Deniz Ticareti Gözetim Hizmetleri Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2019-11-19

19 Kasım 2019 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 30953
YÖNETMELİK
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından:
DENİZ TİCARETİ GÖZETİM
HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; deniz ticaretinin
gerektirdiği her türlü gözetim hizmetlerinin yürütülmesine ve gözetim hizmeti
sunacak tüzel kişilerin yetkilendirilmesi ile denetlenmesine ilişkin usul
ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, deniz ticaretinin gerektirdiği
her türlü gözetim faaliyetini gerçekleştiren tüzel kişileri ve bunların
faaliyetleri ile faaliyet alanlarını kapsar.
(2) Bu Yönetmelik;
a) Bayrak devletleri tarafından, uluslararası
mevzuat kapsamında gemilerde bulundurulması şart koşulan belgeleri
düzenlemek üzere yetkilendirilen kuruluşların yaptığı zorunlu sörvey ve
belgelendirme hizmetlerini,
b) İşletmenin diğer kamu kuruluşları tarafından
ilgili mevzuata göre yetkilendirilmeleri veya görevlendirilmeleri ya da
diğer ülke makamlarınca sevk öncesi inceleme yapmak üzere
yetkilendirilmeleri durumunda, yetkilendirildikleri veya görevlendirildikleri
alanlardaki faaliyetleri,
c) Sigortacılık işlemlerine ilişkin faaliyetleri,
kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 10/7/2018 tarihli ve 30474
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 480 inci maddesinin birinci
fıkrasının (c) ve (d) bentleri ile 481 inci maddesinin birinci fıkrasının
(j) bendi ve 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına
İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
b) Deniz gözetim hizmet alanı: 7 nci maddede
belirlenen gözetim hizmetinin fiziki, teknik ve ticari niteliklerini
gösteren gözetim hizmet alanını,
c) Deniz gözetim hizmeti: Taraflar arasında
anlaşmaya konu olan deniz ticareti çerçevesinde ticari ve teknik uzmanlık
gerektiren; bağımsız işletmeler marifetiyle denizde, gemide, yükte, yük
taşıma birimlerinde, kıyı tesisinde veya bunlar arasındaki ilişkilerde yük
ilgilisinin talebi ile yerine getirilen kontrol, nezaret, izleme, ölçüm ve
belgelendirme hizmetlerini,
ç) Deniz gözetim işletme yetki belgesi: İdare
tarafından, bu Yönetmelikle belirlenen koşulları sağlayan işletmeler adına
düzenlenen yetki belgesini,
d) Gözetim raporu: Deniz gözetim hizmeti sonucunda
işletme tarafından düzenlenerek, işletmeyi temsil ve ilzama yetkili kişi
tarafından imzalanan belgeyi,
e) İdare: Deniz Ticareti Genel Müdürlüğünü,
f) İşletme: Deniz gözetim hizmeti vermek üzere
Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş tüzel kişileri,
g) Kıyı tesisi: 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı
Kıyı Kanununun 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasına göre kıyıda inşa edilmiş
liman, kruvaziyer liman, yat limanı, marina, yolcu terminali, iskele,
rıhtım, barınak, yanaşma yeri, akaryakıt/sıvılaştırılmış petrol gazı boru
hattı, dolfen, platform ve şamandıra sistemleri ve benzeri tesisler ile
deniz ulaşımına yönelik diğer üst ve altyapı tesislerini,
ğ) Liman Başkanlığı: Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığına bağlı Liman Başkanlıklarını,
h) Tehlikeli yük: 3/3/2015 tarihli ve 29284 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Deniz Yoluyla Taşınması
Hakkında Yönetmelikte tanımlanan tehlikeli yükleri,
ı) Tehlikeli yük deniz gözetim yetkilisi: Bu
Yönetmelik kapsamındaki tehlikeli yüklere ilişkin gözetim hizmetlerini
yerine getirmek üzere Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel
Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş gerçek kişileri,
i) Tehlikeli yük deniz gözetim yetki belgesi:
Tehlikeli yüklerle ilgili gözetim faaliyetinde bulunacak olan işletmelere
Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından
düzenlenen yetki belgesini,
j) TMKTDGM: Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık
Düzenleme Genel Müdürlüğünü,
k) Yetki belgesi: Deniz gözetim işletme yetki
belgesi ve tehlikeli yük deniz gözetim yetki belgesini,
l) Yük ilgilisi: Yükün göndereni, alıcısı,
temsilcisi, taşıyanı ve taşıma işleri organizatörünü,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte yer alan, ancak bu maddede yer
almayan diğer terimler için ilgili mevzuat ile taraf olduğumuz ilgili
uluslararası anlaşmalar ve sözleşmelerde belirtilen tanımlar esas alınır.
İKİNCİ BÖLÜM
Yetki Belgesi,
Gözetim Yetkilisi ve Hizmet Alanları
Yetki
belgesi
MADDE 5 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında deniz gözetim hizmeti
verecek işletmeler İdareden deniz gözetim işletme yetki belgesi almak
zorundadır. Deniz gözetim işletme yetki belgesi verilen kuruluşa ilişkin
bilgiler İdare tarafından duyurulur.
(2) Deniz gözetim işletme yetki belgesi almak
isteyen işletmeler İdare tarafından belirlenen bilgi ve belgeler ile
İdareye başvururlar. Başvurular İdare tarafından değerlendirilerek,
aşağıdaki şartları sağlayan işletmelere İdarenin belirlediği ücret
karşılığında deniz gözetim işletme yetki belgesi düzenlenir. Deniz gözetim
işletme yetki belgesi almak için başvuran işletmenin;
a) Deniz Ticaret Odasına üye olması,
b) 31/12/2014 tarihli ve 29222 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Uluslararası Gözetim Şirketi Statüsüne İlişkin Tebliğ
(Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2015/24) hükümleri gereği Ticaret Bakanlığınca
verilen uluslararası gözetim şirketi belgesine sahip olması,
c) TS EN ISO/IEC 17021-1 “Uygunluk değerlendirmesi
- Yönetim sistemlerinin tetkikini ve belgelendirmesini sağlayan kuruluşlar
için şartlar” standardına uygun olarak TS EN ISO 9001: 2015 Kalite Yönetim
Sistemi Belgelendirmesi konusunda Türk Akreditasyon Kurumu tarafından
akredite edilmiş olması veya bu alanda akredite edilmiş kuruluşlar
tarafından düzenlenmiş TS EN ISO 9001: 2015 Kalite Yönetim Sistemi
Belgesine sahip olması,
şartları aranır.
(3) İkinci fıkranın (c) bendinde yer alan TS EN ISO
9001: 2015 Kalite Yönetim Sistemi Belgesine sahip olmayan işletmelerin,
deniz gözetim işletme yetki belgesinin verildiği tarihten itibaren altı ay
içerisinde söz konusu belgeyi ibraz etmemeleri halinde deniz gözetim
işletme yetki belgeleri iptal edilir.
(4) Kamu tüzel kişiliğini haiz kurum ve kuruluşların
deniz gözetim işletme yetki belgesi almak istemeleri halinde Deniz Ticaret
Odasına üye olması şartı aranmaz.
(5) Tehlikeli yük deniz gözetim yetki belgesi
düzenlenmesi, bu belgeyi düzenlemek amacıyla yapılan denetimlerin şartları,
denetim ücreti ve tehlikeli yük gözetim hizmeti verecek işletmelerde
aranacak şartlar TMKTDGM tarafından belirlenir.
(6) Yetki belgelerinin geçerlik süresi beş yıldır.
Tehlikeli
yük deniz gözetim yetkilisi
MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında tehlikeli yüklerle
ilgili tehlikeli yük deniz gözetim yetki belgesine sahip işletmelerde
tehlikeli yüklerle ilgili gözetim hizmetinde bulunacak kişilerin
TMKTDGM’den yetki almaları zorunludur.
(2) Tehlikeli yük deniz gözetim yetkilisinin
eğitimleri, belgelendirilmeleri, görev ve sorumlulukları ile çalışma usul
ve esasları TMKTDGM tarafından belirlenir.
Deniz
gözetim hizmet alanları
MADDE 7 – (1) Deniz gözetim hizmet alanları aşağıda
belirtilmiştir:
a) Gemiye dair gözetim hizmetleri;
1) Gemi alım-satım sürveyi,
2) Geminin kiraya giriş-çıkış sürveyi,
3) Yakıt ve yağ ölçümü sürveyi,
4) Yük miktarı sürveyi,
5) Söküm sürveyi.
b) Yükleme ve boşaltma işlemlerine dair gözetim
hizmetleri;
1) Gemi yükleme, boşaltma ve aktarma sürveyi,
2) Liman ve tank sahası sürveyi,
3) Liman sahası ve kıyı tesisinde konteyner stok
kontrolü ve istif emniyeti sürveyi,
4) Yükleme öncesi kontrol.
(2) Tehlikeli yüklere ilişkin gözetim hizmeti veren
işletmeler ve yük ilgililerinin, görev, yetki ve sorumlulukları ile bu
işletmelerin gözetim hizmet alanları TMKTDGM tarafından belirlenir.
(3) İdare gerekli gördüğü hallerde birinci fıkrada
yer alan hizmet alanlarının alt uzmanlık alanlarını belirler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sorumluluk ve Yasaklar
Sorumluluk
MADDE 8 – (1) İşletmeler faaliyetlerini yürütürken;
a) Bu Yönetmelik kapsamında alınması gerekli yetki
belgelerini almak ve geçerli durumda bulundurmak,
b) İlgili mevzuat ve uluslararası denizcilik
kuralları ile Bakanlık tarafından verilen yazılı talimatlara uymak,
c) Bakanlık tarafından istenecek bilgi ve belgeleri
belirtilen zamanda sunmak,
ç) Yetki belgesi düzenlenmesine esas bilgi ve
belgeler ile adres, irtibat bilgileri değişikliklerini otuz iş günü
içerisinde Bakanlığa bildirmek,
d) İstihdam edilen personelden tehlikeli yük
gözetimi yapacakların, TMKTDGM tarafından belirlenen eğitim seminerlerine
katılımını sağlamak ve bu seminerlere katılanların kayıtlarını tutmak,
e) İstihdam ettikleri personelin her türlü eğitim
ve donanıma sahip olmasını sağlamak,
zorundadır.
(2) Her gözetim hizmeti sonucunda gözetim raporu
düzenlenir. Bu raporlar, talep edilmesi halinde Bakanlık ve ilgili
kurumlara sunulmak üzere en az beş yıl süreyle işletme tarafından saklanır.
(3) İşletmeler, istihdam edilen personelin
çalışırken gerçekleştirmiş oldukları iş ve işlemler ile bu iş ve işlemlerden
doğan zararlardan doğrudan sorumludurlar.
Yasaklar
MADDE 9 – (1) İşletme faaliyetleri ile ilgili olarak;
a) İşletme, hizmet verilen taraflara bir iş akdi
ile bağlı veya ortak olamaz.
b) Yetki belgeleri başkaları tarafından
kullanılamaz ve başkasına devredilemez.
c) Tehlikeli yük deniz gözetim yetki belgesine
sahip olmayan işletmeler, deniz gözetim işletme yetki belgesine sahip
olsalar dahi tehlikeli yüklerle ilgili gözetim hizmeti veremezler.
(2) Kıyı tesisleri;
a) Bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmiş bir
işletmede çalıştığını belgeleyemeyen şahısların gözetim amacıyla kıyı
tesislerine ve gemilere girişine izin veremez.
b) Bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmiş bir
işletmede çalıştığını belgeleyen şahısların kıyı tesisinde faaliyetini ifa
edeceği alanlarda çalışmasını engelleyemez.
c) Deniz gözetim hizmeti faaliyeti esnasında
gerekli olan bilgi ve belgeyi saklayamaz, paylaşmaktan imtina edemez.
(3) Yükün göndereni veya alıcısının kendi personeli
marifetiyle gerçekleştirdiği gözetime yönelik iş ve işlemler bu Yönetmelik
kapsamındaki gözetim hizmetleri faaliyeti yerine geçemez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Denetim ve Yaptırımlar
Denetim
ve yaptırım
MADDE 10
– (1) Bakanlık, adlarına yetki
belgesi düzenlenmiş işletmelerin iş ve işlemlerini denetlemeye veya
denetlettirmeye yetkilidir.
(2) Denetimler sonucunda, bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı fiilleri tespit edilenler hakkında 11 inci ve 12 nci madde hükümleri
kapsamında uyarma, idari para cezası, faaliyetin askıya alınması ve yetki
iptali yaptırımları uygulanır.
İdari
yaptırımlar
MADDE 11
– (1) 8 inci veya 9 uncu madde
hükümlerine aykırı hareket ettiği tespit edilenlere 655 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince
Bakanlık tarafından Ek-1’deki tabloda belirtilen cezalardan eyleme karşılık
gelen ceza uygulanır.
(2) İdari para cezaları, Bakanlık veya Bakanlığın
görevlendirdiği birim tarafından idari para cezası karar tutanağı
düzenlenmek suretiyle gelir kaydedilir.
(3) TMKTDGM tarafından yapılan denetimlerde
tehlikeli yük deniz gözetim yetki belgesi gerekliliklerini idame
ettirmediği tespit edilen işletmeye, eksikliklerini gidermek üzere üç ay
süre verilir. Bu süre sonunda eksikliklerini yerine getirmeyen işletmelerin
bu belgeleri askıya alınır ve belgeleri askıya alınan işletmeler tehlikeli
yük gözetimi faaliyetinde bulunamazlar.
(4) Faaliyeti askıya alma süresi beş günden kırk
beş güne kadar uygulanır.
(5) Verilen idari para cezaları, tebliğinden
itibaren bir ay içerisinde ödenir.
(6) Ödeme süresi içerisinde ödenmeyerek kesinleşen
idari para cezaları, kesinleşmesini müteakiben bir hafta içinde 21/7/1953
tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre
tahsil edilmek üzere, borçlu tüzel kişinin kanuni veya iş merkezinin
bulunduğu yerdeki vergi dairesine, birden fazla vergi dairesi bulunması
halinde süreksiz vergileri tahsil ile görevli vergi dairesine gönderilir.
(7) İdari para cezaları, her takvim yılı başından
geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında
artırılarak uygulanır.
Yetki
belgesi iptali
MADDE 12
– (1) İşletmelerden;
a) Yetki belgesi üzerinde tahrifat yapanların,
b) Yetki belgesi başvurularında, sunulan
belgelerden herhangi birinde belge almasını sağlayacak şekilde yanlış ve
yanıltıcı bilgiler beyan ettiği tespit edilenlerin,
c) Yetki belgesi için gereken şartlardan bir veya
birkaçının ortadan kalkmasından itibaren altmış gün içinde eksikliklerini
tamamlamayanların,
ç) Kendi rızası ile faaliyetine son vereceğini
Bakanlığa bildirenlerin,
d) 11 inci madde hükümleri çerçevesinde faaliyeti
askıya alınan işletmelerden aynı ihlali tekrar edenlerin,
e) Faaliyeti askıya alınan işletmelerden, askıya
alma süresi sonunda eksikliklerini gidermediği tespit edilenlerin,
yetki belgesi iptal edilir.
(2) Yetki belgesi iptal edilen veya faaliyetleri
askıya alınanlara ait bilgiler Bakanlık tarafından duyurulur.
Yeniden
faaliyet ve belge yenileme
MADDE 13
– (1) 12 nci maddenin birinci
fıkrasının (c) ve (ç) bentleri hariç olmak üzere yetki belgeleri iptal
edilenlere, üç ay süreyle yeniden yetki belgesi düzenlenmez.
(2) Yetki belgesi iptal edilenlerden, yeniden belge
almak isteyenlere ilk defa belge alınmasına ilişkin hükümler uygulanır.
(3) Yetki belgesini yenilemek isteyen işletmeler,
belge süresi bitiminden en az doksan gün önce belgelerini yenilemek üzere
Bakanlığa başvururlar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Gözetim
hizmeti
MADDE 14
– (1) Bu Yönetmelik kapsamında
deniz gözetim hizmeti almak isteyen tarafların, Bakanlığın yetkilendirdiği
işletmelerden hizmet alması zorunludur.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında deniz gözetim işletme
yetki belgesi alacak işletmelerin, tehlikeli yüklerle ilgili gözetim faaliyetlerinde
bulunmak istemeleri halinde, ayrıca TMKTDGM tarafından belirlenen ücret
karşılığında tehlikeli yük deniz gözetim yetki belgesi almaları zorunludur.
Ücret
MADDE 15
– (1) Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen
yetki belgeleri ve yapılacak denetimler için alınacak ücretler, Ulaştırma
ve Altyapı Bakanlığı Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığı hesabına
gelir kaydedilmek üzere yatırılır.
Muafiyet
MADDE 16
– (1) Ülkemizin hizmet sunumu ve
iş kurma serbestisi alanlarını kapsayan uluslararası anlaşmalara ve bu
anlaşmalara taraf ülkelerin hizmet sunucularına, 19/4/1926 tarihli ve 815
sayılı Türkiye Sahillerinde Nakliyatı Bahriye (Kabotaj) ve Limanlarla Kara
Suları Dâhilinde İcrayı San'at ve Ticaret Hakkında Kanuna aykırılık teşkil
etmemek kaydı ile bu Yönetmelik hükümleri uyumlaştırılarak uygulanır.
Sorumlu
hizmet birimi
MADDE 17
– (1) Bu Yönetmelik kapsamında,
Bakanlıkça yerine getirilmesi gereken iş ve işlemler ilgisine göre Deniz
Ticareti Genel Müdürlüğü veya Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık
Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir.
Hüküm
bulunmayan haller
MADDE 18
– (1) Bu Yönetmelikte hüküm
bulunmayan haller ile uygulamada doğacak tereddütleri gidermek ve uygulama
birliğini sağlamak üzere gerekli düzenlemeleri yapmaya Bakanlık yetkilidir.
(2) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde
ilgili mevzuat ve taraf olduğumuz uluslararası anlaşma/sözleşme hükümleri
uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 19
– (1) 16/12/2016 tarihli ve 29920
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Deniz Ticareti Gözetim Hizmetleri
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Kazanılmış
haklar
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin
yayımı tarihinden önce düzenlenen deniz gözetim işletme yetki belgeleri ve
tehlikeli madde gözetim hizmeti uygunluk belgeleri, belge üzerinde
belirtilen süre sonuna kadar geçerlidir.
Yürürlük
MADDE 20
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.
Eki için tıklayınız