Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşik Arap Emirlikleri Hükümeti Arasında Enerji Alanında İşbirliğine Dair Mutabakat Zaptının Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 6534)
MİLLETLERARASI ANDLAŞMALAR | 2022-12-13

13 Aralık 2022 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 32042
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA 
Karar Sayısi: 6534
24 Kasım 2021 tarihinde Ankara'da imzalanan ekli “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşik Arap Emirlikleri Hükümeti Arasında Enerji Alanında İşbirliğine Dair Mutabakat Zaptı"nın onaylanmasına, 244 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile 9 sayılı CumhurbaşkanlığıKararnamesinin 2 nci ve 3 üncü maddeleri gereğince karar verilmiştir.
12 Aralik 2022
Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE  BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ HÜKÜMETİ ARASINDA  ENERJİ ALANINDA İŞBİRLİĞİNE DAİR  MUTABAKAT ZAPTI 
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Birleşik Arap Emirlikleri Hükümeti (bundan böyle ayrı ayrı “Taraf" ve birlikte “Taraflar olarak anılacaktır),
İki ülke arasında mevcut olan dostane ilişkileri güçlendirmeyi ve Türkiye Cumhuriyeti ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasında eşitlik, karşılıklı yarar ve egemenliğe tam saygı ilkelerine dayalı ikili işbirliğinin geliştirilmesini teşvik etmeyi ARZU EDEREK; ve 
Enerji alanında işbirliğinin güçlendirilmesinin iki ülke arasındaki ikili ilişkilerin ve işbirliğinin gelişmesine katkı sağlayacağını KAYDEDEREK,
AŞAĞIDAKİ HUSUSLARDA ANLAŞMIŞLARDIR:
MADDE 1AMAÇ
Bu Mutabakat Zaptı'nın (bundan böyle "Mz" olarak anılacaktır) amaci, Taraflar arasında enerji alanında iyi niyetli işbirliğinin geliştirilmesi için bir çerçeve oluşturmak ve teknik bilgi, tavsiye, beceri ve uzmanlık paylaşımını kolaylaştırmaktır.
MADDE 2İŞBİRLİĞİ ALANLARI 
Taraflar, aşağıda yer alan hususlar dahil olmak üzere, her iki ülkede ve üçüncüülkelerde, karşılıklı menfaat alanlarında işbirliği yapmak için iki ülkenin ilgili devlet kurumları, alt-ulusal yönetimler ve özel sektör işletmeleriyle ve bunlar arasında daha yakın ilişkileri kolaylaştıracaklardır:
a) Petrol ve Gaz 
Petrol ve gaz sektörlerinin sürdürülebilir gelişimi 
Çevresel etkileri azaltan yenilikler de dahil olmak üzere, petrol ve doğal gaz yatırımı ile petrol ve doğal gaz çıkarma, işleme ve nakliye hususlarındaki firsatlar ve karşı kąrşıya kalınan zorluklar 
Bilgi ve teknoloji yoluyla işbirliği 

b) Temiz Enerji Teknolojileri 
Temiz enerji teknolojilerinde ortak yatırım firsatlarının araştırılmasi,
Karbon Yakalama, Kullanim ve Depolama (CCUS) ve enerji depolama teknolojileri konularında işbirliği 

Enerji dönüşümünden etkilenen işçiler ve topluluklar için zorluklar ve firsatlar ve her iki ülkede de enerji dönüşümünü desteklemek için beceri/iş gücügeliştirme 

Her iki ülkede enerji dönüşümünü uygulamak ve kolaylaştırmak için en iyi uygulamalar 

Enerji politikaları ve regülasyonlar için en iyi uygulamalar.
c Enerji Verimliliği 
Mevcut çok taraflı platformları kullanarak, enerji verimliliği standartlarınin geliştirilmesine ilişkin mevcut stratejiler, politikalar, programlar ve düzenleyici uygulamalar dahil olmak üzere, enerji verimliliği mekanizmaları ve araçlarıhakkında bilgi paylaşımı ve diyaloğun aşağıdakileri içerecek, ancak bunlarla sınırlıkalmayacak şekilde gerçekleştirilmesi:
-Konutlar ve binalarda enerji verimliliğinin iyileştirilmesi,
İki ülke arasında enerji verimliliği teknolojileri ve uygulamalarının teşkili hususunda firsatların araştırılması.

d) Hidrojen 
Hidrojen üretimi teknolojileri,
Ulaşım çözümleri ve maliyetleri,
Depolama çözümleri ve maliyetleri,
Fosil yakıt kaynaklı hidrojenin karbon yoğunluğunun düşürülmesi,
Hidrojen yakit hücreleri,
Hidrojen üretimi için nükleer santrallerinden yararlanılmasi,
Fosil yakit altyapısının yeniden işlevlendirilmesi,
Son kullanıcı uygulamaları ve işleyişin gösterilmesi,
Îhracat sertifikaları ve yönetmelikleri,
Güvenlik standartlari ve sertifikalari,
Değer zinciri entegrasyonu,
Ara ürün üretimi ve uygulaması.
eMadencilik 
Madencilik sektörünün sürdürülebilir gelişimi,
Madencilik endüstrilerini dönüştürmek de dahil olmak üzere her iki ülkedeki madencilik endüstrisindeki yatırım firsatlarının araştırılmasıi,
Madencilik mevzuatı, kaynak sınıflandırma ve raporlama konularında tecrübe alışverişi,
Çevresel etkileri azaltmaya yönelik yenilikler de dahil olmak üzere madencilik sektöründeki fırsatlar ve karşı karşıya kalınan zorluklar 
Madencilik sektöründe uzman değişimi veya staj şeklindeki eğitimler,

Türkiye ve BAE arasında yeni teknolojilerin kullanımı, dönüşüm çalışmaları ve tedarik zinciri ile ilgili tecrübe değişimi ve en iyi uygulamaların paylaşımı.
MADDE 3İŞBİRLİĞİ YÖNTEMLERİ
Tarafların işbirliği aşağıdaki şekillerde olacaktır:
(i)İlgili temsilciler arasında kamuya açık bilimsel ve teknik bilgilerin değişimi;
(ii) Uluslararası yükümlülükler ve her iki ülkenin yasa ve yönetmelikleri hakkında bilgi ve rehberlik sağlanması;
(iii) Çeşitli şekillerde toplantılar düzenlemek (örn. teknik toplantılar, çalıştaylar,webinarlar vb.);
(iv) Bilgilerin yayımlanması için ortak çalışmalar, projeler ve programların geliştirilmesi.

MADDE 4YETKİLİ MERCİLER 
Taraflar, işbu "Mz" nin uygulanması amacıyla aşağıdaki yetkili mercileri görevlendirmişlerdir:
- Türkiye Cumhuriyeti adına; Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, ve 

-Birleşik Arap Emirlikleri adına; Birleşik Arap Emirlikleri Enerji ve AltyapıBakanlığı'dır.

MADDE 5MALİYETLER VE KAYNAK YARATMA 
1. İşbu “MZ" kapsamındaki faaliyetlere ilişkin maliyetler, her bir Tarafın ilgili mevzuatıve bütçe koşulları dahilinde uygun fonların mevcudiyetine bağlı olarak gerçekleştirilir.

2. İşbu “Mz" kapsamında belirli bir faaliyetin uygulanması için Taraflarca belli bir fon ihtiyacı tespit edildiğinde, Taraflar, her bir Tarafın ilgili yasal mevzuatına uygun olarak gerekli fon için şart ve koşulları yazılı olarak düzenler 
3. Aksi Taraflarca kararlaştırılmadıkça, işbu “MZ" altındaki işbirliğinden kaynaklanan tüm maliyetler, söz konusu maliyetleri yapan Tarafça karşılanır.

MADDE 6GİZLİLİK 
1. Taraflardan her biri, işbu "Mz" kapsamında diğer Tarafça sağlanan bilgilerden bilgilerin gizli tutulması talebiyle sağlananlara, kendi ulusal yasalarının izin verdiği ölçüde gizli olarak muamele edecektir.

2. Taraflar, işbu “Mz" kapsamında yürütülen ortak araştırmaların sonuçları da dahil olmak üzere işbu “Mz" kapsamında birbirlerine verdikleri herhangi bir veri ve bilgi veya belgenin, diğer Tarafin önceden yazılı muvafakati olmaksızın, herhangi bir üçüncü şahsa devredilmemesini veya temin edilmemesini sağlayacaktır.
3. Taraflar, işbu "Mz" kapsamında teati edilen verileri, bilgileri veya belgeleri işbu “MZ" nda belirtilen amaçlar dışında kullanmayacaktır.

MADDE 7FİKRİ MÜLKİYET 
Taraflar, ilgili ulusal mevzuatları ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin taraf oldukları uluslararası antlaşmalar uyarınca, işbu "MZ"kapsamında transfer edilecek veya oluşturulacak fikri mülkiyet haklarının etkin bir şekilde korunmasını sağlar. İşbu “MZ''nın amaçları kapsamındaki fikri mülkiyet, 14Temmuz 1967 tarihinde Stockholm'de imzalanan ve 28 Eylül 1979 tarihinde değiştirilen Dünya Fikri Mülkiyet Örgütünün Kurulmasına dair Sözleşmenin 2 (viii)maddesinde belirtilen anlami taşir.

MADDE8İHTİLAFLARIN HALLİ
İki Taraf arasında, işbu “Mz" nin yorumlanması, uygulanması veya yürütülmesinden doğan herhangi bir ihtilaf, Taraflar arasında yapılacak istişareler ve/veya müzakereler yoluyla dostane şekilde çözümlenir.

MADDE 9DEĞİŞİKLİKLER 
İşbu “Mz", Tarafların karşılıklı yazılı rızasıyla, herhangi bir zamanda değiştirilebilir.Değişiklikler, işbu "MZ" nın 10. maddesinin 1. paragrafinda düzenlenen hukuki usul uyarınca yürürlüğe girer.


MADDE 10YÜRÜRLÜĞE GİRME, SÜRE VE SONA ERME 
1. İşbu “Mz", Tarafların anılan belgenin yürürlüğe girmesi için gerekli olan kendi içhukuki usullerinin tamamlandığını diplomatik yollarla bir diğerine bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girer.

2. İşbu “MZ", beş (5) yıl süre ile yürürlükte kalır ve Taraflardan biri diğerine "MZ" nin sona erme tarihinden üç (3) ay öncesinde diplomatik kanallar aracılığıyla yazılıolarak “Mz" nı sonlandırma niyetini bildirmediği takdirde takip eden beş (5) yıllık süreler boyunca kendiliğinden yenilenir 
3. Şüpheye mahal vermemek adına, Taraflar işbu “Mz" nı herhangi bir zamanda yazılıolarak karşılıklı rıza ile feshedebilirler. Ayrıca, İşbu “Mz" nı sonlandırmak isteyen herhangi bir Taraf, diğer Tarafa en az altı (6) ay önceden yazılı olarak bildirim yapmak kaydıyla işbu “MZ" nı feshedebilir.

4. İşbu "Mz" nın sona ermesi, halihazırda devam eden veya yürütülen faaliyet ve projeleri etkilemeyecektir.

İşbu "MZ", Ankara'da 24 Kasım 2021 tarihinde, her biri aynı derecede geçerli olmak üzere, iki (2) orijinal nüsha halinde, Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde akdedilmiştir. İşbu "MZ" nın hükümlerinde yorum farklılıkları olması halinde,İngilizce metin geçerli olacaktır.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Adina 
Birleşik Arap Emirlikleri Hükümeti Adina 
.


FATİH DÖNMEZ TÜRKİYE CUMHURİYETK ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANI 
SUHAIL MOHAMED AL MAZROUEI BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİENERJİ VE ALTYAPI BAKANI 

   
9
  
             "
 
Ime I 
1
 

2
                                
    
          
     
  
       
   )     
                
           
      
                           
     
          

   
 
  
        
  
      
     
    
   
   
  
   
     
             
         
            
            
                  
   
        

?);
         
s t 
   
          
          
5
                      
                        
                   

6
                          
                                        
E 
t 
7
( 1
                             1 219
8
               

9
                             
10  
                        
                          ()           
                            )   
        
                          
             C 


MEMORANDUM OF UNDERSTANDING  BETWEEN  THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF TURKEY  AND  THE GOVERNMENT OF THE UNITED ARAB EMIRATES  ON COOPERATION IN THE FIELD OF ENERGY 
The Government of the Republic of Turkey and the Government of the United Arab Emirates (hereinafter referred to individually as a "Party" and collectively as the "Parties"),
Desiring to strengthen the friendly relations that exist between the respective countries and to promote the expansion of bilateral cooperation betwee the Republic of Turkey and the United Arab Emirates (UAE) based on the principles of equality,mutual benefit, and full respect of sovereignty; and 
Noting that strengthening cooperation between them in the field of energy will benefit the advancement of bilateral relations and cooperation between the two countries,
HAVE AGREED ON THE FOLLOWING:
ARTICLE 1PURPOSE 
The purpose of this Memorandum of Understanding (hereinafter referred to as the MoU) is to create a framework for good-faith cooperation in the field of energy between the Parties and to facilitate their sharing of technical knowledge, advice, skills,and expertise.

ARTICLE 2AREAS OF COOPERATION 
The Parties will facilitate closer relationships with and between relevant government agencies, sub-national governments and private sector enterprises of both countries to cooperate in areas of mutual interest in both countries and also in third countries,including:
a) Oil and gas 
-Sustainable development of the oil and gas sectors 
Challenges and opportunities for oil and gas investment, extraction, processing,and transportation including innovation that reduces environmental impacts Cooperation through information and technology 

b Clean Energy Technologies 
Explore opportunities for co-investment in clean energy technologies 
Collaboration on Carbon Capture Use and Storage (CCUS) and energy storage technologies 

Challenges and opportunities for workers and communities impacted by the energy transition; and skills/workforce development to support the energy transition in both countries,
Best practices for implementing and facilitating energy transition in both countries,
Best practices for energy policy and regulation.
c)Energy Efficiency 
Information sharing and dialogue, using existing multilateral platforms, on energy efficiency mechanisms and tools, including current strategies, policies, programs,and regulatory practices regarding the development of energy efficiency standards,comprising but not limited to:
-Energy efficiency improvement of houses and buildings 
-Explore opportunities to deploy energy efficient technologies and applications between both countries 

d) Hydrogen 
Hydrogen production technologies 
Transportation solutions and costs 
Storage solutions and costs 
Lowering carbon intensity of fossil fuel-based hydrogen 
Hydrogen fuel cells 
Capitalizing on nuclear plants for the production of Hydrogen 
Repurposing of fossil fuel infrastructure 
End-user applications and demonstrations 
Export certifications and regulations 
Safety standards and certifications 
Value chain integration 
Intermediate products production and application 
e) Mining 
Sustainable development of the mining sector,
Explore opportunities for investment in mining industry in both countries,including converting mining industries,
Exchange of experience in mining legislation and resource classification and reporting;
Challenges and opportunities in mining sector, including innovations to reduce environmental impacts,
Training in the form of expert exchanges or internships in the mining sector,

Exchange experience and sharing best practices between Turkey and UAE regarding new technologies usage, conversion studies and supply chain.
ARTICLE 3FORMS OF COOPERATION 
The Parties' cooperation will take the following forms:
(i) Exchanging of publicly available scientific and technical information between their respective representatives;
(ii) Providing information and guidance regarding international obligations and the laws and regulations of both countries;
(iii) Conducting meetings of various forms (e.g., technical meetings, workshops,webinars, etc);
(iv) Developing joint studies, projects, and programmes for the dissemination of findings;
ARTICLE 4COMPETENT AUTHORITIES 
For the purpose of implementing this MoU, the Parties have designated the following competent authorities;
- on the part of the Republic of Turkey, the Ministry of Energy and Natural Resources of the Republic of Turkey; and 

- on the part of the United Arab Emirates, the Ministry of Energy and Infrastructure of the United Arab Emirates.

ARTICLE 5COSTS AND FUNDING 
1. Costs related to the activities under this MoU are subject to the availability of appropriate funds, in conformity with budgetary provisions and the relevant national legislation of each Party.

2. Where a need for a specific funding is identified by the Parties for the implementation of a particular activity under this MoU, the Parties put into writing the terms and conditions for the necessary funding, in accordance with the relevant national legislation of each Party.

3. Unless otherwise agreed by the Parties, all costs resulting from cooperation under this MoU are to be borne by the Party that incurs the subject costs.

ARTICLE 6CONFIDENTIALITY 
1. Each Party will treat as confidential, to the extent permitted under its respective national law, the information provided by the other Party under this MoU with a request for confidential treatment of that information.

2. The Parties will ensure that any data and information or documents provided to each other under this MoU, including the result(s) of joint research carried out under this MoU, are not transferred or supplied to any third party without prior written consent of the other Party.

3. The Parties will not use the data, information or documents exchanged under this MoU for any purpose other than those set out in this MoU.
ARTICLE 7INTELLECTUAL PROPERTY 
The Parties, in accordance with the respective national legislation and international treaties to which the Republic of Turkey and the United Arab Emirates are parties,shall ensure effective protection of the rights for intellectual property transferred or created under this MoU. For the purpose of this MoU, intellectual property is understood to have the meaning given in Article 2 (viii) of the Convention Establishing the World Intellectual Property Organization, signed at Stockholm on July 14, 1967 and as amended on September 28, 1979.

ARTICLE 8DISPUTE SETTLEMENT 
Any dispute between the Parties arising out of the interpretation, application or implementation of this MoU shall be settled amicably through consultations and/or negotiations between the Parties.

ARTICLE 9AMENDMENTS 
This MoU may be amended at any time by mutual written consent of the Parties. The amendments shall enter into force in accordance with the same legal procedure prescribed under the paragraph 1 of the Article 10 of this MoU.

ARTICLE 10 ENTRY INTO FORCE, DURATION AND TERMINATION 
1. This MoU shall enter into force on the date of the receipt of the last written notification by which the Parties inform each other, through diplomatic channels, of the completion of their internal legal procedures required for its entry into force.
2. This MoU shall remain in force for a period of 5 (five) years and shall be extended automatically for successive periods of 5 (five) years, unless one of the Parties notifies the other Party in writing through diplomatic channels of its intention to terminate this MoU at least 3 (three) months prior to its expiration.
3. For the avoidance of doubt, the Parties may terminate this MoU at any time by mutual consent in writing. Alternatively, a Party that wishes to terminate this MoU may terminate it by providing at least six (6) months advance notice in writing to the other Party.

4. The termination of this MoU shall not affect the activities and projects already in progress or executed.

DONE, in duplicate, at Ankara on 24 November 2021 in the Turkish, Arabic and English languages, each version being equally authentic. In case of any divergence of interpretation of the provisions of the MoU, the English text shall prevail.
On Behalf of the Government of the Republic of Turkey 
H.E. FATİH DÖNMEZ 
MINISTER OF ENERGY AND NATURAL 
RESOURCES 

On Behalf of the Government of the United Arab Emirates 
H.E. SUHAIL MOHAMED AL MAZROUEI MINISTER OF ENERGY &INFRASTRUCTURE