Yargıtay 3, 4 ve 11. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2022-09-17

17 Eylül 2022 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 31956
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/2215KARAR NO : 2022/4920
TÜRK MİLLETİADINA YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. SULH HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/03/2020

NUMARASI : 2018/348-2020/486
DAVACI/KARŞI 

DAVALI : AĞAVNİ SOLMAZ VEK. AV. KADRİYE KIRGİL 
DAVALI/KARŞI 

DAVACI : AYŞE NİLÜFER ELÇİ VEK. AV. YAĞMUR DOĞAN 

Taraflar arasında karşılıklı görülen itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davaların kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü

YARGITAY KARARI 
Asıl davada davaci; taraflar arasında 01/02/2014 tarihli kira sözleşmesi düzenlendiğini,kiralanan tahliye edildiği ve hiçbir borcu olmadığı halde depozito bedelinin iade edilmediğini, depozito alacağının tahsili için yapılan takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek; itirazın iptaline, lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir 
Davali; davacının anahtarın teslim tarihi olan 23/02/2018 tarihine kadar olan kira bedellerinden sorumlu olduğunu, ayrıca kiracı davacının kira süresi sona ermeden sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği için kiralananın benzer koşullarda kiraya verilebileceği makul süre için kira sözleşmesinden doğan borçlarının devam edeceğini savunarak davanın reddine istemiş, karşi davasında ise; 23/02/2013 tarihine kadar olan kira alacakları ile bu tarihten itibaren hesaplanacak makul süre kira bedeli tazminat için şimdilik 5.000 TL' nin 06/02/2018tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir 
Birleşen davada davacı kiraci; kiralananda pis su tahliye giderinde arıza meydana geldiğini, bu arızanın giderilmesi için 600 TL masraf yaptığını, bu harcamayı 2017 Kasım ayıkira bedelinden mahsup ettiğini ancak davalının Kasım 2017 kira bedelinden bakiye 600 TL kira bedelini için hakkında takip başlattğını, zorunlu olarak yapılması gerekli bu harcamadan davalı kiraya verenin sorumlu olduğunu ileri sürerek, söz konusu takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.


Mahkemece, asıl davanın kismen kabulü ile 2.480 TL asıl alacak yönünden takibin devamina, karşi davanın kismen kabulü ile 6.000 TL erken tahliye tazminatının 10/04/2018tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Adalet Bakanlığının 11/03/2022 tarihli yazısında; davada, davalıya ait taşınmazda kiracı olan davacının taşınmazı tahliye etmiş olmasına rağmen güvence bedelinin tarafina ödenmediğini ileri sürerek giriştiği ilamsız icra takibinin davalının haksız ve hukuka aykırıitirazı üzerine durduğu ileri sürülerek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesinin istendiği, kanun yararına temyiz istemine konu asıl davada takibin 1.000 Euro üzerinden başlatıldıği, asıl davadan başka davalının karşı davada erken tahliyeden doğan alacaği ile kira bedelinin de ödenmesini istediği, mahkemece yapilan değerlendirme sonucunda asıl davanın kismen kabulüyle takibin 2.480 TL asil alacak yönünden devamına ve karşı davanın da kismen kabulüne karar verildiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 26 nci maddesi uyarınca hâkim her iki tarafin iddia ve talebiyle bağlı olup talepten fazlasına veya başka bir şeye hükmedemeyeceği, öte yandan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 99 uncu maddesinde; konusu para olan borcun ülke parasiyla ödeneceği,ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılmasının kararlaştırılması halinde,sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadikça borcun, ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parasıyla da ödenebileceği, ülke parası dışında başka bir para birimi belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklının, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parası ile ödenmesini isteyebileceğinin düzenlendiği, mahkemece, davacı kiracı tarafindan ödenmiş olan güvencenin 1.ooo Euro olduğu ve iadesi istenen bedelin de ayni şekilde Euro cinsinden olduğu gözetilmeden yapılan yargilama sonunda talepten farklı şekilde TL'ye hükmedilmesi ve hükmolunan 2.480 TL'ye de ne şekilde ulaşıldığına gerekçede yer verilmemesi usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; hükmün, kanun yararına bozulması talep edilmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinde, kiracı tarafindan depozito bedeli olarak 1.00o Euro verileceği düzenlenmiş olup depozito bedeli konusunda bir uyuşmazlik bulunmamaktadır. Davaya dayanak icra takibi ile 1.oo0 Euro depozito alacağinın tahsili talep edilmiștir. TBK'nın 99/3 maddesi uyarınca, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde, alacaklının bu alacağını aynen, vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesini isteyebileceği kabul edilmiştir. Davacının, alacağını Euro cinsinden icra takibine konu ettiği, sadece harca esas değerin belirlenmesi için icra dosyasına takip tarihindeki karşılığını 4.680 TL olarak belirttiği görülmektedir. Buna göre, davacının döviz cinsinden olan alacağının fili ödeme günündeki rayiç üzerinden ödenmesini istediği gözetilerek hüküm tesisi yoluna gidilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile Türk Lirasıolarak belirlenen alacak miktarı üzerinden takibin devamına karar verilmesi suretiyle hüküm tesisi yoluna gidilmesi usul ve kanuna aykirıdır. Ayrica mahkemece, itirazın 2.480 TL asıl alacak üzerinden devamına karar verilmiş ise de hükmedilen bu sonuca nasıl varıldığıkonusunda herhangi bir açıklama yapılmayarak 6100 sayılı HMK'nın 297 maddesine aykırıhüküm kurulması da usul ve yasaya aykırı olup, Adalet Bakanlığının yerinde görülen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının yerinde görülen kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile HMK'nın 363 üncü maddesinin ikinci fikrası uyarınca kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynımaddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 24/05/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargitay 4. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/21252KARAR NO : 2022/5913
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İ LAMI 
MAHKEMESİ: Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 
TARiHi : 06/10/2020

NUMARASI : 2019/720-2020/471
KANUN YARARINA 

TEMYÍZ NUMARASI :2020/1416

DAVACI : Murteza Aslan vekili Av. Özgür Şensu 
DAVALI : 1- Bahar Güler Çelik vekili Av. Adem Başer 2-Neova Sigorta AŞ

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılınedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükme karşı Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına bozma yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR 
Davacı vekili, müvekkiline ait araca davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın tam kusurlu olarak çarpması sonucu müvekkilinin aracında değer kaybi meydana geldiğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL değer kaybının temerrüt tarihinden ișleyecek reeskont faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davali vekili davanın reddini savunmuştur.
Ankara Bati Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/720-2020/471 sayılı ilamında;toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın reddine karar verilmiş;hükmün Adalet Bakanlıği tarafindan HMK'nın 363. maddesi gereğince kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı istemine ilişkindir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesi gereği, KTK 85. maddesinde belirtilen,bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasina sebep olması durumunda, poliçe limiti dahilinde işletenin sorumluluklarinın karşılanmasinı sağlamak üzere, mali sorumluluk sigortası yaptirılmasızorunludur.

Yerel mahkemenin karar tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesine göre “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun (...) öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun (...) düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayıli Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır."
Somut olayda trafik kazası 4.10.2019 tarihinde meydana gelmiştir. Davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın poliçesinin teminat başlangıç ve bitiş tarihleri 9.1.2019-9.1.2020 olup dava 23.12.2019 tarihinde açılmıştır. Mahkemece makine mühendisinden aldırılan bilirkişi raporunda değer kaybı için seçenekli hesaplama yapılmış, hükmün gerekçesinde kaza ve poliçe başlangıç tarihi dikkate alındığında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortasi Genel Șartlari ekine göre değerlendirme yapan seçeneğe itibar edilerek 6.10.2020 tarihinde davanın reddine karar verilmiştir. Yerel mahkemenin karar tarihi gözetildiğinde, Anayasa Mahkemesi'nin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-202/40 K. sayılı

kararı ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda..." ibaresi ile ikinci cümlesindeki “...ve genel şartlarda..." ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa'ya aykirı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle zarar ve zarar kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekmektedir. Zira uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesi’nce iptaline karar verilirse, usuli kazanılmiş hakka göre değil, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir (HGK. nun 21.01.2004 gün, 2004/10-44 E, 19 K. sayıli karari) Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonucu oluşan durumun eldeki maddi anlamda kesinleşmemiş ve derdest olan davaya da uygulanmasi zorunludur. (HGK.nun 21.3.2012 gün, 2012/20-12E,2012/232 K. sayılı kararı) Yargıtay uygulamasına göre değer kaybi, aracın trafik kazasısonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alinmaktadır. Dolayısıyla mahkemece AYM'nin iptal kararı sonrasında verilen 6.10.2020 tarihli kararda bilirkişi raporunda Yargıtay uygulamasına göre hesaplama yapan seçenek yerine, genel şartlara göre hesaplama yapan seçeneğin hükme esas alınması doğru olmayıp 6100 sayılı HMK'nin 363. maddesi gereği kanun yararına bozma isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma itirazlarının kabulüyle 6100 sayılı HMK'nin 363. maddesi uyarınca hükmün, hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydı ile KANUN YARARINA BOZULMASINA, bozma kararının bir örneğinin Resmi Gazetede yayınlanmak üzere Adalet Bakanlığı'na gönderilmesine, 25/03/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.


Yargitay 11. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/2274KARAR NO : 2022/4940
YARGITAY İLAMI 
MAHKEMESİ: FETHİYE 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
(TÜKETİCİ MAHKEMESİ SIFATIYLA)
TARÍHİ: 23/06/2021

NUMARASI : 2021/86-2021/367
DAVACI : TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş.
VEKİLİ: AV. UMUT HEPDİZDAR 
DAVALI : AYŞE ATA 

TÜRK MİLLETİ ADINA 
Taraflar arasındaki davanın Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafindan yukarıda sayı ve tarihi belirtilen kararın HMK 363. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasının Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmesi üzerine, dava dosyası ve içerisindeki dilekçeler,duruşma tutanakları ve diğer tüm dosya kapsamı delil ve belgeler incelendi. Gereği müzakere edilip düşünüldü:
Kanun yararına temyize konu davada, davacı banka ile yaptığı sözleşmeler kapsamında tarafina ticari kredi kullandırılan, ticari kredili mevduat hesabı açılan, ticari ve bireysel kredi karti verilen davalının tüm bu işlemlerden doğan borçlarıni ödememesi üzerine tarafina gönderilen hesap kat ihtarnamesinden sonra aleyhinde tüm bu kalemlerin tahsili için başlatılan ilamsız takibe itiraz ettiği, yapılan itirazın haksız ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bireysel kredi kartından doğan borca istinaden yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatina karar verilmesinin istendiği, mahkemece davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verildiği, verilen hükmün de kesin olduğu anlaşılmaktadır.

Anılan kesin karar hakkında Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 07.03.2022 tarih ve 39152028-153.01-1367-2021-E. 543/9355 sayılı kanun yararına temyiz isteminde özetle, aynı mahkemenin 2019/111 esas sayılı dosyasında Fethiye Ícra Dairesi'nin 2018/24717 esas sayılı icra takip dosyasında talep edilen ticari kredi, ticari kredili mevduat hesabı ve ticari kredi kartı borcuna yönelik itirazın iptalinin istendiği, ancak eldeki davada yine aynı takip dosyasinda talep edilen bireysel kredi kartı borcuna yönelik itirazın iptalinin istendiği gözetilerek davaların konusunun aynı olmadiğı dikkate alınmaksizın, taleplerin doğrudan aynı icra takip dosyasına yapılan itirazın iptali istemi olarak değerlendirilmesiyle davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykirı olduğu bildirilerek hükmün kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Davacı bankanın davalı Ayşe Ata hakkında başlattığı ilamsız icra takibinde, ticari kredi alacağını, ticari kredili mevduat hesabı alacağını, ticari kredi kartı alacağını ve bireysel kredi kartı alacağını talep ettiği, davalının takibe itirazı üzerine eldeki davada davacıbankanın yalnızca bireysel kredi kartı borcuna yönelik yapılan itirazın iptalini istediği, aynımahkemede açılan 2019/111 Esas sayılı dava dosyasinda ise ticari kredilerden kaynaklanan borca yönelik yapılan itirazın iptalini talep ettiği, ticari kredilerle ilgili davanın mahkemece 

ticaret mahkemesi sıfatıyla yürütülerek karara bağlandığı anlaşılmaktadır. Açıklandığı üzere her iki davanın konularının farklı olmasına rağmen mahkemece yapılan yargılama sonunda eldeki davanın taraf, konu ve talep sonucunun 2019/111 Esas sayılı dosya ile aynı olduğu gerekçesiyle derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan somut davaya ilişkin yerinde bulunan kanun yararına temyiz itirazlarının kabulü ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığı’nın 6100 sayılı HMK'nın 363. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına BOZULMASINA, dosyanın mahkemesine iadesine, bozma kararının bir örneğinin 6100 sayıli Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363. maddesinin 3.fikrası gereğince Resmi Gazete'de yayınlanması için Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü’ne gönderilmesine, 16/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.