Anayasa Mahkemesinin 25/6/2020 Tarihli ve E: 2018/11 (Değişik İşler), K: 2020/7 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2020-07-29

29 Temmuz 2020 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31200
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2018/11 (Değişik İşler)
Karar Sayısı: 2020/7
Karar Tarihi: 25/6/2020

DAVACI: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
DAVALI: Demokratik Genç Parti 
DAVANIN KONUSU: Demokratik Genç Partinin kendiliğinden dağılma hâlinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesi talebidir.
I. DAVANIN GEREKÇESİ
Demokratik Genç Parti, kuruluşuna dair bildiri ve eklerini 8/6/2016 tarihinde İçişleri Bakanlığına vermek suretiyle 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 8.maddesine göre tüzel kişilik kazanmıştır. İlk büyük kongresini süresinde yapmayan ve zorunlu organlarını oluşturmayan Parti hakkında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 10/10/2018 tarihinde düzenlenen iddianame ile kendiliğinden dağılma hâlinin ve buna bağlıolarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesi talep edilmektedir.
II. İDDİANAME 
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 10/10/2018 tarihli ve 2018/51047475/485sayılı iddianamesinin ilgili bölümleri şöyledir 

"2820 sayılı Yasanın 121. maddesinin atfi nedeni ile, derneklerin sona erme hallerini düzenleyen 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 87. maddesinin 2. bendi uyarınca “İlk genel kurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu organların oluşturulmamış olması" kendiliğinden sona erme hallerinden biridir.
Davalı Demokratik Genç Partinin 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası'nın 14. maddesinin 7. fikrasinın son cümlesi ve 121. maddesi ile Dernekler Yasasının 36. maddesi yollamasıyla Türk Medeni Yasasının 87. maddesinin 2. bendi uyarınca ilk büyük kongresini süresinde yapmaması ve zorunlu organlarinı oluşturmaması nedeni ile kendiliğinden dağilma halinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesi iddia ve talep olunur."
III. İNCELEME 
1. Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığının iddianamesi, Raportör Burak FIRAT tarafindan hazırlanan rapor, ilgili Anayasa ve kanun hükümleri, bunların gerekçeleri ile diğer belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı, Demokratik Genç Partinin süresi içinde ilk büyük kongresini yapmadığını ve zorunlu organlarını oluşturmadığını ileri sürerek kendiliğinden dağılma hâlinin ve buna bağlı olarak hukuki varlığının sona erdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Anayasa Mahkemesinin 16/11/2018 tarihli ve 33787353/2018/11 (D. İş)/622 sayıli savunma isteyen yazisının tebligati, bildirilen Parti adresinde Parti ile organik bağıbulunmayan bir kişinin ikamet ediyor olması nedeniyle 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılıTebligat Kanunu'nun 28., 29. ve 31. maddelerine göre yapılmıştır. Parti süresi içinde herhangi bir savunma yapmamiştir.

4. 2820 sayılı Kanun'un 14. maddesinin birinci fikrasında siyasi partinin en yüksek organının büyük kongre olduğu, yedinci fikrasında ilk büyük kongrenin partinin tüzel kişilik kazanmasından başlayarak iki yıl içinde toplanması gerektiği belirtilmiştir.
5. Anılan madde uyarınca gerekli kuruluş bildirisi ve eklerini 8/6/2016 tarihinde İçişleri Bakanlığına vererek Kanun'un 8. maddesine göre tüzel kişilik kazanmış bulunan Partinin bu tarihten itibaren iki yıl içinde ilk büyük kongresini toplaması ve zorunlu organlarıni oluşturması gerekmektedir.

6. Kanun'un 121. maddesinin birinci fikrasında "Türk Kanunu Medenîsi ile Dernekler Kanununun ve dernekler hakkında uygulanan diğer kanunların bu kanuna aykırıolmayan hükümleri, siyasî partiler hakkında da uygulanır." denilmektedir. 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 87. maddesinde kuruluş amacının gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesi, ilk genel kurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamasıve zorunlu organlarının oluşturulmamasi, tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasının imkânsız hâle gelmesi ve olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılmaması gibi durumlar derneğin kendiliğinden sona erme nedenleri olarak sayılmıştır.
7. Açıklanan nedenlerle 8/6/2016 tarihinde tüzel kişilik kazanan ve ilk büyük kongresini süresinde yapmayan Partinin hukuki varlığının sona erdiğinin tespiti gerekir.
8. Öte yandan 2820 sayılı Kanun'un 110. maddesinin birinci fikrasında "Kapanan bir siyasi partinin mallari, büyük kongre toplanma yeter sayisının salt çoğunluğunun oyu ile alacağı bir karar üzerine, bir diğer siyasi partiye veya başka bir parti ile birleşmek için kapanma kararı alınmışsa, birleşeceği partiye, ilgili partinin de kabul etmesi şartıyla devredilebilir. Aksi halde kapanan siyasi parti malları Hazineye geçer." denilmektedir. Bu itibarla tüzel kişiliği sona eren Partinin mallarının Hazineye geçmesi gerekir.
IV. HÜKÜM 
A. Demokratik Genç Partinin 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 121. maddesinin yollamasıyla 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk MedenîKanunu'nun 87. maddesi gereğince dağılmış sayılarak hukuki varlığının sona erdiğine,
B. Partinin tüm mallarının 2820 sayılı Kanun'un 110. maddesinin birinci fikrasıuyarinca Hazineye geçmesine,

C. Gereğinin yerine getirilmesi için karar örneğinin Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine,
25/6/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 
Üye Üye Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Engin YİLDIRIM 
Üye Üye Üye Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL 
Üye Üye Üye M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Üye Yıldız SEFERİNOĞLU 
Üye Selahaddin MENTEŞ
Üye Basri BAĞCI