Gemi ve Su Araçlarında Gazdan Arındırma Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2022-02-01

1 Şubat 2022 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 31737
YÖNETMELİK
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından:
GEMİ VE SU ARAÇLARINDA GAZDAN
ARINDIRMA YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türk
deniz yetki alanlarında veya iç sularında bulunan gemi ve su araçlarının
inşa, tadilat, bakım, onarım veya söküm işlemlerine başlamadan önce ve
devamında yapılacak işlemler ile can, mal ve çevre güvenliği bakımından
tesise yanaşma, tehlikeli mahallere emniyetli giriş ve bu mahallerde soğuk
veya sıcak çalışma yapılabilmesi için ölçüm yapan ve yaptıranların
sorumluluklarının belirlenmesidir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, Türk deniz
yetki alanlarında veya iç sularında bulunan inşa, tadilat, bakım, onarım ve
söküm işlemlerinde, tehlikeli mahallere emniyetli giriş ve bu mahallerde
soğuk veya sıcak çalışma yapılabilmesi için gaz ölçümü yapılacak Türk ve yabancı
bayraklı tüm gemi ve su araçlarını kapsar.
(2) Askeri amaçlı gemi ve su araçları ile Sahil
Güvenlik Komutanlığına ait gemi ve su araçları bu Yönetmeliğin kapsamı
dışındadır.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 26/9/2011
tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı
Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri ile 10/7/2018
tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 482 nci
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aerosol: Gaz içerisinde dağılmış ve gazla
sarılmış 10 mikrometreden daha küçük çaplı sıvı veya katı parçacıklarından
oluşan çok fazlı sistemi,
b) Artık gaz: Kapalı veya tehlikeli mahalde kalan
her türlü tehlikeli, parlayıcı, patlayıcı, zehirleyici veya boğucu gazı,
c) Asal gaz: Kararlı yapıda olup, diğer
elementlerle kimyasal tepkime vermeyen gazları,
ç) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
d) GAS: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersaneler
ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğünün web tabanlı Gazdan Arındırma Yönetim ve
Bilgi Sistemini,
e) Gaz: Genellikle sabit bir şekli ve belirli bir
hacmi olmayıp basınç ve sıcaklık değerlerine bağlı olarak içinde bulunduğu
tank, konteyner ve benzeri kapalı mahalleri belirsiz olarak dolduracak
şekilde yayılabilen, şekil değişikliğine direnç göstermeyen ve basınç
ve/veya sıcaklık değişikliklerinin etkisiyle genleşen, sıkışan, sıvı
veyahut katı hale getirilebilen maddeyi,
f) Gazdan arındırma belgesi: Gaz ölçümü sonucunda,
söz konusu mahallerin belirtilen sürelerde emniyetli giriş, soğuk veya
sıcak çalışma yapılması amacıyla patlama, yangın ve çalışan sağlığı
açısından güvenli veya güvensiz olduğunu gösteren ve gaz ölçüm uzmanı
tarafından düzenlenen belgeyi,
g) Gazdan arındırma uzmanı: 17/1/2020 tarihinden
önce Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel
Müdürlüğünden gazdan arındırma uzmanlığı sertifikası almış olan kişiyi,
ğ) Gaz ölçüm destek personeli: Tesiste yapılacak
periyodik gaz ölçüm işlemlerini yapmak ve yalnızca bu işlemlerle ilgili
belgeleri düzenlemek görevleriyle bu Yönetmelik hükümlerine göre İdare
tarafından yapılan sınavda başarılı olup yetki belgesi alan kişiyi,
h) Gaz ölçümü: Kapalı veya tehlikeli mahallerdeki
gaz konsantrasyonunun bu amaç için imal edilmiş ve kullanma talimatına
uygun kalibrasyonu yapılmış ölçme cihazları kullanılarak ölçülmesi ve ölçme
zamanında söz konusu mahallerin boğucu, zehirleyici, patlayıcı ve/veya
parlayıcı gazlardan sıcak/soğuk işlem, emniyetli giriş ve benzeri işlemler
yönünden güvenli olup olmadığının belirlenmesi amacıyla hazırlanmış,
yürürlükteki uygulama usul ve kaidelerine uygun olarak yapılan ölçüm
işlemini,
ı) Gaz ölçüm uzmanı: Bu Yönetmelik hükümlerine göre
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü
tarafından yapılan sınavda başarılı olarak yetki belgesi alıp bu Yönetmelik
çerçevesinde sorumlu olduğu görevleri yerine getiren kişiyi,
i) Gemi: Adı, tonilatosu ve kullanma amacı ne
olursa olsun denizde kürekten başka aletle seyredebilen her tekneyi,
j) Görevli: Gemi kaptanı, gaz ölçüm uzmanı, gaz
ölçüm destek personeli, tamir bakımdan sorumlu enspektör ve tesis
yetkilisini,
k) IMDG Kod: Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün
Denizyoluyla Taşınan Tehlikeli Yüklere İlişkin Uluslararası Kodunu,
l) İdare: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersaneler
ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğünü,
m) İnertleme: Ortamdaki oksijen oranının gaz veya
sıvı buharlarının yanmasını engelleyecek şekilde 6/3/1980 tarihli ve 8/522
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile taraf olunan Denizde Can Emniyeti
Uluslararası Sözleşmesinde belirtilen değerin altına düşürülmesi amacıyla
ortama inert gaz ekleme yoluyla ortamın yanıcı ya da reaktif durumdan
güvenli duruma geçirilmesi işlemini,
n) İnert gaz: Yanmayı desteklemeyecek oranda
oksijen içeren gaz türünü,
o) Kapalı mahal: Tanklar, boru devreleri, ambarlar
ve benzeri kapalı mahalleri,
ö) LEL: En düşük patlama sınırını,
p) Liman Başkanlığı: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Liman Başkanlıklarını,
r) PEL: Müsaade edilebilir maruz kalma sınırını,
s) Periyodik gaz ölçüm takip ve kontrol formu:
Tesiste, gaz ölçüm uzmanı tarafından gerekli ölçümler yapılarak emniyetli
giriş ile soğuk veya sıcak çalışma yapılabilmesi için gazdan arındırma
belgesi düzenlenmiş kapalı veya tehlikeli mahallerde çalışmalar devam
ettiği sürece boğucu, zehirleyici, patlayıcı ve/veya parlayıcı gazlar
açısından sıcak/soğuk işlem, emniyetli giriş ve benzeri işlemler için
güvenli olup olmadığının takibi amacıyla, asgari olarak gazdan arındırma
belgesinde belirtilen aralıklardaki süreyle, yapılan ölçüm sonucunda
düzenlenen belgeyi,
ş) Sıcak Çalışma: Kıvılcım, alev veya ısınma
oluşturan her türlü ekipmanın kullanıldığı ve ortam sıcaklığını yükselten
işlemlerin yapıldığı çalışmayı,
t) Soğuk Çalışma: Parlama, patlama ve yangın
tehlikesi meydana getirebilecek kıvılcım, alev veya ısınma oluşturan hiçbir
ekipmanın kullanılmadığı ve ortam sıcaklığını yükselten işlemlerin
yapılmadığı çalışmayı,
u) Sorumlu kişi: Tesis tarafından yapılacak işlerde
tesis yetkilisini, tesis sorumluluğu dışında kalan veya tesis dışında
bulunan gemi ve su araçlarında yapılacak işlerde ise gemi kaptanını veya
tamir bakımdan sorumlu enspektörü,
ü) Su aracı: Gemi dışında, suda yüzebilen ve tahsis
edildiği gayeye uygun olarak kullanılan her türlü araç ve yapıyı,
v) Tehlikeli mahal: Uluslararası Denizcilik
Örgütü’nün Denizyoluyla Taşınan Tehlikeli Yüklere İlişkin Uluslararası
Kodda belirtilen; katı, sıvı, gaz, aerosol haldeki parlayıcı, patlayıcı,
zehirleyici veya boğucu maddelerin depolandığı, taşındığı tanklar ve
sürekli kapalı mahaller ile bu gibi yerlerin bitişiğinde bulunan bölmeleri
ve boru devrelerini,
y) Tesis: Gemi geri dönüşüm yerini veya 28/6/2015
tarihli ve 29400 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tersane, Tekne İmal ve
Çekek Yeri Hakkında Yönetmelikte tanımlanmış tesisleri,
z) Tesis Yetkilisi: Tesis sahibini veya sahibinin
yetkili kıldığı kişiyi,
aa) VOC: Uçucu organik bileşenleri,
bb) Yetkilendirilmiş Klas Kuruluşu: 18/1/2017
tarihli ve 29952 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemiler İçin
Yetkilendirilmiş Kuruluşlar Yönetmeliği çerçevesinde Bakanlık tarafından
yetkilendirilen klas kuruluşunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar
Gazdan
arındırma işleminin yapılabileceği bölgeler
MADDE 5 –
(1) Kargo, slop, artık veya yükü
soğutma amacıyla depolanan gaz tanklarında, bölmelerinde veya boru
devrelerinde, IMDG Kodda belirtilen; katı, sıvı, gaz, aerosol haldeki
parlayıcı, patlayıcı, zehirleyici veya boğucu maddeleri taşıyan gemi ve su
araçlarından tesise yanaşacaklara veya demir sahasında sıcak veya soğuk
işlem yapacak olanlara gazdan arındırma işlemi 31/10/2012 tarihli ve 28453
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Limanlar Yönetmeliğine uygun olarak,
liman idari sahalarında gazdan arındırma işlemi için demirleme alanı
belirlenmiş ise bu alanda, belirlenmemiş ise tehlikeli madde taşıyan
gemiler için belirlenmiş olan demirleme alanlarında ve 1/10/2007 tarihli ve
26660 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tatvan Liman Yönetmeliğine uygun
olarak belirlenen demirleme alanlarında yapılır.
(2) Gemi ve su araçlarının birinci fıkrada
belirtilenler dışındaki tehlikeli mahallerinde gazdan arındırma işlemi can,
mal ve çevre emniyeti ile iş sağlığı ve güvenliği açısından tüm tedbirler
alınarak tesiste yapılabilir.
(3) Sökümü yapılacak gemi ve su aracında gazdan
arındırma işlemi, liman başkanlığının müsaadesi ile gemi, su aracı ve söküm
bölgesinde güvenlik tedbirleri alındıktan sonra yapılabilir. Bu durumda
gemi ve su aracının tesise yanaşmasından önce ve yanaştıktan sonra herhangi
bir işleme başlanmadan önce söz konusu tesis tarafından her türlü can, mal
ve çevre ile iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri alınarak gerekli gaz
ölçümlerinin yaptırılacağına dair tesis yetkilisince imzalanmış taahhütname
liman başkanlığına verilir.
(4) Gemi ve su araçlarının batma tehlikesi veya çok
ciddi hasar ile acil olarak tesise girmesini gerektiren durumlarda liman
başkanlığının müsaadesi ile demirleme alanlarında yapılacak gazdan
arındırma işlemleri muaf tutulabilir. Ancak bu gibi durumlarda gemilerin
tesislere yanaşmasından önce ve yanaştıktan sonra herhangi bir işleme
başlanmadan önce söz konusu tesisler ve gemi kaptanınca her türlü can, mal,
çevre ile iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri alınarak gerekli gaz
ölçümlerinin yaptırılacağına dair gemi kaptanı ve tesis yetkilisince
imzalanmış taahhütname liman başkanlığına verilir.
Gemi ve
su araçlarının tesise yanaşma koşulları
MADDE 6 –
(1) Bu Yönetmelikte aksi
belirtilmedikçe, IMDG Kodda belirtilen; katı, sıvı, gaz, aerosol haldeki
parlayıcı, patlayıcı, zehirleyici veya boğucu maddeleri kargo, slop, artık
veya gemi bünyesinde yer alıp kargodaki yükü soğutma amacıyla depolanan gaz
tanklarında, bölmelerinde veya boru devrelerinde taşıyan gemi ve su
araçları gazdan arındırma işlemleri tamamlanmadan ve ölçüm raporunda tesise
girmesinin uygun olduğu belirtilmeden tesise yanaşamaz. Ancak geminin demir
sahasından tesise kadar olan seyri esnasında oluşabilecek atıkların
(sludge) tutulduğu tanklarda veya bitişik mahallerde, sıcak veya soğuk
çalışma yapılmayacağı durumlarda bu mahallerde gazdan arındırma işlemi ve
ölçümü yapılmaz.
(2) IMDG Kodda belirtilen; gaz ve aerosol haldeki
parlayıcı, patlayıcı, zehirleyici veya boğucu maddeleri kargo hacimlerinde
taşıyan LNG, LPG ve bunun gibi gaz tankerlerinin gazdan arındırma
işlemlerinin, geminin liman idari sahasına gelmesinden önce yapılması
esastır. Ancak, bunun mümkün olmaması durumunda liman başkanlığı idari
sahasının; durumu, tesislere ve yaşam alanlarına mesafesi hususu göz önüne
alınarak ilgili liman başkanlığının uygun göreceği alanlarda sorumlu kişi
tarafından gazdan arındırma işlemi her türlü emniyet tedbiri alınarak
yapılır.
(3) Kargo hacimleri veya gemi ve su aracı
bünyesindeki diğer hacimlerinde inertleme yapılmış gemi ve su araçları
inertlenmiş halde tesise giremez.
Gazdan
arındırma yapılması gereken mahaller ve düzenlenecek belgeler
MADDE 7 –
(1) Gazdan arındırma işlemi, bu
Yönetmelik kapsamındaki gemi ve su araçlarının tehlikeli mahallerinde bu
Yönetmeliğin dördüncü bölümünde düzenlenen usul ve esaslara göre yapılır.
Bu Yönetmelikte tanımlanmış bütün kapalı mahaller, gaz ölçümleri yapılarak
emniyetli olduğu belirlenmedikçe güvenli giriş, sıcak veya soğuk işlem için
tehlikeli mahal olarak kabul edilir.
(2) Gaz ölçüm uzmanı ve gaz ölçüm destek personeli
tarafından GAS üzerinden düzenlenecek belgelere ilişkin usul ve esaslar
İdare tarafından belirlenir.
(3) Düzenlenen gazdan arındırma belgesi ve
eklerinin bir nüshası işlem yapılan bölgedeki liman başkanlığına, bir
nüshası gemi ve su aracının yetkilisine, bir nüshası işlem yapılacak tesise
verilir. Periyodik ölçüm yapılmasının uygun görülmesi halinde, düzenlenmiş
olan gazdan arındırma belgesinin bir nüshası gaz ölçüm destek personeline
verilir. Bir nüshası da gaz ölçüm uzmanında kalır.
(4) Gaz ölçüm destek personeli tarafından Ek-4’te yer
alan periyodik gaz ölçüm takip ve kontrol formunun düzenlenmesi durumunda,
bu formun bir nüshası işlemin yapılacağı tesisin yetkilisine, gemi ve su
aracının yetkilisine, gaz ölçüm uzmanına verilir ve bir nüshası da gaz
ölçüm destek personelinde kalır. İdare veya liman başkanlığının bu
belgeleri istemesi durumunda ilgili kişiler tarafından ibrazı zorunludur.
(5) Yetki belgesi olmayıp sadece seminer katılım
belgesi olan kişiler tarafından gaz ölçüm işlemleri gerçekleştirilemez ve
gazdan arındırma belgesi veya periyodik gaz ölçüm takip ve kontrol formu
düzenlenemez.
Gemi ve
su araçlarında kapalı veya tehlikeli mahallere girecek personelin
yeterliliği
MADDE 8 –
(1) Gemi ve su aracında kapalı
veya tehlikeli mahallere girecek personel, parlayıcı, patlayıcı, zehirleyici
veya boğucu maddeler hakkında sorumlu kişi mesuliyetinde gaz ölçüm uzmanı
tarafından bilgilendirilir.
(2) Kapalı veya tehlikeli mahallere girecek
personelin, 2/7/2013 tarihli ve 28695 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında
Yönetmeliğe uygun kişisel koruyucu donanım kullanımı zorunludur. Personelin
aynı zamanda, 18/6/2013 tarihli ve 28681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak,
yangın ve yangın söndürme teçhizatı konusunda eğitim görmüş ve bu konuda
belge almış olması gereklidir. İdare veya liman başkanlığının bu belgeleri
istemesi durumunda tesiste yapılan işlemlerde sorumlu kişi tarafından ibraz
zorunluluğu vardır.
Tehlikeli
mahallere giriş müsaadesi
MADDE 9 –
(1) Gazdan arındırma belgesi
düzenlenmeden ve mahallerin iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun
olduğu teyit edilmeden tehlikeli mahallere girilemez. Gazdan arındırma
belgesi düzenlendikten sonra; tesiste inşa, tadilat, bakım, onarım veya
söküm maksadıyla bulunan gemi ve su araçlarındaki tehlikeli mahallere
emniyetli giriş müsaadesini sorumlu kişi verir. Demir sahasındaki gemiler
için söz konusu durumda emniyetli giriş müsaadesini gazdan arındırma
belgesine istinaden gemi kaptanı verir.
Gemi ve
su araçlarının tehlikeli mahallerinde sıcak veya soğuk çalışma
MADDE 10
– (1) Tehlikeli mahallerine
emniyetli giriş, sıcak veya soğuk çalışma yapılacak gemi ve su araçlarının
söz konusu iş ve işlemlerden önce gaz ölçüm uzmanı veya periyodik ölçümler
bakımından gaz ölçüm destek personeli tarafından gaz ölçümleri yapılır.
Ölçüm sonuçlarına göre gazdan arındırma belgesi düzenlenmesine müteakip
gazdan arındırma belgesinde belirtilen emniyet kategorisini gösteren
etiket, sıcak veya soğuk çalışma yapılacak olan tehlikeli mahallin giriş
kısımlarına sorumlu kişi tarafından asılır.
(2) Sıcak veya soğuk çalışma yapılacak tehlikeli
mahallin giriş kısımlarına asılacak etiket, çalışan personelin anlayacağı
dilde hazırlanır.
(3) Gaz ölçüm işlemleri öncesinde ve sırasında;
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun yangınla
mücadele donanımlarının kullanıma hazır bulundurulduğunun, aydınlatma
donanımları ile yeterli aydınlatmanın sağlandığının, can ve mal emniyeti
ile iş sağlığı ve güvenliğine yönelik tüm tedbirlerin alındığının ve ortama
ve Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında
Yönetmeliğe uygun kişisel koruyucu donanımların personelde teçhiz
edildiğinin mesuliyeti sorumlu kişide, gemi demirde ise gemi kaptanındadır.
(4) Ortam atmosferinin değişkenlik gösterdiği
durumlarda yeterli havalandırma kesintisiz olarak sağlanmalıdır. Bu durum
gaz ölçüm uzmanının yapacağı ölçümlerde veya gaz ölçüm destek personelinin
yapacağı periyodik ölçümlerde sorumlu kişi ile koordineli olarak kontrol
edilmelidir. Bu Yönetmelik kapsamında periyodik ölçümler gaz ölçüm destek
personeli tarafından da gerçekleştirilebilir ve gaz ölçüm destek personeli
Ek-2’de yer alan sıcak çalışmaya uygunluk belgesi veya Ek-3’te yer alan soğuk
çalışma veya emniyetli giriş için uygunluk belgesini düzenleyerek imzalayabilir.
Ancak gaz ölçüm destek personeli Ek-1’de yer alan gazdan arındırma
belgesini düzenleyemez.
Gazdan
arındırma belgesi ile periyodik gaz ölçüm takip ve kontrol formu geçerlilik
süreleri
MADDE 11
– (1) Kapalı veya tehlikeli
mahallerde ilk defa sıcak veya soğuk çalışmaya başlamadan gaz ölçüm uzmanı
tarafından ölçüm ve belgelendirmeler yapılır. Bu belgelerin geçerlilik
süresi 24 saatten fazla olmamak üzere açıkça yazılır ve periyodik ölçüm
gerektiren işlerde de ölçüm periyodu belge üzerinde ayrıca belirtilir.
(2) Tesise yanaşmak için gazdan arındırma belgesi
alan gemi ve su araçlarında belgenin geçerlilik süresi 24 saati geçemez.
(3) Ölçümü yapılan kapalı veya tehlikeli mahallerin
gaz konsantrasyonunun izlenmesi, gazdan arındırma belgesinde belirtilen
koşullar ve süreler çerçevesinde gaz ölçüm uzmanının sorumluluğundadır.
Gazdan arındırma belgesi üzerinde yapılacak işlemin özelliğine göre
alınması gereken tedbirler yazılmışsa, bu tedbirlerin alınıp alınmadığı gaz
ölçüm destek personeli tarafından kontrol edilerek periyodik gaz ölçüm
takip ve kontrol formu düzenlenir. Söz konusu işlemlerin zamanında
yapılmaması durumunda gazdan arındırma belgesi geçerliliğini yitirir ve
çalışmaya devam etmeden önce gaz ölçüm uzmanı tarafından gerekli ölçüm ile
belgelendirme yeniden yapılır.
(4) Kapalı veya tehlikeli mahallerde sıcak veya
soğuk çalışmaya belge geçerlilik süresi içinde ara verilirse, çalışmaya
yeniden başlamadan önce gaz ölçümleri gaz ölçüm destek personeli tarafından
yapılır.
(5) Gaz ölçüm destek personeli tarafından ortam
şartlarının gaz ölçüm uzmanınca belirlenmiş değerlerin dışına çıktığının
tespit edilmesi halinde, gaz ölçüm uzmanı tarafından yeniden ölçüm
yapılarak belge düzenlenir.
Gaz ölçüm
uzmanlarının ve gaz ölçüm destek personelinin çalışma esasları
MADDE 12
– (1) Gazdan arındırma işlemi
yapması gereken her tesis; en az bir gaz ölçüm uzmanı istihdam eder veya
serbest çalışan en az bir gaz ölçüm uzmanı ile sözleşme yaparak hizmet
alır. Gaz ölçüm uzmanı periyodik ölçümleri yapmak üzere gaz ölçüm destek
personeli görevlendirebilir. Gaz ölçüm destek personeli yapacağı gaz ölçüm
işlemi ve düzenleyeceği belgelerde yalnızca gaz ölçüm uzmanına karşı
sorumludur. Tesis, gerekli görmesi halinde gerekli teçhizatını sağlamak
kaydıyla bu Yönetmelikte belirlenen yetki ve sorumluluklara haiz gaz ölçüm
destek personeli de istihdam edebilir.
(2) Gaz ölçüm uzmanları ve gaz ölçüm destek
personeli bu Yönetmelikte belirlenen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde
gaz ölçüm ve belgelendirmelerine yönelik görev yapar.
(3) Gaz ölçüm uzmanları ve gaz ölçüm destek
personeli, diğer görevliler ile koordineli olarak çalışır.
Ölçüm
cihazlarının özellikleri, genel bakım ve kalibrasyonu
MADDE 13
– (1) Kullanılan bütün ölçüm
cihazları, yapılacak ölçüm işi için uygun üretilmiş, kalibre edilmiş ve
onaylanmış tipte olmalıdır.
(2) Gaz ölçüm uzmanları ve gaz ölçüm destek
personeli, kullandıkları cihazların üreticisi veya yetkili temsilcisinden
cihazın kullanımı, kalibrasyonu ve teknik özellikleri konusunda eğitim
alırlar. Aldıkları eğitim, eğitim katılım belgesi ile belgelendirilir. Bu
belge, gaz ölçüm uzmanları ve gaz ölçüm destek personeli tarafından
saklanır.
(3) Cihazın üreticisi, yetkili servisi veya ilgili
konuda akredite edilmiş kurum veya kuruluşlar tarafından; kullanıcı
kılavuzunda belirtilmiş ise bu periyotlarda, belirtilmediği hallerde yılda
en az bir kez cihazın genel bakım ve kalibrasyonu yapılarak
belgelendirilir. Düzenlenen bu belgeler istenildiğinde İdareye sunulmak
üzere gaz ölçüm uzmanı ve gaz ölçüm destek personeli tarafından 5 yıl
süreyle saklanır.
Gaz ölçüm
uzmanının ve gaz ölçüm destek personelinin donanımları
MADDE 14
– (1) Gaz ölçüm uzmanı ve gaz
ölçüm destek personeli, yapılacak işlemi ve potansiyel tehlikeleri göz
önüne alarak, kendi can güvenliğini ve sağlıklı ölçüm yapabilme koşullarını
sağlayacak aşağıda nitelikleri yer alan cihaz veya cihazları
bulundurmalıdır:
a) Patlayıcı gaz konsantrasyonu ölçme cihazı.
b) Oksijen konsantrasyonu ölçme cihazı.
c) Karbonmonoksit (CO) ve hidrojensülfür (H2S) gibi bilinen veya
potansiyel tehlike oluşturabilecek zehirleyici gazları ölçme cihazı ve
gerekli donanımı.
ç) VOC için ölçüm cihazı.
(2) Ölçüm yapılan mahalde birinci fıkrada
belirtilen cihazlarla ölçülemeyen gaz veya buharlar olması durumunda söz
konusu gazlar uygun cihazlarla ölçülerek bulunan değerler, gaz ölçüm uzmanı
veya gaz ölçüm destek personeli tarafından sırasıyla Ek-1 ve Ek-4’te yer
alan belgelerdeki “Diğer” kısmına işlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yetki, Görev ve Sorumluluk
İdarenin
yetki ve sorumlulukları
MADDE 15
– (1) İdare, gaz ölçüm uzmanlığı
ve gaz ölçüm destek personeli semineri düzenleme taleplerinin uygun olup
olmadığına karar verir, düzenlenen seminerlere gözlemci sıfatıyla personel
göndererek seminerin uygun şekilde yapılıp yapılmadığını denetler.
(2) İdare, bu Yönetmelikte belirtilen şartlara
sahip olanlara gaz ölçüm uzmanlığı ve gaz ölçüm destek personeli yetki
belgesi düzenler veya gerektiği durumlarda düzenlemiş olduğu yetki
belgelerini iptal eder.
(3) İdare, gaz ölçüm uzmanlarının ve gaz ölçüm
destek personelinin kayıtlarını tutar ve gerektiğinde düzenlenen belgelerin
bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu araştırır.
Liman
başkanlıklarının yetki ve sorumlulukları
MADDE 16
– (1) Liman Başkanlığı;
a) Gaz ölçüm uzmanı ile gaz ölçüm destek personeli
tarafından düzenlenen belgelerin bu Yönetmelikte belirtilen şekilde
düzenlenip düzenlenmediğinin kontrolünü yapmak ile usulüne uygun şekilde
düzenlenmediğinin tespit edilmesi halinde gerekli yaptırımları uygulamakla
ve bu durumu İdareye en geç 5 iş günü içerisinde bildirmekle,
b) Tesis yetkilisinin görevlerini yerine
getirmediğinin tespit edilmesi halinde gerekli idari yaptırımları uygulamakla
ve bu durumu İdareye en geç 5 iş günü içerisinde bildirmekle,
c) Demir sahasında bekleyen gemi ve su araçlarının
tesise yanaşmaları taleplerinde düzenlenmiş gazdan arındırma belgelerinin
düzenlenme tarihlerinin 24 saati aşmadığının kontrolünü yapmakla,
ç) 5 inci ve 6 ncı maddelerde belirtilen koşullar
çerçevesinde tesise yanaşma veya demirleme müsaadesini vermek ya da
vermemekle,
d) İhbar, şikâyet veya şüphe duyulan durumların
hasıl olması halinde gaz ölçüm işlemleri ile ilgili program dışı denetim
yapmakla ve gerek görmesi halinde bu kapsamda yeni bir gazdan arındırma belgesi
istemekle,
yetkili ve sorumludur.
Görevlilerin
yetki ve sorumluluk dağılımı
MADDE 17
– (1) Tesiste tadilat, bakım,
onarım veya söküm işlemi maksadıyla bulunan gemi ve su araçlarının kapalı
veya tehlikeli mahallerindeki gazdan arındırma işlemlerinde belge düzenleme
aşamasına kadar yetki ve sorumluluk sorumlu kişidedir. Demir sahasındaki
gemiler için söz konusu durumda gemi kaptanı yetkili ve sorumludur.
(2) Diğer aşamalardaki sorumluluk, yapılacak olan
işin veya işlemin durumuna göre sorumlu kişidedir.
(3) Görevliler, gazdan arındırma işlemlerinin her
aşamasında, birbirleriyle ve diğer personel ile koordineli çalışarak can,
mal ve çevre güvenliği için gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler.
(4) İş güvenliği alanında diğer mevzuat tarafından
belirlenen görev ve sorumluluklar saklıdır.
Gaz ölçüm
uzmanının yetki ve sorumlulukları
MADDE 18
– (1) Gaz ölçüm uzmanı;
a) Gazdan arındırma belgesi düzenlemeden önce
gerekli ölçümleri yapmakla,
b) Gemi ve su araçlarında bulunan kapalı veya
tehlikeli mahallerde; can, mal ve çevre ile iş sağlığı ve güvenliğinin
korunması amacıyla, ölçüm cihazları kullanarak bu mahallerin emniyetli
giriş, sıcak veya soğuk çalışma için uygun olup olmadığını belirlemekle,
c) Diğer görevliler ile koordineli bir şekilde
çalışarak belirlenen kapalı veya tehlikeli mahalde gaz ölçümünü yapmak ve
yapılan ölçümle ilgili gerekli uyarıları yazılı olarak görevlilere
bildirmekle,
ç) Gazdan arındırma belgesinde belirtilen tehlikeli
veya kapalı mahallin emniyet kategorisine ait uyarı etiketlerinin söz
konusu mahal girişine asıldığını kontrol etmekle,
d) Bu Yönetmelik esaslarına uygun olarak gazdan
arındırma belgesi ile sıcak çalışmaya uygunluk belgesi veya soğuk çalışma
veya emniyetli giriş için uygunluk belgesini formatına uygun olarak
düzenlemekle,
e) Düzenlemiş olduğu belgeleri ölçümün yapılmasını
müteakip GAS programına yüklemekle ve bunların bir nüshasını gemi veya su
aracının ya da tesisin idari sahasında bulunduğu liman başkanlığına
sunmakla,
f) Kullandığı ölçüm cihazlarının üreticisi, yetkili
temsilcisi veya ilgili konuda akredite edilmiş kurum veya kuruluşlara genel
bakım ve kalibrasyonunu veya doğrulama testini yaptırmak ve kayıtlarını
tutmakla,
g) Kullandığı ölçüm cihazlarının günlük bakım
tutumlarını ve doğrulama testlerini yapmakla,
ğ) Düzenlemiş olduğu ve gaz ölçüm destek personeli
tarafından kendisine teslim edilen belgelerin bir nüshasını en az 5 yıl
muhafaza etmek ve talep edildiğinde İdare veya liman başkanlığına ibraz
etmekle,
h) İdare veya liman başkanlığı tarafından gaz ölçüm
uzmanlığı sertifikasının kendisinden yazılı olarak istenmesi halinde söz
konusu belgeyi İdareye veya liman başkanlığına iletmekle,
ı) Kapalı veya tehlikeli mahallerde işlem yapılması
esnasında gaz konsantrasyonunun izlenerek, uygun limitler dahilinde
muhafazasının sağlandığına ilişkin kontrolün gaz ölçüm destek personeli
tarafından yapılacak ölçüm periyotlarını belirlemekle ve gaz ölçüm destek
personeli tarafından yapılacak ölçümleri takip ve kontrol etmekle,
yetkili ve sorumludur.
Gaz ölçüm
destek personelinin yetki ve sorumlulukları
MADDE 19
– (1) Gaz ölçüm destek personeli;
a) Bu Yönetmelik esaslarına uygun, düzenli ve gaz
ölçüm uzmanına karşı sorumlu olarak ölçüm yapmakla ve ölçüm yaptığı
mahallerin periyodik gaz ölçüm takip ve kontrol formunu, formatına uygun olarak
düzenlemekle,
b) Kapalı veya tehlikeli mahallerin; ölçüm
cihazları kullanarak, emniyetli giriş, sıcak veya soğuk çalışmaya
uygunluğunun devamlılığını belirlemekle,
c) Düzenlemiş olduğu belgelerin bir nüshasını
ölçümün yapılmasını müteakip sorumlu kişiye vermekle ve bu belgeleri GAS
programına yüklemekle,
ç) Kullandığı ölçüm cihazlarının üreticisine,
yetkili temsilcisi veya ilgili konuda akredite edilmiş kurum veya
kuruluşlarına genel bakım ve kalibrasyonunu veya doğrulama testini
yaptırmak ve bu işlemlere ait kayıtlarını tutmakla,
d) Kullandığı ölçüm cihazlarının günlük bakım
tutumlarını ve doğrulama testlerini düzenli olarak yapmakla,
e) Düzenlemiş olduğu bütün belgelerin bir nüshasını
gaz ölçüm uzmanına vermekle ve fiziksel olarak en az 1 yıl muhafaza
etmekle,
yetkili ve sorumludur.
Tesisin
yetki ve sorumlulukları
MADDE 20
– (1) Tesis;
a) Gaz ölçüm uzmanı istihdam etmekle veya serbest
çalışan en az bir gaz ölçüm uzmanı ile sözleşme yapmakla,
b) Bu Yönetmelik çerçevesinde tesiste yapılması
gerekli gazdan arındırma işlemlerini ve gaz ölçümlerini yaptırmakla,
c) Kapalı veya tehlikeli mahallere giriş izni
vermek ve bu mahallerde emniyetli giriş, soğuk veya sıcak çalışma öncesinde
ve sırasında can, mal ve çevre ile iş sağlığı ve güvenliği ile alakalı tüm
tedbirleri almak ve aldırmakla,
ç) Kapalı veya tehlikeli mahallerde çalışacak
personele gerekli eğitimleri aldırmakla,
d) Gaz ölçüm uzmanı istihdam eden tesislerde, gaz
ölçümleri için gerekli tüm cihaz ve ekipmanı temin etmek ve bakım
tutumlarının yapılmasını sağlamakla,
e) Gerekli görmesi durumunda gaz ölçüm destek
personeli istihdam etmekle, periyodik gaz ölçümleri için gerekli tüm cihaz
ve ekipmanı temin etmek ve bakım tutumlarının yapılmasını sağlamakla,
yetkili ve sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gazdan Arındırma Belgesinin Düzenleneceği Durumlar,
Uyulması Gereken Kurallar
Gazdan
arındırma belgesinin düzenleneceği durumlar
MADDE 21
– (1) İnşa, tadilat, bakım onarım
veya söküm amacıyla tesiste veya demir sahasında bulunan gemi ve su
aracındaki katı, sıvı, gaz, aerosol haldeki parlayıcı, patlayıcı, boğucu ve
zehirleyici maddelerin depolandığı ve taşındığı tanklar, ambarlar, dip, üst
veya asma tanklar, makine dairesi yakıt ve yağ tankları, pompa dairesi ve
diğer tüm kapalı yerlerde yapılan temizleme ve havalandırma işlemlerinin
öncesinde, sırasında ve sonrasında; emniyetli giriş, sıcak veya soğuk
çalışma yapmak için aşağıda belirtilen durumlarda gazdan arındırma belgesi
düzenlenir:
a) Zehirleyici veya boğucu maddeler bulunan veya
daha önce bu maddelerin bulunduğu kapalı veya tehlikeli mahallerde ve gerek
duyulduğunda bitişik bölmelerde işlem yapıldığında.
b) Yanıcı, parlayıcı veya patlayıcı özelliği
bulunan veya daha önce bu maddelerin bulunduğu kapalı veya tehlikeli
mahallerde ve bu mahaller ile bitişik bölmelerdeki her türlü çalışmada.
c) Bu maddenin (b) bendinde belirtilen kapalı veya
tehlikeli mahallerle irtibatlı boru devresi, kangal, tulumba, bağlantı
elemanı gibi yan unsurlarda yapılacak sıcak işlemlerde.
ç) Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı maddelerin ve
basınçlı sistemlerin bulunduğu sintine, makine dairesi gibi bölmelerde
yapılacak sıcak işlemlerde.
d) Normal çalışma şartlarında basınç altında
bulunan veya yanıcı, boğucu ya da zehirleyici özellikte maddeler içeren
sistemlere ait bağlantı elemanları, boru devreleri, kangallar, tulumbalar
üzerinde, yakınında ve bitişik bölmelerde yapılacak sıcak işlemlerde.
e) Drain, kondenser devreleri gibi içi boş yapısal
elemanlarda yapılacak sıcak işlemlerde.
f) Tanklar, boru devreleri, yük depoları, dümen
dairesi, tamamıyla kapalı ambar kapakları, kapalı korkuluklar, babalar ve
benzeri kapalı mahallerde yapılacak işlemlerde.
Gazdan
arındırma belgesinin düzenlenmesinde uyulması gereken kurallar
MADDE 22
– (1) Aşağıda belirtilen işlemler
kapalı veya tehlikeli mahallerde yapılırken gerekirse gaz ölçüm uzmanı veya
gaz ölçüm uzmanının belirlediği koşullarda gaz ölçüm destek personeli,
işlemlerin yapıldığı mahalde gözlem ve değerlendirmeler için nezaret
edebilir:
a) Zehirleyici veya boğucu gaz konsantrasyonunun
tehlikeli oranda artması sonucunu doğurabilecek işlemler yapılırken.
b) Perçin veya kaynak yerlerinden sızıntı
olabilecek veya koruyucu maddelerle kaplanmış yerlerde sıcak işlem
yapılırken.
c) Yanıcı ve zehirleyici gaz içeren astar boya,
epoksi boya veya yüzey boyası kullanılırken.
ç) Bir bölmedeki slaç, çamur ve tortu tabakasının
temizlenmesi gibi tehlikeli, yanıcı veya zehirleyici gazın açığa çıkmasına
neden olan işlemler yapılırken.
d) Parlayıcı, patlayıcı, boğucu ve zehirleyici
maddeleri taşıyan gemi ve su aracının bakımı veya onarımı yapılırken.
e) Gemi ve su araçlarının söküm işlemleri
sırasında, parlayıcı, patlayıcı, boğucu ve zehirleyici maddelerin depolandığı
mahallerde ve bu mahallere bitişik mahallerde sıcak veya soğuk işlem
yapılırken.
(2) Tesiste veya demirleme sahasında bulunan gemi
ve su araçlarının kapalı veya tehlikeli mahallerinde gerçekleştirilen
işlemlerin devam etmesi durumunda ölçümler gaz ölçüm uzmanının
belirleyeceği periyotlarda sürekli yapılarak bulunan değerler Ek-4’te yer
alan periyodik gaz ölçüm takip ve kontrol formuna işlenir ve ölçüm süreleri
ile işlemin özelliğine göre alınması gereken tedbirler belirtilir.
Kapalı
veya tehlikeli bölmelerin sınıflandırılması
MADDE 23
– (1) Kapalı veya tehlikeli
bölmeler aşağıdaki gibi sınıflandırılır:
a) I. Sınıf Kapalı Bölmeler: İnsan yaşamına ve
sağlığına acil tehlike oluşturan atmosfer şartlarının mevcut olduğu veya
olabileceği yerlerdir. Bu şartlar;
1) LEL’i % 10 veya daha fazla oranında olan
patlayıcı gazın bulunması.
2) Oksijen konsantrasyonunun % 16’dan az veya %
22’den daha fazla olması.
b) II. Sınıf Kapalı Bölmeler: İnsan sağlığına acil
tehlike teşkil etmeyen, ancak tehlikeli hale gelmesi beklenen atmosfer
şartlarına ve ortamına haiz bölmelerdir. Bu şartlar;
1) Yanıcı, parlayıcı veya patlayıcı maddelerin
mevcudiyeti.
2) LEL’in % 1’i ile % 10’u arasındaki
konsantrasyonlarda gazların bulunduğu ortam şartlarının mevcudiyeti.
3) PEL’e eşit veya üstündeki oranlarda zehirleyici
veya boğucu gaz seviyelerinin mevcudiyeti.
c) III. Sınıf Kapalı Bölmeler: İnsan sağlığına acil
tehlike oluşturmayacak oranda tehlikeli olan veya tehlikeli olması muhtemel
ortam ve şartlara sahip yerlerdir. Bu yerlerde LEL’in % 1’inden daha az
patlayıcı gaz konsantrasyonu, dış atmosfer şartlarına yakın oksijen
konsantrasyonu ve PEL’in altında zehirli gaz oranları olmalı ve bu oranlar
istikrarlı, emin bir şekilde muhafaza edilebilmelidir.
ç) IV. Sınıf Kapalı Bölmeler: Yukarıdaki bentlerde
açıklananlardan daha az potansiyel tehlike oluşturan ve % 20 - 21 oranında
oksijen konsantrasyonu içeren mahallerdir.
(2) PEL’i belirlemek için 23/6/2017 tarihli ve
30105 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasalların Kaydı,
Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik hükümlerine
uygun olarak malzeme güvenlik bilgi formunda (MSDS) veya bu formun diğer
ülkelerdeki muadili olan formlarda verilen üretici referans değerleri
kullanılır.
Emniyet
kategorileri
MADDE 24
– (1) Gaz ölçüm işlemleri
yapıldığında, karışıklığa engel olmak ve yanlış anlaşılmalara sebebiyet
vermemek maksadıyla; gaz ölçümünün yapıldığı tehlikeli veya kapalı mahallin
emniyet kategorisi aşağıda belirtilen standart etiketleme veya kategori
ifadeleri kullanılarak belge üzerinde gösterilir:
a) Personel için Emniyetsiz-Sıcak İşlem için
Emniyetsiz Kategorisi: Aşağıdaki durumlarda gazdan arındırma belgesinin
kategori bölümüne (1) yazılır:
1) Kapalı veya tehlikeli mahalde mevcut veya
oluşabilecek zehirleyici madde veya gazlardan kaynaklanan zehirlenme
tehlikesi ve oksijen yetersizliği nedeniyle boğulma tehlikesi olduğunda.
2) Kapalı veya tehlikeli mahalde mevcut veya
oluşabilecek yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı madde veya oksijen
konsantrasyonundan kaynaklanan yangın veya patlama tehlikesi olduğunda.
3) Sıcak işlem yapılması sonucunda kapalı veya
tehlikeli mahalde yanıcı, patlayıcı veya reaktif artık maddelerin, gazların
olması veya oksijen konsantrasyonunun yükselmesi nedeniyle yangın, patlama
veya zehirlenme tehlikesi mevcut olduğunda.
4) Sıcak işlem yapılırken, gereken tedbirlerin
alınmaması halinde, yan mahallerde yangın, patlama veya zehirlenme
tehlikesi mevcut olduğunda.
b) Kişisel Koruyucu Donanımı Olmayan Personel için
Emniyetsiz-Sıcak İşlem için Emniyetsiz Kategorisi: Aşağıdaki durumlarda
gazdan arındırma belgesinin kategori bölümüne (2) yazılır:
1) Kapalı veya tehlikeli mahalde olması muhtemel
veya açığa çıkabilecek zehirli maddeler veya gazlar insan sağlığına acil
tehlike teşkil eden orandan az olup, kullanılacak kişisel koruyucu donanım
ile emniyetli kullanım ve koruma sınırları içinde olduğunda.
2) Kapalı veya tehlikeli mahalde olması muhtemel
veya açığa çıkabilecek patlayıcı gaz oranları LEL’in % 10’undan az
olduğunda ve bu oranın altında kontrol altında tutulabildiğinde.
3) Kapalı veya tehlikeli mahalde sıcak işlem
yapılması sonucunda bu mahalde veya gerektiği gibi koruma altına alınmayan
yan bölmelerde yangın ve patlama tehlikesi veya aşırı zehirleyici gaz
oranları ortaya çıkması söz konusu olduğunda.
4) Oksijen konsantrasyonu % 20’den az, % 10’dan
fazla olduğunda.
c) Personel için Emniyetsiz-Dışardan Sıcak İşlem
için Emniyetli Kategorisi: Aşağıdaki durumlarda gazdan arındırma belgesinin
kategori bölümüne (3) yazılır:
1) Dümen yelpazesi, tamamıyla kapalı ambar
kapakları, kapalı korkuluklar, babalar gibi yük ve malzeme taşınmayan
kapalı veya tehlikeli mahalde patlama tehlikesi olmayan bir gaz karışımı
oluşturmak amacıyla yeterli konsantrasyonda asal bir gaz kullanıldığında.
2) Kapalı veya tehlikeli mahaldeki oksijen
konsantrasyonunun, yanma ve yaşam için gerekli olan seviyeden düşük
olduğunda.
3) Kapalı veya tehlikeli mahalli tecrit etmek için
gerekli önlemlerin alındığı ve artık gazın kapalı veya tehlikeli mahalden
boşaltılana kadar tecrit önlemleri sürdürüldüğünde.
ç) Bastırma veya Örtme Yöntemi ile Emniyet Altına
Alınmış, Dışardan Sıcak İşlem için Emniyetli-Personel için Emniyetsiz
Kategorisi: Aşağıdaki durumlarda gazdan arındırma belgesinin kategori
bölümüne (4) yazılır:
1) Dümen yelpazesi, tamamıyla kapalı ambar
kapakları, kapalı korkuluklar, babalar gibi yük ve malzeme taşınmayan
kapalı veya tehlikeli mahal tamamen parlayıcı ve patlayıcı olmayan bir sıvı
ile doldurulduğunda.
2) Kapalı veya tehlikeli mahaldeki sıvı seviyesini
ölçme olanağı olduğu ve bu mahal içindeki tüm hava ve gaz boşlukları
ortadan kaldırıldığında.
3) Hangi maddeyle kontrol altına alındığı belge
üzerine yazılmak suretiyle patlayıcı gaz içeren kapalı veya tehlikeli
mahallerin inertlenmesi maksadıyla basınçlı bir inert gaz ile kontrol
altına alındığında.
4) Kapalı veya tehlikeli mahallere bitişik bölmeler
gerekli tedbirlerle korunduğunda.
d) Personel için Emniyetli-Sıcak İşlem için
Emniyetli Kategorisi: Aşağıdaki durumlarda gazdan arındırma belgesinin
kategori bölümüne (5) yazılır:
1) Kapalı veya tehlikeli mahalde tehlike teşkil
edebilecek oranda zehirleyici veya boğucu maddeler ve gazlar olmadığında
veya mevcut şartlar altında açığa çıkma riski bulunmadığında, oksijen
konsantrasyonunun uygun ve yeterli olduğunda ve uygun bir havalandırma ile
bu şartların PEL’in altında muhafaza edilebildiğinde.
2) Yanıcı maddeler veya gazlar temizlendiğinde,
tekrar açığa çıkma olasılığı bulunmadığında ve havalandırma ile kontrol
edilebildiğinde.
3) Kapalı veya tehlikeli mahalli çevreleyen bitişik
bölmeler gerektiği şekilde korunduğunda.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Seminer ve Belgelendirme
Gaz ölçüm
uzmanı ve gaz ölçüm destek personeli semineri ve belgelendirilmesi
MADDE 25
– (1) Türk Mühendis ve Mimar
Odaları Birliği Gemi Mühendisleri Odası, Türk Mühendis ve Mimar Odaları
Birliği Gemi Makineleri İşletme Mühendisleri Odası, Deniz Ticaret Odaları,
Türkiye Gemi İnşa Sanayicileri Birliği, yetkilendirilmiş klas kuruluşları,
üniversitelerin lisans düzeyinde öğretim veren mühendislik veya fen
fakültelerinden gemi inşa mühendisliği, kimya mühendisliği dallarında
eğitim veren fakülte veya denizcilik fakülteleri gaz ölçüm uzmanı veya gaz
ölçüm destek personeli adaylarına seminer vermek üzere İdareden uygunluk
talep eder. Gaz ölçüm uzmanı ve gaz ölçüm destek personeli adaylarına
yönelik seminerler bir arada yapılamaz.
(2) Seminer için uygunluk taleplerinde seminer
tarihi ve yeri, seminer programı ve eğitici personelin yeterlilikleri
hakkında bilgileri seminer planlama tarihinden en az 2 ay öncesinde
uygunluk almak için İdareye sunulması gerekmektedir. Seminer programı 26
ncı maddede belirtilen konu başlıklarını ve örnek uygulamayı kapsamalıdır.
İdareden uygunluk alındıktan sonra; düzenlenecek seminerlerde asgari 10,
azami 30 katılımcı kaydı yapılır. Katılımcı sayısında bu maddenin altıncı
fıkrasında belirtilen personel de dikkate alınır.
(3) Seminer programı uygun bulunan kuruluşlar,
yapılan seminer çalışmasından sonra programın en az %80’ine katılan
katılımcılara seminer katılım sertifikası düzenler. Seminer katılım
sertifikasında seminer izninin tarih ve sayısı, seminer tarih aralığı,
semineri düzenleyen kuruluş, sertifikanın düzenlendiği tarih, katılımcının
adı soyadı, kimlik numarası ve katılımcı sertifikasını onaylayan kişinin
unvan ve imzası yer alır. İdare tarafından gönderilen gözlemci personel bu
hususları kontrol eder.
(4) Gaz ölçüm uzmanı adaylarına yönelik seminere,
aşağıda belirtilen yeterlilikteki kişiler katılabilir:
a) Üniversitelerin lisans düzeyinde öğretim veren
mühendislik veya fen fakültelerinden mezun ve en az 2 yıl tersane veya
gemide çalışmış veya en az 1 yıl bakım, onarım veya gemi söküm tesisinde
çalışmış olan kimya mühendisleri, kimyagerler, makine mühendisleri.
b) Gemi Mühendisleri Odasına kayıt şartlarını
taşıyan mühendisler.
c) Gemi Makineleri İşletme Mühendisleri Odasına
kayıt şartlarını taşıyan mühendisler.
ç) A veya B sınıfı iş güvenliği uzmanı olarak en az
2 yıl tesiste çalışmış olanlar.
(5) Gaz ölçüm destek personeli adaylarına yönelik
seminere aşağıda belirtilen yeterlilikteki kişiler katılabilir:
a) İş güvenliği uzmanı sertifikasına sahip olanlar.
b) Gemi inşa, gemi makinaları işletme, deniz
ulaştırma işletme, deniz ve liman işletmeciliği, iş sağlığı ve güvenliği
ile yangın veya kimya alanlarında eğitim veren meslek yüksek okulundan
mezun ve tesiste veya gemide en az 2 yıl süreyle çalışmış olanlar.
(6) Semineri düzenleyen kuruluşlar, İdarece
görevlendirilmesi halinde ve Bakanlıkta görevli olup bu maddenin dördüncü
veya beşinci fıkrasındaki şartları taşıyan 3 personele seminere ücretsiz
katılım hakkı verir ve devam şartını yerine getirmesi halinde katılımcı
sertifikası düzenler.
Seminer
içeriği ve seminer verecek eğitimcilerin yeterlilikleri
MADDE 26
– (1) Gaz ölçüm uzmanlığı semineri
en az aşağıdaki konu başlıkları hakkında uzmanlık düzeyinde bilgi içerir:
a) İlgili mevzuat ve uygulama genel bilgileri.
b) Gemiyle ilgili tanımlar.
c) Gaz çeşitleri, yanma ve patlama ile ilgili genel
bilgiler.
ç) Örnek alma, gaz ölçüm cihazlarının tanıtımı, gaz
ölçümü ve sertifikalandırma.
d) Kapalı yerlerin sınıflandırılması ve kapalı
yerlerde çalışma şartları.
e) Kapalı alanlara giriş ve çalışma izinleri ile
tehlikeler.
f) Tankların yıkanması ve inertleme.
g) Denizde güvenlik, can kurtarma araçlarının
bakımı ve kullanılması.
ğ) Yangın güvenliği.
h) İlk yardım.
ı) Temel iş sağlığı ve güvenliği kuralları.
i) Kapalı ortamlar, acil durumlar, parlayıcı veya
patlayıcı gaz ve kimyasallarla alakalı iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ve
uygulamaları.
j) Uygulama örnekleri.
(2) Gaz ölçüm destek personeli adaylarına yönelik
olarak düzenlenecek seminer, asgari olarak aşağıdaki konu başlıkları
hakkında temel düzeyde bilgi içerir:
a) İlgili mevzuat ve uygulama genel bilgileri.
b) Gemiyle ilgili tanımlar.
c) Gaz çeşitleri, yanma ve patlama ile ilgili genel
bilgiler.
ç) Örnek alma, gaz ölçüm cihazlarının tanıtımı, gaz
ölçümü ve sertifikalandırma işlemleri.
d) Kapalı alanlara giriş ve çalışma izinleri ile
tehlikeler.
e) Denizde güvenlik, can kurtarma araçlarının
bakımı ve kullanılması.
f) Yangın güvenliği.
g) İlk yardım.
ğ) Temel iş sağlığı ve güvenliği kuralları.
h) Kapalı ortamlar, acil durumlar, parlayıcı veya
patlayıcı gaz ve kimyasallarla alakalı iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı.
ı) Uygulama örnekleri.
(3) Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında
belirtilen konu başlıkları hakkında seminer verecek kişilerin,
üniversitelerin kimya, gemi inşa ve denizcilik ile ilgili fakültelerinden
en az lisans düzeyinde belgeleri ile eğitim vereceği konularla ilgili
faaliyet alanında iş tecrübesi hakkındaki belgeler 25 inci madde kapsamında
seminer düzenleme yetki talebi dosyasına eklenir.
Gaz ölçüm
uzmanı ve gaz ölçüm destek personeli sınavı müracaat, genel şartları,
sonuçlarının ilanı ve itiraz
MADDE 27
– (1) Sınav ücreti ve sınavla
ilgili diğer bilgiler, sınav tarihinden en az 30 gün önce İdarenin internet
sitesinden (www.tkygm.gov.tr) ilan edilir.
(2) Sınavlar İdare tarafından, belirlenen
tarihlerde yapılır. Gaz ölçüm uzmanı ve gaz ölçüm destek personeli
adaylarına yönelik sınavlar bir arada yapılamaz.
(3) Gaz ölçüm uzmanı semineri veya gaz ölçüm destek
personeli semineri katılım sertifikasına sahip kişiler sınav gününden en az
15 gün önce İdareye ulaşmış olacak şekilde aşağıdaki belgelerle şahsen,
kargo veya iadeli taahhütlü posta ile sınav müracaatlarını yaparlar:
a) Şekli, İdarenin internet sitesinden yayımlanan
başvuru formu.
b) Sınav tarihinden önceki 1 yıl içinde seminere
katıldığını belirtir gaz ölçüm uzmanlığı semineri veya gaz ölçüm destek
personeli semineri katılım sertifikasının kopyası.
c) Mezuniyet belgesinin ve 25 inci maddede sayılan
şartları taşıdığını gösteren belgelerin kopyası.
ç) İlk defa gaz ölçüm uzmanı olarak
yetkilendirilecek kimya mühendisleri, kimyagerler, makine mühendisleri veya
gaz ölçüm destek personeli olarak yetkilendirilecek kişiler için iş
tecrübesini gösterir ilgili firmadan alınmış yazı veya çalışma süresini
gösteren resmî belge.
d) e-Devlet Kapısı üzerinde e-denizcilik ödeme
sisteminden sınav ücretinin yatırıldığına dair makbuz.
(4) Sınava katılımı uygun görülen adayların isim
listesi sınav tarihinden en az 5 gün önce İdarenin internet sitesinden ilan
edilir.
(5) Adaylar, ilan edilen sınav günü başlama
saatinden en az 30 dakika önce sınav yerinde resmî kimlik belgeleri ile
hazır bulunmak zorundadırlar.
(6) Müracaat ettiği halde sınava girmeyenlerin
sınav ücreti iade edilmez.
(7) Sınav, 26 ncı maddenin birinci veya ikinci
fıkrası kapsamındaki konuları içerir.
(8) Sınav çoktan seçmeli test usulüyle yapılır,
sınav sonucunda yüz üzerinden en az yetmiş puan alan kişiler başarılı
sayılır.
(9) Sınav sonucunda başarılı olan adayların listesi
sınav tarihinden itibaren 15 gün içerisinde İdarenin internet sitesinden
ilan edilir.
(10) Sınav sonuçlarına itirazlar, sınav
sonuçlarının yayımlanmasını müteakip 10 iş günü içinde İdareye yazılı
olarak yapılır. İtirazlar, İdare tarafından en az üç kişiden oluşturulan
komisyon tarafından incelenerek sonuçlandırılır.
(11) Sınava katılmayanların ve sınavlarında
başarısız olan adayların, sonraki 2 sınav başvurusunda önceki başvuruda
sunduğu seminer katılım sertifikası geçerli kabul edilir. Başarısız olduğu
sınavdan itibaren 2 yıl süreyle İdare tarafından düzenlenecek bir sınava
katılım sağlamayan adaylar ile sonraki iki sınavda başarılı olamayan adayların
tekrar gaz ölçüm uzmanı veya gaz ölçüm destek personeli seminerine katılımı
gereklidir.
Gaz ölçüm
uzmanlarının ve gaz ölçüm destek personelinin yetkilendirilmesi
MADDE 28
– (1) 27 nci maddede belirtilen
sınavda başarılı olan adayların yetki belgesi ücretinin e-Devlet Kapısı
üzerinde e-denizcilik ödeme sisteminden yatırıldığına dair makbuzu şahsen,
kargo veya iadeli taahhütlü posta yoluyla İdareye iletilmesini müteakip gaz
ölçüm uzmanı yetki belgesi veya gaz ölçüm destek personeli yetki belgesi
düzenlenir.
(2) Gaz ölçüm uzmanı yetki belgesinin geçerlilik
süresi belge düzenleme tarihinden itibaren 5 yıldır. Belge geçerlilik
süresi içerisinde yılda 20’den az olmamak üzere en az 100 adet gazdan
arındırma belgesi düzenleyen gaz ölçüm uzmanlarına sınavsız şekilde yeniden
beş yıllık yetki belgesi düzenlenir. Bu şekilde yapılacak başvurular belge
geçerlilik süresinin bitiminden itibaren en geç 3 ay içinde yapılmak
zorundadır. Bu şartları tamamlamadığı halde belgesini yenilemek isteyen gaz
ölçüm uzmanlarının yeniden sınava girmesi mecburidir.
(3) Geçerli yetki belgesi bulunan veya belge
geçerlilik süresinin bitiminden itibaren 3 ay içerisinde gaz ölçüm uzmanı
sınavına başvuran gaz ölçüm uzmanlarının seminer katılım belgesi
sunmalarına gerek bulunmamaktadır. Sınava giriş için başvuru formu ve sınav
ücretinin yatırıldığına dair makbuzun sunulması gerekir.
(4) Sınavda başarılı olan gaz ölçüm uzmanları ile
bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şekilde gazdan arındırma
belgelerini sunarak yetkisinin yenilenmesini isteyen gaz ölçüm uzmanlarına,
yetki belgesi ücretinin e-Devlet Kapısı üzerinde e-denizcilik ödeme
sisteminden yatırıldığına dair makbuz ile İdareye şahsen, kargo veya iadeli
taahhütlü posta yoluyla müracaatları sonucu, İdare tarafından yeniden beş
yıllık yetki belgesi düzenlenir.
(5) Gaz ölçüm destek personeli yetki belgesinin
geçerlilik süresi belge düzenleme tarihinden itibaren 5 yıldır. Belge
geçerlilik süresi içerisinde yılda 20’den az olmamak üzere en az 100 adet
periyodik gaz ölçüm takip ve kontrol formu düzenleyen gaz ölçüm destek
personeline, sınavsız şekilde yeniden 5 yıllık yetki belgesi düzenlenir. Bu
şekilde yapılacak başvurular belge geçerlilik süresinin bitiminden itibaren
en geç 3 ay içinde yapılmak zorundadır. Bu şartları tamamlamadığı halde
belgesini yenilemek isteyen gaz ölçüm destek personelinin yeniden sınava
girmesi mecburidir.
(6) Geçerli yetki belgesi bulunan veya belge
geçerlilik süresinin bitiminden itibaren 3 ay içerisinde gaz ölçüm destek
personeli sınavına başvuran gaz ölçüm destek personelinin seminer katılım
belgesi sunmalarına gerek bulunmamaktadır. Sınava giriş için başvuru formu
ve sınav ücretinin yatırıldığına dair makbuzun İdareye sunulması gerekir.
(7) Sınavda başarılı olan gaz ölçüm destek personeli
ile bu maddenin beşinci fıkrasında belirtilen şekilde periyodik gaz ölçüm
takip ve kontrol formlarını sunarak yetkisinin yenilenmesini isteyen gaz
ölçüm destek personeline, yetki belgesi ücretinin e-Devlet Kapısı üzerinde
e-denizcilik ödeme sisteminden yatırıldığına dair makbuz ile İdareye
şahsen, kargo veya iadeli taahhütlü posta yoluyla müracaatları sonucu,
İdare tarafından yeniden 5 yıllık yetki belgesi düzenlenir.
(8) Düzenlenen yetki belgeleri gaz ölçüm uzmanının
veya gaz ölçüm destek personelinin başvuru dokümanındaki adresine
gönderilir veya şahsen teslim alınabilir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
İdari
para cezaları ve yaptırımlar
MADDE 29
– (1) 18 inci maddenin birinci
fıkrasının (a) bendine aykırı şekilde hareket ettiği liman başkanlığı tarafından
tespit edilen gaz ölçüm uzmanının gaz ölçüm uzmanı yetki belgesi, İdare
tarafından iptal edilir. Bu bent uyarınca yetki belgesi iptal edilen
kişiler tekrar gaz ölçüm uzmanı yetki belgesi alamazlar ve gaz ölçüm uzmanı
seminerlerinde seminer veremezler.
(2) 18 inci maddenin birinci fıkrasının;
a) (b), (c) ve (ç) bentlerine aykırı hareket ettiği
tespit edilen gaz ölçüm uzmanı liman başkanlığı tarafından yazılı olarak
uyarılır ve kendisine 10.000,00TL idari para cezası liman başkanlığınca
uygulanır.
b) (d), (e) ve (f) bentlerine aykırı hareket ettiği
tespit edilen gaz ölçüm uzmanı liman başkanlığı tarafından yazılı olarak
uyarılır ve kendisine 5.000,00TL idari para cezası liman başkanlığınca
uygulanır.
c) (g), (ğ), (h) ve (ı) bentlerine aykırı hareket ettiği
tespit edilen gaz ölçüm uzmanı liman başkanlığı tarafından yazılı olarak
uyarılır ve kendisine 3.000,00TL idari para cezası liman başkanlığınca
uygulanır.
(3) Bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında uyarılan
gaz ölçüm uzmanının, uyarılma tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde 18 inci
madde hükümlerinden birine aykırı hareket ettiğinin tekrar tespit edilmesi
halinde kendisine liman başkanlığı tarafından yapmış olduğu aykırılıktan
dolayı 20.000,00TL idari para cezası uygulanır ve gaz ölçüm uzmanlığı yetki
belgesi İdare tarafından 1 yıl süreyle askıya alınır. Bu süre içerisinde
herhangi bir sebeple gaz ölçüm uzmanı sınavına başvurusu alınmaz. Askıya
alma süresinin bitiminden itibaren, askıya alınan belgesini varsa
geçerlilik tarihi sonuna kadar kullanabilir.
(4) 19 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine
aykırı şekilde hareket ettiği liman başkanlığı tarafından tespit edilen gaz
ölçüm destek personelinin yetki belgesi, İdare tarafından iptal edilir. Bu
bent uyarınca yetki belgesi iptal edilen kişiler tekrar gaz ölçüm destek
personeli yetki belgesi alamazlar.
(5) 19 uncu maddenin birinci fıkrasının;
a) (b) bendine aykırı hareket ettiği tespit edilen
gaz ölçüm destek personeli liman başkanlığı tarafından yazılı olarak
uyarılır ve kendisine 5.000,00TL idari para cezası uygulanır.
b) (c) ve (ç) bentlerine aykırı hareket ettiği
tespit edilen gaz ölçüm destek personeli liman başkanlığı tarafından yazılı
olarak uyarılır ve kendisine 2.000,00TL idari para cezası uygulanır.
c) (d) ve (e) bentlerine aykırı hareket ettiği
tespit edilen gaz ölçüm destek personeli liman başkanlığı tarafından yazılı
olarak uyarılır ve kendisine 1.000,00TL idari para cezası uygulanır.
(6) Bu maddenin beşinci fıkrası kapsamında uyarılan
gaz ölçüm destek personelinin, uyarılma tarihinden itibaren 2 yıl
içerisinde 19 uncu madde hükümlerinden birine aykırı hareket ettiğinin
tekrar tespit edilmesi halinde kendisine liman başkanlığı tarafından yapmış
olduğu aykırılıktan dolayı 10.000,00TL idari para cezası uygulanır ve gaz ölçüm
destek personeli yetki belgesi İdare tarafından 1 yıl süreyle askıya
alınır. Bu süre içerisinde herhangi bir sebeple gaz ölçüm destek personeli
sınavına başvurusu alınmaz. Askıya alma süresinin bitiminden itibaren,
askıya alınan belgesini varsa geçerlilik tarihi sonuna kadar kullanabilir.
(7) 20 nci maddeye aykırı şekilde hareket ettiği
liman başkanlığı tarafından tespit edilen tesise idari sahasında bulunduğu
liman başkanlığı tarafından işlemiş olduğu kusurdan dolayı 5.000,00TL idari
para cezası uygulanır. Aykırılığın aynı yıl içerisinde tekrarlanması
halinde liman başkanlığınca verilen idari para cezası, her bir tekrarı
halinde bir önceki idari para cezasının iki katı olarak uygulanır.
(8) Bu Yönetmelikte belirtilen idari para cezaları
her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve
213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri
uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak
uygulanır. Bu suretle idari para cezasının hesabında bir Türk Lirasının küsuru
dikkate alınmaz.
(9) Birden fazla kabahatin bir arada işlenmesi
halinde her kabahat için ayrı ayrı idari para cezası uygulanır. Ancak, bir
eylem ile birden fazla kabahatin işlenmesi halinde, kabahatlere öngörülen
cezalardan ağır olanı uygulanır.
(10) Verilen idari para cezaları tebliğinden
itibaren bir ay içerisinde ödenir.
(11) İdari yaptırımların uygulanmasına ilişkin
diğer hususlarda 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununda yer
alan esaslar dikkate alınır.
İstisna
MADDE 30
– (1) 25 inci maddenin altıncı
fıkrası kapsamında katılım sertifikası alan Bakanlık personelinden ücret
alınmaz.
(2) Bu maddenin birinci fıkrası kapsamında yetki
belgesi düzenlenmiş personele 28 inci maddenin ikinci fıkrasına ilişkin
hükümler uygulanmaz. Düzenlenmiş yetki belgelerinin süresinin dolması
durumunda belge geçerlilik süresinin bitiminden itibaren en geç 3 ay
içerisinde ilgili personelce İdareye başvurularak 5 yıl süreli gaz ölçüm
uzmanı yetki belgesi ücret alınmadan düzenlenir.
Tesis ve
demir sahası dışında gazdan arındırma işlemi
MADDE 31
– (1) Tesis ve demir sahası
dışında bulunan gemi ve su araçlarının tehlikeli mahallerine emniyetli
giriş ve bu mahallerde soğuk veya sıcak çalışma yapılması faaliyetlerinde
bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 32
– (1) 17/1/2020 tarihli ve 31011
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemi ve Su Araçlarında Gazdan Arındırma
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Mevcut
gazdan arındırma uzmanı eğitim başarı belgeleri ve sertifikaları
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) 17/1/2020 tarihinden
önce düzenlenmiş gazdan arındırma uzmanı sertifikaları 17/1/2023 tarihine
kadar geçerlidir. Bu sertifikalara sahip kişiler bu Yönetmelik ile gaz
ölçüm uzmanı için tanımlanan yetki ve sorumluluklara haizdir. Bu kişilerin
bu süre içerisinde yeni gaz ölçüm uzmanı yetki belgesi alabilmeleri için
başvuru tarihinden geriye dönük, yılda yirmiden az olmamak üzere, 5 yıl
içinde düzenlediği en az 100 adet gazdan arındırma belgesinin kopyalarını
ve mevcut gazdan arındırma uzmanı sertifikalarını sunmaları veya gaz ölçüm
uzmanı sınavına başvurmaları ve girdikleri sınavda başarılı olmaları
gerekmektedir. Sınava başvuruda seminer katılım belgesi sunmalarına gerek
bulunmamaktadır. Sınava giriş için başvuru formu ve sınav ücretinin
yatırıldığına dair makbuzun sunulması gerekmektedir. 17/1/2020 tarihinden
önce düzenlenmiş gazdan arındırma uzmanı sertifikasına sahip kişilerin
17/1/2023 tarihine kadar başvuruda bulunmaması durumunda, bu süre
sonrasında yapacakları başvurularda ilk kez gaz ölçüm uzmanı sınavına
başvurulmuş gibi işlem yapılır.
(2) Bu madde kapsamında gaz ölçüm uzmanı yetki
belgesi alacak kişilere yetki belgesi ücretinin e-Devlet Kapısı üzerinde
e-denizcilik ödeme sisteminden yatırıldığına dair makbuz ile İdareye
şahsen, kargo veya iadeli taahhütlü posta yoluyla müracaatları sonucu,
İdare tarafından yeniden 5 yıllık yetki belgesi düzenlenir.
(3) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce
alınmış ve gazdan arındırma uzmanı sertifikasına dönüştürülmemiş eğitim
başarı belgeleri geçersizdir.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 2 – (1) Gaz ölçüm destek
personeline İdare tarafından yetki verileceği ve konu hakkında uygulama
talimatı yayımlanacağı zamana kadar geçen sürede, bu Yönetmelik
çerçevesinde gaz ölçüm destek personelinin yetki ve sorumluluğunda olan
işler gaz ölçüm uzmanı tarafından gerçekleştirebilecektir.
Yürürlük
MADDE 33
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 34
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.