Anayasa Mahkemesinin 17/11/2021 Tarihli ve 2016/2486 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-12-30

30 Aralik 2021 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31705
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR 
ALPER TUNGA KURU VE ÖZCAN KAYA GÜVENÇ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2016/2486Karar Taribi : 17/11/2021
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞRaportör : Elif ÇELİKDEMİR ANKITCI Başvurucular : 1. Alper Tunga KURU 2. Özcan Kaya GÜVENÇBaşvurucular Vekili : Av. Özlem ŞEN ABAY 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, kolluk görevlilerince güç kullanımı neticesinde yaralanıma meydana gelmesi olayıyla ilgili olarak etkili soruşturma yürütülmemesi nedeniyłe kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 3/2/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve cklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunułmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.

7.Başvurucular, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR 
8. Başvuru formu ve ekleri ile Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistcmi (UYAP)aracılığıyla erişilen biłgi ve belgeler doğrultusunda tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir:

9. 1994 doğumlu olan ve Ankara'da yaşayan birinci başvurucu, beyanına göre olay tarihinde üniversite öğrencisidir. 1945 doğumlu olan ve Ankara'da yaşayan ikinci başvurucu ise beyanına göre mühendis olup eski Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB)başkanı ve aynı zamanda onur kurulu üyesidir. Başvurucuların birbirini tanıyıp tanımadığıbaşvuru dosyasından anlaşıłmamıştır.

10. 2/6/2013 tarihinde TMMOB tarafından Kızılay'da basın açıklaması yapılmıştır.İddiaya göre başvurucular aynı tarihte Kızılay'da bir kafede oldukları esnada kafede bulunan diğer kişilerłe birlikte kolluk görevlilerinin fiziki ve sözlü şiddetine maruz kalmıştır.
11. Başvurucuların olay anlatimına göre kafede bulundukları sırada 80 ila 100kolluk görevlisi müdahale etmiş, kafedeki insanları kafenin bahçesine çıkarmış. burada herkese hakaret ederek, copla veya tekmeyle darbederek insanların yaralanmalarına sebep olmuştur. Başvurueular antlan müdahale esnasında kolluk görevlilerinin ayrıca biber gazıkullandığıni, gaz nedeniyle nefes alamadıkłarını belirtmiştir. Birinci haşvurucu, kolluk görevlisinin kaskıyla yaralandığını, tekmelerle darbedildiğini iddia ederken ikinci başvurucu,copla kafastna darbe alarak yere düştüğünü ileri sürmüştür.

12. Birinci başvurucu hakkında olay gecesi saat 22.48'de Hacettepe Üniversitesi Hastanesince düzenlenen Adli Olgu Bildirim Formu'nda başvurucunun "kafasına kusk çarpması sonucu yaralanma öyküsünün bulunduğu, yapılan muayenesinde saçh deride kesi.sol tibia üzerinde hiperemi" olduğu belirtilmiştir.

13. İkinci başvurucu hakkında olay gecesi saat 00.25'te (saat itiharıyla 3/6/2013tarihinde) Gazi Üniversitesi Tip Fakültesi Hastanesince düzenlenen adli rapora göre "eylemler sırasında kafasina copla vurułduğunu ifade eden başvurucunun fiziki muayenesinde bilaterul parietal hassasiyet" tespit edilmiş, "yüzeysel kafa yaralanması ön tamsı" konulmuştur.

14. Başvurucular 27/8/2013 tarihinde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına (Başsavcıłık) ayrı ayrı şikâyette bulunmuştur. Başvurucułarın şikâyetieri üzerine açılan soruşturmalar hukuki ve fili irtibat bulunduğu gerekçesiyle 1/10/2013 tarihinde birleştirilmiştir.

15.Başvurucuların 12/2/2014 tarihinde Başsavcılıkça ifadeleri alınmıştır.
i. Birinci başvurucunun kendisini darbeden koltuk görevlilerini görmediğini,teşhis edemeyeceğini ancak kolluk görevlilerinden şikäyetçi olduğunu befirttiği ifadesi şöyledir:
"Kafenin bahçesine kalabalik bir polis grubu geldi. Kafenin camların kirarak içerive gaz bombası attıklarını gördüm. En az iki gaz bombası atildiğını biliyorum. İçeride nefes almamaz bir duruma gelinince ben kapının arkasıda bulunan sahne bölümüne geçtím. Bir müddet orada bekledim. Polisler 'göz aluna ahmayacağız, dışarı çıkın' diye bağırdılar.Kendime geldiğimi hissettikten sonra dişarı çıknaya karar verdim. O sırada iki bayana polisler tarafindun copla vurulduğunu gördüm. Dışarı çıknğımda połisler tarafindam oluşturulmuş koridorun içinden de geçtiğimizden dolayı polislerin cop darbelerine ve tekmelerine maruz kaldım. Sokağa çıktıktan sonra biraz ilerlediğimde bir beyaz bir cismin yan taraftan kafama isabet etti. Tahminime göre bu bir polis kaskıydı. Başımda kamama olduğunu hissedince en yakn hastane olun Akay Hastanesine gittim. Oradan da Hacettepe Hastanesine yönlendirdiler. Orada tedavi oldum. Başimda ve vücudumun çeşitli verlerinde yaralanmolar oluşmuştu."

ii.kinci başvurucunun ifadesi şöyledir:
"Eşimle birlikte TMMOB'nin bası açıklaması yapacağıın haber verilmesi üzerine açıklamanım yapılacağı Kızilay Yüksel Caddesine gitmek üzere hareket ettik. O gün Kızıday'da polister tarafindan almmış yoğun tedbirler nedeniyle pek çok yol kapalvdı.Dolayısıyła gitmek istediğimiz yere Karanfil Sokak üzerinden gitmeye karar verdik. Orada da yollar kapah olduğu için en yakında hułunan Piraye Kafe isimli ve aynı zumanda Nazım Hikmet Kültür Merkezi olarak bulunan yere gittik. Orada da pek çok insan vardi. Hem oturup dinlenmek hem de olayların yutişması için orada beklemeye başladık. Saat 22:00civarlarmda kafenin bahçesine polisler geldi, kafenin camlarim kirarak içeriye bir veya birden fazla gaz bombüsi attilar. İçerisi göz gözü görmez şekilde nefes almamavacak haldeydi, Eşimle birlikte kendimizi zor dışarı attk. Kafeden dışarı çıkar çıkmoz bir kaçpolisin cop darbelerine maruz kaldım. Coplardan ikisi başımo isabet etti. Polisterin başında kask olduğundan yüzlerini hatırlamyorum. Eşimle birlikte oradan ayrılırak sokuğu çikuk.Yakında bulunan Tarım Bakantığıın bir binasının önündeki merdivenlere oturduk. Bu sirada polislerden bir tanesi bana doğru ileri geri konuşarak 'o..…. çocuğu' dedi. Ben de kendisine 'bu şekilde konuşmaya utanmıyormusun' diyerek cevap verdim. Hatırladiğım kadarıyla kasksız, resmi kyafetli bu polis memuru iri yuvarlak yüzlüydii. Bu şahus tarafindan bana karşı bir tekme atma teşehbüsünde bulunuldu. Yanında bulunan polis arkadaşları engellediler. Aynı küfürü bana ikinci kez tekrarladı. Daha sonra polisler yanimizdan ayrildilar. Olay sonrasinda tedavi amucryla Gazi Universitesi Hastanesine gittim. Orada sağlik raporu düzenlendi. Olay sonrasinda başimda ve soł kol omuz kismında yaralammalar olduğu tespit edildi."
16. Başvurucuların yaralanmalarının niteliğini tespit etmek amacıyla Ankara Adli Tip Şube Müdürlüğünden (Adli Tıp Kurumu) görüş sorulmuştur. Adli Tip Kurumunun 12/2/2014 tarihli raporuna göre birinci başvurucunun yaralanması basit tibbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif niteliktedir. Adli Tip Kurumunun 17/10/2014 tarihfi raporuna göre ikinei başvurucunun vücudunda haricen yaşamınt tehlikeye sokan ve basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek herhangi bir lezyon saptanmamıştır.

17. Başsavcılık tarafindan 19/11/2014 tarihinde şüpheli "Ankura Emniyet Müdürlüğü" hakkında zor kullanma yetkisine ilişkin smırın aşılması ve kasten yaralama suçlarıyla ilgili olarak kovuşturma yapıłmamasına karar verilmiştir. Kararın gerekçesi şöyledir:
"Olaymızda kamu düzenini bozan kişilerin arasında ver alan Özcan Kaa GÜVENÇile Alper Tunga KURU'nun ve yanındakilerin eytemine son verilmesi amacryla en basit haliyle polisin zor kullanma yetkisini kullamdığı izlenmiştir.

Güvenlik görevlilerinin zor kullanma yetkisine ilişkin sımırı aşmadıklari, müştekilerin Adli Tīp Raporuna göre hasit ubbi müdahale ile giderilebilecek ve vücudunda hiç bir lezyon oluşturmayacak şekilde hafif ölçüde yarałanmasıdan anlaştlmıştır.
Bu seheple:
İşlenen bir suçu sonlandırmak ve failleri yakalamak amacıyla amirlerinin ve yasanın verdiği yetkiyi kullanan kamu görevlileri hakkmda zor kullanma yetkisine ilişkin sıırıaşılması ve kasten yaralama suçłarmdan kamu adma kovuşturma yapilmasına yer olmadiğmna..."
18. Başvurucuların Başsavcılık kararına itirazlar, Ankara 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 24/12/2015 tarihli kararıyła Başsavcılık kararının "usul ve yasaya uygun olduğu"gerekçesine dayanılarak reddediłmiştir.


19. Ret kararının başvuruculara tebliğ edildiğini gösteren bir belge, başvuru veya UYAP'taki soruşturma dosyasinda bulunmamaktadır.

20.Başvurucular 4/1/2016 tarihinde ret kararını öğrendiklerini belirterek 3/2/2016tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK 
21. İlgili hukuk için bkz. Özge Özgürengin, B. No: 2014/5218, 19/4/2018. §§ 24,25, 29-31; Ali Ulvi Altunelli, B. No: 2014/11172, 12/6/2018, §§ 24-26, 36-38; Mehmer GüneşB. No: 2015/16417, 11/12/2018, §§ 24-26.

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
22. Anayasa Mahkemesinin 17/11/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucuların İddiaları ve Bakanlık Görüşü
23. i. Birinei başvurucu; bir kafede arkadaşlarıyla otururken kolluk müdahalesiyle kafenin bahçesinde bir süre tutulduğunu ve fiziki şiddet görerek yaralandığıni, buna karşın etkili soruşturma yürütülmediğini ve delillerin toplanmadığını belirterek toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının, kötü muamele yasağının, kişi hürriyeti ve güvenliği ile adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
ii. İkinci başvurucu; TMMOB tarafindan yapılacak basın açıklamasına katılmak üzere açıklamanın yapıłacağı yere ulaşmaya çalıştığı sırada kolluk barikatłarıyla karşılaşması nedeniyle açıklamaya katilamadığıı, daha sonra bir kafede dinlenirken kolluğun müdahalesiyte bahçede bir süre bekletildiğini ve aşirı güç kuilanımınedeniyle yaralandığıni, buna rağmen olayla ilgili şikâyetinin araştırıłmadan sorumlular hakkında kovuşturmama kararı verildiğini belirterek toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının, kötü muamele yasağının, kişi hürriyeti ve güvenliği ile adil yargılanma haklarımı ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

24. Bakanłık görüşünde, Başsaveıhığın başvuru konusu olayı aydınlatmak adına soruşturma işlemleriyle gerekli adımları attıği, başvurucuların soruşturmaya dâhil olmasına imkân tanıdığı ve 15 ay gibi makul bir sürede soruşturmayı sonuçlandırmak suretiyle devletín bu tür olayların soruşturułmasında beklenen usul yükümlülüğünü de yerine getirmiş olduğu belirtilmiş; ayrica meveut dosya kapsamı itibarıyla Başsavcıłık tarafindan varılan vakiaya ve nitelendirmeye dair sonuçtan ayrılmayı gerektirir maddi ve hukuki bir nedenin olmadığı.başvurueuların tam yargı davası açmadığı ifade edilmiştir.

25. Başvurucular Bakanlık görüşüne karşı cevabında başvuru formundaki beyanlarını yinelemiş; ayrıca Başsavcılık soruşturmasmın tamamlanmasıyła başvuru yollarının tüketildiğini, kendilerinin şiddet gördüğünün sağlık raporları ve tanık beyanlarıyla ortaya konułduğunu belirtmişlerdir.


B. Değerlendirme 
1. İncelemenin Kapsamı Yönünden 
26. Anayasa'nın "Kişinin dokunulmazlığı, maddî ve maneví varlığı" kenar başlıkhı17. maddesinin üçüncü fikrası şöyledir:
"Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz: kimse insan haysiyetiyłe bağdaşmayan bir cezava veya muameleye tabi tutulamaz."
27. Anayasa'nın "Devletin temel anaç ve görevleri" kenar başliktı 5. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Devletin temel amaç ve görevleri. (.…) kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.'
28. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağhı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16).

29. Birinci başvurucunun kolluk görevlilerinin müdahalesi esnasında bahçede bir süre tutulma, fiziki şiddet görme ve bu olaya ilişkin yargısal süreçle ilgili şikâyetlerinin kötümuamele yasağı kapsamında incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır. İkinci başvurucunun benzer șikåyetleri de aynı kapsamda değerlendirilmiştir.

30. Öte yandan Anayasa Mahkemesi Ali Rıza Özer ve diğerleri ([GK], B. No:2013/3924, 6/1/2015, § 62) ve Onur Cingil (B. No; 2013/7836, 16/4/2015. § 62)başvurularına dair kararlarında, kolluk kuvvetinin orantısız güç kułlanarak bir toplantıva veya gösteri yürüyüşüne müdahalede bulunması nedeniyle hem kötü muamele yasağının hem de toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının iblal edildiği iddialarını içeren başvurularınasıl inceleyeceğini belirtmiştir. Anılan kararlarda kolluk kuvvetinin kötü muamelcsine maruz kalındığı şikâyeti sonrası adli makamlarca yürütülen ceza yargılaması süreci ile toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme bakkının ihlaline ilişkin iddianın bir bütün hâlinde incelenmesi gerektiği vurgulanmiştır (Mehmet Güneş. § 59).

31. Başvuru konusu yapıan toplantıya/basın açıklamasına ilişkin olarak başvuru veya soruşturma dosyasında herhangi bir veri bulunmamaktadır. Ayrica soruşturma makamlarının değerlendirmelerinde başvuruculara toplantıya katildıkları için yapılan müdahalenin şekli, başvurucuların müdahale öncesi ve sonrasındaki davranışları yer almamaktadır hatta başvuruculara müdahale edilmesi ile gerçekleştiği iddia edilen basın açıklaması arasında bir bağlantı kurulduğuna ilişkin resmî bilgi dahi mevcut değildir. Bu durumda ikinci başvurucunun iddialarının aksine başvurucuların basın açıklamasına katılmaya çalıştığı hâlde kolluk görevlilerince engellendiklerine yönelik olgu bulunmamaktadır.

32, Bu itibarla başvuru formu ve ekleri ile soruşturmadaki mevcut deliller toplanti ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına ilişkin değerlendirme yapılmasını da mümkün kılmamaktadır. Dolayısıyla toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı açısından ayrıca inceleine yapilmayacaktır.


2. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
33. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir ołduğuna karar verilmesi gerekir.
3. Esas Yönünden 
a. Genel İlkeler 
34. Devletin kişinin maddi ve manevi varlığını koruma bakkı kapsamındaki pozitif yükümlülüğünün usule ilişkin bir boyutu bulunmaktadır. Bu usul yükümlülüğü çerçevesinde devlet, her türlü fiziksel ve ruhsal saldırı olayınin sorumlularının belirlenmesini ve gerekiyorsa cezalandırılmasını sağlayabilecek etkili resmî bir soruşturma yürütmek durumundadır. Bu tarz bir soruşturmanın temel amaci, söz konusu saldırıları önleyen hukukun etkin bir şekilde uygulanmasını güvenceye almak ve karıştıkları olayłarda kamu görevlilerinin ya da kurumlarının kendi sorumlułukları altında meydana gelen olaylar için hesap vermelerini sağlamaktır (Cezmi Demir ve diğerleri, B. No: 2013/293, 17/7/2014, §110).

35. Buna göre bireyin bir devlet görevlisi tarafindan bukuka aykırı olarak ve Anayasa'nin 17. maddesini ihlal eder biçimde bir muameleye tabi tutulduğuna ilişkin savunulabilir bir iddiasının bulunması bålinde Anayasa'nın 17. maddesi-“Devletin temel anaç ve görevleri" kenar başlıklı 5. maddesindeki genel yükümlülükle birlikte yorumlandığında- etkili resmi bir soruşturmanın yapilmasını gerektirmektedir. Bu soruşturma, sorumlularin belirlenmesini ve cezalandırılmasımı sağlamaya ełverişli olmalıdır.Bu mümkün ofmazsa bu madde sahip olduğu öneme rağmen pratikte etkisiz hâle gelecek ve bazı hâllerde devtet görevlilerinin fiili dokunulmazlıktan yararlanarak kontrolleri altında bulunan kişilerin haklarını istismat etmeleri mümkün olacaktır (Tahir Canan, § 25).
36. Yürütülecek ceza soruşturmalari, sorumlutarin tespitine ve cezalandırdlmalarına imkān verecek şekilde etkiłi ve yeterli olmatıdır. Soruşturmanın etkili ve yeterli olduğundan söz edilebilmesi için soruşturma makamlartnın resen harekete geçerek olayı aydınlatabilecek ve sorumluların tespitine yarayabitecek bütün delilleri topłamałarı gerekir. Dotayısıyła kötümuamele iddialarının gerektirdiğisoruşturma bağımsız bir şekilde hızlı ve derinłikli olarak yürütütmelidir. Diğer bir ifadeyle yetkililer, olay ve olguları ciddiyetle öğrenmeye çalışmalt;soruşturmayı sonlandırmak ya da kararlarını temeltendirmek için çabuk ve temelden yoksun sonuçlara varmainalidır (Cezmi Demir ve diğerlerí, § 114).

37. Devietin pozitif yükümlülüğü kapsamında bazen tek başına soruşturma yapilmanuş otması veya yeterli olmaması da kötü muamele teşkil edebilmektedir. Dolayısiyla şartlar ne olursa olsun yetkililer, resmi şikåyet yapılır yapılmaz harekete geçmelidir. Şikäyet yapılmadığında bile işkence veya kötü muamele olduğunu gösteren yeterli, kesin belirtiler olduğunda soruşturma açılması sağlanmahıdır. Bu bağlamda soruşturmanın derhâl başlaması,bağımsız biçimde, kamu denetimine tabi olarak, özenli ve süratli yürütülmesi ve bir bütün olarak etkili olrası gerekir (Cezmi Demir ve diğerleri, § 116).

38. Soruşturma sonucunda alınan kararın soruşturmada elde edilen tüm bulguların kapsamli, nesnel ve tarafsız bir analizine dayalı olmasi, buçun yani sıra söz konusu kararın yaşam hakkına yönelik müdahalenin Anayasanın aradığı zorunlu bir durundan kaynaklanan ölçülü bir müdahale olup olmadığına yönelik bir değerlendirme içermesi de gerekmektedir (Cemil Damşman, B. No: 2013/6319, 16/7/2014, § 99).


b. İlkelerin Olaya Uygulanması
39. Başvurucular benzer beyanlarında halka açık bir mekânda otururken kolluk görevlilerinin mekânın içine biber gazı sıktığı, kendilerini zorla bahçeye çıkardıklarını,burada bedenî kuvvet ve copla darbettiklerini iddia ederek Başsavcılığa şikäyette bulunmuştur. Başvurucular hakkında olay günü düzenlenen adliraporlarda başvurucuların kolluk görevlilerince darbedildikleri iddiası olduğu belirtilmiş, ayrica birinei başvurucuda hafif nitelikte yaralanma ve ikinci başvurucunun vücudunda hassasiyet tespit edildiği bildirilmiştir. Başvurucuların mevcut yaralanmalarının kolluk görevlilerinin müdabalesiyle meydana gelmiş olabileceği Başsavcilik kararında kabul edilmiştir.
40. Bir devlet görevlisi tarafindan Anayasa'nın {7. maddesini ihfal eder biçimde bir muamcleye tabi tutulduğuna ilişkin bir iddianın soruşturma makamına iletilmesi durumunda etkili soruşturma yükümtüfüğünün başlaması için öncelikłe gerekli olan husus, söz konusu iddianın savunulabilir olmasıdır. İddianın savunulabilir ołması, açık ve olgulara iłişkin ayrıntıiçermesinin yanında ancak makul kanıtlarla desteklenmesiyle mümkündür (benzer yöndcki karar için Cihan Alpyürük, B. No: 2017/37528, 29/9/2020, § 48).

41. Olaydan kısa bir süre sonra başvurucuların ayrıntılı açıklamalarına dayalışikâyet dilekçeleri ile yaralanmalarına delil olarak gösterdikleri sağlık raporları birlikte değerlendirildiğinde kötü muamele iddialarının savunulabilir olduğu açıktır. Bu durumda devletin etkili soruşturma yükümlülüğüne yönelik olarak başvurucuların beklentisinin meşru olduğu kabul edilmelidir.

42. Bu noktada belirtmek gerekir ki her ne kadar sağlık raporu kötü muamele iddialarının ileri sürülmesi hâlinde maddi gerçeğe ulaşmayı sağlayan en önemli delillerden biri oisa da yaralanmanın sağlık raporuyla tespit ediłemeyecek düzeyde kalması veya uzun süre sonra rapor alınması gibi durumlarda sağlık raporlarının tek başına gerçeği ortaya çıkarmakta yetersiz kalacağı şüphesizdir (benzer yöndeki karar için bkz. Cihan Álpyürük, §50). Dolayısıyla ikinci başvurucu hakkında düzenlenen sağlık raporunda sadece hassasiyet tespit edilmesinin başvurucunun iddialarıı savunulabilir olmaktan çıkarmayacağı açıktır.
43. Başsavcılıkça başvurucuların şikāyeti üzerine derhâlsoruşturma başlatıldığı.başvurucuların şikäyet ve delillerinin tespiti amacıyla ifadelerinin alındığı görülmektedir.Buna karşın soruşturma makamınca yapılan tek araştırima, başvurucuların yaralanmasının niteliğini belirlemeye yönelik adli görüş sorułmasıdır. Diğer bir ifadeyle Başsavcıltk, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması bakımından araştırma yapmamış; olay yerini gösteren kamera görüntülerinin veya tanıkların olup ołmadiğıı soruşturmamiştır.

44. Öte yandan soruşturma makamlarınca ulaşılan sonuçların delillerin nesnel analizine dayanmasi, bu analiz yapilırken adalete olan inancın sarsıłmaması ve soruşturmanın etkili yürütüldüğü hususunda tereddüt oluşmaması bakımundan elzemdir. Ayriıca kamu görevlilerinin eylemieri dolayısıyła kötü muamele yasağının ihlal cdildiğine yönelik şikáyetłerin araştırılmasında soruşturma makamlannın tutumu bu olaylara müsamaba gösterilmeyeceği izlenimi verilmesi yönünden büyük öneme sahiptir (bazı değişikłiklerle birlikte bkz. Cihan Alpyürük. § 55).

45. Somut olayda başvurucuların yaralanmasından sorumlu kişilerin kimliklerinin belirlenmesi bakımından hareketsiz kalan Başsavcıltk, kolluk görevlilerin başvuruculara müdahale etme sebebi ve şeklini açığa kavuşturmamış; müdahalenin gerekliliğini ortaya 

koyamamıştır. Her ne kadar Başsavcılık kararında başvurucuların "kamu düzenini bozan davranışları" nedeniyle kolluğun müdahale ettiği belirtilmiş ise de bu davranışlar açıklanmamıştır. Diğer taraftan başvuruculara yapılan müdahaleyle ilgili tutanak, görüntüveya başkaca delit de bulunmadığından başvurucuların kolluk müdahalesini gerektiren davramşları Başsaveılıkça somutlaştırılmamiştır.

46. Yapılan soruşturma sonunda Başsavcılıkça kolluk görevlilerinin eylemlerini zor kullanma yetkisi sınırları içinde kaldığı değerlendirilmiş ve görevłiler hakkında kovuşturma yapılmamasına karar verilmiştir. Bu durumda başvurulara hangi nedenle, ne şekilde ve ağırlıkta güç kullanılması gerektiği tartışılmadan başvurucułarın yaralanmasının suçoluşturmadiği kanaatine varılmiştir.

47. Sonuç olarak soruşturmadaki eksikliler nedeniyle soruşturma makamlarınca ulaşılan sonucun nesnel bir değerlendirme ürünü olduğunu söylemek bu aşamada güçtür.Maddi gerçcğin ortaya çıkarılması için Başsavcılıkça gereken çabanın gösterilmediği değerlendirilmiştir.

48. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın l7. maddesinin üçünçü fikrasında güvence altına alınan kötü muamele yasağının usul boyutunun ihlal edildiğine karar verilnesi gerekir.
49. Yukarıda belirtilen tespitler ışiğında soruşturmadaki eksiklikler nedeniyle başvurucuların şikäyetine konu ettiği olayın gerçekleşme koşulları konusunda yeterli veri bulunmadığı (özellikle sağlık raporlarının niteliği) nazara alındığında bu aşamada kötümuamele yasağıın maddi boyutu itibariyla bir inceleme yapilmasına olanak bulunmadığıdeğerlendirilmiştir.

4.6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
50. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurułuşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine va da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarinın ortadum kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir...

(2) Tespit edilen ihlat bir mahkeme kararıdan kaynaklanmışsa, ihlali ve somuçlarm ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yargilama yapılmasında hukuki yarar bulummayan hállerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir.Yeniden yargılama yapmakla vükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarım ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. "
51. Başvurucular, yeniden soruşturma yapılmasına karar verilmesi ile maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Birinci başvurucu 10.000 TL maddi, 15.000 TL manevi; ikinci başvurucu 10.000 TL maddi, 80.000 TL. manevi tazminat talep etmiştir.
52. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varıldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırdacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir karannda ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesinin sonuçlarıa da değinmiş ve bu durumun ihlalin devami 

anlamına geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
53. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarımın ortadan kaldırıldığından söz ediłebihmesi için temel kural,mümkün olduğunca eski häle getirmenin yani ihlalden önçeki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulması, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldırılması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararłarın giderilmesi, ayrica bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması gerekmektedir (Mehmet Doğan, §§ 55,57).

54. İhlalin kovuşturmaya yer ołmadığı ya da daimî aram kararı gibi bazı nedenlerle soruşturmanın sonlandırılmasından kaynaklandığı durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fikrası ile İçtüzük'ün 79. maddesinin (1)numaralı fikrasının (a) bendi uyarınca ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasi için yeniden soruşturma yapılması için kararın bir örneğinin ilgili Cumhuriyet başsaveılığına gönderilmesine hükmeder. Anılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farklı olarak ihlali ortadan kaldırmak amacıyla yeniden soruşturma yapılmasısonucunu doğuran ve bireysel başvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlı olarak yeniden soruşturma yapılması kararı verildiğinde usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farkłıvlarak ilgili Cumhuriyet başsavcılığının yeniden soruşturma yapılması sebebinin varlığınıkabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyle bir kararın kendisine ulaştığı Cumhuriyet başsavcılığının yasal yükümlülüğü, ilgilinin talebini hektemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden soruşturma yapma kararı vererek devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (benzer yöndeki kararlar için bkz. Mehmet Doğan. §§ 58, 59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).

55. Başvuruda, kolluk güçleri tarafından hukuka aykırı güç kullanılması iddiasına ilişkin olarak etkili soruşturma yapılmaması nedeniyle kötü muamele yasağının usul boyutuyla ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. Kötü muamele yasağının usul boyutuna yönelik ihlalin ise öncełikle Başsaveılığın kararından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
56. Bu durumda kötü muamele yasağıın usul boyutuna yönelik ihlalin sonuçlarıın ortadan kaldırılması için yeniden soruşturma yapıłmasında hukuki yarar bulunmaktadır.Yapılacak yeniden soruşturma, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasıa yöneliktir. Bu kapsamda yapılması gereken iş yeniden soruşturma kararı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir örneğinin yeniden soruşturma yaptłmak üzere ilgili Cumhuriyet başsavcıığına gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.
57. Öte yandan somut olayda kötü muamele yasağının ihlal edildiğinin tespit edilmesinin başvurucuların uğradığı zararların giderilmesi bakımından yetersiz kafacağıaçıktır. Dolayısıyla eski hâle getirme kuralı çerçevesinde ihlalin bütün sonuçłarıyla ortadan kaldırtlabilmesi için kőtü muamele yasağının ihłali nedeniyle yalnızca ihlal tespitiyłe giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında birinci başvurucuya -talebiyle bağlt kalnarak- 15.000 TL, ikinci başvurucuya 27.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.


58. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için başvurucuların uğradığıklarını iddia ettikleri maddi zarar ile tespit edilen ihlal arasında illiyet bağıbulunmalidir. Başvurucuların bu konuda herhangi bir belge sunmamış olması nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

59. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 239,50 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.839,50 TL yargılama giderinin başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLiR OLDUĞUNA.

B. Anayasa'nın 17. maddesinin üçüncü fikrasında güvence altına alınan kötümuamele yasağımin usul boyutunun İHLAL EDiLDİĞiNE,
C. Kararın bir örneğinin kötü muamele yasağının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden soruşturma yapılmak üzere Ankara Cumhuriyet Başsaveılığına (Soruşturma No: 2013/107740) GÖNDERİLMESINE,
D. Birinei başvurucuya net 15.000 TL, ikinci başvurucuya net 27.000 TL. manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerinin REDDiNE,
E. 239,50 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.839,50 TL yargılama giderinin başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMESINE.
F. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine ve Maliye Bakanhığına başvuru tarihinden itibaten dört ay içinde yapılmasına, Ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sărenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAlZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERiLMESiNE 17/1t/2021tarihinde OYBİRLIĞIYLE karar verildi.