Anayasa Mahkemesinin 21/1/2021 Tarihli ve 2017/35203 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-03-23

23 Mart 2021 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 31432
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
GENEL KURUL 
KARAR 
ÖZLEM DALKIRAN BAŞVURUSU 

Başvuru Numarası: 2017/35203Karar Tarihi : 21/1/2021
Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Cetal Mümtaz AKINC[Muammer TOPAL M. Emin KUZ Ridvan GÜLEÇRecai AKYEL YusufŞevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTES Basri BAĞCI Raportör : Yusuf Enes KAYA Başvurucu : Özlem DALKIRAN Vekili : Av. Oya Meriç EYÜBOĠLU 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
l.Başvuru; gözaltinı hukuki olmaması ve gōzalti süresinin makul süreyi aşnasi,tutuklamanın hukuki olmamast, soruşturma dosyasına erişimin kisitlanmasi nedeniyle kişi hürriyetive güvenliğihakkinın. yargilana sürecindeki bazı uy gulamalar nedeniyle adil yargilanma hakkıtın. kamugörevlilerinin soruşturma sürecindeki açiklamatarı nedeniyle masumiyet karinesinin. basın yayin organlanmn soruşturma sürecindeki yayinları nedeniyle de şeref ve itibar ħakkının ihlat edildiği iddialarına lişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 20/9/2017 tariħinde yapılmıştır.
3._ Başvuru. başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapilan ön incelemesinden sotra Komisyona sunuluştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik inectemesinin Bälüm tarafindan yapilmasina karar verilmiştir.


S. Başvuru belgelerinin bir Örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlik)gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.

6.Başvurucu, Bakanhik görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.
7. İkinei Bölüm tarafindan_13/2/z020tarīhindeyapilan toplantida_başvurunun niteliği itibarıyla Genel Kurul tarafīndan karara bağlanması gerekli görüldüğünden Anayasa Mahkemesi lçtüzüğü'nün 28. maddesinin (3) numaralı fikrası uyarınca Genel Kurula sevkine karar verilmiştir.

IIL. OLAV VE OLGULAR 
8. Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağu Bilişim Sistemi (UiYAP) aracılīğıyla erişilen bitgi ve belgeler çerçcvestnde olaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucu, Uluslararası At Örgütü Türkiye Şubesinin kurucularından olup Hrant Dink Vakfi ve Helsinki Yurttaşlar Derneği başta olmak üzere Türkiye sivil toplumunda tanunan bir insan haklari savunueusudur.

10. Silahlı terör örgütlerine [Fetullahçı Teröt Örgütü : Paralel Devlet Yapiläuması(FETÖ/PDY), PKK/KCKve DHKP/Cl yardím etme suçunu işledigi değerlendirilen başvurucunun da aralanında bulunduğu on kişi hakkında Adalar Cumhuriyet Başsavcthiği tarafindan soruşturma başlatilmiştir.

[1. 4/12/2004 tarihlive 5271 sayh Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 119. maddesi uyarınca gecikmesinde sakinca bulunan hàl kapsaminda Cumhuriyet savetsının enri ile arama ve elkoyma karari veriłmiş olup anılan soruşturma kapsamında başvurucu, İstanbul Büyökada'da bir otetde yapilan toplantı strasında 5/7/2017 tarihinde gözattina ahnmıştr.
12. Anılan toplantıya ilişkin gizli tanık-1 olarak S/7/2017 tarihinde ifadesi alınan kişi "Ben işim gereği birkaç gündür Büvükuda da kalmaktayıim. Brada kaldiğın süre zarfinda hem kaldiğım otelde hem de dişorıda bulunduğum súre zarfimta tomk olduğum ve duyduğum  bazı hususları devtetimizin güvenliği açismdon yetkili kimselere aktarma gereği dhvdum, Aşağıda anlatacağım şekille olayları görmem üzerine vine aşağıda tarif edeceğim kişilere daha da dikkutli bakma gereği duvdum ve bundon doluyı hu kişileri tarif edecek durumdayum, … Bu kişiler Buyükada da bulunan …. isimli otelde toplantı salomunda komuşuyorlardı Toplant salonunun korçı targinda hulunan nuvałete gidecektim. İçerisi dolu olduğu için yakłaşık olarak 5 dakika orularda oyalundm. Konuşmuların bir bölümüne de bu vesile ile kulak misafiri oldhum. Kapn aralıkhı kalmnşti. İstemcden duyduğum konuşmalor devam etmeke iken içeriden birisi kupiyt kupatmca ses gelmez ołlu. Bu konuşmaların bir kismı yabancı ditde geçivordu. Bir kısmı da Türkçe idi. Tuvalete girdikien sonra da kapıkopalı olduğu için hir şey duyamadım. Komşmalarm Türkçe olan kısınlarından anlahğım kadarıyla içerde hutunan kimselerden baziarı cep telefomu hakkımda konuşuyordu. Cer telefonlarınu polisterin alacağundan. bu telefontarın içinde bulunan bilgilerin nasil sakłanacağındun. bu bilgilerin telefonlar yokalansa bile nasil gizli tutulabileceğinden sifrelemelerden buhsediliyordu. Bir tanesi dernekte hutunan bilgisayarım gidersc çoğu kişi vanar gibi birşeyler söyledi. İçeride bira: yabancı dilde biraz Türkçe konuşuluyordu.Komşmaları devaminda yine telefonda bilgilerin polisler tarqfindan ulimmasinın önüne nasıl geçileceğinden bahsediliyordu. İçerideki kişiler elektronik cihoztorınn polisin eline 

geçmesinden çok endişe edivordu. Bwunla ilgili sorular soruyordu. Bu sorulara gelen cevopłar vardı. Sürekli böyle şeyłer konuşuduyordu. Yahaneı kişiler iłe T'ürkçe komuşan kişiler arasmda bu tür konuşmular geçmesi beni tedirgin etti. Bu konuyu polise bildirme gereġi duydum." seklinde beyanda bulunmuştur.

13. Konuyla ilgili olarak bilgisine başvurulan A.T.T. adh tanik ise 6:7/2017tarihinde vermiş olduğu ifadesinde: kendisinin tercüman olarak yer aldiğı söz konusu toplantının ilk gününden itibaren yani dört gün toplantıtara eşlik ettiğini. toplantılarda Alman olduğunu bildiği P. ve A. isimli İsveç vatandaşlarının konuşmacı oiduğunu. konuşmaeiların Af Örgütü, Birleşmiş Milletler gibi yerlerde çahıştīğından bahsettikleriņü. Suriye konusunda konuştuklarmu hatta bununia ifgili bir resim çizdiklerini, anlatıctların genellikle bilişim gūvenliğí, veri saklama, şifreleme gibi bilgilerin polis veva başka şahuslar tarafindan ele geçirilmesinin nast engellenebileceği bususlarima değindiklerini, ilgili şifreleme yöntemteri ve haberleşmede hangi programların kullanidıması gerektiği hususlarında anlaumlarda buiunduklarımı, anladığı kadarıyla toplantiıya katiłan kişilerin haberleşmede kulßlandıklatıyöntemierin ve haberleşme içeriklerinin polisler veya diğer kişiler tarafindan ele geçirilmesinden endişe ettiklerini. toplantiya katiJanların güveali haberleşme programlarından da bahsettiklerini. Signat. H'ire ve Whatsápp isimli programlarıkarşłaştirdıklarım, ByŁock isimli programdan bahsetiklerini, toptantılara başlamadan önce başvurueunun toplanti salonunun kaptsini açuğım, toplanti bitiminde de başvunueunun kapiyi kapattığım beyan etmiştir.

14. A.T.T. adli şahis 10/7/2017 tarihinde yaptirılan teşhis işleminde başvurucuyla ilgili olarak "Öztem Dalkıran olurak orada tanıdiğım bu bayan şuhsın toplantņi orgunize eden sahis olduğunu topianti odasmn anahtarmmn kendisinde bulumasudan ve toplanu programlamasyla ilgili pragramları kendisinin yopmasmndon anladım Kendisinin nereden geidigi ile ilgili samrım Ēurttaşlor Derneğinden geldiğini söylemişti. Daha sonra medyadāçikan haberlerde bir Türkiye haritası üzerinde bazit plantarının vapildiğı şeklinde huberler okumnam üzerine o haritayt Alman vatanduşı olun eğitmen şahsın kauhmcilardam hatırludığum kadorıvla son bir hofta ya da bir uv içerisinde sizí eikileven önemli bir olaıresmedin demesi üzerine Öztem Dalktrat in çizdiğini haurlyorum. Daha sonra bu harita üzerinde benim hatırladiğım kadarıyla herhangi bir komuşma geçmedi, - gün boyunca katldiğim toplantiların hepsinde bu hep şahıs du bulunuvordu." şeklinde beyanda bulunmuştur.

15. Adalar Suih Ceza Hàkimliği 26'8/2016 tarihłi karanı ile başvurıcu hakkındaki soruşturma dosyasına ilişkin olarak "soruşturmanın omacın tehlikeye düşurebileceği"gerekçesiyle 5271 saythı Kanunun 153. maddesinin ikinci fikrasi uyatınca başvurvcu müdafüinin dosya içeriğint incelemesinin ve belgelerden örnek almasının kisítlanmasına karar verniştir.

16. Adalar Cumhuriyet Başsavcthği, soruşturma işlemlerinin istanbul Cumhuriyet Başsaveılığınca (Başsavcilık) yürütülmesi gerektiğini belirterek soruşturma dosyasuu 6/7/20t7 tarihli fezleke ile antlan Başsavcihığa göndermiştir.

17. Başvurueu, soruşturma işlemlerinin yürütüldüğü İstanbul Emniyet Müdürlüğüne getiriłerek ilk ifadesinin aludiğı 16/7/2017tarihine kadar burada_gözaltında tutulmuştur.Emniyetteki ifadesinde başvurucuya tandk ifadelerine dayanilarak Büyükada'da gerçekleştirilen toplantınm konusu, toptanunin yapilmasina kimlerin hangi tarihte karar verdiği. toplantivi kimlerin organize ve finanse cttiği, toplantinio daha önceden haber verilip 

verilmediği, toplanudaki yabaneı uyruklu kişilerle kimin irtibat kurduğu, bu kişilerin uzmanlik alantarnın ne olduğu, dijital materyallerin güvenlik güçlerinin eline geçmesine karşı önlem alınmasından toplantida neden bahsedildiği, toplanti odasında bulunan A4 kåğit üzerine elle çizilen ve üzerinde değişik şekiller bulunan Türkiye haritastn ne anlama geldiği, FETÖ/PDY soruştunnalan kapsamında tutuklanan B.I.T. iłe olan irtibau. ele geçirilen bir word dokümanını nasıl tenin ettiği ve ne amaçla bulundurduğu başvurucuya sorulmuştur. Başvurucuya ayrıca evinde yaptian aramada I adet F serisi, 2 adet çeşitli serilerde 1 dolar, 2 adet 10 dolar, 1 adet 20 dolar. 15 adet 100 dolar ve çeşitli yabanci para bulunduğu belirtiidikten sonra FE'rO/pDY ile bir bağlantisinin olup olniadiği Sorulmuştur.Başvurueu suçłamaları kabul etmediğini. Başsaveilıkta ayriıntılı şekilde itadesini vereceğini söylemiştir.

18. Bașvuruco ifadesi alunmak üzere J7/7/2017 tarihinde Başsavcılikta hazit edilmiştir, İfade Alma Tutanağrnda. başvurueuya isnat edilen suçların okunup anlatłdıgi belirtilmiştir. Bu strada başvuruconun müdatileri de tazır bulunmuştur. Başvurucunun Başsaveilīktaki ifadesi şüyledir:
"Ben Yurttaşhik Derneği (Hetsinki üvesivim. Bu derneğin amact insom haklars ücerinedir ve çalşmalar da genel itibarirle bu vondedir. Bu derneğin üvesi olarak zomum zomon diger bsam Hokior: Ortak Plaformunun dicenlenmiş oldugu woplontdara Rotilirim Nisan uyinda da Antalya'da Insan Haklars Ortak Plaiformumun düzeniemis oldugu toplantyva kaulmiştm. Burado ceşitti kararlar almd. Yil igerisìnde diger vopdacok toplailara ilişkin gärüşler pavtaştld. Buvuk Ada'daki topiantdu bu şekilde icra ediimiş bir nevi atöhye çalşması seklindeki toplunmdir. Toplantoun amaci Streste Bas Etme ve Ferilerin Guvenliginin Korammasina vönetik konulardan oluşuordn. İstanbul'da Buynk Ada'da vapdacak topłantryı ben ve 2-3 arkadaş organize ettik Diger toplantiva katiłacak kişiler ile görüşmeier vapuk Herkesten toplamtmm hangi tarihte ve nerede vapilacagı voninde göruşler aldhktan sonra Bivik dda'da toplont vapmava kurar verdik. Bana okunus olduğunuz gizli tanik beyan ve A.T.T.nin beyumlorim kobu! etmivorun. Biz insan haklarısuvunueusn olarak işimiz devtet, polis gibi insanlarladr. Bu yüzden devdetten ve polisten herhangi bir giztimiz saktontz olamaz. Biz genei olorak mağdurlardan bilgiler topluvoruz Bu bilgileri derledikten sonra sanal ortamda korumak amgyta ne yapdabitir. ne edilebilir şeklinde toplantida komşmalar vapuk. Dediğim gibi toplamtonn konusu dijitul verilerin koruması ve duha ağiritkht olarak da stresle nuasd bus edilebilecegine vonelikti. Ben toplantgyi organize eden birka; kişiden birisi olmum dolavisivla zuten otele herkesten once geldin. Bundan dolayı toplant odasun anahtan bende uli. Ögleden önce vapmis olduğunuz toptantida kantimcthardan bir tanese mittecilerte ilgiti hir sonua anlunnca hepimiz gerildik. Hepimizde bir stres vordir. Bumun uzerine topianuva ara verip gezmeye haştadik. Duha sonra huna sormuş aldugumuz haritayi sen 1 avda beni en çok etkileven olaya tasvir emek amuervla ciztin. Cizdiğin haritada Tirkive úzerindeki vupluşma HESter, orman vangmlar gihi hususlarin bent rahatsc etmest ve germesinden dolayībelirnim. Toplannda simuiltane tercüme için kullandacok teknik ulet ve edevan hen Heinreich Boll isili vakaftan Ödünç olarak alhm. ! adet cep telefonuma tokilt T'odgfone marka sim karmmn pin kodunu hatırtamyorum. Yine bana ait MacBook morko dizüstu bilgisayorimn sifresi vanlış hatırlamivorsum … obnast gerekir. Ennivet górevliteri torafindan dijital malzemelerim ulmdiğundan hilgisayarumın sifresi sorudmah, daha doğrusu telefommnon sijresi nezorethanede bubunduğum : veya S. gun soruldu. Telefomum ilk alındiğmda zaten açıktı. Topłantya katilacak şahuslaru bułunduğu bir Whatsapp grubu oluşturmuştuk. Bona sormnuş otduġunuz tim teknolojik aletlerin kapatbmosina itşkin gruptaki vazişma bana aittir. Doğrudur. Buradaki umacom toplann kommsn srresten uzak kalma olduğu için otele giden arkadaşların teknulojik aletierden uzuk kalarak rahotlamşbir şekitde vapurdon ettaji sevrederek otele ulaşmaiarım sağlanak avrica teknolofiden uzuk 

durarak böyle hir altşkanlik geliştirebilir miviz diye ilk denemey! voptik. Bu vuzni ben vazmş isem de vazidon da unlaşidacağı gibi d G.nin tuzmani onerisini arkudaştara aktardim. İstanhul Havir Meelisteri Buuşmast esimli Word helgesinden bilgim voktur.Zanan zanan bono değişik e-posta gruplarmdan mailler gelmektedir. Daha doġrusu bu mail bama ozel gehmemektedir. Birçok kişive geimişolabilir. Bu da oniardan biri olabilir. Bu Word belgesi bama enunivette de soruldu ancak ilk defa cmnivetle bu belgevi okudum. bu konuda bilgim yoktr. Evimden çıkam dolarlar bana ainir. Zaten evimden I dolur çikuğı gibi 10 dolar, 20 dolar ve 100 dolar avrica çeşitti vaboner parular da bulunnnuştur. Ben sik sik sevahat ettiğim için bnu paralarm buluması gaet normaldir. Paruiar kendi paralarmdir. 1dolar mevzuanu basmdan kildiğim kadariyla FErÖ'ne dişkin bir husustur. Detoyh bilgim roktur. B.i.T isimli sahsı Yurttuşlar Derneğimden tanirım. Kendisiyle telefon görüşmem olmuş olabilir ancak hatrlamyvorum. Kendisiin bir ara rutuklandiğın duymuştum. Benim vukardu da bahseitiğim üzere söz konusn Biyük Ada'doki toplontı stresle baş edebilme ve dijitul verilerin nası korunucağonu vâneliktir. herhongi bir terór örgütü ile irtibatım ve iltisakım olamaz. Ben ve arkadaşlarm insan haklan savwuculori olarak verilerin korumasmna büvük ömem vermckteyiz. Zira bu veriler bizim için değerli olup bu verileri topladiktan sonra devteite görüşmekteviz, Amacimiz bu verilerin gizlenmesi degil korummasmavönelikur. Uzerime aolt suçlamalanı kabul etmorun."
l9. Başsavcilik ayni tarihte silahh terör Örgütüne üye olmamakla beraber örgüt adına faaliyette bulunarak örgüte yardi etme suçundan tutuklanması isteniyle başvurueuyu İstanbul 1o. Sulh Ceza Häkinliğine (Iäkimlik) sevk etmiştir. Tutuklamaya sevk yazisinın baņvorucuyla ilgili kısm şöyledir:
"05/07/2017 tarihinde Istanhul ili Adalar ilçesinde insan haklorı dlanonda faalivet gosteren muhtelif sivil tophum kurubnşlurnnn mensuhu olduğu aşoğida uçık kimłiği vazdi süpheliler tarafindan ónceden herhangi bir di uru vapihmaksczun 'çotşma atöhyesi' ah altmnda bir toplant orgonizasyonu gerçckleştirildiği. ahman açık tumk bgvanlaradan toplonti sirasmda katitunctiarın mensubu otduklare kuruiuştarm fsalivet alontarevla ilgisi olmadgı vareste olan, terör örgatlerinin gizlilik kurullarina riavet ederek vürütüden faalivetlerini konu olacak sekildc içeride hulunan şalnstarm cep telefmurun polislerin alacagindon. bu telefonlarin icerisinde bulunan hilgilerin nasit saklunacagudan. bu bilgilerin telefontor vakalansa bile nasa gizli tutulabiteceğinden. bilgilerin polis veva başko şahuslar trafindan ele geçirilmesinin nasil engellenebileceġinden, sifrelemelerden hahsettiklerini. içlerinden birinin dernekte bulunan bilgisayarmn potisin ele geçmesi durumanda çoğu kişinin vonacağmdan bahsentiğini. içerideki kişilerin efektronik cihazlarmm polisin eline geçmesinden cok endişe ettikleri toplantva katdan şuphelilerin teror örgutlerine mensup şahuslarcu ve ülkemi: Anoyasal düzeni oleyhine faalivet vürüten kurum ve kuruluslarla iişki ve irtibattormın butumduğu.

Toplantoyi organize eden Özlem Dalkiran'm Izmir Cumkuritet Başsavcdigimm 2015/109066 sayil: soruştoması kapsannda 20.12.2016 tarihinde Izmir Mali Suçłarta Mücadete Şube Müdürlüğünce FETÖ/PDY terör örgütüme yönclik yapdon operasyon kapsamnuda yakalamarak tutuklaman B.l.T isimli gorüşme kavduım olduğu. üst ve oteldeki esva oramalarmda elde edilen dijital materyallerin incelemeternde: 'Istanbud Havir Mectisteri Buluşmust-Tartiışmulor' isimti word belgesinia bulunduğu. belgenin Tartişmalar buşhkh kımada DukPiC wrör örgütü içerisinde foaliver gostermek suçumkan tutuklunan S.Ö. ve N.G. lle ilgili vazdarın. tophamsal yüriyüşterle ile ilgili dçelere nasil vaytacaği şektpde yaztlarm olduğu.

Somut olayda da elde olunan dokümanlaron ieerigi. umk bevantart, ilişki irsihat raporlort bir arada degerlendirildiginde supheliterin cogunn teror orgitteri va mensuploriyia olan irtibattars, faativet alanlorı itibariyte sivit toplumu etki gugterinin 

butunmasi. teror örgiterince benimsenen ve örgtitlerin vaşuntilurm surdurmeterine vönelik. faaliyet sekillerin vuzgecilmez bir unsuru olan vönten ve tuktiktere ilişkin terer örgutierinin amoçlart dogruitusunda toplumsal kaosa dönüsecek horeketlenmeler voramak amacivia toplunt dizeniemelerine göre vardim kastyla hureket ederek eviemde butummuk suretiyle aul suçu isledikleri hususunda kuvvetli suphe bultodugu, vabanci uyruklu süphelilerin meveut konuenları ve ulkemize duir irtibatlan ndeara alindiğmda bu ama,horicinule hareket ettikderbnden haħsedilemeveceği anlaşımıştr "
20. Başsaveılığım talep vazısı. sorgu işlemi öncesinde Hâkimtik tarafindan başvurocuya okunmuştur. Ayrica Sorgu Tutanaği'nda. başvurucuya isnat edilen suçların okunup anlauldiğı da belirilmiştir. Sorgu strasmda başvurucunun müdafi de hazır bulunmuştur.

21. Başvurucu, Hâkimliğin 18/7/2017 taribli kararıyla antan suçtan tutuklanmıştır.Bu kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:
" tüm dasya kapsamımdan. gizli tank ifadesi. vacısma içerikleri. HTS kayıtlari. teşhis tutonakları nocara almarok üzerine ath sugu istedigi Iuisusunda kuvvetli suę suphesinin bulunduğu. anh suçum vasi! ve muhiveti ile kanunda öngöriden cezasmin alt ve ist suuri degerlendirildiğinde. kaçma ve saklanma ihtimalinin viksek olduğu. bu nedente bu aşamadu adli kontrol hükumterinin uvgulanmasınm vetersiz kalacaği. bu doğrultula ntukiumann ölçülü clduğu kanaatine varilarak CMK'nn 100 ve devamu maddeleri gereğince tutuklannasıma.. [karar verildi.]"
22. Başvurucu, müdafii araeilığıyla 24/7/2017 tarihinde tutuklama kararına itiraz etmiş: Hlàkimlik 28/7/2017 tarihli kararı ile tutuklama kararının usuł ve yasaya uygun olmasınedeniyle itirazın yerinde olmadiğıni belirterek itirazın degerlendirilmek üzere İstanbul11.Suth Ceza Hâkimfigine gönderilmesine karat vermiştir.

23. İstanhul 11. Solh Ceza Hâkimliğince 1/8/2017 tarihinde "İstanbul 10. Sulh Ceza Hákimliğinin korarımın usul ve vasaya uygun olduğu" gerekçesiyle itirazin kesin olarak reddine karar verilmiştir. Anudan karar_22/8/2017 tarihinde başvurucuya_teblig edilmiştir.
24. Başvurucu 20/9/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
25. Başsavcıliğın 4/10/2017 tarihli iddianamesi ile başvurucunun silahlı terör örgütlerine (FETÖ/PDY. PKK/KCK ve DHKP/C) yardım etne suçunu işlediğinden bhisle cezalandıriłması istemiyle aynı yer ağır eeza mahkemesinde dava açılmıştır.
26.İddianamede bu suçlamaya esas alınan olgular şöyle özetlenebilir:
- Başvurucunun da aralarında bulundugu şüphelilerin öneeden herhangi bir duyuru yapilmaksızin coltşma otöłvesi adi altinda bir toplantı organizasyonu gerçekleştirdiği, tanık beyanları ve yaptırılan teşhisierden katılumetların mensubu olduğu kuruluşların faaliyet alanlaryla toplanti sirasında ilgiterinin olmadiği.toplantıda terör örgütlerinin gizlilik kurallanna riayet cderek yürüttükleri faaliyetterini konu alacak sekilde cep telefonlarinı potislerin alacağundan. bu telefonlardaki bilgilerin nasil sakfanacağından, bu bilgilerin telefonlar yakalansa bile nasif gizli tutulabileceğinden. bilgilerin polis veya başka şahislar tarafindan ele geçirilmesinin_ nasil_ engellenebiteceğinden babsedildigi. toplanttya_ katilan șüpheliferin FETÖ/PDY, PKK ve DHKP/C'ye mensup olani şahısłarla ve anayasal 

düzen aleyhine faaliyet yürüten kurum ve kuruluşlada ilişki ve irtibatlanının bulunduğu ileri sürülmüştūr.

- Aynca şüphelilerin mensubu olduğu sivit toplum kuroluşlarina ait internet siteterinde ve sosyal medya grupları üzerinden yapılan açık kaynak araştırmałarında 2017 yılı Temmuz ayı içinde Adalar bölgesinde yapılmast planianan herhangi bir toplanti çağrısına rastlanmadiği belirtilmiştir.

-Başvurucunun FETÖ/PDY'ye yönelīk operasyon kapsamunda yakalanarak tutukłanan akademisyen B.i.T. adh kişiyle görüşme kaydının olduğu ileri sürülmüştür.

- Başvurucudan elde edilen niateryaller arasında "Istanbnl Hoyır Meclisleri Buluşmasz-Tartıymalar" isimli word belgesinin bulunduğu, söz konusu belgede ülkedeki mevcut siyasi ortamín Gezi Parki olay lan benzeri ayaklanma olaylarina ne şekilde evrileceğinio taruşildığı, bu belgeden "Aduler" olarak adlandınlan yürüy üşün Gezi Parki olaylan benzeri şiddet içeren ve topłumda kaos oluşturacak olaylara dönüştürülmesinin amaçlandğının anlaşıldığı iddia edilmiştir.Iddianamede ahtlanan şekliyle belge şöyledir:
"Istanbul HaYIR Mectisieri Buluşması Topluntt Notları
18 Haziran 2017. Pazur. Kenter Tivatrosu 
Somu öneriler metin içonde kalmnlaştıridmiştır.
Fideo gösterimieri ve uçtik grevinin 25. gününde olan 1.E.nin konuşmosundan sonra açilts konuşmasiylaforum başladh.

Tek bir gimdenin alt haşlkiart olaraic komuşulon komdar:
Meclisler vola nasit déevam edebilir?
Birlikte neler vapahiliriz?
Meclisteri nasit ve hangi araçiarlu devam ettirehiliri-?
Bizim komularmiz neler olahilir?
I.E. nin konuşmasundan ozet 
Velinin. Aeun Hoca’nm. Yüksel'de direnen herkesin selamt var. Çokzor bir donemden geçiyoruz. Bu dónem hir krlmo ile aşıluhilecek bir dönem ve o krilma bugimden itibaren kapmiza geldi. N. ve Snin J2o gün önee huştamklorı dírenis geniş hir etki alon yaratmanasia rağmen I02 gumdür 1kp. KHk vaymiavamtyvor. Açhk grevleri huniarm önüne geçti. bir harikut otuşturdu. Tonlumu değistirme iddiasundo hulunam hizterin kaderini toplumunviedanndaarvor obmastbizim dauguakigmuzdan kņvnakłonyor.Arkaduşlarumzin vamnda durahilseydik achik grevinde olmuayacoklordt. Bu durunu uşabilmenin tek volu var. Ortaklaşabileccğimiz meseleleri ön plana çikarmadigintez sūrece sinor tanmoyan nndahale devam edecek.


Muhtemelen cezaevinden çikuklarnda oyn musavo oturdugunuzda politik hir sedber vopsak taban tubana zu seyter söyleyeceğiz. Bir tedrisuttme var hepimizin ama farkliltklart ön plana çıkarmak yerinc ortaklaşabildiklerimizi ön planu çikamalıytz.
Sosval demokrutlaria havatunda hir kere hile van yuma gelmedim bir kere bile ey vermedim. 70 imzacısı oton kurunlar var una sokaga çiknklarinda 70 kisi çikamiyorłur.Arkamza bir rüzgur aimadan biz bu durumu değistírecek güce sahip değitiz. Hiçbir kibre kapibmadon, me kadar da güçhuyúz demeden. kendimi: !0 tone polisin başm eğemeyzcegi 1.B. ile davanışabiliriz. K.K. Istanhul a geldiginde Moltepe de Edirne ve gitmesini zorlavuhiliriz.

Tartişmalar:
B.A: (HaYIRKadıköyy CHP ni vürüyüsü hir ħevecan yarutı ana eksik kalan hir ver var. Bir soz vur; Bati toplumłart özgirlük ister. doğu topiunları adalet. Buna hiz ozguriuk istiyoruzu eklemezsek, ki ektevecek olon da HtftR Mectisteridir, o zanan Istonbul'a uluşıłldīğında bu yürüvüş hiter. Biz sadece adalet istemivoruz. Özgürlük de istivoruz. HaY7R Meclisleri boyle bir seyi orgüalevebilirse Istonbul dan Kandira ya lt8 kn 5 günluk. Izmit e 2 gün. Başka bir kot Edirne den baslayabilir. Isumbul da hu vürüyüşün nasit sonfanacağudu bumun sonucuna belnleyen. Gelip bir basm açtklanasyla dogilirlarsa olmaz.

N. ve S.nint tuuklammolarimn sebebi bu ulaletsiztigi gorümiar kitmalariydt zoten. Neden tutukladmz, dive soracak bir tone gozeteci çikmadt nalumunuz. 2 gun önce açhk greviermin Io0. gümünde Kudikö;: deki hevecan çok omemliydii ama sonrasu getirmivortz Halbuki artik her gün ölüm için gerive: say un oltvor. Artk geriye dönibmeven noktadalir ve devlet büvük ihtimaile müdhale edeccktir. Bu eylemleri her gün şekline dónuşttameli.
R.K.: (HafIR Beşiktaşt Toplumumn yarsmn hayo divecegini biliyorduk caten. Ru çukluğu nasil meclis modelivle örgülteriz dedik. Bu süreçte hundan souraki hareketimiz için de omenli görünen es zamant hareket edebilmemiz. Es zumantt evlemler hzlt vayidmaniz!sağlad, sosyal medvo dismda veni bir alan varatuhilmek bundan sonraki dónemde de ónemli. Meclisler herkesin eşit stiz hakkmna sahip oldugu bir swreç.
Hçelere adalet virüyüşłerini vavabiltriz. Eşitliğin barışm demokrasinin olmadıği bir ülkede adalet olabilir mi? Yürigvüsterle. forumlarla Istaubul a vaymaya çaitşalım hunn. Yaz bovu ne vapacağz? Betki Diß ile beraber vazi da harcketti bir eylem sirecine dönuştürebiliriz. Meclis gibi bir araç vor bizde. 16 Nisan gecesinde oldhugu gibi vaci ve onumuzdeki süreci de böyle değerlendirmetiviz.

E.N.: En temel eksikliğimiz şu: birtakım etkinlikler ortya kovuvoruz ama nereye vurmak istiyorue? Referandum dóneminde belliydi, huyir cikarmakt. Ama sundi? Nereve vormak istediģimizi ortakluşa turtişip hir programa varmş değiiz. Gezi Parka’nuda da ayui şey vardt. Cok güctüydü. militanti amna sönümtendi. Șimdi bi: kendiliginden bir Jrenişin patlak vermesini bekleyemeyiz. Bir siyasal programimız ulmali. Iktidari saldiritarma karşıçikişlor vapabiltriz ama onu istemivorsak. ne istivoriz? Ortok agik net ifadelerumiz olmali.Ortak sözlerimizle hiz meydanturda olmaliyiz. CHP yürivüşe haşładt heyecanlandık. Nive??Kitleter sokağa cikaeak dive. hi de. CHP bizim kendi sózunuz ve kimligimizte orada olmamizi istemivor ki. Ya ihbar edecektir va da kitlesmni cekccektir. Hayar Bi: Kuzandhk nasıt sonuçlandı göndük. CTiP nin insafina bagh basku bir sokağa çikış soz konusu. Bu vesavetten kurtnlmalt. İsteven destekler, ben gitmereceğim, hiz kendi işimize bokahm. Ben demokratik Cumhurivet istiyorum. Başka urkadaşlarm başka kelimelerte ifade edeceği.

emekcileron apdhnlarin ve tion vurttastarin eşi hakiart temeii üzerinde :ukselen hir cumhurivet. Bir an önce hugytr meclisteri bir sivasal progrom otuşturmait, Bu kouuduk!mutabik ücerinden diger tüm admmlarm ammalt.

H.A.: tHAYTR Şişli) Büyük bir güeün üzerinde durnvoruz. s1 il vor. Referandum gecesi AkPlilerin vüzleriuin asiłmış olmasmm sebebi Kasmı seçimivle karşilaştırdigumızda S! ilin 68'inde I Kasim dan referanduna hayir qylao ciddi biçimde artms olmasiydt. Hoyoru mulak olarak kazanmost 

Bizbm HAYIR Meclisterinin Gezi den aldhgime dersterte, karar almo sürecterinin meclislerde geçerli olmast. icimizi dóküp doğilmamami: gerekivor. Rirey hukuku çok onemli. Bu orgütleri tanumamazhik etinek değil. Amu örgütlerin herhangi bir temsileisi orada hirey olarak bulunması una ertuktuştğumi: karartunı o temsil euigi órgüte ulaştirmast birey huknkudur. Bunlur devam etmelidir.

DiB-Mectister ortak woplantisı oldu. Hayu için çalişan herkesi birey Iukutovia bir kurultava çaġwrmak için DiB in liyokatı vordır dedik. Diß bir perspekti! ortœva kovan fikri hir vopuır. buno kimse itiraz etmez. Sadece DiB in değil. herkesin geldigi yapnların bir arava gelecegi bir kurultay önimücde duruvor.

Biz neclisler degiliz. Biz öncül ilçelerde ve mahtallelerde bir arazat gebmiş öneüteriz. Bu bir yetersizliktir. Insanlarut kenulilerint özne hissedeceği bireysel kutihmła soğlanacak birevsel itaaisizlik eylemieriyvle gerçek anlamda hatk, yurttaş meclislerini kurabiliris.
Íş Bankast m. Paşabałçe yr bloke etme. 3 liratik bardak alıp ktridı dive geri verme gibi evlemler yapabiliriz. Davonuşmua ekonomileri çökertici bir sevdir. Uretin ve pavtaşun kolektifleri kurabiliriz. Bizim AkP liderine biat etmiş yapdordun deġil. doġrudon ureticileri kulanorak bu iktisadi sistemt sermaveyi çökertmeve ihtiyacimı: var. Buntartn hepsmi yapalm.

T.Ş.: (DiB Koordinosyon Isin degiņikliği konusundaki onerim Halk Meelisleri.
Is komuşalon. sivaseti de is olarak algilayalum. Bize destek olm STk tar vs. ite görüşerek bir Halk Meclisi kuralim. Pilat hölge olarak da Kadkóy de hir mekan kuruisun.KHK ile ihraç edilntiş hocalarumzi davet ederck seminerter duzentevelim. Bunn Türkive ye vzzyilması içi çaltşałim. Demokrasi kavramimı buvato geçiretim.

A.D.: (HAYiR Şişii) Hedef mesclesinde jarkli düşünuiyorum. Kurşımeda faşist diktatörlük tehlikesi var. Turihne bu tehtike oldugunda hedef daraltiłmamştr.
Program olarak tek sey gelivor aktuma. AkP den kurtulmak. Bu rejim degişikligine direumek vupdacak tek yey. Bizim H-dYiR Meclislerinde orgütienmemize gerek vok. Sokak ve orgütlemmek onenli oma bunlar aruç Bizim hedetimiz buontar olamaz, hizin hedefimiz AKP.Gezi de dahil hiçbir bigük kalkyma cephe kurarak sulontarda hildiriler hazirlavaruk olmudt. Tahrir de bonle olmadi, hiçbir ver bövle olmodt. Kileler kurur verir ve sokuga çikar, örgütüysentz onu vontendirirsiniz.

Istanbul HAFIR Meclisleri Buluşmast Sonuç Memi 
Toplanti sadece HiEIR Meclislerinden kattimeioriu deġil. aon zonanda referandum sürecinde IAYTR'u katka koymus, kendim HAFIR'ct olarak tanumlayan mümkioa oian en genis toplam davet edilerek gercehleşmiştir. Fe hu notardaki öneriler de kendi meclisterimize önerilmek uzere somut öneriler ve egiflimler sosimaktadr.

CIP nin başlatmş oliuğu ve İstonbul do Maçka Parki nda devam etekte oian Adalet Yürüyüşü ne ve noheterine destek verme konusu pek çok kaşi tarafudan dile getirildi. Bu desteği verirken de en genis şekilde insanlara ulaşmayı hedefleme. odalet tale!ini E'HP'nin tekelinden cikararak Herkes lein sidaler' siaravla buni hem genelde hem de verel meclislerimizde de yaygınlustırmuva çalişma. adalet kuvramınn içini doldurarak horeket etme; avm zamanda Adatet Nöhetleri'u Istannud un farkh noktalarina stçrotmak igin de ónümize işler kovabileceğimiz konuturmnda ordaşmava varidi. Vor olan súreci dönüştürchilecek bir özne olarak HAYTR Meclisterinin bulunduğu pozisvona pek çok kez dikkat çekildi.

DIGER ÖNERILER 
F’ar olan direnislerle birlikte mücadele 
Su onda haft hazrda süren N ve S. Adalet Yurgyüşi. KHk lar vh. komulordo devam eden direniştere destek sunmak ve birlikte mücudele emmek.

Tüm güçlerle. herkesin bir araya geldiği bír kurultay düzenlemek 
Bireyset kaulım soglanabilecek kitlesel sivil itaatsizlik eylemleri örgilemek 
Istanbul Bulusmalarun aytik perivotlarla vupmuh 
Ferel vönetim ve demokrasi unlavnsmmizı anlatahilmek açrsindan verel vonetimtere ilişkin işter vapmok 

Yeni bir toplum sozteşmesini her zaman gūndemimizde tutmak 
Mectisterdeki kudinlor olarak kadinlarla birlikte orgütlenmevi. toplanular almdys önümüzde koymak 

Pilot böige ołarak Kadıköy 'de bir mkin kurmak 
Yazin sabit ve açuk hir alouda toptantilarimizi olalm 
Bir sonraki Istonbul Butuşmasın Bevoġlu Sineması ła dayamşmak için orada vupmak 
Hep birlikte Onur Yürüvüşit ne katlmak 
Her gün rozetlerimizi yukamto tokip Maçka γa gitmek 
Pameller, fihm gösterimieri, kürsüler kurarak çahşmalarumtet desteklemek 
Ana arterterde eş zamanhi bildiri doğunmlurma devam etmek "
- Başvurueunun toplantıya katüdan kişilerle oluşturduğu WhatsApp grubundaki yazışmalarına yer verilmiştir. 18/6/2017 tarihli yazışmalar şöyledir:
"Arkadaslat selam.

Toplanti icin mait atim. Tarihlerle ilgilt sonan olon vor midie? Sadece eğitim 3-4-5-6Temmuz. ! ve ? temmuz egiticilerin toplontist.

İstanbul ekibine soru - toplantyi Büvükada'da voparsak otelde kalmamzdo sorun vok di ni? Yani her gün gút gel vopnok verine 

Benim icin de esasta sorun vok. Ancak bizin. Planlamadan sonra Figen Yiksekdağ'm tutuklu olduğu dosvonın duruşması - Temmuz'a verildi. Fe Ankara da yaplocak otan o duruşmaya koulmak zorundavım. Bu vüzden 4 u hari; kalan günlerde orado olahiteceğim Bu durumda 3'ü re f'u gecesi adada kalomum [Bu kisim başvurucu taratndan yazılmamıştır.]

Simdi ciddi bir sey vazyvorum. Kotaylaştıricimz A.dan tercume ediurum: ilk ödeviniz vapura binmeden once num teknotofik aletlerinizi kapatucaksiniz. Telefon. laptup. tohlet.smart saat vs. etrafi seyrederek. kevfimi cikararak sevuhat ederek otele girinceve kadar açmayacaksmnz. Okuvan ok desin ki herkesin górdügünden emin olahum 
Toploşmacu buluşmaca olur du A. ve Pye uloşamazson: hana vuzm hen iletírim ona signal uzerinden."
- Başvurueunun 22/11/2016 tarihli ve 29896 sayili Resmi Gazete'de yaytmlanan 677savilı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alunması Hakkuda Kanon Hükmünde Karanane (677 savili KHlK) ile kapatiılan Batı (Rojova) Yardunlaşma ve Dayanışma Derneği isimli kuruma_ 6/1/2016 tarihinde "guda desteği için"açtkiamasiyla 350 TL tutanında, 6/1/2017 tarihlive 29940 mnükerrer savili Resmi Gazete'de vavimlanan 679savili Olağanüstü Hal Kapsamında_ Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Karamame (679 sayıh KħiK) ile kapatılan Roboski İçin Adalet Yeryüzü İçin Barış Derneği isimli kuruma 1/9/2014 tarihinde 250 TL tutarında. silahhi terör örgütüne üye ohma suçundan ceza aldīğı belirtilen A.C.A, isimlişabsa_ 15/12/2015 tarihinde "Irakldor içir" açiklamasty la 200_TL tutarmda EFT yaptığı belirtilmiştir.

- Başvurucunun "cep telefonu sifresini hutrfamadığm" beyan etmesinin hayatın olağan akışma aykın olduğu. bu durumun gizli tanık ve tanık beyanlarında belirilen bilgi saklama amacina uyduğu. bu tavrin Örgütsel amact ortaya koyduğu ilade edilmiştir.

27. Iddianamede; şüphetiterle ilgili olarak terörizmin finansmant ve casusfuk suçlarıyönünden tefrik kararı verildiği, başka bir soruşturma evrakı üzerinden bu soruşturmaya devam edildigi (Bu suçlar yönünden daha sonra kovuşturmaya yer olmadıği karan verilmiştir.), müsnet suç açtsından delillerin toplanmiş olmast, şüphelilerin bu suçtan tutuktu bulunmasi, tutuklu bulunduklari suę yönünden usut ekonomisi ite makul sürede yargılanma haktarinü teminen kamu davast açılması cihetine gidildiği belirtilmiştir.

28. istanbul 35. Ağör Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 17,10/2017 tarihinde iddianamenin kabulüne karar vermiş ve E.20f7/j00sayılı dosya üzerinden kovuşturma başlamıştir.

29. Mahkene 25/10/2017 tarihinde yapian birinei doruşmada başvurucunun tabliyesine karar vermiştir. Başvurucu ayni tarihli duruşmada savunmastn yapmıştır.Başvurueu savuamastnda;
- Söz konusu toplautinun veriletin korunması ve stresle baş etme yollarıu öğrenmck ięin düzenlenen bir atölye çalışması olduğuna, toplantinin gizli değil kapah bir toplantı olduğunu. bu nedenle o toplantiya katilmast istenen kişilerin davet edildiğini, ię cğitin toplanuları için açık çağn ya da duyuru yapmanın olağan uygulama olmadığı. birlikte kararlaştırldığı için katıhmeılarīn doğrudan davet edildiğini jleri sümmüştür.

- Bu atölye çalışmasımın yapılması kararının 2005 yītnda insan hakfarı ałanıuda çalışan beş sivit topłum kuruluşu tarafndan kurulan bir çalişma ağı olan İnsan HaklarıOrtak Platformuaun (tHOp)Nisan 2017tarihindeki nutat değerlendirme toplantısinda alindiğıni, 7-9/4/2017 tarihteri arasında yapilan ve üye dernck temsileilerinin katifdiğı yıllik toplantı sırasinda arşivieri koruma. belgeleri dijital ortana aktanna ve bunların güvenliğini sağłama, iletişim ve web sitelerini saldirılardan koruma gibi konularda eksikliklerin nasil tamamlanacağt. bunun vani sira insan hakłan savunucularinın fiziksel ve zihinsel güvehliğinin nasıl sağtanabileceği konularıbın konuşukduğunu. bu konülarda bir eğitin çalşmasının faydatı olacaği sonucuna vardiklannı ve toplantiyi bu amaçla tertip ettiklerini.toplantınn haziran ayında yapilmasinın planlandığuu ancak ramazan ayt sebebiy [e bayram sunrasına ertelendiğini, Büyükada'nn ise alternatifler içinde hem bütçe hem de ele alınacak konu -stresle baş etme- açismdan en uygun yer olduğu için tercih edildiğini belirtmiştir.

- Toplantinm gizliliğine ilişkin olarak ise bir otelde gizli toplanti yapilamayacağin, otellerin müşteri listelerinin o bölgenin mülki amiri ve emniyetiyle paylaşildigum, katlimicdarin coğunun Ingilizce bilmesine ve aralarında çevirmen bolunmasıa rağnien dışandan tanımadikları tercümantar çağırdiklarıņı. bu kişilerin toplanti boyunca orada olduğunu, ayrica otel çalişanlarínıo da servis için odaya rahatęa girip çiktığını. toplantı yerinin otelin en kalabalık vert olan havuzun hemen yanında olup kapının çoğunlukla açık olduğuno, toplantınm katlımeilarıņe sosyal medyada fotoğraf paylaştiığını. ayrıca burada toplantı yapıldığı bilgisini çeşitli vesileterle başkalarına da söytediklerini ileri sürmüştür.

- Toplantinın kuruluşların faaliyet ałaniyta ilgisi olmadiğita ilişkin olarak ise hak ve Özgürlük alanında çabşanların hakları ihlal edilen kişilerle birlikte ve onlar adına hareket ettiğini, hak ilaline uğravan kişilerin hak savunucularıyla çok özel ve hassas bilgiler pay laştığıni, bu bilgilerin paylaşmaya hazr bâle getene kadar özente korunması gerektigini. kötü niyetli kişilerin eline geçmesinin hem mağdurun hem hak savunucularnın fiziksel güventiğini tehdit edecek. itibarlarint zedeleyecek.misillemeye yol açabilecek nitelikte olduğunu, en nihayetinde hakikatin ortaya 

çikmamasina ve adaletin elde edilememesine neden olabileceğini. bu ilisşkinin hekim-hasta veya avukat-müvekkil ilişkisine benzediğini, ayriea sivil toplum kuruluştarının derlediği, zorlu şartlarda ve kısılı inkānlarla ürettiği bilgi ve belgeleri de güvenceye almak için gerekli önlemleri almak zorunda olduklann, hem mağdurlarla hem de meslektaşlarıyla iletişimlerinin dijital ortamda gerçekleştiğini.bu alandaki çalışmałardan hoşłaumayanların sıklıkla siber saldırıłar düzenteyebildiğini, veri çalabildigini. tüm bu nedenlerle verilerin korunmast konusunun doğrudan faaliyet alantyla tlişkili olduğunu belirtmiştir. Paşvurucu ayrıca toplantinın diğer konusu olan stresle baş etmenin, stresten uzak bir ortam yarattanın da hak savunucularının faaliyet alanlarıyla doğrudan ilişkili olduğunu, tank olduklant insan haklan ihlallerinin travmaiara yol açabildiğini, stres alunda ve travma yaşarken verimli ve etkin çahşmamın mümkūn olmadiğıni, kendilerini.kurumlarmı ve adlarına hak mücadelesi verdikleri kişileri koroyabilmek için bu içerikte eğitimler almanın ve toplantılar vapmanın doğał olduğunu ifade etmiştir.
- B.i.T. ile görüştüğü iddiasına ilişkin olarak bu kişiyi 1990lı yıllardan beri tamidīğıní. bu kişinin Yurttaşfık Demeğinin kurucuları arasında oldugunu ve birçok projede birlikte çalıştıklarıni. tutuklanmasının da fünya çapında tepki çektiğini.tahliye edilmesi üzerine "Geçmiy olsm" demek için bu kişiyle gürüştüğünübelirtmiştir.

- WhatsApp grubundaki yazişmalario ise neden suçlama konusu edildiğini anlamadığıni, yazışmalarda geçen teknolojik cihazların kapaulması meselesinin stresłe baş etme açisından farkındahk yaratmak için gündeme geldiğini, telefonlarn otele gelince açıhmast istendiğinden teknik takihe takilmama gibi bir amaçlarnm olmadığini toplanti_ esnasmnda da zaten telefonlarin açik olduğonu, mesajlaşma içeriklerinin tamamı okunduğunda "çok gizl" ve "komptoları hozrlandhğı" iddia edilen toplant sirasinda sık sik havuz, deniz, vemek ve gezip tozmakla ilgili konuşmalarn olduğunun görülebileceğini_belirtmiştir.

- Word belgesi ile ilgilfi otarak ise bu belgenin İstanbul Hayir Mectislerinin 18Haziran güoü Kenter Tiyatrosu'nda düzenlediği toplantida konuşulanların yazıldığıbir toplant tutanaği olduğunu, "Sonuçlur" isimli word doktimaninda ise toplantıda yapılan önerilerio tistelendiğini. 400 kişinin kauldiğı belirtiłen bu toplantıya gitmediğiü, bir öneride de bulunmadiğinu muhtemelen bu belgenin üvesi olduğu bir yazışma grubuna gönderildiğini. burada yer alan öneriler üzerine tartışıp plantar yapılmış gibi bir izlenim yaratıłmava çalışıldığu. kişilerin kendilerine gönderilen belgelerden. mesajlardan. e-postalardan hukuken sorumlu tutuimasinın suçun şahsiliği ilkesinin ağır ihlali olduğunu belirtmiştir.

- Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) raporundaki para transferiyle ilgili ołarak ise 1/9/2014 tarihinde Roboski İçin Adalet, Yeryüzü İçin Barış Derneğine 250TL, 15/12/2015 tarihinde A.C.A, adh bir kişiye "trakhlar için" diyerek 200 TL.6/1/2016tarihinde Bati_ (Rojava) Yardumlaşma_ ve Dayamşma Derneğine"gudu desteği için" ibaresiyle 3s0 Tt, gönderdiğini, adi geçen Derneklerin para gönderdiği dönemde faal olduğunu, banka hesaplarının aktif olduğunu, bu Derneklerin daha sonra KĦK ile kapatiłması nedeniyłe suçlanamayacağıí, yardın yaptığı kişinin de iddia edildiginin aksine sadece yargilandığmi. davanın açtmasinın da bu kişiye para gönderınesinden soora olduğunu, insani yatdım amaci güderek bu bağışları yaptğım beliπtmiştir.


- Toplanti sirasında çizdiği Türkiye haritasına dair ise toplantiınun streste bașetme ile ilgilí olması nedeniyle toptanti strasında, strese sokan şeyleri çizerek buntarıifade etmesinin kendisinden istendiğini, kendisinin de bu resmi çizdiğini, yapılaşma.Suriye ile yaptfan savaş, terörle müeadele, hidrocłektrik santralleri (tES). dereler gībi konulan hrzlıca çizdigini ancak daha sonra bunlar üzerine konuşma firsau bulamadtklanni belirumiştir.

- Telefon şifresini hatirlamadiğini söylemesinin örgütsel bir amaci ortaya koyduğu iddiasına ilişkin olarak ise lelefonunun şifresi olniadiğint, pin kodunu ise uzun süre kulłanmadığı için hatıtlamadığın, kaldı ki soruşturnia makamlarnın telefonundaki verilere crişebildiğini. suçlamaların dayanağin bu verilerin oluşturduğunu ifade etmiştir.

30. 31/1/2018 tarihli duruşmada tanik M.S.nin dinlenmesine karar verilmiştir.Tarğm ifàdesi şöyledir:
"Ben Ascot Otel'de otei múdürzivüm. Davova konu toplamtina vopilmasnidom yukloștk bir ay kadar önce sank Ozlem Datkran tarafmdom turafuma mail geldi. komoklamo ve toplantt salonu kullmumı için talepte bulundu, hiz de músaitlik ve fyat bilgilerini içeren geri donüş maili atk. kendisi tekror maille dönüş vüporak konaklayucuk kişilerin tarih ve bigiterini bize gönderdiler. biz de rezervasyonn yaptk. rezcrvasvon turiħinde misafirler otele geidi, verleştiler. misufirter otele verleştikten sonra sanırım dordimcü gún polis baskm oldu. Gerek sank Öziem'in gerekse diğer toplantıva katlumciłarnı hizden özel veva gizli bir toptanti veri tulepleri olmadt. toplanti siresince otel personelinin topluntt yupuan vere girilmemesi yönübde hir talepleri de obnadt. bizim toplamti için tahsis ettigimiz ver otelimizde rutin olarak başkalarina da duhu onceteri tahsis ettigimiz satişa acik toplamtt mekandyr, ben otelde kalan misafirlerimizi oteide zaman zaman görüyordum. normat otel müşterisi gibi otel imkanlorindan fydalanvorlardt, sugheli_ hir durum fark etmedim.Konuklama ve topłant gideri olorak toplan takribi 17.stl Tl civarmda tutmuştu. proforma fatura dizenledik, rezervasçom vapirken sank Özlem kopara vermeyi teklif etmişti. jakat o dönemde otet de boştu, bende iyi nivetli gördüġüm için herhangi bir koparo istemedinbu oiavlar oldukian sonra ödeme içerigoi nei olarok bilmenekle hirlikte Hollanda merkezli hir tüzel kişitik tarafndan gonderildigini haurlamvorum."
31. Tanık A.T.T. de ayau taribli duruşmada dinfenmiştir. Taniğımn duruşmadak ifadesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Ben tercüman olaruk çalışmaktoyım, olay tarihinde C.Ş. isimli grkadaşım beni telefonla oravarak bir tercimantk isi olduğum sovtedi. ben de kabu! ettin. Büvükada'va gittin, arkadaşım C.Ş. ile birtikte ikí gün boyunca Büykada'ya topłant(ya gidip geidik. yine A.R. isimli bir tercüman hanrladğm kadarıyla üçüneü gün topluntiya kanldt. toplantda toplontva kattanlar mesleki olarak birhirleri ile psikolojik destek toplantısi turzmta konuşmalar yapttar. birbirlerine sarlıy ağladikiarm hatırtrorum, toplanmo ikinei hölumü ise dijital veri gizliliğine ilişkindi, kaułımeilardom şuan haurlayanadıġım bir avukal huyan bize buları niçin oğretiyorsuuc hizim gizlimi: soktım: yok şeklinde sözter soyledigini hatrlivorun, topluntuda herkes kendini tamtmisti. bende kotdamc:luron iskence görmüş. șiddet góren kadmiarla iletişim kurduklarun ve hu seħeple mesieki açtdam gizlilige önem verehileceklerinidüyindim. amaçlarunn vasudşi bir amaca vönetik oldugu voninde bende bir düşünce ohuşmud. zaten ovle olsaydi o toplantda dumozdum. toplantt salonunn kaulumcdardan isminin Ozlem oldugunu bildigim bir havan sabah acnvordu ve akşam kitlivordu. Toplann sirasmda cay servisi için otal çalışantari içeri girivordu. gizti bir toplante oldugu şeklinde bir iztenimin vimadh. kanlmeitar otelin olanokarmlun 

favdalanvorlardt. hoviea da girivorlardi .. Polis aşamosunda ifademde polislerin sorulur!ile vöndendirme vapitip vapilmadiğmi fademin almis torzi şuonlo hotrtomtvorum, ancuk beliruiginiz ve ifudemde geçen Signal. Wire ve Whatsaap gibi programlurı karşdaştirdhlar.kantmetardon hir tonesi de bizim haberimiz olmadan hize zarar vermek amach kotie n!veti olarak Bylock'u selejonumuza viklevehilir mi dive sormnstu. bu sekilde byiocktan bohscimişlerdi, bunun dşonda byloek ite ilgiti bir konuşna geçmedi … toplamtiva kuttlamların ülkede kuas varatmak ve insamlari sokaklora dokmek gibi söz ve eylemterine ahit oimadın. olsavdim toplunuivi terk ederdim … Ben toplantunun Ikinci böliomünde veri gizliği mi voksa veri güvenliği mi konusiunn mnu konuşulduğu drarommt yapamyorum. ancak verileri koruma şeklinde konulur geçtiği için. örnegin biri bizi dinlevebilir mi. dintenmemek için ne vapmaliviz. hangi programlar daha güvenli seklinde koruma unac!i sorular ve komular konuşuldu. …. isinli siteden bana toplantyla ilgifi gönderilen dökima vard!.toplanti öncesi bana bilgi amachi gonderilmisti, uncak ben hiçhir sey anlumumuştim …Fopannda bilişim gūvealigi, verileri suklama konularunm konusuiduğumu honrhvorum.sifrelemeyi hanrlavumadmm, katrimmctarın içinde çoğu ingilizce bilivordu. toplom sirasuda suriveli göçmenlerle vatandaşlar arasinda o tarihlerde çikan kavgadan hahsedildi. aneak ne vapdacağı konusu knuşulmadt bumut diyunda da multeciler ile ilgili hir konuşma olduğunu hatırtamvorum. servis yapan otel culişantarının sabit mi. farktı kişiter mi otduğum hatirlamuyorum . Toplamtida polis tarafondon ete geçirilmesinin nasal engellenecegi şeklinde hir komuşma geçtigini şuan hotirlamivorum. aneak hen toplantida kont nivetli bir konuşma sezmīdim.“
32. 21/6/20t8 tarihli duruşmada ise gizli tanık dinlenmiştir. Gizli taniğın ifadesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Olay tarihinden uzun zoman geçtiği için net olarak alay: anlutanavabilirim.Hattrlodigim kadariyta oielde toplanti vapilivordu, bende toplanti solomonun ümünde bulunan uvalete gidip gelirken bölik borçuk dduğum kudarıyia toptonnla 'kendimizi elektronik takipten korumak için ne gibi Gntemter alabiliri:' seklinde komuşmaian vapilņvordu. haurładtğım kadar bu sekilde konmşmalar vardi, topłan: odasmm kapısi arahkn. bir keresinde kapaliydt … Ben ifade verirken valan soylemedim, ancak şuan sizin sorduguue cep telefonlarmm polis targfndan ete geçiritmesi halinde, bilgileriu nasi!soklanacagi. sifrelemelerden bahsedildigi toplantı kaudimeilormdan hirisinin deruekte bulunan bilgisavar giderse çok kişi vanar sektinde konuşmalor duvduğumu stm ħatirlamyorum. șuan banu sorulursa toplantida ne komuşuldu dive unlatamam çinki üzerinden zaman gegmiştir. oncak sorusuurnta aşamasmda ben doġru sövledim . Olay iħharı için telefonla polisi bir kaç kere arodiğım olmuştu, aneuk dilekçevle herħangi hir vere suęduyurusundahavatimda bulunmantytin.Ben iugilizceyi duyduğumdaingilizce olduğuu bilehilecek kador hilivorum. Toplanu salonunda tngilizce türkçe krmuşuluvurdu.önceki ifadelerimde soptanti salomumun önimieki uvatete tekrar gidip geldigimi atlamıs olabilirin. Belki önemt! hir detay olarak gormediğim İçin soylemedim. ancak udemde helirttiğim husustort hu sekilde duomuştum. Toplaitt sulomuuum ici kap araliğmdam górülioor muvdu. görünmieot nuvdu. ben olay torinde Reridekileri gördim mi gôrmedim mi bu konudu hiçbir şey huurlovamivorum. Bir şey divemen. otelte kalp kalmadigim ne için otelde hulundhugun hususu kimliginin ifşasina vönelik ohup cevup vermek istemivorum. ben tolantiva kattan kişileri otctin bahçesinde gürmüştiam …. Otelin bahçest dişoda forkli biz verde gördüğümu hatirlumvvorum, gordüysem de haurlamivorum.kopist arahk. mvuietten duyulabilecek bir toplantı salonuda declet givenligini ilgliendiren bir toptant yapilmasi hana da garip geldi. ancak humon kararin hen veremem."
33. Başsaveıhik 27/1 1/20t9 tarihinde esas hakkindaki mütalaasıni sunnuştur. Esas hakkindaki mütataada_başvurucunun silahlı terör örgütlerine (FETÖ/PDY. PKK/KCK_ve DilKp/C) yardım etme suçundan cezalandirilmasi talep edilmiştir. Mütalaada başvurucu ile ilgili tespitler şöyledir:

"FETö/pDy terör orgitume vönelik yapdon operusyon kapsammela vakalanarak tutuklanan B.t.T. isimli görüşme kuvdonn olduğu. üst ve oreldeki eşva aramalormda elde editen dijital matervallerin icelemelerinde. "İstombulBayir  Meclisteri Buluşması-Tartişnalar" isimti word belgesinin hulunluğu. belgenin toruşmułar buşstıikhıkismnda DHkP!C teror örgütü icerisinde faalivet göstermek suçundan tutukianan ve Ankara Ağur Ceza Muhkamesinin 20f 3:137 Esas sayidı dosvasi üzerinden vargdman S.O. ve N.G. ile ilgili vazidor ve B.E nin oldürülmesi olagya gibi terór orgutumun toplumsa! taban kozanmasr için propagauda faaliyciteri kopsammda toptiumsal vürivüslerin ilçelere nasil vayilacağı seklinde vaiların oldugu. samktan ele gecirilen cep telejonunun yapton incelemesinde. Whatsapp gruhunda toplanuya tlişkin komuşmolar olduğu. buniardan bir tunesinin de 'Şimdi ciddi bir sey vazrvorum. Koiavlaştricimuz Ali'den tercime edivorum: Ak ōdeviniz - vapura binmeden ónce túm teknolojik aletterinizi kapatacaksme . Telefon, ǃaptop.tablet, smart saot vs. etraft sevrederck, keyfüni cikararak sevahat ederek otele girinceye kadar açmovacaksınz Okuvan ok desin ki herkesin gordugunden emin olalim' seklindie mesaj olduğu. ayrta Gezi Parkı hakkında yapilan konuşma ve tartişmałarm olhğn Hulk Mectisteri toplmtisna lişkin dokumumn ete geçirildigi. Milli Güvenlik Kuruhuula Devletin milli güventigine karşı faalivente hulunduğuna karar veriten vapı oluşun veva grupłara aidiveti, iltisaki veva irtibant bulunduğu gerekçesi ile kaputidan dernekler listesinde hulunan Batı (Rojova Yurdimlaşma ve Davanşma Derneġi isimłi kuruma 6/1:2016 tarihinde 'Gnha Destegi Için' aciklamasiyla 350T1 tdarında EFT gönderdigi. Zongulluk 2. Agn Ceza Mahkemesinin 2016:34 sayili kararyla Silahlı Teror Örgütione Gve Olma' suçudan ceza aldigi anlastan A.4.A isimii salsa 15:12!2015 tarihinde Trakdlar lein' aciklanasivlt.2001L tutarnda EFT gonderdiği. 641/2017 tarih ve 20940 savh Resmi Gazetede yayımlanam 679 sayılt Kanun Hukminde Karamname ckinde ver olun ve PKK-KCk terór órgutune. Mili Guvenlik Kurulunda Devletin milli guvenligine karşı faalivette buiunduğna karar verilen vap oluşien veya gruplura oideti, iltisakt vevu irtibat bulunduğu gerekçesi dle kapatilan dernekier listesinde hulunan 'Roboski I;in Adalet Yeryüzü lçin Bortş Derneği isimli kuruana 01 09.2014 turihinde 250 Tl. tutarmda EFT gönderdiginin tespit edildigi . ."
34. Istanbul 35. Ağur Ceza Mahkemesi 3/7/2020 tarihinde başvurucunun_ Örgüt hiyerarşisine dâhit olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardum etine suçundan 1 yil 13 ay hapis cezası ile cezalandınlmasıa karar vermiştir. Kacarın gerekçesinin ilgilì kismi şöyledir:
"FEToPDY terör orgüane vönelik yapdan operasvon kapsamında vakolmurak tutuklanan B.i.I. isinti kişivle çorüşme kavdmun olduğu. üs! ve oteldeki eşva arumalarında elde edilen dijitul materyallerin ineelemelerimte: 'TIstambui Havr Meclisteri Buluşması-Turtışmalar' isimti sord belgesinin buluduğu. belgenin tartişmuaiar başlikit kismnda DHkp C teror örgittü i;erisinde faalivet gostermek su,undon tutuklaman ve Ankara Ağur Ceza Muhkemesinin 20t 3:137 Esas sanil dosvusi uzerinden vorgilanan S.0, ve N.G. de dlgili vazilar ve B.E. oldurulmesi olav gibi teror orgütümin toplumsol tabom kazumusı için propaganda fualiveteri kopsammda mplumsal yunivüşterin dçelere nasil vayilacağt şeklinde vazlorım olduğu. samuği dijital materyaller incelenesinde gezi parkr hakkonda vaplan konuşma ve tartişmaların olduğu Halk Meclisleri topłantisına iliskin dökümunm ele gegiriidigi. Milli Güventik Kuruhendo Devletin milli guvenliğine kurşi foalivette bulunduğuta kurar verilen yup oinşum veva gruplora aidveti. iltisakı veya irtibon hutundugu gerekeesi ila kapotlan dernekler Ristesinde bulunon 'Bum (Rojova)Yardimlaşma ve Dayunişma Dernegi' isimli kuruma 06,01.2016 turihinde Chda Desteği Icin açiklumasyla 350 TL tutarmda EFT gonderdigi, 6/1:2017 tarih v: 299-t0 sayih Resmi Guzetede vavmlaman 6.9 savih Kunun Hukmünde Karurname ckinle ver alam ve PKK:KCK terör örgünmne, Milli Guvenlik Kuruluuda Đevletin milli guventiğine kurşi fualvette hudunduğuna karar verilen vapn oluşum vera gruplara aidlyeti, iltisak: veva 

irtihats bulundugu gerekeesi ile kapaudan dernekder listesinde bulonan 'Roboski Iem Adalet Yervizü Için Barş Derneği' isimli kuruma F9:2014 tarihinde 350 11. nutarunda EFT gönderdiğinin tespit edildigi, suniğm teror örgüteri ve mensuplurnvia otan irtitatlor.faaliyet alamtar itihariyle sivil toplumu etki güçterimin bulumalari, teror örgulerince benimsenen ve brgütlerin vaşamtilarin strdurmeterine vömelik. faaliyat sekillerin vazgeçilmez bir unsuru olan vöntem ve taktiklere ilişkin devletinizin Ancyasal düzeni ve toplum huzurumu hede! alan. ülkemiz alevhine gercekteştiriten uiustararas factivetierde taşeronluk görevi wtelendikleri Zzahtam vareste olum DHkP:' v PKKKCK teror örgütterinin amaçlar dogruinusunda bağlanuti oidugu terör örgütleri Jebine tauliveite bulumduğu. bu sebeple üzerine aut sitahlt teror órgütlerine (PKK/KCK ve DHKP:C7 yardim emme suçunu işledigi konüatine varildiğmndam aşagidaki sekilde cezalanuhrilmasına karar verilmiştir."
35. İstanbut Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ccza Dairesi 26/l 1/2020 tarihinde istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir. Temyiz süreci devam etmektedir.
36. Öte yandan başvurucu; tahliyesinin ardından 23/1/2018 tarihinde haksiz okưrak yakalandıği- gözaltına alındıği ve tutuklandığı iddiasıyla ağır ceza mahkemesinde tazminat davası açmıştir. Söz konusu dava İstanbul 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 7/2/2018 tarihli karanyla başvurucu hakkımdaki ceza davasınin derdest olması ve bu nedenle 527} sayılıKanun'un 141. ve devamı niaddelerindeki yasal şartları taşunadığidan bahisle reddedilmiştir. Bu kararın istinaf ineelemesinigerçekleştiren İstanbul Bölge Adliyesi 19.Ceza Dairesi de 26/6/20t8 tarihiude ayni gerekçeyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştit. Tazminat davası Yargitayda derdesttir,
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukak 
1. Kanun Metialeri 
37. 5271 sayılı Kanun'un "Tutukluma nedenleri" kenar başlıkl 100. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Kuvetli sug: süphesinin varliğı gösteren somut deldlerin ve bir tutukiana nedeninin bulunması halinde. şüpheti veya samk hakknda tutukluma kararı verilebilir. Işin ónemi. verilmesi bekienen ceza veva guventik tedbiri ile ölçülüi obmaması halinde. tutukluma kurari verileme:.

(2) Asağudokihallerde bir tutukdama nedeni vor savitabilir 
u) Şupheli veya samğın kaçmast. saklanmasi veya kuçacoğı şúphesini uandhran somut algular varsa.

by Şupheli veva sanuğın davraniluri:
1. Delilleri vok etme. gieleme veya değistirme.
2. Tank, magdur veya başkalar uzerinde baskı vopłması girişiminde bubunma.Hususlarında kuvetli şüphe oluşturtgyorsa.

{3) Aşuğıdaki suçlurı işłendiği hususumda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı halinde.tutuklama nedeni var savilabilir.


oy 26.9.200t tarihli ve 5237 sayhı Türk Ceza Kanmunda ver alan:
11. Anayasal Düzene ve Bu Düzanin İşleyişine Karşı Suçlar Imulde 309. 316. 311. 312.313, 314, 315).

"
38. 5271 sayıl Kanun'un "Tutukłamo kararz" kenar başłıkhı 101. maddesinin (1) ve (2) numaralı tikraları şöyledir:
"(1 Soruşturma evresinde şüphelinin tutuklanmasma Cumhuriyet suvcismm istemi uzerine sulh ceza hükimi torafindan. kovusturma evreside samğin tutuklanmasma Cumhuriyet savvisonm isteni üzerine veya re sen mahkemece karar veritir. Bu istemlerde mutiaka gerekçe gösterilir ve adli kontrol uygulamusınm vetersiz kulacağm belirten hukuki ve fili nedentere yer verilir.

(2) Tutuklamaya, tutuklamann devamma veya bu Iusustaki bir tohlive isteminin reddine ilişkin kararlardu:
ai Kuvvethi suç süphesini.
b) Tutuklama nedenterinin varliğım.
e) Tutuklama tedbirinin olçülü olduğumu.
gösteren deliller somut olgnlarla gerekçelendirilerek açikça gosterilir Kararı içerigi süpheli veya sunğa sözlü olarak bildirilir, dyrica bir örnegi vazilmak suretiyle kvndilerine verilir ve bu husus karardu helirtitir."
39. 5271 sayılı Kanunun "Tæmior istemi" kenar başlıkli_ 141. maddesinin (1) ve (2) numarah fikralannın ilgili kismı şövledir 

"Snę soruşturması veya kovuşturmast sirasundo;
a) Kamnlarda belirtilen koşullar dişmda yukalanan. mutuklanan veya tutukduluğumon devamma kurar verilen.

2) Kununa uygun olorak vakutandikton veva tutuklandiktan sonra haklarmda kevnşturmavayer olmadiğma veva beruutlerine karar verilen.

Kişiler, maddi ve munevi her türlü zararlarm. Devtetten istevebilirter.
12) Birinci fikranm tet ve (ü bentlerinde belirtilen karartam veren mierciler. ilgiliye tazminat haklort halundugunu hildirirler ve hu husus verilen kurara gecirilir."
40. 5271 sayiłı Kanun'un "Tazminar isteminin koşullorı" kenar başlıklı 142.maddesinin (D) oumaralt fikrasi şöyledir:

"Karar veya hükümterin kesinleştiğinin Hgilisine tebliğinden üibaren uç ay ve her hálde karor veya hükümterin kesinteşme torihini izleyen bir yit içinde tazminat isteminde huhmmlabifir."
2.Yargıtay İçtihadı
41. Yargitay 12. Ceza Dairesinin -aynj mabivette olan çok suyıdaki karardan biri olan- 11/9/2017 tarihli ve E.2015/13853. K.2017/6124 sayli karartn ilgili kismu şöyledir (benzer yöndeki kararlar için_bkz, 3/10/2016 tarihli ve E.2015/12675, K.2016/11479 sayıłı:29/9/2015 tarihfi ve E.2015/201, K.2015/13994 sayil: 28/9/2015 tarihli_ve E.2014/22510,K.2015/t3907 sayıly; 16/6/2015 tarihli ve E.2014/6167. K.2015/10867 sayıl kararlar):
".. 5271 saylı CMK'mn: Tazminat istemi' başlik!ıt 141. maddesi mcelendiğínde. hir kisim tazminat nedenleri komusundo karar verilmesi ıçin. davamın esastyla ilgili bir kararm verilmesi zorunluluğunun hulunmadigi dolayisiyta ba nedenlere daval istenterde. davamn sonuçlanmusana gerek bułummaliğı vasal düzenlemeden açikça anlaşilmaktadıur 
Örneğin. gózalti süresi vasada açtkçu helirtilmiş olup. vasadoki bu süre içinde hakim önüne çikarilip. cikarilmadiğuun soptanmasmın dovann csaspła herhumgi bir ilgisi bulunmadiğı gibi hu komudaki talepler hakkinda karar verimesi için davanm esası hakkunda korar verilmesine de gerek bulunmomukiudir, Yine aym sekilde, konuni haklur hatrlatdmadan veya hatrlatilan huklarmdot vararlondrilma istegi yerinte getiribmeden tutuklanun. kumna uvgun olarak tutuklandiği hálde makid sürede vurgilama merei huzuruna cikartimoyam. vukutama veva mutuklana nedenieri ve huklarodaki suclomalar kendilerine. yazzyla veya bumuon hemen ulanaklı bulummodiğı hallerde sözle açıklanmavan vokalanmalorı veva tutuklammulan sukmlarına hildiriimeven, va da hakkodaki orama kararı ölçüsüz bir sekilde gerçekleştiriten, kişilerin tuzminot istemleri konusinda, asui davada hüküm verünesini vya verilen hikmun kesideşmesini beklemeye gerek budunmumaktadtr. Ziro bu talepler, asil dtvaun somucuna etkilevici veva asil davaun sonuacuna huğl tolepler değildir.

Aneak ast davaunn somcuna bagh veva asil davadu verilecek kararhor: etkiletiei tatepler vününden mu!aka davonm esasiyla ilgili verilen karor veva hikmún kesinieşmesi zorunludha. Örnegin, kamna uvgun olarak sakalardiktam veva tutuklandıkian sonra haklurında kovuşturmayu ver otmadiğma veya beraatlerine karor veriten. vine mahkim olup da gózaltı ve tutukłuduka geçirdigi sürelert. hükümlulük sürelerinden fozla olan veva isledigi suę için kanunda ongorulen cezanin saduce poru cezasz olmos: nedeniyle zorunłu olarak bu cezayla cezatandıriluniar hakkındo, muluka davanm esasņyła ilgili olorak veriłen kararan kesintesmesini beklemek zorumlulugu butmunaktodtr. Belirtilen bu huliorde tazminat isteme hakkı verilen karar veya hükmun kesinleşmesisle dogacaktır."
42. Yargitay 12. Ceza Daivesinin 15/1/2018 tarihli ve E.2017/8660. K.2018/355savıl kararuun (haksız tutuklama nedeniyle açtlan tazminat davasina ilişkin) ilgili kismışöyledir:
"5271 sayih CMK'nn tazminat istemenin koşullorı baştiğon taşg;an 142. maddesinde:"Koror veya hukimnterin kesinleştiğinn ilgilisine tebliginden tibaren vç ay ve her hålde karar veva hüdkümlerin kesinleşme tarihmi izteyen bir yd icinde tazminat istemide"buduulabilecegi hükme bağlammş ise de avn Kunumun 'Tazminat istemi başhiklt: 111.monidesi incetendiginde. bir kisum tacniinut nedenteri konusinda kurar verilmesi için.darvonn esasivia ilgiti bir karor verilnesi zoruntulugunun bidunmadgi dolaņisivla bu nedentere dayalt istemterde. duvanın sonuçlanmasina gerek bulunmadigı yusul düzenlemeden unlaşilmaktadir. Asil davann sonueuna bagh veya asit dovada veritecek 

kararlan etkilevici salepter yönunden ise muttuka davamn esasea ilgili verilen kuror vezo húkmün kesinleşmesi zorunludur. Bu kupsamda temvize konu tazmina! dava dosyası ve temviz incelemesi sprasmdo Dairemizce Uvop sistemi üzerinde vapilan inceiemeve güre.davacmnin tazminat talebinin diyanagi olan iddialarinn asil davada verilecek kurarıetkilevecek nitelikte olduğu ve davacı hakkmda trminat istemine konu koruma tedbiri uygudammuasina neden olan üzerine atdi resmi heigede sahtecilik sucuna dair agttan ceza danvasmm . halen derdest olduğu dolayisı ile davaci hakkmda veribmiş ve kesintesmuş bir beraat hükmu bulumodiğ gozetilerek davanta bu nedente reddine karar verimes gerekirken. yaztt gerekçe ile davanpt reddine karor verilmesi. gerekçesi itibariyle valış.somucn itiboriyte doğru kahud edilmekle. vuplon incelemeye. toplap karar verinde gosterilen delillere. mahkemenin kovusturma sonuçlarma uvgun olorak oluşan kanuat ve takdirine. incelenen dosya kupsamuo göre, mohkemece davac: lehine tazminat isteme sartlarumın obuşmaitğt gerekçeleri gosterilerek davammn reddine karar verilmesinde usud ve kamaia avkm: yön bulumnadğondon. davaci vekitinin nim temyiz inrazlarmun reddiyle hükmün. isteme aykırı olarak. onomasma. . korar verildi."
43. Yargitay 12. Ceza Dairesinin 3/10/2016 tarihli ve E.2016/574 ve K.2016/11523sayıh kararmn (haksız tatuklama nedeniyle açilan tazminat davasımn reddine ilişkin) ilgili k1smı şöyledír:
"5271 suvihı CMk nm tuzminot istemenin koşuliarı başhğen taşyan 142. maddesinde;Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin dgilisine tebliğinden itibaren üg ay ve her huülde karar veva lükumlerin kesinleşne tarihim izteyen bir vt icinde tazminat isteminde bulunulabileceği hükme bağlanmış ise de aym Kamumun Tuzminat istemi buşhiklı 141.maddesi incelendiginde. bir kism tazminut nedenleri konusunda karar verifmesi içi.dovanm esasıyla ilgili bir karar verilmesi zoruniuluğunum bulunmadiğı dolavisıyla hu nedentere dayvatt istemlerde. davamun sonucianmasina gerek buluumadig yasal düzenlemeden anlasilmaktadr 4sil danann sonucmu bagh veva asit duvada verilecek kararları etkilevici talepler vöninden ise mutloka dovamun esasryta ilgili verilen korar veva hükmün kesintesmesi zorunluder. Bu kapsanda temvize konu taznninat dava dosyast incelendiğinde. davacmm tuzminat ralebinin davanuğı olan iddialarmnin asit duvada verilecek karan etkileyecek nitetikte oldugn ve davaci hukkuda actlon ceza davasmun halen derdiest olduğn anlaşitdigından, yazlt şekiláe davanun reddine korar verilmesinde herhongi bir isabetsizlik görülmemisftir]."
B. Uluslararası Hukuk 
1. Avrupa İasan Haklan Sõzleşmesi 
44. Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) "Özgürlük ve güvenlik hakkı"kenar başitkh 5. maddesinin (1) numarah fkrasının ilgili kısmı şöyledir:
"1. Herkes özgürlik ve güivenlik ħakkina suhiptir. Aşağida helirtilen haller diışmda ve vasanm ongorduğu usude uvgun olmadum hiç kimse özgürlüğünden voksun buakiłamoz.
c) Kişinin bir sug islediğinden şüphelenmck için imndhrict seheplerin hufumduğu veya suę işlemesine ya da suça işledikten: sonra kaçmasoa engel obma zoruntuduğu kandatini doğuran mokud gerekçelerin varligı halinde. vetkili adfi merci öuine çikarlmak üeere yakalonmast ve tuttlmast:

2. Avrupa Ínsan Hakları Mahkemesi İętihadı
45, Avrupa Insan Hakları Mabkemesi (AtHM) Sözleşme'nin 5. naddesinin (1)numarah fikrasının (c) bendi uyaniınca yalntzca bir ceza soruşturmasi veya kovuşturmasi çerçevesinde kişinin suę işlediğine dair şūphenin bulunması hälinde yetkili adti makamın huzuruna çikanłması amacıyla tutuklanabileceği yönündeki içtibadıni (Jecius/¿itvanva. B.No: 34578/97, 31/7/2000. § 50; W7och Polonva, B. No: 27785/95, 19/10/2000. § 108) yakin dönemde verdiği Buzadji: Moldovu Cumhuriveti ([BD], B. No: 23755/07, 5/7/2016) kararında geliştirmiştir. Buna göre ilk tutuklama kararından itibaren suçun işlendiğine ilişkin makul şüphenin varliığ vanında tutuklamaya ilişkin nedenlerin bulunduğunun ilgili ve yeterli gerekçełerle ortaya konması gerekir (Buzadjı Mołdova Cumhīrveti. § 87).
46. AiHM'e göre ilk utuklama için yeterligörülen makul şüphenin varlıği, elde edilen deliller ve somut olayın kendine Özgü koşulları da đikkate alındığında olaylara dişaridan bakan, tamamen objektif bir gözlemciyi ikna edecek yeterlilikte ohnalidır.Toplanan deliller, objektif bir gözlemciye sunulduğunda şüpheli ya da santğın atilı suçu işlemiş olabileceği yönünde gözlemcide kanaat oluşturmaya yeterlì ise somut olayda makul şüphc vardtr. Diğer bir ifade ile inandīrīeı neden ya da makul şüphe. suçlanan kişinin üzerine ath suçu işlemiş olabileceğine dait objektif bir gðzlemciyi ikna etmeye yeterli olay, olgu veya bilginin varhğını gerektirmektedir, Bununla birlikte neyin makul sayitacaği olayın tüm koşullarma bağhi olarak belirlenmelidir (Fox. Cumpbell ve Harley Birleşik Krallık. B. No:12244/86, 12245/86, 12383/86. 30/8/1990, § 32; O'Haru Birlaşik Krallik. B. No: 37555/97,16/10/2001, § 34),
47. AiHM. tutukluluğu meşru kilan makul dört temel neden belirlemiştir. Bunlar saniğın duruşmaya çikmama (kaçma) tehlikesi (Stögmüller¿Avustırva, B. No: 1602/62,10/11/1969. hukuki gerekçe bötümü, §15), saruğın serbest bırakidıktan sonra adaletin iyi idaresine zarar verecek tarzda önlemier alabilecek olma (özellikle delillerin yok edilme)tehlikesi (Vemhofftimamya. B. No: 2122/64, 27/6/1968, hukuki gerekçe bölümü, § 14),tekrar_ suç işłeme tehlikesi (Matznetter-dvasnya. B. No: 2178/64, t0/t1/1969, hukuki gerekçe bölümü, § 7) ve kamu düzenini bozäa tehlikesidir (Letelfier-Franso. B. No:[ 2369/86, 26/6/1991, § 51).

48. AtHM, Avse Yüksel ve diğerleri Türkiye (B. No: 55835/09, 55836/09. 55839/09,31/5/z0i6) kararında Çağdaş Yaşami Destekleme Derneğinin yöneticileri olan başvurueuların Ergenekon soruşturmolar kapsamında tutuklanmalarunın hukuki olmadığıiddialarım ineeiemiştir. AiflM. ilk olarak Hükūmetin görüşleri ile bilhassa İstanbul Emniyet Müdürlüğünün J0/4/Z009 tarihli yazisi. başvurucularin ifade tutanaklar. iddianame ve başvuruculann yargiland;kları davadaki mahkeme kararı gibi dosyada yer alan bilgi ve belgeleri dikkate alarak başvurucular hakkmda suç işlediklerine ilişkin duyulan şüpheiere dayanak oluşturan olayların ilgililerin Ergenekon davasında yargilanan bazı sanıklar ile bağlantlı olarak Dernek için ya da Dernek dle iş birliği hâlinde gerçekteştirdikleri çahşmalara ve itgililerin bazı siyasi gösterilere katıtmalarına ilişkin eylemlere dair olduğunu tespit etmiştir. AiíM. sonrasında başvurueulann özgürlüklerinden yoksun brakilmalarınin başvurucularin yanı sira 13/4/2009 tarihinde gözaluna ahnan diğer şahisların da Dernekle bağlantüları olduğu ve söz konusu Derneğin bazi üye ve yöneticilerinin isimlerinin Ergenekon örgütünün temnel belgelerinde geçtiği gerekçesiyte Sözleşme'nin 5. maddesinin birinci fikrasına uygun ołduğu yönündeki Hükümetin iddiasıni. başvurucuların bizzat kendi aralarinda ve Ergenekon örgütüyle bir bağtantlari olduğuna dair delilsunutmamış olmast nedeniyle inandırci bulmadığui belirtmiştir. AithM aynca Derneğin bazı üvelerinin de yasa 

dışı bir örgüte üye olduğu, öte yandan Derneğin burs verdiği bir kişinin başka bir yasa dışt örgüte üye ołduğuna dair şüphe duyulduğu yönündeki iddiałarun objektif bir göziemciyi başvurucuların yasa dişi bir örgüte üye olma suçunu işleniş olabilecekleri konusunda ikna etmek için yeterli olmadığım ifade etmiştir. Öte vandan AiĦM başvurucułaru yargılandıklan davada herhangi bir suç işlememiş okdukları gerekçesiyle beraatlerine karar verdiğine ve kararn gerekçesinde, dosyada ver alan delillerin hir kismmmin sahte olduğunun tespit edildiğine dikkat çekmiştir. AfhM bu değerlendirmeler işığında somut clayda ulusal makamiar tarafndan jleri sürülen yasal hükümierin yorumtanmasının ve uygulanmasınia başvurucularn maruz &aldığı, usul ve kuralłara aykını ve keyfī bir nitelik taşıyan özgürlükten yoksun bırakmayı değerlendirme noktasında makul olmadığı kanaatine vararak Sðzieşmenin 5. naddesinin (1) numaralı fikrasının ihlal edildiğine karar vermiştir (Ayşe Yükvel ve diğcrleri/Türkiye, §§ 55-59).

49. Lütfiye Zengin ve diğerleri Türkiye (B. No: 36443/06. 14/4/2015) kararında Hükümet, tutuklamanın hukuki olmadığı şikâyetine karşı 527j sayılı Kanun'un 141.maddesinin (1) numarah fikrasınm (d) hükmünü (tutukluluğun makul süreyi aşmasi hâline ilişkin düzenleme) işaret ederek başvuru yollannin tüketilmedigi itirazında bulunmuştur.AiHM daha önceki kararlarında bir başvurucunun iç hukuka aykırı olarak tutuklandığını ileri sürmesī durumunda ve ihtilaf konusu tutukluluk hāfi sona erdiğinde iddia edilen ihlalin kabul edilmesini ve tazminat ödenmesini sağlayabilecek bir tazminat davasıın -jlke olarak uygulamada etkinliği usulüne uygun olarak düzenlenmiş ise- kutlanulabilir etkin bir başvuru yolu olduğu kanaatine vardığui hatırlatnuştır. AiħM bu başvuruda ulusal makamlaru söz konusu özgürlükten yoksun kilinmanı kanuna veya hukuka ayktri olduğunu yargtlananıhiçbir aşamasmda kabul etmediğini, l41, maddesinin (1) numarali fikrasmn (d) bendinin sadece özgürlükten yoksun bırakılma süresine itiraz etmeyi inümkün kildiğını oysa başvurucuların sadece söz konusu tutuklu yargılanma süresinin uzunluğundan şikāyetçi olmadığınt tespit etmiştir. Diğer taraftan AiHM Hükümetin söz konusu davannkilere benzer koşullarda, 141. naddesinin (1) numaralt fikrasının (d) bendinde öngörülen başvuru yolunun başarılı oiduğunu belirten herhangi bir iç hukuk kararı sunmadığını gözłemiemiştir. AiHM bu gerekçelerle iç hukuk yollarınun tüketilmediği yönündeki itirazi kahul etmemiştir (lüfäe Zengin ve diğerlerl/Türkiye. §§ 6l-68).

50. Hakim Aydin Türkive (B. No: 4048/09. 26/5/2020) kararina konu olayda başvurueu 16/l0/20o8 tarihinde. bu tarihten bir gün önce meydana gelen olaylara katilmasi nedeniyle yakalanmıştir. Başvurucu sadece l5/lo/zoos tarihti gösteriye ilişkin olarak deği!aynı zamanda yakalanmasından bir yıfdan daha fazla bir süre önce meydana gelen üę ayrıtoplantya katilmaktan da sorgulanmış ve akabinde tutuklanmıştir. Düzenłenen iddiananede saveihk soruşturmayı 15/t0/2008 tarihli ulavlara ilişkin suçlamalar yönünden ayırmıştır.Diğer gösteriler nedeniyle başvurucu hakkında kamu davası açılmıştır. Başvurucu bu gösterilerin biri nedeniyle mahküm edilmiş, diğer gösteriler yönünden beraat etiştir.Başvurucu 15/[0/2008 tarihligösteriye ilişkin olarak da daha sonra kamu davası açıldiğınıbelirtmiştir. Başvurueu tutuklanmasının ħukuka aykın otduğunu ileri sürmüştür. AiłlM bu şikâyeti Sözleşme'nin S. maddesinin birinei fkrasınin (e) bendi açisından incelemiştir.Hükümet 1s/t0/20o8 tarihli olayłarn ceza yargilamasuna konu edilmediğini. başvurucunun 5271 sayıli Kanun'un t41. ve 142. maddclerine dayanarak ulusal mahkemeler önūnde tazminat davası açabileceğini. Yargitayın iętihadma göre Cumhuriyet saveisınn kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermesi dutununda özgürlüğünden yoksun bvrakılan kişilerin tazminat talep etme tunkānna sahip olduğunu ilerī sürmüştür. AiHM, iddianamede soruşturmanin 1s/f0/z008 tarihti olaylara ilişkin suçlamalardan aynldığıni ancak bu olaylara ilişkin soruşturmanın kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesiyle 

sonuçtandınlmadığını ve başvurucunun iddiasina göre bu soruşturmaya ilişkin kamu davasıaçıldığının anlaşıldīğıni belirtmiştir. AiĦM mev cut davada ulusal makamların başvurucvnun matuz kaldığı özgürlükten yoksun bırakmanın hukuka veya kanuna aykırı olduğunu açıkça ya da zımnen kabol etmediklerini. bu yönüyle başvurunun Lüttiye Zengin ve diğerłeri davasına benzediğini. ayrıca başvurucunun özgürlüğünden yoksun birakılmasının gerekçesinin tutukluluğu sirasında geliştğinin gözardı edilmemesi gerektiğini.başvurucunun 15/10/2008taribli olaylara ilişkin bir suç nedeniyle vakalanmasına rağmen aynı zamanda çeşitti olaylar hakkında da sorgułandığını. bu diğer olaylarla ilgili olarak başvuruçu hakkında başlaulan ceza yargilamasının mahkůmiyet karannın verilmesiyle sonuçlandığı vurgulamıştıt.Bununla birlikte AiħM, Hükümetin mevcut davanın koşullanna benzer koşullarda 5271sayıtiı Kanun'un i4t. maddesinde öngörülen bir hukuk yolunun bir neticeye ulaşabildiğini gösteren, fę hukukta verilen herhangi bir karar sunmadiğini. valnızca tazminat ödenmesine ilişkin bir hukuk yolunun tüketilmesi gereken bir hukuk yolu olabileceği konusunda ikna olmadığu belirterek iç hukuk yollarının tükctilmediği yönündeki itirazı kabul etmemiştir (Hlakim Aydı/Türkiye, §§ 26-31).

51. Ragp Zarakolu: Türkiye (8. No: 1S064/12. 15/9/2020) kararina konu olayda başvurueu; suç işlediği vönünde makul şüphe bułunmadiğini, dolayısıyla tutuklanmasının gerekli olduğu sonueunu destekleyecek hiçbir delilin bulunmadığini iddia etmiştit. Başvurucu ayriea tutuk[ama ve tutukluluğun_ devamına ilişkin_ kararlarn yeterinee gerekçelendirilmedigini ileri sürmüş ve Sözleşme'nin 5. maddesinin (1) ve (3) numaralıfikralarının ihlat edildiğini ileri süruüştür. Hükümet iç hukuk yollarnın tüketilmedigini ileri sürmüştür. Bo bağlamda Hükümet, 5271 sayih Kanun'un 141. maddesinin (1) numaralıfikrasınin (a)ve (d)bentlerinin hukuka aykiri olarak tutukłanan ve tutukluluğu devam ettirilen kişilerin tazminat almasina imkån sağladığini, başvurucunun tahliye edilmesinden dolayı bu hükümlere dayanarak tazmünat davasi açabileceğini ve açmış ołması gerektiğini savunmuştur. Bu bağlamda Hükümet, Yargıtayın uzun sürelitutuklu yargılana sebehiyle 141. madde uyarinea tazminat tatebinde bulunulması ve bu talep hakktnda bir karar abnmasi için davanın esasına ilişkin nihai karar beklemenin gerekli olmadığını betirtmiştir. AtHM benzer bir itirazı Lürfnve Zengin ve diğerleri/Türkiye karatnda da incelediğini ve reddettiğini haurlatmiştit. AihM bu içtibattan avntmak için biçbir neden bulurmadiğí belirterek ie hukuk yollarının tüketilmediği itirazını kabul etmemiştir (Ragıp Zarakolu-Tūrkive, §§ 31-33).
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
52. Mahkemenin 21/1/2021 tarihinde_ yapmış olduğu toplantiıda başvuru ineeienip gereği düşünöldü:
A. Bireysel Başvuru Hakkunın Kötüye Kutlanilması Nedeniyle Başvurunun Reddedilip Reddedilmeyeceğine İlişkin Ön Sorun 
53. Somut olavda başvurucu. gözaltına alma ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmadığı ve gözaltının makul süreyi aștığı iddialarıyla 5271sayılı Kanun'un 14l. maddesi ujarınca tazminat davası açmış fakat bu durumu Anayasa Mahkemesine bildirmemiştir. Bu itibarla ilk olarak başvuru hakkmın kötüye kulłanılması nedeniylebaşvuruun reddine karar verilip verilmeyeceğinin belirlenmesi gerekir.

54. Anayasa Mahkemesi, tutuklandiktan_ sonra haklarında -bireyset başvurunun katara bağlandığı tarih itibauyla kesinleşmiş- kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararıverilen kişilerio tutuklanmalarının hukoki olmadiğı iddialarına ilişkin olarak 527t sayıl 

Kanun'un 14t. maddesinde öngörülen tazminat davasımn tüketilmesi gereken etkili bir hukuk yolu olduğu sonucuna varmiştır (Kamil Erdoğun. B. No: 2017/4023. 19/4/2018. §§ 39-42).
55. Bu durumda haklarında -bireysel başvurunun karara bağlandığı tarih itibarıyla kesinłeşmiş- beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı bulunan kişilerin açtīğı tazminat davalarının Anayasa Mahkemesine bildirilmesi önem taşımaktadir. Ancak bu bildirim için açılan tazminat davasmın kesìnleşmiş olması gerekmektedir. Zira açılan tazminat davasısonucunda tazminat karari verilmiş olması ya da tazminat karar verilmemiş olsa bile -bireysel başvurunun karara hağlandığı tarih itibarıyla- davanın kesinleşmiş olması Anayasa Mahkemesinin vereceği karar üzerinde etkili olabilir. Kesinleşen dava sonucunda tazminat verilmiş olması mağdur statüsünün ortadan kalktığı gerekçesiyle kişi hakımından yetkisizlik nedeniyle kabul editemeztik kararı verilmesini. tazminat verilmemiş olsa bile -bireysel başvurunun karara bağlandığı tarih itibanyła- davann kesinleşmiş olnası ise başvuru yollarıtüketilmiş olduğundan bireysel başvurunun esasınm incelenmesini gerektirebilit.
56. Buna karşio somut olayda başvurucunun yargilandıği dava ilk derece mahkemesinde devam etmekie olup başvurucu hakkinda beraat veya kovuştunnaya yer olmadiğı kararı verilnemiştir. Öte yandan söz konusu tazminat davası da devam etmektedir.Buna göre tutuklamanin hukukiliği şikâyeti açısından başvurucu tarafindan açılmış olon tazmiat davasınm Anayasa Mabkemesine bildirilip bildiriimemesinin Anayasa Mahkemesinin incelemesi bakimindan sonuca etkilj bir yönü bulunmamaktadır.
57. Öte yandan somut olayda başvurucu. açtğı tazminat davasında gözaltmn hukuki olmadığı ve gözaltı süresinin makul süreyi aştığı şikāvetlerini de ileri sürmüştür.Anayasa Mabkemesi, kanunda öngõrülen gözallı süresinin aşidiği veya yakalama ve gözaltuina alinmanın hukuka aykırı olduğu ya da gözaltnda tutulma süresinin uzun olduğu iddialarina ilişkin olarak bireysel başvurunun incelendigi tarih itibanyla asul dava sonuçlanmamış da olsa -ilgili Yargitay içtibatlarına atif yaparak- 5271 sayılī Kanun'un 141.maddesinde öngörülen tazminat davast açma jokâtnun tüketilmesi gereken etkili bir hukuk yolu olduğu sorueuna varmıştīr (Hikmer Kopor ve diğerleri [GKj. B. No: 2014/]4061,8/4/2015. §§ 64-72; Gülser Fildmmm (2) [GK]. B. No: 2016/40170. 16/11/2017. §§ 92-100:Aehmer Hason Altan (2) [GK]. B. No: 2016/23672. 11/1/2018, 5§ 81-91). Bu durumda haşvurueunun gözaltinın hukuki olmadıgı ve gözaltı süresinin makut süreyi aştığı iddiasıyla açnğıtazminat davasinı Anayasa Mahkemesine bildimmesinin tümüyle Önemsiz olduğu söylenemez. Ancak bu bildirim için de açilan tazminat davasıın kesinleşmiş olmasi gerekmektedir.

58. Başvunucu. lehine tazminäta hükmedilmemiş ve -bireysel başvurunun Karara bağlandığı tarih itibarıyla- bcnüz kesinleşmeniş böyle bir davadan Anayasa Mahkemesinin haherdar edilmemesi Anayasa Mahkemesince varilacak sonuç üzerinde etkili değildir.Başvurucu bu aşamadaki bir davayı Anayasa Mahkeniesine bildirmezse Anayasa Mahkenesi yerleşik içtihadı çerçevesinde 527)sayili Kanun'un 141. maddesinde öngörülen tazminat davası açıbmadıği gerekçesiyle başvuru yollarıntn tüketibnemesi nedeniyle kabul edilemezlik kararı verebilecektir. Benzer şekilde başvurucu lehine tazminata hükmedilmenişve -işbu bireysel başvurunun karara bağlandığı tarih itibarıyla- henüz kesinleşmemiş böyle bir dava Anayasa Mabkemesine bildirilmiş olsa da Anayasa Mahkemesinin varacagi sonuçdeğişmeyccek ve başvuru yollarmin töketilmeinesi nedeniyle kabui edilenezlik kararıverilcbileeektir.


59. Buna karşın açilan tazminat davasında tozminat kararı verilmiş olnası ya da tazminat kararı verilmemiş olsa bile bireysel başvurunun karara bağlandığı tarih itibarıyla davanın kesinleşmiş olması Anayasa Mahkemesinin vereceği karar üzerinde etkili olabilir.Kesinleşen dava sonucunda tazminat verilmiş olmast mağdur statüsünün ortadan kalkugt getekçesiyle kişi bakumndan yetkisizlik nedeniyle kahuł edilemezlik kararı verilmesini,tazminat verilnemiş olsa bile -bireysel başvurunun karara bağlandıği tarih itibarıyla- davanın kesinteşmiş olmasi ise başvuru volları tüketilmiş olduğundan bireysel başvurunun esasının incelenmesini gerektirebilir. Bu bağłamda gözaltunin hukuki olmadığı ve gözalt süresinin makul süreyi aştığı şikäyetleriyle açılan tazminat davasın kesinteşmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bildirilmesi Anayasa Mahkemesinin varacağı sonuçlar üzerinde etkili olacaktır.
60. Ancak somut olayda başvurucu lehine kesinleşmiş bir tazminat kararıbulunmadiğı gibi -işbu bireysel başvurunun karara bağlandığı tarih itībarıyla- dava da derdest olduğundan başvurueu tarafindan açilan tazmninat davasınin Anayasa Mahkemesine bitdirilmemesi Anayasa Mahkemesinin gözaltı işlemi bağlammda varacağı sonuçtar ve alacağı karar üzerinde bir etkiye sahip değildir.

61. Bu açiklamalar çerçevesinde başvurueunun tazminat davasinı Anayasa Mahkemesine bildirmemesi,_ Anavasa Mahkemesinin_ incelemeleri_ üzerinde_ etkili otmadığından başvuru hakkının kötüye kuilanılması niteliğinde görüłmemiştir.
B.Kişi Hürriyeti ve Gilvenliği Hakkının İblal Edildiğine İlişkin İddia 
1.Gözaltı İşleminin Hukuka Aykırı Otduğu ve Gözaltı Süresinin Aşıldığına Ílişkin Íddia 

a.Başvurucunun İddiaları ve Bakanlk Görüşü
62. Başvurueu; gözaltı süresinin makul olmadığni, AiHM kararlarına aykırı olacak sekilde kısa süre içinde hâkim huzuruna çıkanłmadğım belirterek kişi hürriyeti ve güvenliği hakkmın ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

63. Bakanlık; başvurucunun bu şikävetivle ilgili olarak öncelikle tazminat davasi yolunun tüketilmesi gerektiğini, başvurucunun açmış olduğu tazminat davasıun derdest olması nedeniyle bu şikâyetlerin kabul edilemez oldugunu, esas yönünden ise başvurucunun gözaltt süresinde yapilan uzatmanıt 23/7/2016 tarihli ve 29779sayıh Resmi Gazete'de yaylmlanan 667 sayıh Olağanüstü Hlal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Karamnane'nin (6/l-a) maddesikapsamında yapıldığin. gözaltı karannda bu sürenin neden uzatildığına ilişkin soniut gerekçeterin ortaya konduğunu, olağanüstü hål döneminde uygulamaya konulan düzenlemeler ve Istanbut Cumhuriyet Başsavciliğinca yapilan uygulana karşısinda sonut olayda başvurucunun gözaluı süresinin makul ołduğunu belirtmiştir.

b. Değerlendirme 
4. Anayasa Mahkemesi, kanunda öngörülen gðzaluı süresinin aşıldiğı veya yakalama ve gözaltina alnmanın hukuka aykin olduğu iddiaları ile olağanüstü hâl şartlari altında geçici bir süre içiù azani olarak otuz güne kadar uygulanan gözaltı süresinin uzunluğunun makul olup olmadığı şikâyetlerine ilişkin olarak bireysel başvurunun 

incelendiği tarih itibarıyla asil dava sonuçlanmamış da olsa 527l savihi Kanun'un 141.maddesinde öngörülen tazminat davasi açnia imkânının tüketiłmesi gerekeo etkili bir hukuk yolu olduğu sonucuna varmiştır (Hikmet Kopar ve diğerleri. §§ 64-72; Hidayet Karaca [GK].B. No: 2015/144, 14/7/2015, §§ 53-64: Günay, Dağ ve diğerleri [GK]. B. No: 2013/1631,17/12/2015, §§ 141-150; Jbrahim Sōnmez ve Nazme Kayα, B. No. 2013/3193, 15/10/2015,§§ 3447; Neslihan Aksakal, B. No: 2016/42456, 26/12/2017. $§ 30-37). Somut olayda da başvurucunun bu kapsamda açtiği tazminat davast, teryiz aşamasında derdesttir. Dolayısıyla başvurucunun bu kapsamda kalan iddiaları bakımindan anıłan kararlardan ayrlmay gerektiren bir durum meveut değildir.

65. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmnın başvurn vollarını tüketiłmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

2.Tutuklamanın Hukuki Olmadığıa İlişkin İddia 
a.Başvurucunun İddiaları ve Bakanhk Görüşü
6. Başvurucu; kuvvetli suç súphesi ve tutuklama nedenleri olnaksizın tutuklandığıni, tutuklamava dayanak gösterilen gizli taniğın gúvenilirliğinin ve inanılırliığımn değerlendirilmediğini, tutuklama kararında atīf yapılan yazişmalarda ve belgelerde herhangi bir suç unsuru bulunmudiğun, tutuklama kararinda daha hafif tedbirierin neden uygulanamayacağını gösterilmediğini belirterek kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildigini leri sütmüştür.

67. Başvurueu ayrıca tutuklamann Anayasa'da öngörülen amaç dışında kullaauldığun, tutaklamanın insan hakian savunucularına gözdaği vermek, onlao susturmak amacıyla gerçekleştirildiğini, kuvvetlibelirtinin varlığı gösterilemediğinden soruşturma makamlarımu iyi niyetle hareket ettiğinin söylenemeyeccğini belirterek Anayasa'nın 13.maddesi ile bağlantili olarak Anayasa'nin 19. maddesinin de ihlal edildiğini ileri sürnüştür.
68. Başvurueu, tutuklanmasi nedeniyle insan haklan savunueularınn korunmasina yönelik uluslararası düzenlemelerin ihlal edildiğini de iddia etmiştīr.

69. Bakanhık görüşünde: söz konusu toplantı jle ilgiłi olarak soruşturma makamlarmun yaptiği tespitler, toplantiya katilanlano gizlitik içinde hareket ederek teleforlarim kapatmalari, başvurueunun bu toplantimn organizatörü olmnast, toplantiya katlanlar arasında bulunan yabancı uyruklu şahislarn ülke aleyhine faaliyette bulunma ihtimalleri, toplantıya katlan şahıslanın FETÖ. PKK/KCK. DHKP/C terör örgütlerine yakm isimlerle baglantilari. başvurueunun hesap bareketlerinde devletin milli güvenliğiue karşt faaliyette bulunduğuna karar verilen yapi oluşum veya gruplara aidiyeti, iłtisakı veya bunlarla irtibatt bulunduğu gerekçesi ile kapatlan demekler listesinde butunan Bau (Rojova)Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği ve Roboski İçin Adalet Yeryüzü İçin Barış Derneģi isimli kurumlara maddi destekte bulunduğuna yönelik tespit, olağonüstü hàl uygulamasinın devam etmekte olması gibi unsurlar bir arada değerlendirildiğinde başvurucu yönūnden suçşüphesinin varhğıı doğrulayan belirtilerin sorvşturma dosyası kapsamında bulunduğu sonucuna varılmasmın keyfi olmadığı belirtilmiştit. Bakanhik. insan hakiart savunucularun özel olarak korununasına yönelik olarak spesifīk anlamda Anayasa'da ve Sözleşıe'de herhangi bir hüküm bulunmadığını belirtmiştir.


70. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında başvuru dilekçesindeki iddialana yinelemiştir.

b. Değerlendirme 
71. Anayasa'nun "Temel hak ve hürriyetlerin sımrlanması" kenar başhıklı 13.maddesi şöyledir:
"Temel hak ve hürriyetler. özterine dokumubmaksızm vabuzca Anavusann ilgil maddelerinde belirtilen sebeplere bugl otarak ve uncak komunla sunrtamahilir. Bu smrlamalur. Anuyasamun säzüne ve ruhuno. demokratik toplum düzenbin ve lüik Cumburivetin gereklerime ve ölçütülük dkesine aykarı olamaz."
72.Anayasa'nın "Kişi hürriyeti ve güvenliği" kenar başhklı (9. maddesinin birinei fikrası ile üçüneü fikrasmnın birinei cümlesi şöyledir:
"Herkes. kişi hürriveti ve güvenliğine sohiptir.
Suçłuluğn hakkmda kuvveti helirti bulunan kişiler, ancak kaçmałorm. detitierin vokedilmesini veva değiştirilmesini önlemck maksadyła veva bunlar gihi tutuklamayızorunlu kitan ve konunda gösterilen diġer hallerde häkim kararyla ttuklamobilir."
i.Uygulanabilirlik Yönünden 
73. Anayasa Mahkemesi, olağanüstü yönetim usullerinin uygulandığı dönemlerde alınan tedbirlere ilişkin bireysel başvurulan incelerken Anayasa'nun 15. maddesinde ortava konulan teneł hak ve özgürlüktere ilişkin güvence rejimini dikkate alacağını belirtmiştir.Buna gõre olağanüstü bir durunun bulunması ve bunun ilan edilmesinin yani stra bireysel başvuruya konu temel hak ve özgürlüktere müdahale teşkil eden tedbirin olağanüstü durumla bağlantili olması hâlinde inceleme Anayasa'nın 1s. maddesi uyarınca yapilacaktir (dvân Yavuz ve diğerleri, §§ 187-191).

74. Soruşturma mercilerince başvurucuya vöneltilen ve tutuklama tedbirine konu olan suçlamalardan birisi de başvurucunun darbe teşebbüsünün arkasındaki yapilanma olduġu belirtilen FETÖ/PDY'ye yardīn ettiği iddiasıdır. Anılan suçlamanın olağanüstü häl ilarınıgerekli kılan olaylarla ilgili olduğu değerlendirilmiştir.

75. Bu itibarla başvurucu hakkında uygulanan tutuklaina tedbirinin hukuki olup olmadiği Anayasa'nin 15. maddesi kapsamında incelenecektir. Bu ineeleme sirasında Öncelikle başvutucunun tutuklanmasioio başta Anavasa'ruù 13, ve 19. maddelerì olmak üzere diğer maddelerinde yer alan güvencelere aykirı olup olmadiğt tespit edilecek. aykırılik saptanması hålinde ise Anayasa'nın 15. maddesindeki ölçütlerin bu aykınlıği meşru kilip kilmuadığı değertendirilecektir (fydin Yovuz ve diğerleri. §§ 193-195, 242: Seiçuk Özdemir. §58).

i.Kabul Edilebilirlik Yönünden 
76. Somut olayda başvurucu, tutuklamanun hukuki olmadıği iddiasıyla Anayasa Mabkemesine bireysel başvuruda bulunmuş: bireysel başvuruda bulundoktan sonra da 5271savth Kanun'ua 14t. maddesine dayanarak tazminat davası açmıştir. Başvurucunun açtığı

tazminat davast ilk derece ve istinaf mahkemesince reddedilmiş olup temyiz incelemesi devam etmektedir. Dolayisiyla aynı iddianın hen Anavasa Mahkemesi hem de derece mahkemeteri tarafindan incelenmesi söz konusudur. Bu nedenle Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurudaki ikineit nitelikteki rolüne uygun ołması açısından başvurueunun açtığıtazminat davasimn görülmekte olmasının somut bireyset başvurunun incelenmesine engel oluşturup oluşturmadīğınin tespit edilmesi gerekir.

77. Anayasa'nin 148. maddesinin üçüncü fikrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayıh Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargilama Usulleri Hakkuda Kanun'un 45. maddesinin (1) numarahı fikrası gereği bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulabilmesi için olağan kanun yollarının tüketilmiş olmast gerekir. Temel hak ve özgürlüklere saygı.devletin tüm organlannın anayasal Sdevi ołup bu ödevin ihmal edilmesi nedeniyte ortaya çikan hak ihlallerinin düzeltilmesi idari ve yargisal makamların görevidir. Bu nedenle temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddialarının öneelikle dereee mahkemeleri önünde ileri sürülmesi, bu makamlar tarafndan degerlendirilmesi ve bir çözüme kavuşturulmasi esastr (4yye Zrraman ve Cennet Yeşiyurt, B. No: 2012/403. 26/3/2013. § 16).
78. Tüketilmesi gereken başvuru vollarınun utaştlabilir olması yanında telafi kabiliyetini haiz olması ve tüketildiğinde başvurucunun şikàyetlerini gidermede makul haşarışansı tanıması gerekir. Bir başka söyleyişle etkili olduğu kabul ediłecek olan başvuru yolu.Anayasa'da öngörülmüş gtivencelere aykıtıhk nedeniyle hakkın ihlal edildiğini özü itibaty la tespit etme ve yeterli giderim sağlama imkânı sunan bir yol olmaludır. Dolayısıyla mevzuatta bu yotlara yer veriłmesi tek başına yeterli olruayıp uygulamada da etkili ołduğu gösterilmeli ya da en azindan etkili olmadığı kanitlanmamş ołmaliıdır (Ramazon 4ros. B. No: 2012:239.2/7/2013, § 29). Bununla birlikte soyui olarak makul bir başan sunma kapasitesi oian bir başvuru yolunun uygulamada başarizya ulaşmayacağmna dair şüphe. o başvuru yolunun tüketilmemesini hakli kilmaz. Özellikle sonradan oluşturulan ve henüz uy gulamasi olmayan başvuru yollarınin bu kapsamda değerlendirilmesi gerekit (Ramazan Korkmaz. B. No:2016/36550. 19/7/2017, § 33).

79. Tutuklama kararimn Anayasa'nm_ 19. maddesinde güvence aluna altnan kişi hürriyeti ve güventiği hakkını ihla! ettiğine ilişkin şikäyetlerde, derece mahkemesinde açıfacak tazminat davasırın tüketiłmesi gereken etkili bir hukuk yolu olarak görülebilmesi için ilk olarak tutukłama hâlinin sona ermiş olması gerekir. Zira tazminai davasi sonueunda verilecek karar niteliği gereği tutuklama hâlini sona erdiremez ancak hukuka aykırılığın saptandiği hällerde tutuklu kalınan süreyi de gözeterek geçmişe dönük belli bir tazminşta hükmedebilir (devam eden tutuktulukta tazminat davasının etkili bir hukuk volu olmadığına ilişkin olarak bkz. Ramazan Áras. § 33). Somut olayda ise başvurueu tahliye ediłmiştir.Tutukluluğun sona ermesi hálinde iddia edilen ihlalin kabuł edilmesini ve tazminat verilmesini sağlayabilecek hukuki yolun ilke olarak vygulamadaki etkinliğinin usulüne uygun olarak tesis edilniş olmast veya en azından etkíli olmadığinın kamtlanmamış olmasıdurumunda, tüketilmesi gerektiğinin kabul edilmesi gerekir.

80. Tutukluluk hälinin tahlive. beraat ya da mahkûmiyet karan verilmesi gibi nedenlerle sona ermiş elması durumunda Anayasa Mahkemesinin kişi hürriyeti ve güvenfiği bakkı kapsamındaki bazı şikâyetler yönünden 527t sayılı Kanun'un l4l. maddesi uyanınca açılacak tazminat davasinı tüketilmesi gereken bir hukuk yolu olarak gördüğü durumlar buluomaktadır. Anayasa Mahkemesi bu sonuca ulaşırken Yargitay uygulamasını dikkate almaktadır. Örneğin tutukluluk hâtinin makul süreyí aşması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkunn ihlal edildiği iddiaları açısından Anayasa Mahkemesi daha önceki 

kararlarnda (Ramdzan 4ras, § 35; Burak Döner, B. No: 2012/521. 2/7/2013, § 35) 5271sayih Kanun'un (41. maddesinde öngörüten tazminat davast yolunun tüketilmesinin gerekli olmadığuı ancak esas davanın kesinłeştiği durumlarda bu yołun etkiłi bir hukuk yolu hâline geldiğini (Hami Kava, B. No: 2012/338, 2/7/2013, §§ 34-50) belirtmiştir. Aneak daha sonra Yargitay içtihadındaki değişikliği (vzun tutukiuluk şikâyetine ilişkin tazminat davasının esas dava sonuçlanmadan da görülebileceği) de dikkate alan Anay asa Mahkenesi uzun tutukłuluk şikâvetinde esas dava heniiz sonuçlanmamış olsa da tazminat davasıı etkiji bir hukuk volu olarak kabul etmiş ve önccki içtihadından dönmüştär (irfan Gerçek. B. No: 2014/6500.29/9/20t6, § 41). Bu çerçevede konuya ilişkin Yargıtay uygulaması önemłi olmakła birlikte o yolon etkisiz olduğunu ortaya koyacak aksi bir içtihat olmadığı sürece nevzuatta bu yolun soyut olarak var olmasi da yeterli görülebilecektir.

8t. Bu bakımdan tutuklamanın hukuki olmadığı şikäyeti açısından tahtiyesine karar verilen kişiler yönünden mevzuatta soyut olarak tutuklamana hukuki olmadığı şikâyetine tazminat ödemesine imkân sağlayan bir yol olup olmadiğmin ve bu yolun başarısız olacağim iddia edebilmeyi ortaya kovacak bir durumun hulunup bulunmadiğinm ineclenmesi gerekmektedir.

82. 5271 sayił Kanun'un 141 maddesinin (1) numarali fikrasmun (a) bendi uyariınca "Suç sorusturması veya kovuyturması sırasında; Kamuntorda belirtiłen koşullar dişında yakalanan. tutuklamon veya tutukluduğunun devamma karar verilen Kişiler, maddi ve manevi her türlü zararlarım. Devtetten isteyebilirler." Tutuklama kararının hukuka aykın olduğu iddiasr esasen 5271 sayılt Kanun'un 100, ve 101. maddelerindeki hükümlere aykinlik temelinde ilerī sürülmektedir. Bu da kanunda tutuklama karari verilebilmesi için gerekli olan kuvvetli suç süphesinia bulunmasi. en az bir tutuktama nedeninin bulunması ve iştendiği iddia olunan suça nispetle tutuklama kararının ölçülü olması olarak özetlenebilir. Nitekim Anayasa Mahkemesi de tutuklama kararının hukuka aykın olduğu iddialanm benzer şekilde ele aimaktadır. Şu hàlde kanunłarda belirtilen koşullar dişanda tutuklanma dunununda 5271sayili Kanun'un 141. maddesinin (1) numarali fikrasmtn (a) bendi uyarinca tazminat davasi açilabilmektedir.

83. Ancak burada koruma tedbirinin uygulandığı soruşturma ve kovuşturna süreci devam ederken bu tedbider nedeniyle tazminat davası açılmasuın mümkün olup olmadiğımeselesi ortaya çikmaktadır. Bu davanın nasil açılacağına ilişkin aynı Kanunun 142.maddesinin (1) numaralı fikrasında ise karar veya hükmün kesinleşmesinden bahseditmektedir. Totuklama şüphesiz bir karar niteliğinde olduğundan ve bu karara itiraz üzerine verilen karar ise kesin nitetik taşidiğindan davanın sonuçlanması beklenmeden de tutuklama kararının hukuka aykirı olduğu iddiasınn tazminat davası yolunda iłeri sürülebilmesinin önünde -Ipevzuatin lafzı dikkate alındiğında- ilk bakışta bir engel olduğu söylenemeyecektir. Ancak 527l sayilı Kanun'da öngörülen koruma tedbirleriyle ilgili tazminat davalarınin temyiz mereii olan Yargitay I2. Ceza Dairesi belirti tazminat nedenteri bakınından dava açılabilmesi için asıl davann sonuçlanmasın gerekmediğine diğer bir kistn tazminat nedeni için ise hükmün kesinleşmesinin zorunlu olduğuna işaret etmiştir.Yargitay 12. Ceza Dairesi bu aynmi yaparken tazminat istemine konu taleplerin asıl davanun sonucunu etkileyip elkilemediğine veya asil davanın sonucuna bağh olup olmadığuna bakmaktadır. Daire asil davanın sonueuna bağtı veya asıl davada vetīlecek kararlart etkileyiei talepler yönünden mutlaka davanın esasıyla ilgili verilen karar veya hükmün kesinleşmesinin zorunlu olduğunu belirmiştir. Söz konasu içtihailara bakildığında soruşturma veya kovuşturma devam ederken incelenebilecek iddialar arasmda kununlarda belirtilen koşullor dişında tutuklomunin sayıłımadığı görülnektedir. Nitekim Yargıtay tutuklamanua hukuki 

olmadtğtna yönelik iddialarn asil davada verileeck kararı etkileyecek nitelikte ofduğunu ve tazminat istemine konu koruma tedbirinin uygulanmasina neden olan suça dair açilan ceza davasınin derdest olduğu gerekçesiyle tazminat davasinin reddedilmesi gerektigini belirtmiştir (bkz. §§ 42, 43). Sonuç olarak mevzuaha soyut olarak bir tazminat volunun bulunduğu söylenebilirse de mevcut Yargitay içtihadt. bu yolun bir başarı şansi sunmayacağım göstermektedir.

84. Şu hälde Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtihadı doğrultusunda başvurucunun tazminat yoluna hiç başvurmamış olması durumunda başvuru vollarının tüketikmediği gerekçesiyle kabuł edilemezłik kararı vermeyeceği (birçok karar arasından bkz. Zehra Perk,B. No: 2017/25979. 10/6/2020; Mfustafa Mudlu, B. No: 2017/3121, 10/6/2020, Ersin Kizilay.B. No: 2016/28555, 10/6/2020. benzer vöndeki AiHM kararlatt için bkz. §§ 49-51) bir olayda salt başvurucunun bireysel başvurunun yant stra başarılı olmayacağt görülen tazminat davast yolunu da denemiş olması nedeniyle başvurunun kabul edilemez bulumması aşiri şekilei_bir yaklaşım olacaktır.

85. Tüm hu açıklamalar çerçevesinde somut olayda bâlihazırda kanun yolu aşamasinda bulunan tazminat davasının sonucunun beklenmesine gerek oltmadıği. başka bir ifadeyle başvuru yollarıun tüketilmedigi gerekçesiyle kabul edilemezlik kararıverilemeyeceği sonueuna vartłmiştır.

86. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bułunmadığı anlaşılan başvurunun kabu! edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

Selahaddia MENTEŞ bu görüşe katilmamiştir.
iii. Esas Yönünden 
(1) Genel İlkeler 
87. Anayasann 19. maddesinin birinci fikrasında. herkesin kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına sahip olduğu ilke olarak ortaya konulduktan sonra ikinci ve üęüncüfikrałarında, şekil ve şartları kanunda gösterilıek koşuluyła kişilerin özgürlügünden mahrum birakıłabileceği dorumłar sinırlı olarak sayıłmıştır (Mwrar Narmon, B. No: 2012/1137.2/7/2013. § 42).

88. Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına yönelik bir müdabale olarak tutuklamanın Anayasa'nın 13. maddesinde öngörülen ve tutuklama tedbirinin niteliğine uygun düşen,kanun tarafindan öngörülme, Anayasa’nın ifgili maddelerinde belirtilen haklt sebeplerden bir veya daha fazlasına dayanma ve ölçülülük ilkesine aykin olmama koşullarına uygun olup olmadiğuın belirlenmesi gerekir (Halas 4slan, B. No: 2014/4994. 16/2/2017, §§ 53. 54).
89. Anayasa'nın 19. maddesinin üçüneü fikrasına göre tutuklama ancak suçfuluğu hakkında kuvvetli belirti bulunan kişiler bakımından mümkündür. Bir başka antatmla tutuklamanın ön koşnlu, kişinin suçluluğu hakkında kuvvetli belitinin bułunmasıdır. Bunun için suçlamanın kuvvetli sayilabilecek inandırei delilterle desteklenmesi gerekir (Mustafa dli Balbuy, B. No: 2012/1272, 4/12/2013, § 72)


90. Öte yandan Anayasa'nm 19. maddesinin üçüneü fikrasında. tutuklama katarının kuçma ya da delillerin yok edilmesini veva değiştirilmesini Önlemek amacıyla verilebileceği belirtilmiştir. 5271 sayılı Kanun'un 100. maddesine göre de şüpheli veya saniğın kaçmasi,saklanması veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olguların bulunması. şüpheli veya sanığin davranışlarınn delitteri vok etme, gizleme vahut değiştirme. tanık, mağdur ya da başkaları üzerinde baskı yapılması girişiminde bulunma hususlarında kuvvetli süphe oluşturması hálferinde utuklama kararı verilebilecektir. Maddede ayzıca işłendiği konusunda kuvvetli şüphe bulunması şartıyla tutuklama nedeninin varsayılabileceği suçlara ilişkin bir listeye yer verítmiștir (Halas Aslon. §§ 58, 59).

91. Diğet taraftan Anavasa'nn 13. maddesinde temel hak ve özgürlüklere yönelik sınırlamaların ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı belirtilmiştir. Bu bağlamda dikkate alinacak hususlardan biri tutuklama tedbirinin isnat edilen suçun önemi ve uygulanacak olan yaptruın ağırlğı karşısında ölęülü olmasıdīr (Halas Aslan. § 72).
92. Her somut olayda tutuklamanın ön koşulu olan suçun işlendiğine dair kuvvetli belirtinin olup olnadiğınm, tutuklama nedenłerinin hulunup bulunmadiğimınve tutukiama tedbirinin ölçülülüğünün takdiri öncelikle amlan tedbiri uygulayan yargı mercilerine aittir.Zira bu konuda tarafiarla ve detillerle doġrudan temas hâlinde olan yargı mercileri Anayasa Mahkemesine kiyasla daha iyi konumdadır (Gülser Fiłldrm (2). § 123). Bununla birlikte yargı mercilerinin belirtilen hususlardaki takdir aralığini aşıp aşmadığı Anayasa Mabkemesinin denetimine tabidir. Anayasa Mabkemcsinin bu husustaki denetimi, somut olayin koşulları dikkate alınarak özellikle tutuklamaya ilişkin süreç ve tutuklama kararının gerekçeleri üzerinden yapılmahdir fErdem Güf ve Can Dündar [GK], B. No: 2015’18567.25/2/2016. § 79; Gülser Y’ildırım (2). § 124).

(2)İlkelerin Olava Uygulanmasi 
93. Başvurvcu, silahh terör örgütüne yardim etme suçundan 5271 sayh Kanun'un 100. maddesi uyarınca tutuklanmıştir. Dolayısıyla başvurucu hakkında uygulanan tutuklama tedbirinin kanuni dayanağı bulunmaktaðır.

94. Kanuni dayanağı bulunduğu anlaşılan tutuklama tedbirinin meşru bir amacıoın olup olmadığı ve ölçülülüğü incelenmeden Šnce tutuklamanı ön koşulu olan suçun işlendiğine dair kuvetli belirti bulunup bulunmadığının değerlendiritmesi gerekir.
95. İstanbul l0. Sulh Ceza Hâkimliğinin verdiği tutuklama kararında tüm dosya kapsamu. gizli tank ifadesi. yazişma içerikleri, HTS kayıtları ile Teşhis Tutanaklarna atif yapilarak atlı suçun işlendiği hususunda kuvvetli suç şüphesinin bulunduğu sonucuna varilmıştiır. Tutuktama karanndan anlaşilmamakla birlikte başvurucu, Büyükada'da gerçekleştirifen toplantı esnasında yakalandiğı için bu toplantı da suçlama konusu yapıłmişttr.Nitekim iddiananede, bu toplantimvn gizli olduğunu ima eden tanuk ifàdelerine yer verilmiştir. iddianamede anılan suçłamaya ilişkin olarak aytıca başvurucunun FETÖ/pDY'ye yönelik operasyon kapsamında yakalanarak tutuklanan B.i.T. isimli şahısla telefon görüişmesi yapmiş olmasına, başvurucudan ele geçiriten bit belgeye. başvurucunun WhatsApp yazışmalarına. başvurueunun terör örgütteriyle iltisakh olduğu iddia cdilen kişi ve kuruluşlara para yardujunda bułunduğo hususuna dayantlmiştir, Bu durumda kuvveti belirti bulunup bulunmadiğı bu olgular üzerinden değerlendirilecektir.


96. Başvurucu, Büyükadada gerçekleştirilen toplantının verilerin korunmasi ve stresie baş etme yollarini öğrenmek için düzenlenen bir atöłye calişmasi oldugunu belirtmiştir. Soruştunna makamlarnca söz konusu toplantunın gizli bir toplantı oldugu iddia edilmiştir, Ancak soruşturma makamlarınca başvurucunun toplantini gizli olmadiğtna ilişkin açtklamalarıaun aksi ortaya konulamamştr. Kaldı ki bir topläntıun gizli olmastrun tek haşına bir suçlama konusu vapilmaması gerekir. Öte vandan söz konusu toplantinun terör örgütlerine yardım etme veya casusluk amacıyla yapildığına, toplantıda konuşutan konuların suę teşkil etigine ilişkin bir iddia ileri sürülmediği gibi bu vönde herhangi bir delil de gösterilmemiştie.Başvurucunun_ WhatsApp yazışmalarnda elektronik cihazlarin otele  gelinceye kadar kapatimasini söylemesinin neden suçlamava konu ediłdiği ise anlaşılamamiştir.
97. Başvurucudan ele geçirilen belgenin İstanbuf Bayır Mectisleri adh oluşumun 18Haziran'da düzenlediği topłantıya ilişkin tutanak olduğu anlaşılmaktadır. Başvurucu bu belgenin kendisine elektronik posta yoluyla geldigini, bu belgeyi kendisinin hazırlamadiğıni.belgede adı geçen toplantıya katilmadığını iłeri sürmüştür. Soruşturma makamlarinca başvurueunun savunmasının aksi gösterilememiştir. Anulan belgenin içeriğinin suç unsuru içerīp içermediğinden bağımsız olarak başvorucunun söz konusu belgenin içeriğine ilişkin bir eylemde bulunduğuna, bu belgede sözü edilen toplantıya katildığına ve katki sağladığına ilişkin herhangi bir bilgi veya belge ortaya konutamamıştır. Söz konusu belgenin başvurocuda bulunmasının tek başına_ suę işlendiğine ilişkin kuvvetli belirti ołuşturmayacağıaçıktir.

98. Soruşturma mereilerince başvurucunun FETÖ/pDY'ye yōnelik operasyon kapsamında yakalanarak tutuklanan B.i.T. isimli şahısla telefon görüşmesi yaptığıbelirtilmiştir. Başvurucu bu kişiyi 19golı yıllardan beri tanıdığu, bu kişinin Yurttaşlık Derneğinin kurucuları arasında olduğunu ve birçok projede birlikte çalıştıklarını.tutuklanmasının da dünya çapında tepki çektiğini, tahlive ediłmesi üzerine "Geçmiş olsun"demek için bu kişiyle görüştūğünü bełirtmiştit. Soruşturma makamlarınca söz konusu telefon görüşmelerinin örgütsel bir ilişki çerçevesiide yapıldiğı yönünde bir tespit ya da iddiada bulunulmadığı görülmektedir. Görüşmelerin içeriğine ilişkin herhangi veri de meveut değildir. Öte yandan haşvurucunun görüştügü kişinin masumiyet karīnesinden yararlandiğr da gözardı edilmemefidir. Nitekim başvurucunun görüştüğü bu kişinin daha sonra FErÖøPDY suçlamasindan beraat ettiği tespit cdilmiştir. Bu durunida somut olayın koşullan itibariyla içeriği betli olmayan ve başvurucunun savunmasinın aksi gösterilemeyen telefon görüşme kayıtłaunm örgütsel bir ilişki bakımündan kuvvetli suç belirtisi olarak kabulü mümkün görülmemiştir (aynt yöndeki değerlendirmeler için bkz. Wustafa Açay. B. No: 2016/66638.3/7/2019. § 6t; lker Deniz Yücel, B. No: 2017/16589, 28/5/2019. § 86: Murot Aksoy [GK],B. No: 2016/301 12, 2/5/2019. § 79; Uehmet Hasan 4ltan (2). § 146).
9. Başvurucunun telefon şifresini hatrlamadığm söylemesinin diğer santklarla hirlikte Örgütsel bir amacı ortaya kovduğu iddiasına ilişkin olarak başvurucu: telefonun șifresinin olmadiğini. pin kodunu hatırlamadiğıi, nitekim polislerin de telefonuna girebildikfcrini ve kendisine yöneltiten suçlamalann telefonunda bulunan materyallere dayandığıni befirtmiştir. Anayasa'nın 38. maddesine göre hię kimse kendisini ve kanunda gösterilen yakinlanni suçlayan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz. Soruşturma makamlariının başvurucunun savunmasınin aksini gösterememesinin yanı stra Anayasa'nin 38. maddesinde düzenlenen kişinin kendini suçlamnaya zorlanamaması(nemo tenetar) ilkesi gözetildiğinde böyle bir olgunun örgütset bir tavrt gösterdiği iddiasi ikna edici görülmemiştir.


100. Başvurueunun KHK le kapatilan iki Derneğe ve hakkında terör örgütüne üe olmaktan dava açılan bir kişiye para yardımında bulunduğu ileri sürülmüştür. iddianamede de gösterildiği üzere bu paraların Derneklerin kapatilmasından ve anulan kişi hakkında soruşturma açılmasmdan önce yatırildığı anlaşilnaktadır. Mevzubahis derneklerin başvurucunun para yardımında bulunduğu dönemde faaliyetlerini serbestçe yürütmekte olan yasal kuruluşłar olduğu gözardt edilmemelidir. Başvurueunun söz konusu para yardīnlarıni insani amaçların dışında terör örgütlerine veya bu örgütiere mensup kişilere günderilmesi amactyla gerçekleştirdiğine ilişkin olarak soruşturma mercilerince herhangi bir tespit veya iddiada bułunulmarıştir. Diğer bir deyişle yapílan ödemelerin dcrnek kapatmalarla veya para gönderilen kişi hakkındaki soruşturmayla bir ilgisi olduğuna vönelik bir detil ortaya konulmamuşttr.

101. Bu itibarla başvurucunun savunmasi ve dosya kapsamuna göre somut olayda tutukluma için gerekti olan suç işlendiğine dair kuvverli belirtinin yeterince ortaya konulamadiği kanaatine ułaşımıştir.

f02. Varıfan bu sonuç karşisında tutuklama nedenlerinin bulunup bulunmadiğive tutuklamanın ölçülü olup olmadığı yönünde ayrica bir inceleme yapilmasina gerek görülmemiştir.

103. Açıklanan gerekçelerle suę işledigine dair kuvveti belirtiler ortaya konulmadan başvurueu hakkında tutuklama tedbirinin uygulanmasınn -kişi hürriyeti ve güvenłiği bakkına ilişkin olarak olağan dönemde- Anayasa'nın i9. maddesinin üçüncüi fikrasında yer alan güvencelere aykirı okduğu sonueuna varlmiıştır.

104, Bununta birlikte antlan tedbirin olağanüstü dönemlerde temel hak ve özgürlüklerin kullanımınun durdurulmasıni ve sınırlandırılmasını düzenleyen Anayasa'nın 15.maddesi kapsaminda meşru olup olmadiginin ineelenmesi gerekir.
(3) Anayasa'nm 15. Maddesi Yönünden 
105. Anayasa Mahkemesi daha Önceki pek çok kararında olağanüstü hól döneminde temel bak ve özgürlüklerin kullanıminın durdurulasımı ve siniriandınlması düzenieyen Anayasa'nın 1s. maddesinin suç işlendiğine dait belirtilerin varliğı ortaya konutmadan gerçekleştirifen tutuklamaları meşru kilmadığına, suę işlendiğine dair belirti olduğu ortaya konubmadan tutuklama tedbirinin uygulanmasının durumun gerektirdiği ölçüde bir müdahale olmadiğına karar vermiştir (Şahin Alpay. §§ 105-110: Mehmer Hasan Altan (2), 5§ 152-157:Turhan Günay [GK]. B. No: 2016/50972, 11/1/2018. §§ 83-89; Mustofa Baldtr, B. No:2016/29354, 4/4/2018. §§ 83-88).

106. Somut olayda bu kararlardan ayrilmayi gerektiren bir yön bulunmamaktadır.Bu nedenle -Anayasann 15. maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde de- Anayasa'nun 19.maddesinin üçüneü fikrası bağlamındaki kişi hürriyeti ve güvenłiği hakkıun ihlal edildiğine karar veriltnesi gerekir.

Rıdvan GÜLEC ve Basri BAĠCt bu sonuca farkhi gerekçeyle kaułmışlardır.
[07. Aynca tutuklama süreci ve eideki belgeler dikkate alındığnda somut olayda başvurucunun Anayasa'da üngörülen amaç dışmda siyasi saikle tutuklandığına ilişkin şikäyetinin yeterli temielinin bulunmadığı deġerlendirilmiştir.


3.Soruşturma Dosyasına Erişimin Kısıtlandiğına flişkin İddia 
a.Başvurucunun Íddiaları
l08. Başvurueu: soruşturma_ dosyasında gizlilik kararnın bulunmasi_ dolayisiyla hakkimdaki suçlamalan ve bu suçlamalarn delillerini öğrenemediğini, bu nedenle tutuklamava etkin bir şekilde itirazda bulunamadiğıı belirterek kişi hürriyeti ve güvenligi ilo adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ilerí sürmüştür.

b. Değerlendirnie 
109. Anayasa'nın 19. maddesinin sekizinci fikrast şöyledir:
"Her ne seheple olursa olsun, Itirriyeti kisalaman kisi. kasu sürede dmwmu hakknda karar verilmesini ve hu kisttammn kmuna uykriltığı halinde hemen serhest braklmasu sağlamak amacyla yetkili hir vargı mercine başvurma hakkmu sahiptir."
110. Anavasa Mahkemesi. olaylarin başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitetendirmesi ile bağlı olmayip olay ve olguların hukuki tavsitini kendişi takdir eder (Tohìr Canan,$\S\quad(6)$ . Bu itibarla başvurucunun bu bölümdeki iddialarının Anayasa'oin 19.maddesinin sekizinci fikrası bağłamındaki kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı kapsamında incelenmesi gerekir.

111. Anavasa Mahkemesi. soruşturma dosyałanpa erişime yönelik olarak verilen kısıtlama kararlannım tutuklu kişilerin özgürlüklerinden mahrum hırakılnalarına karşıitirazda bulunma hakk ūzerindeki etkisini birçok kararında incelemiştir. Bu kararlarda,öncelikle yakalanan veya tutuklanan kişiye yakalama ya da tutuklama sebeplerinin ve hakkındaki iddiaların bildirilmesi gerektiği ancak buradaki bildirim yükümlülüğünün isnat edilen suçlamalara csas tüm bilgi ve delilleri kapsamadiğ belirtilmiş: bu bağlamda başvurucunun tutuklamaya konu suçlamalara ilişkin temet unsuran bilip bilmediği dikkate alnmıştir (Günay Dağ ve diğerleri. §§ 168-176: Hidavet Koraca, §§ 105-107; Süleyman Bağrņvanık ve diğerleri, §§ 248-257).

112. Somut ofayda ifade ve sorgu tutanaklari, tutukluluğa ilişkin kararlar, başvurucu veya müdafileri tarafından verilen tutukluluğa ilişkin dilekçeker ve soruşturma dosyasındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde başvurueunun futukluluğa temel teşkil eden bilgi ve belgelerden haberdar olduğu. buoların içeriği hakkında yeterli bilgive sahip bulunduğu.tutukfuluk durumuna karşı itirazlanm suama konusunda kendisine yeterli imkânin tanindığıgörülmektedir.

113. Açıklanan gerekçelerłe başvurunun bu kısmnın açıkça davanaktan voksun ofması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

C. Adil Yargılanma Hakkımın İblal Edildiğine İlişkin İddia 
1.Başvurucunun İddiaları
1I4. Başvurucu: kendisine yöneltilen suçlamanın muğłak olduğunu, suç isnadıın açıklanmadığıni, dosyaya ilişkin kısıthlık karari, müdafinin dosya içeriğini ineelemesinden 

mahrum bırakıtması, gözaltindaki kötü şartlar altında savunma hakkıu etkin bir şekilde kullanamaması nedeniyle adil yargilanma hakkını iħlal edildiğini ileri sürmüştür.
2,Değerlendirme 
115. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, iddia editen hak ihlallerinin derece mahkemelerince düzettilmemesi hälinde başvurulabilecek ikincit nitelikte bir kanun yoludur.Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulabilmesi için öncelikle olağan kanun yollarının tüketilmesi zorunludur(dvşe Zroman ve Cennet Yeşilyurt. §§ 16, 17).

1 16. Somut olayda başvurucu. soruştuπma süreci devam ederken bireysel başvuruda bulunmuş: sonrasında hakkında kamu davası açilmiştir. Anayasa Mahkemesince bireysel başvurunun karara bağlandığı tarih itibarıyła başvurucu hakkındaki kovuşturmanın devam ettiği görülmektedir. Başvurueunun başvuru formunda dile getrdiği şikāyetlerini yargıamada ve sonrasinda istinaf/temyiz aşamalarında ileri sürebilme ve bu aşamalarda inceletme imkâni bulunmaktadir. Bu çerçevede derece mahkemelerinin yargilama ve istinaf/temyīz süreçleri beklenmeden soruşturma sürecindeki adiłyargılanma hakkı ihlałi şikàyetlerinin başvurucu tarafindan bireysel başvuruya konu edildigi görülmüştür.

117. Açiklanan gerekçelerle ilk derece nahkemeleri ve istinaf/temyiz meteileri önünde_dava devam ederken başvuru yollan tüketilmeden temel hak ve özgürlüklerin ihtal edildigi iddiasının bireysel başvuru konusu yapıtdīğı anlaşıldığmdan başvurunun bu kısminın başvnru yollormn tüketibmenesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
D. Masumiyet Karinesinin İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
1. Başvurucunun Iddiaları
118. Başvurueu: gözalti süreeinde kisitlihk kararina rağmen devlet vetkihlerinin yaptıkları açıklamalar nedeniyle masumiyet karinesinin ihlal editdiğini ileri sümüştür.
z. Değerlendirme 
119. 6216 sayılı Kanun'un "Bireysel başvuruları kubul edilebilirlik şartları ve incclenmesi“ kenar başlıklı 48. maddesinin (2) numaralı fikrasında açıkça dayanaktan yoksun başvurulartn kabul edilemezliğine karar verilehileceği belirtilmiştir. Bu kapsamda karmaşık veva zortama şikäyetler. kanun yolu şikàyeti niteliğindeki şikāyetler, başvurucunun ihlat iddialarmı temellendiremediği şikâyetler ite temel haktara yönetik bir ihlalin olmadiğı açık olau şikâyetler açıkça dayanaktan yoksun kabul edilebilir.

120. Görüldüğü üzere Anayasa Mabkemesi ancak temellendirilebilmiş bir bireysel başvuruyu ineeler. Başvurueuların şikâyetlerini hem maddi hem hukuki ołarak temellendirme zorunluluğu bulunmaktadır. Maddi dayanaklar yönünden başvurucuların yükümlüfüğüşikâyetterine konu temel olay ve elgulanı açıklamak ve buntara ilişkin delilleri Anayasa Mahkemesine sunmak. hukuki dayanak yÜnünden yükümlülüğü ise bireysel başvuruya konu temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedente ihlal edikdiğini äzü itibarıyla açıklamaktr (Cemal Günsel [GK]. B.No: 2016/12900. 21/t/2021, § 22).

121, Başvurueularm anilan yükümlülüklere uymamaları hälinde şikäyetleri açıkça dayanaktan yoksun bulunäbilir. Bu yükümlülüklere elierinde olmayan nedenlerie uymamalannin ikna edici gerekçelerini Anayasa Mahkemesine sunmaları ya da Anayasa Mahkemesinin bu durumu işin niteliğinden anlaması hâli müstesnadır (Cemal Güönse/, § 26).
122. Nitekim Anayasa_ Mahkemesi İçtüzüğü’'nün (İçtüzük) bireysel başvuruların içeriğini düzenleyen “Bireysel başvra formu ve ckleri" kenar başhklı 59. maddesinin (2)numaralı fikrasında şikâyetin maddi ve hukuki temellerine başvuru formu ve eklerinde ver verilmesi gerektiği açıkça belirtiłmiştir. İçtūztik'ün 59. maddesinin bireysel başvurunun yapıldığı tarihteki hälinin ilgili kısmı şöyledir:
"(2) Başvuru formunda aşağułaki hususlor ger ałı:
e) Kamu gücünün ihlule neden olduğu ihha edilen istem, evlem va da ihmatine dair olaylarm .. Özeti 

di Birevsel başvuru kupsomındaki haklordan hongisinin hangi nedenłe ihlal edildiği ve huna ilişkin gerekçeler ve defillere ait öclü açikíamalar 
e) Başvurucwum güncel ve kişisel bir temel hakkum doğrudan zedelendiği iläiasinn dayanaklorı.

h) Başvurucumm tulepleri.
(3)Başvuru formuna aşağıdaki belgeler va da onayli ornekteri eklenir.
Başvuru formuno aşağıdaki belgelerim va da onovli örneklerinin ekleninesi zormiudur:
er Buşvurudo iteri süruien hak ihlult idhdiolarum temetlenlirecek beigelerin onayh örnekleri.

(-) Başvurueu ihlat iddiasma daanuk gosterdiği üçüncüi fikradaki helgelere herhngi hir nedenle erişememesi hálinde bunun gerekçelerini belirtir. Mahkeme gerekli gördüğit takdirde bu bilgi ve beigeteriresen toplr."
123. Önemle belirtilmelidir ki bireysel başvuru incctemesinde Anayasa Mahkemesinin görevi kamu güeü eylem ve işlemleri ile mahkeme kararlanmn Anayasaya uygunluğunun denetimini kendiliğinde» yapmak değildir. Üstelik Anavasa Mabkenesinin görevi başvurucunun başvuru formunda ileri sürdüğügerekçelerle símrlt bir ineelemeyi kapsamaktadır. Bu sebeple de başvuruconun başvurusunun esasini Anayasa Mahkemesine inceletebilmesi için ihtul iddialarım gerckçelendirmesi, buna ilişkin ola vc olgutari açıklumosı ve delillerini sunması zorunludur. Anayasa Mahkemesinin başvurueu yerīine geçerek ihlal iddialarini gerekçelendirme, olay ve olgulari ortaya koyma ve delil topłama görev ve yükümlülüğü bulunmamaktađır (Cemal Günsel. §§ 24-25).

124. Somut olayda başvurucu iħlal iddialarıni soyut ve genel ifadelerle ileri sürmüș.kamu görevlilerinin açıklamalarının ne surete ve hangi sebeplerle masumivet karinesini ihlat ettiğine ilişkin gerekçeleri açıklamamıştır. Sonuç olarak başvurucu şikayetlerine konu temełolay ve olgulan açıklamak ve bireysel başvuruya konu ettiği temel hak ve özgürlüklerden hangisioin hangi nedenle ihlal edildiğini açıklamak yönündeki yükümlüłüğünü yerine getirmemiş; bu bağlamda ileri sürdüğü ihlal iddialartnı temellendīrememiştir.
125. Açıkłanan getekçelerle başvurunun bu kısmının açıkça doyunakton voksun ofması nedeniyłe kabul edilemez olduğuna karar veri!mesi gerekir.

E. Şeref ve İtibar Hakkının İhlaf Edildiğine llişkin İddia 
1. Başvurucunun iddialari 
126. Başvurueu: gözalt sürecinde kısıthıhk kararına rağmen basın yayın organlarının soruşturma dosyasindan haberdar olarak yaptıklanı açiklamalar, yazılar, haberler ve küçük düşütücü ifadeler nedeniyle masumiyet karinesinin ihłal edildiğini ileri sürmüştür.
2. Değerlendirme 
127. Anayasa Mahkemesi. olayların başvurucu tarafindan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayip olay ve olguların ħukuki tavsifini kendisi takdir eder (Zahìr Canan, § 16). Başvurueunun hakkında yapılan haberlerin gerçeği yansitmadiği yönündeki şikåyetinin özü şeref ve itibar hakkına ilişkindir. Bu nedenle şikäyctin bir bütün olarak şeref ve itibar bakki kapsamında incelenmesi gerekir.

128. Öte yandan masumiyet karinesi, kişinin suçluluğu hükmen sabit oiuncaya kadar yargilama makamlari ve kamu otoriteteri tarafindan suçlu olarak nitelendirilmemesini ve suçlu muamelesine tabi tutulmamastnı güvence altına ahr, Anayasa Mahkemesi. yargtiama makamları ya da diğer devlet görevtilerinin ifadeleri veya kişkırtmasına dayanmayan basm ve yayın organlarındaki yazılar veya bazı küçük düşürüeü haberlerle iłgili şikäyetleri bir bütün olarak şeref ve itibarn korunmasıni istene hakkı kapsaminda değerlendirmektedir (Kürşat Eyol. B. No: 2012/665. 13/6/2013, § 26; Kadir Sağdię [GK]. B. No: 2013/6617. 8/4/2015. §3] ).

129. Anayasa'nın 17, maddesinin birinei fikrasinda koruma aluna alnan şeref ve itübarın koruonast hakkının ihtal edildiği iddiasma yönelik uvuşnazhklar açısından hukuki tazmin yölu daha yüksek başarı şansı sunabilecek, kutlanılabiłir ve etkili bir başvuru yoludur (S.S.4., B. No: 2013/2355. 7/11'2013, § 31; Halkevleri Derneği ve Ilknur Biro!. B. Na:2013/577, 30/6/2014. § 29).

130. Üçüneü kişilerce şeref ve itibata yapiłan müdahaleler ile ilgili olarak etkili bir giderim yolu olan hukuk davası açıa imkânı kullanıfmaksızī bireysel başvuruda bulunulduğu nazara alındığında başvuru yollarının tüketilmesi koşulunun yerine getirildiği söylenemez.

131. Açıklanan gerekçelerle. başvurunun bu kismunn boşvuru yollarum tüketimemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

F. 6216 Sayılt Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
132. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin ilgifi kismı şöyledjr:
"(1) Esas inceteme sonundo, başvurucunun hakkmun ihlal editdiğine yu da edilmediğine karar vertlir. Ihtal kararı verilmesi Juilinde ihlalin ve sonuçlurımn ortadan kaldırılması için vapılmast gerekenlere hükmedilir ..

(2) Tespit ediivn ihlal bir mahikeme kararmdan kuynaklommşso. ihlali ve sonuçlurm ortadan kuldırmuk için veniden yargiłama vopmak üzere dosva ilgili mahkemeye gunderillr.Yeniden yargdama yapimasında hukuki varar bulunmayun hállerde haşvurueu lehime tazminata hükmedilehilir veva genel mahkemelerde dova acilması yotu gosterilebilir.Yeniden varguluma yapmakła vükümhi mahkeme. Anavasa Mahkemesinin iblal karorında açiktadīığı ihlali ve sonnçlarım ortadan kaldırueok şekilde mümkionse dosva üzerinden karar verit."
133. Başvurucu. 100.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
134. Anayasa Mahkemesinin 3fehmet Doğan ([GK]. B. No: 2014/8875. 7/6/2018)kararinda ihlalsonucuna varldığinda ihlalin nasil ortadan kaldirilacağıhususunda genet ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararında ise bu ilkeierle birlikte illal karartnio yerine getirilmemesinin sonuelarina da değinmiş ve bu durumun ihialin devami anlamına geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağma işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerłeri (2), B. No: 2016/12506, 7/112019).
135. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırildığindan söz editebilmesi için temel kural mümkün olduğunea eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdīr, Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağ belirlenerek devam eden ihtalin durdurulmasi, ihtale neden olan karar veya işiemin ve bunlariın vol açtiği sonüçlaria ortadan kaldırilmasi, varsa ihfalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrica bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin slinmast gerekmektedir (Aehmet Doğon, §§ S5.57).

136. Başvuruda, tutuklamann hukuki olmaması nedeniyle Anayasa'nın 19.maddesinin üçüneü fikrasının ihlal elildiğine karar verilmiştir. Başvurueu hakkındaki davada 25/10/2017 tarihinde başvurucunun tahliyesine karar verilmiş ve tutuklułuk hâli sona ermiştir. Dolayısıyla ihlalin sonuçlarının ortadan kaldirilması için tazminat ödenmesi dışında yapthmast gereken bir hususun buluumadığı anlaşıłmaktadır.

137. Başvurucunun kişi hürriveti ve güvenliği hakktna yönelik müdahale nedenivle yalnızea ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlan karşıhğında başvurucuya net 40.0o0 TI. manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

138. Dosvadaki belgelerden tespit edilen 257,50 T1 harç ve 3,600 TLvekâlet ücretinden oluşan toplam 3.85z.50 Tl. yargilama giderinin başvurucuya ödemnesine karar vetilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açiklanan gerekçelerle;

A. l. Gözalt işleminin bukuka aykīn olması ve gözaltı süresinin aşılmasınedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınn ihlal edildigine ilişkin iddianm buşvuru yollarmın tüketilmemesi nedeniyłe KABUL EDILEMEZ OLDUĞUNA OYBIRL IGIYLE.
2. Tutuklamann hukuki olmamasindan dolayt kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının iħlal edildiğine ilişkin iddianın KABUIL EDiLEBiLİR OLDUGUNA Selabaddin MENTEŞin karşıoyu ve OVÇOKLUĞUYLA,
3. Soruşturma dosyasua erişimin kısitlanmasından dolayı kişi hütriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun ofmasınedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUGUNA OYBİRLIGIYLE.

4. Adil yarglanma hakkıun ihła! edildiğine ilişkin iddianm başvuru yollurmn mkeniłmemesi nedeniyle KABUH. EDILEMEZ OLDUĞUNA OYBİRLİĞIYLE.
5. Masumiyet karinesinin ihlał editdiğine ilişkin iddianın açıkça doyavakıan voksa olmasz nedeniyle KABUL. EDILEMLZ OLDUĞUNA OYBİRLIGIYLE.
6. Şeref ve itibar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başruu yollarınm üketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA OYBIRLIGIYLE.
B. Anayasa'nın 19. maddesinde güvence altina alınan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkmn İHLAL EDİLDIGINE OYRİRLIGİYLE,
C.Başvurucuya net 40.000 TL manevi tazminat ÖDENMESiNE, tazminata ilișkin diğer taleplerin REDDINE,
D. 257,50 TL harç ve 3.600 TL vekâlet üeretinden oluşan toplam 3.857,S0 Tl.yarguama giderinin başvunıcuya ÖDENMESiNE,
E. Ödemelerin, kararın tebligini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanliğına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikne olmast hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçeu süre için yasal FAlz UYGULANMASINA,
F. Karann hir örneğinin bilgi için Istanbul 35. Agir Ceza Mahkemesine (E.2017/100. K.2020/152) GÖNDERİLMESINE.

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığıa GÖNDERiLMESINE 21/1/2021tarihinde karar verildi.

Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zöhtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 
Üye Üye Üye Engin YILDiRiM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKrNCl 

Üye Muammer TOPAL 
Üye M. Emin KUZ 
Üye Ridvan GÜLEÇ
Üye (!ye Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Üye Oye Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI 

Başvuru Numarası: 2017/35203Karar Tarihi : 21/1,2021
FARKLI GEREKÇE 
Subjektif değerlendirmeye müsait yaptları nedenivle tutuklama ve koruna tedbir kararlan ceza usul hukukunun en tartışmah konuları arasmdadıriar. Meveut dosyada çoğunluğun ulaşuğı ihlal sonueu paylaşilmakla birlikte değerlendirme yöntemi noktasında farklı düşünülmektedir.

Şöyleki;
Çoğunluğun meveut yaklaşımı. tutuklama veya tedbirler konusunda hukuki bir denetim yapmaktan ziyade konuya ilişkin karar verecek bir sulh ceza hakimliği tarzıdadır.Meveut deliller çerçevesinde "Bu tutuklama hukuki midir?" sorusuna cevap aranurken bu üsłup nedeniyłe bazi hususlar gözden kaçırilmaktadtr.

Kabul etmek gerekir ki helli hir uzmanhtk bilgisi gerektiren bu konuda solb ceza hakimleri Anayasa Mahkemesine nazaran daha avantajlı konumdadırlar. Dahası yüzyüzelik imkanına sahip olmalan subjektif niteliği ağır basan konu hakkında onları daha da avantajlıhir durunia sokmaktadır. ' Bu noktada sürecin içerisindeki aktörlerin değerlendirmeleri doğal olarak ön plana çıkartımaktadır.

Çoğunluğun yaklaştmının soranłu bir yönü de. soruşturmanin başında bulunulan atmosferi gözardt ederek, sonuca odakhı bir yaklaşım benimsenmesidir. Bu yaklaşım tarzınına bağlı olarak mahkumivet kararına gerekçe oluşturacak düzeyde sonut veriler arama eğilimi ön plana çıkmaktadır.

Çoğuntuğan benimsediği degerlendirme tarzı Anavasa Mahkemesinin ikincillik fonksivonu_ ile de uyuşmamaktadir. Mahkemeye düşen_ rol dosyada_gözüken_ delillerden hareketle konuyu bizzat değerlendirip tutuklama konusunda bir karar vermekten zivade.öncelikie süreçte ver alan aktörlerin (Cumhurivet savcisı ve sulh ceza hakiminin)fonksiyonlarınu hukuki olarak irdelemek şeklinde süreçsel bir denetim olmahdir.
Çoğunluğun yaklaşım tarzinin belki de en Önemli sakıncalarından bir tanesi de.devam etmekte olan yargılamayı anlamsızlaştırma riski taşımasıdır. Anayasa Mabkemesinin salt dosya üzerinde, yüzyüzelikten ve sonuca götürecek kanaatin ołuşmasını etkileyen bir çok imkandan yoksun şekilde vapacağıdeġerlendirnelerle yürümekte olan yargilama sürecini kastiını aşar tarzda ołumsuz yönde etkileme potansiy eli taşmasıdir.
Kanaatimizce söz konusu kararın verilmesi sirasinda asil odaklanması gereken Öncelikli husus Cumhuriyet savcıliğı ve bakimliğin hukuki performanst ołmahdır.
Avrupa insan Naklari Sözleşmesinia (AtHS) konuyu düzenleyen 5.T-e maddesiade "inandiricı sebeplerin bulunmasi" ve "kanaatinī doğuran gerekçeler" şeklindeki bir taki soyut kavramlara ver verilıpesi kişiset değetlendinne apıtmasmna olanak vermeßtedir.


Bu bağlamda Cumhuriyet savcihğmin talepte bulunurken tutuklama veya diğer tedbirierin soruşturma açısmdan gerekliliğini yeterinee açiklayıp açıklamadığına baktlmalüdır. Akabinde hàkimin dosya kapsamndaki delillere vukufiyetive bunun karara nasıl yansıtıldiğt sorgulanmalıdır. Bu aşamada şüphelinin meveut delitlere karşı getirdiği makul izahatın kararda dikkate alımp alınmadığı da irdelenıelidir.
İlaveten usul kanununda öngörüldüğüşekilde (CMK.nin 101/2. maddesi) delillerin somut olgularla gerekçelendirilmesinin hakkıyla yapılıp yapılmadığı değerlendirilmelidir.Uygulanacak tutukiama ve adli kontrol tedbirlerinin kendileri üzerinden ulaşılması düşünülen anacı gerçekleştirme noktasmda hangi nedenlerle elverişli, gerekli ve orantli göröldüğū ve yaptlan değerlendirmenin duruma uygun olup olmadığı sorgulanmalīdır.
Hiçbir delilin bulunmaması. soruşturma, kovuşturma veya tutuklama yasaklarının geçerli olmasi, eyiemin suç oluşturmamast ya da zamanaşımina uğramammış olması gibi bariz durumiar htaricinde sulh ceza hâkimi fonksiyonunun bizzat ifası tarzındaki bir rol östlenilnesinden kaçınılmalıdır.

Yukarda sıraladığumız yaklaşım tarzı çerçevesinde somut olay irdelendiğinde:
Suth ceza hakiminin tutuklama kararı verirken delillerin soruşturmaya konu olay bağlamında taşıdği anlam ve illiyetin yeterince irdelendiğini söylemek mümkün değildir.Tutuklamaya karar verilirken yapılan iş dosyada meveut delillerin başliklar halinde isimlerinin sayilmasindan öteve geçmemiştir.

Itham olunan suçun vasfi gereği çok gizli yapılması beklenecek bir toplantının neden umuma açık bir otełin salonunda ve açīk kapılar ardında yapıldiği, toplantida görev alacak tercümann bu olaym vasfina uygun olmavacak tarzda neden pivasadan temin edildiği ve toplantıya gelirken telefon ve teknik cihazların kapatılması noktasında verilen tavsiveye getiriten izahatın neden makul görühnediğine dair değerlendirmelerīn yeterince yapimadığt görülmektedir.

Diğer yandan “İstanbuł Hayır Meclisleri Buluşmasi-Tartüşmaları" isimli dijital materyal konusunda şüphclinin iştirak durumunun araşhrilmasi için bir koruma tedbiri verilmesi gerekebileceği düşünütse bile, tutuklama yertne koruma tedbirlerinin neden yetersiz kalacaği hususunun yeterince tartiştlmadan tutuklama karan verilmesi. gerek talepte bulunan saveilīk makamının ve gerekse karari veren sulb ceza hakiminin konuyu ele alış tarzların yeterli düzeyde olmadiğm ortaya koymaktadır. İhlale dair cogunluğun ulaştığı sonuca sayılan bu farkhı gerekçelerle iştirak olunmuştur.

¿ye Basri BAĠCI 
Üye Rıdvan GÜLEÇ

Başvutu Numarasi : 201 7/35203Karar Tarihi : 21/1/202|
KARŞIOY 
Anavasa'nın 148. maddesinin üçüncü fikrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216savilt Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargiłama Usulleri Hakkında Kanun'un 45. maddesinin (1) numaralı fikrası gereği bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurabilmek için olağan kanun yollarınm tükctilmiş olması gerekir. Temel hak ve özgürlükiere saygi.devletin tüm organlatinin anayasal ödevi olup bu ödevin ihmal edilmesi nedeniyle ortaya çikan hak ihtallerinin düzeltilmesi idari ve yargısal makamların görevidir. Bu nedenle temef hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddialarnın öncelikte derece mahkemeleri önünde ileri sürütmesi, bu makamlar tarafimdan değerendirilmesi ve bit çözüme kavuşturulmast esastīr (Ayșe Ziraman ve Cennet Yeșilyutt, B. No: 2012/403, 26/3/2013. § 16).Tüketiłmesi gereken başvutu yollarının ulaştabilīr olmast yanında telati kabiliyetini haiz olması ve tüketildiginde başvurucunun şikäyetlerini gidermede makul başar şansıtanıması gerekír. Bir başka sðyleyişle, etkili olduğu kabul edilecek olan başvuru yołunun.Anayasada öngõrülmüş güvencelere aykıtıhk nedeniyle hakkın ihłal ediłdiğini özü itibarıyła tespit etme ve yeterli giderim sağlama imkânı sunan bir yol olması gerekmektedir.Dolayısıyla mevzuatta bu yoltara yer verilmesì tek başina yeterli elmayıp uygulamada da etkili olduğunun gösterilmesi ya da en azindan etkili olmadiğınín kanitlanmamş olmasıgerekir (Ramazan Aras, B. No: 2012/239. 2/7/2013, § 29). Bununla birlikte soyut olarak makul bir başarı sununa kapasitesi bulunan bir başvuru yolunun uygularada başarıya ulaşmayacağna dair şüphe. o başvuru yolunun tüketilmemesini hakh kilmaz. Özellikle sonradan oluşturulan ve henüz uygulaması olmayan başvuru yollarının bu kapsamda değerlendiriłmesi gerekir (Ramazan Korkmaz, B, No: 2016/36550. 1977/2017, §331.Öte yandan, başvurueuların belirli bir hukuk yolunun etkililiği konusunda sadece bir kuşku duyması. kendiłerini söz konusu bukuk yolunu tüketme girişiminde bułunma yükümlülügünden kurtarmaz. Başvuruculardan, yorum yetkilerini kullanarak meveut haklarıgeliştirnie firsatı vermek için yargı organlarına başvurmatarı beklenebilir. Ancak yerleşik mahkeme içrihatları ışiğında. betirtifen hukuk yolunun gerçekie olumlu sonuçlanmast konusunda makul bir ihtimalin bulumnadığı durumlarda ise başvurucunun söz konusu hukuk yolunu kullanmamış oimasi başvuru yollarıņin tūketilmediği sonueuno doğurmaz. Bununla birlikte bir hukuk yolunun başarısız olduğunu ortaya koyacak bir durum söz korusu değitse o hukuk yolunun etkili bir şekilde işlediğine ¿lişkin emsal davaların bołunmaması tek başıa başvurucuyu bu hukuk yolunu tüketme yükümlülüğünden kurtarmaz. Zira başvurucunun bu hukuk yoluna başvurmasi halinde mahkemelerin içtihatlarm başvurueunun lehine ofacak şekilde geliştirmeleri ihtimali her zaman vardır.
Somut olayda 18.07.2017 tarihinde tutuklanan ve 20.09.2017 taribinde bireysel başvuruda bulunan başvurucunun s0ç isnadina bagli tutulma durumu. 25.10.2017 tarihinde serbest burakilmasiyla (tahtiye cdilmesiyle) birlikte bu tarihten itibaren sona ermişbulurtmaktadıt. Anayasa Mahkemesince başvurunun incelendiği tarih itibarīyla haşvurucunun suç isnadına bağlı olarak hürriyetinden yoksun bitakılması bali sona ermiş bułunduğundan,hireysel başvuru kapsamında tutukluluğun hukuki olmadiğı yönünden yapılahilecek olan olasi bir ihlal tespiti. başvurueu açismwdan aneak lehine hir miktar tazminata hükmedimesi sonucunu doğurabilecektir. Bunuo dışında muhtemel bir ihlal kararina bağli olarak başvurueu açisından (ömeğin tahliye edilmek gibi) bir sonuç ortaya çıkmayacaktır.

Hat böyle olunca, belirtilen duruma bağlı olarak, bireysel başvurunun ikincillik niteliği gereğince, olayda, aşama itibaríyla bireysel başvuru yolo dişinda başvurucuva tutmanın hukuki olmadiğimı tespit edecek ve giderim olarak da tazminat ödenmesini sağlayabilecek başka bir hak arama yolunun mevcut olup olmadiğıın incelenmesi gerekmektedir.

Anayasa Malikemesi'nce, tutuklamann hukuki olmadığı iddiasına dayali olarak yapian tüm başvurularda, tutuklamna karannın hukuka aykın olduğuna ilişkin iddia incelenirken ilk olarak şikáyet konusu tutuklamanın kanuni dayanağının bulunup bulunmadıği, ikinci olarak kuvvetli suę süphesinin meveut olup olmadıği. üçüneü olarak tutuklamanın meşru bir amacuın bulunup bulunmadiği (tutuklana nedenterinin var olup olmadigi), son olarak da tutuklama tedbiritin ölçüłü olup olmadığı incelenmektedir,
Anayasa Mahkemesince yapilan bu inceleme, 527t sayiti Ceza Muhakemeleri Kanunu'nuo 100 ve 101. maddelerde yer alan hükümferle de uyumlu bir incelemedit. Zira 5271 sayıliı Kanunun 100. maddesinin (1) nunaralı fikrasına gōre “Kovvetti suç şūphesinin varliğınıgösteren sonut delillerin ve birtutuklama nedeninin bulunması halinde, şüpheli veya sank hakkinda tutuklama kararı verilebilir. İşin Önenii, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile ölçülü olmaması halinde, tutuklama karart verilemez." Yine ayn Kanunun 101, maddesinin ikinei fikrasına göre de “Tutuklamaya. tutuklamanun devamına veya bu husustaki bir tahliye isteminio reddine ilişkin kararlarda: a) Kuvvetlì suę şüphesini,b) Tutuklana nedenlerinin varliğmu, c) Tutuklama tedbirinín ölçülü olduğunu gösteren deliller somut olgularla gerekçetendirilerek açtkça gösterifir."
Öte yandao, 5271 sayili Kanun'un 141. maddesinin (1) numaralt fikrasıa (fikranin a hendine) göre "Sug soruşturması veya kovuşturmosı sirasında: kamıntarda belirtiłen koşullor dışında yakalanan, tutuklanan veva tutukluluğunun devanına karar verilen. … kişiler, maddi ve monevi her türlü zorarlorm. Devletten isteyebilirler."
Görüldügü üzere 141, maddenin (1) numarali fikrasinin (a) bendinde de “tutuklama için kanunda betirtilen koşullara" atif vapılınaktadır. Dolayısıyła Kanunda (kuvvetli suçşüphesi. tutuklama nedeni, ölçülüłük gibi) öngörülen koşullara aykın olarak tutuklandığınıdüşünen bir kişi için Kanun tazminat isteme ve alma imkànı öngörmektedir.
Anavasa Mahkemesi konuya ilişkin Önceki kararlarında: bireysel başvurunun incelenme tarihi itibarivla başvurucunun tutukluluk halinin sona ermiş olmasi ve tutuklama telbirinin ilişkili olduğu kamu davastnda verilen beraat veya mahkümiyet hükmünún kesinleşmiş olması şartlarının bir arada gerçekleşmiş olması halterinde. başvurucunun tutuklamanın bukuka aykırı olduğu iddiasına vönelik olarak CMK 14l/l-a hükmükapsamında tazminat davası açabileceğini belirtmiş ve mezkůr iddiayı başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulmuştur. Bununla birlikte. başvorucu tahlive edilmiş olsa dahi hakkında açılan kamu davasının devam ediyor olması veya hakkında verilen beraat veya mahkümniyet hükmünün kesinleşmemiş olması hallerinde ise tutuklamanm hukuki ołmadığı iddiasına dayatı başvurułan CMK [41/l-a hökmü kapsamt dışında tutmuşve işin esasmi incelemiştir.

Halas Aslan, B. No: 20 (4/4994. 16.2.2017.
Reșar Ertan, 2013/5700, 15/042015, § 26; Mehmet Emin Güneş, 2013,5707. 1604 2015, §29; Mecit Gúmüș.2013.9105, 25:6/2015, §32: Elüseyin Hançer, 2013'8319, 7·1 2016.5s 39. 40: Ömer Köse. 2014-12036,16: 1l·2016, § 34


Anavasa Mahkenesi, tutuklamann hukuki ołmadığı iddiasına ilişkin başvurularda yukarida belirtildigi şekilde ortaya koyduğu yaklaşımını sonradan kısmen değiştirmişbulunmaktadır. Maħkemenin güncel vaklaşuında, tutuklamanın hukuki olmadığı iddiastın CMK t4l. madde kapsaminda tazminata konu edilebileceğinin kabul edildigi tek durum,CMK 14l/1-e hükmünde düzenlenen tazminat nedenine ilişkin durumdur.
Anayasa Mahkemesinin son dönemdeki bir çok kararına göre; başvuruya konu edilen tutuklamanın ilişkilifilgili olduğu davada başvurueu hakkında beraat kararı verilmişveya başlaulan soruşturmada kovuşturmaya yer olmadiğına dair karar veriłmiş ve bu kararłar bireysel başvurunun incelendiği tarih itibartyla kesinleşmiş ise tutuklamanın hukuki olmadıgıiddiasi, CMK l41/1 a ve e hükmünde düzenlenen tazminat volunun tüketilmediği gerekçesiyle kabul edilemez bulunmaktadır.* Mahkeme. bu içtihadında CMk 141/1-e hükmünün yanı sưra CMK 141/1-a hükmünü de đikkate almakta ve söz konuso ħükümlerde öngörülen tazmünat yolunu tutuklamanın hukuki olmadiğı iddiası yönünden etkili bir kanun yolu olarak nitetendirmektedir.' Tutukluluğun hukuki olmadığı iddiasına dayałı tüm başvurularda, belirtilen durum dışwdaki tüm hallerde ise işin esasi ineelenäektedir.
Öte yandan Anayasa Mahkemesi, CMK 141/1-a hükmünde düzenlenmiş olan.kanunlarda belirtilen koşullar dışında tutuktuluğun devamüna karar veritmesi halini de kanuna uygun olarak tutuklandiğı hälde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarıhmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen kişilerin tazminat atabileceğini öngören CMK 141/l-d'de düzenłenen tazminat yoluyla beraber değerlendirmektedir. Bir başka sōyteyişle Mahkeme, tutukluluğun kanuna aykın bir şekilde gerekçesiz kararlarła uzatılarak makul sürenin veya kanuni sürenin aşıkdığına ilişkin iddialan. başvuru yollarının tüketilmemesi gerekçesine dayanarak reddetmekte ve CMK'nin 141, maddesinin (1) numaralt fikrasinuò (a)ve (d) bentlerine birlikte dayanmaktadir. 5

Belirtilen durumla birlikte. Mahkemece, gözaltının hukuki olmadığina ilişkin şikâyetlere dayal başvurularda da CMK'nın 141. maddesindeki tazminat yoluna başvurutması gerektiği söylenmektedir. Bir başka söyleyişle, gözaltının hukuki ołmadığına ilişkin şikâyetlerde de davann maħkümiyetle sonuçlamp sonuçlanmadığına, davanın devam ediyor olup olmadığına bakılmaksızı başvuru yollarının tüketilmemesi nedenivle kabul edilemezlik karari verifmektedir.s 

Anilan kararlarda bu kapsamdaki taleplerle ilgili oiarak davanın esasunın sonuçlanmastna gerek ołmadığı yönündeki Yargitay kararlarına atif vapıidığı için gözaltımn hukuki olmadığına ìlişkin şikåyetlerde CMK'nın 141. maddesiıdeki yolun tartışmasız bir biçimde etkili bir hukuk volu olduğu iddia edilebilir ise de: Yargitay tarafindan istikrarlı bir biçimde tersine oluşturulmuş bir uygulama tespit edilmediği sürece, tutuklamanun hukuki ohmadığı iddiasına davalı haşvurularda başvuru yollarmın tüketitmemesi nedeniyle kabul edilemezlik karart verilirken, bt konuda Yargtay uygulamasının var olup olnadiğına 
Kamil Frdoğan, B. No: 20}7:4023, 19.4-2018, $40; Bifal Canpolar. §§ 3743: Fanna Maden. $49; Ertuğrui Raşit Benal, B. No; 2016.25245, 17.7 2018. §43
*Fatna Maden. §47, Ertuğrul Raşit Benat, §40
5Erkam Abdurrahinan Ak, B. No: 2014:8515, 28·9:2016. 554: trfaa Gerçek. B. No: 2014/6509, 29:9/2016, §376Neslihan Aksakal, B. No: 3016:42456, 26′12/2017, § 30- 38; Ahmet Ünaf, B No: 2016-17624, 9.5:2018. §24-26.


bakılmasına gerek olmadiğından ve biraz Önce değinilen kararlarda atif yapilan Yarguay kararlar' somut delil olmadan gerçekleştiği iddia edilen bir gözaltuna alinmayla ilgili olmadiğından anilan iddiaya itibar edilmesi mümkün değildir.*

Hal böyle olunca, gözaln ve tutuklama tedbirlerinin hukuka aykırı olduğu iddialarmin her ikisini de içeren başvurularda. Anayasa Mahkemesince. gözaltı tedbirine dair iddia yönünden tazminat yoluna başvurulmast gerektiğine karar verilirken, tablive edilmiş bir başvurueunun tutuklama tedbirine ilişkin iddiasinda tazminat yolunun göstierilmemesi çelişkili bir durum oluşturmaktadır.

Öte yandan, Anayasa Mahkemesi'nce, etkili bir başvuru yolunun bulunup butunmadığının belirlerumesinde başvurulan uygulamaya atif yapma yaklaşımından B.T.kararıyla vazgeçilmiştir. B.T. kararında. geri gönderme merkezierindeki tutma koşullari—nın kõtü muamele oluşturduğu iddiasına dayalı başvuru, başvuru yollarinın tüketilmemesi nedeniyte kabul edilemez bulunmuştur. Anayasa Mabkemesi. geri gön -derme merkezlerindeki koşutlarn kötti muamele oluşturduğu iddiasıni, uygulamada başarıyla sonuçlandiğım gösteren herhangi bir örneğini tespit etmentiş olmasına rağmen, tam yargıdavasina konu edilebileceğini belirterek incelememiştir.

İdari gözetim altında tutułma koşullarina karşı etkili bir başvuru yolunun bulunmadığı iddiasina dayahı başvuruda Mahkeme; AillM'nin Türk. hukukunda tutulma koşullarına karşı etkili bir başvuru olmadığına dair kararłanı bulunduğunu belirttikten sonra.yasał düzenlemeyle oluşturulan ve kanunun objektif anlamına bakıldığında var olduğu hususunda bir tereddüt uyandırmayan bir hukuksal yolun filen denenmemiş veya kullamılmamış ołmasının söz konusu yolun etkili olmadıği veya bulunmadiğı sonucuna ulaşilabilmesi bakimından yeterli olmayacaği tespitinde bulunmuş, bu tespit kapsamında da bu güne kadar böyle bir davann açıkdığını ve tazminata hükmedildiğini gösteren herhangi bir mahkeme karadmın mevcut olmamasına dayanlarak tazminata ilişkin etkili hir başvuru yolunun bułunmadığının söylenumesinin hatalı olacağını ifade etmiştir."
Cafer Yildız kararunda da benzer bir değerlendirmeyle kabuł edilemezlik kararıvetilmiştir. Anayasa Mahkemesi, Cafer Yildiız kararında, tuiuklufuk incelemeleri sonucunda verilen kararların tebliğ edilmemesi ya da tutukluluğa yapilan itirazın karara bağłanmamasınedeniyle tutuklama işlemine karşı başvuru imkanlanndan vararlandırimamaya ilişkin iddiaların CMK'nın_141. maddesinin (1) numarali fikrasuun (k) bendi kapsamumda açuacak davada incelenebileceği gerekçesivie kabul cdilemezlik kararı vermiştir, Mahkeme, buradaki tazminat yolunun başaryla uygutadtğu gösteren emsal davalar bulunmamasina rağmen böyle bir hukuk yolunun kesinlikte başarıšız olacağını iddia edebilmeyi ortaya kovacak bir durum da söz konusu olmadığı için bu türden şikäyetlere çözüm getirmeye elverişli nitelik taştyan bu yola işłerlik kazandırmak ve yasal đüzenlenenin kapsamıoi belirtemek amactyła derece mahkemelerine başvurulmasunda yarar bulunduğunu belirtmiştir,i°
8Yargıtay 12. Ceza Dairesinin JT0/2012 tauhli ve E.2012-21752, K.2012 20353 sayilı kararıBenzer durumlar bakumandan, Yargíay uygulamasında tazminat yolunon başarıyla uyguladığmi gösteren ensal kararlar bułunmattakla birlikte, bóyłe bit hukuk yolunun kesinlikle başarısız olacağını iddia edebiimeyt ortaya koyacak bir durura da sőz konusu deģíldir.
2B.T. (GK]. B. No: 2014:(5769. 30/11/2017. §§ 40-60.
Fi Cafer Yildiz. B,No: 2014,9308, 9;1/2018. $5 37-40: Yaşar Saçh. B. No: 2014/9311, 24,/1/2018. §§ 37-40.

Tahliye edilen ve hakkında açılan kamu davası đevam eden kişinin CMK 14l/l-a kapsamında açacağı tazminat davasunda kuvvetli suç şüphesinin ve tutuklułuğun diğer kanuni sartlarinın bulunmadiğına ilişkin yaptlacak tespitin devam eden katu davasınt etkileyebilecek olmast ve tazminat davasın yürüten mahkemenin bu tür değerlendirmelerden kaçmabiłeceği ihtimałi yahut hakkında mahkümiyet hükmü verilen ve bu hüküm kanun yolu incelemesi aşamasında olan veya kesinleşen kişileria açacaklan tazminat davasında mahkemenin, tutuklama tedbirinin hukuka aykır olup olmadığı tespitini kanun yolu merciinin verdiği veya vereceği karara rağmen yapip yapamayacagı hususları da kanun yolunun etkililiği açisından elbente ki büyük önem taşımaktadır, Bununla birlikte. bu bağlamda, kişiniņ totuklanması ve tahliye edilmesi ile hakkında beraat veyà mahkůmiyet hükmü verilmesi arasında belirleyici ölçüde bir bağlantı olmadığını söylemek yerinde olacaktır.

Belirtilen duruma göre. bir kişinin tutuklanmasi hukuka uygun olmakla hirtikte bu kişi kamu davasından beraat edebilir ya da tutuklanması hukuka aykırlıik arz ederken hakkinda açilan davada mahkúmivet sonucuna vartlabilir, Bu nedente CMK 141/l-a kapsamında açıdlacak bir davada tutukluluğun hukukilğine ilişkin otarak kişi hakkıdaki ceza davasından bağimstz bir inceleme vapulmasinin mümkün olduğu sonucuna varılmalidır.(Muzaffer Korkmaz. Koruma Tedbiri Nedeniyle Tazminat Davaları ve Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru. Seçkin Yayıneiłik, Ankara 2019, s. 93). Tutukluluğun hukukiliğinin incelenmesinde, tutuklamann ilişkili/ilgili olduğu davada mahkûmiyet veya beraat kararı verilmiş olmasmın ya da davanin devam ediyor olmasinin bir ünemi olmamalidir. Nitekim Anayasa Mahkemesince de, mahkümiyet kararı verilmesi veva davamn devam ediyor olması durumunda da tutuklamanın hukukiliği incelenmektedir." Eğer bir davanın devam ediyor olmast veya davada mahkûmiyet karan verilmesi tutuklanianın hukukiliğinin incelenmesine engeł teşkil ediyor olsaydi, Anayasa Mahkemesinin de bõyle bir inceleme yapamaması gerekirdi. Dolayısīyla bir davada beraat veya takipsizlik kararıverilmesi tutuklamayı kendiliğinden hukuka aykin hale getirmeyeceği gibi mahkümiyet kararı veritmesi de kendiliğinden tutukłamanın hukuka uygun olduğunu göstermez. Nitekim Anayasa Mahkemesi Mehmet Özdemiri başvurusunda beraat kararı verilmiş olan başvurtıcunun tutuklanmasının hukuka uygun olduğuna karar vermiş iken. Ali Bulaç!başvurusunda hakkında mahkümivet kararı verilen başvurucunun tutuklanmasıın hukuka aykın olduğuna karar vermiştir 

Esasen CMK 141/l-a hükmünün de, tutuklamanın hukukiliği bağlamında bu hükme davalı olarak dava açılmasıtu kişi hakkındaki yargısal sürecin bitmesine ve kesinleşmiş bir karatın varlığına bağlı tutmadığı anłaşılınaktadır.

11Bkz. Besime Konca, B. No: 2017:5867. 3/7/2018.i2Mehmet Özdemir, B. No: 2017:37283, 29 £1·20181Ali Bulaç [GK]. B. No: 2017/6592. 3'5:2019
.

Konuya ilişkin Yargitay kararlarinda da'anlan hükümde düzenleneo tazminat nedeninin, yargisal sürecin kesinleşmesine bağli olarak tazmminata konu edilebiłecek tazminat nedenleri arasında sayıłmadiğı görülmektedir, Söz konusu kararlara göre. kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra hakłarında kovuşturmaya yer ölmadığıa veya betaatlarına karar verilen, yine mahkùm olup da gözalti ve tutuklułukta geçirdikleri süreleri. hükümtülük sürelerinden fazia olan veya işledigi suę için kanunda öngörülen cezanun sadece para cezasi ohması nedeniyle zorundu olarak bu cezayla cezalandiritanlar hakkında, mutlaka davanın esasiyla ilgili olarak verilen kararın kesinleşıesini beklemek zorunluluğu bulunmaktadır.

fal böyle olunca vygulamada, tutuklama tedbirinin hukuka aykır ołduğu iddíasına yönelik CMk 141/l-a hükmüne dayah tazminat davastın, tutuklamanın ilişkili/ilgili elduğu ceza davası derdestken açilantavacağıa ilişkin kesin bir kabulün bulunmadiğıanlaşılmaktadıt.

Bu bağłamda. yukarıda da belirtildiği üzere tazminat davasını inceleyecek olan derece mahkemesinin tutuklama şartlarinı incelemekten imtina edebileceği şeklindeki bir görüşün kabulünün de mümkün olmadığin belirtmekgerckmektedit. Zira CMk 14t/l-a hükınü karşisinda tazminat mahkemesinin de (ağit ceza tahkemesinin de) tutuklana koşullarının var olup olmadiğim inceleyebihmesi gerekmektedir. Anitan hükme göre tutuklamanın kanunda öngörúlen şartlara uygun olup olmadiğini tespit etmek tazminat mahkemesinin kanundan kaynaklanan görevi durumundadır. Nitekim kovuşturma aşamasında yargtlamayi yürüten herhangi bir ağīr ceza mahkemesinia verdiği tutuklama veya tahtiye karari, yapıan itiraz üzerìne bir başka ağır ceza mahkemesi tarafndan, tutuklama şartlarinın var olup olmadiğı incelenerek kaldirilabilmektedir. Bu konuda herhangi bir tartişma bulunmamaktadir. Böyte ohunca da bir ağur ceza mahkemesinin veya sulh ceza bākimliğinin verdiği tutuklama karannun hukuka aykın olup olmadtğnın tazminat mahkemesince tespit edilmvesinin önünde de herhangi bir engel bulunmadiği sonucuna varımaktadır.

Suę isnadına bağhı olarak tutukluluk halini içerenter dışındaki tutuklamanın hukuki olmadığıa ilişkin şikāyetlerde CMK l4l/l-a daki tazminat volunun tüketilmesinin aranmasıt.Anayasa Mahkemesinin tutukluluk statüsünün sona erniş olması kaydiyla tutukluluğun makuf süreyi aştığına yönelik iddiaların, CMKnin t41. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a) ile (d) bentlerinde düzenlencn tazminat yotuna konu edilmesi gerektiğine ilişkin yaklaştmıyla da uyumluluk gösterit.is Zira tahlive edilen ve hakkındaki kamu davası devam eden veya ateyhine verilen mahkumiyet hükmü kanun yołu aşamasında olan veya kesinleşen kişinin Anayasa Mabkemesi içtihadı doğrultusunda birevsel başvuru öncesi uzun tutukluiuk iddiasına ilişkin açacağı tazminat davasnda ilk derece mahkemesi, tutukluluğun devamına ilişkin kararların hukuka uygunluğunu inceleyecek, bu incelemeyi yaparken de kuvvetli suçsüphesinin var olup olmadiğim ve diğer tutuklama nedenleriyle hiriikte devam edip etmediğini gözetecektir (Muzaffer Korkmaz, a.g.e., s.94) Nitekim Anayasa Mahkemesi nce de tutukluluğun makul süreyi aştiğana ilişkin olup esastan ineelenen başvurularda kuvvetli süphenin var olup olmadiği. tutuklama nedenletinin devam edip etmedigi de incelenmektedir.I6

14bkz, Yargitay 12. Ceza Dairesinin 1.7 2015 tarihli ve E.2014, 20624. K.2015-12265 saylli. 1-10-2012 tarihti ve E.2012/21752, K.2012-20353 sayıh karariari.
:5 irfan Gerçek. B. No: 2014/6500, 29:9.2016.$ 19, 37teBkz. Ömegin. Hüsnü Aşkan. B. No: 2015 4057. 31/10.2018, § 45. Hałas Aslan, B. No: 2014-4994.
16.2/2017, § 87.


Ayrica, bu konuya ilişkin olup haşvuru yollarnın tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemezlik kararı verilen başvurularda da, tazminat davasina bakacak ołan mahkemenin de kuvvetli suç süphesinin ve tutuklama nedenlerinin var olup olnadiğıni değerlendireceği varsayılmaktadır. Aksinin kabulü halinde bu tür başvurularda kişilerin tazminat davası yoluna yönlendirilmemesi gerekirdi, Sonuç olarak. cğer tazminat davasına bakacak mahkene, uzun tutukluluk şikäyetierinde kuvvetli şüpbenin, tutuklama nedenlerinin var olup olmadtğın inceleyebiliyorsa. tutuklamanın hukukiligi şikáyetlerinden kaynaklanan davalarda da tutuklamanın hukukiliğini inceleyebilmelidir.

Bu noktada Mustafa Avei karatına7 da değinmek gerckmekledir. Anayasa Małıkemesi, bu başvuruda başvurueunun uzun tutukluluk șikäyetini, inceleme tarihi itibarıyla tahliye edilmiş olması nedeniyle CMK t4i'de düzenlenen tazminat yolunun tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulmuştur.'s Başvurucunun, tutuklanmasına neden cian tillerin tamammm siyasi faaliyetleri ile ilgiti olduğu ve bu sebeple siyasi faaliyette bulunma hakkıın ihlal edildigi iddiasına ilişkin olarak ise Anavasa Mahkemesi; başvurucunun uzon tutukluluk şikäyetiyle ilgili açacağı tazminat davasında ilk derece mahkemesinin hukuka aykırılığı tespit ve yeterli giderim sağlama hususłarında karar verirken tedbirin kişi hürriyeti ve güvenliği hakki dişında siyasi faaliyette bulunma hakkına müdaħale teşkil edip etmediği de dàhil olmak üzere somut olayın tüm koşułlarını dikkate almak durumunda olacağını betirtniştir. Anavasa Mahkemesi, CMK'nin I41. maddesinde Öngörülen tazminat yolunun; gözalti. yakalama.totuklama gibi tedbirlerinin kişi hürriyetí ve güvenliği hakkının yan sıra diğer temel haklara müdahate sonueunu doğurması hallerinde de etkili bir kanun yolu niteliğini haiz olduğunu ifade etniş ve bu kabulü doğrultusunda sivasi faaliyette bulunma hakkaia ihlal edildiği iddiası vönünden de başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul etjlemezlik kararıvermiştir.* Bu olayda başvurucuaun. tutuklanmasina neden olan fillerin tamamının sivasi fafiyetleri ile ilgili olduğu ve bu sebeple siyasi faaliyette bulunma hakkının itlal edildiği iddiası zınen tutuklamanın hukuki olmadığı iddiasına benzemcktedir. Bu kişinin CMK 141.maddedeki yola başvurmnası durumunda tazminat mahkemesi ifade özgürlüğünün illa! edilip edilmediğini tespit edebiliyorsa, diğer bir devişle başvurueunun tutoklanmastna konu eylemlerin sivasi faaliyetler kapsamında olup elmadiğını tespit edebiliyorsa,  tutuklamanin hukuki olup olmadığinı da elbette ki tespit edebilir. Zira deliller değerlendirmeden tutuklamanın ifade özgürtüğünü ihlal ettiğinin tespit edebilmesi münkün değildir.
Yukarıda belirttiğimiz gibi Anayasa Mahkemesi berzat veya takipsizlik kararıverilmesi ve bu kararın kesinleşmesi halinde kişilerin J4l. maddenin (e) veva a) bendi nyanınca tazminat alabilnelerinin mümkün olduğunu belirterek başvuru vollannın tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermektedir (Fatma Maden (B. No:2016/28719. 17/7/2018, Ertuèrul Raşit Benal. B. No:20[6/25245, 17/7/2018), Anayasa Mabkemesi bu kararlarında CMK'nin 141/f-a bendine de auf yapmaktadır. Ancak CMK’nin 141. maddenin (1) numaral fikrasuun (a) bendine başvurulmast ięin. CMK'da, tutuklamayla ilgili/ilişkili davanın beraatla veya takipsizlik kararıyla sonuçłanması şart; atanmamaktadır.Tutuklamaya konu davanın beraatla veya takipsizlik kararıyła sonuçłanması şartı 141/1-e bendi için geçerlidir. Kanaatimizee beraat veva takipsizlik halinde CMK 14l/l-e bendindcki hükmün tutuklamanın hukukiliği açisından birincil nitelikte etkili bir yol olmadığınıbelirtmek gerekir. l4l/l-e bendi uyarınca tazminat istenebilmesi için tutuklamanun hukuki 
!?Mustafa Avci, B. No; 2014ª1545, 22/3/2018
:8Mustafa Avei. §27

:9Mustafa Avei, §35-38


olup olmamasun bir önemi buluumamaktadır, Kişi beraat edince bu bent kapsamunda tutuklamanın bukuki olup olmadiğina ilişkin bir tespit yapilmadan otomatik olarak tazminat öderımektedir. Oysa bir yolun etkili kahul edilmesi için o yolun hakkin ihlat edildiğini tespit edebilmesi ve iħlali giderebilmesi gerekir.* AlHM de Mergen ve digerleri kararinda benzer gerekçelerle l4t/l-e bendindeki volun tüketilmesi gerektigi itirazinu reddetmiştir. Dolayısiyla bu bağtamda l41/1- e bendinia değil. 141/1-a bendinin etkili bir yol olduğu_ sövlenebilir,Nitekim Anayasa Mahkemesi de bu durumu göz önüne alarak bu kararlarında 14f/l-a beodine de atif yapma gereği duymuştur. l4l/l-a bendi beraat veya lakipsizlige bağh olmadığı için tahliye durumunda da bu yolun etkisiz olduğunu söylemek mümkün değildic.
Dosya içerisindeki belgelerden başvurucu tarafiından tutuklamanın hukuki olmamasınedeniyle CMk 141. Maddesi uyarınca dava açildı hu davanın henüz neticelenmediği anlaşılmiştır.

Yukartda açıklanan bususlar birlikte değerlendirildiğinde tutuklamanm bukuki olmadığı şikáyetlerine dayal başvurułarda. tutuklamanın ilgilifilişkili olduğu dava mahkûmiyetłe sonuçlanmış ołması veya kişinin tahliye edilmiş hallerinde de CMK'nın 141.maddesindeki tazminat yofunun tüketilmesi gerektiğisonucuna ulaşılmaktadır. Kafdı ki başvurueu bu yola müracaat etmiş bu đavanın henüz sonuçlanmadıgı anlaşılmiştır.
Açıkladığım gerekçeferle başvurunun başvuru yollarınn tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna. kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edilmediğine karar verilmesi gerektiği görüşüyłe sayın çoğunluğun görüşüne katılmadım.
Üye Selahaddin MENTE$ 
2Mergen ve digerleri/Türkiye karan. $36