Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2021-01-27

27 Ocak 2021 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 31377
YÖNETMELİK
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
ELEKTRİK PİYASASI YAN HİZMETLER YÖNETMELİĞİNDE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 – 26/11/2017 tarihli ve
30252 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Yan Hizmetler
Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (e), (h),
(i), (l), (n), (o), (z), (ff), (gg), (ıı), (lll), (mmm), (nnn), (ppp) ve (rrr) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı
fıkranın (bb), (kk) ve
(fff) bentleri yürürlükten kaldırılmış ve aynı
fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiştir.
“b) Anlık talep kontrol yedeği: Tüketim tesisleri
tarafından isteğe bağlı olarak teklif edilen ve 28/5/2014
tarihli ve 29013 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Şebeke
Yönetmeliğinde tanımlı acil durum önlemleri kapsamında sistem frekansının
kritik seviyeye düşmesini önlemek maksadıyla anlık talep kontrol röleleri
vasıtasıyla otomatik olarak kesilebilen yük miktarını,
c) Aşırı ikazlı çalışma: Sistem geriliminin
Elektrik Şebeke Yönetmeliğinde belirlenen işletme değerlerinin veya TEİAŞ
tarafından belirlenen gerilim ayar değerlerinin altına düşmesi durumunda senkron kompansatörlerin
ve/veya jeneratörlerin ikaz akımlarının artırılmasını,”
“e) Bölgesel kapasite kiralama: Sistem
güvenilirliğinin muhafaza edilmesini teminen ve
yeterli kapasite olmaması nedeniyle oluşabilecek bölgesel sistem
ihtiyaçlarını karşılamak üzere, yeni üretim tesislerinin kapasitelerinin
ve/veya mevcut üretim tesislerinin kapasitelerinin TEİAŞ tarafından
düzenlenen ihaleler vasıtasıyla kiralanmasını,”
“h) Dengeleme birimi: 14/4/2009
tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme
ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde tanımlanan, dengelemeye katılabilecek bir
üretim veya tüketim tesisini ya da üretim veya tüketim tesisinin bir
bölümünü,”
“i) Dengeleme mekanizması: Vadeli elektrik piyasası
ile ikili anlaşmaları tamamlayıcı nitelikteki gün öncesi piyasasını, gün
içi piyasasını ve gerçek zamanlı dengelemeden oluşan faaliyetleri,”
“l) Enerji açığı: Piyasa
katılımcılarının uzlaştırma dönemi bazında vadeli elektrik piyasası, gün
öncesi piyasası, gün içi piyasası ve ikili anlaşmalar kapsamında
gerçekleştirdikleri alışları, yük atma teklifleri, ithalat ve sisteme
verdikleri enerji uzlaştırmasına esas elektrik enerjisi miktarlarının
toplamının, vadeli elektrik piyasası, gün öncesi piyasası, gün içi piyasası
ve ikili anlaşmalar kapsamında gerçekleştirdikleri satışları, yük alma teklifleri,
ihracat ve sistemden çektikleri enerji uzlaştırmasına esas elektrik
enerjisi miktarlarının toplamından eksik olması durumunu,”
“n) Elektrik depolama tesisi: Elektrik enerjisini
depolayabilen ve depolanan enerjiyi sisteme verebilen tesisi,
o) Enerji fazlası: Piyasa
katılımcılarının uzlaştırma dönemi bazında vadeli elektrik piyasası, gün
öncesi piyasası, gün içi piyasası ve ikili anlaşmalar kapsamında
gerçekleştirdikleri alışları, yük atma teklifleri, ithalat ve sisteme
verdikleri enerji uzlaştırmasına esas elektrik enerjisi miktarlarının
toplamının, vadeli elektrik piyasası, gün öncesi piyasası, gün içi piyasası
ve ikili anlaşmalar kapsamında gerçekleştirdikleri satışları, yük alma
teklifleri, ihracat ve sistemden çektikleri enerji uzlaştırmasına esas elektrik
enerjisi miktarlarının toplamından fazla olması durumunu,”
“z) İlgili
mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi,
Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik, tebliğ, genelge ve Kurul kararlarını,”
“ff) Milli Yük Tevzi
Merkezi (MYTM): TEİAŞ bünyesinde yer alan ve elektrik enerjisi arz ve
talebinin gerçek zamanlı dengelenmesinden ve elektrik enterkonnekte
iletim sisteminin işletiminden sorumlu olan merkez birimini,
gg) Organize toptan elektrik
piyasaları: Elektrik enerjisi, kapasitesi veya perakende alış satışının
gerçekleştirildiği ve piyasa işletim lisansına sahip merkezî bir aracı
tüzel kişilik tarafından organize edilip işletilen vadeli elektrik
piyasaları, gün öncesi piyasası, gün içi piyasası ile sermaye piyasası
aracı niteliğindeki standardize edilmiş elektrik sözleşmelerinin ve
dayanağı elektrik enerjisi ve/veya kapasitesi olan türev ürünlerin işlem
gördüğü ve Borsa İstanbul Anonim Şirketi tarafından işletilen piyasaları ve
TEİAŞ tarafından organize edilip işletilen dengeleme güç piyasası ve yan
hizmetler piyasası gibi elektrik piyasalarını,”
“ıı) Ödeme bildirimleri:
Yan hizmet sağlayan tüzel kişilere yapılacak ödemelere ve uygulanacak
yerine getirmeme bedellerine ilişkin detaylı bilgileri içeren, bu kapsamda
hazırlanacak faturalara temel teşkil eden ve ilgili tüzel kişilere yapılan
bildirimleri,”
“lll) Yan hizmetler: Bu
Yönetmelik uyarınca iletim sistemine veya dağıtım sistemine bağlı ilgili
tüzel kişilerce sağlanacak olan, iletim veya dağıtım sisteminin güvenilir
şekilde işletimini ve elektriğin gerekli kalite koşullarında hizmete
sunulmasını sağlamak üzere bu Yönetmelik ve Elektrik Şebeke Yönetmeliğinde
ayrıntılı olarak tanımlanan hizmetleri,
mmm) Yan hizmet anlaşmaları: İletim ve/veya dağıtım
sistemine bağlı olan üretim şirketleri, dağıtım şirketleri, elektrik
depolama tesisleri veya tüketiciler tarafından Elektrik Şebeke Yönetmeliği
uyarınca TEİAŞ’a sağlanacak yan hizmetleri, yan
hizmet bedellerini, koşullarını ve hükümlerini belirleyen anlaşmaları,
nnn) Yan hizmet birimi: Yan hizmet tedariğinde
bulunmak üzere YHPYS’ye kayıt edilecek olan bir
üretim, tüketim veya elektrik depolama tesisini ya da üretim, tüketim veya
elektrik depolama tesisinin bir bölümünü,”
“ppp)
Yan hizmetler piyasası katılımcısı: Dengeleme güç piyasasına katılmak üzere
tüzel kişilik kayıt işlemlerini tamamlamış olan üretim veya OSB üretim
lisansı sahibi tüzel kişileri ve bu Yönetmelik kapsamında tanımlanan yan hizmetlerin
tedarik sürecinde yer almak üzere sistem işletmecisine başvurarak tüzel
kişi kaydını tamamlayan elektrik depolama tesisi sahibi veya işletmecisi
olan tüzel kişiler ile tüketim tesisi sahibi tüzel kişileri,
rrr) Yan Hizmet Piyasa Yönetim Sistemi (YHPYS): Yan
hizmetler piyasasına ilişkin işlemlerin yürütülmesi amacıyla kullanılan
internet tabanlı uygulamaları,”
“dddd)
Acil durum: Elektrik Şebeke Yönetmeliği ve ilgili mevzuatın diğer hükümleri
çerçevesinde, sistem kararlılığı ve emniyeti açısından tehlike arz eden
durumları,
eeee) Can suyu ünitesi: Rezervuarlı ve regülatörlü hidrolik santrallere özgü olmak üzere, dere
yatağına bırakılması gereken can suyundan elektrik enerjisi elde edilmesi
amacıyla kurulan, kurulum amacı nedeniyle belirli bir debide çalışmak
zorunda olan ve işlevi gereği çıkış gücünü değiştiremeyecek olan üniteyi,
ffff) Emre amade kapasite (EAK): Bir uzlaştırmaya esas
veriş çekiş biriminin mevcut koşullarında acil durumlar da dahil olmak üzere teknik olarak sisteme verebileceği
maksimum güç miktarını,
gggg) EÜAŞ: Elektrik Üretim Anonim Şirketini,
ğğğğ) MAXC: Sekonder frekans
kontrol hizmetine katılan yan hizmet birimlerinin otomatik üretim kontrol
programında yer alan çalışma üst limit değerini,
hhhh) MINC: Sekonder frekans
kontrol hizmetine katılan yan hizmet birimlerinin otomatik üretim kontrol
programında yer alan çalışma alt limit değerini,
ıııı) Minimum kararlı üretim düzeyi (MKÜD): Bir
uzlaştırmaya esas veriş çekiş biriminin sürekli olarak çalışabileceği
asgari aktif güç seviyesini,
iiii) Teklif dönemi: Yan hizmetlerin tedarik
süreçlerinde, sistem işletmecisi tarafından duyuruya çıkılan ihale ilanında
belirtilen, hizmet alımına konu dönemi,
jjjj) Talep tarafı yedeği: Talep tarafı yedeği hizmeti
kapsamında tedarik edilen ve sistem işletmecisinin talimatı doğrultusunda
değiştirilebilecek olan tüketim miktarını,
kkkk) Talep tarafı yedeği hizmeti: Sistem
İşletmecisinin talimatı doğrultusunda hizmete katılan tüketim tesisleri
için tüketim miktarının değiştirilmesi suretiyle verilen hizmetleri,
llll) Talep tarafı yedeği hizmeti
uygunluk belgesi: Yan hizmet birimi olarak YHPYS’ye
kaydolmak suretiyle talep tarafı yedeği hizmetine ilişkin tedarik sürecine
katılmak isteyen tüketim tesisleri için gerekli kontrol, ölçme, izleme,
doğrulama ve hizmeti sağlamak için gerekli iletişim altyapılarına sahip
olunduğunun TEİAŞ tarafından belirlenecek usuller çerçevesinde tespit
edilmesi halinde TEİAŞ tarafından ilgili tüketim tesisi için düzenlenen
belgeyi,
mmmm) Yan hizmetler piyasası: Bu Yönetmelikte
tanımlanmış olan yan hizmetlerin tedarik edildiği ve sistem işletmecisi
tarafından işletilen organize elektrik piyasasını,
nnnn) Yükümlülüğün özel emir yoluyla transferi: Bu
Yönetmelik kapsamında tanımlanmış olan frekans kontrolü hizmetlerinin
tedarik süreci sonucunda seçilmiş olan yan hizmet piyasası katılımcıları
tarafından; üstlenmiş oldukları rezerv yükümlülüklerinin, transfer
platformu üzerinden, transfer eden ve transfer alan olmak üzere tarafları
belirli olacak şekilde özel anlaşma yoluyla devredilmesini,
oooo) Yükümlülük transfer platformu: Sistem işletmecisi
tarafından YHPYS kapsamında işletilen ve frekans kontrolü hizmetine katılan
piyasa katılımcılarının bu Yönetmelikte belirtilen sınırlar dahilinde yükümlülüklerini devredebilmelerini sağlayan
internet tabanlı arayüzü,”
MADDE 2 –
Aynı Yönetmeliğin 5 inci
maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) Yan hizmetlerin tedarik
edilmesi; sistem işletmecisi tarafından ihtiyaç duyulan yan hizmetlerin
hizmeti sağlayabilecek yan hizmet piyasa katılımcısı niteliğini haiz tüzel
kişilerce TEİAŞ’a sunulması, TEİAŞ tarafından
hizmetin alınacağı tesis ve/veya tüzel kişilerin tespit edilmesi,
gerektiğinde yan hizmet anlaşmalarının imzalanması ve bu işlemler sonucu
doğan alacak ve borç işlemlerinin yürütülmesine ilişkin TEİAŞ tarafından
yürütülen faaliyetleri ve bu faaliyetler için gerekli idari işlemleri
içerir.”
MADDE 3 –
Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 6
– (1) TEİAŞ, Elektrik Şebeke
Yönetmeliğinde yer alan arz kalitesi ve işletme koşullarına ilişkin kriterler doğrultusunda, iletim sisteminin işletimini
sağlayacak yan hizmetleri; teknik gereklilikler, iletim sistemi kısıtlarını
ve bölgesel gereklilikleri de dikkate alarak, sistemin işletme güvenliğini
ve sistem bütünlüğünü sağlayacak, yan hizmetlerin tedarik edilmesine
ilişkin maliyetleri en aza indirecek ve eşit taraflar arasında ayrım
gözetmeyecek şekilde tedarik eder.”
MADDE 4 –
Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 7
– (1) TEİAŞ, yan hizmetlerin
tedarik edilmesine ilişkin yetki ve sorumlulukları çerçevesinde aşağıdaki
görevleri yürütür:
a) Sistemin işletme güvenliği ve bütünlüğü
korunarak, Elektrik Şebeke Yönetmeliğinde yer alan arz kalitesi ve işletme
koşulları doğrultusunda işletilmesini sağlayacak yan hizmet ihtiyaçlarının
tespit edilmesi.
b) İhtiyacı belirlenen yan hizmetlerin bu
Yönetmelik hükümleri doğrultusunda tedarik edilmesi için gerekli görevlerin
yerine getirilmesi.
c) Yan hizmet sağlayacak tesislerin performans
testlerine gözetim ve denetim amacıyla katılım sağlanması.
ç) Tüzel kişilerce sunulan yan hizmetlerin TEİAŞ
tarafından bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda izlenmesi.
d) Tüzel kişilerce sunulan yan hizmetlere ilişkin
borç miktarlarının hesaplanması ve ödemesinin gerçekleştirilmesi.
e) Yan hizmet sunma yükümlülüğüne sahip olup bu
yükümlülüğü yerine getirmeyen tüzel kişilere bu Yönetmelik hükümleri
çerçevesinde gerekli yaptırımların uygulanması ve durumun Kuruma
raporlanmasının sağlanması.
f) Tedarik edilen yan hizmetlere ilişkin olarak
Kurum tarafından talep edilecek raporların hazırlanması ve yayımlanması.
(2) İlgili mevzuat ve/veya TEİAŞ ile yapmış olduğu
yan hizmet anlaşması uyarınca yan hizmet sağlama yükümlülüğüne sahip olan
tüzel kişiler, yan hizmetlerin tedarik edilmesine ilişkin aşağıdaki
görevleri yürütür:
a) Yan hizmetlerin ilgili mevzuat hükümleri ve yan
hizmet anlaşmaları gereğince yerine getirilmesi.
b) Sekonder frekans
kontrol hizmeti hariç olmak üzere sunulacak yan hizmete ilişkin performans
testlerinin yetkilendirilmiş bağımsız firmalar aracılığıyla, sekonder frekans kontrol performans testlerinin ise TEİAŞ’ın ilgili birimi tarafından gerçekleştirilmesinin
sağlanması.
c) Yan hizmetlerin izlenmesine ilişkin gerekli
teçhizatın temin edilerek işler hale getirilmesi.
ç) Yan hizmetlerin sunulmasına ilişkin TEİAŞ
tarafından talep edilecek veri, bilgi ve belgelerin sağlanması.
d) Yan hizmet sunmaya ilişkin yükümlülüklerin
yerine getirilmemesi durumunda kesilen yerine getirmeme bedellerinin
zamanında ve eksiksiz ödenmesi.”
MADDE 5 –
Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 8 – (1) Yan hizmet
anlaşmaları kapsamında veya tedarik süreci neticesinde yan hizmet sağlamak
üzere yükümlülük üstlenen veya bu hizmeti yükümlenen tüzel kişiden transfer
yoluyla devralan veya bu hizmeti sunmak isteyen tüzel kişiler, sekonder frekans kontrol hizmeti ve bölgesel kapasite
kiralama hizmeti hariç olmak üzere diğer yan hizmetleri sağlayacakları
tesislerinin ilgili yan hizmeti sağlama niteliğine sahip olduğunu TEİAŞ’a sunulacak bir sertifika aracılığıyla
belgelendirirler. Tüzel
kişiler, sekonder frekans kontrol hizmetini
sağlayacağı tesislerinin bu hizmeti sağlama niteliğine sahip olduğunu, TEİAŞ’ın ilgili birimi tarafından gerçekleştirilecek
performans testleri neticesinde TEİAŞ tarafından onaylanan standart sekonder frekans kontrol performans test raporu ile
belgelendirirler.
(2) Yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel kişiler,
devrede olan yan hizmet birimleri için hazırlanmış olan yan hizmet
sertifikalarını, sekonder frekans kontrol
performans test raporunu, ilgili yan hizmeti sunmaya başlamadan önce,
ilgili yan hizmet için bu Yönetmelikte düzenlenen tedarik sürecinde
belirtilen aşamada veya yan hizmet anlaşmasında yer alan şartlar dahilinde TEİAŞ’a sunar.
(3) TEİAŞ’ın yaptığı
izleme ya da kontroller neticesinde yan hizmet sunan bir tesisin ilgili
hizmeti yan hizmetler anlaşmasında belirtilen esaslar çerçevesinde
sağlamadığının tespit edilmesi durumunda, yerine getirmeme bedeli ile birlikte
TEİAŞ ilgili tesisin yan hizmet sertifikasının ve/veya sekonder
frekans kontrol performans test raporunun yenilenmesini talep edebilir. TEİAŞ’ın talep etmesi halinde, tüzel kişinin ilgili yan
hizmeti sunmaya ilişkin sertifikasını ve/veya sekonder
frekans kontrol performans test raporunu 2 (iki) ay içerisinde yenilemesi
zorunludur. TEİAŞ’ın sekonder frekans kontrol performans
test raporunun ve/veya yan hizmet sertifikasının yenilenmesi talebinden
itibaren, yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel kişinin yenilenmiş sekonder frekans kontrol performans test raporunu
ve/veya yan hizmet sertifikasını TEİAŞ’a sunduğu
tarihe kadar olan süre zarfında mevcut yan hizmet sertifikası ve/veya sekonder frekans kontrol performans test raporu
geçersiz sayılır ve söz konusu tesisten ilgili yan hizmet alınmaz.
(4) Yan hizmet sağlayan tüzel kişiler, yan hizmet
sertifikasının ve/veya sekonder frekans kontrol
performans test raporunun geçerlilik süresi dolmadan yan hizmet performans
testlerinin güncellenmesini talep edebilirler. Bu durumda güncellenen
performans testlerinin sonucunda elde edilen ünite parametreleri ile diğer
yan hizmet testlerinin sonucunda elde edilen ünite parametrelerinin uyumlu
olması zorunludur. Aksi takdirde TEİAŞ, ilgili tesisin diğer yan hizmetlere
ilişkin sertifikalarının ve/veya sekonder frekans
kontrol performans test raporunun yenilenmesini talep edebilir.
(5) Yan hizmet sertifikaları ve sekonder
frekans kontrol performans test raporu Elektrik Şebeke Yönetmeliğinde yer
alan performans testlerine dayandırılır. Yan hizmet sağlayacak söz konusu
yan hizmet birimine ilişkin performans testleri sonucunda belirlenen hizmet
parametreleri ilgili yan hizmet sertifikasında veya sekonder
frekans kontrol performans test raporunda belirtilir.
(6) Yan hizmet sertifikaları TÜRKAK veya TÜRKAK ile
karşılıklı tanıma anlaşması bulunan akreditasyon kurumları tarafından yan
hizmetler performans testleri yapmak üzere uygunluk belgesi almış, TS EN
ISO IEC 17020 standardına göre A Tipi muayene kuruluşu olarak akredite
edilmiş firmalar tarafından verilir. Muayene kuruluşları tarafından
sertifika verilen üretim veya elektrik depolama tesisleri ve bu tesislere
ait sertifikada yer alan teknik özellikleri de içeren bilgiler söz konusu
muayene kuruluşu tarafından sertifikanın verilmesini takiben 30 gün
içerisinde TEİAŞ’a da bildirilir.
(7) Yan hizmet sağlayacak olan
bir tüzel kişinin, ilgili yan hizmete ilişkin performans testlerini
akredite edilmiş firmalar aracılığıyla ve sekonder
frekans kontrol hizmetine ilişkin sekonder
frekans kontrol performans testini TEİAŞ’ın
ilgili birimi aracılığıyla gerçekleştirmesi ve ilgili yan hizmet sertifikasının
ve/veya sekonder frekans kontrol performans test
raporunun TEİAŞ’a sunulması ilgili tüzel kişinin
sorumluluğundadır. İlgili yan
hizmete ilişkin performans testleri TEİAŞ’ın
gözetiminde gerçekleştirilir.”
MADDE 6 –
Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 9
– (1) TEİAŞ, Elektrik Şebeke
Yönetmeliği gereği, sağlanan yan hizmetleri izlemek ve kontrol etmekle
yükümlüdür. Tüzel kişilerce sunulan yan hizmetlerin izlenmesi ve kontrolü,
Elektrik Şebeke Yönetmeliğinde belirtilen teknik gereklilikler
doğrultusunda ve bu Yönetmelik ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde
TEİAŞ tarafından gerçekleştirilir.
(2) Yan hizmet sağlayacak tesislerin ilgili hizmet
için Elektrik Şebeke Yönetmeliğinde tanımlanmış özellikleri sağlayacak şekilde
izlenebilir olmaları zorunludur. Yan hizmet sunan tüzel kişiler, TEİAŞ’ın izleme sistemi ile veri alışverişi
gerçekleştirmek üzere bağlantı kurulması için gerekli yazılım ve donanımı
sağlamakla yükümlüdürler.”
MADDE 7 –
Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin
ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) Elektrik depolama tesisi sahibi ve/veya
işletmecisi olan tüzel kişiler ile tüketim tesisi sahibi tüzel kişiler üçüncü
fıkrada sayılan belgeler ile sistem işletmecisine başvurmak suretiyle yan
hizmet piyasa katılımcısı kaydını yaptırabilirler.”
MADDE 8 –
Aynı Yönetmeliğin 11 inci
maddesinin birinci ve ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Yan hizmetler tedariğine
katılacak yan hizmetler piyasa katılımcıları tüzel kişilik kaydını müteakip
bu maksatla kullanacakları yan hizmet birimlerini tanımlamak ve kendi
adlarına kayıt ettirmekle yükümlüdür.
(2) İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda tesis
edilmiş sayaçlar veya TEİAŞ tarafından uygun görülmüş diğer vasıtalarla
uzlaştırma dönemi bazında bağımsız olarak ölçülebilen aşağıdakilerden her
biri bir yan hizmet birimi olarak kayıt olma hakkına sahiptir:
a) Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliği uyarınca dengeleme birimi olarak kaydı yapılmış, lisanslı
toplam kurulu gücü 30 MW ve üzerinde olan ve iletim sistemine bağlı olan
üretim tesisleri veya bu üretim tesislerine ait üniteler.
b) Elektrik tüketimi ihale
ilanında belirtilen seviyenin üzerinde olan ve anlık talep kontrol röleleri
vasıtasıyla otomatik olarak devreden çıkarılabilecek nitelikte olup
katılımı sistem işletmecisi tarafından uygun bulunan tüketim tesisleri ile
elektrik tüketimi Kurul kararı ile belirtilen asgari limitin üzerinde olan
ve talep tarafı yedeği hizmeti kapsamında TEİAŞ tarafından düzenlenen
uygunluk belgesine haiz tüketim tesisleri.
c) Elektrik depolama tesisleri.”
MADDE 9 –
Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 12
– (1) 8 inci madde uyarınca
belgelendirilmiş yan hizmet birimleri tarafından sağlanacak primer frekans kontrol yedeği, TEİAŞ tarafından
yürütülen ve bu Yönetmelikte düzenlenen tedarik süreci sonunda doğrudan
veya yükümlülüklerin transfer yoluyla devralınması neticesinde ilgili yan
hizmet birimleri tarafından sağlanır.
(2) Yan hizmet piyasa katılımcıları, birinci
fıkrada belirtilen primer frekans kontrolü için
ayırmış oldukları rezervleri dengeleme mekanizması kapsamında başka bir
piyasaya teklif edemez veya ikili anlaşmalar yoluyla satamazlar. Primer
frekans kontrolü hizmeti kapsamında yükümlülüğü bulunan bir yan hizmet
piyasası katılımcısı tarafından, hizmet sağlamak üzere TEİAŞ’a
bildirmiş olduğu bir uzlaştırmaya esas veriş çekiş biriminin, emre amade
kapasitesi içerisinden ayırmakla yükümlü olduğu primer
frekans kontrolü rezervinin, dengeleme güç piyasasına teklif edildiğinin
tespit edilmesi halinde; yükümlülük yerine getirilmemiş kabul edilir ve
ilgili yan hizmetler piyasası katılımcısına 30 uncu madde gereği yerine
getirmeme bedeli uygulanır.
(3) Primer frekans
kontrol hizmeti sağlayan yan hizmet piyasa katılımcılarına bu Yönetmelik
hükümleri doğrultusunda belirlenen kapasite bedeli ödenir. Primer frekans kontrol hizmeti sağlanması nedeniyle
ortaya çıkabilecek enerji açık ya da fazlası Elektrik Piyasası Dengeleme ve
Uzlaştırma Yönetmeliği hükümlerine göre enerji dengesizliği kapsamında
değerlendirilir.”
MADDE 10
– Aynı Yönetmeliğin 13 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (e), (f), (ğ) ve (h) bentleri aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“e) Tedarik süreci sonucunda seçilen ve primer frekans kontrol rezerv tedarik süreci katılım
anlaşması imzalamış olan yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel kişiler,
yükümlü oldukları rezervi kendi adlarına kayıtlı hangi yan hizmet birimlerinden
sağlayacaklarını ve yan hizmet birimi bazında sağlayacakları primer frekans kontrol rezerv miktarını, rezervin
sağlanacağı saatten en geç 1 (bir) saat öncesine kadar saatlik bazda sistem işletmecisine YHPYS aracılığıyla bildirir.
f) Tedarik süreci sonucunda seçilen tüzel kişiler,
ilgili tedarik döneminde yükümlenmiş oldukları primer
frekans kontrol rezerv miktarını emre amade bulundurarak, Elektrik Şebeke
Yönetmeliğinde yer alan koşullar çerçevesinde primer
frekans kontrol hizmeti sağlarlar. Seçilen tüzel
kişilerin, ilgili uzlaştırma dönemi için yükümlenmiş oldukları primer frekans kontrol rezerv miktarını sağlamak üzere
bildirimde bulunduğu yan hizmet birimlerinin gerekli çalışma düzeyinde
olmaları ve dengeleme güç piyasası kapsamında almış oldukları yük alma
(YAL) ve yük atma (YAT) talimatları veya kesinleşmiş günlük üretim programı
(KGÜP) değişiklikleri hariç olmak üzere çalışma düzeyini korumaları, söz
konusu tüzel kişilerin sorumluluğundadır.”
“ğ) Primer
frekans kontrol hizmetinin sağlanacağı ilgili tedarik döneminin herhangi
bir uzlaştırma döneminde, tedarik süreci ile belirlenmiş tüzel kişilerden
sağlanacak primer frekans kontrol rezervlerinin
haricinde ek primer frekans kontrol rezerv
miktarı ihtiyacı doğması halinde (g) bendi uyarınca yan hizmet piyasa
katılımcısı tüzel kişilerden sağlanacak primer
frekans kontrol rezerv tedariği için aşağıdaki
adımlar yürütülür:
1) TEİAŞ ilgili tedarik dönemi
için yürütülen primer frekans kontrol kapasitesi
tedarik sürecinde fiyat sırasına dizilen ve teklifleri (g) bendi uyarınca
geçerli olan teklif sahiplerinin primer frekans
kontrol rezervi sağlamaya uygun olan yan hizmet birimlerinden, iletim
sistemi kısıtlarını dikkate alarak ve mümkün olan en düşük maliyet
sağlanacak şekilde ilave primer frekans kontrol
rezerv miktarının tamamını ya da bir kısmını seçer ve ilgili teklif
sahiplerine bildirimde bulunur. Bu
şekilde seçilen tüzel kişilerin, ilgili uzlaştırma dönemi için kendilerine
bildirimde bulunulan primer frekans kontrol
rezerv miktarını sağlamak üzere, yan hizmet birimlerinin gerekli çalışma
düzeyini korumaları ve primer frekans kontrol
tepkisi vermeleri ilgili yan hizmet biriminin yan hizmet uzlaştırma
hesabında kayıtlı olduğu tüzel kişilerin sorumluluğundadır.
2) İlgili tedarik dönemi için
yürütülen primer frekans kontrol kapasitesi
tedarik sürecinde fiyat sırasına dizilen ve teklifleri (g) bendi uyarınca
geçerli olan teklif sahipleri, teklif edilen primer
frekans kontrol rezerv miktarını, bulunduğu çalışma seviyesinin durumuna
göre arttırmak ya da azaltmak istemeleri halinde teslim saatinden en geç 2
(iki) saat öncesine kadar miktar güncellemesi yapabilir. Miktarın arttırılması durumunda, artan miktar kadar
rezerv kapasitesi, katılımcının mevcut primer
rezerv teklif fiyat seviyelerinin en düşük olanı üzerinden arttırılır.
Miktarın azaltılması durumunda ise, primer rezerv
kapasitesinin teklif fiyat seviyesi en yüksek olanından başlanacak şekilde
rezerv miktarı azaltılır. Ek rezerv teklifini
güncellemeyen ya da iptal etmemiş olan ve ek rezerv tedarik süreci için
geçerli teklifi bulunan bir yan hizmetler piyasası katılımcısı, ilgili saat
içerisinde TEİAŞ tarafından ek rezerv tedarik sürecinde seçilme sırası
kendisine gelmesine rağmen; adına kayıtlı yan hizmet birimlerinin çalışma
seviyesi uygun olmadığından ve/veya yan hizmet birimleri arıza ve benzeri
nedenlerle devre dışı olduğundan, kendisinden ek rezerv tedarik edilememesi
halinde; söz konusu piyasa katılımcısının ilgili saat için hizmeti yerine
getirmediği kabul edilir ve 30 uncu madde uyarınca yaptırım uygulanır.
h) Tedarik süreci sonucunda seçilen yan hizmet
piyasa katılımcısı tüzel kişilerin sağlamakla yükümlü oldukları primer frekans kontrol rezerv miktarını kendi adlarına
kayıtlı yan hizmet birimlerinden karşılayamayacak olması veya karşılamamayı
tercih etmeleri durumunda, ilgili tüzel kişiler 17 nci
madde hükümleri çerçevesinde yükümlülüklerini devredebilirler. Bu
Yönetmelik hükümleri uyarınca tedarik edilen ek primer
frekans kontrol rezerv yükümlülükleri devredilemez.”
“(3) TEİAŞ tarafından birinci
fıkranın (ğ) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca yürütülen ek rezerv
tedarik sürecinden sonra, ek primer frekans
kontrol rezerv ihtiyacının tamamının veya bir kısmının tedarik edilememesi
durumunda; TEİAŞ ihtiyaç duyulan ek rezerv miktarını Yükümlülük Transfer
Platformu üzerinden ilan ederek, rezervin sağlanacağı saatten en erken 2
(iki) saat önce olmak üzere Yükümlülük Transfer Platformunun İşletilmesine
İlişkin Usul ve Esaslar doğrultusunda platform üzerinden tedarik edebilir.”
MADDE 11
– Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“(3) Yan hizmet piyasa
katılımcılarının uzlaştırma hesaplarına kayıtlı olan yan hizmet
birimlerinin primer frekans kontrol yan hizmeti
sertifikalarının içeriğinde bulunan ve primer frekans
kontrol performans testleri sonucunda belirlenen MW cinsinden
sağlayabilecekleri primer frekans kontrol rezerv
kapasiteleri ve bu birimlere ait teknik karakteristikler; ilgili yan hizmet
piyasası katılımcılarının TEİAŞ ile olan primer
frekans kontrol rezervi tedarik süreci katılım anlaşmalarına derç edilir.”
MADDE 12
– Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci ve dördüncü fıkraları aşağıdaki
şekilde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü fıkraları yürürlükten kaldırılmış
ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“(1) TEİAŞ tarafından yürütülen
tedarik süreci sonucunda seçilen yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel
kişiler, sağlamakla yükümlü oldukları primer
frekans kontrol rezerv miktarının tamamını ya da bir kısmını, geçerli primer frekans kontrol yan hizmet sertifikasını haiz ve
sertifikasında yer alan teknik parametreler ile uyumlu yan hizmet birimi
bulunan başka bir yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel kişiden sağlayabilirler.
Yükümlülük transferi, YHPYS
kapsamında yer alan Yükümlülük Transfer Platformu aracılığıyla
gerçekleştirilir. Yükümlülüğünü devreden yan hizmet piyasa katılımcısı
tüzel kişilerin TEİAŞ’a karşı yükümlülükleri,
yükümlülüğü devralan tüzel kişilik tarafından yerine getirilir.”
“(4) 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (g) bendi
uyarınca tedarik edilen primer frekans kontrol
rezerv yükümlülükleri devredilemez.”
“(5) Yükümlülük transferi işlemlerinin rezervin
sağlanacağı saatten en geç 90 (doksan) dakika öncesine kadar tamamlanması
gerekir.
(6) Primer frekans
kontrol rezerv yükümlülüğü devralan tüzel kişi, üstlendiği primer frekans kontrol rezerv yükümlülüğünü tekrar
devredebilir.
(7) Yükümlülük Transfer Platformuna katılarak
yükümlülük transfer işleminde yer alan tüzel kişiler Yükümlülük Transfer
Platformunun İşletilmesine İlişkin Usul ve Esasları kabul etmiş sayılırlar
ve bu Usul ve Esaslara uymakla yükümlüdürler.”
MADDE 13
– Aynı Yönetmeliğin 18 inci
maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Yürütülen tedarik süreci sonucunda belirlenen
en yüksek teklif fiyatı, 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi
uyarınca seçilerek bildirimde bulunulan primer
frekans kontrol hizmeti sağlayan yan hizmet piyasa katılımcısı tüm tüzel
kişilere ödenecek saatlik kapasite bedeli (TL/MW) olarak saptanır.”
MADDE 14
– Aynı Yönetmeliğin 19 uncu
maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) Birinci fıkradaki formülde geçen;
a) PFKTf,p: 13 üncü madde
uyarınca üstlenmiş olduğu yükümlülük çerçevesinde yan hizmet piyasa
katılımcısı “p” tüzel kişisinin “f” fatura döneminde sağladığı toplam primer frekans kontrol rezerv miktarından dolayı
tahakkuk ettirilecek alacak tutarını (TL),
b) PRMf,p,y,s: Yan hizmet piyasa
katılımcısı “p” tüzel kişisinin “f” fatura döneminin “s” saatinde yükümlü
olduğu ve “y” yan hizmet birimi tarafından sağlanan Primer
Frekans Kontrol Rezerv Miktarını (MW),
c) PKBf,s: 13 üncü maddenin
birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca üstlenmiş olduğu yükümlülük
çerçevesinde “f” fatura döneminin “s” saati için yan hizmet piyasa
katılımcısına uygulanacak olan ve 18 inci madde uyarınca belirlenen saatlik
Primer Frekans Kontrol Kapasite Bedeli veya 13
üncü maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında tedarik edilen ek
rezervler için, ilgili yan hizmet piyasası katılımcısı tarafından teklif
edilmiş olan saatlik Primer Frekans Kontrolü
Kapasite Bedelini (TL/MW),
ç) KSp,f,y: 13 üncü madde uyarınca
üstlenmiş olduğu yükümlülük çerçevesinde yan hizmet piyasa katılımcısı “p”
tüzel kişisinin adına kayıtlı veya 17 nci madde
kapsamında yükümlülük transferi suretiyle başka bir tüzel kişilik adına
kayıtlı bir “y” yan hizmet birimi tarafından sağlanan, “f” fatura döneminin
“s” saati için 29 uncu madde çerçevesinde sağladığının tespit edilmesi
durumunda “1”, diğer durumlarda “0” olarak belirlenen Katılım Katsayısını,
d) m: “f” fatura döneminde yer alan saat sayısını,
e) k: Yan hizmet piyasa katılımcısı “p” tüzel
kişisinin adına kayıtlı olan veya 17 nci madde
kapsamında “p” tüzel kişisinden yapılan yükümlülük transferi suretiyle
başka bir tüzel kişilik adına kayıtlı bir “y” yan hizmet birimi tarafından
sağlanan yan hizmet birimi sayısını,
ifade eder.”
MADDE 15
– Aynı Yönetmeliğin 20 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(3) Yan hizmet piyasa katılımcıları, birinci
fıkrada belirtilen sekonder frekans kontrolü için
ayırmış oldukları rezervleri dengeleme mekanizması kapsamında başka bir
piyasaya teklif edemez veya ikili anlaşmalar yoluyla satamazlar. Sekonder
frekans kontrolü hizmeti kapsamında yükümlülüğü bulunan bir uzlaştırmaya
esas veriş çekiş biriminin, emre amade kapasitesi içerisinden ayırmakla
yükümlü olduğu sekonder frekans kontrolü
rezervinin, ilgili yan hizmet piyasası katılımcısı tarafından dengeleme güç
piyasasına teklif edildiğinin tespit edilmesi halinde, yükümlülük yerine
getirilmemiş kabul edilir ve 31 inci madde gereği yerine getirmeme bedeli
uygulanır.”
MADDE 16
– Aynı Yönetmeliğin 21 inci
maddesinin birinci fıkrasının (e), (g) ve (ğ) bentleri aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“e) Tedarik süreci sonucunda seçilen yan hizmet
birimleri uzlaştırma hesaplarına kayıtlı olan yan hizmet piyasa katılımcısı
tüzel kişiler tedarik döneminde yükümlenmiş oldukları sekonder
frekans kontrol rezerv miktarını emre amade bulundurarak Elektrik Şebeke
Yönetmeliğinde yer alan koşullar çerçevesinde sekonder
frekans kontrol hizmeti sağlarlar. Seçilen yan hizmet birimi sahibi tüzel
kişiler hizmetin sağlanacağı saatten 1 (bir) saat öncesine kadar yan hizmet
birimlerinden sağlayacakları sekonder rezerv
miktarını güncelleyebilirler. Seçilen yan hizmet birimlerinin, ilgili
uzlaştırma dönemi yükümlenmiş oldukları rezerv miktarını sağlamak üzere
gerekli çalışma düzeyinde olmaları ve dengeleme güç piyasası kapsamında
almış olduğu YAL ve YAT talimatları veya KGÜP değişiklikleri hariç olmak
üzere çalışma düzeyini korumaları, yan hizmet birimi sahibi tüzel kişilerin
sorumluluğundadır.”
“g) Sekonder frekans kontrol
hizmetinin sağlanacağı ilgili tedarik döneminin herhangi bir uzlaştırma döneminde,
tedarik süreci ile belirlenmiş yan hizmet birimlerinden sağlanacak sekonder frekans kontrol rezerv miktarları toplamının
yetersiz kalması ve/veya ek sekonder frekans
kontrol rezerv miktarı ihtiyacı doğması halinde (f) bendi uyarınca çerçeve
nitelikteki sekonder frekans kontrol rezervi
tedarik anlaşması imzalamış olan yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel
kişilerden sağlanacak sekonder frekans kontrol
rezerv tedariği için aşağıdaki adımlar yürütülür:
1) TEİAŞ ilgili tedarik dönemi
için yürütülen sekonder frekans kontrol
kapasitesi tedarik sürecinde fiyat sırasına dizilen ve teklifleri (f) bendi
uyarınca geçerli olan teklif sahiplerinin kesinleşmiş gün öncesi üretim
programlarını kontrol eder ve çalışma düzeyi sekonder
frekans kontrol rezervi sağlamaya uygun olan yan hizmet birimlerinden,
iletim sistem kısıtlarını dikkate alarak ilave sekonder
frekans kontrol rezerv miktarının tamamını ya da bir kısmını seçer ve
ilgili teklif sahiplerine bildirimde bulunur. Bu şekilde seçilen yan hizmet birimlerinin, ilgili
uzlaştırma dönemi için kendilerine bildirimde bulunulan sekonder
frekans kontrol rezerv miktarını sağlamak üzere gerekli çalışma düzeyini
korumaları ve sekonder frekans kontrol tepkisi
vermeleri ilgili yan hizmet biriminin yan hizmet uzlaştırma hesabında
kayıtlı olduğu tüzel kişilerin sorumluluğundadır.
2) İlgili tedarik dönemi için
yürütülen sekonder frekans kontrol kapasitesi
tedarik sürecinde fiyat sırasına dizilen ve teklifleri (f) bendi uyarınca
geçerli olan teklif sahipleri teklif edilen sekonder
frekans kontrol rezerv miktarını çalışma seviyesinin durumuna göre
arttırmak ya da azaltmak istemeleri halinde teslim saatinden en geç 2 (iki)
saat öncesine kadar miktar güncellemesi yapabilir. Miktarın arttırılması durumunda, artan miktar kadarlık rezerv kapasitesi katılımcının mevcut sekonder rezerv teklif fiyat seviyelerinin en düşük
olanı üzerinden arttırılır. Miktarın azaltılması durumunda ise sekonder rezerv kapasitesinin teklif fiyat seviyesi en
yüksek olanından başlanacak şekilde rezerv miktarı azaltılır. Ek rezerv teklifini güncellemeyen ya da iptal etmemiş olan ve
ek rezerv tedarik süreci için geçerli teklifi bulunan bir yan hizmetler
piyasası katılımcısı, ilgili saat içerisinde TEİAŞ tarafından ek rezerv
tedarik sürecinde seçilme sırası kendisine gelmesine rağmen, yan hizmet
biriminin çalışma seviyesi uygun olmadığından ve/veya arıza ve benzeri
nedenlerle yan hizmet birimi devre dışı olduğundan ilgili yan hizmetler
piyasası katılımcısından ek rezerv tedarik edilememesi halinde, söz konusu
piyasa katılımcısının ilgili saat için hizmeti yerine getirmediği kabul
edilir ve 31 inci madde uyarınca yaptırım uygulanır.
ğ) Tedarik süreci sonucunda seçilen yan hizmet
piyasa katılımcısı tüzel kişilerin sağlamakla yükümlü oldukları sekonder frekans kontrol rezerv miktarını kendi
adlarına kayıtlı yan hizmet birimlerinden karşılayamayacak olması veya
karşılamamayı tercih etmeleri durumunda, ilgili tüzel kişiler 25 inci madde
hükümleri çerçevesinde yükümlülüklerini devredebilirler. Bu Yönetmelik
hükümleri uyarınca tedarik edilen ek sekonder
frekans kontrol rezerv yükümlülükleri devredilemez.”
“(3) TEİAŞ tarafından birinci
fıkranın (g) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca yürütülen ek rezerv
tedarik sürecinden sonra, ek sekonder frekans
kontrol rezerv ihtiyacının tamamının veya bir kısmının tedarik edilememesi
durumunda; TEİAŞ ihtiyaç duyulan ek rezerv miktarını Yükümlülük Transfer
Platformu üzerinden ilan ederek, rezervin sağlanacağı saatten en erken 2
(iki) saat önce olmak üzere Yükümlülük Transfer Platformunun İşletilmesine
İlişkin Usul ve Esaslar doğrultusunda platform üzerinden tedarik edebilir.”
MADDE 17
– Aynı Yönetmeliğin 25 inci
maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, ikinci fıkrası
yürürlükten kaldırılmış ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“(1) TEİAŞ tarafından yürütülen
tedarik süreci sonucunda seçilen yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel kişiler,
sağlamakla yükümlü oldukları sekonder frekans
kontrol rezerv miktarının tamamını ya da bir kısmını, geçerli sekonder frekans kontrol performans test raporuna göre
transfer edilen rezerv miktarını sağlayabilir olduğu belgelenmiş ve test
raporunda yer alan teknik parametreler ile uyumlu durumda olan bir yan
hizmet birimini haiz başka bir tüzel kişiden veya kendi yan hizmet
uzlaştırma hesaplarına kayıtlı farklı bir yan hizmet biriminden
sağlayabilirler. Yükümlülük
transferi, YHPYS kapsamında yer alan Yükümlülük Transfer Platformu
aracılığıyla gerçekleştirilir. Yükümlülüğünü devreden yan hizmet piyasa
katılımcısı tüzel kişilerin TEİAŞ’a karşı
yükümlülükleri yükümlülüğü devralan tüzel kişilik tarafından yerine
getirilir.”
“(4) Yükümlülük transferi işlemlerinin rezervin
sağlanacağı saatten en geç 90 (doksan) dakika öncesine kadar tamamlanması
gerekir.
(5) Sekonder frekans
kontrol rezerv yükümlülüğü devralan tüzel kişi, üstlendiği sekonder frekans kontrol rezerv yükümlülüğünü tekrar
devredebilir.
(6) Yükümlülük Transfer Platformuna katılarak
yükümlülük transferi işleminde yer alan tüzel kişiler Yükümlülük Transfer
Platformunun İşletilmesine İlişkin Usul ve Esasları kabul etmiş sayılırlar
ve bu Usul ve Esaslara uymakla yükümlüdürler.”
MADDE 18
– Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“(2) Birinci fıkradaki formülde geçen;
a) SFKTf,p: 21 inci madde uyarınca üstlenmiş olduğu
yükümlülük çerçevesinde yan hizmet piyasa katılımcısı “p” tüzel kişisinin
“f” fatura döneminde sağladığı toplam sekonder
frekans kontrol rezerv miktarından dolayı tahakkuk ettirilecek alacak
tutarını (TL),
b) SRMf,p,y,s: Yan hizmet piyasa
katılımcısı “p” tüzel kişisinin “f” fatura döneminin “s” saatinde, yükümlü
olduğu “y” yan hizmet birimi tarafından sağlanan Sekonder
Frekans Kontrol Rezerv Miktarını (MW),
c) SKBf,s: 21 inci maddenin birinci fıkrasının (ç)
bendi uyarınca üstlenmiş olduğu yükümlülük çerçevesinde “f” fatura
döneminin “s” saati için yan hizmet piyasa katılımcısına uygulanacak olan
ve 26 ncı madde uyarınca belirlenen saatlik Sekonder Frekans Kontrol Kapasite Bedelini veya 21 inci
maddenin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamında tedarik edilen ek
rezervler için, ilgili yan hizmet piyasası katılımcısı tarafından teklif
edilmiş olan saatlik Sekonder Frekans Kontrolü
Kapasite Bedelini (TL/MW),
ç) KSp,f,y: 21 inci madde uyarınca
üstlenmiş olduğu yükümlülük çerçevesinde yan hizmet piyasa katılımcısı “p”
tüzel kişisinin adına kayıtlı veya 25 inci madde kapsamında yükümlülük
transferi suretiyle başka bir tüzel kişilik adına kayıtlı bir “y” yan
hizmet birimi tarafından sağlanan, “f” fatura döneminin “s” saati için 29
uncu madde çerçevesinde sağladığının tespiti durumunda “1”, diğer
durumlarda “0” olarak belirlenen Katılım Katsayısını,
d) m: “f” fatura döneminde yer alan saat sayısını,
e) k: Yan hizmet piyasa katılımcısı “p” tüzel
kişisinin adına kayıtlı olan veya 25 inci madde kapsamında yükümlülük
transferi suretiyle başka bir tüzel kişilik adına kayıtlı bir “y” yan
hizmet birimi tarafından sağlanan yan hizmet birimi sayısını,
ifade eder.”
MADDE 19
– Aynı Yönetmeliğin 28 inci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 28 – (1) Sekonder frekans kontrol hizmeti sağlamak üzere
seçilmiş olan yan hizmet birimlerinin aynı zamanda dengeleme güç piyasası
kapsamında dengeleme birimi olarak kayıtlı olması halinde, bu durumda olan
ve aynı zamanda dengeleme güç piyasası katılımcısı olan yan hizmet piyasa
katılımcısı tüzel kişilere sekonder frekans
kontrol rezervi tutarına ek olarak, aşağıdaki şekilde hesaplanan
dengesizlik geri ödemesi de yapılır:
(2) Birinci fıkradaki formülde geçen;
a) DGÖf,p: “p” yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel
kişinin “f” fatura döneminde sağladığı sekonder
frekans kontrol hizmetinden dolayı oluşan enerji dengesizliklerine ilişkin
alacak olarak tahakkuk ettirilecek dengesizlik geri ödemesi tutarını (TL),
b) GÖDMf,
y, s: “y” yan hizmet biriminin, “f” fatura döneminin “s” saati için
sağladığı sekonder frekans kontrol hizmetinden
dolayı oluşan enerji dengesizliklerine ilişkin olarak; ilgili yan hizmet
piyasası katılımcısına yapılacak dengesizlik geri ödemesi hesabında esas
alınacak dengesizlik miktarını (MWh),
c) SMFf,s: Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliği uygulamaları uyarınca hesaplanarak TEİAŞ tarafından duyurulan,
“f” fatura döneminin “s” saatine ilişkin dengeleme güç piyasası kapsamında
hesaplanan saatlik Sistem Marjinal Fiyatını (TL/MWh),
ç) NPTFf,s: Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliği uygulamaları uyarınca “f” fatura döneminin “s” saatine ilişkin
Gün Öncesi Piyasası kapsamında hesaplanan nihai piyasa takas fiyatını (TL/MWh),
d) NDKs: “s”
saatinde sekonder frekans kontrol hizmeti
sağlamak üzere seçilmiş olan ve aynı zamanda dengeleme birimi niteliğini
haiz yan hizmet birimleri için sekonder frekans
kontrol hizmeti sağlanmasından dolayı ilgili yan hizmet biriminde oluşan
dengesizlik miktarının negatif olması durumunda “1” aksi durumda “0”
değerini alan dengesizlik katsayısını,
e) PDKs: “s”
saatinde sekonder frekans kontrol hizmeti
sağlamak üzere seçilmiş olan ve aynı zamanda dengeleme birimi niteliğini
haiz yan hizmet birimleri için sekonder frekans
kontrol hizmeti sağlanmasından dolayı ilgili yan hizmet biriminde oluşan
dengesizlik miktarının pozitif olması durumunda “1” aksi durumda “0”
değerini alan dengesizlik katsayısını,
f) m: “f” fatura döneminde yer alan saat sayısını,
g) n: “p” yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel
kişisinin yan hizmet uzlaştırma hesabına kayıtlı olan yan hizmet birim
sayısını,
ğ) k: Kurul tarafından değeri “0” ile “1” arasında
belirlenerek en az üç ay öncesinden duyurulmak kaydı ile katılımcıların
negatif enerji dengesizliği halinde kullanılacak ve Elektrik Piyasası
Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği kapsamında belirlenmiş olan katsayıyı,
h) l: Kurul tarafından değeri “0” ile “1” arasında
belirlenerek en az üç ay öncesinden duyurulmak kaydı ile katılımcıların
pozitif enerji dengesizliği halinde kullanılacak ve Elektrik Piyasası
Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği kapsamında belirlenmiş olan katsayıyı,
ifade eder.
(3) Sekonder
frekans kontrol hizmeti sağlamak üzere seçilmiş olan ve aynı zamanda
dengeleme birimi niteliğini haiz yan hizmet birimleri için yan hizmet
uzlaştırma hesabına kayıtlı bulundukları yan hizmet piyasa katılımcısı ve
aynı zamanda dengeleme güç piyasası katılımcısı olan tüzel kişilere, PDKs veya NDKs katsayılarının “1” olduğu her durumda,
birinci fıkrada belirtilen formül uyarınca hesaplanan dengesizlik geri
ödemesi yapılır. 29 uncu madde
uyarınca yapılan izleme sonucunda sekonder
frekans kontrol hizmetini sağlamadığının tespit edilmesi durumunda dengesizlik
geri ödemesi yapılmaz.
(4) Bir fatura dönemi için, aynı zamanda dengeleme
birimi niteliğini de haiz her bir yan hizmet biriminin, her bir saatteki
enerji dengesizlik miktarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(5) Dördüncü fıkradaki formülde geçen;
a) GÖDMf,y,s: “y” yan hizmet biriminin,
“f” fatura döneminin “s” saati için sağladığı sekonder
frekans kontrol hizmetinden dolayı oluşan enerji dengesizliklerine ilişkin
olarak; ilgili yan hizmet piyasası katılımcısına yapılacak dengesizlik geri
ödemesi hesabında esas alınacak dengesizlik miktarını (MWh),
b) DMf,y,s: “y” yan hizmet biriminin,
“f” fatura döneminin “s” saati için gerçekleşen dengesizlik miktarını (MWh),
c) Pgeni: Sekonder frekans kontrol hizmetine katılan yan hizmet
birimlerinin brüt üretim noktasında gerçekleştirdiği üretim miktarını (MW),
ç) MAXCi: Sekonder frekans kontrol hizmetine katılan yan hizmet
birimlerinin üst limit değerini,
d) MINCi: Sekonder frekans kontrol hizmetine katılan yan hizmet
birimlerinin alt limit değerini,
e) Rsfky,f,s: “y” yan hizmet biriminin,
“f” fatura döneminin “s” saati için yükümlülüğü bulunan sekonder
rezerv miktarını,
f) Ksfkf,s,i: “f” fatura döneminin “s”
saati için sekonder rezerv yükümlülüğü bulunan
“y” yan hizmet biriminin otomatik üretim kontrol programından iletilen
sinyallere karşılık verdiği anlık tepkinin tolerans içinde olması durumunda
“1” diğer durumlarda “0” olan katsayıyı,
g) i: “f” fatura döneminin “s” saati için sekonder rezerv yükümlülüğü bulunan “y” yan hizmet
birimine Otomatik Üretim Kontrol (AGC) sistemi/arabiriminden 4 (dört)
saniyelik periyotlarla iletilen sinyal sayısını,
ifade eder.
(6) Sekonder frekans
kontrolü hizmetinden dolayı oluşan dengesizliklerin miktarı TEİAŞ tarafından
hesaplanarak dengesizlik geri ödemesinin hesaplanabilmesi için EPİAŞ’a gönderilir.”
MADDE 20
– Aynı Yönetmeliğin 29 uncu
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 29
– (1) Tedarik süreci sonucunda
veya yükümlülüğün devri suretiyle oluşturulan primer
ve/veya sekonder frekans kontrol rezervlerinin
izlenmesi ve bu hizmetlerin yan hizmet birimlerince sağlanıp
sağlanamadığının tespiti amacıyla TEİAŞ aşağıdaki veri ve bilgileri dikkate
alır:
a) TEİAŞ’a ait SCADA
sisteminden ve/veya TEİAŞ güç kalitesi çözümleme cihazları vasıtasıyla elde
edilen veri ve bilgiler.
b) Primer ve/veya sekonder frekans kontrol hizmeti sağlayan yan hizmet
birimlerinde bulunan kayıt cihazlarından elde edilen veri ve bilgiler.
c) İlgili yan hizmet piyasa katılımcıları
tarafından YHPYS aracılığıyla yapılan bildirimler.
(2) İlgili yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel
kişilerce yan hizmet birimlerinin emre amadelik durumlarına ilişkin,
kapasite ve minimum kararlı üretim düzeyleri ile YHPYS aracılığıyla TEİAŞ’a yapılan kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim
programı bildirimleri kullanılır. Öncelikli olarak TEİAŞ’a
ait SCADA verileriyle birlikte TEİAŞ’ın güç kalitesi
çözümleme cihazları vasıtasıyla elde edilen veriler kullanılır. TEİAŞ’a ait SCADA ve/veya TEİAŞ’ın
güç kalitesi çözümleme cihazları verilerinin bulunmadığı ve/veya
değerlendirme için yetersiz olduğu durumlarda yan hizmet birimi tarafından
gönderilen söz konusu tesislerde bulunan kayıt cihazlarından elde edilen
veriler kullanılır. Günlük frekans kontrol verilerinin hizmete katılan yan
hizmet birimleri tarafından TEİAŞ’a
gönderileceğine dair hususlara katılım anlaşmalarında yer verilir.
(3) TEİAŞ’a ait SCADA
ve/veya TEİAŞ’ın güç kalitesi çözümleme cihazları
vasıtasıyla elde edilen verilerin veya yan hizmet birimlerinden elde
edilmesi gereken verilerin olmadığı durumlarda, ilgili yan hizmet birimleri,
transfer etmedikleri primer ve/veya sekonder frekans kontrol rezervlerini sağlamamış kabul
edilir.
(4) Primer frekans
kontrolü hizmetine katılan yan hizmet birimlerinin izlenmesi saatlik bazda aşağıda belirtilen şekilde gerçekleştirilir:
a) Ek-1’de belirtilen matematiksel model
doğrultusunda; yan hizmet birimlerinin sistemde oluşan fiili frekans
sapması altında ve 13 üncü madde kapsamında üstlendikleri yükümlülük veya
17 nci madde kapsamındaki yükümlülüklerin
transferi suretiyle üstlendikleri primer frekans
kontrol rezervi miktarını tuttukları varsayılarak, beklenen aktif çıkış
gücü değerleri hesaplanır.
b) Hesaplamalar neticesinde elde edilen aktif çıkış
gücü değerlerine primer frekans kontrol hizmetine
katılan ünitelerin toplam kurulu gücünün ± %1’i eklenerek tolerans aralığı
belirlenir. Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında elde edilen yan hizmet
birimi aktif çıkış gücü verilerinin bu tolerans aralığı içinde olup
olmadığı tespit edilir.
c) UEVÇB aktif çıkış gücü verilerinin tolerans
bandının dışında olduğu sürenin, ilgili saatin %10’undan fazla olması
durumunda, inceleme yapılan saat için ilgili yan hizmet birimlerinin primer frekans kontrolü hizmetini sağlamadığı kabul
edilir.
ç) Primer frekans
kontrolü hizmetine katılan bir yan hizmet biriminin ilgili saatin
içerisinde dengeleme güç piyasası kapsamında almış olduğu YAL ve YAT
talimatları, KGÜP değişiklikleri veya arıza bildirimleri haricinde TEİAŞ’ın SCADA sisteminde yer alan MAXC-MINC
değerlerinin değişmesi halinde ilgili saat için primer
frekans kontrolü hizmetini sağlamadığı kabul edilir.
(5) Sekonder frekans
kontrolü hizmetine katılan yan hizmet birimlerinin izlenmesi aşağıda
belirtilen şekilde gerçekleştirilir:
a) Ek-1’de belirtilen
matematiksel model doğrultusunda yan hizmet birimlerinin otomatik üretim
kontrol sistemi tarafından gönderilen aktif güç referans değeri dikkate
alınarak ve 21 inci madde kapsamında üstlendikleri yükümlülük veya 25 inci
madde kapsamındaki yükümlülüklerin transferi suretiyle üstlendikleri sekonder frekans kontrol rezervi miktarını tuttukları
varsayılarak beklenen aktif çıkış gücü değerleri hesaplanır.
b) Hesaplamalar neticesinde elde edilen aktif çıkış
gücü değerlerine sekonder frekans kontrol
rezervinin ±%10’u eklenerek tolerans aralığı belirlenir. Birinci ve ikinci fıkralar
kapsamında elde edilen yan hizmet birimi aktif çıkış gücü verilerinin bu
tolerans aralığı içinde olup olmadığı tespit edilir.
c) Yan hizmet birimi aktif çıkış gücü verilerinin
tolerans bandının dışında olduğu süre göz önünde bulundurularak ilgili saat
için ilgili üretim tesisinin sekonder frekans
kontrolü izleme sonuçları aşağıdaki hususlar doğrultusunda değerlendirilir:
1) Tolerans bandının dışında olan süre ilgili
uzlaştırma döneminin % 10’una eşit veya %10 değerinden daha küçük ise
“sağladı” olarak değerlendirilir.
2) Tolerans bandının dışında olan süre ilgili
uzlaştırma döneminin % 10’undan büyük ve % 50 değerinden küçük ise
“sağlamadı” olarak değerlendirilir.
3) Tolerans bandının dışında olan süre ilgili
uzlaştırma döneminin % 50’sine eşit veya % 50 değerinden büyük ise
“katılmadı” olarak değerlendirilir.
ç) Ek rezerv talimatı ile TEİAŞ tarafından Sekonder Frekans Kontrolü hizmetine dahil
edilen yan hizmet birimleri bu ek rezerv talimatını hizmeti yerine
getireceği saat içinde veya hizmetin yerine getirileceği saate 15 dakikadan
daha az süre kala almışsa, hizmetin sağlanmaya başladığı dakikadan itibaren
saat sonuna kadar kalan süre için % 10’luk tolerans dahilinde hizmeti
yerine getirip getirmediğine bakılır. Bu durumda olan santrallere o saat için
ödenecek sekonder hizmet bedeli, hizmeti yerine
getirdikleri dakikaların toplamının 60’a bölünmesi suretiyle çıkan oran
değeri ile çarpılması suretiyle hesaplanır.
d) Sekonder
frekans kontrolü hizmetine katılan bir yan hizmet biriminin ilgili saatin
içerisinde dengeleme güç piyasası kapsamında almış olduğu yük alma ve yük
atma talimatları, KGÜP değişiklikleri veya arıza bildirimleri haricinde TEİAŞ’ın SCADA sisteminde yer alan Otomatik Üretim
Kontrol (AGC) programında kayıtlı MAXC-MINC değerlerinin değişmesi halinde
ilgili saat için sekonder frekans kontrolü
hizmetini sağlamadığı kabul edilir.
(6) Primer ve sekonder frekans kontrolü hizmetlerine aynı anda
katılan üretim tesislerinin izlenmesi aşağıda belirtilen şekilde
gerçekleştirilir:
a) Ek-1’de belirtilen
matematiksel model doğrultusunda yan hizmet birimlerinin sistemde oluşan
fiili frekans sapması altında ve otomatik üretim kontrol sistemi tarafından
gönderilen aktif güç referans değeri dikkate alınarak; 13 üncü ve 21 inci
maddeler kapsamında üstlendikleri primer ve sekonder frekans kontrol rezervi tedarik yükümlülükleri
veya 17 nci ve 25 inci maddeler kapsamındaki
yükümlülüklerin transferi suretiyle üstlendikleri primer
ve sekonder frekans kontrol rezervi miktarlarını
tuttukları varsayılarak beklenen aktif çıkış gücü değerleri hesaplanır.
b) Hesaplamalar neticesinde elde edilen aktif çıkış
gücü değerlerine primer ve sekonder
frekans kontrol rezervlerinin toplamının ±%10’u eklenerek tolerans aralığı
belirlenir. Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında elde edilen yan hizmet
birimi aktif çıkış gücü verilerinin bu tolerans aralığı içinde olup
olmadığı tespit edilir.
c) Yan hizmet birimi aktif çıkış gücü verilerinin
tolerans bandının dışında olduğu süre göz önünde bulundurularak ilgili saat
için ilgili üretim tesisinin frekans kontrolü izleme sonuçları aşağıdaki
hususlar doğrultusunda değerlendirilir:
1) Tolerans bandının dışında olan süre ilgili
uzlaştırma döneminin % 10’una eşit veya % 10 değerinden daha küçük ise
“sağladı” olarak değerlendirilir.
2) Tolerans bandının dışında olan süre ilgili
uzlaştırma döneminin % 10’undan büyük ve % 50 değerinden küçük ise
“sağlamadı” olarak değerlendirilir.
3) Tolerans bandının dışında olan süre ilgili
uzlaştırma döneminin % 50’sine eşit veya % 50 değerinden büyük ise “katılmadı”
olarak değerlendirilir.
ç) Primer
frekans kontrolü ve sekonder frekans kontrolü
hizmetlerine eşzamanlı olarak katılan bir yan hizmet biriminin, ilgili
saatin içerisinde dengeleme güç piyasası kapsamında almış olduğu yük alma
ve yük atma talimatları, KGÜP değişiklikleri veya arıza bildirimleri
haricinde TEİAŞ’ın SCADA sisteminde yer alan
Otomatik Üretim Kontrol (AGC) programında kayıtlı MAXC-MINC değerlerinin
değişmesi halinde ilgili saat için sekonder
frekans kontrolü hizmetini sağlamadığı kabul edilir.
(7) Eş zamanlı olarak primer frekans kontrolü (PFK) ve sekonder
frekans kontrolü (SFK) hizmetine katılan yan hizmet birimlerinin,
hizmetlerden sadece birisi kapsamında ilgili saatteki yükümlülüğün tamamı
için arıza bildiriminde bulunması ve/veya yan hizmet biriminin hizmetlerden
yalnızca birine katılımını engelleyen bir durumun hizmetin yerine
getirileceği zaman diliminden önce ortaya çıkması durumlarında;
a) Yalnızca SFK hizmeti için katılıma engel bir
durumun ortaya çıkması halinde yan hizmet biriminin PFK hizmet
yükümlülükleri müstakil olarak devam ettiğinden, PFK hizmetine ilişkin
izleme ve kontrol işlemleri dördüncü fıkra çerçevesinde,
b) Yalnızca PFK hizmeti için katılıma engel bir
durumun ortaya çıkması halinde yan hizmet birimi SFK hizmet yükümlülükleri
müstakil olarak devam ettiğinden, SFK hizmetine ilişkin izleme ve kontrol
işlemleri beşinci fıkra çerçevesinde,
gerçekleştirilir.”
MADDE 21
– Aynı Yönetmeliğin 30 uncu
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 30 – (1) 13 üncü
madde uyarınca üstlenmiş olduğu yükümlülük kapsamında primer
frekans kontrol rezervi sağlayan veya 17 nci
madde kapsamındaki yükümlülük transferi suretiyle yükümlülük üstlenmiş bir
yan hizmetler piyasası katılımcısı tüzel kişiye, üstlenmiş olduğu
yükümlülüğünden daha az miktarda bildirimde bulunması halinde bildirilmeyen
miktar için, gerçek zamanda bildirdiği rezerv miktarından daha az rezerv
ayrılması halinde ise yükümlülüğün tamamı için ihlalin söz konusu olduğu
uzlaştırma dönemi kapsamında kapasite bedeli ödenmez. Bununla birlikte, 13
üncü madde kapsamında yükümlülük üstlenmiş veya 17 nci
madde kapsamındaki yükümlülük transferi suretiyle yükümlülük devralmış ve
devrede olan bir yan hizmet biriminin, TEİAŞ’tan
almış olduğu bir acil durum YAT talimatı sebebiyle devre harici olması veya
TEİAŞ’tan almış olduğu bir acil durum YAT
talimatı sebebiyle minimum kararlı üretim düzeyinin (MKÜD) altına düşmesi
durumları hariç olmak üzere, 29 uncu madde kapsamında yapılan izleme
sonucunda primer frekans kontrol hizmetini
sağlamadığının tespit edilmesi durumunda, ilgili yan hizmet piyasa
katılımcısı tüzel kişiye, ihlalin söz konusu olduğu uzlaştırma dönemi için
kapasite bedeli ödemesi yapılmaz ve MW başına ödenmesi öngörülen primer frekans kontrol kapasite bedelinin %25’i kadar
yerine getirmeme bedeli uygulanır.
(2) 13 üncü madde kapsamında
yükümlülük üstlenmiş veya 17 nci madde
kapsamındaki yükümlülük transferi suretiyle yükümlülük devralmış ve devrede
olan bir yan hizmet biriminin, primer frekans
kontrol hizmetine katılımını engelleyen bir arıza sebebiyle primer frekans kontrol rezerv miktarını sağlayamaması,
beklenmedik işletme şartları sebebiyle devre harici olması veya beklenmedik
işletme şartları sebebiyle MKÜD’ün altına düşmesi
durumlarında, olayı müteakiben önce sözlü daha sonra da takip eden en geç 1
(bir) saat içinde YHPYS aracılığıyla olmak üzere; yükümlü olduğu primer frekans kontrol rezerv miktarının tamamını ya da
bir kısmını içerecek şekilde arızaya düşen rezerv miktarını arızaya sebep
olan teknik gerekçe ile birlikte TEİAŞ’a
bildirmesi kaydıyla; ilgili yan hizmet piyasası katılımcısı tüzel kişiye,
bildirimin yapıldığı saat ve takip eden 1 (bir) saat için, arıza bildirdiği
miktar kadar kapasite bedeli ödenmez ve ilgili yan hizmet piyasası
katılımcısı tüzel kişi, primer frekans kontrol
yükümlülüğünden arıza bildirdiği miktar kadar muaf sayılır. Ancak, bu süre içerisinde arızanın giderildiği ve
yan hizmet biriminin MKÜD seviyesine çıktığı andan itibaren, ilgili yan
hizmet biriminin yükümlülüğü yeniden başlar. Benzer bir durumun bu süreyi
takip eden saatlerde tekrar etmesi veya devam etmesi halinde ise, 13 üncü
madde uyarıca yükümlülük üstlenmiş olan yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel
kişinin, yükümlülüğünü, uzlaştırma hesabına kayıtlı bulunan diğer yan hizmet
birimlerinden sağlaması veya transfer etmesi gerekir. Aksi takdirde,
yükümlülük yerine getirilmemiş sayılarak kapasite bedeli ödenmez ve birinci
fıkrada yer alan yerine getirmeme bedeli uygulanır.
(3) 13 üncü madde kapsamında
yükümlülük üstlenmiş veya 17 nci madde kapsamında
yükümlülük devralmış bir yan hizmet biriminin, TEİAŞ’tan
almış olduğu acil durum YAT talimatı sebebiyle devre harici olması, TEİAŞ’tan almış olduğu acil durum YAT talimatı
sebebiyle MKÜD’ün altına düşmesi ya da TEİAŞ
altyapısından kaynaklı arıza durumlarında, ilgili üretim tesisinin söz
konusu durumlar ortadan kalkıncaya kadar, önceden bildirimde bulunmuş
olduğu primer frekans kontrol rezerv miktarı
için, yükümlülüğünü sağladığı kabul edilir ve bu süre primer
frekans kontrolüne katılım süresine dâhil edilir. Verilen acil durum YAT talimatının sona ermesinin
ardından üretim tesisinin MKÜD’e çıkması veya TEİAŞ’ın altyapısından kaynaklı arızanın giderilmesi
ile yükümlülüğü yeniden başlar. Verilen acil durum YAT talimatının sona
ermesinin ardından hidrolik üniteler için 1 (bir) saat ve termik üniteler
için 2 (iki) saat içinde MKÜD’e ulaşamayan
üniteler için, bu maksimum süreler sonunda yükümlülüğün tekrar başladığı
kabul edilir. Primer frekans kontrolü ve sekonder frekans
kontrolü hizmetini eş zamanlı olarak yerine getiren yan hizmet birimleri,
gerçek zamanda işletme sırasında yan hizmete katılırken, TEİAŞ’ın SCADA sisteminden kendisine gönderilen set
sinyalini takip edemediği veya bu sinyalin sabit geldiği durumda konuyu
derhal MYTM operatörüne YHPYS üzerinden ve/veya MYTM’de
bulunan sabit telefon ve/veya paks üzerinden
bildirmekle yükümlüdür. Sinyalin takip edilmemeye başlandığı andan
itibaren en geç 10 (on) dakika içerisinde herhangi bir bildirim yapılmaması
durumunda ve ilgili saatin kontrolü neticesinde, yan hizmet biriminin
beklenen sekonder frekans tepkisini
sağlamadığının tespiti durumunda, ilgili saat için sekonder
kapasite bedeli ödenmez. Böyle bir durumda, yan hizmet biriminin primer frekans kontrolü tepkisi ise, 29 uncu madde
hükümlerine göre müstakil olarak kontrol edilir.”
MADDE 22
– Aynı Yönetmeliğin 31 inci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 31 – (1) 21 inci
madde kapsamında üstlendiği yükümlülük kapsamında veya 25 inci madde kapsamındaki
yükümlülük transferi suretiyle yükümlülük üstlenen ve devrede olan bir yan
hizmet biriminin, herhangi bir sebeple 29 uncu madde kapsamında yapılan
izleme sonucunda sekonder frekans kontrol
hizmetini sağlamadığının tespit edilmesi veya gerçek zamanda, bildirdiği
rezerv miktarından daha az rezerv ayrılması durumlarında, 21 inci madde kapsamında
yükümlülük üstlenmiş olan ilgili yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel kişiye
ihlalin söz konusu olduğu uzlaştırma dönemi için kapasite bedeli ödemesi
yapılmaz.
(2) 21 inci madde kapsamında yükümlülük
üstlenmiş veya 25 inci madde kapsamında yükümlülük devralmış ve devrede
olan bir yan hizmet biriminin, sekonder frekans
kontrol hizmetine katılımını engelleyen bir arıza sebebiyle bu hizmeti
sağlayamaması veya beklenmedik işletme şartları sebebiyle devre harici
olması veya beklenmedik işletme şartları sebebiyle minimum kararlı üretim
düzeyinin altına düşmesi durumlarında, olayı müteakiben önce sözlü daha
sonra da takip eden 1 (bir) saat içerisinde YHPYS aracılığıyla olmak üzere;
yükümlü olduğu sekonder frekans kontrol rezerv
miktarının tamamını ya da bir kısmını içerecek şekilde, arızaya düşen
rezerv miktarını arızaya sebep olan teknik gerekçe ile birlikte TEİAŞ’a bildirmek kaydıyla; ilgili yan hizmet piyasası
katılımcısı tüzel kişiye, arızanın bildirildiği saat ve takip eden 1 (bir)
saat için kapasite bedeli ödenmez ve ilgili yan hizmet piyasası katılımcısı
tüzel kişi, sekonder frekans kontrol
yükümlülüğünden arıza bildirdiği miktar kadar muaf sayılır. Ancak, bu süre içerisinde arızanın giderildiği ve
yan hizmet biriminin minimum kararlı üretim düzeyi seviyesine çıktığı andan
itibaren yükümlülüğü yeniden başlar. Benzer bir durumun bu süreyi takip
eden saatlerde de tekrar etmesi veya devam etmesi halinde, 21 inci madde
kapsamında yükümlülük üstlenmiş olan yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel
kişinin, yükümlülüğünü, adına kayıtlı bulunan diğer yan hizmet birimlerinden
sağlaması veya yükümlülüğünü transfer etmesi gerekir. Aksi takdirde sistem
işletmecisinin bu rezervi sağlamak için 21 inci maddenin birinci fıkrasının
(g) bendinde belirtilen adımların uygulanması suretiyle belirlenecek ek
rezerv oluşturma maliyeti, rezerv sağlama yükümlülüğünü yerine getirmeyen
ve 29 uncu madde kapsamında “katılmadı” olarak değerlendirilen yan
hizmetler piyasası katılımcısı tüzel kişilerden karşılanır. 21 inci madde
kapsamında yükümlülük üstlenmiş olan bir yan hizmet piyasa katılımcısına
hizmete katılım durumunun “katılmadı” olarak değerlendirilmiş olduğu
uzlaştırma dönemi için MW başına ödenmesi öngörülen sekonder
frekans kontrol kapasite bedelinin %25’i kadar yerine getirmeme bedeli
uygulanır. İhlalin gerçekleştirildiği uzlaştırma
dönemindeki toplam ek rezerv maliyetinin söz konusu yan hizmet piyasası
katılımcısının payına düşen kısmının, ilgili uzlaştırma döneminde yan hizmet
piyasası katılımcısına ödenmesi öngörülen sekonder
frekans kontrol kapasite bedelinin %25’ini aşması halinde söz konusu
uzlaştırma dönemine ilişkin ek rezerv tedarik maliyetinin yan hizmet
piyasası katılımcısının payına düşen kısmı aşağıdaki formül uyarınca ilgili
saatin yerine getirmeme bedeli olarak hesaplanır:
YGBp,f,y,s = maks [((SKBf,y,s
x YGSRMf,p,y,s)÷4), (TEMf,s x (YGSRMf,p,y,s
÷TYGRMf,s))]
(3) İkinci fıkradaki formülde geçen;
a) YGBp,f,y,s: 21 inci madde uyarınca
adına kayıtlı “y” yan hizmet birimi için yükümlülük üstlenmiş olan yan hizmet
piyasası katılımcısı “p” tüzel kişisine, yükümlülüğü bulunan “f” fatura
döneminin “s” saati için hizmete katılım durumunun 29 uncu madde kapsamında
“katılmadı” olarak değerlendirilmesi halinde tahakkuk ettirilecek yerine
getirilmeme bedelini (TL),
b) YGSRMf,p,y,s: Yan hizmet piyasa
katılımcısı “p” tüzel kişisinin “f” fatura döneminin “s” saatinde, adına kayıtlı
“y” yan hizmet birimi tarafından sağlanmak üzere yükümlülüğü bulunan ancak
hizmete katılım durumu “katılmadı” olarak değerlendirilen sekonder frekans kontrol rezerv miktarını (MW),
c) SKBf,y,s: 21 inci madde uyarınca adına
kayıtlı “y” yan hizmet birimi tarafından sağlanmak üzere üstlenmiş olduğu
yükümlülük çerçevesinde “f” fatura döneminin “s” saati için yan hizmet
piyasa katılımcısına uygulanacak olan ve 26 ncı
madde uyarınca belirlenen saatlik sekonder
frekans kontrol kapasite bedelini (TL/MW),
ç) TEMf,s: TEİAŞ tarafından “f” fatura döneminin “s”
saati için tedarik süreci ile belirlenmiş yan hizmet birimlerinin
yükümlülüklerini yerine getirmemesi veya eksik olarak yerine getirmesi
neticesinde sekonder frekans kontrol rezerv
miktarları toplamının yetersiz kalması ve ek sekonder
frekans kontrol rezerv miktarı ihtiyacı doğması halinde 21 inci madde
uyarınca “s” saati için TEİAŞ tarafından tedarik edilen ek rezervlerin
toplam maliyetini (TL),
d) TYGRMf,s: TEİAŞ tarafından “f” fatura döneminin “s”
saati için tedarik süreci ile belirlenmiş yan hizmet birimleri tarafından
“s” saatinde hizmete katılım durumu “katılmadı” olarak değerlendirilen
toplam rezerv miktarını (MW),
ifade eder.
(4) 21 inci madde kapsamında yükümlülük üstlenmiş
veya 25 inci madde kapsamında yükümlülük devralmış ve devrede olan bir yan
hizmet biriminin, TEİAŞ’tan almış olduğu bir acil
durum YAT talimatı sebebiyle devre harici olması, TEİAŞ’tan
almış olduğu bir acil durum YAT talimatı sebebiyle MKÜD’ün
altına düşmesi ya da TEİAŞ altyapısından kaynaklı arıza nedeniyle hizmetin
sağlanamaması durumlarında, ilgili üretim tesisinin söz konusu süre boyunca
hizmet sağlamak üzere emre amade bulundurduğu sekonder
frekans kontrol rezerv miktarı için hizmeti sağladığı kabul edilir ve bu
süre sekonder frekans kontrolüne katılım süresine
dahil edilir. Verilen YAT talimatının sona
ermesinin ardından üretim tesisinin MKÜD’e
çıkması veya TEİAŞ’ın altyapısından kaynaklı
arızanın giderilmesi ile birlikte yükümlülüğü yeniden başlar. Verilen YAT
talimatının sona ermesinin ardından hidrolik üniteler için 1 (bir) saat ve
termik üniteler için 2 (iki) saat içinde MKÜD’e
ulaşamayan üniteler için, bu maksimum süreler sonunda yükümlülüğün tekrar
başladığı kabul edilir. Yan hizmet birimi gerçek zamanda işletme sırasında
yan hizmete katılırken TEİAŞ’ın SCADA sisteminden
gönderilen set sinyalini takip edemediği veya bu sinyalin sabit geldiği
durumlarda konuyu derhal MYTM operatörüne, YHPYS üzerinden ve/veya MYTM’de bulunan sabit telefon ve/veya paks üzerinden bildirmekle yükümlüdür. Sinyalin takip
edilmemeye başlandığı andan itibaren en geç 10 (on) dakika içerisinde
herhangi bir bildirim yapılmaması durumunda ve ilgili saatin kontrolü
neticesinde yan hizmet biriminin beklenen sekonder
frekans tepkisini sağlamadığının tespiti durumunda ilgili saat için sekonder kapasite bedeli ödenmez.
(5) Yan hizmetler piyasası katılımcısı tüzel
kişilerin, sekonder frekans kontrolüne ilişkin
tedarik süreci sonucunda üstlenmiş olduğu yükümlülüğünden daha az miktarda
bildirimde bulunması durumlarında, eksik bildirilen miktar hizmete
“katılmadı” olarak değerlendirilir ve söz konusu miktar için yerine
getirmeme bedeli uygulanır.”
MADDE 23
– Aynı Yönetmeliğe 31 inci maddeden
sonra gelmek üzere aşağıdaki bölüm eklenmiştir.
“BÖLÜM 5/A
Talep Tarafı Yedeği Hizmeti
Talep
tarafı yedeği hizmeti tedarik esasları
MADDE
31/A – (1) Sistemde üretim tüketim
dengesinin sağlanarak frekans kararlılığının korunması veya kısıtların
giderilmesi amacıyla ihtiyaç duyulması halinde, TEİAŞ tarafından iletim
sistemine bağlı gönüllü tüketim tesisleri arasında düzenlenen ihaleler
aracılığıyla talep tarafı yedeği hizmeti alınabilir. Bu ihaleler sonucunda
talep tarafı yedeği hizmeti sağlayacak gönüllü tüketim tesisleri için
tüketim tesisi sahibi tüzel kişi ile TEİAŞ arasında talep tarafı yedeği
hizmetine ilişkin yan hizmet anlaşması imzalanır. TEİAŞ, sistemin
ihtiyaçlarını ve sistem kısıtlarını göz önüne alarak, talep tarafı yedeği
hizmet tedarikini belirli bir bölgede yer alan tüketim tesisleriyle sınırlı
tutabilir.
(2) İletim sistemine bağlı olmak ve yıllık elektrik
enerjisi tüketimi Kurul kararıyla belirlenen asgari miktarın üzerinde olmak
koşuluyla; ihale ilanında belirtilen niteliklere haiz tüketim tesisi sahibi
tüzel kişiler, talep tarafı yedeği hizmeti sağlamak üzere teklif
verebilirler.
(3) TEİAŞ, talep tarafı yedeği sağlayacak tüketim
tesislerini, bu hizmeti sunma yeterlilikleri olan ve tedarik sürecine
katılan tüketim tesisleri arasından, toplam talep tarafı yedeği tedarik
maliyetini en aza indirecek şekilde seçer.
(4) Talep tarafı yedeği hizmetine ilişkin ödemeler
TEİAŞ tarafından anlaşmanın tarafı olan tüketim tesisi sahibi tüzel
kişilere aylık olarak yapılır.
(5) Talep tarafı yedeği hizmetine katılan tüketim
tesislerinin TEİAŞ’ın talimatlarını yerine
getirmesiyle hizmet verilen uzlaştırma döneminde ortaya çıkabilecek enerji
açık ya da fazlası Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği
hükümleri kapsamında enerji dengesizliği olarak değerlendirilmez.
(6) İhale şartnamesinde TEİAŞ tarafından
belirlenecek teknik kriterler kapsamında gerekli
olan sayaç, uzaktan okuma, uzaktan kumanda, izleme, doğrulama ile diğer
donanıma ve yazılıma ilişkin yatırımlar ilgili tüketim tesisi sahibi tüzel
kişiler tarafından yapılır. Bu kapsamdaki yatırımlara ilişkin olarak TEİAŞ’ın mevzuattan gelen yükümlülükleri saklıdır.
Talep
tarafı yedeği hizmeti tedarik süreci
MADDE
31/B – (1) Talep tarafı yedeği
hizmeti tedarik süreci bu Yönetmelik hükümlerine göre sağlanır ve aşağıdaki
adımlardan meydana gelir:
a) TEİAŞ, iletim sisteminin ihtiyaç duyabileceği
talep tarafı yedeği hizmeti için öngörülen rezerv miktarını belirleyerek
ihaleye çıkar. İhale ilanı ile birlikte talep tarafı yedeği hizmetine
ilişkin yan hizmet anlaşmalarının kapsayacağı süre ve bölge ilan edilir.
b) İhale dokümanında;
1) Hizmetin kapsadığı dönem (teklif dönemi),
2) Teklif verecek tüketim tesislerinin teklif
dönemi öncesindeki en az 1 (bir) yıllık dönemi kapsayan tüketim profilleri,
3) Verilecek tekliflerin fiyat yapısı ve içeriği,
4) TEİAŞ tarafından gerekli görülmesi halinde
ilgili teklif dönemi için belirlenen azami teklif fiyatı,
5) Hizmet kapsamındaki tüketim tesislerine ihtiyaç
duyulması halinde yalnızca yük düşme yönünde olmak üzere ne şekilde, ne
kadar süre önce ve teklif dönemi içerisinde en fazla kaç kez talimat
verileceği ve nasıl devreye alınacağı,
6) Hizmetinin verilmesi esnasında oluşan yük
değişim miktarının belirlenmesinde esas alınacak temel tüketim değerinin
nasıl hesaplanacağı,
7) Hizmet kapsamındaki yükümlülüklerin yerine
getirilip getirilmediğinin izlenmesi, kontrolü ve doğrulanmasına ilişkin
şartlar,
8) Verilecek hizmetin ücretlendirilmesi ve
ödenmesine ilişkin koşullar,
9) Hizmetin yerine getirilmemesi halinde
uygulanacak yerine getirmeme bedelleri,
ve benzeri hususlara yer verilir.
c) TEİAŞ tarafından belirlenecek ve ihale ilanında
duyurulacak takvime uygun olarak, tüketim tesisi sahibi tüzel kişiler talep
tarafı yedeği hizmetine ilişkin teklif verirler.
ç) Açılacak ihaleye teklif
verecek olan tüketim tesisi sahibi tüzel kişiler, ihale dokümanında yer
alan zaman planı çerçevesinde hizmeti verecek olan tüketim tesislerinde
gerekli kontrol, ölçme, izleme ve doğrulama altyapısına sahip olduğunu ve TEİAŞ’ın istediği şekilde gerekli bilgi akışını
sağlayabileceğini TEİAŞ tarafından belirlenecek gerekli bilgi, belge
ve/veya sertifikalarla ispatlaması ve buna dair TEİAŞ’ın
uygunluk belgesini haiz olması gerekir. Bu kapsamda TEİAŞ tarafından işletilecek olan
izleme sistemine veri sağlamak üzere, talep tarafı yedeği hizmetini
sağlayacak olan tüketim tesisi sahibi tüzel kişilerin sayaçta mevcut RS485,
RS232, pulse giriş çıkışı, dijital veya analog veya diğer çıkışlar vasıtası ile bağlanma izni
TEİAŞ tarafından yapılan başvurudan itibaren 10 iş günü içerisinde verilir.
Mevcut sayaca bağlanmak teknik olarak mümkün değil ise, iletim sistemi
işletmecisi, yapılacak başvuru üzerine sayaç tahsis ve kurulum ücreti
tüketim tesis sahibi tüzel kişi tarafından karşılanmak üzere, birden fazla
bağlantıya izin veren ve ilgili mevzuat kurallarına uygun yeni bir sayacın
kurulumunu başvurudan itibaren 10 iş günü içerisinde gerçekleştirir.
d) TEİAŞ, verilen teklifleri 31/Ç maddesinde yer
alan kurallara uygun şekilde değerlendirerek ihtiyaç duyulan sayıda teklifi
seçer ve tüm teklif sahiplerine bildirimde bulunur.
e) Tüketim tesisi sahibi tüzel kişiler ile TEİAŞ
arasında talep tarafı yedeği hizmetine ilişkin yan hizmet anlaşması
imzalanır.
f) TEİAŞ tarafından yalnızca yük düşme yönünde
olmak üzere en fazla ihalede teklif edilen talep tarafı yedeği miktarı
kadar talimat verilebilir. TEİAŞ tarafından talimat verilmesi durumunda
anlaşma hükümleri çerçevesinde ihalede teklif edilen talep tarafı yedeği
miktarı kadar yük değişimi gerçekleştirilir.
g) Talep tarafı yedeği hizmeti kapsamında verilecek
talimatlar, sistem kısıtları dikkate alınarak ve tüketim tesisi sahibi
tüzel kişiler arasında ayrım gözetilmeyecek şekilde belirlenir.
ğ) Talep tarafı katılım hizmetinin verilmesi
esnasında oluşan yük değişim miktarının belirlenmesine esas alınacak temel
tüketim değeri hesaplama yöntemi TEİAŞ tarafından ihale ilanında belirtilen
talimat şekline ve bildirim süresine uygun olacak şekilde Temel Tüketim
Değerinin Belirlenmesine ilişkin Usul ve Esaslara göre belirlenerek ihale
ilanında duyurulur.
h) Talep tarafı yedeği hizmeti kapsamında verilecek
talimatların anlık olması halinde; yük değişim miktarının belirlenmesine
esas olacak temel tüketim değeri; yük değişim talimatının verildiği an
itibarıyla ilgili tüketim tesisi tarafından sistemden çekilen yük
miktarıdır.
Talep
tarafı yedeği hizmeti sağlanmasına ilişkin tekliflerin yapısı ve içeriği
MADDE
31/C – (1) TEİAŞ tarafından
belirlenecek takvime uygun olarak, ihale dokümanında ve 31/B maddesinde yer
alan nitelikleri haiz tüketim tesisleri için tüketim tesisi sahibi tüzel
kişiler TEİAŞ tarafından ihale ilanında belirtilen anlaşma süresi boyunca
talep tarafı yedeği hizmeti sağlamak üzere, tekliflerini ihale dokümanına
uygun olarak TEİAŞ’a bildirirler.
(2) Talep tarafı yedeği hizmeti sağlamak üzere
verilen teklifler, yük düşümüne esas rezerv kapasitesini (MW) ve birim
rezerv kapasitesine teklif edilen saatlik kapasite bedelini (TL/MW)
içerecek şekilde TEİAŞ’a bildirilir. Bildirilen
tüm teklif miktarları 1 MW ve katları cinsinden ifade edilir.
(3) Tüm teklif fiyatları, Türk Lirası (TL)
cinsinden ve virgülden sonra iki hane içerecek şekilde bildirilir.
Talep tarafı
yedeği hizmetine ilişkin tekliflerin değerlendirilmesi
MADDE
31/Ç – (1) Verilen teklifler fiyat
sırasına dizilerek ihale dönemi için sistemin ihtiyaç duyacağı öngörülen
talep tarafı yedeği rezerv miktarı kadar teklif seçilir ve tüm teklif
sahiplerine bildirimde bulunulur.
(2) TEİAŞ, talep tarafı yedeği hizmetine ilişkin tekliflerin
değerlendirilmesi hususunda, teknik gereklilikleri ve sistem şartlarını
dikkate alarak eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hareket eder.
(3)
Yürütülen tedarik süreci sonucunda; ilgili teklif dönemine ait ihale
ilanında belirtilen azami teklif fiyatını aşmamak koşuluyla belirlenen en
yüksek teklif fiyatı seçilerek; bildirimde bulunulan talep tarafı yedeği
hizmeti sağlayacak tüketim tesisi sahibi tüzel kişilere ödenecek saatlik
kapasite bedeli (TL/MW) olarak saptanır.
Talep
tarafı yedeği hizmetinin ücretlendirilmesi
MADDE
31/D – (1) Tüketim tesisi sahibi
tüzel kişilere, talep tarafı yedeği hizmetine ilişkin aylık olarak ödenecek
tutar aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:
(2) Birinci fıkradaki formülde geçen;
a) TTYÖTp,f: “p” tüzel kişisinin “f” fatura döneminde
sağladığı talep tarafı yedeği hizmetinden dolayı tahakkuk ettirilecek ödeme
tutarını (TL),
b) TTYRMt,f,s: “t” tüketim tesisinden, “f”
fatura dönemine ait “s” saatinde talep tarafı yedeği için tedarik edilen
yedek kapasiteyi (MW),
c) TTYTMt,f,s: “t” tüketim tesisinden, “f”
fatura dönemine ait “s” saatinde talep tarafı yedeği için talimat doğrultusunda
değiştirilen yük miktarını (MW),
ç) TTYKBt,f: “t” tüketim tesisi için “f” fatura
döneminin “s” saatinde talep tarafı yedeği hizmeti için uygulanacak saatlik
kapasite bedelini (TL/MW),
d) TTYHSt,f,s: “t” tüketim tesisinin, “f”
fatura dönemine ait “s” saati içinde yükünün kesilmesi suretiyle sağladığı
talep tarafı yedeği hizmet süresini (dakika),
e) NPTFf,s: Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliği uygulamaları uyarınca “f” fatura döneminin “s” saatine ilişkin
Gün Öncesi Piyasası kapsamında hesaplanan nihai piyasa takas fiyatını (TL/MWh),
f) SMFf,s: Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliği uygulamaları uyarınca “f” fatura döneminin “s” saatine ilişkin
Dengeleme Güç Piyasası kapsamında hesaplanan sistem marjinal fiyatını (TL/MWh),
g) m: “d” döneminde yer alan saat sayısını,
ifade eder.
Talep
tarafı yedeği hizmetine ilişkin yan hizmet anlaşmaları
MADDE
31/E – (1) Talep tarafı yedeği
hizmeti sağlanmasına ilişkin olarak tüketim tesisi sahibi tüzel kişiler ile
TEİAŞ arasında, TEİAŞ tarafından hazırlanan talep tarafı yedeği hizmetine
ilişkin yan hizmet anlaşmaları imzalanır.
(2) Tüketim tesisi sahibi tüzel kişiler ile TEİAŞ
arasında talep tarafı yedeği hizmetine ilişkin olarak imzalanacak yan
hizmet anlaşmaları en az aşağıdaki bilgi ve belgeleri içerir:
a) Anlaşmanın kapsadığı süre.
b) Anlaşma kapsamında sağlanacak talep tarafı
yedeği miktarı (MW).
c) Talep tarafı yedeği hizmeti vermeye uygunluk
belgesi.
ç) Anlaşma kapsamında yer alan tüketim
tesislerinden ihale ilanında talep edilmiş olması halinde geçmiş döneme
ilişkin elektrik tüketim profilleri.
d) Anlaşma kapsamındaki tüketim tesisine ait
teçhizatların zarar görmemesi gözetilmek suretiyle tüketim tesislerine ne
şekilde, hangi dönemlerde talimat verileceği ve nasıl devreye alınacağı.
e) Anlaşma kapsamındaki hizmetin verilmesi
esnasında oluşan yük değişim miktarının belirlenmesine esas olacak tüketim
miktarının hesaplanmasına dair bilgiler.
f) Anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerin yerine
getirilip getirilmediğinin izlenmesi, kontrolü ve doğrulanmasına ilişkin
usuller.
g) Anlaşma kapsamında verilecek hizmetin
ücretlendirilmesi.
ğ) Anlaşma kapsamındaki hizmetin uygun şekilde
verilmemesi halinde uygulanacak yerine getirmeme bedelleri ile anlaşmanın
feshi veya sonlandırılmasına dair hükümler.
h) TEİAŞ’ın anlaşmada yer
almasını uygun gördüğü ve ihale dokümanındaki şartları bozmayan ve
değiştirmeyen nitelikteki diğer hususlar.
Talep
tarafı yedeği hizmetine ilişkin yerine getirmeme bedelleri
MADDE
31/F – (1) Talep tarafı yedeği
hizmeti anlaşması imzalamış olan tarafın anlaşma hükümlerine uygun olarak
hizmeti yerine getirmemesi halinde uygulanacak olan yerine getirmeme
bedellerine dair hükümlere ilgili yan hizmet anlaşmasında yer verilir.”
MADDE 24
– Aynı Yönetmeliğin 32 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“(1) Elektrik Şebeke Yönetmeliğinde tanımlı acil
durum önlemleri kapsamında sistem frekansındaki düşmenin kritik işletme
koşulları oluşmadan önlenebilmesi için TEİAŞ tarafından iletim sistemine
bağlı tüketim tesisleri arasında düzenlenen ihaleler aracılığıyla anlık
talep kontrol yedekleri tedarik edilir. Bu ihaleler sonucunda anlık talep
kontrol hizmeti sağlayacak gönüllü tüketim tesisleri için tüketim tesisi
sahibi tüzel kişi ile TEİAŞ arasında anlık talep kontrol hizmetine ilişkin
yan hizmet anlaşması imzalanır.”
MADDE 25
– Aynı Yönetmeliğin 37 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 37
– (1) Tüketim tesisi sahibi tüzel
kişilere, anlık talep kontrol hizmetine ilişkin aylık olarak ödenecek tutar
aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:
(2) Birinci fıkradaki formülde geçen;
a) TKTp,f: “p” tüzel kişisinin “f” fatura döneminde
sağladığı anlık talep kontrol hizmetinden dolayı tahakkuk ettirilecek
alacak tutarını (TL),
b) TKKYMt,f,s: “t” tüketim tesisinden, “f”
fatura dönemine ait “s” saatinde anlık talep kontrolü için kesilen yük
miktarını (MW),
c) TKTFt,f: “t” tüketim tesisi için “f” fatura
döneminde geçerli olan anlık talep kontrol teklif fiyatını (TL/MWh),
ç) TKHSt,f,s: “t” tüketim tesisinin, “f”
fatura dönemine ait “s” saati içinde yükünün kesilmesi suretiyle sağladığı
anlık talep kontrol hizmet süresini (dakika),
d) k: “p” tüzel kişisinin adına kayıtlı tüketim
tesisi sayısını,
e) m: “d” döneminde yer alan saat sayısını,
ifade eder.”
MADDE 26
– Aynı Yönetmeliğin 39 uncu
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 39
– (1) İletim sistemine 66 kV ve üzeri gerilim seviyesinden bağlı ve kurulu gücü
30 MW ve üstünde olan üretim tesislerine sahip lisans sahibi tüzel kişilerle
reaktif güç kontrolü hizmet anlaşması imzalanır. TEİAŞ’ın
gerekli gördüğü durumlarda iletim sistemine bağlı olan ve kurulu gücü 30 MW’tan az olan lisanslı üretim tesisleri de reaktif güç
kontrolüne katılmakla yükümlüdür. Rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisleri
ve güneş enerjisine dayalı fotovoltaik üretim
tesisleri, Elektrik Şebeke Yönetmeliğinde belirtilen koşullar dahilinde reaktif güç kontrolüne katılır.
(2) Üretim tesislerinin reaktif güç kapasitesi
sağlaması veya senkron kompansatör
olarak çalışması için adlarına kayıtlı bulundukları lisans sahibi tüzel
kişi ile TEİAŞ arasında, 66 kV ve üzeri gerilim
seviyesinden bağlı üretim tesisleri için reaktif güç kontrolü hizmetine
ilişkin yan hizmet anlaşması bulunması zorunludur. TEİAŞ ile bağlantı anlaşması
imzalamış 34,5 kV ve altı gerilim seviyesinden
bağlı üretim tesisleri için adlarına kayıtlı bulundukları lisans sahibi
tüzel kişilerin, ilgili dağıtım şirketinin talebi ve TEİAŞ’ın
uygun görüşü doğrultusunda ilgili dağıtım şirketi ile reaktif güç kontrolü
hizmet anlaşması imzalamaları zorunludur.
(3) TEİAŞ, reaktif güç kontrolüne ilişkin yan
hizmet anlaşmaları kapsamında bulunan üretim tesisleri arasından ilgili
hizmetleri sağlayacak üretim tesislerini, sistem kısıtlarını dikkate alarak
ve toplam reaktif güç kontrolü tedarik maliyetini en aza indirecek şekilde
seçer.”
MADDE 27
– Aynı Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“c) Gerçek zamanda sistem gerilimini düzenlemek
amacıyla üretim tesislerinin jeneratör olarak çalışırken veya senkron kompansatör olarak
çalışması için verilen talimatlar TEİAŞ tarafından ilgili üretim
tesislerine YHPYS aracılığıyla bildirilir. Talimatların sona ermesine
ilişkin bildirimler ilgili üretim tesislerine yapılır.”
MADDE 28
– Aynı Yönetmeliğin 41 inci
maddesinin birinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“(1) Üretim tesislerinin reaktif güç kapasitesi
sağlaması ve/veya senkron kompansatör
olarak çalışması suretiyle reaktif güç kontrolü hizmeti sağlanmasına
ilişkin olarak üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler ile TEİAŞ arasında
reaktif güç kontrolüne ilişkin standart yan hizmet anlaşmaları imzalanması
zorunludur. Reaktif güç kontrolüne ilişkin standart yan hizmet anlaşmaları
TEİAŞ tarafından hazırlanıp Kurul tarafından onaylanır. Üretim faaliyeti
gösteren her bir tüzel kişi ile 39 uncu maddede belirtilen niteliklere
sahip üretim tesislerinden can suyu üniteleri hariç olmak üzere, adlarına
kayıtlı olanları kapsayacak şekilde reaktif güç kontrolüne ilişkin tek bir
yan hizmet anlaşması imzalanır.”
“c) İşletmede olan üretim tesisleri için reaktif
güç destek hizmeti yan hizmet sertifikası, yeni işletmeye girecek üretim
tesisleri için ise geçici kabul tarihinden itibaren en geç 90 gün
içerisinde reaktif güç destek hizmeti performans testlerinin
gerçekleştirilerek reaktif güç destek hizmeti yan hizmet sertifikasının TEİAŞ’a sunulacağına dair taahhütname,”
MADDE 29
– Aynı Yönetmeliğin 42 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Reaktif
güç kontrolü hizmetine ilişkin sistem işletmecisi tarafından verilen
talimatlar
MADDE 42 – (1) İletim sistem işletimi kapsamında, TEİAŞ
tarafından jeneratör veya senkron kompansatör olarak reaktif güç kontrolü hizmeti
sağlamak üzere seçilen veya otomatik gerilim regülatörü vasıtasıyla
otomatik reaktif güç kontrolü hizmeti verecek üretim tesislerine, gerekli
olması ve devrede olmaları halinde verilecek olan reaktif güç kontrolüne
ilişkin talimatlar öncelikle YHPYS aracılığıyla bildirilir. YHPYS
aracılığıyla bildirilen talimatlar gerekli görülmesi durumunda ayrıca
telefon aracılığıyla da bildirilir.
(2) Reaktif güç kontrolü hizmetine ilişkin TEİAŞ
ile yan hizmet anlaşması bulunan üretim tesislerinde ünitelerin nominal aktif güçlerinin, aşırı ikazlı olarak 0,85,
düşük ikazlı olarak da 0,95 güç faktörlerine karşılık gelen reaktif güç
değerlerinde çıkış vermesini sağlayan kapasitenin üzerindeki reaktif güç
kapasitesi sağlaması gerekli olması halinde söz konusu üretim tesislerine
öncelikle 44 üncü madde uyarınca yük atma talimatı verilir. Daha sonra bu
üretim tesislerine reaktif güç kontrolüne ilişkin talimatlar YHPYS
aracılığıyla bildirilir.”
MADDE 30
– Aynı Yönetmeliğin 46 ncı maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Reaktif
güç kontrolünün izlenmesi
MADDE 46
– (1) Reaktif güç kontrolü
hizmetine katılan yan hizmet birimlerinin izlenmesi saatlik bazda TEİAŞ ile imzalanan yan hizmet anlaşmalarında
belirtilen esaslar doğrultusunda gerçekleştirilir.
(2) Reaktif güç kontrolü hizmetine katılan yan
hizmet birimlerinin izlenmesi gerçekleştirilirken ilgili saatin %20’sinden
daha fazla tolerans bandının dışında çalışması durumunda, söz konusu saat
için ilgili yan hizmet biriminin reaktif güç kontrolü hizmetini sağlamadığı
kabul edilir.
(3) TEİAŞ’a ait SCADA
veya güç kalitesi ölçümleme cihazları vasıtasıyla elde edilen verilerin
veya yan hizmet birimlerinden elde edilmesi gereken verilerin olmadığı
durumlarda, ilgili yan hizmet birimleri, reaktif güç kontrol hizmetini
sağlamamış kabul edilir.
(4) TEİAŞ tarafından reaktif güç kontrolü hizmeti
sağlamak üzere seçilen veya otomatik reaktif güç kontrolü hizmeti verecek
üretim tesisleri, Elektrik Şebeke Yönetmeliği uyarınca hizmet verir. Üretim
tesislerinin, kendisine bildirimi yapılan talimatları bir fatura dönemi
için 72 (yetmiş iki) saat dilimi ve üzeri sayıda yerine getirmediği tespit
edilirse TEİAŞ, ihlalin devamını engellemek için yazılı uyarıda bulunur. Uyarı yazısını takip eden bir yıl içerisinde herhangi bir
fatura döneminde de üretim faaliyeti gösteren tüzel kişi tarafından
kendisine bildirimi yapılan talimatları bir fatura dönemi için 72 (yetmiş
iki) saat dilimi ve üzeri sayıda yerine getirilmemesi halinde TEİAŞ ihlalin
ayrıntılarını içeren bir rapor düzenleyerek doğrulayıcı bilgi ve belgeler
ile birlikte Kuruma başvurur.
(5) TEİAŞ tarafından senkron
kompanzasyon hizmeti sağlamak üzere seçilen
üretim tesislerinin, kendisine bildirimi yapılan talimatları yerine
getirmediği bir fatura dönemi için 10 (on) saat dilimi ve üzeri sayıda
olduğu tespit edilirse TEİAŞ, ihlalin devamını engellemek için yazılı
uyarıda bulunur. Uyarı yazısını takip eden bir yıl
içerisinde herhangi bir fatura döneminde de üretim faaliyeti gösteren tüzel
kişi tarafından kendisine bildirim yapılan talimatları bir fatura dönemi
için toplam 10 (on) saat dilimi ve üzeri sayıda yerine getirilmemesi
halinde TEİAŞ, ihlalin ayrıntılarını içeren bir rapor düzenleyerek
doğrulayıcı bilgi ve belgeler ile birlikte Kuruma başvurur.
(6) Tüzel kişilerin, reaktif güç kontrolü hizmeti
sağlamakla yükümlü oldukları güne ait veri kayıt dosyalarını göndermedikleri
veya TEİAŞ’ın yayımladığı formatla uyumlu olmayan
veri kayıt dosyaları gönderdiklerinin tespiti ve söz konusu ihlalin bir
fatura döneminde 3 (üç) günü aşması halinde TEİAŞ, ihlalin devamını
engellemek için öncelikle yazılı uyarıda bulunur. Uyarının gerçekleştiği
fatura dönemini takip eden bir yıl içerisindeki herhangi bir fatura döneminde
ihlalin 3 (üç) günü aşması halinde, TEİAŞ, ihlalin ayrıntılarını içeren bir
rapor düzenleyerek doğrulayıcı bilgi ve belgeler ile birlikte Kuruma
başvurur.”
MADDE 31
– Aynı Yönetmeliğin 47 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 47 – (1) Harici bir
enerji kaynağına ihtiyaç duymadan devreye alınabilme özelliğine sahip olan
ve TEİAŞ tarafından oluşturulan sistem toparlanma planında yer alan üretim
tesislerine veya TEİAŞ tarafından oluşturulan sistem toparlanma planında
yer alan elektrik depolama tesislerine sahip tüzel kişilerin bu
Yönetmelikte tanımlandığı şekilde oturan sistemin toparlanması hizmetine
ilişkin yan hizmet anlaşması imzalaması zorunludur.”
MADDE 32
– Aynı Yönetmeliğin 48 inci
maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 33
– Aynı Yönetmeliğin 49 uncu
maddesinin birinci fıkrası ile ikinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri aşağıdaki
şekilde değiştirilmiş ve ikinci fıkrasının (ç) bendi yürürlükten
kaldırılmıştır.
“(1) Oturan sistemin toparlanması hizmetine ilişkin
olarak TEİAŞ tarafından hazırlanan sistem toparlanma planında yer alan yan
hizmet piyasa katılımcısı tüzel kişiler ile TEİAŞ arasında, TEİAŞ
tarafından hazırlanıp Kurul tarafından onaylanan, oturan sistemin
toparlanmasına ilişkin standart yan hizmet anlaşması imzalanır. Yan hizmet
piyasa katılımcısı her bir tüzel kişi ile yan hizmet birimlerinden adlarına
kayıtlı olanları kapsayacak şekilde oturan sistemin toparlanmasına ilişkin
tek bir yan hizmet anlaşması imzalanır.”
“a) TEİAŞ’ın sistem
toparlanma planına uyumlu olacak şekilde anlaşmanın kapsadığı süre,”
“c) Oturan sistemin toparlanması hizmetinin
sunulacağının anlaşma süresince garanti edilmek üzere anlaşmanın imzalanma
tarihinden itibaren 90 (doksan) gün içerisinde oturan sistemin toparlanması
performans testlerinin gerçekleştirilerek oturan sistemin toparlanması yan
hizmet sertifikasının TEİAŞ’a sunulacağına dair
taahhütname,”
MADDE 34
– Aynı Yönetmeliğin 50 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 50
– (1) Adına kayıtlı bulunan üretim
tesisleri için yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel kişilere, oturan
sistemin toparlanması hizmetine ilişkin hizmet verilmesi halinde ödenecek
tutar aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:
(2) Birinci fıkradaki formülde geçen;
a) OSTTp,d: Üretim faaliyeti gösteren “p” tüzel
kişisinin “d” döneminde sağladığı oturan sistemin toparlanması hizmetinden
dolayı tahakkuk ettirilecek alacak tutarını (TL),
b) KYMp,u,d: Üretim faaliyeti gösteren
“p” tüzel kişisinin adına kayıtlı “u” üretim tesisinin “d” döneminde,
oturan sistemin toparlanması hizmeti sırasında kullandığı yakıt miktarını,
c) BYBFp,u,d: Üretim faaliyeti gösteren
“p” tüzel kişisinin adına kayıtlı “u” üretim tesisinin “d” döneminde,
oturan sistemin toparlanması hizmeti sırasında bildirilen yakıt fiyatını,
ç) k: Üretim faaliyeti gösteren “p” tüzel kişisinin
adına kayıtlı üretim tesisi sayısını,
ifade eder.
(3) Adına kayıtlı bulunan yan hizmet birimi
niteliğindeki elektrik depolama tesisleri için yan hizmet piyasa katılımcısı
tüzel kişilere, oturan sistemin toparlanması hizmetine ilişkin hizmet
verilmesi halinde ödenecek tutar aşağıdaki formül uyarınca hesaplanır:
(4) Üçüncü fıkradaki formülde geçen;
a) OSTTp,d: Yan hizmet piyasa katılımcısı “p” tüzel
kişisinin “d” döneminde sağladığı oturan sistemin toparlanması hizmetinden
dolayı tahakkuk ettirilecek alacak tutarını (TL),
b) KEMp,y,d: Yan hizmet piyasa
katılımcısı “p” tüzel kişisinin adına kayıtlı “y” yan hizmet biriminin “d”
döneminde, oturan sistemin toparlanması hizmeti sırasında kullandığı
elektrik miktarını ( MWh),
c) OPTFp,y,d: Yan hizmet piyasa
katılımcısı “p” tüzel kişisinin adına kayıtlı “y” yan hizmet biriminin “d”
döneminde, oturan sistemin toparlanması hizmeti sırasında kullanılan
elektriğin bir gün önceki gün öncesi piyasasında oluşan 24 saatlik ortalama
nihai kısıtsız piyasa takas fiyatını (TL/MWh),
ç) k: Yan hizmet piyasa katılımcısı “p” tüzel
kişisinin adına kayıtlı yan hizmet birimi sayısını,
ifade eder.
(5) Birinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen
ödemeler sadece oturan sistemin toparlanması yan hizmet anlaşması bulunan
yan hizmet birimlerine yapılır.”
MADDE 35
– Aynı Yönetmeliğin 51 inci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 51
– (1) Bir yan hizmet piyasa
katılımcısı tüzel kişinin oturan sistemin toparlanması hizmeti vermek üzere
anlaşma imzalamış olduğu yan hizmet biriminin, hizmetin verilmesini imkansız hale getirecek şekilde planlı bakım ve önceden
bildirilmiş plansız bakım onarım ve arıza durumları ile mücbir sebepler
hariç olmak üzere hizmeti sağlayacak şekilde hazır bulundurulmadığının ya
da sistem işletmecisinden talimat aldığı halde oturan sistemin toparlanması
hizmetini sağlamadığının tespit edilmesi durumunda ilgili yan hizmet piyasa
katılımcısı tüzel kişi ihlalin gerçekleştiği fatura dönemi için hizmeti
yerine getirmemiş sayılır. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen yan hizmet
piyasası katılımcılarına; ihlalin gerçekleştiği tarih itibarıyla, tarifesi
en yüksek olan bölgeye ait birim sabit sistem kullanım tarifesinin
(TL/MW-yıl) %1’i (yüzde biri) ile hizmeti yerine getirmeyen yan hizmet
biriminin elektriksel kurulu gücünün (MW) çarpılmasıyla hesaplanan yerine
getirmeme bedeli uygulanır.
(2) Ayrıca TEİAŞ, ihlalin ayrıntılarını içeren bir rapor
düzenleyerek, doğrulayıcı bilgi ve belgeler ile birlikte Kuruma başvurur.”
MADDE 36
– Aynı Yönetmeliğin 52 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 52
– (1) Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca TEİAŞ, sistem
güvenilirliğinin muhafaza edilmesini teminen ve
yeterli kapasite olmaması nedeniyle oluşabilecek bölgesel sistem
ihtiyaçlarını karşılamak üzere, bu Yönetmelik ile düzenlenen usul ve
esaslar çerçevesinde bölgesel kapasite kiralamak amacıyla ihale yapabilir.
(2) TEİAŞ, bölgesel kapasite kiralama hizmeti
tedarik etmek üzere, ihtiyacın niteliğine ve ihale ilanında belirlenecek
katılım kriterlerine göre, hizmete ihtiyaç duyulan
bölge veya bölgelerde üretim tesisi bulunan üretim lisansı sahibi tüzel
kişiler ve/veya üretim tesisini TEİAŞ’ın ihale
ilanında belirleyeceği bölge veya bölgelere taşıyabilecek üretim lisansı
sahibi tüzel kişiler ve/veya TEİAŞ’ın vereceği
süre içinde hizmete ihtiyaç duyulan bölge veya bölgelerde yapacağı yatırım
ile bölgesel kapasite kiralama hizmeti sunabilecek tüzel kişiler arasında
ihale düzenleyebilir.
(3) Hizmet kapsamında yer alacak
üretim tesisinin TEİAŞ tarafından ihale ilanında ilan edilen bölge veya bölgeler
dışında kurulu olması ve üretim tesisini taşıma yoluyla hizmet verecek
olması halinde lisans tadil işlemleri ile diğer onay ve izinlerin alınması,
tesisin kurulması ve taahhüt edilen zamanda ticari işletmeye başlaması;
bölgesel kapasite kiralama hizmeti vermek üzere yeni yatırım yapılması
halinde ise ilgili mevzuat çerçevesinde lisansının alınması, kurulması ve
taahhüt edilen zamanda ticari işletmeye başlaması ile ilgili tüm görevler
ihalede seçilen tüzel kişilerin sorumluluğunda yürütülür.
(4) Tüzel kişiler ihalede yıllık kapasite bedeli ve
birim enerji bedeli teklif ederler. Teknik yeterliliği sağlayan tesisler
arasından seçim, 55 inci maddede belirtilen formül çerçevesinde hesaplanan
MW başına birim kapasite kiralama bedeli dikkate alınarak yapılır.
(5) Bölgesel kapasite kiralanmasına ilişkin yan
hizmet anlaşması kapsamında bulunan bir üretim tesisinin bakım dönemi
haricinde, dengeleme güç piyasasına anlaşma hükümlerine uygun şekilde
teklif vermesi ve anlaşma süresince ihale ilanında belirtilen ve anlaşmada
yer alan asgari çalışma sürelerine uygun olarak üretim yapması esastır.
(6) Anlaşma yapılan tüzel kişilere, anlaşmada yer
alan hizmet başlangıç tarihinden itibaren ihalede teklif edilen kapasite
bedeli aylık olarak ödenmeye başlanır. Ödenen kapasite bedelleri TEİAŞ
tarafından sistem işletim bedelleri aracılığıyla karşılanır.
(7) Anlaşma yapılan tüzel kişiler, anlaşmada yer
alan hizmet başlangıç tarihinden itibaren, asgari çalışma sürelerine uygun
olarak üretim yapmak maksadıyla ikili anlaşma yoluyla ve/veya organize
toptan satış piyasaları vasıtasıyla enerjisinin satışını gerçekleştirmesi
esastır. Bölgesel kapasite kiralaması kapsamında ihaleye teklif edilen
birim enerji fiyatı, ilgili üretim tesisi için anlaşma süresince dengeleme
güç piyasasındaki teklif tavan fiyatını teşkil eder. Dengeleme güç piyasası
vasıtasıyla satılan enerjinin bedeli ise, Elektrik Piyasası Dengeleme ve
Uzlaştırma Yönetmeliği hükümleri uyarınca karşılanır.”
MADDE 37
– Aynı Yönetmeliğin 53 üncü
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 53
– (1) Elektrik Şebeke Yönetmeliği
kapsamında TEİAŞ tarafından hazırlanan ve bir yıl boyunca puant yükün karşılanamama olasılığını içeren üretim
güvenliği kriterini de dikkate almak suretiyle
bölgesel kapasite ihtiyacı TEİAŞ tarafından tespit edilir. Bölgesel
kapasite ihtiyacının belirlenmesi süreci yıllık olarak TEİAŞ tarafından
aşağıdaki adımlar takip edilerek gerçekleştirilir:
a) TEİAŞ, sınırlarını oluşturan iletim sistemi
bağlantı noktalarında büyük çaplı iletim kısıtlarının beklendiği iletim
sistemi bölgelerini belirler veya Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma
Yönetmeliği gereği birden fazla teklif bölgesi belirlenmiş olması
durumunda, belirlenen teklif bölgelerini dikkate alır.
b) TEİAŞ takip eden 2 yıl için bölgesel bazda puant yükün
karşılanamama olasılığını en az aşağıdaki hususları bölgesel bazda dikkate
alarak hesaplar:
1) Talep tahmini ve tahmin hatası olasılık
dağılımı.
2) Mevcut üretim tesislerinin emre amadelik ve
fiili çalışma durumları.
3) Bakım gereksinimleri.
4) İnşası devam eden üretim tesislerinin ilerleme
durumları.
5) Hidrolik ve diğer yenilenebilir üretim
tesislerinin üretimleri.
6) Bölgeler arası iletim kapasitelerinin emre
amadelik ve fiili yüklenme durumları.
c) TEİAŞ tarafından bölgesel bazda
hesaplanan puant yükün karşılanamama olasılığı,
Elektrik Şebeke Yönetmeliğinde puant yükün
karşılanamama olasılığı için tanımlanmış olan hedef değer ile
karşılaştırılır. TEİAŞ tarafından bölgesel bazda
hesaplanan puant yükün karşılanamama olasılığının
Elektrik Şebeke Yönetmeliğinde belirtilen hedef değerin üstünde olduğu
tespit edilen bölgeler için bölgesel kapasite ihtiyacı tespiti yapılır.
ç) Bölgesel kapasite ihtiyacının miktarı, ilgili
bölgenin puant yükün karşılanamama olasılığını
Elektrik Şebeke Yönetmeliğinde belirtilen hedef değere getirecek kapasite
miktarı dikkate alınarak tespit edilir.”
MADDE 38 –
Aynı Yönetmeliğin 54 üncü
maddesinin birinci, ikinci ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Bölgesel kapasite kiralanmasına ilişkin ihale
TEİAŞ tarafından ön yeterlik ve ihale olmak üzere iki aşamada
sonuçlandırılır. İhaleye üretim lisansı sahibi tüzel kişiler veya yeni
üretim tesisi yatırımı yapmak isteyen tüzel kişiler başvurabilirler.
(2) Ön yeterlik ve ihale süreci, ihale ilanının
TEİAŞ tarafından resmi internet sitesinde yayımlanması ile başlar. İhale ilanında, ihalenin geçerli olduğu bölgeler, bölgeler
bazında ihtiyaç duyulan kapasite miktarı, mevcut üretim tesislerini
hizmetin alınacağı bölge veya bölgelere taşıma yoluyla başvurmak isteyen
tüzel kişiler için başvuru yapabilecek bölgeler, tekliflerin seçilmesi
sırasında hesaplanan birim teklif fiyatına ve anlaşma kapsamında hizmet
sağlayıcılara yapılacak aylık ödemelerin hesaplanmasında esas alınacak ve
teknoloji bazında belirlenecek olan aylık asgari üretim süreleri, hizmetin
başlangıç tarihi, anlaşma süresi, teklif edilecek yıllık kapasite bedeli ve
birim enerji bedelinin ne şekilde güncelleneceğine ilişkin bilgiler yer
alır. TEİAŞ, sistem ihtiyaçlarını gözetmek suretiyle, asgari aylık
çalışma süresini günün belirli saatlerine özgü olmak üzere sınırlandırarak
ilan edebilir.”
“(5) İhale neticesinde seçilen üretim lisansı
sahibi tüzel kişilerle TEİAŞ arasında, 56 ncı
madde uyarınca, ihalede ilan edilen hizmetin başlangıç tarihinden itibaren
geçerli olmak üzere bölgesel kapasite kiralanmasına ilişkin yan hizmet
anlaşması imzalanır. İhale neticesinde seçilen yeni yapılacak yatırımlar
için, Kurum tarafından üretim lisansı verilmesini müteakip, ticari
işletmeye geçmiş olan üretim tesisi sahibi tüzel kişi veya kişilerle
ihalede ilan edilen hizmetin başlangıç tarihinden itibaren geçerli olmak
üzere bölgesel kapasite kiralanmasına ilişkin yan hizmet anlaşması
imzalanır.”
MADDE 39
– Aynı Yönetmeliğin 55 inci
maddesinin birinci ve ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Bölgesel kapasite kiralanması hizmeti
sağlayabilecek üretim tesislerinin seçilmesine esas bölgesel kapasite
kiralama birim fiyatı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(2) Birinci fıkradaki formülde geçen;
a) BKKBFu,t: “t” teknolojisine sahip “u” üretim tesisi
için hesaplanan bölgesel kapasite kiralama birim fiyatını (TL/MW),
b) EFu,t: “t” teknolojisine sahip “u” üretim tesisi
tarafından teklif edilen birim enerji fiyatını (TL/MWh),
c) BKKTKu,t: “t” teknolojisine sahip “u” üretim tesisi
tarafından bölgesel kapasite kiralanması kapsamında teklif edilen
kapasiteyi (MW),
ç) TYÜSu,t: “t” teknolojisine sahip “u” üretim tesisi
için TEİAŞ tarafından ihale duyurusunda ilan edilen asgari yıllık üretim
süresini (saat),
d) YKTFu,t: “t” teknolojisine sahip “u” üretim
tesisinin teklif ettiği yıllık kapasite teklif fiyatını (TL),
e) k: Bölgesel kapasite kiralama hizmeti
kapsamında, TEİAŞ tarafından yürütülen tedarik sürecinde teklif edilecek
birim enerji fiyatının, hizmet sağlayacak üretim tesislerinin seçilmesinde
esas alınacak olan bölgesel kapasite kiralama birim fiyatı içerisindeki
ağırlığını belirleyecek olan ve TEİAŞ tarafından ihale ilanında belirtilen
katsayıyı,
ifade eder.”
MADDE 40
– Aynı Yönetmeliğin 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“a) Mevcut üretim tesisleri, mevcut üretim
tesislerine ünite eklenmesi ve mobil santraller için 2, yeni yapılacak olan
veya taşınacak üretim tesisleri için 8 yıldan fazla olmamak üzere
anlaşmanın kapsadığı süre,”
MADDE 41
– Aynı Yönetmeliğin 57 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 57
– (1) Adına kayıtlı bulunan üretim
tesisi için üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere ilgili fatura dönemine
ilişkin yan hizmet anlaşmasında yer alan asgari çalışma süresinin en az
üçte ikisi (2/3) kadar çalışması halinde bölgesel kapasite kiralanması
hizmetine ilişkin olarak ödenecek aylık kapasite ücreti aşağıdaki formül
uyarınca hesaplanır:
(2) Birinci fıkradaki formülde geçen;
a) BKKBp,f: Üretim faaliyeti gösteren “p” tüzel
kişisine, “f” fatura döneminde sağladığı bölgesel kapasite kiralanması
hizmetinden dolayı alacak olarak tahakkuk ettirilecek bölgesel kapasite
kiralama bedelini (TL),
b) YKTFp,u: Üretim faaliyeti gösteren “p” tüzel
kişisinin adına kayıtlı “u” üretim tesisi için teklif ettiği yıllık kapasite
teklif fiyatını (TL),
c) FÜSp,u,f: Üretim faaliyeti gösteren
“p” tüzel kişisinin adına kayıtlı “u” üretim tesisinin “f” fatura dönemi boyunca
fiilen üretim yaptığı süreyi (saat),
ç) AÜSu,t,f: “t” teknolojisine sahip “u”
üretim tesisi için ihale ilanında ve yan hizmet anlaşmasında “f” fatura dönemine
özgü belirlenmiş olan asgari aylık çalışma süresini (saat),
d) n: Üretim faaliyeti gösteren “p” tüzel kişisinin
adına kayıtlı ve bölgesel kapasite kiralanmasına ilişkin yan hizmet
anlaşması bulunan üretim tesisi sayısını,
e) TYÜSu,t: “t” teknolojisine sahip “u” üretim tesisi
için TEİAŞ tarafından ilan edilen ve yan hizmet anlaşmasında yer alan
asgari yıllık üretim süresini (saat),
ifade eder.
(3) Birinci fıkrada belirtilen formüle göre
hesaplanan aylık kapasite ücretinin ödenmesine, üretim tesisinin hizmet
vermeye başlamasının ardından başlanır.
(4) Bölgesel kapasite
kiralanmasına ilişkin yan hizmet anlaşması bulunan bir üretim lisansı
sahibi tüzel kişiye, ilgili yan hizmet anlaşması kapsamında yer alan üretim
tesisi veya üretim tesislerinin bir fatura dönemi boyunca ilgili fatura
dönemine özgü olarak ihale ilanında belirtilmiş olan ve yan hizmet
anlaşmasında yer alan aylık asgari çalışma süresinin en az üçte ikisine
eşit veya üçte ikisinden fazla süre ile çalışması halinde, birinci fıkra
uyarınca hesaplanan bölgesel kapasite kiralama bedeli ödenir.”
MADDE 42
– Aynı Yönetmeliğin 58 inci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 58 – (1) Bölgesel
kapasite kiralanmasına ilişkin yan hizmet anlaşması bulunan bir üretim
lisansı sahibi tüzel kişiye; ilgili yan hizmet anlaşması kapsamında yer
alan bir üretim tesisi için bakım dönemi ve arıza halleri haricinde
dengeleme güç piyasasına anlaşma hükümlerine uygun şekilde teklif vermemesi
ve/veya ilgili yan hizmet anlaşması kapsamında yer alan bir üretim
tesisinin bir fatura dönemi boyunca ilgili fatura dönemine özgü olarak
ihale ilanında belirtilmiş olan ve yan hizmet anlaşmasında yer alan aylık
asgari üretim süresinin üçte ikisinden daha az süre ile çalışması
durumlarında; söz konusu fatura döneminde ilgili üretim tesisine ilişkin
ödeme yapılmaz.
(2) Bölgesel kapasite
kiralanmasına ilişkin yan hizmet anlaşması bulunan bir üretim lisansı
sahibi tüzel kişiye, ilgili yan hizmet anlaşması kapsamında yer alan üretim
tesisi ve/veya üretim tesislerinin bir fatura dönemi boyunca ilgili fatura
dönemine özgü olarak ihale ilanında belirtilmiş olan ve yan hizmet
anlaşmasında yer alan aylık asgari çalışma süresinden daha az süre ile
çalışması, ancak söz konusu üretim tesisi ve/veya üretim tesislerinin
ilgili fatura dönemi boyunca çalıştığı süre söz konusu asgari çalışma
süresinin üçte ikisine eşit veya üçte ikisinden daha fazla olduğu için
birinci fıkra kapsamında yer almaması halinde, aşağıda verilen formül
uyarınca yerine getirmeme bedeli yansıtılır:
(3) İkinci fıkradaki formülde geçen;
a) BKKYGBp,f: Üretim faaliyeti gösteren “p” tüzel
kişisine, “f” fatura döneminde sağladığı bölgesel kapasite kiralanması
hizmetinden dolayı tahakkuk ettirilecek bölgesel kapasite kiralama yerine
getirmeme bedelini (TL),
b) YKTFp,u: Üretim faaliyeti gösteren “p” tüzel
kişisinin adına kayıtlı “u” üretim tesisi için teklif ettiği yıllık kapasite
teklif fiyatını (TL),
c) FÜSp,u,f: Üretim faaliyeti gösteren
“p” tüzel kişisinin adına kayıtlı “u” üretim tesisinin “f” fatura dönemi boyunca
fiilen üretim yaptığı süreyi (saat),
ç) AÜSu,t,f: “t” teknolojisine sahip “u”
üretim tesisi için ihale ilanında ve yan hizmet anlaşmasında “f” fatura dönemine
özgü belirlenmiş olan asgari aylık çalışma süresini (saat),
d) n: Üretim faaliyeti gösteren “p” tüzel kişisinin
adına kayıtlı ve bölgesel kapasite kiralanmasına ilişkin yan hizmet
anlaşması bulunan üretim tesisi sayısını,
e) TYÜSu,t: “t” teknolojisine sahip “u” üretim tesisi
için TEİAŞ tarafından ilan edilen ve yan hizmet anlaşmasında yer alan
asgari yıllık üretim süresini (saat),
ifade eder.”
MADDE 43
– Aynı Yönetmeliğin 59 uncu
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 59
– (1) Yan hizmetlerin tedarik
edilmesi kapsamındaki duyurular ve verilen talimatlar ilgili yan hizmeti
sağlayan tüzel kişilere öncelikle YHPYS aracılığıyla bildirilir. YHPYS
aracılığıyla bildirilen talimatlar gerekli görülmesi durumunda ayrıca
telefon aracılığıyla da teyit edilebilir.
(2) Yan hizmeti sağlayan tüzel kişiler, YHPYS’ye erişim sağlayabilmek için gerekli önlemleri
almakla yükümlüdürler. Ancak, YHPYS’nin işler
halde olmaması durumunda bildirimler sırasıyla faks ve telefon aracılığıyla
gerçekleştirilebilir. Faks ve telefon yolu ile yapılan bildirimler, sistem
işletmecisi tarafından YHPYS’ye aktarılır.
(3) YHPYS üzerinden yapılan talimat bildirimlerinde
YHPYS kayıtları esas alınır. İlgili talimat bildiriminin diğer iletişim
kanalları da kullanılarak yapılmış olması durumunda kullanılan iletişim
kanallarına ilişkin kayıtlara da başvurulur. Sistem işletmecisi ile yan
hizmeti sağlayan tüzel kişi arasında uyuşmazlık çıkması durumunda talimatın
verildiği yük tevzi merkezindeki ses kayıt sisteminde bulunan ses kayıtları
geçerlidir.”
MADDE 44
– Aynı Yönetmeliğin 60 ıncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 60
– (1) Yan hizmet sağlayan tüzel
kişilere, sağladıkları hizmet sonucu yapılması gereken ödemeleri içeren
ödeme bildirimleri EPİAŞ tarafından hazırlanarak hizmetin tedarik edildiği
ayı izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar ilgili tüzel kişilere
duyurulur. Bu bildirimlerde ilgili tüzel kişi tarafından hizmete konu ay
boyunca sağlanmış olan tüm yan hizmetlere ilişkin ödeme miktarları ayrı ayrı olarak belirtilir.
(2) Ödeme
bildirimlerinin hazırlanması için, ilgili tüzel kişiler ve/veya tesislere
ilişkin sistem işletmecisi tarafından aşağıdaki bilgiler sağlanır:
a) Tüzel kişilerin/tesislerin yan hizmet
sağlamaları için verilen talimatların başlangıç ve bitiş süreleri ve talimat
miktarları.
b) İzleme sonucu tüzel kişilerin/tesislerin fiilen
yan hizmet sağladıkları süre, devreye girme sayıları ve izleme esaslarına
dayalı olarak sağladığı belirlenen yan hizmet miktarı.
(3) Ödeme bildirimlerinin hazırlanması için, ilgili
tüzel kişiler ve/veya tesislere ilişkin YHPYS aracılığıyla TEİAŞ tarafından
aşağıdaki bilgiler sağlanır:
a) Saatlik sistem marjinal
fiyatları.
b) Sayaçtan ölçülen veriş-çekiş miktarları.
c) Kesinleşmiş gün öncesi üretim/tüketim
programları.
ç) Dengeleme güç piyasası kapsamındaki verilen yük
alma, yük atma talimatları.
(4) Ödeme bildirimlerinin hazırlanması için, ilgili
tüzel kişiler ve/veya tesislere ilişkin katılım anlaşmaları, yan hizmet
anlaşmaları veya ilgili Kurul kararı vasıtasıyla TEİAŞ tarafından aşağıdaki
bilgiler sağlanır:
a) Birim hizmet bedeli veya tedarik süreci
sonucunda belirlenen veya ihalede oluşan kapasite bedeli.
b) Yan hizmet teklif fiyatı ve miktarı.
(5) Oturan sistemin toparlanması hizmeti için
kullanılan yakıt veya elektrik miktarı ve yakıt fiyatı bilgileri yan hizmet
sağlayan ilgili tüzel kişi tarafından TEİAŞ’a
sağlanır.
(6) İkinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarda
yer alan bilgiler her ayın en geç dördüncü günü mesai bitimine kadar TEİAŞ
tarafından belirlenen formatta EPİAŞ’a
bildirilir.
(7) TEİAŞ, yan hizmet sağlayan tüzel kişilere,
sağladıkları hizmet esnasında yerine getirmedikleri yükümlülükleri
sebebiyle uygulanan yerine getirmeme bedellerini ilgili ayın yedinci günü
mesai bitimine kadar YHPYS aracılığıyla bildirir. Bu bildirimlerde ilgili
tüzel kişi tarafından söz konusu ay boyunca maruz kalınan ve hesaplanmış
yerine getirmeme bedelleri her bir yan hizmet için ayrı ayrı
olarak belirtilir.
(8) İlgili
tüzel kişiler, birinci fıkra kapsamındaki ödeme bildirimlerine ilişkin
itirazlarını EPİAŞ’a, yedinci fıkra kapsamındaki
yerine getirmeme bedellerine ilişkin bildirimlerine ilişkin itirazlarını TEİAŞ’a bildirimlerin yayımlanmasını takip eden 2 (iki)
gün içinde yapar. İtiraz yapılan kuruluş, bu itirazları ilgili ayın on
ikinci günü mesai bitimine kadar sonuçlandırır. TEİAŞ kendisine yapılan
itiraz sonuçlarını da değerlendirmesi sonucunda ortaya çıkan yerine
getirmeme bedellerine ilişkin miktarları nihai ödeme bildirimine dahil etmek üzere ilgili ayın on üçüncü günü mesai
bitimine kadar EPİAŞ’a bildirir. Her iki ödeme
bildiriminin sonucu ortaya çıkan nihai ödeme bildirimleri ilgili ayın on
dördüncü günü mesai bitimine kadar EPİAŞ tarafından ilgili tüzel kişilere
bildirilir.”
MADDE 45
– Aynı Yönetmeliğin 61 inci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 61
– (1) Yan hizmet sağlayan tüzel
kişiler sağladıkları hizmete ilişkin faturaları, EPİAŞ tarafından
kendilerine gönderilen nihai ödeme bildirimleri ile tutarlı olacak şekilde
ilgili ayın on beşinci gününden itibaren 7 (yedi) gün içinde düzenleyerek TEİAŞ’a iletir.
(2) TEİAŞ, yan hizmet sağlayan tüzel kişilerin
yerine getirmedikleri yükümlülükleri sebebiyle uygulanan yerine getirmeme
bedellerine ilişkin faturaları, EPİAŞ tarafından yayımlanan nihai ödeme
bildirimleri ile tutarlı olacak şekilde ilgili ayın on beşinci gününden
itibaren 7 (yedi) gün içinde düzenleyerek yan hizmet sağlayan ilgili tüzel
kişilere iletir.”
MADDE 46
– Aynı Yönetmeliğin 62 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 62
– (1) Yan hizmet sağlayan tüzel
kişilere, EPİAŞ tarafından bildirilen nihai ödeme bildirimleri ile tutarlı
şekilde düzenlenmiş faturaların bedelleri, faturanın tebliğ tarihini takip
eden on beş iş günü içinde TEİAŞ tarafından ödenir.
(2) Nihai ödeme bildirimleri ile tutarlı şekilde
TEİAŞ tarafından düzenlenmiş yerine getirmeme bedellerine dair faturaların
bedelleri, faturanın tebliğ tarihini takip eden on beş iş günü içinde
ilgili piyasa katılımcısı ve/veya yan hizmet sağlayan tüzel kişiler
tarafından TEİAŞ’a ödenir.
(3) Nihai ödeme bildirimleri ile tutarlı şekilde
düzenlenmemiş faturalara, TEİAŞ, faturanın tebliğ tarihinden itibaren 7
(yedi) iş günü içinde itirazda bulunarak faturayı iade eder. İade edilen
faturaya ilişkin herhangi bir ödeme gerçekleştirilmez. Yeniden düzenlenen
faturanın bedeli, yeniden düzenlenen faturanın tebliğ tarihini takip eden
15 (on beş) iş günü içinde TEİAŞ tarafından ödenir.
(4) Yan hizmet sağlayan tüzel kişiler ve piyasa
katılımcıları faturanın tebliğ tarihinden itibaren 7 (yedi) iş günü içinde
faturalara ilişkin TEİAŞ’a yazılı olarak itirazda
bulunabilir. Yan hizmet sağlayan tüzel kişilerin veya piyasa katılımcılarının
faturalara itirazda bulunmaları, ödeme yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
TEİAŞ, kendisine yapılan itirazın sebebine göre kayıt bilgilerini ve
uzlaştırma hesaplamalarını incelemek suretiyle itirazın haklılığını
araştırır. Maddi hatalar derhal, maddi hatalar dışındaki itiraz başvuruları
20 (yirmi) iş günü içerisinde TEİAŞ tarafından sonuçlandırılır. İtirazın
haklı bulunması durumunda ve/veya TEİAŞ’ın bir itiraz
olmaksızın yapılan bir hatayı tespit etmesi halinde, gerekli düzeltme
işlemi yapılır. TEİAŞ’ın ulaştığı sonuca ilişkin
ihtilaflar, yan hizmet sağlayan tüzel kişilerin veya piyasa katılımcılarının
TEİAŞ’ın ulaştığı sonucun kendilerine
bildirildiği tarihi takip eden 20 (yirmi) iş günü içerisinde başvurmaları
halinde Kurum tarafından incelenir.
(5) İlgili tarafların belirtilen fatura bedellerini
bu maddede belirtilen süre içinde ödememesi durumunda, süresinde ödenmeyen
fatura bedellerine gecikme faizi uygulanır. Bu oran 21/7/1953
tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51
inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranıdır.
(6) Yan hizmet sağlayan tüzel kişilerin veya piyasa
katılımcılarının, söz konusu fatura bedelini, fatura tebliğ tarihini takip
eden 15 (on beş) iş günü içerisinde ödememesi halinde, ilgili tarafın
temerrüt durumuna düştüğü kabul edilir. Temerrüt durumuna düşen tarafın
yapması gereken ödemeler, yasal yollar saklı kalmak üzere öncelikle varsa
ilgili tüzel kişinin TEİAŞ’taki alacaklarından
mahsup edilir.”
MADDE 47
– Aynı Yönetmeliğin 63 üncü
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 63
– (1) Bir önceki fatura döneminde
sağlanan yan hizmetlere ilişkin 60 ıncı maddede
belirtilen süre içinde tespit edilemeyen hatalara ilişkin itirazlar ilgili
tarafa fatura dönemini izleyen 6 (altı) ay içerisinde yazılı olarak
yapılır. Yan hizmet sağlayan tüzel kişiler tarafından yapılan ödeme
bildirimlerine ilişkin itirazların içeriğine uygun olarak EPİAŞ veya TEİAŞ
tarafından değerlendirilmesi sonucunda haklı bulunması durumunda gerekli
düzeltmeler EPİAŞ tarafından gerçekleştirilir. İtirazın sonuçlandırılmasını
takiben EPİAŞ tarafından ilgili yan hizmet faaliyetini gösteren tüzel
kişiye sistem üzerinden bildirim yapılır. Yapılan düzeltme sonucunda, tüzel
kişi ya da kişilere yapılması gereken veya tüzel kişi ya da kişilerin
yapması gereken ödeme, düzeltmeye ilişkin bildirimin yapıldığı tarihten
sonraki ödeme bildiriminde, geçmişe dönük düzeltme kalemi olarak yer alır.”
MADDE 48
– Aynı Yönetmeliğin 63 üncü
maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Gerçeğe
aykırı bildirim veya işlemler
MADDE 63/A – (1) Yan
hizmetler piyasası katılımcısı bir tüzel kişinin adına kayıtlı bir yan
hizmet biriminden sağladığı hizmete ilişkin gerçeğe aykırı bildirim veya
işlemde bulunduğunun ve/veya yanıltıcı bilgi veya belge sağladığının tespit
edilmesi halinde, söz konusu yan hizmet biriminin yan hizmet sertifikası
ve/veya performans test raporu TEİAŞ tarafından askıya alınabilir ve/veya
ilgili yan hizmet biriminden hizmet alımı geçici olarak durdurulabilir. TEİAŞ’ın ilgili yan hizmete ilişkin anlaşmadan doğan
hakları saklı kalmak kaydıyla birinci cümlede belirtilen durumun tespit
edilmesi halinde, ilgili tüzel kişi hakkında işlem başlatılmak üzere delil
niteliğindeki bilgi ve belgeler ile birlikte TEİAŞ tarafından 15 (on beş)
iş günü içerisinde Kuruma başvurulur.”
MADDE 49
– Aynı Yönetmeliğin 64 üncü
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 64
– (1) Bu Yönetmelik kapsamında ele
alınan herhangi bir yan hizmete ilişkin rekabete aykırı eylem ve işlem
içerisinde olduğundan şüphelenilen tüzel kişilere ilişkin Rekabet Kurumunca
inceleme yapılmasına dair girişimler; TEİAŞ’ın hakim durumun kötüye kullanılmasına ilişkin rapor
düzenleyerek Kuruma sunması ile ya da doğrudan Kurum tarafından başlatılır.
(2) Rekabete aykırı eylem ve
işlem içerisinde oldukları Rekabet Kurumunca tespit edilen yan hizmet
piyasa katılımcısı adına kayıtlı yan hizmet birimlerine söz konusu yan
hizmet tedarik ihalesine katılım zorunluluğu getirilerek bu yan hizmet
birimlerinin tekliflerine uygulanacak azami fiyat limitleri Kurul kararı
ile en fazla 1 (bir) yıl süre ile yan hizmet birimi bazında düzenlenebilir.
Söz konusu düzenlemeye ilişkin
usul ve esaslar Kurul tarafından onaylanarak yürürlüğe girer.”
MADDE 50
– Aynı Yönetmeliğin 66 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 66
– (1) Bu Yönetmelik hükümleri
çerçevesinde TEİAŞ ilgili tüzel kişiler tarafından verilen bilgi ve
belgelerin gizli tutulması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.”
MADDE 51
– Aynı Yönetmeliğin geçici 1 inci
maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“EÜAŞ’a ilişkin yan hizmetler yükümlülükleri
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Kanunun geçici 12 nci maddesi kapsamında lisans verilmiş olanlar da dahil olmak üzere, Yap İşlet, Yap İşlet Devret ve
İşletme Hakkı Devri modelleri ile mevcut sözleşmeleri kapsamında EÜAŞ’a elektrik enerjisi satmakta olan üretim
tesisleri, EÜAŞ ile yapılacak olan katılım veya yan hizmet anlaşmaları kapsamında
yer alır.
(2) Bu kapsamdaki üretim tesislerinin yan
hizmetlere katılımları ile ilgili olarak bu Yönetmelikte düzenlenen iş ve
işlemlerin yerine getirilmesine ilişkin hak ve yükümlülükler EÜAŞ’a aittir.
(3) Söz konusu üretim tesislerine ilişkin, yan
hizmet sağlanmasından doğan alacak ve borçlar EÜAŞ’a
tahakkuk edilir.
(4) Yap İşlet, Yap İşlet Devret ve İşletme Hakkı
Devri modelleri ile EÜAŞ’a elektrik enerjisi
satmakta olan üretim tesislerinin EÜAŞ’a karşı
olan ilgili yan hizmetleri sağlama yükümlülüğü, imzalanmış olan Enerji
Satış Anlaşmalarında yer aldığı şekildedir.
(5) Yap İşlet, Yap İşlet Devret ve İşletme Hakkı
Devri modelleri ile EÜAŞ’a elektrik enerjisi
satmakta olan üretim tesislerinden dolayı, EÜAŞ’ın
sağlamakla yükümlü olduğu güç faktörü limitleri, imzalanmış olan Enerji
Satış Anlaşmalarında yer alan değerlerdir.”
MADDE 52
– Aynı Yönetmeliğin geçici 2 nci ve geçici 3 üncü maddeleri yürürlükten
kaldırılmıştır.
MADDE 53
– Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki
geçici maddeler eklenmiştir.
“Yükümlülük
Transfer Platformunun kurulması
GEÇİCİ
MADDE 4 – (1) Frekans kontrolü
hizmetleri için YHPYS kapsamında kurulacak olan yükümlülük transfer
platformunun yazılım ve kurulum aşamaları TEİAŞ tarafından en geç bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 (on) ay içerisinde
tamamlanarak kullanıma açılır.
(2) Yükümlülük Transfer Platformunun İşletilmesine
İlişkin Usul ve Esaslar ise platformun kullanıma açılmasından en az 1 (bir)
ay önce yayımlanmak üzere bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6
(altı) ay içerisinde TEİAŞ tarafından hazırlanarak Kurul onayı alınmak
üzere Kuruma sunulur.
Talep
tarafı yedeği hizmetine ilişkin usul ve esaslar ile hizmet alımı
GEÇİCİ
MADDE 5 – (1) Bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla; talep tarafı yedeği hizmeti sağlayabilecek
tüketim tesisleri için yıllık asgari enerji tüketim miktarı 10.000.000 (on
milyon) kWh’tir.
(2) TEİAŞ tarafından talep tarafı
yedeği hizmeti kapsamında Tüketim Tesislerinin Belgelendirilmesine İlişkin
Usul ve Esaslar ve talep tarafı yedeği hizmeti kapsamında hizmete katılacak
olan tüketim tesisleri için Temel Tüketim Değerinin Belirlenmesine İlişkin
Usul ve Esaslar hazırlanarak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren 6 (altı) ay içerisinde yayımlanmak üzere Kurul onayına sunulur.
Yan
hizmet anlaşmalarının Kurul onayına sunulması
GEÇİCİ
MADDE 6 – (1) Talep tarafı yedeği,
bölgesel kapasite kiralama, anlık talep kontrolü ve oturan sistemin
toparlanması hizmetlerine ilişkin standart yan hizmet anlaşmaları bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 (üç) ay içerisinde TEİAŞ
tarafından hazırlanarak Kurul onayı alınmak üzere Kuruma sunulur.”
MADDE 54
– Bu Yönetmeliğin;
a) 10 uncu, 12 nci, 16 ncı, 17 nci, 20 nci, 21 inci ve 22 nci
maddeleri yayımı tarihinden on ay sonra,
b) 23 üncü maddesi yayımı tarihinden altı ay sonra,
c) Diğer maddeleri ise yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
MADDE 55
– Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji
Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
26/11/2017
30252
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliğin Yayımlandığı
Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
12/1/2018
30299