Anayasa Mahkemesinin 2/6/2020 Tarihli ve 2017/22254 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2020-08-19

19 Ağustos 2020 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayi : 31218
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
İKİNCİ BÖLÜM  KARAR 
MUHAMMED NEŞET GİRASUN BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2017/22254Karar Tarihi : 2/6/2020
Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celał Mümtaz AKINCI Rıdvan GÜLEÇ
Recai AK YEL Raportör : Yusuf Enes KAYA Başvurucu : Muhammed Neşet GİRASUN 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, başvurucunun askerlik işlemlerini tamamlattırmak amacıyła bir süre karakolda bekletilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 24/4/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve ekierinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmemiştir.

III. OLAY VE OLGULAR 
6. Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Aği Bifişim Sistemi (UYAP) aracıhığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar Özetle şöyledir:
7. 7/2/2015 tarihinde Hakkâri'nin Yüksekova ilçesinde bir otelde kaldiğı sırada Yüksekova Asayiş Büro Amirliği personelince başvurucuya yoklama kaçağı durumunda olduğu bildirilmiş, askerlik işlemlerini tamamlamak üzere on beş gün içinde en yakın askerlik şubesine başvurması gerektiği aktarılmış ve bu hususta bir tutanak tanzim edilmiştir.

8. 10/2/2015 tarihinde otomobiliyle Diyarbakır'a doğru seyir hâlindeyken jandarma ekiplerince başvurucunun aracı durdurulmuş, yoklama kaçağı olduğundan tutanak düzenlemesi için araçtan inmesi istenmiştir.

9. Başvurucu daha önceki tutanağı göstermiş ve on beş günlük sürenin dolmadığını belirtmiştir. Bakaya durumunun devam etmesi nedeniyle tutanak tutulmasının zorunlu olduğu jandarma ckiplerince kendisine ifade edilmiş ve başvurucu, tutanak imzalaması için karakola davet edilmiştir.

10.Bunun üzerine yaklaşık bir saatte tanzim edilen tutanağı karakolda imzaladıktan sonra başvurucu serbest bırakılmiştır.

11. Başvurucu; Yüksekova Asayiş Büro Amirliğince bakaya kaydının sistemden düşülmemiş olması nedeniyle aranan kişi konumunun sürdüğünü, hakkında tekrar tutanak düzenlenmesi neticesinde bir saatlik kaybının olduğunu, özgürlüğünün kısıtlandığını, olayın idarenin hizmet kusurundan kaynaklandığını belirterek 500 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle Van 3. İdare Mahkemesinde tam yargıdavası açmiştır.

12. Idare; savunmasında başvurucunun bakaya kaydının sistemden düşülememesinin sistemin off-line çahşması ve hâlihazırda geçiş sürecinde bulunmasından kaynaklandığıni, olayda manevi tazminat ödenmesini gerektirecek şartların oluşmadığın belirtmiştir.

13. Van 3. Idare Mahkemesi 25/1/2017 tarihinde kesin olmak üzere davanın reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısımları şöyledir:
"Anayasanın 125, maddesinin son fikrasında; idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde de; tam yargı davaları, idarenin eylem ve işlemlerinden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar turafından açılan davalar olarak tanumlanmiştir.

Manevi tazminat. ilgililerin idari işlemlerden dolayı uğradiklurını iddia ettikleri manevi zarara karşılık istedikleri, temelde gerçek bir tazmin aracı olmayıp, doğrudan doğruya manevi tatmin aracidir.

Bir idari eylem veya işlem nedeniyle manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve bu nedenle elem ve istırap duyan, yaşama zevki azalun kişiye bir miktar para verilerek, onun bu yoldan tatmin edilmesi manevi tazminat kurumunun temel amacidir.
İdarenin hukuka aykırı eylem ve işlemlerinden dolayı manevi tazminutu hükmedilebilmesi için, ağır hizmet kusurunun bulunmasına gerek olmamakla birlikte,kişilerin manevi değerlerinde bir eksilme meydona gelmesi. elem ve istırap duymaları.yaşama zevklerinin azalmast, haysiyet ve şereflerinin rencide edilmesi gerekmektedir.
Dava dosyasinın incelenmesinden, davacmın 07.02.2015 tarihinde Hakkari ili Yüksekova ilçesinde bir otelde uyurken saat 04:00 sularında Yüksekova Asayiş Büro Amirliği personelince uyandırılarak kendisinin bakaya durumunda olduğunun bildirildiği.askerlik işlemlerini tümamlamak üzere 15 gün içerisinde en yakın askerlik şubesine başvurması gerektiği kendisine aktarıldığı ve tutanak tanzim edildiği, davacının 10.02.2015turihinde Diyarbakır iline doğru yapmış olduğu yolculuk sırasında jandarma ekiplerince aracının durdurulduğu. bakaya durumunda olduğundun tutanak düzenlemesi için araçtan 

inmesinin istendiği, duvacı tarafindan daha önceki tutanak gösterilmesine ve 15 günlük sürenin dolmadığı antatilmasına rağmen sistemde bakaya durumunun halen devam etmesi nedeniyłe tutanak tutulmasının zorunlu olduğunun ifade edildiği, bumun üzerine yakında bulunan karakola gidilerek tutanak düzenlendiği, davacı tarafından Yüksekova Asayiş Büro Amirliğince bakaya kaydıın sistcmden düşülmemesi neticesinde bu olayın yaşandığı ve olayın idarenin hizmet kusurundan kaynaklanması nedeniyle 500,00 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bukılmakta olan davanın açıldığıanlaşılmiştir.

Olayda, manevi tazminat için gerekli olan 'idari işlem ve eylemler nedeniyle kişinin manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelmesi, elem ve istırap duymasi, yaşama zevkinin azalması, haysivet ve şerefinin rencide edilmesi' şartlarmın gerçekleşmediği, idarelerin her kusurlu işlemi için de ilgililere manevi tazminat ödenmesi olanağının bulunmadığı dikkate alındiğında, manevi tazminat ödenmesi koşullarını taşimayan davacı isteminin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır."
14. Bu karar 23/3/2017 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
15. Başvurucu 24/4/2017 tarihinde süresinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
16. 21/6/1927 tarihli ve 1111 saytlı Askerlik Kanunu'nun (olay tarihinde geçerli olan, 25/6/2019 tarihi itibarıyla mülga olan) 1. maddesi şöyledir:
"Türkiye Cumhuriyeti tebaası olan her erkek, işbu kanun mucibince askerlík yapmağu mecburdur."
17. Aynı Kanun'un 3. maddesi şöyledir:
"Askerlik çağı, yoklama devri, muvazzaflık ve yedek olmak üzere üç devreye ayrılır."
18. Aynı Kanun'un 4, maddesi şöyledir:
"Yoklama devri, askerlik çağının haşlangıcından muvazzaflık hizmetinin başlangıcına kadar geçen süredir."
19. Aynı Kanun'un 12. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Yoklamada bulunmıyan ve bulunamadıklarına dair bu kanunda yazılı bir mazeret gôsterememiş olanlara (Yokloma kaçaği) ... denir."
20. Ayni Kanun'un 14. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Yükümlülerin sağlık muayenelerinin yapılarak askerliğe elverişli olup olmadıkları,öğrenim durumlari, meslekleri ve niteliklerinin belirlenmesi işlemine yoklama denir.
Askerlik çağına gireceklerin kimlik bilgileri İçişleri Bakanlığınca her yıl ekim ayında Milli Savunma Bakanlığına bildirilir 


Askerlik çağına girenler ile bunlarla işleme tabi olanların yoklaması, her yıl 1 Ocak günü başlar ve o yıl askerlik çağına giren doğumluların silah altına alınacağı ilk celp ve sevk tarihinin bitimine kadar devam eder."
21. Aynı Kanun'un 25. maddesi şöyledir:
"Milli Savunma Bakanlığı tarafindan, o yıl askerlik çağına girenler ile bir önceki sene ertesi yıla terk edilenlerin yoklamalarının yapılacağı hususu, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu ve diğer ulusał yayı yapan televizyon ve radyo kanalları aracılığıyla zorunlu yayın kapsamında duyurulur. Bu duyuru yükümlülere tebliğ mahiyetindedir."
22. Aynı Kanun'un 26. maddesi şöyledir:
"Çağrılan kişiler, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunan kimliğini ve öğrenim durumlarım gösterir belgeler ile birlikte yurt içinde askerlik şubelerinde, yabancı ülkelerde ise bulundukları yerin elçilik veya konsolosluklarında bizzat bulunmaya mecburdurlar.Bizzat hulunamayucak derecede hastalık veya engelli olanlarła, hükümlü, tutuklu veya lise veya yükseköğrenimde olup henüz okullarını bitirmemiş olantar hastalıkları veya engellilikleri hakkında usulüne uygun rapor veya okumakta olduklurı okuldan verilmiş veya elçilik veya konsolosluklardan onaylı öğrenim durumlarını gösterir belge göndermeye ve hükümlülük veya tutukluluklarının nedenini bildirmeye, askerlik şubeleri ve elçilik veya konsolosluklar da bu husustan haber verilmiş olsun olmasın ihtiyar meclis ve heyetlerinden ve sair kişilerden ve ilgili kurumlardan yapılacak işlemleri sormaya ve askerliklerini bu sorgu neticesine ve muayenelerine göre kararlaştirmaya mecburdurlar.
İlçeleri dışındaki askerlik şubelerine ve elçilik veya konsolosluklara gidenlerin yapılun yoklamaları, bekletilmeksizin yerli askerlik şubelerine, varsa rapor ve öğrenim belgeleri ve hapislik veya tutukluluk nedenleri ile birlikte bildirilir ve bu gibilerin askerlikleri bu bilgilere göre kararlaştirılır.

Askerliğe elverişli olmadıklarını öne sürerek bulundukları yabancı ülkelerdeki elçilik veya konsolosluklara başvuranların sağlik muayeneleri, elçilik veya konsolosłuklar tarafindan uygun görülen resmi hastanelerde yaptirıliır ve bu muayene sonucu alacaklarıraporlar elçilik veya konsolosluklar tarafindan onaylanarak Milli Savunma Bakanlığına gönderilir. Bunların askerlik işlemleri, Milli Savunma Bakanlığı tarafindan raporlarıüzerinde yapılacak inceleme sonucu kararlaştirılır. Bu kararlara itiraz halinde, yurt içindeki Sağlik Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurullarında yaptırılacuk muayene sonucu verilecek raporlara göre işlem yapıır. Askerliğe elverişli olmadıklarına karar verilenlerden askerliğe elverişli oldukları şikayet veya ihbar edilenlerin durumlari, Milli Savunma ve Dışişieri Bakanlıkları tarafindan müştereken mahallinden araştırılır, araştırma sonucu askerliğe elverişli olduklarına kanaat getirilenler, yurt içinde tam teşekküllü Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurullarına sevk edilerek, sağlık kurulları tarafından verilecek raporlara göre kesin işleme tabi tutulurlar."
23. Aynı Kanun'un 30. maddesi şöyledir:
"Yoklama, sırasında, askerlik şubesine veyo yurtdışı temsilciliklerine gelmemiş ve 26neı madde gereğince gelmeme sebebini bildirmemiş kişiler, yoklama kaçağı olarak kabul edilir.

Yoklama kaçakları, askerlik ödevlerini yerine getirmek maksadıyla yakalanmaları için Milli Savunma Bakanlığıca İçişleri Bokanlığına, askerlik şubelerince de mahallin en büyük mülki amirine bildirilirler. Yakalanarak muhafaza altına alınan yükümlüter, vakit 

geçirmeksizin ve en geç yirmidört saat içerisinde en yakın askerlik şubesine getirilirler.Askerlik şubesince teslim alınamayan yükümlüłer, ilgili kolluk kuvveti tarafindan hazırlanan tutanağa istinaden derhal serbest birukilırlar."
24. Ayn Kanun'un 86. maddesi şöyledir:
"Yoklamada bulundukları yerdeki askerlik şubesi, elçilik veya konsolosluklara gelmeyen ve bu Kanunda yazılı bir muzereti bulunduğuna dair belge ibraz etmemişolanlurdan, birlikte yoklamaya tabi oldukları doğumluların yurt genelinde normal sevk yıli içindeki ilk celp ve sevk tarihinden sonra ve son celp ve sevk döneminin bitiminden önce ele geçen veya kendiliğinden gelenler bulundukları yerde resmi bir hekime yahut en yakın yerde bulunan Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlık kurullarında muayene ettirilirler.Muayene neticesinde askerliğe elverişli oidukiarı anlaşılanlardan erteleme hakkıbulunmayanlar Millî Savunma Bakanlığınca tespit edilecek sınf ve tertibat yerlerine derhal sevk olunurlar. Bu durumdakiler hakkında il veya ilçe idare kurullarınca yüz Türk Lirasıidari para cezast verilir,
Yoklamada bulundukları yerdeki askerlik şubesi, elçilik veya konsolosluklara gelmeyen ve bu Kanunda yazılı bir mazereti bulunduğuna dair belge ibraz etmemiş olanlardan.birlikte yoklamaya tabi oldukları doğumluların yurt genelinde normal sevk yılı içindeki son celp ve sevk döneminin bitimine kadar ele geçmeyenler, elde edildiklerinde bulunduklarıyerde resmi bir hekime vahut en yakın yerde bulunan Sağlık Bakanlığınca belirlenen yetkili sağlik kurullarında muayene ettirilirler. Muayene neticesinde askerliğe elverişli oldukiarıanlaşılanlardan erteleme hakkı bulunmayunlar Milli Savunma Bakanliğınca tespit edilecek sinf ve tertibat yerlerine derhal sevk olumurlar,
İkinci fikra kapsamında yoklama kaçağı kaldıktan sonra ertelemesi yapılanlar ile hirliklerine sevk edilenler hakkında bu Kanunun 89 uncu maddesinin dört ila yedinci fikra hükümleri uygulanır.

Yoklama kaçağı iken ertelemesi yapılmış olanlar, ertelemelerinin bittiği tarihi takip eden ilkmesai günü sevk edilirler."
25. Aym Kanun'un 89. maddesi şöyledir:
"Sınf ve tertibatı belirlenmiş olanlardan, yapıilan bildirim veya duyuru üzerine birlikte sevk edilecekleri emsallerinin sevk tarihinin son gününe kadar gelmeyen ve bu durumları 47nci maddede yazılı õzürlerinden ileri gelmediği belirlenenler ile sevk edildikien sonra askerliğini yapacağı kuaya gitmeksizin kaçanlardan elde edilip de erteleme hakkıhulunmayanlar derhal sevk olunurlar.

Durumları 47 nci maddenín ikinci fikrusına uyanlar ile siniflandırılan yedek subay adaylarından askerlik şubesi başkanlıklarına gelip sevk tarihlerinde sevk evrakınıalmayanlar ve sevk evrakını alip kendilerine verilen yol süresi sonunda sinif okulu veya eğitim birliğine katilmayanlardan durumları 47 nci maddede belirtilen mazeretler dişında kalanlar eğitim birliği veya sınıf okuluna sevk olunurlar. Bakaya iken ertelemesi yapılmışolanlar, ertelemelerinin bittiği tarihi takip eden ilk mesai günü sevk edilirler 
Barışta, kabul edilebilir bir özrü olmaksızın:
a) Yoklama kaçoklarından birlikie yoklamaya tabi oldukları doğumluların yurt genelinde normal sevk yılıt içindeki son kafilesi gönderilmiş bulunanlar için. son kafilenin gönderilmesi tarihinden,

b) Saklilardan yaşıtlarımın yurt genelinde normal sevk yılı içindeki son kafilesi gönderilmiş bulunanlar için, son kafilenin gönderilmesi tarihinden,
c) Bakaya kalanlar için, bakaya kaldıkları tarihten,
d) Ihtiyat erattan çağrilıp da birlikte işteme tahi olduğu kişiler gönderilmiş bulunanlar için. en son gönderilme tarihinden.

e) Yoklama kaçuğı, saklı veya bakaya olup olmumasına bakılmaksızın askerlik şubesince sevk edildiği ktasına katılmayan veya geç katılanlar için, kendilerine tanınan kanuni yol süresinin bitiminden.

itibaren dört ay içinde gelenler ikiyüzelli, yakalananlur bin; dört aydan sonra bir yıl içinde gelenler beşyüz, yakalananlar ikibin; bir yıldan sonra gelenler yediyüzelli,yakalananlar üçbin Türk Lirası idari para cezasıyla cezalandırılır. Bir yildan sonra tamamlanan her takvim yılı için kendiliğinden gelenler ayrıca bin, yakalananlar ayrica ikibin Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır. Ancak, bu eylemlerinden sonra askerlik şubesince ilk sevk edildikleri kitalara gecikmeksizin katılmaları halinde haklarında verilecek idarí para cezalorinin yarisi verilir.

Bu madde uyarınca verilecek idarí para cezalarına ilişkin evrak, yükümlünün bağli olduğu askerlik şubesi başkanlıklarmca yükümlünün nüfusa kayılı olduğu yer mülki idare amirliklerine gönderilir ve idari para cezası ilgili il ya da ilçe idare kurullarınca verilir.
Bu madde uyarınca verilen idari para cezaları hakkında 30/3/200s tarihli ve 5326sayılı Kabahatler Kanununda öngörülen kanun yoluna mürucaat edilebilir. Bu cezaların yerine getirilmesi askerlik hizmetlerinin sonuna bırakılır. Bu süreler içinde zamamasımıişlemez 

Barişta, dördüncü fikro uyarınca veriten idarî para cezası kesinleştikten sonra dördüncü fikrada sayılan eylemlerden herhangi birini işleyenler ile bu eylemleri seferberlik ve savaş halinde işleyenler hakkında askerlik şubelerince suç dosyaları hazırlanarak yükümlünün nüfusa kuyılı olduğu yer Cumhuriyet buşsavcılığına gönderilir."
B. Uluslararası Hukuk 
26. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) "Özgürlük ve güvenlik hakkı"kenar başlklı 5. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:
"(1) Herkes kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına sahiptir. Aşağıdaki haller dışında ve hukukun öngördüğü bir usule uyulmadıkça, hiç kimse özgürlüğünden yoksun bırakılamaz:
b) bir kimsenin mahkemenin hukuka uygun bir karara uymaması nedeniyle veya hukukun öngördüğü bir yükümlülüğü yerine getirmesini sağłamak için hukuka uygun olarak gözaltına alınması veya tutulmasi;
27. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AtHM) göre Sözleşme'nin 5. maddesinin (1) numaralı fikrasında geçen özgürlük kavramı, kişinin fiziksel özgürlüğünü kapsamaktadır 

(Engel ve diğerleri/Hollanda [GK], B. No: 5100/71, …, 8/6/1976, § 58). AlHM, Özgürlükten yoksun bırakmanın nesnel ve öznel iki unsuru bulunduğunu belirtmektedir. Buna göre nesnel unsur kişinin gözardı edilemeyecek uzunlukta bir süre boyunca sınırları belli bir yere kapatılmasi, öznel unsur ise bu kapatıłmanın geçerli bir nizaya dayanmamasıdır (Storck/Almanya, B. No: 61603/00, 16/6/2005, § 74).

28. Bir kimsenin 5. madde anlamında özgürlüğünden mahrum bırakılıp birakılmadığının değerlendirilmesinde somut olayın özelliklerinin yanı sıra uygulanan tedbirin çeşidi, süresi, etkileri ve uygulanma şekli gibi faktörłerin de dikkate alınması gerekir (Guzzardi/Italya [GK], B. No: 7367/76, 6/11/1980, §§ 92, 93).

29. Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna göre olayların Sözleşme'nin 5. maddesinin birinci fikrası anlamında bir özgürlükten yoksun bırakmaya işaret etmesi hâlinde tutma süresinin göreli olarak kısalıği, sonucu etkilemez (Järvinen/Finlundiya (k.k.), B. No:30408/96, 15/1/1998). AiHM'e göre kimliğinin bulunmaması nedeniyle iradesi dişında karakola götürülen, burada bir saat süreyle nezarctte tutulan, kimliği tespit edildikten sonra salıverilen bir kişi hakkındaki tutma hâli kişiyi özgürlükten yoksun bırakan bir tedbirdir (Novotka/Slovokya (k.k.), B. No: 47244/99, 4/11/2003).

30. Sözleşme'nin 5. maddesinin (1) numarah fikrasının (b) bendinde bireylerin hukuka uygun olarak özgürlüğünün sınırlandırılabileceği iki hâl düzenlenmiştir. Bu hükme göre kişilerin bir mahkemenin hukuka uygun bir kararına uymaması nedeniyle ya da hukukun öngördüğü bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak amacıyla tutulabilir.
31. AİHM'e göre bu tutma hâli söz konusu olduğunda en azından ilgili kişinin üzerine düşen ve yerine getirilmemiş bir yükümlülüğünün varlığı zorunludur. Ayrıca bu tutma hâlinin yükümlülüğün yerine getiribmesini sağlama amacına yönelik olması ve cezalandırıcı bir karakter taşımaması gerekir. Söz konusu yükümlülük yerine getirilir getirilmez bu madde kapsamındaki bir tutma varliğını kaybeder (Vesileva/Danimarka, B. No:52792/99, § 36; S, V. ve A./Danimarku [BD], B. No: 35553/12... , 22/10/20 18, §§ 80, 81).
32. AlHM'c göre hukukun öngördüğü bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak ifadesinde geçen yükümlülük, söz konusu kişi açısından belirli ve somut olmalıdır.AİhM ayrıca yükümlüłüğün, bu yükümlülüğün ihlaline karşı bir yaptırım olarak uygulanan alıkoyma tedbirinin öncesinde mevcut olması gerektiğini belirtmiştir (Ciulla/İtalya,B.No:11152/84, § 36). AiHM'e göre yükümlülük kavramının geniş yorumlanması hukuk devleti ilkesine aykırılık teşkil edebilecek ve keyfi olarak özgürlükten yoksun bırakılma riskini doğuracaktır (Engel ve diğerleri/Hollanda, § 69; Iliya Stefanov/Bulgaristan, B. No:65755/01, 22/5/2008, § 72; S.V. ve A./Danimarka, § 83). Bu nedenle Sözleşme'nin 5.maddesinin (1) numaralı fikrasının (b) bendi mevcut hukuki düzene saygi gösterme gibi genel bir yükümlülüğü yerine getirmeye yönelik bir idari tutma hälini hakhı çıkarmayacaktır (S.V. ve A./Danimarka, § 83).

33. Bu hüküm gereğince tutmanın Sözleşme şartlarına göre kabul edilebilir olmasıiçin hukukun öngördüğü yükümlülüğün daha hafif araçlarla yerine getirilmemesi gerekir (Khodorkovski/Rusya, B. No: 5829/04, 31/5/2011, § 136). Ölçülük ilkesi uyarınca ayrıca ilgili yükümlülüğün hemen yerine getirilmesinin demokratik toplumdaki önemi ile özgürlük hakkının önemi arasında bir denge kurulmalıdır (Saadi/Birleşik Krallık [BD], B. No:13229/03, 29/1/2008, § 70). Bu dengenin kurulup kurulmadığınn değerlendirilmesinde AiHM; konuyla ilgili mevzuattan doğan yükümlülüğün nitcliğini, mevzuatın konusu,

amacıni, tutulan kişinin durumunu, tutmaya yol açan özel koşulları ve tutmanın süresini dikkate almaktadır (Vesileva/Danimarka, §§ 37, 38; Gatt/Malta, B. No: 28221/08, 27/7/2010,§ 46).

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
34. Mahkemenin 2/6/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantida başvuru incelenip gereği düşünüldü;
A. Başvurucunun İddiaları
35. Başvurucu, yetkili idare tarafindan yapılan tahkikat sonucu yoklama kaçağıdurumunda ołduğu ve askerlik işlemlerini tamamlamak üzere on beş gün içinde en yakın askerlik şubesine başvurması gerektiği kendisine bildirildikten sonra henüz bu on beş günlük süre dolmadan Diyarbakır'a yapmış olduğu yolculuk sırasında aranan kişi kaydının sistemden düşülmemesine bağlı olarak jandarma ekiplerince aracının durdurulduğunu, tekrar tutanak düzenlenmeden geçişine izin veriłmeyeceğinin söylenmesi üzerine aracından inerek karakola gittiğini ve tutanağın imza edilmesi sonrası geçişine izin veriłdiğini belirtmiştir. Başvurucu yaklaşık bir saat boyunca özgürlüğünden mahrum kaldığını belirterek açtığı tam yargıdavasının reddedildiğini ve bu nedenlerle kişi hürriyeti ve güventiği hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme 
36. Anayasa'nın "Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması" kenar başlıklı 13.maddesi şöyledir:
"Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve läik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz."
37. Anayasa'nın 19. maddesinin ikinci fikrasının ilgili kısmı şöyledir:
"Şekil ve şartları kanunda gösterilen:
…. kanunda öngörülen bir yükümlülüğün gereği olarak ilgilinin yakalanması veya tutuklanmast; … halleri dışında kimse hürriyetinden yoksun bırakılumaz."
1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
38. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşıłan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasının kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Esas Yönünden 
a. Genel İlkeler 
39. Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı devletin bireylerin özgürlüğüne keyfi olarak müdahale etmemesini güvence altına alan temel bir haktır (Erdem Gül ve Can Dündar [GK],B. No: 2015/18567, 25/2/2016, § 62).


40. Anayasa Mahkemesi, Anayasa'nın 19. maddesi kapsamında hürriyetten yoksun bırakma kavramımı tanumlamıştır. Buna göre hürriyetten yoksun bırakma, bir kimsenin kısıth bir alanda ihmal edilemeyecek bir süre için tutulması ve bu kişinin söz konusu tutmaya rıza göstermemiş olması şeklinde ifade edilebilecek iki unsuru içermektedir (Cüneyt Kartal, B.No: 2013/6572, 20/3/2014, § 17).

41. Anayasa'nın 19. maddesinin birinci fikrasında, herkesin kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına sahip olduğu ilke olarak ortaya konduktan sonra ikinci ve üçüncüfıkraiarında, şekil ve şartları kanunda gösterilmek koşuluyla kişilerin özgürlüğünden mahrum bırakılabileccği durumlar sınırl olarak sayıłmıştır. Dolayısıyla kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının kisıtlanması ancak Anayasa'nın anılan maddesinde belirlenen durumlardan herhangi birinin varlığı hâlinde söz konusu olabilir (Murat Narman, B. No: 2012/1137, 2/7/2013, § 42).
42. Maddenin birinci fikrasında geçen hürriyet sözcüğü, özgürlük ve bağımsızhğın yanı sıra serbestlik anlamuna da gclmektedir. Bu anlamda kişi hürriyetine yönelik bir müdahalenin bulunduğunun söylenebilmesi için kişinin hareket serbestisinin maddi olarak sınırlandırılmiş olması gerekir. Buradaki hareket serbestisine yönelik kisıtlama, Anayasa'nın 23. maddesinde güvence altına ahnan scyahat hürriyctine yönelik bir müdahaleye göre çok daha yoğundur. Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına yönelik bir müdahale için kişi, rızasıolmakşızın en azından rahatsızlık verecek uzunlukta bir süre boyunca belirli bir yerde fiziki olarak tutulmalıdır (Galip Öğüt [GK], B. No: 2014/5863, 1/3/2017, § 34).
43. Anayasa'nın 19. maddesinin metni bir bütün olarak değerlendirildiğinde maddenin ikinci ve üçüncü fikralarındaki sınırlama sebeplerinin kişilerin fiziksel Özgürlüklerine ilişkin ołduğu, ayrıca devam eden fikralardaki güvencelerin de fiziki olarak hürriyetinden yoksun bırakılmış kişiler bakımından getirildiği görülmektedir. Dolayısıyla kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının güvence altına aldiğı şey, bireylerin yalnızca fiziksel özgürlüğüdür (Galip Öğüt, § 35).

44. Anayasa'nın 13. maddesinde temel hak ve hürriyetlerin ancak kanunia sınırlanabileceği hükme bağlanmıştır. Öte yandan Anayasa'nın 19. maddesinde kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının sınırlanabileceği durumların şekil ve şartlarının kanunda gösterilmesi kuralına yer verilmiştir. Anayasa'nın 13. maddesiyle tüm temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasına ilişkin getirilen kanunilik şartının kişi hüriyeti ve güvenliği hakkı yönünden 19. maddede ayrıca belirtildiği görülmektedir. Bu bağlamda birbirleriyle uyumlu olan Anayasa'nın 13. ve 19. maddeleri uyarınca kişi hürriyetine ilişkin müdahale olarak tutuklamanın kanuni bir dayanağının bulunması zorunłudur (Murat Narman, § 43).
45. Anayasa'nı 9. maddesinin kişi hürriyetinin kisıtlanmasına imkân tanıdığıdurumlardan biri maddenin ikinci fikrasında düzenlenmiş olan kanunda öngörülen bir yükümlülüğün gereği olarak kişilerin tutulması hälidir (Cemal Duğan, B. No: 2014/19308,15/2/2017, § 57). Anayasa'nın 19. maddesinin ikinci fikrasındaki kişi hürriycti ve güvenliği hakkının sınırlanabileceği durumların şekil ve şartlarının kanunda gösterilmesi şeklindeki genel kural ve kamunda öngörülen bir yükümlülüğün ibaresi birlikte değerlendirildiğinde hem yükümlülüğün hem de bu yükümlülüğe uymamanın sonucu olarak gerçekleşen tutma hâlinin kanunla düzenlenmesi gerekir. Buradaki kanun şeklî manada bir kanunun varlğını zorunlu kılar. Şeklî manada kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafindán Anayasa'da belirtilen usule uygun ołarak kanun adı altında çıkarłan düzenleyici yasama işlemidir (Ali Hıdır Akyol ve diğerleri [GK], B. No: 2015/17510, 18/10/2017, § 56).


46. Diğer taraftan kanunda öngörülen yükümlülüğün somut ve belirli olması, genel mahiyette olmaması gerekir. Anayasa'nın 19. maddesinin ikinci fikrasındaki bu tutma hâlinin hukuka uygun olabilmesi için yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlama amacına yönelik olması ve cezalandırıcı bir nitelik taşımaması gerekir. Bu hüküm kapsamındaki tutma hâlinin söz konusu olabilmesi için kişinin kanunen yerine getirilmesi gereken bir yükümlülüğü ifa etmemiş olmasi gerekir.

47. Anayasa'nın 13. maddesinde temel hak ve özgürlüklere yönclik sınırlamaların ölçülülük ilkesine aykın olamayacaği belirtilmiştir (Halas Aslan, B. No: 2014/4994,16/2/2017, § 72).

48. Ölçülülük ilkesi elverişlilik, gereklilik ve orantılılk olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır. Elverişlilik öngörülen müdahalenin ulaşılmak istenen amacı gerçekleştirmeye elverişli olmasını, gereklilik ulaşılmak istenen amaç bakımından müdahalenin zorunlu olmasını yani aynı amaca daha hafif bir müdahale ile ulaşılmasının mümkün olmamasını,orantılıhık ise bireyin hakkına yapılan müdahale ile ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir dengenin gözetilmesi gerekliliğini ifade etmektedir (AYM, E.2016/13, K.2016/127,22/6/2016, § 18; Mehmet Akdoğan ve diğerleri, B. No: 2013/817, 19/12/2013, § 38).
49. Bu bağłamda ölçülülük ilkesi uyarınca ayrıca ilgili yükümlülüğün yerine getiriłlmcsiyle ulaşımak istenen meşru amaç ile kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının öncmi arasında makul bir denge kurułmalıdır. Ayrıca kanunun öngördüğü yükümlülüğün tutma haricinde daha hafif araçlarla yerine getirilmesinin mümkün olup olmadığının gözardıedilmemesi gerekir. Diğer bir deyişle daha az sıntrlayıcı bir müdahale ile kanunun öngördüğüyükümlülük yerine getirilebiliyorsa kişinin tutułması ölçüsüz olacaktır.
50. Son olarak ölçülülük bağlamında kanundan doğan yükümlülüğün niteliği,amaci, tutulan kişinin durumu, tutmaya yol açan õzel koşullar ve tutmanın süresi, tutmanın acił bir ihtiyaçtan kaynaklanıp kaynaklanmadığı dikkate alınacaktır.
b. İlkelerin Olaya Uygulanmasi 
i.Başvurucunun Özgürlüğünden Yoksun Bırakılıp Bırakıłmadığı
51. Somut ołayda başvurucu 10/2/2015 tarihinde yol kontrolü sırasında jandarma görevlilerince durdurulmuş, yoklama kaçağı olarak arandığı belirtilip tutanak imzalaması için karakola davet edilmiştir. Başvurucu; üç gün önce Yüksekova Asayiş Büro Amirliğince aynısebeple tutanak tutulduğunu, askerlik şubesine başvurması için gereken on beş günlük yasal sürenin dolmadığını belirtmiş ve Yüksekova Asayiş Büro Amirliğince hazırlanan tutanağıibraz etmiştir. Başvurucunun anlattığı şekliyle bu beyan ve ibraza rağmen ilgili görevłiler yoklama kaçağı kaydının sistemden düşümünün yapılmadığını, karakol içinde tanzim edilecek tutanak imzalatılmadan geçişe izin verilmeyeceğini belirtmiştir. Başvurucu bu zorunjuluk karşısında karakola gittiğini, tutanağın tanzim edilmesini beklediğini ve bu işlemin yaklaşık bir saat sürdüğünü ifade etmiştir. İdare mahkemesi kararı incelendiğinde başvurucunun bu anlatımının aksine bir kabule yer verilmediği görülmüştür. İdare de savunmasında teknik aksaklıklar sebebiyle yoklama kaçağı kaydının sistemden düşümünün yapıłmadığını kabul etmiştir. Başvurucu hakkında iki ayrı tutanak düzenlendiği de dikkate alındığında idari dava sürecinin başvurucunun anlatımlarıyla uyumlu olduğu görülmektedit.

52. Somut olayda başvurucu, karakolda tutanağın tanzim edilmesini beklemek zorunda kalmiştır. Bunu reddetmesi hâlinde geçişine izin verilmeyeceği kendisine söylenmiştir. Dolayısıyla somut olayın koşullarında bu baskı unsuru -her ne kadar tutma süresi kısa olsa da- başvurucunun özgürlüğünden yoksun bırakıldığı sonucuna varılmasııgerekli kılmiştır.

ii. Başvurucunun Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmasının Anayasa'nın 19.Maddesinin İkinci ve Üeüncü Fıkrasındaki Tutma Hâllerinden Herhangi Birinin Kapsamında Olup Olmadiğı

53. Anayasa'nın 19. maddesinin birinci fikrasında, herkesin kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına sahip olduğu ilke olarak ortaya konduktan sonra ikinci ve üçüncüfıkratarında, şekil ve şartları kanunda gösterilmek şartıyla kişilerin özgürlüğünden mahrum bırakılabileceği durumlar sınırlı olarak sayılmıştır. Anayasa'nın 19. maddesinin ikinci fikrasında kişilerin kanunda öngörülen bir yükümlülüğün gereği olarak ilgilinin yakalanmasıveya tutuklanması kişi hürriyeti ve güvenliği hakkında müdahale edilmesine izin verilen durumlardan biri olarak ifade edilmiştir.

54. Bu kapsamda askerliğin hem Anayasa'dan hem de kanundan kaynaklanan bir yükümfülük olduğunda kuşku bulunmamaktadır. Nitekim Anayasa'nın "Vatan hizmetī" kenar başlıklı 72. maddesinde "Vatan hizmeti, her Türkün hakkı ve ödevidir. Bu hizmetin SilahlıKuvvetlerde veya kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağıkanunla düzenlenir." deniłmiştir. 1l1l sayıh mülga Kanun'un 1. maddesinde "Türkiye Cumhuriyeti tebaası olan her erkek, işbu kanun mucibince askerlik yapmağa mecburdur."ifadesine yer verilmiştir.

55. Diğer taraftan 1111 sayılı mülga Kanun'un 3. maddesinde askerlik çağının yoklama devri, muvazzaflık ve yedek olmak üzere üç devreye ayrıldığı belirtilmiş; 4.maddesinde ise yoklama devri, askerlik çağının başlangıcından muvazzaflık hizmetinin başlangıcına kadar geçen süre olarak ifade edilmiştir. Buna göre yoklama devrinin askerlik yükümlülüğünün bir parçası olarak kabulü zorunludur. Nitekim kanun koyucu, yoklama evresinde bulunan kişiler bakımından askerlik görevi kapsamında öngörülen yükümlülükleri etraflı bir şekilde düzenlemiştir. Bu kapsamda 12. maddede yoklamada bulunmayan ve bulunamadıklarına dair bu Kanun'da yazslı bir mazeret gösterememiş olanlara yoklama kaçağı denileceği ifade ediłerek kimlerin yoklama kaçağı sayılacakları tanımlanmıştır. 14.maddede ise yoklamanın ne olduğu ve nasıl yapilacağı ortaya konulmuştur. Buna göre yoklama "yükümlülerin sağlık muayenelerinin yapılarak askerliğe elverişli olup olmadıkları,öğrenim durumlari, meslekleri ve niteliklerinin belirlenmesi" işlemnidit. 25. maddede ise "Milli Savunma Bakanlığı tarafindan, o yıl askerlik çağına girenler ile bir önceki sene ertesi yıla terk edilenlerin yoklamalarının yapılacağı hususu, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu ve diğer ulusal yayın yapan televizyon ve radyo kanalları aracılığıyla zorunlu yayın kapsammda duyurulur. Bu duyuru yükümlülere tebliğ mahiyetindedir." denilerek yoklama hususunda kamu makamlarımın bilgilendirme yöntemleri belirlenmiştir.

56. Kanun koyucu bu şekiłde yoklamaya çağnlan kişilerin bu işlemi yaptırmalarının zorunlu olduğunu 26. maddenin birinci cümlesinde yer alan "Çağrılan kişiler, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunan kimliğini ve öğrenim durumlarını gösterir belgeler ile birlikte yurt içinde askerlik şubelerinde, yabancı ülkelerde ise bulundukları yerin elçilik veya konsolosluklarında bizzat bulunmaya mecburdurlar." şeklinde düzenleme ile açıkça kabul etmiştir. 30, maddede yoklama sırasında askerlik şubesine veya yurt dışı temsilciliklerine 

gelmeyen ve gelmeme sebebini bildirmemiş kişilerin yoklama kaçağı olarak kabul edilecekleri ifade edilmiş ve bu kişilerin askerlik ödevlerini yerine getirmek maksadıyla yakalanarak muhafaza altına alınmalarına ilişkin esaslar düzenlemiştir. Buna göre "Yakalanarak muhafaza altına alınan yükümlüler, vakit geçirmeksizin ve en geç yirmidörısaat içerisinde en yakın askerlik şubesine getirilirler. Askerlik şubesince teslim alınamayan yükümlüler, ilgili kolluk kuvveti tarafindan hazırlanan tutanağa istinaden derhal serbest biraklırlar."
57. Dolayısıyla Anayasa'dan ve kanundan kaynaklanan askerlik yükümlülüğünün yerine getirilmesi amacıyla bu yükümlülüğün evrelerinden biri olan yoklama işleminin gerçekleştirilmesi için çağrıya rağmen yoklamasını yaptırmayan kişilerin (yoklama kaçaklarının) askerlik şubesine götürülmek üzere yakalanması Anayasa'nın 19. maddesinde kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına müdahale edilmesine izin verilen durumlardan biridir.
ii. Başvurucunun Tutulmasının Hukuka Uygun Olup Olmadığı
58. Bu kapsamda öncelikle başvurucunun tutulmasının hukuki dayanağının olup olmadiğının belirlenmesi gerekir. Somut olayda başvurucunun tutulmasının dayanağının 1111 sayılı mülga Kanun'un 30. maddesi olduğu görülmektedir. Bu nedenle başvurucunun tutułmasının hukuki bir dayanağının bulunduğu sonucuna varıłmıştır.
59. İkinci olarak başvurucunun tutulmasinın meşru bir amacının bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekir. Başvurucunun tutulması askerlik yükümlülüğünün yerine getirilmcsini sağlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Askerlik yükümlülüğüyle bağlantılı usul işlemlerinin (yokłama gibi) yerine getiriłmesini sağlamak da bu meştu amaçkapsamında değerlendirilmelidir. Dolayısıyla başvurucunun tutulmasının meşru bir amaçtaşidiğı sonucuna varılmiştir.

60. Son olarak başvurucunun tutulmasinın ölçülü olup olmadığının da belirlenmesi gerekir. Başvurucu 7/2/2015 tarihli ilk tutanakta on beş gün içinde askerlik işlemlerini tamamlamak için askerlik şubesine başvuracağını taahhüt etmiş ve ikinci tutanağın düzenlendiği tarihte bu süre dolmamıştır. Başvurucu 7/2/2015 tarihli iłk tutanağı ibraz etmesine rağmen sistemden kayıt düşülmediği için karakolda ikinci tutanağın tanzim edilmesini beklemek zorunda birakılmıştir. Yoklama kaçağı kaydının sistcmden düşülmemesinde başvurucunun bir kusuru bulunmamaktadır. Öte yandan yoklama kaçağıkaydının sistemden düşülmemesi nedeniyle ikinci tutanağın düzenlenmesinin gerekli olduğu söylenebilirse de bu tutanağın başvurucuya karakola götürülmeden de tebliğ edilmesi mümkündür. Nitekim başvurucuya ilk tutanak kalmış olduğu otelde tebliğ edilmiştir. Bu nedenle başvurucunun karakola götürülmesi ve burada bir süre bekletilmesi somut olayın özelliklerinden kaynaklanan bir gereklilik değildir.

61. Açıklanan gerekçcłerle başvurucunun kişi hürriycti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
62. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

"(1) Esas inceleme sonunda. başvurucunun hakkanın ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hälinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir..

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarııortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yargilama yapilmasında hukuki yarar bulunmayan hállerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir.Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir."
63.Başvurucu 5.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
64. Anayasa Mahkemesinin Mehmer Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varıldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesì diğer bir kararında jse bu ilkelerle birlikte ihial kararinın yerine getirilmemesinin sonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamıanlamına geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
65. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal cdildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarımın ortadan kaldırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün olduğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır, Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulması, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtiğı sonuçların ortadan kaldırılmasi, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların gideriłmesi, ayrıca bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması gerekmektedir (Mehmet Doğan, §§ 55,57).

66. Başvuruda, kişi hürriyeti ve güvenłiği hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırıłması için yeniden yargıłama yapılmasında hukuki yarar görülmemiştir.

67. Öte yandan somut olayda ihlalin tespit edilmesinin başvurucunun uğradığızararların giderilmesi bakımından yetersiz kalacağı açıktır. Başvurucunun kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına yönelik müdahale nedeniyle yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşıłığında başvurucuya net 1.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

68. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 257,50 TL harçtan oluşan yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDILEBILIR OLDUĞUNA,

B. Anayasa'nın 19. maddesinde güvence altına alınan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının İHLAL EDİLDİĞINE,
C. Başvurucuya net I.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDiNE,
D. 257,50 TL harçtan oluşan yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAiZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin bilgi için Van 3. İdare Mahkemesine (E.2015/1516,K.2017/188) GÖNDERİLMESİNE,
G. Karann bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESfNE 2/6/2020tarihinde OYBIRLİĞIYLE karar verildi.

Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI 
Üye Üye Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL