Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 Sayılı Kararı Kapsamı Tercihli Menşe Kuralları Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2025-12-20

20 Aralık 2025 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 33113
YÖNETMELİK
Ticaret Bakanlığından:
PAN-AVRUPA-AKDENİZ
TERCİHLİ MENŞE KURALLARINA DAİR BÖLGESEL
KONVANSİYON ORTAK KOMİTESİNİN 1/2023 SAYILI KARARI
KAPSAMI
TERCİHLİ MENŞE
KURALLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç
Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli
Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 Sayılı
Kararı ile tadil edilen Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair
Bölgesel Konvansiyon kapsamı tercihli menşe kurallarının uygulanmasına dair
usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli
Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyonun tadil edilmesine ilişkin
olarak 7/12/2023 tarihinde Brüksel’de kabul edilen, 21/7/2025 tarihli ve
7556 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 18/12/2025 tarihli ve
10694 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli
Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 Sayılı
Kararı kapsamında tadil edilen Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına
Dair Bölgesel Konvansiyonun Türkiye için uygulanmasında;
a) Türkiye Cumhuriyeti ile Faroe Adaları ile ilgili
olarak Danimarka Krallığı arasında imzalanan ve 29/5/2017 tarihli ve
2017/10411 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan Türkiye Cumhuriyeti
ile Faroe Adaları ile İlgili Olarak Danimarka Krallığı Arasında Serbest
Ticaret Anlaşmasının II.10 uncu maddesinde yer alan Menşe Kuralları ve
İdari İşbirliği hükmünün,
b) Türkiye Cumhuriyeti ile EFTA Devletleri arasında
imzalanan ve 25/5/2021 tarihli ve 4020 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile
onaylanan Türkiye Cumhuriyeti ile EFTA Devletleri Arasında Serbest Ticaret
Anlaşmasının Ek I’inde yer alan Menşe Kuralları ve İdari İşbirliği
Metodlarının,
c) Türkiye-Avrupa Birliği Ortaklık Konseyinin
1/2025 sayılı Kararı ile tadil edilen tarım ürünleri için ticaret rejimine
ilişkin Türkiye-Avrupa Topluluğu Ortaklık Konseyinin 1/98 sayılı Kararına
ek Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerine
İlişkin Protokol 3’ün,
ç) Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Kömür ve Çelik
Topluluğu arasında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunu kuran Anlaşmanın yetki
alanına giren ürünlerin ticareti ile ilgili Anlaşma çerçevesinde kurulan
Ortak Komitenin 1/2025 sayılı Kararı ile tadil edilen Menşeli Ürünler
Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Protokol 1’in,
uygulanmasına dair usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 448 inci maddesi ile
21/7/2025 tarihli ve 7556 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan
Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon
Ortak Komitesinin 1/2023 Sayılı Kararına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) 2012 kuralları: 2/9/2013 tarihli ve 2013/5414
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli
Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyonun Lahika I’inde yer alan menşe
kurallarını ve model protokoller kapsamı menşe kurallarını,
b) 2012 kurallarına ilişkin mevzuat: 19/7/2009
tarihli ve 27293 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Batı Balkan Menşe
Kümülasyon Sistemi Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti
Hakkında Yönetmeliği, 26/11/2009 tarihli ve 27418 mükerrer sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Pan Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyon Sistemi Kapsamı
Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliği ve
20/10/2017 tarihli ve 30216 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Pan Avrupa
Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Kapsamı
Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliği,
c) 2023 kuralları: Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli
Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 Sayılı
Kararı ile tadil edilmiş olan Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına
Dair Bölgesel Konvansiyonun Lahika I’inde yer alan menşe kurallarını,
ç) Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti (Türkiye) ile 2 nci
maddede yer alan Taraf ülke arasındaki Anlaşmayı,
d) Avrupa Birliği: Almanya, Avusturya, Belçika,
Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa,
Hırvatistan, Hollanda, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, Güney Kıbrıs Rum
Yönetimi, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Malta, Polonya,
Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Yunanistan’dan oluşan ülkeler
birliğini,
e) Avrupa Birliğinin İstikrar ve Ortaklık Sürecine
katılım sağlayan ülkeler: Arnavutluk, Bosna Hersek, Kuzey Makedonya,
Karadağ, Sırbistan ve Kosova’yı,
f) Aynı ve birbirleri yerine geçebilen girdi veya
ürün: Aynı tür ve ticari kalitede, aynı teknik ve fiziksel özelliklere
sahip ve birbirinden ayırt edilemeyen girdiyi veya ürünü,
g) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
ğ) Barselona sürecine katılım sağlayan ülkeler:
Cezayir, Mısır, İsrail, Ürdün, Fas, Filistin, Suriye, Tunus ve Türkiye’yi,
h) Bölgesel Konvansiyon: Ülkemiz tarafından
4/11/2011 tarihinde Brüksel’de imzalanan Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe
Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyonu,
ı) Bölgesel Konvansiyona Taraf ülkeler: Türkiye, Avrupa
Birliği, Avrupa Birliğinin İstikrar ve Ortaklık Sürecine katılım sağlayan
ülkeler, Türkiye dışında Barselona sürecine katılım sağlayan ülkeler, EFTA
ülkeleri, Faroe Adaları ile ilgili olarak Danimarka Krallığı, Gürcistan,
Moldova ve Ukrayna’yı,
i) EFTA ülkeleri: İzlanda, İsviçre, Lihtenştayn ve
Norveç’i,
j) Elektronik sistem: EUR.1 dolaşım belgesinin
düzenlenmesine yönelik başvurunun yapılması, belgelerin düzenlenmesi,
kontrol edilmesi, onaylanması ve vize işlemlerinin gerçekleştirilmesini
sağlamak üzere Bakanlık ya da Bakanlıkça uygun görülen kişi ve kuruluşlarca
elektronik ortamda verilen hizmet ve bu hizmete dair altyapıyı,
k) Eşya: Hem girdi hem de ürünü,
l) Fabrika çıkış fiyatı;
1) Ürün için Taraf ülkelerden birinde nihai işçilik
veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya yahut son işçilik
veya işlemin bir imalatçıya alt sözleşme ile devredilmesi halinde alt
yükleniciye işi veren işletmeye fabrika çıkışı itibarıyla ödenen,
kullanılan bütün girdilerin kıymetlerinin ve imalata ilişkin diğer tüm
masrafların dahil edilmiş olduğu, elde edilmiş ürünün ihracında geri ödenen
veya ödenmesi mümkün olan iç vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,
2) Ödenen gerçek fiyatın ürünün imalatına ilişkin
olarak bir Taraf ülkede ortaya çıkan tüm masrafları yansıtmaması halinde
tüm bu masrafların toplamından, elde edilen ürünün ihraç edilmesi halinde
geri ödenen veya ödenmesi mümkün olan iç vergilerin çıkarılması sonucunda
bulunan fiyatı,
m) Fasıllar, pozisyonlar ve alt pozisyonlar: Gümrük
İşbirliği Konseyinin 26/6/2004 tarihli Tavsiye Kararı uyarınca getirilen
değişiklikler dahil Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemini (Armonize
Sistem) oluşturan nomanklatürde kullanılan fasıllar, pozisyonlar ve alt
pozisyonları (dörtlü veya altılı kodlar),
n) Girdi: Ürünün imalatında kullanılan herhangi bir
madde, hammadde, parça veya aksamlar ve benzerini,
o) Girdilerin kıymeti: Kullanılan menşeli olmayan
girdilerin ithalatı esnasındaki gümrük kıymeti veya bunun bilinmemesi ve
tespit edilememesi halinde ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede bu girdiler
için ödendiği tespit edilebilen ilk fiyatı,
ö) Gümrük idareleri: Türkiye için Ticaret
Bakanlığını, diğer Taraf ülkeler için anılan ülkelerde yetkilendirilmiş
idareleri,
p) Gümrük kıymeti: Gümrük Tarifeleri ve Ticaret
Genel Anlaşmasının VII nci Maddesinin Uygulanmasına Dair Gümrük Kıymetine
İlişkin 1994 Dünya Ticaret Örgütü Anlaşmasına göre tespit edilen kıymeti,
r) İmalat: Montaj dahil her türlü işçilik veya
işlemi,
s) Katma değer: Ürünün fabrika çıkış fiyatından,
bünyesine dahil edilen Ek V’te yer alan kümülasyonun mümkün olduğu diğer
Taraf ülkeler menşeli her bir girdinin gümrük kıymetlerinin veyahut söz
konusu girdilerin gümrük kıymetlerinin bilinmemesi veya tespit edilememesi
halinde, ihracatın gerçekleştirildiği Taraf ülkede bu girdiler için
ödendiği tespit edilebilen ilk fiyatın tenziliyle bulunan değeri,
ş) Menşe ispat belgesi: EUR.1 dolaşım belgesi ve
menşe beyanını,
t) Menşeli girdi kıymeti: (o) bendindeki tanıma
uygun olarak, bu tür girdinin gümrük kıymetini,
u) Menşeli olmayan girdilerin azami oranı: İmalatın
bu Yönetmeliğe göre ürüne menşe statüsü kazandıran yeterli bir işçilik veya
işlem sayılabilmesi amacıyla ürünün fabrika çıkış fiyatının yüzdeliği ya da
belirli bir fasıl, pozisyon veya alt pozisyonda yer alan kullanılan menşeli
olmayan girdilerin net ağırlıklarının yüzdeliği olarak da ifade edilebilen
menşeli olmayan girdiler için izin verilen azami oranı,
ü) Model protokoller: Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli
Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyonun 15/6/2011 tarihinde imzaya
açılmasından önce yürürlüğe konulmuş olup Bölgesel Konvansiyona Taraf
ülkeler arasındaki ikili tercihli ticaret düzenlemelerinin ekinde bulunan
menşe kurallarına ilişkin hükümlerin yer aldığı protokolleri,
v) Sevkiyat: Bir ihracatçıdan bir alıcıya birlikte
gönderilen ya da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı
kapsamında yer alan veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura
kapsamına giren ürünleri,
y) Sınıflandırma: Ürün veya girdilerin belirli bir
pozisyon veya alt pozisyon altında sınıflandırılmasını,
z) Taraf ülkeler: Türkiye ile 2 nci maddede yer
alan ülkeleri,
aa) Ülke: Bir Taraf ülkenin topraklarını,
karasularını ve iç sularını,
bb) Ürün: Bilahare başka bir imalatta da
kullanılması söz konusu olsa bile, imal edilmiş ürünü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menşeli Ürün
Kavramının Tanımı ve Şartları
Menşe
kuralı
MADDE 5- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında aşağıda
belirtilen ürünler, Taraf ülkelerden biri menşeli kabul edilir:
a) 6 ncı maddede belirtilen şekilde, bir Taraf
ülkede tamamen elde edilmiş ürünler.
b) 7 nci maddede belirtilen şekilde, bir Taraf
ülkede yeterli işçilik veya işleme tabi tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen
elde edilmemiş girdiler ihtiva ederek anılan Taraf ülkede elde edilmiş
ürünler.
Tamamen
elde edilmiş ürünler
MADDE 6- (1) Aşağıda belirtilen ürünlerin Taraf ülkelerden
birinde tamamen elde edilmiş oldukları kabul edilir:
a) Kendi topraklarından veya kendi deniz
yataklarından çıkarılan mineral ürünler ve doğal su.
b) Taraf ülkede yetiştirilmiş veya hasat edilmiş,
suda yetişen bitkiler dahil, bitkiler ve bitkisel ürünler.
c) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı
hayvanlar.
ç) Taraf ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan
elde edilen ürünler.
d) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı
hayvanların kesilmesiyle elde edilen ürünler.
e) Taraf ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde
edilen ürünler.
f) Taraf ülkede balıkların, kabukluların,
yumuşakçaların ve suda yaşayan diğer omurgasızların doğduğu veya yumurta,
larva, yeni doğan ya da yavru halden itibaren yetiştirildiği kültür
balıkçılığı ürünleri.
g) Herhangi bir ülkenin karasularının dışında o
ülkenin kendi gemileriyle çıkarılan deniz balıkçılığı ürünleri ve denizden
çıkarılan diğer ürünler.
ğ) Münhasıran (g) bendinde belirtilen ürünlerden, o
ülkenin kendi fabrika gemilerinin güvertesinde elde edilen ürünler.
h) Yalnızca hammaddelerin geri kazanımına uygun
olup Taraf ülkede toplanan kullanılmış maddeler.
ı) Taraf ülkede gerçekleştirilen imalat işlemleri
sonucunda ortaya çıkan atık ve hurdalar.
i) Münhasır işleme haklarına sahip olması kaydıyla,
Taraf ülkenin kendi karasularının dışında bulunan deniz yatağından veya
deniz yatağının altından çıkarılan ürünler.
j) Münhasıran (a) ila (i) bentlerindeki ürünlerden
üretilmiş eşya.
(2) Birinci fıkranın (g) ve (ğ) bentlerinde geçen
kendi gemileri ve kendi fabrika gemileri ifadeleri sadece;
a) İhracatı veya ithalatı gerçekleştiren Taraf
ülkede kayıtlı,
b) İhracatı veya ithalatı gerçekleştiren Taraf ülke
bayrağı altında seyreden,
c) En az %50’sine ihracatı veya ithalatı
gerçekleştiren Taraf ülke vatandaşları tarafından sahip olunan veya sahipliklerinin
şirketlerde bulunması halinde, şirket merkezi ve ana işyeri ihracatçı ya da
ithalatçı Taraf ülkede bulunan ve en az %50’si ihracatçı ya da ithalatçı
Taraf ülkeye veya bu Taraf ülkelerin kamu tüzel kişilerine veyahut vatandaşlarına
ait olan,
gemiler ve fabrika gemileri için kullanılır.
(3) İkinci fıkranın uygulanmasında, ihracatı veya
ithalatı gerçekleştiren Taraf ülkenin Avrupa Birliği olması halinde, bundan
Avrupa Birliği üyesi devletler anlaşılır.
(4) İkinci fıkranın uygulanmasında, EFTA ülkeleri
tek bir Taraf ülke kabul edilir.
Yeterli
işçilik veya işlem görmüş ürünler
MADDE 7- (1) Bu maddenin üçüncü fıkrasına ve 9 uncu maddeye halel
gelmeksizin, bir Taraf ülkede tamamen elde edilmemiş olan ürünler, Ek II’de
belirtilen şartları sağlamaları halinde yeterli işçilik veya işlemden
geçmiş kabul edilirler.
(2) Birinci fıkra hükümlerine uygun olarak, bir
Taraf ülkede menşe statüsü kazanmış olan bir ürünün başka bir ürünün
imalatında girdi olarak kullanılması halinde, söz konusu ürünün imalatında
kullanılmış olabilecek menşeli olmayan girdiler hesaba katılmaz.
(3) Birinci fıkrada belirtilen şartların karşılanıp
karşılanmadığına ilişkin tespit her bir ürün için yapılır. Bununla
birlikte, Ek II’de yer verilen kuralda menşeli olmayan girdilerin azami
oranının esas alındığı hallerde, masraflardaki ve döviz kurlarındaki
dalgalanmaların hesaba katılması amacıyla, ürünün fabrika çıkış fiyatının
ve menşeli olmayan girdilerin kıymetinin dördüncü fıkrada belirtildiği
şekilde ortalama olarak hesaplanması hususunda Bakanlık ihracatçıları
yetkilendirebilir.
(4) Üçüncü fıkranın uygulanmasında, ürünün ortalama
fabrika çıkış fiyatı ile kullanılan menşeli olmayan girdilerin ortalama
kıymeti, sırasıyla; aynı ürünün ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede
geçerli olan bir önceki mali yıldaki satışları için belirlenen fabrika
çıkış fiyatlarının toplamı ile aynı ürünün ihracatı gerçekleştiren Taraf
ülkede geçerli olan bir önceki mali yılda imalatında kullanılan menşeli
olmayan tüm girdilerin kıymetinin toplamı esas alınarak hesaplanır. Tam bir
mali yıla ilişkin rakamların elde mevcut olmadığı hallerde, üç aydan kısa
olmamak üzere daha kısa bir dönem belirlenebilir.
(5) Ortalama esasına göre hesaplamayı tercih eden
ve bu hususta yetkilendirilen ihracatçılar, referans alınan mali yılı takip
eden yıl boyunca veya uygun olması halinde, referans alınan daha kısa
dönemi takip eden dönem boyunca bu yöntemi sürekli olarak uygularlar. Bu
yöntemin kullanılmasının gerekçesini oluşturmuş olan masraflardaki ya da
döviz kurlarındaki dalgalanmaların ilgili mali yıl boyunca veya üç aydan
kısa olmamakla beraber bir mali yıldan daha kısa olan gösterge dönem
esnasında sona erdiğini kaydetmeleri halinde, ihracatçılar bu yöntemi
uygulamayı bırakabilirler.
(6) Menşeli olmayan girdilerin azami oranı esasına
uyulduğunun kanıtlanması amacıyla, dördüncü fıkrada belirtilen ortalamalar,
sırasıyla; fabrika çıkış fiyatı ve menşeli olmayan girdilerin kıymeti
olarak alınır.
(7) Üçüncü ila altıncı fıkra hükümlerinde yer
verilen yöntemin kullanılmasına dair usul ve esaslar Bakanlık resmî
internet sitesinden duyurulur.
Tolerans
kuralı
MADDE 8- (1) 7 nci maddede belirtilen duruma rağmen, Ek
II’de yer alan listede belirtilen şartlar uyarınca bir ürünün imalatında
kullanılmaması gereken menşeli olmayan girdiler, ancak;
a) Armonize Sistemin 16 ncı faslında yer alan
işlenmiş balıkçılık ürünleri hariç 4 ila 24 üncü fasıllarında yer alan
ürünler ile 2 nci faslında yer alan ürünlerin net ağırlıklarının %15’ini,
b) (a) bendinde belirtilen ürünler haricindeki
diğer tüm ürünler için ürünün fabrika çıkış fiyatının %15’ini,
geçmemesi koşuyla kullanılabilirler.
(2) Birinci fıkra hükümleri, Armonize Sistemin 50 ila
63 üncü fasıllarında sınıflandırılan ürünlere uygulanmaz. Bu ürünler için
Ek I’de yer alan Not 6’da ve Not 7’de belirtilen tolerans hadleri
uygulanır.
(3) Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, menşeli
olmayan girdilerin azami oranına ilişkin olarak Ek II’de yer alan listede
belirtilen kurallarda açıkça belirlenmiş olan oranlardan herhangi birisinin
aşılmasına imkan tanımaz.
(4) Bu madde hükümleri, 6 ncı madde kapsamında bir
Taraf ülkede tamamen elde edilen ürünlere uygulanmaz. Bununla birlikte, 9
uncu maddeye ve 12 nci maddenin birinci fıkrasına halel gelmeksizin,
birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen tolerans, Ek II’de o ürün
için belirtilen kuralın söz konusu ürünün imalatında kullanılan girdilerin
tamamen elde edilmiş olmasını gerektirdiği hallerde o ürüne uygulanabilir.
Yetersiz
işçilik veya işlem
MADDE 9- (1) 7 nci maddede belirtilen koşulların sağlanıp
sağlanmadığına bakılmaksızın, ikinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla,
aşağıdaki işlemler, menşeli ürün statüsü kazanılması için yetersiz işçilik
veya işlemler olarak kabul edilir:
a) Nakliyat ve depolama süresince ürünlerin iyi
şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler.
b) Ambalaj ayırma ve birleştirme.
c) Yıkama, temizleme, toz, oksit, yağ, boya veya
diğer tabakalardan arındırma.
ç) Dokumaya elverişli ürünleri ütüleme veya
presleme.
d) Basit boyama ve cilalama işlemleri.
e) Pirinci kabuklarından ayırma ve kısmi veya tam
öğütme; tahıl ve pirinci parlatma ve perdahlama.
f) Şeker renklendirme veya tatlandırma veya şeker
topaklarını biçimlendirme işlemleri, kristal şekeri kısmi veya tam öğütme.
g) Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin
zarlarını soyma, çekirdeklerini ayıklama ve kabuklarını çıkarma.
ğ) Keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme.
h) Maddelerden setler oluşturma dahil, elekten
geçirme, kalburdan geçirme, sıraya dizme, tasnifleme, kalitesine göre
ayırma, eşleştirme.
ı) Şişelere, teneke kutulara veya mataralara basit
doldurma; torbalara, sandıklara, kutulara basit yerleştirme; karton veya
tahta üzerine koyma ve tüm diğer basit paketleme işlemleri.
i) Ürün veya ambalaj üzerine marka, etiket, logo ve
diğer benzeri ayırt edici işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri.
j) Farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin
basit karıştırılması.
k) Şekerin herhangi bir girdiyle karıştırılması.
l) Ürünlerin basit şekilde sulandırılması,
seyreltilmesi, suyunun alınması veya denşirilmesi.
m) Tamamlanmış bir eşya oluşturmak üzere eşya
parçalarının basit montajı veya ürünlerin parçalarına ayrılması.
n) Hayvan kesimi.
o) (a) ila (n) bentlerinde belirtilen işlemlerden
iki veya daha fazlasının bir arada yapılması.
(2) Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya
işlemin birinci fıkra hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip
edilmeyeceğine karar verilirken, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede
gerçekleştirilen işlemlerin tümü bir arada değerlendirilir.
Menşe
kümülasyonu
MADDE 10-
(1) 5 inci madde hükümlerine halel
gelmeksizin, bir Taraf ülke menşeli girdiler dahil edilmek suretiyle başka
bir Taraf ülkede elde edilen ürünler, o girdilerin ihracatını
gerçekleştiren Taraf ülkede 9 uncu maddede belirtilen işlemlerin ötesinde
bir işçilik veya işlemden geçmiş olmaları şartıyla, bir başka Taraf ülkeye
ihraç edildiklerinde ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke menşeli kabul
edilirler. Söz konusu girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş
olmaları gerekmez.
(2) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülkede
gerçekleştirilen işçilik veya işlem 9 uncu maddede belirtilenlerin ötesine
geçmez ise, diğer Taraf ülke menşeli girdiler dahil edilmek suretiyle elde
edilen bir ürün, yalnızca ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede eklenen
katma değerin kullanılan diğer birden çok Taraf ülke menşeli girdilerin
kıymetinden daha fazla olması halinde, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke
menşeli kabul edilir. Eğer bu gerçekleşmez ise, elde edilen ürün, ihracatı
gerçekleştiren Taraf ülkedeki imalatta kullanılan en yüksek kıymete sahip
girdiyi sağlayan Taraf ülke menşeli olarak kabul edilir.
(3) 5 inci madde hükümlerine halel gelmeksizin ve
Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarında sınıflandırılan ürünler hariç
olmak üzere, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke dışındaki bir Taraf ülkede
gerçekleştirilmiş olan işçilik veya işlem, elde edilen ürünlerin söz konusu
ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede müteakip bir işçilik veya işleme tabi
tutulması halinde ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede gerçekleştirilmiş
sayılır.
(4) 5 inci madde hükümlerine halel gelmeksizin,
Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarında sınıflandırılan ürünler
açısından ve yalnızca iki Taraf ülke arasındaki ikili ticarette uygulanmak
üzere, ithalatçı Taraf ülkede gerçekleştirilmiş olan işçilik veya işlem,
ürünlerin ihracatçı Taraf ülkede müteakip bir işçilik veya işleme tabi
tutulması halinde, o ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede gerçekleştirilmiş
sayılır. Bu fıkranın uygulanmasında, Avrupa Birliğinin İstikrar ve Ortaklık
Süreci’ne katılım sağlayan ülkeler ile Moldova Cumhuriyeti tek bir Taraf
ülke kabul edilir.
(5) Taraf ülkeler, üçüncü fıkranın uygulanma
alanının Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarında yer alan ürünlerin
ithalatını kapsayacak şekilde genişletilmesine tek taraflı olarak karar
verebilir. Türkiye’den bir Taraf ülkeye ihraç edilen bu uygulama kapsamı
eşyayı menşeli kabul edecek Taraf ülkeler ve Türkiye’ye ithalatta bu
uygulamadan yararlanılmasına izin verilen Taraf ülkeler Bakanlık resmî
internet sitesinden duyurulur.
(6) Üç ila beşinci fıkrada belirtilen kümülasyonun
uygulanması bakımından, menşeli ürünler yalnızca ihracatı gerçekleştiren
Taraf ülkede gerçekleştirilen işçilik veya işlemin 9 uncu maddede
belirtilen işlemlerin ötesine geçmesi halinde ihracatı gerçekleştiren Taraf
ülke menşeli kabul edilirler.
(7) Bu maddede belirtilen kümülasyonun uygulanması
bakımından Taraf ülkelerden biri menşeli olup ihracatı gerçekleştiren Taraf
ülkede hiçbir işçilik veya işleme uğramamış ürünler, bu ülkelerden birine
ihraç edilmeleri halinde menşeli ürün statülerini korurlar.
(8) Bu maddede belirtilen kümülasyon sadece;
a) Menşe statüsünün elde edilmesi sürecine dâhil
olan Taraf ülkeler ile varış ülkesi olan Taraf arasında bir tercihli
ticaret anlaşmasının mevcut olması,
b) Eşyanın, bu Yönetmelikte belirtilen kurallarla
aynı menşe kurallarının uygulanması suretiyle menşe statüsü elde etmiş
olması,
halinde uygulanabilir.
(9) 58 inci maddede belirtilen geçirgenlik
hükümlerinin uygulanması halinde, sekizinci fıkranın (b) bendinde yer alan
koşul aranmaksızın 58 inci maddede sayılan şartlara tabi olarak kümülasyon
uygulanır.
(10) Ürünlerin ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke
menşe statüsünü bu maddede belirtilen kümülasyonun uygulanması suretiyle
elde etmiş olması halinde, bu Yönetmeliğin altıncı bölümünde yer alan
usullere uygun biçimde düzenlenen veya hazırlanan menşe ispat belgesine
İngilizce olarak “CUMULATION APPLIED WITH (Taraf ülke/ülkelerin İngilizce
dilindeki isim/isimleri)” ibaresi yazılır. Menşe ispat belgesi olarak EUR.1
dolaşım belgesinin kullanıldığı hallerde, bu ibare 7 numaralı kutuya
yazılır.
(11) Taraf ülkeler, ihracatı gerçekleştiren Taraf
ülke menşe statüsünü bu maddede belirtilen kümülasyonun uygulanması
suretiyle elde etmiş ürünlerin ithalatında onuncu fıkrada belirtilen
ibarenin menşe ispat belgesinin üzerine yazılması hususundan feragat
edebilir. Bu tercihte bulunan Taraf ülkeler Bakanlık resmî internet
sitesinden duyurulur.
(12) On birinci fıkranın uygulanması bakımından,
onuncu fıkrada belirtilen ibarenin yazılması zorunluluğundan feragat
hakkından istifade eden ve bir Taraf ülkede yerleşik olup 19 uncu madde
hükümleri kapsamında bir menşe ispat belgesi hazırlayan veya düzenlenmesi
için başvuruda bulunan ihracatçı, kümülasyon uygulanmasına ilişkin koşulların
yerine getirildiğini temin eden tüm gerekli tedbirleri alır ve gümrük
idaresine tüm ilgili belgeleri ibraz etmeye hazırlıklı olur.
(13) Kümülasyon hükümlerinin uygulanmasında Ek
V’teki tablolar esas alınır.
Muhasebesel
ayrım
MADDE 11-
(1) Bir ürünün tabi olduğu işçilik
veya işlemde, aynı ve birbirleri yerine geçebilen menşeli ve menşeli
olmayan girdiler kullanılıyorsa, muhasebesel ayrım yöntemi işletilerek bir
ürünün imalatında kullanılan bu girdilerin fiziksel olarak ayrı stoklarda
tutulmaksızın depolanmasına Bakanlıkça izin verilebilir.
(2) Taraf ülkeler, muhasebesel ayrım yönteminin
uygulanmasının gümrük idarelerinin ön iznine tabi olmasını gerekli
kılabilir. Gümrük idareleri izni, uygun göreceği her türlü koşula bağlı
olarak verebilir ve iznin kullanımını izler. Gümrük idaresi, yararlananın
izni uygunsuz kullandığı veya bu Yönetmelikte belirlenen bir koşulu yerine
getiremediği her durumda vermiş olduğu izni geri alabilir.
(3) Muhasebesel ayrım yönteminden yararlanmasına
Bakanlıkça izin verilen kişiler, birinci ve altıncı fıkra hükümlerinin
uygulanmasıyla ihracatın gerçekleştiği Taraf ülke menşeli olduğu kabul edilen
ürünlere ilişkin olarak yerine göre menşe ispat belgesi hazırlayabilir,
düzenleyebilir veya düzenlenmesi için başvuruda bulunabilir. Söz konusu
menşe ispat belgelerinde kayıtlı ürün miktarı, muhasebesel ayrım yönteminin
uygulanmasıyla menşeli olduğu kabul edilen ürün miktarını aşamaz. Gümrük
idarelerinin talebi üzerine miktarların nasıl yönetildiğine dair her türlü
bilgi ve belge gümrük idarelerine sunulur.
(4) Muhasebesel ayrım yöntemi, ürünlerin imal
edildiği ülkede uygulanan genel muhasebe ilkelerine göre uygulanır ve kaydı
tutulur.
(5) Muhasebesel ayrım yönteminin kullanılmasıyla,
ihracatın gerçekleştirildiği Taraf ülke menşeli kabul edilebilecek ürün
miktarının, stokların fiziksel ayrıma tabi tutulmuş olması halinde
ihracatın gerçekleştirildiği Taraf ülke menşeli kabul edilebilecek ürün
miktarını hiçbir zaman için geçmemesi temin edilir.
(6) Armonize Sistemin 1701 pozisyonunda
sınıflandırılan aynı ve birbirleri yerine geçebilen menşeli ve menşeli
olmayan ürünlerin, başka bir ürünün imalatında girdi olarak kullanılmasa
dahi muhasebesel ayrım yöntemi işletilerek fiziksel olarak ayrı stoklarda
tutulmaksızın depolanmasına Bakanlıkça izin verilebilir.
(7) Muhasebesel ayrım yönteminin kullanılması ile
bu yöntemin kullanılmasına ilişkin iznin verilmesi, geri alınması ve iznin
kullanımının izlenmesine dair usul ve esaslar Bakanlık resmî internet
sitesinden duyurulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Nitelendirme
Birimi, Setler ve Etkisiz Unsurlar
Nitelendirme
birimi
MADDE 12-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanmasında nitelendirme birimi, Armonize Sistem nomanklatürünü
kullanmak suretiyle sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul
edilen belirli bir üründür. Buna göre;
a) Muhtelif maddelerin montajı veya
gruplandırılmasından oluşan bir ürün, Armonize Sistemde tek bir pozisyonda
sınıflandırıldığında, bu ürün bir bütün olarak nitelendirme birimidir.
b) Bir sevkiyat, Armonize Sistemde aynı pozisyon
içinde sınıflandırılan, belli sayıda aynı üründen oluşuyorsa her bir ürün
bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilir.
(2) Armonize Sistemin 5 sayılı Genel Kuralı
çerçevesinde ambalaj, sınıflandırma açısından ürüne dâhil ediliyorsa
menşeinin tespiti açısından da dâhil edilir.
(3) Bir teçhizat, makine, aygıt veya araç parçası
beraberinde teslim edilen, normal olarak bir cihazın bölümü durumundaki ve
fabrika çıkış fiyatına dâhil edilmiş bulunan aksesuarlar, yedek parçalar ve
aletler; söz konusu teçhizat, makine, aygıt veya araç içinde mütalaa
edilir.
Setler
MADDE 13-
(1) Armonize Sistemin 3 sayılı Genel
Kuralında tanımlanan setler, kendisini meydana getiren tüm ürünler menşeli
ürün ise o ülke menşeli olarak addedilir. Ancak, bir set menşeli ve menşeli
olmayan ürünlerden oluşuyorsa, menşeli olmayan ürünlerin kıymetinin setin
fabrika çıkış fiyatının %15'ini aşmaması koşuluyla, set bir bütün olarak o
ülke menşeli kabul edilir.
Etkisiz
unsurlar
MADDE 14-
(1) Bir ürünün menşeli olup
olmadığını belirlemek için imalatında kullanılabilecek;
a) Enerji ve yakıtın,
b) Tesis ve teçhizatın,
c) Makine ve aletlerin,
ç) Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi
amaçlanmayan eşyanın,
menşeini belirlemek gerekmez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel
Gereklilikler
Ülkesellik
ilkesi
MADDE 15-
(1) İkinci ve üçüncü bölümde yer
alan eşyaya menşe statüsü kazandırılmasına ilişkin koşullar, ilgili Taraf
ülkede kesintisiz olarak yerine getirilir.
(2) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülkeden başka bir
ülkeye ihraç edilmiş olan menşeli eşyanın geri gelmesi halinde, geri gelen
eşyanın, ihraç edilmiş eşya ile aynı olduğu, söz konusu ülkede bulunma veya
ihraç edilme süresi içerisinde, iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için
gerekli olanların ötesinde herhangi bir işleme tabi tutulmadığı hususları
gümrük idarelerini tatmin edecek şekilde ispat edilmediği takdirde, eşyanın
menşeli olmadığı kabul edilir.
(3) İkinci ve üçüncü bölümde yer alan şartların
karşılanmasıyla kazanılmış olan menşe statüsü, ihraç edildikten sonra
ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkeye yeniden ithal edilen girdiler üzerinde
ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke dışında yapılan işçilik veya işlemden
aşağıdaki koşulların sağlanması durumunda etkilenmez:
a) Söz konusu girdilerin ihracatı gerçekleştiren
Taraf ülkede tamamen elde edilmiş olması veya ihraç edilmelerinden önce 9
uncu maddede belirtilen işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden
geçmiş olmaları.
b) Yeniden ithal edilen eşyanın, ihraç edilen
girdilerin işçilik veya işlemden geçirilmesi ile elde edildiği ve bu madde
hükümleri uyarınca ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke dışında edinilen
toplam katma değerin, menşe statüsü talebine konu nihai ürünün fabrika
çıkış fiyatının %10’unu aşmadığının gümrük idarelerini tatmin edecek
şekilde kanıtlanabilmesi.
(4) Üçüncü fıkranın amaçları bakımından, ikinci ve
üçüncü bölümde düzenlenen menşe statüsünün kazanılması için gerekli koşullar,
ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke dışında yapılan işçilik ve işlemlere
uygulanamaz. Bununla birlikte, nihai ürünün menşe statüsünün
belirlenmesinde, ürüne dahil edilen menşeli olmayan tüm girdiler için Ek
II’deki listede belirtilen bir azami kıymet koşulu bulunduğu durumda,
anılan Taraf ülkede ürüne dahil edilen menşeli olmayan girdilerin toplam
kıymeti ile bu madde hükümlerinin uygulanmasıyla, Taraf ülke dışında
kazanılmış toplam katma değer birlikte dikkate alındığında, o ürünün menşe
statüsü kazanması için belirlenen azami kıymet yüzdesini aşamaz.
(5) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümlerinin
uygulanması amacıyla, toplam katma değer, orada imalata dahil edilen
girdilerin kıymetlerini de içerecek şekilde, ihracatı gerçekleştiren Taraf
ülke dışında oluşan tüm maliyetleri ifade eder.
(6) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri, Ek II’deki
listede belirtilen koşulları yerine getirmeyen veya 8 inci maddede yer alan
tolerans kuralının uygulanması ile yeterli işçilik veya işlemden geçmiş
olduğu kabul edilen ürünler için uygulanmaz.
(7) Bu maddede düzenlenen ve ihracatı
gerçekleştiren Taraf ülke dışında yapılan herhangi bir işçilik veya işlem,
hariçte işleme veya ilgili diğer gümrük rejimleri vasıtasıyla yürütülür.
Değişmezlik
MADDE 16-
(1) Anlaşma hükümlerinde sağlanan
tercihli muamele, yalnızca bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine
getirerek bir Taraf ülkede ithalat amacıyla beyan edilen ürünlerin,
ihracatın gerçekleştiği Taraf ülkeden ihraç edilen ürünlerle aynı ürünler
olması kaydıyla uygulanır. Dahilde kullanım için beyan edilmeden önce bu
ürünlerin, ithalatın gerçekleştiği Taraf ülkenin özel iç düzenlemelerine
uyum sağlanması amacıyla transit üçüncü ülke veya ülkelerde ya da
sevkiyatın bölündüğü üçüncü ülke veya ülkelerde gümrük gözetimi altında
gerçekleştirilmesi kaydıyla; işaret, etiket, mühür veyahut herhangi bir
belge eklenmesi veya yapıştırılması haricinde yahut iyi koşullarda muhafaza
edilmelerine yönelik işlemlere tabi tutulmaları dışında herhangi bir
şekilde değiştirilmemiş veya dönüştürülmemiş olmaları gerekir.
(2) Ürünler veya sevkiyatlar, transit üçüncü
ülkelerde gümrük gözetimi altında olmaları koşuluyla depolanabilir.
(3) Altıncı bölümde yer alan hükümlere halel
gelmeksizin, sevkiyatlar, söz konusu üçüncü ülke veya ülkelerde gümrük
gözetimi altında yapılması şartıyla bölünebilir.
(4) İthalatı gerçekleştiren Taraf ülkenin şüphe
duyması halinde, ithalatçıdan veya onun kanuni temsilcisinden bu madde
hükümlerine uyulduğunun kanıtlanması istenebilir. Birinci, ikinci ve üçüncü
fıkralarda yer alan hükümlerin yerine getirildiğinin ithalatı
gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük yetkililerine ispatı, aşağıdaki
belgelerden birinin ibrazı yoluyla yapılır:
a) Konşimento gibi sözleşmeye bağlanmış taşımacılık
belgeleri.
b) Ambalajların işaret ya da numaralarına dayanan kesin
veya somut kanıtlar.
c) Transit ülke veya ülkelerin ya da sevkiyatın
bölündüğü ülke veya ülkelerin gümrük makamları tarafından verilen manipüle
edilmemiş eşya belgesi yahut eşyanın transit ülke veya ülkelerde ya da
sevkiyatın bölündüğü ülke veya ülkelerde gümrük gözetiminde kaldığını
gösteren diğer herhangi bir belge.
ç) Eşyanın kendisine ilişkin herhangi bir kanıt
şeklinde verilebilecek tüm uygun belgeler.
Sergiler
MADDE 17-
(1) Taraf ülkelerin birinden 10
uncu maddede belirtilen kümülasyonun uygulanabilir olduğu Taraf ülkeler
dışında başka bir ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve sergi sonrasında
diğer bir Taraf ülkeye ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler gümrük
idarelerinin;
a) İhracatçının bu ürünleri Taraf ülkelerin
birinden serginin düzenlendiği ülkeye naklettiği ve burada sergilediği,
b) Ürünlerin aynı ihracatçı tarafından diğer Taraf
ülkedeki bir kimseye satıldığı veya bu kimsenin tasarrufuna verildiği,
c) Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden
hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildiği durumunu koruyarak sevk
edildiği,
ç) Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri
andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek dışında başka bir amaçla
kullanılmadığı,
hususlarında tatmin edilmesi kaydıyla, ithallerinde
Anlaşma hükümlerinden yararlanır.
(2) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
düzenlenen veya hazırlanan menşe ispat belgesi, normal usullere uygun
olarak ithalatı gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük yetkililerine ibraz
edilir. Bu belge üzerinde serginin adı ve adresi belirtilir. Gümrük idareleri
tarafından, gerektiği takdirde ürünlerin durumu ve sergilenmelerine ilişkin
koşullar hakkında ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
(3) Birinci fıkra, yabancı ürün satmak üzere
kurulmuş işyeri veya mağazalarda özel amaçla düzenlenmemiş olan, açık olduğu
süre içinde ürünün gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret,
sanayi, tarım ve el sanatları sergi, fuar veya benzeri umumi gösteri veya
teşhirlerine uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geri Ödeme veya
Muafiyet
Gümrük vergilerinde
geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması
MADDE 18-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olarak menşe ispat belgesi düzenlenen veya hazırlanan bir Taraf ülke
menşeli ve Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarında yer alan ürünlerin
imalatında kullanılan menşeli olmayan girdiler, ihracatı gerçekleştiren
Taraf ülkede her ne türde olursa olsun gümrük vergilerinin geri ödenmesine
veya bunlardan muafiyete tabi değildir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen yasak;
a) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülkede imalatta
kullanılan girdilere uygulanan gümrük vergisi veya eş etkili vergilerin
kısmen veya tamamen iadesi veya muaf tutulması veya ödenmemesi yönündeki
her türlü düzenlemeye,
b) Ürünlerin söz konusu girdilerden elde edilip
ihraç edildiği ve dâhilde kullanım için alıkonmadığı hallerde,
c) Birinci fıkrada ve (a) bendinde belirtilen iade,
muafiyet veya geri ödemelerin açıkça veya aynı etkiyi doğuracak şekilde
geçerli olduğu durumlarda,
uygulanır.
(3) Bir menşe ispat belgesi kapsamındaki ürünlerin
ihracatçısı, menşeli olmayan girdiler kullanılarak üretilen ilgili ürünlere
geri ödeme sağlanmadığını ve bu girdilere uygulanabilen tüm gümrük
vergileri ile eş etkili vergilerin fiilen ödendiğini ispat eden tüm geçerli
belgeleri gümrük yetkililerinin talebi üzerine herhangi bir zamanda ibraz etmeye
hazır olmak zorundadır.
(4) Birinci fıkrada belirtilen yasak, 10 uncu
maddenin dördüncü veya beşinci fıkrası kapsamında belirtilen kümülasyonunun
uygulanmasıyla menşe statüsü kazanan ürünlerin ilgili Taraf ülkeler
arasındaki ticaretinde uygulanmaz.
(5) Ürünler, diğer Taraf ülkelerden herhangi biri
menşeli girdilerle kümülasyon uygulanmaksızın, ihracatı veya ithalatı
gerçekleştiren Taraf ülke menşeli olarak kabul ediliyorlarsa; birinci
fıkradaki yasak, bir yanda Türkiye, İsviçre (Lihtenştayn dahil), İzlanda,
Norveç ya da Avrupa Birliği ile diğer yanda Türkiye ve İsrail hariç
Barselona Sürecine katılım sağlayan herhangi bir ülke arasındaki ikili
ticarette uygulanmaz.
ALTINCI BÖLÜM
Eşyanın
Menşeinin İspatı
Menşe
ispat belgelerine ilişkin genel koşullar
MADDE 19-
(1) Taraf ülkelerden biri menşeli
ürünler, diğer bir Taraf ülkeye ithal edilmeleri sırasında, aşağıdaki
belgelerden birinin ibrazı üzerine ilgili Anlaşmadan yararlanır:
a) Bir örneği Ek III’te yer alan bir menşe beyanı.
b) Bir örneği Ek IV’te yer alan bir EUR.1 dolaşım
belgesi.
(2) Birinci fıkra hükümlerine rağmen, bu Yönetmelik
çerçevesinde menşeli ürünler, 38 inci maddede belirtilen durumlarda,
birinci fıkrada belirtilen menşe ispat belgelerinden herhangi birinin ibraz
edilmesine gerek bulunmaksızın Anlaşmadan yararlanır.
(3) 2 nci maddede belirtilen Anlaşmalar kapsamında,
bu ülkelerde düzenlenmiş EUR.1 dolaşım belgesi veya menşe beyanı eşliğinde,
Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği kapsamında olan AB menşeli eşyanın
Türkiye'ye ithalinde, 12/9/1963 tarihli Ankara Anlaşması ve 23/11/1970
tarihli Katma Protokol çerçevesinde yapılan düzenlemeler ile öngörülen
tercihli tarife uygulanır.
(4) Ek V’te yer alan kümülasyonun mümkün olduğu
Taraf ülkelerden biri menşeli eşyanın, Ek V’te yer alan bir başka Taraf
ülkeden EUR.1 dolaşım belgesi veya menşe beyanı eşliğinde Türkiye’ye
ithalinde, Türkiye ile eşyanın menşeli olduğu ülke arasında mevcut
düzenlemeler ile öngörülen tercihli tarife uygulanır.
(5) 58 inci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla,
üçüncü ve dördüncü fıkranın uygulanabilmesi için ihracatın
gerçekleştirildiği Taraf ülkede düzenlenen veya hazırlanan menşe ispat
belgesi kapsamı eşyanın menşeinin belirlenmesine dayanak teşkil edebilecek
2012 kuralları ve/veya 2023 kurallarının Ek V’te yer alan tablolarda
gösterilen menşe ülke ve kümülasyon uygulanmasıyla ticaret akışına dahil
olan Taraf ülkeler ile Türkiye arasında geçerli olması gereklidir.
(6) Birinci fıkranın amaçları doğrultusunda, iki
veya daha fazla Taraf ülke, birinci fıkrada belirtilen menşe ispat
belgelerinin elektronik olarak düzenlenmesine ve/veya elektronik olarak
sunulmasına olanak tanıyan bir sistem kurabilir.
(7) Altıncı fıkrada belirtilen sistem kurulana
kadar, Taraf ülkeler, ithalat sırasında kendilerine ibraz edilen elektronik
olarak düzenlenmiş dolaşım belgelerini aşağıda yer alan koşullar sağlandığı
takdirde kabul eder:
a) Elektronik olarak düzenlenen dolaşım
belgelerinin Ek IV’te yer alan örneğe uygun olması.
b) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük
idarelerinin, elektronik olarak düzenlenen dolaşım belgelerinin
gerçekliğinin doğrulanması için güvenli çevrimiçi internet tabanlı bir
sistem sağlaması.
c) Elektronik olarak düzenlenen dolaşım
belgelerinin benzersiz bir seri numarası ve varsa belgelerin tanımlanabileceği
güvenlik özelliklerine sahip olması.
(8) Ek V’te yer alan kümülasyonun mümkün olduğu
Taraf ülkelerden birinin elektronik dolaşım belgesi düzenlemeye başladığı
tarih Bakanlık resmî internet sitesinden duyurulur.
(9) Taraf ülkelerden biri tarafından yedinci
fıkrada listelenen koşulların yerine getirilmemesi durumunda elektronik
olarak düzenlenen dolaşım belgelerinin kabulü durdurulabilir. İlgili Taraf
ülkenin düzenlediği dolaşım belgelerinin hangi tarihten itibaren kabul
edilmemesi gerektiği, sekizinci fıkrada belirtilen duyurunun güncellenmesi
suretiyle Bakanlık resmî internet sitesinden duyurulur.
(10) Birinci fıkra hükümlerine halel gelmeksizin,
iki veya daha fazla Taraf ülke, bu Taraf ülkeler arasındaki tercihli
ticarette, birinci fıkrada belirtilen menşe ispat belgelerinin yerine, söz
konusu Taraf ülkelerin kendi mevzuatına uygun olarak elektronik bir veri
tabanına kayıtlı ihracatçılar tarafından hazırlanan menşe beyanlarının
ibraz edilmesine karar verebilir. İki veya daha fazla Taraf ülkenin
uzlaşmasıyla elektronik bir veri tabanına kayıtlı ihracatçılar tarafından
hazırlanan menşe beyanlarının kullanılması, diğer Taraf ülkeler ile çapraz
kümülasyonun kullanılmasına engel teşkil etmez.
(11) Altıncı ve onuncu fıkralarda yer verilen
yöntemlerin menşe tevsikinde kullanılmasına dair usuller ve bu hükümlerin
hangi tarihler itibarıyla uygulanacağı Bakanlık resmî internet sitesinden
duyurulur.
Menşe
beyanında bulunma koşulları
MADDE 20-
(1) Menşe beyanı 40 ıncı madde çerçevesinde
bir onaylanmış ihracatçı tarafından veya toplam kıymeti 6.000 Avroyu
geçmeyen menşeli ürünler içeren bir ya da daha fazla kaptan oluşan bir
sevkiyat için herhangi bir ihracatçı tarafından hazırlanabilir.
(2) Menşe beyanı, söz konusu ürünlerin Türkiye veya
Ek V’te yer alan kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkelerden biri menşeli
olduğunun kabulü ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmesi
halinde hazırlanabilir.
(3) Menşe beyanında bulunan ihracatçı, söz konusu
ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine
getirilmiş olduğunu kanıtlayan ilgili tüm belgeleri, gümrük idarelerinin
talebi üzerine herhangi bir anda ibraz etmeye hazırlıklı olur.
(4) Bir örneği Ek III’te yer alan menşe beyanı,
Anlaşma ve ihracatçı ülkenin mevzuatıyla uyumlu olarak ihracatçı tarafından
Türkçe veya 2 nci maddede yer alan Anlaşmalarda belirtilen dillerden
birinde fatura, teslimat notu veya başka bir ticari belge üzerine daktilo
edilmesi, damgalanması ya da basılması suretiyle hazırlanır. Eğer beyan el
yazısı ile yapılırsa, matbaa harfleriyle ve mürekkeple yazılır.
(5) Menşe beyanı, ihracatçının kendi el yazısı ile
atacağı orijinal imzasını ihtiva eder. Ancak, 40 ıncı madde çerçevesinde
onaylanmış ihracatçıdan, kendi adıyla hazırlanmış herhangi bir menşe
beyanının kendi el yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm sorumluluğu üzerine
aldığına dair yazılı bir taahhütnameyi ihracatçı ülkenin gümrük idarelerine
vermiş olması koşuluyla, böyle bir beyanı imzalama şartı aranmaz.
(6) Menşe beyanı, ihracatçı tarafından, kapsadığı
ürünlerin ihracatı esnasında veya ithalatından itibaren iki yıl içinde
ithalatın yapıldığı Taraf ülkeye ibrazı koşuluyla, ihracattan sonra geriye
dönük olarak hazırlanabilir.
(7) 16 ncı maddenin üçüncü fıkrası çerçevesinde bir
sevkiyatın bölünmesi halinde ve altıncı fıkradaki iki yıllık süre sınırına
uyulmuş olması koşuluyla, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede yerleşik
onaylanmış ihracatçı tarafından geriye dönük menşe beyanı hazırlanabilir.
(8) Menşe beyanı kapsamı eşyanın Ek V’te belirtilen
ülke veya ülkeler menşeli girdilerle 10 uncu madde hükümleri kapsamında
kümülasyon uygulanmak suretiyle menşe kazanmış olması durumunda, beyana
İngilizce dilinde “CUMULATION APPLIED WITH (Ülkenin/Ülkelerin ismi)”
yazılır.
Tedarikçi
beyanları
MADDE 21-
(1) Menşeli ürünler için bir Taraf
ülkede EUR.1 dolaşım belgesi düzenlendiğinde veya bir menşe beyanı
hazırlandığında, bu ürünlerin imalatında Ek V’te belirtilen bir Taraf
ülkeden gelen ve 10 uncu maddenin üçüncü ya da dördüncü fıkralarına uygun olarak
ilgili Taraf ülkelerde tercihli menşe statüsü kazanılmaksızın işçilik veya
işleme tabi tutulmuş olan eşyanın kullanılmış olması halinde, bu eşyaya
ilişkin olarak verilen tedarikçi beyanında kayıtlı bilgiler dikkate alınır.
(2) Birinci fıkrada belirtilen tedarikçi beyanı,
beyan metninde bilgileri kayıtlı eşya kullanılarak imal edilen ürünlerin
ihracatın gerçekleştiği Taraf ülke menşeli sayılması ve bu Yönetmeliğin
diğer gerekliliklerinin karşılanması bakımından beyan kapsamı eşyanın bir
Taraf ülkede tabi tutulduğu işçilik veya işlemlere dair tevsik edici belge
olarak kabul görür.
(3) Tedarikçi beyanı, kapsadığı eşyanın teşhis
edilebilmesini sağlayacak derecede eşyayı ayrıntılı bir şekilde tanımlayan
fatura, teslimat notu veya diğer herhangi bir ticari belgeye ek yapılmak
suretiyle Ek VI’da belirtilen forma uygun olarak ayrı bir kağıt sayfasında
eşyanın tedarikçisi tarafından hazırlanır. Dördüncü fıkrada yer alan
durumlar haricinde, eşyanın her bir sevkiyatı için ayrı bir tedarikçi
beyanı düzenlenir.
(4) Bir Taraf ülkede tabi tutulduğu işçilik veya
işlemin bir zaman dilimi boyunca değişmemesi öngörülen eşyayı belirli bir
müşteriye tedarik eden bir tedarikçi, bu müşteriye söz konusu eşyanın
sonraki sevkiyatlarını da kapsayan ve “uzun dönem tedarikçi beyanı” olarak
adlandırılan tek bir tedarikçi beyanı verebilir.
(5) Türkiye’de düzenlenen uzun dönem tedarikçi
beyanları, beyanın düzenlendiği tarihten itibaren azami iki yıllık bir süre
zarfında geçerli olur. Beyanın düzenlendiği Taraf ülkenin gümrük idareleri,
uygun göreceği koşullar dahilinde daha uzun sürelerin kullanılabilmesine
izin verebilir.
(6) Uzun dönem tedarikçi beyanı, ilgili eşyayı bu
eşyanın teşhis edilmesini mümkün kılacak ölçüde yeterli ayrıntıda tanımlar
ve Ek VII’de yer alan örneğe uygun olarak tedarikçi tarafından düzenlenir.
(7) Tedarikçi, uzun dönem tedarikçi beyanını beyan
kapsamı eşyanın ilk sevkiyatından önce yahut bu eşyanın ilk sevkiyatının
beraberinde müşterisine verir.
(8) Uzun dönem tedarikçi beyanı kapsamı eşyaya
ilgili Taraf ülkede tatbik edilen işçilik veya işlemin değişmesi yahut
başka bir sebepten ötürü, geçerlilik süresi içerisinde olmakla beraber, söz
konusu beyanın bu maddenin uygulanması bakımından tevsik edici belge olarak
kullanılamayacağının anlaşılması halinde, ilgili tedarikçi, müşterisini
derhal bilgilendirir.
(9) Tedarikçi beyanı Ek VI’da ve uzun dönem
tedarikçi beyanı Ek VII’de gösterildiği şekilde, düzenlendiği Taraf ülkenin
ulusal mevzuatına uygun olarak tedarikçi tarafından 2 nci maddede sayılan
Anlaşmalarda öngörülen dillerden birinde daktilo edilir veya bir klavye
yardımıyla yazılır ve kendi ıslak imzası tatbik edilerek hazırlanır.
(10) Dokuzuncu fıkra hükmüne rağmen, Ek VI ve Ek
VII’de gösterilen tedarikçi beyanlarının el yazısı ile hazırlanması
mümkündür. El yazısı ile hazırlanan tedarikçi beyanları, mürekkepli kalem
ve matbaa harfleri kullanılarak okunaklı bir biçimde doldurulur.
(11) Bu madde hükümlerine göre beyanda bulunan bir
tedarikçi, beyanda kayıtlı bilgilerin doğruluğunu kanıtlayan tüm vesaiki,
beyanın düzenlendiği Taraf ülkenin gümrük idarelerinin talebi üzerine her
an ibraz etmeye hazırlıklı olmak zorundadır.
EUR.1
dolaşım belgesinin düzenlenme koşulları
MADDE 22-
(1) EUR.1 dolaşım belgesi,
ihracatçının veya ihracatçının sorumluluğunda yetkili temsilcisinin yazılı
başvurusu üzerine, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük idaresi
tarafından düzenlenir.
(2) 19 uncu maddenin yedinci fıkrası uyarınca
elektronik olarak düzenlenen EUR.1 dolaşım belgesi, Ek IV’te yer alan
örneğe dayanır. Bu türden belgeler, seri numarasının yanı sıra çevrimiçi
doğrulamaya imkan tanıyan internet tabanlı bir güvenlik özelliğine de sahip
olur.
(3) EUR.1 dolaşım belgesi, söz konusu ürünlerin
Türkiye veya Ek V’te yer alan kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkelerden
biri menşeli olduğunun kabul edilmesi ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin
yerine getirilmesi halinde ihracatın gerçekleştirildiği Taraf ülkenin
gümrük idaresi tarafından düzenlenebilir.
(4) EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesi için
başvuruda bulunan ihracatçı, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu
Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu kanıtlayan
ilgili tüm belgeleri, gümrük idarelerinin talebi üzerine herhangi bir anda
ibraz etmeye hazırlıklı olur.
(5) EUR.1 dolaşım belgelerini düzenleyen gümrük
idareleri, ürünlerin menşe statüsünün ve bu Yönetmeliğin diğer koşullarının
yerine getirilmiş olduğunun doğrulanması için gereken her türlü tedbiri
alır. Bu maksatla, tevsik edici belgeler sunulmasını talep etme ve
ihracatçının hesaplarını denetleme veya uygun görülen başka herhangi bir
kontrolü yapma hakkına sahiptirler. Aynı zamanda, EUR.1 dolaşım
belgelerinin usulüne uygun olarak doldurulmasını temin ederler. Bilhassa,
ürünlerin tanımı için ayrılmış olan bölümün gerçeğe aykırı ilaveler
yapılmasına hiçbir olasılık bırakmayacak şekilde doldurulmuş olduğunu
kontrol ederler.
(6) EUR.1 dolaşım belgesinin vize edildiği tarih,
belgenin (11) numaralı kutusunda belirtilir.
(7) EUR.1 dolaşım belgesinin gümrük vizesine ayrılmış
(11) numaralı kutusunun doğru olarak ve noksansız doldurulması şarttır.
Yanlış veya noksan yapılan vize işlemi belgeyi geçersiz kılar.
(8) EUR.1 dolaşım belgesi Anlaşma ile sağlanan
tercihli ticarette yazılı delil olarak ancak gümrük idaresinin vizesi ile
hüküm ifade edeceğinden, düzenlenme işlemi vize ile tamamlanmış olur.
(9) Gümrük idareleri tarafından düzenlenen EUR.1
dolaşım belgesi, fiili ihraç gerçekleştiği veya kesinleştiği anda
ihracatçıya verilir.
EUR.1
dolaşım belgesinin şekli, basımı ve dağıtılması
MADDE 23-
(1) EUR.1 dolaşım belgesi, Ek
IV’te belirlenen form ve niteliklere uygun olarak ve seri numaraları
verilerek Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlarca bastırılır
ve ihtiyaca göre dağıtılır.
Türkiye’den
gerçekleştirilecek ihracatlar için EUR.1 dolaşım belgesinin doldurulması
MADDE 24-
(1) EUR.1 dolaşım belgesi,
Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde elektronik sistem
üzerinden düzenlenir. Elektronik sistemdeki veriler 2 nci maddenin birinci
fıkrasında sayılan Anlaşmalara taraf ülkeler, Bakanlık birimleri ve
Bakanlıkça uygun görülen kişi ve kuruluşlarla paylaşılabilir ve veri
değişimine konu yapılabilir.
(2) EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesine ilişkin
başvuru ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi tarafından yapılabilir. Yetkili
olmayan kişiler tarafından yapılan başvurular gümrük idaresi ya da
Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlarca kabul edilmez.
(3) İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcileri EUR.1 dolaşım
belgesinin düzenlenmesi için, bu belgenin arka sayfasında yazılı kurallara
ve ilgili Anlaşma hükümlerine uygun olarak, elektronik sistem üzerinden
aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde başvuruda ve beyanda bulunur:
a) EUR.1 dolaşım belgesi Türkçe veya ilgili
Anlaşmada belirtilen dillerden birinde, gümrük mevzuatı hükümleri gereğince
hazırlanır.
b) EUR.1 dolaşım belgesinde bulunması zorunlu
bilgilerin elektronik sistem üzerinden beyan edilmesi zorunludur. Bu
alanlar ihracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcileri tarafından eksiksiz doldurulur.
Beyan edilen ve EUR.1 dolaşım belgesinde kayıtlı olacak eşyanın, tanınmalarına
olanak verecek yeterli kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde
yer vermeyecek açıklıkta cins, nevi, nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir
biçimde beyan edilmesi zorunludur.
c) Elektronik sistem üzerinde EUR.1 dolaşım belgesi
düzenlenmesi için, beyanda bulunulan eşyanın menşeinin tespitini teminen,
eşyanın imalatında kullanılan menşeli olmayan girdilere uygulanan işlem ve
işçiliğin, Ek II'de yer alan listede belirtilen şartları sağladığını
ispatlayan ve eşyanın imalatında kullanılan Türkiye ve Ek V’te yer alan
kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkeler menşeli girdiler ve bu girdiler
üzerinde gerçekleştirilen işlem ve işçilikleri gösteren tüm bilgi ve
belgeler ile birlikte, ihracata ait diğer belgeler, gümrük idaresi
tarafından ya da Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlarca kontrol
edilmesi için elektronik sisteme yüklenir. İlgili mevzuat uyarınca
elektronik olarak düzenlenen ya da beyanda kullanılmak amacıyla elektronik
ortama aktarılmış bu belgelerin ve talep edilmesi halinde asıllarının,
Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşların doğrudan
erişimine hazır halde tutulması zorunludur. Bu türde belge ve bilgiler
Gümrük Kanununda öngörülen belge saklama sürelerine tabidir.
ç) Bakanlık tarafından ya da Bakanlıkça yetki
verilen kişi ve kuruluşlarca EUR.1 dolaşım belgesinin düzenlenmesine dair
başvurunun kabul edilmesi, beyan edilen belge ve bilgilerin kontrolü,
başvurunun onaylanması ve vize işlemleri elektronik sistem üzerinden
tamamlanır.
d) İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcilerince, vize işleminin
tamamlanmasından sonra elektronik sistem üzerinde yer alan bilgilerin, 23
üncü maddede belirtilen şekil şartlarını taşıyan ve aynı maddede belirtilen
şekilde temin edilen yeşil meneviş zeminli matbu EUR.1 dolaşım belgesi
üzerine yazıcı vasıtasıyla dökümü alınır. Dökümü alınan belgenin (12)
numaralı “İhracatçının Beyanı” kutusu ihracatçı veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi tarafından
imzalanır. İmzalanan belgenin bir kopyası ihracatçı tarafından mer’i
mevzuatta öngörülen belge saklama süreleri saklı kalmak kaydıyla en az beş
yıl süresince saklanır.
e) EUR.1 dolaşım belgesinin üzerinde, belgenin (12)
numaralı “İhracatçının Beyanı” alanına ihracatçı veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisince
atılacak imza haricinde elektronik sistemde oluşturulmamış hiçbir kayıt yer
alamaz. Döküm üzerinde ekleme, düzeltme veya silinti yapılamaz.
İhracatçının
ibraz yükümlülüğü
MADDE 25-
(1) EUR.1 dolaşım belgesi
düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, bu belgeleri düzenleyecek
gümrük idarelerinin veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşların
talep edebileceği, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin
diğer hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden tüm ilgili bilgi
ve belgeleri vermekle yükümlüdür.
EUR.1
dolaşım belgelerine ilişkin Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlarca
yapılacak işlemler
MADDE 26-
(1) 24 üncü madde uyarınca
elektronik sistem kullanılarak EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesi amacıyla
başvuruda bulunulması durumunda gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetki
verilen kişi ve kuruluşlar, bu başvuruları ve 24 üncü maddenin üçüncü
fıkrasının (c) bendi uyarınca başvuruda ibraz edilen bilgi ve belgelerle
birlikte, ihracata ait diğer belgeleri de inceleyerek gerekli işlemleri
tamamlar.
(2) Beyana ve belgelere ilişkin kontroller
tamamlandıktan sonra, uygun görülen başvurular elektronik sistem üzerinden
onaylanır.
(3) İhraç belgeleri ve dolaşım belgelerinden üçüncü
ülkelere gönderileceği anlaşılan eşya için EUR.1 dolaşım belgesi
onaylanamaz ve vize edilemez.
Türkiye’den
gerçekleştirilecek ihracatlar kapsamı EUR.1 dolaşım belgelerinin gümrük
idarelerince incelenmesi ve vize edilmesi
MADDE 27-
(1) Elektronik sistem üzerinden
usulüne uygun olarak doldurularak gümrük idaresine gönderilen EUR.1 dolaşım
belgelerinin kontrolü elektronik sistem üzerinden yapılarak uygun olması
durumunda vize edilir. Elektronik olarak vize edilen EUR.1 dolaşım belgesi
kapsamı eşyaya ilişkin kontroller gümrük idaresince gerçekleştirilir.
(2) Gümrük idareleri birinci fıkrada belirtilen
kontrolleri yaparken;
a) EUR.1 dolaşım belgesinin bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olup olmadığını incelemek,
b) İhraç konusu eşyanın cins, tür, nitelik ve
miktar itibarıyla EUR.1 dolaşım belgesindeki kayıtlara uygun olup
olmadığını tespit etmek,
c) İhraç konusu eşyanın menşeli olup olmadığını
belirlemek,
ç) Eşyaya ait ihraç belgeleri yanında gümrük
mevzuatı uyarınca nakliyeciler tarafından verilen belgeleri incelemek,
d) İhraç konusu eşyayı 7/10/2009 tarihli ve 27369
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğindeki esaslara
göre muayene etmek,
suretiyle işlem ifa eder.
(3) 24 üncü maddenin üçüncü fıkrasının (d) bendinde
belirtildiği şekilde alınan dökümde, belgenin (11) numaralı “Gümrük Vizesi”
alanında elektronik sistem tarafından basılan ve beyanı değerlendirerek
belgeyi vize eden gümrük idaresinin adı, vize tarihi, gümrük mührü veya
kaşesi yer alır.
(4) 22 nci maddede belirtilen EUR.1 dolaşım
belgelerine ilişkin genel koşullar, bu madde hükümlerine göre düzenlenen
EUR.1 dolaşım belgeleri için de geçerlidir.
YEDİNCİ BÖLÜM
EUR.1 Dolaşım
Belgesinin Sonradan Verilmesi ve İkinci Nüshasının Düzenlenmesi
EUR.1
dolaşım belgesinin ihracattan sonra verilmesi
MADDE 28-
(1) 22 nci maddenin dokuzuncu
fıkrasında belirtilen duruma istisna olarak, EUR.1 dolaşım belgesi;
a) Hata, istenmeyerek yapılan ihmal veya özel
durumlar nedeniyle ihraç anında düzenlenmemiş olması,
b) EUR.1 dolaşım belgesinin düzenlenmiş olmakla
birlikte, teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş olduğunun gümrük
idarelerine veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlara tatmin
edici bir şekilde ispat edilmesi,
c) Söz konusu ürünlerin nihai varış yerinin ihracat
anında bilinmemesi ve bu yerin ürünlerin nakliyatı ya da depolanması
sırasında veya 16 ncı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca sevkiyatların
bölünmesinin ardından kesinleştirilmesi,
ç) EUR.1 dolaşım belgesinin 10 uncu maddenin on
birinci fıkrasında belirtilen duyuruya dayanılarak kümülasyon bilgisi
yazılmaksızın düzenlenmiş olması, bununla beraber, kümülasyon
uygulanmasıyla ticaret akışına dahil olan başka bir Taraf ülkenin ithalatta
10 uncu maddenin onuncu fıkrasında belirtilen yöntemi gerekli görmesi,
halinde ait olduğu ürünün ihracından sonra
düzenlenebilir.
EUR.1
dolaşım belgesinin sonradan verilmesi işlemleri
MADDE 29-
(1) EUR.1 dolaşım belgesinin
ihracattan sonra verilmesi amacıyla, ihracatçı veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi;
a) Eşyanın cinsi, türü, niteliği ve miktarını,
ambalaj şeklini, marka ve numaralarını, işaretlerini, ihracat işleminin
yapıldığı gümrük idaresinin adını, gümrük beyannamesinin tarih ve sayısını
belirterek ve gümrük beyannamesinin bir örneğini eklemek suretiyle
elektronik sistem üzerinden başvuruda bulunur.
b) Söz konusu eşya için ihraç sırasında EUR.1
dolaşım belgesi verilmediğini veya 28 inci maddede belirtilen diğer
durumlardan birinin ortaya çıktığını sebepleri ile birlikte elektronik
sistem üzerinden beyan eder.
(2) Birinci fıkrada belirtilen şartları yerine
getiren ihracatçının veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisinin talebi, gümrük idaresi veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar tarafından incelenir. Söz
konusu ihraç eşyasına ait gümrük beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile
varsa bu işleme dair dosyaların incelenmesi ve kontrolü sonucunda, yapılan
beyanın tamamen uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurular elektronik
sistem üzerinden onaylanır ve vize edilir.
(3) İhracattan sonra verilen EUR.1 dolaşım
belgesinin (7) numaralı “Gözlemler” kutusuna İngilizce olarak “ISSUED
RETROSPECTIVELY” ibaresi elektronik sistem üzerinden kaydedilir.
(4) Gümrük idareleri, ancak ihracatçının
başvurusunda sunulan bilgilerin mütekabil dosyadaki bilgilerle örtüştüğünü
teyit ettikten sonra ve ihracat tarihinden itibaren iki yıl içerisinde
sonradan EUR.1 dolaşım belgesi düzenleyebilir.
Teknik
nedenlerle EUR.1 dolaşım belgesinin reddi
MADDE 30-
(1) EUR.1 dolaşım belgesi, bu
Yönetmelikte öngörülen şekilde düzenlenmemiş ise teknik nedenlerle
reddedilebilir. Aşağıda belirtilen;
a) EUR.1 dolaşım belgesinin, ebat veya renk olarak
Ek IV’te yer alan örnekten önemli derecede farklı olması, seri numarası
bulunmaması, Anlaşmada öngörülen dillerden birinde basılmaması gibi
öngörülen form dışında bir form kullanılarak düzenlenmesi,
b) EUR.1 dolaşım belgesinde (4) numaralı kutu gibi
doldurulması zorunlu kutulardan birinin doldurulmaması,
c) EUR.1 dolaşım belgesinin yetkili olmayan bir
makam tarafından onaylanması,
ç) EUR.1 dolaşım belgesi vize edilirken kullanılan
mührün veya kaşenin 42 nci madde hükümleri uyarınca örneği gönderilmeyen
yeni bir mühür veya kaşe olması,
d) EUR.1 dolaşım belgesinin (2) veya (5) numaralı
kutusuna Ek V’te belirtilen kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkeler
dışında başka bir ülke yazılması,
e) EUR.1 dolaşım belgesinin (8) numaralı kutusunda
kayıtlı bilgilerin tercihli tarife talebiyle gümrük idaresine sunulmuş olan
eşyaya ait olmadığının anlaşılması,
gibi teknik nedenlerle kabul edilmeyen EUR.1
dolaşım belgesi 29 uncu maddeye uygun olarak sonradan düzenlenebilir.
(2) Teknik nedenlerle reddedilen EUR.1 dolaşım
belgesi, üzerine İngilizce dilinde “DOCUMENT NOT ACCEPTED” ibaresi
yazılarak ve hangi nedenlerle kabul edilmediği belirtilerek sonradan
düzenlenen yeni bir EUR.1 dolaşım belgesi edinmesi için ithalatçıya iade
edilir. Ancak, gümrük idareleri gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra
kontrol amacıyla veya hile yapıldığından şüphe edilmesi halinde reddedilen
EUR.1 dolaşım belgesinin bir kopyasını saklayabilir.
(3) Türkiye’ye yönelik ithalatlarda ibraz edilen
menşe ispat belgelerinin teknik nedenlerle reddedilmesi durumunda, eşyaya
ilgili Anlaşma kapsamında tercihli rejim uygulanmaz ve kanuni vergi
nispetleri üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler tahsil edilir. Bu durumda,
27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 234 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.
EUR.1
dolaşım belgesinin ikinci nüshasının düzenlenmesi
MADDE 31-
(1) EUR.1 dolaşım belgesinin
çalınması, kaybedilmesi veya hasar görmesi hallerinde ihracatçı veya onun
sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisi, gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve
kuruluşlara başvurarak belgenin ikinci bir nüshasının düzenlenmesi için
elektronik sistem üzerinden başvuruda bulunabilir. Başvuru sahipleri,
ikinci nüsha belge düzenlenme talebinin nedenini elektronik sistemde beyan
eder.
(2) EUR.1 dolaşım belgesinin ikinci nüsha
düzenlenmesi amacıyla, ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi tarafından elektronik
sistem üzerinden gerçekleştirilen başvuru gümrük idaresi veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar tarafından incelenir.
(3) Gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kişi ve kuruluşlar, ihraç işlemi yapılmış olan eşyaya ait asıl EUR.1
dolaşım belgesine ilişkin bilgilerle birinci fıkrada belirtilen beyanı
karşılaştırıp, ikinci nüshaya ilişkin yapılan beyanların doğruluğunu
saptadıktan sonra, başvuru onaylanır ve gümrük idaresince vize işlemi
gerçekleştirilir.
(4) Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha EUR.1
dolaşım belgesinin (7) numaralı “Gözlemler” kutusuna İngilizce “DUPLICATE”
ibaresi ile ilk dolaşım belgesinin vize tarihi ve seri numarası, elektronik
sistem üzerinden kaydedilir.
(5) Elektronik sistem tarafından asıl EUR.1 dolaşım
belgesi, bu belgeye dayanılarak düzenlenen ikinci nüsha EUR.1 dolaşım
belgesiyle ilişkilendirilir.
(6) İkinci nüsha EUR.1 dolaşım belgesi, asıl EUR.1
dolaşım belgesinin vize tarihini taşır ve bu tarihten itibaren geçerli
sayılır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
İbraz
Menşe
ispat belgelerinin geçerliliği
MADDE 32-
(1) EUR.1 dolaşım belgesi,
ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkedeki vize tarihinden itibaren on ay
geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatı gerçekleştiren Taraf ülkenin
gümrük idarelerine ibraz edilmesi gerekir.
(2) Menşe beyanı, ihracatçı tarafından hazırlanış
tarihinden itibaren on ay geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatı
gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmesi gerekir.
(3) İthalatı gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük
idarelerine ibraz edilecek menşe ispat belgeleri, mücbir sebep veya
beklenmeyen hâl mevcudiyeti nedeniyle birinci ve ikinci fıkralarda
belirtilen sürelerden sonra da uygulanan tercihli muamele çerçevesinde
kabul edilebilir.
(4) Eşyanın serbest bölge veya antrepoya konulması
veyahut bir şartlı muafiyet düzenlemesi ya da bir ekonomik etkili gümrük
rejimine tabi tutulması hallerinde, ithalatı gerçekleştiren Taraf ülkenin
gümrük idaresi, eşyanın belirtilen geçerlilik süresi içerisinde gümrüğe
sunulmuş olması kaydıyla menşe ispat belgelerini kabul edebilir.
(5) Menşe ispat belgelerinin ibraz süresinden sonra
tercihli muameleden yararlanması için bu sürenin bitiminden önce eşyanın
gümrüğe gelmiş ve yine bu süreden önce ithalatçı veya gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi tarafından yazılı olarak ilgili gümrük
müdürlüğüne başvurulmuş olması gerekir.
(6) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri kapsamında
geçerlilik süresinden sonra ibraz edilen belgelerin serbest dolaşıma giriş
rejimi çerçevesinde kabul edilmesi, ancak bu belgelerin düzenlendiği veya
hazırlandığı tarihten itibaren 2 yıl içerisinde gümrük idaresine ibraz
edilmesi halinde mümkündür.
(7) Üçüncü fıkranın uygulanmasına, ithalatın
gerçekleştirildiği gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu gümrük ve dış
ticaret bölge müdürlüğünün uygun görüşü çerçevesinde izin verilir.
Menşe
ispat belgelerinin ibrazı
MADDE 33-
(1) EUR.1 dolaşım belgesi ve menşe
beyanı, gümrük mevzuatı ve ilgili mevzuat gereğince ithalatı gerçekleştiren
Taraf ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilir. Gümrük idaresi, beyannameye
ek olarak ithalatçıdan eşyanın Anlaşma koşullarına uygunluğunu gösteren
yazılı bilgi ve belgeleri talep edebilir.
(2) Eşyanın tercihli rejiminden yararlanmasını
teminen ibrazı gereken menşe ispat belgelerinin, bu belgeyle ilgili eşyanın
fiili ithalinden evvel veya fiili ithali sırasında ibraz edilememesi ve
ilgili ithalatı gerçekleştiren tarafından eşyanın bekletilmeden ithalinin
istenilmesi durumunda, tercihli rejim uygulanmaz ve indirimsiz vergi
nispetleri üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler kesin olarak tahsil
edilir. Ancak bu kabil eşyanın fiili ithalini müteakip süreleri içerisinde,
usulüne uygun menşe ispat belgeleri işlemi yapan gümrük idaresine ibraz
olunduğu takdirde; ibraz olunan menşe ispat belgesinin ithal edilen eşyaya
ait olduğunun gümrük beyannamesi ve ekleri belgelerle karşılaştırılarak
anlaşılması ve belgenin geçerlilik süresinin geçirilmemiş olduğunun tespiti
kaydıyla, tercihli vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları ile
tercihsiz vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları arasındaki fark
mükelleflerine iade edilir.
Parçalar
halinde ithalat
MADDE 34-
(1) İthalatçının talebi üzerine
Armonize Sistemin 2(a) Genel Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte
edilmemiş halde olan ve Armonize Sistemin XVI ncı ve XVII nci Bölümlerinde
ya da 7308 ve 9406 pozisyonlarında yer alan ürünlerin, parçalar halinde
ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için tek bir menşe ispat belgesi,
ilk parçanın ithalatı esnasında gümrük idaresine verilebilir.
(2) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar Bakanlık resmî internet sitesinden duyurulur.
Tevsik
edici belgeler
MADDE 35-
(1) Aşağıda sayılan belgeler, bir
EUR.1 dolaşım belgesi veya menşe beyanı kapsamındaki ürünlerin Türkiye veya
Ek V’te yer alan kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkelerden biri menşeli
olduğu ve bu Yönetmeliğin diğer koşullarını yerine getirdiği hususlarını
desteklemek amacıyla; 10 uncu maddenin on ikinci, 20 nci maddenin üçüncü,
21 inci maddenin on birinci ve 22 nci maddenin dördüncü fıkralarında
belirtilen belgeler arasındadır:
a) İhracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu
eşyanın elde edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici
nitelikte; örneğin hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan doğrudan
deliller.
b) Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya
hazırlanmış, imalatta kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik eden, iç
mevzuat uyarınca kullanılan belgeler.
c) Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya
hazırlanmış, girdiler üzerinde bu ülkelerde yapılan işçilik veya işlemi
tevsik eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan belgeler.
ç) Kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik
etmek üzere, Türkiye veya Ek V’te yer alan kümülasyonun mümkün olduğu Taraf
ülkelerden biri tarafından bu Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenmiş
veya hazırlanmış EUR.1 dolaşım belgeleri veya menşe beyanları.
d) 15 inci ve 16 ncı maddelerde öngörülen şartların
karşılandığını ispat eden, Türkiye veya ilgili Taraf ülke dışında
gerçekleştirilen işçilik veya işlemlere ilişkin uygun nitelikte kanıtlar.
(2) Kullanılan girdiler üzerinde bir Taraf ülkede
gerçekleştirilen işçilik veya işlemi tevsik eden o Taraf ülkede düzenlenmiş
olan tedarikçi beyanları, bir EUR.1 dolaşım belgesi ya da menşe beyanında
kayıtlı ürünlerin o Taraf ülke menşeli sayılması ve bu Yönetmeliğin diğer
gerekliliklerinin karşılanması bakımından 20 nci maddenin üçüncü, 21 inci
maddenin on birinci ve 22 nci maddenin dördüncü fıkralarında belirtilen
belgeler arasında kabul edilirler.
Menşe
ispat belgeleri ve tevsik edici belgelerin muhafazası
MADDE 36-
(1) İlgili kanunlarda öngörülen
süreler saklı kalmak üzere;
a) EUR.1 dolaşım belgesi düzenlemek için başvuruda
bulunan ihracatçı, eşyanın menşe statüsünü destekleyen tüm belgeleri ve bu
EUR.1 dolaşım belgesinin elektronik veya fiziki nüshalarını düzenlendiği
tarihten itibaren,
b) Menşe beyanında bulunan ihracatçı bu beyanın bir
nüshasını ve 20 nci maddede belirtilen belgeleri hazırlandığı tarihten
itibaren,
c) EUR.1 dolaşım belgesini düzenleyen gümrük
idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar, başvuru
sırasında firma tarafından kendilerine sunulan tüm vesaiki,
ç) İthalatı gerçekleştiren ülkenin gümrük
idareleri, kendilerine ibraz edilen menşe ispat belgelerini,
d) Tedarikçi beyanını düzenleyen tedarikçi, beyanın
ve beyanın eklendiği tüm faturaların, teslimat notlarının veya diğer ticari
belgelerin yanı sıra 21 inci maddenin on birinci fıkrasında belirtilen
belgelerin kopyalarını,
e) Uzun dönem tedarikçi beyanını düzenleyen
tedarikçi, beyanın ve ilgili müşteriye gönderilen beyan kapsamı eşyaya
ilişkin tüm faturaların, teslimat notlarının veya diğer ticari belgelerin
yanı sıra 21 inci maddenin on birinci fıkrasında belirtilen belgelerin
nüshalarını beyanının geçerliliğinin sona erdiği tarihten itibaren,
en az üç yıl muhafaza eder.
Farklılıklar
ve şekli hatalar
MADDE 37-
(1) Menşe ispat belgelerindeki ifadeler
ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla gümrük
idarelerine ibraz edilen belgelerdeki ifadeler arasında küçük
farklılıkların bulunması, belgenin gümrüğe sunulan ürünlere tekabül
ettiğinin kesin olarak ortaya konması kaydıyla, söz konusu menşe ispat
belgelerinin geçerliliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
(2) Menşe ispat belgeleri üzerindeki ifadelerin
doğruluğu üzerinde şüphe yaratması söz konusu olmayan, daktilo hatası gibi
bariz maddi hatalar, bu belgelerin reddedilmesini gerektirmez.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Menşe
İspatından Muafiyet
Ticari
mahiyette olmayan eşya
MADDE 38-
(1) Küçük paketler halinde gerçek
kişilerden gerçek kişilere gönderilen veya yolcuların zati ya da hediyelik eşyasının
bir bölümünü oluşturan eşya; ticarete konu olmamaları, bu Yönetmelik
gereklerini yerine getirdiklerinin beyan edilmesi ve bu beyanın doğruluğu
hakkında şüphe bulunmaması halinde menşe ispat belgesi istenmeksizin
menşeli ürünler olarak kabul edilir.
(2) Alıcıların, yolcuların veya ailelerinin şahsi
kullanımına mahsus ürünler içeren arızi ithalat, eşyanın tabiatı ve miktarı
itibarıyla ticari bir amaç gözetilmediği bariz ise, ticari ithalat olarak
kabul edilmez.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen
ürünlerin toplam kıymetinin, küçük paketler halindeki eşyada 500 Avroyu,
yolcu zati ve hediyelik eşyasında 1.200 Avroyu geçmemesi gerekir.
ONUNCU BÖLÜM
Avro ile İfade
Edilen Tutarlar
Avro
karşılıklarının tespiti
MADDE 39-
(1) 20 nci maddenin birinci
fıkrası ile 38 inci maddenin üçüncü fıkrası hükümlerinin uygulanmasında,
eşyanın Avro dışında bir para birimi üzerinden faturalandırıldığı
durumlarda, Taraf ülkelerin ulusal para birimleri cinsinden ifade edilen
Avro tutarına eşit tutarlar, Taraf ülkelerin her biri tarafından yıllık
olarak sabitlenir.
(2) Bir sevkiyat, ilgili ülkede sabitlenen tutara
göre, faturanın düzenlendiği para birimine atıf yapılmak suretiyle, 20 nci
maddenin birinci fıkrası ile 38 inci maddenin üçüncü fıkrası hükümlerinden
yararlanır.
ON BİRİNCİ
BÖLÜM
Basitleştirilmiş
İşlemler
Onaylanmış
ihracatçı yetkisinin verilmesi
MADDE 40-
(1) Taraf ülkeler arasındaki
ticarette aşağıdaki hükümler çerçevesinde basitleştirilmiş işlem uygulanması
mümkündür:
a) Bakanlık;
1) Sık sık EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesini
gerektiren sevkiyat yapan,
2) Eşyanın menşe statüsünün ve bu Yönetmelik
hükümlerinin yerine getirildiğinin saptanması için gerekli her türlü
teminatı gümrük idarelerine veren,
3) Vergi ve gümrük mevzuatı ile ilgili ciddi ve
mükerrer suç işlememiş olan,
4) Gümrük makamlarının faaliyetlerini denetlemesine
imkan verecek kayıtlara sahip olan,
gerçek ve tüzel kişilere, eşyanın kıymetine
bakılmaksızın örneği Ek III’te yer alan menşe beyanını hazırlayabilmesi
konusunda onaylanmış ihracatçı yetkisi verebilir.
(2) Bakanlık, basitleştirilmiş işlem uygulamasını
teminen yetki belgesi verilmesi ve yetkinin onaylanmış ihracatçı tarafından
kullanımının izlenmesine ilişkin usulleri belirler.
Onaylanmış
ihracatçı yetkisinin iptali
MADDE 41-
(1) Onaylanmış ihracatçıların bu
Yönetmelikte yer alan hükümlere aykırı hareket etmeleri ya da verilen
yetkide öngörülen koşullara uymamaları veya bu koşulların ortadan kalkması
halinde, cezai hükümler saklı kalmak üzere verilen yetki Bakanlıkça geçici
olarak geri alınabilir veya iptal edilebilir.
ON İKİNCİ BÖLÜM
Gümrük
İdareleri Arasında İdari İşbirliği
Mühür,
kaşe ve adreslerin iletilmesi
MADDE 42-
(1) Taraf ülkelerin gümrük
idareleri, kendi gümrük idarelerinde EUR.1 dolaşım belgesi vize ederken kullandıkları
mühürlerin veya kaşelerin örnek baskılarını, onaylanmış ihracatçılara
verilen yetki numaralarının şablonlarını ve menşe ispat belgelerinin
kontrolünden sorumlu gümrük idarelerinin adreslerini birbirlerine iletir.
İdari
işbirliği
MADDE 43-
(1) Taraf ülkeler, yetkili gümrük
idareleri vasıtasıyla birbirlerine EUR.1 dolaşım belgeleri, menşe beyanları
ve tedarikçi beyanlarının geçerliliklerinin ve bu belgelerde yer alan
bilgilerin doğruluğunun kontrolünde yardımcı olurlar.
Sonradan
kontrol talebi
MADDE 44-
(1) İthalatı gerçekleştiren Taraf
ülkenin gümrük idareleri altıncı bölümde belirtilen menşe ispat
belgelerinin sonradan kontrolünü talep edebilirler.
(2) İthalatı gerçekleştiren Taraf ülke gümrük
idaresi, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede düzenlenen veya hazırlanan
menşe ispat belgelerinin gerçekliği, eşyanın gerçek menşeine ilişkin
bilgilerin doğruluğu ya da bu Yönetmeliğin diğer gerekliliklerinin yerine
getirildiği konusunda makul bir şüphesi olduğunda veya sondaj usulü ile
yapacağı kontrol sonucunda anılan belgeleri, eğer ibraz edilmişse faturayı
yahut bu belgelerin birer kopyalarını, gerektiğinde araştırmanın
gerekçelerini de belirterek sonradan kontrol talebi ile birlikte ihracatı
gerçekleştiren Taraf ülke gümrük idaresine geri gönderir. Menşe ispat
belgesinde yer alan bilgilerin doğru olmadığı kanaatini uyandıran elde
edilmiş tüm belge ve bilgi, kontrol talebini desteklemek üzere gönderilir.
(3) İkinci fıkra hükümlerine tabi olarak EUR.1
dolaşım belgelerinin sonradan kontrol talebi, belgenin (13) numaralı
bölümünün ithalatın gerçekleştiği Taraf ülkenin gümrük idaresi tarafından
aşağıdaki şekilde doldurulması suretiyle gerçekleştirilir:
a) EUR.1 dolaşım belgesini vize eden ve talebin
muhatabı olan ihracatçı Taraf ülke gümrük idaresinin adı ve adresi yazılır.
b) Talepte bulunan Taraf ülke gümrük idaresinin
adresi ile talebin oluşturulduğu tarih yazılır.
c) Talepte bulunan Taraf ülke gümrük idaresinin
mührü veya kaşesi ile işlemi gerçekleştiren görevlinin imzası tatbik
edilir.
Tedarikçi
beyanlarının sonradan kontrolü
MADDE 45-
(1) Tedarikçi beyanlarının veya
uzun dönem tedarikçi beyanlarının sonradan kontrolü, söz konusu beyanların
bir EUR.1 dolaşım belgesi düzenlemek veya bir menşe beyanı hazırlamak üzere
kullanıldığı Taraf ülkenin gümrük idarelerinin, bu belgenin gerçekliğine
veya bu belgede yer alan bilgilerin doğruluğuna ilişkin makul şüphesi
olduğunda ya da sondaj usulü ile yapılabilir.
(2) Birinci fıkranın uygulanması amacıyla, birinci
fıkrada atıfta bulunulan Taraf ülkenin gümrük idareleri, tedarikçi beyanını
veya uzun dönem tedarikçi beyanını ve beyan kapsamı eşyaya ilişkin
faturaları, teslimat notlarını veya diğer ticari belgeleri beyanın
hazırlandığı Taraf ülkenin gümrük idarelerine, gerektiğinde kontrol
talebinin esasına veya biçimine dair gerekçeleri de belirterek gönderir.
(3) Birinci fıkrada atıfta bulunulan Taraf ülkenin
gümrük idareleri, sonradan kontrol talebini desteklemek amacıyla, tedarikçi
beyanında veya uzun dönem tedarikçi beyanında yer alan bilgilerin doğru
olmadığını düşündüren tüm belge ve bilgileri gönderir.
(4) Kontrol, tedarikçi beyanının veya uzun dönem
tedarikçi beyanının hazırlandığı Taraf ülkenin gümrük idaresi tarafından
gerçekleştirilir. Bu amaçla, ilgili gümrük idaresi, her türlü delil talep
etme ve tedarikçinin hesaplarını denetleme veya gerekli gördüğü diğer
kontrolleri yapabilme yetkisine sahiptir.
(5) Kontrol talebinde bulunan gümrük idaresi,
kontrolün sonuçlarından en geç 120 gün içerisinde haberdar edilir. Bu
bildirimde, tedarikçi beyanında veya uzun dönem tedarikçi beyanında yer
alan bilgilerin doğru olup olmadığı ve beyanın ilgili Taraf ülke tarafından
EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenebilmesi veya menşe beyanı hazırlanabilmesi
için dikkate alınıp alınamayacağı ve hangi kapsamda dikkate alınabileceği
hakkında karar vermesini mümkün kılacak hususlar açıkça belirtilir.
(6) Beşinci fıkrada belirtilen 120 günlük süre
içerisinde sonradan kontrol talebine yanıt alınamaması yahut alınan yanıtın
ilgili tedarikçi beyanında kayıtlı bilgilerin doğruluğunun teyit edilmesi
bakımından yetersiz olması halinde, söz konusu tedarikçi beyanı bu
Yönetmelik hükümlerinin uygulanması bakımından eşyanın menşeini ya da menşe
statüsü kazanımını tevsik edici belge olarak kabul edilmez.
(7) Tedarikçi beyanının veya uzun dönem tedarikçi
beyanının hazırlandığı Taraf ülkenin gümrük idaresi tarafından sonradan
kontrole konu edilen tedarikçi beyanının ya da uzun dönem tedarikçi
beyanının sahte olduğunun ve/veya içerdiği bilgilerin doğru olmadığının
bildirilmesi halinde, bu belgelere dayanılarak EUR.1 dolaşım belgesi
düzenlenmesine ilişkin talepler karşılanmaz. Söz konusu beyanlara
dayanılarak düzenlenmiş olan EUR.1 dolaşım belgeleri ve menşe beyanları
iptal edilir ve konuya ilişkin olarak ithalatın gerçekleştirildiği Taraf
ülkeler Bakanlıkça derhal bilgilendirilir.
Makul
şüphe
MADDE 46-
(1) Gümrük idaresine sunulan menşe
ispat belgeleriyle ilgili makul şüphe oluşması halinde, bu belgelere
ilişkin olarak sonradan kontrol talebinde bulunulabilir. Aşağıda
belirtilen;
a) EUR.1 dolaşım belgesinin (11) numaralı bölümünde
tarih bilgisinin bulunmaması,
b) Menşe beyanının, Ek III’te yer verilen örnekten
önemli derecede farklı olması,
c) Menşe ispat belgesinde kayıtlı eşyanın veya bu
eşyanın ambalajının üzerindeki işaretlerin yahut gümrük beyannamesine
eklenen diğer belgelerin, söz konusu eşyanın menşeinin beyan edilenden
farklı olabileceği izlenimini uyandırması,
ç) Menşe kümülasyonu uygulanarak menşe statüsü elde
ettiği beyan edilen eşyaya ilişkin ibraz edilen menşe ispat belgelerinde
veya gümrük beyannamesine eklenen diğer belgelerde yer alan bilgilerin,
ihracatın gerçekleştiği Taraf ülkede yapılan işçilik veya işlemin 9 uncu
maddede belirtilenlerin ötesine geçmediğini göstermesi,
gibi makul şüphe oluşmasına yol açan durumlarda bu
Bölüm hükümlerine göre gerçekleştirilecek sonradan kontrol taleplerinde
mutlaka talebin gerekçesi belirtilir.
Sonradan
kontrol talebinin incelenmesi
MADDE 47-
(1) Kontrol, ihracatı
gerçekleştiren Taraf ülke gümrük idaresi tarafından yapılır. Bu amaçla, ihracatı
gerçekleştiren Taraf ülke gümrük idaresi, her türlü delil talep etme ve
ihracatçının hesaplarını denetleme veya gerekli gördüğü diğer kontrolleri
yapabilme yetkisine sahiptir.
(2) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülke gümrük
idareleri, sonradan kontrolü talep edilen menşe ispat belgesinin EUR.1
dolaşım belgesi olması halinde kontrol sonucunu belgenin (14) numaralı
bölümünü aşağıdaki şekilde doldurmak suretiyle belirtir:
a) Birinci veya ikinci maddelerden uygun olanın
önüne (x) işareti konur.
b) Kontrolü yapan gümrük idaresinin adı ve kontrol
tarihi yazılır.
c) Gümrük idaresinin mühür veya kaşesi ile işlemi
gerçekleştiren görevliye ait imza tatbik edilmek suretiyle onaylanır.
Sonradan
kontrol sonuçları
MADDE 48-
(1) Sonradan kontrol talebinde bulunan
ithalatın gerçekleştirildiği Taraf ülke gümrük idaresi, kontrol sonucundan
en kısa zamanda haberdar edilir.
(2) Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup
olmadığı, söz konusu ürünlerin Taraf ülkelerden biri menşeli olarak kabul
edilip edilemeyeceği ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup
olmadığı hususları açıkça belirtilir.
(3) İthalatın gerçekleştirildiği Taraf ülke gümrük
idaresine ibraz edilen EUR.1 dolaşım belgesinin veya menşe beyanının
sonradan kontrol işlemine tabi tutulması halinde, söz konusu belge kapsamı
eşyanın tercihli vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları ile
tercihsiz vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları arasındaki fark
kadar teminat alınarak eşyanın gümrük işlemleri tamamlanabilir. Sonradan
kontrol amacıyla gönderilen menşe ispat belgelerinin, ihracatçı ülke gümrük
idaresince doğruluğunun teyidi yapılarak geri gönderilmesinden sonra
teminata bağlanan vergiler iade edilir.
(4) Türkiye’ye yönelik ithalat işlemlerinde üçüncü
fıkranın uygulanması amacıyla yükümlülerce yazılı olarak talepte
bulunulması halinde; eşyanın tercihli vergi oranına göre hesaplanan vergi
tutarları ile tercihsiz vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları
arasındaki farka isabet eden tutar, gümrük mevzuatında öngörülen usuller
dâhilinde teminata bağlanmak suretiyle eşya sonradan kontrol sonucu
beklenmeden teslim edilir.
(5) Makul şüphe durumlarında, on ay içinde cevap
alınamaması veya cevapta söz konusu belgelerin doğruluğunun ya da ürünlerin
gerçek menşeinin tespitine imkan verecek ölçüde yeterli bilginin
bulunmaması halinde, talepte bulunan ithalatçı ülke gümrük idareleri
tarafından istisnai durumlar hariç olmak üzere söz konusu eşyaya Anlaşma
hükümlerinin uygulanması reddedilir, ceza tatbik edilmez. Mücbir sebep veya
beklenmeyen hâl mevcudiyeti nedeniyle Anlaşma hükümlerinin uygulanmasına
karar vermeye, ithalatın gerçekleştirildiği gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu
gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğü yetkilidir.
ON ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Serbest
Bölgeler
Serbest
bölgeler
MADDE 49-
(1) Taraf ülke gümrük idareleri,
nakliyeleri esnasında kendi ülkesi içinde bulunan bir serbest bölgeyi
kullanan ve bir menşe ispat belgesi kapsamında ticarete konu olan eşyanın
başka eşyayla değiştirilmemesinin veya bozulmasını önleyici normal işlemler
dışındaki herhangi bir işleme tabi tutulmamasının temini konusundaki her
türlü tedbiri alır.
(2) Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak, Taraf
ülkelerden biri menşeli ürün, bir menşe ispat belgesi kapsamında bir
serbest bölgeye ithal edilir ve bir işçilik veya işlemden geçirilirse,
tatbik edilmiş olan işçilik veya işlemin bu Yönetmelik hükümlerine uygun
olması koşuluyla, ihracatçının talebi üzerine yeni bir EUR.1 dolaşım
belgesi, ilgili gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya
kuruluşlar tarafından düzenlenebilir yahut bu Yönetmelikteki şartların
sağlanması halinde ihracatçı tarafından menşe beyanı hazırlanabilir.
ON DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Cezalar
Cezalar
MADDE 50-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı fiiller hakkında, Gümrük Kanunu, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
ON BEŞİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Septe ve
Melilya
MADDE 51-
(1) “AB” terimi, Septe ve
Melilya’yı kapsamaz. Ancak, 52 nci madde hükümleri dikkate alınmak
kaydıyla, Türkiye menşeli ürünler, Septe ve Melilya’ya ithal edildiğinde,
AB gümrük bölgesi menşeli ürünlere uygulanan aynı gümrük rejimi; bu
Yönetmelik kapsamı bir Anlaşma çerçevesinde Septe ve Melilya menşeli
ürünlerin Türkiye’ye ithalatında, AB’den ithal edilen AB menşeli ürünlerin
tabi olduğu aynı gümrük rejimi uygulanır.
Septe ve
Melilya menşeli ürünlere ilişkin özel şartlar
MADDE 52-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
Türkiye’den Septe ve Melilya’ya ihracatta uygulanmasında, 16 ncı madde
hükümleri uyarınca değişmezlik kuralının karşılanması koşuluyla;
a) Türkiye'de tamamen elde edilmiş ürünler,
b) (a) bendinde belirtilenlerin haricindeki
ürünlerin 7 nci madde çerçevesinde yeterli işçilik veya işleme tabi
tutulmuş olması yahut bu ürünlerin Avrupa Birliği veya Septe ve Melilya
menşeli olması halinde 9 uncu maddede belirtilen yetersiz işçilik veya
işlemin ötesinde bir işçilik veya işleme tabi tutulmuş olması kaydıyla
Türkiye’de elde edilmiş ürünler,
Türkiye menşeli kabul edilirler.
(2) Bu Yönetmelik hükümlerinin Septe ve Melilya’dan
Türkiye’ye ithalatta uygulanmasında, 16 ncı madde hükümleri uyarınca
değişmezlik kuralının karşılanması koşuluyla;
a) Septe ve Melilya'da tamamen elde edilmiş
ürünler,
b) (a) bendinde belirtilenlerin haricindeki
ürünlerin 7 nci madde çerçevesinde yeterli işçilik veya işleme tabi
tutulmuş olması yahut bu ürünlerin Türkiye veya Avrupa Birliği menşeli
olması halinde 9 uncu maddede belirtilen yetersiz işçilik veya işlemin
ötesinde bir işçilik veya işleme tabi tutulmuş olması kaydıyla Septe ve
Melilya’da elde edilmiş ürünler,
Septe ve Melilya menşeli kabul edilirler.
(3) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, Septe ve
Melilya tek bir ülke olarak kabul edilir.
(4) İhracatçı veya yetkili kanuni temsilcisi, EUR.1
dolaşım belgesinin 2 numaralı kutusuna veya menşe beyanına “Türkiye” ve
“Septe ve Melilya” ibarelerini yazar. Ayrıca ürünlerin Septe ve Melilya
menşeli olmaları halinde ise, bu husus EUR.1 dolaşım belgesinin (4)
numaralı kutusunda veya menşe beyanında belirtilir.
(5) Bölgesel Konvansiyonun Septe ve Melilya’da
uygulanmasından İspanyol gümrük idareleri sorumludur.
San
Marino Cumhuriyeti ve Andorra Prensliği
MADDE 53-
(1) San Marino Cumhuriyeti menşeli
ürünler ile Armonize Sistemin 25 ila 97 nci fasıllarında yer alan Andorra
Prensliği menşeli ürünler, bu Yönetmelik kapsamında AB menşeli ürünler
olarak kabul edilir.
(2) San Marino Cumhuriyeti ve Andorra Prensliği
menşeli ürünlerin menşe statüsü, gerekli uyarlamalar yapılarak bu
Yönetmelik hükümlerinin uygulanması suretiyle belirlenir.
Avrupa
Ekonomik Alanı
MADDE 54-
(1) Avrupa Ekonomik Alanı
Anlaşmasının Protokol 4’ü kapsamında Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) menşeli
eşya, sırasıyla Avrupa Birliği, İzlanda, Lihtenştayn veya Norveç’ten (AEA
Tarafları), AEA Tarafları haricindeki bir başka Taraf ülkeye ihraç edildiğinde,
ithalatı gerçekleştiren Taraf ülke ile AEA Tarafları arasında serbest
ticaret anlaşmalarının varlığı şartıyla, Avrupa Birliği, İzlanda,
Lihtenştayn veya Norveç menşeli kabul edilirler.
Lihtenştayn
MADDE 55-
(1) Lihtenştayn menşeli ürünler,
bu Yönetmelik kapsamında İsviçre menşeli olarak kabul edilir.
(2) Lihtenştayn menşeli ürünlerin menşe statüsü,
gerekli uyarlamalar yapılarak bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanması
suretiyle belirlenir.
Bu
Yönetmeliğin kapsamına alınacak Anlaşmalara ilişkin hükümler
MADDE 56-
(1) Daha önce 2012 kurallarına
ilişkin mevzuat kapsamında olup bu Yönetmeliğin kapsamına alınan
Anlaşmalardan, önceden tabi oldukları mevzuat hükümlerine uygun olarak bu
Yönetmeliğin kapsamına alındıkları tarihin yürürlük tarihinden önce
düzenlenen veya hazırlanan menşe ispat belgeleri, dört aylık geçerlilik
süresi dahilinde olmaları ve bu belgeler muhteviyatı eşyanın ilgili
Anlaşmanın bu Yönetmeliğin kapsamına alındığı tarihin yürürlük tarihi
itibarıyla transit halinde olması ya da Türkiye veya ilgili Taraf ülkelerde
antrepolarda veya serbest bölgelerde geçici depolanması kaydıyla,
Anlaşmanın bu Yönetmeliğin kapsamına alındığı tarihin yürürlük tarihinden
sonra da kabul edilir ve söz konusu menşe ispat belgeleri kapsamı eşya için
ilgili Anlaşmada öngörülen tercihli tarife uygulanır.
(2) Hem 2012 kurallarına ilişkin mevzuatın hem de
bu Yönetmeliğin kapsamında olan Anlaşmalar çerçevesinde; 2012 kurallarına
ilişkin mevzuata uygun olarak 1/1/2026 tarihinden önce düzenlenen veya
hazırlanan menşe ispat belgelerinin düzenlendiği/hazırlandığı tarihten
itibaren dört ay içinde ithalatta ibraz edilmesi, bu belgeler muhteviyatı
eşyanın 1/1/2026 tarihinde transit halinde olması ya da Türkiye veya ilgili
Taraf ülkelerde antrepolarda veya serbest bölgelerde geçici depolanması
kaydıyla, söz konusu menşe ispat belgeleri 1/1/2026 tarihinden sonra da
kabul edilir ve bu belgeler kapsamı eşya için ilgili Anlaşmada öngörülen
tercihli tarife uygulanır.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda atıfta bulunulan
menşe ispat belgelerinin 2012 kurallarına ilişkin mevzuatta yer alan dört
aylık geçerlilik süresinin bitiminden sonra ibraz edilmesi halinde, 32 nci
maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları çerçevesinde işlem yapılır.
Transit
haldeki veya antrepodaki eşyaya ilişkin hükümler
MADDE 57-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olan ve Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte transit halinde olan ya
da Türkiye veya ilgili Taraf ülkede antrepolarda veya serbest bölgelerde
geçici depolanan eşyaya, ithalatçı ülkenin gümrük idaresine söz konusu tarihten
itibaren on ay içinde, eşyanın 16 ncı madde hükümleri çerçevesinde
değişmemiş olduğunu gösteren belgelerle beraber ihracatçı ülkenin gümrük
idaresince sonradan verilmiş bir EUR.1 dolaşım belgesinin ya da ihracatçı
tarafından geriye dönük hazırlanan bir menşe beyanının sunulması kaydıyla,
Anlaşma hükümleri tatbik edilebilir.
Geçirgenlik
MADDE 58-
(1) 2012 kurallarına göre Ek V’te
yer alan kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkelerden biri menşeli kabul
edilen ve Armonize Sistemin 1 inci, 3 üncü, 16 ncı (işlenmiş balıkçılık
ürünleri bakımından) ve 25 ilâ 97 nci Fasıllarında yer alan eşya, 10 uncu
madde kapsamında menşe kümülasyonuna tabi tutulabilir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen menşe kümülasyonunun
uygulanabilmesi için eşyanın, 2012 kurallarına ilişkin mevzuat hükümlerine
uygun olarak düzenlenmiş veya hazırlanmış bir menşe ispat belgesi eşliğinde
ithal edilmiş olması ve 10 uncu maddenin uygulanmasıyla elde edilen
ürünlerin ihracat tarihinde 36 ncı maddede belirtilen belge saklama
süresinin sona ermemiş olması gerekir.
Hüküm
bulunmayan haller
MADDE 59-
(1) Bu Yönetmelikte hüküm
bulunmayan hallerde 4458 sayılı Kanun ile Gümrük Yönetmeliğinin ilgili
hükümleri uygulanır.
Menşe
ispat belgelerine ibare eklenmesi
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) 31/12/2025 tarihine
kadar;
a) Bu Yönetmeliğe uygun olarak düzenlenen EUR.1
dolaşım belgelerinin (7) numaralı “Gözlemler” kutusuna İngilizce “REVISED
RULES” ibaresi kaydedilir.
b) Bu Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanan menşe
beyanlarına, metnin sonuna yazılmak üzere İngilizce “REVISED RULES” ibaresi
eklenir.
2012
kurallarına ilişkin mevzuata göre düzenlenmiş olan menşe ispat belgelerinin
sonradan kontrol işlemleri
GEÇİCİ
MADDE 2- (1) 31/12/2029 tarihine
kadar;
a) 56 ncı madde hükümlerinin uygulanmasıyla kabul
edilen ve 2012 kurallarına ilişkin mevzuata göre düzenlenmiş olan menşe
ispat belgelerine ilişkin olarak on ikinci bölüm hükümleri çerçevesinde
sonradan kontrol işlemleri gerçekleştirilebilir.
b) 2012 kurallarına ilişkin mevzuata uygun olarak
56 ncı maddede belirtilen tarihlerden önce Türkiye’de düzenlenen ve
tercihli tarife talebiyle Taraf ülke gümrük idarelerine ibraz edilen menşe
ispat belgelerine ilişkin olarak ithalatın gerçekleştirildiği Taraf ülkeden
alınan sonradan kontrol talepleri on ikinci bölüm hükümlerine göre karşılanır.
Yürürlük
MADDE 60-
(1) Bu Yönetmelik 1/1/2025
tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 61-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ticaret Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız