Türkiye İçin Rekabetçilik ve Yenilik Çok-Yıllı Eylem Programına Ait Finansman Anlaşmasına 3 No’lu Değişikliğin İlişik Notalarla Birlikte Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 6912)
MİLLETLERARASI ANDLAŞMALAR | 2023-03-09

9 Mart 2023 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 32127 (Mükerrer)
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA 
C*


Karar Sayısı: 6912
Türkiye Cumhuriyeti adına 10 Kasım 2022 tarihinde Ankara'da imzalanan ekli "Türkiye İçin Rekabetçilik ve Yenilik Çok-Yıllı Eylem Programına Ait Finansman Anlaşmasına 3 No'lu Değişiklik’in ilişik Notalarla birlikte onaylanmasına, 244 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile 9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2 nci ve 3 üncü maddeleri gereğince karar verilmiştir.

8 Mart 2023
Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI 

TÜRKİYE İÇİN REKABETÇİLİK VE YENİLİK ÇOK-YILLI EYLEM  PROGRAMINA AİT FİNANSMAN ANLAŞMASINA 3 NO'LU DEĞİŞİKLİK 
Avrupa Komisyonu ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti arasında ilk olarak 03/05/2016 tarihinde imzalandığı ve 01/10/2018 tarihinde Ek 1 ile değiştirildiği şekliyle ve 04/07/2019 tarihinde Ek 2 ile ilaveten değiştirildiği şekliyle, bundan böyle “Finansman Anlaşması" olarak anılacaktır.
Bir tarafta,
Avrupa Birliği adına hareket eden ve bundan böyle “Komisyon" olarak anılacak olan Avrupa Komisyonu, bundan böyle “Birlik" olarak anılacaktır.

Ve diğer tarafta,
Dışişleri Bakanlığı tarafindan temsil edilen ve bundan böyle “IPA II yararlanıcısı” olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti,
Bundan böyle müştereken “Taraflar” olarak anılacaktır,
Buna Göre,
(1) Komisyon, 11/12/2014 tarihinde, Rekabet Edebilirlik ve Yenilik konusunda Türkiye için Çok Yıllı Eylem Programını oluşturan bir Komisyon Kararı olan C(2014)9576'yı kabul etmiştir.Kararda Değişiklikler, 11/12/2017 tarihli C(2017)8623 sayılı Karar ile ve 05/12/2018 tarihli C(2018)8185 sayıßı Karar ile kabul edilmiştir. Bu Program, 04/07/2019 tarihinde Komisyon ve IPA II yararlanıcısı arasında imzalanan bir Finansman Anlaşması vasıtasıyla uygulanmaktadır.
(2) 1PA Il yararlanıcısı Finansman Anlaşmasının değiştirilmesini 21/02/2022 tarihinde talep etmiştir;
(3) Mevcut değişiklik, COVID-19 ilintili yavaşlama nedeniyle, programın uygulanması için esneklik sağlamak için uygunluk süresini bir (1) yıl uzatmayı ve son ödeme talebi için ödeme tahminini 14 ila 24 ay arasında uzatmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, çok yıllı yaklaşımdaki değişiklikleri, bütçe azaltımını ve son dönemdeki COVID-19 etkilerini dikkate alarak, her operasyon için sözleşme ve proje düzeyinde fiziksel ilerlemeyi gözlemleyerek, eylemler arasında maliyetleri yeniden tahsis etmeyi ve göstergeleri revize etmeyi amaçlamaktadır.

(4) Türkiye için Rekabet Edebilirlik ve Yenilik üzerine Çok Yıllı Eylem Programı, gerekli değişiklikleri yansıtacak şekilde değiştirilmiştir ve bu nedenle, Finansman Anlaşmasının değiştirilen Program ile uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir.
AŞAĞIDAKİ HÜKÜMLER ÜZERİNDE ANLAŞMIŞLARDİR:
Madde 1
1. Finansman Anlaşmasının Özel Koşullarının 2 (2). Maddesi aşağıdaki ile değiştirilmiştir:
“Ek II (Genel Koşullar) Madde 13(1)'de tanımlanan uygunluk süresi, bu Finansman Anlaşmasının yürürlüğe girdiği tarihte başlayacak ve 31 Aralık 2025'te sona crecektir"
2. Finansman Anlaşmasınin Özel Koşullarının 7. maddesine aşağıdaki paragraf eklenmiştir:
“7.3 Ödeme öngörüsü ile ilgili Ek II'den ayrılan hükümler 
Ek Il'nin 5(2), 5(3), 6(3) ve 6(4) Maddelerinden istisna olarak, ön finansman için nihai talebi destekleyen ödeme öngörüsü, talebin hesap kesim tarihinden itibaren Özel Koşullar Madde 2(2)'de ve Ek Il'nin I3(1) Maddesinde tanımlanan uygunluk süresinin sonuna kadar olan dönem için olacaktır”.
3. Finansman Anlaşmasının I. Ek'i, bu Ek'e ekli Ek I ile değiştirilmiştir.
4. Ek IA: Finansman Anlaşmasının Sektörel Operasyonel Programı, bu Değişikliğe ekli Ek IA ile değiştirilmiştir.

Madde 2
Finansman Anlaşmasının diğer tüm hüküm ve koşulları değişmeden kalır.
Madde 3
Bu Ek, Komisyonun IPA II yararlanıcısından, IPA II yararlanıcısının yürürlüğe girmesi için gerekli olan iç prosedürlerin tamamlandığını teyit eden bir bildirim aldığı tarihte yürürlüğe girecektir.Komisyon, bu bildirimin alındığı tarihi IPA II yararlanicısına bildirir. Bu Ek, Finansman Anlaşmasının ayrilmaz bir parçasını oluşturacaktir.


Finansman Anlaşmasına Ek No. 3, biri Komisyon'a, diğeri IPA II yararlanıcısıa verilmek üzere,İngilizcc dilinde iki nüsha olarak hazırlanmıştır.

IPA II yararlanıcısı adına:
Ankara,
Faruk Kaymakeı

Büyükelçi 

Dışişleri Bakan Yardımcısı
Ve AB Başkanı

Ulusal IPA Koordinatörü (NIPAC)
Türkiye Cumhuriycti 

Komisyon adına:
Brüksel,
Henrike Trautmann 
Başkan Vekili 

B  Komşuluk Güney ve Türkiye 
Komşuluk ve Genişleme Müzakereleri 
Genel Müdürlüğü

Avrupa Komisyonu 


EKI 
Çok Yıllı Çalışma Programı

Bu doküman, Mali Tüzük'ün (Tüzük (AB, Euoratom) 2018/1046) 110(2) maddesi 
açısından çok yılh çalışma programını tesis eder.

1TANIMLAMA 
Yararlanıcı: Temel tasarruf: Toplam maliyet AB Katkısı
Türkiye: Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) 260.117.647 AVRO 221.100.000 AVRO, bu tutardan:

Yararlanıcı: CRIS/ABAC taahhüt referansları, AB Katkısı ve bütçe kalemleri
Türkiye: 2014 2014/031-879 37.400.000 AVRO / 22.02 03 02 2015 2014/031-879 46.200.000 AVRO / 22.02 03 02 2016 2014/031-879

Yararlanıcı: Yönetim usulü/Yetki Verilen Kuruluşlar
Türkiye: 46.200.000 AVRO / 22.[KART_NO]/031-879 58.000.000 AVRO / 22.02 03 02 2018 2014/031-879 33.300.000 AVRO / 22.02 03 02 Türkiye ile dolaylı yönetim. Programin uygulanmasından sorumlu olan Program Otoritesi,

Yararlanıcı: Her bir bütçe
Türkiye: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'dır (STB). 2014 yı11 bütçe taahhüdü, 31/12/2019 tarihine kadar harcanmalıdır.

Yararlanıcı: taahhüdünün harcama tahsisi için zaman çizelgesi
Türkiye: 2015 yılı bütçe taahhüdü, 31/12/2020 tarihine kadar harcanmalıdır. 2016 yılı bütçe taahhüdü, 31/12/2021 tarihine kadar harcanmalıdır. 2017 yılı bütçe taahhüdü, 31/12/2022 tarihine kadar harcanmalıdır. 2018 yılı bütçe taahhüdü, 31/12/2023 tarihine kadar harcanmalıdır.

2EYLEM PROGRAMININ AÇIKLAMASI 
2.1 BU EYLEM PROGRAMI ALTINDA SEÇİLEN SEKTÖRLER 
• Bu program altında belirli sektörlerin seçilmesinin ardındaki gerekçe:
Rekabetçilik ve Yenilik Sektör Operasyonel Programu (RYSOP), Türkiye'deki ekonomik ve toplumsal durumun doğru bir analizini temel almaktadır. Ülkedeki ekonomik faaliyetlerin bileşimi son birkaç yılda hizmetler lehine değişmiş olup "ticarete konu olmayan" sektörlere "ticarete konu olan" sektörlerden daha fazla kaynak ayrılmıştır.Bu cğilim, Meclis tarafindan 2013'te onaylanan Onuncu Kalkınma Planı'nda (KP10)belirtildiği gibi, Türkiye'nin orta ve uzun vadeli büyüme beklentileri üzerinde önemli bir yük yaratmaktadır.

RYSOP'nin kapsayıcı stratejisinin temcli, KP10'un büyüme stratejisinde yatmaktadır:"Verimlilik artışı ve sanayileşmenin hızlandırılması yoluyla ihracata dayali, özel sektör öncülüğünde, rekabetçi üretim yapısının geliştirilmesi". Daha açık bir ifadeyle,RYSOP'nin ana amaci, "ticarete konu olan" sektörleri kapsayan değer zincirlerini hareketlendirmek amacıyla imalat sanayinin dönüşümüne katkıda bulunmaktır.
KP10'da ayrıca, işgücü verimliliği 2007-2013 yılları arasında artış gösterse de, büyük ölçckli işletmeler ile küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) arasındaki verimlilik açığının genişlediği de belirtilmektedir. Scktör analizi, KOBi'lerin büyük ölçekli işletmelerden daha az verimli olduğunu göstermektedir'. KOBi'terin karşılaştığı zorluklar Türk makamları tarafından bilinmekte olup KOBİ'lerin rekabetçiliğini geliştirmeyi amaçlayan birçok destck planı ortaya konulmuştur ve bu planların en önemlileri Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB)tarafindan uygulanmaktadır. Mükerrer uygulama olasılığını önlemek amacıyla bu programın hedefi, AB finansmanlı veya eş finansmanhı önceki programların (örn, AB Türkiye İş Geliştirme Merkezleri, uzmanlaşmamış kuluçka merkezleri, vs.) Türkiye'de destekledikleri tek tek KOBi'ler yerine değer zincirleridir.

KP10'da bilim, teknoloji ve yenilik politikaları da dikkate alınmaktadır. Bu politikalar,genellikle devlet, üniversiteler ve sanayi arasında eşgüdümü arttırma ve küresel ölçekte rekabetçi ve yüksek katma değerli sektörlerde araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) ve yenilik çalışmalarına ağırlık verme amacı taşımaktadır. RYSOP bu alanlarda, yeni girişimleri (start-up) ve KOBİ'leri merkeze alan yenilikçi bir ortam yaratmaya odaklanır. KOBİlerin Ar-Ge girişimlerini ve sonuçların ticarileştirilmesini desteklemck ve ürünler ile hizmetlere yüksek değer katan yenilikleri teşvik etmek birincil hedefler ołmalıdır, Destek tedbirleri,bu programłara katılımı kolaylaştıran COSME ve Ufuk 2020 gibi AB programlarıyla da uyum içinde olmalıdır. Ayrica, programda sosyal hizmetłerin verilmesinde alternatif ve yenilikçi yollar yaratma ve sektörü ulaşılabilir ürün ve hizmet sunmaya teşvik etme ihtiyaci da dikkate alınmaktadır.

1 İmalat sektöründe yer alan KOBf'ler imalat sanayindeki tüm işletmelerin %99.5'ine karşılık gelse de,faktör maliyetlerine kattıkları değerin yalnızca %42,3'ünü üretmişlerdir (2011). Sağlanan katma değerin miktarı işletıme küçüldükçe azalmaktadır: 20 çalışanın altında istihdam yaratan imalatçı KOBf'łer tüm imalat işletmelerinin %92.6'sına karşılık gelirken, bunların faktör maliyetlerine olan katkıları %8.6 ile sınırlı kalmiştir (2011).


Türkiye'nin hedefleri Bilim, Yenilik ve Sanayi politika alanlarında AB'nin 2020Stratejisi'yle uyumlaştırılmıştır. Ulusal yenilik ve girişimcilik sistemi hedefleri yenilencrck 2023 yılına yönelik hedefler belirlenmiştir. Öte yandan, bu sektör politikasıAB'ye katılım gündemiyle de yakından bağlantılıdır. Fasıl 20-İşletme ve Sanayi Politikasıile Fasıl 25-Bilim ve Araştırma, söz konusu sektör ile doğrudan bağlantılıdır. Bu nedenle,bu Sektör Operasyonel Programı (SOP), Türkiye'nin söz konusu fasıllarda cle alınan müktesebatı uyumlaştırılmasıyla doğrudan bağlantılıdır.

Ayrıca, eko-yeniliğin desteklenmesi, (Eko-Yenilik Eylem Planı'ndan bclirtildiği şekilde)eko-yeniliğin kaynak verimliliği gündemine katkısıyla ilgili farkındalığın artırılması,(KOBİler için Yeşil Eylem Planında belirtildiği şekilde) KOBİlerin istihdam yaratmasıve rekabetçiliği dikkate alınmalıdır.

Bunun yanı sıra bu program, Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) I ile devamlılığın sağlanması amacıyla Türkiye'nin, küresel değer zincirlerinin daha yüksek katma değerli kesimlerine yükselme ve insan ile kurumlara yapılan yatirımları destekleme yönündeki çabalarına katkıda bulunmayı amaçlayacaktır.

IPA II fonlarının etkisini en üst düzeye çıkarmak amacıyla, tematik ve coğrafi odaklanma büyük bir öneme sahiptir: (kişi başı brüt katma değeri ülke ortalamasının %75'inin altında olan) öncelikli dört Güncydoğu bölgesi, 2014-2018 dönemi toplam program tahsisinde Eylem 1.1 İmalat Sanayine tahsis edilen bütçenin yaklaşık %30'ini alacaktır.
Revize edilen Türkiye için Endikatif Strateji Belgesi 2014-2020'de, IPA I döneminc kiyasla yeniliğe daha fazla odaklanılacağı ve altyapı destek fonlarının azaltılacağıbelirtilmektedir. 2018'dcn itibaren sağlanacak fonlar ile, Ekonomik Reform Programı ve yeşil ekonomiye geçiş konularında bakanlıklar düzeyinde gerçekleşen diyalog kapsamında üzerinde mutabık kalınan ortak politika tavsiyesiyle uyumlu bir şekilde yenilikçi girişimlerin (yeni girişimler, kuluçka merkezleri vb.) desteklenmesine odaklanilacaktir.

• AB'nin, diğer donörlerin ve/veya IPA II yararlanıcısının ilgili sektörlerdeki geçmiş ve devam eden eylemlerine genel bakış:
Bölgesel Rekabet Edebilirlik Operasyonel Programi (BROP 2007-2013), Avrupa Birliği ekonomisine yakınlaşması için Türkive ekonomisinin rekabetçiliğini artırmak ve bölgesel sosyoekonomik farklılıkları azaltmak amacıyla AB yardımı alma sürecinde Türkiye için altyapıyı oluşturur. Hâlihazırda uygulanmakta olan program, imalat sanayi ve turizm sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lere, bilgi toplumu, araştırma geliştirme ve yeniliğe yoğunlaşmaktadır.

BROP 2007-2013'ün Ara Değerlendirmesi ve son 11 yılda uygulanan Türkiye'de Özel Sektörün Geliştirilmesi (ÖsG) programına AB tarafından sağlanan destekle ilgili yapılan değerlendirme, 2014-2020 döneminde bu desteğin iyileştirilmesine yönelik atilabilecek adimlar dâhil, dikkate değer birçok tavsiyeyi ortaya koymuştur. Bu değerlendirmelerden çıkarılan temel dersler aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
Çeşitli KOBİ ihtiyaçlarının tamamının kapsanması konusunda Türk otoriteleriyle mutabakata varmanin önemi;
• Özellikle, büyüme potansiyeli daha yüksek KOBi'lere ve sektörlere yönelme ihtiyaci;

Programların tasarlanmasında ve uygulanmasında, teknik bilginin aktarılması,benimsenmesi ve eşdeğer proje oluşturma kapasitesini doğru şekilde dikkate almanın önemi;
KOBí hibe programlarının potansiyel yararlanicılarının özel danışmanlar tarafindan istismar edilmelerinin engellenmesine duyulan ihtiyaç.
RYSOP 2014-2020, bu dersler dikkate alınarak, finansal mekanizmaların kullanımının arttırılmasıyla üretim altyapısının modernize edilmesi ve finansal kaynaklara erişimlerinin artırılması suretiyle işletmelcrin iş geliştirme planı ve yatırım seviyesi kapasitelcrinin geliştirilmesi üzerine yoğunlaşacaktır.

BROP (2007-2013) kapsamında, mali araçlar için özel bir tedbir belirlenmiş ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (daha önce Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı) Avrupa Yatırım Fonu'yla (AYF) işbirliği içinde üç operasyonu uygulamaya koymuştur. Söz konusu tedbirin programlama sürecinin ilk aşamalarında, Türkiye'de AB tarafindan finanse edilen mali araç projeleri yöneten, Avrupa Yatırım Bankası (AYB) Grubu, Avrupa Imar ve Kalkınma Bankası (AiKB), Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası (AKKB), Alman Kalkınma Bankası (KfW) ve Dünya Bankası (WB) gibi Uluslararası Finans Kuruluşlarının (IFI) temsilcileriyle toplantılar da yapılmıştır.

Ayrıca bu bağlamda, yeni araçların COSME ve Ufuk 2020 kapsamındaki araçlar ve eylemlerle sinerji içinde kullanılması da önemlidir.

Seçilen Sektörlerde öngörülen Eylemlerin Listesi:
IPA II yararlanıcısıyla DOLAYLI YÖNETİM: Eylem 1 - Özel Sektörün Geliştirilmesi (ÖSG)

IPA II yararlanıcısıyla DOLAYLI YÖNETİM: Eylem 2 - Bilim, Teknoloji ve Yenilik (BTY)

IPA II yararlanıcısıyla DOLAYLI YÖNETİM: Eylem 3  Kapasite Geliştirme (KG)

IPA II yararlanıcısıyla DOLAYLI YÖNETİM: TOPLAM

2.2  EYLEMLERİN AÇIKLAMASI VE UYGULANMASI 
Türkiye için Çok Yıllı Rekabctçilik ve Yeniliğe Eylem Programı'na yönelik öngörülen yardımın, ABİHA'nın 215. maddesi uyarınca kabul edilen kısıtlayıcı tedbirlerle öngörülen koşulları ve usulleri izlemesi gerekir².


(1) Eylemin açıklamasi, hedefi, beklenen sonuçlar ve kilit performans göstergeleri 
Eylem ve hedeflerin açıklaması
ÖsG Eylemi, imalat sanayinin dönüştürülmesine ve rekabctçiliğinin geliştirilmesine özel önem atfederek ulusal ckonominin toplam faktör verimliliğinin iyileştirilmesini amaçlar.

Özel hedefler şunlardır:
o Türkiye’de imalat değer zincirlerinin rekabetçiliğinin artırılması ve ortak kullanım yapıları/tesislerinin kurulup faaliyete geçirilmesiyle KOBİ'lerin değer zincirlerine entegrasyonlarının güçlendirilmesi yoluyla imalat sanayisini dönüştürmek,
O Hizmet sektöründe (yaraticı endüstriler dâhil) yaratılan katma değeri ve verimliliği artırmak ve hizmet sektörünün imalat sanayiine entegrasyonunu iyileştirmek,
O Mevcut kuluçka merkezleri ve hızlandırıcılar gibi yapıların kapasitelerinin ve kabiliyetlerinin tesis edilmesini veya geliştirilmesini kolaylaştırarak girişimciliği artirmak,
O Öz sermaye ortaklık modellerine dayanılarak mali araçların kullanımının yaygınlaştırılması ve özel kredi programlarına erişimin kolaylaştırılması yoluyla girişimcilerin (yeni girişimler (start-up'lar)) ve KOBİ'lerin finansal kaynaklara erişimini artırmak,
o KOBļ'lerin, yeşil ekonomiye geçişin sağlayacağı iş firsatlarıyla buluşmalarınıdesteklemek.

Bu eylem iki faaliyet içermektedir:
—Faaliyet 1.1: Imalat sanayisinin dönüşümü
-Faaliyet 1.2: Hizmetler ve yaratici endüstriler 
Beklenen sonuçlar ve anahtar performans göstergeleri 
Eylemin sonuçları
o Türkiye’de imalat değer zincirlerinin rekabetçiliği artırıldi,
o KOBİlerin değer zincirlcrine daha güçlü bir şekilde entegre olması kolaylaştırıldı,
o Hizmet sektöründe (özellikle turizm sektörü ve yaratıcı endüstriler) yaratılan katma değer artti,
2 https://eeas,europa.eu/headquarters/headquarters-homepage/8442/consolidated-list-sanctions_en 

o Hizmet sektörü (yaratıcı endüstriler dahil) ile imalat sanayi arasındaki bağlar güçlendirildi,
O Ülkedeki girişimcilik ortamı güçlendirildi,
O KOBi'lerin kaynak ctkinliği iyileştirildi, yeşil girişimcilik desteklendi ve yeşil KOBİlerin pazara erişimi kolaylaştırıldı.

Performans göstergeleri 
o Girdi maliyetlerini azaltan (enerji dâhil), bu programla desteklenen KOBİ sayısı,
o Satışlarını ve/veya ihracatını artiran, bu programla desteklenen KOBİ sayısı,
o Öz sermaye finansmanından ve kurulmuş/desteklenmiş kredi mekanizmalarmdan yararłanan yeni girişim (start-up) ve KOBÍ sayısı,
o Yeni kurulan işletme sayısı,
o Bu programla desteklenen kuruluşlar/işletmelerde yaratılan iş sayısı,
o ÖsG Eylemi kapsamında desteklenecek turistik merkezlere gelen turist sayısı,
o Turizm merkezlerinde turist gelirlerindeki artış yüzdesi,
o Yeşil yatırım yapan/yeşil çözümler sunan KoBİ sayısı.
(2) Varsayımlar ve koşullar 
Türkiye'nin AB'ye katilm taahhüdü devam eder,
Devlet kurumları strateji eylemlerinde mutabık kalir ve Eylem sonuçlarına ulaşılması için gerekli olan politikaların ve kurumsal değişikliklerin geliştirilmesi ve uygulanmasını taahhüt eder,
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ilgili diğer kurumłarın üst yönetimi kendini programa tam olarak adar ve katılır,
Yukarıda belirtilen gerekliliklere uyulmamasi, bu program kapsamındaki fonların geri alınmasına ve/veya daha sonraki fonların tekrar tahsis cdilmesine neden olabilir.
(3) Uygulama usulleri:
(3)(a) Dolaylı yönetim 
Bu eylem, eylemin uygulanmasına ilişkin tüm görevlerin yerine getirilmesinden sorumlu olan Türkiye tarafından dolaylı yönctim kapsamında uygulanacaktır.
Eylemin uygulanmasından sorumlu olan Program Otoritesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıdır.

Türkiye, özellikle, IPA II eylemlerinin sözleşmelerinin hazırlanması, uygulanması,bilgilendirme ve görünürlüğü, izlenmesi ve raporlanmasından ve güvenilir mali yönetim ilkesi uyarınca gerekli olduğu hallerde bunların değerlendirilmesinden ve programın uygulanması sirasında yapılan harcamaların mevzuata ve usule uygunluğunun sağlanmasından sorumludur.

(4) Tedarik ve hibeler için coğrafi uygunluğun kapsamı

Tedarik ve hibe usullerine katılım için işletmelerin konumu açısından ve temel tasarrufta tesis edildiği ve ilgili sözleşme dokümanlarında belirtildiği şekilde satın alınan tedariklerin menşei açısından coğrafi uygunluk ilkesi uygulanır.
Komisyonun yetkilendirme görevlisi, acil durumlarda veya ilgili ülkelerin piyasalarında ürünler ve hizmetlerin bulunmaması durumunda veya uygunluk kurallarının bu eylemin gerçekleştirilmesini imkânsız hale getireceği veya aşırı derece zorlaştıracağı usulen kanıtlanmış olan durumlarda coğrafi uygunluğu genişletebilir.

(1) Eylemin açıklamasi, hedefi, beklenen sonuçlar ve kilit performans göstergeleri 
Eylem ve hedeflerin açıklaması
BTY Eyleminin amacı, (üniversite-sanayi işbirliği de dâhil olmak fakat bununla sınırlıolmamak üzere) kamu ve özel sektör ortaklıklarının artırılması ve KOBf'lerin yenilik yönetim kapasitelerinin geliştirilmesi yoluyla, sanayinin bilim, tcknoloji ve yenilikle bağlantısını güçlendirerek ulusal yenilik ortamının iyileştirilmesidir.
BTY Eyleminin özel hedefleri şunlardır:
o Türkiye'de mevcut kamu ve özel sektör araştırma altyapısının işlevselliğini iyileştirmek; üniversite-sanayi işbirliği sayısını artırmak ve bu tür işbirliklerini geliştirmek,
o Sosyal yenilik konusunda farkındalığı artırmak ve sosyal yeniliği destekleyen beceri ve kabiliyetleri güçlendirmek,
O Yenilikçi ürünlerin ticarileştirilme oranlarını artırmak,
O Yenilikçi yeni girişimlere (start-up) ve KOBİ'lere kuluçka hizmeti sağlayan yapıların/tesislerin işlevselliğini artırmak,
O Öz sermaye finansmanı mekanizmalarımı genişletmek, yeni girişimlcrin ve KOBř'lerin bu tür mckanizmalara erişimini artırmak,
o Yenilikçi yeşil ürünlerin, süreçlerin ve hizmetlerin geliştirilmesini ve piyasada tutunmasini desteklemek.

Bu eylem iki faaliyet içermektedir:
O Faaliyet 2.1 Araştırma ve geliştirme 
o Faaliyet 2.2 Teknoloji transferi ve ticarileştirme 
Beklenen sonuçlar ve kilit performans göstergeleri 
Eylemin sonuçlari 
o Mevcut kamu ve özel sektör araştırma altyapılarımın işlevselliği artırıldı,
o Üniversite-sanayi işbirliği iyileştirildi,
o Sosyal yeniliğe ilişkin farkındalık ve kapasiteler artırıldı ve sosyal yeniliği destekleyen beceri ve kabiliyetler güçlendirildi,

o Eko-yeniliğe ilişkin farkındalık ve kapasiteler artırıldı,
o Yenilikçi fikirler ile sermaye yatırımcıları arasındaki finansman açığı kapatılarak yenilikçi ürünlerin ticarileştirilmesi hızlandırıldı,
o Yenilikçi yeni girişimlere ve KOBi'lere kuluçka hizmeti veren yapılar/tesisler geliştirildi,
o (,.

bu tür mekanizmalara erişimi artırıldı,

Performans göstergeleri:
o Alınan ulusal patent sayisi,
o Onaylanan uluslararası ve bölgesel patent sayısı (Patent İşbirliği Antlaşması (PCT)+ Avrupa Patent Sözleşmesi (EPC)),
O Eko-yenilikçi ürünler dâhil olmak üzere başarılı bir şekilde ticarileştirilen ürün sayısi,
o Kurulan yenilikçi işletme sayısı,
o Destekienen kuruluşlar/işletmelerde yaratılan araştırma işi sayısı,
o Scrmaye finansmanı mekanizmalarından yararlanan yeni girişim ve KOBİ sayısı.
(2) Varsayımlar ve koşułlar 
o Türkiye'nin AB'ye katılım taahhüdü devam eder,
o Devlet kurumları strateji faaliyetlerinde mutabık kalır ve Eylem sonuçlarına ulaşılması için gerckli olan politikalar ve kurumsal değişikliklerin geliştirilmesi ve uygulanmasını taahhüt eder,
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile diğer ilgili kurumların üst yönetimi kendini programa tam olarak adar ve katılır.

Yukarıda belirtilen gerekliliklere uyulmaması, bu program altındaki fonların geri alınmasına ve/veya daha sonraki fonların tekrar tahsis edilmesine ncden olabilir.
(3) Uygulama usulleri:
(3)(a) Dolaylı yönetim 
Bu eylem, eylemin uygulanmasına ilişkin tüm görevlerin yerine getirilmesinden sorumłu olan Türkiye'nin dolaylı yönetimi altında uygulanacaktır.

Eylemin uygulanmasindan sorumlu olan Program Otoritesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıdır.

Türkiye, özellikle, IPA HI faaliyetlerinin hazırlanmasi, uygulanmasi, bilgilendirme ve görünürlüğü, izlenmesi ve raporlanmasıdan ve güvenilir mali yönetim ilkesi uyarınca gerekli olduğu halłlerde bunların değerlendirilmesinden ve programın uygulanmasında ortaya çıkan harcamaların mevzuata ve usule uygunluğunun sağlanmasından sorumludur 
(4) Tedarik ve hibeler için coğrafī uygunluğun kapsamı
Tedarik ve hibe usullerine katılım için işletmelerin konumu açısından ve temel tasarrufta tesis edildiği ve ilgili sözleşme dokümanlarında belirtildiği şekilde satın alınan tedariklerin menşei açısından coğrafi uygunluk ilkesi uygulanır.
Komisyonun yetkilendirme görevlisi, aciliyet durumlarında veya ilgili ülkelerin piyasalarında ürünler ve hizmetlerin bulunmaması durumunda veya uygunluk kurallarınım 

bu eylemin gerçekleştirilmesini imkânsız hale getireceği veya aşırı derece zorlaştıracağıusulen kanıtlanmış durumlarda coğrafi uygunluğu genişletebilir.

(1) Eylemin açıklaması, hedefi, beklenen sonuçlar ve kilit performans göstergeleri 
Eylem ve hedeflerin açıklaması
Bu Eylemin hedefi iki aşamalıdır: ilk olarak RYSOP'un program hedeflerine ve IPA HI yasal çerçevesine uygun olarak başarılı bir şekilde uygulanmasını desteklemck ve ikinci olarak, ilgili müktesebatın uygulanabilmesi ve tam teşekküllü sektör yaklaşımına geçişin sağlanabilmesi için kurumsal kapasiteyi geliştirmek.

Bu eylemin özel hedefleri şunlardır:
o RYSOP'un ve projelerin yönetilmesi ve uygulanabilmesi amaciyla Program Otoritesi ile son alicıların kapasitesini artırmak,
o Hem mevcut hem de gelecek programlama dönemi için olgun bir proje havuzu oluşturmak,
o RYSOP'u halka duyurmak,
o Ufuk 2020 Programı ile sinerji içinde "İşletme ve Sanayi Politikası" ile "Bilim ve Araştırma" müktesebatının doğru bir şekilde uygulanabilmesi için kurumsal kapasiteyi artırmak,
o Yasal çerçevenin (özeilikle küçük) şirketler üzerinde yarattığı idari yükü azaltmaya yönelik müdahalelerle iş ortamının iyileştirilmcsine katkıda bulunmak,
o RYSOP'un ulusal makamlar tarafindan daha fazla sahiplenilmesini sağlamak ve sektör yaklaşımının uygulanmasını destckleyerek RYSOP'un etkisini artırmak,
o KOBilere destek veren kuruluşların kapasitesini artirmak,
o KOBi'lerin Birlik programları konusundaki farkındalığını ve bu programlara katilımini desteklemek.

Bu eylem iki faaliyet içermektedir:
Faaliyet 3.1: Yönetim ve kontrol sistemleri operatörleri için teknik destek ve RYSOP'un tanitimi 

Faaliyet 3.2: Kurumsal kapasite oluşturma faaliyetleriyle ilgili müktesebat ve sektör yaklaşımı

Beklenen sonuçlar ve kilit performans göstergeleri 
Eyłemin sonuçları
 RYSOP, program hedefleri doğrultusunda etkin, verimli ve zamanında uygulandi,

o Sağłam bir proje havuzu hazırlandi,
o Kaliteli ve etkin politika oluşturma, uygulama, izleme, raporlama ve değerlendirme amacıyla etkili danışma ve işbirliği mekanizmaları oluşturulmasıdâhil olmak üzere ulusal idari kapasite artırıldi,
o Özellikle KOBİ'ler ve yeni girişimler için düzenli iş yapma ortamı iyileştirildi ve işletmeler için idari usuller daha etkili hale getirildi,
o KOBi'lerin, girişimcilerin ve akademisyenlerin Birlik programlarındaki başarıoranları artirıldi.

Performans göstergeleri 
o Ön kontrole sunulan ihale dosyası ve teklif çağrilarında ret orani,
o Program ve finanse edilen projelerin basin organlarinda yer alma sayısi,
o İnternet sitesini ziyaret eden kişi sayısi,
o Ufuk 2020'ye ve COSME altındaki Mali Araçlar ve Projelere (ve Ufuk Avrupa gibi sonraki çerçeve programlara) katılan KOBİ'lerin sayısı.
Bu eylem, program otoritesi ile program uygulamasında yer alan diğer kurumlar ve ayrica sektör hedeflerinin tanımlanması ve uygulanması konusunda kilit rol oynayan kurumlar için eğitim, danışmanlık, uzmanlık ve kapasite oluşturma eylemleri sağlanması, izleme ve proje seçim Komiteleri için başvuruların tematik olarak seçilmesi ve değerlendirilmesi yönünde uzman desteği sağlanması ve ayrica bilgilendirme, görünürlük ve tanıtım faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi yoluyla uygulanacaktır.

(2) Varsayımlar ve koşullar 
Türkiye'nin AB'ye katılım taahhüdü devam eder,
Devlet kurumları strateji eylemlerinde mutabık kalir ve Eylem sonuçlarına ulaşılması için gerekli olan politikaların ve kurumsal değişikliklerin geliştirilmesi ve uygulanmasını tam olarak taahhüt eder,
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile diğer ilgili kurumların üst yönetimi kendini programa tam olarak adar ve katılır,
Yukarıda belirtilen gerekliliklere uyulmamasi, bu program altındaki fonların geri alınmasına ve/veya daha sonraki fonların tekrar tahsis edilmesine neden olabilir.
(3) Uygulama usulleri:
(3)(a) Dolaylı yönetim 
Bu eylem, eylemin uygulanmasına ilişkin tüm görevlerin yerine getirilmesinden sorumlu olan Türkiye'nin dolaylı yönetimi altında uygulanacaktır.

Eylemin uygulanmasından sorumlu olan Program Otoritesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'dır.

Türkiye, özellikle, IPA II faaliyetlerinin hazırlanması, uygulanmasi, bilgilendirme ve görünürlüğü, izlenmesi ve raporlanmasından ve güvenilir mali yönetim ilkesi uyarınca gerekli olduğu hallerde bunların değerlendirilmesinden ve programın uygulanmasında ortaya çıkan harcamaların mevzuata ve usule uygunluğunun sağlanmasından sorumludur.

(4) Tedarik ve hibeler için coğrafi uygunluğun kapsamı
Tedarik ve hibe usullerine katılım için işletmelerin konumu açisından ve temel tasarrufta tesis edildiği ve ilgili sözleşme dokümanlarında belirtildiği şekilde satın alınan tedariklerin menşei açısından coğrafi uygunluk ilkesi uygulanır.
Komisyonun sorumlu yetkilendirme görevlisi, aciliyet durumlarında veya ilgili ülkelerin piyasalarında ürünler ve hizmetlerin bulunmaması durumunda veya uygunluk kurallarının bu cylemin gerçekleştirilmesini imkânsız hale getireceği veya aşırı derece zorlaştıracağıusulünce kanıtlanmış durumlarda coğrafi uygunluğu genişletebilir.
2.3 TÜM EYLEMLERE UYGULANABİLİR HÜKÜMLER 
Dolaylı yönctim altında tevdi edilen makam (Türkiyc) tarafından verilen belirli hibelerde hibe yararlanıcısı başıa 60.000,00 AVRO'yu aşan hibeler için basitleştirilmiş maliyet seçeneklerinin kullanımına ilişkin yetkilendirme:
a) Kapsanan hibe türleri ve maliyet kategorileri:
Bu program altındaki eylemler için verilecek hibeler aşağıdaki türlerden birinde olabilir:
(a) yararlanıcıların geçmiş verileri veya aşağıda belirtilen uygun maliyet katcgorileri için olağan maliyet muhasebesi uygulamaları uyarınca hesaplanan birim maliyetler ve sabit oranlı finansman temelinde toplu tutar ve geri ödeme,
(b) diğer tüm uygun maliyet kategorilerinde ortaya çikan gerçck uygun maliyetlerin geri ödemesi.

Birim maliyet ve sabit oranlı finansman temelinde toplu tutar ve gcri ödemenin kapsayabileceği uygun maliyet kategorileri şu şekildedir: destek personeli maliyetleri,yerel ulaştirma, yerel ofislerin ihtiyacı olan sarf malzemeleri ve ikmal malzcmeleri,iletişim faaliyetleri ve görünürlük etkinlikleri.

Diğer uygun maliyet kategorilerinin geri ödemesi, filen tahakkuk eden uygun maliyet temelinde yapilir.

Kullanılacak toplu tutar, birim maliyet ve sabit orantı finansman miktarlari, c bendinde öngörülen yöntem uyarınca hesaplanır. Yararlanıcıların beyan edeceği toplu tutar, birim maliyet ve sabit oranlı finansman miktarları, c bendinde öngörülen yöntem uyarınca hesaplanir.

b) Gerekçe:
Desteklenen faaliyetlcrin niteliği göz önüne alımdığında ve bu program kapsamında beklenen hibelerin yönetimini basitleştirmck amacıyla bazı maliyetler, her bir hibenin eylem bütçesinde, birim, toplam fiyat veya diğer uygun doğrudan maliyetlerin yüzdesi olarak tanımlanabilir. Hibeler veya hibelerin bölümleri basitleştirilmiş maliyet seçenckleri temel alınarak oluşturulduğunda, bu tutarlar dolandırıcılığı ve öncül kârı hariçtutacak şekilde belirlenir. Sözleşmede gösterilen maliyetlere, harcama sonrası kontroller yoluyla, yani kapsadıkları gerçek maliyetlerle karşılaştırılarak itiraz edilmemelidir.
Birim maliyetlerin, toplu tutarlarin veya sabit oranların belirlenmesinde yararlanicinın kullandığı formüllerin sözleşme koşullarına uygun olup olmadığını veya maliyete yol 

açan etkinliklerin gerçekten meydana gelip gelmediğini kontrol etmek için doğrulama/denetimler yapılabilir. Nihai yararlanıcılara yapılan, usule uygun olmayan herhangi bir ödeme, sözleşme makamı tarafından basitleştirilmiş maliyet seçeneklerinin miktarına kadar geri alınabilir.

c) Miktar belirleme ve güncelleme yöntemi:
Tutarlar, istatistiki veriler, gerçeklere dayanan bilgi veya benzer nesnel yöntemler ve/veya yararlanıcılarin geçmiş verileri esasında belirlenecektir.

d) Kâr amacı gütmeyen ve eş finansman ilkeleri ve çifte finansmanın olmaması:
Hibe başvurusu sahiplerinin, maliyetierin karşılık geldiği birim fiyat, toplu tutar ve/veya sabit oran tutarlarını hesaplamak için öngördükleri yöntemleri ve nihai uygun tutarın hesapłanmasında kullandıkları tüm formülleri net bir şekilde açıklamaları gerekecektir.
3 BÜTÇE 

ENDİKATİF BÜTÇE TABLOSU - TÜRKİYE İÇİN ÇOK YILLI REKABETÇİLİK VE YENİLİK EYLEM PROGRAMI (2014-2018)
2014: IPA Il Yararlanıcı si eș finansmani
2015: Toplam harcama
2016: AB Katkısı
2017: IPA II Yararlanıcı si eş finansmani
2018: Toplam harcam a

2014: 15.923.93 9
2015: 2.810.107
2016: 18.734.046
2017: 19.670.74 8
2018: 3.471.309

2014: 18.366.87 8
2015: 3.241.214
2016: 21.608.091
2017: 22.688.49 6
2018: 4.003.852

2014: 3.109.183
2015: [TELEFON]: 3.657.863
2017: 3.840.756
2018: 677.780

2014: 37.400.000
2015: 6.600.000
2016: 44.000.000
2017: 46.200.000
2018: 8.152.941
Toplam AB Katkisı: Toplam IPA II Yararlanıcısı ortak finansmani

Toplam AB Katkisı: Toplam program
221.100.000: 39.017.647 260.117.647

4PERFORMANS İZLEME DÜZENLEMELERİ
Performans ölçme çerçevesi kapsamında Komisyon, IPA II Tüzüğü'nde belirtilen özel hedeflerin gerçekleştirilmesindc kaydedilen ilerlemeyi, önceden tanımlanmış, açık ve şeffaf ölçülebilir göstergeler esasında izleyip değerlendirir. IPA II Tüzüğü'nün 4. maddesinde atıfta bulunulan ilerleme raporlari, IPA II yardımının sonuçlarının değerlendirilmesinde referans noktası olarak alınır.

Komisyon tüm kaynakların, bir araya getirilecek ve bu programın her bir eylemi için belirlenen hedefler ve kilometre taşları karşısında sağlanan ilerlemenin takibi ve Endikatif Strateji Belgesi açısından analiz edilecek performans verilerini (süreç, çıktı ve sonuç göstergeleri)toplayacaktır.

IPA II yararlanıcıları tarafindan gerçekleştirilen dolaylı yönetim bağlamında, Ulusal IPA Koordinatörleri (NIPAC) eylemlerin ve programların performansına ilişkin bilgileri (süreç,çıktı ve sonuç göstergeleri) toplayacak ve ulusal kaynaklardan gelen göstergelerin toplanmasınıve üretilmesini koordine edecektir.

Tüm ilerleme süreci aşağıdaki araçlarla izlenecektir: a) Sonuç Odakhı İzleme sistemi (ROM);b) IPA If Yararlanıcılarının kendi izleme süreçleri; c) AB delegasyonları tarafindan gerçekleştirilen öz-izleme süreçleri; d) mali yardımın uygulanma sürecinin uygunluğu, uyumu,verimliliği, etkinliği ve koordinasyonunun düzenli olarak izlendiği ve izleme sürecinin sektör seviyesinde yapılmasını sağlayacak Sektör İzleme Komitelerince desteklenen IPA Il İzleme komitesi marifeti ile Avrupa Komisyonu (DG NEAR) ve IPA II Yararlanıcıları tarafindan gerçekleştirilen ortak izleme süreci.

5DEĞERLENDİRME 
Eylemin önemi göz önünde bulundurularak, bu eylcm veya bileşenleri için bağımsız danışmanlar aracılığıyla nihai veya ardıl değerlendirmeler yapılacaktır.
IPA II Çerçevesinde Birlik Tarafindan Türkiye Cumhuriyeti'ne Yapılacak Mali Yardımın Uygulanmasına İlişkin Düzenlemeler Hakkında Çerçeve Anlaşma'nın 57. maddesi uyarınca,bütçe uygulama görevleri verilen bir IPA II yararlanıcısi, yönettiği programların değerlendirilmelerinin yapilmasından sorumludur. IPA II yararlanıcısi, uygulamanın farklısafhalarında yapmayı amaçladığı değerlendirme faaliyetlerini sunan bir değerlendirme planı da hazırlar.

Eylem 3 - Teknik Yardım Eylemi kapsamında, Çerçeve Anlaşma'nın 57. maddesi uyarınca bir değerlendirme yapılacaktır.

Değerlendirme(ler)in temel hedefi, müdahale mantığını göz önünde bulundurarak Sektör Operasyonel Programının ne kadar iyi uygulandiğını ve Program tarafından tetiklenen faaliyetlerin ve çıktıların hedeflere ulaşma yolunda ilerleyip ilcrlemediğinin değerlendirilmesini sağlayan mevcut kanıtları toplamak ve sağlamaktır.

Değerlendirme raporları, Komisyon ve diğer kilit paydaşlarla paylaşılır. IPA II yararlanıcısı ve Komisyon, değerlendirmelerin sonuçlarını ve değerlendirmelerde yer alan tavsiyeleri analiz eder ve uygun olduğunda, gerçekleştirilecek izleme eylemleri ve belirtilmişse, projenin yeniden yapılandırılması da dâhil olmak üzere gerekli düzeltmeler konusunda ortak karar verir.
Komisyon, gerekli görüldüğü takdirde, aynı bir bütçe kapsamındaki kurallar ve usuller uyarınca ek değerlendirmeler yapabilir.


REKABETÇİLİK VE YENİLİK SEKTÖR OPERASYONEL  PROGRAMI 
İçindekiler 
1Sektör Analizi.1
1,1Ulusal Politika ve Sosyoekonomik Durum 1
1.1.1Sosyoekonomik Durum..1
1.1.2Politika Bağlamı..2
1.2Sosyoekonomik analiz .4
1.2.1Makroekonomik Koşullar 4
1.2.2Yasal Çerçeve ve İş Yapma Kolaylığı.4
1.2.3Kamu ve Özel Finansal Kaynaklara Erişim 5
1.2.4İş Becerileri, Kabiliyetleri ve Kültürü. 6
1.2.5Yenilik (Bilginin Oluşturulması ve Yayılması) ve Yaratı.7
1.2.6İş Altyapısı..8
2Sektör Yaklaşımı için Kapsam .11
2.1Ulusal sektör politikaları/stratejileri .11
2.2Kurumsai düzen, liderlik ve kapasite .12
2.3Sektör ve donör koordinasyonu..13
2.4Orta vadeli bütçe perspektifleri..13
2.5Performans değerlendirme çerçevesi .. 14
2.6Kamu mali yönetimi .15
2,7Makroekonomik çerçeve .17
2.8Genel değerlendirme .18
3IPA sektör desteğinin hedefi/hedefleri .19
4Programın operasyonel özellikleri ..20
4.1Coğrafi ve tematik yoğunlaşma...20
4.2Programın diğer sektörlerdeki IPA Il programlarıyla etkileşimi .24
4.3Sektördeki IPA Il desteğinin diğer donörlerle tamamlanmas ..25
4.4Eşit Fırsatlar ve Kadın-Erkek Eşitliğinin Anaakımlaştırılma 
4.5İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Kalkınma ... 26
4.6Program Stratejisi ...27
4.7Eylem 1: Özel Sektörün Geliştirilmesi (ÖsG)27
4.8Faaliyet 1.1: imalat Sanayisi....33
4.9Faaliyet 1.2: Hizmetler ve Yaraticı Endüstriler ...37
4.10Genel Bakış Tablosu - Eylem 1.40
4.11Eylem 2: Bilim, Teknoloji ve Yenilik (BTY).43
4.12Faaliyet 2.1: Araştırma ve Geliştirme .46
4.13Faaliyet 2.2: Teknoloji Transferi ve Ticarileştirme .49
4.14Genel bakış tablosu: Eylem 2 ...52
4.15Eylem 3: Kapasite Oluşturma (KO).55
4.16Faaliyet 3.1: Sistem Operatörleri ve RYoP'un Tanıtımi için Teknik Destek.
4.17Faaliyet 3.2: Müktesebat ve Sektör Yaklaşımıyla İlgili Kurumsal Yapılanma Faaliyetleri....61
4.18Genel Bakış Tablosu - Eylem 3...65
5Uygun olduğu halierde ortak finansman oranları dahil olmak üzere eylem ve yıla göre mali tablolar 
67

6İstişare sürecine genel bakış.73
Değişiklik No 2

REKABETÇİLİK VE YENİLIK SEKTÖR OPERASYONEL  PROGRAMI 
7Uygulama düzenlemeleri...74
7.1Programın yönetim ve kontrolüne ilişkin yapı ve otoriteler ..74
7.1.1Organlar ve otoriteler 74
7.2izleme Düzenlemeleri .74
7.3Değerlendirme düzenlemeleri .75
.77
8EKLER.…………
Değişiklik No 2

REKABETÇİLİK VE YENİLİK SEKTÖR OPERASYONEL  PROGRAMI 
Ekler 

Ek 1-IPA Il Dönemine Aktarılan Projeler 74

Ek 2- Bölgesel Sıniflandırmalar (UBKS)77
Ek 3-iş Altyapısı Verileri 82
Ek 4-Strateji Belgeleri Katılımcılar Listesi 84
EK S- Operasyonel Program Hazırlık Çalıştayı Katılımcılar Listesi 85
Şekiller 

Şekil 1: RYOP'un Üç Eylemi arasındaki etkileşim 27
Şekil 2: Bölgelerin Gelir Seviyelerine Göre Sinıflandırılması(Kaynak: UBKS, 2. Taslak)81
Tablolar 

Tablo 1: Ekonomik Faaliyetlerin Bileşimi 1
Tablo 2: KP10'dan alınan seçilmiş politika seviyesinde hedefler 2
Tablo 3: KP10'dan alınan seçilmiş politika seviyesinde hedefler (Bölgesel Kalkınma)4
Tablo 4: KOBi'lere Sağlanan Kamu Finansmani 6
Tablo 5: GZFT 9
Tablo 6: NUTS Il Bölgelerine göre kişi başına düşen GSKD oranı (2009-2011, ABD doları)21
Tablo 7: Bölgeler için önceliklendirilen Faaliyetler 23
Tablo 8: Programın diğer sektörlerdeki IPA il programlarıyia etkileşimi 24
Tablo 9: Özel Sektörün Geliştirilmesi Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri 32
Tablo 10: ÖSG Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri  Faaliyet 1.137
Tablo 11: ÖsG Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri - Faaliyet 1.239
Tablo 12: ÖSG Eylemine Genel Bakıs 40
Tablo 13: Bilim, Teknoloji ve Yenilik Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri 45
Tablo 14: BTY Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri - Faaliyet 2.149
Tablo 15: BTY Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri - Faaliyet 2.252
Tablo 16: BTY Eylemine Genel Bakış52
Tablo 17: Kapasite Oluşturma Eyleminin Hedefleri ve Göstergeieri 56
Tablo 18: Faaliyet 3.1'e Genel Bakış58
Tablo 19: Kapasite Oluşturma Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri - Faaliyet 3.160
Tablo 20: Faaliyet 3.2'ye Genel Bakış62
Tablo 21: Kapasite Oluşturma Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri - Faaliyet 3.263
Tablo 22: Kapasite Oluşturma Eylemine Genel Bakış65
Tablo 23: Öncelik sırasına göre Aktarılacak Projeler için Endikatif Uygulama Plani 77
Değişiklik No 2

REKABETÇİLIK VE YENİLIK SEKTÖR OPERASYONEL  PROGRAMI 
Kısaltmalar 
BDDK: BGUS
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi

BDDK: İDTEK
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: İş Dünyasını Temsil Eden Kuruluşlar

BDDK: BTYK
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu

BDDK: KO
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Kapasite Oluşturma

BDDK: CEB
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Avrupa Kalkınma Bankası Konseyi

BDDK: MUB
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Merkezi Uyumlaştırma Birimleri

BDDK: RYOP
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Rekabetçilik ve Yenilik Sektör Operasyonel Programı

BDDK: TÜFE
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Tüketici Fiyat Endeksi

BDDK: COSME
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: İşletmelerin ve KOBi'lerin Rekabetçiliği

BDDK: STÖ
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Sivil Topłum Örgütü

BDDK: KA
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Kalkınma Ajansiarı

BDDK: GM
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Genel Müdürlük

BDDK: DD
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Diş Denetim

BDDK: AİKB
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasi

BDDK: AK
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Avrupa Komisyonu

BDDK: AIA
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Avrupa İşletmeler Ağı

BDDK: AYB
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Avrupa Yatırım Bankası

BDDK: AYF
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Avrupa Yatırım Fonu

BDDK: EPC
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Avrupa Patent Sözleşmesi

BDDK: ERA
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Yardımin Son Alicısı

BDDK: ESFRI
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Avrupa Araştırma Altyapıları Stratejik Forumu

BDDK: AB
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Avrupa Birliği

BDDK: FED
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: ABD Merkez Bankası

BDDK: FP7
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: AB Araştırma Çerçevesi Programı

BDDK: TSE
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Tam Süreli Eşdeğer

BDDK: SB
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Serbest Bölge

BDDK: KRR
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Küresel Rekabetçilik Raporu

BDDK: GSYİH
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla

BDDK: GERD
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Gayri Safi Yurtiçi Ar-Ge Harcaması

BDDK: BKD
Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu: Brüt Katma Değer
Değişiklik No 2

REKABETÇİLİK VE YENİLİK SEKTÖR OPERASYONEL  PROGRAMI 
iK: iKG OP
İnsan Kaynakları: İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Operasyonel Program:

iK: İDKK
İnsan Kaynakları: İç Denetim Koordinasyon Kurulu

iK: BIT
İnsan Kaynakları: Bilgi ve iletişim Teknolojileri

iK: IFL
İnsan Kaynakları: Uluslararası Finans Kuruluşlari

iK: IMD
İnsan Kaynakları: Uluslararasi Yönetim Geliştirme Enstitüsü

iK: INTOSAI
İnsan Kaynakları: Uluslararası Yüksek Denetim Kurumları Organizasyonu

iK: UÖ
İnsan Kaynakları: Uluslararası Örgütler

iK: IPA
İnsan Kaynakları: Katılım Öncesi Yardım Aracı

iK: FMH
İnsan Kaynakları: Fikri Mülkiyet Hakları

iK: $B
İnsan Kaynakları: Sanayi Bölgesi

iK: İKV
İnsan Kaynakları: İktisadi Kalkınma Vakfı

iK: İŞGEM
İnsan Kaynakları: İş Geliştirme Merkezi

iK: KfW
İnsan Kaynakları: Kreditanstalt für Wiederaufbau (Alman Kalkınma Bankası)

iK: KOSGEB
İnsan Kaynakları: Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı

iK: KSEP
İnsan Kaynakları: KOBi Stratejisi Eylem Planı

iK: ODTÜ
İnsan Kaynakları: Orta Doğu Teknik Üniversitesi

iK: STB
İnsan Kaynakları: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

iK: OVMP
İnsan Kaynakları: Orta Vadeli Mali Plan

iK: OVP
İnsan Kaynakları: Orta Vadeli Program

iK: MÜSIAD
İnsan Kaynakları: Müstakil Sanayici ve Işadamları Derneği

iK: NACE
İnsan Kaynakları: Nomenclature générale des Activités économiques dans les Communautés Européennes (Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin istatistiki Sınıflamasi)

iK: KP
İnsan Kaynakları: Kalkınma Plani

iK: KP10
İnsan Kaynakları: 10. Kalkınma Plani

iK: STK
İnsan Kaynakları: Sivil Toplum Kuruluşu

iK: NUTS II
İnsan Kaynakları: İstatistiki Bölge Birimleri Sıniflandırmasi

iK: OSB
İnsan Kaynakları: Organize Sanayi Bölgesi

iK: OP
İnsan Kaynakları: Operasyonel Program

iK: os
İnsan Kaynakları: Program Otoritesi

iK: PCT
İnsan Kaynakları: Patent İşbirliği Anlaşması

iK: PFMC
İnsan Kaynakları: Kamu Mali Yönetim ve Kontrolü
Değişiklik No 2

REKABETÇİLİK VE YENİLIK SEKTÖR OPERASYONEL  PROGRAMI 
Ös: KİMK
Özel Sermaye: Kamu iç Mali Kontrol

Ös: SGP
Özel Sermaye: Satın alma Gücü Paritesi

Ös: ÖSG
Özel Sermaye: Özel Sektörün Geliştirilmesi

Ös: ÖDP
Özel Sermaye: KP10 Öncelikli Dönüşüm Programları

Ös: Ar-Ge
Özel Sermaye: Araştırma ve Geliştirme

Ös: BROP
Özel Sermaye: Bölgesel Rekabetçilik Operasyonel Programi

Ös: KK OP
Özel Sermaye: Kırsal Kalkınma Operasyonel Programı

Ös: YEEV
Özel Sermaye: Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği

Ös: YG
Özel Sermaye: Yatırım Getirisi

Ös: B&T
Özel Sermaye: Bilim ve Teknoloji

Ös: SAN-TEZ
Özel Sermaye: Sanayi Tezleri Programı

Ös: SBA
Özel Sermaye: Küçük İşletmeler Yasası

Ös: SGB
Özel Sermaye: Strateji Geliştirme Birimleri

Ös: SEDEFED
Özel Sermaye: Sektörel Dernekler Federasyonu

Ös: KSS
Özel Sermaye: Küçük Sanayi Sitesi

Ös: KOBİ
Özel Sermaye: Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler

Ös: SOP
Özel Sermaye: Sektör Operasyonel Program

Ös: BTY
Özel Sermaye: Biim, Teknoloji ve Yenilik

Ös: GZFT
Özel Sermaye: Güçlü Yanlar, Zayıf Yanlar, Fırsatlar, Tehditler

Ös: TBMM
Özel Sermaye: Türkiye Büyük Millet Meclisi

Ös: TCSB
Özel Sermaye: Türkiye Cumhuriyeti Sayıştay Başkanlığı

Ös: TCMB
Özel Sermaye: Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası

Ös: TGM
Özel Sermaye: Teknoloji Geliştirme Merkezieri

Ös: TGB
Özel Sermaye: Teknoloji Geliştirme Bölgeleri

Ös: TeKMEr
Özel Sermaye: Teknoloji Merkezi

Ös: TESK
Özel Sermaye: Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu

Ös: TiM
Özel Sermaye: Türkiye ihracatçılar Meclisi

Ös: TEYDEB
Özel Sermaye: Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı

Ös: TFV
Özel Sermaye: Toplam Faktör Verimliliği

Ös: TYP
Özel Sermaye: Türkiye Yatırım Programi

Ös: TiSK
Özel Sermaye: Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu
Değişiklik No 2

REKABETÇİLİK VE YENİLIK SEKTÖR OPERASYONEL  PROGRAMI 
TOBB: ToR
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Şartname

TOBB: TURKPATENT
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Türk Patent ve Marka Kurumu

TOBB: TRY
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Türk Lirası

TOBB: T$
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Teknik Şartname

TOBB: TTGV
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı

TOBB: TÜBİTAK
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu

TOBB: TÜİK
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Türkiye İstatistik Kurumu

TOBB: TÜRK-İŞ
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu

TOBB: TÜSÍAD
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği

TOBB: UBTYS
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Ulusal Bilim, Teknoloji ve Yenilik Stratejisi

TOBB: ABD
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Amerika Birleşik Devletleri

TOBB: RS
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Risk Sermayesi

TOBB: WB
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Dünya Bankası

TOBB: WCY
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Dünya Rekabet Yıllığı

TOBB: WEF
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği: Dünya Ekonomik Forumu
Değişiklik No 2

1
SEKTÖR ANALiZi 
1.1 Ulusal Politika ve Sosyoekonomik Durum 
1.1.1 Sosyoekonomik Durum 
Türkiye 820 milyar ABD doları büyüklüğündeki Gayrisafi Yurtiçi Hasılasıyla (GSYiH) dünyanın en büyük 16.ekonomisidir (2013)³. Kişi başına düşen GSYiH, 2013 yılında 10.000 ABD doları eşiğini aşarak 10.782 ABD Doiarına uiaşmıştır. Türkiye'nin 2013 yılında 403,4 milyar ABD dolarına ulaşan dış ticaret hacminin %37,4'üihracattan oluşmaktadır. Bazı iyileşmelere rağmen, cari açık, özeilikle enerji ithalatı nedeniyte, hâlâ çok yüksektir. 2013 yılı için cari açığın oranı GSYH'nin %7,9'una karşıiık gelmektedir. GSYiH'nin yalnızca %12,6'sıolan yurtiçi tasarruflar oranıysa (2012) çok düşüktür. Bu nedenle büyümenin finanse edilebilmesi için Türkiye hâlâ büyük miktarda dış finansmana ihtiyaç duymaktadır.

2009'da %14'e çıkan manşet işsizlik oranı 2011 yrlında tek haneye (%9,8) düşmüş ve 2012 yılında da aynıseviyeierde (%9,2) kalmıştır. işgücüne katilım oranı 2006 yılındaki %46,3'ten 2012 yılında %50'ye yükselmiştir. Kadıniarın iş gücüne katılım oranı %30 olarak gerçekleşirken, gençler arasındaki işsizlik oranıise %20'ler civarında ölçülmüştür.

Dünya Ekonomik Forumunun (WEF) son (2013-2014) Küresel Rekabetçilik Raporu'na (KRR) göre Türkiye 148 ülke arasında 44. sıradadır. Piyasa döviz kurları cinsinden GSviH'ye göre, KRR Türkiye'yi "verimlilik odaklı" durumdan "yenilik odakı"“ duruma geçiş yapan bir ekonomi olarak tanımlamaktadır, Bu tür bir nitelendirme ekonomi için genei olarak doğru olsa da, KRR bulgularinı bağlamı içinde değerlendirebilmek için dikkate alınması gereken iki önemli husus mevcuttur: Birincisi, bölgesel farklılıklar nedeniyle Türkiye'nin tüm bölgeleri aynı şekilde nitelendirilememektedir. İkinci olarak, Türkiye'nin uluslararasıpiyasalardaki rekabet üstünlüğü hâlá eşsiz ürün ve süreçler yerine olumlu faktör donatımına bağlıdır.KRR'nin "rekabet üstünlüğünün niteliği" endeksinde Türkiye 148 ülke arasında 87. sıradadır. Türkiye,Avrupa Komisyonu Yenilik Birliği Skor Tahtasında "ılımlı seviyede yenilikçi" olarak sınıflandırılmıştır. Ar-Ge harcamalarının GSYiH'ye oranı %0,87'yle oldukça düşük bir seviyededir.

Türk ekonomisine büyük ölçüde, 2012 yılında tüm şirketlerin %99,9'unu ve toplam istihdamın %76'sınıteşkil eden KOBi'ler hakimdir. Ekonomideki açık hakimiyetieriyłe karşılaştırıldığında, KOBi'lerin toplam katma değerinin 2011 yılında (faktör maliyetlerinde) toplam katma değerin %53,3'ünü oluşturmasi,geleneksel olarak oldukça lımlı bir seviyede seyreden değer verimliliğin çok düşük seviyelerde olduğuna işaret etmektedir.

Hizmet sektörü; istihdam, GsviH'ye katkı ve şirket sayısı gibi tüm ölçümlerde ułusal ekonominin hakimi durumundadır. Imalat sanayi ve tarım sektörlerinin payıysa düşmektedir. İmalat sanayinin GsviH'deki payı1990'ların sonundaki %23 seviyesinden 2013'te %15,3'e düşmüştür.

Tablo 1: Ekonomik Faaliyetlerin Bileşimi 
2006: %8,3
2007: %7,6
2008 2009: %7,6 %8,3
2010: %8,4
2011: %8,0
2012: %7,9
2013: %7,4

2006: %17,1
2007: %16,7
2008 2009: %16,0
2010: %15,1 %15,5
2011: %16,1
2012: %15,5
2013: %15,3

2006: %61,6
2007: %63,9
2008 2009: %64,8
2010: %65,9 %63,8
2011: %63,1
2012: %64,3
2013: %64,5
1 Satın aima Gücü Paritesine göre GSYiH 

 Cari Fiyatları temel alır. Verilen sektörler madencilik've taşocağı işletme, dolaylı olarak öiçülen finansal aracılık hizmetleri ve 
vergilerle sübvansiyonları kapsamadığı için değerlerin toplamı %1o0'e ulaşmamaktadır.



2006: %24
2007: %23,5
2008: %23,7
2009: %24,6
2010: %25,2
2011: %25,5
2012: %23,1
2013: %23,6

2006: %21
2007: %20,8
2008: %20,9
2009: %19,2
2010: %19,9
2011: %19,5
2012: %20
2013: %19,4

2006: %5,9
2007: %5,9
2008: %5,9
2009: %6,1
2010: %6,3
2011: %7
2012: %6,1
2013: %7

2006: %49,1
2007: %49,8
2008: %49,5
2009: %50,1
2010: %48,6
2011: %48,1
2012: %50,9
2013: %50
Kaynak: TÜiK.
2000'lerin başında 0,24 olan bölgesel Gini katsayısı 2010 yılında 0,21'e düşmüştür. Son on yıldaki önemli iyileşmelere rağmen, hâlâ bölgeler arasında farklar bulunmaktadır. İşgücüne katılım oranları önemli bir değişkenlik göstermektedir. Oran bazı bölgelerde %38'e kadar düşerken bazı bölgelerde %60'ın üstünde çıkmaktadır. 1980'lerin başında ve sonraki 30 yılda ortalama %4 olarak ölçülen yıllık ortalama kentsel büyüme oranı, Türkiye'nin dünyada en hızlı kentleşen ülkelerden biri olmasını sağlamıştır. Ancak Türkiye'de kentleşme hızı son dönemierde düşmüştür.

1.1.2 Politika Bağlamı
2013 yılında TBMM'de kabul edilen 10. Kalkınma Planı (KP10), 2014-2018 arasındaki 5 yllık dönemde izlenecek ana öncelikleri ve politikaları ortaya koymaktadır. "Yenilikçi Üretim, İstikrarlı Yüksek Büyüme"başlıklı ikinci kalkınma ekseninde KP1o, Türkiye'de istikrarlı yüksek büyümenin sağlanması için toplam faktör verimliliğinin yükselmesinin önemini vurgulamaktadır. KP10'da ayrıca şu ifadeye de yer verilmektedir: "Ekonomideki verimlilik artışları iki ana kanaldan gerçekleşmektedir. Birinci kanalda, her bir ekonomik sektör daha verimli hale gelmekte, başka bir deyişle sektör içi verimlilik düzeyi artmaktadır. İkinci kanalsa göreceli daha yüksek verimlilik düzeyine sahip sektörlerin istihdam paylarının artması ve işgücünün daha büyük bir bölümünün bu sektörlere kaymasıdır. Her iki kanal bakımından da imalat sanayisi özel bir öneme sahiptir." Planda ayrıca, yeniliğin ekonomik sektörlerin verimliliğini ve rekabetçiliğini artırdığıbelirtilmektedir. Büyüme hız: ve etkisi yüksek girişimcilerin desteklenmesiyse daha verimli ekonomik sektörlerin toplam istihdamdaki payinı artırmaktadır.

KP1o'da yer alan bilim, teknoloji ve yenilik politikaları genellikle kamu, akademi ve sanayi arasındaki işbirliğini geliştirmeye ve küresel ölçekte rekabetçi ve yüksek katma değerli sektörierdeki Ar-Ge ve yeniliği artırmaya yöneliktir. KP10'da kümelenme ve girişimciliğin yenilik ekosistemindeki merkezi rolüvurgulanırken, araştırma merkezleri, kuluçka merkezleri, teknoloji transferi ve yenilik merkezleri ile teknoloji geliştirme bölgelerinin, net bir odaklanma ile entegre bir şekilde faaliyet gösterdiği, daha uyumlu bir yenilik ekosistemine olan ihtiyacin da altı çizilmektedir.

Sanayi dönüşümü, KP1o'da rekabetçilik ve yenilik ile ilgili ana politika alanı olarak öngörülen bir diğer alandır. Değer zinciri yaklaşımına dayanan sanayi dönüşüm politikaları, sektörler ve bölgeler arasındaki entegrasyonun güçlendirilmesiyle ulusal değer zincirlerinin rekabetçiliğini artıran politikalar ortaya koymaktadır. Bu alandaki ana politikalardan biri, sanayi dönüşümünün kolaylaştırılması için büyük ölçekli kentleşme ve kentsel dönüşüm programının kullanılmasıdir. KP1o ayrıca sektöre özgü politikalar da içermektedir. Tekstil, hazır giyim ve mobilya sektörlerinin tasarım ve markalaşma kapasiteleri iyileştirilerek,bu sektörlerin katma değerinin artırılmasi beklenmektedir. Seramik, metaller, elektronik, makine,otomotiv gibi diğer sektörlerdeyse özel politikalar, çoğunlukla yenilik ve Ar-Ge faaliyetleri desteklenecek şekilde tasarlanmaktadır. Bu alandaki bir diğer önemli politika da yenilenebilir enerji teknolojilerinin geliştirilmesi ve üretilmesi için ulusal kapasitenin artırılmasıyla ilgilidir.

, . . i−  . .
Tablo 2: KP10'dan alınan seçilmiş politika seviyesinde hedefler 

2006: 0,60
2013: 0,92

2006: 46,0 52,0
2013: 60,0

2006: 17,2 1,2
2013: 15,5

2006: 1,9

2006: 5,6
2013: 3,7

2006: 30,8
2013: 31,4

2006: 53
2013: 50 3,0

2006: 4,0 150

2006: 50 44
2013: 100
K 
s          s  ed    n e    e  d- er a a e  c  a d d r     e r d de e d   d   a t e 
sa ce  a ua m ea  t ekonominin rekabetçiliğinin sürdürülmesi ve iyileştirilmesi" açısından oynadığı önemli rolü kabul edilmekte ve "ulaştırma ve lojistik gibi kritik önemdeki hizmet sektörlerinin dönüşümü" öncelik olarak tanimlanmaktadır. Turizm sanayisi bakımindan, Planda politika düzeyinde, turizm gelirlerinin artırılmasi amacıyla, turizm faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi, bütüncüt bir yaklaşımla destinasyon yönetimi, kültürel varlıkiar ve çevresel sürdürülebilirlik ile turizm altyapısının ve işgücünün kalitesi vurgulanmaktadır. Planda alternatif turizm türlerinin gelişiminin desteklenmesi için "Kongre turizmi, kış turizmi, kruvaziyer turizmi,golf turizmi, kültür turizmi ve özellikle sağlik turizmi için gerekli altyapının geliştirilerek turizm pazarının çeşitlendirileceği" ifade edilmektedir.

Bölgesel kalkınma ve bölgesel rekabetçilik KPiO'un Yaşanabilir Mekânlar ve Sürdürülebilir Çevre başlıklıüçüncü kalkınma ekseninde yer almaktadır. Planda, bu Operasyonel Programın (OP) yazildiği Mart 2014'te ikinci taslağı kamuoyuyla paylaşılan Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi'ne (BGUS) önemli atiflar yapilmaktadır. KP1o ve taslak BGUS'da bölgesel farklilıkların genel olarak azalmasına rağmen, dikkate değer bölgesel farklılıkların hala mevcut olduğu ve bu nedenle bölgelerin özel ihtiyaçları uyarınca oluşturulan politika ve stratejiler tasarlanmasına ihtiyaç duyulduğu ifade edilmektedir.
3 20 ila 249 kişi istihdam eden şirketlerin toplam işletme sayısı içindeki payının 2013'teki %3 seviyesinden 2018'de %'4 seviyesine yükselmesi beklenmektedir. 2013 yılında S0.000 olan yıllk yeni girişim (start-up) sayısının 2018 yılında 75.000'e yükseimesi beklenmektedir. (Kaynak: KP10, Tabio 21).


Tablo 3: KP10'dan alınan seçilmiş politika seviyesinde hedefler (Bölgesel Kalkinma)

Kaynak: KP10, *2013 tahminleri.
KP1O'un genel yaklaşımıyla uyumlu olarak BGUS'de brüt katma değer kişi başına düşen gelir gelire (son 3yıldaki SGP) göre bölgesel bir sınıflandırma uygulamaya koyulmuştur.

1.2 Sosyoekonomik analiz 
1.2.1Makroekonomik Koşullar 
Dünyanın en büyük 16. ekonomisi olan Türkiye geniş bir iç pazara sahiptir. Ekonomik büyümenin her açıdan etkileyici olmasına rağmen, Türk ekonomisiyle iigili birçok yapısal sorun bulunmaktadır. Öncelikle, bazıiyileşmelere rağmen cari açık, özellikle enerji ithalatı nedeniyle, hâlâ çok yüksektir (GsviH'nin %7,9'u,2013). İkinci olarak, yurtiçi tasarruflar oranıysa çok düşüktür (GsYiH'nin %12,6'si, 2012). Bu nedenle büyümenin finanse edilebilmesi için Türkiye hålâ büyük miktarda dış finansmana ihtiyaç duymaktadır.Üçüncü olarak, manşet işsizlik oranının genellikle %10'un altında olmasına rağmen, büyüme beklendiği kadar çok iş yaratamamıştır. Kadınların işgücüne katılım oranı yaklaşık %30 gibi düşük bir oranda seyrederken, gençler arasındaki işsizlik oranı %20 gibi yüksek bir orandadır. Bu durum Türkiye'nin,2020'lerde azalmaya başlayacak demografik yapı avantajindan yeterince faydalanamadığınıgöstermektedir.

1.2.2Yasal Çerçeve ve iş Yapma Kolaylığı
Türkiye'de (a) iş yapma açısından düzenleyici çerçevenin daha verimli bir hale getirilmesi ve (b) iş yapmanın üstündeki yüklerin hafifletilmesi gibi önemli çabalara rağmen, Dünya Bankası'nın "iş Yapma KolaylığıRaporu" isimli raporunda Türkiye pek çok AB ülkesi ile karşılaştırıldığında hâlå alt sıralarda yer almaktadır.is Yapma Kolaylık Endeksi'nde 69. sirada yer alan Türkiye yalnızca beş AB ülkesinin (Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Yunanistan, Malta ve Romanya) üstündedir. "iflas Sorununun Çözümü" açısından, Türkiye tüm AB üyelerinin gerisinde kalarak 130. sıraya yerleşmiştir. Türkiye'de iflas sorununun çözümü ortalama 3,3 yıl sürmekte ve alacaklılar iflas eden işletmelerdeki alacakiarının ancak ortalama %22,3'ünü tahsil edebilmektedir. Örneğin Almanya'da bu tür işlemler 1,2 yıl ve Birleşik Krallık'ta 1 yıl sürerken, alacaklarının tahsil oranları sırasıyla %82,9 ve %88,6 olarak gerçekleşmektedir. Dünya Bankası İş Yapma Endeksi'nde 
4 Kasım 2013'te işsizlik oranı %9,9, kadınların işgücüne katılım oranı %30,4 ve gençler arasındaki işsizlik oranı %19,3 olarak 
açıklanmıştır (Kaynak: TÜiK Haber Bülteni, 16004, 17.12.2014, Hane halkı İşgücü İstatistikleri).
5 Yeni Türk Ticaret Kanunu da bunlar arasındadır.



kullanılan yöntem uyarınca, Türkiye'de "Yeni Bir İş Kurmak" da kolay değildir, Bu açıdan küresel sıralamada 90. olan Türkiye, 20 AB üye devletinden aşağidadır. Bununla birlikte bu alanda yapilabilecek iyileştirmeler,yeni bir işletme kurmak için tamamlanmasi gereken prosedürlerin sayısı ve sürecin kaç gün süreceği yerine,işletme tescil maliyeti ile asgari ödenmiş sermaye miktarıyla ilgilidir.

Yeni Ticaret Kanunu'nun iş kurma süreçlerini rahatlatan hükümleri içermesine rağmen, ödenmiş sermaye miktarıyla ilgili hükümler şirket kurma maliyetini artırmıştır. Esnek çalışma düzenlemelerinin iş mevzuatına girmesini sağlayan hükümlerin dâhił edilmesi sayesinde, iş yapma kolaylığı artırılmıştır. Ayrıca e-fatura mekanizmasının kullanımaya başianması da iş yapmayı kolaylaştıran başka bir faktördür. Ancak şu anda sistemden yalnızca birkaç KOBi faydalanabilmektedir. Sosyal girişimlerle birlikte sosyal yeniliği destekleyen düzenleyici çerçeveyse mevcut değildir.

1.2.3 Kamu ve Özel Finansal Kaynaklara Erişim 
Banka kredileri Türkiye'deki KOBilerin en sık kullandığı dış finansman mekanizmasıdır. Türkiye, Dünya Bankası'nın "is Yapma Kolaylığı" raporunun (2014) "Kredi Alma" endeksinde 189 ülke içinde 86. sirada,Dünya Ekonomik Forumu'nun "Küresel Rekabetçilik Raporu" (2013-2014) "Krediye Erişim" endeksindeyse 148 ülke arasında 52. sırada yer almaktadır. Banka kredilerine erişimde en sik dile getirilen zorluk, kredi sürelerinin uzatılmasından önce bankacılik sektörü tarafından talep edilen ağır teminatlardır. Bankacılık mevzuatı bankacrlık sektörünün genel sağliğını ve sağlamlığını korurken, kredilere erişimin kolaylaştırılmasını engellemektedir. Bu durum büyük oranda ülkenin makroekonomik politikalarına bağlıdır ve kolayłkla değişmeyecektir. Kredi garanti araçları mevcuttur ancak mevcut finansman miktarı ve kredi garantisi alma koşulları özellikle bu alanda dönüşüme imkân vermemektedir. Türkiye'deki şirketlerin %99'unu oluşturan KOßi'ler toplam kredilerin yaklaşık %25'ini kullanmaktadır (2013 yıl sonu itibariyle 271,4milyar TL, BDDK).

Türkiye'deki girişimciler ve/veya KOBi'ler için alternatif dış finansman araçları olarak değerlendirilemeyen özel sermaye veya risk sermayesi pazarı yeterince gelişmiş değildir. "Fonların fonu" ve "Melek Yatırımcılar Ağları"nın kurulmasına ilişkin yasal düzenlemeler yapılłmıştır. TüBitTAK kısa süre önce fonların fonu programını uygulamaya koymuştur. TÜBiTAK, söz konusu erken aşama sermaye programı aracılığıyla çağrıya çıkarak tohum ve yeni girişim (start-up) finansmanı sağlamaya başlamıştır. Türkiye en iyi risk sermayesi mevzuatina sahip olsa bile, Türkiye'de daha yüksek seviyede risk sermayesi elde edebilme olasılığı hâlâ yeterince büyük bir yeni girişim havuzunun varlığına bağlı olacaktır. Her şeyden önce risk sermayesi bir portföy ve olası müşteri tabani (pipeline) işidir. Bazılarının neden olacaği kayıpların diğerlerinin kazancından telafi edilebileceği yatırımlardan oluşan yeterli büyüklükte bir portföyün mevcut olmaması durumunda, risk sermayesine ilgi düşük olacaktır. Türkiye'nin, girişimci desteklerinde alışılageimiş kuluçka merkezlerinden bazı durumlarda daha etkili olan ve AB ile ABD'de yaygınlaşan "hızlandırıcılar'" gibi araçlarla girişimci (start-up) havuzunu genişletmesi gerekmektedir.
KOBi'ler ile girişimcilerin kullanabileceği kamu mali kaynakları, KOsGEB, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı(Teknogirişim, SANTEZ) ve TÜBiTAK (TEYDEB) tarafından sağlanan çeşitli finansal destek programınıiçermektedir. Bunlara ek olarak kalkınma ajansları da bölgelerindeki KOBi'lere teklif çağrıları vasıtasıyla hibe vermektedir. Aşağıdaki tablo KOßi'lere sağlanan kamu finansmanı miktarını göstermektedir.
G Bireysel Katılım Sermayesi Hakkında Yönetmelik, 15 Şubat 2013 tarih ve 28560 sayılı Resmi Gazete.' Türkiye'de büyük bir kısmı üniversitelere bağlı veya üniversitelerle ilişkili olan çok sayıda hızlandırıcı bulunmaktadır.

Tablo 4: KOBi'lere Sağlanan Kamu Finansmanı
Bir milyon TLüzerinden: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (KOSGEB)
2007: 17,4
2008: 43,1
2009: 27,9
2010: 48,4
2011: 177,5
2012: 294,5

Bir milyon TLüzerinden: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (KOSGEB - Kredi sübvansiyonlarıi)
2007: 164
2008: 165
2009: 147
2010: 146
2011: 170
2012: 106

Bir milyon TLüzerinden: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (TÜBiTAK)
2007: 102
2008: 110
2009: 138
2010: 110
2011: 126
2012: 130

Bir milyon TLüzerinden: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (SANTEZ)
2007: 6,2
2008: 9,9
2009: 13,5
2010: 18,7
2011: 43,8
2012: 50

Bir milyon TLüzerinden: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teknogirişim
2007: -
2008: -
2009: -
2011: 30
2012: 50

Bir milyon TLüzerinden: Toplam
2008: 328
2009: 326,4
2010: 323,1
2011: 547,3
2012: 630,5
Kaynak: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, KOSGEB ve TÜBİTAK.
IPA 1 döneminde KOBi'lere sağlanan kamu finansmanı önemli ölçüde artmış ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından yeni/revize edilmiş destek programları başlatılmiştır. Bu tür finansal destek mekanizmalarının etkinliği, verimliliği ve etkisiyle ilgili bilgiler henüz kamuyla paylaşılmamıştır.
1.2.4 iş Becerileri, Kabiliyetleri ve Kültürü
Türk KOBi'lerinin is becerileri ve kabiliyetleri işletmelerin boyutlarına göre ve genellikle faaliyet gösterdikleri bölgelerin kalkınma düzeyiyle doğrudan ilişkili olarak önemli değişkenlikler göstermektedir.Birçok KOBi, özellikle mikro işletmeler ve küçük ölçekli işletmeler aile şirketidir. Yetkilerin profesyonel yönetici kadrolarına çok az devredildiği veya devredilmediği bu tür şirketler, aile üyesi olmayan kişilerle resmi ortaklıklar kurmada çok az istekli görünmektedir.

İş becerilerinin ve kabiliyetlerinin iyileştirilmesine yönelik çeşitli finansal destek programiarı mevcuttur.Ancak büyük oranda anekdotlara dayanan başarı öyküleri dışında bu programların gerçek etkisi henüz bilinmemektedir. Bununla birlikte, müstakil iş destek hizmetlerinin (eğitim, danışmanlık, vb.) sınırlı etkisini dikkate alan KOsGEB, 2010 yılında yapılan yasal bir düzenlemeyle, finansal kaynaklarının büyük bir kısmınımüstakil iş geliştirme hizmetlerinden "proje taban!ı" destek hizmetlerine kaydırmıştır.
IMD Dünya Rekabetçilik Yıllığı (WCY) "Şirketlerin Uyum Yeteneği" endeksinde (2012) 59 ülke arasında 3.sırada yer alan Türk şirketleri genellikle değişen iş ortamı ve koşuliarına yüksek derecede uyum sağlama yeteneğine sahiptir. Türk KOBi'leri iş yetenekleri ve kabiliyetlerini önceden planlayarak değil, ihtiyaçlarıolduğu anda edinmektedir. Bu durum en iyi şekilde büyük şirketlerin tedarik zincirlerine entegre olan KOBilerle örneklendirilebilir, Bu tür KoBi'ler, müşterileri tarafından talep edilen iş becerilerini hızlı bir şekilde geliştirip kullanabilmektedir. KOBi'ler ulusal değer zinciriyle daha kuvvetli bir şekilde entegre oldukça, iş yeteneklerini ve kabiliyetlerini de daha kolay geliştirmektedir.

"AB ve Ötesinde Girişimcilik" hakkında Flash Euro Barometer 354 anketine göre, Türkiye'de serbest meslek sahibi olarak çalışmayı isteyenlerin oranı (%84) AB ortalamasına (%37) göre çok yüksektir. Türkiye'de her yıl yaklaşık 50.000 şirket kurulmaktadır.


1.2.5 Yenilik (Bilginin Oluşturulması ve Yayılması) ve Yaratıcılık 
Türkiye'de 39'u faaliyette olan 52 Teknoloji Geliştirme Bölgesi (TGB) bulunmaktadır. 2013 sonu itibariyle,TGB'lerde toplam 26.500 Ar-Ge personeli calistiran 2508 sirket mevcuttur, 2003 ila 2013 arasinda Türk Hükümeti kamu ve yüksek öğrenim kurumlarında araştırma altyapısının iyileştirilmesi amacıyla 2,91 milyar TL (2013 fiyatları) yatırim yapmıştır. Bu süre içerisinde 108 tematik araştırma merkezi projesi faaliyete geçmiştir. Bunun dişında 65 projenin daha yakın zamanda faaliyete geçmesi planlanmiştır. 2007 yılında 63.400 olan tam süreli eşdeğer Ar-Ge personeli sayısı 2011 yılında 92.800'e yükselmiştir. Toplam tam süreli esdeğer Ar-Ge personeli içindeki özel sektör payi 2007 yilindaki %38,3'ten 2011 yilında %48,9'a yükselmiştir.

Birçok Ar-Ge göstergesindeki önemli iyileşmeye rağmen, hâlâ ekonominin yenilikçilik ve girişimcilik kapasitesinin artıriması için çözülmesi gereken bazı yapısal sorunlar bulunmaktadır. Öncelikle, fikri mülkiyet haklarının daha iyi korunması gerekmektedir. Türkiye, Dünya Ekonomik Forumu - Küresel Rekabetçilik Raporu (KRR) Fikri Mülkiyet Hakları koruma endeksi'nde 148 ülke arasında 74. sıradadır. İkinci olarak, üniversitelerdeki araştırma merkezi sayısının artmasına rağmen, üniversite-sanayi işbirliğinin iyileştirilmesi açısından daha yapılacak çok şey bulunmaktadır. Üniversite araştırma merkezlerinin büyük bir kısmı kısa vadede ticarileştirme potansiyeli daha yüksek olan uygulamalı araştırma yerine hâlâ temel araştırmalara yoğunlaşmaktadır. Türkiye, WEF/KRR Üniversite - Sanayi İşbirliği Endeksinde 148 ülke arasında 52. sırada yer almaktadır, Üçüncü olarak, Ar-Ge çalışmaları için kamu finansmanı sağlanmasına rağmen, bu tür finansmanlar ticarileştirme açısından çok sınırlıdır. Bu tür finansman olmadan Koßi'lerin büyük bir kısmı yenilikçi ürünlerini pazarlama, geliştirme ve bu tür ürünler için satış sonrası hizmeti sunmada zorluk çekecektir.

Kümelenme, bölgesel ekonomilerde üçlü sarmalı ve dolayısıyla yenilikçilik kapasitesini güçlendiren güçlübir araç olarak görülmektedir. Kümelenme ve kümelenmenin yararları hakkındaki farkındalık yüksek seviyededir. Kümelenme dostu destek mekánizmalarına ek olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanliğı 2013yılında Ulusal Kümelenme Destek Programını uygulamaya koymuştur. Türkiye, WEF/KRR "Küme Gelişim Durumu" endeksinde 148 ülke arasinda 30. siradadir.

Türkiye araştırma altyapısinı AB'ye entegre etme konusunda isteklidir. Bu bağlamda Türkiye, Avrupa Araştırma Altyapılari Strateji Forumu (ESFRi) sürecini ve Avrupa Araştırma Altyapıları Konsorsiyumunun (ERiC) kuruluşunu takip etmektedir. Türkiye 2013 yılında bir Konsorsiyumda gözlemci olmuştur. 2014yılında beş yeni Konsorsiyuma katılım konusu değerlendirme aşamasındadır.
Yaratıcı endüstrilerin ekonomik ve sosyal gelişim üzerindeki olumlu etkisi genel olarak kabul edilmektedir.Yaratıcı endüstrilerin³ tanimi konusunda önemli tartişmalar olmasına rağmen, bu tür endüstriler temel olarak değerleri ölçüsünde kültürel ve yaraticı girdilere bağli olan, pazarlanabilir çiktiların (mal, hizmet ve faaliyetler) yaratılması ve tedarikiyle ilişkilidir. Türk moda endüstrisi hızlı bir şekilde büyümüştür. Yaratıcılığıdiğer imalat sanayilerine de yönlendirme çabaları mevcuttur. Türkiye'nin sinema ve televizyon yapimlarıendüstrisi de son 10 yılda büyürken, Türk televizyon yapimlarının Balkan ve Orta Doğu ülkelerine ihracatinda önemli bir artiş yaşanmiştir.

8 Yaraticı Avrupa Programı'ni (2014-2020) kuran ve 1718/2006/AT, 1855/2006/AT ve 1041/2009/AT sayiki Kararlari yürürlükten kaldıran 11 Aralık 2013 tarihli ve (AB) 1295/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü uyarınca "kültürel ve yaratıcısektörler, diğerlerinin yanında, mimarlık, arşivler, kütüphaneler ve müzeler, güzel sanatlara yönefik zanaatler, (film, televizyon,video oyunları ve multimedya dahil olmak üzere) işitsel-görsel, maddi olan ve maddi olmayan küłtürel miras, tasarım, festivaller,müzik, edebiyat, gösteri sanatlari, yayımcıłık, radyo ve görsel sanatları içerir."

1.2.6 iș Altyapisi 
Türkiye'de %70'i şu ana kadar tahsis edilmiş toplam 78.400 hektar alanda 276 Organize Sanayi Bölgesi (OSB) bulunmaktadır. Bu bölgelerin kapasitesi, 70.600 işletmenin kurulması ve 1,3 milyon kişiye istihdam sağlanmasına izin verecek düzeydedir. OsB'lere ek olarak, özellikle mikro işletmeler için tasarlanmış 453Küçük Sanayi Sitesi (KSS) mevcuttur. KSS'ler, 467.500 kişiye istihdam sağlayan 93.400 işletmeye ev sahipliği yapmaktadır. Daha az sayıda olan 19 Serbest Bölgedeyse (SB) 3.200 işletme faaliyet halindedir.
Yeni girişimler (start-up) açısından, İşGEM'ler ile TEKMER'ler iş altyapısının ana öğeleridir. Şu anda faaliyet halindeki 16 İşGEM'e ek olarak 3 işGEM'in daha faaliyete geçmesi beklenmektedir. Ayrıca üniversitelerde 42 TEKMER bulunmaktadir.


Tablo 5: GZFT 
Zayıf Yanlar: Makroekonomik koşullar
Tehditler: Makroekonomik koşullar

Güçlü Yanlar: . •
Zayıf Yanlar: Genç ve büyük iç pazar,
Firsatlar: •
Tehditler: Tüketim odaklı ekonomik büyüme,

Zayıf Yanlar: Sınırlı bir hızda olsa da
Firsatlar: •
Tehditler: Enerji ithalatının neden olduğu yüksek cari açık,

Zayıf Yanlar: büyüyen ekonomi,
Tehditler: Ekonomik büyüme için yüksek miktarda dış finansmana

Zayıf Yanlar: Ekonomik faaliyetlerin
Tehditler: ihtiyaç duyulması,

Zayıf Yanlar: çeşitliliği
Tehditler: Gençler arasındaki işsizlik oranının yüksek olması

Güçlü Yanlar: Düzenleyici Çerçeve
Tehditler: Kadınların iş gücüne katılım oranının düşük olması

Güçlü Yanlar: •
Zayıf Yanlar: İşletmeler için uygun
Tehditler: Toplam faktör verimliliğinin düşük olması

Zayıf Yanlar: ortamı oluşturma
Tehditler: İmalat sanavinin ulusal ekonomideki payının azalması

Zayıf Yanlar: yönünde siyasi taahhüt,
Tehditler: Kayıtdışı ekonominin mevcudiyeti,

Zayıf Yanlar: Yeni Ticaret Kanunu'nun
Tehditler: Bölgesel farklılıkların mevcudiyeti

Zayıf Yanlar: işletme kurulumunu
Tehditler: Düzenleyici Çerçeve

Zayıf Yanlar: kolaylaştıran, şeffaflığı
Tehditler: iflas düzenlemeleri

Zayıf Yanlar: artıran ve diğer
Tehditler: İşletme kurma maliyetini artıran yeni Ticaret Kanunu

Zayıf Yanlar: maddeleri
Tehditler: maddeleri

Güçlü Yanlar: Finansmana Erişim
Tehditler: Sosyal girişimcilik ve sosyal yeniliği kolaylaştıran yasal

Zayıf Yanlar: Bankacılık sisteminin
Tehditler: düzenlemelerin eksikliği

Zayıf Yanlar: sağlamlığı
Tehditler: Finansmana Erişim

Zayıf Yanlar: Kamu finansmanı
Tehditler: Kredi teminatı gerekliliklerinin ağır olması

Zayıf Yanlar: mekanizmalarının
Tehditler: Risk sermayesi seçeneklerinin sınırlı olması

Zayıf Yanlar: mevcudiyeti

Güçlü Yanlar: İş Becerileri & Performans
Tehditler: Melek yatırımcılar ağının sınırlı olması

Tehditler: Kredi garanti programlarının sınırlı olması

Zayıf Yanlar: Değişen iş koşulları ve
Tehditler: Tüzel kişilik tesis edilmeden girişimcilere finansman

Zayıf Yanlar: gereksinimlerine hızla
Tehditler: sağlanmaması

Zayıf Yanlar: uyum sağlayabilen
Tehditler: is Becerileri & Performans

Zayıf Yanlar: KOBi'lerin mevcudiyeti
Tehditler: KOBi'lerde, profesyonel yönetim kadrosunun az sayıda

Zayıf Yanlar: Güçlü girişimci ruh
Tehditler: olmasi

Güçlü Yanlar: Ar-Ge ve Yenilik
Tehditler: Uygulanabilir "iş modelleri" kavramının sınırlı bir şekilde

Zayıf Yanlar: Ar-Ge ve yenilik için kamu
Tehditler: anlaşılması,

Zayıf Yanlar: finansmanınin
Tehditler: Yeniliğe olanak sağlayan, iş yetenekleri ve kabiliyetlerine

Zayıf Yanlar: mevcudiyeti
Tehditler: yatırım yapılmasına yönelik özsermayenin (özellikle

Tehditler: KOBi'ler icin) sınırlı olması

Firsatlar: KOBi verimliliğinin düşük olması,

Güçlü Yanlar: Üniversitelerde araştırma merkezlerinin mevcudiyeti Teknoloji geliştirme bölgelerinin mevcudiyeti Ar-Ge'nin artırılmasına yönelik güçlü siyasi taahhüt Gelişmiş ülkelere göre daha düşük Ar-Ge maliyeti Güçlü girişimci ruh iş Altyapısı Makul maliyetlerle sanayi altyapısı sağlayan OSB ve KSS'ler Yeni girişimler (start- up'lar) için fiziksel alan sağlayan İŞGEM ve TEKMER'lerin mevcudiyeti Turizm ve Yaratıcı Endüstriler Gelen turist sayısinın yüksek olması Kültürel, tarihi ve turizm varlıklarının sayıca çok olmasi Maddi olan ve maddi olmayan kültürel varlıklar ile mirasın zenginliği ve çeşitliliği.
Zayıf Yanlar Yüksek girdi maliyetleri (özellikle enerji), • "Hizlandırıcılar"ın sayılarının sınırlı olması Ar-Ge ve Yenilik Ar-Ge ve yenilik politikalarında sektörel önceliklendirme seviyesinin düşük olması • Üniversite-sanayi işbirliğinin düşük seviyede olması, • Kamu alımlarının yeniliği teşvik yönünde sınırlı kullanımı, • Bölgesel yenilik stratejilerinin sınırlı sayıda olması, • Ticarileştirme desteğinin sınırlı olması, İç talebin gelişmişlik seviyesinin düşük olması, . . Üniversitelerde uygulamalı Ar-Ge calışmalarının düşük seviyede olmasi, İş Altyapısı Liman ve demiryolu yük taşımacılığı altyapısının zayıf olmasi, Birkaç istisna dışında, OSB ve TGB yönetim şirketlerinin büyük oranda gayrimenkul yönetim şirketleri gibi faaliyet göstermesi, Turizm ve Yaratıcı Endüstriler Turizm gelirlerinin görece düşük olması (gelen turist sayısının yüksekliği ile karşılaştırıldığında) Bütüncül turizm yönetişim yaklaşımının olmaması (başka bir ifadeyle, destinasyon yönetimi) Şehirlerde kültür ve sanat merkezine dönüştürülen tarihi merkezlerin sayıca az olması Alternatif turizm türlerine ilişkin altyapının kısıtlı olması Turizm sektöründeki hizmet kalitesinin düsük olması Tasarımcılar veya yaratıcı endüstrilere vönelik özel kulucka mekanizmalarının/merkezlerinin mevcut olmamasi Tasarım ve yaratıcı endüstri alanlarında girişimcilere sınırlı destek sağlanması Yaratıcı endüstriler için altyapı eksikliği: Yaratıcı endüstrilere verilen önemin artması Yeniliği tetiklemek amacıyla kamu alımlarından faydalanılmasına yönelik siyasi şeffaflık Kentleşme ve kentsel dönüşüm programlarının yaratacağı yenilikçi fırsatlar Turizm ve Yaratıcı Endüstriler Turist sayısının artması Turizm sektörünü ve farklı alternatif turizm çeşitlerini desteklemeye yönelik siyasi taahhüt Yaratıcı endüstrilerin büyümesi Yaratıcı endüstrilere verilen önemin artmasi.
Zayıf Yanlar: destekleme isteğini azaltabilir.

2
SEKTÖR YAKLAŞIMI İÇİN KAPSAM 
2.1 Ulusal sektör politikaları/stratejileri 
10. Ulusal Kalkınma Planı (KP10); rekabetçilik, yenilik, Ar-Ge, girişimcilik, KOBi gelişimi, turizm ve sanayi dönüşümü dahil fakat bunlarla sınırlı olmamak üzere, çeşitli konu ve politikalarda 2014-2018 aralığınıkapsayan 5 yıllık dönem için Türkiye'nin hedeflerini belirler. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından, 20.Faslın kapanış kriteri olarak hazırlanan "Sanayi Stratejisi ve Eylem Planı" 9. Kalkınma Planı uyarınca 20112014 dönemi için uygulamaya koyulmuştur. Ayrıca, TÜBiTAK tarafından hazırlanan Ulusal Bilim, Teknoloji ve Yenilik Stratejisi (UBTYS) 2011-2016 ile KOSGEB tarafından hazirlanan KOBi Stratejisi ve Eylem Plani (KSEP) 2011-2013 de ilgili politika alanlarında uygulanmıştır, Bu strateji belgeleri, kamu kurumları ve sivil toplum örgütlerinden çeşitli paydaşların aktif katılımıyla hazırlanmıştır.

KP10 bağlamında "Yenilikçi Üretim, İstikrarlı Yüksek Büyüme" politikası, yüksek ve istikrarlı büyümenin sağlanması amacıyla Türkiye'de toplam faktör verimliliğinin artrılmasının önemini vurgulamakta ve ekonomide verimlilik artrşlarının, (a) ekonomik sektörlerin verimliliğinin artırılması ve/veya (b) daha verimli ekonomik sektörlerin istihdamdaki payının artırılması yoluyla gerçekleştirilebileceğine işaret etmektedir.Ayrıca, KP1o'da yer alan bilim, teknoloji ve yenilik politikaları genellikle kamu, üniversiteler ve sanayi arasındaki iş birliğini geliştirmeye ve küresel ölçekte rekabetçi ve yüksek katma değerli sektörlerdeki Ar-Ge ve yeniliği artırmaya yöneliktir.

Sanayi Stratejisi ve Eylem Planı'nın (2011-2014) genel hedefi, Türk sanayisinin verimliliğini ve rekabetçiliğini artırmak ve dünyada ihracat hacminden daha fazla pay alan, yüksek katma değerli ileri teknoloji ürünlerinin üretildiği, vasiflı iş gücüne sahip ve ayrıca çevreye ve topluma duyarlı bir sanayi yapısına dönüşümünü hizlandırmaktır.

KOßi'lerin rekabetçilik ve girişimcilik kültürünü geliştirmek ve KOBilerin ekonomik ve sosyal kalkınmadaki payinı artırmak amacıyla KSEP kapsamında politikalar ve müdahaleler belirlenmiştir.
UBTYs (2011-2016) otomotiv, makine imalati, BIT, enerji, gida, su, sağlık, uzay ve savunma alanlarından oluşan dokuz araştırma alanına öncelik vermektedir. Ayrıca, uzmanlaşmanın teşvik edilmesi amacıyla TÜBiTAK koordinatörlüğünde teknoloji yol haritaları hazırlanmaktadır.

Bunun dışında söz konusu ułusal stratejiler; tekstil, makine, elektronik, otomotiv, demir-çelik, ilaç ve kimya gibi çeşitli sektörler için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinatörlüğünde hazırlanan stratejiler ile tamamlanmaktadır ve ayrıca TÜBiTAK koordinatörlüğünde enerji, gida, su, Ar-Ge ve yenilik stratejileri de hazırlanmaktadır.

Türk idare sisteminde stratejik planlama, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu doğrultusunda yapılmaktadır. Söz konusu Kanun'un 9. maddesine göre: "Kamu idareleri; kalkınma planlari,Cumhurbaşkanı tarafindan belirlenen politikalar, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar." Bu Kanun doğrułtusunda her kamu kurumu, tüm faaliyetleri için yıllık stratejik planlar hazırlamaktadır.
Bu politika alanlarıyla ilgilenen temel kamu kurumlarının, yukarıda sözü edilen stratejik amaçlarıgerçekleştirmek için, temel araştirmalardan mal ve hizmetlerin ticarileştirilmesine, geleneksel KoBi'leri desteklemekten yenilikçi kümelere kadar değişen çok çeşitli destek plan ve programiarı mevcuttur. Strateji belgelerinin uygulama döneminin uzatılması süreci, KP1o hedefleri ile uyumlu olarak, sorumlu otoritelerle koordineli bir şekilde devam etmektedir. Ayrica Türkiye'nin hedefleri, Bilim, Yenilik ve Sanayi politika alanlarındaki AB 2020 stratejisiyle uyumlaştırılmıştır. Ulusal yenilik ve girişimcilik sistemi hedefleri 

yenilenmiş ve 2023'te dünyanın ilk 10 ekonomisinden biri olma amacıyla 2023 yılı hedefleri belirlenmiştir.Türkiye'nin ulusal yenilik ve girişimcilik sistemi için belirlenen 2023 hedefleri; toplam Ar-Ge harcamalarını%3'e çıkarmak, özel sektörün Ar-Ge harcamalarını %2'ye çıkarmak, 180.o0o'i özel sektörde olmak üzere tam süreli eşdeğer araştırmacı sayısıni 300.o00'e çıkarmaktır.

Öte yandan, sektör politikası AB katılım gündemiyle de yakından bağlantılıdır. Fasıl 20-işletme ve Sanayi Politikası ve Fasıł 25-Bilim ve Araştırma söz konusu sektörle doğrudan ilişkilidir. Bu sektörler Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının faaliyet alanındadır. Ayrıca Türkiye, KOsGEB önderliğinde Batı Balkan ülkeleriyle birlikte Küçük İşletmeler Yasası'nın operasyonel olarak değerlendirilmesi sürecinde çalışmaktadır.
2.2 Kurumsal düzen, liderlik ve kapasite 
Yedi Genel Müdürlüğe sahip olan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı sektörün lider bakanlığıdır:
Sanayi Genel Müdürlüğü
Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü
Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü
Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü
Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğü
Ar-Ge Genel Müdürlüğü
Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü
Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü, AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Türkiye'de, (1) sanayi (2) bilim, teknoloji ve yenilik (3) metroloji (4) ürün güvenliği ve denetimi ile (5) sanayi verimliliğiyle ilgili politika ve stratejilerin geliştirilmesi ve uygulanmasından sorumludur. Bakanlık ayrıca, organize sanayi bölgeleri, sanayi bölgeleri ve küçük sanayi siteleri ile kümelerin planlanmasi, kurulumu ve işlevsel hale getirilmesinden de sorumludur. Böylece sahip olduğu yetkiler ve işlevleri sayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Türkiye'nin sanayi ve teknoloj altyapısının iyileştirilmesi ve üniversite-sanayi işbirliğinin artırılmasında kilit rol oynamaktadır.
Bakanlık bu konularla ilgili iki ana kuruluşa ve bir bağlı kuruluşa sahiptir. Bu kuruluşlar şunlardır:
TÜBiTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu 
KOSGEB: Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı
TÜRKPATENT: Türk Patent ve Marka Kurumu 
TÜBiTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Türkiye'de araştırmaların yönetimi, finansmani ve yürütülmesinden sorumlu ajanstır. Araştırmalar yürüten TÜBiTAK Türk araştırmacılara destek vermektedir. TÜBiTAK, Ar-Ge faaliyetlerinin ulusal hedef ve önceliklerle uyumlu olarak tanıtılmasi,geliştirilmesi, organize edilmesi, yürütülmesi ve koordine edilmesinden sorumludur. TüBiTAK, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ne bilim ve araştırma konularında danışmanlık yapan bir ajans olarak görev yapmakta ve bilim ve teknoloji politikalarını oluşturan en üst düzey yapı olan Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulunun sekretarya hizmetlerini yürütmektedir. TüBiTAK; akademi, özel sektör/sanayi, kamu kurumları,girişimcilik, bilimsel toplantılar ile bilim ve toplum alanlarında 6 farklı finansman sağlamaktadır.
KOSGEB: KOSGEB (Türkiye Cumhuriyeti Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı), KOBi'lerin rekabet gücünü artırma ve girişimcilik kültürünü yaygınlaştırma amaçlarıyla KoBi'lere kaliteli hizmet ve destek sunarak KoBi'lerin ekonomik ve sosyal gelişmedeki payını artırmayıhedeflemektedir.

TÜRKPATENT: Kurum; Türkiye'de patent, marka, endüstriyel tasarım ve diğer sınai mülkiyet haklarının etkili bir şekilde korunmasi için sınai mülkiyet haklarıyla ilgili konularda çalışmaktadır.

Sektörün ana paydaşları, programlar aracılığıyla politikaların uygulanması konusunda büyük tecrübe sahibidir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığında yaklaşık 1.400 personel çalışmakta ve 7 farklı program yürütülmektedir. TÜBiTAK'ta yaklaşık 4.525 personel çalışmakta ve 63 farklı program yürütülmektedir.KOSGEB'de yaklaşık 1.000 personel çalışmakta ve 7 farklı program yürütülmektedir.
2.3 Sektör ve donör koordinasyonu 
Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu (BTYK), Türkiye'de bilim, teknoloji ve yenilik politikalarıyla ilgili en yüksek otorite ve koordinasyon organıdır. Kurul alti ayda bir kez Başbakan başkanlığında ulusal bilim, teknoloji ve yenilik politikalarına ilişkin karar verme yetkisiyle toplanmaktadır. Kurul; dokuz bakan, kamu kurumlarının ve kamu haricindeki kurumların üst düzey temsilcileri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen bir üniversitenin atadığı bir temsilci dahil olmak üzere toplam 17 daimi üyeden oluşmaktadır. Kurul toplantılarının gündemine bağli olarak kamu, özel sektör, kamu haricindeki kurumlar ve akademiden paydaşlar da toplantılara davet edilmektedir. Sekretarya görevini yürüten TÜBiTAK, BTYK toplantılarını ve UBTYS 2011-2016 stratejisini koordine etmektedir.

Buna ilaveten, bu konuda daha iyi bir yönetişim modelinin oiuşturulması amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Kamu-Üniversite-Sanayi İşbirliği Portalını uygulamaya koymuştur. Sonuç olarak, her kurumun kendi gündemini takip ettiği birbiriyle kesişen çok sayıda yatay konu mevcuttur.
Diğer taraftan, sivil toplum bu sektörde Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfi (TTGv) tarafindan temsil edilmektedir. TTGV; 24 özel sektör kuruluşundan, 5 kamu kurumundan, 11 çatı örgütten gelen üyeler ve 15 bireysel üye içeren kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur.

Türkiye'de, hibe desteği sağlayan görece az sayıda uluslararası donör kuruluş faaliyet göstermektedir.Bununla birlikte Avrupa Yatirım Bankasi (AYB), Avrupa Yatırim Fonu (AYiF), Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (AiKB), Avrupa Konseyi Bankası (CEB), Alman Kalkınma Bankası (KfW) ve Dünya Bankası (WB) gibi pek çok uluslararası finans kuruluşu (IFl), yaygın kredi programlarıyla özellikle çevre, enerji, özel sektörün geliştirilmesi ve ulaştırma gibi sektörlerde aktiftir.

Bölgesel Rekabet Edebilirlik Operasyonel Programında (BROP 2007-2013) finansal araçlara özel bir tedbir tahsis edilmiş ve uluslararası finans kuruluşlarıyla (IFi) işbirliği halinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıtarafindan çeşitli operasyonlar uygulanmiştır. Bu Sektör Operasyonel Programı (SOP) bünyesinde yeni finansal araçların geliştirilmesi öngörüfmektedir. Bu bağlamda, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ilk adım olarak 2014-2o20 programının amaç ve hedefleriyle örtüşecek ve bunlara katkı yapacak yeni finansal araç projesi fikirlerini AikB'yle görüşmek için girişimde bulunmuştur. Ayrıca, 2015 ve sonrası dönemde SOP; BirleşmişMilletler Kalkınma Programı (UNDP), Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı (UNıDO) ve Dünya Bankasi gibi uluslararası örgütlerle işbirliği fırsatlarını araştıracaktır. AB Komisyonu OP'yi kabul ettiğinde,uluslararası örgütler ve uluslararası finans kuruluşlarıyła (IFl) daha fazla istişare yapılacaktır.
Türk makamları ile Avrupa Komisyonunun Türk Yatırım Programı'nın (TYP) kurulması konusunda anlaşmaları durumunda, risk sermayesi (yenilik ve genişleme aşamaları), kredi garanti programları ve kredi programlarına yönelik finansman firsatlarının tesis edilmesi suretiyle sektördeki yatırımlar için finansman kapasitesinin artırılması için Rekabetçilik ve Yenilik sektörünün TYP'ye dahil edilmesi değerlendirilebilir.
2.4 Orta vadeli bütçe perspektifleri 
Kalkınma Planının alt dokümanı olan Orta Vadeli Plan (OvP) Kalkınma Bakanlığı tarafından birbirini takip eden 3 yıl için hazırlanmaktadır. Maliye Bakanlıği, OVP ile ilgili olarak Orta Vadeli Mali Planı (OvMP)hazırlamakta ve bu plan Bakanlar Kurulu tarafından onaylanmaktadır. OvMp çoğunlukla, gelir-gider dengesi ve cari açığın finansmanı gibi makroekonomik tahminler içermektedir. Orta Vadeli Mali Plan,

bakanlıklar (Başbakanlık ve Cumhurbaşkanlığı), üniversiteler ve diğer kamu kurum/kuruluşlarına göre belirlenen bir mali döküm içermektedir. Bu döküm, kalemleri bütçenin tamamını oluşturan ve gelecek üçyılın harcamalarını gösteren personel, faiz, sermaye harcamaları ve sermaye transferleri ile rezerv ödeneği olarak sıniflandırılabilir. Bu nedenle sektör bütçesi, OvMp'deki devlet bütçesinde kolaylikla ve doğrudan belirlenememektedir. Bununla birlikte, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol (KMYK) Kanunu (TBMM tarafından 10 Aralık 2003 tarihinde kabul edilmiştir) vasitasıyla Performans Esaslı Bütçeleme Sistemi 2006'dan beri yürürlüktedir. Kanun kamu kurumlarınin, ulusal bütçeden finanse edilen plan ve programlar da dahil, her bir harcama kalemi için orta vadeli mali planlama çalişmasıni içermesi gereken bir kurum içi strateji belgesi hazirlamasını zorunlu kılmaktadır. Böylece kamu kurumlari, orta vadeli harcama hedeflerini kurum içi strateji dokümanlarından kolaylıkla çekebilmektedir. Maliye Bakanlığı veri tabanına göre,maliyeti ulusal bütçeden finanse edilen plan ve programlar için ayrılan kümülatif bütçe 1,9 kat artarak 2008'deki 2,4 milyar TL seviyesinden 2012'de 4,5 milyar TL'ye yükselmiştir. KP10'a göre, 2014-2018döneminde hükümet 10,4 milyar TL harcayacaktir.

2.5 Performans değerlendirme cerçevesi 
5018 sayılı "Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu" uyarınca, strateji planı ve performansa dayalıbütçelendirme konsepti Türkiye'de 2006 yılı itibarıyla uygulamaya konulmuştur. Bu bağlamda, kamu idareleri stratejik planlara ek olarak, yıllık performans programları ve faaliyet raporları hazırlamakta ve bunları Kalkınma Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı gibi ilgili Bakanlıklara, Sayıştay ve TBMM'ye sunmaktadır.Bakanlıklar, stratejik planlama sürecini koordine etmek, çeyrek dönem performanslarını izlemek ve ilgili tüm taraflara raporlamak için 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren faaliyette olan Strateji Geliştirme Başkanlıklarını kurmuştur. Bu bağlamda, daha fazla detaylandırmaya ihtiyaç olmasına rağmen, stratejik planlama ve performansa dayaliı bütçeleme kavramı bağlamında, Türkiye'de performans kriterlerine dayali bir ulusal izleme sisteminin mevcut olduğu değerlendirilebilir.

"Türkiye Sanayi Stratejisi ve Eylem Planı"nın izlenmesi ve koordine edilmesi amacıyla, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, kendi bünyesinde, bütün paydaşların katılım sağladığı ve kamu kurumlarının katılımıyla girişimler oluşturduğu bir İzleme ve Yönlendirme Kurulu kurmuştur.

Her altı ayda bir, sanayi stratejisine yönelik izleme ve değerlendirme raporu hazirlanmaktadır. İzleme ve Yönlendirme Kurulu, kamu ve özel sektör arasında mevcut olan çeşitli diyalog mekanizmalarıyla işbirliği halindedir. Ayrıca İzleme ve Yönlendirme Kurulunda kamu ve özel sektör arasında tartışılan hususlar,Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından Ekonomi Koordinasyon Kuruluna sunulmakta ve böylece karar alıcısiyasi otoritenin bilgilendirilmesi ve harekete geçirilmesi sağlanmaktadır. Sektörel stratejilerin (örn. tekstil,makine, elektronik, otomotiv, vb.) ve eylem planlarının izleme ve uygulama süreçleri sanayi stratejisi ve eylem planının izleme sürecine benzerlik göstermektedir. Bu bağlamda, bu stratejilerin etkili izlenmesi ve uygulanmasını sağlamak amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlıği, kendi bünyesinde, altı aylık dönemlerde toplanacak Yönlendirme Kurulları tesis etmiştir. Eylemlerden sorumlu kuruluşiar, alti aylık dönemlerde Bakanlık sekretaryasına bilgi ve veri sunmaktadır. Bu bağlamda Bakanlık, Yönlendirme Kurullarına sunulmak üzere uygulama, izleme ve değerlendirme raporlari hazırlamakta ve yayımlamaktadır.
"Ulusal Bilim, Teknoloji ve Yenilik Stratejisi (UBTYS) 2011-2016" yillık eylem planları üzerinden yönetilmekte ve eylemler vasıtasıyla elde edilen başarılar yıl boyunca altı aylık dönemlerde izlenmektedir.Bu kapsamda eylemlerden sorumlu ve ilgili paydaşlar, BTYK'nin sekretaryası olan TüBiTAK'a eylemlerin ilerleme süreciyle ilgili bilgi ve veri sunmaktadır. TüBiTAK sekretarya olarak, bütün paydaşlardan toplanan veriler kapsaminda eylemlerdeki ilerlemeyi BTYK'ye raporlamaktadır.

"KOBi Stratejisi ve Eylem Planı"nın (KSEP) izienmesi ve koordinasyonunun sağlanması amacıyla KOSGEB bünyesinde, stratejinin yönetimi, izlenmesi ve değerlendirilmesi için bir Yönlendirme Kurulu ve teknik çalışmaları yürütecek bir Teknik Komite oluşturulmuştur. Eylem ve projelerden sorumlu kurumlar Hedef.İlerleme Raporları hazırlamakta ve altı ayda bir bu raporları KOsGEB'e sunmaktadır. Bu kapsamda, KOSGEB 

Hedef ilerleme Raporlarını konsolide etmekte ve yılda iki kez yapilan toplantılarda Yönlendirme Kurulu üyelerine sunmaktadır. İhtiyaç duyulduğunda, Yönlendirme Komitesi alt izleme komiteleri veya çalışma gruplari oluşturabilmektedir.

Rekabetçilik ve Yenilik Sektör Operasyonel Programının (RYOP), AB finansmanının yönetimi kapsamında kendi izleme sistemi olacaktır; ancak hedefler ve performans göstergeleri açısından yukarıda sözü edilen stratejilerin tamamına yapılan katkılarla ilgili düzenli bilgi sağlayacaktır.

Tüm bu bilgiler işığında RYoP bağlamında, stratejilerin değerlendirilmesi için sağlanan kapasite geliştirme yardımının artırılması ve yukarıda sözü edilen stratejilerin izleme sistemine ilişkin kalite geliştirme desteğinin sağlanmasi, sektörün performansının yükseltilmesi ile verimlilik ve etkililiğinin artırılmasıaçısından sektörde katma değer yaratacaktır.

2.6 Kamu mali yönetimi 
200o'den itibaren Türkive, mali disiplini korurken kamu hizmeti sunma kalitesini iyileştirmek amacıyla genişbir kamu harcama ve mali yönetim reformu programi sürdürmektedir. Kamu mali yönetimi, kamu hizmetlerinin sağlanmasında şeffaflık, hesap verebilirlik, katılımcıłık, verimlilik ve vatandaş memnuniyetini ana performans kriterleri olarak belirleyen 9. Kalkınma Plani'nın (2007-2013) en önemli bileşenlerindendir.KP1o, temel kamu mali yönetimi reformlarının başarılı bir şekilde uygulanmasını amaçlamaktadır; ancak halihazırda Türkiye'nin yapması gereken, söz konusu reformları kamu sektörü yönetiminde kalite artışınısağlayacak şekilde derinlemesine uygulamaktır.

Kamu harcamaları ve mali hesap verebilirlik sistemi, 5o18 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol (KMYK)Kanunu hükümlerine göre uygulanmaktadır. Kanun'un amacı; kalkınma plan ve programlarının politikalarıve hedefleri doğrultusunda, kamu kaynaklarının hesap verebilirliğini ve mali şeffaflığı ile verimli kullanımınısağlamak amacıyla kamu mali yönetim organını hazıriamak ve uygulamak, kamu bütçelerini hazırlamak ve uygulamak, bütün mali süreçleri muhasebeleştirmek ve raporlamak ve mali kontrolün denetimini yapmaktır. Bu amaçla, stratejik planlama, iç kontrol, iç denetim ve Sayıştay tarafından gerçekleştirilecek diş denetim gibi önemli araçlar tanımlanmiştır.

Mali şeffaflık ilkesiyle uyumlu olarak, kamu kaynaklarının edinimi ve kullanımı sırasında kamuoyunun zamanında bilgilendirilmesi öngörülmektedir. Bu doğrultuda mali şeffaflığın sağlanması için raporlama süreçleri ile mali istatistiklerin ołuşturulması, faaliyet raporlarının hazırlanması ve yayınlanması çalışmalarıyürütülmektedir.

Ayrica, 5o18 sayılı Kanun, merkezi yönetim altındaki kamu kurumlarınin tamamini kapsayan bir muhasebe birliği oluşturmuş ve tüm mali operasyonların kaydedilmesi ve raporlanması temelinde tahakkukların muhasebeleştirilmesini de bu kapsama dahil etmiştir. Bu şekilde mali raporlar ve istatistiki veriler kaydedilmekte ve kamuoyuna sunularak uluslararası değerierle karşılaştırma yapılmasi imkanısağlamaktadır.

S018 sayılı Kanun'da mali şeffafliği temin edecek araçlardan biri de, bakanlara getirilen hesap verebilirlik yükümlülüğü kapsamında hedefler, stratejiler, varlıklar, yükümlülükler ve yıllık performans programlarına ilişkin olarak her mali yılın ilk ayı içerisinde kamuoyuna bilgi verilmesi gerekliliğidir. Bu sayede, kamu kurumlarınin tüm harcamaları ve gelirleri bütçede tanımlanmakta ve kamuoyunun gelirlerin elde edilme usulü ve kullanımı üzerindeki denetim kapasitesi geliştirilmektedir.

Kamu İç Mali Kontrolü (κiMK) ve dış denetim konusunda iç hukuka aktarılmasi gereken herhangi bir Topluluk mevzuatı bulunmamaktadır. Türkiye'nin uluslararası kontrol ve iç denetim standartları ile AB'nin en iyi uygulamalarini kabul etmesi beklenmektedir.


Türkiye'deki KiMK sisteminin temel yasal çerçevesi Anayasa ve 5018 sayılı KMYK Kanunu ile düzenlenmektedir. Mevcut KiMK sisteminin aktörleri TBMM, Sayıştay, Maliye Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı,Kalkınma Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, İç Denetim Koordinasyon Kurulu (iDKK) ile kamu idarelerinin strateji geliştirme ve iç denetim birimleridir. KiMK sisteminde merkezi uyumlaştırma rolü, mali yönetim ve kontroł alanında Maliye Bakanlığı, iç denetim alanında ise Maliye Bakanlığı bünyesindeki İDKK tarafindan üstlenilmektedir.

KiMK sistemi düzenleyici ve denetleyici ajanslar hariç olmak üzere merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareleri içeren genel devlet yönetimini kapsamaktadır.
KiMK sisteminde siyasi hesap verebilirlik Bakan'a aittir. Sistemin öğeleri, strateji geliştirme birimlerinin destek ve koordinasyonu ile en üst düzeydeki yöneticinin gözetimi altında merkezi uyumlaştırma birimłeri tarafindan belirlenen yöntemler ve standartlar çerçevesinde tanimlanmakta ve yürütülmektedir. Harcama birimlerine uygulama ve güvence yetkileri veriłmiştir. İç denetim birimleriyse danışmanlık işlevlerini yerine getirmektedir.

Dış denetime ilişkin olarak, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu 2010'da yürürlüğe girmiştir. Kanun INTOSAl denetim standartları ve AB en iyi uygulamaları terel alınarak hazırlanmıştır. Sayıştay denetimi, düzenlilik denetimi ile performans denetimini kapsamaktadır.

Sayıştay, genel hükümet kapsamındaki kamu idarelerinin yanı sıra yasalar gereği Sayıştay denetimine tabi olan diğer idarelerin mali faaliyetlerínin, kararlarının ve işlemlerinin diş denetimi ile kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve yasalara uygun şekilde kullanimının değerlendirilmesi görevlerini yerine getirmektedir. Sayıştay söz konusu kurumların mali işlemieri ve hesapları üzerine nihai bir karar yayimlamaktadir.

Kurum, düzenlilik denetimi kapsamında, kamu idarelerinin mali yönetimini ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmektedir. Performans denetimi kapsaminda da idareler tarafindan belirlenen hedef ve göstergelere ilişkin faaliyet sonuçlarını hesap verebilirlik çerçevesinde değerlendirmektedir. Denetimin planlama, uygulama ve raporlama aşamalarında bağımsız olan Sayıştay dış denetime ilişkin usuł ve ilkeleri belirlemektedir.

Denetim ve incelemeler neticesinde, her bir kamu idaresi için kurum raporu hazırlamaktadir. Bu raporlar ilgifi kamu idarelerine gönderilmekte ve kamuoyuna duyurulmaktadır. Sayıştay, kurumların düzenlilik ve performans denetimi sonuçlarına göre konsolide edilen Diş Denetim Genel Değerlendirme Raporu'nu TBMM'ye sunmaktadır. Ayrıca taslak Kesin Hesap Kanunu'na ilişkin olarak TBMM'ye genel uygunluk bildirimi sunmaktadır. Bu bildirim, hükümetin yıllık bütçe uygulama sonuçlarının T8MM tarafindan kabul edilen bütçe kanunuyla uyumluluk düzeyini gösteren bir belgedir.

KMYK Kanunu Sayıştaya, dış denetimlerin sonuçlarına dayalı olarak ulaştığı görüşleriyle birlikte belirli raporlari TBMM'ye sunma görevini vermektedir. Bu raporlar, genel hükümet kapsamindaki kamu idarelerinin münferit hesap verebilirlik raporlarini, Genel Hesap Verebilirlik Raporunu ve Mahalli idareler Genel Hesap Verebilirlik Raporunu içermektedir. Sayıştay, bir sonraki yılın Mart ayı içerisinde, bir önceki yıla ait mali istatistikleri, hazırlanmasi, yayımlanmasi, doğruluğu, güvenilirliği ve standartlarła uygunluğu açılarından değerlendirmektedir. Değerlendirmenin ardindan yayımlanan mali istatistikler değerlendirme raporu TBMM'ye ve Maliye Bakanliğına sunulmaktadır.

Sayıştayın kendisi de TBMM adına görev yapan ve TBMM Başkanlık Divanı tarafından atanan, gerekli mesleki yeterliliklere sahip bir denetim komisyonu tarafindan yıllık olarak denetlenmektedir.
. . 

2.7 Makroekonomik çerçeve 
Küresel ekonomik krizin ardından Türk ekonomisinin ve ticaret ortaklarının büyüme hızı önemli ölçüde farklılaşmış; iç talep nispeten durgun olan dış talebin aksine hızlı bir şekilde toparlanmıştır. Bu süreçte, cari açık o zamana kadar görülmemiş seviyeiere yükselmiş ve ekonominin tekrar dengelenmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. 2011'in son çeyreğinden itibaren daha dengeli bir ekonomik yapının tesis edilmesine yönelik olarak makro ihtiyati tedbirler uygulamaya koyulmuştur. Söz konusu politikalarla büyüme daha ılımlı bir seyir izlemiş; 2012'deki büyümenin ana kaynağı dış talep olurken cari açığın GSYH'ye oranı %6,1'e düşmüştür. 2013'te dış talep durgun kalmış; iç talep canlanmış ve cari açrk yeniden artmıştır. 2013'te %7,9(Kalkınma Bakanlığı) olarak gerçekleşen cari açiğın GSYH'ye orani, Orta Vadeli Program (2014-2016) ve Katılım Öncesi Ekonomik Program'da (2014-2016) öngörülen %7,1'lik oranın üstünde gerçekleşmiştir.
Gelecek dönemdeki makroekonomik politikanın ana hedefleri bir taraftan kademeli olarak cari açığıdüşürmek, diğer taraftansa, küresel belirsizliğin Türkiye ekonomisi üstündeki etkilerini en aza indirerek büyüme oranını arttırmaktır. Bu bağlamda 2013'te yaklaşık %3,6 olması tahmin edilen GSYH gerçek büyüme hızının 2014'te %4'e çıkması ve 2015 ve 2016 yıllarında %5'lik potansiyel büyüme hızına yakınlaşması beklenmektedir (Katılım Öncesi Ekonomik Program 2014-2016). Uygulanan makro ihtiyati tedbirlerin etkisiyle potansiyel büyümeye kademeli olarak yaklaşan makroekonomik politikalar, cari açığın GSYH'ye oranını aşamalı olarak 2014'te %6,4, 2015'te %5,9 ve 2016'da %5,5'e düşürmeyi hedeflemektedir (Katilim Öncesi Ekonomik Program 2014-2016).

Toplam yatırımlar ve tasarruflarda son yıllarda gerçekleşen eş zamanlı düşüş, bu alanda yapısal politikalara duyulan ihtiyacı arttırmiştır. Mayıs 2013'ten sonra ABD para politikasında gerçekleşen değişikliklerin etkileri bu ihtiyacı öne çıkarmıştır. Bu nedenle yurtiçi tasarrufların artırılmasi, kaynakların üretim alanlarına aktarılmasi, ekonominin üretkenlik seviyesinin yükseltilmesi, istihdamın arttiriması ve enflasyonun düşürülmesi ana makroekonomik hedefler arasında olacaktır (KEP 2014-2016). Bu çerçevede, GSYH büyümesinin hızlanmasıyla birlikte işsiziik oranının 2013 yılında %9.7'den kademeli olarak 2016'da %8.9'a gerilemesi beklenmektedir (KEP 2014-2016). Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) fiyat istikrarısağlama hedefine uygun olarak enflasyon hedeflemesi rejimine devam edecektir. TCMB 2013'ün sonunda %7,4 olarak gerçekleşen enflasyon oranını (yılsonu Tüketici Fiyatları Endeksi) 2016'nın sonuna kadar kademeli olarak %5'e indirmeyi hedeflemektedir. Nihai hedef, mali istikrar hususlarıni göz önünde bulundurarak enflasyon oranını Maastricht kriterlerine uygun düzeylere çekmektir (KEP 2014-2016).
Yurt içi tasarrufları ve ekonominin büyüme potansiyelini artırmak suretiyle cari açığı kontrol altında tutmak amacıyla, kamu maliyesindeki güçlü duruş orta vadede sürdürülecek ve para politikaları, güçlü ekonomik ve mali istikrarı güçlendirme hedefini destekleyecektir. Kamu kesimi borçlanma gereği makul seviyelerde tutularak kamu finansmanının sürdürülebilirliği sağlanacak ve kamu finansmanında geçmişte elde edilen kazanımlar idame ettirilecektir. Böylece, 2013 yılında GSYH'nin %1'i civarında gerçekleşmesi beklenen genel hükümet açığının 2016'da yakiaşık %0.5'e düşmesi beklenmektedir (KEP 2014-2016). Kamu finansmanındaki bu başarılı performansın ve ekonomideki büyümenin sürdürülmesi neticesinde, genel hükümet borç stokunun GSYH'ye oranının 2013'te %35'ten 2016'da %30'a gerilemesi beklenmektedir (KEP 2014-2016).

Ayrıca, ithalata bağımlılığın azaltılması ve ekonominin yenilik kapasitesinin artırılması yoluyla mevcut üretim yapısında dönüşüm hedeflenmektedir. Bu alanlara yönelik yapısal politikalar, orta vadede ekonominin rekabet gücünü artırmak suretiyle potansiyel büyüme hızının artmasına ve tasarruf-yatırım boşluğunun azalmasına katkıda bulunacaktır. Böylelikle, 1o. Kalkınma Planında öngörüldüğü üzere Türkiye'nin küresel pozisyonunu yükseltme ve vatandaşlarının refah düzeyini artırma yolundaki uzun vadeli kalkınma hedefine ulaşma yönünde önemli mesafeler kat edilecektir.


2.8 Genel değerlendirme 
Türkiye, ekonomik kalkınmada yenilik ve rekabetçilik desteğine büyük önem vermekte ve bu politikalarıdünyanın en gelişmiş on ekonomisinden biri haline gelme hedefi açısından itici güç olarak görmektedir. Bu nedenle Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na dönüştürülmüştür. Yeni Bakanlık, üçbağlı kuruluşu TÜBiTAK, KOSGEB ve TÜRKPATENT vasıtasıyła yenilik, sanayi, teknoloji geliştirme ve KOBi politikalarında liderłik rolünü üstlenmiştir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile bağlı kuruluşları farklı müdahale seviyelerinde 30'dan fazla programı yönetmektedir. Türkiye 2007-2013 döneminde 2,4 milyar TL kamu kaynağı harcamıştır. Bu miktar 2014-2018 döneminde dört katına çıkarılacaktır. Sanayi Strateji Belgesi ve alt sektör belgeleri, UBTYS, KSEP, BGUS ile tamamlanan KP10, bu büyük desteğin, stratejik ve etkin bir şekilde en fazla ihtiyaç duyulan konulara ve coğrafyalara odaklanarak yürütülmesi için öncelikleri ve amaçları belirlemektedir. Yenilik ve rekabetçilik sektöründe, kamu sektörünün farklı seviyelerinde çok fazla sayıda paydaş bulunduğu için birden fazla kurumla paylaşılan bazı politika alanları bulunmaktadır.

3
IPA SEKTÖR DESTEĞİNİN HEDEFİ/HEDEFLERI 
Ülke Strateji Belgesinde ifade edildiği şekilde IPA sektör desteğinin genel hedefi "iş ortamının iyileştirilmesi ve araştırma, teknolojik gelişim ve yeniliğin güçlendirilmesidir."
IPA sektör desteğinde dört adet beklenen sonuç vardır:
Özellikle KOBi'ler ve girişimciler için iş sektörünün işleyişinin iyileştirilmesi;
KoBi'lerin finansmana erişiminin iyileştirilmesi;
Kümelenme, ağ kurma ve KOBi'lerin uluslararasılaşma düzeylerinin artırılması ve 
Ekonomik kalkınmanın desteklenmesi için kamu ve özel sektör tarafından gerçekleştirilen araştırma ve yeniliğin niceliğinin ve niteliğinin artırılması.


4
PROGRAMIN OPERASYONEL ÖZELLİKLERI 
4.1 Coğrafi ve tematik yoğunlaşma 
Tematik yoğunlaşma 
Rekabetçilik ve Yenilik Sektör Operasyonel Programı (RYOP) çok geniş bir sektörü kapsamaktadır:Rekabetçilik ve Yenilik. IPA 1 kapsamında BROP uygulama sürecinden alinan dersler uyarınca RYOP Türkiyenin tüm böigelerine açılmıştır.

RYOP'nin kapsayıcı stratejisi, KP1O'un büyüme stratejisine dayanmaktadır: "Verimlilik artış; ve sanayileşmenin hıziandırılması yoluyla ihracata dayali, özel sektör öncülüğünde, rekabetçi üretim yapısının geliştirilmesi" (KP10, Şekil 1). Daha açık bir ifadeyle, RYOP'nin temel stratejisi, ulusal imalat sanayinin değer zincirlerinde daha üst seviyelere taşınmasına yardımcı olmak amacıyla imalat sanayinin dönüşümüne katkıda bulunmaktır.

Bu kapsayıcı stratejiye uygun olarak RYOP'un stratejik seçimi, Türkiye'de toplam faktör verimliliğini iyileştirmek ve Türkiye'nin cari açığını azaitmak amacıyla kapsayıcı hedeflerle birlikte "imalat sanayine"odaklanmaktır. Türkiye ekonomisinin dayanıklılığının artırılması ve yüksek ve istikrarlı bir büyüme sağlanması için bu hedeflerin her ikisi de hayati öneme sahiptir. RYoP kapsamında desteklenecek müdahalelerin stratejik uyumunu sağlayacak olan 2 stratejik seçim kriteri vasıtasıyla söz konusu stratejik tercihler işler hale getirilecektir. Söz konusu stratejik seçim kriterleri şunlardır:
Ulusal ekonominin toplam faktör verimliliğinin artırılmasına katkı sağlaması: RYOp altında desteklenecek müdahale alanlarının (a) hedeflenen sektörlerin verimliliğinin artırılması ve/veya (b)göreceli olarak daha verimli sektörlerin ekonomi içerisindeki payının artirıiması yoluyla ulusal ekonominin toplam faktör verimliliğini artırması beklenmektedir. Imalat sanayi her iki amaç açısından da özel bir önem taşımaktadır. Böylece, (a) yurtiçi katma değeri artıran, (b) ileri düzey teknolojilerle sürdürülebilir üretime olanak sağlayan, (c) küresel değer zincirlerinde daha yukarılara çıkılmasınısağlayan, (d) yenilikçi ekosistemler oluşturulmasına yardım eden veya mevcut sistemlerin kapasitesini geliştiren ve (e) girişimciliği ve yüksek nitelikli meslekleri teşvik eden müdahaleler RYoP'un stratejik tercihlerinin hayata geçirilmesinde özellikle önem taşıyacaktır. Bu özel stratejik seçim kriteri,ekonominin toplam faktör verimliliğinin artırılmasında ana araçlardan biri olan yeniliğin hayati öneme sahip olduğunu kabul etmektedir. RYOP, teknolojik ve teknolojik olmayan yenilikler de dahil olmak üzere yenilik kavramını oldukça kapsamlı bir şekilde işlevsel hale getirmektedir.
Türkiye'nin cari açığının azaltılmasına katkı sağlaması: RYOP altında destekienecek müdahale alanlarının Türkiye'nin cari hesabına doğrudan veya dolaylı olarak olumlu etki yapmasıbeklenmektedir. Bu katkı ihracatın artırılması (uluslararası turizm gelirleri dahil olmak üzere) veya ithafatın azaltılması yoluyla gerçekleştirilebilir. Ayrıca enerji ithalatınin cari açığın önemli bir bileşeni olması nedeniyle, sanayide enerji verimliliğini iyileştiren, yenilenebilir enerjinin sanayide daha verimli kullanılmasını kolaylaştıran veya kaynak verimliliğini artıran müdahaleler de Türkiye'nin cari açığının azaltılmasına katkıda bulunan müdahaleler olarak değeriendirilecektir.

Coğrafi yoğunlaşma 
Tematik ve coğrafi yoğunlaşma, IPA Ii fonlarının ekonomik, sosyal ve bölgesel kalkınma alanlarındaki etkisinin en üst seviyeye çıkarılması bakımından büyük bir önem taşımaktadır. Bu nedenle RYoP fonların belirli bir bölümünü öncelikli NUTS Il bölgelerine tahsis etmektedir.

Coğrafi yoğunlaşma ilkesi RvoP'un yalnızca bazı özel eylemleri/faaliyetlerine uygulanacaktır. Operasyonel Programın içeriği, uygun müdahale alanları, potansiyel nihai yararlanıcılar, bölgesel ihtiyaçlar ve öncelikli 

bölgelerin proje yaratma kapasiteleri göz önüne alındığında, aşağıda yer alan eylem/faaliyetin uygun olduğu belirlenmiş ve coğrafi yoğunlaşma için finansman aşağıdaki şekilde tahsis edilmiştir:
Eylem: 1. Özel sektörün geliştirilmesi
Faaliyetler: 1.1 Imalat Sanayi
Tahsis Edilen Toplam Bütçe (2014-2018): 22,9 milyon avro
Öncelikli NUTS Il Bölgeleri İçin Tahsis Edilen Fonların Endikatif Orani: Yaklaşık %30
İlkesel olarak coğrafi yoğunlaşma yaklaşımı, kişi başına düşen gayri safi katma değer (GsκD) oranı ülke ortalamasının %75'nin altında olan (son üç yıl 2009-2012) 12 NUTS li bölgesini kapsayacaktır. Bölgesel planlar ve Sektör Operasyonel Programlarının öncelikteri arasındaki uyum ve tamamlayıcılık ile bölgelerin hazmetme kapasiteleri de göz önünde bulundurularak, bu 12 bölge içinden aşağıdaki 4 bölgeye, 2014-2016döneminde yoğunlaşma konusunda öncelik tanınmıştır:
(1)TRB1 (Malatya, Elaziğ, Bingöl, Tunceli)
(2) TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari)
(3) TRC2 (Şanliurfa, Diyarbakır)
(4) TRc3 (Mardin, Batman, Şirnak, Siirt)
Aşağıdaki tabloda mevcut son istatistiksel veriler ışığında NUTs Il seviyesinde kişi başına düşen GSKD oranları gösterilmektedir:
Tablo 6: NUTS Il Bölgelerine göre kişi başına düşen GSKD oranı (2009-2011, ABD doları)
NUTS Il Bölgeleri: TR10 (istanbul)
2009: 11.848
2010: 13.416
2011: 13,865

NUTS Il Bölgeleri: TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli)
2009: 9.699
2010: 11.511
2011: 12.029

NUTS Il Bölgeleri: TR22 (Balıikesir, Çanakkale)
2009: 7.596
2010: 8.651
2011: 8.954

NUTS Il Bölgeleri: TR31 (lzmir)
2009: 9.372
2010: 10.783
2011: 11,443

NUTS Il Bölgeleri: TR32 (Aydın, Denizli, Muğla)
2009: 7.496
2010: 8.524
2011: 8.668

NUTS Il Bölgeleri: TR33 (Manisa, Afyon, Kütahya, Uşak)
2009: 6.988
2010: 8.012
2011: 8.283

NUTS Il Bölgeleri: TR41 (Bursa, Eskişehir, Bilecik)
2009: 10.319
2010: 11.528
2011: 12.126

NUTS Il Bölgeleri: TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova)
2009: 10.641
2010: 12.128
2011: 13.138

NUTS Il Bölgeleri: TR51 (Ankara)
2009: 10.699
2010: 11.990
2011: 12.259

NUTS Il Bölgeleri: TR52 (Konya, Karaman)
2009: 6.125
2010: 6.771
2011: 7.118

NUTS Il Bölgeleri: TR61 (Antalya, Isparta, Burdur)
2009: 8.672
2010: 10.094
2011: 10.122

NUTS Il Bölgeleri: TR62 (Adana, Mersin)
2009: 6.125
2010: 7.147
2011: 7.232

NUTS Il Bölgeleri: TR63 (Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye)
2009: 4.902
2010: 5.724
2011: 5.904

NUTS Il Bölgeleri: TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir)
2009: 5.737
2010: 6.673
2011: 7.087

NUTS Il Bölgeleri: TR72 (Kayseri, Sivas, Yozgat)
2009: 5.750
2010: 6.639
2011: 6.675

NUTS Il Bölgeleri: TR81 (Zonguldak, Karabük, Bartiın)
2009: 7.153
2010: 7.952
2011: 8.536

NUTS Il Bölgeleri: TR82 (Kastamonu, Çankıri, Sinop)
2009: 5.670
2010: 6.612
2011: 6.594

NUTS Il Bölgeleri: TR83 (Samsun, Tokat, Çorum, Amasya)
2009: 5.598
2010: 6.444
2011: 6.762

NUTS Il Bölgeleri: TR90 Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane
2009: 5.816
2010: 6.765
2011: 6.652

NUTS Il Bölgeleri: TRA1 (Erzurum, Erzincan, Bayburt)
2009: 4.990
2010: 5.815
2011: 5.901

NUTS Il Bölgeleri: TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan)
2009: 3.254
2010: 4.055
2011: 4.001

NUTS Il Bölgeleri: TRB1 (Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli)
2009: 4.910
2010: 5.638
2011: 5.820

TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari): TRC1 (Gaziantep, Adiıyaman, Kilis)
3.137: 3.925
3.712: 4.909
3.515: 4.952

TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari): TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır)
3.137: 3.380
3.712: 4.165
3.515: 4.282

TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari): TRC3 (Mardin, Batman, Şirnak, Siirt)
3.137: 3.549
3.712: 4.531
3.515: 4.689
Kaynak: TÜiK 
Tabloda kişi başına düşen GSKD oranı ülke ortalamasının %7S'inin altında olan NUTS il bölgeleri ve öncelikli bölgeler gösterilmektedir. Geri kalan bölgeler çoğunlukla ülkenin doğu kesiminde yer almaktadır. Ülkenin büyüklüğü, bölgeler arası farklıfıklar ve sınırlı iPA fonlarıyla verimlilik ile etkinlik hedeflerí arasında denge kurulması ihtiyacı göz önüne alındığında, öncelik aşağıda belirtildiği şekilde kişi başına düşen en düşük GSKD oranına sahip olan bölgelere verilecektir:
TRB1 (Malatya, Elaziğ, Bingöl, Tunceli)
TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari)
TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır)
TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt)
Bu bölgeler aşağıdaki faktörlere göre önceliklendirilmektedir:
•Bölgelerin ilgili sektörlerde hazmetme kapasitelerinin yeterli düzeyde olması (örneğin RYOP için sanayi temeli)

Ulusal fonlarla ve IPA'yla finanse edilen programlardan kazanılan proje üretme ve uygulama deneyimleri 

Hem Türkiye hem de AB içindeki diğer bölgelere yakınsama ihtiyacı
Sınırlı sayıda bölgeye odaklanarak daha görünür bir IPA uygulaması elde etme 
Harita: NUTs Il Bölgelerine Göre Kişi Başına Düşen GSKD Brüt oranı (ülke ortalamasının yüzdesi, ülke ortalamasi=100)

Kişi başı brüt katma değer >75<75‹75 (Ooceliki Bô geler)* ulusal ortatama: 100
RYOP açısından hedef bölgelerin kendi bölgesel kalkınma planlarında belirtilen öncelikleri ve ihtiyaçlarıRYOP altinda planlanan eylem/faaliyetlerle uyumludur.


Faaliyet 1.1, imalat sanayi, coğrafi odaklanma için bütçenin belirli bir kısmının tahsis edileceği tek RYOp faaliyetidir. İmalat sektörlerini hedefleyen bu faaliyetle KOBi'lerin imalat değer zincirlerine entegrasyonunun güçlendirilmesi amaçlanmaktadir. KoBi'lerin değer zincirlerine entegrasyonu (a)KOBilerin değer zincirlerinin yapısı ve dinamiklerine ilişkin farkındalık ve aniayışlarını artıracak, (b)KOBilerin değer zincirlerindeki rekabetçi güçlü yanlarını tespit ederek bunlara göre hareket etmelerine yardımcı olacak, (c) üretkenliklerini artıracak, (d) değer zincirlerine katılım için gerekli olan ürün kalite standartlarına uygunluklarını iyileştirecek ve (e) KOBi'lerin değer zincirleri içinde daha büyük ve daha karmaşık görev dizilerini yüklenmelerine yardımcı olacak faaliyetler vasıtasıyla kolaylaştırılacaktır.
Geri kalmış bölgelerin ekonomik kalkınmasına yardımcı olmak için iş ortamı iyileştirilmeli, yatırimlar teşvik edilmeli, KOBi'ler desteklenmeli ve KOBilerin üretkenlikleri artırılmalıdır. Hedef bölgeler bu önkoşullarıdikkate ałarak 2014-2023 dönemini kapsayan bölge planlarını hazırlamıştır. Kamu kurumları, özel sektör ve sivil toplum örgütlerini içeren katılımcı bir süreçle hazırlanan planların 2014 yıli sonuna kadar onaylanmasıbektenmektedir. Taslak planların doğrudan RvOP Faaliyet 1.1'i hedefleyen öncelik ve tedbirleri aşağıda belirtilmektedir:
TRB2 imalat sanayinin rekabetçiliğinin artırılmasını amaçlamaktadır 
TRC2 endüstriyel gelişmenin desteklenmesini ve daha yüksek katma değere sahip üretim yapısına geçilmesini amaçlamaktadır 

TRC3 daha yüksek katma değerli üretimin artırılmasını ve endüstriyel altyapının geliştirifmesini amaçlamaktadır 

TRB1 endüstriyel üretimin ve endüstriyel altyapı hizmetierinin geliştirilmesini amaçlamaktadır 
RYOP Faaliyet 1.1, söz konusu bölgelerdeki sosyoekonomik faaliyetlere önümüzdeki on yıl boyunca rehberlik edecek bölge kalkınma planlarının öncelikieri ile açık bir biçimde uyumludur. Sonuç olarak ulusal kaynaklar ve IPA fonları birbirlerini tamamlayarak bölgelerin rekabetçiliğini artıracak ve bölgeler arasıfarklılıkiarın azaltılmasına yardımcı olacaktır.

"Çevre" ile "istihdam, Eğitim ve Sosyal Politikalar" Sektör Operasyonel Programları da 2014-2016döneminde coğrafi yoğuniaşma ilkesini uygulamaktadır. Söz konusu Programlar IPA Il fonlarıyła bütünleşik ve daha görünür bir etki oluşturmak için aynı öncelik bölgelerini hedef aiacaktır. Böylece bu yaklaşım Programların çeşitli müdahaleleri arasında sinerji yaratacaktır. Ek olarak kişi başına düşen GSκD oranı ülke ortalamasının %75'inin altında olan ancak fon tahsisi açısından coğrafi yoğunlaşma için öncelik tanınmayan diğer sekiz bölge şunlardır:
TR9o (Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane)
TR72 (Kayseri, Sivas, Yozgat)
TR82 (Kastamonu, Çankıri, Sinop)
TR83 (Samsun, Tokat, Çorum, Amasya)
TR63 (Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye)
TRA1 (Erzurum, Erzincan, Bayburt)
TRC1 (Gaziantep, Adıyaman, Kilis)
TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan)
Değerlendirme sürecinde bu bölgelerden gelen projelere ek puan verilerek bu bölgeler proje seçim sürecinde Faaliyet 1.1 için önceliklendirilecektir.

RYOP'un coğrafi yoğunlaşma stratejisinin ikinci boyutu, BGUS'ta sınıflandırılan gelir seviyelerine göre bölgelerin bazı faaliyetler için önceliklendirilmesidir.

Aşağıdaki tabloda bölgesel sınıflandırma açısından öncelikli faaliyetler gösterilmektedir;
Tablo 7: Bölgeler için önceliklendirilen Faaliyctler 

Bölgesel Sıniflandırma: Yüksek Gelir Seviyesi
1.2: *
2.1: *
2,2: *

Bölgesel Sıniflandırma: Orta-Yüksek Gelir Seviyesi
1.2: *
2.1: *
2,2: *

Bölgesel Sıniflandırma: Orta-Düşük Gelir Seviyesi
1.1: *
1.2: *

Bölgesel Sıniflandırma: Düşük Gelir Seviyesi
1.1: *
1.2: *
Bu yoğunlaşma yaklaşımi, önceliklendirilen faaliyetlerin diğer bölgelerde uygulanmasını engellemez (örneğin yüksek gelir seviyesine sahip NUTS Il bölgeleri de Faaliyet 1.1 için proje önerisi sunabilir.)
Faaliyet 1.2. turizm ve yaratıcı endüstri müdahaleierini kapsamaktadır. Proje seçim sürecinde, turizm alanında öncelik orta-düşük ve düşük gelir düzeyli bölgelere verilirken, yaratıcı endüstri müdahaleleri yüksek ve orta-yüksek gelir düzeyine sahip bölgeler için önceliklendirilecektir.
4.2 Programın diğer sektörlerdeki IPA Il programlarıyla etkileşimi 
Bu Sektör Operasyonel Programı diğer sektörlerdeki IPA Il programlarıyla etkileşimde olacaktır. Bu programlar aşağıda verilmektedir. Tablo 8'de potansiyel etkileşim alanlar: özetlenmektedir. RYOP kapsaminda verilecek mali yardımın tutarlı ve etkin bir şekilde yönetilmesinde, RYoP ve diğer operasyonel programlar arasinda müdahalelerin tamamlayicı olması ve müdahalelerde tekrardan kaçınılması önem arz etmektedir. Bu bağlamda, RYOP özellikle İnsan Kaynakları ve Kırsal Kalkınma Operasyonel Programlarıyia bazı işbirliği ve tamamlayıcılık alanları öngörmektedir. Bu kapsamda, söz konusu operasyonel programlar arasinda koordinasyon mekanizmaları kurulacak ve Operasyonel Programlar hem uygulama hem de programlama dönemlerinde birbirlerini etkileyecek ve destekleyecektir.

RYOP müdahalelerinin etkinliğini artırmak için İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Operasyonel Programi (iKG OP) ve Kırsal Kalkınma Operasyonel Programıyla (KK OP) özellikle beceri eğitimi ve iş desteği alanlarında sinerji ve yakın bir koordinasyon oluşturulmaya çalışılacaktır.

Operasyonel Programların programlama aşamasinda düzenli diyalog ve programların müdahaleleri konusunda bilgi alışverişi geçici komiteler aracılığıyla sağlanacaktır. Ayrıca, AB yardımlarının ilgili sektörlerdeki etkisini artırmak için projenin oluşturulması sürecinde ortak operasyonlar geliştirilebilir ve projelerin farklı aşamaları çeşitli programlar altında finanse edilebilir.

Operasyonel Programların uygulama aşamasında düzenli diyalog sağlamak için farklı Operasyonel Programlar arasındaki koordinasyon Sektörel Izleme Komiteleri vasıtasıyla sağlanacaktır. RYOP için kurulan Sektörel İzleme Komitesinde İnsan Kaynaklarinın Geliştirilmesi ve Kırsal Kalkınmadan sorumlu Program Otoriteleri de temsil edilecektir. Ayrıca, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı söz konusu Operasyonel Programların Sektörel Ízleme Komitelerinin üyesi olacaktır. IPA politika alanlarının tüm aktörlerini kapsayan IPA izleme Komitesi de başka bir koordinasyon aracı olarak da kullanılacaktır.

RYOP ve diğer Operasyonel Programlar arasında tamamlayıcıliğı ve sinerjiyi sağlayacak başlica alanlar aşağıda verilmektedir:
Tablo 8: Programin diğer sektörlerdeki IPA Il programlarıyla etkileşimi 

RYOP: Eylem 1: Özel Sektörün Geliştirilmesi
Diğer Operasyonel Programlar İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Operasyonel Programı (ikG OP)vasıtasıyla: özellikle başlangıç ve geliştirme aşamalarında yer alan KOBi'lerin girişimcilik bilgileri ve becerilerinin artırılmasına ilişkin ihtiyaç duyulan eğitimlerin sağlanmasi amacıyła, iKG OP'yle yakın işbirliği içinde ve RYOP Eylem 1 kapsamında KOBi'ler için eğitim ve öğretim altyapısı geliştirilecek, yenilenecek ve danışmanlık desteği sağlanacaktır. Ayrıca İKG OP, kadınlar ve gençlerde girişimciliği teşvik ederken, RYOP bu yatay hususu proje yaratma aşamasında dikkate ałacaktır. Kırsal Kalkınma Operasyonel Programı (KK OP) yerel ürünler (gıda ve gıda dışi),

RYOP: zanaat ve el sanatlari bağlamında elde edilen yerel bilgi ve deneyime dayali mikro ve küçük işletmelerin ve girişimciliğin geliştirilmesi amacıyla ve özellikle kırsal turizme ağırlık vererek kırsal ekonominin çeşitlendirilmesi için mikro ve küçük işletmelere odaklı destekler sağlayacaktır. Ayrıca, tarımsal çeşitlendirme ve su ürünieri yetiştiriciliği alanında yatırımlar Kırsal Kalkınma Operasyonel Programı tarafından desteklenecektir. Bunun dişında, hayvancılik (süt, et ve kümes hayvanları üretimi) ve gıda işleme konusunda bireysel yatırımlar (süt, et, meyve, sebze ve balıkçılık ürünleri) Kırsal Kalkınma Operasyonel Programıyla desteklenmektedir. Öte yandan, kırsal yerleşim yerlerinde bulunmayan turizm cazibe merkezlerinin canlandırılmasi, tanıtılması, teşvik edilmesi ve pazarlanması ile Turizm Bilgi Merkezlerinin kurulması turizm sektör desteği faaliyetleri kapsaminda RYOP vasitasıyia desteklenecektir. Ayrica et, süt, meyve sebze ve balıikçılık sektörleri de dahil olmak üzere gıda endüstrisi eğitim ve iş desteği

RYOP: Eylem 2: Bilim, Teknoloji ve Yenilik
Diğer Operasyonel Programlar İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Operasyonel Programı (ikG OP)vasıtasıyla: alanlarında RYOP vasitasıyla desteklenecektir. RYOP Faaliyet 2.1 ve 2.2 kapsamında, Ar-Ge ve yenilik alanında eğitim hizmetleri ve iş desteği sağlanacak ve bu şekilde İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Operasyonel Programının istihdam ve işgücü piyasası eylemine katkı yapılacaktır.

RYOP: Kırsal Kalkınma Operasyonel Programıyla birlikte tamamlayıcılık sağlayacak ve sinerji yaratacak olan daha yenilikçi ve etkin bir sanayinin kurułması amacıyla RYOP Faaliyet 2.1 ve 2.2 kapsamında gıda sanayi desteklenecektir.
4.3 Sektördeki IPA Il desteğinin diğer donörlerle tamamlanması
RYOP'un etki alanının genişletilmesi için Ufuk 2020 ve IPA kaynaklarıyla tamamlayıcılık mekanizmalarıaraştırılabilir. "AB'nin yeni Araştırma ve Yenilik Çerçeve Programı Ufuk 200, yakiaşık 80 milyon avroluk bütçesiyle Birlik'in Avrupa Araştırma Alanı ve Yenilik Birliği amaçlarına ulaşması ve bilim, yenilik ve teknoloji vasıtasıyla küresel rekabetçiliği geliştirmesi için AB'nin en önemli aracıdır. Ekonomik kalkınmanın desteklenmesi için kamunun ve özel sektörün araştırma ve yenilik niteliğinin ve niceliğinin artırılmasında Türkiye'nin Ufuk 2020'ye katılımı da önem arz etmektedir. Ufuk 2020 uluslararası ağ faaliyetlerine katılım,üretilen en yeni bilimsel bilgiye ve en son teknoioji trendlerine erişilmesi, bilgi ve teknoloji transferi fırsatları sağlanması ve beceriler ve kabiliyetlerin geliştirilmesi açısından Türk bilim teknoloji ve yenilik sektörü aktörlerine firsatlar sunma potansiyeline sahiptir. Bu nedenle, Ufuk 2020 tarafindan sağlanan firsatlardan tam olarak yararlanmak ve etki ve etkinliğin artırıiması için sektör operasyonel programının programlama ve uygulama aşamalarında ortak veya koordine çabalarla bu sektör altındaki destek ile Ufuk 2020 arasinda maksimum sinerji sağlanmalıdır." isletmelerin, araştırma kurumlarının ve akademinin Ufuk 2020'ye katılim oranını artırmayı amaçlayan projeler, proje değerlendirme ve seçim aşamalarında önceliğe sahip ołacaktır. Proje değerlendirme ve seçim aşamalarında, Ufuk 202o projelerine ilişkin özel kurallar belirleyen mekanizmalar RYoP'un uygulanması sirasında tesis edilecektir.

Öte yandan RYoP, çekirdek ve başlangıç sermayesi ile işletmelere hizmet veren diğer yeni finansal araçtürleri dahil olmak üzere girişim sermayesi fonları gibi kredi garanti fonları, mikro kredi fonları ve 

özsermaye finansmanı mekanizmalarinın desteklenmesi vasitasıyla finansal ortamın iyileştirilmesine odaklanacaktır. Ayrıca, mali mekanizmaların artan kullanımı vasıtasıyla finansal kaynaklara erişiminin artırılması ve işletmelerin üretim altyapisinin modernize edilmesi yoluyla, işletmelerin is geliştirme projeleri ve yatırim düzeyleri desteklenecektir. Bu kapsamda, uluslararası finans kuruluşları (IFl) veya uluslararası örgütler gibi donör kuruluşların desteği iPA Il döneminde RYOP'un finansal araçları olarak kullanılabilir. Bilindiği gibi, 2007-2013 döneminde BROP'un "Finansal Araçların Oluşturulması ve Geliştirilmesi" başlıklı 1.2 Tedbiri altında Avrupa Yatırım Fonuyla işbirliği içinde üç proje yürütülmüştür.
4.4 Eşit Fırsatlar ve Kadın-Erkek Eşitliğinin Anaakımlaştırılması
Rekabetçilik ve Yenilik Sektör Operasyonel Programi, prensipte kendi altında desteklenecek müdahalelerin hedef gruplar için eşit fırsatłar sunmasını sağlamaya çalışacaktır. Söz konusu durum, müdahalelere katılım ve bunlardan faydalanmada her bir müdahalenin hedef gruplara ne şekilde eşit firsatlar sağlayacaği gösterilerek, katılımcı ve kapsayıcı bir yaklaşımla müdahale önerisinin geliştiriłmesi amacıyla yardımın muhtemel son alıcıları teşvik edilerek gerçekleştirilecektir. Ayrıca, eşit fırsatların yatay olarak anaakımlaştırılmasının kadın-erkek eşitliği lehinde özel tedbirlerle birleştirileceği ikili yaklaşım yoluyla IPA fonlarının bir araç hizmeti görmesi beklenmektedir.

Cinsiyet boyutunun algı ve önemini artırmayı amaçlayan teşvikler zamanla RYOP'a dahil edilecektir. Bilgi toplumu, araştırma ve teknoloji geliştirme, iletişim teknolojileri, girişimcilik gibi özellikle "geleneksel olmayan" alanlarda kadın-erkek eşitliğinin teşvik edilmesine yönelik özel hedefler ve amaçlar belirlenecektir.

Cinsiyet boyutu konusunda bilginin yayılması ve farkındalığın artması ile eşitlik sağlamaya yönelik girişimlerin finanse edilmesi olasılığının, başvuru sahiplerini kadın-erkek eşitsizliğini azaltmaya yönelik öneriler ortaya koymaya teşvik etmesi beklenmektedir.

Programlama, uygulama, izleme ve değerlendirme aşamalarında firsat eşitliği hedeflerinin dahil edilmesi Program Otoritesine faaliyetlerin etkisini değerlendirmek konusunda yardimcı olacaktır. Dolayısıyla, ara dönem değerlendirmesi/değerlendirmeleri, fırsat eşitliği hedefinin ne ölçüde dikkate alındıği, bu hedefe ne ölçüde ulaşıldiği, özel fırsat eşitliği tedbirlerine hangi mali kaynakların tahsis edildiği ve kaynakların uygun bir şekilde kullanılıp kullanılmadığı gibi hususları belirleyecektir. Bu değerlendirmelere göre programlama döneminin geri kalanı için Programda gerekli değişiklikleri yapmak mümkün olacaktır.
4.5İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Kalkınma 
İklim değişikliğiyle mücadele giderek artan sayıda tamamlayıcı politika alanında yer bulmaktadır. Ayrıca,söz konusu "anaakımlaştırma" sürecinin daha da geliştirilmesi için AB, 2014-2020 dönemi bütçesinin en az %20'sinin iklim değişikliğiyle ilgili eylemlere harcanmasigerektiğini kabul etmiştir.
Bu Sektör Operasyonel Programı için aşağıdaki faaliyetler desteklenecektir:
Eylem 1 altında, çevresel olarak daha iyi ürünler üreten ve yeşil teknolojileri (örneğin atık ve su arıtma ekipman ve ürünleri, teknolojileri), enerji etkin yapi malzemeleri, enerji ve çevre etiketleme ürün ve hizmetleri, akılli isıtma ve soğutma sistemleri ve çevre dostu ürünler, vb. yoğun bir şekilde sağlayan (veya kullanan) (örneğin çevre endüstrileri) KOBi'ler iş desteği alabilir ve özel finansal araçlardan yararlanabilir.

Eylem 2 altında araştırma kabiliyetlerinin geliştirilmesi (örneğin araştırma merkezlerinin/akredite laboratuvariarın kurulması, üniversitelerin kapasitelerinin yükseltilmesi, vb.), Ar-Ge ve yeniliğin ticarileştirilmesinin desteklenmesi, üniversite-sanayi işbirliğinin desteklenmesi ve teknoloji transferinin teşvik edilmesi yoluyla enerji etkin yapı malzemeleri ve çevre teknolojileri konusunda yapılan araştırma ve yenilikler desteklenebilir.


Eylem 2 altında, endüstrivel simbivozla ilgili Ar-Ge ve venilik faalivetleri desteklenebilir 
Eylem 3 ałtında, araştirmacılar ve KOBi'ler, COSME (işletmelerin ve KOBi'lerin Rekabet Edebilirliği Programi) ve Ufuk 2o20 programlarının ilgili alanlarına katıimak için desteklerden yararlanabilir.
4.6 Program Stratejisi 
Rekabetçilik ve Yenilik Sektör Operasyonel Programı üç eylemden oluşmaktadır: (1) Özel Sektörün Geliştirilmesi (ÖSG), (2) Bilim, Teknoloji ve Yenilik (BTY) ve (3) Kapasite Geliştirme. ÖSG ve BTY eylemleri sırasıyla "verimlilik" ve "yenilik" üzerine odakianarak birbirini tamamłamaktadır. Bu şekilde rekabetçiliğin en kritik iki bileşeni birlikte ele alınmakta ve daha yüksek katma değerli ürünier/hizmetler üretilmesi/sunulmasi voluyia işletmelerin değer zincirlerinde daha üst seviyelere çıkmasına yardımcıolunmaktadir. Öte yandan, Kapasite Geliştirme Eylemi, program ve proje uygulama süreçlerinin desteklenmesi ve şirketlerin yenilik kapasitesini artırmayı ve rekabetçiliğini teşvik etmeyi amaçlayan ilgili Müktesebatın doğru bir şekilde uygulanması için kurumsal kapasitenin artırılmasıyla ilk iki eylemi desteklemektedir. Aşağıdaki diyagramda eylemler arasındaki etkileşim özetlenmektedir.
Şekil 1: RYOP'un 3 Eyłemi arasındaki etkileşim 
Özel Sektärün Geiiştlritmesi Bilim, Teknoloji ve Yenīlik Kapasite Oluşturma 
Ayrıca, girişimciliğin desteklenmesi (özellikle yüksek büyüme potansiyeli olan başlangıç aşamasındaki KOçi'ler) ve finansmana (başka bir ifadeyle, finansal araçlara) erişimin kolaylaştırılması konuları da birinci ve ikinci eylemlerle kesişen unsurlar olarak kabul edilmektedir. Bu eylemlerin zamanlaması ve siralamasıaçısından Faaliyet 3 kapsamında yer alan Teknik Yardıma öncelik verilecektir. Teknik yardım projelerine yönelik operasyon geliştirme ve ihale ve sözleşme çalişmalari, programın kabulünden hemen sonra başlatılacaktır. Bu şekilde, diğer faaliyetler başladığında teknik destek projelerinin de işler hale gelmesi sağlanacaktır. Uygulama döneminin iik 3 yılında (yani 2016 yılı sonuna kadar) IPA I döneminden aktarılan projelerin ihale ve sözleşme süreçlerine öncelik verilecektir. Yeni proje fikirteri için proje seçim ve geliştirme faaliyetleri de 2014-2016 döneminde başlatı:lacaktır.

(PA I döneminden aktarılan projeler, RYOP'un stratejisi ve hedefiyle büyük ölçüde uyumlu olup RYOP'un hedeflerine ulaşmasina hizmet etmektedir. IPA I döneminden aktarilan projelerin listesi ve Program hedefleriyle uyumları ve bu hedeflere katkıları Ryop'a ek olarak verilmektedir.
4.7 Eylem 1: Özel Sektörün Geliştirilmesi (ÖsG)
Amaç
ÖsG Eylemi, imaiat sanayisinin dönüştürülmesi ve rekabetçiliğinin geliştirilmesine özellikle vurgu yaparak ulusal ekonominin toplam faktör verimliliğinin iyileştirilmesini amaçlamaktadır.

Özel Hedefler 
ÖsG Eyleminin amacına ulaşılmasına katkı yapacak özel hedefler şunlardır:
Türkiye'de imalat değer zincirlerinin rekabetçiliğinin artırılması ve ortak kullanım yapıları/tesislerinin kurulup faaliyete geçirilmesiyle KoBi'lerin değer zincirlerine entegrasyonunun güçlendirilmesi yoluyla imalat sanayisinin dönüştürülmesi.

Hizmet sektörlerine yönelik üretim altyapısının iyileştirilmesi, ortak kullanımlı tesislerin kuru!ması ve çalışır hale getirilmesi ve hizmet sektörierinin imalat sanayisine entegrasyonunun iyileştirilmesiyle (yaratıcı endüstriler dahil olmak üzere) bu sektörlerde yaratılan katma değerin artırılması.
Mevcut kuluçka merkezleri ve hızlandırıcılar gibi yapıların kapasitelerinin ve yetkinliklerinin tesis edilmesi veya geliştirilmesini kolaylaştırarak girişimciliğin artırılması.

Öz sermaye ortaklık modelleriyle finansal araçların kullanımının yaygınlaştırılması ve uzmaniaşmışkredi programlarına erişimin kolaylaştırıłması yoluyla girişimcilerin (start-up) ve KOBi'lłerin finansal kaynaklara erişiminin artırılması.

KOçi'lerin yeşil ekonomiye geçişin sunduğu iş imkanlarını yakalamalarına destek verilmesi.
Gerekçe 
Türkiye'deki ekonomik faaliyetlerin bileşimi son birkaç yılda hizmetler lehine değişmiş olup "ticarete konu olmayan" sektörlere "ticarete konu olan" sektörlerden daha fazla kaynak ayrılmıştır. KP1O'da belirtildiği gibi, bu eğilim Türkiye'nin orta ve uzun vadeli büyüme beklentileri üzerinde önemli bir etki yapmaktadır.Bu nedenle, söz konusu Eylem "ticarete konu olan" sektörleri kapsayan imalat değer zincirlerini hedeflemektedir. KP10'da imalat sanayinde dönüşüme duyulan ihtiyaç vurgulanmakta olup katma değer/üretim oranının 2010 yılında yaklaşık %19 seviyelerinde bulunduğuna dikkat çekilmektedir. KP10'da ayrıca, işgücü verimliliği 2007-2013 yılları arasında artış gösterse de, büyük ölçekli işletmeler ile KOBiler arasındaki verim farkının genişlediği belirtilmektedir.

Değer zinciri yaklaşımı: İmalat sanayisi açısından eylemin müdahale yöntemi, değer zinciri yaklaşımıtemellidir ve KOBi'lerin "ticarete konu olan" değer zincirlerine entegrasyonunun kolaylaştırılması ve güçlendirilmesini amaçlamaktadır. Söz konusu değer zincirlerinin özelliklerine bağlı olarak KOBi'lerin "ticarete konu olan değer zincirlerine" entegrasyonunu engelleyen faktörler bölgeler arasinda ve ayrıca imalat sektörleri/alt sektörler arasında önemli farklıliklar olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, genel müdahaleler üzerinde yoğunlaşmak yerine, bu eylemin değer zincirlerinin özelliklerini dikkate alarak ve KoBilerin söz konusu değer zincirlerine daha güçlü bir biçimde entegre olmalarini önleyen engelleri ortadan kaldırmayi amaçlayarak tasarlanan ve uygulanan değer zinciri odaklı operasyonları finanse etmesi beklenmektedir. Değer zinciri yaklaşımı, bütüncül yapısından dolayı imalat sanayisinin dönüşümüne katkıda bulunan güçlü bir araç olarak kabul edilmektedir.

Katma değeri daha yüksek olan hizmetler: Küresel değer zincirlerinin değişen yapısı, imalat sanayisini hizmetlere daha da yaklaştıran yeni iş modellerinin ortaya çıkmakta olduğunu açıkça göstermektedir.ÖsG eyleminin değer zinciri odaklı yaklaşımı, imalat sektörü ile hizmet sektörü arasındaki bağlantıların iyileştirilmesine yardımcı olacaktır. Bu açıdan yaratıcı endüstriler, rekabetçiliğin geliştirilmesinde ve imalat 
9 Değer zinciri kavramı, ceşitli büyükiükteki şirketlerin bir ürünü tasarım aşamasından son kullanım aşamasına ve hatta bu aşamanın da ötesine taşımak için gerçekleştirdiği faaliyetlerin tamamına atıf yapmaktadır. Faaliyetler zinciri; tasanm, üretim,pazarlama, dağıtım ve nihai tüketici desteğini kapsamaktadır. Bir değer zincirini oluşturan eylemlerin tamamı bir şirket bünyesinde bulunabilse de bu nadir görülen bir durumdur. Değer zinciri eylemleri, genellikte bir coğrafi bölgede yer alan veya daha geniş bir alana yayılan çeşitli büyüklük ve beceriye sahip farklı şirketler arasında paylaşılmaktadır.
1Bu durum ayrıca, 10 Ekim 2012 (sayı 582) tarihli Komisyondan Avrupa Parlamentosu, Konsey, Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi ve Bölgeler Komitesine gönderilen Bildirim'e eşlik eden Komisyon Personel Çalişma Dokümani'nda da vurgulanmaktadır.

sanayinin oluşturduğu katma değerin artırılmasında eşsiz bir rol oynayabilir. Bu nedenle, yaratıcıendüstriler RYOP tarafından desteklenecektir. Yaraticı endüstriler açısından öncelik, kişi başına gelir yükseköğretim derecesine sahip kişi sayısi, vb. ile ölçülen mevcut insan sermayesinin Eylemin finanse edeceği operasyonların yararlanabileceği güçlü bir temel sağlayabildiği bölgelere verilecektir.
İmalat sanayisi ile hizmet sektörü arasındaki ilişkinin güçlendirilmesi ÖsG Eylemi için kilit bir öncelik olmasına rağmen, hizmet sektörünü hedefleyen ancak imalat sektörü üzerinde hemen ve/veya doğrudan etkisi olmayan faaliyetler de bu tür operasyonların geniş ekonomik kalkınma faydalarını tetikieyebileceği göz önünde tutularak desteklenecektir. Örneğin, düşük-orta ve düşük gelirli bölgelerde uygulanacak turizmi geliştirme projeleri bu kapsamda değerlendirilebilir.

Finansmana Erişim: KOBi'ler, Türkiye'de piyasada bulunan kredilerin yaklaşık %25'ini kullanmasına rağmen finansal kaynaklara erişimde hålâ zorluk yaşamaktadır. Ancak, geleneksel finansal kaynaklara (örneğin banka kredileri) erişimle ilgili problemlerin aşılması bu Sektör Operasyonel Programının kapsamı dışında değerlendirilmektedir. Bu nedenle öncelik, ilgili mevzuat altyapisı son yıllarda gelişen ve bu Sektör Operasyonel Programının arz talep arasindaki açığın kapatılmasında rof oynayabileceği girişim sermayesi,melek yatırımlar, özel sermaye gibi alternatif KoBi finansal araçlarının yayılmasına verilecektir. Ayrica bu Eylem; enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, sürdürülebilir üretim gibi konulara yönelik özel kredi paketlerine ve programlarına KoBi'lerin erişimini destekleyecektir.

Girişimcilik: Girişimciler ekonomiyi dönüştürme motivasyonuna sahip olan ekonomik aktörler olarak görülmektedir. İmalat sanayinin dönüşümü ve katma değeri daha yüksek hizmetlere yönelim, girişimciliği teşvik edecek güçlü bir ekosistem olması kaydıyla, girişimcilerin değerlendirebilecekleri firsatları ortaya çıkaracaktır. ÖsG eylemi, mevcut kuluçka merkezleri ve hızlandırıcılar gibi yapiların kapasitelerinin ve kabiliyetlerinin tesis edilmesi veya geliştirilmesini kolaylaştırarak daha etkin ekosistemlerin oluşturulmasina yardimci olacaktir.

Cari açık ve özel sektör tasarruf oranı ulusal ekonominin istikrarı ve sağlığı açısından önemli riskler taşıdığından, eylem Türkiye'nin cari açığının azaltılmasında ve özel sektörün tasarruf oranının artırılmasında doğrudan ve olumlu potansiyel etkisi olabilecek operasyonları önceliklendiren faaliyetlerden oluşmaktadir,
Açıklama 
Eylem iki faaliyetten oluşmaktadır: (a) imalat sanayinin dönüşümü ve (b) hizmetler ve yaratıcı endüstriler.
İmalat Sanayi: Bu faaliyet ilgili olduğu hallerde imalat sektörlerinin rekabet edebilirliğe katkı sağlayan hizmet sektörlerini (örneğin yenilenebilir enerji üretimi, bilgisayarlı hizmetler, mühendislik hizmetleri,tasarım hizmetleri, lojistik, vb.) de kapsayan imalat sektörlerini (NACE Rev. 2, Kisım C) hedeflemektedir.Müdahale biçimleri, yapım (denetim dahil olmak üzere), tedarik ve teknik destek hizmetleri şeklinde olacaktır. Ana hedef, KOBi'lerin değer zincirine entegrasyonunu güçlendirmek ve değer zincirinin daha üst seviyelerine çıkmasina yardimci olmaktir.

Yüksek gelirli bölgelerde öncelik, küresel rekabetçiliğe ulaşma olasılığı bulunan değer zincirlerine verilecektir. Yüksek-orta gelirli bölgelerde öncelik, uluslararası rekabetçiliğe ulaşma olasılığı bulunan değer zincirlerine verilecektir. Orta-düşük gelirli ve düşük gelirli bölgelerde öncelik, ulusłararası hale gelme veya ulusal düzeyde etki yapma potansiyeline sahip olan bölgede baskın durumdaki değer zincirlerine ve genel iş ortamını iyileştiren, Ulusal Yatırım Teşvik Programıyla sinerjik ilişkileri en üst düzeye yükseltme potansiyeline sahip olan ve insan Kaynaklarının Geliştirilmesi Sektör Operasyonel Programı kapsamında sağlanacak destek üzerine inşa edilecek yatırımlara verilecektir.


Hizmetler ve Yaratıcı Endüstriler: Bu özel faaliyet, bunlarla sınırlı olmamak üzere, öncelikle turizm ve yaratıcı endüstrileri hedeflemektedir.

Turizm sektörü açısından RYOP, KP10'da ortaya konulan yaklaşımları (bağımsız çabalar yerine destinasyon yönetimi) takip edecek ve KP1O'da öngörülen politikalara (turizm faaliyetlerini çeşitlendirme ve sürdürülebilir turizm) ve önceliklere (kongre turizmi, kış turizmi, kruvaziyer turizmi, golf turizmi, kültür turizmi ve özellikle sağlık turizmi) katkıda bulunacaktır.

Turizmi geliştirme faaliyetleri, bölgesel ekonomiye katkıları ve diğer hizmet sektörleri ve özellikle imalat sanayisiyle ileri-geri bağlantıları dikkate alınarak desteklenecektir. Bazı bölgelerde ekonomik faaliyetin yapısından ötürü (özellikle düşük-orta ve düşük gelirli bölgelerde) bazı turizmi geliştirme projelerinin imalat sanayisiyle ileri/geri bağlantılarının sınirlı olacağı tahmin edilmektedir. Bu tür müdahalelerde bölgesel ekonomilere yayılma etkisi özel önem taşıyacaktır.

Turizm altyapisının iyileştirilmesine yönelik müdahaleler IPA I döneminde Bölgesel Rekabet Edebilirlik Operasyonel Programinın (BROP) uygulanmasi sirasında elde edilen ilerlemeler üzerine inşa edilecek ve IPA desteği için hazırlık düzeyi oldukça iyi durumda olan olgunlaşmış müdahalelerden yararlanılacaktır.Sınırlı finansman miktarından dolayı (IPA I döneminde olgunlaşmışlar hariç) turizm altyapisını geliştirmeye yönelik müdahaleler yalnızca istisnai durumlarda ve müdahalelerin sağladıkları benzersiz katma değer bakımından sergilenebilecek ve tekrarlanabilecek ileri teknolojiler vasitasıyla altyapı gereksinimlerine yanit vermeleri amacıyla hayata geçirilecektir.

Yaratıcılığı hizmet ve imalat sektörlerine yönlendirmek için yaratıcı sektörler desteklenecektir. Yaratıcıendüstrilerin güçlü bir beşeri sermayeye ihtiyaç duyması nedeniyle, yaratıcı endüstrilere yönelik destek RYOP'un mevcut gelişmiş beşeri sermayeye kaldıraç etkisi sağlayabileceği yüksek ve orta-yüksek gelirli bölgelere odaklanacaktir.

Yaratıcı endüstriler ve hizmet sektörleri (özeilikle turizm sektörü) arasındaki sinerjiden yararlanmak için bu iki alan tek bir Faaliyet kapsamında desteklenecektir. Bu şekilde söz konusu iki alan arasındaki sinerjiden faydalanmaya yönelik tekliflerin RYoP tarafindan finanse edilme şanslarının artması sağlanacaktır.
Bu Eylem KoBi'lerin finansmana erişimini kolaylaştıracak operasyonları (örneğin finansal araçlar)içerecektir. Bu faaliyet, öz sermaye ortaklıkları (girişim sermayesi, melek yatırım ağları ve özel sermaye)içeren ve özel kredilere erişimi kolaylaştıran (örneğin enerji verimliliği) finansman programlarının genişletilmesine katkı sağlayacaktır.

Uygulama 
Bu Eylem altındaki iki faaliyetin gerçekleştirilmesinde benimsenecek ana yaklaşım bu faaliyetlerin artan toplam faktör verimliliği ve kaynak etkinliği (özellikle doğal kaynaklar) ile ölçülen sürdürülebilir rekabet edebilirlikten destek alan birbirleriyle ilişkili doğalarını güçlendirecektir. Imalat sanayisi ve yüksek katma değerli hizmetler Eylemin merkezinde yer almakta ve bundan dolayı söz konusu Eylem altındaki faaliyetlerin müdahale mantığını yönlendirmektedir.

Uygulama yaklaşımına değer zinciri yaklaşımı yön vermektedir. Birçok nedenden dolayı değer zinciri yaklaşımı kabul edilmiştir. Öncelikle değer zincirleri, istatistiksel olarak tanımlanan sektörler kadar kısıtlayıcı bir şekilde tanımlanmamaktadir. Bu şekilde Eylemin uygulama sürecinde Program Otoritesi ve nihai yararlanıcılara sağlıklı bir esneklik düzeyi sağlanmaktadır. İkinci olarak değer zinciri yaklaşımı, Eylem kapsamında desteklenecek operasyonların hazırlanmasında analitik bir araç olarak kullanıldığında, bir operasyonun RYoP hedeflerinin gerçekleştirilmesine yapacağı muhtemel katkının ölçülmesine olanak sağlamakta ve izleme ve değerlendirme süreçlerini kolaylaştırmaktadır. Üçüncü olarak değer zinciri yaklaşımi, eylemler ve faaliyetler arası sinerjilerden yararlanılmasını kolaylaştırmaktadır.

Bu Eylem kapsamındaki faaliyetler aşağıdaki şekilde uygulanacaktır:
Ulusal Kamu Kuruluşlarıyla doğrudan müzakere ve ihale sözleşmelerine (inşaat işleri, tedarik, hizmet)yönelik proje teklif çağrıları,
Teklif çağrıları (hibeler dahil),
Uluslararası örgütler ve ulusal kamu kuruluşlarına veriien hibeler ve 
Finansal araçlar.
Yaraticı endüstriler konusunda, program otoritesine özel uygulama mekanizmalarınin tasarlanması² ve saptanması 12 konusunda yardım edecek bir çerçeve/teknik destek sözleşmesi RYOP'un yaratıcıendüstrilere doğrudan vereceği destekten daha önce uygulamaya koyulacaktır. Bu analizlerin sonuçları (1)RYOP desteklerinin Türkiye'deki yaratic: endüstrilere kanalize edilmesi, (2) yaratıc: endüstriler ve ekonomideki diğer sektörler (imalat, turizm, vb.) arasındaki sinerjiden yararlanma, (3) yaratıcıendüstrilerdeki girişimciliği ve istihdamı artırma ve 4) yaratıcı endüstriler alanında ihtiyaç duyulan kamu/özel sektör yatırımlarının tanımlanması için en uygun ve en uygulanabilir araçiara daha da ışık tutacaktir.

Güçlü bir değer zinciri yaklaşımını temel alan ve KP1o Öncelikli Dönüşüm Programlarıyla (ÖDÖP) bağlantılıolan ve bu programları tamamlayan ve aşağıda örnekleri olan operasyonlara tercih ve seçim önceliği verilecektir:
ÖDöP#01-imalat Sanayisinin Üretkenliğinin Artırılmasi,
ÖDÖP#02-ithalata Bağımlılığın Azaltılmasi,
ÖDÖP#13-Yurtiçi Kaynaklara Dayalı Enerji Üretimi,
ÖDÖP#14-Enerji Verimliliğinin Artırılması (endüstri bileşeni),
ÖDöP#17-Sağlık Turizminin Geliştirilmesi 
ÖDÖP#18-Ulaştırmadan Lojistiğe Dönüşüm.
"Finansmana Erişim"i kolaylaştıran operasyonlar konusunda, müdahale türleri finansal araçların uygulamaya koyulmasını içerebilir. Ancak uygulama yaklaşımı özellikle KoBi'lerin enerji verimliliği,sürdürülebilir üretim gibi özel kredi programlarına erişiminin kolaylaştırılmasına yönelik teknik desteği de içermektedir.

SOP düzeyindeki coğrafi ve stratejik seçim kriterleri uygulanacaktır. Bu Eylem kapsamında desteklenecek operasyonların tanımlanmasında kullanılacak Eylem düzeyindeki seçim kriterleri aşağıda listelenmektedir (özel faaliyetler altında desteklenecek operasyonların tanımlanmasında kullanılacak seçim kriterleri aşağıda her bir faaliyetin ilgili alt bölümü altında listelenmektedir).

11 Yaratıcı endüstrilerin kamusal olarak desteklenmesinde öncülerden biri olan Birleşik Krallık, yaratıcı endüstrilerin Birleşik Krallık'a ekonomik katkısının ölçülmesi ve karşılaşacakları fırsat ve tehditlerin tanımlanması yönünde ilk girişim olan YaratıcıEndüstriler Haritalandırma Dokümanını (Creative Industries Mapping Document, Kasım 1998) uygulamaya koyarak söz konusu endüstri üzerinde çaliışma başlatmiştır. Haritalandırma Belgesi hem hükümet hem de sanayinin eyleme geçebilmesi için bir şablon oluşturulmasına yardımcı olmuştur.
12 Yaratıcı endüstrilerin özellikierini göz ōnüne alan AB, olumlu etkileri de dahil olmak üzere başarılı ortakiık ve uygulama türlerinin tanımlanmasi ve modeilenmesi benzer bir yaklaşım benimsemiştir. Avrupa Birliği Zirvesi, Yaratıcı Ortaklıkłarın Teşvik Edilmesine İlişkin Açık Koordinasyon Yöntemi Çalişma Grubunu oluşturmuştur. http://ec.europa.guiculture/librav/reports/crearivepartnerships_en.pdf 


Kurulacak ortak kullanım tesisleri ve yapilarının içindeki/üstündeki fiziksel altyapının olgunluğu³.
Yukarıda sözü edilen KP1o öncelikli dönüşüm programlarından biriyle ilgili olan ve bu programların birine katkı potansiyeli olan projeler önemli bir varlık olarak değerlendirilecektir.
Finansal ve kurumsal sürdürülebilirlik planlarının sağlamlığının olası Nihai Yararlanıcılar tarafından,kanıt odaklı bir pazar araştırmasının (bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla, özelikle yatırım ve operasyonel maliyetler ve gelirler) ve gerekli tecrübe/yeteneğe sahip olan yeterli sayıda atanmış personel mevcudiyetinin, finansal kaynakların tahsisinin ve yüksek düzeyde kurumsal sahiplenmenin ortaya konulmasi yoluyla ispatlanmasi.

"Finansmana erişim"i kolaylaştıran operasyonlar her bir faaliyet kapsamında ve/veya faaliyetler arasında bağlantı kurulmak suretiyle uygulanabilir. "Finansmana erişim"i kolaylaştıran operasyoniara yönelik Eylem düzeyindeki seçim kriterleri şunları içerecektir:
Harekete geçirilecek fonların eşleşmesi için önerilen miktar (kaldıraç oranı),
Finansal araçlardan yararlanacak yeni girişim (start-up) sayısı ve istihdam olanağı sayısi,
Finansal araçlardan yararlanacak KOBi sayısi ve istihdam olanağı sayısı,
KOBi'lerin erişeceği finansal kaynakların tahmini miktarı (özel kredi programları için).
Hedefler ve göstergeler 
Aşağıdaki tabloda Eylem hedeflerine ulaşılmasında gerçekleştirilen ilerlemenin ölçülmesinde izlenecek göstergeler verilmektedir.

Tablo 9: ÖsG Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri 
ÖsG Eyleminin Sonuç Göstergeleri: S.1
Başlangıç: Girdi maliyetlerini azaltan (enerji dahil) KOBİ sayIsI,
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar): 200

ÖsG Eyleminin Sonuç Göstergeleri: $.2
Başlangıç: Satışlarıni ve/veya ihracatıni artıran KOBİ sayısi,
2017: uygulanamaz
2020: 0
Hedef (2026'ya kadar): 160

ÖsG Eyleminin Sonuç Göstergeleri: S.3
Başlangıç: Kurulacak/desteklenecek olan öz sermaye finansmani ve kredi mekanizmasından yararlanan yeni girişim (start-up) ve KOBi sayısı,
2017: uygulanamaz
2020: 0
Hedef (2026'ya kadar): 0

ÖsG Eyleminin Sonuç Göstergeleri: S.4
Başlangıç: Yeni kurulan işletme sayısı
2017: uygulanamaz
2020: 0
Hedef (2026'ya kadar): o

ÖsG Eyleminin Sonuç Göstergeleri: S.5
Başlangıç: Desteklenen kuruluşlar/işletmeierde yaratılan araştırma işi sayısı
2017: uygulanamaz
2020: 0
Hedef (2026'ya kadar): 150

ÖsG Eyleminin Sonuç Göstergeleri: S.6
Başlangıç: Desteklenecek turizm destinasyonlarina gelen turist sayısi,
2017: 33.500.000 (2013)
2020: 0
Hedef (2026'ya kadar): 500.000
13 RYop önerilecek ve/veya finanse edilecek operasyonların arkasındaki ana itici gücün veya ana motivasyonun fiziksel altyapının geliştirilmesi olduğu bir Sektör Operasyonel Programı değildir. Bu genei yaklaşım ve ilkeye halel getirmeksizin, RYOp inşaat işlerini (denetim dahil) içerebilecek operasyoniarın desteklenmesi ihtimalini de dişarıda tutmaz. Ancak oluşturulacak RYOP destekli yapıların üzerine/içine kurulacağı fizikseł altyapının olgunluğu bir seçim kriteridir. Daha açık bir ifadeyle bir operasyonun inşaat işleri (denetim dahil) bütçesi arttıkça, fiziksel altyapının daha az gelişmiş olduğu düşünülecektir. BROP'tan (IPA I) RYOP'a (IPA 2)aktarılacak projeler bu özel kriterin dışında tutulmaktadır. Operasyonların inşaat işi bileşenleri tasarım ve geliştirme açısından önemli miktarda zaman ve kaynak tüketmektedir. Uygulama maliyetleri yalnızca ulusal kaynaklar tarafından finanse edilen inşaat projelerine göre çok yüksektir.


ÖSG Eyleminin Sonuç Göstergeleri: S.7
Başlangıç: Desteklenecek turizm destinasyonlarında turist başına düşen gelirde artiş
2017: uygulanamaz
2020: %0
Hedef (2026'ya kadar): %5

ÖSG Eyleminin Sonuç Göstergeleri: 5.8
Başlangıç: Yeşil yatırım yapan/yeşil çözümler sunan KOBí sayısı
2017: uygulanamaz
2020: 0
Hedef (2026'ya kadar): 7

ÖSG Eyleminin Sonuç Göstergeleri: Not: Resmi istatistiki veriler kullanılarak ilerlemesi hesaplanamayan ve tahmin edilemeyen hedefler için nihai yararlanıcılarının tekliflerinde güvenilir bir temel değer belirtmesi ve ayrica güvenilir kanitlar temelinde ilerlemeleri takip etmeleri ve raporlamalari gerekecektir.
4.8 Faaliyet 1.1: Imalat Sanayisi 
Bu faaliyet ilgili oiduğu hallerde imalat sektörlerinin rekabetçiliğine katkı sağlayan hizmet sektörlerini (örneğin yenilenebilir enerji üretimi, bilgisayarlı hizmetier, mühendislik hizmetleri, tasarim hizmetleri,lojistik, vb.) de kapsayan imalat sektörlerini (NACE Rev. 2, Kisım C) hedeflemektedir.
Özel hedefler 
Faaliyet 1.1'in kapsayıcı hedefi imalat sanayisinin dönüşümüne yardımcı olmak ve küresel değer zincirlerinde üst seviyelere çıkılmasını sağlamaktır. Bu faaliyetin özel hedefleri şunlardır:
Müdahalelerin uygulanacağı ilin mekansal sınıflandırmasına bağlı olarak değer zincirlerinin küresel,uluslararası ve/veya bölgesel rekabetçiliğinin geliştirilmesi.

KOBi'lerin imalat değer zincirlerine entegrasyonunun güçlendirilmesi.
KOBilerin sürdürülebilir üretimi teşvik eden özel kredi paketlerine erişiminin artırılması.
Özsermaye finansmanı mekanizmalarının genişletilmesi ve yeni girişimlerin (start-up) ve KoBi'lerin bu tür mekanizmalara erişiminin artırılmasi.

Yeşil KOBi'lerin kaynak etkinliğinin iyileştirilmesi, yeşil girişimciliğin desteklenmesi ve yeşil KOBi'lerin pazara erişiminin kolaylaştırılması.

Gerekçe 
Sektör analizi, KOBi'lerin büyük ölçekli işletmelerden daha az verimli olduğunu göstermektedir. KOBi'lerin karşılaştığı zorlukların Türk yetkili makamları tarafından bilinmesiyle, KoBi'lerin rekabetçiliğini geliştirmeyi amaçłayan birçok destek planı ortaya konulmuştur ve bu planların en önemlileri KOsGEB tarafından uygulanmaktadır. Olası tekrarlardan ve gereksiz uygulamalardan kaçınmak için bu faaliyet bireysel KoBi'ler yerine değer zincirlerini hedeflemektedir. Değer zinciri temelli hedef stratejisi, daha önce AB tarafindan finanse edilen veya ortaklaşa finanse edilen önceki programların (örneğin Avrupa Birliği iş Geliştirme Merkezleri [ABiGEM] ve ihtisaslaşmamış kuluçka merkezleri, vb.) Türkiye'de kurduğu daha genel KOBi geliştirme altyapısı üzerine inşa edilmektedir. Ancak söz konusu stratejiyle bu altyapı arasında bazı farklar vardir.

Sektör analizi, KOBi'lerin (özellikle mikro ve küçük ölçekli işletmelerde) büyük bir kısmının yönetimsel,operasyonel ve finansal beceri ve kabiliyetlerinin çok zayıf olduğuna işaret etmektedir. Yine de KoBi'lerin 
14imalat sektöründe yer alan KoBiler imalat sanayindeki tüm işletmelerin %99.S'ine karşılık gelse de, faktör maliyetlerine kattıkları değerin yalnızca %42.3'ünü üretmişierdir (2011). İşletmelerin boyutu küçüldükçe katma değer seviyesi de azalmaktadır:İmalat sanayinde faaliyet gösteren ve 20 işçiden daha az kişiyi istihdam eden KOBi'lerin tüm imalat işietmeleri içerisindeki oranı%92,6 olrnasına rağmen, faktör maliyetiyle (2011) katma değere katkılar: %8,6 ile sınırlıdır.

çeviklik ve uyum yeteneklerinin bu Sektör Operasyonel Programının yararlanabileceği güçlü yanlar olduğunun altı da çizilmektedir. Daha açık bir ifadeyle sektör analizi KOBi'lerin, ihtiyaçları olduğunu düşündüklerinde yeni beceriler ve yatırımların edinilmesine yatırım yapma olasılıklarının yüksek olduğunu vurgulamaktadır. Bu nedenle bu faaliyetin müdahale mantığı, gelişmiş yönetimsel, operasyonel ve finansal beceri ve kabiliyetlerin KOBi'lere zorla arz edilmesi yerine KOBilerin bu konuda taleplerini beklemeye dayalidir.

Faaliyet, imalat sektörünün (ticarete konu olan sektörler) Türkiye'deki toplam katma değer içindeki payının azalma eğilimini tersine çevirmeye ağırlık vermektedir. Söz konusu eğilim KP10'da Türkiye'nin orta ve uzun vadede yüksek ve dengeli büyüme olasılığını sınırlandıran bir risk olarak tanımlanmiştır. Ancak imalat sektörlerinin rekabetçiliğine doğrudan katkıda bulunan hizmet sektörü de faaliyetin kapsamına girmektedir.

KOBi'lerin ana diş finansman kaynağının grup olarak ticari bankalar 'olmasına rağmen, KOBi kredileri Türkiye'deki toplam banka kredilerinin yaklaşık %25'ini oluşturmaktadır. KObi'ler yüksek teminat gereksinimlerinin banka kredilerine erişimde ana engel olduğunu sık sık dile getirirken, bankacılık sektörüKOBl'lere finansman sağlamanın yüksek risk içerdiğini ifade etmektedir. KOBi'lerin bilançoları genellikle,kârlılıkta ve kazançlarda yüksek seviyede dalgalanmayla karakterize edilmektedir. Düşük kår marjlarıKOBi'lerin borçlarını ödemelerini zorlaştırmaktadır. KOBilerin bilançolarındaki bulanıklık KOBi'lerin banka krediłerine erişimini sınırlandıran bir başka faktördür. Banka kredileri büyük olasılıkla dış finansman için KOBilerin ana kaynağı olmaya devam edecek gibi görünse de, bu SOP kapsamında sağlanacak destekle KOBi'lerin banka kredilerine erişiminin çok sınırlı bir miktarda iyileştirilebileceği düşünülmektedir. Faiz sübvansiyonları çekici olmakla birlikte hiçbir şekilde sürdürülebilir değildir. Kredi garanti programları yararlıolmakla birlikte, finansmanın önemli bir miktarı garanti fonuna verilmedikçe etkileri sınırlıdır. Ancak,örneğin KOBi'lerin enerji verimliliği yatırımlarının desteklenmesine yönelik tasarlanmış özel kredi programları bulunmaktadır. KoBi'lerin bu tür özel kredi programlarına erişimini engelleyen problemler,geleneksel yatirim ve/veya işletme sermayesi kredilerinde yaşanan problemlerden farklıdır. Bu "niş"piyasadaki problemler, daha ziyade, hem arz hem de talep tarafındaki farkındalığın az olmasıyla ilgilidir. Bu faaliyet, bu tür kredilere erişmeleri için KOBi'leri hazırlayan teknik destek hizmetlerinin sağlanmasıyla söz konusu özel kredi paketlerinin arzı ve talebi arasındaki açığın kapatılmasına katkı sağlayabilir.
Borç ürünlerine ek olarak, son yıllarda Türkiye'de, KOBileri ve girişimcileri finanse eden alternatif araçlar güçlü hale gelmiştir. Bu araçlar, girişim sermayesi, özel sermaye ve melek yatırımlar gibi öz sermaye finansman pianlarını içermektedir. Bunlara ek olarak Gelişen İşletmeler Piyasasi, Borsa İstanbul içinde başka bir öz sermaye finansmanı aracı olarak kurulmuştur. Öz sermaye finansmanı planları konusunda özellikle talep tarafında problemier bulunmaktadır. Öz sermaye yatırımcılarının iş modeli ve yatırım kârlılığıbeklentileri ve modeli, temel olarak bankacılik sektöründekilerden farklılık göstermektedir. Bankacılık sektörü yüksek oranda riskten kaçınan bir sektördür, yani belirsiz bir kazanç için risk alma konusunda gönülsüzdür. Bu durum öz sermaye yatırımcıları için geçerli değildir. Bu nedenle riskle ilgili teminat problemleri öz sermaye finansman programlarında mevcut değildir. Ancak öz sermaye yatırımcılarının hedef grupları yüksek büyüme potansiyeli olan girişimciler ve KoBllerdir. Öz sermaye yatırımcılarının işmodellerini etkin, etkili ve kârlı bir şekilde yürütebilmek için yeterince büyük bir portföye ve hazır yatırımlara ihtiyaçları vardır. Şu anda Türkiye'de durum böyle değildir. Öz sermaye yatırımcıları ümit vadeden girişimcilerden ve KOBi'lerden oluşan, yatırım yapabilecekleri yeterince büyük bir yatırım havuzu tanımlamakta zorluk çekmektedir. Bu faaliyet talep ve arz taraflarına odaklanarak Türkiye'deki öz sermaye finansman piyasasının büyümesini destekleyecektir. Girişim sermayesinde arz konusunda yapılan müdahaleler, olabildiğince, 4749 sayılı Kanunda düzenlenen "Fonların Fonu" uygulamasından yararlanacak ve/veya bunu tamamlayacaktır. Melek yatırımların arz tarafi konusunda melek yatırımcı ağlarının güçlendirilmesi ve teşvik edilmesi için teknik destek sağlanacaktır. Faaliyet, talep tarafinda, erken aşama veya ara yatirim firsatları havuzunu genişletecek müdahalelere odaklanacaktır.

Bu eylem kapsamında desteklenecek müdahaleler, mümkün olduğu ölçüde, bu Sektör Operasyonel Programının ikinci Eylemiyle oluşturulan veya oluşturulması tasarlanan çıktılar ve sonuçlardan faydalanılması için yönlendirilecektir.

Bu faaliyetler Türkiye'de toplam faktör verimliliğinin artırılmasına yönelik Eylemin kapsayıcı hedefine hizmet eden yüksek büyüme hızına sahip KoBilere ve girişimcilere odaklanmaktadır. Söz konusu hedef grup Türkiye'deki KOBi'lerin küçük bir kısmını oluşturuyor olsa da, yeni istihdam yaratılmasında ve ekonomiye en yeni teknolojilerin getirilmesinde orantısiz bir miktarda yarar sağlama potansiyeline sahiptir.
Açıklama ve uygun müdahaleler:
Bu faaliyet hibeler, hizmet alımi, tedarik ve inşaat sözleşmeleri ve ayrica finansal araçlar yoluyla yürütülecektir. Bu faaliyet kapsamında ulusal kamu kuruluşlarına ve uluslararası örgütlere de hibe verilebilir. Ayrıca bu faaliyete verilen tahsisatin sinırlı bir miktarı sektör hedefleri uyarınca kamu kurumlarının destek programları için de kullanılabilir.

Bu faaliyet kapsamında desteklenecek operasyonlar, KoBi'lerin "ticarete konu olan" sektörleri kapsayan imalat değer zincirlerine entegrasyonunu güçlendirmeye yönelecektir. Koßi'lerin değer zincirlerine entegrasyonu (a) KOBi'lerin değer zincirlerinin yapısı ve dinamiklerine ilişkin farkındalık ve anlayışlarınıartıracak, (b) Koßi'lerin değer zincirlerindeki rekabetçi güçlü yanlarının tespit edilip bunlara göre hareket etmelerine yardım edecek, (c) üretkenliklerini artıracak, (d) değer zincirlerine katılım için gerekli olan ürün kalite standartlarına uygunluklarını iyileştirecek ve e) KoBi'lerin değer zincirleri içinde daha büyük ve daha karmaşık görev setleri yüklenmesine yardımcı olacak operasyonlar vasıtasıyla kolaylaştırılacaktır. Bunlar,diğerlerinin yanı sıra, ortak kullanım tesislerinin ve platformlarinın kurulması ve işletilmesiyle elde edilecektir. Bu müdahaleler bir küme geliştirme teşebbüsleri yaklaşımından faydalanabilir ve/veya bir küme geliştirme yaklaşımını temel alabilir ve/veya küme girişimleri formunda biçimlendirilebilir.
Bu faaliyet altında desteklenecek operasyonlar girişim sermayesi yatırımlarını kolaylaştıracak ve ayriıca teknik destek sağlanması ve tedarik alımını içerecektir.

Endikatif müdahalefer şunlardır:
Süreçlerin/ürünlerin güncellenmesi16, (uluslararasılaştırma dâhil olmak üzere) pazara erişimin iyileştirilmesi, insan sermayesinin artırılması ve işgücü verimliliğinin iyileştirilmesi amacıyla (markalaşma dahil olmak üzere) bilgi yoğun hizmetleri KOBi'lere sunacak şekilde ortak kulanım tesislerinin kurulması ve işler hale getirilmesi ve bu tesislerin tek başına veya ortaklaşa sahibi olan örgütlerin kurumsal kapasitelerinin ve bu tesislerdeki yönetici ve çalişanların profesyonel kapasitelerinin iyileștirilmesi.

Ortak satınalım veya diğer yöntemlerle (örneğin, yenilenebilir enerji üretim sistemlerinin kurulmasi,vb.) imalat süreçlerinde kullanılan girdilerin maliyetlerini (bunlarla sınırlı olmamak üzere, enerji maliyetleri dahil) azaltacak veya girdilerin para karşılığı değerini iyileştirecek' şekilde tasarlanan ortak kullanim tesislerinin kurułması ve işler hale getirilmesi ve bu tesislerin tek başına veya ortaklaşa sahibi 
is "Ortak kullanım" kavrami; KOBi'łerin kullanımına açık oian tesislere, platformlara (çevrim içi platformlar dahil), makine, ekipman ve hizmetlere karşılik gelmektedir.
16 Süreç güncellemesi firmaların görevlerini daha yüksek verimlilikle ve daha az kusurla gerçekleştirip rakiplerine göre daha karmaşık siparişleri işleyebildiği zaman gerçekleşmektedir. Ürün güncellemesiyse teknolojik ve kalite açısından daha ileri olmalarısayesinde firmaların rakiplerine göre daha yüksek katma değerli ürünler tedarik edip yenilikçi ürünleri rakiplerine göre daha hızlıpiyasaya sunduğunda gerçekleşmektedir.
1' KOBi'ler tarafından imalat süreçlerinde kullanılan girdilerin paranın karşılığı değerinin iyileştirilmesine yönelik girişimler, bunlarla sınırlı olmamak kaydıyia, (a) girdi maliyetlerini azaltan, (b) girdilerin kalitesini artıran, (c) rekabetçifik avantaji kaynağı olarak daha uygun tedarik süresi sağlayan ve (d) yenilenebilir enerjileri kullanan girişimleri içerebilir.


olan örgütlerin kurumsal kapasiteierinin ve bu tesislerdeki yönetici ve çalişanların profesyonel kapasitelerinin iyileştirilmesi.

Depolama ve ambarlama maliyetlerini azaltma, depolama ve ambarlama kalitesini artirma ve ticareti kolaylaştırma yoluyla lojistik rekabetçiliği artıracak şekilde tasarlanan ortak kullanım tesislerinin kurulması ve işler hale getirilmesi ve bu tesislerin tek başına veya ortaklaşa sahibi olan örgütlerin kurumsal kapasitelerinin ve bu tesislerdeki yönetici ve çalişanların profesyonel kapasitelerinin iyileştirilmesi.

Değer zincirlerinin rekabetçi güçlü yanları ve zayıf yanlarını ve ayrıca değer zincirlerinin karşi karşıya olduğu fırsatlar ve tehditleri tanımlayan ihtiyaç analizlerinin ve diğer türlerdeki analitik çalışmaların (örneğin değer zinciri analizi, küme haritalandırma gibi) gerçekleştirilmesi ve değer zinciri tabanlırekabetçilik stratejilerinin ve yol haritalarının geliştirilmesi.

Daha yüksek kaynak verimliliği için endüstriyel ekolojideki gelişme alanlarını tanımlayan ihtiyaçanalizleri ve diğer analitik çalışmalar ve endüstriyel simbiyoz projeleri.

Kümelenmeyle ilgili yetenekleri ve kabiliyetleri teşvik eden ve/veya iyileştirenler dahil olmak üzere kümelerin ve küme destek yapilarının kurulması ve işler hale getirilmesi.
Çekirdek ve başlangıç sermayeleri dahil olmak üzere girişim sermayesi fonları ve diğer finansman araçları gibi öz sermaye finansmanı mekanizmalarının (gerektiği durumlarda) kurulması ve/veya bu mekanizmalara sermave katkisi vapılmasi.

Üniversitelerin tek başlarına veya ortaklaşa sahibi oldukları ve üniversiteler tarafından işletilen hızlandırıcıların, bunlarla sınırlı olmamak üzere, kurulum ve işler hale getirme açısından desteklenmesi.
Gerektiğinde finansman mekanizmalarının, desteklenecek fonlara erişimi kolaylaştırmak için tanıtım araçları ve farkındalık artırma kampanyalarıyla tanıtılması.

Uygun olduğu hallerde, yararlanıcılara danışmanlik hizmetlerinin verilmesi, tanıtim ve ağoluşturulmasi.

Uygun olduğu hallerde öz sermaye yatırım fuariari, girişimcilik kampları ve tanıtım turlarının (roadshow) organize edilmesi.

Girişim sermayesi fonlarının kurulması için destek (teknik destek).
Destek için uygun sayılacak operasyon türleri; hibeler, teknik destek, tedarik ve inşaat işleri (denetim dahil)ile finansal araçların kullanımını içermektedir.

Seçim kriterleri 
Operasyonel Program düzeyindeki stratejik ve coğrafi seçim kriterleri ile Eylem düzeyindeki seçim kriterleri uygulanacaktır. Faaliyet düzeyinde seçim kriterleri şunları içerecektir:
Önerilen Operasyon kapsamında oluşturulacak kapasitelerden doğrudan veya dolaylı olarak faydalanabilecek KOBi'lerin tahmini sayısı.

Sürdürülebilir üretime katkı yapılması, endüstriyel ekolojinin iyileştirilmesi.
Kadınların ve gençlerin imalat değer zincirlerine katılmalarının ve bunlardan faydalanmalarına olanak sağlayan elverişli ortamın yaratılmasına katkıda bulunulması.

İmalat sektörlerinin rekabetçiliğine katkıda bulunan hizmet sektörlerinin gelişmesine/rekabetçiliğine katkı sağlanması.

Nihai Yararlanıcılar 
Nihai yararlanıcılar, TOBB, TiM, ihracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri, OSB Yönetimleri, TGB Yönetimleri ve KOßi'ler gibi kamu kurumlari, (kalkınma ajansları dahil), yarı kamusal ve kar amacı gütmeyen iş dünyasıtemsilcisi kuruluşlardır. Finansal araçlar açısından nihai yararlanıcılar; uluslararası finans kuruluşlarını (IFl),üniversiteleri, kâr amacı gütmeyen iş dünyası temsilcisi kuruluşları ve kamu kurumlarını içermektedir.

izleme göstergeleri 
İzleme göstergeleri hedeflerle birlikte aşağıdaki tabloda tanımlanmaktadır.
Tablo 9: ÖsG Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri  Faaliyet 1.1
Faaliyet 1.1'in Çıktı Göstergeleri: Ç.1
Taban Değer: Kurulan/desteklenen ortak kullanım tesislerinin sayısı
2017: uygulanamaz
2020: 0
Hedef (2026'ya kadar): 5

Faaliyet 1.1'in Çıktı Göstergeleri: Ç.2
Taban Değer: Kurulan/desteklenen ortak kullanim tesislerinden yararlanan KOBi'lerin sayısı
2017: uygulanamaz
2020: 0
Hedef (2026'ya kadar): 300

Faaliyet 1.1'in Çıktı Göstergeleri: Ç.3
Taban Değer: Danışmanlık, eğitim, rehberlik, müşavirlik, vb. desteği alan KOBi'lerin, yeni girişimlerin (start- up), girişimcilerin sayısı
2017: uygulanamaz
2020: 0
Hedef (2026'ya kadar): 750

Faaliyet 1.1'in Çıktı Göstergeleri: Ç.4
Taban Değer: Kurulan/desteklenen kümelerin sayısı
2017: uygulanamaz
2020: 0
Hedef (2026'ya kadar): 3

Faaliyet 1.1'in Çıktı Göstergeleri: Ç.5
Taban Değer: Kurulan/desteklenen öz sermaye finansmanı ve borç mekanizması sayısı
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar): 0
4.9 Faaliyet 1.2: Hizmetler ve Yaratıcı Endüstriler 
Bu Faaliyet (bununla sınıriı olmamak kaydıyla özellikle turizm sektöründe) hizmet sektörünü ve yaratıcıendüstrileri hedef almaktadır.

Amaç
Bu faaliyetin amacı genel olarak hizmet sektörünün ve özel olarak da yaratıcı endüstrier ve turizm sektörünün rekabet edebilirliğini iyileştirmektir.

Özel Hedefler 
Bu faaliyetin özel hedefleri şunlardır:
"Ticarete konu olan" sektörlerin rekabet edebilirliğini arttırmak amacıyla daha yüksek katma değerli hizmet sektörüne dönüşümün kolaylaştırılmasi,
Destinasyon yönetimine ilişkin ulusal/bölgesel kapasitenin güçlendirilmesi ve sürdürülebilir turizmin teşvik edilmesi yoluyla turizm sektörünün rekabet edebilirliğinin iyileştirilmesi ve turizm faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi,
Yaratıcı endüstrilerin turizm sektörü ve imalat sanayisiyle bağlantısının güçlendirilmesi yoluyla yaratıcıendüstrilerin ulusal ekonomiye katkısının ve rekabet edebilirliğinin artırılması.
Gerekçe 
Bu Faaliyet genel oiarak hizmet sektörü ve özel olarak da turizm sektörü ve yaratıcı endüstrileri hedef almaktadır. Genel olarak hizmet sektörü ile yaratıcı endüstriler arasındaki ve özel olarak da turizm sektörüve yaratıcı endüstriler arasındaki sinerjiden yararlanmak için bu faaliyet bütünsel bir yaklaşımla 

tasarlanmıştır. Bu yaklaşım RYOP'un daha yüksek katma değerli hizmetler üzerindeki vurgusunu daha da belirgin hale getirmekte ve RYoP'un bu amaca daha uyumlu ve tutarlı bir şekilde ulaşmasını sağlamaktadır.
Turizm sektörü konusunda kapsayıcı ulusal politikanın amacı (1) turizm hizmetlerinin kalitesini artırarak uluslararası bir marka olmak ve (2) turizm ürünleri ve hizmetlerini çeşitlendirerek daha yüksek gelir gruplarını hedeflemektir. KP10 bütünsel bir destinasyon yönetimi yaklaşımı izlenerek tasarlanan,geliştirilen ve yürütülen turizm projelerine açık bir öncelik vermektedir.

IPA I döneminde turizm hizmetlerinin kalitesinin ve turizm ürünlerinin çeşitlendirilmesi için turizm alt yapısının geliştirmesini amaçlayan çeşitli girişimler tasarlanmış ve bu girişimler olası bir finansman için oldukça olgun bir düzeye ulaşmıştır. Bu girişimler ortalama kişi başı brüt katma değeri ulusal ortalamanın %75'inden az olan bölgeleri hedef almaktadır. Türkiye'nin yüksek gelirli bölgelerinin turizm sektöründeki ihtiyaçları, düşük gelirli bölgelerdeki ihtiyaçlara göre oldukça farklıdır. Yüksek gelirli bölgelerde turizm altyapısı daha gelişmiştir. Turistik tesisler (ağırlama) daha ulaşılabilir ve yaygındır ve sunulan deneyim türüaçısından daha çeşitlidir. Bu gibi bölgelerde, turizmin ulusal ekonomiye sağladığı katma değer, yaratıcıendüstriler ve/veya imalat sanayisiyle daha güçlü bağlar kurularak artırılabilir. KPio'da sağlık turizmi Türkiye'nin yararlanabileceği bir firsat olarak tanımlanmaktadır. Bu Sektör Operasyonel Programi turizm endüstrisi ve imalat sanayisinin (hassas ekipman, tibbi ekipman ve tibbi ilaçların üretimi gibi) belirli alt sektörleri arasındaki bağlantıları güçlendirerek bu önemli potansiyelin kullanılmasına yardımcı olabilir.Ayrıca sağlık turizmi, bir alt sektör olarak, eğer yaratıcı sektörlerle (örneğin yazılım geliştirme, reklam ve yayıncılık, mimarlik, vb.) daha güçlü bir şekilde ilişkilendirilirse, daha rekabet edebilir bir hale gelebilir.Türkiye'nin özellikle yüksek gelirli uluslararası turistlere sunacağı turizm deneyiminin zenginleştirilmesiyle yaratıcı sektörlerin geliştirilmesi diğer turistik faaliyetlerin de rekabet edebilirliğinin artmasına yardımcıolabilir.

Yaratıcı endüstriler Türkiye'de her geçen gün daha da önemli bir rol oynamaktadır. Küresel olarak yaratıcıendüstrilerin rekabet edebilirliğin temel kaynağı olduğu kabul edilmesine rağmen, bu gibi sektörler kamusal kaynaklardan kısıtlı destek almaktadır. Bu faaliyet yaratıcı sektörlerle imalat ve hizmet sektörüarasındaki ileri/geri bağlantıların güçlendirilmesi ve yaratıcı endüstrilerin gelişebileceği daha uygun bir ortamın yaratılmasina destek sağlanmasıyla yaratıcıliğ rekabet edebilirliğe kanalize etmeyi hedeflemektedir. Ancak bu alandaki sınırli ulusal deneyim göz önünde tutulduğunda, bu Faaliyet öncelikle yaratıcı endüstrileri planlayacak ve Program Otoritesine yaratıcı endüstrileri desteklemeye yönelik özel uygulama mekanizmalarını tasarlamada yardımcı olacak bir çerçeve sözleşmeyi / teknik destek sözleşmesini finanse edecektir.

Açıklama ve uygun müdahaleler 
Bu faaliyet hibeier, hizmet alımı, tedarik ve yapım işi sözleşmeleri yoluyla yürütülecektir. Bu faaliyet kapsamında ulusal kamu kuruluşlarına ve uluslararası kuruluşlara da hibe verilebilir. Ayrıca bu faaliyete verilen tahsisatın sınırlı bir miktarı sektör hedefleri uyarınca kamu kurumlarının destek programları için de kullanilabilir.

Uygun müdahaleler şunlardır:
Hizmet sektörünün ve yaraticı endüstrilerin ihtiyaçlarınin tanımlanmasına yardimci olacak ve stratejilerin, yol haritalarının, eylem planlarının geliştirilmesini kolaylaştıracak ihtiyaç analizleri,anketler ve diğer analitik çalışmalar 

Turistik mekanların fiziksel altyapısının ve tesislerin geliştirilmesinin desteklenmesi (özellikle BROP'den RYOP'ye aktarılan operasyonlar için ve altyapinın gelişmişliğine yönelik Eylem seviyesinde seçim kriteri uyarınca ve destinasyon yönetimi yaklaşımı izlendiği sürece)

Yaratıcı girişimcilere/şirketlere ev sahipliği yapan ve/veya yaratıcı girişimciler/şirketlere yazılım platformlari, ileri bilgisayar sistemleri, 3D yazıcılar gibi ortak kulfanım imkânları sunan yaratıcı endüstri.

laboratuvarlarının (kuluçka merkezleri, hızlandırıcılar, vb.) kurulması ve işler hale getirilmesinin desteklenmesi 

Tanıtım faaliyetleri, tasarım yarişmaları
Hizmet kalitesinin iyileştirilmesine yönelik kapasite oluşturulmasınin desteklenmesi, sürdürülebilir destinasyon yönetim stratejileri/eylem planlarının tasarlanması ve uygulanmasi ve turizmin geliştiriimesi için pazarfama, tanıtım ve bölgesel markalama çalışmaları.
Seçim kriterleri 
Operasyonel Program düzeyindeki stratejik ve coğrafi seçim kriterieri ve Eylem düzeyindeki seçim kriterleri uygulanacaktır. Faaliyet düzeyindeki seçim kriterleri şunları içerecektir:
Operasyonun hem turizm sektörünü hem de yaraticı endüstriferi ele alma potansiyeli.
Turizm geliştirme projeleri için operasyonun bütüncül destinasyon yönetimi yaklaşımını benimseme derecesi, sürdürülebilir turizmi teşvik etme derecesi ve yüksek gelirli turistleri çekebilme potansiyeline sahip olma derecesi.

Turizm altyapisını geliştirme müdahaleleri için söz konusu müdahalelerin IPA finansmanı için hazır olma durumu18.

Yüksek nitelikli iş yaratımına yönelik yayıłma etkisi.
Desteklenecek olan yaratıcı KOBi ve yeni girişimlerin sayısı.
Ülke genelinde tekrarianabilme ve ulusal düzeyde ölçeklendirilebilme potansiyeli.
İmalat sanayi ve/veya hizmet sektörünün rekabet edebilirliğine katkısı.
Nihai Yararlanıcılar 
Nihai yararlanıcılar şunlardır: kamu kurumları (kalkınma ajansları dahil), üniversiteler (hızlandırıcılar),kuluçka merkezleri, KOBi'ler ve TOBB, TİM, ihracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri, OSB Yönetimleri, TGB Yönetimleri gibi yarı kamusal ve kâr amacı gütmeyen iş dünyası temsilcisi kuruluşlar.
İzleme göstergeleri 
İzleme göstergeleri hedeflerle birlikte aşağıdaki tabloda tanımlanmaktadır.
Tablo 9: ÖSG Eyieminin Hedefleri ve Göstergeleri - Faaliyet 1.2
Faaliyet 1.2'nin Çıktı Göstergeleri: Ç.1
Başlangıç: Altyapısı iyileştirilen turizm merkezlerinin sayisı
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar): 0

Faaliyet 1.2'nin Çıktı Göstergeleri: Ç.2
Başlangıç: Desteklenen yaratıcı endüstri ürünlerinin sayısi
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar): 4
1s BROP altındaki turizm geliştirme operasyonlarının uygulanmasından alınan dersler temelinde, RvOP turizm aityapısı geliştirmeye yöneiik operasyon tekliflerinin hazır olma durumuna büyük bir önem atfetmektedir. Hazır olma durumu kriteri, bunlarła sınırlıolmamak üzere, ilgiji ölçeklerde güncellenmiş, onaylanmış ve resmileştirilmiş planların mevcudiyeti ve özellikle doğal ve tarihi olarak korunan alanları hedefleyen operasyonlarda yetkili organlardan alınan izinlerin varlığını içermektedir.

4.10Genel Bakış Tablosu - Eylem 1
Aşağıdaki tabloda ÖsG Eylemine ait genel bir bakış verilmektedir:
Tablo 10: ÖSG Eylemine Genel Bakış
Eylem başlığı Özel Hedef: değerin artırılması. kolaylaştırarak girişimciliğin artırılması. kaynaklara erişiminin artırılması. Türkiye'de imalat değer zincirlerinin rekabet edebilirliği iyileştirildi.
Özel Sektörün Geliştirilmesi (ÖSG): Mevcut kuluçka merkezleri ve hızlandırıcılar gibi yapıların kapasitelerinin ve yetkinliklerinin tesis edilmesi veya geliştirilmesini Öz sermaye ortaklık modelleriyle finansal araçların kullanımının yaygınlaştırılması ve uzmanłaşmış kredi programlarına erişimin kolaylaştırılması yoluyla girişimcilerin (start-up) ve KOBi'lerin finansal

Eylem başlığı Özel Hedef: Eylemin sonuçları
Özel Sektörün Geliştirilmesi (ÖSG): kolaylaştırılması sağlandı. yaratılan katma değer artırıldı. segmentleri iyileştirildi. bağlar güçlendirildi. Girişimcilik ekosistemi güçlendirildi.

Eylem başlığı Özel Hedef: Faaliyetler

Eylem başlığı Özel Hedef: Ana projelerin endikatif listesi Uygulama
Özel Sektörün Geliştirilmesi (ÖSG): Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yönetimden sorumludur; uygulama ihale sözleşmeleri (yapım işleri, hizmet ve tedarik), hibe sözleşmeleri, Uluslararası

Eylem başlığı Özel Hedef: düzenlemeleri göstergeleri
Özel Sektörün Geliştirilmesi (ÖSG): Araçlarla gerçekleştirilir.

Eylem başlığı Özel Hedef: Performans

Eylem başlığı Özel Hedef: Satışlarını ve/veya ihracatını artıran KoBi sayısı, Kurulacak/desteklenecek olan öz sermaye finansmanı ve kredi mekanizmasından yararlanan yeni girişimlerin (start-up) ve KOBilerin sayısi,

Yeni kurulan işletme sayisi,Desteklenen kuruluşlar/işletmelerde yaratıian iş sayısı,Desteklenecek turistik destinasyoniara gelen turist sayısi,Desteklenecek turizm destinasyonlarında turist başına gelir artışi Yeşil yatırım yapan/yeşil çözümler sunan KOBİ sayısı.

EYLEM 1 KAPSAMINDA MÜDAHALE MANTIĞI 
Özel Hedefler Faaliyet 1.1 imalat Sanayi    Yaratia endüstriler erişimini ar tırmak Girişimcilerin ve dahil) hizmet Girişimciliğin kaynaklara KOBÜ'lerin sanayisinin dönüşümüartirılmasıfinansal Imalat azaltan KOBi sayısıfinansm ani ve kredi Girdi maliyetlerini destinasyonlann da Sonuç Göstergeleri mekanizmasından Destekl en en tu rizm ihracatini artiran Satişve/veya işletme sayısıKurulan yeni KOBi sayısıYaratılan işÖzsermaye gelen turist yararlan an KOBİ sayısısayisısayısi s 0 euns az k/uede m i Lojstik rekabetçiliği artıracak şekilde tasarlanan artak Özs ermave finansmani Bilgi yağun hizmetler KoBilere sunulacak şekilde artak kullanım tes slerinin kurulmasi ve işler halegetirilmesi imalat süreçlerinde kullanılan girdilerin maliyetlerini azaltacak veya girdilerin para iyileştirecekşekilde tas arlanan artak kullanım tesislerinin kurulmasi ve işler hale getirilmesi kullanım tes bsterinin kuruimasive işler halegetirilmesi Daha yüks ek kaynak verimlilği için endüstriyel ekolojideki gelişme alanlarını tanımlayan ihtiyaç analizleri ve dğer analitik çalişmalar ve endüstriyel simbiyaz prajeleri Kümelerin ve küme destek yapılarının kurulması ve şler hale getirilmesi finarsal araçlarin kurulmasi ve/veya bunlara sermaye katksi yapılm Üniversitelerin aldukl arıhazlandiricilarin destekdenmesi Faaliyet 1.2 - Hizmetler & Yaratıcı Endüstriler Endikatif Müdahaleler Endikatif Müdahaleler ve tek başlarına üniversiteler yaratc end Ostilerin ihtiyeçbarinin mekanizmalarının ve intiyeć aralkleri, anleter ve veya ortakaça sahibi taraf in dan karşılıği değerini fajucla iş letilen ne ricez ledi tesklerin diğer yararlanan KOBi sayısıKurulan/desteklenen vb. desteği alan KOBi Kurulan/desteklenen Kurulan/desteklenen Danışmanlık/eğitim,Altyapısı iyileştirilen tesislerinin sayisımerkezlerinin sayısıkümelerin sayı sıortak kullanım kümelerin sayısıOrtak kullanım tesislerin den Çıktılar Çıktılar turizm sayısi sektörlerinde Desteklenen turizm Destekdenen varaticıyaratilan katma destinasyon larin da en düstri ürünlerinin değeri artırmak turist başı gelir sayısi artışı


4.11Eylem 2: Bilim, Teknoloji ve Yenilik (BTY)
Amaç
Eylem 2'nin (BTY Eylemi) amacı, (üniversite-sanayi işbirliği dahil ołmak fakat bununla sinırlı olmamak üzere)kamu ve özel sektör ortaklıkları vasitasıyla sanayinin BTY çalışmalarına katıiımının artırılması ve KOBilerin yenilik yönetim kapasitelerinin iyileştirilmesiyle ulusal yenilik ekosisteminin işlevselliğinin iyileştirilmesidir.
Özel hedefler 
BTY Eyleminin özel hedefleri şunlardır:
Türkiye'de mevcut kamu ve özel sektör araştırma altyapısının işlevselliğinin iyileştirilmesi ve üniversitesanayi işbirliği sayısının artırıiması ve bu tür işbirliklerinin geliştirilmesi;
Sosyal yenilik konusunda farkındalığın artırılması ve sosyal yeniliği destekleyen beceri ve kabiliyetlerin güçlendirilmesi;
Yenilikçi fikirler ile öz sermaye yatırımcıları arasındaki finansman açığı kapatılarak yenilikçi ürünlerin ticarileştirilmesinin hızlandırılması;
Yenilikçi yeni girişimłere (start-up) ve KOBi'lere kuluçka hizmeti sağlayan yapıların/tesislerin İşlevselliğini artırılması;
Öz sermaye finansmanı mekanizmalarının genişletilmesi ve yeni girişimler (start-up) ve KoBi'lerin bu tür mekanizmalara erişiminin artirılmasi.

Yenilikçi yeşil ürünlerin, süreçlerin ve hizmetlerin geliştirilmesi ve piyasada tutunmasının teşvik edilmesi.

Gerekçe 
2007 ila 2013 arasında Türk Hükümeti kamu kurumları ve üniversitelerde araştirma altyapısının iyileştirilmesi amacıyla 2,4 milyar TL yatırım yapmıştır. Aynı dönem içinde toplam teknoloji araştırmalarıyatırımı 6,9 milyar TL olurken, 2014-2018 arasındaki beş yılık dönemde kamu sabit sermaye yatırımlarının 10,4 milyar TL olarak gerçekleşmesi planlanmıştır (Kaynak: KP10). Sektör analizi Türkiye'nin bilim, teknoloji ve yenilik altyapısının geliştirilmesi için önemli miktarda kamu yatırımının yapıldığını göstermektedir. BTY Eyleminin yukarıda yer alan birinci özel hedefinde "mevcut" kamu ve özel sektör araştırma altyapisının İşlevselliğinin iyileştiriimesine vurgu yapılmasının arkasındaki gerekçe budur.
BTY Eylemi böylece Türkiye'de hali hazırda kurulmuş olan araştırma ve yenilik altyapısından faydalanıp bu şekilde uygulamalı araştırma ve ticarileştirme konusunda üniversite-sanayi işbirliğini geliştirerek ve teknoloji transfer merkezieri, araştırma merkezleri, teknoloji geliştirme bölgeleri (TG), teknoloji merkezleri (TEkMER), hızlandırıcılar gibi yenilik merkezlerinin ve sağlayıcıların etkinliğini ve etkililiğini artırarak imalat sektörünün ihtiyaçlarının karşılanmasına katkıda bulunacaktır.
Sektör analizi "ticarileştirme" seviyesinin düşüklüğünün önemli bir zayıflık olduğunu vurgulamaktadır.Öncelikle, ticarileştirme aşaması yenilik sürecinin en kaynak-yoğun aşamasıdır ve pazarlama için önemli miktarda yatırım gerektirmektedir. Ancak KoBi'ler genellikle yenilik sürecinin bu masraflı aşamasını finanse edecek mali kaynağa sahip değildir. İkinci olarak yenilikçi bir ürünün pazara sunulması yalnızca ikna etme çalışması (pazarlama) değil aynı zamanda sertifikalandırma, satış sonrası hizmetler gibi ön yatırımları da içeren zorlu bir süreçtir. Üçüncü olarak yenilik sürecinin ticarileştirme aşamasına verilen kamu mali desteğinin seviyesi önceki aşamalardaki desteklerle karşılaştırıldığında çok daha düşüktür.
Faaliyet 2.2 hem Faaliyet 2.1 kapsamında prototipi üretilecek ürünlerden yararlanmak hem de bunlarla sınırlı olmamak üzere, büyük oranda Sanayi ve Teknoloji Bakanlıği, TÜBiTAK ve KOSGEB tarafından 

yürütülen kamu mali destek planları vasıtasıyla başarılı bir şekilde prototipi üretilmiş olan mevcut ürün portföylerinin etkisinin artırılmasından yararlanmak üzere tasarlanmıştır.

Bu faaliyet teknoloji transfer ofisleri, teknoloji geliştirme bölgelerinin yönetimleri, teknoloji merkezleri,kuluçka merkezleri ve hızlandırıcılar gibi ticarileştirmeyi kolaylaştıran kuruluşların kabiliyetlerinin geliştirilmesi yoluyla ticarileşme sürecini desteklemek amacıyla tasarlanmıştır ve yenilikçi girişimciler/Koßi'ler ile sermaye yatırımcıları (örneğin girişim sermayesi şirketleri, özel sermaye şirketleri,vb.) ve özsermaye yatırımları ve satın almalar yoluyla yeniliğin ticarileştirilmesini kolaylaştırabiłecek büyük ölçekli şirketler arasındaki boşluğu kapatmaktadır.

Avrupa araştırma gündeminin en önemli konularından biri haline gelen sosyal yenilik Türkiye'de de artan bir ilgi ve önem kazanmaktadır. Her ne kadar Avrupa ülkeleri ile Türkiye'nin karşılaştığı toplumsal sorunlar farklılık gösterse de, iklim değişikliği, sosyal kırılganlık, uzun süreli işsizlik, yaşlanma, afetler gibi modern toplumiarın mücadele ettiği ciddi sorunların üstesinden gelinebilmesi için yeni fikirlere ve yaklaşımlara ihtiyaç olduğu açıktır. Sosyal yeniliğin önünde hâiâ birçok engel bulunmaktadır. Bu engeller yasal düzenlemeler, örgütsel esnekik eksikliği ve kaynakların kıtlığından, geieneksel söylem ve uygulamaların yaygın, farkındalık seviyesinin düşük olmasına kadar uzanmaktadır. Bu nedenle birçok iyi fikir gerçekleştirilme fırsatı yakalayamamaktadır. Bu eylem sosyal yeniliğe ilişkin Ar-Ge çalışmalarını artıracak ve sürdürülebifir toplumsal fayda yaratan ürünlerin Ar-Ge'si ve ticarileştirilmesini tahsis edilen bir bütçe vasıtasıyla destekleyecek müdahaleleri kapsayacaktır.

Finansmana erişim açısından yukarıda Özel Sektörün Geliştirilmesi Eylemi bölümünde özetlenen hususlar ve sorunlar bu Eylem için de geçerlidir.

Açıklama 
BTY Eylemi sanayi odaklı Ar-Ge ve yeniliği hedefleyen iki faaliyetten oluşmaktadır. Birinci faaliyet ürün prototiplerinin gelişimiyle sonuçlanan yenilik döngüsünün ilk aşamalarına odaklanirken, teknoloji transferi ve ticarileştirmeye ağırlık veren ikinci faaliyet bu döngünün "piyasaya yakın" aşamalarına odaklanmaktadır.Birinci faaliyetin ticarileştirmeye yönelik ikinci faaliyet altında sağlanacak desteklerden yararlanabilecek patentlenebilir, lisanslanabilir yenilikçi ürün prototiplerinin yer aldığı sağlam bir havuz oluşturmasıbeklenmektedir. Teknoloji transferi ve ticarileştirmeye odaklanan ikinci faaliyet ise, hem birinci faaliyet kapsamında oluşturulacak ürün havuzundan hem de ulusal Ar-Ge ve girişimcilik destek programları ve ayrıca diğer çabalar yoluyla üretilen ürün prototipi portföylerinden yararlanacaktır.
Uygulama 
Eylemin uygulama yaklaşımı yenilik döngüsünü temel aimaktadır. Eylemin birinci faaliyeti yenilikçi ürün prototiplerinin elde edilmesiyle sonuçlanan araştırma ve geliştirme aşamasına odaklanırken, ikinci faaliyette yenilik döngüsünün "pazara yakın" aşamalarına (yani teknoloji transferinin ve ticarileştirmenin kolaylaştırılması) odaklanılmaktadır. Türkiye'de zaten mevcut olan Ar-Ge altyapısından faydalanmak amacıyla inşaat işleri yatırımları en düşük seviyede tutulacaktır. Sosyal yenilik bu iki faaliyet içinde ana akımlaştırılacaktır.

Bu Eylem kapsamındaki faaliyetler aşağıdaki şekilde uyguianacaktır:
Ulusal Kamu Kuruluşlarıyla doğrudan müzakere ve ihale sözleşmelerine (inşaat işleri, tedarik, hizmet)yönelik proje teklif çağrıları,
Teklif çağrıları (hibeler dahil),
Uluslararası kuruluşlar ve ulusal kamu kuruluşlarına verilen hibeler ve 
Finansal araçlar.

KP10 Öncelikii Dönüşüm Programlarıyla (ÖDöP) bağiantılı olan ve bu programları tamamlayan aşağıda yer alan operasyonlara öncelik verilecektir:
ÖDÖP#11-Öncelikli Teknoloji Alanlarında Ticarileştirme 
ÖDöP#20-Vasıflı insan Sermayesine Yönelik Cazibe Merkezleri 
ÖDöP#21-Sağlıklı Yaşam ve Hareketlilik (özellikle sosyal yenilik perspektifinden),
ÖDÖP#24-Rekabetçiliği ve Sosyal Uyumu İyileştiren Kentsel Dönüşüm (sosyal yenilik perspektifi dahil).
"Finansmana Erişim"i kolaylaştıran operasyonlar konusunda, müdahale türleri finansal araçların uygulamaya koyulmasını içerebilir. Ancak uygulama yaklaşımı özellikle, KOBilerin enerji verimliliği,sürdürülebilir üretim gibi özel kredi programlarına erişiminin kolayłaştınılmasına yönelik teknik desteği de içermektedir.

SOP düzeyinde coğrafi ve stratejik seçim kriterleri uygulanacaktir. Bu Eylem kapsamında desteklenecek operasyonların tanımlanmasında kullanılacak Eylem düzeyindeki seçim kriterleri aşağıda listelenmektedir (özel faaliyetler altında desteklenecek operasyonların tanımlanmasında kullanılacak seçim kriterleri aşağıda her bir faaliyetin ilgili alt bölümü altında listelenmektedir).

Üzerine ortak kullanım tesisleri ve yapılarının kurulacağı fiziksel altyapının oigunłuğu.
Yukarıda sözü edilen KP10 öncelikli dönüşüm programlarından biriyle ilgili olan ve bu programların birine katkı potansiyeli olan projeler önemli bir varlik olarak değerlendirilecektir.
Finansal ve kurumsal sürdürülebilirlik planlarının sağlamlığının, olası Nihai Yararlanıcılar tarafından,kanıt odaklı pazar araştırması (bunlarla sınırlı olmamak kaydıyła, özellikle yatırım ve operasyonel maliyetler ve gelirler) ve gerekli tecrübe/yeteneğe sahip olan yeterli sayıda atanmış personel mevcudiyeti, finansal kaynakların tahsisi ve yüksek düzeyde kurumsal sahiplenmenin ortaya konulmasıyoluyla ispatlanmasi.

"Finansmana erişim"i kolaylaştıran operasyonlar her bir faaliyet kapsamında ve/veya faaliyetler arasında bağlantı kurulmak suretiyle uygulanabilir. "Finansmana erişim"i kolaylaştıran operasyonlara yönelik Eylem düzeyindeki seçim kriterleri şunları içerecektir:
Harekete geçirilecek fonların eşleşmesi için önerilen miktar (kaldıraç oranı),
Finansal araçlardan yararlanacak yeni girişim (start-up) sayısı ve istihdam olanağı sayısi,
Finansal araçlardan yararlanacak KOBi sayısı ve istihdam olanağı sayısı,
KOBi'lerin erişeceği finansal kaynakların tahmini miktari (özel kredi programları için).
Hedefler ve göstergeler 
Aşağıdaki tabloda Bilim, Teknoloji ve Yenilik Eylemi için sonuç seviyesindeki göstergeler ve hedefler verilmektedir.

Tablo 11: Bilim, Teknoloji ve Yenilik Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri 
BTY Eyleminin Sonuç Göstergeleri: S.1
Başlangıç: Alinan ulusal patent sayısı
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar): 0

BTY Eyleminin Sonuç Göstergeleri: S.2
Başlangıç: Uluslararası ve bölgesel onaylanmiş patent sayιsı (PCT + EPC)
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar): 0

BTY Eyleminin Sonuç Göstergeleri: S.3
Başlangıç: Eko-yenilikçi ürünler dahil olmak üzere başarılı bir şekilde ticarileştirilen ürün sayısı
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar): 0

BTY Eyleminin Sonuç Göstergeleri: S.4
Başlangıç: Kurulan yenilikçi işletme sayısı
2017: uygulanamaz
2020: 0
Hedef (2026'ya kadar): o

BTY Eyleminin Sonuç Göstergeleri: S.5
Başlangıç: Desteklenen kuruluşlar/işletmelerde yaratılan araştırma iși sayısı
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar): 0

BTY Eyleminin Sonuç Göstergeleri: S.6
Başlangıç: Öz sermaye finansmanı mekanizmalarından yararlanan yeni girişim (start-up) ve KOBi sayısi
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar): o

BTY Eyleminin Sonuç Göstergeleri: Notlar: * Başvuru sayısının %50'si ** Başvuru sayısının %33'ü
4.12 Faaliyet 2.1: Araştırma ve Geliştirme 
Bu faaliyet ticarileşme potansiyeli olan yeni ve yenilikçi ürünlerin geliştirilmesine yoğunlaşarak yenilik sürecinin ilk aşamalarini destekleyecektir.

Özel hedefler 
Faaliyet 2.1'in özel hedefleri şunlardır:
Türkiye'de mevcut olan veya geliştirilen kamu ve özel sektör araştırma altyapılarının işlevselliğinin ivileştirilmesi;
Üniversite-sanayi işbirliğinin iyileştirilmesi;
Sosyal yenilik konusunda farkındalığın artırılması ve sosyal yeniliği destekleyen beceri ve kabiliyetlerin güçlendirilmesi.

Gerekçe 
Sektöre yönelik sosyal, ekonomik ve GzFT odaklı analiz, KOBi'lerin Ar-Ge ve yenilik kapasitesini sınırlayan birçok zorluk olduğunu vurgulamaktadır. Analiz öncelikle KOBilerin Ar-Ge veya yenilik için gerekli olan şirket içi insan kaynağına (örneğin mühendislik kapasitesi) ve fiziki altyapıya sahip olmadığı sonucuna varmaktadır. Söz konusu insan kaynağı ve kabiliyetler yalnızca birkaç büyük firmada bulunmaktadır.Faaliyet 2.1 (Ar-Ge'nin desteklenmesi) sektör analizinin kaldıraç etkisi yapabilecek güçlü yan olarak tanımladığı Türkiye'nin araştırma altyapısından yararlanacak kamu özel sektör ortaklıkları vasıtasıyla işbirliğine dayalı ürün geliştirme (Ar-Ge) süreçlerinin teşvik edilmesiyle bu zayıfiığı ele almaktadır.
İkinci olarak, KOBi'ler genellikle (a) ürün geliştirme süreçleriyle ilgili dışarıdan alınacak hizmetleri finanse edecek kaynağa ve (b) Ar-Ge yatırımlarının geri dönüşünü toplamak için bekleyecek sabra (ve işletme sermayesine) sahip değil. Faaliyet 2.1 bu sorunu makul araştırma ortaklıklarının teşvik edilmesi yoluyla ele almaktadır.

Üçüncü olarak, analiz, üniversiteler dâhil olmak üzere kamu araştırma merkezlerinin sanayiyle işbirliği yapma isteklerinin sınırlı olduğunu göstermektedir. Kamu kuruluşlarının gerçek maliyetlerinin karşılanmasını ve patent/lisans ortaklikiarıyla (finansal teşvik dâhil olmak üzere) ek motivasyon 

oluşturuiabilmesini sağlayacak yenilikçi ortaklık modelleri için pilot uygulamalar başiatılıp bu modellerin kullanılması teşvik ediłecek bu sorunun üstünden gelinebilir²9.

Avrupa araştırma gündeminin en önemli konularından biri haline gelen sosyal yenilik Türkive'de de artan bir ilgi ve önem kazanmaktadır. Her ne kadar Avrupa ülkeleri ile Türkiye'nin karşilaştığı toplumsal sorunlar farkılık gösterse de, iklim değişikliği, sosyal kırılganlık, uzun süreli işsizlik, yaşlanma, afetler gibi modern toplumların mücadele ettiği ciddi sorunların üstesinden gelinebilmesi için yeni fikirlere ve yaklaşımlara ihtiyaç olduğu açıktır. Sosyal yeniliğin önünde hâiâ birçok engel bulunmaktadır. Bu engeller yasal düzenlemeler, örgütsel esneklik eksikliği ve kaynakların kıtliğından, geleneksel söylem ve uygulamaların yaygın, farkındalık seviyesinin düşük olmasına kadar uzanmaktadır. Bu nedenle birçok iyi fikir gerçekleştirilme fırsatı yakalayamamaktadır. Bu faaliyet sosyal yeniliğe ilişkin Ar-Ge çalışmaiarını artıracak ve sürdürülebilir toplumsal fayda yaratan ürünlerin Ar-Ge'sini tahsis edilen bir bütçe vasıtasıyla destekleyecek müdahaleleri kapsayacaktır. Sosyal yeniliği destekleyebilmek için öncelikle bir çerçeve sözleşme/teknik yardım sözleşmesi uygulanarak, Türkiye'de sosyal yenilik alanında durum analiz edilecek ve sosyal yeniliğe ilişkin en uygun ve uygulanabilir RYoP destek aracı tanımlanacaktır. Yapılacak bu değerlendirme temelinde RYoP (a) bu alandaki en olası ve acil ihtiyaçların ele alınması için sosyal yeniliğe odaklanarak bir sosyaf yenilik merkezinin kurulması (tercihen mevcut olan bir TGB veya teknopark içinde)ve işler hale getiritmesini finanse edebilir ve (b) sosyal yenilikçilerin ortak projelerini destekleyebilir.
Açıklama ve uygun müdahaleler 
Bu faaliyet hibeler, hizmet alımi, tedarik ve inşaat sözleşmeleri ve ayrıca finansal araçlar yoluyla yürütülecektir. Bu faaliyet kapsamında ulusal kamu kuruluşlarina ve uluslararası örgütlere de hibe verilebilir. Ayrica bu faaliyete verilen tahsisatın sinirlı bir miktarı sektör hedefleri uyarınca kamu kurumlarının destek programiarı için de kullanılabilir. Bu müdahaleler bir küme geliştirme teşebbüsleri yaklaşımından faydalanabilir ve/veya bir küme geliştirme yaklaşımını temel alabilir ve/veya küme girişimleri formunda biçimlendirilebilir.

Uygun müdahaleler şunlardır:
Güçiü ticarileşme potansiyeli olan uygulamalı Ar-Ge projelerinin yürütülmesi için mevcut Ar-Ge tesislerinin kabiliyetlerinin iyileştirilmesinin desteklenmesi,
Kamu kurumiarindaki ve üniversitelerdeki Ar-Ge tesislerinin işler hale getirilmesinin desteklenmesi²0
Toplumsal fayda yaratan yenilikçi ürünler dâhil olmak üzere ürün prototipleri üretimine yönelik araştirma ve geliștirme faaliyetieri,
Prototipi üretilen ürünlerin test ve sertifika hizmetleri,
Üniversite ve sanayinin ortak araştırma çabalarını teşvik eden projelerin desteklenmesi,
Ticarileştirme kapsamının tanımlanması için yürütülen pazar araştırmalari, anketler ve diğer analitik çalışmalar,
Avrupa'daki Ar-Ge kurumları ve merkezleriyle ortaklıklar,
Ar-Ge tesislerinin yönetimi, Ar-Ge personeli, araştırmacıları ve iş geliştirme yöneticileri için eğitim ve diğer kapasite oluşturma faaliyetleri,
19 Kamu araştırma kurumlarınin gerçek maliyetlerinin telafi edilmesi bu tür kurumların finansal açıdan sürdürebilir hale gelmesini sağlayacaktır. Lisans/patent ortaklıkları kamu araştırıma kurumlarının özel sektörle ortaklaşa geliştirdikleri ürünlerin fikri mūlkiyet haklarının belirli (genellikle çok düşük) bir yüzdesini aldığı projelerdir. Ürünler başarılı bir şekilde ticarileşirse ve/veya patent ve lisanslar satilırsa, kamu araştırma kurumları (ve ürün geliştirmesinde görev alan araştırmacılar) finansal gelirlerin bir kısmını talep etmektedir. Bu tür projeler vasıtasıyla özel sektör aşağı yönlü riskin tamamını makul bir maliyetle ortadan kaldırmakta (yalnızca üretim maliyetierini karşılamakta) ve yukarı yöniü potansiyelinin yalnızca çok küçük bir kısmını ortak olduğu araştırma kurumuyla paylaşmaktadır.

20 Kamu kurumları ve üniversitelerde Ar-Ge tesislerinin kurulmasına yönelik destek yalnızca IPA i Döneminde olgunłuğa uiaşan ve (atanacak personelin sayısı ve deneyimi/becerileri, tahsis ediłen finansal kaynak, ticarileştirme potansiyeli, vb. dâhil olmak üzere)sağlam bir sürdürülebiliriik planı ortaya koyabilen operasyoniara sağlanacaktır.


Girişimciler ve KOBi'ler için eğitim ve diğer kapasite oluşturma faaliyetleri,
İhtiyaç analizleri, araştırmalar ve diğer analitik çalışmalar; üniversite-sanayi işbirliğini güçlendirecek (sadeleştirme dâhil olmak üzere) mevzuat iyileştirmelerine yönelik politika önerilerinin üretilmesi,
Uygulanabildiği hallerde, ürünlerinin/hizmetlerinin sosyal etkisini artırabilen büyük ölçekli şirketleri ve yenilikçi vasıtalarla hizmetlerinin sosyal etkisini artırabilen (yerel idareler dâhil olmak üzere) kamu kurumlarını hedefleyerek, özellikle sosyal yeniliğe ilişkin farkındalık artırma ve kapasite oluşturma faaliyetleri,
Finansal araçlar.
Seçim kriterleri 
Operasyonel Program düzeyindeki stratejik ve coğrafi seçim kriterleri ile Eylem düzeyindeki seçim kriterleri uygulanacaktır. Faaliyet düzeyi seçim kriterleri şunları içerecektir:
Karşılaştırılabilir rakip ürünler için patentler ve lisanslama düzenlemeleri üzerine kanıta dayalıaraştırmalar yoluyla potansiyel son alicı tarafından ispatlanacak patentlenebilir ve/veya lisanslanabilir ürün prototiplerinin kapsami.

Kanıta dayalı piyasa araştırmaları vasitasıyla Yardimın potansiyel Son Alıcısı tarafından ispatlanacak potansiyel piyasa büyüklüğüyle ölçüldüğü şekilde, ticarileştirme kapsamı.
Karbon salınımınin azaltılması, çevre kirliliğinin önlenmesi gibi hususlar açısından Yardımın potansiyel Son Alicısı tarafından tahmin edilerek belirlenecek çevresel sürdürülebilir üretim ve tüketime katkinın kapsami.

Türkiye'nin, ulusal sanayinin (ithal edilen enerji dâhil olmak üzere) ithalata olan bağımlığının azaltılmasını ve ihracatın artırılmasını sağlayacak şekilde geliştirilen ürüniere yapılan katkı açısindan Yardımın potansiyel son Alıcısı tarafından ispatlanacak cari açığının azaltılmasına yapilacak katkının kapsami.

Yenilikçi ürün/hizmetlerden elde edilmesi beklenen toplumsal faydanın ölçüsü,
(Kamu hizmetlerinde sosyal yenilik için) Sosyal açıdan yenilikçi hizmetlerin tekrarianabilme ve ölçeklendirilebilme kapsamı ve bu hizmetlerden yararlanacak dezavantajli insanların muhtemel sayısı,Kadın Ar-Ge mühendisi ve/veya araştırmaciların ürün geliştirme süreçlerine katılım seviyesi,
Fiziki yatırımların (yani tedarik ve denetim dâhil olmak üzere inşaat işleri) toplam operasyon maliyetine oranıyla ölçüldüğü şekilde, Ar-Ge süreçlerinin mevcut Ar-Ge altyapısına yapacağı kaldıraç etkisinin seviyesi (yani bu oran düştükçe Ar-Ge süreçlerinin mevcut araştırma ve geliştirme altyapısına yapacağıkaldıraç etkisi yükselecektir)

Nihai Yararlanıcılar 
Nihai yararlanıcılar; (hibe ve yarışma durumlarında) Kobi'ler ve/veya üniversiteler, teknoloji transfer ofisleri, teknoloji geliştirme bölgeleri, teknoloji merkezleri, kuluçka merkezleri, hızlandırıcılar gibi kamu ve özel² araştırma ortakları

İzleme göstergeleri 
İzieme göstergeleri hedeflerle birlikte aşağıdaki tabloda tanımlanmaktadır.
21 Özel sektör araştırma ortakları Türkiye'deki büyük ölçekli işletmeler, vakıflar dåhil olmak üzere özel sektör şirketlerinin sahibi olduğu ve/veya işlettiği araştırma tesislerini içermektedir. Özel araştırma ortakiarının uygun hale getirilmesinin iki yönlü bir amacıvardır: (a) "kurum içi girişimcilik ve şirket içinde kurulan küçük şirketierin (spin-off) sayısının artmasına dolaylı olarak yardımcıolabilecek, KOBi'ler ve büyük ölçekli işletmeler arasında kurulan araştırma ortaklıklarının artırılması ve (b) kamusal olmayan araştırma altyapisinin güçlendirilmesi.


Tablo 12: BTY Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri - Faaliyet 2.1
Faaliyet 2.1'in Çıktı Göstergeleri: Ç.1
Başlangıç: Yeni ve yenilikçi ürünlerin geliştirilmesi için başlatılan araştırma ortaklıklarının sayısı
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar: 4

Faaliyet 2.1'in Çıktı Göstergeleri: Ç.2
Başlangıç: Geliştirilen ve prototipi üretilen yeni ve yenilikçi ürünlerin sayısı
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar: o

Faaliyet 2.1'in Çıktı Göstergeleri: Ç.3
Başlangıç: Ulusal patent başvurularının sayısı
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar: 5

Faaliyet 2.1'in Çıktı Göstergeleri: Ç.4
Başlangıç: Türkiye'den yapılan uluslararası ve bölgesel patent başvurusu (PCT + EPC)
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar: 2 20
4.13Faaliyet 2.2: Teknoloji Transferi ve Ticarileştirme 
Yenilik sürecinin "pazara yakın" aşamaları üzerine yoğunlaşan bu faaliyet büyük oranda ticarileştirme faaliyetlerinin desteklenmesine yöneliktir.

Özel hedefler 
Faaliyet 2.2'nin özel hedefleri şunlardır:
Ülkedeki yenilikçi yeni girişimlerin (start-up)/girişimcilerin kurulmasının ve işler hale getirilmesinin desteklenmesi,
Yenilikçi ürünlerin ticarileştirilmesinin hızlandırıması,
Yenilikçi fikirler ile öz sermaye yatırımcıları arasındaki finansman açığının kapatılması.
Gerekçe 
Sektör analizi, "ticarileştirme" seviyesinin düşüklüğünün önemli bir zayıflık olduğunu vurgulamaktadır.Öncelikle, ticarileştirme aşaması yenilik sürecinin en kaynak-yoğun aşamasıdır ve pazarlama için önemli miktarda yatırım gerektirmektedir. Ancak KOBi'lier genellikle yenilik sürecinin bu masraflı aşamasını finanse edecek mali kaynağa sahip değildir. İkinci olarak yenilikçi bir ürünün pazara sunulması yalnızca ikna etme çalışması (pazarlama) değil aynı zamanda sertifikalandırma, satış sonrası hizmetler gibi ön yatırımiarı da içeren zoriu bir süreçtir. Üçüncü olarak, yenilik sürecinin ticarileştirme aşamasına verilen kamu mali desteğinin seviyesi önceki aşamalardaki desteklerle karşılaştırıldığında çok daha düşüktür.
Ayrıca ticarileştirme için ihtiyaç duyulan uzmanlık türleri, ürün geliştirme (Ar-Ge) için ihtiyaç duyulandan tamamen farklıdır. Ar-Ge aşaması temel olarak piyasanın ihtiyaç duyduğu teknik gerekliliklerin 

karşılanmasıyla ilgiliyken, ticarileştirme aynı zamanda üretim maliyetlerinin azaltılmasi, kullanılabilirliğin sağlanması, ölçek ekonomisine ulaşılması ve pazara erişimle ilgidir.²2
Birçok gelişmiş ülkede risk sermayesi ve düşük-bant özel sermaye gibi öz sermaye ortaklığı modelleri yenilik sürecinin ticarileştirilme aşamasında önemli bir rol oynasa da, bu tür mekanizmalar Türkiye'de çok fazla gelişmemiştir. Bu tarz finansal kaynakların çok düşük bir düzeyde mevcut olduğu algısı arz tarafında geçerli bir endişe olarak kabul edilirken, öz sermaye ortaklığı şirketleri talep tarafında da sorunlar olduğunu ifade etmektedir. Öncelikle, öz sermaye ortaklığı şirketleri Türkiye'de daha güçlü bir yatırım havuzuna ihtiyaçduyulduğunu vurgulamaktadır. İkinci olarak yenilikçilerin, öz sermaye ortaklıklarıyla ilgili farkındalığı genel olarak düşüktür.

Bu faaliyet teknoloji transfer ofisleri, teknoloji geliştirme bölgelerinin yönetimleri, teknoloji merkezleri,kuluçka merkezleri ve hızlandırıcılar gibi ticarileştirmeyi kolaylaştıran kuruluşların kabiliyetlerinin geliştirilmesi yoluyla ticarileşme sürecini desteklemek amacıyla tasarlanmıştır ve yenilikçi girişimciler/KOßi'ler ile sermaye yatırımcıları (örneğin girişim sermayesi şirketleri, özel sermaye şirketleri,vb.) ile öz sermaye yatırımları ve satın almalar yoluyla yeniliğin ticarileştirmesini kolaylaştırabilecek büyük ölçekli şirketler arasındaki boşluğu kapatmaktadır.

Faaliyet 2.2 hem Faaliyet 2.1 kapsamında prototipi üretilecek ürünlerden yararlanmak hem de bunlarla sınırlı olmamak üzere, büyük oranda Sanayi ve Teknoloji Bakanlıği, TÜBiTAK ve KOSGEB tarafından yürütülen kamu mali destek planları vasıtasıyla başarılı bir şekilde prototipi üretilmiş olan mevcut ürün portföylerinin etkisinin artırılmasından yararlanmak üzere tasarlanmıştır.

Açıklama ve uygun müdahaleler 
Bu faaliyet, hibeler (ulusal veya uluslararası yarışmaların düzenlenmesi dâhil olmak üzere) hizmet alımı,tedarik ve inşaat sözleşmeleri ve ayrıca finansai araçlar yoluyla yürütülecektir. Bu faaliyet kapsamında bireylere, ulusal kamu kuruluşlarına ve uiuslararası örgütlere de hibe verilebilir. Ayrıca bu faaliyete verilen tahsisatın sınırlı bir miktarı sektör hedefleri uyarınca kamu kurumlarının destek programları için de kullanılabilir.

Uygun müdahaleler şunlardır:
Girişimcilerin ve teknoloji transfer ofisleri ile teknoloji geliştirme bölgeleri (TGB), hızlandırıcılar, kuluçka merkezleri, Ar-Ge merkezleri gibi KOBi'lerin yenilikçi ürünlerini ticarileştirmesine yardımcı olabilecek diğer yapıların etkinlikierinin iyileştirilmesinin desteklenmesi,
Yenilikçi genç girişimciler, sosyal yenilikçiler ve/veya yeni girişimler (start-up) için düzenlenen saygıdeğer ulusal ve/veya uluslararası yarışmalar, eğitim kampı ve etkinliklerin organizasyonu ve finansmani,
Girişimcilerin ve teknoloji transfer ofisleri ile teknoloji geliştirme bölgeleri (TGB), hızlandırıcılar, kuluçka merkezleri, Ar-Ge merkezleri gibi KOBilerin yenilikçi ürünlerini ticarileştirmesine yardımcı olabilecek diğer yapıların kurulmasının ve işler hale getirilmesinin desteklenmesi,
Teknoloji geliştirme bölgelerinin ve teknoloji transfer ofislerinin kuluçka stratejileri ve/veya planlarının geliştirilmesinin ve uygulanmasının desteklenmesi,
Teknoloji geliştirme bölgelerinin uluslararası ağ oluşturma faaliyetlerinin desteklenmesi,
Teknoloji geliştirme bölgelerinin imar planlarının/mimari tasarımlarının hazırlanmasının desteklenmesi,
22Ar-Ge ve ticarileştirmeyle ilgili "iş bölümü" giderek daha görünür bir eğilim haline gelmektedir. Büyük şirketler küçük ōlçekl şirketlere göre yenilik üretmekte daha fazla zorlanırken, yenilikçi şirketler ve girişimciler finansal kaynaklari, pazara güçlü erişim kabiliyetleri ve itibarları sayesinde girişimcilerin ve küçük ölçekli şirketlerin yeniliklerini daha kolay bir şekilde ticarileștirebilmektedir.


Ticarileştirilecek yenilikçi ürünler için test ve sertifika hizmetleri,
Ticarileştirme kapsamının tanımlanması için yürütülen pazar araştırmaları, anketler, kullanılabilirlik testleri ve diğer analitik çalişmalar,
Teknoloji transfer ofisleri ile teknoloji geliştirme bölgeleri (TGB), hızlandırıcıar, kuiuçka merkezleri, ArGe merkezleri gibi KoBilerin yenilikçi ürünlerini ticarileştirmesine yardımcı olabilecek diğer yapıłarın yöneticilerine, Ar-Ge personeline, araştırmacılarına ve iş geliştirme müdürlerine yönelik eğitim ve diğer kapasite oluşturma faaliyetleri,
Girişimciler ve KOßi'ler için eğitim ve diğer kapasite oluşturma faaliyetleri,
İhtiyaç analizleri, araştırmalar ve diğer analitik çalışmalar; ticarileştirme alanında kurulan üniversitesanayi işbirliğini güçlendirecek (sadeleştirme dâhil olmak üzere) mevzuat iyileştirmelerine yönefik politika önerilerinin üretilmesi,
Yatırım tanıtım turlari, öz sermaye yatırım fuarları, "eşleştirme" faaliyetleri, mentorluk etkinliklerinin organizasyonu ve/veya bunlara katılım,
Finansal araçlar.
Seçim kriterleri 
Operasyonel Program düzeyindeki stratejik ve coğrafi seçim kriterleri ile Eylem düzeyindeki seçim kriterleri uygulanacaktır. Faaliyet düzeyi seçim kriterleri şunları içerecektir:
Ticarileştirilecek ürünler için patentierin (ulusal, bölgesel veya uluslararası) mevcudiyeti,
Kanıta dayalı piyasa araştırmaları vasıtasıyla yardımın potansiyel son alıcısı tarafından ispatlanacak,potansiyel piyasa büyüklüğüyle ölçüldüğü şekilde, ticarileştirme kapsamı.
Karbon salınımının azaltılması, çevre kirliliğinin önlenmesi gibi hususlar açrsından yardımın potansiyel son alıcısı tarafından tahmin edilerek belirlenecek, cevresel sürdürülebilir üretim ve tüketime katkının kapsami.

Türkiye'nin, ulusal sanayinin (ithal edilen enerji dâhil olmak üzere) ithalata olan bağımlığinın azaltılmasını ve ihracatın artırılmasını sağlayacak şekilde geliştirilen ürünlere yapılan katkı açısından Yardımın potansiyel son Alıcısi tarafından ispatianacak cari açığının azaltılmasina yapılacak katkının kapsamı.

Kadın Ar-Ge mühendisi ve/veya araştırmacıiarın ürün geliştirme süreçlerine katılım seviyesi.
Potansiyel yeni iş veya kurulacak yeni girişimlerin (start-up) sayısıyla ölçüldüğü şekilde üretilen işlerin kapsami.

(Yarışmalar, eğitim kampiarı, etkinlikler için) çekilen ulusal/uluslararası ilginin kapsamı.
Bölgesel imalat kapasitelerinden faydalanan işbirliğine yönelik imalat firsatlarının (örneğin lisanslıimalat) kapsamı.

Nihai Yararlanıcılar 
Faaliyet 2.2'nin nihai yararlanıcılari; KOBi'ler, genç girişimciler, (sosyal yenilikçiler dâhil olmak üzere)yenilikçiler ve (hibeler ve yarışmalar durumunda) yeni girişimler (start-up) ve/veya teknoloji transfer ofisleri, teknoloji geliştirme bölgeleri, teknoloji merkezleri, kuluçka merkezleri, hızlandırıcılar gibi kamu ve özel ticarileștirme ortaklarıdır.

İzieme göstergeleri 
İzleme göstergeleri hedeflerle birlikte aşağıdaki tabloda tanımlanmaktadır.

Tablo 13: BTY Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri - Faaliyet 2.2
Faaliyet 2.2'nin Çıktı Göstergeleri: Ç.1
Başlangıç: Kurulan/desteklenen teknoloji transfer ofisleri ve diğer yapıların (teknoloji geliştirme bölgeleri, hızlandırıcılar, kuluçka merkezleri, Ar-Ge merkezleri, vb.) sayısı
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar: 10

Faaliyet 2.2'nin Çıktı Göstergeleri: Ç.2
Başlangıç: Kurulan/desteklenen teknoloji transfer ofislerinden ve diğer yapılardan (teknoloji geliştirme bölgeleri, hızlandırıcılar, kuluçka merkezleri, Ar-Ge merkezleri, vb.) yararlanan KOBi'ler ve yeni girişimlerin (start-up) sayısi
2017: uygulanamaz
2020: o
Hedef (2026'ya kadar: 100
4.14Genel bakış tablosu: Eylem 2
Aşağıdaki tabloda BTY Eyleminin genel bir görünüşü verilmektedir:
Tabio 14: BTY Eylemine Genel Bakış
Bilim, Teknoloji ve Yenilik (BTY) Türkiye'de mevcut kamu ve özel sektör araştırma altyapısının işlevselliğinin: iyileştirilmesi ve üniversite-sanayi işbirliği sayısının artırılması ve bu tür işbirliklerinin geliştirilmesi; Sosyal yenilik konusunda farkındalığın artırılması ve sosyal yeniliği destekleyen beceri ve kabiliyetlerin güçlendirilmesi; Yenilikçi fikirler ile öz sermaye yatırımcıları arasındaki finansman açığı kapatılarak venilikçi ürünlerin ticarileştirilmesinin hızlandırılması; Yenilikçi yeni girişimlere (start-up) ve KOBi'lere kuluçka hizmeti sağlayan yapıların/tesislerin işlevselliğini artırılması; Öz sermaye finansmani mekanizmalarının genişletilmesi ve yeni girişimler (start-up) ve Koßilerin bu tür mekanizmalara erişiminin artırılması; Yenilikçi yeşil ürünierin, süreçlerin ve hizmetlerin geliştirilmesi ve piyasada tutunmasının teşvik edilmesi.

Eylem başlığı Özel hedef: Eylem sonuçları
Bilim, Teknoloji ve Yenilik (BTY) Türkiye'de mevcut kamu ve özel sektör araştırma altyapısının işlevselliğinin: . Mevcut kamu ve özel sektör araştırma altyapıłarının işlevselliği artırıldı; Üniversite-sanayi işbirliği iyileştirildi; Sosyal yeniliğe ilişkin farkındalık artırıldı ve sosyal yeniliği destekleyen beceri ve kabiliyetler güçlendirildi Eko-veniliğe ilişkin farkındalık ve kapasiteler artırıldı; Yenilikci fikirler ile öz sermaye vatırımcıları arasındaki finansman açığı kapatılarak yenilikçi ürünlerin ticarileştirilmesi hızlandırıldı; Yenilikçi yeni girişimlere (start-up) ve KOBi'lere kuluçka hizmeti veren yapıların/tesislerin işlevselliği geliştirildi; Öz sermaye finansmanı mekanizmaları genişletildi ve yeni girişimlerin (start- up) ve KoBilerin bu tür mekanizmalara erişimi artırıldı;

Faaliyetler: Ana projelerin endikatif listesi

Faaliyetler: Uygulama düzenlemeleri Performans
Faaliyet 2.1: Araştırma ve Geliştirme Faaliyet 2.2: Teknoloji Transferi ve Ticarileştirme: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yönetimden sorumludur; uygulama ihale sözleşmeleri (inşaat işleri, hizmet ve tedarik), hibe sözleşmeleri, Uluslararası Örgütler ve Ulusal Kamu Kuruluşlarına doğrudan verilen hibelerle ve Finansal Araçlarla gerçekleştirilir. Ainan ulusal patent sayısı, Uluslararası ve bölgesel onaylanmiş patent sayısi (PCT + EPC)

Faaliyetler: göstergeleri
Faaliyet 2.1: Araştırma ve Geliştirme Faaliyet 2.2: Teknoloji Transferi ve Ticarileştirme: Başarılı bir şekilde ticarileştirilen ürün sayısi, Kurulan yenilikçi işletme sayısi, Yaratılan araştırma işi sayısi, Öz sermaye finansmanı mekanizmalarından yararlanan KOBi sayısı, Ar-Ge projelerine katılan kadın araştırmacı sayısı.

EYLEM 2 KAPSAMINDA MÜDAHALE MANTIĞI 
Özel Hedefler Faaliyet 2.1 - Araştırma ve Geliştirme Sonug Endikatif Müdahaleler Çiktilar Göst ergeleri 
T   a  mekanizmal arının özel sektör araştırm a ticarilestirilmesinin Yenilikçiürünlerin genişletilmesi Mevcut kamu ve hızlandırılmasılyileştirilmesi Özsermaye finansmani işlev selliğinin altyapilarının Sosyal yenilik farkındalığın konusunda artirilmasi ticarileştirilen ürün yararlan an KOBl sayısıonaylanmis patent Başarılı bir şekilde Özsermaye finansmani sayısi (PCT + EPC)Uluslararası ve mekanizmasndan Kurulan yenilikçi Alinan ulusal patent sayisıIşletme sayısıbölgesel sayısi getirilmesinin desteklenmesi,gelştimme yäneticileri için eğitim ve diğer kapasite oluşturma - Özellikde sosyal yenilğe ilşkin farkındalık artırma ve kapasita Teknoloji tramter ofsieri ve d ger yepdare kurumasi ve kşler hale getirimesinindesteklenmesi Kulugle strate jilerinin gelştirlimes ive uygubanmasinin desteklenmesi  Uygulamali Ar-Ge projelerinin yürütülmesi igin mevcut Ar-Ge tesblerinin kabiliyetlerinin lyileştirimesinin desteklenmesi Kamu kurumlari ve üniversitelerdeki Ar-Ge tess lerinin ş ler hale pratotipleri üretimine vtinelik araştirma ve gelis tirme faaliyetleri araştırmalan, anketler ve diğer analitikçalşmelar Ar-Ge tesislerinin yünetimi, Ar-Ge persuneli, araştrmaolan ve işfaaliyetteri - Girs imdiiericin egitim ve diger kapas ite oluşturma faaliyetleri -İhtiyac analizleri, araştırmalar ve diğeranalistik çalşmalar oiuşturma faaliyet leri "Finensal areciar -Teknoboji transfer ofisleni ila hzlandinclar, kulugka merkezle ri, Ar-ce meriezlerigibidiğer yspiann etkinildennin iyileştinimesinin desteldenmesi Teknoboji gelştirme bögelernin ulusarerasi Teknołoji gelştirme ussanmtarinn hazirisnrasimin desteklenmesi Topluns al favda varatan venilikci ürünier dahil olmak üzere ürün Pratotipi üretilen ürünlerin test ves ertifika hizmetleri Üniversite ve sanayinin ortak araştırma çabalerimi teşvik eden projelerin destedenmesi *Ticarilestirme kaps emınin tanimianmasi icin vürütülen pazar Aurupa'daki Ar-Ge kurumiarı ve merkezleriyle ortakıklar faal lyetle rinin deste kle nmesi Faallyet 2.2 - Teknoloji Transferi ve Ticarileştirme Endikatä Müdahaleler bögelerinin teknoloji ge liştirme imear plantsramn/mimesri ağler oluşturmes bogeleri Teknoloji transfer ofisleri başvurusu (PCT + EPC)Geliştirilen ve prototipi ye ni girişimlerin (start-başvurulannın sayısıBaşlatılan araştırm a ortaklıklarının sayısıTürkiye'denyapılan ararlanan Koßi'ler ve yenilikçi ürünterin Ar-Ge projelerine Kurulan/desteklenen ve diğeryaplardan arastimacı sayisi bölgesel patent teknoloji transfer uluslararasive üretilenyeni ve Ulusal patent katılan kadın ofisleri ve diger yapilann savıs Çıktılar SOVISI Yenilikci yeni Ticarilestime laspsammn taremiarmastne yó ne lik pazar anast imalan,-Ticarlestiriecek venilikci ürünler gintest ve sertifika hemetien up) sayısi gtrisim fere (start-up)Desteklenen anletler lularlabiliriktestieri ve digaranaltikçalrreber kulucka hizmeti kuruluslar/istetmeler Yatinim tanmm turbrive cesermaye yebinim fuararinin organkasyonu -İntiyaç aralzleri, araştirmabarvedğeraralitikçalşmralar Özsermaye saglayan de yaratilan ve/reve buniar kastim finansmani alan yapilann/tesisiern arastimma is sayisi Girşimeler ve kostlar igin eğitim ve dğer kspasite oluşture faallyetieri ye nilikçi stevsellieiniartinlmas Finarsalaraçla girişimle r/KOBi sayisı

4.15 Eylem 3: Kapasite Oluşturma (KO)
Amaç
Bu Eylemin ana amacı iki aşamalıdır: RYOP'un program hedefleri ve IPA Ii mevzuatı uyarinca başarılı bir şekilde uygulanmasını desteklemek ve ilgili Müktesebatın doğru uygulanabilmesi ve sektör yaklaşımına tam geçişin sağlanabilmesi için kurumsal kapasiteyi artırmak.

AB mevzuatı
Bu Eylem kapsamında gerçekleştirilecek faaliyetler, "İşletme ve Sanayi Politikası" ile "Bilim ve Araştırma"Müktesebatının uygulanmasına doğrudan katkı sağlayacaktır.

Özel hedefler 
Bu Eylemin özel hedefleri şunlardır:
1. RYOP'nin ve projelerin yönetilmesi ve uygulanabilmesi amacıyla Program Otoritesi ile son alıcıların kapasitesini artırmak.

2. Hem mevcut hem de gelecek programlama dönemi için olgun bir proje havuzu ołusturmak cYnow 


3. RYOP'yi halka duyurmak.
4. Ufuk 202o Programı ile sinerji içinde "işletme ve Sanayi Politikasi" ile "Bilim ve Araştırma"Müktesebatının doğru bir şekilde uygulanabilmesi için kurumsal kapasiteyi artırmak.
5. İşletmelere (özellikle küçük işletmelere) ilişkin düzenleyici mevzuatın idari yükünü azaltan müdahaleler yoluyla iş ortamını iyileştirmek ve idari usullerin etkinliğini artırmak.

6. RYOP'nin ulusal otoriteler tarafından daha fazla sahiplenilmesini sağlamak ve sektör yaklaşımıuygulamasını destekleyerek RYOP'nin etkisini artırmak.

7. KoBi'lere destek veren kuruluşların kapasitesini artırmak.
8. KOBilerin Birlik programlarına katılımını desteklemek.
Gerekçe 
Sektör analizinde belirtildiği gibi, Türkiye'deki düzenleyici çerçeve, yatırım ortamının iyileştirilmesi koordinasyon kurulu gibi bakanlıklar arası kalıcı mekanizmaların kolaylaştırıcı etkisiyle son on yılda önemli ölçüde gelişmiştir. Buna karşın sözleşmelerin yürürlüğe koyulması ve iflas düzenlemeleri gibi, iyileştirmeler yapılması gereken birçok alan mevcuttur. Endişeye neden olan önemli bir husus küçük ölçekli işletmelerin idari yüküdür. Bu alanlardaki gelişmeler hem ulusal hem de uluslararası şirketlerin Türkiye'de iş yapmasınıkolaylaştırabilir.

Eylem (a) genel iş ortamının iyileştiriimesi için Türkiye'nin daha fazla ilerleme kaydedebileceği alanların tanımlanması ve (b) bu gibi iyileşmeierin sürdürülebilir etkisine katkı yapabilecek politika seçeneklerinin üretilmesine ilişkin teknik destek projelerini destekleyecektir. Özellikle bu amaca hizmet edecek operasyonlar ayrıca sosyal yeniliğe ilişkin BTY Eylemi altında elde edilecek sonuçlara katkı yapılabilir veya bu sonuçiardan faydalanabilir.

Güçlü kurumsal kapasite mevcudiyeti ve olgun bir proje havuzunun geliştirilmesi, programın başarılı bir şekitde uygulanabilmesi için kilit faktörlerdir. RYOP'un etkin bir şekilde uygulanması için program hazırlığı,yönetimi, uygulanmasi, izlenmesi, değerlendirilmesi ve kontrolünden sorumlu kurumların kapasitelerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca RYOP hedeflerine başarılı bir şekilde ulaşılması ve RYOP'a tahsis edilen 

fonların tamamının kullanılabilmesi için programlama döneminin ilk aşamalarında sağlam bir proje havuzu geliştirilmelidir.

Öte yandan "işletme ve Sanayi Politikası" ve "Bilim ve Araştırma" Müktesebatının doğru bir şekilde uygulanabilmesi ve sektör yaklaşımının tam olarak benimsenmesi için kurumsal kapasitenin artırıiması,sektör hedeflerinin gerçekleştirilmesi için de önemlidir, İşletme ve sanayi politikasının ve bilim ve araştırma müktesebatının uygulanması ve sektör yaklaşımının benimsenmesi, kaliteli ve etkin bir politika tasarımı ve uygulaması için etkili istişare ve işbirliği mekanizmaları dâhil olmak üzere ulusal, bölgesel ve yerel düzeyde yeterli idari kapasite mevcudiyetini gerektirmektedir.

Ayrıca AB işletme ve sanayi politikası yapısal değişikliklere uyumun hızlandırılması ve iş yaratma ve büyümenin yanı sıra ulusal ve yabancı yatırimlar için uygun bir ortamın teşvik edilmesiyle rekabetçiliği artıran sanayi stratejilerinin teşvik edilmesini amaçlamaktadır. Bu politika ayrıca KoBi'lerin faaliyet gösterdiği genel iş ortamının iyileştirilmesini de amaçlamaktadır. Özetle söz konusu politika; girişimleri,şirket (özellikle KOßi'ler) kurulumu ve geliştirilmesini ve endüstriyel işbirliğini destekleyen ve ayrıca yenilik,araştırma ve teknoloji geliştirme alanlarındaki politikaların sanayiye ilişkin potansiyelinden yararlanan bir AB ortamının teşvik edilmesini amaçlamaktadır. Bu bağlamda iş ortamının ve düzenleyici çerçevenin daha da iyileştirilmesi AB işletme ve Sanayi Politikası'nın ana hedeflerine ulaşılmasında önemlidir.
Bu çerçevede bu eylem kapsamında RYoP'taki mevcut yönetim, uygulama, izleme, kontrol ve değerlendirme sistemleri güçlendirilecek, olgun bir proje havuzu geliştirilecek, ilgili Müktesebat ve sektör yaklaşımının uygulanabilmesi için kurumsal kapasitenin artırılmasına önemli bir destek verilecek,Türkiye'nin genel iş ortamını iyileştirme konusunda daha fazla ilerleme sağlayabileceği alanlar tanımlanacak ve bu tür iyileşmelerin sürdürülebilir etkisine katkı yapacak politika seçeneklerinin üretitmesi dahil olmak üzere gerekli destekler sağlanacaktır.

Açıklama 
Bu Eylem iki faaliyet ve üç tür müdahaleden oluşmaktadır: (a) RYOP'un yönetimi, uygulanmasi, izlenmesi,kontrolü, değerlendirilmesi ve tanıtımı için gerekli sistemlerin geliştirilmesi ve eğitim, danışmanlık ve uzmanlık sağlanması; (b) sağlam bir proje havuzunun geliştirilmesi; (c) KOBi destek programlarınıuygulayan ve KoBi'lerin, girişimcilerin ve akademisyenlerin Birlik programlarına katılımını artıran ulusal kuruluşlara destek verilmesi dahi! olmak üzere, müktesebatın ve sektör yaklaşımının tamamen uygulanabilmesi için kapasite oluşturma faaliyetleri.

Faaliyet 3.1: Sistem Operatörleri ve RYOp'un Tanıtımi için Teknik Destek 
Faaliyet 3.2: Müktesebat ve Sektör Yaklaşımıyla llgili Kurumsal Yapılanma Faaliyetleri 
Uygulama 
Bu eylem, Program Otoritesi ile Program uygulamasinda yer alan diğer kurumlar ve ayrica sektör hedeflerinin tanımlanması ve uygulanması konusunda kilit rol oynayan kurumlar için eğitim, danışmanlık,uzmanlık ve kapasite oluşturma eylemleri sağlanmasi, başvuruların tematik olarak seçilmesi ve değerlendirilmesine yönelik uzman desteği, İzleme ve Proje Seçim Komitelerinin faaliyetlerinin finanse edilmesi ve bilgilendirme ve tanıtım faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi yoluyla uygulanacaktır.
Hedefler ve göstergeler 
Aşağıdaki tabloda hedefler ve göstergeler listelenmektedir.
Tablo 15: Kapasite Oluşturma Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri 

Göstergeler: Çıktı Göstergeleri

Göstergeler: Yardım sağlanan izleme Komitesi Toplantılarının sayısı
Başlangıç (2013): 6
2017: 1
2020: 7
Operasy onel Program Hedefi (2026'ya kadar: 16
Kaynak: YBS

Göstergeler: Program Otoritesi ve Yardimin Son Alıcıları için düzenlenen eğitimlerin sayısı
Başlangıç (2013): 49
2017: o
2020: 40
Operasy onel Program Hedefi (2026'ya kadar: 70
Kaynak: YBS

Göstergeler: Gözden geçirilen Teknik Şartname/iş Tanımı sayısı
Başlangıç (2013): 60
2017: o
2020: 35
Operasy onel Program Hedefi (2026'ya kadar: 50
Kaynak: YBS

Göstergeler: Tanıtım etkinliklerinin (seminerler, konferanslar, toplantılr, çalıştaylar, v)sısı
Başlangıç (2013): 2
2017: o
2020: 15
Operasy onel Program Hedefi (2026'ya kadar: 36
Kaynak: YBS

Göstergeler: Birlik Programiarıyla ilgili eğitim ve danışmanlık desteği alan KOBilerin/girişimcilerin sayısı
Başlangıç (2013): uygulanamaz
2017: o
2020: 3.000
Operasy onel Program Hedefi (2026'ya kadar: 4.500
Kaynak: YBS

Göstergeler: Hazırlanan ve/veya gözden geçirilen sektörel stratejiler ve eylem planlarının sayısı
Başlangıç (2013): uygulanamaz
2017: o
2020: 1
Operasy onel Program Hedefi (2026'ya kadar: 4
Kaynak: YBS

Göstergeler: Kapasitesi güçlendirilen KOBi destek örgütlerinin sayısı
Başlangıç (2013): uygulanamaz
2017: 0
2020: 2
Operasy onel Program Hedefi (2026'ya kadar: 5
Kaynak: YBS

Göstergeler: Sonuç Göstergeleri

Göstergeler: Sunulan ihale dosyaları ve teklif çağrılarının reddediime oranı
Başlangıç (2013): %61,7
2017: %58
2020: %50
Operasy onel Program Hedefi (2026'ya kadar: %40
Kaynak: EDIS Yol Haritası

Göstergeler: Operasyonel Program ve finanse edilen projelerin basın organlarında yer alma sayısi,
Başlangıç (2013): uygulanamaz
2017: 250
2020: 500
Operasy onel Program Hedefi (2026'ya kadar: 10,000
Kaynak: ilerleme Raporlari, YBS

Göstergeler: Internet sitesini ziyaret eden kişi sayısi
Başlangıç (2013): uygulanamaz
2017: 45.000
2020: 67.500
Operasy onel Program Hedefi (2026'ya kadar: 200,000
Kaynak: Program Otoritesi web sitesi, YBS

Göstergeler: Ufuk 2020 ve Ufuk Avrupa programlarına katılan KOBilerin sayısı
Başlangıç (2013): uygulanamaz
2017: 650
2020: 900
Operasy onel Program Hedefi (2026'ya kadar: 2500
Kaynak: YBS

Göstergeler: COSME altındaki Mali Araçlar ve Projelere ve sonraki çerçeve programlara katılan KOBi'lerin sayısı
Başlangıç (2013): uygulanamaz
2017: 32.500
2020: 50.000
Operasy onel Program Hedefi (2026'ya kadar: 100,000
Kaynak: YBS

4.16Faaliyet 3.1: Sistem Operatörleri ve RYOP'un Tanıtımı için Teknik Destek 
Özel hedefler 
Bu faaliyetin özel amaci, RYOP'un uygulama, izleme, kontrol ve değerlendirme süreçlerini destekleyerek ve somut bir proje havuzu geliştirerek, program hedeflerine ulaşılmasına katkı yapmak ve program kapsamında mevcut olan fonların doğru ve tam olarak kullanımıni sağlamaktır. Bu faaliyet ayrica RYoP'un tanıtimını sağiayacak ve program altında sağlanan finansman firsatları konusunda potansiyel yararlanıcıların farkındalığını artıracaktır.

Gerekçe 
İlk programlama çalışması; programın etkili bir şekilde tasarlanmasi, yönetilmesi, uygulanmasi, izlenmesi ve değerlendirilmesi için hem Program Otoritesi hem de program uygulamasına katılan diğer kurumlar düzeyinde yeterli bir idari kapasitenin mevcut olması gerektiğini açıkça göstermiştir. Bu nedenle Program Otoritesinin ve ilgili kurumların idari kapasitelerinin, programın uygulama sürecinin hizlandırılmasi,uygulama kalitesinin iyileştirilmesi ve fon kaybının önlenmesi için daha da güçlendirilmesi gerekmektedir.Birinci programlama döneminde karşılaşılan bir diğer darboğaz olgun proje havuzunun geliştirilmesine yönelik desteğin geç sağlanması olmuştur. Bu bağlamda sağlam bir proje havuzunun tanımlanmasına ve oluşturulmasına program uygulama sürecinin erken aşamalarında öncelik verilecektir.
Diğer taraftan, program kapsamında verilen yardımlar hakkında kamuoyunu daha fazla bilgilendirmek için Program Otoritesi tarafından program hakkındaki bilgiler tüm ilgili taraflara yayılmalı ve etkin bilgi dağıtım kanalları kurulmalıdır.

Açıklama ve endikatif müdahaleler 
Bu faaliyet çerçevesinde RvoP'un yönetimi, uygulanması, izlenmesi, kontrolü ve değerlendirmesine ilişkin kapsamlı destek, özellikie Program Otoritesinin ve RYOP'un uygulanmasında yer alan diğer kurumların idari, teknik ve insan kaynağı kapasitelerinin güçlendirilmesine odaklanarak sağlanacak ve Programın potansiyel yararlanıcıları RvoP tarafından sağlanan yardımın içeriği, seçim kriterleri ve uygunluk kurallari hususunda bilgilendirilecektir.

Bu faaliyet hizmet alımı (teknik destek, çerçeve ve denetim) ve tedarik sözleşmeleri, doğrudan temin (tek ihale), eşleştirme ve harcamaların doğrudan finansmanı yoluyła gerçekleştirilebilir. Bu faaliyet kapsamında destek için uygun kabul edilecek ve gerçekleştirilecek operasyon türleri aşağıda verilmektedir:
Tablo 16: Faaliyet 3.1'e Genel Bakış
Proje Seçimi ve Değerlendirme: Proje havuzu geliştirme²3
Detaylı proje seçim kriterleri geliştirilmesi ve proje teklif çağrısı rehberi hazırlanması için destek sağłanması. Proje Seçim Komitesi/Komitelerinin üyelerine eğitim verilmesi.: Projelerin (eğer gerekliyse dış denetçiler tarafından) değerlendirilmesi ve seçimiyle ilgili harcamaların karşılanması. Proje hazırlama ve geliştirme alanında son alıcılara eğitim ve danışmanlık hizmetleri verilmesi.
Eğer RoP kapsamında büyük projeler geliştiriliyorsa, bu projelerin tasarlanması ve geliştirilmesinde Program Otoritesini ve son alıcıları desteklemek ve birçok teknik/ekonomik, organizasyonel ve usulle igiti yönleri hedef alan kapasite oluşturma destekleri sağlamak için JASPERS yardımı kullanma olasılığı dikkate alınabilir.


Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: İhale dosyalarının gözden geçirilmesi ve kalite kontrolünün desteklenmesi. ihale Değerlendirme Komitelerinin çalışmaları dahil olmak

Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: konferanslara, seminerlere ve ulusal/uluslararası sertifika programlarına katılim. Yazılı ve sözlü çeviri maliyetleri dahil olmak üzere İzleme

Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: RYOP'un uygulama sürecini desteklemek için RYOP'un stratejik öncelikleriyle bağlantılı araştırma, çalışma ve anket gibi faaliyetierin gerçekieştirilmesi.

Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: Yönetim Bilgi Sisteminin idame ettirilmesi ve daha fazla geliştirilmesi

Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: Çevrim içi ve çevrim dışı iletişim, tanıtım ve bilgilendirme

Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: malzemeleri ve araçlarının tasarımi, geliştirilmesi ve dağıtımi. Ağ kurma fırsatları dahil olmak üzere iletişim yapılarının

Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: kurulması ve iletişim sistemlerinin geliştirilmesi ve idame

Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: ettirilmesi.

Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: Kamuya açık etkinlikler, lansman faaliyetleri, fuarlar, sergiler,

Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: konferanslar, seminerier, toplantıiar, açılış günleri, ağ kurma

Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: faalivetleri, vb. düzenlenmesi.

Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: Dijital, sosyal medya, görsel-işitsel ve yüz yüze dahil olmak

Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: üzere halkla ilişkiler ve tanıtım kampanyalarının uygulanması.

Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: Eğitim, hizmet içi eğitim, iş başında eğitim, çalışma ziyaretleri,

Operasyon tanımlama beigeleri ve ihale dosyaları dahil olmak üzere proje dokümanlarının hazırlanması/iyileştirilmesi.: işe alıştırma, ekip oluşturma faaliyetleri, şirket dışında yapılan etkinlikler, bilgilendirme günleri gibi kapasite oluşturma


Nihai Yarartanıcılar 
Eylemin nihai yararlanıcıları aşağıdaki içermektedir:
✓Program Otoritesi 

√Sektörel İzleme Komitesi 
✓Proje Seçim Komiteleri 
Ihale Değerlendirme Komiteleri 
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

RYOP'un uygulanmasında yer alan diğer kurumlar 
Kalkınma Ajansları

Kamu Kurumları

√Üniversiteler 

Yerel ve bölgesel otoriteler 
√Ticaret ve Sanayi Odaları

OSB'ler, KSS'ler, TGB'ler, TGM'ler, vb.
√STK'ler 

✓Sektör Dernekleri 

KOBi'ler 

Medya 

Y Kamu 


İzleme göstergeleri 
Aşağıdaki tabloda izleme göstergeleri listelenmektedir.
Tablo 17: Kapasite Oluşturma Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri - Faaliyet 3.1
Göstergeler: Çıktı Göstergeleri

Göstergeler: Yardım sağlanan izleme Komitesi Toplantilarınin sayisi
Başlangıç (2013): 6
2017: 1
2020: 7
Operasyonel Program Hedefi (2026'ya kadar): 16
Kaynak: YBS

Göstergeler: Program Otoritesi ve Yardımin Son Alıcıları için düzenlenen eğitimlerin sayısı
Başlangıç (2013): 49
2017: 0
2020: 40
Operasyonel Program Hedefi (2026'ya kadar): 70
Kaynak: YBS

Göstergeler: Gözden geçirilen Teknik Şartname/iş Tanımı sayısı
Başlangıç (2013): 60
2017: o
2020: 35
Operasyonel Program Hedefi (2026'ya kadar): 50
Kaynak: YBS

Göstergeler: Tanıtım etkinliklerinin (seminerler, konferanslar, toplantılar, çaliıştaylar, vb.) sayısı
Başlangıç (2013): 2
2017: o
2020: 15
Operasyonel Program Hedefi {2026'ya kadar): 36
Kaynak: YBS

Göstergeler: Sonuç Göstergeleri

Göstergeler: Sunulan ihale dosyalari ve teklif çağrılarının reddedilme oranı
Başlangıç (2013): %61,7
2017: %58
2020: %50
Operasyonel Program Hedefi {2026'ya kadar): %40
Kaynak: EDIS Yol Haritasi

Göstergeler: Operasyonel Program ve finanse edilen projelerin basin organlarında yer aima sayisi,
Başlangıç (2013): uygulanamaz
2017: 250
2020: 500
Operasyonel Program Hedefi {2026'ya kadar): 10,000
Kaynak: ilerleme Raporlari, YBS

Göstergeler: İnternet sitesini ziyaret eden kişi sayısi,
Başlangıç (2013): uygulanamaz
2017: 45.000
2020: 67.500
Operasyonel Program Hedefi {2026'ya kadar): 200,000
Kaynak: Program Otoritesi web sitesi, YBS
4.17 Faaliyet 3.2: Müktesebat ve Sektör Yaklaşımıyla ilgili Kurumsal Yapılanma Faaliyetleri 
Özel hedefler 
Bu faaliyetin temel amaçları şuniardır: (a) Türkiye'deki iş ortamının iyileştiriłmesi ve sadeleştirilmesine katkıda bulunacak "İşletme ve Sanayi Politikası" ve "Bilim ve Araştırma" Müktesebatının doğru bir şekilde uygulanması amacıyla kurumsal kapasitenin artırılması, (b) Kobilerin, girişimcilerin ve akademisyenlerin Birlik Programlarına katılımının artırılmasi, (c) KOBi destek programlarını uygulayan ulusal kurumlara yönelik kapasite oluşturma eylemlerinin yürütülmesi ve (d) sektör odaklı programlama yaklaşımından tam teşekküllü sektör yaklaşımına geçişin desteklenmesi.

Gerekçe 
İşletme ve Sanayi Politikası ie Bilim ve Araştırma Müktesebatı temelde AB kurallarının iç hukuka aktarıłmasını gerektirmez, ancak aday ülkelerin, yeterli istihdamin sağlanması dahil olmak üzere, işletme politikaları ve sanayi stratejileri ile araştırma ve teknoloji geliştirmeyi iyileştiren rekabet edebilirlik alanlarındaki AB hedefleri ve faaliyetlerini izlemek için gerekli uygułama kapasitelerini temin etmelerini gerektirir. Ayrıca aday ülkelerin özel hedeflere ve faaliyetlere bağlı kalmaları ve buniarı uygulamalarıgerekmektedir. Aday ülkelerin uygulamaları gereken en önemli eylemler, ilgili Birlik Programlarına katılim sağianması, belirli sektörlerin rekabet edebilirlik analizinin daha hedef odakiı bir yaklaşımla yapılması ve Avrupa Araştirma Alanına entegrasyonun sağlanmasıdır.

işletme ve Sanayi Politikası konusunda Türkiye belirli sektörlerde yeterli işletme politikası tedbirinin oluşturulabilmesi için yeterli kapasiteye sahiptir. Ancak Türkiye'nin, münferit sektörlerin rekabet edebilirliğini ölçme ve geleceğe yönelik politika tasarımı için temel teşkił etmesi gereken politika tedbirlerinin sonuçiarını ve etkisini değerlendirme kapasitesi geliştirilmelidir. Ayrıca, ilgili politika dokümanlarının uygulanması ve izlenmesi süreçleri güçlendirilmeli ve bu fasılda katılım müzakerelerinin temel unsurları olan Sanayi Stratejisi ve KOBi Strateji dokümanları güncellenmelidir. Özellikle sözleşmelerin uyguianması, iflas düzenlemeleri gibi alanlarda Türkiye'de özei sektör faaliyetlerini düzenleyen çerçevenin 

de daha fazla iyileştirilmesi gerekmektedir. Bu alanlardaki iyileştirmeler hem ulusai hem de uluslararasışirketlerin Türkiye'de iş yapmasını kolaylaştırabilir.

Bilim ve Araştırma alanında iyi düzeyde ilerleme kaydedilmiştir. Türkiye'nin kapasitesini daha da güçlendirilecek adımlar atılmıştır. Avrupa Araştırma Alanına entegrasyon olumlu yönde ilerlemektedir.Türkiye'nin AB Araştırma Çerçeve Programı'na (ÇP7) katılımı ve ÇP7'deki başarı oranı artmış olmakla birlikte, özellikle bilimsel mükemmeliyet programları ve işbirliği projelerine katılımın artırılmasi için daha fazla çaba sarf edilmesi gerekmektedir.

Bu faaliyetin ikinci önemli noktasi, katılımla ilgili ulusal sektör politika hedefleri ve sonuçlarının eide edilmesiyle ilgili yardıma odaklanarak IPA fonlarının sahipliğini ve etkisini güçlendirmeyi amaçlayan sektör yaklaşımının kabul edilmesinin desteklenmesidir. Sektör yaklaşımının uygulanmasındaki kilit husus Sektör Yaklaşımının temelini oluşturan 5 sütun için ulusal seviyedeki kapasitelerin daha fazla geliştirilmesidir.
Açıklama ve uygun müdahaleler 
Bu faaliyet çerçevesinde üç çeşit müdahale uygulanacaktır: (a) İşletmelerin üzerindeki idari yükün azaltılması amacıyla düzenleyici çerçevenin iyileştirilmesi ve Koßi destek programlarını uygulayan ulusa!kuruluşlara destek verilmesi dahil olmak üzere Müktesebatın uygulanmasına yönelik kapasite oluşturma eylemleri, (b) KoBi'lerin, girişimcilerin ve akademisyenlerin Birlik Programlarına katılımının artırılması ve (c) sektör yaklaşımının uygulanmasının desteklenmesi.

Bu faaliyet teknik destek alımı, tedarik ve çerçeve sözleşmeleri ve eşleştirme vasıtasıyla gerçekleştirilebilir.Bu faaliyet kapsamında destek için uygun kabul edilecek ve gerçekleştirilecek operasyon türleri aşağıda verilmektedir:
Tablo 19: Faaliyet 3.2'ye Genel Bakış


KOBi'lerin, girişimcilerin ve akademisyenlerin ilgili Birlik Programlarına katılımlarının ve başarı oraniarının artırılması:: Sektör yaklaşımının uygulanmasının desteklenmesi
Proje tasarımı ve yönetimi alanında potansiyel başvuru sahiplerine danışmanlık desteği ve eğitim verilmesi. Hedef grupları programlar hakkında daha iyi bilgilendirmek için tanıtım faaliyetlerinin yürütülmesi. Hedef grupların katılımının teşvik edilmesi için başarı hikayelerine ilişkin bilgilerin yayılması. Ar-Ge alanında işbirliği kültürünün yaratılması için üniversite- üniversite ve üniversite-sanayi işbirliğinin iyileştirilmesi. KOBi'lere daha iyi hizmet sağlanması için Türkiye'deki Avrupa İsletmeler Aği konsorsiyumlarının kapasitelerinin: güçlendirilmesi. Tam teşekküllü sektör yaklaşımına geçişin sağlanabilmesi için tüm sektör kriterlerinin iyileştirilmesine ilişkin kurumsal kapasite oluşturma faaliyetlerinin yürütülmesi.
Seçim kriterleri 
Kurumsal Kapasite Oluşturma müdahaleleri için stratejik ve coğrafi seçim kriterleri uygulanmayacaktır.
Nihai Yararlanıcılar 
Program Otoritesi 

√Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı ve ilgili kurum/kuruluşlar 
Ticaret ve Sanayi Odaları

-Üniversiteler 

Kalkınma Ajansları

Yerel ve bölgesel otoriteler 

✓iş Kuiuçka Merkezleri, TGB'ler, TGM'ler, OSB'ler, KSS'ler, vb.
-STK'ler 

Y Sektör Dernekleri 

Avrupa İşletmeler Ağı (EEN) konsorsiyumları
KOBiler 


izleme göstergeleri 
İzleme göstergeleri aşağıdaki tabloda listelenmektedir:
Tablo 0: Kapasite Oluşturma Eyleminin Hedefleri ve Göstergeleri - Faaliyet 3.2
Göstergeler: Çıktı Göstergeleri

Göstergeler: Birlik Programlarıyla ilgili eğitim ve danışmanlık desteği alan KOBilerin sayısı
2017: 0
2020: 3.000
OP Hedefi (2026‘ya kadar): 4.500
Kaynak: YBS

Göstergeler: Hazırlanan ve/veya gözden geçirilen sektörel stratejiler ve eylem planlarının sayısı
2017: o
2020: 1
OP Hedefi (2026'ya kadar): 4
Kaynak: YBS

Göstergeler: Kapasitesi güçlendirilen KOBi destek örgütlerinin sayısı
2017: o
2020: 2
OP Hedefi (2026'ya kadar): 5
Kaynak: YBS

Göstergeler: Sonuç Göstergeleri

Göstergeler: Ufuk 2020 ve Ufuk Avrupa programlarına katılan KOBilerin sayısi
2017: 650
2020: 900
OP Hedefi (2026'ya kadar): 2.500
Kaynak: YBS

Göstergeler: COSME altındaki Mali Araçlar ve Projelere ve sonraki çerçeve programlara katılan KOBilerin sayısı
2017: 32.500
2020: 50.000
OP Hedefi (2026'ya kadar): 100,000
Kaynak: YBS

4.18Genel Bakış Tablosu - Eylem 3
Aşağıdaki tabłoda Kapasite Oluşturma Eyleminin genel bir görünüşü verilmektedir:
Tablo 18: Kapasite Oluşturma Eylemine Genel Bakış
Eylem başlığı: Özel hedef
Kapasite Oluşturma: RYOP'un ve projelerin yönetilmesi ve uygulanması amacıyla Program Otoritesi ile son alicıların kapasitesini artırmak; Hem mevcut hem de gelecek programlama dönemi için olgun bir proje havuzu oluşturmak. RYOP'u tanıtmak; "İşletme ve Sanayi Politikası" ile "Bilim ve Araştırma" Müktesebatının doğru bir şekilde uygulanabilmesi için kurumsal kapasiteyi artırmak; Sektör odaklı programlama yaklaşımından tam teşekküllü sektör yaklaşımına geçişi desteklemek; KoBi'lere destek veren kuruluşların kapasitesini artırmak; KOBi'lerin Birlik programlarına katılımını desteklemek;

Eylem başlığı: Eylem sonuçları
Kapasite Oluşturma: RYOP'un program hedefleri uyarinca başarılı ve yeterli bir şekilde uygulanmasi. Müktesebatın ve sektör yaklaşımının doğru bir şekilde uygulanması için kaliteli ve etkili bir politika oluşturma, uygulama, izleme ve değerlendirme amacıyla etkin danışma ve işbirliği mekanizmaları oluşturulması dahil olmak üzere idari kapasitenin artıriması. KOBilerin, girişimcilerin ve akademisyenlerin Birlik programlarındaki başarı oranlarının artmasi.

Eylem başlığı: Faaliyetler
Kapasite Oluşturma: Faaliyet 3.1: Sistem Operatörleri ve RYOP'un Tanıtımi için Teknik Destek Faaliyet 3.2: Müktesebat ve Sektör Yaklaşımıyla İlgili Kurumsal Yapılanma Faaliyetleri

Eylem başlığı: Ana projelerin endikatif listesi

Eylem başlığı: Uygulama düzenlemeleri
Kapasite Oluşturma: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yönetimden sorumludur; hizmet sözleşmeleri, doğrudan temin (tek ihale), harcamaların doğrudan finansmanı ve eşleştirme vasıtasıyla uygulama

Eylem başlığı: Performans göstergeleri
Kapasite Oluşturma: Sunulan ihale dosyaları ve teklif çağrilarının reddedilme oranında azalma Operasyonel Program ve finanse edilen projelerin basin organlarinda yer alma sayisi, İnternet sitesini ziyaret eden kişi sayısı Ufuk 2020 ve Ufuk Avrupa programlarına katılan KOBi'lerin sayısı COsME altındaki Mali Araçlar ve Projelere ve sonraki çerçeve programlara katılan KOBi'lerin sayısı

EYLEM 3 KAPSAMINDA MUDAHALE MANTIG!
Faaliyet 3.1: Sistem Operatörleriiçin Teknik Destek ve RYOp'nin TantımıÖzel Hedefler Sonuç Göstergeleri Endika tit Müdahaleler Çıktılar · Detayh pro je seçirn kriterle ri ge liştir ilmes i ve pro je teklif gağr reh beri haz ırla nma sa - Pro je Seg im Ko mmites iKo mite lerin in üyale rine eitim ve rilrnesi ig in des tek sağla nrmasi Yardım sağlanan Program Otoritesinin Ihal e dosyasi veteklif -Pro je levin dağerke ndi rilmesi veseg imiyle ilgili ha ecamalaran larlanmasi -N iha iya rarla n acla ra eğitirve can şrma n hik hizmetler i verilmesi İzlerne Komitesi kapasitesini artırmak,çağrılanna sunulan Proje do kure n r (Operasyon Tanma ma Be lgler lha le Doyas)Toplantılarının sayısi C Ulusal otoritelerin programi daha fazla sahipienmesini uygulanabilmesi için havuzu oluşturmak kurumsal kapasiteyi veren kuruluşların KOBi'lere destek Müktesebatinn Ölgun bir proje Fasil 20 ve 25RYOP'yi halka isurtamin tyllestirmek artirmak sağlamak duyurmak organlann da yer alma Operasyonel Program dosyalann reddedilme oranlannin azaltilmasıKatilan kobl'lerin vefinanse edilen cosve altindak MallAradlar ve Internet sitesini ziyaret eden kişi projelerin basın Ufuk 20 20' ye sayisi sayisi sayist - Iha le Deger lend irme. Ko mite lerinin ça leşma larda hit olrmak üzere ihaie değe rlend irme Progra m Oto rites ine yasal ca ne man lk sağla nmasi Operasyona r cin yerinde incele ree ve iclema ziya retierige eekleştir lmesi Ca lgma ciyreteri ve sta jar vsrtasya Operasyonel Prograrma ponetimine kata n Faaliyet 3.2: Mukteseb at ve Sektör Yakdaşm yla Higili Kapasite Dlagt urma Faaliyetieri a Ü rec in in deste klen mesi - ingaat söz le meleri ig in denetirmhiz rmetlerisağta nrmasa pe rso nel ig in bec ri be payla garms -Progre m Oto rites i pe rsone li igin ulusa Vulunta ma na si ko me rans la ra latiloe - icle me No mitesi To pla ntiarinan harca rala ri -lze me sisterninin iyilesti imes ine yö nelik uz rua n lik sa glan ma s -Progra mOtoribes itaca fiadan RvoP uygulama rapo rariain hazirianmes:lzke me kaynaka ranca n ve ri to pla nrmess -Değerie ndirre pla nin sa ha zarla a ras man ve uyg alan mas e n des tekle n mesi - D e de e rlend ivic ike rin değe rle ndierne fau liyetle riyle igili maliyetier -gvo P'nin &mce likieriyie beğia atalo ba n a raşturma la r, ga le ma lar ge rekteştii ires i Yö netici Eigi Siste minin bu ker ve da ha da zla geliptii lmesi Çevvimii ve gevrimd a lletiimin tasarivege litirirmesi -Ka muya agk etkinlikler, ba nsrva n faa liyet leri, fuarla, vb. duze nlen mesi.-Egitirn ga lgra ziyo retierigiba la pasite o lugturra faa liyetierin in aygula nras -Hedef kitenin ihtygkarana raye yönkzratra daalyeterini yurutle ig orta rmn yetirisadelogtiriraenyle gin yete aknk ro -Sanayi Samtejsi ve Zylere Plaar ve kczr gita sektrel stm te jileria ve mylere lht ana l ga lma las aekete, yei eti degeronelirmelerinin yapdr Idari naularin sadeleytrilmosiyte  yapmay kobybtimcak yeni çevcim sio tarn ko rin to sa ha nipgelitierosi Ülosa ive sekao et po litika de tek eağe nrnase Pola tedbarinin song ve etiern degerenresim yonl Sonyi sekabrlorimin relabetglginie degerendliresine yone kapsiena ardmsi planbrenn haziranrosgóade gegirienen uygebmas tienr ve ta murla a ra si (on veye aihai degerkendirre)ka posieenin yilytirirs Endikatif Müdahaleler gözden geçirilen sektörel Birlik Programianylaligili Şartname /ToR sa/Isi Tanitim etkinliklerinin desteği alan KOBl sayısıtoplanti, çalıştay, vb.)(seminer, konferans,eğitimve darışmanlik Program Otoritesi ve Hazrlananve/veya stratejiler ve eylem eğitimlerinin sayısıHazırlanan Teknik planlannin sayisi Nihai YararlanicıQktilar SayIsi kapasitesini artırmak Prorelere fatlan değeriondirilmesi sürelerine destek sagenmas -Türkipe'nin Auropa Aragtirrna Alanr'ou da ha fazla cntegre otnaninin KoBilerin Birlik KOBPlerinsayisıPota msiyel bagvaru ma hiplorine da aeranik cies tiverilmesi deste klen gnes i Kapasitesi güçiendirilen programlarina katlimin -To mtaw baliyetierinin yüritiltrnesi -Ea pars bika ye leriyle ig il isigilerin yaysimosi kO Bi destek örgütlerinin destekismek -Ünerspsanayibirlgn bytritr sayisi S  

5
UYGUN OLDUĞU HALLERDE ORTAK FİNANSMAN ORANLARI DAHİL OLMAK ÜZERE EYLEM VE YILA GÖRE MALİ TABLOLAR 
KÜMÜLATİF RYSOP BÜTÇESi (2014-2018)
Toplam Kamu: Uygun Maliyeti
Ulusal Kamu: Katkısı
IPA Eș: finansman
2014-2018: Orani (%)
Toplam Maliyet: TIP)

Toplam Kamu: Eylem 1
Ulusal Kamu: 110.751.273
IPA Eș: 110.751.273
2014-2018: 94.138.582
Toplam Maliyet: 16.612.691
Birlik Katkısı: 85,0000
Özel (tahmini): Faaliyet 1.1 79.584.693.
Bilgi için (IFI,: 79.584.693

Toplam Kamu: Faaliyet 1.2 31.166.580
Ulusal Kamu: 31.166.580
IPA Eș: 26.491.593
2014-2018: 4.674.987
Toplam Maliyet: 85,0000

Toplam Kamu: Eylem 2
Ulusal Kamu: 127.741.951
IPA Eș: 127.741.951
2014-2018: 108.580.658
Toplam Maliyet: 19.161.293
Birlik Katkısı: 85,0000
Özel (tahmini): Faaliyet 2.1 114.181.829
Bilgi için (IFI,: 114.181.829

Toplam Kamu: Faaliyet 2.2 13.560.123
Ulusal Kamu: 13.560.123
IPA Eș: 11.[TELEFON]-2018: 2.034.018
Toplam Maliyet: 85,0000

Toplam Kamu: Eylem 3
Ulusal Kamu: 21.624.423
IPA Eș: 21.624.423
2014-2018: 18.380.760
Toplam Maliyet: 3.243.663
Birlik Katkısı: 85,0000
Özel (tahmini): Faaliyet 3.1 9.900.000
Bilgi için (IFI,: 9.900.000

Toplam Kamu: Faaliyet 3.2 11.724.423
Ulusal Kamu: 11.724.423
IPA Eș: 9.965.760
2014-2018: 1.758.663
Toplam Maliyet: 85,0000

Toplam Kamu: Genel Toplam 260.117.647
Ulusal Kamu: 260.117.647
IPA Eș: 221.100.000
2014-2018: 39.017.647
Toplam Maliyet: 85,0000

RYSOP BÜTÇESİ (2014)
2014: Eylem 1
Toplam Maliyet: 18.734.046
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 18.734.046
Birlik Katkısı: 15.923.939
Ulusal Kamu Katkısi: 2.810.107
IPA Eș finansman Oranı (%): 85,0000

Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 13.462.087
Birlik Katkısı: 11.442.774
Ulusal Kamu Katkısi: 2.019.313
Özel (tahmini): -
IPA Eș finansman Oranı (%): 85,0000

Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 5.271.959
Birlik Katkısı: 4.481.165
Ulusal Kamu Katkısi: 790.794
IPA Eș finansman Oranı (%): 85,0000

2014: Eylem 2

2014: 21.608.091
Toplam Maliyet: 18.366.878
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 3.241.214
Birlik Katkısı: -
Ulusal Kamu Katkısi: 85,0000
IPA Eș finansman Oranı (%): 21.608.091

Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 19.314.339
Birlik Katkısı: 16.417.188
Ulusal Kamu Katkısi: 2.897.151
Özel (tahmini): -
IPA Eș finansman Oranı (%): 85,0000

Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 2.293.752
Birlik Katkısı: 1.949.689
Ulusal Kamu Katkısi: 344.063
IPA Eș finansman Oranı (%): 85,0000

IPA Eș finansman Oranı (%): Eylem 3
Bilgi için (IFI, TIP): 3.657.863

2014: 3.657.863

Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 1.674.627
Birlik Katkısı: 1.423.433
Ulusal Kamu Katkısi: 251.194
IPA Eș finansman Oranı (%): 85,0000

Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 1.983.236
Birlik Katkısı: 1.685.750
Ulusal Kamu Katkısi: 297.485
IPA Eș finansman Oranı (%): 85,0000

RYSOP BÜTÇESİ (2015)
Toplam Kamu: 2015
Birlik Katkısı: Maliyet
Ulusal KamuÖzel (tahmini): Uygun Maliyeti
IPA E$: Katkısı
Bilgi için (IFI: finansman

Toplam Kamu: Eylem 1
Birlik Katkısı: 23.142.057
Ulusal KamuÖzel (tahmini): 23.142.057
IPA E$: 19.670.748
Bilgi için (IFI: 3.471.309

Toplam Kamu: Faaliyet 1.2 6.512.420
Birlik Katkısı: 6.512.420
Ulusal KamuÖzel (tahmini): 5.535.557
IPA E$: 976.863
Bilgi için (IFI: 85,0000

Toplam Kamu: Eylem 2
Birlik Katkısı: 26.692.348
Ulusal KamuÖzel (tahmini): 26.692.348
IPA E$: 22.688.496
Bilgi için (IFI: 4.003.852

Toplam Kamu: Faaliyet 2.22.833.458
Birlik Katkısı: 2.833.458
Ulusal KamuÖzel (tahmini): 2.408.439
IPA E$: 425.019
Bilgi için (IFI: 85,0000

Toplam Kamu: Eylem 3
Birlik Katkısı: 4.518.536
Ulusal KamuÖzel (tahmini): 4.518.536
IPA E$: 3.840.756
Bilgi için (IFI: 677.780

Toplam Kamu: Faaliyet 3.22.449.879
Birlik Katkısı: 2.449.879
Ulusal KamuÖzel (tahmini): 2.082.398
IPA E$: 367.482
Bilgi için (IFI: 85,0000

Toplam Kamu: Toplam
Birlik Katkısı: 54.352.941
Ulusal KamuÖzel (tahmini): 54.352.941
IPA E$: 46.200.000
Bilgi için (IFI: 8.152.941

RYSOP BÜTÇESİ (2016)
2016: Eylem 1
Toplam Maliyet: 23.142.057
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 23.142.057
Birlik Katkısı: 19.670.748
Ulusal Kamu Katkısı: 3.471.309
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

Toplam Maliyet: Faaliyet 1.1 16.629.637
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 16.629.637
Birlik Katkısı: 14.135.192
Ulusal Kamu Katkısı: 2.494.446
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

2016: Faaliyet 1.26.512.420
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 6.512.420
Birlik Katkısı: 5.535.557
Ulusal Kamu Katkısı: 976.863
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

2016: Eylem 2
Toplam Maliyet: 26.692.348
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 26.692.348
Birlik Katkısı: 22.688.496
Ulusal Kamu Katkısı: 4.003.852
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

Toplam Maliyet: Faaliyet 2.123.858.890
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 23.858.890
Birlik Katkısı: 20.280.056
Ulusal Kamu Katkısı: 3.578.833
Özel (tahmini): -
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

2016: Faaliyet 2.22.833.458
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 2.833.458
Birlik Katkısı: 2.408.439
Ulusal Kamu Katkısı: 425.019
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 4.518.536
Birlik Katkısı: 3.840.756
Ulusal Kamu Katkısı: 677.780

2016: Eylem 3 Faaliyet 3.12.068.657
Toplam Maliyet: 4.518.536
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 2.068.657
Birlik Katkısı: 1.758.358
Ulusal Kamu Katkısı: 310.299
Özel (tahmini): -
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000 85,0000

Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 2.449.879
Birlik Katkısı: 2.082.398
Ulusal Kamu Katkısı: 367.482
Özel (tahmini): -
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

2016: Faaliyet 3.22.449.879

Toplam Maliyet: Genel Toplam 54.352.941
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 54.352.941
Birlik Katkısı: 46.200.000
Ulusal Kamu Katkısı: 8.152.941
Özel (tahmini): -
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

RYSOP BÜTÇESİ (2017)
2017: Uygun Maliyeti
Toplam Maliyet: Katkısı
Toplam Kamu: Oranı (%)
Ulusal Kamu: TIP)

2017: Eylem 1
Toplam Maliyet: 29.052.799
Toplam Kamu: 29.052.799
Ulusal Kamu: 24.694.879
Bilgi için (IFI,: 4.357.920
Birlik Katkısı: 85,0000
Özel (tahmini): Faaliyet 1.120.877.034
finansman: 20.877.034

2017: Faaliyet 1.2 8.175.765
Toplam Maliyet: 8.175.765
Toplam Kamu: 6.949.400
Ulusal Kamu: 1.226.365
Bilgi için (IFI,: 85,0000

2017: Eylem 2
Toplam Maliyet: 33.509.874
Toplam Kamu: 33.509.874
Ulusal Kamu: 28.483.393
Bilgi için (IFI,: 5.026.481
Birlik Katkısı: 85,0000
Özel (tahmini): Faaliyet 2.1 29.952.719
finansman: 29.952.719

2017: Faaliyet 2.2 3.557.155
Toplam Maliyet: 3.557.155
Toplam Kamu: 3.023.582
Ulusal Kamu: 533.573
Bilgi için (IFI,: 85,0000

2017: Eylem 3
Toplam Maliyet: 5.672.621
Toplam Kamu: 5.672.621
Ulusal Kamu: 4.821.728
Bilgi için (IFI,: 850.893
Birlik Katkısı: 85,0000
Özel (tahmini): Faaliyet 3.12.597.015
finansman: 2.597.015

2017: Faaliyet 3.23.075.606
Toplam Maliyet: 3.075.606
Toplam Kamu: 2.614.265
Ulusal Kamu: 461.341
Bilgi için (IFI,: 85,0000
Birlik Katkısı: Genel

2017: 68.235.294
Toplam Maliyet: 68.235.294
Toplam Kamu: 58.000.000
Ulusal Kamu: 10.235.294

RYSOP BÜTÇESİ (2018)
2018: Eylem 1
Toplam Maliyet: 16.680.314
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 16.680.314
Birlik Katkısı: 14.178.267
Ulusal Kamu Katkısı: 2.502.047
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 11.986.297
Birlik Katkısı: 10.188.352
Ulusal Kamu Katkısı: 1.797.945
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

2018: Faaliyet 1.2
Toplam Maliyet: 4.694.017
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 4.694.017
Birlik Katkısı: 3.989.914
Ulusal Kamu Katkısı: 704.103
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

2018: Eylem 2
Toplam Maliyet: 19.239.290
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 16.353.396
Birlik Katkısı: 2.885.893
Ulusal Kamu Katkısı: -
Özel (tahmini): 85,0000
Bilgi için (IFI, TIP): 19.239.290

Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 17.196.992
Birlik Katkısı: 14.617.443
Ulusal Kamu Katkısı: 2.579.549
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 2.042.298
Birlik Katkısı: 1.735.953
Ulusal Kamu Katkısı: 306.345
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

2018: Eylem 3
Toplam Maliyet: 3.256.867
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 3.256.867
Birlik Katkısı: 2.768.337
Ulusal Kamu Katkısı: 488.530
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 1.491.045
Birlik Katkısı: 1.267.388
Ulusal Kamu Katkısı: 223.657
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 1.765.822
Birlik Katkısı: 1.500.949
Ulusal Kamu Katkısı: 264.873
Özel (tahmini): -
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

2018: Genel
Toplam Maliyet: 39.176.471
Toplam Kamu Uygun Maliyeti: 39.176.471
Birlik Katkısı: 33.300.000
Ulusal Kamu Katkısı: 5.876.471
IPA Eș finansman Orani (%): 85,0000

6
İSTİŞARE SÜRECİNE GENEL BAKIŞ
Rekabetçilik ve Yenilik Sektör Operasyonel Programının hazırlanması sürecinde paydaşların geniş bir katılım sağlamasına ağırlık verilmiştir. Bu nedenle ilgili paydaşların RYOP hakkındaki katkılarını alabilmek için bir çalıştay düzenlenmiştir. Çalıştay, tüm ülkeyi kapsayacak şekilde tasarlanmıştır². Merkez seviyede kamu kurumları/kuruluşları davet edilmiştir. Bölgesel düzeyde yerel katılımın sağlanması için 26 NuTS Il bölgesi göz önünde bulundurularak belediyeler, üniversiteler, valilikler, ticaret ve sanayi odaları ve kalkınma ajansları dahil oimak üzere birçok kurum/kuruluş davet edilmiştir. Çalıştay, iigili tüm paydaşlarla galeri yöntemiyle² müzakere edilerek yönetilmiştir.

Bir günlük çalıştay süresince dört oturum gerçekieştiriłmiştir. Her bir oturumda üç hipotez test edilmiştir.Doğrulanan hipotezler, eylemler ve faaliyetler Operasyonel Programa dahil edilmek üzere saklanmiştır.
Oturumlar şunlardir;
1. Sanayi Altyapısının Güçlendiriłmesi ve KOBi Hizmetlerinin ve Yaratıcı Endüstrilerin Desteklenmesi,2.Finansmana Erişim ve Finansal Araçların Çeşitlendirilmesi,
3. Ar-Ge, Yenilik, Girişimcilik ve Kümelenme,
4. Kapasite Oluşturma.
Paydaşların çeşitli konulardaki ihtiyaçlarının karşılanması için ilgili paydaşların yorum ve tavsiyeleri Operasyonel Programa yansıtilmiştir.

24 Katılan kuruluşların listesi için bkz. Ek 5.

25 Galeri yöntemi fikir üretilmesi sırasında fiziksel ve zihinsel faaliyetlerin bir araya getirildiği bir yöntemdir. Fikirlerin 
katıhmeıların önünden geçmesi yerine, (sanat galerilerinde olduğu gibi) katılımeılar fikirlerin önünden geçmcktedir.


7
UYGULAMA DÜZENLEMELERi 
7.1 Programın yönetim ve kontrolüne ilişkin yapı ve otoriteler 
7.1.1 Organlar ve otoriteler 
Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA Il) Hakkında Konsey Tüzüğü ve Katiılım Öncesi Yardım Aracı Uygulama Kuralları (IPA Il RAP) uyarınca ... sayılı Başbakanlık genelgesi, IPA II (2014-2020) dönemi için IPA yönetimi ve uygulama görevlerinden sorumlu olan ana yapılari ve otoriteleri belirlemektedir.
Bu Tüzük'ün yönetim ve kontrol hükümleri kapsamında aşağıdaki bireyler/organlar atanmış/tesis edilmiştir:
Ulusal IPA Koordinatörü
Ulusal Yetkilendirme Görevlisi 
Ulusal Fon 
Denetim Otoritesi 
Program Otoriteleri: Her bir IPA politika alani veya programı için yardımin IPA Tüzüğü çerçevesinde yönetilmesi ve uygulanması amacıyla bir program otoritesi kurulmuştur. Bu bağlamda Sanayi ve Teknoloji Bakanlıği, RYOP için Program Otoritesi ve Sözleşme Makamı olarak atanmıştir.
Coğrafi yoğunlaşma açısından öncelikli NUts Il bölgesinde yer alan kalkınma ajansları, Rekabetçilik ve Yenilik Sektör Operasyonel Programı bağlaminda özel roller üstlenecektir.
Öncelikle, öncelikli NUTs Il bölgelerinde uygulanacak operasyonlar/projelerle ilgili olarak, ilgili kalkinma ajansi olgun projelerin geliştirilmesinde Program Otoritesini destekleyecektir.
Kalkınma ajansları potansiyel nihai yararlanıcılar adına proje fikirlerini Program Otoritesine sunarken doğrudan müzakere yaklaşımını uygulayacaktir. İlk adımda kalkınma ajansları bölgesel paydaşlar arasından projeieri tanımlayıp önceliklendirecek ve ikinci adımdaysa öncelik verilen projeleri daha detaylıdeğerlendirilmesi için Bakanlığa sunacaktır. Proje/operasyon kalkınma ajansiarıyla istişare halinde Bakanlık tarafindan seçildiğinde, kalkınma ajansları yararlanicılara olgun proje/operasyonların geliştirilmesi için destek verecektir. Kalkınma ajansları uygulama sürecinde izleme faaliyetleri konusunda Program Otoritesini destekleyecektir.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından kalkınma ajanslarına verilecek ayrıntılı görevler ve işlevler, ilgil kalkınma ajansı ile Bakanlık arasında yapılacak işbirliği (yetkilendirme) sözleşmesiyle kararlaştırılacak ve tanimlanacaktır.

7.2 izleme Düzenlemeleri 
Rekabetçilik ve Yenilik Program Otoritesinin Başkani, iPA Il Tüzüğü'nün uygulanmasına ilişkin bazı kurallar hakkında Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün 19. maddesine göre, programla ilgili ilk finansman anlaşmasının yürürlüğe girmesinden sonra altı ay içinde, bir Sektörel İzleme Komitesi kuracaktır.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı AB ve Diş İlişkiler Genel Müdürü RYOP Program Otoritesi Başkanı olarak Sektörel İzleme Komitesine, Komisyondan bir temsilci ile birlikte eşbaşkanlık edecektir.
Üyeler aşağıdakileri içerecektir 
-Ulusal IPA Koordinatörünün temsilcisi;
Ulusal Yetkilendirme Görevlisinin temsilcisi;

Ulusal Fonun temsilcisi;
Program Otoritesinin programla ilgili her bir organının temsilcisi;
Programın etkin uygulanmasıyla ilgili olan ve buna katkı yapan sivil toplum ve sosyoekonomik ortakların ve bölgesel veya ulusal örgütlerin temsilcileri. Bu kuruluşlar şu şekildedir:
Kalkınma Bakanlığı

Kültür ve Turizm Bakanliğı

Ekonomi Bakanlığı

Maliye Bakanlığı

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın İlgili Genel Müdürlükleri 
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB)
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBiTAK)

Yükseköğretim Kurulu 

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)

Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TEsK)

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfr (TTGV)

SEDEFED 

TÜSİAD 

MÜSÍAD 

¸TÜRK-İŞ

¸TİSK 


Temsil ve üyelik seviyesinin yeterli oranda olmasını temin etmek için Program Otoritesinin BaşkanıKomisyonla mutabakat içinde Sektörel İzleme Komitesinin (SMC) oluşumunu genişletilebilir veya gözden geçirilebilir.

SMC komite tarafından tartışılacak belgelerin hazırlanması veya yazılı usuile izin için Program Otoritesi tarafından sağlanan kalıcı bir sekreterlik tarafından desteklenecektir. IPA I döneminde olduğu gibi, IPA II döneminde de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının İzleme ve Değerlendirme Bölümü, RYOP izleme Komitesinin sekretaryasinı yönetmekten sorumludur.

Sektörel izleme Komitesi, yılda en az iki defa ve ayrıca Komisyonun teklifi üzerine toplanır. Gerek görüldüğünde ara toplantılar da yapılabilir.

7.3 Değerlendirme düzenlemeleri 
Program Otoritesinin Başkanı operasyone! program için yeterli değerlendirmelerin yapılmasınısağlamaktan sorumludur. Değerlendirmeler yönetim ve kontrol sisteminden işlevsel açıdan bağımsız olan iç veya diş uzmaniar veya organlar tarafından yürütülecektir.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı IPA Program Otoritesi bünyesinde, işlevsel olarak yönetim ve kontrol yapılarından bağımsız ayrı bir değerlendirme birimi oluşturulmuştur. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı IPA Program Otoritesinin sorumluluğunda, 2007-2013 programlama döneminde BROP için bağımsiz uzmanlar tarafından 1 ön değerlendirme ve 2 ara değerlendirme yapılmıştır. Bu bağlamda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı IPA Program Otoritesi, değerlendirme kapasitesini yaparak öğrenerek artırmıştır. Ayrıca "BROP'nin Türkiye'de Uygulanması için Kurumsal Kapasite Oluşturmaya lişkin Teknik Destek" operasyonu kapsaminda değerlendirmeler ve değerlendirme yöntemine ilişkin çok sayıda eğitim programıdüzenlenmiş, staj ve çalişma ziyaretieri gerçekleştirilmiş ve İzleme ve Değerlendirme Bölümü personeline iş başı eğitimleri sağlanmıştır. Özetle Bakanlık, IPA ll dönemi için girdi sağlamak ve bu kapasitenin devam 

ettirilmesi amacıyla IPA I döneminde izleme ve değerlendirme kapasitesini oluşturmuş ve bu kapasitey önemli ölçüde artırmiştır.

RYOP'un muhtemel izleme vapisı (sonuç odakliı izleme) ve İzleme ve Değerlendirme Bölümünde yeni istihdam edilen personel de dikkate alındiğında, kapasite geliştirme faaliyetlerinin devam etmesi gerektiği görülmektedir.

İzleme ve Değerlendirme Bölümünün değerlendirmeye ilişkin işlevleri aşağıda sunulmuştur:
RYoP değerlendirmelerinin yapılmasinı sağlamak,
RYOP performans ve kazanımlarının değerlendirmesine ilişkin faaliyetierin koordinasyonunu sağlamak,Değerlendirme uygulamaları sirasında öğrenilenler temel alinarak bir sonraki programlama, tanımlama ve oluşturma aşamalarına girdi sağlamak.

Değerlendirme komitesi 
RYOP Sektörel İzleme Komitesi değerlendirme faaliyetlerinde Program Otoritesine yardımcı olacak geçici bir komite atayacaktır. Komite üyeleri değerlendirme konusunda uzman olmaliıdır.
Komite, Program Otoritesinin Değerlendirme Ekibine rehberlik ve destek sağlayacaktır. Destek değerlendirmenin her aşamasında (rehberlik, planlama, uygulama, sonuçların bildirilmesi) verilecektir.İlgili paydaşlar da bu komiteye katkı yapabilecektir.

Endikatif Değerlendirme Faaliyetleri: RYOP Ara Değerlendirmesi
Zamanlama: 2019

Endikatif Değerlendirme Faaliyetleri: RYOP Nihai Değerlendirmesi
Zamanlama: Programlama döneminin sonlanmasından sonra üç yıl içinde

8
EKLER 
EK 1-IPA II DÖNEMINE AKTARILAN PROJELER 
Projelerin olgunluğu, nihai yararlanıcılarin kapasitesi ve uygulama dönemini tam olarak sonlandırmak için gerekli olan zaman gibi belirli kriterler temel ahınarak IPA Il dönemine aktarılacak projeler için bir önceliklendirme çalışması yapılmaktadır. Bu çalışmanın sonunda, toplam bütçesi yaklaşık 90 miłyon avro olan 7 projenin RYOP 2014-2020'ye olgun proje havuzu olarak aktarılması öngörülmektedir. Aşağıdaki tabloda ve projelerle ilgili açıklamalarda aktarılacak projeler için daha ayrıntılı ilişki bilgileri verimektedir.
Aktarılacak projeler RYOp 2014-2020 dönemine tahsis edilen tüm kaynakları kullanacağı için aktarma planının ortaya koyulması gerekmeyebilir. RYOP çok yıfı programlama yaklaşımıyla uygulanacağıiçin aktarılan projelerin ilk üç yıl içinde uyguianmasi, yeni projelerin seçilmesi, geliştirilmesi ve uygulanmasını engellemeyecektir. RYOp 7 yıl süreceği için, aktarıłacak projelerin toplam bütçesinin RYOP 2014-2020'ye tahsis edilen toplam bütçenin %28'ine karşılık geleceği söylenebilir. Aktarılacak projelerle ilgili nihai harcama öngörülerine göre aktarılacak projelerin 2014-2016 döneminden sonra tamamlanacağıöngörülmektedir. Başka bir ifadeyle aktarılacak projeler için belirlenen toplam bütçenin %60-70'i 20142016 döneminde harcanacaktır. Kalan bütçe tutarı RYoP kapsaminda üretilecek yeni projelere aktarılabilir.ihale planı (ayrıca ayrıntılı oiarak verilmiştir), nihai yararianıcıların kapasitesi ve bölgede beklenen etkiler dikkate alınarak aktarılacak projeler için endikatif sıralama (uygulama döneminde değişebilir) yapılmış ve aşağıda sunuimuştur.

Tablo 19: Öncelik Sırasına göre Aktarılacak Projeler için Endikatif Uygulama Płani 
ByOLA: BAUDONE

ByOLA: 1

ByOLA: 2 3

ByOLA: Tarihi Kimliğiyle Kars Şehri

ByOLA: 5

ByOLA: 6
1. TRB2 Bölgesinde Ortak Kullanımlı Atölyelerin Kurulması
Bu Projenin TRB2 Bölgesinin dört ilinde (Muş, Van, Bitlis, Hakkari) uygulanması planlanacaktir. Bölgenin küçük sanayi sitelerindeki esnaf ve KOBi'lerin %95'i genel olarak üç sektörde yoğunlaşmıştır: otomotiv,metal işleme ve marangozluk ve mobilyacılık. Bu sektörlerin rekabetçiliği (i) kritik öneme sahip 

teknolojilerin mevcut olmaması, (ii) kurumsal ve yönetimsel kapasitelerin düşük olmas: ve (iii) vasıflı işgücüeksikliği gibi nedenlerle çok kısıtlıdır. Proje Türkiye'deki en az gelişmiş bölgenin endüstriyel altyapısının geliştirilmesini amaçlamakta ve RYOP'un dört öncelikli bölgesinden biri olan TRB2 bölgesini oluşturan dört ili kapsamaktadır. inşaat işleri, tedarik ve hizmet bileşenlerinden oluşan Proje RYOP Faaliyet 1.1'le doğrudan ilişkili ołacak şekilde girdi maliyetlerini azaltmak amacıyla ortak kullanımlı tesislerin kurulması ve işler hale getirilmesini amaçlamaktadır. Projenin farklı illerde uygulanması nedeniyle harcama planlarıprojenin IPA I döneminde sonlandırılamayacağıni göstermektedir.

2. Malatya Kuru Kayisi Lisansli Depo ve Borsasi 
Dünyanın en büyük kayısı üreticisi olan Türkiye, dünya kayısı üretiminin yaklaşık %20'sini karşılamaktadır.Bu nedenle dünya kayısı üretiminin yaklaşık %15'ini karşılayan Malatya, kayısı üretiminde tartışmasız dünya lideridir. Yerel kayısı sektörü büyük oranda muazzam üretim hacmiyle ilgili bazı rekabet avantajlarına sahiptir. Ancak kayısının uzun ve karmaşık değer zinciri nedeniyle bazı önemli zayıflıklar da mevcuttur. Kayısı sektöründe bazı sorunlar bulunmaktadır: yetersiz soğuk depolama kapasitesi, soğuk depolama süreçlerinin yüksek enerji maliyeti, zayıf işleme, hijyenik olmayan kurutma uygulamasi, düşük kalite güvenlik altyapısı ve son olarak kayısının pazarlanması ve tanıtımıyla ilgili zayiflıklar. Proje ilin ana ticaret ürünü olan kuru ve taze kayısı için soğuk depolama birimlerinin ve ortak işleme, sınıflandırma tesislerinin inşa edilmesiyle ürünün pazara tedarik süresini uzatmayı ve Malatya'daki kayısı sektörünün rekabetçiliğini artırmayı amaçlamaktadır. Proje ayrıca inşa edilecek fiziksel altyapıyı tamamlayacak bir kayısı küme girişiminin tesis edilmesini de sağlayacaktır. Projenin bu iki ayağı kayısıya katma değer sağlayacak ve bunun sonucunda kayısı değer zincirinin her aşamasındaki üreticilerin gelirlerini artıracaktır.Bu kapsayıci hedefler, proje ara hedefleri ve uygulama metodolojisi RYop Faaliyet 1.1'le doğrudan ilgilidir.Proje, inşaat işleri, tedarik ve hizmet bileşenlerini içermektedir. Projenin karmaşık yapısı nedeniyle, ihale dosyası hazırlanması ve bağlantılı olarak uygulama süreçleri ve uygulamayla ilişkili olarak da harcamalar gecikecek ve 31 Aralik 2017 olarak belirlenen son tarihi aşacaktır.

3. Sinop'ta Ana Sektörlerin Rekabetçiliğinin Artırılması
Balıkçılık ve turizm Sinop ekonomisinin iki ana ayağıdır. Her iki sektör işgücü piyasasına önemli katkılar yapmaktadır. Sektörler daha fazla kalkınma için de fırsat sunmaktadır. Şu anda balıkçılığın yerel ekonomiye katkısı yeni yakalanan hamsiden balık unu üretimine kadar değişmektedir. Küçük ölçekli balıkçılar hamsileri dondurulmuş olarak saklama ve kendi markalarını yaratma şansına sahip değildir. Proje, deniz ürünleri için soğuk depolama birimleri ve ortak kullanımlı işleme, sınıflandırma ve filetolama tesislerinin inşa edilmesiyle Sinop bölgesinde deniz ürünleri sektörünün rekabetçiliğini artırmayı amaçlamaktadır. Fiziksel altyapı kurulmasının faydaları üç aşamalıdır. Öncelikle çiğ veya işlenmiş deniz ürünlerinin piyasaya tedarik ediimesi süresi artırıiacak ve bu şekilde fiyat dalgalanmaları bir ölçüde azaltılacaktır. İkinci olarak ortak kullanım tesisiyle sağlanan sınıflandırma ve filetolama süreçleri daha önce kurulmuş olan balikçıKoßi'lerinin ürün geliştirme süreçlerini hızlandıracak ve bu şekilde mevcut iş stoku artacaktır. Son olarak proje deniz ürünleri sektörüyle ilişkili girişimcilik faaliyetlerini teşvik edecektir. Operasyon kapsamında,özellikle teknik destek bileşeni kapsamında turizm sektöründe faaliyet gösteren KOBi'lere de yoğun teknik destek verilecektir. Uygulanacak faaliyetler ve elde edilecek sonuçlar RYOp Faaliyet 1.1'le doğrudan ilgilidir. Proje, inşaat işleri, tedarik ve hizmet bileşenlerini içermektedir. Projenin karmaşık yapısı nedeniyle,ihale dosyası hazırlanması ve bağlantılı olarak uygulama süreçleri ve uygulamayla ilişkili olarak da harcamalar gecikecek ve 31 Aralık 2017 olarak belirlenen son tarihi aşacaktır.
4. Adıyaman'da Turizm Sektörünün Canlandırılması

Adıyaman UNESCO Dünya Mirası Nemrut Dağı'nın yer aldığı GAP Bölgesinde bulunmaktadır. Adıyaman önemli miktarda turist çekmesine rağmen, artan turist sayısını gecelik konaklamaya dönüştürememiştir.2005 ve 2011 yılları arasında GAP bölgesindeki komşu şehirler Gaziantep ve Şanlıurfa'daki gecelik konaklama sayısı önemli oranda artmasına rağmen, Adıyaman'ın performansı çok sınırlı bir şekilde gelişmiştir. Adıyaman'da tarihi yerler ve müzeleri ziyaret edenlerin sayısı 2009 yılındaki 28.205'ten 2011'deki 68.481'e yaklaşık %150 artmıştır. Ancak ildeki gecelik konaklama sayısı aynı dönemde yalnızca %15 artmiştir.

Rakip yerlerle karşılaştırıldığında, Adıyaman'daki turistik alanlar daha az tanınmaktadır. Adıyaman'ın tarihi varlıklarının görünürlüğünün az olmasının iki nedeni bulunmaktadır. Öncelikle Nemrut Dağı dışında tarihi varlıkların hiçbiri yeterince tanıtılmamaktadır. İkinci olarak Adıyaman'ın daha fazla turist çekmesine yardımcı olacak tarihi varlıkların bazıları henüz yeterince geliştirilmemiştir (yani renovasyon, peyzaj, vb.çaliışmalar).

Proje, Türkiye'deki Dünya Kültür Miraslarından biri olan Kommagene Ulusal Parkı ve çevresindeki fiziksel altyapının iyileştirilmesiyle Adıyaman'daki gecelik ziyaretçi sayısının artırılması ve bu şekilde turizm kapasitesinin iyileştirilmesi amaçlanmaktadır. Bir ziyaretçi merkezi inşa edilecek ve Adıyaman'daki 11lokasyon rehabilite edilecektir. Adıyaman bölgesinin kültürel ve tarihi varlıklarını daha iyi tanıtmak için projenin teknik destek bileşeninden de yararlanılacaktır. Proje inşaat işleri, tedarik ve hizmet bileşenlerini içermektedir. RYoP'un sonuçları ve destinasyon yönetimi hedefine yaklaşımı dikkate alındığında, proje RYOp Faafiyet 1.2'yle ilgilidir. Tamamlanacak inşaat işleri büyük oranda korunan arkeolojik alanlarda yer almaktadır. Bu nedenle süreç sinırlayıcı uygulama izinlerine ihtiyaç duyacaktır. Bu nedenle zamanla ilgili bu riskler gecikmeye neden olacak ve fonların operasyona aktarılması sürecinin gecikerek 31.12.2017tarihinden sonraya kalmasina neden olacaktir.

5. Tarihi Kimliğiyle Kars Şehri 
Kars'taki turizm faaliyetleri ve ziyaret başına 1,5 gecelik ortalamayla gecelik konaklama sayısı görece düşüktür. Kars'ın Doğu Anadolu'da önemli bir destinasyon olma potansiyeline sahip oimasina rağmen,Kars'ta turizmin gelişmesinin önünde bir dizi engel yer almaktadır. Fiziksel altyapının düşük seviyede olmasi, şehir merkezindeki ana tarihi rotalarda ışıklandırma ve yön işaretlerinin yetersiz olması, şehir merkezindeki tarihi binaların cephelerinin bozulmaya uğraması, yetersiz insan kaynağı ve gelişmemişhizmet sektörü, düşük seviye turizm değer zinciri ve turizm ürünleri çeşitliliğinin düşük olması, ulusal ve uluslararası seviyelerde Kars'ın yeterince tanitılmamasi, koruma ve kullanim dengesi içinde doğal ve kültürel varlıkların yetersiz oranda ticarileştirilmesi, vb. Kars şehrinin turizm seviyesi açısından geri kalmasina neden olan hususlardir.

Ayrıca Kars'ın en çok bilinen tarihi mekânlarından olan Antik Ermeni Şehri Ani uluslararası boyutta ilgi çeken bir dünya mirasıdır. Ani'nin iyi tanınan bir turizm varlığı olmasına rağmen, bölgede hâlâ bazı temel altyapıeksiklikleri bulunmakta ve Ani Antik Kenti dışındaki rotalar ve varlıklar yeterli oranda temsil edilmemektedir.

Yukarıda sözü edilen sorunların üstesinden gelinmesi için projeyle (ana tarihi cadde olan) Ordu Caddesinde uygulanacak renovasyon faaliyetleriyle fiziksel altyapının iyileştirilmesi vasıtasıyla Kars'taki, özellikle şehir merkezindeki turizm kapasitesinin artırılması amaçlanmaktadır. Renovasyon çıktısıyła, şehir merkezinin tarihi kısmı turizm sektörü için yeni bir cazibe noktası haline gelecektir. Temel tanıtım faaliyetieri ve bölgedeki KOBi'lere verilecek eğitimlerle birlikte proje, ayrıca eski şehrin restore edilen kısmında bir Turizm 

Yönetişim Yapısı ve başarılı Kamu Özel Ortaklıkları kurulmasını hızlandıracaktır. Projeyle ayrıca Ani Antik Kentindeki fiziksel altyapı da desteklenecektir. Projeyle ulaşılacak hedefler ve sonuçlar göz önünde bulundurulduğunda, proje şehirdeki KoBi'leri canlandıracak ve yönetişim modeli kurułması konusunda iyi bir örnek olacaktır. Bu nedenle hedeflere ulaşılması RYoP'un hedeflerinden biri olan turizm sektöründe destinasyon yönetimi yaklaşımı için iyi bir örnek ortaya koyulmasını sağlayacaktır. Proje, inşaat işleri,tedarik ve hizmet bileşenlerini içermektedir. RYoP'un sonuçları ve destinasyon yönetimi hedefine yaklaşımı dikkate alındığında proje, RYOP Faaliyet 1.2'yle ilgilidir. Tamamlanacak inşaat işleri büyük oranda korunan arkeolojik alanlarda yer almaktadır. Bu nedenle süreç, sınırlayıcı uygulama izinlerine ihtiyaçduyacaktır. Ayrıca Kars Türkiye'nin en çok karla kaplanan bölgelerinden biridir. Bu nedenle inşaat çalişmaları en çok 6 ay sürebilmektedir. Bu nedenle zamanla ilgili bu riskler gecikrneye neden olacak ve fonların operasyona aktarılması sürecinin gecikerek 31.12.2017 tarihinden sonraya kalmasına neden olacaktir.

6. Gıda Sektörünün Bölgesel Rekabetçiliğinin İyileştirilmesi için Araştırma ve Yenilik Tesislerinin Geliştirilmesi 

Bu Projenin amacı ürünlerinin kalitesi ve güvenliğinin iyileştirilmesi ve Ar-Ge ve yenilik çalışmalarının bir sonucu olarak yeni katma değerli gıda ürünleri/süreçlerinin geliştirilmesiyle sektörlerin yabancı ve ulusal piyasalardaki rekabet gücünün artırılması için hedef bölgede (kişi başı geliri Türkiye ortalamasının %75'inin altında olan 12 NUTs Il bölgesinden biri) yiyecek ve içecek sektöründe faaliyet gösteren KOBi'leri desteklemektir.

Proje; Gebze, Gaziantep, Giresun ve Şanlıurfa olmak üzere dört farklı bölgede, gida sektörü Ar-Ge tesislerinin kurulmasını sağlayacaktır. Bu tesisler deniz ürünlerinden yağlı çekirdeklere, çaydan tahıllara kadar çeşitli gıda sektörierine hizmet verecek ve bu sektörlerin gelişmesini sağlayacak Laboratuvarlar,Model Süreç Hatları, Simülasyon ve Test merkezlerini içerecektir. Ayrıca dört bölgedeki Ar-Ge sonuçlarının paylaşılacağı Gıda Yeniliklerine Yönelik Anadolu Teknoloji Platformu (ANTEPFiN) da geliştirilecektir.ANTEPFIN sayesinde, özellikle dört bölgedeki gıda sektörüyle ilgili daha iyi yapılandırılmiş veriler toplanacak ve bu verilerin kullanılmasıyla, yeni yüksek katma değerli ürünler ve süreçlere sahip KOBilerin ortaya çıkması sağlanacaktır. Proje, inşaat işleri, tedarik ve hizmet bileşenlerini içermektedir. Sonuçlar ve müdahale mantığı açısından proje RYOP Faaliyet 2.1 ile ilgilidir. Nihai harcama planlarına göre projenin son harcama tarihi olan 31.12.2017 tarihinden sonra, 2018 sonunda veya 2019 başinda sonuçlandirılmasi öngörülmektedir.

Nihai yararlanıcı Gebze'deki TÜBiTAK Marmara Araştırma Merkezi Gıda Enstitüsüdür. TÜBiTAK Marmara Araştırma Merkezi gida sektöründe önemli bir Ar-Ge ve yenilik deneyimine sahiptir.

EK 2-BÖLGESEL SINIFLANDIRMALAR (ULUSAL BÖLGESEL KALKINMA  STRATEJİSİ)

Şekil 2: Bölgelerin Gelir Seviyelerine Göre SınıflandırılmasıłKaynak: UBKS, 2. Taslak)
Kişi başı brüt katma değer*Ust (-100)
Ust-(rts (75-10))Aa-orts (30-75)W A0:" Absa- ortalema - 100
Tablo 203: Bölgelerin Gelir Seviyelerine Göre Sıniflandırılması
TR10 (istanbul)

TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova)

Yüksek Gelir TR41 (Bursa, Eskişehir, Bilecik)Kişi Başı GSYİH >
Seviyesi TRS1 (Ankara)100
TR21 (Tekirdağ, Edirn, Kırklari)

TR31 (izmir)

TR51 (Antalya, Isparta, Burdur)

TR32 (Aydın, Denizli, Muğla)

TR81 (Zonguldak, Karabük, Bartın)

Orta-Yüksek Gelir TR22 (Balıkesir, Çanakkale)100>Kişi Başı
Seviyesi TR33 (Manisa, Afyon, Kütahya, Uşak)GSYÍH>75
TR62 (Adana, Mersin)

TR52 (Konya, Karaman)

TR71 (Kırıkkaie, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir)

TR90 (Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümūşhane)

TR72 (Kayseri, Sivas, Yozgat).

Orta-Düşük Gelir TR82 (Kastamonu, Çankıri, Sinop)TR83 (Samsun, Tokat, Çorum, Amasya)75>Kişi Başı
Seviyesi TR63 (Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye)GSYİH>50
TRB1 (Małatya, Elaziğ, Bingöl, Tunceli)

TRA1 (Erzurum, Erzincan, Bayburt)

TRC1 (Gaziantep, Adiyaman, Kilis)

TRC3 (Mardin, Batman, Şirnak, Siirt)

Düşük Gelir Seviyesi TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır)50>Kişi Başı GSYiH 
TRA2 (Ağr, Kars, Iğdır, Ardahan)

TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari)


*Türkiye kişi başı GSviH Ortalaması= 100

EK 3-İŞ ALTYAPISI VERİLERİ
Kodlar: TR100
iller: istanbul
OSB: 8
Kuluçka Merkezleri: 1
Ar-Ge Merkezi: 45
TGB'ler: 5

Kodlar: TR211
iller: Tekirdağ
OSB: 13
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 4
TGB'ler: 1

Kodlar: TR212
iller: Edirne
OSB: 1
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: 1

Kodlar: TR213
iller: Kırklareli
OSB: 4
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 1
TGB'ler: -

Kodlar: TR221
iller: Balikesir
OSB: 5
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 1
TGB'ler: -

Kodlar: TR222
iller: Çanakkale
OSB: 2
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 1
TGB'ler: 1

Kodlar: TR310
iller: İzmir
OSB: 13
Kuluçka Merkezleri: •
Ar-Ge Merkezi: 13
TGB'ler: 3

Kodlar: TR321
iller: Aydın
OSB: 7
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 1
TGB'ler: -

Kodlar: TT
iller: a
OSB: S
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: τ

Kodlar: ETE
iller: Muğla
OSB: 1
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: -

Kodlar: TR331
iller: Manisa
OSB: 7
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 7
TGB'ler: 1

Kodlar: TR332
iller: Afyonkarahisar
OSB: 9
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: -

Kodlar: EEE
iller: rene
OSB: S
Kuluçka Merkezleri: t
Ar-Ge Merkezi: τ
TGB'ler: t

Kodlar: TEE
iller: Uşak
OSB: 3
Kuluçka Merkezleri: ,
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: -

Kodlar: TR411
iller: Bursa
OSB: 13
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 22
TGB'ler: 1

Kodlar: TR412
iller: Eskişehir
OSB: 2
Kuluçka Merkezleri: 1
Ar-Ge Merkezi: 6
TGB'ler: 1

Kodlar: TR413
iller: Bilecik
OSB: 6
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 2
TGB'ler: -

Kodlar: TR421
iller: Kocaeli
OSB: 13
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 21
TGB'ler: 4

Kodlar: TR422
iller: Sakarya
OSB: 6
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 3
TGB'ler: 1

Kodlar: TR423
iller: Düzce
OSB: 2
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 2
TGB'ler: 1

Kodlar: TR424
iller: Bolu
OSB: 4
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 1
TGB'ler: 1

Kodlar: TR425
iller: Yalova
OSB: 2
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 1
TGB'ler: -

Kodlar: TR510
iller: Ankara
OSB: 10
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: ∠t
TGB'ler: 9

Kodlar: TTEL
iller: Tod
OSB: 6
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: I
TGB'ler: 1

Kodlar: TR522
iller: Karaman
OSB: 1
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: -

Kodlar: TR611
iller: Antalya
OSB: 2
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: 1

Kodlar: TR612
iller: Isparta
OSB: 3
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: 1

Kodlar: TR613
iller: Burdur
OSB: 3
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: 1

Kodlar: TR621
iller: Adana
OSB: 2
Kuluçka Merkezleri: 1
Ar-Ge Merkezi: 1
TGB'ler: 1

Kodlar: TR622
iller: Mersin
OSB: 2
Kuluçka Merkezleri: 2
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: 1

Kodlar: TR631
iller: Hatay
OSB: 5
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: -

Kodlar: TEEL
iller: md $
OSB: ε
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: 1

Kodlar: TR633 TR711
iller: Osmaniye
OSB: 2
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: -

Kodlar: TR712
iller: Kırıkkale
OSB: 3
Kuluçka Merkezleri: -
TGB'ler: 1

Kodlar: TR713
iller: Aksaray
OSB: 1
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: -

iller: Niğde
OSB: 2
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 1
TGB'ler: 1

Kodlar: TR714
iller: Nevşehir
OSB: 2
Kuluçka Merkezleri: 2
Ar-Ge Merkezi: -

Kodlar: TR715
iller: Kırşehir
OSB: 3
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: -

Kodlar: TR721
iller: Kayseri
OSB: 3
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: 1

Kodlar: TR722
iller: Sivas
OSB: 4
Kuluçka Merkezleri: -
Ar-Ge Merkezi: 1
TGB'ler: 1

Kodlar: TR723
iller: Yozgat
OSB: 2
Kuluçka Merkezleri: 1
Ar-Ge Merkezi: -
TGB'ler: 1

Kodlar: TR811
iller: Zonguldak
OSB: 3
Kuluçka Merkezleri: 2
Ar-Ge Merkezi: →

Kodlar: TR812
iller: Karabük
OSB: 1
Kuluçka Merkezleri: -

Kodlar: TR813
iller: Bartin
OSB: 1

TR821: TR822
Kastamonu: Çankırı
3: 5

TR821: TR823
Kastamonu: Sinop
3: 2
1: -

TR821: TR831
Kastamonu: Samsun
3: 5
1: - 1

TR821: TR832
Kastamonu: Tokat
3: 5
1: 1

TR821: TR833
Kastamonu: Çorum
3: 2
1: 1

TR821: TR834
Kastamonu: Amasya
3: 3

TR821: TR901
Kastamonu: Trabzon
3: 4
1: -

TR821: T0604
3: ε
1: -

TR821: TR903
Kastamonu: Giresun
3: 2
1: -

TR821: TR904
Kastamonu: Rize
3: 2
1: •

TR821: TR905
Kastamonu: Artvin
1: -

TR821: TR906
Kastamonu: Gümüşhane
3: - 1
1: -

TR821: TRA11
Kastamonu: Erzurum
3: 3
1: -

TR821: TRA12
Kastamonu: Erzincan
3: 1
1: •

TR821: TRA13
Kastamonu: Bayburt
3: 1
1: -

TR821: TRA21
Kastamonu: Ağrı
3: 1
1: .

TR821: TRA22
Kastamonu: Kars
3: 1
1: -

TR821: TRA23
Kastamonu: Iğdır
3: 1
1: -

TR821: C
Kastamonu: er
1: -

TR821: TE
Kastamonu: Malatya
3: t
1: -

TR821: TRB12
3: 4
1: 1

TR821: TRB13
Kastamonu: Elazığ
3: 1
1: 1

TR821: TE
Kastamonu: Bingöl
3: 1
1: -

TR821: TRB21
Kastamonu: rr
3: I
1: -

TR821: TRB22
Kastamonu: Van
3: 2
1: 1

TR821: TRB23
Kastamonu: Muş
3: 1
1: •

TR821: TRB24
Kastamonu: Bitlis
3: 1
1: *

TR821: TRC11
Kastamonu: Hakkari
3: 1
1: -

TR821: TRC12
Kastamonu: Gaziantep
3: 3
1: -

TR821: TRC13
Kastamonu: Adiyaman Kilis
3: 4
1: -

TR821: TRC21
3: 1
1: -

TR821: TRC22
Kastamonu: Şanliurfa
3: 4
1: •

TR821: TRC31
Kastamonu: Diyarbakır
3: 1
1: 1

Kastamonu: Mardin
3: 2
1: -

TR821: TRC32
Kastamonu: Batman
3: 1
1: -

TR821: TRC33
Kastamonu: Şırnak
3: 2

TR821: TRC34
Kastamonu: Siirt
3: 1

EK 4-STRATEJİ BELGELERİ KATILIMCILAR LİSTESİ
Sanayi Strateji Belgesi 2011-2014 Katılımcılar Listesi 
1. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığı)
2Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı (Kalkınma Bakanlığı)

3.Hazine Müsteşarlıği 

4.Dış Ticaret Müsteşarliığı (Ekonomi Bakanlığı)

5.Avrupa Birliği Genel Sekreterliği (Avrupa Birliği Bakanlığı)

Maliye Bakanlığı

7. Gelir idaresi 

.Milli Eğitim Bakanlığı

 Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı

10. Çevre ve Orman Bakanlığı (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı)

11. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı)
12. Ulaştırma Bakanlığı (Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakarılığı)
13. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı
14. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBiTAK)

15. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK)

16. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekieme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB)
17. Türk Patent ve Marka Kurumu (TURKPATENT)

18. Türk Standartları Enstitüsü (TSE)

19. Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK)

20. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)

21. Türkiye Esnaf ve Sanatkarlari Konfederasyonu (TESK)

22. Türk Sanayicieri ve iş İnsanları Derneği (TüsiAD)

23. İstanbul Sanayi Odası

24. Gaziantep Sanayi Odasi 

25. Kocaeli Sanayi Odasi 

26. İktisadi Kałkınma Vakfı (iKV)

27. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV)


KSEP Katılımcılar Listesi 
1.Maliye Bakanlığı

2. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığı)
3Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı (Kalkınma Bakanlığı)

 Hazine Müsteşarlığ

5. Dış Ticaret Müsteşarlığı (Ekonomi Bakanlığı)

6. Avrupa Birliği Genel Sekreterliği (Avrupa Birliği Bakanlıği)

7.Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBiTAK)

. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)

9. Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK)

10. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB)
11. Milli Eğitim Bakanlığı

12. Çevre ve Orman Bakanlığı (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı)

13. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

14. Kültür ve Turizm Bakanlığı

15. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)

16. Ulusal Verimlilik Merkezi (Verimlilik Genel Müdürlüğü)



17. Türk Standartları Enstitüsü (TSE)
Ulusal Bilim, Teknoloji ve Yenilik Stratejisi 
1. Başbakanlık 

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

3.Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı

4.Gida, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı

5.Gümrük ve Ticaret Bakanlıği 

Maliye Bakanlığı

Milli Eğitim Bakanlığı

Milli Savunma Bakanlığı

Sağlık Bakanlığı

10. Orman ve Su İşleri Bakanlığı

11. Yükseköğretim Kurulu 

12. Hazine Müsteşarlığı

1. Ekonomi Bakanlığı

14. Kalkınma Bakanlığı

15. Türk Atom Enerjisi Kurumu 

16. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştıřma Kurumu 
17. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği 

18. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığ
19. Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfi 

20. Türk Patent ve Marka Kurumu 

21. İlgiii Sivil Toplum Örgütleri 

22. Türk Standartları Enstitüsü

23. Düzenleyici Makamlar 

24. Teknoloji Geliştirme Merkezleri 

25. Teknopark Yönetim Şirketleri 

26. Özel Ar-Ge Merkezleri 



EK 5 OPERASYONEL PROGRAM HAZIRLIK ÇALIŞTAYI KATILIMCILAR  LÍSTESi 
Merkezi Kamu Kuruluşları
1.Türkiye İstatistik Kurumu 

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı

. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği 

4. Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu 
5. Kültür ve Turizm Bakanlığı

. Ekonomi Bakanlığı

.Orman ve Su İşleri Bakanlığı

.Gümrük ve Ticaret Bakanlığı

9. Gida, Tarım ve Hayvancılik Bakanliğı

10. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

11. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı

12. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

13. Hazine Müsteşarlığı

14. Kalkınma Bakanlığı

15. Avrupa Birliği Bakanlığı

16. Türkiye Bilimler Akademisi 

17. Türk Standartları Enstitüsü

18. Türk Patent ve Marka Kurumu 

19. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu 
20. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığ
21. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanliığı Genel Müdürlükleri 


Bölgesel Katılımcılar 
TR71: Ahiler Kalkınma Ajansı

TR71: Kırıkkale Üniversitesi

TR71: Aksaray Ticaret ve Sanayi Odası

TR71: Kırşehir Valiliği

TR71: Niğde Belediyesi

TR71: Nevşehir Ticaret ve Sanayi Odası

TR71: TR51

TR71: Ankara Kałkınma Ajansı

TR71: ODTÜ

TR71: Hacettepe Üniversitesi

TR71: Ankara Sanayi Odası

TR71: Ankara Valiliği

TR71: Ankara Büyükşehir Belediyesi

TR71: TR61

TR71: Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı

TR71: - Akdeniz Üniversitesi

TR71: -Burdur Ticaret ve Sanayi Odası

TR71: Isparta Ticaret ve Sanayi Odası

TR71: Burdur Valiliği

TR71: Isparta Belediyesi

TR71: TR81

TR71: 1 Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı

TR71: - Karabük Üniversitesi

TR71: Bülent Ecevit Üniversitesi

TR71: 4 Karabük Ticaret ve Sanayi Odası

TR71: 5- Bartın Valiliği

TR71: 6- Bartın Belediyesi

TR71: TR41

TR71: Bursa, Eskişehir, Bilecik Kalkınma Ajansı

TR71: Uludağ Üniversitesi
TR22: 4-

TR71: 3- Anadolu Üniversitesi

TR71: Bursa Ticaret ve Sanayi Odasi

TR71: Bilecik Valiliği

TR71: Bilecik Belediyesi

TR71: TR62

TR71: Çukurova Kalkınma Ajansı
TR22: 3-

TR71: 2- Çukurova Üniversitesi
TR22: 4-

TR71: - Adana Sanayi Odasi

TR71: Mersin Ticaret ve Sanayi Odası
TR22: 6-

TR71: Mersin Valiliği

TR71: Mersin Büyükşehir Belediyesi
TR22: TR33

TR71: TR63

TR71: 1- Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı

TR71: 2- Sütçü İmam Üniversitesi

TR71: 3- Mustafa Kemal Üniversitesi

TR71: - Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası

TR71: Osmaniye Valiliği

TR71: 6- Osmaniye Belediyesi

TRB2: Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı
TR52: 1- Mevlana Kalkınma Ajansı

TRB2: Yüzüncü Yıl Üniversitesi
TR52: 2- Selçuk Üniversitesi

TRB2: Muş Alparslan Üniversitesi
TR52: - Konya Sanayi Odası

TRB2: Bitlis Ticaret ve Sanayi Odası
TR52: 4- Karaman Valiliği

TRB2: Hakkâri Valiliği
TR52: 5- Karaman Belediyesi

TRB2: Muş Belediyesi
TR52: TR72

TRB2: TR90
TR52: 1- Orta Anadolu Kalkınma Ajansı

TRB2: Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı
TR52: 2- Cumhuriyet Üniversitesi

TRB2: Karadeniz Teknik Üniversitesi
TR52: 3- Erciyes Üniversitesi

TRB2: Ordu Ticaret ve Sanayi Odasi
TR52: 4- Kayseri Sanayi Odası

TRB2: Rize Ticaret ve Sanayi Odasi
TR52: 5- Sivas Valiliği

TRB2: Artvin Valiliği
TR52: 6- Yozgat Belediyesi

TRB2: Gümüşhane Valiliği
TR52: TR83

TRB2: Giresun Belediyesi
TR52: 1- Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı

TRB2: TR42
TR52: Ondokuz Mayıs Üniversitesi

TRB2: Doğu Marmara Kalkınma Ajansı
TR52: 3- Gaziosmanpaşa Üniversitesi

TRB2: Sakarya Üniversitesi
TR52: 4- Samsun Ticaret ve Sanayi Odasi

TRB2: 3- Kocaeli Sanayi Odası
TR52: 5- Çorum Valiliği

TRB2: 4 Düzce Valiliği
TR52: 6- Amasya Belediyesi

TRB2: 5- Yalova Valiliği
TR52: TRA2

TRB2: Bolu Belediyesi
TR52: 1 Serhat Kalkınma Ajansı

TRB2: TRC3
TR52: 2- Kafkas Üniversitesi

TRB2: Dicle Kalkınma Ajansi
TR52: 3- Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi

TRB2: Batman Üniversitesi
TR52: 4- Ağrı Ticaret ve Sanayi Odası

TRB2: Batman Ticaret ve Sanayi Odasi
TR52: 5- Iğdır Valiliği

TRB2: Şırnak Valiliği
TR52: 6- Ardahan Belediyesi

TRB2: Siirt Valiliği
TR52: TR21

TRB2: Mardin Belediyesi
TR52: 1- Trakya Kałkınma Ajansı

TRB2: TRB1
TR52: 2- Trakya Üniversitesi

TRB2: Firsat Kalkınma Ajansı
TR52: 3- Namık Kemal Üniversitesi

TRB2: Firat Üniversitesi
TR52: 4Tekirdağ Ticaret ve Sanayi Odası

TRB2: inönü Üniversitesi
TR52: 5- Edirne Valiliği

TRB2: Malatya Ticaret ve Sanayi Odası
TR52: 6- Kırklareli Belediyesi

TRB2: 5- Tunceli Valiliği
TR52: TRC2

TRB2: 6- Bingöl Belediyesi
TR52: 1- Karacadağ Kalkınma Ajansı

TRB2: TR32
TR52: - Dicle Üniversitesi

TRB2: 1 Güney Ege Kalkınma Ajansı
TR52: 3- Harran Üniversitesi

TRB2: 2- Pamukkale Üniversitesi
TR52: 4Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odasi

TRB2: - Adnan Menderes Üniversitesi
TR52: 5- Şanlıurfa Valiliği

TRB2: Denizli Sanayi Odası
TR52: 6- Şanliurfa Belediyesi

TRB2: Muğla Valiliği

TRB2: - Muğla Belediyesi

ADDENDUM No. 3 TO THE FINANCING AGREEMENT  for  MULTI-ANNUAL ACTION PROGRAMME FOR  TURKEY ON COMPETITIVINESS  AND INNOVATION 
As originally concluded between the European Commission and Govemment of the Republic of Turkey on 03/05/2016, and as modified on 01/10/2018 through Addendum 1 and as further modified on 04/07/2019 through Addendum 2, hereinafter referred to as “the Financing Agreement”.

The European Commission, hereinafter rcferred to as "the Commission", acting on behalf of the European Union, hereinafter referred to as "the Union",
of the one part, and 
The Government of the Republic of Turkey, hereinafter referred to as "IPA II beneficiary",represented by the Ministry of Foreign Affairs,
of the other part,
jointly hereinafter referred to as “the Parties”,
Whereas,
(1)The Commission adopted on 11/12/2014 a Commission Implementing Decision C(2014)9576, establishing the Multi-annual Action Programme for Turkey on Competitiveness and Innovation. Amendments to thc Decision were adopted on 11/12/2017 by Decision C(2017)8623 and on 05/12/2018 by Decision C(2018)8185.This Programme is implemented by means of a Financing Agreement concluded between the IPA II beneficiary and the Commission on 04/07/2019;
(2)On 21/01/2022, the IPA II beneficiary requested that the Financing Agreement be amended;
(3)The present amendment aims to extend the eligibility period by one (1) year and prolong the disbursement forecast for the last payment request from 14 to 24 months in order to provide flexibility for the impiementation of the programme due to COVID-19 related slowdown. In addition, it aims to reallocatc costs between actions and to revise indicators by observing the physical progress at contract and project level 

for each operation, taking into account the changes in the multi-annual approach, the budget reduction and the recent COVID-19 effects.

(4)The Multi-annual Action Programme for Turkey on Competitiveness and Innovation has been modified in order to reflect the required changes and it is therefore necessary to bring the Financing Agreement in line with the amended Programme.
HAVE AGREED ON THE FOLLOWING:
Article 1
1. Article 2 (2) of the Special Conditions of the Financing Agreement is replaced by the following:
“The eligibility period, as defined in Article 13(1) of Annex II (General Conditions)shall commence on the date of the entry into force of this Financing Agreement and end on 31st of December 2025".

2. Article 7 of the Special Conditions of the Financing Agreement is supplemented by the following paragraph:
“7.3 Provisions derogating from Annex II concerning the forecast of disbursement 
By derogation from Articles 5(2), 5(3), 6(3)(c) and 6(4) of Annex II, the forecast of disbursement supporting the final request for pre-financing shall be for the period from the cut-off date of the request until the end of the eligibility period defined in Article 2(2) of the Special Conditions and Article 13(1) of Annex 1I".
3. Annex I to the Financing Agreement is replaced by the Annex I attached to the prcsent Addendum.

4. Annex IA: Sector Opcrational Programme to the Financing Agreement is replaced by the Annex IA attached to the present Amendment.

Article 2
All other terms and conditions of the Financing Agreement remain unchanged.
Article 3
This Addendum shall enter into force on the date on which the Commission receives a notification from the IPA II beneficiary confirming the completion of the intemal procedures of the IPA II beneficiary necessary for its entry into force. The Commission shall infor the 

IPA II beneficiary of the date of the receipt of this notification. The prcsent Addendum shal form an integral part of the Financing Agreement.

Addendum No. 3 to the Financing Agreement is drawn up in duplicate in the English language, one being handed to the Commission and one to the IPA II beneficiary.
For the IPA II beneficiary:
Ankara,10/11/2022
H.E. Ambassador Faruk KaymakeıNational IPA Coordinator Director for EU Affairs and Deputy Minister of Foreign Affairs Ministry of Foreign Affairs Republic of Turkey 
For the Commission:
Brussels,291792022
Ms Henrike Trautmann Acting Director 
B -- Neighbourhood South & Turkey European Commission Directorate-General for Neighbourhood and Enlargement Negotiations 


ANNEX I 
Multi-annual Work Programme This document constitutes the multi-annual work programme in the sense of Article 110(2) of the Financial Regulation (Regulation (EU, Euratom) 2018/1046)
IDENTIFICATION 
Beneficiary: Basic act: Total cost EU contribution CRIS/ABAC commitment references, EU Contribution and budget lines
Turkey: Instrument for Pre-accession Assistance (IPA II) EUR 260 117 647 EUR 221 100 000, of which: 2014 2014/031-879 EUR 37 400 000 on 22.02 03 02 2015 2014/031-879 EUR 46 200 000 on 22.02 03 02 2016 2014/031-879 EUR 46 200 000 on 22.[KART_NO]/031-879 EUR 58 000 000 on 22.02 03 02 2018 2014/031-879 EUR 33 300 000 on 22.02 03 02

Beneficiary: Management mode/Entrusted entities
Turkey: Indirect management with Turkey. The Operating Structure responsible for the execution of the programme is the Ministry of Industry and Technology (MoIT)

Beneficiary: Timetable for spending allocation of each budgetary commitment
Turkey: Budgetary commitment 2014 must be spent by 31/12/2019 Budgetary commitment 2015 must be spent by 31/12/2020 Budgetary commitment 2016 must be spent by 31/12/2021 Budgetary commitment 2017 must be spent by 31/12/2022 y Budgetary commitment 2018 must be spent by 31/12/2023

2DESCRIPTION OF THE ACTION PROGRAMME 
2.1 SECTORS SELECTED UNDER THIS ACTION PROGRAMME 
•Rationale for the selection of the specific sectors under this programme:
The Competitiveness and Innovation Sector Operational Programme (CISOP) is based on an accurate analysis of the economic and social situation in Turkey. The composition of economic activities in the country has changed over the last several years, in favour of services, with more resources dedicated to “untraded" sectors rather than “traded" sectors. This trend places a significant burden on Turkey's medium - and long-term growth prospects, as indicated in the 10th Turkey's National Development Programme (NDP10) approved by the Parliament in 2013.

The overarching strategy of this CISOP is rooted in the NDPI0's growth strategy namely: "Developing an export-oriented, private sector-led competitive production structure by increasing productivity and accelerating industrialization". More specifically, the CISOP's main aim is to contribute to the transformation of the manufacturing industry in order to move up the value chains that encompass “traded"sectors.

The NDP10 further states that although labour productivity has increased between 2007and 2013, the productivity gap between the large-scale enterprises and small and medium enterprises (SMEs) has widened. The sector analysis demonstrates that the SMEs are less productive than the large-scale enterprises'. The challenges faced by the SMEs are known by the Turkish authorities, and several support schemes, which aim at improving SMEs' compctitiveness, have already been put in place, most notably those offered by the Small and Medium Enterprises Development Organization (KOSGEB).In order to avoid possible duplications, this programme targets value chains rather than individual SMEs, that previous programmes funded or co-funded by the EU have supported in Turkey (e.g. EU Business Centres, non-specialised incubation centres etc.).
The NDPio takcs into account also the science, technology and innovation policies.These are generally geared towards improving the collaboration between government,academia and industry and boosting research and development (R&D) and innovation in globally competitive and high value-added sectors. In these areas the CISOP shall focus on creating an innovative environment which puts start-ups and SMEs at the centre.Supporting SMEs in their R&D efforts and commercialisation of the results and fostering innovation that adds high value in products and services should be the primary objectives. The support measures should also be in synergy with the EU programmes COSME and Horizon 2020 which will also facilitate the participation in these programmes. In addition, the programme also recognizes that there is a need to create alternative and innovative ways of delivery of social services and also a need to encourage the industry to offer accessible products and services.
1 Although manufacturing SMEs accounted for 99.5% of all the enterprises operating in the manufacturing industry, they created only 42.3% of the value added at factor costs (2011). The level of value added decreases as the enterprise size gets smaller: Manufacturing SMEs that employ less than 20 employees accounted for 92.6% of all manufacturing enterprises, whereas their contribution to valuc added at factor costs was limited to 8.6% (2011).


Turkey's targets have become aligned with EU's 2020 strategy in Science, Innovation and Industry policy fields. The national innovation and entrepreneurship system targets have been renewed and targets have been set for the year 2023. On the other hand, this sector policy is also closely linked with the EU accession agenda. Chapter 20-Industry and enterprise policy and Chapter 25-Science and Research are directly linked with the subject sector. This Sectoral Operational Programme (SOP is therefore directly connected with the alignment of Turkey with the acquis covered by those chapters.
As well, support to eco-innovation, raising awareness of eco-innovation contribution to resource efficiency agenda (as indicated in the Eco-innovation Action Plan), job creation and competitiveness of SMEs (as indicated in the Green Action Plan for SMEs) is to be taken into account.

Moreover, in order to ensure continuity with the Instrument for Pre-accession Assistance (IPA) I, this programme will aim at contributing to Turkey's efforts to move up to the higher-value-added segments of global value chains, support investments in people and institutions.

In order to maximize the impact of the IPA II funds, a thematic and geographic concentration is of paramount importance: four priority South-Eastern regions (having gross value added (GVA) per capita below 75% of the national average) will receive ca.30% from of the budget allocated to Activity 1.1 Manufacturing Industry for the period of 2014-2018 overall programme allocation.

The revised Indicative Strategy Paper for Turkey for 2014-2020 stipulates that more focus will be given to innovation and that funding to support infrastructure will be reduced, compared to the IPA I period. Funding from 2018 onwards will be focused on supporting innovative entrepreneurship (start-ups, incubators, etc.) in line with the joint policy recommendation agreed in the context of the ministerial dialogue on the Economic Reform Programme as well as on the transition to a green economy.
• Overview of past and on-going EU, other donors' and/or IPA II beneficiary's actions in the reicvant sectors:
The Regional Competitivencss Operational Programme (RCOP 2007-2013) set out the basis for Turkcy to receiving EU assistance in order to increase the competitiveness of Turkish economy to converge with the economy of the EU and to reduce regional socioeconomic disparities. Currently under implementation, the programme concentrates on SMEs operating in manufacturing and tourism sectors, information society, research and development and innovation.

The Interim Evaluation of the RCOP 2007-2013 and the evaluation of EU-funded support to Private Sector Development (PSD) in Turkey implemented over the past 11years have offered several recommendations worthy of consideration, including how this support can be improved in the upcoming 20142020 period. The main lessons learned underlined can be resumed as follow:
• Importance to agree with Turkish authorities on the overall coverage of the various SME needs;
The need to specifically address SMEs and sectors having higher growth potential;

Importance to properly consider know-how transfer, know-how absorption and project replication capacity in designing and implementing programmes;
Need to avoid the exploitation of the potential beneficiaries of SME grant schemes by private consultants.

Taking into account these lessons, the CISOP 2014-2020 will focus on enhancing the enterprises' capacities for business development plans and level of investment through increasing their access to financial resources and modernising the production infrastructure through increased utilisation of financial mechanisms.
Under the RCOP (2007-2013), a specific measure was dedicated to financial instruments and three operations were implemented by Ministry of Industry and Technology (formerly Ministry of Scicnce Industry and Technology (MoSIT)) in cooperation with European Investment Fund (EIF). At the initial stages of the programming exercise of said measure, meetings were also held with International Financial Institutions (IFIs)namely European Investment Bank (EIB) Group, the European Bank for Reconstruction and Development (EBRD), the Council of Europe Development Bank (CEB), the World Bank (WB) and the German Development Bank (KfW) representatives, who manage a number of EU-funded financial instrument projects in Turkey.
Also in this context, the use of new instruments in synergy with the instruments and actions under COSME and Horizon 2020 is important.

List of Actions foreseen under the selected Sectors:
INDIRECT MANAGEMENT WITH THE IPA II benefciary: Action 1 - Private sector development (PSD)

INDIRECT MANAGEMENT WITH THE IPA II benefciary: Action 2 - Science, technology and innovation (STI)

INDIRECT MANAGEMENT WITH THE IPA II benefciary: Action 3  Capacity building (CB)

INDIRECT MANAGEMENT WITH THE IPA II benefciary: TOTAL

2.2 DESCRIPTION AND IMPLEMENTaTiON OF THE ACTIONS 
The envisaged assistance to Multi-annual Action Programme for Turkey on Competitiveness and Innovation is deemed to follow the conditions and procedures set out by the restrictive measures adopted pursuant to Article 215 TFEU².

(1) Description of the Action, objective, expected results and key performance indicators 

Description of the action and objectives 
The PSD Action aims at improving the total factor productivity of the national economy with a specific emphasis on transforming the manufacturing industry, and increasing its competitiveness.

The specific objectives are:
 To transform the manufacturing industry through increasing the competitiveness of manufacturing value chains in Turkey, and strengthening integration of SMEs into value chains through establishment and operationalisation of common-use structures/facilities.

o To increase the value added and productivity in the service sector (including creative industries), and improving the integration of service sectors with the manufacturing industry.

o To boost entrepreneurship through facilitating establishment or improvement of capacities and capabilitics of existing incubators, accelerators etc.
o To increase entrepreneurs' (start-ups') and SMEs' access to financial resources,by expanding use of the financial instruments, based on cquity partnership models, and facilitating access to specialized loan programmes.
o To support SMEs in meeting business opportunities that the transition to a green economy offers.

This action consists of two activities:
Activity 1.1: Transformation of the manufacturing industry.
−Activity 1.2: Services and creative industries 
Expected results and key performance indicators 
Action results 
o Competitiveness of manufacturing value chains in Turkey enhanced.o SMEs' stronger integration into value chains facilitated.
2https://ceas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage/8442/consolidated-list-sanctions_en 

o Added value of service sectors (in particular the tourism sector and the creative industries) increased.

o Linkages between the service sector (including creative industries) and manufacturing industry strengthened.

o Entrepreneurial environment in the country strengthened.
o Improving resource efficiency of SMEs, supporting green entrepreneurship and facilitating market access for green SMEs.

Performance indicators 
o Number of SMEs, supported by this programme, which reduced their input costs (including energy).

o Number of SMEs, supported by this programme, which increased their sales and/or exports.

o Number of start-ups and SMEs benefited from equity financing and debt mechanisms established/supported.

o Number of new enterprises created.
o Number of jobs created in entities/enterprises supported by this programme.
o Number of tourist arrivals to the touristic destinations to be supported within the PSD Action.

. o % increase in tourist revenue in the tourism destinations.
o Number of SMEs which introduced green investments/solutions.
(2) Assumptions and conditions 
Commitment of Turkey for EU accession continues.
Government institutions agrced on the strategy activities and fully committed to the development and implemcntation of policies and institutional changes required to deliver the Action results.

Full commitment and participation of the senior management of MoIT and other relevant institutions 

Failure to comply with the requirements set out above may lead to a recovery of funds under this programme and/or the re-allocation of future funding.
(3) Implementation modalities:
(3)(a) Indirect management 
This action will be implemented under indirect management by Turkey, which shall be responsible for carrying out all the tasks relating to the implementation of the action.
The Operating Structure responsible for the execution of the action is the Ministry of Industry and Technology (MoIT).

In particular, Turkey shall be responsible for the contracting, implementation,information and visibility, monitoring and reporting of IPA II activities and the evaluation thereof whenever relevant, in accordance with the principle of sound financial management, and for ensuring the legality and regularity of the expenditure incurred in the implementation of the programme.


(4) Scope of geographical eligibility for procurement and grants 
The geographical eligibility in terms of place of establishment for participating in procurement and grant award procedures and in terms of origin of supplies purchased as established in the basic act and set out in the relevant contractual documents shall apply.
The Commission's authorising officer responsible may extend the geographical eligibility on the basis of urgency or of unavailability of products and services in the markets of the countries concerned, or in other duly substantiated cases where the eligibility rules would make the realisation of this action impossible or exceedingly difficult.


(1) Description of the Action, objective, expected results and key performance indicators 

Description of the action and objectives 
The objective of STI Action is to improve the national innovation environment by boosting industry engagement in STI through public private partnerships (including but not limited to university-industry collaboration) and improving SMEs' innovation management capacity.

The specific objectives of the STI Action are:
o To enhance the functionality of the existing public and private research infrastructure in Turkey; an increase in the number and improvement of university-industry collaboration 

o To increase awareness on social innovation and strengthening the social innovation support skills and capabilities.

o To increase the commercialisation of innovative products 
o To improve the functionality of the structures/facilities that incubate innovative start-ups and SMEs 

o To cxpand the Equity Financing Mechanisms (EFM) and enhancement of startups' and SMEs' acccss to such mechanisms 
o To promote the development and market uptake of innovative green products,proccsses and services 

This action consists of two activities:
o Activity 2.1 Rescarch and development.
o Activity 2.2 Technology transfer and commercialization.
Expected results and key performance indicators 
Action results 
o Functionality of the existing public and private research infrastructure enhanced.

o University-industry collaboration improved 
o Awareness and capacities for social innovation increased and social innovation support skills and capabilities increased.

o Awareness and capacities for eco-innovation increased 
o Commercialisation of innovative products accelerated, by bridging the financing gap between the innovative ideas and equity investors 
o Structures/facilities that incubate innovative start-ups and SMEs improved 
o Equity financing mechanisms expanded, and start-ups' and SMEs' access to such mechanisms enhanced 

Performance indicators:
o Number of national patents obtained.
o Number of international and regional approved patents (Patent Cooperation Treaty (PCT )+ European Patent Convention (EPC)

o Number of products, including eco-innovative products, successfully commercialized.

O Number of innovative enterprises created.
o Number of research job created in supported entities/enterprises.
O Number of SMEs and start-ups benefited from equity financing mechanisms.
(2) Assumptions and conditions 
O Commitment of Turkey for EU accession continues.
o Government institutions agreed on the strategy activities and fully committed to the development and implementation of policies and institutional changes required to deliver the Action results.

o Full commitment and participation of the senior management of MoIT and other relevant institutions 

Failure to comply with the requirements set out above may lead to a recovery of funds under this programme and/or the re-allocation of future funding.
(3) Implementation modalities:
(3)(a) Indirect management 
This action will be implemented under indirect management by Turkey, which shall be responsible for carrying out all the tasks relating to the implementation of the action.
The Operating Structure responsible for the execution of the action is the Ministry of Industry and Technology.

In particular, Turkey shall be responsible for the contracting, implementation,information and visibility, monitoring and reporting of IPA II activities, and the evaluation thereof whenever relevant, in accordance with the principle of sound financial management, and for ensuring the legality and regularity of the expenditure incurred in the implementation of the programme.

(4) Scope of geographical eligibility for procurement and grants 
The geographical eligibility in terms of place of establishment for participating in procurement and grant award procedures and in terms of origin of supplies purchased as established in the basic act and set out in the relevant contractual documents shall'apply.

The Commission's authorising officcr responsible may extend the geographical cligibility on the basis of urgency or of unavailability of products and services in the markets of the countries concerned, or in other duly substantiated cases where the eligibility rules would make the realisation of this action impossible or exceedingly difficult.


(1) Description of the Action, objective, expected results and key performance indicators 

Description of the action and objectives 
The objective of this Action is twofold: firstly, to support the successful implementation of the CISOP in line with the programme objectives and the IPA II legal framework, and secondly to enhance the institutional capacity for implementation of the relevant acquis and for the adoption of fully-fledged sector approach.

The specifie objectives of the action are:
o To improve the capacity of the operating structure and end-recipients to manage and implement the CISOP and projects.

O To prepare a mature project pipeline both for the current and the next programming period.

o To publicise the CISOP 
o To increase the institutional capacity for proper implementation of the acquis on "Enterprise and industrial policy" and “Science and research" in synergy with Horizon 2020.

o To contribute improving business environment, through interventions which reduce the administrative burden of the regulatory framework on companies (especially small ones).

o To ensure greater ownership of national authorities over the CIsOP and to increase its impact by supporting the implementation of sector approach.
o To enhance the capacity of SME support organisations.
o To support SMEs' awareness and participation to Union programmes.
This action consists of two activities:
Activity 3.1: Tcchnical assistance for management and control system operators and publicity of the CISOP 

A

Expected results and key performance indicators 
Action results 

o Efficient, effective and timely implementation of CISOP in line with the programme objectives.

o Solid project pipeline prepared.
o Increased national administrative capacities including efficient consultation and cooperation mechanisms for quality and effective policy formulation,implementation, monitoring, reporting and evaluation.

o Improved regularity environment for doing business particularly for SMEs and start-ups, and more efficient administrative procedures for enterprises.
 Increased rate of success of SMEs, entrepreneurs and academia in Union programmes.

Performance indicators 
o Rejection rates on tender dossier and calls for proposals submitted for ex-ante controls.

o Number of media coverage on the Programme and funded projects 
o Number of visitors to website.
o Number of SMEs participated in Horizon 2020, and in the Financial Instruments and Projects under COSME (and next framework programmes such as Horizon Europe etc.)

This action will be delivered through the provision of training, consultancy, expertise and capacity building actions for the opcrating structure and the other institutions involved in the programme implementation as well as the institutions having a key role in the identification and implementation of sector objectives, expert support for thematic selection and evaluation of applications, for monitoring and project selection Committees as well as information, visibility and promotion activities.
(2) Assumptions and conditions 
• Commitment of Turkey for EU accession continues.
• Government institutions agreed on the strategy activities and fully committed to the development and implementation of policies and institutional changes required to deliver the Action results.

Full commitment and participation of the senior management of MoIT and other relevant institutions 

Failure to comply with the requirements set out above may lcad to a recovety of funds under this programme and/or the re-allocation of future funding.
(3) Implementation modalities:
(3)(a) Indirect management 
This action will be implemented under indirect management by Turkey, which shall be responsible for carrying out all the tasks relating to the implementation of the action.
The Operating Structure responsible for the execution of the action is the Ministry of Industry and Technology.


In particular, Turkey shall be responsible for the contracting, implementation,information and visibility, monitoring and reporting of IPA II activities, and the evaluation thereof whenever relevant, in accordance with the principle of sound financial management, and for ensuring the legality and regularity of the expenditure incurred in the implementation of the programme.

(4) Scope of geographical eligibility for procurement and grants 
The geographical eligibility in terms of place of establishment for participating in procurement and grant award procedures and in terms of origin of supplies purchased as established in the basic act and set out in the relevant contractual documents shall apply.
The Commission's authorising officer responsible may extend the geographical eligibility on the basis of urgency or of unavailability of products and services in the markets of the countries concerned, or in other duly substantiated cases where the eligibility rules would make the realisation of this action impossible or exceedingly difficult.

2.3PROVISIONS APPLICABLE TO ALL ACTIONS:
Authorisation for the use of simplified cost options for grants exceeding EUR 60.000,00per grant beneficiary for specific grants to be awarded by the entrusted entity (Turkey)under indirect management:
a) Forms of grant and categories of costs covered:
The grants for the actions under this programme shall take either of the following forms:
(a) lump sums and reimbursement on the basis of unit costs and flat-rate financing calculated in accordance with the beneficiaries' historical data or usual cost accounting practiccs for the categories of eligible costs specified below;
(b) the reimbursement of eligible costs actually incurred for the all other categories of eligible costs.

The categories of eligible costs that may be covered by the lump sum, reimbursement on the basis of unit costs and flat-rate financing are the following: support staff costs, local transportation, local office consumables and supplies, communication activities and visibility events.

Other categories of eligible costs shall be rcimbursed on the basis of eligible costs actually incurred.

The amounts of the lump sums, unit costs and flat rate financing to be used shall be calculated in accordance with the method set out in point c. The amounts of the Iump sums, unit costs and flat rate financing to be declared by the beneficiaries shall be calculated in accordance with the method set out in point c.

b) Justification:
Given the nature of the supported activities, and in order to simplify the management of the grants expected under this programme, some costs may be identified in each grant's 

action budget per unit, global price or as a percentage of other eligible direct costs.When grants or parts of grants are based on simplified cost options, these amounts shall be established in such a way as to exclude fraud and profit a priori. The costs shown in the contract should not be challenged by ex post controls, i.e. through comparison with the actual costs they cover.

Verifications/audits may be performed to check whether the formulas used by the beneficiary to determine unit costs, lump sums or flat-rates are compliant with the contractual conditions or the generating events have occurred at all. Any undue payment made to the final beneficiaries, may be recovered by the contracting authority up to the amount of the simplified cost options.

c) Method to determine and update the amounts:
Amounts will be determined by reference to statistical data, factual information or similar objective means, and/or to the historical data of each beneficiary.
d) No-profit and co-financing principles and absence of double financing:
Grant applicants will need to explain the methods proposed to calculate the amounts of unit costs, lump sums and/or flat-rates, to which costs they refer, and clearly explain all formulas for calculation of the final eligible amount.

3; BUDGET 

Indicative BUdget TabLe - MUlTI-ANnual COuntry ACtion Programme FOr TUrKEY ON COmpetitivenesS aNd InnovatioN (2014 -2018)
2014: Total expendi ture
2015: EU Contributi on
2016: IPAII Benefici ary co- financin g
2017: Total expendi ture
2018: EU Contributi on

2014: 2.810.107
2015: 18.734.046
2016: 19.670.748
2017: 3.471.309
2018: 23.142.057

2014: 3.241.214
2015: 21.608.091
2016: 22.688.496
2017: 4.003.852
2018: 26.692.348

2014: [TELEFON]: 3.657.863
2016: 3.840.756
2017: 677.780
2018: 4.518.536

2014: 37.400.000
2015: 6.600.000
2016: 44.000.000
2017: 46.200.000
2018: 8.152.941
Total EU Contribution: Total IPA Il beneficiary co-financing
221.100.0 00: 39.017.64 7

Total EU Contribution: Total programme
221.100.0 00: 260.117.6 47

4PERFORMANCE MONITORING ARRANGEMENTS 
As part of its performance measurement framework, the Commission shall monitor and assess progress towards achievement of the specific objectives set out in the IPA II Regulation on the basis of pre-defined, clear, transparent measurable indicators. The progress reports referred to in Article 4 of the IPA II Regulation shall be taken as a point of reference in the assessment of the results of IPA II assistance.

The Commission will collect performance data (process, output and outcome indicators) from all sources, which will be aggregated and analysed in terms of tracking the progress versus the targets and milestones established for each of the actions of this programme, as well as the Indicative Strategy Paper.

In the specific context of indirect management by IPA II beneficiaries, National IPA Coordinators (NIPACs) will collect information on the performance of the actions and programmes (process, output and outcome indicators) and coordinate the collection and production of indicators coming from national sources.

The overall progress will be monitored through the following means: a) Result Orientated Monitoring (ROM) system; b) IPA II Beneficiarics' own monitoring; c) self-monitoring performed by the EU Delegations; d) joint monitoring by the European Commission (DG NEAR) and the IPA II Beneficiarics, whereby the compliance, coherence, effectiveness,efficicncy and coordination in implementation of financial assistance will be regularly monitored by an IPA II Monitoring committee, supported by Sectoral Monitoring committees,which will ensure a monitoring process at sector level.

5EVALUATION 
Having regard to the importance of the action, a final or ex-post evaluations will be carried out for this action or its components via independent consultants.

In accordance with Article 57 of the Framework Agreement (FWA) betwecn Turkey and the European Commission on the arrangements for implementation of Union financial assistance to Turkey under IPA II, an IPA II beneficiary which has been entrusted budget implementation tasks shall be responsible for conducting evaluations of the programmes it manages. The IPA II beneficiary shall also draw up an evaluation plan presenting the evaluation activities which it intends to carry out in the differcnt phases of implementation.
Under the Action 3 - Tcchnical Assistance Action, an evaluation will be carried in accordance with Article 57 of the FWA.

The main objective of the evaluation(s) is to collect and provide available evidences that enable as assessment of how well the Sectoral Operational Programme is implemented,considering the intervention logic, and whether the activities and outputs triggered by the Programme are on course to achieve its objectives.


The evaluation reports shall be shared with the Commission and other key stakeholders. The IPA I beneficiary and the Commission shall analyse the conclusions and recommendations of the evaluations and, where appropriate, jointly decide on the follow-up actions to be taken and any adjustments necessary, including, if indicated, the reorientation of the project.
The Commission may undertake additional evaluations, if deemed necessary, in accordance with its rules and procedures under a separate budget envelope.


COMPETITIVENESS AND INNOVATION SECTOR  OPERATIONAL PROGRAMME 
Table of Contents 
1Sector analysis...1
1.1National Policy and Socio-economic Context ..1
1.1.1Socio-economic Context ..1
1.1.2Policy Context..2
1.2Socio-economic analysis..4
1.2.1Macroeconomic Conditions .4
1.2.2Regulatory Framework and Ease of Doing Business .4
1.2.3Access to Public and Private Financial Resources ..5
1.2.4Business Skills, Capabilities and Culture .6
1.2.5Innovation (Formation and Dissemination of Knowledge) and Creativity....
1.2.6Business Infrastructure ..7
2Scope for a Sector Approach...10
2.1National sector policies /strategies..10
2.2Institutional setting, leadership and capacity ..11
2.3Sector and donor coordination ..12
2.4Mid-term budgetary perspectives.....13
2.5Performance assessment framework ..13
2.6Public finance management .14
2.7Macro-economic framework...16
2.8Overall Assessment..17
3Objective(s) of the IPA sector support..18
4Operational features of the programme ..19
. 4.1Geographic and thematic concentration 19
4.2Interaction of the programme with IPA II programmes in other sectors .23
4.3Complementarity of IPA II assistance in the sector with other donors..24
4.4Equal Opportunities and Gender Mainstreaming ..25
4.5Climate Action and Sustainable Development..25
4.6Programme Strategy .26
4.7Action 1: Private Sector Development (PSD)...27
4.8Activity 1.1: Manufacturing Industry..32
4.9Activity 1.2: Services & Creative Industries...36
4.10Overvicw Table - Action 1..39
4.11Action 2: Science, Technology and Innovation (STI)..42
4.12Activity 2.1: Research and Development...45
4.13Activity 2.2: Technology Transfer and Commercialization...48
4.14Overvicw Table: Action 2..51
4.15Action 3: Capacity Building (CB)..54
4.16Activity 3.1: Technical Assistance for System Operators and Publicity of the CISOP ...57
4.17Activity 3.2: Acquis and Sector Approach related Institution Building Activities.....60
4.18Overview table Action 3..64
5Financial table by action and year including co-financing rates if applicable....66
6Overview of the consultation process 7269
7Implementation arrangements 7370
7.1Structures and authorities for the management and control of the programme 7370
Amendment No 2

COMPETITIVENESS AND INNOVATION SECTOR  OPERATIONAL PROGRAMME 
7.1.1Bodies and authorities .7370
7.2Monitoring arrangements..7370
7.3Evaluation arrangements..7471
8ANNEXES ..7673
Amendment No 2
.

COMPETITIVENESS AND INNOVATION SECTOR  OPERATIONAL PROGRAMME 
Annexes 

Annex.1-Projects.deferred TOuPA-Il.Period.767
Annex 2- Regional Classifications (NSRD)8079
Annex 3-Data on Business Infrastructure 8280
Annex 4-List of Participants of the Strategy Papers 8482
Figures 

Figure 1: Interaction between the three Actions of the Cisop 26
Figure 2: Classification of Regions, based on Income Levels (Source: NSRD, 2nd Draft)8079
Tables 

Table 1: Composition of the Economic Activities 1
Table 2: Select policy-level objectives from the NDp103
Table 3: Select policy-level objectives from the NDPi0 (Regional Development)4
Table 4: Public Financing to the SMEs 5
Table 5: SWOT 8
Table 6: GVA per capita by NUTS II Regions (2009-2011, $)20
Table 7: Prioritised Activities for regions 23
Table 8: Interaction with IPA Il Programmes in other Sectors 24
Table 9: Targets and Indicators of PSD Action 31
Table 10: Targets and Indicators of PSD Action - Activity 1.136
Table 11: Targets and Indicators of PSD Action - Activity 1.238
Table 12: Overview of PSD Action 39
Table 13: Targets and Indicators of STI Action 44
Table 14: Targets and Indicators of STI Action - Activity 2.148
Table 15: Targets and Indicators of ST1 Action - Activity 2.251
Table 16: Overview of STI Action 51
Table 17: Targets and Indicators of C8 Action 5657
Table 18: Overview of Activity 3.15758
Table 19: Targets and Indicators of Capacity Building Action — Activity 3.15960
Table 20: Overview of Activity 3.26162
Table 21: Targets and Indicators of Capacity Building Action — Activity 3.26263
Table 22: Overview of CB Action 6465
Table 23: (ndicative Implementation Plan for PtbD in order of precedence 7674
Table 23: Classification of Regions, based on Income Levels 8079
Amendment No 2

COMPETITIVENESS AND INNOVATION SECTOR  OPERATIONAL PROGRAMME 
Acronyms 
BDDK: BGUS
Banking Regulation and Supervision Agency: National Strategy for Regional Development

BDDK: BROs
Banking Regulation and Supervision Agency: Business Representative Organizations

BDDK: BTYK
Banking Regulation and Supervision Agency: The Supreme Council for Science and Technology

BDDK: CB
Banking Regulation and Supervision Agency: Capacity Building

BDDK: CEB
Banking Regulation and Supervision Agency: Council of Europe Development Bank

BDDK: CHU
Banking Regulation and Supervision Agency: Central Harmonization Units

BDDK: CISOP
Banking Regulation and Supervision Agency: Competitiveness and Innovation Sector Operational Programme

BDDK: CPI
Banking Regulation and Supervision Agency: Consumer Price Index

BDDK: COSME
Banking Regulation and Supervision Agency: Competitiveness of Enterprises and SMEs

BDDK: CSO
Banking Regulation and Supervision Agency: Civil Society Organization

BDDK: DA
Banking Regulation and Supervision Agency: Development Agencies

BDDK: DG
Banking Regulation and Supervision Agency: Directorate General

BDDK: EA
Banking Regulation and Supervision Agency: External Audit

BDDK: EBRD
Banking Regulation and Supervision Agency: European Bank for Reconstruction and Development

BDDK: EC
Banking Regulation and Supervision Agency: European Commission

BDDK: EEN
Banking Regulation and Supervision Agency: Enterprise Europe Network

BDDK: EIB
Banking Regulation and Supervision Agency: European Investment Bank

BDDK: EIF
Banking Regulation and Supervision Agency: European Investment Fund

BDDK: EPC
Banking Regulation and Supervision Agency: European Patent Convention

BDDK: ERA
Banking Regulation and Supervision Agency: End Recipient of Assistance

BDDK: ESFRI
Banking Regulation and Supervision Agency: European Strategy Forum on Research Infrastructures

BDDK: EU
Banking Regulation and Supervision Agency: European Union

BDDK: FED
Banking Regulation and Supervision Agency: Federal Reserve Bank

BDDK: FP7
Banking Regulation and Supervision Agency: EU Research Framework Programme

BDDK: FTE
Banking Regulation and Supervision Agency: Fulltime Equivalent

BDDK: FZ
Banking Regulation and Supervision Agency: Free Zone

BDDK: GCR
Banking Regulation and Supervision Agency: Global Competitiveness Report

BDDK: GDP
Banking Regulation and Supervision Agency: Gross Domestic Product

BDDK: GERD
Banking Regulation and Supervision Agency: Gross Domestic Expenditure on R&D

BDDK: GVA
Banking Regulation and Supervision Agency: Gross Value Added
Amendment No 
7

COMPETITIVENESS AND INNOVATION SECTOR  OPERATIONAL PROGRAMME 
HR: HRD OP
Human Resource: Human Resource Development Operational Programme

HR: IACB
Human Resource: Internal Audit Coordination Board

HR: !CT
Human Resource: Information and Communication Technologies

HR: IFL
Human Resource: International Financial Institution

HR: IMD
Human Resource: International Institute for Management Development

HR: INTOSAI
Human Resource: International Organization of Supreme Audit Institutions

HR: lOs
Human Resource: International Organizations

HR: IPA
Human Resource: Instrument for Pre-Accession Assistance

HR: IPR
Human Resource: Intellectual Property Rights

HR: IZ
Human Resource: Industrial Zone

HR: İkV
Human Resource: Economic Development Foundation

HR: İŞGEM
Human Resource: Business Development Centre

HR: KfW
Human Resource: Kreditanstalt für Wiederaufbau (Reconstruction Credit Institute)

HR: KOSGEB
Human Resource: Small and Medium Enterprises Development Organization

HR: KSEP
Human Resource: SME Strategy and Action Plan

HR: METU
Human Resource: Middle East Technical University

HR: MolT
Human Resource: Ministry of Industry and Technology

HR: MTFP
Human Resource: Medium-Term Financial Plan

HR: MTP
Human Resource: Medium Term Program

HR: MÜSIAD
Human Resource: Independent Industrialists and Businessmen's Association

HR: NACE
Human Resource: Nomenclature générale des Activités économiques dans les Communautés Européennes (Statistical Classification of Economic Activities in the European Community)

HR: NDP
Human Resource: National Development Plan

HR: NDP10
Human Resource: 10th National Development Plan

HR: NGOs
Human Resource: Non-governmental Organizations

HR: NUTS II
Human Resource: Nomenclature of Territorial Units for Statistics

HR: OIZ
Human Resource: Organized industrial Zone

HR: OP
Human Resource: Operational Programme

HR: os
Human Resource: Operating Structure

HR: PCT
Human Resource: Patent Cooperation Treaty
Amendment No 
2

COMPETITIVENESS AND INNOVATION SECTOR  OPERATIONAL PROGRAMME 
PFMC: PE
Public Financial Management and Controi Law: Private Equity

PFMC: PIFC
Public Financial Management and Controi Law: Public Internal Financial Control

PFMC: PPP
Public Financial Management and Controi Law: Purchasing Power Parity

PFMC: PSD
Public Financial Management and Controi Law: Private Sector Development

PFMC: PTP
Public Financial Management and Controi Law: NDP1o Priority Transformation Programmes

PFMC: R&D
Public Financial Management and Controi Law: Research and Development

PFMC: RCOP
Public Financial Management and Controi Law: Regional Competitiveness Operational Programme

PFMC: RD OP
Public Financial Management and Controi Law: Rural Development Operational Programme

PFMC: RE&EE
Public Financial Management and Controi Law: Renewable Energy & Energy Efficiency

PFMC: ROI
Public Financial Management and Controi Law: Return on Investment

PFMC: S&T
Public Financial Management and Controi Law: Science & Technology

PFMC: SAN-TEZ
Public Financial Management and Controi Law: Industry Theses Program

PFMC: SBA
Public Financial Management and Controi Law: Small Business Act

PFMC: SDU
Public Financial Management and Controi Law: Strategy Development Units

PFMC: SEDEFED
Public Financial Management and Controi Law: Federation of Industrial Associations

PFMC: SIS
Public Financial Management and Controi Law: Small Industrial Site

PFMC: SME
Public Financial Management and Controi Law: Small and Medium Sized Enterprises

PFMC: SOP
Public Financial Management and Controi Law: Sector Operational Programme

PFMC: STI
Public Financial Management and Controi Law: Science, Technology and Innovation

PFMC: SWOT
Public Financial Management and Controi Law: Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats

PFMC: TBMM
Public Financial Management and Controi Law: Turkish Grand National Assembly

PFMC: TCA
Public Financial Management and Controi Law: Turkish Court of Accounts

PFMC: TCMB
Public Financial Management and Controi Law: Central Bank of the Republic of Turkey

PFMC: TDCs
Public Financial Management and Controi Law: Technology Development Centres

PFMC: TDZ
Public Financial Management and Controi Law: Technology Development Zone

PFMC: TEKMER
Public Financial Management and Controi Law: Technology Centre

PFMC: TESK
Public Financial Management and Controi Law: Confederation of Turkish Tradesmen and Craftsmen

PFMC: TIM
Public Financial Management and Controi Law: Turkish Exporters Assembly

PFMC: TEYDEB
Public Financial Management and Controi Law: Technology and Innovation Funding Programs Directorate

PFMC: TFP
Public Financial Management and Controi Law: Total Factor Productivity

PFMC: TIP
Public Financial Management and Controi Law: Turkish Investment Programme
Amendment No 
2

COMPETITIVENESS AND INNOVATION SECTOR  OPERATIONAL PROGRAMME 
TiSK: TOBB
Turkey Employer Union Confederation: Turkish Union of Chambers and Commodity Exchanges

TiSK: ToR
Turkey Employer Union Confederation: Terms of Reference

TiSK: TPE
Turkey Employer Union Confederation: Turkish Patent Institute

TiSK: TRY
Turkey Employer Union Confederation: Turkish Lira

TiSK: TS
Turkey Employer Union Confederation: Technical Specifications

TiSK: TTGV
Turkey Employer Union Confederation: Technoiogy Development Foundation of the Turkey

TiSK: TÜBİTAK
Turkey Employer Union Confederation: The Scientific and Technological Research Councif of Turkey

TiSK: TÜIK
Turkey Employer Union Confederation: Turkish Statistical Institute

TiSK: TÜRK-iŞ
Turkey Employer Union Confederation: Confederation of Turkish Trade Unions

TiSK: TÜSIAD
Turkey Employer Union Confederation: Turkish industrialists' and Businessmen's Association

TiSK: UBTYS
Turkey Employer Union Confederation: National Science, Technology and Innovation Strategy

TiSK: US
Turkey Employer Union Confederation: United States

TiSK: VC
Turkey Employer Union Confederation: Venture Capital

TiSK: WB
Turkey Employer Union Confederation: World Bank

TiSK: WCY
Turkey Employer Union Confederation: World Competitiveness Yearbook

TiSK: WEF
Turkey Employer Union Confederation: World Economic Forum
AmendmentNo 
7

1
SECTOR ANALYSIS 
1.1 National Policy and Socio-economic Context 
1.1.1 Socio-economic Context 
Turkey is the $\mathtt{16}^{\mathrm{t h}}$ largest economy of the world² with a Gross Domestic Product (GDP) of US$820 billion (2013). The GDP per capita has passed the US$10.000 threshold and reached US$10,782 in 2013. Turkey's foreign trade volume has reached US$403.4 billion in 2013, with exports accounting for 37.4% of the foreign trade volume. Despite some improvements, the current account deficit is stil very high at 7.9% of the GDP (2013), driven mostly by energy imports. The domestic savings rate is very low at 12.6% of the GDP (2012); hence the need for considerable amount of external financing to finance growth continues.
After hitting 14% in 2009, headline unemployment rate came down to single digits in 2011 (9.8%), and remained so in 2012 (9.2%). The labour force participation rate has increased from 46.3% in 2006 to 50%in 2012. Women's labour force participation rate and youth unemployment rate have general hovered around 30% and 20%, respectively.

According to the World Economic Forum's (WEF) most recent (2013-2014) Global Competitiveness Report (GCR), Turkey ranks 44 among 148 countries. Based on GDP per capita at market exchange rates, GCR considers Turkey an economy that is transitioning from an "efficiency-driven" to an "innovation-driven"state. Although such a characterization may hold true for the economy in general, there are two important issues that should be considered to contextualize the GCR's findings: First, regional disparities make it impossible to argue that all regions in Turkey can be characterized in the same way; and second, Turkey's competitive advantage in international markets is still mainly based on favourable factor endowments rather than unigue products and processes. Turkey's ranks 87/148 in the GCR's "nature of competitive advantage" index. Turkey is categorized as a "modest innovator' in the European Commission's Innovation Union Scoreboard. The share of R&D expenditure in GDP is rather low with O.87%.
The Turkish economy is dominated largely by SMEs, which accounted for 99.9% of all companies and 76%of total employment in 2012. Compared to their undisputable dominance in the economy, SMEs' total value added has traditionally been quite modest at 53.3% of the total value added (at factor costs) in 2011,signalling a very low-level productivity.

The services sector dominates the national economy by all measures i.e. employment, contribution to the GDP, and number of companies. The shares of the manufacturing and agriculture sectors have been declining. Manufacturing industry's share in GDP declined from 23% in late 1990s to 15.3% in 2013.
Table 1: Composition of the Economic Activities 
2006: 8.3%
2007: 7.6%
2008: 7.6%
2009: 8.3%
2010: 8.4%
2011: 8.0%
2012: 7,9%
2013: 7.4%

2006: 17.1%
2007: 16.7%
2008: 16.0%
2009: 15.1%
2010: 15.5%
2011: 16.1%
2012: 15.5%
2013: 15.3%

2006: 61.6%
2007: 63.9%
2008: 64.8%
2009: 65.9%
2010: 63.8%
2011: 63.1%
2012: 64.3%
2013: 64.5%
1 Based on GDP at Purchasing Power Parity 

2 Based on Current Prices; does not add up to 1o0%, as the sectors covered do not include rining and quarrying, indirectly 
measured financiat intermediation services and taxes and subsidies.



2006 2007: 24 % 23.5 %
2008: 23.7 % 24.6 %
2009 2010: 25.2 %
2011: 25.5 %
2012: 23.1 %
2013: 23.6 %

2006 2007: 21 % 20.8 %
2008: 20.9 %
2009 2010: 19.2 % 19.9 %
2011: 19.5 %
2012: 20 %
2013: 19.4 %

2006 2007: 5.9 % 5.9 %
2008: 5.9 %
2009 2010: 6.1 % 6.3 %
2011: 7 %
2012: 6.1 %
2013: 7 %
Source: TÜiK.
The regionai Gini coefficients have decreased from 0.24 in early 2000s to 0.21 in 2010. Despite considerable improvement in the last decade, regional disparities still exist. Labour force participation rates demonstrate a significant variability, going as low as 38% in some regions and higher than 60% in some others. During the early 1980s and over the ensuing three decades, Turkey's average annual urban growth rate of 4% placed Turkey as one of the fastest urbanizing countries in the world; however, the rate of urbanization has lately declined.

1.1.2 Policy Context 
The 10th National Development Plan (NDP10), approved by the Parliament in 2013, sets forth the main priorities and policies to be followed in the 5-year period between 2014 and 2018. Under the second development axis, titled "Innovative Production, High and Stable Growth", the Plan underlines the importance of boosting total factor productivity (TFP) in Turkey to ensure high and stable growth. The Plan further indicates that "Productivity growth throughout the economy occurs through two main channels.The first channel is that each economic sector becomes more productive, in other words, within-industry productivity level increases. The second channel is the increase in employment share of the sectors with relatively higher productivity levels, and movement of higher portion of the labour force to these sectors.Manufacturing industry has special importance in terms of both channeis.", and also underlines that innovation increases the productivity of the economic sectors and makes them more competitive; whereas supporting high-growth and high-impact entrepreneurs increases the share of more productive economic sectors in total employment.

The science, technology and innovation policies of the Plan are generaly geared towards improving the collaboration between government, academia and industry and boosting R&D and innovation in globally competitive and high value-added sectors. The Plan emphasizes the central role of clustering and entrepreneurship in the innovation ecosystems, and underlines the need for a more coherent innovation ecosystem, in which research centres, incubators, technology transfer and innovation centres and technology development zones operate in an integrated manner by having a clear focus.
Industrial transformation is another area that the Plan sets forth as a key policy area, related to competitiveness and innovation. The industrial transformation policies are based on the value chain approach, setting forth policies that increases the competitiveness of the national value chains through stronger inter-sectoral and inter-regional integration. One of the key policies in this particular area is to use the massive urbanization and urban transformation programme to facilitate industrial transformation.The plan also includes sector-specific policies. In textile and clothing and furniture sectors higher value added is expected to be achieved by improving design and branding capacities of these sectors. In other sectors such as ceramics, metals, electronics, machinery, automotive, specific policies are usually geared towards supporting innovation and R&D activities. Another important policy in this particular area concerns improving national capacity to develop and produce renewable energy technologies.

Table 2: Select policy-level objectives from the NDP10

Source: NDP10
In the area of entrepreneurship and SMEs, the Plan's policy-level objectives include (a) increasing the share of small- and medium-sized enterprises in the total number of enterprises in Turkey, signalling a policylevel preference to grow micro-enterprises into small- and medium-sized enterprises, and (b) increasing the number of start-ups³. The Plan also indicates that the public support schemes to be provided to the entrepreneurs and SMEs will prioritize innovation, productivity, employment creation, growth and collaboration, in addition to women, youth and social entrepreneurship.

As far as the services sector is concerned, the NDp1o recognises the important role that services sector plays "in sustaining and improving competitiveness of the economy in tradable activities", and identifies "transformation of critical service sectors, such as transportation and iogistics" as a priority. In terms of the tourism industry, the Plan's policy-level emphasis is on diversification of tourism activities, destination management through a holistic approach, sustainability of environment and the cultural assets and quality of both the tourism infrastructure and labour force, with a view to enhance tourism revenues. The Plan indicates that "The tourism market will be diversified by improving the infrastructure necessary for congress tourism, winter tourism, cruise tourism, golf tourism, cultural tourism and especially health tourism" to support development of alternative tourism types.

The regional development and regional competitiveness policies fall into the third development axis of the NDP1o - Liveable Places and Sustainable Environment. The Plan makes a strong reference to the National Strategy for Regional Development (BGUS), second draft of which was open for public opinion as of writing of the present OP in March 2014. The Plan as well as the draft BGUS recognize that aithough regional disparities are generally decreasing, there are still notable regional disparities that call for crafting policies and strategies, tailored in accordance with the specific needs of the regions.
3 The share of companies employing 20-249 employees in the total number of enterprises is expected to increase from 3% in 2013to 4% in 2018. Number of start-ups p.a. is expected to increase from 50.000 in 2013 to 75.000 in 2018. (Source: NDP10, Table 21)

Table 3: Select policy-level objectives from the NDP10 (Regional Development)
2006: 4.4 72.0
2018: 4.3

2006: ---
2018: 6.3

2018: 16*

2006: 252 1216
2018: 570* 2250*
Source: NDP10. *2013 forecasts 
In line with the overall approach of the NDP10, the BGUS introduces a regional classification, based on the GVA per capita income levels (PPP, in the last 3 years).

1.2 Socio-economic analysis 
1.2.1 Macroeconomic Conditions 
Turkey is the world's 16t² largest economy and has a large domestic market. Although the economic growth has been impressive by many measures, the Turkish economy has a number of structural problems.First, despite recent improvements, the current account deficit is still very high (7.9% of GDP, 2013), driven mostly by energy imports. Second, the domestic savings rate is very low (12.6% of the GDP 2012); hence the need for considerable amount of external financing to finance growth continues. Third, the headline unemployment rate has generally been under 1o%; however, growth did not produce as many jobs as expected. The labour force participation rate of women remained very low hovering around 30%, while unemployment among youth remained very high around 20%, suggesting that Turkey cannot adequately benefit from the dividends of its demographic window, which will start closing in 2020s.
1.2.2 Regulatory Framework and Ease of Doing Business 
Despite significant efforts towards (a) creation of a more enabling regulatory framework for the businesses and (b) easing the burden on doing business, Turkey still ranks unfavourably in the World Bank's Doing Business Report when compared to many EU countries. Turkey ranks 69 in the Ease of Doing Business Index, higher from only five EU countries (Croatia, Czech Republic, Greece, Malta and Romania).As far as "Resolving Insolvency' is concerned, Turkey ranks 130 globally, lower than all the EU members.Resolving insolvency takes on average 3.3 years in Turkey, and lenders can only recover on average 22.3%of their receivables from the insolvent enterprises, compared, for instance to 1.2 years and 82.9% recovery rate in Germany and 1 year and 88.6% recovery rate in the UK. In accordance with the methodology that the WB Doing Business Index, "Starting a Business" in Turkey is not easy either, where Turkey ranks 90globafly and lower than 20 EU members. However, the room for improvement in this field relates more to 
4 Headline unemployment rate was 9.9%, women's labour force participation rate was 30.4% and youth unemployment rate was 
19.3% in November 2013 (Source: TÜik News Bulletin, 16004, 17.12.2014, Household Labour Statistics)
5 Including but not limited to the new Turkish Trade Code.



the cost of registering a business and the amount of minimum paid-in capital than the number of procedures or the number of days that it takes to complete the procedures.
Although the new Trade Code included provisions that eased establishing businesses, the provisions,related to the amount of paid-in capital increased the cost of establishing a business. Incorporation of provisions that facilitate flexible working arrangements into the labour laws improved ease of doing business. Moreover, introduction of the e-invoice mechanism was another factor that facilitates doing business; however only a few SMEs can presently benefit from the system. The regulatory framework for supporting social enterprises as well as social innovation is non-existent.

1.2.3 Access to Public and Private Financial Resources 
Bank loans is the most freguently used external financing mechanism for the SMEs in Turkey. Turkey ranks 86/189 in the WB Doing Business (2014) "Getting Credit" index, and 52/148 in the WEF/GCR (2013-2014)"Access to Loans" index. The most frequently voiced difficulty in access to bank loans is the heavy collaterals, required by the banking sector before extending loans. Banking regulations protect the overall health and soundness of the banking industry, but at the expense of easing access to loans. This relates mostly to the overall macroeconomic policies of the country and is not easily changeable. Credit guarantee facilities exist yet the amount of funding available and the conditions to obtain loan guarantees would not allow a transformational change in this particular area. SMEs, which constitute 99% of the companies in Turkey, use approximately 25% of the loans (271.4 billion TRY as of end of 2013, BDDK).
Neither the private equity nor the venture capital market can be considered deveioped or real aiternate means of external financing for entrepreneurs and/or SMEs in Turkey. Legislative arrangements for establishment of "Fund of Funds" and "Angel Investor Networks" have been made®. Recently TÜBiTAK operationalised a fund of funds scheme. Through this early stage capital program, TÜBiTAK started to provide seed and start-up financing via open calls. Even if Turkey had the best VC legislation, the likelihood of achieving higher levels of VC in Turkey would still hinge on the existence of a sufficiently large pool of start-ups. More than anything else VC is a portfolio and pipeline business. In the absence of a sufficiently large portfolio, composed of investments, losses from some of which can be offset by the gains from the others, VC interest will be low. Turkey needs to expand its pool of entrepreneurs (start-ups), through means such as "accelerators'" which are becoming widespread in the EU and as well as in the US, proving in some cases a more effective way than conventional incubators in terms of supporting entrepreneurs.
Public financial resources, available to the SMEs and entrepreneurs, include various financial support schemes provides provided by KOsGEB, Ministry of Industry and Technology (Techno-entrepreneurs, SANTEZ), and TÜBiTAK (TEYDEB). In addition to these, the development agencies also extend grants to the SMEs in their regions, through calls for proposals. The following table demonstrates the amount of public financing, made available to the SMEs.

Table 4: Public Financing to the SMEs 

6 Regulation on Individual Equity Participation, O.J. dated 15 Feb. 2013: 285607 There are several accelerators in Turkey, most of which are attached to or associated with universities.

MolT (KOSGEB) 17.4 43.1 27.9 48.4 177.5 294.5: MolT (KOSGEB - Loan Subsidies) 164 165 147 146 170 106

MolT (KOSGEB) 17.4 43.1 27.9 48.4 177.5 294.5: Mo!T (TÜBİTAK) 102 110 138 110 126 130 MOIT (SANTEZ) 6.2 9.9 13.5 18.7 43.8 50

MolT (KOSGEB) 17.4 43.1 27.9 48.4 177.5 294.5: Molt-Techno-Entrepreneurs -30- 50

MolT (KOSGEB) 17.4 43.1 27.9 48.4 177.5 294.5: Total 328 326,4 323,1 547,3 630,5
Source: Ministry of Industry and Technology, KOsGEB and TÜBiTAK.
During IPA-1 Period the amount of public financing, made available to the SMEs has increased substantially, and new/revised financial support schemes has been introduced by the Government of Turkey. Information on efficiency, effectiveness and impact of such financial support mechanisms has not yet been made publicly available.

1.2.4 Business Skills, Capabilities and Culture 
The business skills and capabilities of the Turkish SMEs demonstrate significant variability, depending on the size of the enterprises, as well as across regions, often positively correlated with the level of development of the regions, in which the enterprises operate. Most SMEs, especially micro-enterprises and small-sized businesses are family-owned, with little or no delegation of authority to professional management cadres, and very limited willingness to engage in formalized partnerships with non-family persons.

Various financial support schemes geared towards improvement of business skills and capabilities are available, yet their impact is not known, aside from mostly anecdotal success stories. However, in consideration of the limited impact of the standalone business support services (e.g. training, consultancy etc.), KOsGEB has shifted most of its financial resources from standalone business development services to “project-based" support services with a legislative arrangement, made in 2010.
Ranking third out of 59 countries in IMD/WCY's "Adaptability of Companies" index (2012), Turkish companies are usually considered highly adaptive to changing business environment and requirements.Turkish SMEs acquire business skills and capabilities not in anticipation but in time of need. This is best exemplified by the SMEs that are integrated into supply chains of large-scale corporations. Such SMEs develop and deploy business skills quickly as required by their buyers. The stronger the SMEs are integrated into national supply chains, the easier they develop their business skills and capabilities.
Flash Euro barometer 354 on "Entrepreneurship in the EU and beyond" indicates that the share of respondents who favour seif-employment in Turkey (84%) is far higher than the EU average (37%). Every year ca. 50 thousand enterprises are established in Turkey.

1.2.5 Innovation (Formation and Dissemination of Knowledge) and Creativity 
There are 52 Technology Development Zones, 39 of which are operational. As of end of 2013, there were 2508 companies in the TDZs, employing 26,500 R&D personnel. Between 2003 and 2013 the Government of Turkey invested TRL2.91 billion (in 2013 prices) for improvement of research infrastructure at the public and higher education institutions. in due course, 1o8 thematic research centres projects have become operational, with another 65 to become operational soon. Number of FTE R&D personnel has increase 

from 63.4 thousand in 2007 to 92.8 thousand in 2011. The share of private sector in total FTE R&D personnel increased from 38.3% in 2007 to 48.9% in 2011.

Despite a significant improvement in most R&D indicators, there are still some structural problems that need to be addressed in order to improve the innovative and entrepreneurial capacity of the economy.First of all, there is a need to provide better protection for intellectual property rights. Turkey presently ranks 74 among 148 countries in the WEF/GCR's IPR protection index. Secondly, although number of research centres at the universities has increased, there is still a significant room for improvement of university-industry collaboration. Most university research centres still focus on fundamental research rather than applied research, which has a better potential for short-term commercialization. Turkey's ranks 52/148 in WEF/GCR University-industry Collaboration Index. Thirdly, although public funding is available for R&D, such funding is very limited for commercialization, without which most SMEs would find it very hard to market, improve and provide after-sale services for their innovative products.
Clustering is considered a strong means that strengthens the triple helix in regional economies and hence the innovative capacity. A strong awareness of clusters and benefits of clustering exists. In addition to some cluster-friendly support mechanisms, the Ministry of Industry and Technology has launched the National Cluster Support Programme in 2013. Turkey ranks 30/148 in WEF/GCR's "State of Cluster Development" index.

Turkey is eager to integrate its research infrastructures with the EU. in this regard, Turkey follows the European Strategy Forum on Research Infrastructures (ESFRl) process and establishment of European Research Infrastructure Consortium (ERiC). Turkey became observer in one ERIC in 2013. Participation to 5 new ERiCs in 2014 is being evaluated.

The positive impact of the creative industries on economic and social development is widely recognized.Although there has been considerable debate on the definition of creative industries®, such industries are mainly concerned with the creation and provision of marketable outputs (goods, services and activities)that depend on creative and cultural inputs for their value. Turkey's fashion industry has grown rapidly.Efforts towards channelling creativity to other manufacturing industries exist. Turkey's movie and TV shows industry has also grown over the last decade, exports of Turkish TV shows to Balkan and Middle East countries has boomed.

1.2.6 Business Infrastructure 
There are some 276 Organized Industrial Zones (OiZs) in Turkey with a total capacity to host 70.6 thousand enterprises, employing 1.3 million people, in a total area of 78.4 thousand hectares, of which almost 70%is already allocated. In addition to the OIZs, there are 453 Small Industrial Sites (SiSs), designed mainly for micro-enterprises. SISs host 93:4 thousand enterprises, employing 467.5 thousand people. The Free Zones (FZs) are less common; there are 19 FZs, hosting 3.2 thousand companies.
As far as the start-ups are concerned işGEMs and TEKMERs are the main elements of the business infrastructure. There are presently 16 operational işGEMs, with another 3 expected to become operational soon, and there are 42 TEKMERs, located in universities.

8 As per Regulation (EU) No 1295/2013 of the European Parliament and of the Council of 11 December 2013, establishing the Creative Europe Programme (2014 to 2020) and repealing Decisions No 1718/2006/EC, No 1855/2006/EC and No. 1041/2009/EC "The cultural and creative sectors include inter alia architecture, archives, libraries and museums, artistic crafts, audio-visual (including film, television, video games and multimedia), tangible and intangible cultural heritage, design, festivals, music,literature, performing arts, publishing, radio and visual arts"

Table 5: SWOT 
Weaknesses: •

Weaknesses: •

Weaknesses: ©

Opportunities: Access to Finance

Weaknesses: -

Weaknesses: o
Opportunities: o
Threats: .

Strengths: Access to Finance

Opportunities: R&D and Innovation

Weaknesses: 0

Weaknesses: 0

Weaknesses: o

Weaknesses: e .

Weaknesses: 0

Weaknesses: •

Strengths: R&D and Innovation
Weaknesses: o

Weaknesses: e



2
SCOPE FOR A SECTOR APPROACH 
2.1 National sector policies /strategies 
The NDP10 sets out Turkey's goals with a holistic approach for the 5-year period between 2014 and 2018in various themes and policies including, but not limited to, competitiveness, innovation, R&D,entrepreneurship, SME development, tourism, and industrial transformātion. Turkeys"Industrial Stratēgy and Action Plan", which was prepared by the MolT as a ciosing criterion for chapter 20, has been put into action for the period of 2011-2014, in compliance with 9th Development Plan. Furthermore, National Science Technology and Innovation Strategy {UBTYS) 2011-2016, prepared by TÜBiTAK, and SME Strategy and Action Plan (KSEP) 2011-2013, prepared by KOSGEB, were also implemented in the related policy areas. These strategy documents have been prepared with active participation of various stakeholders,both from public and csos.

Within the context of NDP1o, "Innovative Production, High and Stable Growth" policy underlines the importance of boosting total factor productivity (TFP) in Turkey to ensure high and stable growth and indicates that economy-wide productivity gains can be achieved through (a) increasing the productivity of the economic sectors and/or (b) increasing the share of more productive economic sectors in employment.Also, the science, technology and innovation policies of the Plan are generally geared towards improving the coilaboration between government, academia and industry and boosting R&D and innovation in globaily competitive and high value-added sectors.

General objective of the Industrial Strategy and Action Plan (2011-2014) is to increase the competitiveness and efficiency of Turkish Industry and to accelerate the transformation to an industry structure which has more share in world exports, where high-tech products with high added value are produced, which has qualified labour, and which at the same time is sensitive to the environment and the society.
In order to improve the competitiveness and entrepreneurship culture of SMEs and to increase the share of SMEs in the economic and social development, policies and interventions have been specified under the KSEP.

UBTYS (2011-2016) prioritises nine research areas: automotive, manufacture of machinery, ICT, energy,food, water, health, space and defence. Furthermore, for fostering specialization, technology roadmaps are being prepared under the coordination of TÜBiTAK.

Moreover, these national strategies are complemented with severat sectoral strategies such as textile,machinery, electronics, automotive, iron and steel, medicine, chemistry, which are prepared under the coordination of MolT and also energy, food, water, R&D and innovation strategies are prepared under the coordination of TÜBiTAK.

Strategic planning in Turkish administrative system is ensured by the law No: 5018 "Public Financial Management and Control Law". According to Article 9 of the said Law, "Public administrations are to prepare strategic plans in collaboration with related institutions, to set missions and visions within the framework of development plans, programs, relevant legislation and basic principles adopted; to determine strategic goals and measurable objectives; to measure their performances according to predetermined indicators, and to monitor and evaluate this overall process." in line with this Law each public administration prepares annual strategic plans for all their activities.
To realize the above-mentioned strategic goals, main public institutions dealing with these policy areas have a wide variety of support schemes and programmes, ranging from fundamental research to commercialization of products and services, and from aiding conventional SMEs to innovative clusters. The extension process of the implementation period of the strategy papers, are going on in tandem by the 

responsible authorities, in line with the NDP10 goals. Furthermore, Turkey's targets have become aligned with EU's 2020 strategy in Science, Innovation and Industry policy fields. The national innovation and entrepreneurship system targets have been renewed and targets have been set for the year 2o23 with the objective of being one of the top 10 economies in the world by 2023. The 2023 targets for the national innovation and entrepreneurship system of Turkey are, to increase R&D intensity to 3%, to increase business R&D intensity to 2%, to raise the number of full-time equivalent (FTE) researchers to 300,000 of which researchers in business to 180,000.

On the other hand, sector policy is closely linked with accession agenda. Chapter 20-Industry and Enterprise Policy and Chapter 25-Science and Technofogy are directly linked with the subject sector. These sectors are led by the Ministry of Industry and Technology. Furthermore, Turkey has been working on the operational process of assessment for the Small Business Act (SBA) together with the Western Balkans,under the leadership of KOSGEB.

2.2 Institutional setting, leadership and capacity 
Ministry of Industry and Technology is the lead Ministry of the sector with seven operational DGs:
DG for Industry,
DG for Science and Technology,
DG for Industrial Zones,
DG for tndustrial Product Safety and Inspection,
DG for Metrology and Standardization,
DG for R & D 
DG for Implementation and Foreign Investment 
DG for Development Agencies DG for EU and Foreign Affairs.
The MolT is responsible for development and implementation of (1) industrial, (2) science, technology and innovation, (3) metrology, (4) product safety and control and (5) industria! productivity policies and strategies in Turkey. The MolT is also responsible for planning, establishment, and operationalisation of organized industrial zones, industrial zones, and small industrial sites, as well as clusters. Hence, by virtue of its mandate and function, the Molt plays a key role in improving Turkey's industrial and technological infrastructure, and boosting university-industry coilaboration.

The MolT has two main related institutions and one affiliated institution. These institutions are;
TÜBiTAK: The Scientific and Technological Research Council of TURKEY 
KosGEB: Small and Medium Enterprises Development Organization 
TPE: Turkish Patent Institute 
TÜBiTAK: The Scientific and Technological Research Council of Turkey is the agency for management,funding and conduct of research in Turkey. It conducts research and support Turkish researchers. TÜBiTAK is responsible for promoting, developing, organizing, conducting and coordinating research and development in line with national targets and priorities. TüBiTAK acts as an advisory agency to the Turkish Government on science and research issues, and is the secretariat of the Supreme Council for Science and Technology (BTYK), the highest S&T policy making body in Turkey. There are six types of funds in TÜBiTAK:academic, business/Industry, public Institutions, entrepreneurship, scientific events and science & society.

KOSGEB: KOSGEB (Republic of Turkey Small and Medium Enterprises Development Organization) aims that increase SMiE's share in economic and social development by offering quality service and support towards developing SME's power of competition and spreading culture of entrepreneurship.
TPE: Institute, deals with industrial property issues in Turkey for effective protection of patents,trademarks, industrial designs and other industrial property rights.

Main stakeholders of the sector have comprehensive experience in implementing policies through programmes. MolT has ca. 1400 personnel and operates 7 different programmes. TÜBitAK has ca. 4525personnel and operates 63 different programmes. KOsGEB has ca. 1000 personnel and operates 7 different programmes.

2.3 Sector and donor coordination 
The Supreme Council for Science and Technology (BTYK) is the highest authority and coordinating body related with science, technology and innovation policy in Turkey. The Council convenes every six months,under the chairmanship of Prime Minister himself, with the decision-making power for national S&T and innovation policy. The Council consists of seventeen permanent members including nine Ministers and several other senior officials from public and non-public institutions and a member to be appointed by a university to be designated by the Council of Higher Education. Depending on the agenda of the Council meetings, stakeholders from public, private sector, non-public institutions and academia are invited aiso to join the meetings. As the secretariat body, TÜBiTAK coordinates the BTYK meetings and UBTYS 20112016 strategy.

In addition to this, Public-University-Industry Cooperation Initiative was started by MolT aiming to create a better governance model on this issue. Consequently, there are several horizontal cross cutting themes every institution follows its own agenda.

On the other hand, Civil Society is represented by Technology Development Foundation of the Turkey (TTGV) within this sector. TTGV is a non-profit organization which consists of members of 24 private sectors, 5 public institutions, 11 umbrella organizations and 15 individuals.
In Turkey, relatively few international donors providing grant support are active. However, IFis such as ElB,EIF, EBRD, CEB, KfW and WB are active with extensive loan programmes, in particular in sectors such as environment, energy, private sector development and transport.

In Regional Competitiveness Operational Programme (RcOP 2007-2013) a specific measure was dedicated to financial instruments and several operations were implemented by MolT in collaboration with IFls. It is also envisaged to develop new financial instruments within this Sector Operational Programme. In this respect, as the first step, MolT took the initiative to discuss new financial instrument project ideas with EBRD that will make contributions and coincide with the goals and ambitions of the 2014-2020programme. Moreover, within the period of 2015 and onwards Sector Operational Programme will seek cooperation opportunities with International organizations such as United Nations Development Programme (UNDP), United Nations Industrial Development Organisation (UNiDo), World Bank Etc.Further consultation with lOs and IFls will be carried out once the Operational Programme is adopted by the EU Commission.

If the Turkish authorities and the EC agree to set up Turkish Investment Programme (TiP), inclusion of the Competitiveness and Innovation sector to the TiP can be considered to increase financing capacity for investments in the sector through establishing finance facilities for venture capital (innovation and expansion stages), credit guarantee schemes, and loan programmes.


2.4 Mid-term budgetary perspectives 
As a sub-national development plan document, the Medium-Term Program (MTP) is prepared by Ministry of Development for 3 consecutive years. Related with the MTP, Medium-Term Financial Plan (MTFP) is prepared by the Ministry of Finance and approved by Council of Ministers. MTFP mostly includes macroeconomic forecasts such as balance of income and expenses and financing of current account deficit.Medium-Term Financial Plan includes a fiscal breakdown according to ministries (prime ministry and presidency), universities and other public bodies/institution. These breakdowns items can be subsumed as personnel, interest, capital expenditures and capital transfer, reserve allowance which makes the budget as a whole and shows the expenses for the next three years. Thus, the sector budget cannot be easily and directly identified in the state budget in the MTFP. However, 5018 Public Financial Management and Control Law (Adopted by the Parliament on 10.12.2003) stipulates Performance-based Budgeting System is actively in effect since 2006. The law obligates the public institutions to prepare an in-house strategy document that should include medium term fiscal planning for each expenditure item including the nationally funded schemes and programmes. Thus, each public institution can easily draw medium term expenditure goals from each in-house strategy documents. According to the Ministry of finance database, the cumulative budget reserved for the nationally funded programmes and schemes have increased 1.9 times from 2.4 Billion TRY in 2008 to 4.5 Billion TRY in 2012. During 2014-2018 period government will spend 10.4 Billion TRY, according to the NDP10.

2.5 Performance assessment framework 
In accordance with the law no 5018 "Public Finance Management and Control Law", strategic planning and performance-based budgeting concept has been put into practice in Turkey since 2006. Within this scope besides strategic plans, public administrations also prepare annual performance programmes and activity reports and present to the related Ministries as Ministry of Development, Ministry of Finance, Turkish Court of Accounts and the Grand National Assembly of Turkey. Ministries have established Strategic Development Directorates which is functionally active since 01.01.2006 in order to prepare and coordinate strategic planning process and monitor the performance on a quarterly basis and report to the all relevant sides. In this context, even though there is need for further elaboration, it can be assessed that Turkey has a national monitoring system based on performance criteria exist regarding the strategic planning and performance-based budgeting concept.

With the aim of monitoring and ensuring coordination of "Turkey's Industrial Strategy and Action Plan",under its auspices, the Ministry of Industry and Technology has established a Monitoring and Steering Committee in which all stakeholders participated and formed initiatives with the involvement of public organizations.

For the industrial strategy, a monitoring and evaluation report has been prepared every six months.Monitoring and Steering Committee is in-cooperation with various dialog mechanisms existing between the private sector and public sector. Also, the issues which are subject to discussion between the public and private sector at the Monitoring and Steering Committee are submitted to Economy Coordination Councii by the MolT, and it will be ensured that decision making political authority is informed and actuated. Monitoring and implementation of sectoral strategies (e.g. textile, machinery, electronics,automotive etc.) and action plans are also similar with the monitoring of industrial strategy and action plan. In this context, under its auspices, MolT has established Steering Committees in order to provide effective monitoring and implementation of these strategies, which will hold meetings on six monthly bases. Responsible institutions of actions provide information and data six monthly basis to the secretariat of MolT. Within this scope, Molt prepares and publishes implementation, monitoring and evaluation reports in order to submit Steering Committees.


"National Science, Innovation and Technology Strategy 2011 - 2016" is governed through annual action plans and achievements of actions are monitored throughout the year at six monthly basis. Within this context, responsible and relevant stakeholders of the actions provide information and data regarding the progress of actions to The Scientific and Technological Research Council of Turkey (TüBiTAK) as the secretariat of the Supreme Councif for Science and Technology (BTYK). As the secretariat, TÜBiTAK reports the progress of actions to the BTYK meetings within the scope of collected data from ali stakeholders.
With the aim of monitoring and ensuring coordination of "SME Strategy and Action Plan (KSEP)", under its auspices, KOsGEB has established a Steering Committee in terms of management, monitoring and evaluation of the strategy, and a Technical Committee for carrying out the technical studies. Responsible institutions of actions and projects prepare Target Progress Reports and submit these reports to KosGEB every six months. In this scope KOsGEB consolidates Target Progress Reports and submit them to the members of Steering Committee at the meetings which are organized semi-annually. When the need arises, Steering Committee can establish sub-monitoring committees or working groups.
CiSOP will have its own monitoring system within the scope of EU funds management; but it will also provide information regularly regarding its contributions to the all aforementioned strategies in terms of targets and performance indicators.

In the light of all these information, within the context of Cisop providing quality improvement support regarding monitoring system of aforementioned strategies and increasing the capacity building assistance to the evaluation of the strategies will create added value in the sector in terms of strengthening its performance and increasing its effectiveness and efficiency.

2.6 Public finance management 
Since 2ooo Turkey has pursued a broad program of public expenditure and financial management reforms to improve the quality of public service delivery while maintaining fiscal discipline. PFM forms a core component of the gth Development Plan (2007-2013), which sets transparency, accountability,participation, efficiency and citizen satisfaction as the main performance criteria in the provision of public services. The NDP10 aims at successful implementation of the core PFM reforms, the challenge for Turkey now is to move forward with in depth implementation, ultimately resulting on enhanced quality in public sector management.

Public expenditure and financial accountability system is implemented according to the Law No. 5018 on Public Financial Management and Control (PFMC) in Turkey. The Law's aim is to prepare and implement public financial management body, prepare and implement public budgets, reporting and accounting of all financial processes and supervising financial control in order to ensure accountability and financial transparency and effective use of public resources in line with policies and targets of development plans and programs. To this aim, essential instruments have been defined as strategic planning, internal control,internal audit and external audit to be conducted by the Court of Accounts.
In accordance with the principle of financial transparency, it is envisaged to inform the public opinion in time during the acquisition and use of public resources. For this purpose, processes of reporting,development of financial statistics, activity reports and their publication are carried out in order to ensure financial transparency.

Besides, Law No. 5018 generated an accounting unity covering all of the public institutions under the centralized management and extended to accruals accounting on the basis of recording and reporting of all financial operations. Hence, financial reports and statistical data are recorded and presented to the public allowing international comparisons.

i 

In the Law No. 5018, one of the instruments which will ensure financial transparency is the requirement of informing the public opinion in the first month of every fiscal year on the objectives, strategies, assèts,obligations and annual performance programs under the obligation of accountability attributed to the ministers. Thus, all revenues and expenditures of public institutions are identified in the budget and audit capacity of the public opinion is enhanced in generation of revenues and their uses.
Regarding Public Internal Financial Control (PIFC) and External Audit (EA), there is no Community legislation requiring transposition into national law, it is expected to adopt international control and internal audit standards and EU best practices by Turkey.

The basic legal framework of the Public Internal Financial Control (PiFC) system in Turkey is regulated by the Constitution and the PFMC Law and the actors in the current PiFC system are the Turkish Grand National Assembly (TBMM), Court of Accounts, Ministry of Finance, Ministry of Interior, Ministry of Development, Undersecretariat of Treasury, Internal Audit Coordination Board (lACB) and the strategy development as well as internal audit units in the public administrations. Central harmonization role within the PiFC system is assumed by the MoF in the area of financial management and control (FMC) and by the IACB attached to the MoF in the area of internal audit.

The PiFC system covers the general government including the central government, social security institutions and local administrations, with the exception of the regulatory and supervisory agencies.
In PIFC system political accountability lies with the Minister. Its elements are defined and operate within the framework of the methods and standards set out by the central harmonization units (CHU), under the supervision of the highest-ranking manager, with the support and coordination of the strategy development units (SDU). Spending units are entrusted for implementation and assurance as well as advisory functions are provided by internal audit units.

Regarding the external audit, The Law No. 6085 on Turkish Court of Accounts (TCA) was enacted in 2010.The Law was prepared on the basis of INToSAl auditing standards and the EU best practices. The audit by TCA shall cover regularity audit and performance audit.

The TCA performs the external audits of the financial operations, decisions and transactions, and the evaluation of effective, economic, efficient and legal usage of public resources of the public administrations within the scope of the general government as well as the other administrations which,according to the laws, are subject to the audit of the TCA. It issues a final judgment on their financial transactions and accounts.

As part of regularity audit, it evaluates the financial management and internal control systems of the public administrations. As part of performance audit, it evaluates the activity resuits related to the objectives and indicators determined by administrations within the framework of accountability. It identifies the procedures and principles related to external audit and it is independent during the planning, execution and reporting stages of audit.

TCA prepares entity reports for each pubic administration as a result of audits and examinations. These reports are sent to the related public administrations and announced to the public. The TCA submits the External Audit General Evaluation Report to the TBMM which was consolidated in respect of administrations' regularity and performance audit results. The Court of Accounts also gives a general conformity statement related to the draft final accounts law to the TBMM. This statement is a document showing the level of compliance of the yearly budget execution results of the government, with the budget law adopted by the TBMM.


The PFMC Law assigns the Court of Accounts to submit to the TBMM certain reports together with its opinions reached on the basis of the results of external audits. These reports are the individual accountability reports of the public administrations within the scope of general government, General Accountability Report and the Local Administrations General Accountability Report. The Court of Accounts also evaluates the financial statistics pertaining to one year, in March of the following year, in terms of their preparation, publication, accuracy, reliability and compliance with standards. The financial statistics evaluation report to be issued following the evaluation is submitted tō'thē TBMM and the MoF.
The Court of Accounts itself is audited on a yearly basis by a committee of auditors with necessary professional competencies, acting on behalf of the TBMM and assigned by the Bureau of the Assembly of the TBMM.

2.7 Macro-economic framework 
In the aftermath of the global economic crisis the growth pace of Turkish economy and its trade partners have diverged significantly; domestic demand recovered rapidly contrary to sluggish external demand. In this process, current account deficit increased to unprecedented levels and the necessity to rebalance the economy became evident. Starting from last quarter of 2011 macro-prudential measures were put into implementation to establish a more balanced economic structure. With these policies growth has settled to a more moderate path, external demand has been the main source of growth in 2012 and current account deficit to GDP ratio decreased to 6.1 percent. In 2013 external demand remained stagnant,domestic demand revived and current account deficit increased again. With 7.9 percent (MoD), current account deficit to GDP ratio in 2013 was realized higher than the Medium-term Program (2014-2016) and Pre-Accession Economic Program (PEP) (2014-2016) estimate which was 7.1 percent.
Main objectives of the macroeconomic policy in the forthcoming period are on one hand to reduce current account deficit gradually, on the other hand to increase the growth rate through minirnizing the effects of global uncertainty on Turkish economy. Within this context, real GDP growth which is estimated to realize around 3.6 percent in 2013, is expected to increase to 4 percent in 2014 and converge towards the potential growth rate of 5 percent in 2015 and 2016 (PEP 2014-2016). While converging gradually towards potential growth, with the effect of macro-prudential measures implemented, macroeconomic policies target decreasing current account deficit to GDP ratio gradually to 6.4 percent in 2014, 5.9 percent in 2015and 5.5 percent in 2016 (PEP 2014-2016).

Simultaneous decline of total investments and savings in recent years has increased the need for structural policies in this area. Effects of changes in US monetary policy since May 2013 have highlighted this need.Accordingly, increasing domestic savings, directing resources to productive areas, raising productivity level of the economy, increasing employment, reducing inflation will be among main macroeconomic targets (PEP 2014-2016). In this framework, with the acceleration in GDP growth, unemployment rate is expected to gradually decline from its 9.7 percent level in 2013 to 8.9 percent in 2016 (PEP 2014-2016). The Central Bank of Republic of Turkey (TcMB) will continue infiation targeting regime in compliance with the main objective of achieving price stability. The TCMB targets decreasing the inflation rate (end-year CPl inflation)gradually from its 7.4 percent tevel at end-2013, to 5 percent at end-2016. The ultimate target is to decrease inflation rate to levels complying with the Maastricht criteria, while considering financial stability issues into consideration (PEP 2014-2016).

The strong stance in public finance will be maintained in the medium term, fiscal policies will be supportive for the goals of strengthening economic and financial stability, for keeping current account deficit under control through increasing domestic savings and raising growth potential of the economy. Sustainability of public finances will be pursued by keeping public sector borrowing requirement at reasonable levels,and achievements in public finances in the past will be continued as well. Accordingly, general góvernment deficit, which is estimated to realize around 1 percent of GDP in 2013, is estimated to decrease to 0.5

percent of GDP in 2016 (PEP 2014-2016). With this successful performance in public finances and sustaining of growth in the economy, general government debt stock to GDP ratio is forecasted to decrease from 35 percent in 2013 to 30 percent in 2016 (PEP 2014-2016).

Moreover, transformation of the existing production structure is targeted via reducing import dependency and increasing innovation capacity of the economy. The structural policies towards these areas will contribute to increase in potential growth rate and reduction in the saving-investment gap through enhancing competitiveness of the economy in the medium term. Thereby, important progress will be ensured towards achieving the long-term development goal of the Tenth Development Plan that is to upgrade the global position of Turkey and enhance weifare of people.

2.8 Overall Assessment 
Turkey attaches great importance to support to innovation and competitiveness in economic development and sees these policies as driving forces of the country to become one of the tenth economies of the world.Thus, Ministry of Industry and Trade has been evolved to Ministry of Industry and Technology. Ministry has assumed the leadership in innovation, industry, technological development and SMEs policies with 3affiliated bodies, namely TÜBiTAK, KOSGEB and TPE. MolT and affiliated bodies are managing more than 30 programmes in different intervention levels. In 2007-2013 period Turkey has spent 2.4 billion TRY public resources and that amount will be quadrupled in 2014-2018 period. NDP10, complemented with Industry Strategy Paper and sub-sectoriał papers, UBTYS, KSEP, BGUS sets out the priorities and goais to manage and focus this huge support in a strategic and efficient fashion in the most required themes and geographies. Since the competitiveness and innovation sector has a huge array of stakeholders in different levels of the public sector there are some policy areas shared with more than one institution.

3
OBJECTIVE(S) OF THE IPA SECTOR SUPPORT 
The overall objective of the IPA sector support, as articulated in the Country Strategy Paper, is "to improve the business environment and strengthening research, technologic development and innovation".
The PA sector support has four expected results:
Improved functioning of the business sector, especially for SMEs and entrepreneurs;
Improved access to finance for SMEs;
Increased clustering, networking and SME internationalization; and 
Increased quality and quantity of public and private research and innovation in support of economic development.


4
OPERATIONAL FEATURES OF THE PROGRAMME 
4.1 Geographic and thematic concentration 
Thematic concentration 
The CisoP covers a very large sector: Competitiveness and Innovation. Drawing from the lessons learned during the implementation of the RCOP under (PA I, the CISOP is open to all regions in Turkey.
The overarching strategy of the CisOP is rooted in the NDP10's growth strategy: "Developing an exportoriented, private sector-led competitive production structure by increasing productivity and accelerating industrialization" (NDP10, Figure 1). More specifically, CisOP's main strategy is to contribute to the transformation of the manufacturing industry in order to help the national manufacturing industry move up the value chains.

In accordance with this overarching strategy, the strategic choice of the Cisop is to concentrate on the "manufacturing industry" with the overarching objectives to improve total factor productivity (TFP) in Turkey, and to reduce Turkey's current account deficit. Both of these objectives are essential for improving resilience of Turkey's economy and securing high and stable growth. These strategic choices will be operationalized through two strategic selection criteria, which will ensure strategic coherence of the interventions to be supported within the scope of the CisoP. These strategic selection criteria are:
Contribution to improvement of the total factor productivity of the national economy: The interventions to be supported under the CisoP are expected to enhance the total factor productivity of the national economy through (a) improving productivity of the sectors that they target and/or (b)increasing the share of comparatively more productive sectors in the economy. Manufacturing industry carries a special importance for both purposes. Thus, interventions that (a) increase domestic value added; (b) facilitate sustainable production with advanced technologies; (c) enable moving up the global value chains; (d) help create innovative ecosystems or improve the capacity of the already existing ones; (e) foster entrepreneurship and high quality jobs will be of particular importance to pursue the strategic choices of the Cisop. This particular strategic selection criterion recognizes the vital importance of innovation as one of the main means that boost total factor productivity of an economy. The CisoP operationalises the notion of innovation in a rather comprehensive fashion,including technological as well as non-technological innovations.

Contribution to decreasing the current account deficit of Turkey: The interventions to be supported under this SoP are expected to have directly or indirectly a positive impact on Turkey's current account. Such contribution may be made through increasing exports (including international tourism revenues) or reducing imports. Additionally, since imported energy is an important component of the current account deficit, interventions that improve energy efficiency in industry, facilitate better utilization of renewable energies for the industry or improve resource efficiency will also be considered as interventions that contribute to reducing current account deficit of Turkey.
Geographic concentration 
In order to maximize the impact of the IPA Il funds in the area of economic, social, territorial development,a thematic and geographic concentration is of paramount importance. Therefore, CisoP allocates a certain part of funds to the priority NUTS Il regions.

Geographical concentration principle will be applied to only some specific actions/activities of CisoP.Considering the content of the OP, eligible interventions, potential final beneficiaries, regional needs and 

project-generation capacities of priority regions, following action/activity is determined eligible and funds allocated for geographical concentration are as follows:
Action: 1. Private sector development
Activities: 1.1 Manufacturing Industry
Total Budget Allocated (2014-2018): 22,9 MEUR
Indicative Rate of Funds Allocated for Priority NUTS Il Regions: Ca.30 %
In principle, geographical concentration approach will cover 12 NUTs Il regions having Gross Value Added (GVA) per capita below 75% of the national average (last three years 2009-2011). Among these 12 regions,by taking into account coherence and complementarity among the priorities of regional plans and the SOPs, and absorption capacity of the regions, four regions have been prioritized for the concentration in the period of 2014-2016:
(1)TRB1 (Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli)
(2)TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari)
(3) TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır)
(4) TRC3 (Mardin, Batman, Şirnak, Siirt)
The below table shows GVA (Gross Value Added) per capita levels at NUTS Il level in the light of latest available statistical data:
Table 6: GVA per capita by NUTS Il Regions (2009-2011, $)
NUTS II Regions: TR10 (istanbul)
2009: 11.848
2010: 13.416
2011: 13.865

NUTS II Regions: TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli)
2009: 9.699
2010: 11.511
2011: 12.029

NUTS II Regions: TR22 (Balıkesir, Çanakkale)
2009: 7.596
2010: 8.651
2011: 8.954

NUTS II Regions: TR31 (izmir)
2009: 9.372
2010: 10.783
2011: 11,443

NUTS II Regions: TR32 (Aydın, Denizli, Muğla)
2009: 7.496
2010: 8.524
2011: 8.668

NUTS II Regions: TR33 (Manisa, Afyon, Kütahya, Uşak)
2009: 5.988
2010: 8.012
2011: 8.283

NUTS II Regions: TR41 (Bursa, Eskişehir, Bilecik)
2009: 10.319
2010: 11.528
2011: 12.126

NUTS II Regions: TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova)
2009: 10.641
2010: 12.128
2011: 13.138

NUTS II Regions: TR51 (Ankara)
2009: 10.699
2010: 11.990
2011: 12.259

NUTS II Regions: TR52 (Konya, Karaman)
2009: 6.125
2010: 6.771
2011: 7.118

NUTS II Regions: TR61 (Antalya, isparta, Burdur)
2009: 8.672
2010: 10.094
2011: 10.122

NUTS II Regions: TR62 (Adana, Mersin)
2009: 6.125
2010: 7.147
2011: 7.232

NUTS II Regions: TR63 (Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye)
2009: 4.902
2010: 5.724
2011: 5.904

NUTS II Regions: TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir)
2009: 5.737
2010: 6.673
2011: 7.087

NUTS II Regions: TR72 (Kayseri, Sivas, Yozgat)
2009: 5.750
2010: 6.639
2011: 6.675

NUTS II Regions: TR81 (Zonguldak, Karabük, Bartın)
2009: 7.153
2010: 7.952
2011: 8.536

NUTS II Regions: TR82 (Kastamonu, Çänkın, Sinop)
2009: 5.670
2010: 6.612
2011: 6.594

NUTS II Regions: TR83 (Samsun, Tokat, Çorum, Amasya)
2009: 5.598
2010: 6.444
2011: 6.762

NUTS II Regions: TR90 (Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane)
2009: 5.816
2010: 6.765
2011: 6.652

NUTS II Regions: TRA1 (Erzurum, Erzincan, Bayburt)
2009: 4.990
2010: 5.815
2011: 5.901

NUTS II Regions: TRA2 (Ağri, Kars, Iğdır, Ardahan)
2009: 3.254
2010: 4.055
2011: 4.001

NUTS II Regions: TRB1 (Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli)
2009: 4.910
2010: 5.638
2011: 5.820

TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari): TRC1 (Gaziantep, Adiyaman, Kilis)
3.137: 3.925
3.712: 4.909
3.515: 4.952

TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari): TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır)
3.137: 3.380
3.712: 4.165
3.515: 4.282

TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari): TRC3 (Mardin, Batman, Şirnak, Siirt)
3.137: 3.549
3.712: 4.531
3.515: 4.689
Source: TURKSTAT 
The table indicates the NUTS Il regions below 75% of the national average GVA per capita and priority regions. The lagging behind regions mostly stand in the eastern part of the country. Given the size of the country, disparities among the regions, and the need to set up a balance between efficiency and effectiveness aims with limited IPA funds, the prioritization will be given to the folíowing regions with a lowest GVA per capita as indicated below:
TRB1 (Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli)
TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari)
TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır)
TRc3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt)
These regions are prioritized with respect to the following factors:
Sufficient absorption capacities of the regions in relevant sectors (e.g. industrial base for competitiveness and innovation sector operational programme)

Experiences on project generation and implementation gained from national and iPA funded programmes 

The need for convergence to other regions both within Turkey and the EU 
More visible IPA implementation by focusing on limited number of regions 
Map: GVA per capita, by NUTs II Regions (% of national avarage, national avarage=100)
1R:3

T4g 

med 

101

TR31

THOJ 1R;2TRES 
1ses 

GVA per capita*
>75
<75
<75 (Ptioty Ragione)
'national average-100

With regard to the CisOp, the priorities and needs of target regions, which are defined in their. regional development plans, are in compliance with the actions/activities envisaged under CisoP.

Activity 1.1, manufacturing industry, is the only activity of CisOP under which a certain part of budget will be earmarked for the geographical concentration. This activity targets the manufacturing sectors and aims at strengthening SMEs' integration into manufacturing value chains. SMEs' integration into value chains will be facilitated by operations that will (a) increase awareness and understanding of the structure and dynamics of value chains by SMEs, (b) help SMEs identify and act on their competitive strengths within value chains, (c} boost their productivity, (d) improve compliance with product quality standards required for participation in value chains, and (e) hetp SMEs take up larger and more complex sets öf tasks within value chains.

In order to assist economic development of lagging behind regions, business environment must be improved, investments need to be encouraged, SMEs are to be supported and their productivity has to be raised. The target regions have prepared their regional development plans covering 2014-2023 period taking these prerequisites into account. The plans were formulated through a participatory process involving public institutions, private sector and civil society organizations and are expected to be approved by end 2014. Draft pians have priorities and measures, which directly target activity 1.1 of CisOP, specified below;
 TRB2 aims at boosting competitiveness of manufacturing industry 
Trc2 aims at supporting industrial development and transition to a higher value-added production composition 

TRc3 aims at boosting higher value-added production and development of industrial infrastructure 

TRB1 aims at strengthening industrial production and development of industrial infrastructure services 

Activity 1.1 of Cisop clearly matches the developmnent plans' priorities of respective regions which will guide the socio-economic activities in the regions for the next ten years. Consequently, national resources and IPA funds will complement each other to boost competitiveness of the regions, and help reduce disparities among regions.

SOPs of "environment" and "employment, education and social policies" also apply geographica!concentration principle in 2014-16 period. These SOPs will target the same priority regions in order to generate a combined and more visible impact of IPA Il funds. Thereby, this approach will create synergy among various interventions of SOPs.in addition, remaining 8 regions having GVA per capita below 75% of the national average but not prioritized for the geographical concentration in terms of fund allocation follow:
TR90 (Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane)
TR72 (Kayseri, Sivas, Yozgat)
TR82 (Kastamonu, Çankiri, Sinop)
TR83 (Samsun, Tokat, Çorum, Amasya)
TR63 (Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye)
TRA1 (Erzurum, Erzincan, Bayburt)
TRC1 (Gaziantep, Adiyaman, Kilis)
TRA2 (Ağri, Kars, Iğdir, Ardahan)
These regions will be prioritised for Activity 1.1 during project selection process by granting additional scores to projects generated in these regions during evaluation process.

The second dimension of the CisOp geographical concentration strategy is prioritization of regions for certain activities according to their income level as classified in BGus.

The below table presents the prioritized activities in terms of regional classification:

Table 7: Prioritised Activities for regions 
*: *
*: *
Low Income Level: |dmoe mo-i

*: *
Low Income Level: Wtmo wa-e

*: *
Low Income Level: d wo a

*: t
Low Income Level: ceniseee
This concentration approach does not preclude the implementation of the prioritised activities in other regions. (e.g. High income level NUTS Il regions can also submit project proposals for Activity 1.1.)
Activity 1.2 covers tourism and creative industry interventions. In the field of tourism, priority will be given to middle-low and low income regions, while creative industry interventions will be prioritized for high and middle-high income regions during project selection process.

4.2 Interaction of the programme with IPA il programmes in other sectors 
The Present SOP will interact with the following IPA Il programmes in other sectors. The table-8 below summarizes potential interaction areas. Overlapping avoidance and complementarities of interventions between the CisOP and other OPs are essential in ensuring coherence and efficiency in the management of financial assistance to be given under the CisOP. In this context, CisOP foresees some cooperation and complementarity areas especially with the OP for Human Resources and Rural Development OP. Within this scope, coordination mechanisms will be established among the aforementioned OPs and Operational Programmes will impress and support each other mutually both for the programming and implementation periods.

Creating a synergy and ensuring close coordination with the Human Resources Development OP (HRD OP)and Rural Development OP (RD OP) will be sought particuiarly in the areas of skills training and business support in order to increase the effectiveness of the interventions of the CisoP.
During the programming phase of the OPs, regular dialogue and exchange of information on the interventions of the Programmes will be ensured through ad-hoc committees. Moreover in the project generation process, joint operations can be developed and its different phases can be financed under several programmes in order to increase the impact of the EU assistance in relevant sectors.
During the implementation phase of the OPs, coordination among different Operational Programmes will be ensured through the Sectoraf Monitoring Committees to ensure regular dialogue. Sectoral Monitoring Committee for the CisoP will include representation from the Operating Structures responsible for the Human Resources Development and Rural Development. Moreover MolT will be a member of the Sectoral Monitoring Committee of these Operational Programmes. IPA Monitoring Committees covering all the actors of IPA policy areas will be also used as another coordination tool.

Major areas, which will ensure the complementarity and synergy between the CisoP and other OPs are given below:

Table 8: Interaction with iPA Il Programmes in other Sectors 
CISOP: Action 1: Private Sector Development
Other Operational Programmes: In order to provide necessary trainings on the development of entrepreneurial knowiedge and skills of SMEs particularly at start up and development stages by the Human Resources Development OP, training and education infrastructure for .SMEs. will_be..establisbed,improvedand.refurbished_and_consultancy_support. provided under Action 1 of the CISOP in close coordination with HRD OP. Furthermore, the HRD OP will promote women and young entrepreneurship and

Other Operational Programmes: CISOP will take care of this horizontal issue in the project generation phase. Rural Development OP wili provide supports for the diversification of the rural economy which focus on micro and small enterprises, with special emphasis on rural tourism and to develop micro and small enterprises and entrepreneurship based on local knowledge and experience possessed in the context of local products (food and non-food), crafts and handicrafts. Also farm diversification and aquaculture investments will be supported by Rural Development OP. Moreover animal husbandry (milk, meat and poultry production) and food processing individual investments (milk, meat, fruit and vegetables, fishery product) are supported under Rural Development OP. On the other hand, revitalising and

CISOP: landscaping, promotion and marketing of the tourism attraction sites, which are not in the rural settlements and establishment ofthe Tourism Information Centres, will be supported by the CisOP within the scope of tourism sector support activities. Moreover, the food industry including meat, milk, fruit and vegetable and fishery sectors wil! be supported by the CisOP in the fields of training and

CISOP: Action 2: Science, Technology and Innovation
Other Operational Programmes: business support. Within the scope of Activity 2.1 and 2.2 of the CisOP, training services and business support in the field of R&D and innovation will be provided and this wili contribute the employment and labour market action of Human Resources Development OP.

CISOP: Food industry will be supported under Activity 2.1 and 2.2 of the CiSOP in order to establish more innovative and effective industry which will ensure compiementarity and create synergy with the Rural Development OP.
4.3 Complementarity of iPA il assistance in the sector with other donors 
In order to broaden the impacts of CiSOP, complementarity mechanisms with HORizON2020 and IPA resources can be sought. "EU's new Research and Innovation Framework Programme Horizon 2020 with a nearly 80 million Euros budget is the most critical tool for the EU to achieve its European Research Area and Innovation Union goals and develop global competitiveness through science, innovation and technology. Turkey's participation to Horizon 2020 is also crucial in increasing quality and quantity of public and private research and innovation in support of economic development. It has the potential to provide opportunities to Turkish STi actors to join international networking activities, to access newest scientific knowledge produced and latest technological trends, pave the way for knowledge and technology transfer and build skills and capabilities. Therefore so as to take full advantage of the opportunities provided by the Horizon 2020 and to achieve greater impact and efficiency, maximum synergies have to be ensured between the assistance under this sector and Horizon 2020 through joint or coordinated efforts during the programming and implementation phases of the sector operational programme." Projects aiming to increase participation rate of enterprises, research institutions and academia from Horizon 2o20 will have a priority during project appraisal and selection phases. Mechanisms providing special rules to Horizon 2020 projects during project appraisal and selection will be established during the implementation of the CISOP.


On the other hand, CisoP will focus to enhance the financial environment through supporting credit guarantee funds, micro-loan funds and equity finance mechanisms like venture capital funds including seed and start-up capital and other new forms of financial instruments serving the enterprises. Moreover,it will support the enterprises' business development projects and level of investment through increasing their access to financial resources and modernize the production infrastructure of enterprises through increased utilization of financial mechanisms. Within this scope, support of donor institutions as International Financing Institutions or International Organizations may be used in the field of financial instruments within the scope of CiSOP in IPA Il period. As is known, under the 1.2 Measure "Creation and Development of Financing Instruments" of RcOP in 2007-2013 period, three projects were carried out in cooperation with European Investment Fund.

4.4 Equal Opportunities and Gender Mainstreaming 
In principle Cisop will seek to ensure that the interventions to be supported thereunder create equai opportunities for the target groups of the interventions. This will be secured by encouraging the prospective end recipients of assistance to develop intervention proposal through a participatory and inclusive approach, demonstrating how each intervention will ensure that it provides equal opportunities for target groups in participating to and benefiting from the interventions. Additionally, IPA funds are expected to serve as an instrument, through a dual approach, in which the horizontal mainstreaming of equal opportunities will be combined with specific measures in favour of gender equality.
In due course, incentives will be introduced, into the CisoP, aiming at increasing the perception and importance of gender dimension. Specific objectives and targets will be set to promote gender equality in particular in "non-traditional" domains such as information society, research and technological development, communication technologies, entrepreneurship, etc.

Dissemination of information and awareness-raising on gender dimension and possibility of financing equality initiatives is expected to encourage applicants to put forward proposals aiming at reducing gender inequalities.

Incorporation of equal opportunities objectives at the programming, implementation, monitoring and evaluation stages will also help the Operating Structure to assess the impact of the activities. Hence, midterm evaluation(s) will establish: the extent to which the objective of equal opportunities has been taken into account; the extent to which this objective has been achieved; which financial resources are allocated to specific equal opportunities measures; and whether resources have been put to appropriate use. On the basis of these evaluations, it will be possible to make any necessary amendments to the Programme for the remainder of the programming period.

4.5 Climate Action and Sustainable Development 
The fight against climate change is being reflected in an increasing number of complementary policy areas.To further advance this "mainstreaming" process (1), the EU has agreed that at least 20% of its budget for the 2014-2020 periods should be spent on climate change-related action.

With regard to this specific SoP following activities will be promoted:
Under Action 1, SMEs who produce environmentally better products and provide (or make a substantial use of green technologies (e.g. environmental industries (e.g. waste and water treatment equipment, products, technologies, etc.), energy-efficient building materials, energy and environment labelling products and services, intelligent heating and cooling systems, eco-friendly products, etc.)may receive business support and benefit from provision of specific financial instruments.
:

Under Action 2, research and innovation on energy-efficient building materiais and environmenta!technologies may be supported through strengthening research capabilities (e.g. establishing research centres/ accredited laboratories/upgrading university capacities, etc.), support for commercialization of R&D and innovation, supporting university-industry cooperation and promoting technology transfers.

Under Action 2, R&D and innovation activities on industrial symbiosis may be supported.
Under Action 3, researchers and SMEs may benefit from support to participate in relevant areas of the COSME and Horizon 2020 programmes.

4.6 Programme Strategy 
The CiSOP is composed of three actions: (1) Private Sector Development (PSD), (2) Science, Technology and Innovation (STI) and (3) Capacity Building (CB). PSD and STI actions complement each other, with the earlier focusing on "efficiency" and the latter concentrating on "innovation", and thereby collectively addressing the two most critical pillars of competitiveness, and helping enterprises move up the value chains through manufacturing/rendering products/services with higher value added. Capacity Building Action on the other hand reinforces the first two actions by supporting programme and project implementation processes and increasing the institutional capacity for the proper implementation of the relevant Acquis that aim to enhance the innovative capacity of companies and promoting their competitiveness. Following diagram summarizes the interaction between the actions.
Figure 1: Interaction between the three Actions of the CISOP 
Private SectorDevelopment Science Technology and Innovation Capacity Building 
Moreover, supporting entrepreneurship (particularly the high growth start-ups) and facilitating access to finance (i.e. financial instruments) are considered elements that cut across the first and second actions.With regards to the timing and sequencing of these actions; the Technical Assistance (TA) under Activity 3shall be prioritized. Operation development and tendering and contracting studies for technical assistance projects will be launched immediately after the adoption of the programme with a view to ensure that they become operational when other activities begin. Tendering and contracting of the deferred projects from IPA I will also be a priority during the first 3 years of implementation period (i.e. by the end of 2016).Project selection and development activities will also be launched for new project ideas in the period of 2014-2016.

Projects deferred from IPA 1 period are broadly consistent with the strategy and objective of the CISOP and serve to the achievement of the targets of the CiSOP. List of projects to be deferred from IPA I period and assessment on their compliance and contribution to Programme's objectives is annexed to CisOP.

4.7 Action 1: Private Sector Development (PSD)

PSD Action aims at improvement of the total factor productivity of the national economy with a specific emphasis on transforming the manufacturing industry, and increasing its competitiveness.

The specific objectives that will contribute to the achievement of the PSD Action's aim are:
Transformation of the manufacturing industry through increasing of the competitiveness of manufacturing value chains in Turkey, and by facilitating and strengthening integration of SMEs into value chains through establishment and operationalisation of common-use structures/facilities.
Increasing the value added created in service sectors (including the creative industries), by improving the productive infrastructure for such sectors, establishing and operationalising common-use facilities,and improving the integration of service sectors with the manufacturing industry.
Boosting entrepreneurship through facilitating establishment or improvement of capacities and capabilities of existing incubators, accelerators etc.

Increasing entrepreneurs' (start-ups') and SMEs' access to financial resources, by expanding use of the financial instruments, based on equity partnership models, and facilitating access to specialized loan programmes.

To support SMEs in meeting business opportunities that the transition to a green economy offers.

Rationale 
The composition of economic activities in Turkey has changed, over the last several years, in favour of services, with more resources dedicated to "untraded" sectors rather than "traded" sectors. This trend places a significant burden on Turkey's medium- and long-term growth prospects, as indicated in the NDP1o. Accordingly; this Action targets the manufacturing value chains that encompass "traded" sectors.The NDP10 places a very strong emphasis also on the need for transforming the manufacturing industry,and highlights that the value added-to-production ratio was around 19% in 2010. The NDP10 further states that although labour productivity has increased between 2007 and 2013, the productivity gap between the large-scale enterprises and SMEs has widened.

Value chain approach: As far as the manufacturing industry is concerned, the intervention modality of the Action is based on the value chain² approach, and aims at facilitating and strengthening integration of SMEs into "traded" value chains. Depending on the characteristics of the value chains in question, the factors that prevent SMEs' integration into "traded value chains" demonstrate significant variability across regions as weli as manufacturing sectors/sub-sectors. Accordingly, rather than concentrating on generic interventions, this Action is expected to finance value chain-driven operations, designed and implemented by taking into the specific characteristics of the value chains, and aiming to eliminate the barriers that 
9 The notion of value chain refers to the full range of activities that enterprises of various sizes fulfil to bring a product from its conception to its end use and beyond. The chain of activities includes design, production, marketing, distribution and support to the final consumer. Although the activities that comprise a value chain can be contained within a single firm, this is rarely the case.Usually value chain activities are divided among different firms of various sizes, skills, located within a single geographical location or spread over wider areas.


prevent SMEs' stronger integration into such value chains. The value chain approach, due to its holistic nature, is aiso considered a strong means to contribute to transformation in manufacturing industry.
Higher value-added services: The changing nature of the global value chains clearly demonstrates that new business models, which link manufacturing closer to services, are emergingº. The value-chain driven approach of the PSD action will help improve linkages between the manufacturing and services sectors.From this-perspective creative industriesmay play arunique rote in enhancing competitiveness and increasing the value-added that manufacturing industry creates, and hence will be supported by the CisoP.As far as creative industries are concerned priority will be given to the regions where the existing human capital, as measured by per capita income, number of people with tertiary education etc., provides a strong basis, on which the operations that the Action will finance can capitalize.

Although strengthening the linkages between manufacturing industry and services sectors is a key priority for the PSD action, operations which target services sectors but do not have immediate and/or direct impact on manufacturing sector will also be supported by taking into account the broad economic deveiopment benefits that such operations would spur. This may, for instance, be the case for tourism development projects to be implemented in lower-middle and low income regions.
Access to Finance: Although the SMEs absorb ca. 25% of the outstanding loans in Turkey, they still experience difficulties in accessing financial resources. However, overcoming the problems that concern access to conventional financial resources (e.g. bank loans) is considered beyond the scope of this SOp. As such, priority will be given to expansion of the alternate SME financing tools, such as venture capital, angel investments, private equity etc., for which legislative infrastructure has also improved in the recent years,and in which the present SoP can play a role to bridge the gap between supply and demand. Additionally,the present Action will support SMEs' access to specialized loan packages and programmes, geared, for instance, towards energy efficiency, renewable energies, sustainable production etc.
Entrepreneurship: Entrepreneurs are considered economic agents that have the motivation to transform an economy. Transformation of the manufacturing industry and moving towards higher value added services would create opportunities, into which entrepreneurs can tap, provided that there is a strong ecosystem that fosters entrepreneurship. The PSD action wil help create more enabling ecosystems by facilitating establishment or improvement of capacities and capabilities of existing incubators, accelerators etc.

The Action is composed of activities that prioritize operations, which would have direct and positive potential impact on reducing Turkey's current account deficit, and increasing private sector savings rates,both of which pose significant risks on the overall stability and health of the national economy.

The action is composed of two activities: (a) transformation of the manufacturing industry, and (b) services and creative industries.

Manufacturing Industry: This activity targets the manufacturing sectors (NACE Rev. 2, Section C), covering also where relevant the service sectors (e.g. renewable energy generation, computerized services,engineering services, design services, logistics etc.) that contribute to the competitiveness of the manufacturing sectors. The type of interventions will be in the form of works (including supervision),
1º This is also highlighted in the Commission Staff Working Document that accompanies the Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions" dated 10.10.2012 (No: 582).


supply and technical assistance services. The main objective is to strengthen SMEs' integration into value chains, and help them move up the value chains.

In high income regions priority will be given to the value chains that have prospects for global competitiveness. In Upper-middle income regions priority will be given to the value chains that have prospects for international competitiveness. In lower-middle and low income regions priority will be given to the regionally dominant value chains that possess the potential to create national-level impact and/or internationalise, and to investments that improve the overall business environment, possess the potential to maximize synergetic relations with the National Investment Encouragement Scheme, and build on possible support to be provided within the scope of the HR SOP.

Services and Creative Industries: This particular activity targets mainly, but not exclusively, the tourism sector and the creative industries.

As far as tourism sector is concerned, the CisOP will follow the approaches (i.e. destination management rather than standalone efforts), and contribute to the policies (i.e. diversification of tourism activities,sustainable tourism) and the priorities (i.e. congress tourism, winter tourism, cruise tourism, golf tourism,cultural tourism and especially health tourism) that the NDP10 sets forth.

Tourism development activities will be supported by considering their contribution to the regiona!economy, and their forward and backward linkages with other service sectors and particularly with the manufacturing industry. As a result of the state of the composition of economic activities in some regions (in particular lower-middle and low income regions), it is anticipated that some of the tourismdevelopment projects will have limited forward/backward linkages with the manufacturing industry, for such interventions spill-over effects on the regional economies wil be of particular importance.
Interventions, geared towards improvement of the tourism infrastructure will build on the progress that has been achieved in the IPA 1 period during the execution of the Regional Competitiveness OP, and hence capitalize on the matured interventions, readiness of which for iPA support is considerably high. Due to limited amount of funding, interventions towards tourism infrastructure development (with the exception of those which matured during the iPA 1 period) will be made available only in exceptional cases and preferably to address infrastructural needs with advanced technologies that can be showcased and replicated for the unique value added they provide.

Creative industries will be supported to channel creativity into competitiveness in service and manufacturing sectors. Due to the strong human capital requirements of the creative industries, support to the creative industries will focus on high and upper-middle income regions where the Cisop can leverage the existing advanced human capital stock.

In order to capitalise on the synergies between the creative industries and services sectors (in particular the tourism sector) these two areas are going to be supported under a single Activity. This will ensure that proposals that capitalize on the synergies between two areas have better chance of being financed by the CISOP.

The Action will include operations (e.g. financial instruments) that will facilitate SMEs' access to finance.The activity wili help expand the financing schemes that involve equity partnerships (venture capital, angel investment networks, and private equity) and ease access to specialized loans (e.g. energy efficiency).
Delivery 
The main approach in delivery of the two activities under this Action leverages their interconnected nature, anchored strongly in sustainable competitiveness, as measured by increased total factor 

productivity and resource efficiency (especially natural resources). The manufacturing industry and higher value-added services are at the core of the Action, and hence drive the intervention logic of Activities thereunder.

The delivery approach is driven by the value chain approach. The value chain approach is appropriate for several reasons. First, value chains are not defined as restrictively as the statistically identified sectors;providing-the Operating-Structure ås well as the Final-Benteficiaries with a healthy level-offlexibility during implementation of the Action. Second, the value chain approach, when used as an analytical tool to craft Operations to be supported under the Action, provides the opportunity to measure an Operation's possible contribution to achievement of the SoP's goals, and facilitates monitoring and evaluation. Third,value chain approach facilitates exploitation of the inter-Action and inter-Activity synergies.
The activities under this action will be implemented through;
Direct negotiation with National Public Bodies and calls for project proposal for procurement contracts (works, supply, service),
Calls for proposals (including for grants),
Grants awarded to international organisations and national public bodies and 
Financial instruments.
As far as creative industries are concerned, a framework/TA contract that will help the OS map11 and design specific delivery mechanisms² will precede CisOp's direct support to creative industries. The outcome of these analyses will shed further light on the most feasible and viable means (1) to channe!CiSOP support to the creative industries in Turkey, (2) to exploit synergies between creative industries and other sectors of the economy (manufacturing, tourism etc.), (3) to boost entrepreneurship and employment in creative industries and (4) to identify public/private investment needed in the creative industries field.

Preference and priority will be given to the operations that are based on a sound value chain approach,and establish linkages with and complement the NDP10 Priority Transformation Programmes (PTPs), such as:
PTP#01-Increasing Productivity in Manufacturing,
PTP#02-Decreasing Reliance on Imports,
PTP#13-Energy Generation based on Domestic Resources,
PTP#14-Increasing Energy Efficiency (industry component),
PTP#17-Development of Health Tourism 
PTP#18-Transformation from Transportation to Logistics.
As far as operations that facilitate "Access to Finance" are concerned, the type of interventions may include deployment of financial instruments. However, the delivery approach also includes technical 
11 The UK, one of the forerunners of public support to the creative industries, started their work on this particular industry by producing the Creative Industries Mapping Document (November 1998), which was the first ever attempt to measure the economic contribution of these industries to the UK, and to identify the opportunities and threats they faced. The Mapping Document also helped set a blueprint for action for both Government and the industries.
12 Recognizing the peculiarities of the creative industries, a similar approach has been adopted by the EU to identify and model the types of successful partnerships and practices, Including their positive impacts. The European Council mandated Open Method of Coordination Working Group on Promotion of Creative Partnerships. hitp://ec.europa.au/culture/library/reports/creatiye:partcerships_en.pdf 


assistance, especially geared towards facilitating SMEs' access to specialized loan programmes on energy efficiency, sustainable production etc.

The SoP-level geographic and strategic selection criteria will apply. The Action-level selection criteria to be used during identification of the operations to be supported under this particular action are listed below (selection criteria to be used to identify operations to be supported under specific activities are listed below under the relevant sub-section of each activity).

Maturity of the physical infrastructure in/on which the common-use facilities and structures will be established13.

Relevance and potential contribution to one of the priority transformational programmes of the NDP10, as named above, will be considered a strong asset.

Soundness of the financial and institutional sustainability pian to be substantiated by the potential End Recipients of Assistance, through evidence-based market research (particularly, but not limited to,investment and operational costs, and revenues), and demonstration of sufficient number of assigned personnel with necessary experience/skills, allocation of financial resources, and high level of institutional ownership.

Operations that facilitate "Access to Finance" can be implemented under each activity and/or in a crosscutting manner. Action-level selection criteria for operations that facilitate "Access to finance" will include:
Proposed amount of matching funds to be mobilized (leverage ratio),
Number of start-ups to benefit from the financial instruments and number of employment opportunities,
Number of SMEs to benefit from the financial instruments and number of employment opportunities,Estimated amount of financial resources to be accessed by the SMEs (for specialized loan programmes)

The following table lists the indicators that will be monitored to measure progress towards Action's objectives.

Table 9: Targets and Indicators of PSD Action 
Result Indicators of PSD Action: R.1
Baseline: Number of SMEs, which reduced their input costs (including energy)
2017: N/A
2020: o
Target (by 2026): 200

Result Indicators of PSD Action: R.2
Baseline: Number of SMEs, which increased their sales and/or exports
2017: N/A
2020: o
Target (by 2026): 160
13 CisOp is not considered an SOP where improvement of the physical infrastructure should be the main driver of or the main motivation behind the operations to be proposed and/or financed. Without prejudice to this overali approach and principle, the CisOP does not exclude the possibility of supporting operations which may involve civil works (including supervision). However maturity of physicai infrastructure on/in which CisOP-supported structured will be established is a selection criterion. More specifically, the more the civil works (including supervision) budget of an Operation, the less mature the physical, infrastructure will be considered. The Operations to be deferred from the RCOP (PA1) to CISOP (iPA2) will be exceptions of this particular criterion. The civil works components of the operations consume considerable amount of time and resourcés to design and develop. Implementation costs are significantly higher than the comparable civil works projects funded merely by national resources.


Result Indicators of PSD Action: R.3
Baseline: Number of start-ups and SMEs benefited from equity financing and debt mechanisms established/supported
2017: N/A
2020: o
Target (by 2026): 0

Result Indicators of PSD Action: R.4
Baseline: Number of new enterprises created
2017: N/A
2020: o
Target (by 2026): o

Result Indicators of PSD Action: R.5
Baseline: Number of jobs created in supported entities/enterprises
2017: N/A
2020: o
Target (by 2026): 150

Result Indicators of PSD Action: R.6
Baseline: Number of tourist arrivals to the touristic destinations supported
2017: 33,500,000 (2013)
2020: o
Target (by 2026): 50,000

Result Indicators of PSD Action: R.7
Baseline: Increase in the per tourist revenue in the tourism destinations to be supported
2017: N/A
2020: % 0
Target (by 2026): % 5

Result Indicators of PSD Action: R.8
Baseline: Number of SMEs which introduced green investments/solutions
2017: N/A
2020: o
Target (by 2026): 7

Result Indicators of PSD Action: Note: For targets, progress towards which cannot be estimated and calculated by using official
Note: For targets, progress towards which cannot be estimated and calculated by using official statistical data, the end recipients of assistance will be required to indicate a credible baseline in their proposals and to follow and report progress, based on credible evidence.
4.8 Activity 1.1: Manufacturing Industry 
This activity targets the manufacturing sectors (NAcE Rev. 2, Section C), covering also where relevant the service sectors (e.g. renewable energy generation, computerized services, engineering services, design services, logistics etc.) that contribute to the competitiveness of the manufacturing sectors.

The overarching objective of the Activity 1.1 is to help transform manufacturing industry and move up the global value chains; the specific objectives are:
Enhancement of the global, international and/or regional competitiveness of the value chains,depending on the spatiai classification of the province in which the interventions will be implemented.Strengthening SMEs' integration into manufacturing value chains.

Enhancement of SMiEs' access to specialized loan packages that promote sustainable production,
Expansion of the equity financing mechanisms and enhancement of start-ups' and SMEs' access to such mechanisms.

Improving resource efficiency of SMEs, supporting green entrepreneurship and facilitating market access for green SMEs 


The sector analysis demonstrates that the SMEs are less productive than the large-scale enterprises. The challenges faced by the SMEs are known by the relevant Turkish authorities, and several support schemes,which aim at improving SMEs' competitiveness, have already been put in place (most notably those offered 
14 Aithough manufacturing SMEs accounted for 99.5% of al the enterprises operating in the manufacturing industry, they created only 42.3% of the value added at factor costs (2o11). The level of value added decreases as the enterprise size gets smaller:Manufacturing SMEs that employ less than 20 employees accounted for 92.6% of all manufacturing enterprises, whereas their contribution to value added at factor costs was limited to 8.6% (2011).


by KosGEB). In order to avoid from possible duplications and redundancies, the present activity targets value chains rather than individual SMEs. The value chain-based targeting strategy builds on but differs from the more generic SME development infrastructure that previous programmes funded or co-funded by the EU have established (e.g. EU Business Centres, non-specialized incubation centres etc.) in Turkey.
The sector analysis points out that managerial, operational and financial skills and capabilities of most of the SMEs (especially micro- and smali-sized enterprises) are rather weak; however also underlines SMEs'agility and adaptation skills as strengths on which the present SoP can capitalize. More specifically, the sector analysis underlines that the SMEs are more likely to invest in acquiring new skills and capabilities when they see the need to do so. Thus, the intervention logic of the present activity is based on "pulling"demand from SMEs for advanced managerial, operational and financial skills and capabilities, rather than “pushing" the supply of such skills and capabilities.

The emphasis of the activity is on manufacturing industry to contribute to reversing the trend of declining share of manufacturing industry (traded sectors) in the total value added in Turkey. The said trend has been identified in the NDP10 as a risk that limits Turkey's high and stable growth prospects in the mediumand long-term. However, the service sectors which contribute directly to the competitiveness of manufacturing sectors also fall into the scope of the activity.

Although commercial banks as a group are the main source of external finance for SMEs, SME loans constitute ca. 25% of the total bank loans in Turkey. SMEs often voice high collatera! requirements as the main barrier for accessing bank loans, whereas the banking sector's main concern is the high levei of risk,associated with financing SMEs. SME balance sheets are usually characterized by a very high level of volatility in profitability and earnings. Low profit margins make it harder for the SMEs to repay debt. The opacity of the SME balance sheets is another factor, limiting SMEs' access to bank loans. Although the bank loans will most likely continue to be the main sources of external finance for SMEs, the progress that can be achieved with the support of the present SOP in improving SMEs' access to bank loans is considered limited. Interest rate subsidies are attractive but in no way sustainable. Loan guarantee schemes are useful but create limited impact uniess substantial amount of financing is provided to the guarantee fund.However, there are specialized loan packages, designed to support for instance energy efficiency investments of SMEs. The problems that prevent SMEs from accessing such specialized loan packages are different from those of the conventional investment and/or working capital loans. Problems in this "niche"market relate more to lack of awareness both on the supply and demand side. The present activity may contribute to bridging the gap between supply and demand for these specialized loan packages, through provision of technical assistance services that prepare SMEs for obtaining such loans.
In addition to debt products, in the recent years, alternate means of financing SMEs and entrepreneurs have become stronger in Turkey. These include equity financing schemes such as venture capital, private equity, and angel investments. In addition to these, Emerging Companies Market has been established within Borsa Istanbul as yet another means of equity financing. As far as equity financing schemes are concerned there are problems mainly on the demand side. Equity financiers' business model, and ROi expectations and model are fundamentally different from those of the banking sector. The banking sector is highly risk averse j.e. reluctant to accept risk with an uncertain pay-off; this is not the case for equity financiers. As such, the risk-related collateral problems do not exist in the equity financing schemes.However; target groups of the equity financiers are the entrepreneurs and the SMEs with high growth potential. Equity financiers need a sufficiently large portfolio and pipeline of investments to run their business model effectively, efficiently and profitably. Presently this is not the case in Turkey. The equity financiers find it hard to identify a sufficiently large pool of promising entrepreneurs and SMEs, in which they can invest. The present activity will support expansion of the equity financing market in Turkey by concentrating both on the supply and demand side. The supply side interventions on venture capital will,to the extent possible, capitalize on and/or complement the "Fund of Funds", as regulated in Law No:4749. Regarding the supply side of the angel investments, technical assistance wifl bé available to 

strengthening and promotion of angel investor networks. On the demand side the activity will concentrate on interventions that will enlarge the pool of early stage or mezzanine investment opportunities.
To the extent possible the interventions to be supported under this activity will be guided to capitalize on the outputs and results to be produced or intended to be produced within the second Action of the present SOP.

These activities focus on the high growth SMiEs and entrepreneurs serves the overarching objective of the Action towards increasing total factor productivity in Turkey. Although this particular target group account for a small share of all SMEs in Turkey, they have the potential to yield disproportionately high benefits in creating new employment and introducing cutting-edge technology into the economy.
Description and indicative interventions 


This activity will be delivered through the grants and procurement of service, supply and works contracts and financial instruments. Under this activity, grants can also be awarded to national public bodies and international organisations. Furthermore, limited part of allocations provided to this activity can be used for support programmes of public institutions in line with the sector's objectives.
The operations to be supported within the scope of this activity will typically be geared towards strengthening integration of SMEs into manufacturing value chains that encompasses "traded" sectors.SMEs' integration into value chains will be facilitated by operations that will (a) increase awareness and understanding of the structure and dynamics of value chains by SMEs, (b) help SMEs identify and act on their competitive strengths within value chains, (c) boost their productivity, (d) improve compliance with product quality standards required for participation in value chains, and (e) help SMEs take up larger and more complex sets of tasks within value chains. These will be achieved through, among others,establishment and operationalization of common-use' facilities and platforms. The interventions may benefit from and/or based on a cluster development approach and/or formaiized in the form of cluster initiatives.

The operations to be supported under this activity will also facilitate venture capital investments and will also include provision of technical assistance and procurement of supply.

Indicative interventions are:
Establishment and operationalization of common-use facilities, designed to render knowledge intensive services (including branding) to SMEs towards upgrading processes/products, improving access to markets (including internationalisation), enhancing human capital and increasing labour productivity, and improvement of the institutional capacities of the organizations owning or coowning such facilities, and professional capacities of the management and staff of such facilities.
Establishment and operationalization of common-use facilitates, designed to decrease input costs (including but not limited to energy costs) or improves the value-for-money²? of the inputs, used in manufacturing processes, through joint procurement and other means (e.g. establishment of renewable energy generation systems etc.), and improvement of the institutional capacities of the 
1s The notion of "common-use" refers to facilities, piatforms (including online), machinery, equipment, services, utilization of which is open to the SMEs.
16 Process upgrading is achieved when firms can undertake tasks with significantly greater efficiency and lower defect rates, and process more complex orders than rivals. Product upgrading is achieved when firms can supply higher value-added products than rivals owing to their superior technological sophistication and quality and also introduce novel products faster than rivals.:7 Initiatives geared towards improvement of the value-for-money of inputs, used in manufacturing processes by the SMEs, may include, but not limited to, initiatives that (a) lower input costs, (b) improve quality of the inputs, (c) ensure more favourable lead times as a source of competitive advantage, and (d) use of renewable energies etc.


organizations owning or co-owning such facilities, and professional capacities of the management and staff of such facilities.

Establishment and operationalization of common-use facilities and infrastructure, designed to boost logistical competitiveness, through decreasing storage and warehousing costs, improving storage and warehousing quality, facilitating trade, and improvement of the institutional capacities of the organizations owning or co-owning such facilities, and professional capacities of the management and staff of such facilities.

Needs assessments and other forms of analytical studies (e.g. value chain analysis, cluster mapping)that identify competitive strengths and weaknesses of the value chains, as well as opportunities and threats facing value chains, development of value chain-based competitiveness strategies, roadmaps etc.

Needs assessments and other forms of analytical studies that identify areas of improvement in industrial ecology for higher resource efficiency, and industrial symbiosis projects.
Establishment and operationalization of clusters and cluster support structures, including those promoting and/or improving the clustering-related skills and capabilities.
Establishment (where necessary) and/or contribution of capital to equity finance mechanisms like venture capital funds including seed and start-up capital and other forms of financial instruments.
Support, including but not limited to establishment and operationalization, to accelerators, owned or co-owned by and operated by the universities.

Where necessary, promotion of financing mechanisms through publicity instruments and awarenessraising campaigns as to facilitate access to the funds to be supported.

Where appropriate, delivery of advisory services to the beneficiaries, publicity and networking.
Where appropriate, organization of equity investment fairs, entrepreneurship camps, roadshows.
Support (technical assistance) to establishment of venture capital funds.
The types of operations, which will be eligible for support, include grants, technical assistance, supply, and civil works (including supervision) and use of financial instruments.

Selection criteria 
The OP-level strategic and geographic selection criteria, as well as the Action-level selection criteria will apply. Activity-level selection criteria will include:
Estimated number of SMEs that may directly or indirectly benefit from the capacities to be established by the proposed Operation.

Contribution to sustainable production, improvement of industrial ecology.
Contribution to creation of an enabling environment for women's and youth's participation to and benefit from the manufacturing value chains.

Contribution to development/competitiveness of services sectors that contribute to the competitiveness of the manufacturing sectors.

Final Beneficiaries 
The final beneficiaries are public institutions (including development agencies), universities,quasigovernmental and not-for-profit business representative organizations (BrOs), such as ToBB, TiM General Secretariats of Exporters' Unions, OIZ Managements, TDZ managements etc. and SMEs. As far as financial instruments are concerned, final beneficiaries include IFls, IOs, universities, not-for-profit business representative organizations, public organizations.


Monitoring indicators 
The monitoring indicators are identified in the following table, along with targets.
Table 10: Targets and Indicators of PSD Action  Activity 1.1
Output-IndicatorsofActivity1: 0.1
Baseline: Number of common-use facilities established/supported
e.-2017.: N/A
(by 2026): 5

Output-IndicatorsofActivity1: 0.2
Baseline: Number of SMEs benefited from common-use facilities established/supported
e.-2017.: N/A
(by 2026): 300

Output-IndicatorsofActivity1: 0.3
Baseline: Number of SMEs, start-ups, entrepreneurs receiving consultancy, trainings, guidance, counselling etc. support
e.-2017.: N/A
(by 2026): 750

Output-IndicatorsofActivity1: 0.4
Baseline: Number of clusters established/supported
e.-2017.: N/A
(by 2026): 3

Output-IndicatorsofActivity1: 0.5
Baseline: Number of equity financing and debt mechanisms established/supported
e.-2017.: N/A
(by 2026): o
4.9 Activity 1.2: Services & Creative Industries 
This Activity targets the service sector (in particular but not limited to the tourism sector) and creative industries.


The purpose of activity is to improve the competitiveness of the service sector, in general and tourism sector and creative industries in particular.


The specific objectives of the activity are:
Facilitating transformation to higher value-added service sector with a view to enhance competitiveness of the "tradable" sectors,
Enhancement of competitiveness of the tourism sector and increasing diversity of the tourism activities, through strengthening the national/regional capacity for destination management as well as promoting sustainable tourism.

Increasing competitiveness and enhancing contribution of the creative industries into the national economy by strengthening creative industries' linkages with the tourism sector and the manufacturing industry.


This Activity targets service sector, in general and the tourism sector and creative industries in particular.In order to exploit the synergies between the service sector and the creative industries, ingeneral, and between the tourism sector and creative industries, in particular, the Activity is designed in a holistic 

manner. This approach makes Cisop's emphasis on higher value-added services more pronounced, and enables it to pursue this objective in a more coherent and consistent manner.
As far as the tourism sector is concerned the overarching national policy is to (1) become an international brand by improving the quality of tourism services, and (2) to target higher-income groups by diversifying the tourism products and services. The NDP10 clearly prioritises the tourism projects that are designed,developed and executed by following a holistic destination management approach.
During the IPA 1 period, several initiatives that aim at improving tourism infrastructure with a view to improve quality of tourism services and diversify taurism products have been designed and reached a very mature state for possible funding. These initiatives are targeting regions, average per capita GvA of which are lower than 75% of the national average. The needs of the tourism sector in higher-income regions of Turkey differ considerably from those in the lower-income regions. In higher-income regions tourism infrastructure is more developed. Touristic facilities (hosting) are more accessible, widespread and diversified in terms of the type of experience offered. In such regions, tourism's value added to the national economy can be enhanced by building stronger linkages with the creative industries and/or the manufacturing industry. The NDPi0 identifies health tourism as an opportunity on which Turkey can capitalize. The present SoP can help tap into this important potential by strengthening linkages between the tourism industry and certain sub-sectors of the manufacturing industry (such as manufacture of precision equipment, medical equipment, pharmaceuticals). Additionally, health tourism, as a sub-sector,can become more competitive, if it is connected more strongly with the creative industries (e.g. software development, advertisement and publishing, architecture etc.). Flourishing creative industries may also help other forms of touristic activities improve their competitiveness, by enriching the tourism experience that Turkey offers, especially international tourists in higher income levels.
The creative industries play an increasingly important role in Turkey. Although creative industries have globally recognized as a major source of competitiveness, such industries have found only limited support from public resources. This activity intends also to channel creativity into competitiveness by strengthening the backward and forward linkages between the creative industries and the manufacturing and service sectors, and by providing support to creation of a more enabling environment in which creative industries can flourish. However, considering the limited amount of national experience in this particular area, this Activity wili initiaily finance a framework/TA contract that will map out the creative industries and help the OS design specific delivery mechanisms for supporting to creative industries.
Description and indicative interventions 


This activity will be delivered through the grants, procurement of service, supply and works contracts.Under this activity, grants can also be awarded to national public bodies and international organisations.Furthermore, limited part of allocations provided to this activity can be used for support programmes of public institutions in line with the sector's objectives.

Indicative interventions are:
Needs assessments, surveys, and other forms of analytical activities that help identify needs of the service sectors and creative industries, and facilitate development of strategies, roadmaps, action plans etc.

Support to improvement of the physical infrastructure and facilities of the touristic sites (exceptionaily for Operations to be deferred from RCOP to CisOP, and in accordance with the Action-level selection criterion on maturity of infrastructure and as long as destination management approach is followed),
Support to establishment and operationalization of creative industry labs (incubators, äccelerators etc.) that host creative entrepreneurs/companies and/or offer common-use facilities such as software platforms, advanced computing systems, 3D printers etc. for creative entrepreneurs/companies 

Promotional activities, design competitions.
Support to capacity building for improvement of service quality, designing and implementing sustainable destination management strategies/action plans, and marketing, promotion and regional branding for tourism development.


The OP-level strategic and geographic selection criteria, as well as the Action-level selection criteria will apply. Activity-level selection criteria will include:
The potential of an operation to address both the tourism sector and creative industries.
For tourism development projects, the degree to which operation adopts a holistic destination management approach, promotes sustainable tourism, and possesses the potentiai to attract highincome tourists.

For tourism infrastructure development interventions, readiness²³ of the intervention for IPA funding.Spili-over effects on high quality job creation.

Number of creative SMEs and start-ups to be supported.
Potential for replicability across the country, and scalability at the national level.
Contribution to the competitiveness of the manufacturing industry and/or service sector.

The final beneficiaries are public institutions (including development agencies), universities (accelerators),incubation centres, quasigovernmental and not-for-profit business representative organizations (BrOs),such as TOBB, TIM, General Secretariats of Exporters' Unions, OIZ Managements, TDZ managements etc.and SMEs.


The monitoring indicators are identified in the following table, along with targets.
Table 11: Targets and Indicators of PSD Action - Activity 1.2
Output Indicators of Activity 1.2: 0.1
Baseline: Number of touristic sites with improved infrastructure
2017: N/A
2020: 0
Target (by 2026): o

Output Indicators of Activity 1.2: 0.2
Baseline: Number of creative industry products papoddns
2017: N/A
2020: 0
Target (by 2026): t
do e a a d od mo t a te c an c po t a c po e t s c s co  te   a   s S a t de e pee pee pe  to sae  a ca s  aa a  p   te  de    a peoe c a e 

4.10Overview Table - Action 1
The following table provides an overview of PSD Action:
Table 12: Overview of PSD Action 
Action title: Specific objective
Private Sector Development (PSD): Transformation of the manufacturing industry through increasing of the competitiveness of manufacturing value chains in Turkey, and by facilitating and strengthening integration of SMEs into value chains through establishment and operationalisation of common-use structures/facilities. Increasing the value added created in service sectors (including the creative industries), by improving the productive infrastructure for such sectors, establishing and operationalising common-use facilities, and improving the integration of service sectors with the manufacturing industry. Boosting entrepreneurship through facilitating establishment or improvement of capacities and capabilities of existing incubators, accelerators etc. Increasing entrepreneurs' (start-ups') and SMEs' access to financial resources, by expanding use of the financial instruments, based on equity partnership models, and facilitating access to specialized loan programmes.

Action title: Action results
Private Sector Development (PSD): Competitiveness of manufacturing value chains in Turkey enhanced. SMEs' stronger integration into value chains facilitated. Value added, created in service sectors (in particular the tourism sector and the creative industries), increased. Productive infrastructure higher value-added segments of the service sectors improved. Linkages between the service sector (including creative industries) and manufacturing industry strengthened, Entrepreneurial ecosystem strengthened. Improving resource efficiency of SMEs, supporting green entrepreneurship and facilitating market access for green SMEs

Action title: Indicative list of major projects

Action title: Implementation arrangements
Private Sector Development (PSD): Ministry of Industry and Technology in charge of management; delivery via procurement contracts (works, service and supply), grant contracts, grants awarded to International Organisations and National Pubtic Bodies and Financial Instruments.



LOGIC OF INTERVENTION UNDER ACTION 1
Specific Objectives Activity 1.1 - Manufacturing Industry Result Indicators 
Indicative Interventions Outputs 
• Establishment and operationalization of common-use Number of commonNumber of SMEs facilities, designed to render knowledge intensive use facilties entrepreneurs' and financial resources the manufacturing Transformation of entrepreneurship SMEs' access to Increasing Boosting industry increasedtheir sales enterprisescreated Number of tourist Number of SMEs Number of SMEs equity financing Number of jobs Number of new benefitedfrom and/or exports reducedtheir mechanisms the touristic input costs and debt arrivalsto created S · Needs assessments and other forms of analytical studies · Establishment and/or contribution of capital to equity . Support to accelerators owned or co-owned by and Establishment and operationalization of common-use Establishment and operationalization of common-use Establishment and operationalization of clusters and finance mechanisms and other forms of financial instruments Support to improvement of the physical infrastructure servicesto SMEs facilitates, designed to decrease input costs or improves the value-for-money of the inputs, used in manufacturing processes,facilities and infrastructure, designed to boost logistical competitiveness the value chains and areas of improvement in industrial symbiosis projects clustersupport structures operated by the universities.Needs assessments, surveys, and other forms of sectorsand creativeindustrles that identify competitive strengths and weaknesses of ecology for higher resource efficiency, and industrial analytical activities identifying needs of the service Activity 1.2 - Services & Creative Industries Indicative Interventions C established/supported established/supported established/supported common-usefacilties consultancy/trainings Number of clusters sites with improved Number of clusters Number of touristic Number ofSMEs Number of SMEs benefitedfrom etc. support receiving Outputs 4d0Increasing the value added dreated in destinations supported Support to establishment and operationalization of and facilities of the touristic sites creative Industry labs (incubators, accelerators etc.)infrastructure service'sectors Increase in theper Support to capacity building for improvement of service (including the tourist revenue in destination management strategies/action plans, and quality, designing and Implementing sustalnable Number of creative creative industries)the tourism marketing. promotion and regional branding for touriso industry products destinationse development Gt x supported :,supported Bromotionalactivitiesdesign competitions.

4.11Action 2: Science, Technology and Innovation (STi)

The aim of Action 2 (STi Action) is to improve the functionality of the national innovation ecosystem by boosting industry engagement in STi through public private partnerships (including but not limited to university-industry collaboration) and improving SMEs' innovation management capacity.

The specific objectives of the STl Action are:
Enhancement of the functionality of the existing public and private research infrastructure in Turkey;and an increase in the number and improvement of university-industry collaboration;
Increasing awareness on social innovation and strengthening the social innovation support skills and capabilities.

Acceleration of commercialization of innovative products, by bridging the financing gap between the innovative ideas and equity investors.

Improvement of the functionality of the structures/facilities that incubate innovative start-ups and SMEs,
Expansion of the equity financing mechanisms and enhancement of start-ups' and SMEs' access to such mechanisms.

To promote the development and market uptake of innovative green products, processes and services 
Rationale 
The Government of Turkey has invested TRY2.4 billion between 2007 and 2013 for improvement of research infrastructure in public institutions and universities. Within the same period total investments on technological research have amounted to TRY6.9 billion; with another TRY10.4 billion of public fixed capital investment planned to be realized in the 5-year period between 2014 and 2018 (Source: NDP10). The sector analysis recognizes the considerabie amount of public investments that has been made to improve Turkey's STI infrastructure. This is the rationale behind the emphasis of the first specific objective (above)of the STi Action on enhancement of the functionality of the "existing" public and private research infrastructure.

Thus, the STi Action will contribute to address the needs of the manufacturing sector by capitalizing on the already established research and innovation infrastructure in Turkey, through boosting university-industry collaboration on applied research and commercialization, improving efficiency and effectiveness of innovation hot beds and enablers, such as technology transfer centres, research centres, technology development zones, technology centres (TEKMERs), accelerators etc.

The sector analysis underlines low level of "commercialization" as a major weakness. First,commercialization stage is the most resource-intensive stage of the innovation process and calis for substantial investments in marketing. However, SMEs usually do not possess the financial resources to finance this costly stage of the innovation process. Second, introducing an innovative product to the market is a challenging process that requires not only a lot of persuasion (marketing), but also upfront investment in certification, after-sale, services etc. Third, the level of public financial support to the commercialization stage of the innovation process is much lower when compared to those available for earlier stages.


Activity 2.2 is designed both to capitalize on the products to be prototyped within the scope of Activity 2.1, as well as leverage the already existing portfolio of product that have been successfully prototyped mostly but not exclusively through public financiai support schemes, run by Ministry of Industry and Technology, TÜBiTAK and KOSGEB.

This particular Activity is designed to support commercialization process through improvement of capabilities of the commercialization enablers such as technology transfer offices, managements of technology development zones, technology centres, incubation centres and accelerators, and bridging the gap between the innovative entrepreneurs/SMEs and equity investors (e.g. venture capital companies,private equity companies etc.) as well as large-scale companies that can facilitate commercialization of innovation through equity investments and acquisitions.

Social innovation has become one of the major topics on the European research agenda, and is gaining increasing attention and importance also in Turkey. Although the types of societal challenges, faced by the European countries and Turkey differ, it is clear that new ideas and approaches are needed to tackle the severe problems with which contemporary societies are struggling, such as climate change, social vulnerability, long-term unemployment and ageing, disasters etc. There are still many barriers to social innovation. Barriers range from regulations, organizational rigidities and scarce resources, to prevailing conventional discourses and practices, to low level of awareness. Accordingly, many good ideas end up unrealized. This action will include interventions that would raise R&D interest in social innovation, as well as supporting, through an earmarked budget, R&D on and commercialization of products that generate sustainable social good.

In terms of access to finance, the issues and problems, summarized for PsD Action above, are relevant for this particular action as well.

Description 
The STi Action is composed of two activities which target industry-driven R&D and innovation. The first activity concentrates on the early stages of the innovation cycle, which culminates in development of product prototypes; and the second one focusing on the close-to-market stages of the innovation cycle with a specific emphasis on technology transfer and commercialization. The first activity is expected to create a solid pipeline of patentable, licensable, innovative product prototypes, which can later benefit from the support to be provided under activity 2 towards commercialization. The second activity, which focuses on technology transfer and commercialization, will benefit not only from the product pipeline that the first activity will produce, but also from the portfolio of product prototypes that have been produced through national R&D and entrepreneurship support schemes as well as through other efforts.
Delivery 


The delivery approach of the Action is based on the innovation cycle. The first activity of the Action focuses on research and development stage which culminates in innovative product prototypes, whereas the second activity concentrates on close-to-market stages of the innovation cycle (i.e. facilitation of technology transfer and commercialization). The investment in civil works will be kept at a minimum amount, in order to capitalize on the already established R&D infrastructure in Turkey. Social innovation is mainstreamed into these two activities.

The activities under this action will be implemented through;
Direct negotiation with National Public Bodies and calls for project proposal for procurement contracts (works, supply, service),

Cails for proposals (including for grants),
Grants awarded to international organisations and national public bodies and 
Financial instruments.
Priority will be given to operations that establish linkages with and complement the NDP10 Priority Transformation Programmes (PTP), such as:
PTP#11-Commercialization in Priority Technology Areas,
PTP#20-Attraction Centre for Qualified Human Capitai,
PTP#21-Healthy Living and Mobility (especially from the social innovation perspective),
PTP#24-Urban Transformation that Enhances Competitiveness and Social Cohesion (including the social innovation perspective).

As far as operations that facilitate "Access to Finance" are concerned, the type of interventions may include deployment of financial instruments. However, the delivery approach aiso includes technical assistance, especially geared towards facilitating SMEs' access to specialized loan programmes on energy efficiency, sustainable production etc.

The SoP-level geographic and strategic selection criteria will apply. The Action-level selection criteria to be used during identification of the operations to be supported under this particular action are listed below (selection criteria to be used to identify operations to be supported under specific activities are listed below under the relevant sub-section of each activity).

Maturity of the physical infrastructure in/on which the common-use facilities and structures will be established.

Relevance and potential contribution to one of the priority transformational programmes of the NDP10, as named above, will be considered a strong asset.

Soundness of the financial and institutional sustainability plan to be substantiated by the potential End Recipients of Assistance, through evidence-based market research (particularly, but not limited to,investment and operational costs, and revenues), and demonstration of sufficient number of assigned personnel with necessary experience/skills, allocation of financial resources, and high level of institutional ownership.

Operations that facilitate “Access to Finance" can be implemented under each activity and/or in a crosscutting manner. Action-level selection criteria for operations that facilitate "Access to finance" will include:
Proposed amount of matching funds to be mobilized (leverage ratio),
Number of start-ups to benefit from the financial instruments and number of employment opportunities,
Number of SMEs to benefit from the financial instruments and number of employment opportunities,Estimated amount of financial resources to be accessed by the SMEs (for specialized loan programmes).

The following table presents the result-level indicators and targets for STi Action.
Table 13: Targets and Indicators of STI Action 
Result Indicators of STI Action: R.1
Baseline: Number of national patents obtained
2017: N/A
2020: 0
Target (by 2026): o √

Result Indicators of STI Action: R.2
Baseline: Number of international and regional approved patents (PCT + EPC)
2017: N/A
2020: 0
Target (by 2026): o

Result Indicators of STI Action: R.3
Baseline: Number of products, including eco- innovative products, successfully commercialized
2017: N/A
2020: o
Target (by 2026): o

Result Indicators of STI Action: R.4
Baseline: Number of innovative enterprises created
2017: N/A
2020: o
Target (by 2026): 0

Result Indicators of STI Action: R.5
Baseline: Number of research job created in supported entities/enterprises
2017: N/A
2020: o
Target (by 2026): o

Result Indicators of STI Action: R.6
Baseline: Number of innovative entrepreneurs/SMEs benefited from equity financing mechanisms
2017: N/A
2020: o
Target (by 2026): o

Result Indicators of STI Action: Notes: * 50% of number of applications ** 33% of number of applications
4.12Activity 2.1: Research and Development 
The activity will support early stages of the innovation cycle by concentrating on the development of new and innovative products that possess the potential for commercialization.

The specific objectives of Activity 2.1 are:
Enhancement of the functionality of the existing or developing, public and private research infrastructure in Turkey;
Improvement of university-industry collaboration;
Increasing awareness on social innovation and strengthening the social innovation support skills and capabilities.


The social, economic and SwOT analysis on the sector underlines several difficulties that limits SMEs' R&D and innovation capacity. First, the analysis concludes that SMEs do not possess in-house human capital (e.g. engineering capacity) and physical infrastructure, required for R&D or innovation. Such human capital and capabilities are present only in a few large companies. Activity 2.1 (Support to R&D) addresses this weakness through promoting collaborative product development (R&D) processes through public private partnerships that capitalize on Turkey's research infrastructure, which the sector anaiysis identifies as a strength to leverage.

Second, the SMEs usually do not possess (a) the resources to finance outsourced product development processes and (b) the patience (and working capital) to wait for collecting the returns on their R&D investments. Activity 2.1 addresses this problem through promoting affordable research partnerships.
Third, the analysis aiso demonstrates that the interest of the public research institutions, including universities, in collaborating with the industry is limited. This can be overcome by piloting and promoting 

innovative partnership modalities, through which public institutions actual costs can be recovered and additional motivation (including financiai motivation) can be created through patent/license partnerships1.

Social innovation has become one of the major topics on the European research agenda, and is gaining increasing attention and importance also in Turkey. Although the types of societal challenges, faced by the - European countries and Turkey differ, it is clear that new ideas and approaches are needed to tackle the"severe problems with which contemporary societies are struggling, such as climate change, social vulnerability, long-term unemployment and ageing, disasters etc. There are still many barriers to social innovation. Barriers range from regulations, organizational rigidities and scarce resources, to prevailing conventional discourses and practices, to low level of awareness. Accordingly, many good ideas end up unrealized. This activity wifl include interventions that would raise R&D interest in social innovation, as well as supporting through an earmarked budget on R&D of products that generate sustainable social good. In order to support social innovation, initially a framework/TA contract will be implemented to analyse the state of the play in the area of social innovation in Turkey as well as to identify the most feasible and viable means of CisOP. support to social innovation. Based on this assessment, the CiSOP may (a)finance establishment and operationalization of a social innovation centre (preferably within an existing technology development zone or techno-park), focusing on social innovation that addresses the most imminent and pressing needs in this area; and (b) support joint projects of social innovators.
Description and indicative interventions 


This activity will be delivered through the grants and procurement of service, supply and works contracts and financial instruments. Under this activity, grants can also be awarded to national public bodies and international organisations. Furthermore, limited part of allocations provided to this activity can be used for support programmes of public institutions in line with the sector's objectives. The interventions may benefit from and/or based on a cluster development approach and/or formalized in the form of cluster initiatives.

Indicative interventions will include:
Support to improvement of capabilities of existing R&D facilities for conducting applied R&D projects that have solid potential of commercialisation,
Support to operationalization of R&D facilities at public institutions, and universities²0,
Research and development activities, geared towards producing product prototypes, including innovative products that generates social good,
Testing and certification services for the prototyped products,
Support projects that encourage joint research efforts of the university and the industry,
Market research, surveys and other forms of analytical studies to identify scope for commercialization,
Partnerships with European R&D institutions and centres,
Training and other forms of capacity building activities for the management, R&D personnel,researchers and business development managers of the R&D facilities,
19 Recovering actual costs of the public research institutions will ensure financial self-sustainability of such institutions.License/patent partnerships are schemes, through which the public research institutions acquire a certain (usually very modest)percentage of the intellectual property rights of the products, which they develop in partnership with the private sector. If the products are successfully commercialized and/or patents and licenses are sold, the public research institutions (and the researchers involved in product development) claim a certain part of the financial proceedings. Through such schemes, the private sector eliminates ali the downside risk at an affordable cost (only recovery of actual costs) and share a modest portion of the upside potential with the partner research institution.
z Support for establishment of R&D facilities at public institutions, and universities will only be provided for operations which have been matured during the IPA1 period and which demonstrate sound sustainability plans (including number and experience/skills of assigned personnel, allocated financial resources, commercialization potential, etc.)

Training and other forms of capacity building activities for the entrepreneurs and SMEs,
Needs assessments, research and other forms of analytical activities; generation of policy proposals for regulatory improvements (including simplification) that would strengthen industry-university collaboration,
Awareness raising and capacity building activities specifically on social innovation, where applicable targeting also the large-scale enterprises which can improve the social impact of their products/services, and the public agencies (including local administrations) that can improve social impact of their services through innovative means.

Financial instruments.
Selection criteria 
The Op-level strategic and geographic selection criteria, as well as the Action-level selection criteria will apply. Activity-level selection criteria will include:
The scope for developing patentable and/or licensable product prototypes, to be substantiated by the potential End Recipients of Assistance, through evidence-based research on the patents and licensing arrangements for competing and comparable products.

The scope for commercialization, as measured by the potential market size, to be substantiated by the potential End Recipients of Assistance, through evidence-based market research.
The scope for contribution to environmentally sustainable production and consumption, to be estimated by the potential End Recipients of Assistance in terms, such as, reduction of carbon emissions, prevention of pollution etc.

The scope for contribution to decreasing the current account deficit of Turkey, to be substantiated by the potential End Recipients of Assistance, in terms of the contribution to the products to be developed to decreasing national industry's reliance on imports (including imported energy) and increasing exports.

The extent to which social good is expected from the innovative products/services.
(For social innovation in public services) The scope for replicability and scalability of the socially innovative services, and the potential number of socially disadvantaged people to benefit from such services,
Level of involvement of women R&D engineers and/or researchers in product development,
Extent to which the R&D processes leverage the existing research and development infrastructure, as measured by the ratio of physical investments (i.e. supply, and civil works, including supervision) to the total cost of the operation (i.e. the lower this ratio, the higher the extent to which the R&D processes leverage the existing research and development infrastructure).
Final Beneficiaries 


The final beneficiaries are the SMEs (in case of grants and competitions) and/or their public and private²research partners, such as universities, technology transfer offices, technology development zones,technology centres, research centres, incubators, accelerators etc.

z1 Private research partners include research facilities that are owned and/or operated by private sector companies, including large-scale corporations, foundations etc. in Turkey. The objective of making private research partners as eligible is twofold: (a)to increase research partnerships between SMEs and large-scale enterprises, which may indirectly :help :increase "intrapreneurship" and spin-offs, and (b) to leverage the non-public research infrastructure.

Monitoring indicators 
The monitoring indicators are identified in the following table, along with targets.
Table 14: Targets and Indicators of STi Action — Activity 2.1
2020: o
Targetsa. (by 2026): 4

2020: o
Targetsa. (by 2026): o

2020: 0
Targetsa. (by 2026): 5

2020: o
Targetsa. (by 2026): 2

2020: o
Targetsa. (by 2026): 20
4.13Activity 2.2: Technology Transfer and Commercialization 
This activity concentrates on the close-to-market stages of the innovation process and thus is geared mainly towards supporting commercialization activities.


The specific objectives of Activity 2.2 are:
Support the establishment and operationalization of innovative start-ups/entrepreneurs in the country,
Acceleration of commercialization of innovative products,
Bridging the financing gap between the innovative ideas and equity investors.

The sector analysis underlines low level of "commercialization" as a major weakness. First,commercialization stage is the most resource-intensive stage of the innovation process and calls for substantial investments in marketing. However, SMEs usually do not possess the financial resources to finance this costly stage of the innovation process. Second, introducing an innovative product to the market is a challenging process that requires not only a lot of persuasion (marketing), but also upfront investment in certification, after-sale, services etc. Third, the level of public financial support to the commercialization stage of the innovation process is much lower when compared to those available for earlier stages.

Moreover, the types of expertise, required for commercialization are fundamentally different from those required for product development (R&D). The R&D stage is mainly about meeting the technical 

requirements that meet the needs of the market; whereas commercialization is also about lowering cost of production, ensuring usability, reaching economies of scale and market access etc.²2
Although equity partnerships schemes such as VC and lower-band PE play an important roie in the commercialization stage of the innovation process in many developed economies, such mechanisms are not well-developed in Turkey. While the general perception of low level of availability of such financial resources is a valid concern on the supply side, equity partnership companies indicate that there are problems on the demand side as well. First, equity partnership companies underline the need for a stronger investment pipeline in Turkey. Second, the awareness of the innovators on equity partnerships is generally low.

This particular Activity is designed to support commercialization process through improvement of capabilities of the commercialization enablers such as technology transfer offices, managements of technology development zones, technology centres, incubation centres and accelerators, and bridging the gap between the innovative entrepreneurs/SMEs and equity investors (e.g. venture capital companies,private equity companies etc.) as well as large-scale companies that can facilitate commercialization of innovation through equity investments and acquisitions.

Activity 2.2 is designed both to capitalize on the products to be prototyped within the scope of Activity 2.1, as well as leverage the already existing portfolio of product that have been successfully prototyped mostly but not exclusively through public financial support schemes, run by Ministry of Industry and Technology, TÜBiTAK and KOSGEB.

Description and indicative interventions 
This activity will be delivered through the grants, procurement of service (including organisation of national or international competitions), supply and works contracts and financial instruments. Under this activity, grants can also be awarded to individuals, national public bodies and international organisations.Furthermore, limited part of allocations provided to this activity can be used for support programmes of public institutions in line with the sector's objectives.

Indicative interventions are:
Support to improvement of efficiency of technology transfer offices, and other structures such as technoiogy development zones, accelerators, incubators, R&D centres which may help entrepreneurs and SMEs commercialize their innovative products,
Organisation and financing of reputable national and/or international competitions, boot camps and events for innovative young entrepreneurs, social innovators and/or start-ups 
Support establishment and operationalization of technology transfer offices, and other structures such as technology development zones, accelerators, incubators, R&D centres which may help entrepreneurs and SMEs commercialize their innovative products,
Supporting development and implementation of incubation strategies and/or plans of the technology development zones, technology transfer offices.

Supporting international networking of technology development zones.
Support preparation of zoning plans/architectural designs for technology development zones 
Testing and certification services for the innovative products to be commercialized,
22 There is an increasingly more visible trend in the "division of labour" concerning R&D and commercialization. While large companies find it harder to innovate when compared to small-scale, as for innovative companies and entrepreneurs; their financial resources, strong market access and reputation make it easier for them to commercialize the innovations of entriepreneurs and smalil-scale companies.


Market research, surveys, usability tests, and other forms of analytical studies to identify scope for commercialization,
Training and other forms of capacity building activities for the management, R&D personnel,researchers and business development managers of the technology transfer offices, and other structures such as technology development zones, accelerators, incubators, R&D centres which may help entrepreneurs and SMEs commercialize their innovative products,
Training and other forms of capacity building activities for the entrepreneurs and SMEs.
Needs assessments, research and other forms of analytical activities; generation of policy proposals for regulatory improvements (including simplification) that would strengthen industry-university collaboration in the field of commercialization.

Organization of and/or participation to investment promotion roadshows, equity investment fairs,“matchmaking" activities, mentorship events.

Financial instruments.
Selection criteria 
The OP-level strategic and geographic selection criteria, as well as the Action-level selection criteria will apply. Activity-level selection criteria will include:
Existence of patents (national, regional or international) for the products to be commercialized,
The scope for commercialization, as measured by the potential market size, to be substantiated by the potential End Recipients of Assistance, through evidence-based market research.
The scope for contribution to environmentally sustainable production and consumption, to be estimated by the potential End Recipients of Assistance in terms, such as, reduction of carbon emissions, prevention of pollution etc.

The scope for contribution to decreasing the current account deficit of Turkey, to be substantiated by the potential End Recipients of Assistance, in terms of the contribution to the products to be developed to decreasing national industry's reliance on imports (including imported energy) and increasing exports.

Level of involvement of women R&D engineers and/or researchers in product development,
The scope for generating jobs, as measured by number of potential new jobs or start-up to be established 

(For competitions, boots camps, events) the scope for attracting national/international interest 
The scope for collaborative manufacturing possibilities (e.g. licensed manufacturing) that capitalize on regional manufacturing capacities.

Final Beneficiaries 
The final beneficiaries of Activity 2.2 are the SMiEs, young entrepreneurs, innovators (including social innovators) and start-ups (in the case of grants and competitions) and/or their public and private commercialization partners, such as technology transfer offices, technology development zones,technology centres, research centres, incubators, accelerators etc.


The monitoring indicators are identified in the following table, along with targets.

Table 15: Targets and Indicators of STI Action - Activity 2.2
Output Indicators of Activity 2.2.: 0.1
Baseline: Number of technology transfer offices and other structures (technology development zones, accelerators, incubators, R&D centres etc.) established/supported
2017: N/A
2020: o
Target (by 2026): 10

Output Indicators of Activity 2.2.: 0.2
Baseline: Number of SMEs and start-ups benefited from technology transfer offices and other structures (technology development zones, accelerators, incubators, R&D centres etc.) established/supported
2017: N/A
2020: o
Target (by 2026): 100
4.14Overview Table: Action 2
The following table provides an overview of STI Action:
Table 16: Overview of STI Action 
Action title: Specific objective
Science, Technology and Innovation (STI): Enhancement of the functionality of the existing public and private research infrastructure in Turkey; an increase in the number and improvement of university-industry collaboration; Increasing awareness on social innovation and strengthening the social innovation support skilils and capabilities. Acceleration of commercialization of innovative products, by bridging the financing gap between the innovative ideas and equity investors. Improvement of the functionality of the structures/facilities that incubate innovative start-ups and SMEs, Expansion of the equity financing mechanisms and enhancement of start-ups' and SMEs' access to such mechanisms To promote the development and market uptake of innovative green products, processes and services

Action title: Action results
Science, Technology and Innovation (STI): Functionality of the existing public and private research infrastructure enhanced; University-industry collaboration improved. Awareness on social innovation increased and social innovation support skills and capabilities increased. Awareness and capacities for eco-innovation increased Commercialization of innovative products accelerated, by bridging the financing gap between the innovative ideas and equity investors. Functionality of the structures/facilities that incubate innovative start-ups and SMEs improved. Equity financing mechanisms expanded, and start-ups' and SMEs' access to such mechanisms enhanced.

Action title: Activities
Science, Technology and Innovation (STI): Activity 2.1: Research and Development Activity 2.2: Technology Transfer and Commercialization

Indicative list of major projects: Implementation arrangements

Indicative list of major projects: Performance indicators

LOGIC OF INTERVENTION UNDER ACTION 2
3Activity 2.1 - Research and Development Specific Objectives 
Result IndicativeInterventions Outputs Indicators 
Enhancement of the • Support to improvement of capabilities of existing R&D facilities for conducting applied R&Dprojects Number of research functionality of the Number of · Support to operationalization of R&D facilities at public institutions,partnerships initiated Action 2- Science, Technology and Innovation awareness on social Improvement of the pae  aa commercialization Expansion of the d r equity financing Acceleration of infrastructure of innovative mechanisms Increasing innovation products Numberofinnovative benefited from equity financingmechanism approved patents international and t n enterprises created commercialized Number of sMEs successfully regional (PCT + EPC)Number of Number of products paenta Activity2.2- Technology Transfer and Commercialization Support to improvement of efficiency of technology transfer offices,and other Support establishment and operationalization of technology transfer Supporting international networking of technology development Testing and certification services for the innovative products to be ·Market research, surveys and other forrms of analytical studies to · Training and other forms of capacity building activities for the · Training and other forms of capacity building activities for the ·Awareness raising and capacity building activities specifically on Supportingdevelopmentand Implementation of incubationstrategles Support preparation of zoning plans/architectural designs for commercialzed Br seec pee e crdee re ted.· Testing and certification services for the prototyped products · Support projects that encourage joint research efforts of the • Partnerships with European R&D institutionsand centres Needs assessments, researchandotherforms of analyticalactivities accelerators, incubators, R&D centres offices, andotherstructures zones technology development zones Financialinstruments management, R&D personnel, researchers and business development managersoftheR&Dfacilities ss ce d d c de co socialgood university and theindustry identify scopefor commercialization entrepreneurs socialinnovation daa pae structures such as technology development zones,Indicative Interventions established/supported Number of international from Turkey (PCT + EPC)researchers involved Number of technology Number of SMEsand applications originated Number of national patent applications Number of women start-ups benefited transfer officesand Number of new and innovative products and regionalpatent transfer officesand from technology in R&D projects otherstructures other structures developed and Outputs prototyped structures/facilities functionality of the Number of research job created in Needs assessments, research andotherformsof analytical activities Market research,surveys, usability tests, and otherfomms of analytical studiestoidentify scope for commercialization Number of innovative supported Organization of and/or participation to investment promotion that incubate roadshows, equity irvestmentfairs entrepreneurs/SMEs innovative start-ups entities/enterprises Training and other forms of capacity building activities for the entrepreneurs andsMEs .receiving equity financing 
Financialinstruments 

4.15Action 3: Capacity Building (CB)

The main aim of this Action is twofold: first, to support the successful implementation of the CisOP in line .with the programme objectives and the-lRA-illegislation-and secondly to increase the-institutional capacity for the proper implementation of the relevant Acquis and for the adoption of fully-fledged sector approach.


Activities to be carried out under this Action will directly contribute to the implementation of the Acquis on "Enterprise and Industrial Policy" and "Science and Research”.

Specific objectives 


The specific objectives of the action are;
1. To improve the capacity of the Operating Structure and end-recipients to manage and implement the CISOP and projects.

2. To prepare a mature project pipeline both for the current and the next programming period.
3. To publicise the CisOP.
4. To increase the institutional capacity for the proper implementation of the Acquis on "Enterprise and Industrial Policy" and “Science and Research" in synergy with Horizon 2020.
5. To improve the business environment, though interventions, which reduce the administrative burden of the regulatory framework on businesses (especially small businesses), and to improve efficiency of administrative procedures.

6. To ensure greater ownership of national authorities over the CisoP and to increase its impact by supporting the implementation of sector approach.

7. To enhance the capacity of SME support organisations.
8. To support SMEs' participation to Union Programmes.
Rationale 
As indicated in the sector analysis, the regulatory framework in Turkey has substantially improved over the last decade with the facilitation of permanent inter-ministerial mechanisms such as coordination committee for the improvement of the investment environment. However, there is room of improvement in several areas, such as enforcement of contracts, insolvency regulations etc. A particular area of concern is the administrative burden on small-scale enterprises. Improvements in these areas may ease doing business in Turkey not only for national, but also for international companies.
The Action will support technical assistance projects geared towards (a) identification of areas where Turkey can achieve further progress in improving the overall business environment, and (b) generation of policy options that would contribute sustained impact of such improvements. Operations that will serve this particular purpose may also contribute to or benefit from the results to be achieved within the STi Action on social innovation.

Strong institutional capacity and development of mature project pipeline are the key factors in the successful programme implementation. Capacity of the institutions in charge of the _programme preparation, management, implementation, monitoring, evaluation and control needs to be enhanced to 

ensure effective implementation of the CisoP, Furthermore, in order to achieve the objectives of the CISOP and to ensure the full absorption of the funds allocated to the CiSOP, a solid pipeline of projects has to be developed in the early phase of the programming.

On the other hand, increasing the institutional capacity for the proper implementation of the Acquis on "Enterprise and Industrial Policy" and "Science and Research" and for the full adoption of sector approach is also significant for the fulfilment of sector objectives. The implementation of enterprise and industrial policy and science and research and the adoption of sector approach require adequate administrative capacity at the national, regional and local level, including efficient consultation and cooperation mechanisms for a quality and effective policy formulation and implementation.
Furthermore, EU enterprise and industrial policy seeks to promote industrial strategies enhancing competitiveness by speeding up adjustment to structural change, encouraging an environment favourable to business creation and growth as weli as domestic and foreign investments. It also aims to improve the overall business environment in which SMEs operate. In brief, it aims to promote an EU environment which favours initiative, the creation and development of enterprises (particularly sMEs) and industrial cooperation, and which exploits the industrial potential of policies in the fields of innovation, research and technological development. In this respect, further improvement of the business environment and regulatory framework is significant in reaching the main objectives of the EU Enterprise and Industrial Policy.

Within this framework, under this action, the existing management, implementation, monitoring, control and evaluation systems of the CisoP will be strengthened, a mature project pipeline will be developed,extensive support will be provided to increase institutional capacity for the implerentation of the relevant Acquis and sector approach and areas where Turkey can achieve further progress in improving the overall business environment wilf be identified and necessary supports including generation of policy options that would contribute sustained impact of such improvements will be provided.
Description,
This action is consists of two activities and three types of interventions: (a) improvement of the systems necessary for the management, implementation, monitoring, controlling, evaluation and publicity of the CiSOP and provision of training, consultancy and expertise; (b) development of solid pipeline of projects;(c) capacity building actions for the full implementation of the sector approach and the acquis including provision of support to national institutions implementing SME support programmes and enhancing participation of SMEs, entrepreneurs, academia in Union programmes.

Activity 3.1: Technical Assistance for System Operators and Publicity of the CiSOP 
•Activity 3.2: Acquis and Sector Approach related Institution Building Activities.
Delivery 
This action will be delivered through the provision of training, consuitancy, expertise and capacity building actions for the Operating Structure and the other institutions involved in the Programme implementation as well as the institutions having a key role in the identification and implementation of sector objectives expert support for thematic selection and evaluation of applications, financing the activities of the Monitoring and Project Selection Committees and carrying out information and promotion activities.
Targets and indicators 
The following table lists the targets and indicators.

Table 17: Targets and Indicators of CB Action 
Indicators: Output Indicators

Indicators: Number of Monitoring Committee Meetings assisted
Baseline (2013): 7
2017: '16
2020: MIS
OP Target (by 2026): 6
Source: 1

Indicators: Number of trainings held for OS and ERAs
Baseline (2013): 49
2017: o
2020: 40
OP Target (by 2026): 70
Source: MIS

Indicators: Number of TS/ToR reviewed
Baseline (2013): 60
2017: o
2020: 35
OP Target (by 2026): 50
Source: MIS

Indicators: Number of publicity events (seminars, conferences, meetings, workshop etc.)
Baseline (2013): 2
2017: o
2020: 15
OP Target (by 2026): 36
Source: MIS

Indicators: Number of SMEs/entrepreneurs receiving training and consultancy supports on Union Programmes
Baseline (2013): N/A
2017: 0
2020: 3,000
OP Target (by 2026): 4,500
Source: MIS

Indicators: Number of sectoral strategies and action plans prepared and/or revised
Baseline (2013): N/A
2017: o
2020: 1
OP Target (by 2026): 4
Source: MIS

Indicators: Number of SME support organisations whose capacity strengthened
Baseline (2013): N/A
2017: o
2020: 2
OP Target (by 2026): 5
Source: MIS

Indicators: Result Indicators

Indicators: Rejection rate for submission of tender dossier and calls for proposals
Baseline (2013): 61,7%
2017: 58%
2020: 50%
OP Target (by 2026): 40%
Source: EDIS Roadmap

Indicators: Number of media coverage on OP and funded projects
Baseline (2013): N/A
2017: 250
2020: 500
OP Target (by 2026): 10,000
Source: Progress Reports, MIS

Indicators: Number of visitors to website
Baseline (2013): N/A
2017: 45,000
2020: 67,500
OP Target (by 2026): 200,000
Source: oS website, MIS

Indicators: Number of SMEs participated in Horizon 2020 and in Horizon Europe
Baseline (2013): N/A
2017: 650
2020: 900
OP Target (by 2026): 2500
Source: MIS

Indicators: Number of SMEs participated in Financial Instruments and Projects under COSME and in the
Baseline (2013): N/A
2017: 32,500
2020: 50.000
OP Target (by 2026): 100,000
Source: MIS

Indicators: next framework programmes
4.16Activity 3.1: Technical Assistance for System Operators and Publicity of the CisOP 

The specific objective of this activity is to contribute to the achievement of programme objectives and to ensure the correct and fult absorption of the funds available under the programme by supporting the implementation, monitoring, control and evaluation processes of the CisoP and by developing a concrete project pipeline. This activity wil also promote the CisoP and increase awareness of potential beneficiaries about the funding opportunities provided under the programme.


The first programming exercise has ciearly showed that effective programme design, management,implementation, monitoring and evaluation requires an adequate administrative capacity both at the level of the Operating Structure and the other institutions involved in the programme implementation.Therefore, administrative capacity of the Operating Structure and relevant institutions needs to be strengthened further in order to speed up the programme implementation process, improve delivery quality and avoid loss of funds. Another bottleneck encountered during the first programming period was the late delivery of support for the development of mature project pipeline. In this regard, identification and formulation of a solid pipeline of projects will be a priority in the early phase of the programme impiementation.

On the other hand, in order to make the public more aware about the assistance given under the programme, information about the programme should be disseminated to the all interested parties and effective information distribution channels shouid be established by the Operating Structure.

Within the framework of this activity, comprehensive support with regard to the management,implementation, monitoring, control and evaluation of the CisoP will be provided particularly focusing on the strengthening administrative, technical and human resources capacity of the Operating Structure and other institutions invoived in the implementation of the CisOP and potential beneficiaries of the programme will be informed about the content, selection criteria and eligibility rules of the assistance offered by the CiSOP.

This activity can be delivered through the procurement of service (technical assistance, framework and supervision) and supply contracts, direct procurement (single tender), twinning and direct financing of expenditures. Types of operations which will be eligible for support and undertaken under this activity are provided below:
Table 18: Overview of Activity 3.1
Project Selection and: Assessment
Providing assistance for the development of detailed project: selection criteria and call for project proposal guideline.
,

Project pipeline: (if necessary by external assessors) of projects. Providing trainings and consultancy services to end recipients

Project pipeline: development²3 Providing assistance in the
Providing trainings to the members of the Project Seiection Committee(s). Covering expenditures related with assessment and selection: in the fieid of project formulation and development. Preparation/improvement of project documents including operation identification sheets and tender dossiers. Supporting the revision and quality control of tender dossiers.

Project pipeline: management, procurement and implementation process
Providing trainings to the members of the Project Seiection Committee(s). Covering expenditures related with assessment and selection: Supporting the tender evaluation process including the work of Tender Evaluation Committees. Providing legal advice to the OS. Performing on-the-spot checks and monitoring visits for Provision of supervision services for works contracts. Exchange of experience for the staff involved in OP management through study visits and internships. Participation to national/international conferences, seminars, national/international certificate programmes for staff of the

Project pipeline: Monitoring and evaluation
Providing trainings to the members of the Project Seiection Committee(s). Covering expenditures related with assessment and selection: Operating Structure. Expenditures of the Monitoring Committee meetings (and, if relevant, its subcommittees or working groups), including costs for translation and interpretation. This expenditure may also include the costs of experts and other participants in Providing expertise on improving the effectiveness of the Preparation of the CisOP implementation reports by the Collecting data from monitoring sources. Supporting the preparation and implementation of evaluation plan.

Project pipeline: Carrying out researches, studies, surveys etc.
Providing trainings to the members of the Project Seiection Committee(s). Covering expenditures related with assessment and selection: Costs related to the evaluations carried out by external evaluators. Carrying out research, studies and surveys etc. with link to the strategic priorities of the CiSOP to support the implementation process of the CISOP.

Project pipeline: Maintenance and further improvement of MIS Publicity of the CISOP
Providing trainings to the members of the Project Seiection Committee(s). Covering expenditures related with assessment and selection: Maintenance and further improvement of MIS Design, development and distribution of online and offline

Providing trainings to the members of the Project Seiection Committee(s). Covering expenditures related with assessment and selection: communication, promotion and information materials and Establishing structures for communication and developing and maintaining communication systems including netwarking opportunities.
23 If some major projects are developed under the CisoP, possibility to use Jaspers assistance to support both the OS arid end recipients in conception and development of major projects can be considered as well as to provide capacity building supports targeting several technical/economic aspects, organisational and procedural aspects.



Final Beneficiaries 
Final beneficiaries of the Action include,
Y Operating Structure 

Sectoral Monitoring Committee 
Project Selection Committees 
Tender Evaluation Committees 
MoiT 

Other institutions involved in the implementation of the CISOP 
Development Agencies 

Public Institutions 

Universities 

Local and regional authorities 
Chambers of Commerce and Industry 
OIZs, SISs, TDZs, TDCs etc.

NGOs 

Sectoral Associations 

SMEs 

Media 

-General public 


Monitoring indicators 
The following table lists the monitoring indicators.
Table 19: Targets and Indicators of Capacity Building Action — Activity 3.1
Indicators: Output Indicators

Indicators: Number of Monitoring Committee Meetings assisted
Baseline (2013).: 6
2017: 1
2020: 7
OP Target (by 2026): 16
Source: MIS

Indicators: Number of trainings held for Os and ERAs
Baseline (2013).: 49
2017: 0
2020: 40
OP Target (by 2026): 70
Source: MIS

Indicators: Number of TS/ToR reviewed
Baseline (2013): 60
2017: o
2020: 35 15
OP Target (by 2026): 50
Source: MIS

Indicators: Number of publicity events (seminars, conferences, meetings,
Baseline (2013): 0
2017: 36
2020: _MIS.
OP Target (by 2026): _2.

Indicators: workshop etc.)
OP Target (by 2026): Result Indicators

Indicators: Rejection rate for subrnission of tender dossier and calis for proposals
Baseline (2013): 61,7%
2017: 58%
2020: 50%
OP Target (by 2026): 40%
Source: EDIS Roadmap

Indicators: Number of media coverage on Op and funded projects
Baseline (2013): N/A
2017: 250
2020: 500
OP Target (by 2026): 10,000
Source: Progress Reports, MIS

Indicators: Number of visitors to website
Baseline (2013): N/A
2017: 45,000
2020: 67,500
OP Target (by 2026): 200,000
Source: OS website, MIS
4.17Activity 3.2: Acquis and Sector Approach related Institution Building Activities 
Specific objectives 
The main aims of this activity are (a) to increase the institutional capacity for the proper implementation of the Acquis on "Enterprise and industrial Policy" and "Science and Research" that would contribute to improvement and simplification of the business environment in Turkey"; (b) to enhance the participation of SMEs, entrepreneurs and academia in Union Programmes; (c) to carry out capacity-building actions for national institutions who implements SME support programmes; (d) to support the transition from sector oriented programming approach to fully-fledged sector approach.

Rationale 
The Acquis in the Enterprise and Industrial Policy and Science and Research mainly does not require transposition of EU rules into the national legislation, however it requires the Candidate Countries to ensure the necessary implementing capacities to pursue the EU objectives and activities in the fields of competitiveness enhancing enterprise policies and industrial strategies and research and technological development, including adequate staffing. The Candidate Countries also need to adhere to and to implement specific objectives and activities. The most important actions which the Candidate Countries have to implement are participation in relevant Union Programmes, a more targeted analysis of the competitiveness of specific sectors and integration into the European Research Area.
With regards to the Enterprise and Industrial Policy, Turkey has a satisfactory capacity to formulate adequate enterprise policy measures in specific sectors. However, its capacity to assess the competitiveness of individual sectors and evaluate the results and impact of policy measures which should be the basis for future policy design needs to be improved. Furthermore, the implementation and followup of the relevant policy documents should be strengthened and industrial strategy and SME strategy documents, which are the key elements for the accession negotiations in this chapter, have to be updated.The framework that regulates private sector's operations in Turkey also needs to be further improved, in particular in areas, such as enforcement of contracts, insolvency regulations. Improvements in such areas may ease doing business in Turkey not only for national, but also for international companies.

In the field of Science and Research, good progress has been made. Steps were taken to further reinforce Turkey's capacity. Integration into the European Research Area is well on track. Turkey's participation in the EU Research Framework Programme (FP7) and its success rate has increased, but further efforts are needed in particular to increase participation in the scientific excellence programmes and collaboration projects.

The second important aspect of this activity is to support the adoption of sector approach which aims to strengthen ownership and impact of IPA funds by focusing assistance on the achievement of national sector policy objectives and resuits which are relevant for accession. The key issue in the implementation of sector approach is to further build up the capacities at national level for the 5 pillars underpinning the Sector Approach.


Within the framework of this activity, three types of interventions will be implemented: (a) capacity building actions for the implementation of the Acquis including improvement of the regulatory framework with a view to decrease administrative burden on businesses and provision of support to national institutions implementing SME support programmes; (b) enhancing participation of SMEs, entrepreneurs,academia in Union programmes; (c) supporting the implementation of sector approach.
This activity can be delivered through the procurement of technical assistance, supply and framework contracts and twinning. Types of operations which will be eligible for support and undertaken under this activity are provided below:
Table 20: Overview of Activity 3.2
Carrying out Acquis related capacity building actions:: Increasing the participation of SMEs, entrepreneurs and
evaluation. policy measures. sectors. Action Plan and KSEP.: Research Area.
Identification of areas of improvement with regard to improvement and simplification of the business environment, including legislative reviews, benchmarking etc. for a specific sector in particuiar as weil as for the overall economy in general, including those which will create a more enabling environment for creative industries (activity 1.2). Fulfiment of needs assessment studies, surveys, regulatory impact assessments (ex-ante or ex-post). Design and development of new online systems and/or improvement of existing systems that facifitate business by simplifying the administrative procedures. Providing support to the national and sectoral policy and strategy formulation, implementation, monitoring and Improving the capacity to evaluate the results and impact of Increasing capacity to assess the competitiveness of industrial Providing support to the preparation/ revision, implementation, monitoring and evaluation of sectoral strategies and action plans such as Industrial Strategy and: Supporting Turkey's further integration into the European Providing consultancy supports and trainings towards potential applicants in the field of project design and management:

academia in relevant Union Programmes and their success rate:: Supporting the implementation of sector approach
Carrving out promotional activities to better inform the target groups about the programmes. Dissemination of information about the success stories to encourage the participation of target groups. Improving the cooperation between university-university and university-industry to create a collaboration culture in the field of R&D. Strengthening the capacity of Enterprise Europe Network (EEN): consortiums in Turkey to provide better services for SMEs. Carrying out institution building activities to improve all the Sector criteria, with the aim of developing a fully-fledged Sector Approach.
Selection criteria 
For Institution Building interventions neither the strategic selection criteria nor the geographic selection criteria wili apply.

Final Beneficiaries 
>Operating Structure 

-MolT 

MolT's affiliated and related bodies 
Chambers of Commerce and Industry 
Universities 

Development Agencies 

Local and regional authorities 
Business Incubation Centres, TDZs, TDCs OIZs, SISs, etc.
NGOs 

√Sectoral Associations 

√Enterprise Europe Network (EEN) consortiums 
-SMEs 


Monitoring indicators 
Monitoring indicators are listed in the following table:
Table 21: Targets and Indicators of Capacity Building Action - Activity 3.2
Indicators: Output Indicators

Indicators: Number of SMEs receiving training and consultancy supports on Union Programmes
2017: o
2020 :: 3,000
OP Target (by 2026): 4,500
Source: MIS

Indicators: Number of sectoral strategies and action plans prepared and/or revised
2017: 0
2020 :: 1
OP Target (by 2026): 4
Source: MIS

Indicators: Number of SME support organisations whose capacity strengthened
2017: o
2020: 2
OP Target (by 2026): 5
Source: MiS

Indicators: Result Indicators

Indicators: Number of SMEs participated in Horizon 2020 and in Horizon Europe
2017: 650
2020: 006
OP Target (by 2026): 2000
Source: SIN

Indicators: p ae te r T ta sa re sr and in the next framework programmes
2017: 50078
2020: 0000
OP Target (by 2026): 000000
Source: MIS

4.18Overview table Action 3
The following table provides an overview of CB Action:
Table 22: Overview of CB Action 
Action title: Specific objective
Capacity Building: to improve the capacity of the Operating Structure and end-recipients to manage and implement the CISOP and projects; to prepare a mature project pipeline both for the current and the next programming period; to publicise the CiSOP; to increase the institutional capacity for the proper implementation of the Acquis on "Enterprise and Industrial Policy" and "Science and Research"; to support the transition from sector-oriented programming approach to fully-fledged sector approach; to enhance the capacity of SME support organisations; to support SMEs' participation to Union Programmes.

Action title: Action results
Capacity Building: Successful and adeguate implementation of CisOP in line with the programme objectives. Increased administrative capacity including efficient consultation and cooperation mechanisms for a quality and effective policy formulation, implementation, monitoring and evaluation for the proper implementation of the acquis and sector approach. , Increased rate of success of SMEs, entrepreneurs and academia in Union Programmes.

Action title: Activities
Capacity Building: Activity 3.1: Technical Assistance for System Operators and Publicity of the CISOP Activity 3.2: Acquis and Sector Approach related Institution Building Activities

Action title: Indicative list of major projects
Capacity Building: -

Action title: Implementation arrangements
Capacity Building: Ministry of Industry and Technology in charge of management; delivery via service contracts, direct procurement (single tender), direct financing of expenditures and twinning

Action title: Performance indicators
Capacity Building: Decrease in rejection rate for submission of tender dossier and calls for proposals Number of media coverage on OP and funded projects Number of visitors to website Number of SMEs participated in Horizon 2020 and in Horizon Europe Number of SMEs participated in Financial Instruments and Projects under COSMiE and in the next framework programmes

LOGIC OF INTERVENTION UNDER ACTION 3

5
FINANCIAL TABLE BY ACTION AND YEAR INCLUDING CO-FINANCING RATES IF APPLICABLE 
CUMULATIVE CISOP BUDGET (2014-2018)
For Information: (IFI, TIP)

2014-2018: Action 1
Total Cost: 110.751.273
Total Public Eligible Cost: 110.751.273
Community Contribution: 94.138.582
National Public Private Contribution (indicative): 16.612.691
IPA Co- financing rate (%): - 85,0000

Total Cost: Activity 1.1 79.584.693
Total Public Eligible Cost: 79.584.693
Community Contribution: 67.646.989
National Public Private Contribution (indicative): 11.937.704
IPA Co- financing rate (%): 85,0000

Total Cost: Activity 1.231.166.580
Total Public Eligible Cost: 31.166.580
Community Contribution: 26.491.593
National Public Private Contribution (indicative): 4.674.987
IPA Co- financing rate (%): - 85,0000

2014-2018: Action 2
Total Cost: 127.741.951
Total Public Eligible Cost: 127.741.951
Community Contribution: 108.580.658
National Public Private Contribution (indicative): 19.161.293
IPA Co- financing rate (%): 85,0000

Total Cost: Activity 2.1 114.181.829
Total Public Eligible Cost: 114.181.829
Community Contribution: 97.054.555
National Public Private Contribution (indicative): 17.127,274
IPA Co- financing rate (%): - 85,0000

2014-2018: Activity 2.2 13.560.123
Total Public Eligible Cost: 13.560.123
Community Contribution: 11.526.103
National Public Private Contribution (indicative): 2.034.018
IPA Co- financing rate (%): 85,0000

2014-2018: Action 3
Total Cost: 21.624.423
Total Public Eligible Cost: 21.624.423
Community Contribution: 18.380.760
National Public Private Contribution (indicative): 3.243.663
IPA Co- financing rate (%): 85,0000

2014-2018: Activity 3.1 9.900.000
Total Public Eligible Cost: 9.900.000
Community Contribution: 8.415.000
National Public Private Contribution (indicative): 1.485.000
IPA Co- financing rate (%): 85,0000

2014-2018: Activity 3.2 11.724.423
Total Public Eligible Cost: 11.724.423
Community Contribution: 9.965.760
National Public Private Contribution (indicative): 1.758.663
IPA Co- financing rate (%): 85,0000

2014-2018: Grand Total
Total Cost: 260.117:647
Total Public Eligible Cost: 260.117.647
Community Contribution: 221.100.000
National Public Private Contribution (indicative): 39.017.647
IPA Co- financing rate (%): 85,0000

CISOP BUDGET (2014)
Total Public: 2014
Community: Total Cost
IPA Co-: National Public
For: Private

Total Public: Eligible Cost
Community: Contribution
IPA Co-: Contribution
For: financing

Total Public: Action 1
Community: 18.734.046
IPA Co-: 18.734.046
For: 15.923.939

Total Public: Activity 1.1 13.462.087
Community: 13.462.087
IPA Co-: 11.442.774
For: 2.019.313

Total Public: -
Community: Action 2
IPA Co-: 21.608.091
For: 21.608.091

Total Public: Activity 2.1 19.314.339
Community: 19.314.339
IPA Co-: 16.417.188
For: 2.897.151

Total Public: 2.293.752
Community: 1.949.689
IPA Co-: 344.063
For: 85,0000

Total Public: Action 3
Community: 3.657.863
IPA Co-: 3.657.863
For: 3.109.183

Total Public: Activity 3.21.983.236
Community: 1.983.236
IPA Co-: 1.685.750
For: 297.485

Total Public: Grand Total
Community: 44.000.000
IPA Co-: 44.000.000
For: 37.400.000

CISOP BUDGET (2015)
IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2015 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI , TIP): Action 1 23.142.057
2015 Total Cost: 23.142.057
Total Public Eligible Cost: 19.670.748
Community Contribution: 3.471.309

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2015 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI , TIP): Activity 1.116.629.637 16.629.637 14.135.192 2.494.446 - 85,0000
2015 Total Cost: Activity 1.116.629.637
Total Public Eligible Cost: 16.629.637
Community Contribution: 14.135.192
National Public Contribution: 2.494.446

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2015 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI , TIP): Activity 1.2 6.512.420 6.512.420 5.535.557 976.863 - 85,0000
Total Public Eligible Cost: 6.512.420
Community Contribution: 5.535.557
National Public Contribution: 976.863

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2015 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI , TIP): Action 2 26.692.348 26.692.348 22.688.496 4.003.852 85,0000
2015 Total Cost: Action 2
Total Public Eligible Cost: 26.692.348
Community Contribution: 26.692.348
National Public Contribution: 22.688.496

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2015 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI , TIP): Activity 2.123.858.890 23.858.890 20.280.056 3.578.833 - 85,0000
Community Contribution: 23.858.890
National Public Contribution: 20.280.056

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2015 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI , TIP): Activity 2.22.833.458 2.833.458 2.408.439 425.019 - 85,0000
Community Contribution: 2.833.458
National Public Contribution: 2.408.439

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2015 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI , TIP): Action 3 4.518.536 4.518.536 3.840.756 677.780 85,0000
2015 Total Cost: Action 3
Total Public Eligible Cost: 4.518.536
Community Contribution: 4.518.536
National Public Contribution: 3.840.756

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2015 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI , TIP): Activity 3.12.068.657 2.068.657 1.758.358 310.299 85,0000
Community Contribution: 2.068.657
National Public Contribution: 1.758.358

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2015 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI , TIP): Activity 3.22.449.879 2.449.879 2.082.398 367.482 - 85,0000
Community Contribution: 2.449.879
National Public Contribution: 2.082.398

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2015 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI , TIP): Grand Total 54.352.941 54.352.941 46.200.000 8.152.941 - 85,0000
2015 Total Cost: Grand Total
Total Public Eligible Cost: 54.352.941
Community Contribution: 54.352.941
National Public Contribution: 46.200.000

CISOP BUDGET (2016)
2016 Total Cost: Action 1 23.142.057 Activity 1.116.629.637
Total Public Eligible Cost: 23.142.057
Community Contribution: 19.670.748 14.135.192
National PublicPrivate Contribution(indicative): 3.471.309 2.494.446
IPA Co- For financing Information rate (%) (IFI , TIP): 85,0000

2016 Total Cost: Activity 1.2 6.512.420
Total Public Eligible Cost: 16.629.637 6.512.420
Community Contribution: 5.535.557
National PublicPrivate Contribution(indicative): 976.863
IPA Co- For financing Information rate (%) (IFI , TIP): 85,0000

IPA Co- For financing Information rate (%) (IFI , TIP): 85,0000

2016 Total Cost: Action 2 26.692.348
Total Public Eligible Cost: 26.692.348
Community Contribution: 22.688.496
National PublicPrivate Contribution(indicative): 4.003.852
IPA Co- For financing Information rate (%) (IFI , TIP): 85,0000

2016 Total Cost: Activity 2.123.858.890 Activity 2.2 2.833.458
Total Public Eligible Cost: 23.858.890 2.833.458
Community Contribution: 20.280.056 2.408.439
National PublicPrivate Contribution(indicative): 3.578.833 - 425.019
IPA Co- For financing Information rate (%) (IFI , TIP): 85,0000 -

National PublicPrivate Contribution(indicative): -
IPA Co- For financing Information rate (%) (IFI , TIP): 000098 -

2016 Total Cost: Eca 55'8355
Total Public Eligible Cost: 32852
Community Contribution: 9540088
National PublicPrivate Contribution(indicative): 082°229

2016 Total Cost: Activity 3.12.068.657
Total Public Eligible Cost: 2.068.657
Community Contribution: 1.758.358
National PublicPrivate Contribution(indicative): 310.299 -
IPA Co- For financing Information rate (%) (IFI , TIP): 85,0000

2016 Total Cost: Activity 3.22.449.879
Total Public Eligible Cost: 2.449.879
Community Contribution: 2.082.398
National PublicPrivate Contribution(indicative): 367.482 -
IPA Co- For financing Information rate (%) (IFI , TIP): 85,0000

IPA Co- For financing Information rate (%) (IFI , TIP): 85,0000

2016 Total Cost: Grand Total 54.352.941
Total Public Eligible Cost: 54.352.941
Community Contribution: 46.200.000
National PublicPrivate Contribution(indicative): 8.152.941
IPA Co- For financing Information rate (%) (IFI , TIP): 85,0000

CISOP BUDGET (2017)
IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2017 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI, TIP): Action 1 29.052.799
Total Public Eligible Cost: 29.052.799
Community Contribution: 24.694.879
National Public Contribution: 4.357.920

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2017 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI, TIP): Activity 1.120.877.034 20.877.034 17.745.479 3.131.555 - 85,0000
Total Public Eligible Cost: Activity 1.120.877.034 20.877.034 17.745.479 3.131.555 - 85,0000 Activity 1.28.175.765 8.175.765 6.949.400 1.226.365 85,0000 Action 2 33.509.874 33.509.874 28.483.393 5.026.481 - 85,0000 Activity 2.129.952.719 29.952.719 25.459.811 4.492.908 - 85,0000
National Public Contribution: 20.877.034
IPA Co- financing rate (%): 17.745.479

Total Public Eligible Cost: Activity 1.28.175.765 8.175.765 6.949.400 1.226.365 85,0000
National Public Contribution: 8.175.765
IPA Co- financing rate (%): 6.949.400

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2017 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI, TIP): Action 2 33.509.874 33.509.874 28.483.393 5.026.481 - 85,0000
Total Public Eligible Cost: Action 2
Community Contribution: 33.509.874
National Public Contribution: 33.509.874
IPA Co- financing rate (%): 28.483.393

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2017 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI, TIP): Activity 2.129.952.719 29.952.719 25.459.811 4.492.908 - 85,0000
National Public Contribution: 29.952.719
IPA Co- financing rate (%): 25.459.811

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2017 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI, TIP): Activity 2.2 3.557.155 3.557.155 3.023.582 533.573 - 85,0000
National Public Contribution: 3.557.155
IPA Co- financing rate (%): 3.023.582

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2017 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI, TIP): Action 3 5.672.621 5.672.621 4.821.728 850.893 85,0000
Total Public Eligible Cost: Action 3
Community Contribution: 5.672.621
National Public Contribution: 5.672.621
IPA Co- financing rate (%): 4.821.728

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2017 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI, TIP): Activity 3.12.597.015 2.597.015 2.207.463 389.552 - 85,0000
National Public Contribution: 2.597.015
IPA Co- financing rate (%): 2.207.463

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2017 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI, TIP): Activity 3.2 3.075.606 3.075.606 2.614.265 461.341 85,0000
National Public Contribution: 3.075.606
IPA Co- financing rate (%): 2.614.265

IPA Co- For Total Public Community National Public Private 2017 Total Cost financing Information Eligible Cost Contribution Contribution (indicative) rate (%) (IFI, TIP): Grand Total 68.235.294 68.235.294 58.000.000 10.235.294 85,0000
Total Public Eligible Cost: Grand Total
Community Contribution: 68.235.294
National Public Contribution: 68.235.294
IPA Co- financing rate (%): 58.000.000

CISOP BUDGET (2018)
Total Public: 2018
Community: Total Cost
National Public: Private
IPA Co-: Eligible Cost
For: Contribution

Total Public: rate (%)
Community: (IFI, TIP)

Total Public: Action 1
Community: 16.680.314
National Public: 16.680.314
IPA Co-: 14.178.267
For: 2.502.047

Total Public: -
Community: Activity 1.2
National Public: 4.694.017
IPA Co-: 4.694.017
For: 3.989.914

Total Public: -
Community: Action 2
National Public: 19.239.290
IPA Co-: 19.239.290
For: 16.353.396

Total Public: -
Community: Activity 2.117.196.992
National Public: 17.196.992
IPA Co-: 14.617.443
For: 2.579.549

Total Public: Activity 2.22.042.298
Community: 2.042.298
National Public: 1.735.953
IPA Co-: 306.345
For: 85,0000

Total Public: Action 3
Community: 3.256.867
National Public: 3.256.867
IPA Co-: 2.768.337
For: 488.530

Total Public: Activity.3.1 1.491.045
Community: 1.491.045
National Public: 1.267.388
IPA Co-: 223.657
For: 85,0000

Total Public: Activity 3.21.765.822
Community: 1.765.822
National Public: 1.500.949
IPA Co-: 264.873
For: 85,0000

Total Public: Grand Total
Community: 39.176.471
National Public: 39.176.471
IPA Co-: 33.300.000
For: 5.876.471

6
OVERVIEW OF THE CONSULTATION PROCESS 
During the preparation process of the competitiveness and innovation sector operational programme a broad participation of the stakeholders has been sought. Thus, a workshop was organized to receive contributions of relevant stakeholders about The Competitiveness and Innovation Sector Operational Programme. The workshop was designed to cover the whole country². At central level public institutions/organizations were invited. At regional level, organizations/ institutions, including municipalities, universities, governorships, trade and industry chambers and development agencies considering 26 Nuts-2 Regions were invited to involve local participation. Workshop was moderated in gallery methodology² consultations with all relevant stakeholders.

Four sessions were carried out during the one-day workshop. For each session, three hypotheses were tested in each session. Verified hypotheses, actions and activities to the operational programme are kept to include into the operational programme 

These sessions were;
1. Strengthening Industrial Infrastructure and Supporting SMEs Services and Creative Industries,
2. Access to Finance and Diversification of Financial Instruments,
3. R & D, Innovation, Entrepreneurship and Clustering,
4. Capacity Building.
Comments and recommendations of related stakeholders were reflected to the operational programme to meet the stakeholders' needs in various themes.

24 See Annex-5- for the list of participant institutions 

2The Galtery method is a mixture of physical and mental activity whilst generating ideas. The participants move past the ideas (as 
in an art gallery) rather than the ideas moving past the participants.



7
IMPLEMENTATION ARRANGEMENTS 
7.1 Structures and authorities for the management and control of the programme 
7.1.1 Bodies and authorities 
In accordance with the Council Regulation on the Instrument for Pre-Accession Assistance (IPA iI) and the Rules of Application for Pre-Accession Assistance (IPA II RAP), the Prime Ministry Circular No .. designates the main structures and authorities responsible for IPA management and implementation tasks for the IPA Il (2014-2020) period.

Under the management and control provisions of this Regulation, the following individuals / bodies are designated / established:
National IPA Coordinator 
National Authorising Officer 
National Fund 
Audit Authority 
Operating Structures: For each iPA policy area or programme, an operating structure is established to deal with the management and implementation of assistance under the IPA Regulation. In this context, the Ministry of Industry and Technology has been designated as the Operating Structure and Contacting Authority for the CiSOP.

Development agencies (DA) located in priority NUTS It regions for the geographical concentration wil undertake specific roles in the context of Competitiveness and Innovation SOP.
Principally, with regard to operation/project to be implemented in priority NuTs Il regions, the respective DA will support the Operating Structure (OS) in developing mature projects.
DAs will follow the direct negotiation approach to submit project ideas to Operating Structure on behalf of potential end recipients of assistance. As the first step, DAs will identify and prioritise the projects among the regional stakeholders and as the second step, they will submit the prioritised projects to the Ministry for further assessment. Once project/operation is selected by the Ministry in consultation with DAs, DAs will provide assistance to the beneficiary to develop mature project/operation. DAs will support the OSs in monitoring activities in the implementation process.

Detailed tasks and functions to be delegated to the DAs by the Ministry of Industry and Technology will be agreed and specified by a cooperation (delegation) agreement between the respective DA and the Ministry.

7.2 Monitoring arrangements 
The Head of the Operating Structure for the CisOP wil establish a Sectoral Monitoring Committee no later than six months after the entry into force of the first financing agreement related to the programme,according to what is stated in the Article 19 of the Commission implementing Regulation on the specific rules for implementing the IPA Il Regulation.

The Sectoral Monitoring Committee will be co-chaired by General Director of DG for EU and Foreign Affairs of Ministry of Industry and Technology as Head of the Operating Structure for the CiSOp and a representative of the Commission.

Its member will include:

A representative of the National IPA Coordinator;
A representative of the National Authorising Officer;
A representative of the National Fund;
-Representatives of-each body of-the-Operating Structure for the programme;
Representatives from the civil society and socio-economic partners, regional or national organizations with an interest in and contribution to make to the effective implementation of the programme. These are:
√Ministry of Development 
y Ministry of Culture and Tourism 
√Ministry of Economy 
Ministry of Finance 
√Relevant DGs of MolT 
Small and Medium Enterprises Development Organisation (KOsGEB)
The Scientific and Technological Research Council of Turkey (TÜBiTAK)
The Council of Higher Education 
The Union of Chambers and Commodity Exchanges of Turkey (TOBB)
√Turkish Artisans and Craftsmen Confederation (TESK)
√Turkish Technology Development Foundation (TTGV)
SEDEFED 
√ TÜSiAD 
v MÜSiAD 
TÜRK-İŞ
¸TİSK 
The composition of the Sectoral Monitoring Committee can be reviewed and extended by the Head of the Operating Structure in agreement with the Commission in order to guarantee sufficient representation and membership.

The Sectoral Monitoring Committee wifl be assisted by a permanent secretariat provided by the Operating Structure for the preparation of papers for discussion by the committee or for clearance by written procedure. Monitoring and Evaluation Department of the MolT is responsible to manage the secretariat of the Monitoring Committee for CISOP in IPA Il period as it is the case under IPA I period.
The Sectoral Monitoring Committee will meet at least twice a year and upon request by the Commission.Intermediate meetings may also be convened as required.

7.3 Evaluation arrangements 
The Head of the Operating Structure is responsible for ensuring that adequate evaluations of the operational programme are carried out. The evaluations will be carried out by experts or bodies, internal or external, functionally independent from the management and control system.
A separate department for the evaluation, functionally independent from the management and control structures has been set up under the MolT IPA OS. Under the responsibility of MolT IPA OS, 1 ex-ante evaluation and 2 interim evaluations were carried out for RcOP by independent experts in 2007-2013programming period. In this context, MolT IPA OS increased its evaluation capacity learning by doing.Moreover, within the scope of "Technical Assistance on Institutional Building for the Implementation of 

RCOP in Turkey" operation, severał training programmes regarding evaluations and evaluation methods were organised, internships and study visits were carried out and on the job support was provided to the Monitoring and Evaluation Department. To sum up, Ministry established and substantially increased its monitoring and evaluation capacity in the IPA I period in order to provide inputs and maintain this capacity for the IPA II period.

When taken into account possible monitoring structure (result oriented monitoring) of the CisoP and newly recruited staff of the Monitoring and Evaluation Department, it is needed to continue capacity building activities.

Functions of the Monitoring and Evaluation Department regarding the evaluation are given below:
Ensuring the evaluations of the Cisop,
Co-ordination of activities related to evaluation of performance and achievements of the CisOp,
Provide inputs to next programming, identification and formulation phases on the basis of lesson learned during the implementation of evaluation exercises..

Evaluation Committee 
SMC for CisOP will designate an ad-hoc committee to assist the Operating Structure in its evaluation activities. The Committee members will be experts in evaluation.

The Committee will provide guidance and assistance to the Evaluation Team of the Operating Structure.The assistance will take place at all stages of the evaluation (guidance, planning, implementation,communication of results). Relevant stakeholders will also be able to contribute.
Indicative Evaluation Activities: Interim Evaluation of the CISOP
Timing: 2019

Indicative Evaluation Activities: Ex-Post Evaluation of the CISOP
Timing: Not later than three years after the end of the programming period.

8
ANNEXES 
ANNEX 1-PROJECTS DEFERRED TO IPA Il PERIOD 
A prioritization study for the projects to be deferred (hereinafter PtbD) to IPA Il period is made based on certain criteria namely the maturity of the projects, capacity of ERA and time needed to fully finalize the implementation period. As the result of this study 7 projects with a budget of ca. 90 Millioneuro volume are foreseen to be deferred as a mature project pipeline to CiSOP 2014-2020. A more elaborated linkage has been provided for (PtbD) in the table and the following project by project explanations below.

The deferral plan should not be necessarily inferred as PtbD will deplete all the resources alfocated to CiSOp 2014-2020 period. Implementation of deferred projects within the first three years will not prevent the selection, development and implementation of new projects as the CisoP will be implemented under multi-annual programming approach. Since CisOp will be a 7 year programme it can be argued that the total budget of PtbD will account for the %28 of the total budget allocated to CISOP 2014-2020.According to the final disbursement forecasts for the PtbD, it can be observed that the PtbD will end after 2014-2016 period. In other words, some %60-70 of the total budget of PtbD will be spent in 2014-2016period and the rest can be disbursed for brand new projects to be generated under Cisop. An indicative (may subject to change in the implementation period) sequencing has been made and presented below for PtbD considering the procurement plan (also presented in detail), capacity of ERA and expected impact for the region.

Table 23: Indicative Implementation Plan for PtbD in order of precedence 



1. Establishment of Common Use Ateliers in TRB2 Region 
This Project will be planned to implement in four provinces of TRB2 Region (Muş, Van, Bitlis, Hakkari). 95% of the artisans and SMEs, in the region's SSiEs, are mainly concentrated in three sectors; Automotive,Metal processing and Carpentry & Furniture Making. The competitiveness of these sectors is severely constrained by (i) non-existence of critical technology, (ii) low institutional and managerial capacities and (ili) lack of skilled workforce. Project aims to increase the industrial infrastructure of the least developed region in Turkey and covers four provinces constituting TRB2 region which is also one of four priority regions of CisOP. The project contains works, supply and service components basically aiming establishment and operationalization of common-use facilities to decrease input costs which is directly related to the activity 1.1 of Cisop. Due to the implementation of the project in different provinces, and the disbursement plans shows that the finalization of the project can not to be done in IPA I period.
2. Malatya Dried Apricot Licensed Warehouse and Exchange 
Turkey is the world's largest apricot producer, accounting roughly for 2o% of the global apricot produce.Thus, the apricot produced in Malatya, accounts roughly for 15% of global apricot produce, making Malatya the undisputed worid leader. Local apricot industry enjoys certain competitive advantages that are mostly related to the sheer volume of production, there are also significant weaknesses in apricot's long and complicated value chain. There are a number of problems in apricot industry: insufficient cold so  c     p c  c  d pe   t dd e a  pe a  n e c     e       pe t i t cr  cn c t pe re c a  p te r cd d c c p c  d ctm c  d-rr dat e et a eed  a  pe d a t  t  a a    a ae ce  e d c c  ee te    c  p e overarching objectives, projects interim goals and implementation methodology are directly related to the activity 1.1 of CisOP. The project contains works, supply and service components. As a result of the project's complex structure, tender dossier preparation and therefore the implementation processes and in relation with the implementation disbursements will be delaved and exceed the 31.12.2017 deadline.
3. Increasing the Competitiveness of Main Sectors in Sinop 
Fishing and tourism are two of the main pillars of Sinop's economy. Both sectors contribute to the labour market extensively. The sectors provide an opportunity for further development as well. Cürrently, the 

contribution of fisheries to local economy is from newly caught anchovy and fish flour production. Small fishermen do not have any option to store frozen anchovy or to create brands of their own. The project aims to increase the competitiveness of seafood industry in Sinop region, by the establishment of cold storage units and common-use processing, classification, filleting facilities for seafood products. Benefits of the establishment of physical infrastructure are threefold. Firstly, supply period of seafood to market either raw or processes-will be increased and therefore price fluctuations will be decreased to-anr-extent.Secondly, classification, fileting facilities etc. of the common use facility will expedite the product development processes of already established fisheries SMEs and in turn the aiready existing business stock will increase. Thirdly the project wili foster the entrepreneurship activities related with seafood industry. Within the scope of the operation- in particular TA component- tourism SMEs will also be supported by extensive technical assistance. Results to be achieved and activities to be implemented are directly related to the activity 1.1 of CisoP. The project contains works, supply and service components.As a result of the project's complex structure, tender dossier preparation and therefore the implementation processes and in relation with the implementation disbursements will be delayed and exceed the 31.12.2017 deadline.

4. Revitalisation of the Tourism Sector in Adiyaman 
Adiyaman is located in the GAP region hosting UNEsco World Heritage Site Mount Nemrut Tumulus.Although Adiyaman draws substantial amount of tourist, she has not been able to translate the increasing number of tourists into overnights. Between 2005 and 2011, overnights in neighbouring cities, in the GAP Region Gaziantep and Şanliurfa increased dramatically, whereas Adıyaman's performance improved only marginally. The number of visitors of sites and museums in Adiyaman increased from 28.205 in 2009 to 68.481 in 2011, in other words roughly by 150%. However; number of overnights in the province increased only by 15% within the same period.

When compared to competing sites, the touristic sites in Adiyaman are less known. There are basicaily two reasons behind lack of visibility of Adiyaman's historical assets. First, with the exception of Mount Nemrut Tumulus, none of the historical assets are promoted sufficiently. Secondly, some of the historical assets that would help Adiyaman attract more tourists have not been sufficiently developed (i.e. renovation,landscaping etc.) yet.

The project aims to improve the tourism capacity to increase the number of overnights for visitors in Adiyaman by enhancing the physical infrastructure in Kommagene National Park which is one of the World Cultural Heritage sites in Turkey and its environs. A visitor centre will be established and 11 locations in Adiyaman will be rehabilitated. TA component of project will also be exploited to better promote the cultural and historic assets of Adiyaman region. The project contains works, supply and service components as far as the results and approach to destination management objective of cisoP are concerned, project is related to the activity 1.2 of CisoP. Works activities to be built are mostly located in archaeological protected areas, where the process will need restrictive implementation permits.Therefore, this time related risks will most likely translate into delays which will further postpone the disbursement of the funds to the operation beyond 31.12.2017.

5. Kars City with its Own Historical Identity 
Tourism activity has been rather low too and the number of overnights with an average of 1.5 nights per trip in Kars. Although Kars has a great potential to become a major destination in Eastern Anatolia,

tourism's further expansion in Kars is hampered by a series of obstacies; Low level of physical infrastructure namely, low level of lighting, and signage along the main historical routes in city centre,deterioration of the facades of the historical buildings in the city centre, furthermore low level of human resources and underdeveloped service sector, low level of tourism value chain and diversity in tourism products, low level of promotion of Kars at national and international levels, , inadequate commercialization of natural and cultural assets based within the balance of preservation and use etc. are the outstanding underpinning issues of the Kars city in terms of tourism level.
Furthermore, Ancient Armenian City of Ani-one of the most known historical places of Kars- is a world heritage asset with internationai interest. Although Ani is well known as a tourism asset, the area still lacks some basic infrastructure and besides Ancient City of Ani has low level of presentation of the routes and the assets.

In order to tackle above mentioned issues, the project aims to increase the tourism capacity in Kars in particularly city centre by increasing the physical infrastructure with the renovation activities to be applied in Ordu Street (main historic street). As the output of the renovation old part of the city centre will become a new attraction point for the tourism sector. Along with basic promotional and training activities to SMEs in the region, project will also facilitate the establishment of a Tourism Governance Structure and successful Public Private Partnership models in the newly renovated part of the old city. Furthermore,project will also support physica! infrastructure in ancient city of ANi. Considering the objectives and resuits to be achieved within the project, project will not only give an impetus to the SMEs in the city but also set a good example in establishing a governance modality. Therefore, achieving the objectives will result in a fine example of destination management approach in tourism sector which is one of the objectives of CisOp. The project contains works, supply and service components as far as the results and approach to destination management objective of CisoP is concerned project is related to the activity 1.2of cisop. Works activities to be built are mostly located in archaeological protected areas, where the process wil need restrictive implementation permits. Moreover, Kars is one of the most snow-covered regions of Turkey which limits the construction durations to max 6 months. Therefore, this time related risks will most likely translate into delays which will further postpone the disbursement of the funds to the operation beyond 31.12.2017.

6. Development of Research and Innovation Facilities for Improving the Regional Competitiveness of Food Industry 

The aim of this project is to assist the SMEs operating in the food and beverage sector in the target region (12 NUTS Il regions having an income per capita below 75% of the Turkish average) on their way to increase the competitiveness of the sectors in the foreign and domestic markets by improving the quality and safety of their products and developing new value-added food products/processes as a result of R&D and innovation.

The project will facilitate the establishment of food sector R&D base facilities in 4 different Regions namely Gebze, Gaziantep, Giresun and Şanlturfa. These facilities will include Laboratories, Model Process Lines,Simulation and Testing centres, which will serve and develop the food sectors ranging from seafood to,oily kernels, tea from to grains. Furthermore ANTEPFiN (Anatolian Technology Platform: for Eood Innovation) will be developed where R&D results in 4 regions will be shared. As a result of the AÑTEPFIN 

more structured data will be gathered on the food industry especially in the 4 regions and by using these results will further facilitate the generation of SMEs with new high value-added novel products and processes. The project contaíns works, supply and service components as far as the results and intervention logic is concerned project is related to the activity 2.1 of cisoP. According to final disbursement plans, the project is foreseen to be finalized late 2018, early 2019 which will be beyond 31.12.2017 final disbarment deadline.

End Recipient of Assistance is TUBITAK Marmara Research Centre (MRC) Food Institute in Gebze. TUBiTAK MRC has extensive R&D and innovation experience in the food industry.


ANNEX 2- REGIONAL CLASSIFICATIONS (NSRD)
Figure 2: Classification of Regions, based on Income Leveis (Source: NSRD, 2nd Draft)
GVA per capita 
1lgh ( 109)

H-gher-1ret (75-100)

2004/ mid (60-75)

L0w(-30)

"nonal average*100

Table 243: Classification of Regions, based on Income Levels 
TR10 (istanbui)

TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova)

TR41 (Bursa, Eskişehir, Bilecik)GDP Per Capita >
High Income Level TR51 (Ankara)

TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli]100
TR31 (izmir)

TR61 (Antalya, isparta, Burdur)

TR32 (Aydın, Denizli, Muğla}

TR81 (Zonguldak, Karabük, Bartin)

Middle High TR22 (8aiikesir, Çanakkale)100>GDP Per 
Income Level TR33 (Manisa, Afyon, Kütahya, Uşak)Capita>75
TR62 (Adana, Mersin)

TRS2 (Konya, Karaman)

TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir)

TR90 (Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin,
Gümüşhane}

TR72 (Kayseri, Sivas, Yozgat)

Middle Low TR82 (Kastamonu, Çankri, Sinop)75>GDP Per 
Income Level TR83 (Samsun, Tokat, Çorurm, Amasya)Capita>50
TR63 (Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye)

TR81 (Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli)

TRA1 (Erzurum, Erzincan, Bayburt)

TRC1 (Gaziantep, Adryaman, Kilis)

TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Slirt)

Low Income Level TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır)50>GDP Per 
TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan)Capita 
TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkâri)


*Turkish Average of GDP per capita = 100

ANNEX 3-DATA ON BUSINESS INFRASTRUCTURE 
Codes: TR100
Provinces: istanbul
OIZ: 8
Incubators: 1
R&D Centre: 45
TDZs: 5

Codes: TR211
Provinces: Tekirdağ
OIZ: 13
Incubators: -
R&D Centre: t
TDZs: τ

Codes: TT
Provinces: e
OIZ: t
Incubators: -
R&D Centre: -
TDZs: 1

Codes: TR213
Provinces: Kırklareli
OIZ: 4
Incubators: -
R&D Centre: 1
TDZs: -

Codes: TR221
Provinces: Balikesir
OIZ: 5
Incubators: -
R&D Centre: 1
TDZs: -

Codes: TR222
Provinces: Çanakkale
OIZ: 2
Incubators: -
R&D Centre: 1
TDZs: 1

Codes: TR310
Provinces: izmir
OIZ: 13
Incubators: -
R&D Centre: 13
TDZs: 3

Codes: TR321
Provinces: Aydın
OIZ: 7
Incubators: -
R&D Centre: 1
TDZs: -

Codes: TR322
Provinces: Denizli
OIZ: 5
Incubators: -
R&D Centre: -
TDZs: 1

Codes: TR323
Provinces: Muğla
OIZ: 1
Incubators: -
R&D Centre: -
TDZs: -

Codes: TR331
Provinces: Manisa
OIZ: 7
Incubators: -
R&D Centre: 7
TDZs: 1

Codes: TR332
Provinces: Afyonkarahisar
OIZ: 9
Incubators: -
R&D Centre: -
TDZs: -

Codes: TR333
Provinces: Kütahya
OIZ: 5
Incubators: 1
R&D Centre: 1
TDZs: 1

Codes: TR334
Provinces: Uşak
OIZ: 3
Incubators: -
R&D Centre: -
TDZs: -

Codes: TTL
Provinces: Btg
OIZ: εT
Incubators: -
R&D Centre: 7
TDZs: 1

Codes: TR412
Provinces: Eskişehir
OIZ: 2
Incubators: 1
R&D Centre: 6
TDZs: 1

Codes: TR413
Provinces: Bilecik
OIZ: 6
Incubators: -
R&D Centre: 2
TDZs: -

Codes: TR421
Provinces: Kocaeli
OIZ: 13
Incubators: -
R&D Centre: Zz
TDZs: t

Codes: T
Provinces: sere
OIZ: 9
Incubators: -
R&D Centre: ε
TDZs: 1

Codes: TR423
Provinces: Düzce
OIZ: 2
Incubators: -
R&D Centre: 2
TDZs: 1

Codes: TR424
Provinces: Bolu
OIZ: 4
Incubators: -
R&D Centre: 1
TDZs: 1

Codes: TR425
Provinces: Yalova
OIZ: 2
Incubators: •
R&D Centre: 1
TDZs: -

Codes: TR510
Provinces: Ankara
OIZ: 10
Incubators: -
R&D Centre: 17
TDZs: 6

Codes: TR521
Provinces: Konya
OIZ: 9
Incubators: -
R&D Centre: 1
TDZs: 1

Codes: TR522
Provinces: Karaman
OIZ: 1
Incubators: -
R&D Centre: -
TDZs: -

Codes: TR611
Provinces: Antalya
OIZ: 2
Incubators: -
R&D Centre: -
TDZs: 1

Codes: TR612
Provinces: Isparta
OIZ: 3
Incubators: -
R&D Centre: -
TDZs: 1

Codes: TR613
Provinces: Burdur
OIZ: 3
Incubators: -
R&D Centre: -
TDZs: 1

Codes: TR621
Provinces: Adana
OIZ: 2
Incubators: 1
R&D Centre: 1
TDZs: 1

Codes: TR622
Provinces: Mersin
OIZ: 2
Incubators: 2
R&D Centre: -
TDZs: 1

Codes: TR631
Provinces: Hatay
OIZ: 5
Incubators: -
R&D Centre: -
TDZs: -

Codes: TR632
Provinces: Kahramanmara
OIZ: 3
Incubators: -
R&D Centre: -
TDZs: 1

Codes: TR633
Provinces: §

Codes: TR711
Provinces: Osmaniye Kırikkale
OIZ: 2
Incubators: *
TDZs: • T

Codes: T
Provinces: Aee
OIZ: 3 T
Incubators: -
R&D Centre: -

Codes: TR713
Provinces: Niğde
OIZ: 2
Incubators: -
R&D Centre: - 1
TDZs: - 1

Codes: TR714
Provinces: Nevşehir
OIZ: 2
Incubators: - 2
TDZs: -

Codes: TR715
OIZ: 3
R&D Centre: -

Codes: TR721
Provinces: Kırşehir
Incubators: -
R&D Centre: -
TDZs: - 1

Codes: TR722
Provinces: Kayseri
OIZ: 3
Incubators: -
R&D Centre: - 1
TDZs: 1

Provinces: Sivas
OIZ: 4 2
Incubators: - 1
TDZs: 1

Codes: TR723
Provinces: Yozgat
R&D Centre: -

Codes: TR811
Provinces: Zonguldak Karabük
OIZ: 3 1
Incubators: 2
TDZs: -

Codes: TR812 TR813
Provinces: Bartin
OIZ: 1
Incubators: - -
R&D Centre: -
TDZs: - -

Codes: TR821
Provinces: Kastamonu
OIZ: 3
Incubators: 1

TR822: TR823
Çankırı: Sinop
5: 2
-: -
-: -
-: -

TR822: TR831
Çankırı: Samsun
5: 5
-: 1
-: 1
-: 1

TR822: TR832
Çankırı: Tokat
5: 5
-: 1
-: -
-: 1

TR822: TR833
Çankırı: Çorum
5: 2
-: 1
-: -
-: 1

TR822: TR834
Çankırı: Amasya
5: 3
-: -
-: -
-: -

TR822: TR901
Çankırı: Trabzon
5: 4
-: -
-: 1

TR822: TR902
Çankırı: Ordu
5: 3
-: -
-: -

TR822: TR903
Çankırı: Giresun
5: 2
-: *
-: -
-: -

TR822: TR904
Çankırı: Rize
5: 2
-: -
-: -
-: -

TR822: TR905
Çankırı: Artvin
5: -
-: -
-: -

TR822: TR906
Çankırı: Gümüşhane
5: 1
-: -
-: -
-: -

TR822: TRA11
Çankırı: Erzurum
5: 3
-: -

TR822: TRA12
Çankırı: Erzincan
5: 1
-: -
-: -
-: 1

TR822: TRA13
Çankırı: Bayburt
5: 1
-: ,
-: -
-: -

TR822: TRA21
Çankırı: Ağrı
5: 1
-: -
-: -
-: -

TR822: TRA22
Çankırı: Kars
5: 1
-: -
-: -
-: -

TR822: TRA23
Çankırı: Iğdır
5: 1
-: -
-: ;
-: -

TR822: TRA24
Çankırı: Ardahan
5: 1
-: - -
-: -
-: -

TR822: TRB11
Çankırı: Malatya
5: 4
-: 1
-: •
-: -

TR822: TRB12
Çankırı: Elazığ
5: 1
-: 1
-: 1
-: 1 1

TR822: TRB13
Çankırı: Bingöl
5: 1
-: -

TR822: TRB14
Çankırı: Tunceli
5: 1
-: -
-: -
-: -.

TR822: TRB21
Çankırı: Van
5: 2
-: - 1
-: -
-: - 1

TR822: TRB22
Çankırı: Muş
5: 1
-: -
-: -

TR822: TRB23
Çankırı: Bitlis
5: 1
-: -
-: -
-: -

TR822: TRB24
Çankırı: Hakkari
5: 1
-: -
-: -
-: -

TR822: TRC11
Çankırı: Gaziantep
5: 3
-: -
-: 1

TR822: TRC12
Çankırı: Adıyaman
5: 4
-: -
-: - -
-: -

TR822: TRC13
Çankırı: Kilis
5: 1
-: -
-: -
-: :

TR822: TRC21
Çankırı: Şanlıurfa
5: 4
-: •
-: -
-: 1

TR822: TRC22
Çankırı: Diyarbakır
5: 1
-: 1
-: 1

TR822: TRC31
Çankırı: Mardin
5: 2
-: -
-: - -
-: -

TR822: CE
Çankırı: gem
5: T

TR822: TRC33
Çankırı: d
5: 2
-: - -
-: - -
-: -

TR822: TRC34
Çankırı: Siirt
-: -

5: 1

ANNEX 4-LIST OF PARTICIPANTS OF THE STRATEGY PAPERS 
List of Participants Industry Strategy Paper 2011-2014
1. . Ministry of. Industry.and.Trade .(Ministry.of Science, Industry and Technology, Ministry of Customs.
and Trade)

2. Undersecretariat of State Planning Organization (Ministry of Development)
. Undersecretariat of Treasury 

4. Undersecretariat of Foreign Trade (Ministry of Economy)

5. Secretariat General for European Union Affairs (Ministry of EU Affairs)
. Ministry of Finance 

7. Revenue Administration 

. Ministry of National Education 

9. Ministry of Energy and Natural Resources 

10. Ministry of Environment and Forestry (Ministry of Environment and Urban Planning)
11. Ministry of Labour and Social Security (Ministry of Forestry and Water Affairs)
12. Ministry of Transport (Ministry of Transportation, Maritime Affairs and Communications)
13. Republic of Turkey Prime Ministry Investment Support and Promotion Agency 
14. Scientific and Technological Research Council of Turkey (TÜBiTAK)
15. Information and Communication Technologies Authority (BTK)

16. Small and Medium Enterprises Development Organization (KOSGEB)
17. Turkish Patent Institute (TPE)

18. Turkish Standards Institute (TSE)

19. Turkish Accreditation Agency (TÜRKAK)

20. Turkish Union of Chambers and Exchange Commodities (TOBB)

21. Confederation of Turkish Tradesmen and Craftsmen (TESK)

22. Turkish Industry and Business Association (TÜSiAD)

23. istanbul Chamber of Industry 

24. Gaziantep Chamber of tndustry 

25. Kocaeli Chamber of tndustry 

26. Economic Development Foundation (iKV)

27. Economic Policy Research Foundation of Turkey (TEPAV)


List of Participants KSEP 
1.Ministry of Finance 

2.Ministry of Industry and Trade (Ministry of Science, Industry and Technology, Ministry of Customs 
and Trade)

3.Undersecretariat of State Planning Organization (Ministry of Development)
4.Undersecretariat of Treasury 

5.Undersecretariat of Foreign Trade (Ministry of Economy)
6. Secretariat General for European Union Affairs (Ministry of EU Affairs)
7. Scientific and Technological Research Council of Turkey (TÜBiTAK)
8. Turkish Union of Chambers and Exchange Commodities (TOBB)
9. Confederation of Turkish Tradesmen and Craftsmen (TESK)
10. Small and Medium Enterprises Development Organization (KOSGEB)
11. Ministry of National Education 

12. Ministry of Environment and Forestry (Ministry of Environment and Urban Planring)
13. Ministry of Labour and Social Security 

14. Ministry of Culture and Tourism 



15. Social Security institution (SGK)

16. National Productivity Centre (General Directorate of Productivity)
17. Turkish Standards Institute (TSE)


National Science, Technology and Innovation Strategy 
1. Prime Ministry 

2.Ministry of Science, Industry and Technology 
3.Ministry of Energy and Natural Resources 
4.Ministry of Food, Agriculture and Livestock 
5.Ministry of Customs and Trade 
6.Ministry of Finance 

7.Ministry of Education 

8.Ministry of National Defence 
9.Ministry of Health 

10. Ministry of Forestry and Water Affairs 
11. Higher Education Council 
12. Undersecretariat for the Treasury 
13. Ministry of Economy 

14. Ministry of Development 

15. Turkish Atomic Energy Authority 
16. Scientific and Technical Research Council of Turkey 
17. Turkish Union of Chambers and Exchange Commodities 
18. Small and Medium Industry Development Organization 
19. Technology Development Foundation of Turkey 
20. Turkish Patent Institute 

21. Related CSOs 

22. Turkish Standards Institute 
23. Regulatory Authorities 

24. Technology Development Centre 
25. Techno-park Management Companies 
26. Private R&D Centres 



ANNEX 5 LIST OF PARTICIPANTS OF THE OPERATIONAL  PROGRAMME PREPARATORY WORKSHOP 
Central Public Institutions 
1. Turkish Statistical Institute 

2. Technology Development Foundation of Turkey 
3. Turkish Union of Chambers and Exchange Commodities 
4. Confederation of Turkish Tradesmen and Craftsmen 
5. Ministry of Culture and Tourism 

. Ministry of Economy 

. Ministry of Forestry and Water Affairs 
8. Ministry of Customs and Trade 

. Ministry of Food, Agriculture and Livestock 
10. Ministry of Environment and Urban Planning 
11. Ministry of Transportation, Maritime Affairs and Communications 
12. Ministry of Labour and Social Security 
13. Undersecretariat of Treasury 

14. Ministry of Development 

15. Ministry of European Union 

16. Turkish Academy of Sciences 

17. Turkish Standards Institute 

18. Turkish Patent Institute 

19. Scientific and Technological Research Council of Turkey 
20. Small and Medium Industry Development Organization 
21. General Directorates of the Ministry of the Science, Industry and Technology 


Regional Participants 
TR71: Ahiler Development Agency
TR22: 1 Southern Marmara Development Agency

TR71: Kırıkkale University
TR22: 2- Çanakkale University

TR71: Aksaray Chamber of Commerce and industry
TR22: Balikesir University

TR22: Balikesir Chamber of Industry

TR71: Governorship of Kırşehir
TR22: 5 Governorship of Çanakkale

TR71: Municipality of Niğde Nevşehir Chamber of Commerce and Industry
TR22: 6- Municipality of Çanakkale

TR71: TR51
TR22: TRC1

TR71: 1 Ankara Development Agency
TR22: 1 Silkroad Development Agency

TR22: Gaziantep University

TR71: 3- Hacettepe University
TR22: - Gaziantep Chamber of Industry

TR71: Ankara Chamber of Industry
TR22: Governorship of Adiyaman

TR71: 5- Governorship of Ankara
TR22: 5- Municipality of Kilis

TR71: 6- Metropolitan Municipality of Ankara
TR22: TR10

TR71: TR61
TR22: 1 istanbul Development Agency

TR71: 1 West Mediterranean Development Agency
TR22: 2- istanbul Technical University

TR71: - Akdeniz University
TR22: 3 istanbu! Chamber of Industry

TR71: 3- Burdur Chamber of Commerce and Industry
TR22: Governorship of istanbul

TR71: 4- Isparta Chamber of Commerce and Industry
TR22: 5- Metropolitan Municipality of istanbul

TR71: 5- Governorship of Burdur
TR22: TR31

TR71: 6- Municipality of Isparta
TR22: 1-izmir Development Agency

TR71: TR81
TR22: - Ege University

TR71: 1 West Black Sea Development Agency
TR22: Dokuz Eylül University

TR71: - Karabük University
TR22: Aegean Region Chamber of Industry

TR71: Bülent Ecevit University
TR22: 5 Governorship of izmir

TR71: 4- Karabük Chamber of Commerce and Industry
TR22: 6- Metropolitan Municipality of izmir

TR71: - Governorship of Bartin

TR71: 6- Municipality of Bartin
TR22: 1 Northern Anatolian Development Agency

TR71: TR41
TR22: - Çankırı Karatekin University

TR71: 1 Bursa, Eskişehir, Bilecik Development Agency
TR22: 3- Sinop Chamber of Commerce and Industry

TR71: 2- Uludağ University
TR22: Kastamonu Chamber of Commerce and

TR71: - Anadolu University
TR22: Industry

TR71: Bursa Chamber of Commerce and Industry
TR22: 5 Governorship of Sinop

TR71: 5 Governorship of Bilecik
TR22: Municipality of Çankırı

TR71: 6- Municipality of Bilecik
TR22: TRA1

TR71: TR62
TR22: 1- North-East Anatolia Development Agency

TR71: Çukurova Development Agency
TR22: - Atatürk University

TR71: 2- Çukurova University
TR22: - Erzincan Chamber of Commerce and Industry

TR71: - Adana Chamber of {ndustry
TR22: Erzurum Chamber of Commerce and Industry

TR71: Mersin Chamber of Commerce and Industry
TR22: 5- Governorship of Erzincan

TR71: 5 Governorship of Mersin
TR22: 6 Municipality of Bayburt

TR71: Metropolitan Municipality of Mersin
TR22: TR33

TR71: TR63
TR22: 1 Zafer Development Agency

TR71: 1 Eastern Mediterranean Development Agency
TR22: 2- Dumlupinar University

TR71: 2- Sütçü İmam University
TR22: 3- Afyonkarahisar Chamber of Commerce and

TR71: 3- Mustafa Kemal University
TR22: Industry

TR71: 4- Kahramanmaras Chamber of Commerce and
TR22: 4 Manisa Chamber of Commerce and Industry

TR71: Industry
TR22: 5 Governorship of Uşak

TR71: 5- Governorship of Osmaniye
TR22: - Municipality of Kütahya

TR71: - Municipality of Osmaniye

TRB2: 1- Eastern Anatolia Development Agency

TRB2: Yüzüncü Yıl University

TRB2: - Muş Alparslan University

TRB2: Bitlis Chamber of Commerce and Industry

TRB2: 5- Governorship of Hakkâri

TRB2: 6-  Municipalityof Muș TR90

TRB2: 1- Eastern Black Sea Development Agency

TRB2: 2- Karadeniz Technical University

TRB2: Ordu Chamber of Commerce and Industry

TRB2: Rize Chamber of Commerce and Industry

TRB2: 5 Governorship of Artvin

TRB2: 6- Governorship of Gümüşhane

TRB2: Municipality of Giresun

TRB2: TR42

TRB2: 1 Eastern Marmara Development Agency

TRB2: 2- Sakarya University

TRB2: 3- Kocaeli Chamber of Industry

TRB2: 4 Governorship of Düzce

TRB2: 5 Governorship of Yalova
TR52: TRA2

TRB2: - Municipality of Bolu

TRB2: TRC3
TR52: Kafkas University

TRB2: 1- Dicle Development Agency

TRB2: 2- Batman University

TRB2: - Batman Chamber of Commerce and Industry

TRB2: 4 Governorship of Şırnak

TRB2: Governorship of Siirt
TR52: TR21

TRB2: Municipality of Mardin

TRB2: TRB1

TRB2: Firat Development Agency

TRB2: Firat University
TR52: 4-

TRB2: -İnönü University

TRB2: 4 Malatya Chamber of Commerce and Industry
TR52: 6-

TRB2: 5- Governorship of Tunceli
TR52: TRC2

TRB2: - Municipality of Bingöl

TRB2: TR32

TRB2: 1 Southern Aegean Development Agency

TRB2: 2- Pamukkale University

TRB2: Adnan Menderes University

TRB2: 4 Denizli Chamber of Industry

TRB2: - Governorship of Muğla

TRB2: - Municipality of Muğla

Z-2022/77371317-ABGY/35232437İVEDİ
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı Avrupa Birliği Delegasyonu'na saygılarını sunar ve imzalanmış olan “Türkiye için Rekabetçilik ve Yenilik Çok-yıllı Eylem Programına ait Finansman Anlaşmasına yapılan3 No'luDeğişikliği”ekte sunmaktan şeref duyar.

Bakanlık, Türkiye'nin 27. Fasıl Müzakere Pozisyonunda belirtildiği üzere, Türkiye Cumhuriycti'nin sözkonusu Anlaşma'dan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesinin,taraf olmadığı antlaşmalara ilişkin Türkiye Cumhuriyeti'nin pozisyonunu değiştirdiği şeklinde yorumlanamayacağini not eder.

Finansman Anlaşmasına Değişikliğin imzacıları yukarıda kayıtlı açıklamanın Finansman Anlaşması yorumlanırken dikkate alınacağı konusunda mutabıktırlar.
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı, Avrupa Birliği Delegasyonu’na en derin saygılarını bu vesileyle bir kez daha ifade etmekten şeref duyar.
Ankara, 22 Kasım 2022
Ek: belirtildiği gibi 
Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu 
Ankara 



Z-2022/77371317-ABGY/35232437URGENT 
The Ministry of Foreign Affairs Directorate for EU Affairs of the Republic of Türkiye presents its compliments to the Delegatiou of the European Union and has the honour to enclose herewith the signed “Addendum No:3 to the Financing Agreement for Multi-Annual Action Programme for Turkey on Competitiveness and Innovation".
The Ministry notes that the implementation by the Republic of Türkiye of its obligations arising from this Agreement shall not be construed as altering the Republic of Türkiye's position vis-à-vis the treaties that it is not a party to, as referred to in Türkiye's negotiating position on Chapter 27.

The signatories of the Financing Agreement agree that the above-mentioned statements will be taken into consideration in the interpretation of the Financing Agreement.
The Ministry of Foreign Affairs, Directorate for EU Affairs of the Republic of Türkiye avails itself of this opportunity to renew to the Delegation of the European Union the assurances of its highest consideration.

Ankara, 22 November 2022
8
Encl.: as stated 
Delegation of the European Union to Türkiye Ankara 


Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Büyükelçi, Delegasyon Başkanı
Ankara, 30 Kasım 2022ARES (2022) 8282177
NOTA 
Avrupa Birliği Delegasyonu Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığına saygılarını sunar.

Avrupa Birliği Delegasyonu, imzalanmış IPA Il “Türkiye için Rekabetçilik ve Yenilik Çokyıllı Eylem Programına ait Finansman Anlaşmasına yapılan 3 No'lu Değişikliğin”imzalandığını bildiren Bakanlıklarının 2022/77371317-ABGY/35232437 sayılı 22 Kasım 2022tarihli Nota'sını aldiğını bildirmekten şeref duyar. Delegasyon Nota'da bulunan ilave ifadeleri kaydeder ve bu bağlamda geçerliliklerini onaylar. Buna ilave olarak, Komisyon, Finansman Anlaşmasına yapılan Değişikliğin onay sürecinin kendi tarafinda tamamlandığını teyit eder.
Avrupa Birliği Delegasyonu Türkiye Cumhuriycti Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığına teşekkür eder ve bu vesileyle en derin saygılarını yineler.
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri BakanlığıANKARA 

¤a a 

DELEGATION OF THE EUROPEAN UNION TO TÜRKİYE 
Ambassador, Head of Delegation 
An kara,30 November 2022AreS(2022) 8282177
NOTE VERBALE 
The Delegation of the European Union presents its compliments to the Ministry of Foreign Affairs, Directorate for EU Affairs of the Republic of Türkiye.

The Delegation of the European Union has the honour to acknowledge receipt of the Ministry's Note Verbale N° 2022/77371317-ABGY/35232437 dated 22 November 2022informing about the signature of signed IPA Il "Addendum No:3 to the Financing Agreement for Multi-Annual Action Programme for Turkey on Competitiveness and Innovation". The Delegation has taken note of the additional statements made in the Note Verbale and confirms their validity in this context. Furthermore, the Commission confirms that the approvai process for the Addendum has been completed on its side.
The Delegation of the European Union thanks the Ministry of Foreign Affairs, Directorate for EU Affairs of the Republic of Türkiye, and avails itself of this opportunity to renew the assurances of its highest consideration.

Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Türkiye ANKARA 

Address: Uğur Mumcu Cad. 88, 4th Floor, Gaziosmanpaşa, 06700 Ankara/Türkiye Tel: (+90.312) 459 87 00 Fax : (+90.312) 446 67 37E-mail: [EMAIL] - Website: www.avrupa.info.tr