Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu Kararı (E: 2021/1, K: 2021/3)
DANIŞTAY KARARLARI | 2021-09-09

9 Eylül 2021 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31593
DANISTAY KARARI 
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulundan:
Esas No : 2021/1Karar No : 2021/3
BÖLGE İDARE MAHKEMESi KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN  GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR 
I- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESi 
iSTEMiNDE BULUNAN : Istanbul Bölge Idare Mahkemesi Başkanlar Kurulu 
II-İsTEmİN ÖzETi : Istanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin 15/10/2020 tarih ve E:2020/2067, K:2020/1688 sayılı kararı ile Istanbul Bölge Idare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin 10/09/2020 tarih ve E:2020/1277, K:2020/1136sayılı kararı arasındaki aykırılığın, 2576 sayılı Bölge Idare Mahkemeleri, Idare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 4numaralı fikrasının (c) bendi uyarınca giderilmesi, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanının bu yöndeki talebini uygun gören İstanbul Bölge Idare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 17/11/2020 tarih ve E:2020/163, K:2020/163 sayılı kararıyla istenmiştir.
HI- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİKARARLARI:
A- İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin E:2020/2067 sayılıdosyasına konu yargılama süreci:
Dava konusu istemin özeti: Davacı tarafindan, alacaklarının ödenmesi kaydıyla 30/09/2016 tarihinde istifa etmesi sonucu işvereni tarafindan ödenen brūt 224.789,95 TL ūzerinden kesilen gelir (stopaj) vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme başvurusunun zimnen reddi üzerine yapılan şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile tahsil edilen verginin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi (veya gecikme oranı) ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İstanbul 7. Vergi Mahkemesinin 21/11/2019 tarih ve E:2019/1131, K:2019/2260sáyılı kararı:
Dava konusu işlemin, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, sağlık sigortası, yönetim tazminatı ve hayat sigortası ücreti üzerinden kesilen gelir (stopaj) vergisinin iadesi isteminin reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Dava konusu işlemin, ek ödeme ve kıdem tazminatı üzerinden kesilen gelir (stopaj)vergisinin iadesi isteminin reddine ilişkin kısmında ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fikrasında, fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin, fazla veya yersiz tahsilatın mükelleften kaynaklanması halinde düzeltmeye dair müracaat tarihi, diğer hallerde verginin tahsili tarihinden düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiz ile birlikte, 120. madde hükümlerine göre 

mükellefe red ve iade edileceği hüküm altına alınmıştır.
İdareyi, eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlū tutan Anayasa'nın 125. maddesinin son fikrası, yargi kararı uyarınca ödenmesi gereken bir miktar paranın,idarenin tasarrufunda kalan sürede ilgilisi tarafindan tasarruf edilememesinden doğan zararın giderilmesini de kapsamaktadır. Uyuşmazlık konusu olayda, mükelieften kaynaklanan bir hatanın bulunmaması karşisında, haksız tahsil edilen verginin kesinti tarihinden itibaren 6183 sayılt Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiz ile birlikte davacıya iadesi gerekmektedir.
Mahkeme, bu gerekçeyle dava konusu işlemin; ihbar tazminati, yıllik izin ücreti,sağlık sigortası, yönetim tazminatı ve hayat sigortası ücreti üzerinden kesilen gelir (stopaj)vergisinin iadesi isteminin reddine ilişkin kısmı yönünden davayı reddetmiş; ek ödeme ve kidem tazminatı üzerinden kesilen gelir (stopaj)vergisinin iadesi isteminin reddine ilişkin kısmını iptal etmiş ve bu ödemeler üzerinden kesilen gelir (stopaj) vergisinin kesinti tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiz ile birlikte davacıya iadesine karar vermiştir.
Davalının istinaf istemini inceleyen İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesinin 15/10/2020 tarih ve E:2020/2067, K:2020/1688 sayılı karari:
Kararın, faize ilişkin hüküm fıkrası dışındaki davanın kabulüne ilişkin hüküm fıkralarının usul ve hukuka uygun olduğu ve istinaf başvurusunda ileri sürülen sebeplerin söz konusu hüküm fikralarının kaldırılmasıni gerektirecek nitelikte bulunmadiğı sonucuna varilmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 6322 sayılı Kanun'la değişik 4.fikrası uyarınca, fazla veya yersiz tahsilatın davacıdan kaynaklanmadığı da dikkate aliındiğında, davacıdan tahsil edilen verginin, tahsil tarihinden itibaren işleyecek ve 6183sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faizi ile birlikte davacıya iadesi gerekmekle birlikte, faizin türü yönünden, dava dilekçesinde belirtilen yasal faiz istemiyle bağlı kalınarak karar verilmesi yargilama usulünün bir gereğidir. Bu sebeple, davacının talebi ile bağli kalınarak iadesine hükmedilen gelir vergisi için kesinti tarihinden itibaren 3095sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine lişkin Kanun'da öngörülen oranda hesaplanacak yasal faizin davacıya ödenmesi gerekmektedir.
Vergi Dava Dairesi, bu gerekçeyle istinaf istemini kismen kabul ederek mahkeme kararının faize ilişkin hüküm fikrasını kaldırdıktan sonra iadesine hükmedilen verginin 3095sayılı Kanun uyarınca hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine karar vermiş;diğer kısımlar yönünden ise istinaf istemini reddetmiştir.
B- Istanbul Bölge Idare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin E:2020/1277 sayılıdosyasına konu yargılama süreci:
Dava konusu istemin özeti: Davacı tarafından, 01/02/2012-01/11/2015 tarihleri ve 01/11/2016-02/01/2017 tarihleri arasında çalıştığı iki ayrı şirket ile olan iş akitlerinin ikale 

sözleşmesiyle sona erdirimesi üzerine işverenlerce kendisine ödenen tutarlar üzerinden kesilen 15.721,20 TL ve 7.555,01 TL gelir (stopaj) vergilerinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme başvurusunun zımnen reddi üzerine yapılan şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ile tahsil edilen verginin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.

istanbul 7, Vergi Mahkemesinin 17/07/2019 tarih ve E:2019/355, K:2019/1454sayılı kararı:
Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, davaciya yapilan ek ödemelerin ücret olarak nitelendirilemeyeceği ve bu durumun açık bir vergilendirme hatası olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, dava konusu işlemin, ek ödemeler üzerinden kesilen gelir (stopaj)vergilerinin iadesi isteminin reddine ilişkin kısmında hukuka uygunluk, diğer ödemeler üzerinden kesilen gelir (stopaj) vergisinin iadesi isteminin reddine ilişkin kısmında ise hukuka aykırılik bulunmamaktadır.

İdareyi, eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü tutan Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasi, yargı kararı uyarınca ödenmesi gereken bir miktar paranın,idarenin tasarrufunda kalan sürede ilgilisi tarafindan tasarruf edilememesinden doğan zararın giderimesini de kapsamaktadır. Uyuşmazlık konusu olayda, mükelleften kaynaklanan bir hatanın bulunmaması karşısında, ek ödemeler üzerinden kesilen vergilerin,kesinti tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiz ile birlikte davacıya iadesi gerekmektedir.

Mahkeme, bu gerekçeyle dava konusu işiemin, ek ödemeler üzerinden kesilen gelir (stopaj)vergilerinin iadesi isteminin reddine ilişkin kısmını iptal etmiş ve bu ödemeler üzerinden kesilen gelir (stopaj) vergilerinin kesinti tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiz ile birlikte davacıya iadesine karar vermiş; dava konusu işlemin diğer ödemeler üzerinden kesilen gelir (stopaj) vergisinin iadesi isteminin reddine ilişkin kısmı yönünden ise davayı reddetmiştir.

Davalının istinaf istemini inceleyen İstanbul Bölge Idare Mahkemesi 3. Vergi Dava Dairesinin 10/09/2020 tarih ve E:2020/1277, K:2020/1136 sayılı karari:
Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu edilen kararın kaldırılmasını gerektiren bir nedenin bułunmadığı gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.

IV- İSTANBUL BÖLGE İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLAR KURULUNUN GÖRÜŞÜ:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin, 15/06/2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6322 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle değişik 4.fıkrası ile Vergi Usul Kanunu'nun 6322 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle eklenen geçici 29.maddesi ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni Faiz"

başlıklı 1. maddesinin birinci fikrasında yer alan düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'na göre faiz ödenmesi gereken hallerde 3095 sayılı Kanun'a göre belirlenen yasal faiz oranının uygulanacağı; vergi kanunlarından kaynaklanan ve Vergi Usul Kanunu'nun anıfan düzenlemeleri gereğince fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin iadesinde ise 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranının uygulanacağı anlaşımaktadır.

Buna göre, fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin iadesine ilişkin olan uyuşmazlıklarda, dava dilekçesindeki - "yasal faiz" talebinden 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizinin anlaşılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Başkanlar Kurulu, bu gerekçeyle aykırılığın Istanbul Bölge İdare Mahkemesi 3.Vergi Dava Dairesinin 10/09/2020 tarih ve E:2020/1277, K:2020/1136 sayılı kararıdoğrultusunda giderilmesine oyçokluğuyla karar vermiştir.

V- İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDi OLAY:
Bölge idare mahkemesi kararları arasındaki aykırılığın giderilmesi istemiyle ilgili kararlara konu uyuşmazlıklarda, davacılar tarafından, haksız olarak tahsil edildiği iddia edilen gelir (stopaj) vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ile tahsil edilen verginin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır. Dava dilekçelerinde,yasal faiz taleplerine ilişkin olarak herhangi bir yasal dayanak gösterilmemiştir.
Bu davalara konu olayłarda, uyuşmazlık konusu vergiler, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 6322 sayılı Kanun ile değişik 4. fikrasının uygulanmasına ilişkin olarak kural koyan Vergi Usul Kanunu'nun 6322 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle eklenen geçici 29. maddesinin yürürlüğe girdiği 15/06/2012 tarihinden sonra vergi idarelerince tahsil edilmiştir.

Aykırılığın giderilmesi istemine konu olan husus, dava dilekçesinde, Vergi Usul Kanunu'na tabi olan ve 15/06/2012 tarihinden sonra tahsil edilip yargı kararı uyarınca iadesi gereken bir verginin herhangi bir kanuni dayanak gösterilmeksizin yasal/kanuni faiziyle birlikte iadesine karar verilmesinin istenmesi durumunda, yasal/kanuni faiz talebinden, 3095sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni Faiz" başlıklı 1. maddesinde dūzenlenen faizin mi yoksa 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 6322 sayılıKanun ile değişik 4, fikrasında belirtilen tecil faizinin mi anlaşılması gerektiğine ilişkindir.
İLGİLi MEVZUAT:
1- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin, 4369 sayılı Kanun'un 2.maddesiyle eklenen ve Anayasa Mahkemesinin 10/02/2011 tarih ve E:2008/58,K:2011/37 sayılı kararıyla iptal edilen 4. fikrası:
"4. Fazla veya yersiz olarak tahsil. edilen veya vergi kanunları uyarınca iadesi 

gereken vergilerin, ilgili mevzuati gereğince mükellef tarafından tamamlanması gereken bilgi ve belgelerin tamamlandığı tarihi takip eden üç ay içinde jade edilmemesi halinde, bu tutarlara üç aylık sürenin sonundan itibaren düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiz, 120'nci madde hükümlerine göre red ve iadesi gereken vergi ile bilikte mükellefe ödenir."
2- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin, 15/06/2012 tarih ve 28324 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6322 sayılıKanun'un 14. maddesiyle değişik 4. fıkrası:
"4. Fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergiler, fazla veya yersiz tahsilatın mükelleften kaynaklanması halinde düzeltmeye dair müracaat tarihi, diğer hallerde verginin tahsili tarihinden düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için aynıdönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiz ile birlikte,120'nci madde hükümlerine göre mükellefe red ve iade edilir."
3- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun, 6322 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle eklenen ve 15/06/2012 tarihinde yürürlüğe giren geçici 29. maddesi:
"Bu Kanunun 112'nci maddesinin (4) numaralı fikrası, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin iadesinde uygulanır."
4- 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni faiz"başlikli 1. maddesi:
"Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanununa göre faiz ödenmesi gereken hallerde,miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme yllik yüzde oniki oranı üzerinden yapılır.
Cumhurbaşkanı, bu oranı aylık olarak belirlemeye, yüzde onuna kadar indirmeye veya bir katına kadar artırmaya yetkilidir."
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin, Anayasa Mahkemesinin 10/02/2011 tarih ve E:2008/58, K:2011/37 sayılı kararıyla iptal edilen 4. fikrasi, 6322 sayılıKanun'un 14. maddesiyle yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenleme ve Vergi Usul Kanunu'na 6322 sayıli Kanun ile eklenen geçici 29. maddeyle birlikte 15/06/2012 tarihinden sonra tahsil edilen ve yargı kararı uyarınca iadesi gereken vergilerin 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiz ile birlikte iade edilmesi mūmkün hale gelmiştir.
Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fikrasında 6322 sayılı Kanun'la 15/06/2012 tarihinde değişiklik yapılmadan önce yargı kararı uyarınca jadesi gereken vergiler için faiz uygulanması gerektiği yolunda Vergi Usul Kanunu ve diğer vergi kanunlarında herhangi bir düzenlemenin bulunmaması nedeniyle 15/06/2012 tarihinden önce tahsil edilen vergilere ilişkin olarak dava dilekçesindeki yasal dayanağı gösterilmeyen yasal/kanuni faiz talebinden, genel kanun niteliğinde olan 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine llişkin Kanun'un "Kanuni faiz" başlıklı 1. maddesinde düzenlenen kanuni 

faizin anlaşılmasi gerekmektedir.
Ancak, Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fikrasında 6322 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle birlikte Vergi Usul Kanunu'na tabi olan ve yargı kararı uyarınca iadesi gereken vergilere uygulanacak faiz yasal dayanağa kavuşturulmuştur. Böylece, iadesi gereken bu vergiler yönünden yasal/kanuni faiz, Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 6322 sayılı Kanun'la değişik 4. fikrasında belirtilen tecil faizi haline gelmiştir. Bu nedenle 15/06/2012 tarihinden sonra tahsil edilen vergilere ilişkin olarak dava dilekçesindeki yasal dayanaği gösterilmeyen yasal/kanuni faiz talebinden bu konuda 3o95 sayılı Kanun'un 1.maddesine göre özel hüküm niteliğinde olan Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 6322sayılı Kanun'la değişik 4. fıkrasında belirtilen tecil faizinin anlaşılması gerekmektedir.
Bu durumda, dava dilekçesindeki yasal/kanuni faiz talebi ile hangi kanunda düzenlenen faizin kastedildiğisorununun, özel hükmün genel hükme göre uygulama önceliğinin bulunması ilkesi dikkate alınarak çözülmesi nedeniyle ulaşılan sonucun idare hukukunun yerleşik içtihatlarından biri olan "taleple bağlılık" ilkesine aykırılık teşkil ettiğinden söz edilemeyecektir.

VI-SONUÇ:
Açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle aykırılığın, dava dilekçesinde, 213sayılı Vergi Usul Kanunu'na tabi olan ve 15/06/2012 tarihinden sonra tahsil edilip yargi kararı uyarınca iadesigereken bir verginin herhangi bir yasal dayanak gösterilmeksizin yasal/kanuni faiziyle birlikte iadesine karar verilmesinin istenmesi durumunda, yasal/kanuni faiz talebinden, Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 6322 sayılı Kanun'la değişik 4.fikrasında belirtilen tecil faizinin anlaşılmasıgerektiği yönünde giderilmesine, 10/03/2021tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.


Esas No : 2021/1Karar No : 2021/3
X - KARŞI OY:
Idare hukukunun yerleşik içtihatłlarından biri olan "taleple bağlılık ilkesi" uyarınca,idari yargi merciilerinde açılan davalarda mahkemelerin, davacinın istemi ile sinırli inceleme yapabileceği, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.
Bölge idare mahkemesi kararlan arasındaki aykırılığın giderilmesi istemiyle ilgili kararlara konu uyuşmazlıklarda, davacılar tarafından, haksız olarak tahsil edildiği iddia edilen vergilerin yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenmektedir. Dava dilekçelerinde talep edilen yasal faizin kanuni dayanağı gösterilmemekle birlikte bu talepten kanuni faize ilişkin özel düzenleme içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine llişkin Kanun'un 1, maddesinde düzenlenen "kanuni faiz'in anlaşılması gerekmektedir.
Dava dilekçesinde yasal faiz talebinde bulunuiması durumunda yargi yerince taleple bağlı kalınmayarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fikrasında belirtilen tecil faizine hükmedilmesi hukuka aykırılık teşkil edecektir.
Açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle aykırılığın, dava dilekçesinde, 213sayılı Vergi Usul Kanunu'na tabi olan ve 15/06/2012 tarihinden sonra tahsil edilip yargi kararı uyarınca iadesi gereken bir verginin herhangi bir yasal dayanak gösterilmeksizin yasal/kanuni faiziyle birlikte iadesine karar verilmesinin istenmesi durumunda, yasal/kanuni faiz talebinden, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine llişkin Kanun'un "Kanuni faiz"başlıklı 1, maddesinde düzenlenen faizin anlaşılması gerektiği yönünde giderilmesi gerektiği oyuyla Kurul kararına katılmiyoruz.