Anayasa Mahkemesinin 23/3/2023 Tarihli ve 2019/430 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-05-23

23 Mayis 2023 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 32199
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanliğından:
GENEL KURUL 
KARAR 
ÇETİN AKBOĞA BAŞVURUSU 

Başvuru Numarası: 2019/430Karar Tarihi : 23/3/2023
Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekilf : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Üyelor : Engin YILDIRIM Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞBasti BAĞCI Îrfan FIDAN Kenan YAŞAR Muhterem INCE Raportör : Mehmet Yavuz YAŞAR Başvurucu : Çetin AKBOĞA Vekili : Av. Beraat BAYRAKTAR 
L BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru; iş kazasından kaynaklanan tazminat davasında talebin daha sona artırılan kısmımn zamanaşımı gerekçesiyle reddedilmesi ve aleyhe yüksek vekâlet ücretine hükmedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının, yargılamamn uzun strmesi nedeniyie de makul sürede yargılanma hakkımn ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 21/12/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve cklerinin idari yönden yapılan ðn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabut edilebilirlik incelemesinin Böltm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.


5. Böltim Başkanı tarafindan başvurunum kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6.Başvuru belgelerinin bir Örneği bilgi için Adalet Bakanhığıa gönderilmiştir.
7. İkinci Bölüm tarafindan 2/1l/2022 tarihindeyapılan toplantide, niteligi itibarıyla başvurunun Genel Kurul tarafından karara bağlanması gerekli görtüildüğünden Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzüik) 28. maddesinin (3) numaralı fikrası uyarınca Genel Kurula sevkine karar verilmiştir.

IIL OLAY VE OLGULAR 
8.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şõyledir:
9. Başvurucu, hūkümlü olarak bulunduğu ve hizmet akdine dayalı olarak çalışuğıÇanakkale Açık Ceza Înfaz Kurumunda 5/1/2005 tarihinde mahpuslardan birinin kullandığıforklift aracıın üzerinde iken aracı yükseltilmesi neticesinde yere düşüp kafa travmasıgeçirmek suretiyle yaralanmıştır.

10. Başvurucu 6/8/2007 tarihinde Adalet Bakanlığı Ceza Infaz Kurumlar: ve Tutukevleri İşyurtiarı Kurumu (davalı Kurum) aleyhine açtıği davada fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak kaydıyla ve kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizleri ile birlikte 2.000TLmaddi tazminat talebinde bulunmuştur.

11. Ankara 1. Iş Mahkemesince (Mahkeme) görülen davada (E.2007/749) maddi tazminatın hesabı yönünden bilirkişi heyetinden rapor almmasına karar verilmiştir.
12. Başvurucu bu arada Mahkemenin 2007/749 Esas strasında açtığı maddi tazminat talepli davası devam ederken davalı Kurum aleyhine 31/12/2014 tarihinde Ankara 19. fs Mahkemesinin 2015/24 Esas strasında kaydedilen, 5.000 TL maddi tazminat ile 20.000TL manevi tazminat istemli olarak belirsiz alacak davası olarak nitelendirdiği bir dava açmışve bu dava Mahkemece asıl dava ile 12/1/2015 tarihinde birleştirilmiştir.
13. Sosyal Güvenlik Kurumu Istanbul Sağlık Kurulu tarafindan düzenlenen 10/9/2015 tarihli raporla başvurucunun maluliyet oram %37,2 olarak tespit edilmiştir.Mahkemeye sunulan 27/10/2016 tarihlj bilirkişi raporunda başvurucunum karşılanmamışmaddi zararı 121,312,31 TL olarak hesaplammuıştır.

14. Başvurucu 8/1 1/2016 tarihli bedel artưım olarak nitelediği dilekçesiyle maddi tazminata ilişkin dava değerini bilirkişi raporu doğrultusunda grtırmıştır. Davalı Kurum,artırılan maddi tazminat talebi yönünden zamanaşımı defini ileri strmüştür.
15. Mahkeme 28/12/2016 tarihinde davanım kabulüne karar vermiştir. Mahkeme gerekçeli kararında başvurucunun bilitkişi raporu üzerine sunduğu 8/11/2016 tarihli dilekçeyi islah dilekçesi olarak kabul etmiş ve maddi tazminat bedeli olarak 121,312,31 TL le manevi tazminat bedeli olarak 20.000 TL'nin 5/1/2005 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsili ile başvurucuya &denmesine hükmetmiştir.
16.Daval Kurum istinaf talebinde buhunmuştur. Ankara Böige Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi (Bölge Adliye Mahkemesi) 4/4/2017 tarihli kararıyla mahkeme kararmı

kaldırilmış; 7.000 TL maddi ve 20.000 TL, manevi olmak üzere toplam 27.000 TL tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak başvurucuya verilmesine, kalan tazminat taleplerinin zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermiştir. Karar gerekçesinin ilgili kısmı şu şekildedir.
"Tespt edilen kusur oranına göre davaciya SGK tarqfindan bağlanan geltrin ilk peşin sermaye değeri kusur oranında düşülmek surettyle lşçtnin hesap biltrkişist tarafindan karşılanmamış gerçek zararı 121.312,31 TL olarak tespit edilmiştir.
Davalının olayın meydana gelmestndeki %70 kusur orani, olay tarihi, paranın satin alma güci, taraflarin sosyal ve ekonomtk durumu lle yaralanma olayının kişi üzertndeki etkilert, %37,2 oranındaki malultyet oram dikkate alındhğinda mahkemece tespit edilen 20.000,00 TL. manevi tazminat miktarı yerindedir.

Davacı Ankara 1. Is Mahkemestnin 2007/749 esas strasida açmuş olduğu kasmi davasıdevam ederken davalı aleyhine Ankara 19. Is Mahkemesinin 2015/24 esas strasinda 31/12/2014 tarihinde kasmi maddi tazminat lle manevi tazminat istemli olarak açmış olduğu ek davasına karşı davałı taraf suresi içertsinde zamanaşıma savunmasında bulunmuştur.
Yine davaliı taraf, davacı tarafça harç tamamiama olarak nitelendirilmts olsa bile Ankara 1. Is Mahkemesinin 2007/149 esas sayrlı davasının açildığı tarihte mülga Hukuk Usulū Muhakemeleri Kanunu yürürlükte olup bu kamunda belirsiz alacak davası dtye bir dava türü yer almadığından sonradan 6100 saylı Hukuk Muhakemelert Kanunu yürürlükte olduğu dönem açuan ek dava asil davanın devamı ntteliğinde olup bu dava dosyası ile de birleştirildiğınden davacı tarafça yaplan lşlem gerçekte ıslah ışlemidir. Yarguay'ın yerleşik içtihatlarıda bu yöndedtr, Davacı tarafça 08/11/2016 tarihli islaha karşı davalı taraf sūresi icerisbnde zamanaşım savunmasinda bulunmuştur.

Meydana gelen iş kozası 05/01/2005 tarthinde gerçekleşmişttr. Dava komusu olayda bir meslek hastalığı nedeniyle malültyetin artması söz konusu değlldir. Uyuşmazlık bu tür davalarda gerekyürürlükten kalkan 818 saylı Borçlar Kanununun 125, maddest ve gerekse yürürlüktekt 6098 saylı yasanın 146: maddesi gereğince uygulanmakta olan 10 yıl'k zaman aşımı sürestntn hangi tarihte başlatuması gerektiği nokzasinda toplanmaktadır.
Uygulama ve öğretide kabul edildiğı üzere, zamanaşımı failin ve zararın öğrenildiği tarthten başlatimalıdır. Zarar görenin zararı öğrenmest demek, zararın varlıği, mahiyeti ve esaslı unsurları hakknda bir dava açma ve davanın gerekçelertni göstermeye elverişli bütün hal ve şartları öğrenmis olması demektir. Vücua bütünlüğünün thlalinden doğan zarar, ancak bakam ve tedavi sonucunda dizenlenen hekim raporuyla beltrli bir açvkdığa kavuşur, Bedensel zararın gellştm, gösterdigı durumlarda zamanaşımına başlangıę olarak hastalık seyrinin yant gellştmin tamamlandığı tarthin esas alınması gerekir. Somut olayda davacı forkltftin bıçağı üzerinden düşerek kafasının sol bölgest ile sol gözürden yaralanması nedentyle gürme yettstnde kasmt bir kayıp oluşan davacı bakumpndan değişen ve gellşen bir durumun söz komusu olmadiğı ve en geç bu tarihte zararın öğrenildiği ortadadur.

Davacının islah dilekçesinde ileri sürdüğü, istemin sonucunun artriması şeklinde olsa da, yeni bir dava niteltğindedir. O halde islah dilekçestyle artirılan tolep tçtn yeni bir dava da ilert surülmest gereken tüm itiraz ve defilerin lleri sürülmesi mümkündir. Davaci tarafindan 08/11/2016 tarihinde maddi taumtnat isteminin islah yotuyla artriması izerine,stresi içeristnde davalı tarafindan lleri sürülen zamanaşpmı defi ntn kabul edilerek islahen arturlan miktara ilişkin maddi tauminat talebinin reddi gerekmektedir.

Davacıun hak kazandığı maddi tozmina alacağı 121.312,31 TL ise de islaha karşıyaplan zamanaşımı savunması nuzara alındığında, Ankara 1. lş Mahkemesinin 2007/749esas sayılt dosyasinda talep edtlen 2.000,00 TL ile btrleşen Ankara 19. I$ Mahkemesinin 2015/24 esas sayıliı. dosyasında talep edilen 5.000,00 TL oimak ūzere toplam 7.000,00 TL maddi tozminat alacaği hükim altina alınmıştor. Bakiye kasum ise zamanaşımı nedeniyle reddedilmiştir."
17. Bölge Adliye Mahkemesi kararında, reddedilen maddi tazminat miktarıtizerinden başvurucu aleyhine 1 1.894,98 TL nispi vekâlet ücretine hükmetmiştir.
18. Başvurucu ve davalı Kurum tarafindan temyiz edilen karar, Yargitay 21. Hukuk Dairesinin 13/11/2018 tarihli kararı ile onanarak kesinleşmiş; nihal karar başvurucuya 21/11/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir.

19.Başvurucu 21/12/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İLGILİ HUKUK 
A. Ulusal Hkuk 
1. Kanun Häkümleri 
20. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı mülga Hukuk Usult Muhakemeleri Kanımu'nun 83. maddesi şöyledir:
"Iki taraftan her birt usule mütaalltk olarak yaptığı muameleyi tamamen veya kasmen ıslah edebiltr. Aynı davada her taraf ancak btr kere ıslah hakkanı kullanabiltr."
21. 1086 sayılı mülga Kanun'un 84. maddesi şōyledir:
"Islah, tahkikata tabt olan davalarda tahkikat bitinciye kadar ve tabi olmıyanlarda muhakemenin httamına kadar yaplabllir."
22, Karar tarihinde yürürlükte bulunan 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayıh Hukuk Mubakemeleri Kanununun 107. maddesinin (1) ve (2) numaralı fikraları şöyledir:
"Davamn açildığı tarlhte alacağın miktariını yaha değerint uam ve kestn olaruk beltrleyebllmestntn kendisinden beklenemeyeceğl veya bunun imkânstz olduğu hållerde.alacakl, hukukd tlişkiyi ve asgart bir miktar ya da değert belirtmek surethyle belirsiz alacak davası açabllir.

Karşı tarafin verdiği bilgi veya tahkkat sonucu alacağın miktarı veya değerintn tam ve kestn olarak beltrlenebilmesinin mümkün olduğu anda davaci, lddlanın genişletimesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında beltrtmiş olduğu talebini artırabllir."
23. 6100 sayılı Kamun'um 176. maddesinin (1) numaralı fikrast şöyledir:
"Taraflardan her birt, yapmış olduğu usul tştemlerini kasmen veya tamamen islah edebiltr."
24.6100 sayılı Kanun'un 177. maddesinin (1) numaralı fikrasi şöyledir:

“Islah, tahkdkatın sona ermestne kador yaplabiltr."
25. 22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı mülga Borçlar Kanununun dava tarihi itibarıyia yürürlüikte olan 125, maddesi şöyledir.

"Bu kamunda başka suretle hüküm mevcut olmadhığı takdtrde, her dava on senelik múruru zamana tabldtr."
26. Karar tarihinde yürürlükte bulunan 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Tūrk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesi şöyledir:
"Kamında aksine btr hūküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabidtr."
27.6100 sayılı Kanun'un 448, maddesinin (1) numaralı fikrası ş8yledir:
"Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemlert etkilememek kaydıyla derhål uygulanır."
.Yargıtay Kararları
28. Yargitay Hukuk Genel Kurulunun 16/3/2016 tarihli ve E.2014/4-896,K.2016/332 sayılı kararıın ilgili kısmı şöyledir:
"...
Davanın kasmen islahı durumunda ise davaci; kusmi davada saklı tutugu fazlaya Uişkin haklarını, ek hir dava açarak isteyeblleceğt gibi, müddeabthin arttvrıimasını önleyen yasal düzenlementn yukarda bellrtilen Anayasa Mahkemesinin karar ile ortadan kalkmasından yararlanarak müddeabthi aym davada kusmi islah dilekçesi verip harcvu yatormak suretiyle arttirabllecektir.

Bu aşamada açıklanması gereken diğer btr husus zamanaşımının kesilmesi komusudur.Bir davanın açuması halinde zamanaşimı kesttr (Mülga 818 sayıhı BK.m.133/2). Ancak,kestlen zamanaşımt, kesilme tarthinden başlayarak yeniden işler (Mülga 818 sayıli BK.m 135/1). Dava Ule kesilmiş zamanaşımi, davanın devamı sürestnde taraflardun birinin yargılamaya tlişkin her bir tşleminden ve hakimin her emtr ve hükmünden itibaren yeniden cereyana başlar.

Öğretide, kasmi davada dava edilmeyen alacak kesimi için, fozlaya llişkin hakkan saklıtutulmuş olmasınun zamanaşumıı kesmeyeceği kabul edllmektedir (Bakd Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, Alrncr Baska, Cilr:II s.I54I vd; Pekcanuez Hakan/Atalay Oğuz/Ozekes Muhammet, Hukuk Muhakemeleri Kamununa Göre Medeni Usul Hukuku 12.Bast, s.321), Kısmi dava açıması halinde zamanaşumı yalnız alacağın kasmi dava konusu yapılan mildarı içtn kesilir (HGK'mưn 20.3.1968 gün ve E:1968/9210, K:151; 3.7.2002 gūn ve E:2002/9-564, K:572; 9.10.2002 gun ve E:2002/9809, K:802: 06.03.2013 gun ve E:2012/4824, K:2013/305 sayh tlamlæri)

H ..•

29. Yargitay 21. Hukuk Dairesinin 2/6/2015 tarihli ve E.2014/26428, K.2015/12635sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:

is kazası sonucu sürekli is göremezlik veya ölüm nedeniyle uğranlan zararlar:n gideriimesi amacryla açrlan maddi ve manevi tazminat davalarmda zamanaşumı süres! 818saylı Borçlar Kanumu'mun 125. ve 6098 sayılı Turk Borçlar Kamunu'mun 146. maddelerl gereğince 10 yuldır. Uygulama ve öğretide kabul edildiğl izere, zomanaşımı fadlin ve zararın Oğrenüldiği tarihten başlatilmalıdr. Zarar görenin zararı öğrenmesi demek, zararın varlığı.mahiyeti ve esaslı unsurlar hakkanda bir dava açma ve davanın gerekçelerini göstermeye elverişli bütün hal ve şartları ōğrenmiş olması demektir.

Somut olayda, zararlandirıcı olayın iş kazası olduğu sabit olup, davalilar ası işveren Gediz Elektrik A.$. lle alt işveren V.Y. yönünden zamanaşımı süresinin 818 sayılı Borçlar Kanumu'nun 125. gereğince kaza tarihtnden itibaren 10 yul olduğu ve dava tarihi olm 18.09.2009 tariht tibariyle zamanaşumı suresinin dolmadiğı, ayrica haksız eylem sorumlusu davallar Y.Y. ve LA nın do davaya karşı zomanaşımı def'llerinin bulunmadızıanlaşıldığından, Mahkemece işin esasına gtrilerek bir karar verilmest gerekirken, hatalıdeğerlendirme lle davanın zamanaşımından reddine karar veriimest doğru olmamıştu 
7..•

30. Yargitay 22. Hukuk Dairesinin 27/2/2017 tarihli ve E.2017/5677, K.2017/3827sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir.

"..
Zamanaşım, alacak hakkanın belli bir süre kullamıimaması yüzünden dava edilebllme niteliğinden yoksun kabmasıu ifade eder. Bu tanımdan da anlaşulacağı uzere zamanaşımı.alacak hakkanı sona erdtrmeyip sadece omu 'eksik btr borç' haline dönüştürür va 'alacağın dava edilebilme ōzelliğini ortadan kaldırır.

Uygulamada, fazlaya ilşkın hakdarın sakı tuulmasi, dava açma tekniği bakımından,tümü thial ya da tnkůr olunan hakan ancak bir bölümünün dava edilmest, diger bōlumüne alt dava ve talep hakkanın bazı nedenlerle geleceğe brakalması antamına gelir. Yarguay Hukuk Genel Kurulunca bentmsenmiş likeye göre, kasmi davada fozlaya tişkin hakların sakı ruulmuş olması, sakdı tusulan kesim içtn zamanaşımım kesmez, zamanaşımi, alacağın yalnız kasmi dava komusu yapılan mtkar için kestitr.

Dava konusunun ıslah yoluyla arttrıması durumunda, mülga 1086 saylı Hukuk Usulu Muhakemeleri Kamanu hükümlerinin uygulandığı dömemde, islah dilekçestnin tebligini izleyen lk oturuma kadar ya da ilk oturumda yapilan zamunaşimı defi de islaha komu alacakdar yönünden hükdm tfade eder. Ancak 6100 saylı Hukuk Muhakemeleri Kamunu'nun yürürlüğe gtrdiğl 01.10.2011 tarihinden sonrakd uygulamada, 371/2 ve 319. maddeler uyarınca ıslah dilekçestnin davalı tarafa tebligi üzerine ikd haftalik süre içinde ıslaha konu kısumlar için zamanaştmı definde bulunulabileceği kabul edllmelldir.
N ..•

31. Yargitay Hukuk Genel Kurulunun 17/10/2019 tarihli ve E.2017/11-11,K.2019/1071 sayılı kararımın ilgili kısmı şöyledir:
*..
Belirsiz alacak davası ise hukukumuza tIk kez 6100 sayılı HMK tle girmiştt. Bu Kaman'un 107/1'inei maddesinde; Davanın açuldığı tarihte ulacağın miktarin yahut değertnt tam ve kestn olarak beltrleyebllmesinin kendisinden bekdenemeyeceği veya bumun imkánsız olduğu hallerde, alacakdi, huaud llişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri 

beltrtmek surettyle belirsiz alacak davası açabtitr.' düzenlemesi mevcuttur. Ancak yukardaki açıdamalar rsığında eldeki davada, dava dilekçesinin mahkemeye verlimesi ve gerekdi harçların yatirıiması ile dava açma tşlemi tamamlanmış olduğundan 6100 sayıli HMK lle getirilen beltrstz alacak davasma lişkin hükümler uygulanamayacakaır. Başka bir deytsle 1086 saylı HUMK'nın yürürlükre olduğu dönemde fazlaya tlişkin haklar sakli tutularak kasmt dava şekdtnde açlan eidekd davanın, 6100 saylı HMK'nın yürürluğe gtrmesiyle kendiliğinden belirsiz alaçak davasına dömüşeceği kabul edilemez. Ayrıca 1086saylı HUMK'nın yürürtükte olduğu dönemde açulan davalar 6100 saylı HMK'nın yürürlüğe girmestnden sonra kasmi islahla belirsiz alacak davasmna dönüştürülemeyecegi gibi tam islahla dahi belirsiz alacak davası håline gelmez. Ztra davanın tamamen tslahnda,tamamen islah edilen dava, llk açilan davanm devamı nitellginde olduğundan, ilk dava tarthinde açımış kabul edilecek ve ilk dava tarthinde yürürlükte olan usul hükümleri uygulanacaktır.

Ne var ki davaeının açıkça ıslah kurumumu tşlettigı eldeki dava, 6100 saylı HMK'nın yürürlüğe girdiği tarthten önce açumış olmakda birlikte 6100 sayılı HMK le hukukumuza giren beltrstz alacak davasına ülişkin düzenlemenin somut uyuşmazlıkta uygulanabilirliği bulunmamaktadır.

a .•

32. Yargitay Hukuk Genel Kurulunun 17/11/2020 tarihli ve E.2019/17-853,K.2020/907 sayılı kararmın ilgili kısmı şöyledir:
"..
23. Álacağın yalnızca bir böhmü için açlan davaya kasmi dava denir. Bir davanıkısmi dava olarak nitelendtrilebilmest için, alacağın tümünůn aym hukukd illşkiden doğmuşolması ve alacağın şimdilik beltrli btr kestmintn dava edilmest gerektr. Diğer btr söyleyişle,btr alacak hakknda daha fazla bir mikuar için tam dava açma imkānı bulunmasına rağmen,alacağın bir kestmt tçtn açtan davaya, kısmi dava denir. Kısmi dava açılabilmesi tçtn talep komusuman bolunebltr olması gerekli olup, açulan davanın kismi dava olduğunun dava dilekçestnde açıkça yaziması gerekmez. Dava dilekçestndekd açıklamalardan davacının alacağının daha fazia olduğu anlaşulıyor ve tstem bōlümünde fozlaya ilişkin haklarıı saklıtuması' ya da 'alacağın şimdilk şu kadarını dava ediyorum' şeklinde bir ifadeye yer vertimiş ise, bu husus, davanın kasmi dava olarak kabula için yeterli sayrimaktadır .
**
26. Davà şartları ise, mahkementn davanpn esası haklanda yargulama yapabilmesi için gereki olan unsurlardr. Diğer bir anlatimla, dava şariları dava açrlabllmesi için degil mahkementn davanın esasina girebilmest için aranan kamu diment lle ilgili zorunlu koşullardir. Mahkeme, hem davanın açuldiğı tarihte hem de yarglamanın her aşamasında dava sartlarının bulumup bulunmadığun kendiligtnden araştirip inceler ve bu komuda tarafların Lstem ve beyaniar ile bağhı değildir. Dava sartlarının davanpn açrldiğı tarih tibariyle bulunmaması ya da bu şartlardan btrinin yargulama aşamasıinda ortadan kalknğmın öğrentimesi durumunda mahkemece mesmu (dtnlenebilir) olmadiğı gerekçesiyle davann reddedilmesi gerektr.

***
28. HMK'nm 115. maddesinin Ükincl fikrasma göre ise 'Mahkeme, dava şartr noksanlığin tespit ederse davanmn usuiden reddine karar verir. Ancak, dava şartınoksanlığının gideribmesi mümkün tse bumun tamamlanması için kesin süre verir. Bu sure içinde dava şartı noksanlığı glderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden 

reddeder'. Bu düzenleme gereğince, eksik olan bir dava sart, belirli bir süre verilerek giderilebllecek lse, häkim tarafindan ekstkliğtn giderilmest için kesin süre verlmest gerekir.Bu sure içtnde dava şartı eksikliği tamamlanmaz ise dava, dava şartı yokluğu sehebiyle usulden reddedilmelidir. 115. maddenin üçüncü fikrasına göre ise, 'Dava şartı noksanlığı,mahkemece, davanın esasma gtrilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürūlmemișve fakat müküm amında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtakd dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez'.

29. Dava dilekçesinde bulunması gereken unsurlar HMK'nın 119. maddesind düzenlenmişttr...

30. Öte yandan 119. maddenin 2. fikrası uyarınca Birinci fikranın (a), (d), (e), () ve (g) benıleri dışında kalan hususların eksik olması hälinde, håkim davaciya eksikliği tamamlaması için btr hafalık kestn süre verir. Bu süre içinds eksikiğin tamamlanmamasıhâlinde dava açimamış saylır'. Şu hälde mahkemenin adi, dava komusu ve değeri, vakaalar,deliller ve hukuki sebepler dışında kalan unsurlardan herhangi birinin ekstk brakalmış,yazumamış olması durumunda, hakim tarafindan verllen btr haftalık kesin süre içerisinde eksidiğin tamamlanmadığı takdirde davanın açumamış sayimasına karar verllecektir.
31. Medeni usul hukukunda hukuki yarar, mahkemede bir davanın açılabilmesi için,davacının bu davayı açmakta ve mahkemeden hukuksal korunma istemekte bir çıkarının bulunması gerektiğine tlişkin ilke anlamına gelir. Davacının davayı açtığı tarih itibarhyle dava açmaka hukuk kuralları tarafindan hakhı bulunan (korunan) bir yararı olmali, hakkon elde edebilmest için mahkeme kararına thtiyacı bulunmalidır. .…

*.•
35. 6100 saynhı HMK'nın 'Hákimin davayı aydınlatma görevi' başlıkdı 31. maddesine góre, 'Häkim, uyuşmazlığon aydınlatumasının zorunlu olduğu durumlarda, maddi veya hukukd açıdan beltrsiz yahut çellşkili gordüğu hususlar hakkunda, taraflara açıdama yaptirabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebiltr.'
36. …Görüldüğu üzere, hakimin davayı aydınlatma odevine llişkin 3I. maddede.hákimin, uyuşmazliğın aydınlatilmasının zorunlu kaldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan beltrstz ya da çelişkilı gōrdūğü komular haldanda taraflara açıkdama yaptrabileceği,soru sorabileceği, kanu gösterilmesini isteyeblleceği belirtiimişttr. Ote yandan HMK'n:m 33. maddesi uyarınca hakim Türk hukukunu resen uygular. Bu nedenledir ki, dava dilekçesinde davacının talebtni dayandırdığı vakalara uygun hukukd sebepleri dava dilekçesiin zorunlu unsurlar arasinda sayrlmamıştir. Zira davacının dayandığı vakaalara uygun hukukd sebepleri häkim kendlliğinden bulup uygulamakla yükümlüdür.
..*
39. …Bir davanun hangt dava çesidint olusturduğu davacinın talep sonucunun hangt dava tūri tanımına uyduğuna göre beltrlenebilir. Davacı dava dilekçesinde dava túrinùinşai dava olarak yazsa bile bir miktar alacağın tahstlit valebinde bulunmuş ise bu eda davası olup hakim bu kapsamda karar vermek zorundadır. Bu nedenle eda davası açılmasi gerektrken inşat dava açilmasmda hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verllemez. Hukuki yararı beltrleyen davacının gösterdiğı dava rürü değil,karar vertimesi istenen talep somucudur. Nasıl kå dava dilekçesinde hiç gösterllmemiş veya yanlış gösterilmtş olsa bile HMK'nın 33. maddesi kapsamında doğru hukukd sebebi buimak ve uygulamak hâktmin görevi ise HMK'nın 32. maddesi çerçevesinde yarguamayı sevk ve idare lle dava tūrú tanımlarina ve talep sonucuna göre dava türünú doğru beltrleyip buna göre yargılamayı sürdürüp davayı somuçlandvmak da hákimin görevidtr. Bu konưda háktm,

davacının dilekçesinde yaptığı isimlendirmeyle bağlı olmaksuzın açılan davanın, eda davasi,tespit davasi, belirsiz alacak ve tesptt davasi, inşal dava, kasmi dava, terdtli dava, seçimlik dava ve topluluk davası çeştilerinden hangisi olduğunu belirleyerek yargulamayı sürdürüp davayı sonuçlandıracakair.

40. Bir davadaki ualep somucu baz kasımları ttibarīıyla birden fazla dava tůra unımıyla tlgili, çakaşan yani benzer unsurlar içertyor olablltr, Bu gibi durumlarda hákim davayıaydınlatma ōdevi kapsamında davacrdan açiktama isteyerek doğru dova rürünübeltrleyebilecektir. Tüm bu nedenlerle davacı dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olduğundan söz etmts olsa bile beltrsiz alacak davası unsurları bulunmuyorsa hu davanın açumasında hukuki yarar olmadiğından söz edilemeyecek alacağın tstenmesinde hukuki yarar olduğundan mevcua unsurları itibaryla kasmi dava açılmış olduğu kabul edilerek davacının talep sonucu hakkanda karar verllebtlecektir.

41. Yukarıdakd acıkdamalar ıstğenda alacak belirli almasına rağmen beltrsiz alaçak davasına konu edtlmesi durumunda ne yapuması gerektiği konusuna dönecek olursak:şartiar bulunmamasına başka btr anlatimla talep edilecek alacak miktarvnın davanun açudığı anda tam ve kesin bir blçtmde belirlenmesinin mümkin olmaşına rağmen belirstz alacak davası şekdinde açrlan dava, hukukd yarar, yani dava şartı yokluğu nedent le usulden hemen reddedilmemelidir. Zira btr miktar beltrtilmek sureti ile açdan belirstz alacak davasıda alacak ister beltrli ister belirsiz olsun bir eda davasıdır ve eda davalarında hukukd yarar var kabul edlltr. Ote yandan davacinın dava açmaktan başka bir yalla alacağına kavuşmasımümkin otmayp bir mahkeme kararına muhiaç ise dava açmakta hukuki yararvnm bulunduğu tartışmasızdir. Başka bir anlatimla alacağın belirli veya belirsiz olmasıbaşlangıta var olan hukukd yararı ortadan kaldvmaz.

42.Bu dhurumda dava dllekçesinde talep edilen asgart tutar somut olayın ózelliklertne göre talep edilebtiecek alacak tutarı konumunda olup kismt davanın koşulları yoksa davacının tam eda davası açtığı kabul edilmelidtr. Ancak dava dilekçesinde talep edllen asgari tutar somut olayın özelliklerine göre talep edtlebllecek toplam alacak mikaan kadar değilse ve kasmf davanın koşulları da bulunmuyorsa, bu durumda mahkemece alacak miktarını netleşttrmesi ve bildtreceği dava değerine göre eksik harcı tamamlaması için davacıya HMK'nn 119. maddesintn 2. fikrası iyarınca bir hafialık kesin süre verilmeli ve verilen kestn süre içinde belirtilen eksikliğin tamamlanması hâltnde davayo tam eda davasıolarak devam edilmeli, akst durumda ise davanın usulden reddine karar verilmelidtr.
"**•

B. Karşılaştırmal Hukuk 
33. Alman hukukumda dava açılrken alacağı veya tazminatın miktarının belirlenebilmesinin mümkün olmadığı hållerde açılabileceği kabuf edilen belirsiz alacak davası kanunla açıkça düzenlenmemiş, 19. yūzyıldan bu yana içtihat yoluyla geliştirilmiştir (ilgili bazı kararlar için bkz. Alman Federal Ytüksek Mahkemesi-BGH, HII ZR 144/50,13/12/1951; III ZR 153/92, 8/7/1993). Davacının karşı tarafin elindeki bilgi ve belgelere dayalı olarak alacağı veya tazminatı belirleyebildiği hallerde açılabilecek kademeli dava Alman Medeni Usul Kamumunun 254. maddesinde açık olarak dfzenlenmiştir. İsviçre hukukunda ise İsviçre Federal Yüksek Mahkemesince usul ekonomisi ve ölçültläk ilkelerine atifla kademeli dava kabul edilmiş (ilgili bazı kararlar için bkz. İsviçre Federel Ytksek Mahkemesi-BGE, 116 II 215, 1/5/1990; 123 III 340, 17/2/1997), belirsiz alacak davası ise Isviçre Medeni Usul Kamunu'nun 85. maddesinde dÜzenlenmiştir. Anilan maddeye göre alacağı miktarmın dava tarihi itibarıyla belirlenebilmesi imkânsızsa veya makul kabul edilemiyorsa belirsiz alacak davası açılabilir.


C. Uluslararası Hukuk 
1. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
34. Avrupa Însan Haklanı Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 6. maddesinin (1) numaralıfikraşmın ilgili kışmı şöyledir:
"Herkes medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgilt uyuşmazlıkdar …. konusunda karar verecek olan.…. btr mahkeme tarafından davasmnın .…. görülmesini istemek hakkana sahipt.…."
2. Avrupa İnsan Hakları Mahkemest İçtihadı
35. Avrupa Însan Haklar Mahkemesi (AfHM) Sözleşme'nin 6. maddesinin birinei fikraşıda açık bir biçimde mahkeme veya yargı merciinę erişim hakkından şöz edihmese de maddede kulłanılan terimler bir bttün olarak dikkate alındığında mahkemeye erişim hakkının da garanti altına alındığı sonucuna ulaşıldığını belirtmiştir (Golder/Btrleşik Krallık [GK], B.No: 4451/70, 21/2/1975, §8 28-36). AlHMe göre mahkemeye erişim hakkı $özleşme'nin 6.maddesinin birinci fikrasında mtndemiçtir. Bu çıkarsama, Sözleşmeci devletiere yeni yükümitlük yükleyen genişletici bir yorum olmayıp 6. maddenin birinci fikrasının birinci cümlesinin lafzımn Sözleşme'nin amaç ve hedefleri ile hukukun genel prensiplerinin gözetilerek birlikte okunmasına dayanmaktadır. Sonuç olarak Sðzleşme'nin 6. maddesinin birinci fikrast, herkesin medeni hak ve yükümltilaklerle ilgili iddialarını mahkeme önüne getirme hakkına sahip olmasını kapsamaktadır (Golder/Birleşik Krallık, § 36).
36. AlhM; adil yargılanmanın bir unsurumu teşkil eden mahkemeye erişim hakkımn mutlak olmadığını, doğası gereği devletin düzenleme yapmasını gerektiren bu hakkın belli Blçüde sınırlanabileceğini kabul etmektedir. Ancak AfHM; bu sınırlamaların kişinin mahkemeye erişimini hakkın Özünü zedeleyecek şekilde ve genişlikte kısıtlamaması,zayıflatmaması gerektiğini ifade etmektedir. AfHM'e göre meşru bir amaç taşumayan ya da uygulanan araç ile ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir orantılılık ilişkisi kurmayan sımrlamalar Sözleşme'nin 6. maddesinin birinci fikrastyla uyumju olmaz (Sefer Yılmaz ve Meryem YưlmazTükiye, B. No: 611/12, 17/11/2015, § 59; Eşim/Türkiye, B. No: 59601/09,17/9/2013, § 19; Edificaclones March Gallego S.A./Ispanya, B. No: 28028/95, 19/2/1998, §34),
37. AlHM, dava hakkım süre sımrına bağlayan iç hukuk hükümlerinin yorumlanmasmın Öncelikli olarak kamu otoritelerinin ve özellikle mahkemelerin görevi olduğumu belirtmekte, rolünün bu yorumum etkilerinin Sözleşme'yle uyumiu olup olmadiğının tespitiyle sinurlı olduğunu ifade etmektedir. Süre suıri getiren kurallarin uygun adalet yönetiminin güvence altına alumması amacına dayandığına işaret eden AtíM, bu kurallann veya bunların uygulanmasımın ilgililerin ulaşılabilir başvuru yollarina müracaatlarmıengelleyecek mahiyette olmaması gerektiğini değerlendirmektedir. AtHM, bu bağlamda her bir olayın somut başvuru yolumn özellikleri ışığında ve Sözleşme'nin 6, maddesinin birinci fikrasuın amaç ve hedefleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizmektedir (Eşim/Türkiye, § 20). AtHM, bu ilkeler uyarınca mahkemelerin dava açılabilmesi için öngörtlen yasal yūkümiüjükleri uygularken hem yargılama adaletinin zayıflamasına yol açacak düzeyde aşı şekilcilikten hem de kanunlarda öngörülen uşule ilişkin gereklilikleri abes hâle getirecek seviyede aşm esneklikten kaçmması gerektiğini belirtmektedir. AtHM,kuralların belirliliği ve iyi adalet yönetimini sağlama amacına hizmet etme işlevlerini 

yitirmesi hálinde ve davaların esasının yetkili mahkeme tarafindan karara bağianmasıt Önleyecek birtakım bariyerler oluşturma fonksiyonu görmeleri durumunda mahkemeye erişim hakkımn zedeleneceğini ifade etmektedir (Eşim/Türkiye, § 21).
38. AlHM; tazminat yargılamalarına ilişkin stre şımrını, başvuranın iddiadan ya da bu tir bir iddiayı yapabilmek için gerekli olan olaya ilişkin temellerden baberinin olmadiğı ya da olamayacağı bir zamanda başlatidığında Sözleşme'nin 6. maddesinin birinci paragrafi kapsamında mahkemeye erişim hakkmın zarar görebileceğini belirtmiştir (Kurşun/Türkiye, B.No: 22677/10, 30/10/2018, § 103). AlhMin Yargr/Türkiye (B. No: 22684/10, 27/4/2021)kararına konu olayda başvurucunun açtığı tazminat davasında ek tazminat taiebi zamanaşımısüresinden sonra yapıldığı gerekçesiyle reddedilmiştir. AfHM başvurucunun talep ettiği taşınmazdaki değer kaybı ve kira geliri kaybının hesabımın teknik değerlendirmeler ve uzmanlık gerektirdiğini vurgulamıştır. AtHM'e göre mahkemece atanan bilirkişiler tarafindan yapılan değerlendirme, başvuranın taşırmazıdaki değer kaybım ve kira geliri kaybının kendisi tarafindan iddia edilenden daha yüksek olduğunu göstermiştir. Başvurucu, dolayısıyla bilirkişilerin değerlendirmesi ışığında talebini artuırmak üzere başvuruda bulunmuştur (Yargi/Turkiye, § 40). AtHM ayrıca konunun karmaşıklığı gözöntine alındığında başvurucunun ilk davanın başlangıcında yalnızca ilk tazminat davası sırasında bilirkişiler tarafindan yapılan değerlendirmeler ile açığa çıkarilan zararın tamamını bilmesiain beklenemeyeceğini değerlendirmiştir (YargıTürkiye, § 42). AlHM daha yüksek yarglama harçları ödenmesinin daha yüksek bir miktar talep etmeyi gerektirmenin makul olmadığım belirtmiştir. AtHM sonuç olarak başvurucunun ek dava yoluyla ilk talebini artırma hakkımn olayın koşulları altında etkisiz bırakıldığını ve bütün zararı için tazminat talep edemediğini belirterek Sözleşme'nin 6. maddesinin birinci paragrafi kapsamında mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir (Yargı/Türkiye, 8§ 42, 43). AlHM, Doğu/Türkiye (B.No: 16312/10, 27/4/2021) kararında da benzer şekilde ihlal sonucuna varmıştır.
V. ÍNCELEME VE GEREKÇE 
39. Anayasa Mahkemesinin 23/3/2023 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği döşünüldū:
A. Mahkemeye Erişhm Hakkmm İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
1. Tazminat Talebinin Sonradan Artırılan Kısmmaın ZamanaşımıGerekçestyle Reddedilmest Yönütnden 

a. Başvurucunan Iddlaları
40. Başvurucu; bedel artırım dilekçesiyle arttırdığını belirttiği kısım yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, usul kurallarının kapsamının yorum yolu ile daraitlarak hak arama Özgürlüğünüin sınırlandırılmasmı kanunun amacına uygun düşmediğini belirtmiştir. Başvurucu; zaran öğrenmesinin bilirkişi raporu sonucu parasal tutarı öğrenmesi ile gerçekieştiğini, maddi zararını 27/10/2016 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilmesinin ardından stresinde bedel artırım dilekçesi verdiğini ifade etmiştir. Başvurucu ayrıca ilk olarak açtığı kısmi dava hentiz sonuçlanmamışken 6100 saytlı Kanum'un yürürlüğe girmesiyle birlikte ck dava olarak belirsiz alacak davası niteliğinde dava açtığım, buna hukuki açıdan bir engel bulunmadığım ileri sürmüştür. Başvurucu son olarak Mahkemenin uzum yıllar kusur raporutun sorucunu bekiediğini, zamanaşımı süresinin geçirilmesinde herhangi bir kusurumum olmadığını

belirterek Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altma alman adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.

b. Değerlendirme 
41. Anayasa'nm iddianın değerlendirilmesinde dayanak alınacak "Hak arama hürrtyeri" kenar başlıklt 36. maddesinin birinci fikrası şöyledir:
"Herkes, meşru vasta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merclleri onúnde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma lle adil yargılanma hakkana sahiptir."
42. Başvuru, adil yargılanma bakkı çerçevesinde, mahkemeye erişim hakkıkapsamında incelenmiştir.

i Kabul Edllebflrifk Yönünden 
43. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianm kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
i. Esas Yönünden 
(1) Hakkm Kapsamı ve Müdahalenin Varlığı
44. Anayasa'nun 36. maddesinin birinci fikrasında, herkesin yargı mercileri Önünde davacı veya davalı olarak iddiada bulunma ve savunma hakkına sahip olduğu belirtiimiştir.Dolayısıyla mahkemeye erişim hakka, Anayasanın 36. maddesinde güvence altina alınan hak arama özgürlüğünün bir unsurudur. Diğer yandan Anayasa'nın 36. maddesine "αdil yargılanma" ibaresinin eklenmesine ilişkin gerekçede, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararasısözleşmelerle de güvence altına alınan adil yargılanma bakkınin madde metnine dâhil edildiği vurgulanmıştır, Sözleşme'yi yorumlayan AfHM, Sözleşme'nin 6. maddesinin (1) numaralıfikrasının mahkemeye erişim hakkını içerdiğini belirtmektedir (Özbakım Özel Sağlık Hiz. Ins.Tur. San. ve Tic. Lid $t., B. No: 2014/13156, 20/4/2017, § 34).

45. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alnan hak ararna özgürlüğu, bir temel hak olmant yanında diğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmayıve bunların korunmasım sağlayan en etkili güvencelerden biridir. Bu bakumdan davanın bir mahkeme tarafindan görülebilmesi ve kişinin adil yargılanma hakkı kapsamına giren güvencelerden faydalanabilmesi için ilk olarak kişiye iddialarını ortaya koyma imkânının tannması gerekir. Diğer bir ifadeyle dava yoksa adil yargılanma hakkının sağladığıgüvencelerden yararlanmak mümkün olmaz (Mohammed Aynosah, B. No: 2013/8896,23/2/2016, § 33).

46. Mahkemeye erişim hakkı bir uyuşmazlığı mahkeme öntıne taşıyabilmek ve uyuşmazhığın etkili bir şekilde karara bağlanmasıı isteyebilmek anlamına gelmektedir (Özkan $en, B. No: 2012/791, 7/1 1/2013, § 52).

47. Başvurucunum açtığı davanın bedel artırım olarak nitelediği dilekçesiyle tutar olarak arttırdığını belirttiği kısım yönünden zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi mahkemeye erişim hakkına müdahale teşkil etmektedir.


(2)Müdahalentn İhlal Olnşturap Oluşturmadığ
48. Anayasa'nın 13. maddesi şōyledir:
"Temel hak ve hurriyetler, ozlerine dokanulmaksızın yalnzca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kamunlo smırlanabiltr. Bu sinurlamalar, Anayasanın sozine ve ruhuna, demokrattk toplum düzentntn ve iåik Cumhurtyettn gereklerine ve ölçülülük ilkestne aykưrı olamaz."
49. Yukarıda anılan mtidahale, Anayasa'nın 13. maddesinde belirtilen koşullarıyerine getirmediği müddetçe Anayasa'nın 36. maddesinin ihlalini teşkil edecektir. Anılan madde uyarınca temel hak ve özgüriükler, demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçüialāk ilkesine aykırı olmaksızın Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlıolarak ve ancak kanumla sınırlanabilir.

(a) Kananlik 
50. Hak ve özgüritiklerin, bunlara yapılacak müdahalelerin ve sınirlandırmaların kanumla düzenlenmesi bu haklara ve Özgürltiklere keyfi müdahaleyi engelleyen, hukuk güvenliğini sağlayan demokratik hukuk devletinin en önemli unsurlarmdan biridir (Tahsin Erdoğan, B. No: 2012/1246, 6/2/2014, § 60).

51. Müdahalenin kanuna dayalı olmaşı Öncelikle şekli manada bir kanunum varlığınızorunlu kılar. Şeklt manada kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafindan Anayasa'da belirtilen usule uygun olarak kanum adı altında çıkarlan dūzenleyici yasama işlemidir. Hak ve Özgürltüklere müdabale edilmesi ancak yasama organınca kanun adi altında çıkarılan düzenleyici işlemlerde müdahaleye imkân tanıyan bir hükmün bulunması şartına bağlıdır. TBMM tarafindam çıkarılan şekli anlamda bir kanun hükmünün bulunmaması hakka yaptlan mūdahaleyi anayasal temelden yoksun brrakır (Ali Hıdır Akyol ve diğerleri [GK], B.No: 2015/17510, 18/10/2017, § 56).

52. Kanunum varhığı kadar kanun metninin ve uygulamasının da bireylerin davramşlarının somucunu Öngörebileceği kadar hukuki belirlilik taşıması gerekir. Bir diğer ifadeyle kanunun kalitesi de kanunilik koşulumun sağlamp sağlanmadığımn tespitinde önem arz etmektedir (Necmiye Ctfiçi ve diğerleri, B. No: 2013/1301, 30/12/2014, § 55).Müdahalenin kanuna dayalı olması, iç hukukta müdahaleye ilişkin yeterince ulaşılabilir ve δngörülebilir kuralların bulunmasıu gerektirmektedir (Türkiye İş Bankası A.Ş. [GK], B. No:2014/6192, 12/11/2014, § 44).

53. Somut olayda başvurucunun açtığı ikinci davada bilirkişi raporunun tebliği sonrası arttırdığı kısım zamanaşımı nedeniyle reddedilmiştir. Anulan kararda, arttırılan kısma ilişkin alacağın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesinin başvurucumun mahkemeye erişim hakkına yönelik bir müdahale teşkil ettiği, 818 sayılı mülga Kanun'um 125. ve 6098 sayılıKanum'un 146. maddelerine göre verilen zamanaşımı kararyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına yapılan müdahalenin kanuni dayanağıın bulunduğu görülmüştür.
(b)Meşru Amaç
54. Hukuki işlem ve kuralların strekli dava tehdidi altında olması hukuk devletinin unsurları olan hukuki güvenlik ve istikrar ilkeleriyle bağdaşmaz Bu nedenle mahkemeye 

erişim hakkı ile hukuki güvenlik ve istikrar gerekleri arasında makul bir denge gözetilmelidir (AYM, E.2014/177, K.2015/49, 14/5/2015). Dava açilmasının belli bir stre koşuluna bağlammasının hukuki güvenlik ve istikrarın sağlanması ile mahkemeye erişim hakkı arasında makul bir denge kurulması amacına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple dava hakkımın on yıllık süre koşuluyla sınurlandırılmaşının meşru bir amaca yönelik olduğu sonucuna ulaşılmıştir.

(c) Ölçäliak 
(1) Genel fkeler 
55. Anayasa'nm 13. maddesi uyarıca hak ve Özgürlüklerin smırlandırıkmasıda dikkate alınacak ölçütlerden biri olan ölçülülük, hukuk devleti ilkesinden doğmaktadı.Hukuk devletinde hak ve özgürlüklerin sınarlandırılması istisnai bir yetki olduğundan bu yetki ancak durumum gerektirdiği ölçtide kullanılması koşuluyla hakh bir temele oturabilir.Bireylerin hak ve özgürltiklerinin somut koşulların gerektirdiğinden daha fazla sınırlandırılması kamu otoritelerine tamnan yetkinin aşılması anlamına geleceğinden hukuk devletiyle bağdaşmaz (AYM, E.2013/95, K.2014/176, 13/1 1/2014).
56.Öiçältiltik ilkęsi elverişlilik, gerekdilik ve orantılılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır. Elverişlilik öngörülen müdahalenin ulaşılmak istenen aruacı gerçekleştirmeye elverişli olmasını, gerekdilik ulaşılmak istenen amaç bakımından mtdahalenin zoruniu olmasını yani aym amaca daha hafif bir müdahale ile ulaşılmasmın mümkün olmamasıni,orantilik ise bireyin hakkına yapılan mtldahale ile ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir dengenin gözetilmesi gerekliliğini ifade etmektedir (AYM, E.2011/111, K.2012/56,11/4/2012; E.2013/66, K.2014/19, 29/1/2014; E.2016/16, K.2016/37, 5/5/2016; Mehmet Akdoğun ve diğerleri, B. No: 2013/817, 19/12/2013, § 38).

57. Mahkemeye erişim hakkınn sınırlandırılması için seçilen aracın Öngörülen amaca ulaşılabilmesi bakımından elverişli olması gerekir. Ayrıca seçilen araç bu hakkı en az zedeleyici nitelikte olmalıdır. Bununła birlikte hakkı daha az zedeleyen aracın tercih edilmesi gerektiğinin söylenebilmesi için söz konusu araç aym amacı gerçekleştirmeye uygun olmalıdır. Daha hafif smırlama teşkil eden aracın tercih edilmesi hâlinde öngörülen amaçgerçekleşmeyecek ise daha ağır müdahale oluşturan aracı seçimi hususundaki tercih,Anayasa'ya aykın olmaz Bunun dışında hangi müdahale aracının tercih edileceği hususunda kamu otoritelerinin belli ölçtide takdir yetkisi bulunmaktadır (Mustafa Berberoğlu, B. No:2015/3324, 26/2/2020, § 48).

58. Öte yandan mahkemeye erişim hakkına yönelik müdahaleler orantılı olmalıdır.Orantılıhk, amaç ile araç arasında adil bir denge kurulmasım gerektirmektedir. Buna göre mahkemeye erişim hakkına getirilen stnırlamayla ulaşılmak istenen meşru amaç ve başvurucunun mahkemeye erişim hakkmdan yararlanmasmdaki bireysel yarar arasında makul bir orantı kuruimalıdir. Hedeflenen amaca ulaşıldiğinda elde edilecek kamusal yararia kıyaslandığında sınırlama ile kişiye yüklenen külfetin aşirı ve orantısız olmaması gerekir (Mustafa Berberoğlu, § 49).

(ii)İlkelerin Olaya Uygulanması
59. Anayasa Mahkemesi, Galhan Dursun (B. No: 2016/9312, 27/11/2019)başvurusunda, davanın ıstah ile artırılan kısmının zamanaşımı gerekçesiyle reddedilmesinin 

mahkemeye erişim hakkını ihlal etmediği sonucuna ulaşmıştır. Mahkeme bu sonuca varırken Özellikle tazminat miktarı tam olarak belirlenebilir olmasa da başvurucunun zararını yaklaşık olarak hesaplamak suretiyle zamanaşımı süresi içinde islah talebinde bulunmasının mümkün olduğuna dayanmıştır. Karara göre başvurucunun tazminat davasıyla eş zamanlı olarak yürütülen ceza yargılamasındaki belge ve raporlara dayanarak uğradığı maddi zararın yaklaşık tutarını haricen uzman kişilere hesaplattırarak istah talebinde bulunmasımümkündtr. Sözü edilen Böltüm kararının Tark hukukundaki ve uluslararası hukuktaki gelişmeler dikkate alınarak gözden geçirilmesi gerektiği düşüncesiyle bu başvuru Böltım tarafindan Genel Kurula sevk edilmiştir.

60. Anayasa Mahkemesinin asli görevinin Anayasa'yı yorumlamak, Anayasa'da yer alan temel hak ve özgüriüklerin kapsam ve sınırlarmı belirlemek olduğu kuşkusuzdur 
61. Başvuru konusu davamın açıldığı tarihte yürüritikte olan 1086 sayılı mülga Kanun hükümleri ve yargısal uygulamalara göre kısmi davalarda saklı tutulan fazlaya ilişkin haklar ek bir dava ile istenebileceği gibi aynı davada müiddeabihin artırılması, harç yatırılarak islah dilekçesi verilmesiyle de talep edilebilecektir.

62.Bununla birlikte dava tarihinden sonra 1/10/201 1 tarihinde yürüritğe giren 61C0sayılı Kanun'un 107. maddesi ile belirsiz alacak davas adıyla yeni bir dava tühüdüzenlenmiştir. Belirsiz alacak davası, davanın açıldığı tarihte alacağını tam olarak hesaplayamayan davacımn zamanaşımt nedeniyle hak kaybıa uğramasının önlenmesini hedeflemektedir. Böylece davacı, dava dilekçesinde alacağmn tam miktarım gösterme mecburiyetinden kurtulmakta; yargilama sırasında tespit edilen gerçek alacak miktarına -davanın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın ve zamanaşımı riskiyle karşılaşmaksızınkavuşma imkam elde etmektedir. Dolayısryla belirsiz alacak davastın alacakknun mahkemeye erişim hakkından yararlanması bakımından bazı avantajlar getirdiği anlaşılmaktadır.

63. 6100 sayılı Kanum'un 107. maddesinin gerekçesinden de anlaşılacağı üzere belirsiz alacak davasının Öngörüime amacı hak arama hürriyetinden yararlanılmayı sağlamak ve kişilerin mabkemeye erişimlerini kolaylaştırmaktır. Kanun koyucu, alacakhınn alacağınıtam olarak hesaplamasının mümkün olmadığı durumlarda usule ilişkin bazı sebeplerle hak kaybına uğramasımı önlemek amacıyla belirsiz alacak davası açma imkânı getirmiştir.Nitekim söz komusu müessesesinin karşılaştırmalı hukukta da usul ekonomisi ve ölçülültık ilkeleri çerçevesinde gerck kanuni düzenlemeler gerekse de yargısal içtihat yoluyla kabul edildiği görülmüştür (bkz. § 33).

64. Başvurucu 5/1/2005 tarihinde gerçekleşen is kazasından sonra 6/8/2007taribinde fazlaya ilişkin haklan saklı tutuimak kaydıyla 2.000 TL maddi tazminat talepli dava açmuştır. Başvurucu daha sonra 3[/12/2014 tarihinde belirsiz alacak davası olarak nitelediği ikinci davayi açmış ve 5.000 TL maddi 20.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.Başvurucumun açtığ ikinci dava 12/1/2015 tarihinde ilk dava ile birleştirilmiş ve yapılen bilirkişi inçelemesi sonucu maddi zatar 121.312,31 TL olarak belirlenmiştir. Bilirkişi raporunum tebliği üzerine başvurucu 8/11/2016 tarihli dilekçe ile maddi tazminat talebini bilirkişi raporundaki tutar kadar artırmış, Mahkeme de başvurucunun davasını kabul etmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi, açtlan ek davanın asıl davanın devamı niteliğinde olup ilk dava dosyası ile birleştirildiğinden başvurucunun yaptığı bedel artırımının gerçekte islah işlemi olduğunu belirtmiştir. Bölge Adliye Mahkemeşi bu yorumdan hareketle iş kazasmnın meydana geldiği tarihten itibaren başlayan zamanaşımının islah dilekçesinin sumulduğu 8/l1/2016

tarihinde dolduğu gerekçesiyle bilirkişi raporu doğrultusumda artırlan maddi tazminat kısmıyönünden davayı reddetmis, başvurucuya yalmzca 7.000 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminatın δdemmesine hükmetmiştir (bkz. § 16).

65. Başvuruya konu olayda, is kazasından kaynaklanan tazminat talebinin daha sonra artırılan kısmının zamanaşımına uğrayıp uğramadığım tespit etnek Anayasa Mahkemesinin görevi değildir. Anayasa Mahkemesinin bu yöntlyle yapacağı denetim Bölge Adliye Mahkemesinin yaptığı değerlendirmenin sonucu itibarıyla ölçült olup olmadığı ve başvurucuya şahsi olarak aşırı bir külfet getirilip getirilmediği hususlannın değerlendirilmesine ilişkindir (lsmall Avcz, B. No: 2019/12190, 22/2/2022, §§37-56).Başvurunun koşulları dikkate alındığıda müdahalenin elverişliliği ve gerekliliği yöntinden bir değerlendirme yapilmasina gerek görölmemiştir. Buna göre müdahalenin yukarıda değinilen amaçları ile kullanılan aracın ve dolayısıyla başvurucuya yüklenen külfetin ağırlığıkarşılaştırılarak orantıılık ölçütü yöntinden sonuca varılacaktır.

66. Somut olayda başvurucu her iki davayı Kanun'da Öngörülen stre içinde açmışve toplamda 7.000 TL maddi, 20.000 TL manevi tazminat talep etmiştir. Bumunla birlikte dava sürecinde Mahkemece atanan bilirkişiler terafindan yapilan değerlendirmede başvurucunum daimi ve geçici iş göremezlik zararımın toplam 121.312,31 TL olarak belirlendiği ve bu tutarın başvurucunum iddia ettiğinden daha yüksek olduğu görülmüştür.Başvurucu bilirkişilerin bu değerlendirmesi ışığında talebini arttırmak üzere Mahkemeye talepte bulunmuştur. Başvurucumum söz konusu zararı bilirkişi raporu alnmadan bilebilmesi ihtimalinin olmadığı ortadadır. Bununla birlikte Bölge Adliye Mahkemesi, başvurucunun olay tarihinden itibaren başlayan on yıllık yasal sthre smurı içinde islah talebinde bulunmadığım belirterek ıslah olarak nitelediği alacak tutarı yönünden zamanaşımı stresinin geçtiği sonucuna varmıştır.

67. Meveut davaya özgü koşullar dikkate alındığıda zamanaşımı süresinin bu şekilde uygulanması başvurucuyu tazminatın tamammı talep edebilme imkânmdan mahrum bırakmaktadır. Nitekim şöz konusu zararı parasal karşılığı ancak İkinci tazminat davasısonrasında bilirkişiler tarafindan yapılan değerlendirmeler ile açıklığa kavuşturulmuştur.Üstelik ilgili bilirkişi raporu ancak başvurucumum ilk davayı açmasından yaklaşık 9 yıl, ikinci davayı açmasmdan ise yaklaşık 1 yıl 10 ay geçtikten sonra düzenlenebilmiştir.
68. Davaya konu söz konusu zararm tespit edilmesi teknik değerlendirmeler içermekte, dolayısiyla belli bir uzmanlık gerektirmektedir, Mabkeme bu nedenle başvurucunun zararım boyutumu belirlenebilmesi için bilirkişi raporu hazırlanmasına karar vermiştir. Dolayıstyla davanın niteliği ve meselenin karmaşıklığı gözönüne almdığında bilirkişiler tarafindan yapilan değerlendirmeler ile açığa çıkarılan zararımın tamamııyargılamanın başlangıcında bilmesinin başvurucudan beklenemeyeceği, bu sebeple başvurucunun tüm zararı için tazminat talep edemediği kanaatine ulaşılmıştır.
69. Nitekim karşılaştırmalı hukukta bireylerin yargılamanın başında alacak veya tazminat miktarını belirleyebilmelerinin kendilerinden beklenemeyeceği hållerde beltrsiz alacak davası veya kademeli dava açabilmeleri mümkündüır (bkz. § 33). Türk hukukunda da belirsiz alacak davası kabul edilmiştir (bkz. § 22). Türk hukukunda bu düzenlemenin kabulünden önceki döneme ilişkin olarak açılan kışmi davalarda başvurucuların zarann miktarmı dava tarihi itibarıyla Öğrenebilmelerinin kendilerinden beklenemeyeceğine işaret eden AthM, zamanaşımı sebebiyle bedelin artırılması talebinin reddedilmesinin mahkemeye erişim hakkıu ihlal ettiği sonucuna ulaşmuştır (bkz. § 38).


70. Somut başvuruda ise Bölge Adliye Mabkemesi, açılan ek davanin asıl davanın devamı niteliğinde olup ek davayı ilk dava dosyası ile birleştirdiğinden başvurucunun yaptığıbedel artırımının gerçekte tslah işlemi olduğu sonucuma ulaşmıştir. Bölge Adliye Mahkemesine göre iş kazasının meydana geldiği tarihten başlayan zamanaşımı süresi dilekçenin sumulduğu tarihte dolmuştur. Bu çerçevede bilirkişi raporu doğrultusunda artrılan kısma yönelik olarak dava reddedilmiştir. Dolayısıyla belirsiz alacak davasına ilişkin getirilen yeni düzenleme ikinci davanın açıldığı tarih itibarıyla yürürltikte olduğu hâlde uygulanmamiştir.

71. Anayasa'nın 1l. maddesi uyarınca Anayasa hüktimleri yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır. Buna göre kamu gücü kullanan makamların her türlü iş ve işlemlerinde Öncelikle Anayasa hüktmlerini gözetmeleri zorunludur. Diğer taraftan Anayasa'nm 138. maddesine göre hâkimler Anayasa'ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hülkūm verirler. Görüldüığü üzere yargı organlarmın uyuşmazlıkları Öncelikle Anayasa hükümlerini dikkate alarak çözüme kavuşturmaları anayasal bir zorunluluktur. Bu bağlamda bireysel başvurunun ikincilliği ilkesi Anayasa Mahkemesinin ilk elden yani doğrudan inceleme yapmamasını ifade ettiği gibi esas itibarıyla idari ve yargısal makamların õnlerindeki meseleleri ve uyuşmazlıkları Öncelikle Anayasa'ya uygun biçimde sonuca bağlamalarıyönünden birincil derecede sorumlu olduklarıı göstermektedir (bazz değişiklikierle birlikte bkz. Mehmet Apaydn, B. No: 2015/13099, 8/1/2020, § 46).

72. Nitekim özellikle temel kanunlarda Öngörülen dörüstiük ve iyi miyet kuralları,bakkın kötüye kullanılması yasağı gibi genel ilkeler ile bazı hâllerde olayın özelliklerine ve durumun gereklerine göre håkime takdir yetkisi tanımması uyuşmazlikların çözümünce Anayasa'ya uygum yorum imkâm tanıyan sőz konusu etkili hukuksal korumanın bir gereği olarak görüimelidir. Dolayısryla ister Özel kişiler arası isterse de taraflardan birinin kamu güct olduğu uyuşmazlıklar olsun her durumda hâkimin bukuk kurallarını Anayasa'ya uygun bir biçimde yorumlaması ve yargı yetkisinin kullanımı çerçevesinde Özellikle Anayasa ile güvence altına alınan temel hak ve hürriyetlerin korummasını gözetmesi beklenmektedir (Mehmet Apaydin, § 47).

7. Somut başvuruda ise başvurucunun dava tarihi itibarıyla davaya konu tazminat miktarını tespit edebilmesinin mümkün olmadığı, tazminat tutarının ancak bilirkişi raporuyla belirlenebildiği ve bu raporun ise zamanaşımı süresinin geçmesine yol açacak şekilde olay tarihinden itibaren 11 yılı aşkın, ilk dava tarihinden itibaren ise yaklaşık 9 yıllık bir süre geçtikten sonra alınabildiği gözetilmelidir. Üstelik başvurucunun bu sürenin uzamasına yōnellk bir kusuru da ortaya konulamamıştır. Başvurucunun zamanaşımı süresi dolmadan Önce talep edeceği tazminat tutarını gerekirse uzman gürüşü de alarak yaklaşık olarak belirleyebileceği seklindeki bir yorm ise davanın sonunda aleyhe hüikmedilebilecek yargılama giderleri de dikkate alındığında adaletin iyi yönetimi ilkesiyłe bağdaşmayacağıgibi böylesine bir kabul, Anayasa'nı 141. maddesinin son fikrasmda Öngörülen "Dava!arın en az giderle ve mümkün olan süratle somuçlandırılmast, yargının görevidir." şeklindeki hüküm ile de bağdaşmamaktadır. Neticede Bölge Adliye Mahkemesinin zamanaşımısüresinin başlangıcı yöntnden zararın Öğrenilmesi kavrammı dar yorumlamak suretiyle başvurucumun zararının miktarını dava açtığı tarihte bilebilmesinin mümkün olmadığıhususumu dikkate almamast, başvurucunun bilirkişi raporuyla belirlenen tazminat tutarmın tamaminı talep edebilme imkânım ortadan kaldırmıştir, Ayrica Bölge Adliye Mahkemesinin belirsiz olarak açıan ikinci davayı da ilk davanın devamı olarak kabul ederek belirsiz alacak davasına ilişkin kanun hūkümlerini uygulamadığına da dikkati çekmek gerekir. Dolayısıyla 

somut olayın koşulları altında davaya konu alacağın niteliği ve yargılama sırasında belirlenen miktar da dikkate alındığında mahkemeye erişim hakkına yapılan müdahale başvurucuya şahsi olarak aşırı bir külfet yüklemiştir.

74.Sonuç olarak başvurucunun açtığı ikinci davadan sonra artırdığı alacak talebinin zamanaşımı gerekçesiyle reddedjlmesine ilişkin yorumun başvurucuya şahsi olarak aşırı bir külfet yüklediği, başvurucunun katlanmak zorumda kaldığı külfet hedeflenen meşru amaçla karşılaştıridığında külfetin orantısız olduğu, dolayısryla mtdahalenin Blçtla olmadığısonucuna ulaşılmıştı.

75. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nön 36. maddesinde güvence altıma alınan adil yargılanma hakk kapsamındaki mahkemeye erişim hakkıın thlal edildiğine karar veribnesi gerekir.

2. Aleyhe Vekâlet Ücretine Häkmedilmesi Yönünden 
76. Başvurucu; yargılama sonucunda aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin yüksek olduğunu, tazminat bedeline yakın vekâlet ücretine hükmedildiğini belirterek mahkemeye erişim hakkımın ihlal edildiğini iddia etmiştir. Yukarıda değinildiği Üzere Anayasa'nın 36.maddesi kapsamındaki mahkemeye erişim hakkıın ihlal edildiği sonucuna varıldığından başvurucunun bu başlık altında ileri sürdüğu şikâyet hakkında bu aşamada aynıca değerlendirme yapılmasına yer olmadığına karar verimesi gerekir.
B. Makul Sürede Yargılanma Hakkmı İhlal Edfdiğine İlşkin İddia 
. Başvuruconun İddiaları
77. Başvurucu, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştüür.

2. Değerlendtrme 
a. Kabul Edilebilhrifk Yönütnden 
78. Açıkça dayanaktan yoksum olmadığı ve kabuł edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bułunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkmın ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
b. Esas Yönünden 
7. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazhıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih, sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasım da kapsayacak sekilde- yargılamanun sona erdiği tarih, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikäyetle ilgili kararını verdiği tarih esas almr (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 27/2013, 8§ 50, 52). Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazhıklara ilişkin yargılama süresinin makul olup olmadığıdeğerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, taraflarin ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırimasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41, 45).


80. Amlan ilkeler ve Anayasa Mabkemesinin benzer başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında üç dereceli yargilamada l1 yıl 3 aylık yargılama stresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

81. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altina alınan makul sürede yargılamma hakkınm ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesl Yönünden 
82. Başvurucu, ihlalin tespit edilmesini ve yargilamanın yenilenmesite hükmedilmesini talep etmiştir. Ayrica makul strede yargılanma hakkonm ihlali nedeniyle maddi ve manevi tazminata karar verilmesini istemiştir,
83. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırilması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken is, yeniden yargilama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygum yeni bir karar vermektir (Mehmer Doğan [GK], B. No:2014/8875, 7/6/2018, 5§ 54-60; Aligul Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506,7/1 1/2019, §§ 5360, 66; Kadrl Enis Berberoğłu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§93-100).

84. Yeniden yargılama yapılmasına karar verilmesi mahkemeye erişim hakkının ihlalinin sonuçları bakumtndan yeterli bir giderim oluşturduğundan başvurucunun maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

85. Öte yandan makul strede yargılanma hakkı yönünden ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlanı karşıliğında net 58.00o TL manevi razminatın başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

86. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 9.900 TL vekâlet Oicretinden oluşan toplam 10.194,70 1L yargılama giderinin başvurucuya ōdenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Mahkemeye erişim hakkını ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDILEBİLIR OLDUĞUNA,
2. Makul sürede yargılanma hakkınm ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDILEBILİR OLDUĞUNA,
B. 1, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargilanma hakkıkapsamındaki mahkemeye erişim hakkınım IHLAL EDILDtĞINE,
2. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargilanma hakkıkapsamındaki makul strede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞINE,
C. Aleyhe vekalet ücretine hükmedilmesine yönelik iddianın İNCELENMESINE YER OLMADIĞINA,

D. Kararın bir örneğinin mahkemeye erişim hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırlması için yeniden yargilama yapıimak amacıyla Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesine (E.2017/638, K.2017/592) iletilmek üzere Ankara 1. Iş Mahkemesine (E.2007/749, K.2016/953) GÖNDERILMESINE,
E. Başvurucuya net 58.000 TL, męnevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDiNE,
F. 294,70 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ticretinden oluşan toplam 10.194,70 TL yarglama giderinin başvurucuya ÖDENMESINE,
G. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapıimasına, Ödemede gecikne olmasıhålinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen stre için yasal FAlZ UYGULANMASINA,
H. Kararın bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERILMEStNE 23/3/2023tarihinde OYBIRLIGIYLE karar verildi.