Demiryolu Yolcu Taşımacılığı Kamu Hizmeti Yükümlülüğü Sözleşmelerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2023-10-21

21 Ekim 2023 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 32346
YÖNETMELİK
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından:
DEMİRYOLU YOLCU
TAŞIMACILIĞI KAMU HİZMETİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ
SÖZLEŞMELERİNDE UYGULANACAK USUL VE ESASLAR
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kamu hizmet yükümlülüğü
kapsamındaki hatlarda, demiryolu yolcu taşımacılığı hizmeti veren kamu
hizmet yükümlüsü Demiryolu yolcu tren işletmecisi ile Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığı arasında imzalanan kamu hizmeti yükümlülüğü sözleşmelerinin
düzenlenmesi, uygulanması ve denetimine ilişkin usul ve esasları
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; 7/4/2020
tarihli ve 2382 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu
Hizmeti Yükümlülüğü Kapsamında Yolcu Taşımacılığı Hizmeti Verilecek
Demiryolu Hatlarının Belirlenmesine İlişkin Karar ile belirlenen ulusal
demiryolu altyapı ağına dâhil hatlardaki yolcu taşımacılığı hizmetlerini
kapsar.
(2) Ulusal demiryolu altyapı ağına bağlı olmayan
hatlarda verilen şehir içi toplu yolcu taşımacılığı hizmetleri, tarihi ve
turistik amaçla verilen yolcu taşımacılığı hizmetleri ile banliyö yolcu
taşımacılığı hizmetleri bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 24/4/2013
tarihli ve 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi
Hakkında Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ana hat yolcu taşımacılığı: Birden fazla coğrafi
bölge arasında gerçekleştirilen ve 160 km/s’ye
kadar hız yapılabilen uzun mesafeli yolcu taşımacılığı hizmetlerini,
b) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
c) Banliyö yolcu taşımacılığı:
Ulusal demiryolu altyapı ağına bağlı olan hatlarda 120 km/s'ye kadar hız yapabilen demiryolu araçları ile
verilen, kalkış ve varış noktası ile güzergâhı aynı ilin sınırları içinde
kalan ya da mücavir il sınırları içerisinde seferi biten, çok sayıda
duraktan yolcu iniş-binişinin sağlandığı, günlük sefer sayısı çok fazla
olan, kısa mesafeli toplu yolcu taşımacılığı hizmetlerini,
ç) Demiryolu kaza ve olayları: Trenlerin çıkış
garından hareket etmelerine engel teşkil ederek demiryolu hattının kapalı
kalmasına sebep olan istenmeyen ve beklenmedik olayları,
d) Demiryolu yolcu taşımacılığı aracı: Yolcu
taşımacılığında kullanılan her türlü çeken ve çekilen araçlar ile tren
setlerini,
e) Demiryolu yolcu tren işletmecisi: Ulusal
demiryolu altyapı ağı üzerinde yolcu taşımacılığı yapmak üzere Bakanlık
tarafından yetkilendirilmiş kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,
f) Denetim komisyonu: Kamu hizmeti yükümlülüğü
kapsamında sunulacak yolcu taşımacılığı hizmetlerinin, kamu hizmeti
sözleşmesine uygunluğunun denetlenmesi için oluşturulan komisyonu,
g) Dizel tren işletmeciliği: Dizel lokomotif veya
set tarafından çekilerek yapılan tren işletmeciliğini,
ğ) Ek hizmet: Taşıma hizmeti hariç olmak üzere tren
üzerinde verilen hizmetleri,
h) Elektrikli tren işletmeciliği: Elektrikli
lokomotif veya set tarafından çekilerek yapılan tren işletmeciliğini,
ı) Hat/Hat kesimi: Kalkış-varış istasyonları ve
bunlarla bütünleşik demiryolu altyapısı itibarıyla teknik olarak yolcu
taşımacılığı hizmeti verilmesi mümkün olan belli bir demiryolu güzergâhını,
i) Hazırlık çalışmaları: Kamu hizmeti yükümlülüğü
kapsamına alınacak hatların ve kamu hizmeti ihtiyacının kapsamının
belirlenebilmesine yönelik Bakanlık tarafından öncelikle tamamlanması
gereken çalışmaları,
j) Hızlı yolcu taşımacılığı: Coğrafi bölgesi fark
etmeksizin 200 km/s’ye kadar hız yapılabilen kısa
veya uzun mesafeli yolcu taşımacılığı hizmetlerini,
k) Hizmet grubu: Yüksek hızlı, hızlı, ana hat ve
bölgesel yolcu taşımacılığı hizmetlerinden her birini,
l) İptal yüzdesi: Sefer yapılan her bir hat için,
kamu hizmeti yükümlüsünden kaynaklanan sebeplerle iptal edilen sefer
sayısının, ödemeye esas dönem içerisinde planlanan sefer sayısına oranını,
m) Kamu hizmeti bedeli: Kamu hizmeti yükümlülüğünün
sunulduğu süre boyunca her bir hat için belirlenen net maliyet tutarına
eşit olan veya altında kalan ve Bakanlık bütçesinden karşılanan miktarı,
n) Kamu hizmeti sözleşmesi: Bir demiryolu yolcu
tren işletmecisi tarafından sağlanacak kamu hizmeti yükümlülüğünün kapsam
ve içeriğini tanımlayan ve Bakanlık ile kamu hizmeti yükümlüsü demiryolu
yolcu tren işletmecisi arasında yapılan sözleşmeyi,
o) Kamu hizmeti yükümlülüğü: Belirli bir hat
üzerinde herhangi bir demiryolu yolcu tren işletmecisinin ticari şartlarda
veremediği demiryolu yolcu taşımacılığı hizmetinin verilmesini sağlamak
amacıyla ve sözleşmeye dayalı olarak Bakanlığın görevlendirmesi üzerine
yerine getirilen demiryolu yolcu taşımacılığı hizmet yükümlülüğünü,
ö) Kamu hizmeti yükümlüsü: Belirli bir hat üzerinde
herhangi bir demiryolu yolcu tren işletmecisi tarafından ticari olarak
verilemeyen bir hizmeti, Bakanlıkla yapılan sözleşme ile yetki verilerek
kamu yararına gerçekleştiren kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,
p) Kapasite kullanım oranı: Yolcu-km değerinin
koltuk-km değerine bölünmesiyle bulunan oranı,
r) Makul kâr oranı: Kamu hizmeti
yükümlülüğü için planlanan sermayenin kârlılık oranı anlamında değerlendirilen
ve jeopolitik yapının tren işletmeciliğine etkisi ile demiryolu tren
işletmecilerinin işletmecilik sürecinde maruz kalacağı riskler dikkate
alınarak tahmini maliyetler tutarının doğrudan temin usulü ile belirlenmesi
halinde azami %10’u, diğer ihale usullerinde ise azami %20’si olarak ihale
komisyonunca belirlenen oranı,
s) Net maliyet: Bir trenin çalıştırılması için
hesaplanan tahmini maliyetlerden, trenden elde edilmesi beklenen bilet
gelirlerinin çıkarılması sonucu bulunan miktar üzerine makul kâr eklenmesi
suretiyle ihale komisyonunca belirlenen kamu hizmeti bedelini,
ş) Şirket: 13/1/2011
tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre tutulan ticaret siciline
kayıtlı şirketi,
t) Tahmini gelir: Bir trenin işletilmesi ile elde
edilen bilet gelirlerini,
u) Tahmini maliyet: Bir trenin işletilmesi için
gerekli olan enerji, tren üstü personel, demiryolu araçlarının bakım, amortisman veya kiralama, altyapı kullanım, biletleme ve genel yönetim maliyetlerinin toplamını,
ü) Ticari şartlar: Ulusal ulaştırma politikaları
çerçevesinde toplumsal ihtiyaçları karşılayabilecek sayı, kapasite, kalite
ve bedel ile kabul edilebilir bir kârlılık düzeyi itibarıyla demiryolu
yolcu taşımacılığı hizmeti sunulabilmesini mümkün kılan serbest piyasa
ortamını,
v) Tren: İlgili mevzuata göre hazırlanarak
seyredecek bir veya birkaç çeken araç ile bir veya birkaç çekilen araçtan
ya da bir veya birkaç çeken araçtan oluşturulan ve personeli tarafından
teslim alınmış olan diziyi,
y) Tren seferi: Bir trenin planlanan kalkış-varış
istasyonları arasında tek yönlü gidiş veya gelişlerinden her birini,
z) Tren üstü personel: Makinist, tren şefi, kondüktör,
hostes, temizlik personeli, güvenlik görevlisi gibi tren içinde sefer
boyunca çalıştırılan personeli,
aa) Tren-km: Bir trenin bir kilometre mesafeye
taşınması ile elde edilen hizmet ölçü birimini,
bb) Uzun mesafe: Kalkış ve varış noktası arası 350
kilometre ve üzeri demiryolu altyapı ağını kapsayan yolcu taşımacılığı
hizmet mesafesini,
cc) Yardımcı ve tamamlayıcı hizmetler: İşletilen
trende verilen yiyecek, içecek, temizlik, bilet satışı, engelli ya da
hareket kabiliyeti kısıtlı yolculara sunulan hizmetler ile buna benzer
yolcu ihtiyaçlarını doğrudan karşılayacak diğer ilave hizmetleri,
çç) Yolcu-km: Yolcu sayısı ile o yolculara yönelik
kat edilen mesafenin çarpımını,
dd) Yüksek hızlı yolcu taşımacılığı: Coğrafi bölgesi
fark etmeksizin 250 km/s’ye kadar hız yapılabilen
kısa veya uzun mesafeli yolcu taşımacılığı hizmetlerini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Kurallar ve Uygulama İlkeleri
Genel
kurallar
MADDE 5- (1) Kamu hizmeti yükümlülükleri, Bakanlık ile
demiryolu yolcu tren işletmecisi arasında yapılan bir sözleşmeye
dayanılarak yerine getirilir.
(2) Kamu hizmeti yükümlülüğünü üstlenen demiryolu
tren işletmecileri aynı zamanda farklı ticari hizmetler de verebilir.
Ancak; kamu hizmeti sözleşmelerinden kaynaklanan maliyetler, yalnızca kamu
hizmeti yükümlülüğünden elde edilen gelirlerden karşılanır. Bu gelirler,
sözleşmeler süresi boyunca farklı kamu ya da ticari hizmetlerin finansmanında
kullanılamaz ve her bir kamu hizmeti sözleşmesi kapsamındaki kamu hizmeti
yükümlülüğünden kaynaklanan gelir ve gider hesapları ile muhasebeleri ayrı ayrı tutulur.
(3) Hazırlık çalışmaları ve kamu hizmeti yükümlüsü
demiryolu yolcu tren işletmecisinin seçimine yönelik hizmet alımı süreçleri
Bakanlık tarafından yürütülür.
(4) Kamu hizmeti yükümlüsü tarafından verilen yolcu
taşımacılığı hizmetinin kamu hizmeti sözleşmesine uygunluğu, denetim plan
ve programları çerçevesinde Bakanlık tarafından kontrol edilir.
Kamu
hizmeti sözleşmelerinin düzenlenmesi ve uygulanmasına yönelik ilkeler
MADDE 6- (1) Kamu hizmeti sözleşmelerinde ihale dokümanında
yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez. Bu Yönetmelikte
belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek
sözleşme düzenlenemez.
(2) Bakanlık ve kamu hizmeti yükümlüsü, sözleşme
hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. Kamu
hizmetinin sürekliliği prensibi tarafların esas sorumluluğunu oluşturur.
İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensiplere aykırı maddelere yer
verilemez. Kamu hizmeti sözleşmelerinin yorum ve uygulanmasında bu
prensipler göz önünde bulundurulur.
Bilet
tarifeleri, kamu hizmeti bedeli ve gelir paylaşımı ilkeleri
MADDE 7- (1) Kamu hizmeti yükümlülüğü için fiyat farkı
uygulaması hariç olmak üzere kamu hizmeti sözleşmesinde gösterilen net
maliyet tutarından fazla kamu hizmeti bedeli ödemesi yapılmaz.
(2) Bilet tarifeleri; geçmiş dönem bilet ücretleri,
genel ekonomik şartlar, alternatif ulaşım modlarında
uygulanan tarifeler, kullanıcı açısından avantaj ve dezavantajlar dikkate
alınarak Strateji ve Bütçe Başkanlığının uygun görüşüyle belirlenir.
(3) Sözleşme değişikliği yapılmaksızın veya ek
sözleşme düzenlenmeksizin, kamu hizmeti sözleşmesi kapsamında tavan olarak
belirlenen bilet tarifelerinde değişiklik yapılamaz.
(4) Bilet tarifelerinin usulüne uygun olarak değiştirilmesi
halinde beklenen bilet gelirleri, net maliyet ve kamu hizmeti bedeli
sözleşmeye esas yolcu sayısı tahminlerinde değişiklik yapılmaksızın hat
bazında güncellenir.
(5) Kamu hizmeti sözleşmesinde belirlenen hizmet
kalite ölçütlerinin yer aldığı ve demiryolu yolcu tren işletmecisi
tarafından sözleşmede belirtilen dönemlerde hazırlanan periyodik performans
raporlarının Bakanlık tarafından incelenmesi sonucunda, kamu hizmeti
sözleşmelerinin yürürlük süresi içerisinde verilmekte olan hizmet
kapsamında;
a) Ödemeye esas hizmet dönemi süresi içerisinde
elde edilen bilet gelirinin kamu hizmeti sözleşmesinde gösterilen tahmini
bilet gelirinden fazla olması halinde, ikisi arasındaki fark, kamu payı %50
oranından az olmamak üzere sözleşmenin tarafları arasında sözleşmede
belirtilen usuller çerçevesinde ve hat bazında ortaya çıkan değerler esas
alınarak paylaşılır.
b) Bilet gelirinin beklenenin altında gerçekleşmesi
halinde kamu hizmet yükümlüsü tarafından hak talep edilemez.
c) Yolcu taşımacılığı hizmetlerinin kamu hizmeti
yükümlüsünden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeye uygun olarak yerine
getirilmediğinin tespit edilmesi halinde, kamu hizmeti yükümlüsüne ödenecek
hizmet bedelinden indirim yapılır.
(6) Kamu hizmeti bedeli ve fiyat farkları, sözleşmede
belirtilen dönemler esas alınarak bu madde ile 8 inci maddede düzenlenen
ilkeler çerçevesinde ilgili kamu hizmeti yükümlüsü demiryolu yolcu tren
işletmecisine ödenir.
(7) Kamu hizmeti yükümlülüğü için ödenecek kamu
hizmeti bedeli, bu amaçla Bakanlık bütçesine konulan ödenekten karşılanır.
Fiyat
farkı uygulama ilkeleri
MADDE 8- (1) Kamu hizmeti sözleşmelerinde, tahmini maliyet
kalemlerinin toplam maliyet içerisindeki ağırlık oranları esas alınarak her
bir hat kesimi için ayrı ayrı hesaplanmak üzere
fiyat farkı uygulanır.
(2) Yapılan hesaplama sonucunda fiyat farkının (-)
eksi çıkması durumunda, kamu hizmeti yükümlüsüne ödenecek olan tutardan
fiyat farkı kesintisi yapılır ve ilgili ayın hakedişinden
mahsup edilir.
(3) Fiyat farkı uygulamasına ilişkin bu
Yönetmelikte belirlenen hesaplama yöntemi kamu hizmeti sözleşmelerinde
açıkça gösterilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kamu Hizmeti Sözleşmelerinin Niteliği, Sözleşmede
Yer Alacak Hususlar ve Sözleşme Süresi
Kamu
hizmeti sözleşmelerinin niteliği
MADDE 9- (1) Kamu hizmeti
sözleşmeleri; kapsamındaki yolcu taşımacılığı hizmeti itibarıyla kamu
hizmeti yükümlüsünün elde edeceğini tahmin ettiği bilet gelirlerinin, aynı
hizmet sunumu için ortaya çıkacağını tahmin ettiği maliyetler ve makul kâr
tutarları toplamını karşılamaması nedeniyle oluşan finansman ihtiyacının,
Bakanlığa bu amaçla tahsis edilen ödeneğe uygun olarak net maliyet esasına
göre düzenlenebilir.
(2) İlgili mevzuat uyarınca belirlenen kamu hizmeti
yükümlüsü, kamu hizmeti yükümlülükleri kapsamındaki demiryolu yolcu
taşımacılığı hizmetini kendi nam ve hesabına işletir.
(3) İhale ve sözleşme makamı olan Bakanlık ile
demiryolu yolcu tren işletmecileri arasında bu Yönetmelik hükümleri
uyarınca kamu hizmeti sözleşmesi akdedilmesi halinde, bu sözleşmeyle
sunulacak kamu hizmeti yükümlülüğüne ilişkin hizmet;
a) Seyahat eden yolcular arasında,
b) Alt yükleniciler ve demiryolu araçlarını kiraya
verenlerin Bakanlığa karşı sorumlulukları hariç olmak üzere, kamu hizmeti
yükümlüsüne her türlü tesis, ekipman, malzeme,
araç, donanım tedarik eden veya yazılım, bakım, onarım, ek hizmet ve sair
sağlayan üçüncü kişiler arasında,
c) Kamu hizmeti yükümlüsünün veya alt
yüklenicilerinin personeli arasında,
herhangi bir hak, sorumluluk ve yükümlülük doğurmaz.
(4) Bakanlık, kamu hizmeti yükümlüsü tarafından
verilen hizmetin kamu hizmeti sözleşmesine uygunluğunu denetlemek üzere;
yolcuların, bilet tarifesi, dakiklik, iptal ve diğer hizmet standartları
ile hizmetin erişilebilirliği hakkında kamu hizmeti yükümlüsüne yönelen
talep, başvuru ve şikâyetlerini de inceleyebilir.
Kamu
hizmeti sözleşmelerinde yer alacak hususlar
MADDE 10- (1) Kamu hizmeti sözleşmelerinde aşağıdaki
hususların belirtilmesi zorunludur:
a) Kamu hizmeti yükümlülüğünün tanımı, niteliği,
türü ve miktarı.
b) Bakanlık yetkili biriminin adı ve adresi.
c) Kamu hizmeti yükümlüsünün adı veya ticaret
unvanı, tebligata esas adresi.
ç) Alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve
sorumlulukları.
d) Sözleşmenin bedeli ve süresi ile süre uzatımı
şartları.
e) Ödeme yeri ve şartları.
f) Fiyat farkı uygulama esasları ve hesaplama
yöntemleri.
g) Gelir paylaşımı oranları ve şartları.
ğ) Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç
giderlerinden hangisinin sözleşme bedeline dâhil olacağı.
h) Bakım-onarım, biletleme,
engelli ve/veya hareket kabiliyeti kısıtlı yolculara sunulan hizmetlere ve
yolculara sunulan diğer ek hizmetlere ait şartlar.
ı) Kesin teminat miktarı ile kesin teminatın
iadesine ait şartlar.
i) Demiryolu araçlarının kiralama yöntemiyle temin
edilmesi halinde, bu demiryolu araçlarının hizmet süresi boyunca geri
alınmayacağına ve hizmetten alıkonulmasına sebebiyet verecek şekilde diğer
üçüncü kişilerle alım, satım, trampa ve benzeri hukuki işlem tesis
edilmeyeceğine dair kiraya verenlerden alınacak taahhütname.
j) Sözleşme kapsamındaki hatlar ve bu hatlardaki
kamu hizmeti yükümlülüğünü teslim etme ve teslim alma şekil ve şartları.
k) Denetime ilişkin şartlar.
l) Kamu hizmeti yükümlülüğünün gereği gibi ifa
edilememesi durumunda kamu hizmeti bedelinden yapılacak indirimler.
m) Mücbir sebepler ve telafi ödemelerine dair
şartlar.
n) Sözleşme kapsamında yaptırılacak iş artışları
ile iş eksilişi durumunda karşılıklı yükümlülükler.
o) Sözleşmede değişiklik yapılma şartları.
ö) Sözleşmenin devrine, askıya alınmasına ve
feshine ilişkin şartlar.
p) Kamu hizmeti yükümlüsünün çalıştıracağı
personele ilişkin sorumlulukları.
r) İhale dokümanında yer alan bütün belgelerin
sözleşmenin eki olduğu.
s) Bilet tarifelerinin ve yolculara sunulacak ek
hizmet ücret tarifelerinin sözleşmenin eki olduğu.
ş) Demiryolu altyapı işletmecisi ile akdedilen
erişim sözleşmeleri, varsa demiryolu araçlarının kiralanmasına ilişkin
üçüncü kişilerle akdedilen kira sözleşmeleri, ek hizmetlerin üçüncü
kişilerce sunulmasına ilişkin sözleşmeler.
t) Anlaşmazlıkların çözümü.
u) Kamu hizmeti yükümlüsünün iş sağlığı ve
güvenliğine ilişkin yükümlülükleri.
ü) Tahmini maliyet kalemleri ve beklenen bilet
gelirleri tabloları ile sefer esaslı net maliyet teklif cetveli.
v) Bilet tarifelerinin, tahmini maliyet kalemleri
ve beklenen bilet gelirleri tablolarının ve sefer esaslı net maliyet teklif
cetvelinin güncellenmesine ilişkin usul ve esaslar.
y) Tren dakikliği, konfor, temizlik, istasyon ve
tren üzerinde verilecek hizmetler ile yolcu bilgilendirmelerine ilişkin asgari
kalite hizmet standartları.
(2) Bakanlık, gerekli gördüğü takdirde birinci
fıkrada belirtilenler dışındaki hususları da sözleşmelere ekleyebilir.
Kamu
hizmeti sözleşmelerinin süresi ve süre uzatımı
MADDE 11- (1) Bakanlık, ertesi yıla devreden veya gelecek
yıllara yaygın yüklenmelerinde, tabi olduğu mali mevzuat ile diğer mevzuat
hükümleri dâhilinde, kamu hizmeti sözleşme süresini on yıla kadar
belirleyebilir.
(2) Alım usulüne bakılmaksızın kamu hizmeti
sözleşmesinin süresi uzatılabilir. Ancak kamu hizmeti sözleşmesinin
uzatılma süresi iki yılı aşamaz.
(3) Kamu hizmeti yükümlüsünden kaynaklanan
sebeplerle taahhüdün yerine getirilemediği gerekçesiyle kamu hizmeti
bedelinden indirim yapmak suretiyle süre uzatımı verilemez.
(4) İlave hat veya hatlar eklenmesi suretiyle iş
artışı yapılan sözleşmelerin süresi uzatılamaz. Ancak, ilave hat veya
hatlarda ihtiyaç duyulan yolcu taşımacılığı hizmetinin, sadece mevcut kamu
hizmeti yükümlüsü tarafından verilebileceğinin anlaşılması halinde
sözleşmenin süresi uzatılabilir.
(5) İş artışı ve eksilişi dikkate alınmaksızın ilk
sözleşmedeki toplam tren-km değerinin en az beşte biri oranında yolcu
taşımacılığı hizmetinin mücbir sebepler dolayısıyla gerçekleştirilememesi
halinde kamu hizmeti yükümlüsünün talebine istinaden kamu hizmeti
sözleşmesi, bir bütün halinde ve ikinci fıkradaki süreyi aşmayacak şekilde
uygun bir süreyle uzatılabilir.
(6) Kamu hizmeti sözleşmesinin süresinin uzatılması
halinde, ilk sözleşmeyle belirlenen makul kâr oranları ile fiyat farkı
uygulama ve bilet tarifesi güncelleme usul ve esasları değiştirilemez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bilet Tarifeleri, Gelir Paylaşımı ve Fiyat Farkı
Uygulamaları
Bilet
tarifelerinin uygulanması
MADDE 12-
(1) Kamu hizmeti yükümlüsü, her bir
hat ve yolcu sınıflandırması itibarıyla ilgili kamu hizmeti sözleşmesinde
belirlenenler dışında bilet tarifesi uygulayamaz.
Bilet
tarifelerinin güncellenmesi
MADDE 13-
(1) Kamu hizmeti yükümlüsü, mücbir
sebepler dışında bilet gelirlerinin beklenenin altında ve/veya maliyetlerin
beklenenin üstünde gerçekleşmesini gerekçe göstererek bilet tarifelerinin
arttırılmasına yönelik talep ve istekte bulunamaz.
(2) Bilet tarifeleri ancak, süresi bir yılı aşan
kamu hizmeti sözleşmelerinde, Bakanlığın ihale ve doğrudan temin
dokümanlarında gösterilen şartlar çerçevesinde uygun göreceği takvim
itibarıyla güncellenebilir.
(3) Bilet tarifeleri güncellenirken ilgili takvime
uyumlu tarihler referans alınarak belirlenecek temel ve güncel dönemler
için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan 2003=100 temel yıllı
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) değerlerinde ortaya çıkan değişim oranı
dikkate alınır. Ancak Bakanlık tarafından gerekli görülmesi halinde bilet
tarifeleri, ilgili takvimdeki TÜFE değişim oranının beşte dördü ile altıda
beşi arasında belirlenen bir oran itibarıyla güncellenebilir.
(4) Bir önceki güncelleme tarihinden itibaren en az
bir yıl geçmedikçe aynı hat itibarıyla uygulanan bilet tarifeleri tekrar
güncellenemez.
(5) Güncelleme dönemini kapsayan TÜFE değişim
oranının (-) eksi çıkması durumunda bilet tarifelerinde indirim yönünde
güncelleme yapılmaz.
(6) Her bir bilet tarifesi güncellemesinin
uygulanmaya başlanacağı aynı tarih itibarıyla eş zamanlı olarak yürürlüğe
girmek üzere; maliyet kalemleri tablosu, bilet gelirleri tabloları ve sefer
esaslı net maliyet hesap cetveli de güncellenir.
(7) Maliyet kalemleri tablosu güncellenirken her
bir maliyet kalemi, 15 inci maddenin dördüncü fıkrası uyarınca o maliyet
kalemiyle ilişkilendirilmiş endeksin değişim oranı itibarıyla yeniden
hesaplanır. İlgili endekse ait temel ve güncel değerlerin belirlenmesinde,
bilet tarifesi güncelleme takvimiyle uyumlu tarihler dikkate alınır.
(8) Bilet gelirleri tabloları, sözleşmeye esas
yolcu sayısı tahminlerinde değişiklik yapılmaksızın hat bazında güncellenmiş
bilet tarifeleri ve bu tarifeler üzerinden yeniden hesaplanmış beklenen
bilet gelirleri itibarıyla güncellenir.
(9) Sefer esaslı net maliyet hesap cetveli, makul
kâr oranları değiştirilmeksizin, maliyet kalemleri tablosu ve bilet
gelirleri tablolarındaki yeni değerler ve bu değerler üzerinden yeniden
belirlenecek net maliyet ve kamu hizmeti bedelleri esas alınarak
güncellenir.
(10) Bilet tarifelerinin güncellenmesi durumunda;
sözleşme süresi, bilet tarifeleri, güncellenen maliyet ve bilet geliri
tabloları ile sözleşme bedeli ek bir sözleşmeye bağlanır.
Gelir
paylaşımı
MADDE 14-
(1) Kamu hizmeti bedeli ödenmesine
esas hizmet dönemi itibarıyla her bir hat kapsamında gerçekleştirilen tren
seferleri dolayısıyla elde edilen, eşya ve bagaj taşımaları, tren üzerinde
yiyecek, içecek satışından elde edilen gelirler ile bilet gelirinin; ilgili
hatta yönelik 19/4/2023 tarihli ve 7140 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe sunulan Kamu Hizmeti Yükümlülüğü
Kapsamında Desteklenecek Demiryolu Yolcu Taşıma Hatları ile Kamu Hizmeti
Yükümlüsü Tren İşletmecisinin Belirlenmesine İlişkin Yönetmeliğin
Ek-2’sinde yer alan ve sözleşmeye ekli Bilet Gelirleri Tablosunun 5.A Hat
Beklenen Ortalama Bilet Gelirleri (Sefer/TL) sütununda gösterilen değer ile
gerçekleştirilen tren sefer sayısının çarpımı sonucu bulunacak tahmini
bilet gelirinden fazla olması halinde, kamu hizmeti yükümlüsünün lehine
ortaya çıkan gelir farkı, gelir fazlası olarak değerlendirilir.
(2) Gelir fazlası, 7 nci
maddenin beşinci fıkrasının (a) bendi dikkate alınmak suretiyle her bir hat
için hesaplanarak Bakanlık ile kamu hizmeti yükümlüsü arasında sözleşmede
belirlenen oranda paylaşılır.
(3) Birinci fıkrada belirtilen hesaplama sonucunda
kamu hizmeti yükümlüsünün aleyhine gelir farkı ortaya çıkması halinde, kamu
hizmeti yükümlüsü bu negatif gelir farkının telafi edilmesine yönelik hak
talebinde bulunamaz.
(4) Bilet tarifelerinin güncellenmesi halinde,
birinci fıkraya göre yapılacak hesaplamada;
a) İlgili ödemeye esas dönemin başlangıç tarihinden
güncel bilet tablolarının yürürlüğe giriş tarihine kadar; mevcut bilet
gelirleri tablolarında gösterilen değerler ile yürürlük tarihine kadar
gerçekleştirilen tren seferleri,
b) Yürürlüğe giriş tarihinden itibaren; güncel
bilet gelirleri tablolarında gösterilen yeni değerler ve bu tarihten itibaren
gerçekleştirilen tren seferleri,
dikkate alınır.
Fiyat
farkı uygulamaları
MADDE 15- (1) Kamu hizmeti sözleşmelerinde, sözleşme
süresine bakılmaksızın her bir hat kesimi için belirlenen kamu hizmeti
bedeli üzerinden aşağıdaki formüllere göre ayrı ayrı
hesaplanarak fiyat farkı uygulanır:
(2) Fiyat farkı formüllerinde yer alan;
a) F: Uygulama ayında tüm hat kesimleri için
hesaplanan toplam fiyat farkı tutarını,
b) Fi: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için
(i=1) olmak üzere, uygulama ayında (i) nci hat
kesimi için hesaplanacak fiyat farkı tutarını,
c) Fs: Sözleşme kapsamındaki son hat kesimi için
(i=s) olmak üzere, uygulama ayında (s) nci hat
kesimi için hesaplanacak fiyat farkı tutarını,
ç) Ki: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için
(i=1) olmak üzere, uygulama ayında (i) nci hat
kesimi için sözleşmede belirlenen makul kâr oranını (%),
d) Ani: İlk hakedişte
(n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; uygulama ayında (i) nci hat kesiminde gerçekleşen sefer sayısının aynı hat
kesimi için belirlenen kamu hizmeti bedeliyle çarpılması sonucu bulunan
tutarını,
e) Pni: İlk hakedişte
(n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, (i) nci hat kesiminin fiyat farkı hesaplamasında kullanılan
temel endeksler ve güncel endeksler ile ai, bi, ci, di, ei ve hi değerlerinin ağırlık oranlarını temsil
eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı
katsayısını,
f) ai: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için (i=1)
olmak üzere, ilgili hat kesimi için belirlenen altyapı kullanım
maliyetlerinin toplam tahmini maliyetler çerçevesinde ağırlık oranını
temsil eden katsayıyı,
g) bi: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için
(i=1) olmak üzere, ilgili hat kesimi için belirlenen elektrik enerjisi veya
akaryakıt maliyetlerinin toplam tahmini maliyetler çerçevesinde ağırlık
oranını temsil eden katsayıyı,
ğ) ci: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için
(i=1) olmak üzere, ilgili hat kesimi için belirlenen biletleme
maliyetlerinin toplam tahmini maliyetler çerçevesinde ağırlık oranını
temsil eden katsayıyı,
h) di: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için
(i=1) olmak üzere, ilgili hat kesimi için belirlenen bakım maliyetlerinin
toplam tahmini maliyetler çerçevesinde ağırlık oranını temsil eden
katsayıyı,
ı) ei: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için
(i=1) olmak üzere, ilgili hat kesimi için belirlenen genel yönetim
maliyetlerinin toplam tahmini maliyetler çerçevesinde ağırlık oranını
temsil eden katsayıyı,
i) hi: Sözleşme kapsamındaki ilk hat kesimi için
(i=1) olmak üzere, ilgili hat kesimi için belirlenen tren üstü personel
maliyetlerinin toplam tahmini maliyetler çerçevesinde ağırlık oranını
temsil eden katsayıyı,
ifade eder.
(3) Ağırlık oranlarına ilişkin katsayılar, ilgili
hat kapsamındaki maliyet kalemlerine uygun biçimde ai,
bi, ci, di, ei ve hi
katsayıları toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenir ve kamu
hizmeti sözleşmesinde gösterilir.
(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel
endeksler (n)’den;
a) L0, Ln: İşçilikle ilgili temel asgari
ücreti ve güncel asgari ücreti,
b) E0, En: Dizel tren işletmeciliği
gerçekleştirilen hatlar için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan
2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları
Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri”
sütunundaki ilgili sayıları; elektrikli tren işletmeciliği gerçekleştirilen
hatlar için ise, aynı tablonun 35 numaralı “Elektrik, Gaz Üretim ve
dağıtımı”, 35.1 numaralı “Elektrik Enerjisinin Üretimi, İletimi ve
Dağıtımı” sütunundaki ilgili sayıları,
c) G0, Gn: Türkiye İstatistik Kurumu
tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt
Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “Yİ-ÜFE Genel” sütunundaki
sayıları,
ç) AY0, AYn: Demiryolu altyapı işletmecisi
tarafından yıllık olarak yayımlanan Şebeke Bildirimine ekli ilgili hizmet
grubuna ait altyapı erişim ücretine yönelik temel ve güncel tren-km birim
fiyatını,
ifade eder.
(5) Hizmet gruplarına ait her bir hat kesiminde
ortaya çıkacak fiyat farkı tutarının hesaplanmasında, ilgili hat kesimi
için sözleşmede belirlenen makul kâr oranları (Ki) esas alınır.
(6) Yapılan hesaplama sonucunda fiyat farkının (-)
eksi çıkması durumunda, ilgili hat kesimi için fiyat farkı kesintisi
yapılır.
(7) Bilet tarifelerinin güncellenmesinden sonra
ilgili hat kesimleri için birinci fıkradaki formüllere göre yapılacak fiyat
farkı hesaplamasında;
a) Güncellenen maliyet kalemleri tablosundaki yeni
değerler itibarıyla ortaya çıkan ağırlık oranlarına işaret eden katsayı
değerleri,
b) Güncellemelerin yürürlüğe girdiği ay itibarıyla
geçerli olan ilgili temel endeks değerleri,
esas alınır.
(8) Hâlihazırda sözleşmeye bağlanmış mevcut hat kesimleri
için iş artışı veya iş eksilişi yapılmasından sonra ilgili hat kesimleri
için birinci fıkradaki formüllere göre yapılacak fiyat farkı
hesaplamasında;
a) Tekrar düzenlenen maliyet kalemleri tablosundaki
yeni değerler itibarıyla ortaya çıkan ağırlık oranlarına işaret eden
katsayı değerleri,
b) Tekrar düzenlenen maliyet kalemleri tablolarının
yürürlüğe girdiği ay itibarıyla geçerli olan ilgili temel endeks değerleri,
esas alınır.
(9) Yeni hat ve hatlar eklenmesi suretiyle iş
artışı yapılması durumunda, ilgili hat kesimleri için birinci fıkradaki
formüllere göre yapılacak fiyat farkı hesaplamasında ise, bu hat kesimleri
için hazırlanan maliyet kalemleri tablolarının yürürlüğe girdiği ay
itibarıyla geçerli olan ilgili temel endeks değerleri esas alınır.
(10) Sekizinci ve dokuzuncu fıkralar kapsamında iş
artışı yapılarak sözleşmeye bağlanan hatlarda sonraki tarihler itibarıyla
bilet tarifelerinin ve maliyet tablolarının güncellenmesinden sonra
yapılacak fiyat farkı hesaplamalarında yine yedinci fıkra hükümleri dikkate
alınır.
(11) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin
usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Mücbir Sebepler ve Telafi Ödemeleri
Mücbir
sebepler
MADDE 16-
(1) Doğal afetler, yangın,
demiryolu kazaları ile olayları, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmi
veya genel seferberlik ilanı halleri ve gerektiğinde Bakanlık tarafından
belirlenecek benzeri diğer haller mücbir sebep olarak değerlendirilir.
(2) Bakanlık tarafından birinci
fıkrada belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için; bu
sebeplerin kamu hizmeti yükümlüsünden kaynaklanan bir kusurdan ileri
gelmemiş olması, taahhüdün ve sorumluluğun yerine getirilmesine engel
nitelikte olması, kamu hizmeti yükümlüsünün bu engeli ortadan kaldırmaya
gücünün yetmemiş bulunması, meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde
kamu hizmeti yükümlüsünün Bakanlığa yazılı olarak bildirimde bulunması ve
yetkili merciler tarafından belgelendirilebilmesi halinde bu belgelerin
ibrazı zorunludur.
Telafi
ödemeleri
MADDE 17-
(1) Bakanlık, mücbir sebebin
gereklerine uygun olarak hangi maliyet kalemlerine telafi ödemesi
yapılacağını ve bu maliyet kalemlerine yönelik yapılacak üst sınırları
belirlemeye yetkilidir. Ancak belirlenecek üst sınır, her bir maliyet
kaleminin %25’ini aşamaz.
(2) Mücbir sebepler dolayısıyla geçici bir
süreliğine kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamındaki yolcu taşımacılığı
hizmetlerinin tamamen durması halinde, duran tren seferleriyle sınırlı
olmak üzere yürürlükteki maliyet kalemleri tablosundaki ilgili değerleri
esas alınarak;
a) Demiryolu araç maliyetine dahil olan amortisman gideri,
b) Biletleme maliyetleri,
c) Tren üstü personel maliyetleri,
ile bunlara ilişkin uygulanabilir fiyat farkı
tutarları kamu hizmeti yükümlüsüne ödenir.
(3) Kamu hizmeti yükümlüsünün aynı zamanda
demiryolu yük tren işletmecisi olması durumunda, hizmette kullanılan
lokomotif tipi demiryolu taşımacılık araçlarına ilişkin demiryolu araç
maliyeti ödemesi yapılmaz.
(4) Kamu hizmeti sözleşmelerinin mücbir sebeplerle
yürütülmesinin imkânsız hale gelmesine istinaden feshedilmesi halinde,
fesih bildirimiyle birlikte ortadan kaldırılan kamu hizmeti yükümlülükleri
kapsamındaki yolcu taşımacılığı hizmetine yönelik telafi ödemesi yapılamaz.
(5) Yasal haklar saklı kalmak üzere, bu madde
kapsamında yapılacak ödemeler süresince çalışanların iş akitleri
feshedilemez.
(6) Bakanlık mücbir sebep gereklerine uygun olarak
ikinci fıkrada belirtilen maliyet kalemlerine yönelik telafi ödeme
şartlarını sözleşmede ayrıca düzenler.
ALTINCI BÖLÜM
Kamu Hizmeti Sözleşmelerinin Değiştirilmesi
Kamu
hizmeti sözleşmeleri kapsamında yapılacak iş artışı ve iş eksilişi
MADDE 18-
(1) Kamu hizmeti sözleşmelerinde
öngörülemeyen durumlar nedeniyle hizmetin sürekliliği açısından;
a) Günlük, haftalık, aylık, sezonluk, yıllık ve
toplam tren sefer sayılarında,
b) Altyapı bakım-onarımı ve benzeri durumlardan
kaynaklanmak ve aynı il idaresi sınırları içerisinde kalmak şartıyla
kalkış-varış istasyonlarında,
c) Ara güzergâhlar ile hat uzunluğunda,
ç) Lokomotif, vagon, set tipi veya sayısında,
değişiklik yapılmasının zorunlu olması halinde, halihazırda
sözleşmeye bağlanmış her bir hat için ortaya çıkan toplam tren-km
değerlerinin değiştirilmesi suretiyle sözleşme süresinde değişiklik yapılmaksızın
Bakanlık tarafından uygun görülmesi şartıyla ilk sözleşme bedelinin %15’ine
kadar iş artışı veya iş eksilişine gidilebilir. Ancak, sözleşme bedelinin
%15’ine kadar olan oran dâhilinde yapılacak iş artışlarında Bakanlık
bütçesine bu amaçla tahsis edilen ödeneğin aşılmaması esastır.
(2) Kamu hizmeti sözleşmeleri devam ederken;
a) Kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamındaki genel hat
listesine Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hat veya hatların eklenmesi,
b) Diğer bir kamu hizmeti sözleşmesinin
feshedilmesi nedeniyle bu sözleşmedeki hizmete ait hat veya hatlarda yolcu
taşımacılığı hizmeti verilmemesi,
durumunda mevcut kamu hizmeti sözleşmesine yeni hat veya
hatlar eklenmesi suretiyle sözleşme süresinde değişiklik yapılmaksızın ilk
sözleşme bedelinin %40’ına kadar iş artışı yapılabilir. Ancak, sözleşme
bedelinin %40’ına kadar oran dâhilinde yapılacak iş artışlarında Bakanlık
bütçesine bu amaçla tahsis edilen ödeneğin aşılmaması esastır.
(3) Mevcut kamu hizmeti sözleşmesinde ilave hat
veya hatlar eklenmesi suretiyle iş artışı yapılabilmesi için;
a) Sadece mevcut kamu hizmet yükümlüsünün bu
ihtiyacı karşılayabileceğinin anlaşılması,
b) Aşağıda gösterilen şartların bir bütün olarak
ortaya çıkması;
1) Bu hat veya hatlar itibarıyla gerçekleştirilmesi
planlanan yolcu taşımacılığı hizmetine acil ihtiyaç duyulması,
2) Mevcut kamu hizmeti sözleşmesi kapsamındaki hat
veya hatlar ile yeni hat veya hatlar arasında işletmecilik açısından
bağlantı kurulabilmesinin mümkün olması,
3) Yeni bir kamu hizmeti sözleşmesi akdedilmesi
halinde kaynakların verimli kullanılamayacağının tespit edilmesi,
4) Hâlihazırdaki kamu hizmeti yükümlüsünün yeterli
sayı ve nitelikte personel ile demiryolu yolcu taşımacılığı aracının
bulunması,
zorunludur.
(4) Hâlihazırda süre uzatımı verilmiş kamu hizmeti sözleşmeleri
kapsamında, yeni hat veya hatların eklenmesi suretiyle iş artışı yapılamaz.
(5) Kamu hizmeti sözleşmeleri devam ederken, aynı
kamu hizmeti sözleşmelerine dâhil hat veya hatların, Cumhurbaşkanı Kararı
ile kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamındaki genel hat listesinden çıkarılması
durumunda ilgili kamu hizmeti sözleşmeleri itibarıyla iş eksilişine
gidilmesi esastır.
(6) Kamu hizmeti yükümlüsünün beşinci fıkra
kapsamında öngörülen iş eksilişi nedeniyle taahhüdünü yerine getiremeyeceğini
makul gerekçeleriyle birlikte yirmi gün içinde Bakanlığa yazılı olarak
bildirmesi halinde iş eksilişi yapılamaz ve sözleşme mevcut koşullara göre
devam eder. Bu fıkranın uygulanmasında, aşağıda belirtilen durumlar makul
gerekçe olarak kabul edilir:
a) İş eksilişi yapılmasının, kamu hizmeti bedelinde
%40 ve üzeri oranda indirim yapılmasını gerektirmesi.
b) İş eksilişi yapılmasının sözleşme kapsamındaki
tüm hatlarda tren çalıştırılmasından kaynaklanacak toplam makul kâr
tutarının %40 ve üzeri oranda azalması riskini ortaya çıkarması.
(7) Birinci fıkra kapsamında iş artışı yapılması
durumunda, sözleşme bedelinde yapılacak değişikliklerde, iş artışı
yapılacak hatlar için maliyet kalemleri belirlenirken hâlihazırda geçerli
sefer esaslı net maliyet teklif hesap cetveli ve bu cetvele esas tablolar
esas alınır.
(8) Yeni hat ve hatlar eklenmesi suretiyle iş
artışı yapılması durumunda, kamu hizmeti yükümlüsü tarafından ilgili hat
veya hatlar için sefer esaslı net maliyet teklif cetveli ve bu cetvele esas
tablolar hazırlanır ve sözleşmede belirlenen makul bir süre içinde
Bakanlığa sunulur. Bu fıkra uyarınca teklif cetveli ve diğer tablolar
hazırlanırken kamu hizmeti yükümlüsü birinci fıkrada sayılan unsurlar
itibarıyla benzer nitelikteki hatlar için hâlihazırda geçerli maliyet ve gelir
kalemleri tablolarında gösterilen değerleri öncelikle esas alır. Ancak
diğer bir kamu hizmeti sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle mevcut kamu
hizmeti sözleşmesine ilave hat veya hatlar eklenmesi suretiyle iş artışı
yapılması durumunda, feshe konu sözleşme itibarıyla geçerli beklenen yolcu
sayıları esas alınır.
(9) Birinci ve ikinci fıkralarda ifade edilen iş
artışına ilişkin azami tutarlar ayrı ayrı dikkate
alınır.
(10) İş artışı veya iş eksilişi yapılması durumunda
sözleşme süresi, maliyet ve bilet gelirleri tabloları ve sözleşme bedeli
ile değiştirilen diğer hükümler ek bir sözleşmeye bağlanır.
Kamu
hizmeti sözleşmelerinde değişiklik yapılması
MADDE 19- (1) Bu
Yönetmelikte sayılan usullere uygun şekilde kamu hizmeti sözleşme süresinin
uzatılması ve iş artışı veya iş eksilişi yapılması durumları hariç olmak
üzere sözleşme imzalandıktan sonra Bakanlık ile kamu hizmeti yükümlüsünün
karşılıklı olarak anlaşması halinde, sözleşme bedelinin aşılmaması ve
hizmet standartlarının düşürülmemesi kaydıyla aşağıda belirtilen hususlarda
sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılabilir:
a) Günlük, haftalık, aylık, sezonluk, yıllık ve
toplam tren seferlerinin ilgili olduğu dönem içinde yeniden planlanması.
b) Lokomotif, vagon, setlerin değiştirilmesi.
c) Ödeme şartlarının değiştirilmesi.
ç) Sözleşmenin anlaşılır olmasının sağlanması.
(2) Birinci fıkra itibarıyla yapılacak sözleşme
değişikliklerinde ek sözleşme düzenlenmesi zorunlu değildir. Ancak bu
kapsamdaki değişiklikler yürürlüğe girdikten sonraki yirmi gün içinde
Bakanlık adına ihale yetkilisinin ve kamu hizmeti yükümlüsü adına yetkili
temsilcisinin imzalarını içeren bir tutanak ile kayıt altına alınır.
(3) Sözleşme süresinin uzatılması durumu da dâhil
olmak üzere kamu hizmeti sözleşmelerinin yürürlük süresi boyunca, kamu
hizmeti yükümlüsü tarafından ihale veya doğrudan teminde davet aşamasında
teklif edilen makul kâr oranlarına ilişkin sözleşme değişikliği yapılamaz.
YEDİNCİ BÖLÜM
Kamu Hizmeti Sözleşmelerinin Devri, Askıya Alınması
ve Feshi
Kamu
hizmeti sözleşmelerinin devri
MADDE 20-
(1) Kamu hizmeti sözleşmesi,
zorunlu hallerde kamu hizmeti yükümlüsünün yazılı başvurusu ve Bakanlığın
yazılı izni ile aynı şartlarla başkasına devredilebilir. Ancak devralacak
kamu hizmeti yükümlüsünde ilk ihaledeki şartların aranması zorunludur.
(2) İsim ve statü değişikliği gereği yapılan
devirler hariç olmak üzere bir kamu hizmeti sözleşmesinin devredildiği
tarihi takip eden üç yıl içinde aynı yükümlü tarafından başka birine
sözleşme devredilemez veya devralınamaz.
(3) Bakanlığın izni alınmadan devredilen veya
devralınan veya bir kamu hizmeti sözleşmesinin devredildiği tarihi takip
eden üç yıl içinde devredilen veya devralınan sözleşmeler feshedilerek
devreden ve devralanlar hakkında 5/1/2002 tarihli
ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun ilgili hükümleri
uygulanır.
Kamu
hizmeti sözleşmelerinin askıya alınması, feshi ve tasfiyesi
MADDE 21- (1) Mücbir sebepler veya kamu hizmeti yükümlüsünün
yetki veya emniyet belgelerinin geçici olarak askıya alınması durumunda
ihale yetkilisinin kararı ile geçici bir süreliğine kamu hizmeti sözleşmesi
kapsamındaki yolcu taşımacılığı hizmetleri, sözleşme feshedilmeksizin
kısmen veya tamamen durdurulabilir. Kısmen veya tamamen durdurulan bu yolcu
taşımacılığı hizmetlerinin sağlanabilmesi için ortaya çıkan maliyetleri
kamu hizmet yükümlüsü tarafından karşılanmak üzere alt sözleşmeler
yapılabilir. Bu hallerde uygulanacak alt sözleşmelere ilişkin hükümler,
kamu hizmet yükümlülüğü sözleşmesinde belirlenir.
(2) Aşağıda belirtilen durumlar nedeniyle doğrudan
ihale yetkilisinin kararı ile kamu hizmeti sözleşmesi feshedilebilir:
a) Kamu hizmeti yükümlüsünün ya da iş ortaklığı
tarafından yerine getirilen kamu hizmeti yükümlülüklerinde ortaklardan
birinin iflası, konkordato ilan etmesi veya tasfiyesine
karar verilmesi.
b) Kamu hizmeti yükümlüsünün ya da iş ortaklığı
tarafından yerine getirilen kamu hizmeti yükümlülüklerinde ortaklardan
birinin yetki veya emniyet belgelerinin iptal edilmesi.
c) Kamu hizmeti sözleşmesinin mücbir sebeplerle
yürütülmesinin imkânsız hale gelmesi.
ç) Belirlenen asgari hizmet kalite standartlarının
yerine getirilmediğinin tespit edilmesi halinde, kamu hizmeti yükümlüsünün
bu konuda gerekli iyileştirmeleri zamanında yerine getirmemesi.
d) Denetim komisyonu tarafından gerçekleştirilen
denetimlerde, demiryolu yolcu taşımacılığı araçlarının periyodik
bakımlarının düzenli olarak yapılmadığının ikinci kez tespit edilmesi.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen haller
haricinde sözleşmenin feshi ve tasfiyesiyle ilgili diğer hususlarda 4735
sayılı Kanunun 17 ilâ 23 üncü maddelerinde yer alan hükümler uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Kamu Hizmeti Sözleşmelerinin Denetimi
Denetim
komisyonunun oluşturulması
MADDE 22-
(1) Bakanlık, kamu hizmeti
yükümlüsü tarafından verilen hizmetin kamu hizmeti sözleşmesine uygunluğunu
denetlemek üzere gerekli gördüğü sayıda Bakanlık personelinden oluşan
denetim komisyonunu görevlendirir.
Denetim
kapsamı ve çeşitleri
MADDE 23-
(1) Denetim komisyonu;
a) İşletilen trenlerin günlük sefer sayısı ve haftalık
çalışma günlerinin,
b) İşletilen trenlerin koltuk kapasitesinin ve
vagon sayısının,
c) İşletilen trene ait lokomotif, set ve vagonların
yaşları ile periyodik bakımlarının,
ç) Bilet satış veri ve raporlarının,
d) Kamu hizmeti kapsamındaki fiziksel veya dijital
muhasebe kayıtlarının,
e) Engelli/hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular için
sunulan hizmetlerin,
f) Hizmet grupları kapsamında gerçekleşen dakiklik
ve iptal yüzdelerinin,
g) Yolcu anketlerinin, öneri ve şikâyetler üzerine
kamu hizmeti yükümlüsü tarafından alınan tedbirlerin,
ğ) Vagon ve müştemilat temizliği ile bunlara
ilişkin donanım ve malzemelerin,
h) İlk yardım ve yangın söndürücü ve benzeri
malzeme ve ekipmanların,
ı) Rezervasyon hizmetleri ve yolcu bilgilendirme
sisteminin,
i) Yolculara sunulan ek hizmetlerin,
j) İklimlendirme, ısı ve ışık durumunun,
k) Tren üstü personelin kılık-kıyafet, yolculara
davranış ve tutumlarının,
ihale dokümanı ve sözleşmeye uygunluğunu denetler.
(2) Kamu hizmeti sözleşmesine uygunluğunun
incelenmesi amacıyla denetim komisyonu, belirli bir plan ve program
kapsamında haberli veya habersiz, tren üzerinde, kamu hizmeti yükümlüsünün
işyerinde veya talep edeceği her türlü bilgi ve belge üzerinde denetim
yapmaya yetkilidir.
(3) Kamu hizmeti yükümlüsü denetim öncesinde, sırasında
veya sonrasında bilgi ve belgelerin elde edilmesi ve değerlendirilmesi
dâhil denetim komisyonuna her türlü yardım ve kolaylığı sağlamakla
yükümlüdür.
(4) Denetim komisyonu üyelerinden tren üstü denetim
süresince seyahatleri nedeniyle ücret talep edilemez, bu seyahatlere
ilişkin tren kayıtları kamu hizmeti yükümlüsü tarafından ayrıca tutulur.
Denetim
planı ve programı
MADDE 24-
(1) Yapılacak denetimlere dair
denetim komisyonu tarafından taslak yıllık denetim planı hazırlanır ve
ihale yetkilisinin onayına sunulur.
(2) Denetim planı;
a) Kapsadığı coğrafi alanı,
b) Belirli bir süreyi,
c) Kontrol edilecek hizmet gruplarını, bilgi, belge
ve faaliyetlerini,
ç) Yapılacak denetimlerin çeşidini,
içerir.
(3) Kesinleşen yıllık denetim planına uygun olarak,
Bakanlık tarafından yılda en az 3 kez denetim programı hazırlanır.
(4) Denetim programı yıllık denetim planını
detaylandıracak şekilde, denetlenecek hizmet grubu, bilgi, belge ve
faaliyetleri, denetim yeri veya güzergâh bilgisi, denetim süresi, denetimin
çeşidi ve kapsamı ve diğer bilgileri içerir.
(5) İhale yetkilisi veya denetim birimi sorumlusu
tarafından denetim programı kapsamında görev dağılımı yapılır.
(6) Bakanlık tarafından gerek görüldüğü hallerde
veya şikâyet üzerine denetim programına bağlı olmaksızın denetim
yapılabilir.
Kontrol
listeleri ile denetim tutanağı ve raporu
MADDE 25-
(1) Denetim komisyonu, denetim ve
incelemeleri bu Yönetmelik kapsamında düzenleyeceği kontrol listeleri
uyarınca gerçekleştirir.
(2) Denetim komisyonu, denetimlerinde tutanak ve
denetim raporu düzenler.
(3) Fiziksel veya elektronik ortamda hazırlanan
kontrol listeleri, doldurulmasını müteakip denetim komisyonu tarafından
imzalanır.
(4) Tutanaklar denetim komisyonu dışında hazır
bulunanlar tarafından da imza altına alınır.
(5) Denetim komisyonu tarafından hazırlanan ve
imzalanan denetim raporunun ekine varsa tutanaklar, denetlenenin haberdar
edilmesi şartıyla elde edilen fotoğraf/video ile buna ilişkin diğer
belgeler eklenerek uygun bir süre zarfında ihale yetkilisi ve kamu hizmeti
yükümlüsüne bildirilir. Bu fıkranın uygulanmasında, 24/3/2016
tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve bu Kanuna
dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuat hükümleri saklıdır.
Denetim
sonuçları ve kamu hizmeti bedelinden indirim yapılması
MADDE 26-
(1) Denetim raporları, Bakanlığa
sunulmasına müteakip değerlendirilir.
(2) Yapılan denetim neticesinde, sözleşmede
belirtilen gerekliliklere uyulmadığının tespit edilmesi durumunda Bakanlık,
kamu hizmeti yükümlüsüne ödenecek hizmet bedelinden sözleşmede belirtilen
tutar veya oran üzerinden indirim yapmaya yetkilidir.
(3) Denetim komisyonu tarafından yapılan
denetimlerde; iptal ve dakiklik durumları hariç olmak üzere, 5 inci
maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü maddede belirtilen konulara ilişkin
uygunsuzlukların rapor edilmesi halinde, durumun düzeltilmesi için kamu
hizmet yükümlüsü yazılı olarak uyarılır. Aynı tür uygunsuzlukların farklı
denetim programları kapsamında yeniden tespit edilmesi halinde, sözleşmeyle
belirlenmiş indirim oranı veya tutarları uygulanır.
(4) Kamu hizmeti yükümlüsünün kendisinden
kaynaklanan durumlar nedeniyle 23 üncü maddenin birinci fıkrasının (f)
bendinde bahsedilen dakiklik ve iptal yüzdelerine aykırı olarak hizmet
verilmesi halinde uygulanacak indirim oranı veya tutarları da sözleşmede
belirlenir.
(5) Dördüncü fıkrada belirlenen özel uygulamalar
hariç olmak üzere, indirim yapılmasına ilişkin karar tutanağında;
a) İndirim gerektiren uygunsuzluk durumları,
b) Varsa uygunsuzluğun anlaşılmasını destekleyecek
diğer bilgi ve belgeler,
c) Uygunsuzluğun tespit edildiği yer ve zaman,
gösterilerek açıklanır.
(6) İki asıl nüsha halinde düzenlenen indirim karar
tutanakları denetim komisyonu tarafından imzalanır ve Bakanlık yetkilisi
tarafından onaylanıp kesinleştirilerek ilgili dönemin hak edişinden mahsup
edilmek üzere bir nüshası kamu hizmeti yükümlüsüne bildirilir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Avans
MADDE 27-
(1) Kamu hizmeti sözleşmeleri
itibarıyla kamu hizmeti yükümlüsü demiryolu tren işletmecilerine avans
verilemez.
Yıllık
rapor yayımlanması
MADDE 28-
(1) Yılda bir kez, kamu hizmeti
yükümlülüğü sözleşmelerinin başlangıç tarihi ve süresi, kamu hizmeti
yükümlüsüne ilişkin bilgiler ile yapılan ödemeler ve sözleşme kapsamında
kamu hizmeti yükümlüsünün belirlenen asgari hizmet kalite standartlarına
uygunluğu, hazırlanacak bir rapor ile Bakanlık internet sitesinden
yayımlanır.
Hüküm
bulunmayan haller ve tereddütlerin giderilmesi
MADDE 29-
(1) Bu Yönetmelikte hüküm
bulunmayan hallerde, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı
Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kanun, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı
Tebligat Kanunu hükümleri ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
(2) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında
ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, ilke ve standartları belirlemeye
ve uygulama birliğini sağlamaya, gerekli bilgi ve belgeyi istemeye
yetkilidir.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten önce imzalanan kamu hizmeti sözleşmeleri,
imzalandıkları tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre
sonuçlandırılır.
Yürürlük
MADDE 30-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 31-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.