Nükleer Düzenleme Kurulunun 15/5/2025 Tarihli ve 2025-28/3 Sayılı Kararı
KURUL KARARLARI | 2025-05-24

24 MayIs 2025 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32909
KURUL KARARI 
Nükleer Düzenleme Kurumundan:
KURUL KARARI 
Karar No: 2025-28/3
Karar Tarihi: 15/5/2025
95 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 9 uncu maddesinin birinci fikrasının (a) bendine istinaden;95 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 5 inci maddesinin birinci fikrasının (b)bendi ile 19/11/2022 tarihli ve 32018 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Nükleer Güvence Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin üçüncü fikrası ve 11/8/2023 tarihli ve 32276 sayılı ResmîGazete’de yayımlanan Nükleer Enerji ve İyonlaştırıcı Radyasyona İlişkin Denetim ve Yerinde İncelemeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fikrasına dayanılarak hazırlanan "Nükleer Güvence Denetimlerine İlişkin Usul ve Esaslar"ın onaylanmasına karar verilmiştir.
Ek: Nükleer Güvence Denetimlerine İlişkin Usul ve Esaslar 

N I RRT IA N RE 
BI Bb 
Arm 
d     d t d         t 
Rssdem 
MADDE 2- (1) Bu Usul ve Esaslar, 20/8/1981 tarihli ve 8/3527 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Uluslararası Atom Enerjisi AjansıArasında Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Andlaşmasına İlişkin Olarak Güvenlik Denetimi Uygulamasına Dair Anlaşma ve 7/6/2001 tarihli ve 2001/2643 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Andlaşmasına İlişkin Olarak Güvenlik Denetiminin Uygulanmasına Dair Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile UluslararasıAtom Enerjisi Ajansı Arasındaki Anlaşmaya Ek Protokol çerçevesinde; tesisleri ve tesis dışıyerleri; nükleer maddeleri; nükleer yakıt çevrimi için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ekipman ve malzemeleri; nükleer yakıt çevrimine yönelik planları ve araştırma geliştirme faaliyetlerini; kaynak madde çıkarma ve işleme faaliyetleri yapan, nükleer madde bulunduran, kullanan, depolayan, işleyen, üreten, devreden, ithal veya ihraç eden, nükleer yakit çevrimi için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ekipman ve malzemelerle ilgili faaliyet yürüten gerçek veya tüzel kişilere yönelik olarak Nükleer Düzenleme Kurumu tarafindan ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı tarafindan gerçekleştirilen nükleer güvence denetimlerini ve ek erişim faaliyetlerini kapsar.

Dayanak 
MADDE 3- (1) Bu Usul ve Esaslar, 95 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 5 inci maddesinin birinci fikrasıın (b) bendi ile 19/11/2022 tarihli ve 32018 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Nükleer Güvence Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin üçüncü fikrası ve 11/8/2023 tarihli ve 32276 sayılı ResmîGazete'de yayımlanan Nükleer Enerji ve İyonlaştırıcı Radyasyona İlişkin Denetim ve Yerinde İncelemeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fikrasma dayanılarak hazırlanmıstır 
.,lowb 
MADDE 4- (1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;
a) Bulgu: İlgili mevzuat veya yetki koşullari, Nükleer Düzenleme Kurumu kararları ve talimatlari, nükleer güvenceye ilişkin uyulması gereken teknik gerekler ile standart, prosedür ve benzeri dokümanlar kapsamında denetim, yetkilendirme veya değerlendirme faaliyetleri sürecinde tespit edilen eksiklik, uyumsuzluk ve yetersizlikleri,
b) Denetim görevlisi: Denetim ve denetime eşlik etme faaliyetlerini yürütmek üzere Kurum tarafından görevlendirilen kişiyi,
c) Düzeltici faaliyet: Bulgunun sebebini ortadan kaldırmak ve tekrarını önlemek için yapılan faaliyetleri,
c) Ek Protokol: 7/6/2001 tarihli ve 2001/2643 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Andlaşmasına İlişkin Olarak Güvenlik Denetiminin Uygulanmasına Dair Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Arasındaki Anlaşmaya Ek Protokolü,
d) Fiziksel envanter doğrulaması: Tesis veya tesis dışı yerde mevcut bulunan nükleer madde miktarının tesis veya tesis dışı yer sorumlusu tarafindan tutulan sayım kayıtlariyla ve Nükleer Düzenleme Kurumuna sunulan sayım raporlarıyla uyumlu olup olmadığına ilişkin doğrulama faaliyetlerini,

e) Güvence Denetimi Anlaşmasi (GDA): 20/8/1981 tarihli ve 8/3527 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Arasında Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Andlaşmasına İlişkin Olarak Güvenlik Denetimi Uygulamasına Dair Anlaşmayı,
f) Kapama ve gözetim sistemleri: Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı veya Nükleer Düzenleme Kurumu tarafindan, nükleer madde sayım ve kontrolü kapsamında bir tesiste bulunan nükleer madde, malzeme, ekipman ve sistemlere ilişkin bilginin sürekliliğinin sağlanmasi, bunların yetkisiz kullanımının önlenmesi amacıyla uygulanan mühürleme sistemleri ile tesiste gerçekleştirilen faaliyctlcrin takibi amacıyla kurulan kayit cihazısistemlerini,
g) Kurum: Nükleer Düzenleme Kurumunu,
ğ) Kurum denetçisi: Kurum tarafindan belirlenen vasifları taşiyan Kurum personeli arasından, denetim faaliyetlerini Kurum adına yapmak üzere Nükleer Düzenleme Kurulu tarafindan yetki verilen kişiyi,
h) Olağan dışı durumlar: Nükleer Güvence Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinde belirtilen durumlari,
i) Önleyici faaliyet: Olası bir bulgunun veya istenmeyen durumların sebebini ortadan kaldırmak için yapılan faaliyetleri,
i) Tasarım bilgisi doğrulaması: Tasarım Bilgisi Sualnamesi ve Tesis Dışı Yer Bilgi Sualnamesinde Kuruma sunulan bilgilerin doğrulanması amaciyla Kurum veya UluslararasıAtom Enerjisi Ajansı tarafindan gerçekleştirilen doğrulama faaliyetlerini,
j) Tesis: Nükleer reaktörler, nükleer fisyon açısından kritik olabilen tesisler, nükleer yakıit çevrimi kapsamında dönüştürme, zenginleştirme, imalat, yeniden işleme ve depolama tesisleri ile bir etkin kilogramdan daha fazla nükleer madde bulunduran yerleri,
k) Tesis dışı yer: Bir etkin kilogram veya daha az miktarda nükleer maddenin bulundurulduğu, kullanıldığı, depolandığı, üretildiği veya işlendiği ancak tesis olmayan yerleri,1) UAEA: Uluslararası Atom Enerjisi Ajansıi,
m) UAEA denetçisi: UAEA tarafindan gerçekleştirilecek nükleer güvence denetimlerinde ve ek erişim faaliyetlerinde görev almak üzere GDA ve Ek Protokolde yer alan esaslara uygun olarak onaylanmış denetçileri,
n) Uygunsuzluk: Kurum tarafindan nükleer güvence kapsamında yapılan değerlendirme sonucuna göre hakkında idari yaptırım süreci başlatılabilecek bulgulari,
ifade eder.
İKİNÇİ BÖLÜM Ulusal Denetimler 
Genel ilkeler 
MADDE 5- (1) Kurum, nükleer güvence kapsamında nükleer enerji ve iyonlaştırıcıradyasyona ilişkin faaliyetlerin; mevzuat veya yetki koşullarına, Kurum kararlarına ve talimatlarına, uyulması gereken teknik gerekler ile standart, prosedür ve benzeri dokümanlara uygunluğunu denetimlerle tespit ve teyit eder.

(2) Ulusal denctimler, en az biri Kurum denetçisi olmak üzere en az iki denetim görevlisinden oluşan denetim ekibi tarafindan gerçekleştirilir.

(3) Ulusal denetimler, Kurum tarafindan belirlencn yillık denetim programı kapsaminda veya programsız olarak gerçekleştirilir.

(4) Denetimler, aşağıda belirtilen durumlarda programsız olarak yapılır:
a) Önceki denetimlerde tespit edilen bulguların giderilmesine ve tekrarının önlenmesine yönelik olarak gerçekleştirilen düzeltici ve önleyici faaliyetlerin yeterliğinin ve etkinliğinin yerinde teyit edilmesinin Kurum tarafindan gerekli görülmesi.

b) Nükleer maddenin yetkisiz kullanımının bildirimi veya gelişen yeni durumlar sonucunda denetimin Kurum tarafindan gerekli görülmesi.


(5) Denetimler, resmî tatil günleri de dâhil olmak üzere yılın herhangi bir günü ve günün herhangi bir saatinde gerçekleştirilebilir.

(6) Kurum, tesislere her takvim yılında en az bir defa olmak üzere denetim gerçekleştirir ve ardışık iki denetimin arası on dört aydan fazla olamaz.

(7) Denetimlere ilişkin görsel ve işitsel kayıtlar, Kurum tarafindan Kuruma ait cihazlar kullanılarak tutulur ve gizlilik derecesine uygun şekilde muhafaza edilir.
Denetimin kapsamı
MADDE 6- (1) Kurum tarafindan gerçekleştirilen ulusal denetimler uygulanabilirliğine göre;
a) Nükleer madde sayım ve kontrol sistemi çerçevesinde hazırlanan işletme ve sayım kayitlarının, plan, prosedür ve programların, sayım raporlarının, talimatların ve iç denetim raporlarının incelenmesiyle bunların uygunluğunun ve yeterliğinin değerlendirilmesini,
b) Fiziksel envanter doğrulamasını ve tasarım bilgisi doğrulamasıni,
c) Nükleer güvence uygulamaları kapsamında UAEA ve/veya Kurum tarafindan yerleştirilen kapama ve gözetim sistemi cihazlarının veya mühürlerinin uygunluğunun ve yeterliğinin değerlendirilmesini,
c) Nükleer güvenceye ilişkin yönetim sisteminin uygunluğunun ve yeterliğinin değerlendirilmesini,
d) Ek Protokol kapsamında yer alan hususların takibini,
e) Daha önceki denetimlerde tespit edilen bulguların giderildiğinin tespitini,
f) Nükleer ihracat ve ithalat izinlerindeki yetkilendirme koşullarının sağlandığının tespitini,
g) Nükleer güvence kapsamında görevli personelin yetkinliğinin değerlendirilmesini,
ğ) Tesis veya tesis dışı yerde gerçekleştirilen iç denetim sonucunda tespit edilen hususlar ile buna ilişkin alınan düzeltici ve önleyici faaliyetleri,
h) Nükleer güvenceye ilişkin Kurum tarafindan gerekli görülen diğer hususları,kapsar.

Denetimin bildirilmesi 
MADDE 7- (1) Denetimler Kurum tarafindan, denetimden önce ilgili belgelerin ve personelin denetim sirasında hazir bulundurulmasını ve denetimin planlandığı şekilde uygulanabilmesini sağlamak amaciyla, Kurum tarafindan denetlenene, denetimin tarihinin,kapsamının ve denetim görevlilerinin mümkün olan en kısa sürede bildirilmesi suretiyle haberli olarak veya nükleer güvence kapsamında yürütülen faaliyetlerin hâlihazırdaki durumunun denetimi amacıyla önceden bildirilmeden habersiz olarak gerçekleştirilir.
(2) Haberli yapılması planlanan denetimlerde, denetimin tarihi ve zamanı ile denetim ekibi bilgilerinin yer aldığı denetim planı, denetim tarihinden beş iş günü öncesine kadar Kurum tarafindan denetlenene bildirilir.

Denetimin gerçekleştirilmesi 
MADDE 8- (1) Denetim ekibi; tesis ve tesis dişi yerlerde nükleer madde sayım ve kontrolü personelinin, diğer yerlerde ilgili personelin katılımıyla gerçekleştirilecek açılıştoplantısıyla denetimi başlatır. Açılış toplantısında toplantı katılımcı listesi, denetim ekibi ve diğer katılımcılar tarafindan imzalanır.

(2) Denetime ilişkin plan denetim ekibi tarafindan açıklanır. Denetimin belirlenen denetim planına uygun olarak gerçekleştirilmesine engel bir durum mevcut ise bu durum tesis ve tesis dışı yerlerde nükleer madde sayım ve kontrolü personeli, diğer yerlerde ilgili personel tarafindan denetim ekibine gerekçesiyle birlikte sunulur.

(3) Kurum tarafindan gerçekleştirilen ulusal denetimlerde denetlenen yerde yürütülen faaliyetlere göre;
a) Nükleer maddelerin yerinin, tanımının, bileşiminin ve miktarının doğrulanmasi,
b) Tasarim bilgisinin incelenmesi ve kontrol edilmesi,

c) İşletme ve sayım kayıtları ile sayım raporlarının incelenmesi ve tutarlılığının kontrol edilmesi,
c) Tahribatlı ve/veya tahribatsız muayene teknikleriyle ölçüm ve analiz yapılması veya yaptirılmasi, analiz ettirilmek üzere numune alınması veya aldırılmasi,
d) Tesis veya tesis dışı yerdeki nükleer madde sayım ve kontrol sistemine ilişkin plan,prosedür ve programların incelenmesi ile uygulanmasinın kontrolü,
e) Kapama ve gözetim sistemleri ile gözetimsiz izleme sistemleri için gerekli ekipmanların kontrolünün sağlanması,
f) İzleme ve doğrudan gözlem faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi,
g) Sorumlu personelle görüşme,
ğ) Denetimin kapsamı ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, görsel, işitsel veya yazılıkayit tutulmasi,
yöntemleri kullanılır.
(4) Bir önceki denetimde tespit edilen bulgulara yönelik gerçekleştirilen düzeltici ve önleyici faaliyetlerin yeterliği ve etkinliği kontrol edilir.

(5) Denetim sonrasında denetim ekibi; tesis ve tesis dışi yerlerde nükleer madde sayım ve kontrolü personelinin, diğer yerlerde ilgili personelin katılımiyla kapanış toplantısıgerçekleştirir. Açıkta kalan veya net olmayan konular denetlenenle görüşülerek açıklığa kavuşturulur. Toplantıda denetim ekibi tarafindan denetimde tespit edilen hususlar belirtilir.Kapanış toplantısında toplantı katılımcı listesi, denetim ekibi ve diğer katılımcılar tarafindan imzalanır.

Denetimin raporlanması ve sonucunun bildirilmesi 
MADDE 9- (1) Denetim sonucunda, denetim ekibi tarafindan denetlenenin yürüttüğüfaaliyete özgü denetim raporu on iş günü içinde denetim ekibi tarafindan hazırlanır. Denetimin sonuçlari, varsa tespit edilen bulgular ve ilgili diğer bilgi ve belgeler kayıt altına alınır.
(2) Denetimin sonuçları ve varsa tespit edilen bulgular denetlenene bildirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 
UAEA Denetimleri ve Ek Erişim Faaliyetleri 
Genel ilkeler 
MADDE 10- (1) GDA uyarınca UAEA tarafindan, nükleer güvence kapsaminda bulunan ve UAEA'ya bildirilen nükleer maddenin barışçıl amaçh faaliyetlerde kullanıldığınıdoğrulamak, nükleer madde sayım ve kontrolünün etkin düzeyde yapıldığıı belirlemek ve nükleer güvenceye tabi tüm tesis, madde, ekipman ve bilginin nükleer silahların yayılmasının önlenmesi amacına uygun olarak barışçıl amaçlı kullanıldığını teyit etmek için Türkiye'de bulunan tesis veya tesis dışı yerlere nükleer güvence denetimi yapılabilir.
(2) Ek Protokol uyarınca UAEA tarafından, saha ve diğer yerlerde beyan edilmemişnükleer madde ya da faaliyet olup olmadığının doğrulanması amacıyla ek erişim faaliyeti gerçekleştirilebilir.

(3) UAEA denetimleri ve ek erişim faaliyetleri görev ve yetkileri GDA ve Ek Protokol'de yer alan esaslara uygun olarak belirlenen UAEA denetçileri tarafindan gerçekleştirilir.
(4) UAEA denetimleri ve ek erişim faaliyetleri, ilgili esaslara göre onay verilmiş UAEA denetçileri ve onlara eşlik etmek üzere görevlendirilmiş denetim görevlilerinden oluşan denetim ekibi tarafindan gerçekleştirilir. UAEA tarafindan gerçekleştirilen denetimler Kurumun denetimi yerine geçmez.

(5) UAEA tarafından nükleer güvence denctimleri gerçekleştirilirken kamera, ağırlik ölçüm cihazları, tahribatsız muayene ölçüm cihazlari, radyasyon dedektörleri, küresel yer belirleme cihazi, sensör, veri toplama cihazlari, ses kayıt cihazları ve bunlarla ilgili bilgisayar ekipmanı kullanılabilir.

(6) GDA kapsamında UAEA tarafindan tesis veya tesis dişı yerlerde, kapama ve gözetim sistemleri ekipmanları ve denetimin türüne göre ilave ekipmanlar kullanılabilir.

(7) UAEA tarafindan gerçekleştirilecek denetimlerde mücbir sebepler nedeniyle denetim planina uyulamamasi, denetime konu yerlere erişilememesi durumunda denetimin azami seviyede gerçekleştirilebilmesi için gerekli iş ve işlemler tesis veya tesis dışı yer sorumlusu tarafindan yürütülür.

Denetimin türü ve kapsamı
MADDE 11- (1) UAEA tarafindan GDA uyarınca başlangiç denetimleri, rutin denetimler ve özel denetimler gerçekleştirilir. UAEA; başlangiç denetimleri ve özel denetimleri haberli, rutin denetimleri haberli ya da habersiz olarak gerçekleştirebilir.
(2) Başlangıç denetimleri;
a) Nükleer güvenceye tabi nükleer maddc için UAEA'ya gönderilen ilk nükleer madde sayım raporlarının doğrulanmasi,
b) İlk rapor gönderilmesinin ardından oluşan durumların tanımlanması ve doğrulanmasi,c) Nükleer maddenin ihracına veya ithaline yönelik doğrulama,
hususlarını kapsar.
(3) Rutin denetimler;
a) Nükleer madde sayım raporları ile nükleer madde sayım kayıtlarının doğrulanmasi,
b) Nükleer güvenceye tabi tüm nükleer maddelerin yeri, tanımı, miktarı ve bileşiminin doğrulanmasi,
c) Sayılamayan nükleer madde olması hâlinde buna ilişkin olarak muhtemel nedenlerin incelenmesi, gönderici alıcı farkları ve defter envanterindeki belirsizlikler hakkında doğrulama yapılmasi,
hususlarını kapsar.
(4) UAEA tarafindan GDA uyarınca yukarıda yer alan hususlara ilave olarak aşağıdaki durumlarda özel denetimler gerçekleştirilebilir:
a) Olağan dışı durumlar için hazırlanan raporlarda yer alan bilgilerin doğrulanması.
b) UAEA tarafindan açiklama talep edilen hususlarda ya da rutin denetimler sonucunda elde edilen bilgilerin yeterli görülmediği durumlar.

Denetimin bildirilmesi 
MADDE 12- (1) UAEA, denetimin gerçekleştirilmesi için GDA'da belirlenen süreler içinde Kuruma bildirimde bulunur.

(2) Kurum UAEA'nın denetime ilişkin bildirimini aldıktan sonra mümkün olan en kısa sürede tesis veya tesis dışı yer sorumlusuna UAEA denetimini yazılı olarak bildirir.
(3) Denetimlere ilişkin bildirimlerde, denetim ekibinin isim ve kimlik bilgileri, denetim gerçekleştirilecek tesis veya tesis dışı yerler ve denetim tarihleri açıkça belirtilir 
(4) Habersiz denetimlerde UAEA denetçileri tesis veya tesis dışı yere ulaştığında, tesis veya tesis dışı yer sorumlusuna denetim bildirimini yapar.

Denetimin gerçekleştirilmesi 
MADDE 13- (1) UAEA tarafindan gerçekleştirilen denetimlerde tesis ve tesis diş1yerlerde yürütülen faaliyetlere göre;
a) Nükleer maddelerin yerinin, tanımının, bileşiminin ve miktarının doğrulanmasi,
b) Tasarim bilgisinin incelenmesi ve kontrol edilmesi,
c) İşletme ve sayım kayıtları ile sayım raporlarının incelenmesi ve tutarlılığının kontrol edilmesi,
c) Tahribatlı ve/veya tahribatsız muayene teknikleriyle ölçüm ve analiz yapılması veya yaptırılmasi, analiz ettirilmek üzere numune alınması veya aldırılması,
d) Kapama ve gözetim sistemleri ile gözetimsiz izleme sistemleri için gerekli ekipmanların kontrolünün sağlanmasi,
e) Çevresel kir örnekleri alınmasi,
f) Tesise ait ölçüm sistemlerinin kalibrasyonunun doğrulanmasi,

g) Tesis veya tesis dışı yerlerin nükleer madde sayım ve kontrol sisteminin işleyişinin kontrol edilmesi,
ğ) İzleme ve doğrudan gözlem faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi,
h) Sorumlu personelle görüşme,
1) Denetimin kapsamı ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, görsel, işitsel veya yazılıkayit tutulmasi,
yöntemleri kullanılır.
(2) UAEA tarafindan nükleer santraller ve araştırma reaktörlerinde birinci fikraya ilave olarak uygulanabilirliğine göre;
a) Kritiklik testi yapılmasi,
b) Tahribatsız muayene teknikleri uygulamak için rastgele yakit elemanı seçerek veya Çerenkov görüntüleme cihazı kullanarak ölçümler yapılması,
c) Reaktörün gücünü, çalışma süresini ve reaktör kor haritası ile kullanılmış yakıt havuzunu gösteren reaktörün işletme kayıtlarının kontrol edilmesi,
c) Hedeflerin nereye yerleştirildiğini, ne kadar süreyle ışınlandığını, ne zaman kaldırıldıklarını göstermek amacıyla tutulan kayıtların kontrol edilmesi,
d) Kapama ve gözetim sistemlerinin bakımi, kontrol edilmesi veya değiştirilmesi,
yöntemleri kullanılır.
(3) UAEA tarafindan gerekli görülmesi hâlinde GDA kapsamında birinci ve ikinci fikrada yer alan yöntemlere ilave yöntemler kullanılabilir.

Ek erişim faaliyeti 
MADDE 14- (1) UAEA tarafindan Ek Protokol uyarınca;
a) Beyan edilmeyen nükleer madde ve faaliyetlerin bulunmadığını teyit etmek,
b) UAEA'ya iletilen bilgilerle ilgili inceleme gerektiren durumları çözüme kavuşturmak,c) Nükleer maddenin kullanılmakta olduğu bir tesis veya tesis dış yerin işletmeden çıkarıldığıa dair beyanı teyit etmek,
için ek erişim faaliyeti gerçekleştirilir.
(2) UAEA tarafindan ek erişim faaliyeti yirmi dört saat öncesine kadar bildirilir ancak,bir madde denkleştirme alanında gerçekleştirilen denetim esnasında yine aynı madde denkleştirme alanı içinde başka bir yere gerçekleştirilecek ek erişim faaliyeti iki saat öncesine kadar bildirilebilir. Ek erişim faaliyeti, UAEA tarafindan bildirilen ve Kurum tarafindan uygun bulunan zaman dilimleri içinde gerçekleştirilir.

(3) UAEA tarafindan ek erişim faaliyeti gerçekleştirilmek istenen yere, emniyet, güvenlik ile iş sağlığı ve güvenliği konuları gözetilerek denetlenen tarafindan denetim ekibinin erişimi sağlanır. Denetim ekibinin erişimine engel bir husus olması hâlinde, bu husus denetim ekibine gerekçesiyle bildirilir ve ek erişim faaliyetinin amacına ulaşması için en uygun yol belirlenir.
(4) Ek erişim faaliyetlerinde UAEA tarafından uygulanabilirliğine göre aşağıda yer alan yöntemler kullanılır;
a) Çevresel kir örneği almak,
b) Radyasyon algılama cihazları veya tahribatsız muayene ekipmanlarıyla ölçüm yapmak,
c) Görsel kayıt almak,
¢) Gerekli görülen kişilerle görüşımeler gerçekleştirmek,
d) Varsa nükleer maddelere ilişkin kayıtları incelemek.
(5) UAEA tarafindan gerekli görülmesi hâlinde Ek Protokol kapsamında dördüncüfikrada yer alan yöntemlere ilave yöntemler kullanılabilir.

(6) UAEA denetçilerinin denetim faaliyeti sırasında örnek alması durumunda Kurumun denetim görevlisi de aynı yerlerden örnek alır ve gerek görülmesi hâlinde analiz edilmesini sağlar.


(7) UAEA, ek erişim faaliyeti kapsamında gerekli görülmesi hâlinde ilave bilgi ve belge talep edebilir.

Denetim ve ek erişim faaliyetinin raporlanması ve sonucunun bildirilmesi 
MADDE 15- (1) Denetim veya ek erişim faaliyeti sonucunda, Kurumun denetim veya ek erişim faaliyetine eşlik eden ekibi tarafindan on iş günü içinde faaliyete yönelik rapor hazırlanır.Denetim veya ek erişim faaliyeti sonuçlari, varsa tespit cdilen bulgular ve ilgili diğer bilgi ve belgeler kayit altina alınir.

(2) UAEA tarafindan Kuruma bildirilen hususlar dâhil olmak üzere denetim veya ek erişim faaliyeti sonuçlari denetlenene Kurum tarafindan bildirilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM 
Denetlenenin Yükümlülükleri 
İşletme ve sayım kayıtları
MADDE 16- (1) İşletme ve sayım kayitlarının tutulmasına yönelik prosedürlerin oluşturulmasından ve ilgili kayıtların bu prosedürler çerçevesinde güncel tutulmasının sağlanmasından tesis veya tesis dışi yer sorumlusu sorumludur.

(2) İşletme ve sayım kayıtları denetim açılış toplantısında veya denetim ekibi tarafindan talep edildiğinde denetim ekibine sunulur.

Denetim ve ek erişim faaliyetlerine ilişkin yükümlülükler 
MADDE 17- (1) Tesis veya tesis dışi yer sorumlusu, fiziksel envanter doğrulaması ve tasarım bilgisi doğrulaması faaliyetleriyle ilgili bilgi ve belgelerin güncel tutulmasınısağlamakla yükümlüdür.

(2) Tesis veya tesis dışı yer sorumlusu, denetim ve ek erişim faaliyetlerine yönelik yazılıprosedürlerin oluşturulmasıni ve denetimde talep edilmesi hâlinde denetim ekibine sunulmasıni sağlamakla yükümlüdür.

(3) Denetim ekibi, denetim ve ek erişim faaliyetleri esnasmda çeşitli ekipmanlar kullanabilir. Denetlenen, bu ekipmanların saha içinde kullanımında gerekli emniyet önlemlerinin alınmasıyla yükümlüdür.

(4) Denetimlerde kullanılacak ekipmanların listesi denetlenene denetim planiyla birlikte veya mümkün olan en erken zamanda bildirilir. Denetlenen, söz konusu ekipmanların sahaya erişimi, kullanımı ve gerekmesi durumunda depolanmasına yönelik önlemleri almakla yükümlüdür.

(5) UAEA denetçileri, tesislerde denetimlerde kullanmak üzere getirdiği ekipmanların depolanması ya da denetçilerin çalışması için ofis veya benzeri bir oda talebinde bulunabilir.Böyle bir durumda tesis sorumlusu ilgili odayı temin etmekle ve gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

(6) Denetlenen, denetimlerin ve ek erişim faaliyetlerinin belirlenen plan çerçevesinde gerçekleştirilmesini sağlamakla yükümlüdür.

(7) Tesisler, Kurum ve UAEA tarafindan gerçekleştirilecek denetimlerin planlamasının yapılabilmesi amacıyla her yıl aralık ayına kadar gelecek yıla ait yıllık işletme programınıKuruma sunar. Programda değişiklik olması durumunda program güncellenerek Kuruma sunulur.

(8) UAEA tarafindan denetim ve ek erişim faaliyeti esnasinda alınan çevresel kir örneklerinin UAEA'ya gönderilmesinin gerektiği durumlarda denetlenen gerekli iş ve işlemleri yürütmekle yükümlüdür.

(9) UAEA ve Kurum tarafindan denetim ve ek erişim faaliyetlerinde kullanılmasi öngörülen ekipmanlara yönelik gerekli altyapı desteği denetlenen tarafindan sağlanır.
(10) Kapama ve gözetim sistemleri çerçevesinde, UAEA tarafindan tesis veya tesis dış1yerlerde kullanılacak kamera, mühür, sensör gibi ekipmanların kurulumu için tesis veya tesis dışı yer sorumlusu gerekli iş ve işlemleri yürütür.


(11) Tesis veya tesis dışı yer sorumlusu, sahada kurulan kapama ve gözetim sistemleri ekipmanlarının emniyetine ilişkin önlemlerin alınmasını sağlamakla yükümlüdür.
(12) Denetim ve ek erişim faaliyetleri boyunca, faaliyetin gerçekleştirildiği tesis ve tesis dışı yerlerde nükleer madde sayım ve kontrol personeli, diğer yerlerde ilgili personel denetim ekibine eşlik eder.

(13) Denetim ekibinin denetim ve ek erişim faaliyetlerinden önce bu faaliyetlerin gerçekleştirildiği yerlere yönelik özel olarak bilgilendirilmesi gerekiyorsa; tesis ve tesis dışıyerlerde tesis veya tesis dişı yer sorumlusu tarafindan, diğer yerlerde ilgili personel tarafindan faaliyet öncesinde gerekli bilgilendirmenin yapılması sağlanır.

(14) Fiziksel envanter doğrulamasında fiziksel envanter listesindeki nükleer maddelerin,fiziki olarak ilişkilendirebilmesi amacıyla yığınlar, damgalanmış veya kazınmış bir seri numarası veya etiketle işaretlenmiş olmalıdır.

(15) Denetim ekibi tarafindan denetim veya ek erişim faaliyetleri gerçekleştirilen yerlerde bulunan bir ekipmanın denetim ve ek erişim faaliyetlerini desteklemek amaçhı kullanımı talep edilirse denetlenen tarafindan söz konusu ekipmanın kullanımı sağlanır.
(16) Denetim ekibi tarafindan ihtiyaç duyulması hâlinde denetim kapsamına yönelik talep edilen ilave bilgi ve belgeler, denetlenen tarafindan denetim ekibine sunulur.
(17) Denetlenen, denetimlerde kullanılmak üzere denetim ekibi tarafindan talep edilmesi hâlinde kendilerine aktif ve/veya pasif dozimetre temin edilmesini ve denetim ekibinin maruz kaldıkları radyasyon dozunun kayit altına alınmasını ve denetim tarihinden itibaren bir ay içinde Kuruma yazılı olarak bildirilmesini sağlar.

Denetim ekibinin erişimi 
MADDE 18- (1) Denetim ekibinin görevlerini serbestçe ve zamanında yerine getirebilmeleri amaciyla denetim ekibine ve denetimde kullanılmak üzere sahaya getirilecek ekipmanlara yönelik erişim prosedürleri rutin erişim prosedürlerinden ayrı olarak düzenlenir ve Kuruma bildirilir.

(2) Denetlenen denetim öncesinde iş sağlığı ve güvenliği, radyasyondan korunma ve emniyet önlemleri gibi durumlardan kaynaklı olarak varsa erişime kapalı alanları gerekçeleriyle birlikte Kuruma bildirir 

(3) Denetlenen, denetim ekibinin sahaya erişimine yönelik olarak talep edeceği bilgi ve belgeleri denetim öncesinde Kuruma bildirir.

(4) Denetlenen, denetim ekibi tarafindan denetimin bilgi güvenliği, emniyet önlemleri ve radyasyondan korunma çerçevesinde planlandığı gibi yerine getirilmesini sağlamakla yükümlüdür.

(5) Denetlenen, ek erişim faaliyeti gerçekleştirilen yerlerde, UAEA tarafindan planlanan ek erişim faaliyetlerinin bilgi güvenliği, emniyet önlemleri ve radyasyondan korunma çerçevesinde planlandığı gibi yerine getirilmesini sağlamakla yükümlüdür.
(6) Denetim ekibi tarafindan denetim ve ek erişim kapsamında herhangi bir yazilım veya bilişim teknolojileri aracına erişim sağlanmasının gerekli görülmesi durumunda denetlenen,denetim ekibinin erişim talebini bilgi güvenliğini esas alarak yerine getirir.
BEŞİNCİ BÖLÜM Bulgu ve Uygunsuzluk 
Bulgularin siniflandirılması
MADDE 19- (1) Kurum tarafindan gerçekleştirilen nükleer güvence denetimleri sonucunda tespit edilen bulgular nükleer güvence açısından önemine göre Sınif-A, Sınif-B ve Sinif-C olarak sıniflandırılir.

(2) Kurum tarafindan gerçekleştirilen nükleer güvence denetimleri sonucunda tespit edilen bulgulardan Sınif-C olarak kabul edilecek bulgular şunlardır:
a) İşletme ve sayım kayitları ile sayım raporlarının belirlenen prosedürlere uygun hazırlanmamasi.


b) Denetim ekibi tarafindan talep edilmesine rağmen aktif ve/veya pasif dozimetre sağlanmamasi, denetim ekibinin maruz kaldıkları radyasyon dozunun kayıt altına alınmaması.
c) Nükleer maddelerin emniyeti için detayları Tasarım Bilgisi Sualnamesi'nde belirtilen önlemlerin alınmaması.

(3) Kurum tarafindan gerçekleştirilen nükleer güvence denetimleri sonucunda tespit edilen bulgulardan Sınıf-B olarak kabul edilecek bulgular şunlardır:
a) Tesis veya tesis dişı yer sorumlusu ile nükleer madde sayım ve kontrol personelinin değişikliğinin Kuruma bildirilmemesi.

b) İşletme ve sayım kayıtlarının tutulmasına ve sayım raporlarının hazırlanmasına ilişkin prosedürlerin belirlenmemesi.

c) Nükleer maddenin ihracı veya ithali öncesinde Kuruma bildirim yapılmaması.
c) Ek Protokol kapsamında bildirime tabi olup bildirilmemiş hususların olması.
d) Tekrar edilen ve giderilmeyen Sinif-C bulgular.
(4) Kurum tarafindan gerçekleştirilen nükleer güvence denetimleri sonucunda tespit edilen bulgulardan Sınif-A olarak kabul edilecek bulgular şunlardır:
a) Tesis veya tesis dişi yer sorumlusu ile nükleer madde sayım ve kontrol personelinin görevden ayrılmiş olması ve yeni sorumluların belirlenmemiş olması.
b) Nükleer maddenin kaybedilmesi.
c) Beyan edilmemiş nükleer maddenin tespit edilmesi.
ε) Kurumun izni olmadan nükleer maddenin ihracı, ithali veya devredilmesi.
d) Tesisler için Tasarım Bilgisi Sualnamesinde, tesis dışı yerler için Tesis Dışı Yer Bilgi Sualnamesinde yer alan bilgilerde meydana gelen değişikliklerin Kuruma bildirilmemesi 
e) Envanter değişikliği olmasına rağmen sayım raporlarının Kuruma iletilmemesi.
f) Sayım kayıtları ile sayım raporlarında uyuşmazlık olması.
g) Sayım kayıtlarının tutulmaması.
ğ) Meydana gelen olağan dışı durumların Kuruma bildirilmemesi.
h) İç denetimin gerçekleştirilmemesi.
i) Denetimde talep edilen belgelerin herhangi bir gerekçe göstermeksizin kismen veya tamamen sunulmamasi.

i) Tesis veya tesis dışı yerlerde denetim öncesinde erişime kapalı alanların ve gerekçesinin Kuruma bildirilmemesi 

j) Denetim ekibi tarafindan kurulan ekipmanların emniyetine ilişkin önlemlerin almmamasi.

k) Ek Protokol kapsamında yapılan bildirimlerle uyuşmazlık olması.
l) Tekrar edilen ve giderilmeyen Sınif-B bulgular.
(5) Denetim sonucunda tespit edilen ve bu maddede yer almayan bulgular, Kurum tarafindan dereceli yaklaşımla sınıflandırılır.

Bulgu ve uygunsuzluk yönetimi 
MADDE 20- (1) Denetlenen, denetimlerde tespit edilerek kendisine Kurum tarafindan bildirilen bulguların giderilmesine ve tekrarıın önlenmesine yönelik olarak düzeltici ve önleyici faaliyetleri süresi içinde yerine getirmekle yükümlüdür.

(2) Denetlenen tarafindan düzeltici ve önleyici faaliyet için en fazla üç aya kadar süre talep edilebilir. Denetlenen tarafindan bu süre zarfinda gerekçeli olarak ek süre talep edilmesi ve talebin Kurum tarafindan uygun bulunması durumunda, bu süre bulgunun nükleer güvence,emniyet, güvenlik ve radyasyondan korunma açısından önemine göre altı aya kadar uzatılabilir.
(3) Nükleer güvence denetimleri sonucunda bulgu tespit edilmesi hâlinde, denetim ekibi tarafindan EK-1'de yer alan nükleer güvence denetimlerine ilişkin bulgu formu, denetim tarihini takip eden on iş günü içinde hazırlanarak denetlenene resmî yazıyla gönderilir.

(4) Denetlenen, EK-2'de yer alan nükleer güvence denetimlerine ilişkin düzeltici ve önleyici faaliyet önerisi formunu Kurumun bildirimini takip eden on beş iş günü içinde Kuruma sunar.

(5) Kurum tarafindan, düzeltici ve önleyici faaliyetlerin ve planlamanın uygunluğu on beşiş günü içinde değerlendirir. Denetim ekibi değerlendirme sürecinde ilave bilgi ve belge talep edebilir.

(6) Değerlendirme sonucunda denetim ekibi tarafindan, EK-3'te yer alan nükleer güvence denetimlerine ilişkin düzeltici ve önleyici faaliyet değerlendirmesi formu hazırlanarak denetlenene resmî yazıyla gönderilir. Değerlendirme sonucunun olumlu olması hâlinde söz konusu bulgu kapatılır. Aksi hâlde, değerlendirme sonucunun olumsuz olduğunun denetlenene bildirilmesinden itibaren on iş günü içinde, denetlenen tarafindan yeniden nükleer güvence denetimlerine ilişkin düzeltici ve önleyici faaliyet önerisi formu hazırlanarak Kuruma sunulur.Düzeltici ve önleyici faaliyet önerisine ilişkin değerlendirme sonucunun ikinci kez olumsuz olması hâlinde uygunsuzluk süreci başlatılır.

(7) Herhangi bir gerekçe göstermeksizin düzeltici ve önleyici faaliyet önerilerinin ve gerekli bilgi ve belgelerin belirtilen süre içinde Kuruma sunulmaması durumunda uygunsuzluk süreci başlatılabilir.

(8) Kurum tarafından gerek görülmesi hâlinde düzeltici ve önleyici faaliyetlere veya bulguların giderildiğinin tespitine yönelik haberli veya habersiz denetim yapılabilir 
(9) Denetim sonucu tespit edilen Sınıf-A bulgular hakkında Kurum tarafindan yapılacak değerlendirme sonucuna göre uygunsuzluk süreci başlatılabilir.

(10) Uygunsuzluk olarak belirlenen Sınif-A bulgular hakkında. Kurum tarafindan yapılacak değerlendirme sonucuna göre gerek görülmesi hâlinde idari yaptırım süreci başlatılır.
(11) Denetim görevlilerinin görevlerini yapmasının engellenmesi, gerçeğe aykirı belge sunulması veya yanıltıcı bilgi verilmesi durumunda Kurum tarafindan idari yaptırım süreci başlatılır.

ALTINCI BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler 
UAEA faaliyetlerine yönelik ayrıcalık ve muafiyetler 
MADDE 21- (1) Bu Usul ve Esaslar kapsamında UAEA tarafindan gerçekleştirilecek faaliyetlerde 31/3/1978 tarihli ve 7/15399 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Milletlerarası Atom Enerjisi Ajansı'nın Ayrıcalık ve Muafiyetleri Hakkında Anlaşma hükümleri uygulanır.

Yaptırım 
MĀDDE 22- (1) İlgili mevzuat veya yetki koşullarına, Kurum kararlarına ve talimatlarına aykırı hareket edildiğinin tespit edilmesi hâlinde idari yaptırım uygulanır. İdari yaptırımlara ilişkin hususlarda ilgili yönetmelikte yer alan hükümler uygulanır.
Yürürlük 
MADDE 23- (1) Bu Usul ve Esaslar yayımı tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme 
MADDE 24- (1) Bu Usul ve Esaslar hükümlerini Nükleer Düzenleme Kurumu Başkanıyürütür.


EK-1
NÜKLEER GÜVENCE DENETİMLERİNE İLİŞKİN BULGU FORMU 
1. Bulgu Bilgileri: Tesis veya Tesis Dışı Yer Adı

1. Bulgu Bilgileri: Tesis veya Tesis Dışı Yer Kodu

1. Bulgu Bilgileri: Bulgu Formu Numarası

1. Bulgu Bilgileri: Bulgu Tarihi

1. Bulgu Bilgileri: Bulgu Sımifi

1. Bulgu Bilgileri: Bulgu Yeri

1. Bulgu Bilgileri: 2. Bulgu

1. Bulgu Bilgileri: Bulgu Özeti

1. Bulgu Bilgileri: Bulgu Açıklaması

1. Bulgu Bilgileri: Bulgu Kanıtı

1. Bulgu Bilgileri: Bulgu Dayanağı

1. Bulgu Bilgileri: Ekler

1. Bulgu Bilgileri: 3. Bulguyu Tespit Eden

1. Bulgu Bilgileri: Hazırlayan (İsim/Ünvan/Tarih/İmza)

EK-2
NÜKLEER GÜVENCE DENETİMLERİNE İLİŞKİN DÜZELTİCİ VE ÖNLEYİCİ FAALİYET ÖNERİSİ FORMU 
1. Bulgu Bilgileri: Tesis veya Tesis Dışı Yer Adı

1. Bulgu Bilgileri: Tesis veya Tesis Dışı Yer Kodu

1. Bulgu Bilgileri: DFÖ Tarihi

1. Bulgu Bilgileri: İlgili Bulgu Formu Numarası

1. Bulgu Bilgileri: Bulgu Sıfi

1. Bulgu Bilgileri: 2. Denetlenenin Bulguva İliskin Yanıtı

1. Bulgu Bilgileri: Kök Neden Analizi Sınıf-A bulgu için doldurulur.

1. Bulgu Bilgileri: Düzeltici ve Önleyici Faaliyet Sınif-A, Sınif-B ve Sınif-C bulgu için doldurulur.

1. Bulgu Bilgileri: Düzeltici ve Önleyici Faaliyet İçin Talep Edilen Süre Sınif-A, Sınif-B ve Sınıf-C bulgu için doldurulur.

1. Bulgu Bilgileri: Düzeltici ve Önleyici Faaliyetin Etkinliğinin Değerlendirilmesi Sınif-A bulgu için doldurulur.

1. Bulgu Bilgileri: Açıklama Söz konusu bulguya ilişkin açıklama yazılır.

1. Bulgu Bilgileri: İlgili Bilgi ve Belgeler Belgeler forma ek yapılır.

1. Bulgu Bilgileri: Hazırlayan (İsim/Ünvan/Tarih/Imza)

EK-3
NÜKLEER GÜVENCE DENETİMLERİNE İLİŞKİN DÜZELTİCİ VE ÖNLEYİCİ FAALİYET DEĞERLENDİRMESİ FORMU 
1. Bulgu Bilgileri: Tesis veya Tesis Dışı Yer Adı

1. Bulgu Bilgileri: Tesis veya Tesis Dışı Yer Kodu

1. Bulgu Bilgileri: DFD* Tarihi DFÖ** Tarihi

1. Bulgu Bilgileri: İgili Bulgu Formu Numarasi Bulgu Sıifi

1. Bulgu Bilgileri: Sınif-A

1. Bulgu Bilgileri: Kök Neden Analizi Sınif-A bulgu için doldurulur.

1. Bulgu Bilgileri: Düzeltici ve Önleyici Faaliyet Sınif-A, Sınıf-B ve Sınif-C bulgu için doldurulur.

1. Bulgu Bilgileri: Düzeltici ve Önleyici Faaliyet için Talep Edilen Süre Sınif-A, Sınif-B ve Sınif-C bulgu için doldurulur

1. Bulgu Bilgileri: Düzeltici ve Önleyici Faaliyetin Etkinliğinin Değerlendirilmesi Sınıf-A bulgu için doldurulur.

1. Bulgu Bilgileri: Hazırlayan (İsim/Ünvan/Tarih/İmza)

1. Bulgu Bilgileri: *DFD: Düzeltici ve Önleyici Faaliyet Değerlendirmesi **DFÖ: Düzeltici ve Önleyici Faaliyet Önerisi