakalmış olmasınedeniyle kesinleştiğini gerekçe göstererek, bu yönden yeniden hüküm testsine yer olmadığına, tazminat mikaarvun hesaplanmasına yönelik bozmaya karşı ise direnllmesine karar vermişttr.

Bu noktada, oncelike, metni yukarida yer alan bozma kararınm 'Dava dosyasıiçerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kurarının gerekçestnde dayanuan delillerin tartişulıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykarı btr yön bulunmamasıa göre, davalıvekiltin aşağıdaki bent dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temytz tirazlarımn reddt gerekniştitr.' şeklindeki (1) nolu bendi karşısıda, üyelikaen ihraç kararının iptaltne datr yerel mahkeme hükmünün kestnleşmiş olup olmadığı açıkdığa kavuşturulmalıdır.

Yerel mahkemenin bozulan hükmü, davacinın dava dilekçesindekd talepleri doğrultusunda, üyeltkaen ihraç kararının iptaline ve buna bağlı olarak, usulsüz şekilde ihraçedilen ve kendisine konut tahstsi yaplamayan davacrnın bu hakkına kaimen tazmtnat Ödenmestne ilişkinditr. Es söyleytşle, davaci, btrinin (tazminat) kabulu, ancak diğerinin (ihraç kararının iptali) kabul edilmesine bağlı bulunan iki ayrı talepte bulurmuş; mahkeme her tki talebinde kabulüne karar vermiştir. Bozma kararının (1) numaral bendtnde, davalıvekdlinin bu hükme yönelik diğer temyiz itirazları reddedilmiş, (2) nolu bentte tse, tazmtnatın hesaplanmasmda tzlenen yöntemin yanlış olduğu beltrtilerek hüküm sadece bu yönden bozulmuş; böylece ihraç kararinın iptaline yönelik karar hozmanın kapsamı dışında bưrakalmış; ancak, bu yōnden açık bir onama kararı da verilmemiştir.Açıktır ld, Yarguay, temyiz edilen kararın btr kasmını onayıp; diğer kasmını bozabiltr;böyle bir durumda, ortada bir kasmi onama ve kasmt bozma' kararı bulunacakaır, Böyle btr durumda mahkeme kasmi bozmaya uysa blle, artik hükmün onanan bōlumü tzerinde yeni bir tnceleme yapamaz. (Prof.Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulil, 4. Baski, I984, Cllt:4,sayfa: 3397-3398)
Hemen belirtilmelidir ki, usul hukuku ilkeleri açısından doğru olan ve bu nedenle de bentmsenmest gereken tutum, liglli Yarguay Datresinin, hakkındaki temyiz ttirazlarınıreddetsığı hüküm bōlümünü açıkça onamasıdır.
Ancak, öteden beri, somut durumda olduğu gibi, Yarguay Dairelerinin kasmi onama ve kasmt bozma karan verlimesi gereken durwnlarda, gerçekte onanmasvna hükmettikleri hüküm bölümü yönünden, sadece lgili targfin temyiz itirazlarını reddetmekle yetinip, açık bir onama hükmü kurmadıkları ve bu tür kararların özellikde infaz yönünden tereddütlere neden olduğu bilinmekdedir.
Bu nedenle, bu tür Yarguay kararlarının usul hukuku açısından doğurdukdarı sonuçüzerinde ayrica durulmalidır.
Öğretide, bir davadaki birden fazla talepten bir veya daha fazlası hakkında verllen kararın bozma kapsamı dışında kalması haltnde, o karara yönelik açık btr onama hükmūolmasa dahl, ortada kasmi bir bozma ve kasmi bir onama kararının bulunacağı kabul edilmektedtr. Başka btr ifadeyle, açık bir onama hükmü bulunmasa dahi, salt taleplerden biri veya daha fazlası hakkandaki yerel mahkeme kararına llişkin temytz ittrazlarıYargưay'ca reddedilmiş ve böylece kararın o bōlümů bozma kapsamı dışıda brakalmış ise reddedilen temyiz itrazlarının tgili bulunduğu karar bölümü onanmış sayılır. (Prof. Dr.Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 4. Baska, 1984, Cilt:4, sayfa: 3421 ve devami).
Hükmün bir bölümünün, taraflarca o yönden temyiz yoluna gidilmemesi nedeniyle kestnleşmesi veya temyiz edilip de bozma kapsamı dışında kalması orasında; gerek kesin hükmün bağlayclığı, gerek infaz kabiliyeti ve gerekse o konudakt uyuşmazlığın artık mahkemece yentden ele alnmasının mümkün bulunmaması yönlerinden, herhangl bir fark yokur.
Yarguay Hukuk Genel Kurulumun 25.3.1992 gin ve 1992/2-121 esas, 1992/197 karar sayılı kararı da bu doğrultudadır. Yine, usule tlişkin kazunılmış hak konusundaki 9.5.1960gün ve 21/9 sayh Yarguay İçtthadı Btrleşttrme Kararı da, öğretide ve uygulamada aynısonucu doğuracak şekilde yorumlanmıştır. (Prof.Dr. Saim Üstündağ, Médeni Yargılama Usulu, 3. Baski, Cllt 2, Istanbul 1977, sayfa:90)
cYn__.-Towb 
Bu açıklamalar çerçevesinde somut durum değerlendirildiğinde 

Yerel mahkeme davacinın ihraç kararinın iptali ve tazminat taleplerinin tümünün kabulüne karar vermiş ve Yüksek Özel Datre, davalınon bu karara yönellk temyiz ittrazlarmdan sadece tazminat hesabına ilişkin bulunanlarını kabul edip, diğerlertnt reddetmiş olmakla, açık bir onama kararı vermemekde btrlikte, ihraç kararınmn iptaline yönelik yerel mahkeme hükmünü onamış bulunmaktadır.

Bu durumda, mahkeme hükmünün dyelikten ihraç kararının iptaline yönelik bölümübozma kapsamı dışında bırakalmakda onanmış ve bu yōn kesinleşmiştir. Dolayısryla, kasmi bozmaya karşı kurulan direnme hükmünde, artık üyelikten ihraç kararının iptaline ilişkin davacı talebi hakkında yeniden hüküm kurulmasına gerek yoktur.
Hal böyle olunca, yerel mahkementn, anlan konuda hüküm tesistne yer olmadığına karar vermiş olması doğrudur.

"...

29. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 1/4/2005 tarihli ve E.2005/4566, K.2005/7049sayılı kararıın ilgili kısmı şöyledir:
".….Istanbul 1. Lş Mahkemesi'nin 27.05.2003 tarih ve 2003/257-484 saylı ilamının hüküm bölümünde kadem tazmtnatı 28.998.633 TL, ihbar tazmtnatı 6.000.000.000 TL. ve ücretli izin nedeniyle de 25.200.000.000 TL. olmak üzere toplam 60.198.633.771 TL.alacağın 14.02.2000 tarihtnden itibaren yürütülecek yasal fatzi ve takdir edilen 3.107,945.351 TL. ntspi avukatlık acreti le btrlikte davalidan almp davacıya ódenmesine karar verilmiştitr.

Hükmün temyiz edilmesinden sonra Yarguay 9. Hukuk Dairesi'nin 17.02.2004 tarih ve 2003/11355 E, 2004/2576 sayılı ilamı ile sadece (izin alacağı) yönünden kararın bozulduğu anlaşımaktadır. Anılan Yarguay llamının (1) no'lu bendinde açıkça, bozmanun sadece lzin alacağından søz edilen (2) no'lu bende hasredildiği belirtilmiş ve borçlunun satr temytz ittrazları reddedilmiştir. Açık bir onama hükmü bulunmasa dahi, taleplerden btri veya daha fazlası hakkındaki yerel mahkeme kararına ilişkin temyiz ittrozları Yarguay'ca reddedilmişve böylece kararın o bölumil bozma kapsamı dışında bırakalmış ise, reddedilen temyiz itrazlartnın lgili bulunduğu karar bölümü onanmiş sayılır. (Prof. Dr. Baki Kuru HUMK 4.Baska 1984, cllt4, shf, 3421) (HGK' mun 25.03.1992 tarih ve 1992/2-121 E, 1992/197K)(HGK' mun 23.10.2002 tarih ve 2002/11-633 E, 2002/847 K)

Bu durumda, alacaklının bozma lamı kapsamı dışında kalan alacak bölumlert yōnünden takibe devam etmesi mümkün olup şikayetin kabulü yerine reddine karar verilmesi isabetsizdtr.

..”"
30. Yargitay 12. Hukuk Dairesinin 25/6/2018 tarihli ve E.2018/995, K.2018/6656sayılı kararının ilgili kısmu şōyledir:
a *..
Borçlu mehil vesikasında yazılı süre tçinde, Yarguay'dan tcranın geri brakulmasıkararı almazsa veya lcranm geri bırakılması kararı alvnup da hükmün onanması halinde,yatırılan teminat para ise alacaklının talebi üzertne başkaca bir işleme gerek kalmadan alacakiıya õdenir, mal ve huk ise malın niteliğine gōre tcra mūdürlūğünce paraya çevrllir.

Somut olayda; ittrazın iptaltne datr Istanbul Anadolu 21 Asltye Hukuk Mahkemesinin 2013/406 Esas 2014/190 Karar saylı llamınpn icra datresine ibruz edllerek takihe devam edildiği, bahst geçen lamın tehirt i icra talepli temyiz edildiği, borçlu tarafindan Istanbul Ni, Sariyer Ilçest, Uskumrukby Mah. 715 Parsel C5 tipi villanın teminat olarak icra dosyasına bildirildiğı ve mehil talep edildıği, söz konusu taşınmazın Istanbul Anadolu 10.Icra Hukuk Mahkemestnin 2014/1 D.1s saylı ve Istanbul Anadolu 16.lcra Hukuk Mahkemesinin 2014/671 Esas 2014/630 Karar sayrlı kararı tle 11K'mun 36. maddesi hükmünce temtnat olarak kabul edildiği, alacakdı lehtne taşinmaz izerine 1. derecede ve 2.derecede tpotekler komulduğu ve borçluya mehll verlldiği, borçlu tarafindan icranın geri birakalması karar altnarak tcra dosyasına tbraz edildiği akabinde bahsi geçen ilamın Yarguay'ca onandığı ve alacakdı tarqfin dosyadaki alacağın tahsilt için dosyaya teminat olarak bildtrilen ve ipotek komulan iaşımnmazdakd ipotekten vazgeçtiklerini beyan ederek,ipoteğin fekki ile 06/01/2016 tarthli talepleri doğrultusunda borçluya muhtıra tebliği ve bankalara 89/1 haciz thbarnamesl gönderilmestne karar verilmesini talep ettigi, icra müdürlüğünce alacakhı tarafin talebinin kabulüne karar verfldiği ve gereklt işlemlerin yapldıği, icra müdürlüğu işlemlertnin borçlu tarafindan şikayet edlldiğt, mahkemece alacakinın tehtri icra karan için kendi lehine tests edilen ipotek hakkında mahkeme kararına gerek olmadan tek taraflı trade beyanı ile vazgeçebileceği bu durumun borcu sona erdiren bir sebep olmadığz, alacaklının ipoteğin fekki talebinden sonra tcra müdürünün alacaklının haciz talebini kabul etmesinde hukuka aykurılık bulunmadığı gerekçesi tle şikayetin reddine karar vertldiği, kararın borçlu tarafça temytzi ile Datremizce onandığıgörülmektedir.

Yukarıda belirtilen ilke ve karallar gözetildiğinde; Yarguay'ın temytz edtlen hükmüonamas halinde daha önce vermiş olduğu tcranın geri brrakulması karar kendiliğtnden kalkar ve llamın icrasına devam edilir. Bu halde alacaklının talebt üzertne başkaca bir işleme gerek olmaksızın lcra müdürü, borçlumun gösterdiğt teminat para ise bu para lle alacakdının alacağını, fatzini ve taklp giderlerint alacakiıya öder. Borçlumun lcrunın gert brakalması karari alabilmek içtn göstermiş olduğu temtnat paradan başka btr mal veya hak olması halinde ise tcra mūdürù malın veya hakkan çeşidine gõre teminat gösterilmiş olan mal veya hakda paraya çevirtr (satar) bedeli ile alacakdının alacağıni, fatztni ve takip giderlerini öder. Buna göre; soma olayda, lcra mūdürlüğúnce teminat olarak gösterilen taşınmaz paraya çevrilerek, alacaklının süm alacağının ödenmesi gerekirken, alacakimın tpoteğin fekkd ile bankalara 89/1 haciz thbarnamesi gönderilmesi talebi üzerine 3. kişiye birtnci haciz thbarnamesi gônderilmesi yertnde olmamıştur, lcra takip dosyası içerisinde,taşmmaz üzerine mahkeme kararnyla konulan ipoteklerin fekkine datr icra müdhürlüğünce ilgili tapu stell müdürlüğüne yazilan btr müzekkereye ya da sōz konusu ipoteklerin fek edildiğine datr bir belgeye rastlanlamamıştur.

•.. "
31. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesinin 1/3/2018 tarihli ve E.2017/1343, K.2018/407 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:
"...
Uyuşmazlık; teminat mektubunun paraya çevrilme talebtnin reddine ilişkin icra müdürlüğu kararvna karşı şikayet niteliğindedir.

Takip dosyasının incelenmestnde; şikayetçi alacaklılar tarafından dava dışı borçlu K1hakkanda ilamlı tcra takıbi başlatildıği, takip dayanağının Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesi'ntn 2014/319 E. ve 2016/14 K. saylı ilamı olduğu, takip talebi ve buna uygun 

düzenlenen icra emrt ile ilamda alacaklular lehine hükmedilen maddt ve manevt tazminat alacakdarı ile yarguama gideri, tlam vekalet ūcreti ve tşlemiş faiz alacakdarının tahsilintn istendiği, 31/03/2016 tarthinde sunulan teminat mektubunun icra hakimliğince teminat olarak kabulüne karar vertldiğt, Yarguay 21. Hukuk Datresinin 08/06/2016 tarih,2016/6755 E. ve 2017/744 K. saylı karan ile icranın geri bırakldıği, Yarguay 21. Hukuk Dairesinin 20/12/2016 tarih ve 2016/6755 E. 2016/15317 K. sayrlı ilamıyla davalvnın tüm temyiz ittrazlarıntn reddine, davacilaron temyiz itirazlarının ise (maddi ve manevi tazminat miktarlariın usulüne uygun otarak belirlenmeyip az olarak hesaplanması nedentyle)kabulüne karar verlldıği, şikayetçi alacakilar vekillnin Yarguay bozma tlamına istinaden teminat mektubumun paraya çevrilmestne ülişkin talebintn icra müdürlüğünün 13/02/2017tarthli kararı lle reddedlldiği, icra müdürlüğümün bu kararının şikayete konu edildıği anlaşımıştır.

Açık bir onama hükmü bulunmasa dahi taleplerden biri veya daha fazlası hakkandaki yerel mahkeme kararına ilişkin temyiz tirazları Yargutay'ca reddedilmtş ve böylece kararın o bölümü bozma kapsamı dişında bırakalmış ise, reddedilen temyiz tirozlarının bulunduğu karar bölümi onanmış saylır. (Pr.Dr.Baki Kuru Hukuk Muhakemeleri Usulü 4. baska 1984cilt 4, sahife 3421) (HGK 25.3.1992 tarih ve I992/2-121 Esas, 1992/197 K.) (HGK.23.10.2002 Tarih ve 2002/11-633 2002/847).

***
Datremizce yapilan değerlendirmeler neticestnde; takibe konu edilen Yatvaç Asliye Hukuk Mahkemest (ls Mahkemestnin) 2014/319 E.-2016/14 K.sayrlı kararinın Yargutay 21.Hukuk Dairestnin 2016/6755 E- 2016/15317 K.saylı kararı ile şikayetçi alacakiılar lehine maddl ve manevt tazminatın az hükmedildiği gerekçesi tle kasmen bozulduğu,Yarguay kararında bozma kararı dışında kalan temyiz itirazlarının yertnde olmadiğinıaçıkdandiği, bu durumda bozma kararı dışında kalan maddi ve manevi tazmtnat alacağıyönünden mahkeme kararının kestnleştiği, kestnleşen bu alacukdar yönünden takibe devam edileblleceği, bu durumda teminatın ladesi içtn I1K'nın 36.maddesinde öngörülen koşulun gerçekleştiği, mahkemece şikayetitn kabulüne karar verilmesi gerekirken yazıı şekdlde sonuca gidllmestnin isabetsiz olduğu anlaşıdığından şikayetçi alacaklılar vekilinin istinaf talebinin esastan kabulüne karar vermek gerekmtş, aşağuaki hüküm kurulmuştur.
7...

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
32. Anayasa Mahkemesinin 23/3/2023 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
33. Başvurucu I 1/1/2018 tarihli Asliye Hukuk Mahkemesi hükmünün sadece bakıcıgiderleri yönünden bozulduğunu, bozma kararında sair temyiz itirazlarının reddedilmesiyle Asliye Hukuk Mahkemesince hükmedilen diğer tazminatlar yönünden bozma nedeni bulunmadığının ifade edildiğini vurgulamıştır, Başvurucuya göre bozma dışında kalan tazminatların kesinleşmesi nedeniyle tahsil edilmesinde sakmca bulunmamaktadır.Başvurucu 2004 sayılı Kanum'un 36. maddesinin altıncı fikrasının açık hükmüı gereğince bozma dışında kalan tazminatların Ödenmesi gerekirken sözü edilen Kamun'un uygulanmamasından ve Icra Mahkemesi eliyle hak ettiği tazminata kavuşmasının engellenmesinden yakmmıştır. Başvurucu bu gerekçelerle hukuk devleti ve hukuk güvenliği 

ilkeleriyle hak arama özgürltiğü, mahkemeye erişim hakkı, mülkiyet hakkı ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.

B. Değerlendirme 
34. Anayasa'nın "Mülkiyet hakka" kenar başlıkhı 35. maddesi şöyledir:
"Herkes, mülkiyet ve mtras hakdarına sahiptir.
Bu haklar, ancak kamu yararı amucryla, kanunla sıırlanabllir.
Mülktyet hakkanın kullamlması toplum yararına aykarı olamoz."
35. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder.Başvurucuların ileri sürdüğü iddialarin mülkiyet hakkı kapsamında incelenmesinin uygun olacağı değerlenditilmiştir.

1. Kabul Edilebflirlik Yönünden 
36. Asliye Hukuk Mahkemesince başvuru tarihinden sonra kışmi kesinleştirme şerhi düizenlendiği anlaşıldığıdan başvurucunun mağdur statüstünün devam edip etmediğinin değerlendirilmesi gerekir.

37. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'um 46. maddesine göre Anayasa Mabkemesine bireysel başvuruda bulumulması için başvuruya konu edilen ve ihlale yol açtığı ileri strülen kamu gūcü eylem veya işleminden ya da ihmalinden dolayı başvurucunun kişisel olarak ve doğrudan etkilenmiş olması gerekir (Omur Doğanay, B, No: 2013/1977, 9/1/2014, §§ 42-45).
38. Somut olayda her ne kadar sonraşında kısmi kesinleştirme şerhi düzenlenmişolsa da bu başvurunun konustnu, teminat mektubunun paraya çevrilmesi talebinin kabultine ilişkin icra işlemine yönelik Îcra Mahkemesinde görülen şikâyet süreci oluşturmaktadır. Icra Mahkemesi borçlunun şikâyetini kabul ederek teminat mektubunun paraya çevrilmesi talebini kabul eden icra işlemini kaldırmış ve başvurucu aleyhine 66,55 TL yargılama gideri ile 906TL. vekâlet ücretine hükmetmiştir. Bunun yanında İcra Mahkemesinin kararı sebebiyle alacağı tahsili sūrecinde yaklaşık ūç aylık bir gecikme yaşandığı da açıktır. Kaldı ki esas incelemesi bölümünde ayrıca detayh olarak tartışılacağı tzere Yargıtayın sair temyiz itirazlarının reddine karar verdiği durumlarda özellikle icra sürecine ilişkin olarak nasıl bir uygulama yaptlacağı hususunda somut olayda olduğu gibi tereddütlerin olduğu da gözetildiğinde konumun mülkiyet hakkının korunmasına ilişkin gerekliliklerin değerlendirilmesi yönüyle anayasal bakımdan Önemi bulunmaktadır. Bu durumda başvurucunun mağdur statüsüntin bütünüyle sona erdirilemediği sonucuna ulaşıimıştır.
39. Ayrıca yukarıda değinildiği üzere başvurunun konusu olan yargıama sürecinde teminat mektuburmun paraya çevrilmesine ilişkin icra işlemini iptal eden Icra Mahkemesi kararı kesin olduğundan başvuru yollarının tüketilmesi ölçütü yöntnden de herhangi bir sorun bulunmadıği değerlendirilmiştir.


40. Açıklanan gerekçelerle açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden 
41. Somut olayda kamu makamlarının başvurucumun mülkiyet hakkına yönelik olarak doğrudan bir müdahalesi mevcut olmayıp özel kişiler arası bir uyuşmazlık söz konusudur. Dolayısıyla başvuruda, devletin mülkiyet hakkına ilişkin pozitif yükümlülükleri yönünden inceleme yapılması gerekmektedir.

8.Mälkün Varlığı
42. Mtülkiyet hakkının ihlal edildiğinden şikäyet eden bir kimse, önce böyle bir hakkının var olduğunu kanıtlamak zorundadır (Mustafa Ateşoğlu ve diğerleri, B. No:2013/1178, 5/11/2015, § 54). Bu nedenle Öncelikle başvurucunun Anayasa'nın 35. maddesi uyarınca korunmayı gerektiren mülkiyete ilişkin bir menfaate sahip olup olmadığınoktasındaki hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekir (Cemile Unlü, B. No: 2013/382,16/4/2013, § 26; Ihsan Vurucuoğłu, B. No: 2013/539, 16/5/2013, § 31).
43. Anayasa'nın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkı mevcut mal, mülk ve varlıkları koruyan bir güvencedir. Bir kişinin hâlihazırda sahibi olmadığı bir mülkün mülkiyetini kazanma bakkı -kişinin bu konudaki menfaati ne kadar güçlü olursa olsunAnayasa'yla korunan mülkiyet kavramı içinde değildir. Bu bağlamda belirtmek gerekir ki Anayasa'nın 35. maddesi soyut bir temele dayalı olarak mülkiyete crişmeyi ve mülkiyeti edinmeyi değil mülkiyet hakkım güvence altına almaktadưr, Bu hususun istisnası olarak belli durumlarda bir ekonomik değer veya icrası mühmkün bir alacağı elde etmeye yönelik meşru bir beklenti Anayasa'da yer alan mülkiyet hakkı güvencesinden yararlanabilir (Kemal Yeler ve Ali Arslan Çelebi, B. No: 2012/636, 15/4/2014, §§ 36, 37; Mustafa Ateşoğłu ve diğerleri,§§ 52-54; Mehmet Şentürk [GKJ, B. No: 2014/13478, 25/7/2017, §§ 41, 53).
44. Meşru beklenti objektif temelden uzak bir beklenti olmayıp belirli bir kanun hükmüne veya başarzlı olma ihtimalinin yüksek olduğunu gösteren yerleşik bir yargıiçtihadına ya da ayni menfaatle ilgili hukuki bir işleme dayanan yeterli derecede somut mitelikte bir beklentidir (Selçuk Emiroğlu, B, No: 2013/5660, 20/3/2014, § 28; Mehmer Şentürk, § 42). Dolayısıyla Anayasa ve Avrupa Însan Hakları Sözleşmesi'nin ortak koruma kapsamında olan meşru beklentiye dayalı mülikiyet hakkının tespiti mevcut hukuk sisteminde iddia edilen mülkiyet iddiasmın tanınmasına bağlı olup bu tespit, mevzuat hükümleri ve yargıkararları ile yapılmaktadır (Uçgen Naktyat T7caret Ltd. $ti., B. No: 2013/845, 20/11/2014, §37). Temelsiz bir hak kazanıma beklentisi veya sadece mtilkiyet hakkı kapsamında ileri sürülebilir bir iddianın varlığı meşru beklentinin kabulü için yeterli değildir (Kemal Yeler ve Ali Arslan Çelebi, § 37).

45. Somut olayda başvurucunun tazminata hak kazandığı derece mahkemelerince kabul edilmiştir. Davalı şirket yargılama sırasında sunduğu dilekçelerde başvurucunun tazminat taleplerinin reddi gerektiğini ileri sürmüş ise de bu savunma derece mahkemelerince yerinde görülmemiştir. Başvurucunun tazminat alacağı olgusu artık yargısal hūkümle icra edilebilir håle gelmiştir. Bu durumda tazminat alacağı kesinleşmiş yargı kararıyla tespit edilen başvurucunun Anayasa'nın 35. maddesi anlamunda mülkiyet hakkının bulunduğunun kabulä gerekir.


b. Genel Îlkeler 
46. Mülkiyet hakkının korunmasının devlete birtakım pozitif yükümlülükler yüklediği hususu Anayasa'nn 35. maddesinin lafzında açık bir biçimde dützenlenmemiş ise de bu güvencenin sadece devlete atfedilebilen müdahalelere yönelik sinırlamalar getirdiği,bireyi üçüncü kişilerin müdahalelerine karşı korumasız bıraktığı düşünülemez. Pozitif yükümlülüklerin ortaya çıkmasının nedeni gerçek anlamda koruma sağlanmasıdır. Buna göre anılan maddede bir temel hak olarak güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkımın gerçekten ve etkili bir şekilde korunabilmesi yalntzca devletin müdahaleden kaçınmasına bağli değildir.Gerçek anlamda koruma sağlanması için devietin negatif yükümiülükleri dışında pozitif yükümlülaklerinin de olması gerekir. Dolayıstyla Anayasa'nın 5. ve 35. maddeleri uyarınca devletin mülkiyet hakkıın korunmasına ilişkin pozitif yüklmlültikleri bulunmaktadır. Bu bağlamda söz konusu pozitif yükümltlükler, kimi durumlarda özel kişiler arasındaki uyuşmazlıklar da dâhil olmak üzere mtlkiyet hakkının korunması için belirli tedbirlerin alinmasını gerektirmektedir (Tarkiye Emekliler Derneği, B. No: 2012/1035, 17/7/2014, §§3438; Eyyūp Boymukưra, B. No: 2013/7842, 17/2/2016, §§ 3941; Osmanoğlu Inşaαt Eğitim Gida Temizlik Hizmetleri Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Ştrketi, B. No: 2014/8649,15/2/2017, § 43).

47. Devletin pozitif yükümlülākleri, mülkiyet hakkına yapılan müdahalelere karşıusule ilişkin güvenceleri suman yargısal yolları da içeren etkili hukuksal bir çerçeve oluşturma, oluşturulan bu hukuksal çerçeve kapsamında yargısal ve idari makamların bireylerin özel kişilerle olan uyuşmazlıklarında etkili ve adil bir karar vermesini temin etme sorumluluklarını da içermektedir (Selahattin Turan, B. No: 2014/11410, 22/6/2017, § 41).
48. Özel kişiler arasmdaki uyuşmazlıklarda olayda tarafların birbirleriyle çatışan menfaatleri bulummaktadır. Dolayısryla tarafların karşı karşıya gelen menfaatleri çerçevesinde mülkiyet hakkını korumakla yükümiü bulunan devletin maddi ve usule ilişkin pozitif yükümlülaklerini yerine getirip getirmediği dikkate alınarak sonuca varılmalıdır. Bu bağlamda ilk olarak belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir bir kanun hükmünün mevcut olup olmadığı irdelenmelidir (Hüseyin Ak, B. No: 2016/77854, 1/7/2020, § 53).
49. İkinci olarak başvuruculara mülkiyet hakkıma yapılan müdahaleye etkin bir biçimde itiraz edebilme, savunma ve iddialarını yetkili makamlar Öuünde ortaya koyabilme olanağının tanınıp tanınmadığı incelenmelidir. Anayasa'nın 35. maddesi usule ilişkin açık bir güvenceden söz etmemektedir. Bununla birlikte mülkiyet hakkımın gerçek anlamda korunabilmesi bakımından bu madde, Anayasa Mahkemesinin çeşitli kararlarında da ifade edildiği tizere mülk sahibine mūdahalenin kanun dīşı veya keyfī ya da makul oimayan şekilde uygulandığına ilişkin savunma ve itirazlarım sorumlu makamlar Öntnde etkin bir biçimde ortaya koyabilme olanağımın tanınması güvencesini kapsamaktadır. Bu değerlendirme ise uygulanan sürecin būtüntine bakılarak yapılmalıdīr (Bekir Yazıcı [GK], B. No: 2013/3044,17/12/2015, § 71; Züliye Öztürk, B. No: 2014/1734, 14/9/2017, § 36).
50. Mülkiyet hakkının usule ilişkin güvenceleri hem özel kişiler araşındaki mülkiyet uyuşmazlklarında hem de taraflardan birinin kamu gücü olduğu durumlarda geçerlidir. Bu bağlamda mülkiyet hakkıın korummasının söz konusu olduğu durumlarda usule ilişkin güvencelerin somut olayda yerine getirildiğinden söz edilebilmesi için derece mahkemelerinin kararlarında konu ile ilgili ve yeterli gerekçe bulunmalıdı. Ayrıca belirtmek gerekir ki bu zorunluluk başvurucumun bütün iddialarına cevap verilmesi anlamıma 

gelmemekle birlikte mülkiyet hakkım ilgilendiren davantn sonucuna etkili esasa ilişkin temel iddia ve itirazların yargılama makamlarınca özenli bir şekilde değerlendirilerek karşılanmasıgerekmektedir (Kamil Darbaz ve GMO Yapı Grup End San. Tic. Ltd. Sti., B. No:2014/12563, 24/5/2018, § 52).

51. Son olarak ise başvurucuların mülkiyet haklarını koruyacak ve yeterli güvenceler sağlayacak bukuksal mekanizmaların oluşturulup oluşturulmadığı incelenmelidir.Özel kişilerin mülkiyet haklarının çatıştığı bu gibi durumlarda bunlardan hangisine üstünlük tanınacağının takdiri, kanun koyucuya ve somut olayın koşulları gözönünde bulumdurularak derece mahkemelerine ait bir yetkidir. Bumunla birlikte her iki tarafin menfaatlerinin müimkün olduğunca dengelenmesi ve strecin taraflardan biri aleyhine ölçüsüz bir somuca da yol açmaması gerekir. Menfaatler dengesinin kurulmasında taraflardan biri aleyhine bireysel olarak aşırı ve olağan dışı bir külfetin yüklenmesi, pozitif yūkümlültklerin ihlali somucumu doğurabilir. Olayın bütün koşulları ve taraflara tanınan tüm imkânlar ile tarafların tutum ve davranışları gözönünde bulundurularak menfaatlerin adil bir şekilde dengelenip dengelenmediği değerlendirilmelidir (Fadk Tari ve Sultan Tarl, B. No: 2014/12321,20/7/2017, § 52).

52.Devietin pozitif yükümlālükleri çerçevesinde -özel kişiler arası uyuşmazlıklarla ilgili olsun ya da olmasın- yargı kararlarının uygulanması ve kişilerin alacaklarına kavuşmasıbaknmından etkili bir icra sistemi kurma sorumluluğu bulunmaktadır. Özel kişiler arasındaki uyuşmazlıklarda devletin mülkiyet hakkına ilişkin pozitif yūkümlülüikleri, karşılıkl hak ve menfaatler dengesie dayanmaktadır. Alacakların icrasına ilişkin streç bakımından da durum böyledir. Devlet bu sistemi kurarken gerek alacaklnı gerekse de borçlu ve ilgili üçüneükişilerin hak ve menfaatlerini gözetmek, kişilerin mülkiyet haklarıın korunması için gerekli tedbirleri almak durumundadır. Buna göre bir yandan alacaklının mülkiyet hakkı kapsamında bulunan alacağına kavuşması için etkin bir icra yolunun oluşturulması, öte yandan da icradan etkilenen borçlu ve ilgili diğer kişilere mülkiyet haklarma yapılan müdahalelerin kcyfî veya bukuka aykın olduğunu ileri stlrebilmeleri için etkin biçimde itiraz edebilme imkânının tanınması gerekmektedir (Hesna Funda Baltah ve Baltah Gida Hayvancılık San. ve Tic. Ltd Şti. [GK], B. No: 2014/17196, 25/10/2018, §§ 71, 72; Nihal Soydan, B. No: 2015/3112,23/1/2019, § 35; AYM, E.2019/11, K.2019/86, 14/11/2019, §§ 14, 15; AYM, E.2019/59,K.2020/61, 22/10/2020, §§ 22, 23).

53. Alacağın ödenmemesi nedeniyle başłatılan icra takibinde alacaklı ve borçlumun mülkiyet hakkı çatışmaktadır. Bu nedenle icra takip sürecinin alacakh ve borçlu tarafin menfaatlerini dengeleyecek yolları Öngörmesi gerekmektedir. Bunumla birlikte kanun koyucunun öngördüğü düzenlemelerin menfaatier dengesinin kurulmasında taraflardan biri aleyhine ölçüsüzlüğe neden olması mülkiyet hakkı yönünden pozitif yükümlültklerle de bağdaşmayabilir. Bu bağlamda her iki tarafin menfaatlerinin mümkün olduğunca dengelenmesi ve sürecin taraflardan biri aleyhine ölçüsüz bir netice doğuracak şekilde sonuçlandırılmaması gerekir. Menfaat dengesinin adil bir şekilde kurulup kurulmadiğınm değerlendirilmesinde ise taraflara tanınan tüm imkânların gözönünde bulundurulmasızorunludur (AYM, E.2019/59, K.2020/61, 22/10/2020, § 24).

c. İlkelerin Olaya Uygulanması
54. Somut olayda başvurucu (müteveffa) İhsan Köseoğlu'nun askerlik görevini ifa ederken elektrik akımına kapılarak yaralanması nedeniyle açtığı tazminat davasında hükmedilen iş göremezlik zararı ile bakıcı giderine ve manevi tazminata ilişkin karar,

Yargıtay Dairesince davalmn sair temyiz itirazlarının reddiyle bakıcı ücreti yöntinden hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur (bkz.§§9-12).
55. Bu bozma kararı Üzerine daha Önce Asliye Hukuk Mahkemesi kararına dayalıbaşlatilan icra takibinde başvurucunun teminat mektubunun paraya çevrilmesi talebi kabul edilmiş ise de teminat mektubunu paraya çevrilmesi kararına karşı davalının açtığı şikâyet davasında teminat mektubunun paraya çevrilmesi kararının iptaline karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde, Asliye Hukuk Mahkemesi kararının bozulmasına hükmeden Yargıtay tlamında kısmi onamaya ilişkin bir ifade olmadığı ve kısmi bir kesinleştirme şerhi de bulunmadığıbelirtilerek teminat mektubunun paraya çevrilme imkânı olmadığı açıklanmıştır (bkz§§13-16).

56. Olay tarihinde yürürlfkte bulunan 2004 sayılı Kanun'un 36. maddesinin altıncıfikrasında teminata konu olan paranın hangi hâllerde ödeneceğine ilişkin hükümler mevcuttur, Başvurucu, Yargitay ilamında bozma dışında kalan tazminatların Asliye Hukuk Mahkemesi kararının kesinleşmesi nedeniyle &denmesi için verilen teminat mektubunum paraya çevrilmesi gerekirken 2004 sayılı Kanum'un 36. maddesinin altıncı fikrasınu açık hükmüne aykırı olarak anılan tazminatların ödenmemesinden yakmmaktadır.
57. Derece mahkemelerinin kararlarında dayandıklar 2004 sayılı Kanun'um 36.maddesinin beşinci fikrasında Yargıtayca hükmün bozulması hâli düzenlenmiştir. Buna göre bozma hâlinde teminatın iade edilip edilmeyeceğine mahkemece karar verilecektir. Altıncıfikrada ise hükmün onanması hâli düzenlenmiş ve bu durumunda mahkeme kararına gerck olmaksızın sadece alacakłımın talebi üizerine başkaca işleme gerek kalmaksızın teminata konu olan paranın alacaklıya &deneceği düzenlenmiştir (bkz. § 22).

58. Yargitay, 2797 sayıl Kanun'un 1. maddesi uyarınca adliye mahkemelerince verilen ve kanunum başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii olup önüne gelen uyuşmazlık hakkında tereddüite mahal vermeyecek şekilde bir karar vermekle yükümlüdür. Yargıtayın bu hususta verebileceği kararlar ise 6100 sayılıKanum'un 370. ve 371. maddelerinde açıkça belirtilen onama kararları ile bozma sebeplerinin varlığı hâlinde söz konuşu olabilecek bozma kararlarıdır. Bunum yanında Yargıtay,uygulamada ortaya çıkan zorumluluklar nedeniyle birbirinden bağımsız taleplere ilişkin temyiz itirazlarımı ayrı ayrı değerlendirmeye tabi tutarak kısmi bozma ve onama kararları da verebilmektedir. Bu kararlar, Yargıtayın 2797sayılı Kanun'um 1. maddesi ile üstlenmişolduğu görevin niteliği ve 6100 sayılı Kanun'da sayılan karar türü ile uyumlu olduğu gibi 2004 sayılı Kanun'un 36. maddesinin uygulanması yönünden de herhangi bir tereddüt oluşturmamaktadır.

59. Öte yandan Yargıtay dairelerinin somut olaydaki gibi kısmi onama ve/veya kısmi bozma kararı vermesi gerekirken sadece ilgili tarafin bozma dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verdiği ve bu reddedilen itirazlarla ilgili açık bir onama ifadesi kullanmadığı kararlar da azımsanmayacak sayıdadır. Yargıtayın bu uygulaması nedeniyle bozma kararının kapsamı hususunda somut olayda olduğu gibi duraksama veya tereddütler söz konusu olabilmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Yargıtay daireleri ile bölge adliye mahkemesinin bazı kararlarında temyiz edilen kararın bir kısmına ilişkin temyiz itirazlarının reddedilmesi ve diğer kismunın bozulması durumumda Yargitay dairesinin hakkındaki temyiz itirazlarmı reddettiği hükim bölümtınü açıkça onamasa bile ortada bir kasmi onama ve kasmi bozma kararı bulunduğu, ilk derece mahkemelerinin hükmtin temyiz itirazlarını reddedilen bölümü üzerinde yeni bir inceleme yapamayacağı ifade edilmiştir.

Buna göre açık bir onama htlkmü bulunmasa dahi salt temyiz itirazlarından biri veya daha fazlasının Yargıtayca reddedilmiş ve böylece kararın o bölümü bozma kapsamı dışında bırakılmış ise reddedilen temyiz itirazlarıın ilgili olduğu büküm bölümünün onanmışsayıldığı değerlendirilmektedit. Bu itibarla sðz konusu hükmün bir bölümünün taraflarca o yönden temyiz yoluna gidilmemesi nedeniyle kesinleşmesi, onamması veya temyiz edilip de bozma kapsamı dışında kalması arasında gerek kesin bükmün bağlayıcılığı gerek infaz kabiliyeti gerekse o konudaki uyuşmazlığın artık ilk derece mahkemelerince yeniden ele almmasını mümkün olmaması yönlerinden berhangi bir fark olmadığı vurgulanmıştır (bkz §§ 27-31).

60. Somut olayda Asliye Hukuk Mahkemesi de yukarıda açıklanan uygulama doğrultusunda Icra Mahkemesi karar verdikten ve bireysel başvuru yapıldiktan sonra 19/7/2019 taribinde kısmi kesinleştirme şerhi düzenlemiş; bozma kararı sonrasındaki kararda da manevi tazminat ve iş göremezlik talepleri hakkında karar verilmesine yer olmadığınıbelirterek sadece bozmaya konu bakıcı giderine hükmetmiştir (bkz. §§ 18, 20).
61. Icra Mahkemesince Yargıtay kararında kısmi onamaya ilişkin bir ifade olmaması ve Asliye Hukuk Mahkemesince kısmi bir kesinleştirme şerhi de düzenlenmemesi nedeniyle teminat mektubunu paraya çevrilme imkâm olmadığı yönündeki yorumun yukarıda açıklanan yargı içtihatlarıyla uyumlu olduğu söylenemez. Ancak Icra Mahkemesinin yaptığı bu yorumun icra bukuk mahkemelerinin görevinin kapsamı ve icranın geri bırakılması müessesesi ile birlikte değerlendirilmesi zorunludur. Icramın geri bırakılmasımüessesesi öğretide ve yargısal içtihatlarda kabul edildiği tzere kesinleşmeden ilamlı icra takibine konu olan mahkeme kararlarına karşı borçluya geçici koruma sağlayan bir tedbir niteliğindedir. Bu müessese ile borçlu, almış olduğu icranin geri bırakılması kararı ile kamun yolu incelemesi bitene kadar aleyhine ortaya çıkabilecek sonuçlardan korunmaktadır. Hal bōyle olunca kanun yolu incelemesi yapan merciin verdiği kararın niteliği bu tedbirin devam edip etmeyeceği ya da somut olaydaki gibi ödeme aşamasına geçilip geçilmeyeceği yönünden önem arz etmektedir. 2004 sayıh Kanun'un 36. maddesinin (6) numaralı fikrası Yargıtayıonama kararı sonrasında teminatın başkaca bir işleme gerek kalmaksızın alacaklıya ödeneceği hükmünü içermektedir. Mahkeme bu hükmü esas alarak yaptığı değerlendirmede yukarıda açıklandığı gibi Yargıtayın ilgili kararında kısmi bir onamaya yer verilmediği ve genel mahkeme tarafindan yapılmış bir kesinleştirme bulunmadiğı gerekçesi ile davanın kabulüne ve icra memurunum teminatın ödenmesine ilişkin işleminin iptaline karar vermiştir.Yargıtayın yerleşik içtihadı uyarınca ilamların infaz edilecek kısmı hüküm bölümü olup dar yetkili icra hukuk mabkemesinin ilamın infaz edilecek kısmını yorum yolu ile belirleme yetkisi bulunmamaktadır. Dolaysıyła icra mahkemelerinin anılan bu yetkisi ışığında somut olayda sorunun tamamen/sadece mahkemenin yorumundan kaynaklandığını söylemek oldukça güçtür. Bu hâlde başvurucunun şikâyetine neden olan hususun hem Mahkemenin yorumundan hem de öncesinde Yargitayın kararında açık bir onamaya yer vermemesinden kaynaklandığı kabul ediimclidir.

62. Bu açıklamalar uyarınca başvuru konusu olay irdelendiğinde ilk derece mahkemnesi tarafindan başvurucu lehine verilen ve belli bir meblağın başvurucuya õdenmesine ilişkin ilamın başvurucu tarafindan icra takibine konu edilmesinden sonra borçlu tarafindan temyize konu edilerek icra takibinin geri bırakılması kararı alındığı anlaşılmıştır.Yargıtay temyiz incelemesi sonucunda ilamın hüküm fikrasında karar altına alinan taleplerden iş göremezlik zararı ve manevi tazminata ilişkin tim temyiz itirazlarının reddi ve bakcı gldert yönünden ise hükmedilen miktardan hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği sonucuna varmıştır. Yargitayın herhangi bir bozma nedeni tespit etmediği is göremezlik 

zaranı ve manevi tazminat yönünden 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesi uyarınca açık bir onama kararı vermeden temyiz itirazlarımın reddine dair kararı sonrasında başvurucunun alacağının teminat üzerinden ödenmesi isteği İcra Müdürlüğü tarafindan kabul edilmiştir. Ne var ki borçlu Yargitay kararının onamaya ilişkin olmadığı iddiası ile icra memurunum işlemini şikâyet etmiş ve Mahkeme de yapmış olduğu şeklt inceleme sonucunda başvurucunun aleyhine davanın kabultne karar vermiştir, Netice itibartyla Yargıtay kararının 6100 sayıl Kanun'un "Onama Kararları" kenar başlıklı 370. maddesi uyarınca tereddütleri ortadan kaldıracak şekilde açık bir onama ibaresini içermemesi ve İcra Mahkemesinin şeklîyorumu, başvurucunun temyiz aşamasında derdest olan davada hükmedilen ve 16/4/2019tarihinde nihai hâle geldiği anlaşılan tazminat alacaklarına geç kavuşmasına neden olmuştur.Bu durumda başvurucunun şahsi olarak aşırı bir külfete maruz kalmasına yol açıldığıdan Anayasa'nın 35. maddesinin öngördağüpozitif yükümltlaklerin ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.

63. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

C. Giderim Yönünden 
64. Başvurucu, ihlalin tespiti ile aynı ayn 20.000 TL maddi tazminat ve 20.000 TL manevi tazminat talebinde bulurmuştur.

65. Başvuru konusu olayda bireysel başvurudan soma başvuru konusu tazminatlar ödendiğinden ihlalin ve somuçlarının ortadan kaldırıłması için yeniden yargılama yapıłmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Olayda ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırtiması bakımından etkin giderim yolu, tazminat olarak görülmektedir. Eski hâle getirme kuralı çerçevesinde ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabiltnesi için başvurucuya net 18.000 TL manevi tazminat Ödenmesine karar verilmesi gerekir. Öte yandan başvurucu,uğradığını iddia ettiği zararla ilgili bilgi ve belge sunmadığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

VL. HKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDfLEBİLIR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alnan mülkiyet hakkının IHLAL EDILDIĞINE,
C. Başvurucuya net 18.000 TL manevi tazminat ÖDENMESiNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDINE,
D. 364,60 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 10.264,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, Bdemede gecikme olmasıhâlinde bu stürenin sona erdiği tarihten õdeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAtZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin bilgi için Gölbaşı (Ankara) İcra Hukuk Mahkemesi (E.2019/69, K.2019/85) ve Yargıtay Başkanlığı ile Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 23/3/2023 tarihinde OYBİRLIĞIYLE karar verildi.