Sıfır Atık Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2021-10-09

9 Ekim 2021 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 31623
YÖNETMELİK
Çevre ve Şehircilik Bakanlığından:
SIFIR ATIK YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 – 12/7/2019 tarihli ve
30829 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sıfır Atık Yönetmeliğinin 3 üncü
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı
Çevre Kanununun 8 inci, 11 inci, 12 nci ve 13
üncü maddelerine, 24/12/2020 tarihli ve 7261 sayılı Türkiye Çevre Ajansının
Kurulması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna ve
10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97 nci,
103 üncü ve 104 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.”
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasına aşağıdaki bentler eklenmiştir.
“dd) Ajans: Türkiye Çevre
Ajansını,
ee) Mobil atık getirme merkezi: Belirli süreler
içerisinde farklı noktalara hizmet vermek amacıyla kullanılan gerektiğinde
yeri değiştirilebilen taşınabilir özellikte, farklı tür atıkları ayrı ayrı toplamak amacıyla birden fazla biriktirme ekipmanının birlikte bulunduğu atık toplama noktasını
ve/veya atık getirme merkezine bağlı olarak kullanılan atık toplama
taşıtlarını,
ff) Satış noktası: 26/6/2021
tarihli ve 31523 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ambalaj Atıklarının
Kontrolü Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (y) bendinde
tanımlanan yerleri,”
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci ve on
birinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki
fıkralar eklenmiştir.
“(2) Oluşan atıkların türlerine göre EK-5’te
verilen açıklamalara uygun olarak en az ikili biriktirilmesi ve geçici
depolanması sırasında çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde
gerekli önlemlerin alınması esastır.”
“(11) Evlerden kaynaklanan atık ilaçlar, ilaç
satışı yapılan yerler ile İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planında toplama
noktası olarak belirlenen diğer toplama noktalarında ve atık getirme
merkezlerinde toplanır. Atık ilaç biriktirme ekipmanları
ilaç satışı yapılan yerler ve toplama noktalarınca temin edilir. Evlerden
kaynaklanan atık ilaçların yönetimi mahalli idareler tarafından sağlanır.”
“(12) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında
atıkların kaynağında türlerine göre ayrı biriktirilmesi ve kaynağında ayrı
biriktirilen atıkların karıştırılmadan ayrı olarak toplanması esastır.
(13) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında
biriktirilen atıklar, Bakanlıktan geçici faaliyet belgesi/çevre lisansı almış
atık işleme tesislerinde işlenir.
(14) Kaynağında ayrı biriktirilen evsel atıklar ile
benzer ticari ve kurumsal atıkların geri kazanıma veya bertarafa
gönderilmek üzere bırakıldığı atık getirme merkezlerinin oluşturulması
esastır.”
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş, aynı maddenin üçüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
“i) Atık getirme merkezlerinin kurulması ve
işletilmesine ilişkin esasları belirlemekle,”
“(3) Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda il
müdürlüklerinin sıfır atık belge başvurularının değerlendirilmesi ve sıfır
atık belgesi düzenlenmesi/iptal edilmesi hususundaki görev ve yetkilerini
Ajansa ve/veya değerlendirme kurum veya kuruluşlarına devredebilir. Bu
hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.”
“(5) Bakanlık, Ajansın 7261 sayılı Kanun ve ilgili
mevzuat çerçevesinde bu Yönetmelik kapsamında yapacağı faaliyetlerine
yönelik usul ve esasları belirler ve Ajansın internet sayfasından
duyurulmasını sağlar.”
MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 7 nci
maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
“ğ) Atık getirme merkezi onay yazısı vermek, ilgili
belediyeyi bilgilendirmek ve onay verdiği atık getirme merkezlerini
Bakanlığın çevrimiçi programına kayıt etmekle,”
MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin ikinci
fıkrasının (m) bendi ile üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş,
aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“m) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında toplanan
atıklara ilişkin aylık bilgileri takip eden ayın onbeşine
kadar sıfır atık bilgi sistemi üzerinden bildirmekle ve her yıl Mart ayı
sonuna kadar bir önceki yıla ait bilgilerin veri kontrollerini
tamamlamakla, bildirime esas bilgi ve belgeleri muhafaza etmekle,”
“(3) Sıfır atık yönetim
sisteminin kurulması ve sistemin sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla
EK-1’de tanımlanan uygulama takviminde belirtilen, sisteme geçişlerin
tamamlanması için; il belediyeleri ile 50.000 üzeri nüfusa sahip mahalli
idarelerde en az 2 çevre mühendisi veya çevre görevlisi, 20.000-50.000
arasında nüfusa sahip mahalli idarelerde en az 1 çevre mühendisi veya çevre
görevlisi bulundurulur. 20.000’den
az nüfusa sahip mahalli idarelerde çevre mühendisi veya çevre görevlisi
bulundurulur ve/veya çevre danışmanlık hizmeti alınır. Mahalli idare
birliklerinde ve il özel idarelerinde en az 1 çevre mühendisi veya çevre
görevlisi bulundurulur.”
“(5) Mahalli idareler Bakanlıkça belirlenen esaslar
doğrultusunda atık getirme merkezini kurmak/kurdurmakla, işletmek/işlettirmekle
yükümlüdür.”
MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (ç) ve (i) bentleri ile ikinci ve dördüncü fıkraları aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“ç) Kaynağında ayrı biriktirilen atıkların
birbirleriyle karıştırılmadan ayrı olarak toplanmasına ve geçici depolanmasına
yönelik altyapıyı oluşturmakla, gerekli kumbara, konteyner
gibi biriktirme ekipmanlarını sağlamakla,”
“i) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında toplanan
atıklara ilişkin aylık bilgileri takip eden ayın onbeşine
kadar sıfır atık bilgi sistemi üzerinden bildirmekle ve her yıl Mart ayı
sonuna kadar bir önceki yıla ait bilgilerin veri kontrollerini
tamamlamakla, bildirime esas bilgi ve belgeleri muhafaza etmekle,”
“(2) Sıfır atık yönetim sistemini kurmakla yükümlü
olanlar ile sistemi gönüllü olarak kurmak isteyenler, Bakanlıkça
yetkilendirilmiş çevre danışmanlık firmalarından sıfır atık yönetim
sisteminin kurulması ve geliştirilmesinin sağlanması için danışmanlık
hizmeti alabilirler.”
“(4) Bina ve yerleşkelerin, sıfır atık yönetim
sistemini kurarak EK-1’de yer alan uygulama takvimi doğrultusunda sıfır
atık belgesi almaları zorunludur. Bu Yönetmelik kapsamında sıfır atık
yönetim sistemini kurarak belge alanlar, türlerine göre kaynağında ayrı
biriktirdikleri atıklarını, sıfır atık belgesini alan mahalli idarelerin
toplama sistemine veya Bakanlıktan geçici faaliyet belgesi/çevre lisansı
almış atık işleme tesislerine geri kazanımı sağlanmak üzere verirler.”
MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 12 nci
maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“(6) EK-1’deki uygulama takviminde yer almayan bina
ve yerleşkelerin bağlı bulundukları mahalli idarelerin sıfır atık yönetim
sistemine uygun şekilde sıfır atık yönetim sistemini oluşturması
zorunludur.
(7) EK-1’deki uygulama takviminde yer almayan site,
apartman ve villa tipi müstakil konutlar tarafından Ek-5’teki geri
kazanılabilir kağıt, cam, metal, plastik atıkların
diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilmesi için geri kazanılabilir atık
miktarı kapasitesine uygun hacimde bir adet konteyner
veya benzeri biriktirme ekipmanı bulundurulması zorunludur. Biriktirme ekipmanının temini ve bulundurulmasında belediye ile
işbirliği yapılabilir ve/veya diğer bina veya yerleşkeler ile ortak hareket
edilebilir.”
MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin üçüncü
fıkrasının (ç) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı maddenin
dördüncü fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş ve aynı maddeye aşağıdaki
fıkralar eklenmiştir.
“ç) Atık ilaçların toplanması için kullanılacak
biriktirme ekipmanları için beyaz renk kullanılır;
bu ekipmanlar paslanmaz metal veya yüksek yoğunluklu plastik malzemeden
yapılmış, kapaklı, kapakları kilitlenir, yükleme-boşaltma esnasında
torbaların hasar görmesine veya delinmesine yol açabilecek keskin kenarları
olmayan, yüklenmesi kolay, içerisine atık atıldıktan sonra tekrar
alınmasına imkân vermeyecek şekilde teşkil edilir ve üzerinde “Atık İlaç”
ibaresi bulunur.”
“ç) EK-4’te yer alan kriterlerin
sağlanarak gümüş, altın veya platin nitelikli sıfır atık belgesi
alınabilmesi için (a) ve (b) bentlerinde tanımlanan ekipmanlara ilave
olarak biyo-bozunur atıklar için kahverengi olmak
üzere asgari üçlü toplama sistemi kurulur.”
“(7) Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında
yerleştirilen biriktirme ekipmanlarında, atık
getirme merkezlerinde ve toplama/taşıma araçlarında sıfır atık logosu
kullanılır. Ayrıca toplama/taşıma araçlarında “Sıfır Atık Toplama Aracı”
ibaresi bulunur.
(8) Zincir marketler ile 400 m2
ve üzeri kapalı satış alanına sahip satış noktaları, tüketiciler tarafından
getirilen tehlikesiz nitelikteki kâğıt, cam, metal, plastik atıklar ile
satışı yapılması durumunda pil, elektrikli küçük ev aletleri veya tekstil
atıklarının ayrı olarak biriktirilmesi için rahatlıkla görülebilecek ve
erişilebilecek yerlerde toplama noktaları oluşturmakla, çevre ve insan
sağlığına yönelik tedbirleri almakla yükümlüdür.
(9) Mahalli idarelerce gerçekleştirilecek toplama
faaliyetleri İl Sıfır Atık Yönetim Sistemi Planına uygun olarak EK-5’te
gösterilen gruplamalara göre yapılır.
(10) Mahalli idareler, EK-5’e göre mavi biriktirme ekipmanında karışık olarak biriktirilen ve bu şekilde
toplanan kâğıt/karton, cam, metal ve plastik türlerindeki atıkların geri
kazanıma hazırlanması amacı ile nüfusuna hizmet verebilecek tipteki
tesisler ile çalışır. 1. Tip Toplama Ayırma Tesisi 400.000 ve üzeri olan
nüfusa, 2.Tip Toplama Ayırma Tesisi 100.000-400.000 arası nüfusa, 3. Tip
Toplama Ayırma Tesisi 100.000’e kadar nüfusa hizmet eder. Mahalli idareler
belirleyecekleri toplama ayırma tesisi ihtiyaçlarını toplam nüfusuna hizmet
edebilecek tek bir tesisten veya birden fazla sayıda toplama ayırma
tesisinden ayrı ayrı karşılayabilir. Birden fazla
toplama-ayırma tesisinin tercih edilmesi halinde; bu tesisler için
belirlenen sorumluluk alanlarında hizmet edilecek nüfus kapasitelerinin aşılmaması
sağlanır.
(11) Mahalli idarelerce sıfır atık yönetim sistemi
kapsamında gerçekleştirilecek toplama faaliyetlerinin etkinliğinin
arttırılması amacıyla Bakanlıkça belirlenen esaslara uygun şekilde atık
getirme merkezi/merkezleri oluşturulur. Bu doğrultuda;
a) Atık getirme merkezinin asgari 1000 m2 alana
tesis edilmesi esastır. Ancak yeterli alan bulunamaması durumunda asgari
300 m2 alana sahip olacak şekilde birden fazla atık getirme merkezi teşkil
edilebilir. Bu durumda;
1) Nüfusu 20.000’den 100.000’e kadar olan
belediyelerde toplamda en az 600 m2’yi,
2) Nüfusu 100.000’den 300.000’e kadar olan
belediyelerde toplamda en az 1000 m2’yi,
3) Nüfusu 300.000’den fazla olan belediyelerde
toplamda en az 1200 m2’yi,
sağlayacak şekilde atık getirme merkezlerinin kurulması
zorunludur. Nüfusu 20.000’e kadar olan belediyelerde 1 adet en az 300 m2
alana sahip atık getirme merkezinin kurulması yeterlidir.
b) Atık getirme merkezlerinin konumu ile
vatandaşların erişilebilirliği değerlendirilerek farklı yerlerde toplama
noktalarının oluşturulması amacıyla mobil atık getirme merkezleri
kurulur/kurdurulur.
c) Karşılıklı mutabakat sağlanması durumunda birden
fazla mahalli idare tarafından ortak kullanmak üzere atık getirme
merkezi/merkezleri kurulabilir/kurdurulabilir. Ancak bu durumda, atık
getirme merkezlerine bağlı olarak mobil atık getirme merkezleri
kurulması/kurdurulması zorunludur.
ç) Atık getirme merkezlerine ilişkin teknik ve
idari hususlar Bakanlıkça belirlenir.
(12) Alışveriş merkezleri, vatandaşlar tarafından
atıkların getirilip bırakılabileceği toplama noktaları oluşturmak üzere,
teknik ve idari hususları Bakanlıkça belirlenen kriterlere
uygun olarak mobil atık getirme merkezi kurarlar. Atık getirme merkezine
sahip alışveriş merkezinde kurulu bulunan zincir marketler ile 400 m2 ve
üzeri satış alanı bulunan satış noktalarında sekizinci fıkra ile getirilen toplama
noktaları oluşturma yükümlülüğü aranmaz.”
MADDE 10
– Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“(2) Temel seviyede sıfır atık belgesine sahip
yerlerden; il belediyeleri ve nüfusu elli binin üzerindeki ilçe belediyeleri,
organize sanayi bölgeleri, alışveriş merkezleri, havalimanları, limanlar,
250 oda ve üstü konaklama kapasiteli işletmeler, zincir marketler ile
üniversiteler gümüş, altın veya platin sıfır atık belgesini almakla
yükümlüdür. Temel seviyede sıfır atık belgesine sahip diğer yerler ise
talep etmeleri halinde gümüş, altın ve platin sıfır atık belgesi için
başvuruda bulunabilirler.”
MADDE 11
– Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“(2) Gümüş, altın veya platin sıfır atık belgesi
için temel seviyedeki sıfır atık belgesinin alınmasını takip eden yirmi
dört aylık süre sonunda, Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde, EK-4 doğrultusunda belirlenen puanlama kriterlerine
esas bilgi ve belgelerle müracaat edilir.”
MADDE 12
– Aynı Yönetmeliğin 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“a) Bakanlık tarafından belirlenen kamu
kurum/kuruluşları, Ajans ve ilgili sektör temsilcilerinden oluşur.”
MADDE 13
– Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki ek
madde eklenmiştir.
“Mevcut atık
getirme merkezleri
EK MADDE
1 – (1) 31/12/2014
tarihli ve 29222 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan mülga
Atık Getirme Merkezi Tebliği kapsamında il müdürlüğünden onay yazısı alarak
faaliyetlerini gerçekleştirmekte olan atık getirme merkezleri Bakanlıkça
belirlenen usul esaslar doğrultusunda İl Sıfır Atık Yönetim Planı
kapsamında değerlendirilerek faaliyetlerine devam ederler.”
MADDE 14
– Aynı Yönetmeliğin EK-1’inde yer
alan “B) Bina ve Yerleşkeler İçin Uygulama
Takvimi” bölümündeki 3 üncü ve 4 üncü Grup satırları aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
MADDE 15
– Aynı Yönetmeliğin EK-3’ünde yer
alan “EK-3/A Mahalli İdareler İçin Kriterler” bölümünün dördüncü, yedinci
ve dokuzuncu satırları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı bölüme
aşağıdaki dipnot eklenmiş ve aynı ekin “EK-3/B Bina ve Yerleşkeler İçin
Kriterler” bölümünde yer alan onuncu satır aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
MADDE 16
– Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 17
– Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre
ve Şehircilik Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
12/7/2019
30829