Anayasa Mahkemesinin 25/12/2024 Tarihli ve E: 2021/77 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2024/114 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2025-03-14

14 Mart 2025 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32841
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı  : 2021/77 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2024/114

Karar Tarihi : 25/12/2024

I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Devlet Partisinin 2020 yıli kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN, Muammer TOPAL, M.Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri YAĞCI, İrfan FİDAN ve Kenan YAŞAR'ın katılımlarıyla 20/7/2022 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle suçduyurusunda ve mülki amire bildirimde bulunulup bulunulmayacağı sorunları görüşülmüştür.
2. 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 73. maddesinin üçüncüfikrasının ikinci cümlesinde "İller teşkilatından gönderilenler ve parti merkezine ait olan kesinhesaplar, merkez karar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanır ve birleştirilir." denilmiş ve aynı Kanun'un 74. maddesinin ikinci fikrasında da “Siyasi partilerin genel başkanlari, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri binbeşyüz lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir” denilerek il örgütlerinden gönderilen kesin hesaplar ile parti genel merkezine ilişkin kesin hesabın Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek karara bağlanacağı, birleştirileceği ve birleştirilmişkesin hesap cetvellerinin Anayasa Mahkemesine sunulacağı hükme bağlanmıştır.
3. Diğer taraftan Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 51. maddesinin (1) numaralıfikrasının (a) bendinde siyasi partilerin “Merkez karar ve yönetim kurullarınca (parti tüzüğünde kesin hesapları onaylama görevi verilen yetkili organlarınca) alınmış parti genel merkezi ve iller örgütleri kesin hesaplarının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin kararın onaylı örneğini", (e) bendinde ise “Parti genel sekreteri ve genel saymanının imzasını taşiyan yıl sonu kasa mevcudunu gösteren kasa sayım tutanağı ile banka hesaplarina ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmış mutabakat yazılarını” haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine sunacakları belirtilmektedir.

4. Devlet Partisinin 2020 yılı kesin hesaplarının incelenip birleştirildiği ve onaylandığına ilişkin kararı göndermediği tespit edilmiştir.

5. 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (b) bendinde Kanun'un 74. madde hükümlerine aykırı hareket eden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuz milyon liraya kadar hafif para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.


6. 4/11/2004 tarihli ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük Ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un "Hafif hapis ve hafif para cezalarının idari para cezasına dönüştürülmesi” başlıklı 7’nci maddesinde kanunlarda hafif hapis cezası ve hafif para cezasıolarak öngörülen yaptırımların idari para cezasına dönüştürüldüğü ve idari para cezasına karar vermeye ise mülki idare amirinin yetkili olduğu belirtilmiştir.

7. 2820 sayılı Kanun'un 74. maddesi hükümlerine aykırı hareket eden parti sorumluları hakkında Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için konunun Ankara Valiliğine bildirilmesi gerekir.
8. Bu itibarla Devlet Partisinin 2020 yılıi kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Genel Merkeze ait kesin hesapların sunulması nedeniyle işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla, 2020 yılı kesin hesaplarının incelenip birleştirildiği ve onaylandığına ilişkin kararı ve Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine 
- Anayasa Mahkemesine, istenen bilgilerin istendiği sürede verilmemesi nedeniyle,Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi ve 5252 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca yasal işlem yapılması için konunun Ankara Valiliğine bildirilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
9. Devlet Partisinin Anayasa Mahkemesine sunduğu 2020 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa, 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kurallari, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
10. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerden Partinin 2020 yılıgelirler toplamının 3.250,00 TL, yil sonundaki borçlar toplamının 4.279,74 TL ve giderler toplamının 7.529,74 TL olduğu anlaşılmıştır.

11. Partinin 2020 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2020 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A. Gelirlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Gelirleri 

12. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 3.250,00 TL olup bu tutarın tamami bağışlardan oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin yıl sonundaki borçlar toplamının 4.279,74TL olduğu görülmüştür.

13. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri 
14. Partinin il örgütü bulunmadığından gelirlerine ilişkin herhangi bir bildirimde bulunulmamıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Giderleri 
15. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 7.529,74 TL olup bu tutarın 6.500,00TL'si kira giderlerinden, 599,33 TL'si isınma, aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 430,41TL'si ise vergi, sigorta ve noter giderlerinden oluşmaktadır.

16. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Giderleri 
17. Partinin il örgütü bulunmadığından giderlerine ilişkin herhangi bir bildirimde bulunulmamıştır.

C. Parti Mallarını Íncelenmesi 
18. Partinin 2020 yilı defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Devlet Partisinin 2020 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
Partinin 2020 yılı kesin hesabında gösterilen 3.250,00 TL gelir, 4.279,74 TL yil sonundaki borçlar toplamı ile 7.529,74 TL gider toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna 25/12/2024 tarihinde OYBİRLİĞÍYLE karar verildi.

Başkan Kadir ÖZKAYA 
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 
Başkanvekili Basri BAĞCI 

Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇYusuf Şevki HAKYEMEZ 
Üye Üye Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞİrfan FIDAN 
Üye Üye Üye Kenan YAŞAR Muhterem ÍNCE Yılmaz AKÇİL 
Üye Üye Ömer ÇINAR Metin KIRATLI