Anayasa Mahkemesinin 14/1/2021 Tarihli ve E: 2020/5 (Değişik İşler), K: 2021/1 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-02-09

9 Şubat 2021 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 31390
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2020/5 (Değișik İşler)
Karar Sayısı : 2021/1
Karar Tarihi: 14/1/2021

TALEPTE BULUNAN: Doğru Parti vekili Av. Nizamettin BULUT 
TALEBİN KONUSU: Türkiye Değişim Partisi ambleminin 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 96. maddesine aykırılığı ileri sürülerek hükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkinine karar verilmesi talebidir.
I. TALEBİN GEREKÇESİ
Doğru Parti vekilinin başvuru dilekçesinde özetle, sonradan kurulan Türkiye Değişim Partisinin ambleminin iltibas yaratacak şekilde benzer olduğu belirtilerek anılan Partinin ambleminin hükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkinine karar verilmesi talep edilmiştir.

II. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞININ MÜTALAASI 
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı mütalaasında özetle, Türkiye Değişim Partisi ambleminin Doğru Parti amblemiyle iltibasa mahal verecek şekilde benzerlik göstermediği ve bu nedenle Türkiye Değişim Partisi ambleminin hükümsüzlüğü ve siyasi parti sicilinden terkini talebinin reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
III. PARTİNİN SAVUNMASI 
Türkiye Değişim Partisi savunmasında özetle; Doğru Parti ile Türkiye Değişim Partisinin amblemlerinde yer alan şekillerin birbirinden farklı olduğu, anılan partilerin amblemlerinde bazı şekillerin yanı sıra ilgili partilerin isimlerine de yer verildiği, bu itibarla partilerin amblemlerinin birbirinden ayırt edilebilir nitelikte olduğu ve aralarında herhangi bir iltibastan söz edilemeyeceği, kaldı ki herhangi bir iltibasın varlığının kabulü durumunda dahi söz konusu amblemin Türkiye Değişim Partisine temel teşkil eden Türkiye Değişim Hareketi tarafindan 2009 yılından itibaren gerçekleştirilen siyasi faaliyetlerde kullanıldığıgözetildiğinde bu iltibasa ilgili amblemi 26/8/2020 tarihinden itibaren kullanmaya başlayan Doğru Partinin neden olduğu belirtilerek Türkiye Değişim Partisi ambleminin hükümsüzlüğüve siyasi parti sicilinden terkini talebinin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.
IV. İNCELEME 
1. Doğru Parti vekilinin başvurusu, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının mütalaası,Türkiye Değişim Partisinin savunmasi, Raportör Volkan HAS tarafindan hazırlanan rapor,ilgili Anayasa ve kanun kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. Talepte bulunan Doğru Parti 26/8/2020 tarihinde, ambleminin hükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden silinmesine karar verilmesi talep edilen Türkiye Değişim Partisi ise 17/12/2020 tarihinde kuruluşuna dair bildirge ve eklerinin İçişleri Bakanlığına verilmesi suretiyle tüzel kişilik kazanmıştır.

3. Anayasa'nın 68. maddesinin dördüncü fikrasında “Siyasî partiler önceden izin almadan kurulurlar ve Anayasa ve kanun hükümleri içerisinde faaliyetlerini sürdürürler."hükmüne yer verilmiş; 69. maddesinin son fikrasında da siyasi partilerin kuruluş ve çalışmalarının anılan maddedeki esaslar çerçevesinde kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
4. Siyasi partilerle ilgili esasların düzenlendiği 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun “Kullanılamayacak parti adları ve işaretler:" başlıklı 96. maddesinin birinci fikrasında “..siyasi parti siciline kayıtlı bulunan siyasi partilerin isimleri, amblemleri.rumuzlari, rozetleri ve benzeri işaretleri(nin) aynen veya iltibasa mahal verecek şekilde başka bir siyasi partice kullanılmayacağı..." belirtilmiştir.

5. Anılan fikrayla bir partinin siyasi parti siciline kayıtlı başka bir partinin amblemini aynen veya iltibasa yol açacak şekilde kullanması yasaklanmıştır. Siyasi parti siciline kayıthıbir partinin ambleminde yer alan bir şekil veya figürün diğer bir parti tarafindan iltibasa yol açmaması koşuluyla kullanılmasında ise herhangi bir engel bulunmamaktadır.
6. Siyasi partilerin, seçmenlere vereceği mesajları daha anlaşılabilir kılması ve hitap ettikleri seçmen kitlesinin önem atfettiği değerlerin sahiplenildiğinin ifade edilmesi bakımından hedeflediği idealleri yansıtan ve özetleyen şekil veya figürleri amblemlerinde kullanmaları son derece doğaldır. Ancak partiler, bu şekil veya figürleri siyasi parti siciline daha önceden kayıtlı olan partilerin amblemleriyle iltibasa mahal vermeyecek şekilde kullanmalıdır. Bir partinin kullanacağı amblemin başka bir parti izlenimi vermemesi, yanılgıveya yanlış anlamalara sebep olmaması gerekir. Siyasi partilerin isim ve rumuzları gibi amblemleri de açık olmalı ve kişilerin bir siyasi partiyi başka bir siyasi parti ile karıştırmalarına yol açmamalıdır.

7. Talepte bulunan Doğru Partinin amblemi incelendiğinde amblemde yalnızca bir kalp figürüne yer verildiği, bu kalp figürünün çelenk içine alındığı ve üstünde yıldız figürünün konumlandığı görülmektedir. Türkiye Değişim Partisi tarafından kullanılan amblemde ise Doğru Parti ambleminden farklı olarak biri küçük, biri büyük olmak üzere iki kalp figürünün bulunduğu, küçük kalp figürünün büyük kalp figürünün sol üst köşesine bitişik durumda konumlandığı ve iki kalp arasında yıldız figürüne yer verildiği anlaşılmaktadır.
8. Bu tespitler çerçevesinde Doğru Parti ile Türkiye Değişim Partisi tarafindan kullanılan amblemler birlikte değerlendirildiğinde Türkiye Değişim Partisi tarafindan kullanılmakta olan amblemin Doğru Parti tarafindan kullanılan amblemle iltibas yaratacak şekilde benzer olmadığı, Doğru Parti ambleminden duraksamaya neden olmayacak şekilde ayırt edilmesinin mümkün olduğu sonucuna varılmiştır.

9. Açıklanan nedenlerle Türkiye Değişim Partisi tarafindan kullanılmakta olan amblemin 2820 sayılı Kanun'un 96. maddesine aykırı olmadığı anlaşıldığından anılan Partinin ambleminin hükümsüzlüğü ve siyasi parti sicilinden terkini talebinin reddi gerekir.

V. HÜKÜM 
Türkiye Değişim Partisi ambleminin 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 96. maddesine aykırı olmadığına ve anılan amblemin hükümsüzlüğü ile siyasi parti sicilinden terkini talebinin REDDİNE 14/1/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 
Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI 
Üye Üye Üye Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ
Üye Üye Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Üye Selahaddin MENTEŞ
Üye Basri BAĞCI