Türkiye Cumhuriyeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Arasındaki Tercihli Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİK | 2023-06-24

24 Haziran 2023 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 32231
YÖNETMELİK
Ticaret Bakanlığından:
TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ÖZBEKİSTAN CUMHURİYETİ
ARASINDAKİ
TERCİHLİ TİCARET ANLAŞMASI ÇERÇEVESİNDEKİ TİCARETTE
EŞYANIN TERCİHLİ MENŞEİNİN TESPİTİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Cumhuriyeti ile
Özbekistan Cumhuriyeti arasında 29/3/2022 tarihinde imzalanan, 23/3/2023
tarihli ve 7443 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 12/5/2023
tarihli ve 7286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Türkiye
Cumhuriyeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Arasındaki Tercihli Ticaret
Anlaşmasının ekinde yer alan Tercihli Menşe Kuralları ve İdari İşbirliği
Yöntemlerine İlişkin Ek-2’nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti ile
Özbekistan Cumhuriyeti arasında 29/3/2022 tarihinde imzalanan, 23/3/2023
tarihli ve 7443 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 12/5/2023
tarihli ve 7286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Türkiye
Cumhuriyeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Arasındaki Tercihli Ticaret
Anlaşmasının ekinde yer alan Tercihli Menşe Kuralları ve İdari İşbirliği
Yöntemlerine İlişkin Ek-2’nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları
kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 448 inci maddesi ile bu
Yönetmeliğin 1 inci maddesinde belirtilen Ek-2’ye dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Özbekistan
Cumhuriyeti arasında imzalanan ve 2 nci maddede belirtilen Tercihli Ticaret
Anlaşmasını,
b) Armonize Sistem: 10/11/1988 tarihli ve 3501
sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunan Uyumu Sağlanmış (Armonize) Mal
Tanımı ve Kodlama Sistemi Hakkında Uluslararası Sözleşmede belirtilen
şekilde ve Sözleşmenin ekinde yer alan pozisyonları, alt pozisyonları ve
bunlara ait sayısal kodları, Bölüm, Fasıl ve Alt Pozisyon Notlarını ve
Armonize Sistemin yorumu ile ilgili Genel Kuralları kapsayan Nomanklatürü,
c) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
ç) Elektronik sistem: Menşe ispat ve dolaşım
belgelerinin düzenlenmesine yönelik başvurunun yapılması, belgelerin
düzenlenmesi, kontrol edilmesi, onaylanması ve vize işlemlerinin
gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Bakanlık ya da Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi ve kuruluşlarca elektronik ortamda verilen hizmet ve
bu hizmete dair altyapıyı,
d) Eşya: Girdi ve ürünleri,
e) EUR.1 Dolaşım Belgesi: Menşeli ürünlerin Anlaşma
hükümlerinden yararlanabilmesini sağlamak üzere Bakanlıkça yetkilendirilen
kişi veya kuruluşlarca usulüne uygun olarak düzenlenip gümrük idarelerince
vize edilen, örneği Ek-1’de yer alan formu,
f) EUR.1 Dolaşım Belgesi başvuru formu: İhracatçı
veya yetkili kanuni temsilcisi tarafından EUR.1 Dolaşım Belgesi talep
edilmek üzere doldurulması gereken, örneği Ek-1’de yer alan formu,
g) Fabrika çıkış fiyatı: Ürün için taraf ülkelerden
birinde nihai işçilik veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya
fabrika çıkışı itibarıyla ödenen, kullanılan bütün girdilerin kıymetlerinin
dahil edilmiş olduğu, elde edilmiş ürünün ihracatında geri ödenen veya
ödenebilecek yurt içi vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,
ğ) Fasıllar, pozisyonlar ve alt pozisyonlar:
Armonize Sistem veya “AS” olarak belirtilen, Armonize Mal Tanımı ve Kodlama
Sistemini oluşturan Nomanklatürde kullanılan fasıllar (iki haneli kodlar),
pozisyonlar (dört haneli kodlar) ve alt pozisyonları (altı haneli kodlar),
h) Girdi: Ürünün imalatında kullanılan herhangi
madde, hammadde, parça veya aksam ve benzerlerini,
ı) Girdilerin kıymeti: Kullanılan menşeli olmayan
girdilerin ithalat esnasındaki gümrük kıymetini ya da bunun bilinmemesi
veya tespit edilememesi halinde ihracatçı taraf ülkede girdiler için
ödendiği doğrulanabilir ilk fiyatı,
i) Gümrük idareleri: Türkiye için Ticaret
Bakanlığını, Özbekistan için Devlet Gümrük Komitesi ile Dış Ticaret ve
Yatırım Bakanlığını,
j) Gümrük kıymeti: İthalat ülkesine ihraç amaçlı
satışlarda diğer tahsil edilebilir vergiler ve ödenen miktarlar da dâhil
olmak üzere eşya için gerçekte ödenen veya ödenebilir ücret olan ithal
eşyasının satış bedeli,
k) İkamet eden: Gerçek kişi durumunda, bir taraf
ülkenin toprağında kalıcı şekilde yaşayan herhangi bir kişiyi, tüzel kişi
veya kurum kişisi durumunda, toprağında kayıtlı ofisi, merkezi binası veya
kalıcı ticari kuruluşu bulunan herhangi bir kişiyi,
l) İmalat: Montaj veya özel işlemler de dahil olmak
üzere, sanayi ve tarım ürünleri üzerinde her türlü yeterli işçilik veya
işlemi,
m) Katma değer: Fabrika çıkış fiyatından, eşyaya
dahil edilen diğer taraf ülke menşeli her bir girdinin gümrük kıymetinin ya
da gümrük kıymetinin bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde ihracatçı
taraf ülkede bu girdiler için ödendiği doğrulanabilir ilk fiyatın
çıkarılmasıyla bulunan değeri,
n) Menşe ispat belgesi: EUR.1 Dolaşım Belgesini,
o) Menşeli girdilerin kıymeti: (ı) bendindeki
tanıma uygun olarak, gerekli değişiklikler yapılarak uygulanan, bu tür
girdilerin gümrük kıymetini,
ö) Menşeli olmayan madde: Menşe statüsü
belirlenemeyen girdiler dahil, bu Yönetmelik kapsamında menşeli olarak
nitelendirilmeyen girdileri,
p) Merkezi yetkili kurum: Bir taraf ülke
toprağındaki eşyanın menşeini belgeleyen birleşik elektronik sistemin
devamlılığını sağlayan ve bu sistemin doğru şekilde çalışmasını kontrol
eden ve eşyanın menşe belgesini düzenlemeye bir taraf ülke tarafından
yetkilendirilen bir kurum ve kuruluşu,
r) Sevkiyat: Bir ihracatçıdan bir alıcıya aynı anda
gönderilen ya da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı
kapsamında yer alan ürünleri,
s) Sınıflandırma: Ürün veya girdilerin Armonize
Sistemin belirli bir pozisyonu veya alt pozisyonu altında sınıflandırılmasını,
ş) Taraflar: Türkiye Cumhuriyeti ile Özbekistan
Cumhuriyeti’ni,
t) Taraf ülkeler: Karasuları da dahil olmak üzere
tarafları,
u) Ürün: Daha sonra başka bir imalat işleminde
girdi olarak kullanılması söz konusu olsa bile imal edilmiş ürünü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve Koşulları
Menşeli
ürünler
MADDE 5- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, aşağıda
belirtilen ürünler taraf ülkelerden biri menşeli kabul edilirler:
a) 7 nci maddede belirtildiği şekilde, tamamen o
taraf ülkede elde edilen ürünler.
b) 8 inci maddede belirtildiği şekilde, o taraf
ülkede yeterli işçilik veya işleme tâbi tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen
söz konusu taraf ülkede elde edilmemiş girdiler ihtiva ederek o taraf
ülkede üretilen ürünler.
İkili
menşe kümülasyonu
MADDE 6- (1) 5 inci madde hükümlerine halel getirmeksizin,
Anlaşma kapsamında tercihli rejimden yararlanmaya ehil bir nihai ürünün
içerisine dahil edilen diğer taraf ülke menşeli girdiler, nihai ürünün elde
edildiği taraf ülke menşeli kabul edilir. Nihai ürünün elde edildiği
ihracatçı taraf ülkede gerçekleştirilen işçilik veya işlemlerin 9 uncu
maddede belirtilenlerin ötesine geçmiş olması şartıyla, söz konusu
girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.
(2) Birinci fıkrada düzenlenen kümülasyon
hükümlerinin uygulanmasında; taraf ülkelerden birinde gerçekleştirilen
işçilik veya işlem, 9 uncu maddede belirtilenlerin ötesine geçmez ise
ihracatçı taraf ülkede eklenen katma değerin, imalatta kullanılan diğer
taraf ülke menşeli girdilerin kıymetini geçmesi halinde, elde edilen nihai
ürün ihracatçı taraf ülke menşeli kabul edilir.
Tamamen
elde edilmiş ürünler
MADDE 7- (1) Aşağıdakilerin tamamen taraf ülkelerden birinde
elde edilmiş oldukları kabul edilir:
a) Taraf ülkenin kendi topraklarından, sularından
veya deniz yataklarından çıkartılan işlenmemiş veya mineral ürünler.
b) Taraf ülkede ormancılık ürünleri dahil hasat edilen,
toplanan veya harmanlanan bitkisel ürünler.
c) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı
hayvanlar.
ç) Taraf ülkede doğmuş ve/veya yetiştirilmiş
hayvanlardan elde edilen ürünler.
d) Taraf ülkede avcılık, balıkçılık veya su
ürünleri yetiştiriciliği faaliyetlerinden elde edilen ürünler.
e) Taraf ülkelerin karasuları dışındaki denizlerden
kendi gemileriyle elde edilen balıkçılık ürünleri ve diğer ürünler.
f) Münhasıran (d) ve (e) bentlerinde belirtilen
ürünlerden kendi fabrika gemilerinin bordasında işlenen ve/veya üretilen
ürünler.
g) Yalnızca hammaddelerin geri kazanılmasına
elverişli olan taraf ülkede toplanan kullanılmış maddeler.
ğ) Taraf ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu
ortaya çıkan atık ve hurdalar.
h) Münhasıran (a) ilâ (ğ) bentlerinde tanımlanan
ürünlerden üretilen eşya.
(2) Birinci fıkranın (e) ve (f) bentlerindeki
“kendi gemileri” ve “kendi fabrika gemileri” terimleri yalnızca;
a) Türkiye veya Özbekistan’da kayıtlı veya tescilli
olan,
b) Türkiye veya Özbekistan bayrağı altında
seyreden,
c) En az %60’ı Türkiye veya Özbekistan
vatandaşlarına ait olanlar veya yönetim merkezi bir taraf ülkede bulunan,
müdür veya müdürleri, Yönetim Kurulu veya Denetleme Kurulu Başkanı ve bu
kurulların üyelerinin çoğunluğunun bir taraf ülke vatandaşı olan ve ilave
olarak, ortaklık veya limited şirket durumunda, sermayesinin %50’si Türkiye
veya Özbekistan’a veya Türkiye ve Özbekistan’ın kamu kurumları veya
vatandaşlarınca sahip olunan şirketlere ait olan,
gemiler ve fabrika gemileri için kullanılır.
Yeterli
işçilik veya işlem görmüş ürünler
MADDE 8- (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine
göre tamamen elde edilmemiş ürünlerin imalatında kullanılan menşeli olmayan
girdiler, bu ürünlerin kıymetinin 841370, 850213, 940690 Armonize Sistem
kodlarında sınıflandırılan eşyanın fabrika çıkış fiyatının %20’sini,
Anlaşmanın Ek I-A’sı ve Ek I-B’sinde listelenen diğer tarife satırlarında
yer alan eşya için %40’ını aşmaması kaydıyla, yeterli derecede işçilik veya
işlem görmüş olarak kabul edilir.
(2) Bu madde hükümleri, imalat sırasında
gerçekleştirilen işçilik veya işlemin 9 uncu madde hükümlerine göre
yetersiz sayılmadığı hallerde uygulanır.
Yetersiz
işçilik veya işlem
MADDE 9- (1) 8 inci maddede belirtilen koşulların sağlanıp
sağlanmadığına bakılmaksızın, bu maddenin üçüncü fıkra hükümleri saklı
kalmak kaydıyla, aşağıdaki işlemler menşeli ürün statüsü verilmesi için
yetersiz işçilik veya işlem olarak kabul edilir:
a) Nakliyat ve depolama süresince eşyanın iyi
şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler.
b) Ambalaj ayırma ve birleştirme.
c) Yıkama, temizleme, toz, oksit, yağ, boya veya
diğer tabakalardan arındırma.
ç) Dokumaya elverişli maddeleri ütüleme veya
presleme.
d) Basit boyama ve cilalama işlemleri.
e) Tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma, kısmi
veya tam ağartma, parlatma ve perdahlama.
f) Şeker renklendirme veya şeker topaklarını
biçimlendirme işlemleri.
g) Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin
kabuklarını soyma, zarlarını ayıklama, çekirdeklerini çıkarma.
ğ) Keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme.
h) Eleme, kalburdan geçirme, sıraya koyma,
tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme (girdilerden setler oluşturma dahil).
ı) Basit şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma,
torbalama, sandıklama, kutulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm
diğer basit paketleme işlemleri.
i) Ürün veya paketleri üzerine marka, etiket, logo
ve diğer benzeri ayırt edici işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri,
parçalara ayırma.
j) Farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin
basit karıştırılma işlemleri.
k) Paketleme, parçalara bölme.
l) Ayırma veya kalibrasyon, işaretleme, setler
oluşturma.
m) Tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere parçaların
basit montajı veya ürünlerin demonte edilmesi.
n) (a) ilâ (m) bentlerinde belirtilen işlemlerden
iki veya daha fazlasının bir arada yapılması.
o) Hayvan kesimi.
(2) Birinci fıkranın amacına uygun olarak, yerine
getirilmesi için özel vasıflara ya da özellikle bunun için üretilmiş veya
kurulmuş makine, cihaz veya ekipmana gerek duyulmayan işlemler basit olarak
kabul edilir.
(3) Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya
işlemin birinci fıkra hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip
edilmeyeceğine karar verilirken, ihracatçı taraf ülkede gerçekleştirilen
işlemlerin tümü bir arada mütalaa edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Nitelendirme Birimi, Aksesuarlar, Yedek Parçalar,
Aksam,
Setler ve Etkisiz Unsurlar
Nitelendirme
Birimi
MADDE 10-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanmasında nitelendirme birimi, Armonize Sistem Nomanklatürü
kullanılmak suretiyle sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul
edilen belirli bir üründür. Buna göre;
a) Muhtelif girdilerin montajı veya
gruplandırılmasından oluşan bir ürün, Armonize Sistemde tek bir pozisyonda
sınıflandırıldığında, bu ürünün tümü nitelendirme birimini oluşturur.
b) Bir sevkiyat, Armonize Sistemde aynı pozisyon
içinde sınıflandırılan belli sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir ürün
bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden
değerlendirilmelidir.
(2) Armonize Sistemin 5 sayılı Genel Yorum Kuralı
çerçevesinde ambalaj, sınıflandırma açısından ürüne dahil ediliyorsa, menşe
tespiti açısından da dahil edilir.
Aksesuarlar,
yedek parçalar ve aksam
MADDE 11-
(1) Bir cihaz, makine, alet veya
aracın parçası beraberinde teslim edilen, normal olarak bir cihazın bölümü
durumundaki ve fiyata dahil edilmiş bulunan veya ayrıca fatura edilmemiş
olan aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam; söz konusu cihaz, makine, alet veya
araç içinde mütalaa edilir.
Setler
MADDE 12-
(1) Armonize Sistemin 3 sayılı
Genel Yorum Kuralında tanımlandığı şekilde setler, kendisini meydana getiren
ürünlerin tamamı menşeli olduğunda menşeli olarak kabul edilir. Ancak, bir
set menşeli ve menşeli olmayan ürünlerden oluştuğunda, o set 6 ncı ve 8
inci maddelerde yer alan hükümler ile uyumlu olarak ve bir bütün olarak
menşeli kabul edilir.
Etkisiz
unsurlar
MADDE 13-
(1) Bir ürünün menşeli olup
olmadığının belirlenmesi amacıyla, imalatında kullanılabilecek;
a) Enerji ve yakıt,
b) Tesis ve teçhizat,
c) Makine ve aletler,
ç) Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi
amaçlanmayan diğer herhangi bir eşyanın,
menşei dikkate alınmaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel Gereklilikler
Doğrudan
nakliyat
MADDE 14-
(1) Anlaşma hükümlerinde sağlanan
tercihli muamele sadece, bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getiren ve
Türkiye veya Özbekistan’a ithal edileceği beyan edilen ürünlere, bu
ürünlerin ihracatçı taraf ülkeden ihraç edilenlerle aynı olması kaydıyla
uygulanır. Bu ürünlerin, ithal edileceklerinin beyan edilmesinden önce
değiştirilmemiş, herhangi bir şekilde dönüştürülmemiş veya yükleme,
boşaltma ve iyi koşullarda muhafaza edilmelerine yönelik işlemler dışında
bir işlemden geçmemiş olmaları gerekir.
(2) Gümrük idarelerine aksini gösterecek bir sebep
olmadığı sürece, birinci fıkra hükümlerinin yerine getirilmiş olduğu kabul
edilir. Bu hallerde, gümrük idareleri beyan sahibinden, tek taşıma belgesi,
konşimento gibi sözleşmeye dayanan taşımacılık belgeleri ya da ambalaj
işaret veya numaralarına dayanan gerçek veya somut kanıtlar ya da eşyanın
kendisiyle ilgili her tür kanıt dâhil olmak üzere, bu hükümlerin yerine
getirildiğine dair herhangi bir usulde verilebilecek ve bu hükme uyulduğunu
gösteren tüm kanıtları temin etmesini talep edebilir.
(3) Taraf olmayan bir transit ülkede geçici olarak
depolanıp depolanmadığı veya aktarılıp aktarılmadığına bakılmaksızın aracı
niteliğinde bir veya daha fazla taraf olmayan transit ülke üzerinden
nakliyatı gerçekleştirilen ürünler, ancak transit geçişin coğrafi
nedenlerle veya münhasıran nakil koşulları sebebiyle haklı görülmesi
halinde ve o ülkede ticarete veya tüketime konu edilmemişse doğrudan
nakledilmiş sayılır.
Sergiler
MADDE 15-
(1) Taraf olmayan bir ülkeye
sergilenmek üzere gönderilen ve sergiden sonra Türkiye’ye veya Özbekistan’a
ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler, gümrük idarelerinin;
a) Bir ihracatçının bu ürünleri Türkiye’den veya
Özbekistan’dan serginin düzenlendiği ülkeye naklettiği ve orada
sergilediği,
b) Ürünlerin bu ihracatçı tarafından diğer taraf
ülkedeki bir kişiye satıldığı veya o kişinin tasarrufuna verildiği,
c) Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden
hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildikleri durumda sevk edildiği,
ç) Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri
andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek dışında başka bir amaçla
kullanılmadığı,
hususlarında tatmin edilmesi kaydıyla, ithalatta
Anlaşma hükümlerinden yararlanırlar.
(2) Beşinci Bölüm hükümleri uyarınca, EUR.1 Dolaşım
Belgesi düzenlenmeli ve normal usulde ithalatçı taraf ülke gümrük idaresine
ibraz edilmelidir. Serginin adı ve adresi bu belgede gösterilmelidir.
Gerektiğinde, ürünlerin sergilendikleri koşullara dair ek kanıtlayıcı
belgeler istenebilir.
(3) Birinci fıkra, özel amaçla yabancı ürün satmak
üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda düzenlenmemiş olan ve ürünlerin
gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve el
sanatları sergilerine, fuarlarına veya benzeri umumi gösterilere uygulanır.
(4) 5 inci madde hükümleri uyarınca, bir taraf
ülkenin ilgili mevzuatında aksi belirtilmedikçe, bu maddede düzenlenen
ürünlere, taraf ülkelerin ikamet edenleri arasında bunların uygulanması
veya devrine ilişkin bir anlaşmanın imzalanmasından sonra tercihli muamele
tanınır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Eşyanın Menşeinin İspatı
Menşe
ispat belgesi
MADDE 16-
(1) Bir taraf ülke menşeli
ürünler, diğer taraf ülkeye ithal edilmeleri esnasında bir örneği Ek-1’de
yer alan EUR.1 Dolaşım Belgesinin ibrazı üzerine Anlaşmadan yararlanırlar.
Menşe
ispat belgesinin düzenlenmesi ve vize işlemleri
MADDE 17- (1) EUR.1 Dolaşım Belgeleri, Ek-1’de belirlenen
form ve niteliklere uygun olarak ve seri numaraları verilerek Bakanlık veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlarca bastırılır ve ihtiyaca göre
dağıtılır.
(2) EUR.1 Dolaşım Belgeleri, yalnızca ihracatçı
veya ihracatçının gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni
temsilcisi tarafından örneği Ek-1’de yer alan EUR.1 Dolaşım Belgesi ile
başvuru formunun bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak belgenin arka
sayfasında yazılı kurallar ve Anlaşma hükümleri doğrultusunda doldurulması
suretiyle yazılı başvurusu üzerine düzenlenir. Yetkili olmayan kişiler
tarafından yapılan başvurular, gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetki
verilen kuruluşlarca kabul edilmez.
(3) Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine uygun olarak;
EUR.1 Dolaşım Belgesi ve başvuru formunun doldurulması, onaylanması ve vize
edilmesi işlemlerinin elektronik sistem üzerinden gerçekleştirilmesi
esastır. Elektronik ortamdaki veriler Özbekistan Cumhuriyeti ilgili
makamları, Bakanlık birimleri ve Bakanlıkça uygun görülen kişi ve
kuruluşlarla paylaşılabilir ve veri değişimine konu edilebilir.
(4) EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için
başvuruda bulunan ihracatçı, belgeyi düzenleyecek gümrük idaresinin ya da
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşun talep edebileceği, söz konusu ürünün
menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmiş
olduğunu tevsik eden ilgili bilgi ve belgeleri vermekle yükümlüdür.
(5) Türkiye’de düzenlenmesi talep edilen EUR.1
Dolaşım Belgesi başvuru formu ve EUR.1 Dolaşım Belgesi yalnızca İngilizce
dilinde ve gümrük mevzuatına uygun olarak hazırlanır.
(6) EUR.1 Dolaşım Belgesi ve başvuru formunun
doldurulmasında el yazısı kullanılması halinde;
a) Formlar, açık ve okunaklı şekilde matbaa
harfleriyle ve mürekkeple doldurulur. Bu durumda, form üzerinde silinti ve
değişikliklere izin verilmez.
b) Değişikliklerin, doğru olmayan kayıtların üzeri
çizilerek gerekli düzeltmelerin eklenmesi suretiyle yapılması gerekir. Bu
şekilde yapılan düzeltmelerin belgeyi dolduran kişi tarafından parafe
edilmesi ve gümrük idaresi tarafından tasdik edilmesi icap eder.
c) Ürünlerin tanımı, bu amaçla ayrılmış kutu içine
boş satır bırakılmaksızın yapılmalıdır. Eğer kutunun tamamı dolmaz ise
tanımın son satırının altına bir yatay çizgi çekilerek boş alan, çapraz bir
çizgi ile kapatılmalıdır.
(7) Belge kapsamına giren her bir eşyaya sıra
numarası verilir ve sıra aralarında boşluk bırakılmaz. Belgenin elle
hazırlandığı durumlarda; son kaydın hemen altına sonradan bir ilave
yapılmasını önlemek üzere yatay bir çizgi çekilerek kullanılmayan yerler
çapraz bir çizgiyle iptal edilir.
(8) Belgede kayıtlı eşya, tanınmalarına olanak
verecek kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde yer vermeyecek
açıklıkta cins, nevi, nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan
edilir.
(9) İhracatçılar veya yetkili kanuni temsilcileri,
EUR.1 Dolaşım Belgesi başvuru formlarının arka yüzünde yer alan İhracatçı
Beyanını doldurarak yer ve tarih belirtip imzalar.
(10) Elektronik sistem üzerinde EUR.1 Dolaşım
Belgesi düzenlenmesi için beyanda bulunulan eşyanın menşeinin tespitini
teminen, eşyanın imalatında kullanılan Türkiye veya Özbekistan menşeli
girdiler ve bu girdiler üzerinde gerçekleştirilen işçilik veya işlemleri
gösteren tüm bilgi ve belgeler ile birlikte, ihracata ait diğer belgeler
gümrük idaresi tarafından ya da Bakanlıkça yetki verilen kuruluşlarca
kontrol edilmesi için elektronik sisteme yüklenir. İlgili mevzuat uyarınca
elektronik olarak düzenlenen ya da beyanda kullanılmak amacıyla elektronik
ortama aktarılmış bu belgelerin ve talep edilmesi halinde asıllarının,
Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş kuruluşların doğrudan erişimine
hazır halde tutulması zorunludur. EUR.1 Dolaşım Belgesinin elle
doldurulduğu durumlarda da söz konusu belge ve bilgiler, gümrük idaresi ya
da Bakanlıkça yetkilendirilmiş kuruluşlara normal usulde ibraz edilir ve
saklanır. Bu türde belge ve bilgiler 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı
Gümrük Kanununda öngörülen belge saklama sürelerine tâbidir.
(11) Gümrük idareleri ve Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşlar, EUR.1 Dolaşım Belgesinin kurallara uygun olarak doldurulup
doldurulmadığını kontrol edip belgede kayıtlı eşyanın bu Yönetmelik
hükümleri gereğince menşeli olduğu veya sayıldığı hususunda, ihracata ait
diğer evrakı da inceleyerek kesin bir kanıya vardıktan sonra gerekli
işlemleri tamamlarlar.
(12) Gümrük idareleri, on birinci fıkrada
belirtilen kontrolleri yaparken;
a) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olup olmadığını incelemek,
b) İhraç konusu eşyanın cins, tür, nitelik ve
miktar itibarıyla EUR.1 Dolaşım Belgesindeki kayıtlara uygun olup
olmadığını tespit etmek,
c) İhraç konusu eşyanın menşeli olup olmadığını
belirlemek,
ç) Eşyaya ait ihraç belgeleri yanında gümrük
mevzuatı uyarınca nakliyeciler tarafından verilen belgeleri incelemek,
d) İhraç konusu eşyayı 7/10/2009 tarihli ve 27369
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğindeki esaslara
göre muayene etmek,
suretiyle işlem ifa eder.
(13) İhraç belgeleri ve dolaşım belgelerinden
üçüncü ülkelere gönderileceği anlaşılan eşya için EUR.1 Dolaşım Belgesi
onaylanamaz ve vize edilemez.
(14) On birinci ve on ikinci fıkralarda belirtilen
değerlendirme ve incelemelerin olumlu sonuç vermesinin ardından gümrük
idarelerince vize edilmesi uygun görülen EUR.1 Dolaşım Belgelerinin (11)
numaralı “Endorsement” (Gümrük Vizesi) alanına gümrük beyannamesinin
numarası, beyanı değerlendirerek belgeyi vize eden gümrük idaresinin adı,
gümrük mührü veya kaşesi ve vize tarihi tatbik edilir. Bu alanın doğru,
okunaklı ve noksansız doldurulması şarttır. Hatalı veya noksan yapılan vize
işlemi belgeyi geçersiz kılar ve sonradan kontrol sebeplerinden birini
teşkil eder.
(15) EUR.1 Dolaşım Belgesi, Anlaşma ile sağlanan
tercihli ticarette yazılı delil olarak ancak gümrük idaresinin vizesi ile
hüküm ifade edeceğinden, belge düzenleme işlemi vize ile tamamlanmış olur.
Bu bakımdan belgenin vize tarihi, düzenlenme tarihi anlamına gelir.
(16) Düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesi, fiili
ihracatın gerçekleştiği veya kesinleştiği anda ihracatçıya verilmek üzere
hazır bulundurulur.
(17) İhracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisince, menşe ispat
belgesinin (12) numaralı “Declaration by the Exporter” (İhracatçı Beyanı)
alanı doldurulur ve imzalanır. İmzalanan belgenin bir kopyası ihracatçı
tarafından mer’i mevzuatta öngörülen belge saklama süreleri saklı kalmak
kaydıyla en az üç yıl saklanır.
(18) Elektronik sistem üzerinden düzenlenen EUR.1
Dolaşım Belgelerinde, (12) numaralı alan haricindeki tüm kısımlardaki
bilgiler elektronik ortamda oluşturulur. Vize işleminin tamamlanmasından
sonra, ihracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcilerince, elektronik sistem üzerinde yer
alan bilgilerin, bu maddede belirtilen şekil şartlarını taşıyan ve bu
maddede belirtilen şekilde temin edilen yeşil meneviş zeminli matbu EUR.1
Dolaşım Belgesi üzerine yazıcı vasıtasıyla dökümü alınır ve belgenin (12)
numaralı alanı on yedinci fıkrada belirtildiği şekilde doldurulur ve
imzalanır. Elektronik sistemde oluşturulduktan sonra dökümü alınan belge
üzerinde herhangi bir ekleme, düzeltme veya silinti yapılamaz.
Menşe
ispat belgesinin elektronik sistem üzerinden düzenlenmesi
MADDE 18-
(1) Bu Bölümde belirlenen koşullar
karşılandığı takdirde, EUR.1 Dolaşım Belgeleri elektronik sistem üzerinden
düzenlenebilir.
(2) Yedinci Bölüm hükümlerine uygun olarak;
tarafların gümrük idareleri, elektronik sistemlerin teknik özellikleri ve
sonradan kontrol yöntemlerini birbirlerine iletirler.
(3) Bu madde hükümlerine halel gelmeksizin,
elektronik sistem üzerinden düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgeleri;
a) İhracatçı taraf ülke tarafından önceden
gönderilmiş olan örnekler üzerinden ithalatçı taraf ülke gümrük idarelerinin
elektronik gümrük mühürlerinin gerçekliğini doğrulayabileceği, orijinal
mührün dijital imajı şeklinde ya da herhangi bir şekilde olabilecek (11)
numaralı alan üzerinde bulunan bir elektronik gümrük mührü,
b) Teşhis edilmelerini mümkün kılacak bir seri
numarası veya bir kod,
içermelidir.
(4) Bu madde hükümlerinin uygulanması, bir taraf
ülkede elle doldurulan ve vize edilen, Ek-1’de yer alan örneğe uygun EUR.1
Dolaşım Belgelerinin tarafların gümrük idareleri tarafından reddedilmesine
yol açmaz.
Menşe
ispat belgesinin sonradan verilmesi
MADDE 19- (1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi, 17 nci maddenin on
altıncı fıkrasına rağmen, istisnai olarak;
a) Hatalar, istenmeyerek yapılan ihmaller veya özel
durumlar nedeniyle, ihracat esnasında düzenlenmemiş ise,
b) Gümrük idareleri veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşların bir EUR.1 Dolaşım Belgesinin düzenlenmiş, ancak teknik
nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş olduğuna kanaat getirmeleri
sağlanırsa,
ait olduğu eşyanın ihracatından sonra
düzenlenebilir.
(2) Birinci fıkranın uygulanması açısından, bizzat
ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya
yetkili kanuni temsilcisi eşyanın cinsi, nevi, niteliği ve miktarını,
ambalaj şeklini, marka ve numaralarını, işaretlerini, ihracat gümrük idaresinin
adını, gümrük beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek yazılı talepte
bulunur. Söz konusu eşya için ihracat sırasında EUR.1 Dolaşım Belgesi
verilmediğini veya EUR.1 Dolaşım Belgesinin Özbekistan yetkili makamlarınca
teknik nedenlerle kabul edilmediğini sebepleri ile birlikte yazılı olarak
beyan eder. 17 nci madde hükümlerine uygun olarak hazırladığı EUR.1 Dolaşım
Belgesini talep yazısına ekler.
(3) Bu maddede belirtilen şartları yerine getiren
ihracatçının veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya
yetkili kanuni temsilcisinin talebi, ilgili gümrük idareleri veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından incelenir. Söz konusu
ihraç eşyasına ait gümrük beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile varsa bu
işleme dair dosyaların incelenmesi ve kontrolü sonucunda, ihracatçının
beyanına tamamen uygun olduğu anlaşıldığı takdirde EUR.1 Dolaşım Belgesi
onaylanır ve vize edilir.
(4) Bu şekilde düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesinin
(7) numaralı “Remarks” (Gözlemler) alanına belgenin sonradan verildiğini
belirtmek üzere İngilizce “ISSUED RETROSPECTIVELY” (SONRADAN VERİLMİŞTİR)
meşruhatının düşülmesi zorunludur.
Teknik
nedenlerle menşe ispat belgesinin reddi
MADDE 20-
(1) EUR.1 Dolaşım Belgesi, bu
Yönetmelikte öngörülen şekilde düzenlenmemiş ise teknik nedenlerle
reddedilebilir. Aşağıda belirtilen;
a) EUR.1 Dolaşım Belgesinin ebat veya renk olarak
Ek-1’de yer alan örnekten önemli derecede farklı olması, seri numarası veya
referans numarası bulunmaması, İngilizce dilinde basılmaması gibi öngörülen
form dışında bir form kullanılarak düzenlenmesi,
b) EUR.1 Dolaşım Belgesinde (4) numaralı alan gibi
doldurulması zorunlu olan alanlardan birinin doldurulmaması,
c) EUR.1 Dolaşım Belgesinin (11) numaralı alanında
mühür ya da kaşe bulunmaması veya belgenin yetkili olmayan bir makam
tarafından vize edilmiş olması,
ç) EUR.1 Dolaşım Belgesi vize edilirken kullanılan
mühür ya da kaşenin 29 uncu madde hükümleri uyarınca örneği gönderilmemiş
olan yeni bir mühür ya da kaşe olması,
d) İbraz edilen EUR.1 Dolaşım Belgesinin orijinal
olmayıp fotokopi veya suret olması,
e) EUR.1 Dolaşım Belgesinin (2) ve (4) numaralı
alanlarına taraf ülkeler dışında bir ülkenin yazılması,
gibi teknik nedenlerle kabul edilmeyen EUR.1
Dolaşım Belgeleri sonradan düzenlenebilir.
(2) Teknik nedenlerle reddedilen EUR.1 Dolaşım
Belgesi üzerine İngilizce “CERTIFICATE REJECTED BY THE CUSTOMS” (BELGE,
GÜMRÜK TARAFINDAN REDDEDİLMİŞTİR) meşruhatı düşülür ve hangi nedenlerle
kabul edilmediği de belirtilerek sonradan düzenlenen yeni bir EUR.1 Dolaşım
Belgesi alması için ithalatçıya iade edilir. Ancak, gümrük idareleri gümrük
işlemlerinin tamamlanmasından sonra kontrol amacıyla veya hile yapıldığından
şüphe edilmesi halinde reddedilen EUR.1 Dolaşım Belgesinin bir kopyasını
saklayabilir.
(3) Türkiye’ye yönelik ithalatlarda ibraz edilen
menşe ispat belgelerinin teknik nedenlerle reddedilmesi durumunda, eşyaya
Anlaşma kapsamında tercihli rejim uygulanmaz ve kanuni vergi nispetleri
üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler tahsil edilir. Bu durumda, Gümrük
Kanununun 234 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.
Menşe
ispat belgesinin ikinci nüsha düzenlenmesi
MADDE 21-
(1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesinin
çalınması, kaybolması veya hasar görmesi halinde ihracatçı veya onun
sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisi, ilk belgeyi düzenleyen gümrük idaresine veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşa elindeki ihracat belgelerine dayanarak ikinci bir
nüsha tanzim edilmesi talebiyle müracaat edebilir.
(2) Gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşlar, ihraç işlemi yapılmış olan eşyaya ait asıl EUR.1 Dolaşım
Belgesine ilişkin bilgilerle birinci fıkrada belirtilen beyanı
karşılaştırıp ikinci nüsha belge düzenlenmesi talebine ilişkin yapılan
beyanın doğruluğunu saptadıktan sonra, başvuru onaylanır ve gümrük
idaresince vize işlemi gerçekleştirilir.
(3) Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha EUR.1
Dolaşım Belgesinin (7) numaralı “Remarks” (Gözlemler) alanına İngilizce
“DUPLICATE” (İKİNCİ NÜSHADIR) meşruhatı düşülür ve ilk belgenin seri
numarası yazılır.
(4) İkinci nüsha belge, ilk menşe ispat belgesinin
vize tarihinden itibaren hüküm ifade eder. Gümrük idareleri, ikinci nüsha
menşe ispat belgelerini vize ederken (11) numaralı alana ilk menşe ispat
belgesinin vize tarihini yazarlar.
Menşe
ispat belgesinin geçerliliği
MADDE 22-
(1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi,
ihracatçı taraf ülkede düzenlenme tarihinden itibaren on iki ay süreyle
geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı taraf ülkenin gümrük idarelerine
ibraz edilmelidir.
Müfrez
menşe ispat belgesi
MADDE 23- (1) Menşeli ürünler, bir taraf ülke gümrük
idaresinin kontrolü altında iken, söz konusu ürünlerin tamamı veya bir
bölümünü bir taraf ülke içinde başka bir yere göndermek amacıyla, asıl
nüsha EUR.1 Dolaşım Belgesinin bir veya daha fazla EUR.1 Dolaşım Belgesi
ile değiştirilmesi mümkündür. Müfrez EUR.1 Dolaşım Belgesi/Belgeleri,
ürünleri kontrol altında bulunduran belirlenmiş/ilgili gümrük idaresi
tarafından düzenlenir.
Menşe
ispat belgesinin ibrazı
MADDE 24-
(1) Menşe ispat belgeleri, gümrük
mevzuatı ve ilgili mevzuat gereğince gümrük idarelerine ibraz edilir. EUR.1
Dolaşım Belgelerinin tercümesi talep edilebilir. Ayrıca, ilgili gümrük
idaresi beyannameye ek olarak ithalatçıdan eşyanın Anlaşmanın koşullarına
uygunluğunu gösteren yazılı bilgi ve belgeleri talep edebilir.
(2) Eşyanın tercihli rejimden yararlanmasını
teminen ibrazı gereken EUR.1 Dolaşım Belgesinin, bu belgeyle ilgili eşyanın
fiili ithalinden evvel veya fiili ithali sırasında ibraz edilememesi ve
ilgili ithalatçı tarafından eşyanın bekletilmeden ithalinin istenmesi durumunda,
tercihli rejim uygulanmaz ve indirimsiz vergi nispetleri üzerinden tahakkuk
yapılarak vergiler kesin olarak tahsil edilir. Ancak bu kabil eşyanın fiili
ithalini müteakip süreleri içerisinde, usulüne uygun EUR.1 Dolaşım Belgesi
işlemi yapan gümrük idaresine ibraz edildiği takdirde; ibraz edilen EUR.1
Dolaşım Belgesinin ithal edilen eşyaya ait olduğunun gümrük beyannamesi ve
ekleri belgelerle karşılaştırılarak anlaşılması ve belgenin geçerlilik
süresinin aşılmamış olduğunun tespiti kaydıyla, tercihli vergi oranına göre
hesaplanan vergi tutarları ile tercihsiz vergi oranına göre hesaplanan
vergi tutarları arasındaki fark mükelleflerine geri verilir.
Destekleyici
belgeler
MADDE 25- (1) 17 nci maddede belirtilen, bir EUR.1 Dolaşım
Belgesi kapsamındaki ürünlerin Türkiye menşeli olduğunu ve bu Yönetmeliğin
diğer koşullarını yerine getirdiğini ispatlamak amacıyla kullanılacak
belgeler, EUR.1 Dolaşım Belgesine ilaveten;
a) İhracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu
eşyanın elde edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici
nitelikte, örneğin hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan doğrudan
deliller,
b) Türkiye’de düzenlenmiş veya hazırlanmış,
imalatta kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik eden belgeler,
c) Türkiye’de düzenlenmiş veya hazırlanmış,
Türkiye’de girdiler üzerinde yapılan işçilik veya işlemi tevsik eden
belgeler,
olabilir.
Menşe
ispat belgeleri ile destekleyici belgelerin muhafaza edilmesi
MADDE 26-
(1) Yürürlükteki kanunlarda
öngörülen süreler saklı kalmak üzere;
a) EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için
başvuruda bulunan ihracatçı, 17 nci maddede belirtilen belgeleri,
b) EUR.1 Dolaşım Belgesini düzenleyen gümrük
idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar, 17 nci maddede
belirtilen başvuru formunu ve başvuru sırasında ihracatçı tarafından
kendilerine sunulan diğer tüm vesaiki,
c) İthalat Gümrük İdaresi, kendisine ibraz edilen
EUR.1 Dolaşım Belgesini,
en az üç yıl muhafaza eder.
Farklılıklar
ve biçimsel hatalar
MADDE 27-
(1) EUR.1 Dolaşım Belgesi
üzerindeki ibareler ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek
amacıyla gümrük idarelerine ibraz edilen belgeler üzerindeki ibareler
arasında önemsiz farklılıklar bulunduğunun fark edilmesi, bu belgenin
gümrüğe sunulan ürünlere karşılık geldiğinin kesin olarak ortaya konması
kaydıyla, menşe ispat belgesini kendiliğinden hükümsüz kılmaz.
(2) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi üzerindeki yazım
hatası gibi bariz biçimsel hatalar, söz konusu belge üzerindeki ibarelerin
doğruluğu hususunda şüpheye yol açmadığı müddetçe, bahse konu belgenin
reddedilmesini gerektirmez.
ALTINCI BÖLÜM
Basitleştirilmiş İşlemler
Parçalar
halinde ithalat
MADDE 28- (1) İthalatçının talebi üzerine ve Bakanlıkça
belirlenen şartlara tâbi olarak, Armonize Sistemin 2(a) sayılı Genel Yorum
Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde olan ve
Armonize Sistemin XVI ncı ve XVII nci Bölümlerinde yer alan ürünlerin,
parçalar halinde ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için tek bir EUR.1
Dolaşım Belgesi, ilk parçanın ithalatı esnasında gümrük idaresine verilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gümrük İdareleri Arasında Karşılıklı İdari
İşbirliği
Mühür ve
adreslerin iletilmesi
MADDE 29- (1) Tarafların gümrük idareleri, EUR.1 Dolaşım
Belgelerinin düzenlenmesi amacıyla gümrük idarelerinde kullanılan
mühürlerin örnek baskılarını, bu belgelerin sonradan kontrolünden sorumlu
gümrük idarelerinin isim ve adresleriyle beraber, birbirlerine iletirler.
(2) İsim, adres veya mühürlerdeki herhangi bir
değişiklik aynı şekilde diğer taraf ülkeye derhal bildirilir.
Karşılıklı
yardım
MADDE 30-
(1) Bu Yönetmeliğin doğru bir
şekilde uygulanmasını teminen, taraflar, yetkili gümrük idareleri aracılığıyla,
EUR.1 Dolaşım Belgesinin gerçekliğinin ve belgede yer alan bilgilerin
doğruluğunun kontrolü hususunda birbirlerine yardımcı olurlar.
Sonradan
kontrol talebi
MADDE 31-
(1) İthalatçı ülke gümrük
idareleri, EUR.1 Dolaşım Belgelerinin gerçekliği veya eşyanın gerçek
menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında makul bir şüphenin doğduğu
herhangi bir zamanda veya sondaj usulü ile yapacağı kontrol sonucunda EUR.1
Dolaşım Belgesini veya bir kopyasını, gerektiğinde araştırmanın
gerekçelerini de belirterek, sonradan kontrol talebi ile ihracatçı ülke
gümrük idaresine geri gönderirler.
(2) Birinci fıkra hükümlerini yerine getirmek
amacıyla; ithalatçı ülke gümrük idareleri, EUR.1 Dolaşım Belgesini ve eğer
ibraz edilmişse faturayı yahut bu belgelerin birer kopyasını, gerektiğinde
sonradan kontrol talebinin gerekçelerini de belirterek ihracatçı taraf
ülkenin gümrük idaresine geri gönderir. EUR.1 Dolaşım Belgesinde yer alan
bilgilerin doğru olmadığı kanaatini uyandıran elde edilmiş tüm belge ve
bilgiler sonradan kontrol talebini desteklemek üzere gönderilir.
Sonradan
kontrol işlemleri
MADDE 32-
(1) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin
kontrol talebi, belgenin ihracatçı ülke gümrük idaresine gönderilmesi
suretiyle yapılır.
(2) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin kontrol talebi;
menşe ispat belgesinde yer alan (13) numaralı alanın, kontrol talebinde
bulunan ithalatçı gümrük idaresinin adı ve açık posta adresi, yazı makinesi
veya mürekkepli kalemle ve matbaa harfleri ile yazılarak doldurulması
suretiyle yapılır.
(3) Kontrol talebinde bulunulan yer ve tarih
belirtilip imzalanır ve mühür ile işlemi gerçekleştiren görevliye ait kaşe
uygulanmak suretiyle onaylanır.
(4) Sonradan kontrol talebine ilişkin yazışmalar,
posta yoluyla yazışmalara ek olarak elektronik ortamda da yapılabilir.
Sonradan
kontrol talebinin incelenmesi
MADDE 33- (1) Kontrol işlemi, ihracatçı taraf ülkenin gümrük
idareleri tarafından yerine getirilir. Bu amaçla, ihracatçı taraf ülkenin
gümrük idareleri, her türlü delili talep etme ve ihracatçının hesaplarını
denetleme veya gerekli gördükleri diğer kontrolleri yapabilme yetkisine
sahiptir.
(2) İhracatçı ülke gümrük idareleri, EUR.1 Dolaşım
Belgelerinin kontrol sonucunu (14) numaralı alanı aşağıdaki şekilde
doldurmak suretiyle belirtir:
a) 1 inci veya 2 nci maddelerden uygun olanın önüne
(x) işareti konur.
b) Kontrolü yapan gümrük idaresinin adı ve kontrol
tarihi yazılır.
c) İmzalanır ve okunabilir mühür ile işlemi
gerçekleştiren görevliye ait kaşe uygulanmak suretiyle onaylanır.
Sonradan
kontrol sonuçları
MADDE 34-
(1) Sonradan kontrol talebinde
bulunan ithalatçı ülke gümrük idaresi, kontrol sonucundan en kısa zamanda
haberdar edilir.
(2) Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup
olmadığı, söz konusu ürünlerin taraf ülkelerden biri menşeli olarak kabul
edilip edilemeyeceği ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup
olmadığı hususları açıkça belirtilir.
(3) Kontrol talebinin gönderildiği tarihin
üzerinden altı aylık bir sürenin geçmesinin ardından, kontrol talebine
ilişkin olarak ihracatçı gümrük idaresinden henüz bir yanıt alınmamışsa;
ithalatçı taraf gümrük idaresi, ihracatçı taraf gümrük idaresine ilave üç
aylık süre için bir hatırlatma yazısı gönderir.
(4) İhracatçı ülke gümrük idaresinden, kontrol
talebinin sonucuna ilişkin olarak ilk talebin gönderildiği tarihten itibaren
dokuz ay içerisinde bir yanıt alınamaz veya alınan yanıt, kontrolü talep
edilen belgelerin gerçekliğinin veya ilgili ürünlerin gerçek menşeinin
tespitine imkân verecek ölçüde yeterli bilgi içermezse; talepte bulunan
gümrük idaresi, tercihli muamele tanınmasını reddedebilir.
(5) İthalatçı ülke gümrük idaresine ibraz edilen
EUR.1 Dolaşım Belgesinin sonradan kontrol işlemine tâbi tutulması halinde,
söz konusu belge kapsamı eşyanın kanuni vergisi ile tercihli vergisi
arasındaki fark kadar nakit veya teminat mektubu alınarak, eşyanın gümrük
işlemleri tamamlanır. İthalatçı ülke gümrük idaresi eşyayı, ithalat
yasağına veya kısıtlamasına tâbi tutulmaması ve bir sahtecilik şüphesi
bulunmaması kaydıyla, gerekli görülen her türlü idari tedbire tâbi olmak
üzere ithalatçıya teslim edebilir. Sonradan kontrol amacıyla gönderilen
menşe ispat belgelerinin, ihracatçı ülke yetkili makamınca doğruluğunun
teyidi yapılarak geri gönderilmesinden sonra teminata bağlanan gümrük
vergileri iade edilir.
(6) 6 ncı madde çerçevesinde kümülasyon hükümleri
uygulandığında, sonradan kontrol talebinin cevabı, sonradan kontrolü
gerçekleştirilen EUR.1 Dolaşım Belgelerinin birer kopyasını içermelidir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yaptırımlar
MADDE 35-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı fiiller hakkında Gümrük Kanunu, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Serbest
bölgeler
MADDE 36-
(1) Taraf ülke gümrük idareleri,
nakliyeleri esnasında kendi ülkesi içinde bulunan bir serbest bölgeyi
kullanan ve bir menşe ispat belgesi kapsamında ticarete konu olan eşyanın
başka eşyayla değiştirilmemesinin veya hasara uğramasını önleyici normal
işlemler dışındaki herhangi bir işleme tâbi tutulmamasının temini konusundaki
her türlü tedbiri alır.
(2) Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak, taraf
ülkelerden biri menşeli herhangi bir ürün, bir menşe ispat belgesi
kapsamında bir serbest bölgeye ithal edilir ve bir işçilik veya işlemden
geçirildiği takdirde, tatbik edilmiş olan işçilik veya işlemin bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olması koşuluyla, ihracatçının talebi üzerine
yeni bir EUR.1 Dolaşım Belgesi, ilgili gümrük idaresi veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşlar tarafından düzenlenir.
Sevkiyat
halindeki veya antrepodaki eşyaya ilişkin geçiş hükümleri
MADDE 37-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olan ve Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte ihracatçı taraf ülkeden
ithalatçı taraf ülkeye sevk halinde olan ya da ithalatçı taraf ülkedeki
antrepolarda veya serbest bölgelerde geçici depolanan eşyaya, ithalatçı
taraf ülkenin gümrük idaresine söz konusu tarihten itibaren dört ay
içerisinde, eşyanın 14 üncü madde hükümleri çerçevesinde doğrudan
nakledilmiş olduğunu gösteren belgelerle beraber ihracatçı ülkenin gümrük
idaresince sonradan verilmiş bir EUR.1 Dolaşım Belgesi sunulması kaydıyla,
Anlaşma hükümleri tatbik edilebilir.
Diğer
hususlar
MADDE 38- (1) Bu Yönetmelikte yer almayan hususlar hakkında
Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 39- (1) Bu Yönetmelik 1/7/2023 tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 40- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı
yürütür.
Ekleri için tıklayınız.