Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yerlerinin Çevresel Yönetimi Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2022-12-07

7 Aralık 2022 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 32036
YÖNETMELİK
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığından:
TERSANE, TEKNE İMAL VE ÇEKEK YERLERİNİN ÇEVRESEL
YÖNETİMİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 4/4/1990 tarihli ve
3621 sayılı Kıyı Kanunu ve ilgili mevzuatı kapsamında iç sular hariç olmak
üzere Ülkemiz kıyı alanlarında faaliyet gösteren tersane, tekne imal ve
çekek yerlerinde inşa, tadilat ve/veya bakım onarım faaliyeti sonucu ortaya
çıkan ve deniz kirliliğine ve deniz tabanında birikim oluşturarak uzun
sürede ekosistem tahribatına sebebiyet veren kirleticilerin çevresel
yönetimine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik;
a) Tersane, tekne imal ve çekek yerlerinin
yürütmekte olduğu proseslerin çevresel açıdan iyileştirilmesi, temiz üretim
tekniklerinin yaygınlaştırılması, proseslerin deniz çevresine olan
etkilerinin izlenmesi, balast sedimanı alım tesislerinin kurulması ve
yapılması gereken raporlamaları kapsar.
b) 10/9/2014 tarihli ve 29115 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğinin 5 inci maddesi kapsamı
dışında kalan tesisleri kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı
Çevre Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (h) bentleri,
11 inci ve 12 nci maddeleri, 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) ve
(ı) bentleri ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığını,
b) Balast suyu: Geminin eğimi, meyilli, su çekimi,
dengesi veya geriliminin kontrolü amacıyla askıdaki maddelerle birlikte
gemiye alınan suyu,
c) Bertaraf: 2/4/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (ö) bendinde tanımlanan işlemi,
ç) Çekek yeri: Tam boyu altmış metreye kadar her
türlü gemi ve su araçlarına bakım-onarım, tadilat ve kışlatma ile yirmi
dört metreye kadar inşa hizmeti veren tesisi,
d) Çevre lisansı: Çevre İzin ve Lisans
Yönetmeliğinde düzenlenen lisansı,
e) Deniz izleme raporu: Tesislerin faaliyette
bulunduğu deniz alanında yapılacak olan ölçüm, analiz ve tespitlere ilişkin
sonuçları içeren raporu,
f) Faaliyet raporu: Sediman alım tesislerinin, bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olarak işletildiğini gösteren raporu,
g) Gemi: Adı, tonilatosu ve kullanma amacı ne
olursa olsun denizde kürekten başka aletle seyredebilen her tekneyi,
ğ) İdare: Tesis izleme raporu için Bakanlık, deniz
izleme raporu için il müdürlüğünü,
h) İl müdürlüğü: Çevre, şehircilik ve iklim
değişikliği il müdürlüklerini,
ı) Mevcut tesis: Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihten önce kurulmuş veya çevresel etki değerlendirmesi mevzuatına göre
kurulması uygun bulunan tesisleri,
i) Sediman: Bir gemideki balast suyunun dibine
çöken malzemeyi,
j) Sediman alım tesisi: Balast tankı onarımı ve
temizliği yapılan tesislerde gemi balast sularından kaynaklanan
sedimanların alınması ve geçici depolanması amacıyla kurulmuş tesisleri,
k) Sözleşme: 2004 Gemi Balast Suları ve
Sedimanlarının Kontrolü ve Yönetim Hakkında Uluslararası Sözleşmeyi,
l) Tadilat: Gemi ve su araçlarının üç ana
boyutundan biri veya birkaçı ile gros ve net tonilatosunun en az birinin
değişimine veya geminin cinsinin yolcu taşımacılığı ya da tehlikeli madde
taşımacılığı yapmak üzere değiştirilmesine neden olacak yapısal
değişikliği,
m) Tekne imal yeri: Ahşap yat imalatında boy
sınırlaması olmaksızın tam boyu yetmiş beş metreye kadar kara ve denizdeki
fiziksel şartların uygun bulunması halinde yüz yirmi beş metreye kadar her
türlü gemi ve su araçlarının inşa, tadilat ve bakım-onarım hizmetlerinden
biri veya bir kaçının yapılmasına imkân sağlayan tesisi,
n) Tersane: Her cins ve boyutlarda gemi ve su
araçlarının inşası, bakım-onarım ve tadilatlarından biri veya bir kaçının
yapılmasına imkân sağlayan tesisi,
o) Tesis: Tersane, tekne imal yeri ve çekek yeri
tanımlarından en az birine uyan işletmeyi,
ö) Tesis izleme raporu: Tesiste yürütülen
faaliyetler, hammadde ve atık akış sistematiğini detaylı olarak açıklayan
ve izleme sonuçlarını içeren raporu,
p) Yüzey hazırlama: Tesiste imal edilen ve/veya
bakım onarım için gelen sac, ahşap, kompozit ve benzeri gemilerin hava ve
su ile temasında korozyona uğramaması ya da korozyona uğrayan yüzeyde gemi
yapı elemanlarının dayanıklılığını artırmak ve yüzeylerini korumak için
uygulanan işlemlerin tümünü (kesme, taşlama, kazıma, yıkama, kurutma,
macunlama, raspalama, boyama/vernikleme ve benzeri),
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar
Genel
esaslar
MADDE 5- (1) Tesislerden kaynaklı çevreye olumsuz etkileri
önlemek, en aza indirmek ve/veya ortadan kaldırmak amacıyla gerekli
altyapıyı inşa etmek, tedbir ve önlemleri belirlemek, prosedürleri
oluşturmak ve bunları uygulamak zorunludur.
(2) Deniz yüzeyi üzerinde kontrolsüz ve uygun önlem
alınmaksızın raspalama, boyama, bakım-onarım amaçlı kesim, zımpara ve
montaj işlemlerinin yapılması yasaktır.
(3) Tesislerde gerçekleştirilen faaliyetlerde
ulusal ve uluslararası sözleşmeler ile yasaklanmış olan malzemelerin
kullanımı yasaktır.
(4) Bakım/onarım amacıyla tesise gelen gemilerde;
bakım onarıma esas alandaki 26/12/2004 tarihli ve 25682 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği kapsamında yer alan tüm atıkların ilgili mevzuata uygun olarak
alındığının tespiti yapılmadan işleme başlanması yasaktır.
(5) Faaliyet alanında oluşan tüm atık suların
sahada toplanması esas olup, arıtılmadan deşarj edilmesi yasaktır.
(6) Tesislerde Atık Yönetimi Yönetmeliği ile
12/7/2019 tarihli ve 30829 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sıfır Atık
Yönetmeliğine uygun şekilde atık önleme ve azaltımı için gerekli tedbirler
alınır.
(7) Tesislerde temiz üretim teknikleri
yaygınlaştırılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Prosesler ve Temiz Üretim Teknikleri
Prosesler
ve temiz üretim teknikleri
MADDE 6- (1) Tesislerde aşağıda belirtilen temiz üretim
teknikleri uygulanır:
a) Yüzey hazırlama, raspalama ve boyama prosesleri
tamamen kapalı ve geçirimsiz alanda yapılır. İşlemler sırasında oluşan
emisyonlar toplanarak bir baca vasıtasıyla ilgili mevzuatına uygun şekilde
atmosfere verilir. Bacalarda; toplam organik karbon (TOK) değeri (karbon
cinsinden) 100 mg/Nm3 değerini, toz emisyonu konsantrasyonu 150 mg/Nm3
sınır değerini aşamaz. 3/7/2009 tarihli ve 27277 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Hava kalitesine ilişkin olarak Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin
Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulur.
b) Yüzey hazırlama ve boyama işlemlerinin tamamen
kapalı bir alanda gerçekleştirilmesi mümkün değilse iş sağlığı ve güvenliği
önlemlerini aksatmayacak ölçüde işlem yapılan bölümün etrafı ve üstünde
kirleticilerin dışarı çıkmasını önleyecek şekilde branda ile çevrelenmiş
alan oluşturulur ve işlemler burada gerçekleştirilir.
c) Raspalama, yüzey hazırlama ve boyama işlemleri
sırasında aşağıdakilerden en az birinin uygulanması zorunludur:
1) İşlem tamamen kapalı bir alanda yapılır.
2) İşlem yapılan bölüm iş sağlığı ve güvenliği
önlemlerini aksatmayacak şekilde branda vb. malzemeler ile çevrelenerek
kirleticilerin dışarı çıkması önlenir.
3) Islak raspa yapılır.
4) İşlem yapılan alanda toz toplama sistemi
kurulur.
5) Tozumanın deniz çevresine olumsuz etki etmesini
önlemek üzere TS 13883 Toz Bastırma Sistemleri-Mekanik Özellikleri Standardına
uygun olarak toz bastırma sistemleri kullanılır.
ç) Raspalama yapımı sırasında oluşan katı, sıvı ve
toz atıkların sızdırmaz zemin dışına ve deniz ortamına ulaşması önlenir.
Zemin düzenli olarak temizlenir.
d) Su üzerinde bulunan geminin dış/iç mahallerinde
ve/veya çevre kontrolünü etkileyen hava koşullarında atıkların denize
ulaşmasını engelleyici önlemler alınmaksızın raspalama, mekanik kazıma,
zımparalama ve boyama işlemlerinin yapılması yasaktır.
e) Boya atıklarının, kalıntılarının, kullanılmış
zımparaların, bezlerin, çamurun, atık yağların, yüzey temizliğinden
kaynaklanan atıkların (denizel organizma, pas ve benzeri) ve diğer
atıkların çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek yöntemlerle toplanması,
uygun ekipmanlarda biriktirilmesi ve (ı) bendi kapsamında yönetimi
sağlanır.
f) Kuru/Yüzer havuzlarda geminin havuzlanmasından
havuz temizliğinin yapılıp tekrar daldırılması aşamasına kadar
gerçekleştirilecek işlemler için bir kayıt sistemi (havuzlama işlemleri
takip sistemi) oluşturulur. Bu kayıt sisteminde havuzlanacak geminin kimlik
bilgisi, yapılacak işlemler ile kullanılacak malzeme bilgisi (kimyasallar),
inşa, tadilat ve bakım-onarım başlangıç ve bitiş saati, daldırma öncesi
yapılan temizlik çalışmalarının başlangıç ve bitiş saati ile görüntüleri
yer alır. Kayıtlar 10 yıl süre ile muhafaza edilir ve talep edilmesi
halinde Bakanlık, il müdürlüğü ve/veya yetki devri yapılan
kurum/kuruluşlara verilmek zorundadır.
g) Kuru/yüzer havuzlar ve tesis alanlarının drenaj
sistemleri proses ve yağmur suları ayrı toplanacak şekilde oluşturulur.
Tesis sahasında yüzey yıkanması ile oluşan atıksular ve yağmur sularının
denize ulaşmasını önlemek üzere ara ve ana drenaj kanalları oluşturulur.
Drenaj kanallarının temiz olması ve bu kanallar vasıtasıyla toplanan suların
yağ tutucu ve partikül tutucu filtrelerden geçirilmeden denize ulaşması
engellenir.
ğ) Gemi bulunduran kuru/yüzer havuzlarda her nevi
atığın denize akışını önleyecek toplama hazneleri oluşturulur.
h) Gemilerin ürettiği atıklar ve yük artıklarının
yönetimi Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve
ilgili diğer mevzuata göre yapılır.
ı) Faaliyetler sırasında oluşan atıklar, çevre ve
insan sağlığı için risk taşımayacak şekilde ilgili mevzuat hükümlerine
uygun olarak il müdürlüğünden izin alınarak geçici depolanır, etiketlenir,
Atık Yönetimi Yönetmeliği ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun taşınarak,
güvenli ve çevreye uyumlu şekilde atıkların geri kazanım/bertarafı için
çevre lisansı almış atık işleme tesislerine veya alternatif hammadde
kullanım onayı alan tesislere gönderilir.
i) Geçici atık depolama alanları Atık Yönetimi
Yönetmeliği kapsamında belirlenir ve yönetilir.
j) Tesislerde Sıfır Atık Yönetmeliği hükümlerine
uyulur.
k) Gemilerde kullanılan soğutma sularının
aşındırıcılar, boya ve diğer kirleticiler ile teması kesilir.
l) Faaliyetleri sırasında oluşabilecek deniz
kirliliklerine hazırlıklı olmak ve müdahale amacıyla, 3/3/2005 tarihli ve
5312 sayılı Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle
Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına
Dair Kanun ve ilgili mevzuatı ile getirilen yükümlülüklere uyulur.
m) 8/6/2010 tarihli ve 27605 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş
Sahalara Dair Yönetmelik hükümleri ile getirilen bildirim yükümlülüğü
kapsamında Kirlenmiş Sahalar Bilgi Sistemine bildirimde bulunulur.
n) Tesislerin faaliyetleri esnasında tüketilen
enerjinin (elektrik, yakıt, su tüketimi) 1/1/2030 tarihine kadar % 20
oranında azaltılması hedeflenir.
o) Yenilenebilir enerji kaynakları (I-REC
sertifikasyonu) tercih edilir, idari bina ve benzeri lokasyonlara güneş
panelleri kurulur.
ö) Tesis genelinde kullanılan kaynak ve benzeri
makinelerin optimizasyonu sağlanır. Elektrik ve su tüketimini azaltmaya
yönelik uygulamalar yapılır.
p) Karbon salımını azaltmak üzere tesiste
kullanılan römorkör ve benzeri deniz araçlarının tamamının bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 yıl içerisinde elektrikli olması
sağlanır.
(2) Birinci fıkrada belirtilen temiz üretim
tekniklerine ilişkin iş termin planı bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren 6 ay içerisinde İdareye sunulur.
(3) İkinci fıkrada belirtilen iş termin planına
ilişkin gerçekleşmeler için yılda bir kez 30 Haziran tarihine kadar
Bakanlığa yazılı bildirim yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gemilerden Balast Suyu Sedimanı Alınması
Tesis
işleticilerinin yükümlülükleri
MADDE 7- (1) 400 GT’dan büyük gemilere hizmet veren tesis
işleticileri; tesislerine bakım-onarım amacıyla gelen gemilerde balast
sularından kaynaklanan sedimanların alınmasına hizmet edecek yeterli
kapasite ve teknik donanıma sahip sediman alım tesislerini münferiden veya
müştereken kurmak, geçici faaliyet belgesi ve çevre lisansı almak
zorundadırlar. Sediman alım tesislerinin gemilerin gereksiz gecikmesine
neden olmayacak şekilde işletilmesi ve bu sedimanların çevreye, insan
sağlığına, mallara ve kaynaklara zarar vermeyecek veya bozmayacak şekilde
emniyetli olarak alınması ve bertaraf edilmesi esastır.
(2) Sorumluluk, 400 GT’dan büyük gemilere hizmet
veren tesis işleticilerinde olmak kaydıyla sediman alım tesisleri üçüncü
şahıslar tarafından da işletilebilir.
(3) 400 GT’dan büyük gemilere hizmet veren tesis
işleticileri ayrıca;
a) Sahip oldukları sediman alım tesislerinde
toplanan sedimanları 2872 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine göre
bertaraf etmek veya ettirmekle,
b) 400 GT’dan büyük gemilere hizmet veren tesis
işleticileri gelen gemilerden kaynaklanan ve bu Yönetmelikte tanımlanan
sedimanları gemilerin talebi üzerine gemilerin gecikmesine yol açmaksızın
almakla,
c) Sediman alım tesisinde ve sediman yönetim
planında yapılacak değişiklikler için Bakanlıktan onay almakla,
ç) Bu Yönetmelikte ve sediman yönetim planında
tanımlananların dışında sediman alma talepleri için Bakanlıktan izin
almakla,
d) Ek-1’de verilen formata göre, hazırlanacak
sediman alım tesisi proje raporunu Bakanlığa sunarak sediman alım tesisi
onay belgesi almakla,
e) Sediman yönetim planını her beş yılda bir
Bakanlığa sunmakla,
f) Ek-3’te belirtilen formata göre her yılın
birinci ayında Bakanlığa faaliyet raporu sunmakla,
yükümlüdürler.
(4) Aynı bölgede bulunan bu Yönetmelik kapsamına
giren tesisler müştereken sediman alım tesisi kurup işletebilirler.
(5) Sediman alım tesisi onay belgesi alan tesisler
Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğine göre Bakanlığa başvuru yapar. Geçici
faaliyet izni almış tesisler, Bakanlık tarafından belirlenecek formata göre
hazırlanacak faaliyet raporu ile birlikte çevre izin ve lisans belgesi
almak üzere Bakanlığa başvurmak zorundadır.
(6) Sediman alım tesisi proje raporunun Bakanlıkça
uygun bulunması durumunda, sediman alım tesisi rapora uygun olarak faaliyet
vermeye hazır hâle getirilir. Sediman alım tesisleri Bakanlık ve/veya il
müdürlüğü yetkililerince mahallinde incelenerek rapora uygun kurulup
kurulmadığı tespit edilir.
Gemilerin
yükümlülükleri
MADDE 8- (1) Türkiye'de balast tankı temizlemesi veya
onarımı yaptırmak isteyen 400 GT’dan büyük gemi işletmecileri gemi balast
sularından kaynaklanan sedimanları bu Yönetmelik kapsamında lisans almış
tesislere verirler.
Sediman
alım tesisleri yeterlik kriterleri
MADDE 9- (1) Sediman alım tesisleri aşağıdaki yeterlik
kriterlerine sahip olmak zorundadır:
a) Sediman alım tesisleri kullanıma uygun, erişilir
ve bu tesisleri kullanan tüm gemilerin ihtiyaçlarına yeter ve Bakanlıkça
uygun görülecek kapasitede olmak zorundadır.
b) Sediman alım tesisleri gemiler için zaman kaybı
oluşturmayacak ve bu tesislerin normal işlerini aksatmayacak şekilde
çalıştırılmak zorundadır.
c) Sediman alım tesisleri gemiden sedimanları
alabilecek ekipmanlara sahip olmak zorundadır.
ç) Sediman alım tesislerinin kapasiteleri gemi
tesisten çıkmadan önce sediman alım işlemlerini tamamlayacak yeterlikte
olmak zorundadır.
Personel
eğitim gereklilikleri
MADDE 10- (1) Sediman alımı sürecinde görevli olan
personelin, Bakanlıkça usul ve esasları belirlenecek eğitimi almalarını
sağlamak ve yalnızca eğitim almış personeli bu Yönetmelik uyarınca
gerçekleştirilen iş/işlemlerde çalıştırmakla yükümlüdür.
Sediman
alım tesisleri için çevre lisansı işlemleri
MADDE 11- (1) Sediman alım tesisi kuran ve işleten tesisler,
Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğinin Ek-2’sinin 8.3.5 numaralı satırı
kapsamında gemilerin ürettiği atıklar ile yük artıklarının toplandığı atık kabul
tesisler olarak çevre izin ve lisansı almak zorundadır. Yükümlülüklerini
yerine getirmeyen sediman alım tesisleri için çevre lisans belgesinin
iptali işlemleri; Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde
yapılır.
Sedimanların
taşınması
MADDE 12- (1) Gemi balast sularından kaynaklanan
sedimanların lisanslı sediman alım tesislerinden bertaraf tesislerine
taşınmasında Atık Yönetimi Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Sedimanların
transferi ve bertaraf işlemleri
MADDE 13- (1) Sedimanlar, Atık Yönetimi Yönetmeliğinin
Ek-IV’ündeki atık listesi tablosunda (16) kodlu “Listede Başka Bir Şekilde
Belirtilmemiş Atıklar” ana başlığında (16 07) kodlu “Nakliye Tankı,
Depolama Tankı ve Varil Temizleme İşlemlerinden Kaynaklanan Atıklar (05 ve
13 hariç)” alt başlığı altında (16 07 09*) kodlu “Diğer tehlikeli maddeler
içeren atıklar” olarak M kodlu (Muhtemel Tehlikeli Atık) şekilde yer
almaktadır. Sedimanların sediman alım tesislerinde geçici depolanmalarını
müteakip transferi ve bertarafına ilişkin usul ve esaslarda, bu atık
kodları ile ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
(2) Sedimanların geçici depolanması sediman alım
tesislerinde sağlanır. Sedimanların bertarafı öncesinde tesislerde veya
bertaraf tesislerinde işleticiler ön işlem uygulayarak bertaraf edilecek
sedimanların hacmini veya tehlikelilik özelliklerini azaltabilir ve atık
yönetimini kolaylaştırabilirler. Bu maksatla; sedimanlara susuzlaştırma,
katılaştırma/stabilizasyon, kurutma gibi bazı fiziksel, ısıl, kimyasal veya
biyolojik işlemler uygulanabilir. Bu işlemler sonucunda ortaya çıkan atıksu
bertaraf tesislerinde bertaraf edilecektir.
(3) Büyükşehir belediyesi sediman alım hizmeti
veriyor ise; yetki alanında bulunan tesisler büyükşehir belediyesi ile
sediman alım sözleşmesi yapmaları halinde sediman alım tesisi kurmaktan
muaftır.
(4) Sedimanlar için yakma, düzenli depolama (atık
koduna uygun faydalı kullanım) gibi bertaraf yöntemleri uygulanabilir.
(5) Sedimanlarla ilgili tüm taşıma işlemleri
lisanslı taşıma araçları ile yapılır.
(6) Sediman temizliği ve bertarafında çalışanların
emniyeti ve çevre üzerinde oluşabilecek risklerin azaltılması için gereken
tedbirler sediman alım tesisi işleticileri veya bertaraf tesisi
işleticileri tarafından alınır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
İzleme ve Raporlama
İzleme
MADDE 14- (1) Tesis; izleme çalışmaları için gerekli teknik
altyapıyı kurmakla, ölçüm ve analizleri yaptırmakla, bu analiz sonuçlarını
raporlamakla ve gerekli kayıtları tutmakla yükümlüdür.
(2) Tesisin deniz çevresine olan etkilerinin
detaylı olarak belirlenmesi ve zamana bağlı değişiminin izlenmesi amacıyla
su kolonunda, deniz sedimanında ve biyotada Ek-4’te belirtilen parametreler
dâhilinde yıllık izleme çalışmaları yapılarak ilgili il müdürlüğüne
sunulur.
(3) Deniz ortamına yönelik izleme çalışmaları,
değerlendirilmek üzere çevre izni yenileme sürecinde ve sonraki üçüncü
yılda olmak üzere Bakanlığa sunulur.
(4) Deniz izleme çalışmaları, tesislerin
bölgelerinde müşterek yapılacak bir çalışma ile belirlenebilir. Ancak
müşterek izlemeler için İdarenin onayı alınır.
(5) İzleme çalışmalarında numune alım nokta sayısı,
yeri, izleme dönemi, derinliği ve analizi yapılacak parametrelerde; deniz
alanının yapısı ve çevresel hassasiyeti dikkate alınarak Bakanlıkça
değişiklik yapılabilir.
Numune
alınması
MADDE 15- (1) Numuneler tesisin etki alanı içerisinde en az
5 nokta ve dışında 2 noktada izleme yapılacak şekilde olmalıdır. Deniz
suyunda izlenecek parametreler mevsimsel olarak izlenirken, makro-bentoz
örneklemeleri üç yılda bir, deniz sedimanı ve biyota örneklemeleri yılda
bir kez yapılmalıdır.
(2) Su kolonu boyunca derinliği 20 metrenin
üzerinde olan istasyonlarda en az 3 derinlikte (yüzey-ara-dip) örnekleme
yapılmalıdır. Dip örneklemesi ise tabanın 1-2 metre üzerindeki derinlikte
yapılmalıdır. Derinliği 20 metreden az olan istasyonlarda örneklemenin
yüzey ve dip derinlikten yapılması yeterlidir.
(3) Deniz sedimanından, biyotadan numune alma ile
makro bentoz örneklemeleri ile ilgili olarak Bakanlıkça yayımlanan Deniz
İzleme Kılavuzu esaslarına ve ilgili standart hükümlerine uyulur. Numune
alma noktalarının koordinatları, noktanın derinliği, o noktadaki toplam su
derinliği kaydedilir.
(4) Deniz ortamından numune alma; numunenin
alındığı tarih, saat, meteorolojik şartlar (yağış, hava sıcaklığı, rüzgâr
hızı ve yönü ile akıntı yönü) ve su sıcaklığı belirtilerek yapılır. Numune
alma noktalarının koordinatları, numunenin alındığı yer, numune kodu,
noktanın derinliği, o noktadaki toplam su derinliği ve kıyıdan uzaklık
kaydedilir.
(5) Deniz suyu, deniz sedimanı ve biyota numune
alma ve analiz çalışmaları, Bakanlıkça yetkilendirilmiş laboratuvarlarca,
yetkilendirilmiş laboratuvarların bulunmaması durumunda akredite
laboratuvarlarca yapılır.
(6) Numune alma, saklama ve analiz yöntemleri ile
ilgili olarak Bakanlıkça yayımlanan Deniz İzleme Kılavuzu esaslarına
ve/veya ulusal/uluslararası kabul görmüş standartlarda belirtilen hususlara
uyulur.
(7) Takip eden yıllarda yapılacak olan numune
alımları aynı koordinatlardan yapılır.
(8) Faaliyet sahibi tarafından, numune alma tarihleri,
il müdürlüğüne en az 10 gün öncesinden bildirilir.
(9) İdare gerekli gördüğü durumlarda, tesislerin
bulunduğu alandan kontrol amaçlı numuneler aldırabilir, analizleri
yaptırılabilir ve akademik kurum ve kuruluşlara rapor hazırlatabilir.
Tesis
izleme raporu
MADDE 16- (1) Her bir tesis yürütmekte olduğu faaliyetler,
kullanılan malzeme ve ekipmanlar, çevreye olan olumsuz etkileri azaltmak
üzere alınan önlemler, tesiste uygulanan temiz üretim teknikleri ile oluşan
atıklar ve bu atıkların yönetimine dair bilgileri içeren tesis izleme
raporunu faaliyete geçtikten sonraki bir yıl içerisinde, çevre izni
yenileme sürecinde ve sonraki üçüncü yılda olmak üzere yazılı ve elektronik
ortamda Bakanlığa sunar.
(2) Tesis izleme raporu Ek-5’te yer alan formata
uygun olarak hazırlanır.
(3) Tesis izleme raporu 1/11/2022 ve 32000 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
kapsamında yetkilendirilmiş çevre yönetim birimi veya çevre danışmanlık
firmaları tarafından hazırlanır.
(4) Faaliyet gösterilen alanın mevcut durumunu
referans veri olarak değerlendirmek üzere izleme başlığı altında tanımlanan
ölçümler gerçekleştirilerek rapora ilave edilir.
(5) Rapor sunuluncaya kadar geçen süre içerisinde
yapılan deniz izleme çalışmalarında elde edilen sonuçlar, yıllar
içerisindeki kalite değişimlerinin gözlenmesi amacıyla parametre bazında
karşılaştırmalı olarak raporda yer alır.
(6) Raporda 6 ncı maddede tanımlanan temiz üretim
tekniklerinin uygulanmasına dair iş termin planı da yer alır.
(7) Raporların değerlendirilmesi aşamasında İdarece
tesiste yerinde gerekli incelemeler yapılabilir.
Deniz
izleme raporu
MADDE 17- (1) Tesislerce yaptırılan ölçüm, analiz ve
tespitlere ilişkin sonuçları içeren deniz izleme raporu izleme çalışmasının
yapıldığı tarihten itibaren 1 ay içerisinde hazırlanarak il müdürlüğüne
yazılı ve elektronik ortamda sunulur.
(2) Deniz izleme raporu Ek-6’da yer alan formata
uygun olarak hazırlanır.
(3) Deniz izleme raporu Çevre Yönetimi Hizmetleri
Hakkında Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmiş çevre yönetim birimi veya
çevre danışmanlık firmaları tarafından hazırlanır.
(4) İzleme çalışmalarında geçmiş yıllarda elde
edilen sonuçlar, yıllar içerisindeki kalite değişimlerinin gözlenmesi
amacıyla parametre bazında karşılaştırmalı olarak deniz izleme raporunda
yer alır.
(5) Tesisin bulunduğu deniz alanının bentik ve
yüzeysel ortam görüntüleri ile numune görselleri İdareye sunulacak olan
deniz izleme raporunda yer alır.
(6) Bakanlık tarafından geçmiş yıllardaki veriler
de dikkate alınarak deniz çevresinde meydana gelebilecek değişimler ile
biyolojik çeşitlilik tahribatının olup olmadığının tespit edilmesi ve
gerekli tedbirlerin alınması amacıyla tesisten, akademik kurum ve
kuruluşlara rapor hazırlatılması istenebilir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Denetim
ve yaptırım
MADDE 18- (1) Tesisler Bakanlığın görev alanına giren
hususlar bakımından 2872 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine
göre İdare ve yetki devri yapılan kurumlarca denetlenir. Yükümlülüklerini
yerine getirmeyenlere 2872 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine
göre yaptırım uygulanır.
(2) Millî Savunma Bakanlığının kadro ve kuruluşunda
yer alan kurumlarda bu Yönetmelik çerçevesindeki çevre denetimleri ile
sonuçlarına ait işlemler, 24/7/2009 tarihli ve 27298 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Çevre Denetimi Yönetmeliği hükümleri
kapsamında yürütülür.
(3) 2872 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat
uyarınca İdarece yapılacak denetimle ilgili olarak tesisler ölçüm ve analiz
giderlerini karşılamakla yükümlüdür.
(4) Sediman alım tesislerini, bu Yönetmelik
gereklerinin yerine getirilmesi açısından denetleme yetkisi ve yükümlülüğü
Bakanlık ve il müdürlüklerine aittir.
Millî
Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlara ait tesisler
MADDE 19- (1) Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda
yer alan kurumlara ait tesislerde bu Yönetmeliğin uygulanmasına dair usul
ve esaslar Bakanlık ve Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir.
Düzenleme
yetkisi
MADDE 20- (1) Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulanmasını
sağlamak üzere alt düzenleyici işlem yapabilir.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan tesisler, bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içerisinde tesis izleme raporlarını
İdareye sunmakla yükümlüdürler.
(2) Mevcut tesisler için üçüncü ve dördüncü bölüm
hükümleri, 1/1/2025 tarihine kadar uygulanmaz.
(3) Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğinin Ek-2’sinin
8.3.5 numaralı satırı kapsamında gemilerin ürettiği atıklar ile yük
artıklarının toplandığı atık kabul tesislerinden çevre izin ve lisans
belgesi bulunanlar, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir
defaya mahsus olmak üzere belge yenilemesi gerekmeksizin il müdürlüğü
uygunluk yazısı ile balast sedimanına ilişkin atık kodu eklemek amacıyla
e-izin sistemi üzerinden başvurabilirler.
Yürürlük
MADDE 21- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 22- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.