Uyuşmazlık Mahkemesine Ait Kararlar
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ KARARLARI | 2020-07-12

12 Temmuz 2020 PAZAR 
Resmî Gazete 
Sayı : 31183
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ KARARLARI 
1-2247 SAYILI KANUN'UN 24. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN  (HÜKÜM UYUŞMAZLIĞI) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2019/134KARAR NO : 2020/305KARAR TR : 28.05.2020
ÖZET : 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre emekli aylığı alan davacının,18/05/2005-23/06/2005 tarihleri arasındaki dönem için sigortalı hizmetinin sahte işçilik olduğunun tespit edildiğinden bahisle; askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptali işlemi ile yapılan ödemelerin adına borççıkartılmasına ilişkin işlemin hukuka uygun olmadığının saptanmasıkarşısında; davalı idarece adli yargıda açılan dava sonunda; aksi yöndeki değerlendirme sonucunda davanın kabulüne, İcra Müdürlüğünün icra takip dosyasındaki davalı itirazının asıl alacak, işlemiş faizler toplamı üzerinden iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %40' oranında icra inkar tazminatinın davalıdan alınarak davaciya verilmesine karar veren GAZÍANTEP 4. İS MAHKEMESİNİN 25.06.2014 tarih ve E:2013/311,K:2014/311 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA; hukuk ve usule uygun bulunan ANKARA 9. İDARE MAHKEMESİNİN 27.01.2015 tarih ve E:2014/1194, K:2015/69 sayılı KARARININ KABULÜNE ve bu suretle HÜKÜM UYUŞMAZLIĞININ GİDERİLMESİNE karar verilmesi gerektiği hk.

KARAR 
Hüküm Uyuşmazlığının Giderilmesini İsteyen 
(İdari yargıda Davacı

Adli Yargıda Davali): O.K.(6.12.2018 de vefat etmiş) Mirasçılari;
H.K., E.K., S.C., S.Y.

Vekili : Av. M.A, Av. S.A.

Karşı Taraf : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekili : Av. Av. R.Ç., Av. Í.T.


O L A Y : 1-a) Davacı O.K. vekili Av. S.A.; müvekkilinin, sahte işçilik nedeniyle geçersiz sayılan hizmetinin iptaline ilişkin kararın iptaline,iptal edilen askerlik borçlanmasının tekrar sayılmasına, şayet sayılmazsa eksik yatırılan 2 aylık dönemin borçlanmasına, kızı S.K.'nın kullanmasıgereken ilaçlari, sigortadan faydalanarak hasta katkı payı alamamaktan 

dolayı, gördüğü zararların yasal faizi ile tazmini istemiyle 11.11.2009tarihinde idari yargı yerinde dava açmıştır.

1-b) Ankara 9.Ídare Mahkemesi; 18.11.2009 gün ve E:2009/1546,K:2009/2108 sayı ile, “(.….)Dava dosyasinin incelenmesinden; davacıtarafından, sahte işçilik nedeniyle geçersiz sayılan hizmetinin iptaline ilişkin kararın iptaline, iptal edilen askerlik borçlanmasının tekrar sayılmasına,şayet sayılmazsa eksik yatırılan 2 aylık dönemin borçlanmasına, kızıS.K.'nın kullanması gereken ilaçları sigortadan faydalanarak hasta katkı payıalamamaktan dolayı gördüğü zararların tarafına yasal faizi ile tazmini istemiyle açılan davada, tazmini istenen hasta katkı payı alamamaktan dolayı gördüğü zararların ne olduğunun ve miktarının belirtilmediği, iptal edilen askerlik borçlanmasının tekrar sayılmasına, şayet sayılmazsa eksik yatırılan 2 aylık dönemin borçlanmasına ilişkin istemin biri olmazsa diğeri şeklinde belirtildiği, bu durumun terdit oluşturduğu görüldüğünden dava dilekçesinin bu haliyle 2577 sayılı Kanunun 3. Maddesine uygun düzenlenmediği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dava dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15.maddesinin 1. fikrası (d) bendi gereğince bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (30) gün içinde bizzat veya bir avukat vasıtasıyla 3.maddeye uygun şekilde düzenlenerek yeniden dava açılmak üzere reddine(...)” karar vermiştir.

1-c)Davacı vekili dilekçesini yenileyerek;müvekkilinin 330200504320 sigorta sicil numaralı emekli olduğunu, 4 yıldır emekli maaşıalmakta iken, Mersin Sosyal Sigortalar Güvenlik İl Müdürlüğünden, Emekli Sandığına gönderilen 13.08.2009 tarih ve 10539258 sayılı yazıda,18.05.2005-23.06.2005 tarihleri arasında sigortalı hizmetinin müfettişraporuna istinaden sahte olduğunun, bundan dolayı askerlik borçlanmasının da iptal edildiğinin bildirildiğini; fakat konu hakkında ne yapmasıgerektiğinin tarafına bildirilmediğini; oysa müvekkilinin 18.05.200523.06.2005 tarihleri arasında K. Uluslararası Taşımacılık Gida Elektronik İthalat İhracat Sanayi ve Tic. Ltd.Sti.nde 37 günlük bir hizmetinin bulunduğunu ve sigorta primlerinin de yatırıldığını; ayrıca yaptıklarıaraştırmaya göre de anılan Şirketin, Hukuk kurallarına uygun şekilde kurulmuş bir şirket olup, hayali bir şirket olmadığını; müvekkilinin çalıştığısüre içerisinde de faal olduğunu, ticari faaliyetini 18.04.2006 tarihinde terk ettiğini; şayet mahkeme aksi kanaatte ise, hiç olmazsa müvekkilce eksik yatırılan 2 aylık dönemin borçlanmasını da talep ettiklerini; ayrıca,müvekkilinin askerlik borçlanmasını da usulüne uygun bir şekilde yatırmasına rağmen, askerlik borçlanmasının da iptaline karar verilmesinin de anlaşılamadığını; müvekkilinin 20 ay askerlik yaptığını, eğer gerekseydi askerlik borçlanmasını, 18 ay değil de 20 ay borçlanabileceğini, bu durumun hayatın olağan akışına ve mantık kurallarına uymadığını;

müvekkilin emekliliğinin iptaliyle kızı S.K.'nın, böbrek nakli nedeniyle sürekli kullanması gereken ilaçları da herhangi bir ek geliri olmadığından ve ilaçların da fiyatlarının çok pahalı olması nedeniyle alamadığını; ayrıca;müvekkilinin, emekli maaşından kesinti yapılması kaydıyla, bankadan çektiği tüketici kredisini de emekli maaşının kesilmesinden dolayıödeyemediğini; müvekkilinin, 16 yıl 10 Ay 14 günlük Emekli Sandığıhizmeti, 4 yıl 2 ay 19 gün yıpranma hizmeti ile sonradan 2 yıl 5 ay Bağ-Kur hizmetine müteakip (sahte olduğu iddia edilerek geçersiz sayılan ) 37günlük Sigorta hizmeti, 18 aylık (20 ay yaptığı askerliğin 18 ayınıborçlandığıni) askerlik borçlanması ile 01.07.2005 tarihinde, o zamanki adıEmekli Sandığından (Sonradan Sosyal Güvenlik Çatısı altında Birleştirilen ) emekli olduğunu; her nasılsa, emekli olduktan 4 yılı aşkın bir süre sonra birden bire maaşının kesildiğini; kararın haksız ve keyfi olduğunu ifade ederek; müvekkilinin kesilen emekli aylığı ile tüm emekli aylıklarının borççıkartılması işleminin yürütmesinin durdurulmasına; müvekkili hakkında verilen 18.05.2005-23.06.2005 tarihleri arasındaki sözde sahte işçilik nedeniyle geçersiz sayılan hizmetinin iptaline dair kararın iptaline;müvekkilinin kazanılmış hakkı olan askerlik borçlanmasının da tekrar sayılmasına; müvekkilinin Kizı S.K.'nın toplam_ 3.352.12 TL tutarında olan ilaçları alamamaktan dolayı mağduriyetinin giderilmesine; müvekkilinin kesilen emekli maaşının kesildiği tarihten itibaren tarafina yasal faiziyle davalı idareden tazminine karar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde yeniden dava açmiştır.

1-d) Ankara 9.Ídare Mahkemesi: 5.7.2011 gün ve E:2010/53,K:2011/1555 sayı ile, “(...)Olayda, davali idarece 19/09/2005 tarih ve 324645 sayılı işlemle, 16 yıl 10 ay 14 gün fiili hizmet süresi, 4 yıl 2 ay 10gün fiili hizmet zammi, 1 yıl 7 ay 4 gün sigortalı hizmeti ve 2 yıl 5 ay Bağkur hizmeti olmak üzere toplam 25 yıl 28 gün hizmetine karşılık 01/07/2005tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre aylık bağlanan davacınin, sahte işçilik olarak tespit edilen dönemde 27.05.2005 tarihinde askerlik süresini borçlanmak amacıyla davalı kuruma başvurarak 1 yıl 5 ay 29 günlük askerlik süresini borçlandırmak suretiyle emekli olduğu görülmekle birlikte, kurum müfettişleri tarafindan yapılan incelemeler sonucu düzenlenen 05.06.2009 tarih ve 104602/iNC/23 sayılı Ínceleme Raporu ile sabit olduğu üzere, 08/05/2005- 23/06/2005 tarihleri arasında geçen sigortalı çalışmalarının sahte işçilik olarak tespit edilmesi, davacının ise K. Uluslararası Taşımacılık Gıda Elektrik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited $irketinde geçen 18.05.2005-23.06.2005 tarihleri arasındaki çalışma süresinin sahte olmadığına yönelik adli yargı mercilerinde açmışolduğu herhangi bir tespit davasının bulunmaması karşısında, yukarıda değinilen mevzuat hükümleri uyarınca Emekli Sandığı Kanunu ile belirlenen haklardan yararlanabilmek için "iştirakçi" olmanın ön koşul 

olduğu açık olup, Emekli Sandığı Kanununda belirtilen haklardan olan "borçlanma" hakkından yararlanabilmek için de "iştirakçi olma" şartının aranacağı açık olup, davacının sahte işçilik olarak tespit edilen 37 günlük süresinin ve bu dönem içinde yani Sandık iştirakçisi olmadığı bir zamanda yaptığı başvuru ile borçlandığı ve emekliliğine esas alınan askerlik süresi borçlanmasının ve emekli aylığının iptali işlemi ile 01/07/2005- 30/09/2009tarihleri arasındaki döneme ilişkin olarak tarafina bu şekilde yersiz ödenen 42.289,50 TL'nin adına borç çıkartılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddine..." karar vermiş; bu karar temyiz edilmiştir.

1-e) Danıştay Onbirinci Dairesi: 8.11.2012 gün ve E:2011/8569,K:2012/7101 sayı ile, “(...) Davacının anılan döneme ait çalışmalarının sahte işçilik olduğu yönünde bir yargı kararı bulunmaksızın sadece müfettişraporuna dayanılarak anılan çalışmalarının sahte işçilik olarak kabul edilmek suretiyle askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptal edilmesinin ve 1.7.2005 ila 30.9.2009 tarihleri arasındaki dönemde yersiz ödenen aylıklarının adına borç çıkarılmasının yasal dayanağıbulunmamaktadir.

Bu durumda, K. Uluslararası Taşımacılık Gıda Elektronik İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile davacı hakkında savcılığa yapılan suç duyuru sonucunda adli yargıda açılmış bir dava olup olmadığı,açılmış ise söz konusu davada verilen karar sonucu araştırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında usule ve hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacı temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemeye gönderilmesine..." karar vermiş; kararın düzeltilmesi istemi aynı Dairece; 5.5.2014 gün ve E:2013/1726, K:2014/2659 sayı ile reddedilmiştir.

1-f) ANKARA 9.ÍDARE MAHKEMESI: 27.1.2015 gün ve E:2014/1194, K:2015/69 sayı ile bozma kararına uyduktan sonra; ‘“5434sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 12. maddesinde, bu kanunla tanınan haklardan aşağıda (l) işaretli yerlerde çalışanlardan,...... (II) işaretli fıkralarda gösterilenlerin faydalanacağı, emekli aylığı bağlanacak halleri düzenleyen 39. maddesinde; 25 fiili hizmet yılını dolduran iştirakçilerden kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını dolduranların istekleri üzerine emekli aylığıbağlanacağı düzenlenmiş, Ek 8. maddesinde ise; "102 nci maddede yazılısüreler içinde yazı ile Sandığa müracaat edeceklerin: a) Borçlandırılma mevzuuna giren geçmiş hizmetlerinin, b) Emvali metruke veya mübadil hesabı carisinden aylık, ücret almak suretiyle geçmiş sürelerinin, c)Muvazzaf ve ihtiyat askerlikte er olarak geçen sürelerinin, d) 1/1/1950

tarihinden sonra yedek subay okulunda öğrenci olarak geçen sürelerinin, e)Sonradan kanunla sürekli hale getirilen kadrolarda ve sigorta dışında geçen sürelerinin, En çok 15 yıli, istek tarihindeki (Re'sen emekliye sevk olunanlarla, ölenlerin vazife ile ilgilerinin kesildiği tarihlerdeki) emeklilik keseneğine esas derece tutarları nazara alinmak ve bu tarihlerde derece tutarlarının tabi olduğu kesenek ve karşılık tutarı üzerinden borçlandırılmak suretiyle fiili hizmet sürelerine eklenir." hükmüne yer verilmiştir.
Ayni Kanunun 121. maddesinde de; "Her ne suretle olursa olsun istihkaklarından fazla yapılan ödemeler, ilgililerin, varsa sonraki her çeşit istihkaklarından hüküm alınmaksızın kesilmek suretiyle geri alınır. Ancak ilgili, Sandıkça yapılan bu muamelenin yersizliği hakkında Danıştay'da dava açabilir. Herhangi bir nedenle Sandık tarafindan ilgililere istihkaklarından fazla veya yersiz olarak yapılan ödemelerin, bu hatalıişlemlerin düzeltildiği tarihten geriye doğru hesap edilecek beş yıllık tutarları tahsil edilir. Tahsilin ne şekilde yapılacağı yönetmelikle düzenlenir." hükmü düzenlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının, Mersin Emniyet Müdürlüğükadrosunda polis memuru olarak görev yapmakta iken 29.8.2000 tarihinde ilişiğinin kesildiği, 06.09.2004 tarihinde Sandıktan emekli aylığı bağlanmasıiçin yaptığı başvuru üzerine, Sandığa tabi 16 yıl 10 ay 14 gün fiili hizmet süresi, 4 yıl 2 ay 19 gün fiili hizmet zammı ve Bağ-kur'a tabi 2 yıl 5 ay hizmeti olmak üzere 23 yıl 6 ay 3 gün hizmetinin olduğunun anlaşılmasınedeniyle hizmeti yetersiz olduğu için aylık bağlanamadığı, ancak 1479sayılı Kanun'a veya 506 sayılı Kanun'a tabi olarak çalışarak hizmet yılınıdoldurması, ayrıca 4759 sayılı Kanun uyarınca tabi olduğu yaşınıdoldurduktan sonra başvurusu halinde 2829 sayılı Kanun gereğince yeniden incelenebileceğinin bildirildiği, 28.06.2005 tarihli dilekçe ile 506sayılıKanuna tabi olarak 37 gün çalıştığı, bu arada askerlik süresini 1 yıl 6 ay borçlandığı ve toplam 25 yıl hizmetinin bulunduğundan bahisle emekli aylığı bağlanması için idareye başvurması üzerine 1.7.2005 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre emekli aylığı bağlandığı,Mersin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 13.8.2009 tarihli yazılarında Kurum müfettişlerince yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen MüfettişRaporunda 8.5.2005 ila 23.6.2005 tarihleri arasındaki SSK'ya tabi çalışmalarının sahte işçilik olarak tespit edildiği, bundan dolayı askerlik borçlanmasının da iptal edildiğinin bildirildiği, 18.5.2005-23.6.2005tarihleri arasındaki dönemdeki sigortalı hizmetinin sahte işçilik olduğunun tespit edildiğinden bahisle askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptal edilip, 01.07.2005 ila 30.09.2009 tarihleri arasındaki dönemde yersiz ödenen 42.289,50-TL'nin adına borç çıkarılması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.


Olayda, davacının anılan döneme ait çalışmalarının sahte işçilik olduğu yönünde bir yargı kararı bulunup bulunmadığının saptanmasıamacıyla Mahkememizce 31.10.2014 tarihinde ara kararı yapılarak, K.Uluslararası Taşımacılık Gıda Elektronik İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile davacı hakkında savcılığa yapılan suç duyuru sonucunda adli yargıda açılmış bir dava olup olmadığı hususu davalıidareden, davacıdan ve Mersin Cumhuriyet Başsavcılığından sorulmuş, ara kararına verilen cevaplardan, söz konusu husus ile ilgili olarak Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının anılan döneme ait çalışmalarının sahte işçilik olduğu yönünde bir yargı kararı bulunmadığı anlaşıldığından, sadece müfettiş raporuna dayanılarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline, davacının maaşından yapılan kesintilerin, kesintilerin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine..." karar vermiş; temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onbirinci Dairesince; 7.10.2015 gün ve E:2015/5058, K:2015/4366 sayı ile onanan karar kesinleşmiştir.
2-a)Davacı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili dilekçesinde;müvekkili kurumdan 61.642.040.0 sicil numaralı dosyadan emekli aylığıalmakta iken hizmet yetersizliği nedeni ile 1.7.2015 tarihinden itibaren aylıkları kesilen O.K.'nın, yersiz almış olduğu 01/07/2005-30/09/2009tarihleri arasındaki istihkak tutarı 42.289,52 TL. ile 09/04/2012 tarihine kadar olan faizi 22.343,08 TL. ile birlikte toplam 64.623,60 TL'nin tahsili için Gaziantep 8.Ícra Müdürlüğünün 2012/4033 esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ve borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ifade ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla icra dosyasındaki davalı itirazının iptaline, 42.289,08 TL. asıl alacak,22.343,08 TL. işlemişfaiz ve 323,25 TL. 09.04.2012-10.05.2012 tarihleri arası takip öncesi işlemişfaiz yönünden takibin devamına ve davalının %40'tan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûmiyetine karar verilmesi istemiyle, O.K.'ya karşı 13.9.2012 tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.
2-b) GAZİANTEP 4.İş MAHKEMESİ; 25.6.2014 gün ve E:2013/311, K: 2014/311 sayı ile, “(...)Gaziantep 8. İcra Müdürlüğünün 2012/4033 esas sayıli icra takip dosyasinın incelenmesinde:Davacinın davalıaleyhine 42.289,52 TL. asıl alacak 09.04.2012 tarihine kadar işlemiş22.343,08 TL.faiz ve 09.04.2012-10.05.2012 tarihleri arası işlemiş 323,25TL. faiz alacağına dair genel haciz yoluyla icra takibinde bulunduğu ve fakat davalının itirazı üzerine icra takibinin durduğu görülmüştür.
Dava dosyası iş ve sosyal güvenlik hukuku konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek 25.03.2014 tarihli rapor tanzimi sağlanmıştır.

Tüm dosya kapsamı bilgi belge ve deliller birlikte incelendiğinde:Dava niteliği itibariyle İ.İ.K.'nun 67.maddesi kapsamında icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsili istemidir.Davacı kurum yersiz ödenen aylıklar ve bu aylıklara dair işlemiş faiz alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine Gaziantep 8.İcra Müdürlüğünezdinde genel haciz yoluyla icra takibinde bulunmuş, ancak davalın itirazi üzerine icra takibi durmuştur. Davacı kurum 05.06.2009 tarihli 104602/ÍNC/23 sayılı müfettiş inceleme raporuna istinaden davacının 18.05.2005-23.06.205 tarihleri arasında K. Uluslararası Taşımacılık Gida Elektrik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Şirketi nezdinde geçtiği bildirilen sigortalı hizmetinin sahte işçilik olduğu gerekçesiyle ve hizmet süresinin emeklilik için yetersizliği nedeniyle davacıya emekli aylığı bağlanmasına yönelik 19.09.2005 tarihli ve 324645 sayılı işlemi iptal ederek, emekli olduğu 01.07.2005 tarihinden 30.09.2009 tarihine kadar kendisine ödenen emekli aylıklarının ve işlemiş faizlerinin iadesini talep etmiş ve bilahare davalı aleyhine icra takibinde bulunmuştur. 5510 sayılı yasanın 59.maddesi uyarınca kurum müfettişi tarafindan düzenlenen rapor aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir. Bu meyanda müfettiş raporunun aksinin ispatı hususu gerçekleşmediğinden hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli bilirkişi raporu kapsamında sübut bulan davanın kabulüne ve icra takibine konu alacağın likid nitelik taşıması nedeniyle davalının icra takibine itirazının haksız olduğu sonucuyla davanın kabulüne dair aşağıda belirtildiği şekliyle hüküm kurmak gerektiği kanaatine varılmıştır.

HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; Gaziantep 8.Ícra Müdürlüğünün 2012/4033 esas sayılı icra takip dosyasındaki davalı itirazının 42.289,52 TL asıl alacak, 22.343,08 TL işlemiş faiz ve yine 323,25 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 64.955,85 TL üzerinden iptaline ve takibin devamına,
2-Asıl alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davaciya verilmesine(.….)" karar vermiş, bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

3-a)Davacı O.K.'nın vekili Gaziantep 4.İş Mahkemesine hitaplı16.2.2016 tarihli dilekçesi ile; müvekkili aleyhine verilen kararın İdare Mahkemesince iptal edildiğini ve kararın kesinleştiğini; buna rağmen davalıKurumun icra takibinden vazgeçmediğini ileri sürerek; Mahkemelerinin 25.6.2014 gün ve E:2013/311, K: 2014/311 sayılı kararı hakkında yargılamanın yenilenmesi kararı verilmesini; ilk davadaki istemlerinin hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

3-b) Gaziantep 4.İş Mahkemesi: 18.3.2016 gün ve E:2016/80,K:2016/135 sayı ile, “(...)Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu 16/02/2016 tarihli davanın yeniden görülmesi talepli dilekçesi üzerine dosya mahkememizin 2016/80 esasına kaydı yapılmıştır. Davaya konu müfettiş

raporunun, Ankara 9. Ídare Mahkemesi'nin 27/01/2015 tarihli 2014/1974esas 2015/69 karar sayılı ilamı ile iptaline ve yapılan kesintilerin, kesinti yapıldıkları tarihtin itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmiş, verilen bu karar da Danıştay 11. Dairesinin 07/10/2015 tarih ve 2015/4366 sayılı kararı ile onanmıştır. 6100 sayılı HMK nin 375-1/ımaddesi" Bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesinleşmiş olması" nın yeniden yargılama nedeni olduğunu düzenlenmiş olduğundan mahkememizce şartları taşıyan talebin kabulü ile yeniden yargılama yapılarak ve davaya konu borcun nedeni olan müfettiş raporunun iptaline karar verildiği bu haliyle alacağın oluşmadığı kabul edilerek takibin durmasına neden olan itirazın iptaline yönelik talebin reddine dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin 2013/311 esas 2014/311 karar sayılı ve 25/06/2014 tarihli hükmünün iptaline,
2-davacının subut bulmayan davasının reddine(.….)” karar vermiş,bu karar temyiz edilmiştir.

3-c) Yargitay 10.Hukuk Dairesi: 5.11.2018 gün ve E:2016/9489,K:2018/8923 sayı ile, “(.….)Yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunan O.K. vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekir.

Öncelikle, eldeki uyuşmazlığa ilişkin ilgili Anayasa ve Yasa maddelerinin incelenmesi gerekirse;
1982 Anayasası'nın 158. maddesi ile "Uyuşmazlık Mahkemesi adli,idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarınıkesin olarak çözümlemeye yetkilidir." düzenlemesi kabul edilmiştir.
2247 sayılı Yasa'nın 1. maddesi ile Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görev tanımı yapılarak; Mahkeme'nin adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili olduğu, aynı Yasa'nın 24. maddesi ile de Yasa'nın 1. maddesinde gösterilen yargı mercilerinden en az ikisi tarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin,taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde hüküm uyuşmazlığının varlığı kabul edileceği düzenlenmiştir.

1086 sayılı HUMK'nın 445/10. maddesinde iki tarafi ve sebebi aynıbir dava hakkında verilen bir karara aykırı yeni bir karar verilmesine sebep olabilecek bir madde yokken yine o Mahkeme veya diğer bir Mahkeme tarafından önceki kararın hükmü aksine bir hüküm ve karar verilmiş olup da her iki kararın da kesinlik kazanması halinde tarafların yargılamanın iadesi isteğinde bulunulabileceği kabul edilmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 375/1-1maddesi uyarınca HUMK'nun 445/10. maddesi ile paralel olarak, bir dava 

sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesinleşmiş olması yargılamanın iadesi sebebi olarak düzenlenmiştir.
Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunan O.K.'nin, 18.05.2005-23.06.2005 tarihleri arasındaki çalışmalarının gerçek çalışma olmaması sebebiyle iptal edildiği,iptal neticesi 5434 sayılı sigortalılığından dolayı kendisine bağlanan yaşlılık aylığının da iptal edilerek borç tahakkuku yapıldığı, O.K. tarafından ilk olarak idari yargıda; emekli aylığının Kurum tarafından iptali işlemi ve borçtahakkuk işleminin iptali için dava açtığı, 05.07.2011 tarihinde davanın reddine karar verildiği, idari yargıda açılan davanın reddi üzerine Kurum tarafindan 13.09.2012 tarihinde itirazın iptali davası açıldığı, Kurum tarafindan açılan davanın kabul edilerek 04.09.2014 tarihinde temyiz edilmeksizin kesinleştiği, idari yargıda O.K. tarafından açılan davanın temyiz incelemesi neticesi bozulması üzerine 27.01.2015 tarihinde davanın kabulüne karar verilerek Kurum işleminin iptaline karar verildiği, işbu kararın 31.12.2015 tarihinde temyiz incelemesinden geçmek suretiyle kesinleştiği, 16.02.2016 tarihinde yargılamanın yenilenmesi istemli işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, yargılamanın yenilenmesi istemi kabul edilmiştir.
1086 sayılı HUMK'nın 445/10.(6100 sayılı HMK'nun 375/1-1maddesi) maddesi kapsamında, yargılamanın iadesi isteğinde bulunulabilmesi için iki hükmünde hukuk mahkemelerinden (asliye-sulh hukuk veya özel mahkemelerinden) verilmiş olması gerekir. Bu kapsamda,hükümlerden biri hukuk mahkemesi diğer biri idari mahkeme tarafindan verildiği durumlarda, yargılamanın iadesi yoluna değil, ancak hüküm uyuşmazlığının giderilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulabilir.(2247 sayılı Yasanın 1. ve 24., 25.maddeleri: Prof. Dr. Baki Kuru Hukuk Muhakemeleri Usulü, C.5, 6. Baski, s.5226-5227; Prof. Dr. Erdal Tercan,Farklı Yargı Kollarına Mensup Mahkemeler Arasındaki Hüküm Uyuşmazlığı, www.uyuşmazlık.gov.tr/galeri/sempozyum2/ erdaltercan.pdf).
Bu durumda, eldeki uyuşmazlık kapsamında, yargılamanın iadesi koşulları oluşmadığı, Gaziantep 3. İş Mahkemesi 2013/311 esas 2014/311karar sayılı dosya davalısı O.K. tarafından ancak Uyuşmazlık Mahkemesi'ne, mahkemeler arasında çıkan hüküm uyuşmazlığının giderilmesi için başvurulabileceği gözetilerek isteğin reddine karar verilmesi gerekirken, Yasa'nın yanlış yorumlanarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın,eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmasi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA..." karar vermiştir.

3-d) Gaziantep 4.İş Mahkemesi: 14.1.2019 gün ve E:2018/317,K:2019/14 sayı ile, “(...)Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda "Mahkememizin 2013/311 esas 2014/311 karar sayılı ve 25/06/2014 tarihli hükmünün iptaline, davacının sübut bulmayan davasının reddine dair 23/03/2016 tarihli 2016/80 esas ve 2016/135 karar sayılı hüküm oluşturulmuştur.

Mahkememizin bu hükmü taraf vekillerince temyiz edilmekle Yargitay 10.Hukuk Dairesi tarafindan yapılan temyiz incelemesinde,Daire'nin 18/03/2016 tarihli 2016/80 esas ve 2016/135 karar sayılı ilami ile;(...) gerekçesiyle BOZMA kararı verilerek dosya iade edilmiştir.
Bozma sonrasında dosya mahkememizin 2018/317 esasına kaydedilmiş, usul ve yasaya uygun bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamı uyarınca yargılamanın iadesini talep eden tarafın Y 

HÜKÜM ;
1-)Yargılamanın iadesi talebinin REDDİNE(...)" karar vermiş, bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

4-UYUŞMAZLIK MAHKEMESİNDEN İSTEK: İdari yargıyerinde davacı, Adli yargı yerinde davalı olan O.K.'nın mirasçıları vekili,9.1.201 tarihli dilekçe ile; Ankara 9. Ídare Mahkemesinin 27/01/2015 tarihli ve E.2014/1194, K.2015/69 sayılı kararının müvekkilinin lehine, Gaziantep 4. İş Mahkemesinin 25/06/2014 tarihli ve E.2013/311, K. 2014/311 sayılıkararının müvekkilinin aleyhine sonuçlandığını; bu kararlardan hangisinin uygulanacağı konusunda tereddüt doğduğunu ve hakkın yerine getirilmesinin olanaksız hale geldiğini ifade ederek; kesinleşen bu kararlar arasındaki ortaya çıkan hüküm uyuşmazlığının giderilmesine karar verilmesi istemiyle, Uyuşmazlık Mahkemesine başvuruda bulunmuştur.
Ankara 9. Ídare Mahkemesince, kendi Mahkemelerine ait dava dosyasının aslı Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiş; Mahkememizce Gaziantep 4. İş Mahkemesinin dava dosyasının aslı Mahkemesinden temin edilmiştir.

5-Başkanlıkça 2247 sayılı Yasanın 24. ve 16. maddelerine göre ilgili Başsavcıların yazılı düşünceleri istenilmiştir.

5-a)DANIŞTAY BAŞSAVCISI; Hüküm uyuşmazlığına konu edilen kararlar ve dava dosyaları ayrıntılı olarak irdelenip özetlendikten sonra;“USULE İLİŞKİN İNCELEME: İdari ve adli yargı kararları arasında 

oluştuğu ileri sürülen hüküm uyuşmazlığının çözümü için; öncelikle hüküm uyuşmazlığının oluşup oluşmadığının belirlenmesi gerekmektedir.
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 2592 sayılı Kanun ile değişik 24'üncü maddesinin birinci fikrasında, "1 inci maddede gösterilen yargi mercilerinden en az ikisi tarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmişaynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde hüküm uyuşmazlığının varlığı kabul edilir." hükmü yer almaktadır.
Anılan hükme göre, hüküm uyuşmazlığının varlığı için:
a) Uyuşmazlık yaratan hükümlerin, adli, idari veya askeri yargımercilerinden en az ikisi tarafindan verilmesi,
b) Konu, dava sebebi ve taraflardan en az birinin aynı olması,
c) Her iki kararın da kesinleşmiş olması,
d) Kararlarda davanın esasının hükme bağlanması,
e)Kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunmasi,
koşullarının birlikte gerçekleşmesi aranmaktadır.
Hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülen kararların incelenmesinden ortada, adli ve idari yargı yerlerince verilmiş ve yasa yollarına başvurularak kesinleşmiş kararlar oldukları; her iki kararda da davanın esasının hükme bağlandığı anlaşılmıştır.

Dosyanin incelenmesinden, davacinın 1.7.2005 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre emekli aylığı aldığı, Mersin Sosyal Güvenlik il Müdürlüğünün 13.8.2009 tarihli yazılarında Kurum müfettişlerince yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen MüfettişRaporunda 8.5.2005 ila 23.6.2005 tarihleri arasındaki SSK'ya tabi çalışmalarının sahte işçilik olarak tespit edildiği, bundan dolayı askerlik borçlanmasının da iptal edildiğinin bildirildiği, 18.5.2005-23.6.2005tarihleri arasındaki dönemdeki sigortalı hizmetinin sahte işçilik olduğunun tespit edildiğinden bahisle askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptal edilip, 01.07.2005 ila 30.09.2009 tarihleri arasındaki dönemde yersiz ödenen 42.289,50-TL'nin adına borç çıkarılması üzerine idare mahkemesinde açılan davada işlemin iptal edildiği, bu kez kurumdan emekli maaşı almakta iken hizmet yetersizliği nedeniyle aylıkları kesilen davacının yersiz almış olduğu 42.289,52 TL ve 22.343,08 TL faiziyle birlikte toplam 64.632,60 TL nin tahsili için Gaziantep 8. İcra Müdürlüğünün 2012/4033esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ve borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulduğundan bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla icra dosyasındaki davalı itirazının iptaline, alacaklar yönünden takibin devamına ve davalının % 40 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemiyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafindan açılan davada Gaziantep 4. İş

Mahkemesinin 25.06.2014 tarih ve E:2013/311, K:2014/311 sayılı karariyla davanın kabulü ile anılan meblağın tahsiline karar verildiği anlaşılmakla,anılan kararlar arasındaki çelişki nedeniyle davacının hak ettiği emekliliği ve emekli aylıklarının ödenmesinin yerine getirilmesi olanaksız hale geldiğinden, söz konusu adli ve idari yargı kararları arasında hüküm uyuşmazlığı bulunduğunun kabulü gerekmektedir.

HÜKÜM UYUŞMAZLIĞININ ESASININ İNCELENMESİ :
Uyuşmazlık, davacının 1.7.2005 tarihinden itibaren 5434 sayılıKanun hükümlerine göre emekli aylığı aldığı, Mersin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 13.8.2009 tarihli yazılarında Kurum müfettişlerince yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen Müfettiş Raporunda 8.5.2005 ila 23.6.2005 tarihleri arasındaki SSK'ya tabi çalışmalarının sahte işçilik olarak tespit edildiği, bundan dolayı askerlik borçlanmasının da iptal edildiğinin bildirildiği, 18.5.2005-23.6.2005 tarihleri arasındaki dönemdeki sigortalıhizmetinin sahte işçilik olduğunun tespit edildiğinden bahisle askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptal edilip, 01.07.2005 ila 30.09.2009tarihleri arasındaki dönemde yersiz ödemede bulunulup bulunulmadığının tespitine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının, Mersin Emniyet Müdürlüğükadrosunda polis memuru olarak görev yapmakta iken 29.8.2000 tarihinde ilişiğinin kesildiği, 06.09.2004 tarihinde Sandıktan emekli aylığı bağlanmasıiçin yaptığı başvuru üzerine, Sandığa tabi 16 yıl 10 ay 14 gün fiili hizmet süresi, 4 yıl 2 ay 19 gün fiili hizmet zammı ve Bağ-kur'a tabi 2 yıl 5 ay hizmeti olmak üzere 23 yıl 6 ay 3 gün hizmetinin olduğunun anlaşılmasınedeniyle hizmeti yetersiz olduğu için aylık bağlanamadığı, ancak 1479sayılı Kanun'a veya 506 sayılı Kanun'a tabi olarak çalışarak hizmet yılınıdoldurmasi, ayrıca 4759 sayılı Kanun uyarınca tabi olduğu yaşınıdoldurduktan sonra başvurusu halinde 2829 sayılı Kanun gereğince yeniden incelenebileceğinin bildirildiği, 28.06.2005 tarihli dilekçe ile 506 sayılıKanuna tabi olarak 37 gün çalıştığı, bu arada askerlik süresini 1 yıl 6 ay borçlandığı ve toplam 25 yıl hizmetinin bulunduğundan bahisle emekli aylığı bağlanması için idareye başvurması üzerine 1.7.2005 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre emekli aylığı bağlandığı,Mersin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 13.8.2009 tarihli yazılarında Kurum müfettişlerince yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen MüfettişRaporunda 8.5.2005 ila 23.6.2005 tarihleri arasındaki SSK'ya tabi çalışmalarının sahte işçilik olarak tespit edildiği, bundan dolayı askerlik borçlanmasının da iptal edildiğinin bildirildiği, 18.5.2005-23.6.2005tarihleri arasındaki dönemdeki sigortalı hizmetinin sahte işçilik olduğunun tespit edildiğinden bahisle askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptal edilip, 01.07.2005 ila 30.09.2009 tarihleri arasındaki dönemde yersiz ödenen 42.289,50-TL'nin adına borç çıkarıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, davacının anılan döneme ait çalışmalarının sahte işçilik olduğu yönünde bir yargı kararı bulunup bulunmadığının saptanmasıamacıyla İdare Mahkemesince yapılan araştırmada, K. UluslararasıTaşımacılık Gıda Elektronik İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile davacı hakkında savcılığa yapılan suç duyuru sonucunda adli yargıda açılmış bir dava olup olmadığı hususu davalı idareden, davacıdan ve Mersin Cumhuriyet Başsavcılığından sorulmuş, ara kararına verilen cevaplardan, söz konusu husus ile ilgili olarak Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacının anılan döneme ait çalışmalarının sahte işçilik olduğu yönünde bir yargı kararı bulunmadığı anlaşıldığından, sadece müfettiş raporuna dayanılarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

SONUÇ:
1-Gaziantep 4. İş Mahkemesinin 25.06.2014 tarih ve E:2013/311,K:2014/311 sayılı kararıyla, Ankara 9. Ídare Mahkemesinin 27.01.2015tarih ve E:2014/1194, K:2015/69 sayılı kararı arasında hüküm uyuşmazlığıbulunduğuna;
2-Gaziantep 4. İş Mahkemesinin 25.06.2014 tarih ve E:2013/311,K:2014/311 sayılı kararının kaldırılmasına;
3-Ankara 9. Ídare Mahkemesinin 27.01.2015 tarih ve E:2014/1194,K:2015/69 sayılı kararının kabulüne;
Bu suretle hüküm uyuşmazlığının giderilmesi gerektiği..." yolunda düşünce vermiştir.

5-b) YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI; Hüküm uyuşmazlığına konu edilen kararların özetine yer verdikten sonra;“MEVZUAT YÖNÜNDEN İNCELEME: İdari ve adli yargı kararlarıarasında oluştuğu ileri sürülen hüküm uyuşmazlığının çözümü için;öncelikle hüküm uyuşmazlığının oluşup oluşmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 2592 sayılı Kanun ile değişik 24. maddesinin birinci fikrasında, “7 nci maddede gösterilen yargi mercileri tarafindan, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde hüküm uyuşmazlığının varlığı kabul edilir hükmü yer almaktadır.
Anılan hükme göre, hüküm uyuşmazlığının varlığı için:
a- Uyuşmazlık konusu hükümlerin, adli ve idari yargı mercileri tarafindan verilmesi,
b- Konu, dava sebebi ve taraflardan en az birinin aynı olmasi,

c- Her iki kararın da kesinleşmiş olması,
d- Kararlarda davanın esasının hükme bağlanması,
e- Kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunmasi,
Koşullarının birlikte gerçekleşmesi aranmaktadır.
Hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülen kararların incelenmesinde; ortada, adli ve idari yargı yerlerince verilmiş ve yasa yollarına başvurularak şeklen kesinleşmiş; taraflarından en az birinin aynıolduğu kararların bulunduğu ve tüm kararlarda da davanın esasının hükme bağlandığı ve yasa yollarının tüketildiği anlaşılmıştır.

Hüküm uyuşmazlığı talebine konu Ankara 9. İdare Mahkemesi kararında, davacının 01.07.2005-30.09.2009 tarihleri arasındaki döneme ait çalışmalarının sahte işçilik olduğu yönünde bir yargı kararı bulunmadığıgörüldüğünden, sadece müfettiş raporuna dayanılarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptaline ilişkin işlem ile anılan döneme ilişkin 42.289,50 TL'nin davacı adına borç çıkartılmasına ilişkin işlemin iptal edilmesine karşın, İş Mahkemesi kararında ise, kurum müfettişi tarafindan düzenlenen raporun aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğu,müfettiş raporunun aksinin ispatı hususu gerçekleşmediğinden hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli bilirkişi raporu kapsamında sübut bulan davanın kabulüyle Gaziantep 8. İcra Müdürlüğünün E.2012/4033sayılı dosyasındaki davalı itirazının iptaline ve takibin devamına, farklı bir deyişle anılan meblağın tahsiline karar verildiği anlaşılmakla, İdare Mahkemesi ile İş Mahkemesi kararları arasında oluşan çelişki nedeni ile davacının hak ettiği emekliliği ve emekli aylıklarının ödenmesinin yerine getirilmesinin olanaksız hale geldiği, bu duruma göre, söz konusu adli ve idari yargı kararları arasında hüküm uyuşmazlığı bulunduğu kabul edilmelidir.

Somut olayda uyuşmazlık, davacının 01.07.2005 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre emekli aylığı aldığı, Kurum müfettişlerince yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen müfettişraporunda 08.05.2005-23.06.2005 tarihleri arasındaki SSK'ya tabi çalışmalarının sahte işçilik olarak tespit edildiği, bundan dolayı 18.05.200523.06.2005 tarihleri arasındaki dönemdeki sigortalı hizmetinin sahte işçilik olduğunun tespit edildiğinden bahisle askerlik borçlanmasının ve emekli ayliğının iptal edilmesinin ve 01/07/2005-30/09/2009 tarihleri arasındaki dönemde yapılan ödemelerin yersiz hale geldiği yönündeki tespitin hukuka uygun olup olmadığının tespitine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının, Mersin Emniyet Müdürlüğükadrosunda polis memuru olarak görev yapmakta iken 29/08/2000 tarihinde ilişiğinin kesildiği, 06/09/2004 tarihinde emekli aylığı bağlanması için 

yaptığı başvuru üzerine, Sandığa tabi 16 yıl 10 ay 14 gün fiili hizmet süresi,4 yıl 2 ay 19 gün fiili hizmet zammı ve Bağ-Kur'a tabi 2 yıl 5 ay hizmeti olmak üzere 23 yıl 6 ay 3 gün hizmetinin olduğunun anlaşılması nedeniyle hizmeti yetersiz olduğu için aylık bağlanamadığı, ancak 1479 sayılı Kanuna veya 506 sayılı Kanuna tabi olarak çalışarak hizmet yılını doldurmasi,ayrıca 4759 sayılı Kanun uyarınca tabi olduğu yaşını doldurduktan sonra başvurması halinde durumunun 2829 sayılı Kanun gereğince yeniden incelenebileceğinin bildirildiği, 28/06/2005 tarihli dilekçe ile 506 sayılıKanuna tabi olarak 37 gün çalıştığı, bu arada askerlik süresini 1 yıl 6 ay borçlandığı ve toplam 25 yıl hizmeti bulunduğundan bahisle emekli aylığıbağlanması için idareye yeniden başvurması üzerine 01/07/2005 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre emekli aylığı bağlandığı,Mersin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 13/08/2009 tarihli yazılarında Kurum müfettişlerince yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen müfettişraporunda 08/05/2005-23/06/2005 tarihleri arasındaki SSK'ya tabi çalışmalarının sahte işçilik olarak tespit edildiği, bundan dolayı askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptal edilip, adına 01/07/200530/09/2009 tarihleri arasındaki dönemde yersiz ödenen 42.289,50 TL'nin borç çıkartıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, davacının anılan döneme ait çalışmalarının sahte işçilik olduğu yönünde bir yargı kararı bulunup bulunmadığının saptanmasıamacıyla İdare Mahkemesince yapılan araştırmada, Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı hakkında kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçundan yapılan soruşturma sonucunda 07/03/2012 tarihli ve Sor.2009/29123, K.2012/4563 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, bu itibarla davacının anılan döneme ait çalışmalarının sahte işçilik olduğu yönünde bir yargı kararı bulunmadığı, İş Mahkemesinde yapılan yargılama sırasında alınan 25/03/2014 tarihli bilirkişi raporunun yetersiz olduğu ve gerekçeli kararda davacı hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara neden itibar edilmediğinin yeterince tartışılmadığıanlaşıldığından, sadece tek taraflı olarak düzenlenen müfettiş raporuna dayanılarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

SONUÇ:
1.) Ankara 9. İdare Mahkemesinin 27/01/2015 tarihli ve E.2014/1194, K.2015/69 sayılı kararı ile Gaziantep 4. İş Mahkemesinin 25/06/2014 tarihli ve E.2013/311, K. 2014/311 sayılı kararı arasında hüküm uyuşmazlığı bulunduğunun kabulüne,
2.) Gaziantep 4. İş Mahkemesinin 25/06/2014 tarihli ve E.2013/311, K. 2014/311 sayılı kararının kaldırılmasına; Ankara 9. İdare Mahkemesinin 27/01/2015 tarihli ve E.2014/1194, K.2015/69 sayılıkararinin benimsenmesine,

Karar verilmesi suretiyle hüküm uyuşmazlığının giderilmesinin mümkün olduğu ...” yolunda düşünce vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık Mahkemesinin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'in katilımlarıyla yapılan 23.12.2019günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME:
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un “Mahkemenin görevi” başlığını taşıyan 1. maddesinde,“Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksek mahkemedir.(...) " denilmiş; 24. maddesinde ise,1 nci maddede gösterilen yargı mercileri tarafindan, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde hüküm uyuşmazlığının varlığının kabul edileceği belirtilmiştir.
Anılan hükme göre, hüküm uyuşmazlığının varlığı için:
a) Uyuşmazlık yaratan hükümlerin, adli ve idari yargı mercileri tarafindan verilmesi,
b) Konu, dava sebebi ve taraflardan en az birinin aynı olmasi,
c) Her iki kararın da kesinleşmiş olması,
d) Kararlarda davanın esasının hükme bağlanması,
e) Kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunması koşullarının birlikte gerçekleşmesi aranmaktadır.

Hüküm uyuşmazlığı bulunduğu ileri sürülen idari yargı ve adli yargı kararlarının incelenmesinden; ortada idari (Ankara 9. İdare Mahkemesinin 27.01.2015 tarih ve E:2014/1194, K:2015/69 sayıli) ve adli (Gaziantep 4. İş Mahkemesinin 25.06.2014 tarih ve E:2013/311,K:2014/311 sayılı) yargı yerlerince verilmiş ve kesinleşmiş kararlar bulunduğu; davanın taraflarının aynı olduğu anlaşılmıştır.
Konu ve dava sebebinin aynı olup olmadığının incelenmesinden:
Uyuşmazlık, davacınin 18/05/2005- 23/06/2005 tarihleri arasındaki dönem için sigortalı hizmetinin sahte işçilik olduğunun tespit edildiğinden bahisle askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptali işlemi ile 01/07/2005- 30/09/2009 tarihleri arasındaki döneme ilişkin 42.289,50 TL'nin davacı adına borç çıkartılmasına ilişkin işlemden kaynaklanmaktadır.


O.K.'nın vekilince, müvekkilinin sigortalı hizmetinin sahte işçilik olduğunun tespit edildiğinden bahisle askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptali işlemi ile belirtilen döneme ilişkin müvekkili adına borççıkartılmasına ilişkin işlemin iptali ve yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle idari yargıda dava açılırken; Sosyal Güvenlik Kurumu vekili tarafindan, O.K.'nın kurumdan emekli maaşı almakta iken hizmet yetersizliği nedeniyle aylıklarının kesildiği, adı geçenin yersiz almış olduğu 42.289,52 TL ve 22.343,08 TL faiziyle birlikte toplam 64.632,60 TL.nin tahsili için Gaziantep 8. İcra Müdürlüğünün 2012/4033 esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı ancak borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulduğu öne sürülerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla icra dosyasındaki davalı (O.K.) itirazının iptaline, alacaklar yönünden takibin devamına ve davalının % 40 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemiyle adli yargıda dava açıldığıgörülmektedir.
Dava sebebi; talep sonucunu haklı göstermeye yarayan maddi vakıalar iken dava konusu; netice-i taleptir. Olayımızda her iki davanın sebebi, davacının 18/05/2005- 23/06/2005 tarihleri arasındaki dönem için sigortalı hizmetinin sahte işçilik olduğunun tespit edildiğinden bahisle askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptali işlemi ile 01/07/200530/09/2009 tarihleri arasındaki döneme ilişkin 42.289,50 TL'nin davacıadına borç çıkartılmasına ilişkindir. Bir taraf, sigortalı hizmetin gerçek olduğu iddiası ile emekli aylığının iptal edilmemesi ve borç çıkarılmamasıgerektiğini; diğer taraf ise tam aksine, davacının sigortalı hizmetin sahte olduğundan bahisle tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığıiddia ve savunmasında olduğundan, her iki dava sebebi yani maddi vakialar aynidir.
Dava konusuna gelince; idari yargida davanın konusu; davacının emeklilik borçlanmasının iptal edilmesi üzerine ödenen emekli aylıklarının borç çıkarılması olarak belirlenirken, adli yargıda da mevzuata aykırılık bulunduğu iddiası ile yapılan maaş ödemelerinin ve faizinin idareye geri ödenmesine ilişkin olması nedeniyle hüküm uyuşmazlığı olduğu iddia edilen kararlar arasında dava konuları da aynıdır.
Kararlardan işin esasının hükme bağlanmasının incelenmesinden;O.K.'nın(daha sonra mirasçılarının) vekili tarafından idari yargıda açılan dava sonunda; davacının anılan döneme ait çalışmalarının sahte işçilik olduğu yönünde bir yargı kararı bulunmadığı anlaşıldığından, sadece müfettiş raporuna dayanılarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının maaşından yapılan kesintilerin, kesintilerin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verildiği; Sosyal Güvenlik Kurumu vekili tarafindan adli yargıda açılan dava sonunda;

müfettiş raporunun aksinin ispatı hususu gerçekleşmediğinden hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli bilirkişi raporu kapsamında sübut bulan davanın kabulüne,İcra Müdürlüğünün icra takip dosyasındaki davalıitirazının asıl alacak, işlemiş faizler toplamı üzerinden iptaline ve takibin devamına; asıl alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği ve kararların kesinleştiği anlaşılmaktadır. Bu durumda her iki kararda da işin esasının hükme bağlandığı açıktır.
Hüküm uyuşmazlığının kabul edilebilmesi için öngörülen bir diğer husus ise; kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız bulunmasidır.
İdari yargıda yapılan yargılama sonucu idari işlemin iptaline ve yapılan kesintilerin ödenmesine karar verilirken, adli yargıda idari işlem hukuka uygun olduğundan, idarece yapılan takibin devamına karar verilmesiyle; kararlar arasındaki çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesi olanaksız hale getirilmiştir 
Bu durumda, 2247 sayılı Yasa'nın 24. Maddesinde açıklandığıüzere; taraflari, konusu ve dava sebebi aynı olan ve kesinleşmiş kararlar arasında hüküm uyuşmazlığı doğduğundan; kararlar arasında çelişki nedeniyle hakkın yerine getirilmesinin olanaksız hale geldiği açıktır.
Belirtilen nedenlerle;
1- Ankara 9. İdare Mahkemesi ile Gaziantep 4. İş Mahkemesinin kararları arasında, 2247 sayılı Yasa'nın 24. Maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği anlaşıldığından hüküm uyuşmazlığı bulunduğu,
2- 2247 sayılı Yasanın 25. maddesi hükümleri uyarınca;
a)İdari Yargılama Usulü Yasası gözetilerek Uyuşmazlık Mahkemesine yapılan başvuruya ait dilekçe ve eklerinin 30 gün içinde cevap verilmek üzere Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’na bildirilmesi,verilen cevabın karşı tarafa tebliği suretiyle dosyanın tekemmülünün sağlanmasi,
b) Usulü işlemler tamamlandıktan ve esas hakkındaki rapor yazıldıktan sonra Başkanlıkça belirlenecek günde işin esasının görüşülmesi..." gerektiğine OY BİRLİĞİ İLE KARAR VERİLMİŞTİR.
Bunun üzerine Uyuşmazlık Mahkemesine yapılan başvuruya ait dilekçe karşı tarafa tebliğ edilmiş; Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığıvekili tarafindan yasal süresi içerisinde verilen cevap dilekçesinde;Gaziantep 4.İş Mahkemesinin kararının kabulüne karar verilmesi talep edilmiştir.
II-ESASIN İNCELENMESİ:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,

Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlariyla yapılan 28.5.2020 günlü toplantısında:
Başvuru dilekçesi ve ekleri, uyuşmazlığa konu edilen kararlara ilişkin dava dosyaları, ilgili Başsavcıların düşünce yazıları, dayanılan Yasa kuralları, taraflarca verilen dilekçe ve ekleri ile Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK'in hazırladığı rapor okunup incelendikten ve ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'IN yazılı düşünceleri doğrultusundaki açıklamaları alındıktan sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Uyuşmazlık, 1.7.2005 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre emekli aylığı alan davacının, 18/05/2005- 23/06/2005tarihleri arasındaki dönem için sigortalı hizmetinin sahte işçilik olduğunun tespit edildiğinden bahisle askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptali işlemi ile 01/07/2005- 30/09/2009 tarihleri arasındaki döneme ilişkin 42.289,50 TL'nin davacı adına borç çıkartılmasına ilişkin işlemden kaynaklanmaktadır.

Dosyalarin incelenmesinden, davacinin, Mersin Emniyet Müdürlüğü kadrosunda polis memuru olarak görev yapmakta iken 29.8.2000 tarihinde ilişiğinin kesildiği, 06.09.2004 tarihinde Sandıktan emekli aylığı bağlanması için yaptığı başvuru üzerine, Sandığa tabi 16 yıl 10 ay 14 gün fiili hizmet süresi, 4 yıl 2 ay 19 gün fiili hizmet zammı ve Bağ-kur'a tabi 2 yıl 5 ay hizmeti olmak üzere 23 yıl 6 ay 3 gün hizmetinin olduğunun anlaşılması nedeniyle hizmeti yetersiz olduğu için aylık bağlanamadığı; ancak 1479 sayılı Kanun'a veya 506 sayılı Kanun'a tabi olarak çalışarak hizmet yılını doldurmasi, ayrıca 4759 sayılı Kanun uyarınca tabi olduğu yaşını doldurduktan sonra başvurusu halinde 2829 sayılı Kanun gereğince durumunun yeniden incelenebileceğinin bildirildiği;28.06.2005tarihli dilekçe ile 506 sayılı Kanuna tabi olarak 37 gün çalıştığı, bu arada askerlik süresini 1 yıl 6 ay borçlandığı ve toplam 25 yıl hizmetinin bulunduğundan bahisle emekli aylığı bağlanması için idareye başvurmasıüzerine 1.7.2005 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre davacıya emekli aylığı bağlandığı; Mersin Sosyal Güvenlik il Müdürlüğü'nün 13.8.2009 tarihliyazılarında Kurum Müfettişince yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen Müfettiş/İnceleme Raporunda davacının 18.5.2005 ila 23.6.2005 tarihleri arasındaki SSK'ya tabi çalışmalarının sahte işçilik olarak tespit edildiği, bundan dolayı askerlik borçlanmasının da iptal edildiğinin bildirildiği, 18.5.2005-23.6.2005 tarihleri arasındaki dönemdeki sigortalı hizmetinin sahte işçilik olduğunun tespit edildiğinden bahisle askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptal edilip, 01.07.2005 ila 30.09.2009 tarihleri arasındaki dönemde yersiz ödenen 42.289,50-TL'nin adına borç çıkarıldığı anlaşılmaktadır.


Olayda, davacının anılan döneme ait çalışmalarının sahte işçilik olduğu yönünde bir yargı kararı bulunup bulunmadığının saptanmasıamacıyla İdare Mahkemesince yapılan araştırmada. K. UluslararasıTaşımacılık Gıda Elektronik İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile davacı hakkında savcılığa yapılan suç duyuru sonucunda adli yargıda açılmış bir dava olup olmadığı hususunun davalı idareden,davacıdan ve Mersin Cumhuriyet Başsavcılığından sorulduğu; ara kararına verilen cevaplardan, söz konusu husus ile ilgili olarak Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca, davacı hakkında kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçundan yapılan soruşturma sonucunda 07/03/2012 tarihli ve Sor.2009/29123, K.2012/4563 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği; bu itibarla davacının anılan döneme ait çalışmalarının sahte işçilik olduğu yönünde bir yargı kararı bulunmadığı, İş Mahkemesinde yapılan yargılama sırasında alınan 25/03/2014 tarihli bilirkişi raporunun yetersiz olduğu ve gerekçeli kararda davacı hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara neden itibar edilmediğinin yeterince tartışılmadığıanlaşılmıştır.
Bu durumda, davacının anılan döneme ait çalışmalarının sahte işçilik olduğu yönünde bir yargı kararı bulunmadığı anlaşıldığından, sadece müfettiş raporuna dayanılarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre emekli aylığı alan davacının, 18/05/2005- 23/06/2005 tarihleri arasındaki dönem için sigortalı hizmetinin sahte işçilik olduğunun tespit edildiğinden bahisle askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptali işlemi ile yapılan ödemelerin adına borç çıkartılmasına ilişkin işlemin hukuka uygun olmadığının saptanması karşısında; davalı idarece adli yargıda açılan dava sonunda; aksi yöndeki değerlendirme sonucunda davanın kabulüne, İcra Müdürlüğünün icra takip dosyasındaki davalı itirazının asıl alacak, işlemişfaizler toplamı üzerinden iptaline ve takibin devamına; asıl alacağın %40'oranında icra inkar tazminatının davalidan alınarak davaciya verilmesine karar veren Gaziantep 4. İş Mahkemesinin 25.06.2014 tarih ve E:2013/311,K:2014/311 sayılı kararının kaldırılmasına; hukuk ve usule uygun bulunan Ankara 9. Ídare Mahkemesinin 27.01.2015 tarih ve E:2014/1194, K:2015/69sayılı kararının kabulüne ve bu suretle hüküm uyuşmazlığının giderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ : 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre emekli aylığı alan davacının, 18/05/2005- 23/06/2005 tarihleri arasındaki dönem için sigortalıhizmetinin sahte işçilik olduğunun tespit edildiğinden bahisle askerlik borçlanmasının ve emekli aylığının iptali işlemi ile yapılan ödemelerin adına borç çıkartılmasına ilişkin işlemin hukuka uygun olmadığının 

saptanması karşısında; davalı idarece adli yargıda açılan dava sonunda; aksi yöndeki değerlendirme sonucunda davanın kabulüne, İcra Müdürlüğünün icra takip dosyasındaki davalı itirazının asıl alacak, işlemiş faizler toplamıüzerinden iptaline ve takibin devamına; asıl alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davaciya verilmesine karar veren GAZÍANTEP 4. İŞ MAHKEMESİNİN 25.06.2014 tarih ve E:2013/311,K:2014/311 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA; hukuk ve usule uygun bulunan ANKARA 9. İDARE MAHKEMESİNİN 27.01.2015 tarih ve E:2014/1194, K:2015/69 sayılı kararının kabulüne ve bu suretle HÜKÜM UYUŞMAZLIĞININ GİDERİLMESİNE,_28.5.2020 gününde,OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

II-2247 SAYILI KANUN'UN 10. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (OLUMLU GÖREV UYUŞMAZLIĞI ÇIKARMA) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2020/238KARAR NO : 2020/338KARAR TR : 28.05.2020
ÖZET : 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca ihale edilerek sözleşmeye bağlanan "163 kişi ile temizlik, servis, yemek, çamaşır, bahçe bakımı, çevre düzenleme, sağlık hizmetleri, kalorifer hizmetlerinin yapılması hizmeti alımı" işinde, işten çıkan/çıkarılan personellerin kıdem ve ihbar ile yıllık izin ücretlerinin son hak edişten kesilmesi nedeniyle, yapılan kesintilerin iadesi isteminin zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davacı: H.S. Gıda Üretim A.Ş., K. Bilgi İşlem A.Ş.Vekiller : Av. N.P.
Davalı: Eti Maden İşletmeleri Genel MüdürlüğüVekili : Av. A.Y.

O L A Y : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalıidare tarafindan ihalesi yapılan ve uhdesinde kalan "163 personel ile hizmet alımı işi" nedeniyle yapılan son hakediş ödemesinden 89.043,43-TL ve 20.456,49-TL olarak kesilen kidem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti adı altında yapılan kesintilerin iadesi amaciyla 15.11.2018 tarihinde 

yaptıkları başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin; 6552 sayılı yasanın 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra kıdem tazminatı gibi giderlerin sözleşmeye dahil edilmediği, sözleşmeye dahil olmayan bir kalemden ötürü alt işverenden kesinti yapılamayacağı, kıdem tazminatına ilişkin tek sorumlunun personelin çalıştığı kamu idaresinin olduğu,sözleşmenin tüm edimleri yerine getirilmesine rağmen hak edişlerin ödenmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek iptali istimiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
Davalı vekili, süresi içinde verdiği cevap dilekçesinde, davanın adli yargı yerinde çözülmesi gerektiğinden bahisle görev itirazında bulunulmuştur.
ANKARA 17. İDARE MAHKEMESÍ: 8.5.2019 gün ve E:2019/261sayı ile, 2577 sayılı Yasanın 2. maddesinde; Ídari dava türleri, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı açılan iptal davalarının; idari işlem ve eylemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları; kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı açılan davalar olarak sayıldığı; idari yargının idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimini yapmakla görevli olduğu kurala bağlandığı; idari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davalarının; idari dava türlerinden biri olduğu idare hukukunun bilinen ilkelerinden olduğu; idarenin, idare hukuku alanında kamu gücüne dayalı olarak re-sen ve tek yanlı irade açıklaması sonucu tesis etmiş olduğu işlemlere, hukuk alanında yeni durumlar oluşturmasıyla idari işlem kimliği kazandırmakta ve kural olarak bu işlemlerin özel yasal düzenlemeler dışında, idari yargı denetimine tabi bulunduğu; dosyanın incelenmesinden,uyuşmazlığın idare tarafindan ödenen kıdem ve ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretlerinin davacının hakedişinden kesinti yoluyla mahsup yapılıp yapılamayacağına ilişkin olduğu; davacı tarafından buna muvafakat verilmediği ve işlemin iş Kanununa da dayandırılmadığının anlaşıldığı; bu nedenle davacının hakedişlerinden idarenin tek taraflı kamu gücüne dayalıolarak gerçekleştirilen kesinti işleminden kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünde idari yarının görevli olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle,davalı idarenin görev itirazının reddine, Mahkemelerinin bu uyuşmazlıkta görevli olduğuna karar vermiştir.
Davalı Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili tarafından,süresi içinde verilen dilekçe ile olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasıistemiyle başvuruda bulunulması üzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmiştir.

YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI: "... 4734 sayılı

Kanunun 1. maddesinde; "Bu Kanunun amaci, kamu hukukuna tabi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemektir." hükmü, 2. maddesinde; "Aşağıda belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu Kanun hükümlerine göre yürütülür: /a) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağli; döner sermayeli kuruluşlar,birlikler (meslekî kuruluş şeklinde faaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşları hariç), tüzel kişiler, / b) Kamu iktisadi kuruluşları ile iktisadi devlet teşekküllerinden oluşan kamu iktisadi teşebbüsleri, / c) Sosyal güvenlik kuruluşları, fonlar, özel kanunlarla kurulmuş ve kendilerine kamu görevi verilmiş tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar (mesleki kuruluşlar ve vakıf yüksek öğretim kurumlan hariç) ile bağımsız bütçeli kuruluşlar, / d) (a), (b)ve (c) bentlerinde belirtilenlerin doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler, / e) 4603 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar ile bu bankaların doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulunduklarışirketlerin yapım ihaleleri /..." hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 2.maddesinde;
"Bu Kanun, Kamu İhale Kanununa tabi kurum ve kuruluşlar tarafindan söz konusu Kanun hükümlerine göre yapılan ihaleler sonucunda düzenlenen sözleşmeleri kapsar." hükmüne, 4/3. maddesinde; "Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez.Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur."hükmüne yer verilmiştir.
Belirtilen yasal düzenlemeler çerçevesinde, 4734 ve 4735 sayılıKanunun kamu hukukunu ilgilendiren kanunlar olması nedeniyle, sözleşme aşamasına kadar kanuna dayanılarak idarece alınan karar ve yapılan işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların idari yargı yerinde, sözleşme yapıldıktan sonra sözleşme hükümlerinin uygulanması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıkların ise sözleşme ve özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesi gerekmekte ise de, sözleşme yapıldıktan sonra tesis edilse bile sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanmayan, sözleşmeden doğan bir hak veya alacağın takibi niteliğini taşımayan, idarenin kamu gücüne dayanarak ve tek yanlı olarak tesis ettiği İdarî işlemlerin iptali istemiyle açılan veya bu nitelikteki İdarî işlemler nedeniyle doğan tazminat istemleri nedeniyle açılan davaların da İdarî yargı yerinde görülüp 

çözümlenmesi gerektiği tartışmasızdır.
İdari sözleşmeler, idarelerin tek yanlı, kamusal yetkiye dayanarak,kamu hizmetinin gereklerinin yerine getirilmesi için kamu yararı amacı ile taraflar arasında akdedilen ve idareye üstün hak ve yetkiler veren,gerektiğinde tek yanlı değişiklik ve fesih yetkisini de idareye tanıyan nitelikte sözleşmelerdir. Kamu idarelerinin özel hukuk alanında akdettikleri sözleşmelerin ise; idari sözleşme niteliği taşımayıp, özel hukuk kurallarına göre düzenlendiği kuşkusuzdur.

Diğer taraftan, idarelerce mal veya hizmet alımı için ihaleye çıkılması safhasında ihalenin sonuçlanıp kesinleşmesine kadar geçen aşamada tesis edilen işlemlerin idari nitelikte olduğu kabul edilmekte ve bu aşamada ortaya çıkan anlaşmazlıkların çözümünün idari yargı yerlerine,ihalenin kesinleşmesi ve sözleşmenin akdedilmesinden sonraki aşamada idare ile yüklenici arasındaki sözleşmenin uygulanmasından doğan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünün ise özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerlerine ait olduğunda kuşku bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı ile davalı arasinda imzalanan sözleşmeyi takiben, davacının sözleşme hükümlerini yerine getirmesine rağmen, işten çıkan/çıkarılan personellerin kıdem ve ihbar ile yıllık izin ücretlerinin sözleşmeye aykırı olarak son hak edişten kesildiği iddiasıyla davalı ETi Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğüne karşı dava açıldığıanlaşılmıştır.

Bu duruma göre taraflar arasında ihale sözleşmesi ve şartname hükümlerinin uygulanmasından doğan uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesi gerektiği düşünülmektedir.Uyuşmazlık Mahkemesinin 24/12/2018 tarihli ve E.-K.-2018/865-865 sayılıkararında da benzer hususların vurgulandığı görülmektedir.
KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle 2247 sayılı Kanunun 10.ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına gönderilmesine..." şeklinde karar vermiştir.

Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasanın 13. maddesine göre Danıştay Başsavcısı'nın da yazılı düşüncesi istenilmiştir.

DANIŞTAY BAŞSAVCISI: "... Uyuşmazlık konusu olayda, işten çıkan/çıkarılan personellerin kıdem ve ihbar ile yıllık izin ücretleri idarece ödenmiş, bu ödeme karşılığında davacının hakedişinden kesinti yapılmıştır.
Her ne kadar yapılan kesinti, idarece tek tarafli, kamu gücüne dayalı olarak gerçekleştirilen bir kesinti ise de; uyuşmazlığın çözümünde 4857 sayılı İşKanunu hükümleri ile taraflar arasında imzalanan ihale sözleşmesi ile şartname hükümleri uygulanacağından, uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Yasa'nın 13. maddesi 

uyarınca, yapılan başvurunun kabulü gerektiği düşünülmektedir." yolunda düşünce vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan28.05.2020 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyası örneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalıidare vekilinin, anılan Yasa'nın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarak yaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nca,10. maddede öngörülen biçimde, olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN'ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca ihale edilerek sözleşmeye bağlanan "163 kişi ile temizlik, servis, yemek, çamaşır, bahçe bakımi, çevre düzenleme, sağlık hizmetleri, kalorifer hizmetlerinin yapılması hizmeti alımı" işinde, işten çıkan/çıkarılan personellerin kıdem ve ihbar ile yıllık izin ücretlerinin son hak edişten kesilmesi nedeniyle, yapılan kesintilerin iadesi isteminin zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca ihale edilerek sözleşmeye bağlanan "163 kişi ile temizlik, servis,yemek, çamaşır, bahçe bakımı, çevre düzenleme, sağlık hizmetleri, kalorifer hizmetlerinin yapılması hizmeti alımı" işinde, işten çıkan/çıkarılan personellerin kidem ve ihbar ile yıllık izin ücretleri olan 89.043,43-TL ve 20.456,49-TL'nin son hak edişten kesilmesi nedeniyle, yapılan kesintilerin iadesi isteminin zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açıldığıanlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 
"Amaç" başlıklı 1.maddesinde; "Bu Kanunun amaci, kamu hukukuna tabi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemektir." denilmiştir.

“Kapsam" başlıklı 2. maddesinde de; “Aşağıda belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu Kanun hükümlerine göre yürütülür:
a) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler,il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı; döner sermayeli kuruluşlar,birlikler (meslekî kuruluş şeklinde faaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşları hariç), tüzel kişiler,
b) Kamu iktisadi kuruluşları ile iktisadi devlet teşekküllerinden oluşan kamu iktisadi teşebbüsleri,
c) Sosyal güvenlik kuruluşları, fonlar, özel kanunlarla kurulmuş ve kendilerine kamu görevi verilmiş tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar (mesleki kuruluşlar ve vakıf yüksek öğretim kurumları hariç) ile bağımsız bütçeli kuruluşlar,
d) (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilenlerin doğrudan veya dolaylıolarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler,
e) 4603 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar ile bu bankaların doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları şirketlerin yapım ihaleleri.
Ancak, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve bu Fonun hisselerine kismen ya da tamamen sahip olduğu bankalar, 4603 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar ve bu bankaların doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulunduklarışirketler ( (e) bendinde belirtilen yapım ihaleleri hariç) 4603 sayılı Kanun kapsamındaki bankaların 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa tabi gayrimenkul yatırım ortaklıkları ile enerji, su, ulaştırma ve telekomünikasyon sektörlerinde faaliyet gösteren teşebbüs, işletme ve şirketler bu Kanun kapsamı dışındadır." denilmiştir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 
"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Kanun, Kamu İhale Kanununa tabi kurum ve kuruluşlar tarafından söz konusu Kanun hükümlerine göre yapılan ihaleler sonucunda düzenlenen sözleşmeleri kapsar." denilmiş,"İlkeler" başlıklı 4.maddenin 3.fikrasında; "...Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur."denilmiştir.
Belirtilen yasal düzenlemeler çerçevesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun kamu hukukunu ilgilendiren yasalar olması nedeniyle, sözleşme aşamasına kadar yasaya dayanılarak idarece alınan karar ve yapılan işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların idari yargı yerinde, sözleşme yapıldıktan sonra sözleşme 

hükümlerinin uygulanması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıkların ise sözleşme ve özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesi gerekmekte ise de, sözleşme yapıldıktan sonra tesis edilse bile sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanmayan, sözleşmeden doğan bir hak veya alacağın takibi niteliğini taşımayan, idarenin kamu gücüne dayanarak ve tek yanlı olarak tesis ettiği idarî işlemlerin iptali istemiyle açılan veya bu nitelikteki idarî işlemler nedeniyle doğan tazminat istemleri nedeniyle açılan davaların da idarî yargı yerinde görülüp çözümlenmesi gerektiği tartışmasizdır.

İdari sözleşmeler, idarelerin tek yanlı, kamusal yetkiye dayanarak,kamu hizmetinin gereklerinin yerine getirilmesi için kamu yararı amacı ile taraflar arasında akdedilen ve idareye üstün hak ve yetkiler veren,gerektiğinde tek yanlı değişiklik ve fesih yetkisini de idareye tanıyan nitelikte sözleşmelerdir. Kamu idarelerinin özel hukuk alanında akdettikleri sözleşmelerin ise; idari sözleşme niteliği taşımayıp, özel hukuk kurallarına göre düzenlendiği kuşkusuzdur.

Öte yandan, idarelerce mal veya hizmet alımı için ihaleye çıkılmasısafhasında ihalenin sonuçlanıp kesinleşmesine kadar geçen aşamada tesis edilen işlemlerin idari nitelikte olduğu kabul edilmekte ve bu aşamada ortaya çıkan anlaşmazlıkların çözümünün idari yargı yerlerine, ihalenin kesinleşmesi ve sözleşmenin akdedilmesinden sonraki aşamada idare ile yüklenici arasındaki sözleşmenin uygulanmasından doğan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünün ise özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerlerine ait olduğunda kuşku bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, Yargitay Cumhuriyet Başsavcısı'nca yapılan başvurunun kabulü ile davalı vekilinin görev itirazının reddine ilişkin Ankara 17. İdare Mahkemesinin 8.5.2019 gün ve 2019/261 sayılı görevlilik kararının kaldırılması gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nca yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile davalı vekilinin görev itirazının reddine ilişkin Ankara 17.İdare Mahkemesinin 8.5.2019 gün ve 2019/261 sayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.05.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.


III-2247 SAYILI KANUN'UN 14. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (OLUMSUZ GÖREV UYUŞMAZLIĞI) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
1-ESAS NO : 2020/17KARAR NO : 2020/310KARAR TR : 28.05.2020
ÖZET : Davalı İdarece 5393 sayılı Kanun'un 69.maddesi gereğince davacıadına yapılan sosyal konut tahsisinin; konut bedellerinin zamanında ödenmemesi nedeniyle Sosyal Konut Tahsis Sözleşmesi'nin 5. maddesi uyarınca iptaline ilişkin Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davacı: A.B.

Vekili : Av. M.F.M.

Davali : Şahinbey Belediye Başkanlığı
Vekilleri : Av. M.G.K., Av. Ö.D.

O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde; Şahinbey Belediye Başkanlıği, Gecekondu ve Sosyal Konutlar Müdürlüğü tarafından müvekkiline tahsis edilen sosyal konutla ilgili olarak; tahsis sözleşmesinin 5. maddesine aykirılık nedeniyle tahsis işleminin Belediye Encümeninin 20.12.2017 tarih ve 6278 sayılı kararı ile iptal edildiğinin, 07.02.2018 tarih 201800295 sayılı yazı ile bildirildiğini; müvekkilinin hastanede yattığıesnada davalı belediyeye sosyal konutuyla ilgili olarak birkaç taksitini geciktirdiğini, hastaneden çıktıktan sonra ise biriken taksitleri faizi ile birlikte toplu halde yatırdığıni, akabinde davalı Belediyenin 28.12.2017tarih ve 201704986 sayılı yazısı ile müvekkilinin konut tahsisi işleminin encümen kararı ile iptal edildiğini öğrendiğini, bu encümen kararının müvekkiline tebliğ edilemediğini, sadece yukarıda tarih ve sayı numarasıbelirtilen yazının tebliğ edilmiş olduğunu; yapılan bu bildirim üzerine müvekkilinin, konut tahsisinin iptali işlemi ve encümen kararının ortadan kaldırılması talep ettiğini, ancak davalı idarenin, 07.02.2018 tarih ve 201800295 sayılı yazı ile talebini reddetmesi üzerine dava açma zorunluluğu doğduğunu; müvekkiline tebliğ edilen Sosyal Konut Tahsis İptali konulu 28.12.2017 tarih ve 201704986 sayılı yazıda; Mavikent 3. Etap Konutlarında, hak sahibi olduğu konutla ilgili olarak müvekkiline yapılan tebligata rağmen ödemeleri yapmadiğından bahisle, sosyal konut tahsisinin Belediye Encümeninin 20.12.2017 tarih ve 6278 karariyla iptal edildiğinin belirtildiğini; bu karar tebliğ edilmese dahi, tebliğ edilen yazı içeriğinde yer alan ifadenin gerçeği yansıtmadığını; Sözleşmenin 5. maddesinde, “Art arda 3 taksit ödenmemesi veya toplam 3 taksitin ödenmemesi durumunda,borcun gecikme faizleri ile birlikte 30 gün içinde ödenmesi ilgiliye yazılı

olarak bildirilir.Buna rağmen borcun ödenmemesi halinde tahsis iptal edilir... " denildiğini; buna göre, tahsisin iptal edilebilmesi için öncelikle ödenmeyen taksitlerin 30 gün içerisinde ödenmesi gerektiğine dair yazılı bir ihtarın müvekkiline tebliğ edilmesinin gerektiğini; bu tebliğ yapılmaksızın doğrudan doğruya tahsisin iptalinin sözleşme hükümlerine aykırı olduğunu,müvekkiline bu konuda bir yazı gönderilmediğini; diğer taraftan, sosyal konut tahsisi işleminin iptaline yönelik belediye işleminin hukuka aykırıolduğunu, 28.12.2017 tarih ve 201704986 sayılı yazı müvekkiline tebliğedilmeden önce, işleme konu olan tüm taksitlerin müvekkilce ödenmek istendiğini, davalı tarafından herhangi bir ihtirazı kayıt belirtilmeksizin faiziyle birlikte tahsil olunduğunu ifade ederek; müvekkili aleyhine yapılan Sosyal Konut Tahsisini İptali işleminin ve bu yönde alındığı belirtilen Encümen kararının iptaline karar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde dava açmiştir.
GAZİANTEP 2.İDARE MAHKEMESÍ: 9.4.2018 gün ve E:2018/196, K:2018/438 sayı ile, “(...) Gerek Uyuşmazlık Mahkemesinin gerekse Danıştay'ın yerleşik kararlarına göre, idarelerce ilgililer arasında yapılan sözleşmelerde sözleşmenin imzalanması öncesi uyuşmazlıkların görüm ve çözümü idari yargının, sözleşmenin yapılmasından sonra doğan uyuşmazlıkların çözümü ise adli yargının görev alanına girmektedir.
Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden, davalı idarenin sosyal konut projesi kapsamında yaptırdığı Gaziantep İli, Şahinbey İlçesi,Mavikent Mahallesi, 135007 sokak.No:3/l Al Blok İç Kapı No: 11adresindeki konutun 5393 sayılı Kanun'un 69.maddesi uyarınca 06.08.2013tarih ve 141 sayılı kararla hak sahibi olarak belirlenen davacıya tahsisinin yapılarak 05/12/2014 tarihinde "Mavikent-3" Sosyal Konutların Tahsis Sözleşmesi imzalanarak konutun davacıya devrinin yapıldığı, davacıtarafindan söz konusu sözleşme hükümleri uyarınca aylık taksitlerin zamanında ödenmemesi üzerine Sosyal Konut Tahsis Sözleşmesi'nin 5.maddesi uyarınca Belediye Encümeni'nin 20/12/2017 tarih ve 6278 sayılıkararıyla tahsisin iptaline karar verildiği, bu işlemin iptali istemi ile bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu anlamda, dava konusu uyuşmazlığa esas olan hükümleri ve içeriği değerlendirilen sözleşmenin, davalı idarenin kamusal üstünlük ve ayrıcalıklarına dayanmadığı, davalı idareye kamusal nitelikte üstün hak ve yetkiler tanıyan hüküm ve koşullar içermemesi nedeniyle idari bir sözleme niteliğinin bulunmadığı, sözleşme serbestisi içinde ve tarafların eşitliğine uygun bir şekilde imzalanan özel hukuk sözleşmesi olduğu ve dolayısıyla davacılar ile davalı idare arasında yapılan sözleşme hükümleri doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemin, özel hukuk hükümlerine tabi olduğu, bu konudaki ihtilafın görüm ve çözümünün adli yargımahkemelerinin görev ve yetkisine girdiği sonucuna ulaşılmıştır.

(...)
Açıklanan nedenlerle davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine..."karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

Davacı vekili bu defa; müvekkili aleyhine yapılan sosyal konut tahsisini iptali işleminin ve bu yönde alındığı belirtilen Encümen Kararının hukuken sözleşmeyi geçersiz kılmayacağının tespitine; olmadığı takdirde tahsisin iptali nedeniyle tüm menfi ve müspet zararlarının faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmiştir.

GAZÍANTEP 8.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 10.9.2019 gün ve E:2018/324, K:2019/262 sayı ile, “(.….)Dosya tüm kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep etmiş olduğu işlem, Şahinbey Belediyesi Encümeni kararının işlenmesinin iptaline ilişkindir. Encümence alınan karar ancak İdare Mahkemesi tarafindan iptal edilebilir, İdare Mahkemesince iptal edildiği takdirde dava açanın talebi yerine gelmiş olur.
İdarenin takdirinde olan bir husus ile ilgili olarak Adli Mahkemelerin karar vermesi yasal olarak mümkün değildir bu nedenlerle mahkememizde açılan davada 6100 sayılı HMK'nın 114/c maddesi mahkemenin görevli olmasını dava şartı olarak kabul etmiştir. 115. maddede ise "Mahkeme dava şartı noksanliğını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir."şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Bu tür davaların İdare Mahkemesinde görülmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılarak mahkememizce Görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda izah olunan nedenlerle;
1-Dosyanın Görev Yönünden REDDİNE,
2-Görevli ve Yetkili Mahkemenin Gaziantep İdare Mahkemesinin olduğuna,
3-Karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın Gaziantep Nöbetçi İdare Mahkemesine gönderilmesine, (.….)" karar vermiş; davacı vekilinin tavzih talebi üzerine, Mahkemece 14.10.2019 tarihinde; aynı Esas ve Karar no.ile; “(...), İki adli yargı kolu görevsizlik kararı verince ortaya görev uyuşmazlığının meydana geldiği; gerekçeli kararda Gaziantep İdare Mahkemesine gönderilmesine kisminın sehven yapılan hata neticesinde geçtiği, taraf vekillerinin talebi üzerine bu durumun tavzih ile düzeltilerek Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesini talep ettikleri görülmüştür.
Mahkememizce dilekçe ve dosya incelenmiş, "HMK 304.Maddesine göre; hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar düzeltilebilir." maddesi uyarınca tarafların tavzih talebi kabul edilerek gerekçeli kararda geçen Gaziantep İdare Mahkemesine gönderilmesine kısmının KALDIRILARAK Uyuşmazlık Mahkemesine 

gönderilmesine şeklinde DÜZELTİLMESİ uygun görülmüş olmakla;kararın istinaf edilmeksizin karar kesinleştiğinde tavzih ile bu şekilde DÜZELTİLMESİNE karar verilmiştir.

KARAR: Yukarıda izah olunan nedenlerle;
1-Mahkememizin 2018/324 Esas ve 2019/262 Karar sayılıdosyamızin kararının 3. Maddesinde geçen Gaziantep İdare Mahkemesine gönderilmesine kisminın çıkarılarak,yerine UYUŞMAZLIK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE yazılmak suretiyle bu şekilde tavzihine;(.….)" karar vermiş; bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 28.5.2020 günlü toplantısında:
I-ILK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, adli ve idari yargi yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde; “sosyal konut tahsisinin iptaline yönelik Belediye Encümeni kararının iptali istemi"yönünden olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, adli yargı dosyasının;davacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararını veren Mahkemece,15. maddede uyarınca, önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyasının UYAP üzerinden temin edilen bir örneği ile birlikte Uyuşmazlık mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
I-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamalarıdadinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Davalı İdarece 5393 sayılı Kanun'un 69.maddesi gereğince davacı adına yapılan sosyal konut tahsisinin; konut bedellerinin zamanında ödenmemesi nedeniyle Sosyal Konut Tahsis Sözleşmesi'nin 5. maddesi uyarınca iptaline ilişkin Belediye Encümeni'nin 20/12/2017 tarih ve 6278sayılı kararının iptali isteminden ibarettir.

5393 sayılı Belediye Kanununun "Meclisin Görev ve Yetkileri'başlıklı 18.maddesinin e bendinde, “e) Taşınmaz mal alımına, satımına,takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin 

kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek."; hükmüne;"Encümenin Görev ve Yetkileri" başlıklı 34.maddesinin g bendinde, “g)Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarınıuygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek."hükmüne;“Arsa ve konut üretimi” başlıklı 69.maddesinde, “Belediye;düzenli kentleşmeyi sağlamak, beldenin konut, sanayi ve ticaret alanıihtiyacını karşılamak amacıyla belediye ve mücavir alan sınırları içinde,özel kanunlarına göre korunması gerekli yerler ile tarım arazileri hariçimarlı ve alt yapılı arsalar üretmek; konut, toplu konut yapmak, satmak,kiralamak ve bu amaçlarla arazi satın almak, kamulaştırma yapmak, bu arsaları trampa etmek, bu konuda ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşları ve bankalarla iş birliği yapmak ve gerektiğinde onlarla ortak projeler gerçekleştirmek yetkisine sahiptir.

Belediye, bu amaçla bütçesinden gerekli parayı ayırmak suretiyle işletme tesis edebilir.

Arsalar hariç üretilen konut ve işyerlerinin satışı 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tâbi değildir. O belediye ve mücavir alan sınırlarıiçinde kendisine, eşine veya onsekiz yaşından küçük çocuklarına ait konutu olmayan dar gelirli kişiler ile afete maruz kalanlara, sanayi bölgelerinden nakledileceklere ve üyelerinin tamamı bu durumda olan kooperatiflere,bedeli 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerinegöre oluşturulan takdir komisyonu tarafindan belirlenecek tutardan aşağı olmamak üzere arsa tahsisi yapılabilir. Durumları 775 sayılı Gecekondu Kanununun 25 inci maddesine uyan kimselere de bu maddeye göre arsa ve konut sağlanabilir.Bu fikranın uygulama esasları, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanacak çerçeve yönetmeliğe uygun olarak belediye meclisleri tarafindan çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinde, “1.(Değişik: 10/6/1994-4001/1 md.) Ídari dava türleri şunlardır:
a) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27,K:1995/47 sayıli kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) Ídarîişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafindan açılan iptal davalari,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargi davalari,
c) (Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.

2. İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığıkararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler. (...)” hükmü yer almiştir.
Uygulama ve öğretide, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütümü sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları kesin ve yürütülmesi gerekli işlemler, idari işlem olarak tanımlanmaktadır. Buna göre, bir işlemin idari işlem olarak kabul edilebilmesi için bu işlemi kamu idaresinin yapmasi, kamu hizmetinin yürütülmesi amacıyla tesis edilmiş bulunmasi, kamu idaresinin tek taraflıirade açıklamasının ürünü olması ve kesin ve icraî nitelikte olmasıgerekmektedir.
Dava dosyasınin incelenmesinden, davalı idarenin sosyal konut projesi kapsamında yaptırdığı Gaziantep İli, Şahinbey İlçesi, Mavikent Mahallesi, 135007 sokak.No:3/l Al Blok İç Kapı No: 11 adresindeki konutun 5393 sayılı Kanun'un 69.maddesi uyarınca 06.08.2013 tarih ve 141sayılı kararla hak sahibi olarak belirlenen davacıya tahsisinin yapılarak 05/12/2014 tarihinde "Mavikent-3" Sosyal Konutların Tahsis Sözleşmesi imzalanarak konutun davacıya devrinin yapıldığı; sosyal konut tahsisinden itibaren davacı tarafin ödemelerini yapmadiğı, kendisine yapılan tebligatlara rağmen ödemeleri gerçekleştirmediğinden bahisle; Sosyal Konut Tahsis Sözleşmesi’nin 5.maddesinde yer alan “Sosyal Konut bedeline ilişkin taksit ödemelerinin eksik yapılmasıveya hiç yapılmaması durumunda 21.07.1953 tarihli ve 6183 Sayılı Amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanununun 51. Maddesi gereğince belirlenen oranda aylik gecikme zammı alınır. Art Arda 3 taksit ödenmemesi veya toplam 3 taksitin ödenmemesi durumunda borcun gecikme faizleriyle birlikte ödenmesi ilgiliye yazıyla bildirilir. Buna rağmen borcun ödenmemesi halinde tahsis iptal edilir” hükmüne istinaden Belediye Encümeni'nin 20/12/2017 tarih ve 6278 sayılı kararıyla tahsisin iptaline karar verildiği, bu işlemin iptali istemi ile bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Olayda, davalı idare tarafindan, 5393 sayılı Kanunda sayılan görevleri kapsamında, aynı Kanunun 69.maddesi gereğince Belediye Meclisinin kararıyla dar gelirli vatandaşlara konut yapılarak tahsisinin gerçekleştirilmesi; tahsisten sonra tahsis sözleşmesine aykırılık saptanmasınedeniyle Belediye Encümeni kararıyla tahsisin iptal edilmesinin birer idari işlem olduğu; davacı tarafından, yükümlülüklerini yerine getirdiği, idarece yapılması gereken ön işlemlerin yapılmadığı ileri sürülerek, işlemin iptalinin 

istenildiği gözetildiğinde; idari işlemlerin uygulanması nedeniyle ortaya çıkan bu uyuşmazlığın çözümünün, yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde idari yargının görev alanına girdiği açıktır.
Her ne kadar davacı ile davalı arasında ortaya çıkan ihtilaf bir yönüyle sözleşmeye dayanmakta ve bu itibarla olaya özel hukuk hükümleri gereğince adli yargı yerinde bakılması gerektiği düşünülebilir ise de; söz konusu sözleşmenin davalı belediyenin Yasadan kaynaklanan görevleri kapsamında, idarenin tek taraflı kamu gücüne dayalı irade beyanı ile ortaya konulup düzenlendiği; sözleşmenin bir idari sözleşme, bu sözleşme hükümlerine aykırılık nedeniyle Encümen kararıyla tesis edilen işlemin de bir idari işlem olarak kabul edilmesi ve bu nedenlerle davaya idari yargıyerinde bakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, Gaziantep 2.İdare Mahkemesinin 9.4.2018gün ve E:2018/196, K:2018/438 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Gaziantep 2.İdare Mahkemesinin 9.4.2018 gün ve E:2018/196,K:2018/438sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.5.2020 gününde OY BİRLİĞI İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:2-ESAS NO : 2020/227KARAR NO : 2020/316KARAR TR : 28.05.2020
ÖZET : Emekli Sandığından dul aylığı alan ve Sandıktan yetim aylığıbağlanan kızı tarafından verilen vekaletnameyle yetim aylığını da alan davacı adına; kızının evlendiğini Kuruma bildirmeyerek aylıkları almaya devam ettiğinden bahisle yersiz ödenen aylıkların borç çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: S.K.

Vekili : Av. D.K.

Davalı: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekilleri : Av. E.F.Ç., Av. F.T.



O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde; davalı kurumca,müvekkiline 11.126,52.TL borç çıkarıldığıni, bu borcun müvekkilinin dul maaşının 1/4ünün kesilmesi suretiyle tahsili yoluna gidilmesi yönünde işlem tesis edildiğini; eşi Küçük C.K.'nun 13.12.1999 tarihinde vefat etmesinden sonra, müvekkiline, davalı idarece 50.645.025.2 sicil numaralı dosyasından dul maaşı; kızı Ş.K.'na da 50.645.025.1 sicil numaralı dosyasından yetim maaşı bağlandığını; müvekkilinin, kızının yetim maaşını, 1999 tarihli,noterlikçe düzenlenen vekaletnameye istinaden çekip kızına verdiğini; Zürih Başkonsolosluğu'ndan düzenlenen 16.10.2002 tarihli vekaletnameye göre kızının bekar olarak gözüktüğünü; diğer taraftan Nüfus Müdürlüğünden alınan “Evlenme Bildirimi" başlıklı evrakta, kızı Ş.'ın evlilik bildiriminin Ekim 2004 yılında yapıldığının görüldüğünü; aile nüfus kayıt tablosunda,$.'in evlendiği H.'in evlenme sonucu soybağının 17.07.2006 tarihinde düzeltildiğinin gözüktüğünü; görüleceği üzere müvekkilinin kızı Ş.'ın,Yurtdışında beyana davalı bir evlilik bildiriminin söz konusu olduğunu;Nüfus Müdürlüğünün evlilik tarihini nüfus kütüğüne yanlış geçirdiği kanaatini taşıdıklarını; diğer taraftan, müvekkilinin, yurtdışında uzun yıllardır annesinden ayrı yaşayan kizının medeni durumunu bilmesinin mümkün olmadığıni; 02.10.1998 tarihli ve 23481 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünce İlgililere İstihkaklarından Fazla veya Yersiz Olarak Yapılan Ödemelerin Tahsili Hakkında Yönetmeliğin 6.maddesinin 1.fikrasının (b) ve (c)bentlerinin Danıştay 11.Daire'sinin 10.03.1008 tarih ve 2007/ 4158 E.,2008/ 2353 K. sayılı kararı ile iptal edildiğini; bunun üzerine davalı idarece 27.08.2008 tarihli ve 27010 sayılı Resmi Gazetede yayimlanan Fazla ve Yersiz Ödemelerin Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 2008 yılı Ekim ayı başında yürürlüğe girdiğini; müvekkilinin kızı Ş.'a yapılan yersiz ödeme Ekim 2008'den önce yapılmış olduğundan,02.10.1998 tarihli Yönetmelik çerçevesinden işlem yapılmasının gerektiğini; Yönetmelik maddesinin iptaline ilişkin Danıştay 11. Dairesinin kararında da belirtildiği üzere; 5434 Sayılı Kanunun 121. maddesinde her ne suretle olursa olsun istihkaklarından fazla yapılan ödemelerin ilgililerin varsa sonraki her çeşit istihkaklarından hüküm alınmaksızın kesilmek suretiyle geri alınacağı ifadesinin, sadece ilgili kişiden fazla ödemenin geri alınmasına imkan tanıdığıni; davalı İdarece, Kanuna aykırı olarak aynıdosyadan aylık alan veya aylığın kesilmesini zamanında bildirmeyen kişilerden de fazla ödemenin alınmasını imkan sağlayacak şekilde düzenleme yapıldığını, bu durumda Kanunla öngörülmeyen bir düzenlemenin dava konusu Yönetmelik ile getirilmesi sonucu, davacınin,kızının borcundan sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığıni; idarece,evlenen kızının yetim aylıklarını çektiği gerekçesi ile müvekkili adına borççıkarması işleminin sebep ve konu yönünden hukuka aykırı olduğunu; çükü

müvekkilinin, Noterlikçe düzenlenen 20.12.1999 tarihli vekaletnameye istinaden yetim maaşını çekip kızına verdiğini, yani vekalet sıfatıyla hareket ettiğinden, kendisine borç çıkartılmasının hukuka aykırı olduğunu; idarenin maksadını aşarak gerçek borçlu hakkında değil de halen davalı kurumdan dul maaşı alan müvekkilinin maaşlarının ½'üne el koyma şeklinde işlem tesis etmesinin hukuka aykırı olduğunu; müvekkili ile kızı arasında müşterek ve müteselsil sorumluluk bulunmadığıni, üstelik kefillik durumunun da söz konusu olmadığını, müvekkilinin asıl borçlu ile ilgisinin sadece “aynı dosyada işlem görmekten ibaret” bulunduğunu ifade ederek;davalı kurumca, müvekkiline 11.126,52.TL borç çıkarılma işlemi ve bu borcun tahsili cihetiyle müvekkilinin dul maaşının ½'ünün Eylül 2009tarihinden itibaren kesilmesi yönündeki 19.06.2009 tarih ve B.07.01.EMS.0.13/ 50.645.025.1 7.360.289 say1 ile bildirilen işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde dava açılmıştır.
Gaziantep 1.Ídare Mahkemesi:30.12.2009 gün ve E:2009/806,K:2009/1270 sayı ile, 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1/a bendi uyarınca davanın yetki yönünden reddine, dava dosyasının yetkili Adana İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermiş; temyiz edilmesi üzerine,Danıştay Onbirinci Dairesi: 22.9.2010 gün ve E:2010/5501, K:2010/6714sayı ile, davanın yetki yönünden reddine ilişkin idare Mahkemesi kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca temyizen incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin incelenmeksizin reddine, dosyanın Mahkemeye gönderilmesine karar vermiştir.

ADANA 1.ÍDARE MAHKEMESÍ;11.01.2011gün ve E:2010/2002, K:2011/12 sayı ile, “(.….)5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 1.maddesinde; bu Kanunun amacının,sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişisel güvence altına almak, bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılanma yöntemlerini belirlemek, sosyal sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usul ve esasları düzenlemek olduğu, 96.maddesinde; Kurumca işverenlere,sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;
a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldiği tarihlerden,
b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplami, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılacak 

ödemelerde faizsiz, üç aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan, itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir,alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.

Alacakların yersiz ödemelere mahsubu, en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılır, kanunî faiz kalan borca uygulanır. Bu hüküm ilgili hak sahiplerinin muvafakat etmeleri kaydıyla, aynı dosyadan diğer bir hak sahibine yapılan yersiz ödemelere mahsubunda da uygulanır.
Yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanunî faizi ile birlikte hesaplanan borç tutari, gelir ve ayliktan % 25 oranında kesilmek suretiyle uygulanır.
Yersiz ödemelerin tespiti ile geri alınmasına ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, 101.maddesinde de, bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların İş Mahkemelerinde görüleceği hükmü getirilmiştir.
Öte yandan; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14/3-a maddesinde, dava dilekçelerinin görev ve yetki yönünden de inceleneceği;15/1-a maddesinde ise adli ve askeri yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu durumda, 5510 sayılı Kanunun uygulanmasından kaynaklanan bu uyuşmazlığın, yukarıda yer verilen Yasa hükmü uyarınca adli yargıyerince (İş Mahkemelerinde) görülüp çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine..."karar vermiş; temyiz edilmesi üzerine Daniştay Onbirinci Dairesince,4.7.2012 gün ve E:2011/3289, K:2012/5077 sayı ile onanan karar kesinleşmiştir.

Davacı bu kez aynı istemle adli yargı yerinde dava açmıştır.
Adana 2.İş Mahkemesi:17.12.2015 gün ve E:2013/463,K:2015/503 sayı ile, uyuşmazlığın esasını inceleyerek davanın kabulüne,karar vermiş; temyiz edilmesi üzerine Yargitay 21.Hukuk Dairesi:17.10.2017 gün ve E:2016/5414, K:2017/7950 sayi ile, “(...)Somut olayda,davacının eşinin Emekli Sandığı iştirakçisi olduğu sabit olup uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görev alanına girdiği gözetilerek 6100 sayılıHMK'nın 114/1-b maddesine göre dava şartı olan "yargı yolunun caiz olmaması" nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıolup bozma nedenidir.

O halde, davalı kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.


SONUÇ:Hükmün yukarida açıklanan nedenlerle BOZULMASINA...” karar vermiştir.

ADANA 2.İŞ MAHKEMESI: 3.4.2018 gün ve E:2017/381,K:2018/228 sayı ile, (...)Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Yargıtay ilamında da belirtildiği ve mahkememizce kabul edildiği üzere “5510 sayılı Yasa'nın "5434 sayılı Kanuna İlişkin Geçiş Hükümleri" başlıklıGeçici 4.maddesinin 4.fikrasına göre "Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fikrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılıKanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncümaddesinin birinci fikrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.

5510 sayılı Kanunun 101 nci maddesinde yer alan “.….bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar İşMahkemelerinde görülür." bölümünün iptali istemiyle yapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E: 2010/65, K:2011/169 sayılı kararıyla iptal isteminin reddine karar vermiş ve kararın gerekçe bölümünde 5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce iştirakçi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanun'a göre emekli, dul ve yetim aylığıalmakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden Sosyal Güvenlik Kurumu'nun tesis edeceği işlem ve yapacağı muameleler idari işlem niteliğini korumaya devam edeceğinden bunlara ilişkin ihtilaflarda idari yargının görevli olmaya devam edeceği ifade edilmiştir. Anayasa'nın 153/son maddesine göre Anayasa Mahkemesi kararları Resmi Gazetede yayımlanır ve yasama,yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarıni, gerçek ve tüzelkişileri bağlar. Anayasa Mahkemesi kararları ile doktrindeki ağırlıklı görüş;Anayasa Mahkemesi kararlarının gerekçesinin de bağlayıcı olduğu yönündedir.

Öte yandan Uyuşmazlık Mahkemesinin 4.9.2012 tarihli 2012/64-83Esas ve Karar sayılı kararında 5510 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesinden önce iştirakçi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanuna göre emekli, dul ve yetim aylığıalmakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem ve yapacağı muamelelerin “idari işlem" ve “idari eylem"niteliğini korumaya devam edeceği, dolayısıyla, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemler hakkında yetki,

şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davaları kapsamında bulunan, emekli kamu personeli olan davacı tarafından açılan davanın, görüm ve çözümünün idari yargı yerinde görüleceği, 5510 sayılı bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmaya başlayanların ise 5510 sayılıKanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanun hükümlerine tabi sigortalısayılacağı ve haklarında 5434 sayılı Kanunun değil 5510 sayılı Kanunun öngördüğü kural ve esasların uygulanacağı dolayısıyla ihtilafların da adli yargı yerinde çözümleneceği sonucuna varılmıştır." doğrultusunda hüküm kurulması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Sonuç olarak, davacının eşinin Emekli Sandığı iştirakçisi olduğu sabit olup uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görev alanına girdiği gözetilerek 6100 sayılı HMK'nın 114/1-b maddesine göre dava şartı olan "yargı yolunun caiz olmamasi" nedeniyle davanın usulden reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Yargıtay bozma ilamı usule ilişkin olduğundan Yargıtay kararlarıgereği temyiz incelemesinde esasa girilmediğinden somut dava bakımından yasa yolunun İstinaf yasa yolu olacağı kabul edilmiştir.
HÜKÜM:
1-HMK 114/1-b maddesi uyarınca Yargi yolunun caiz olmamasi,mahkemenizin görevsizliği nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE..."karar vermiş; temyiz edilmesi üzerine Yargitay 21.Hukuk Dairesince;22.10.2019 gün ve E:2019/573, K:2019/6408 sayı ile onanan karar kesinleşmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 28.5.2020 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, adli yargı dosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararını veren mahkemece, ekinde idari yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen 

Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Emekli Sandığından dul aylığı alan ve Sandıktan yetim aylığı bağlanan kızı tarafından verilen vekaletnameyle kızının yetim aylığınıda alan davacı adına; kızının evlendiğini Kuruma bildirmeyerek aylıklarıalmaya devam ettiğinden bahisle yersiz ödenen aylıkların borç çıkarılmasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Dava ve işlem dosyasının incelenmesinden, davacının eşi, kızının ise babası olan Küçük C.K.'nun Emekli Sandığından emekli aylığı almakta iken 13.12.1999 tarihinde vefat ettiği; eşine dul, bekar olarak gözüken kızına yetim aylığı bağlandığı, daha sonra yetim aylığı almakta iken evli olması nedeniyle aylıkları kesilen davacının kızı Ş.K.'nun yersiz tahsil ettiği 01.01.2000-31.08.2008 arası aylıkları toplamı 11.126,52.-TL.nin tarafina borç çıkarıldığı; bu işlemin iptali istemiyle açılan davada, İdarece verilen cevap dilekçesinde; davacının kizı Ş.'in Kuruma müracaat ederek,aylıklarının annesi S.K. tarafından vekaletle tahsil edildiğini beyan etmesi üzerine yaptıkları yazışmalarda; davacının kızı $.K.'na 17.02.1995tarihinden beri evli olmasına rağmen, nüfus kayıt örneğinde bekar olarak göründüğünden babası Küçük C.K.'nun 13.12.1999 tarihinde vefat etmesi nedeniyle yasaya göre takip eden aybașı olan 01.01.2000 tarihinden itibaren yetim aylığı bağlandığının; adıgeçenin aslında bekar olmayıp maaşın bağlandığı tarihte evli olduğunun Kurumca Ağustos 2008 tarihinde anlaşılması üzerine, ilgili banka şubesi ile 19.02.2009 tarihli yazışma yapıldığı, davacının, kızının maaşını vekaletle çekmiş olduğunun öğrenildiği; bunun üzerine Kurumun 19.06.2009 tarihli davaya konu borçmektubu ile davacıya, borcu yazılarının tebliğinden itibaren 3 ay içinde Kurum hesabına yatırdığı takdirde faiz talep edilmeyeceği, borcun üç ay içinde ödenmemesi halinde bu sürenin bitiminden itibaren hesaplanacak kanuni faizi ile birlikte aylıklarından oranında kesilerek tahsil edileceğinin belirtildiğini; olayın öğrenildiği tarih dikkate alındığında Ekim 2008 başında yürürlüğe giren Fazla ve Yersiz Ödemelerin Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik hükümlerinin uygulandığını; davacının iddialarının hayatın olağan akışına uygun olmadığını ileri sürerek davanın reddinin gerektiğini savunduğu anlaşılmıştır.

31.5.2006 tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Kanunlar kapsamındaki hizmet akdine göre ücretle çalışanlar (Sosyal Sigortalılar),kendi hesabına çalışanlar (Bağ-Kur'lular), tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar (Tarım Bağ-Kur’luları), tarım işlerinde ücretle çalışanlar, (Tarım sigortalıları), devlet memurları ve diğer kamu görevlilerini (Emekli Sandığı

İştirakçileri), geçici maddelerle korunan haklar dışında, sosyal güvenlik ve sağlık hizmetleri yönünden yeni bir sisteme tabi tutmuş, beş farklı emeklilik rejimini aktüeryal olarak hak ve hükümlülükler yönünden tek bir sosyal güvenlik sistemi altında toplamıştır. 5510 sayılı Kanunun iptali amacıyla açılan davada Anayasa Mahkemesi, 15.12.2006 tarih ve E: 2006/111, K:2006/112 sayılı kararıyla, anılan Kanunun birçok maddesi ile birlikte, bu Kanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlilerini diğer sigortalılarla aynı sisteme tabi kılan (başta 4/c maddesi)hükümlerin iptaline karar vermiş; bu karardan sonra kabul edilen 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanunda düzenlemeler yapılmış ve anılan Kanuna eklenen Geçici 1 nci ve Geçici 4 ncü maddelerle,5754 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihinden önce 5510sayılı Kanunun 4 ncü maddesinin birinci fikrasının (c) bendi kapsamında olanlar (memurlar ile diğer kamu görevlileri) ile bunların dul ve yetimleri hakkında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılıKanun hükümlerine göre işlem yapılacağı hüküm altına alınmıştır. 5754sayılı Kanunun bazı hükümlerinin iptali istemiyle açılan dava Anayasa Mahkemesi'nin 30.3.2011 tarih ve E: 2008/56, K:2011/58 sayılı kararı ile reddedilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 101 nci maddesinde yer alan “...bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar İşMahkemelerinde görülür." bölümünün iptali istemiyle yapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E: 2010/65, K:2011/169 sayılı kararıyla (RG. 25.1.2012, Say1: 28184) davayı redle sonuçlandırmakla birlikte; söz konusu kararın Mahkememiz önündeki uyuşmazlığa işık tutacak şekilde şu gerekçeye dayandırmıştır: “.….5754sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmakta olanlar, evvelce olduğu gibi 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacaklar ve bunların emeklileri bakimından da aynıKanun hükümleri uygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamu görevlileri olarak çalışmaya başlayanlar ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacak ve haklarında 5434 sayılı Kanun değil, 5510 sayılı Kanun'un öngördüğü kural ve esaslar uygulanacak; ihtilaf halinde de adli yargi görevli bulunacaktır. 5754 sayılı Kanunun yürürlüğüyle birlikte, artık Sosyal Sigortacılık esasına göre faaliyet gösteren ve yaptığı, tesis ettiği işlem ve muameleler idari işlem sayılamayacak bir sosyal güvenlik kurumunun varlığından söz etmek gerekli bulunmaktadır.5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce iştirakçisi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sifatıyla 5434 sayılı Kanun'a göre emekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve 

ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden ise Sosyal Güvenlik Kurumu'nun tesis edeceği işlem ve yapacağı muameleler idari işlem niteliğini korumaya devam edecek, bunlara ilişkin ihtilaflarda da evvelce olduğu gibi idari yargı görevli olmaya devam edecektir. Bu bakımdan 5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra, prim esasına dayalı yani sistemin içeriği ve Kanun kapsamındaki işve işlemlerin niteliği göz önünde bulundurulduğunda, itiraz konusu kuralla,yargılamanın bütünlüğü ve uzman mahkeme olması nedeniyle Kanun hükümlerinin uygulanması ile ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümünde işmahkemelerinin görevlendirilmesinde Anayasa'ya aykırılık görülmemiştir.Ancak, yukarıda açıklandığı üzere 5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce statüde bulanan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili sosyal güvenlik mevzuatının uygulanmasından doğan idari işlem ve idari eylem niteliğindeki uyuşmazlıklarda idari yargının görevinin devam edeceği açıktır..."
Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümlerinin ve Anayasa Mahkemesi kararının birlikte değerlendirilmesinden, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmakta olanlar, daha önce olduğu üzere 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacakları gibi bunların emeklilikleri bakımından da aynı Kanun hükümlerinin uygulanmaya devam edileceği; ancak, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmaya başlayanların ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacağı ve haklarında 5434 sayılı Kanun'un değil 5510 sayılı Kanun'un öngördüğü kural ve esasların uygulanacağıdolayısıyla ihtilafların da adli yargı yerinde çözümleneceği açıktır.
Kaldı ki; T.C. Anayasası'nın 158.maddesindeki “.….diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır " hükmü uyarınca Anayasa Mahkemesi kararının bu uyuşmazlığın çözümünde esas alınacağıtartışmasizdir.
Bu durumda, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce iştirakçi sıfatıyla çalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanun'a göre emekli, dul ve yetim aylığıalmakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklar yönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem ve yapacağı muamelelerin “idari işlem" ve “idari eylem"niteliğini korumaya devam edeceği, dolayısıyla, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal ve 2/1-b maddesinde belirtilen, idari eylem ve işlemlerden 

dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargıdavaları kapsamında bulunan, 5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce, 1999 yılında Emekli Sandığından emekli aylığı almakta iken vefat eden iştirakçiden kaynaklanan dul ve yetim aylığı işleminden kaynaklanan davanın, görüm ve çözümünün idari yargı yerinde görüleceği sonucuna varilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, Adana 1.Ídare Mahkemesinin 11.01.2011gün ve E:2010/2002, K:2011/12 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Adana 1.Ídare Mahkemesinin 11.01.2011 gün ve E:2010/2002,K:2011/12sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.5.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:3-ESAS NO : 2020/269KARAR NO : 2020/319KARAR TR : 28.05.2020
ÖZET : Davacının Genel Sağlık Sigortası kapsamında prim ödememesi gerektiğinden bahisle yaptığı itiraza ilişkin olarak, davalı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığınca verilen, “.…hane halkıziyareti sonucunda yapılan gelir hesaplamasi, güncel GSS mevzuatı ve Vakfimızın karar organı olan Mütevelli Heyetinin kararıyla Gelir Testi itirazınız G1 olarak tescillenmiştir...” içerikli ve 26.02.2016 tarih ve 20161/73 sayılı kararın iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: S.S.
Davalı: Haliliye Sosyal Yardımlaşma ve Day. Vakfı Bşk.lığı
O L A Y : 1-a)Davacı dilekçesinde; ailesiyle yaşadığı sorunlar nedeniyle 2011 yılından itibaren tek başına Şanlıurfa ili Haliliye ilçesi Bağlarbaşı mahallesi 1884 Sk. No:...'te hayatını sürdürdüğünü; sağlık kuruluşlarından faydalanabilmek için davalı idareye Genel Sağlık Sigortası(GSS) kapsamında gelir tespiti yapılması için yaptığı başvuru neticesinde idarece kendisine, 5510 sayılı Kanunun 60. maddesinin (g) bendinin (1)numaralı alt bendi uyarınca prim ödeme zorunluluğu olduğunun tespit 

edildiği gerekçesiyle, sisteme borçlandırılmış bulunduğunu; Bakanlar Kurulunun 2011/2512 karar sayılı “Genel Sağlık Sigortası Kapsamında Gelir tespiti, Tescil ve İzleme Sürecine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik"in 11. maddesinin (2) nolu bendinde “Yapılan gelir tespiti sonrasında aile içinde kişi başına düşen gelir tutarı asgari ücretin üçte birine eşit veya üçte biri üzerinde olduğu tespit edilenlerin” 5510 sayılı kanunun 60. maddesinin (g) bendinin (1) numarali alt bendi uyarinca prim ödeme zorunluluğu olabileceğinin tespit edildiğini; ilgili Yönetmeliğin “Gelir tespitinde esas alınacak aile bireyleri" başlıkli, madde 10-1) bendinde “Gelir tespitinde, aynı hane içinde yaşayan eş, evli olmayan çocuk, büyük ana ve büyük babadan oluşan aile esas alınır." denildiğini ve aynı maddenin 4)bendinde ise “Öğrenim nedeniyle geçici olarak aynı hanede yaşamayan yirmibeş yaşını doldurmamış evli olmayan çocuklar, öğrenimleri süresince aile içinde değerlendirilir” denildiğini; yani ilgili mevzuatın,gelir tespitinin “aynı hanede yaşamak” koşuluna göre yapılacağını kesin hüküm altına aldığını ve bu hane kavramının da ikamet edilen hane olduğunu da açıkça belirtmiş olduğunu, (madde 12-6) bendinde ise “Aynı hanede birlikte yaşama ve hanede meydana gelen değişikliklerde Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi kayıtları esas alınır." denilmek suretiyle hangi kaydın esas alınacağının düzenlendiğini; yapılacak tespitlerde, ikametinde yalnız başına yaşadığının görüleceğini;adına kayıtlı herhangi bir taşınır veya taşınmaz malvarlığının, sabit gelirinin bulunmadığını; Yönetmelik kapsamındaki herhangi bir prim ödememesi gerekirken, prim ödeme kapsamıuygulamasının hukuka aykırı olduğunu; davalı idareye yaptığıbaşvurulardan bir sonuç alamadığını, hiçbir gerekçe ve tespit gösterilmeden sadece talebiniz uygun görülmemiştir şeklinde cevaplar verildiğini ifade ederek; Genel Sağlık Sigortası kapsamında tarafina uygulanan 5510 sayılıKanunun 60. maddesinin (g) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca prim ödeme zorunluluğunun iptali ile anilan madde gereğince prim ödememe kapsamına alınması için yaptığı 29.01.2016 tarihli başvurusunun reddine ilişkin davalı idarenin 26.02.2016 tarih ve 2016-1/73 sayılı kararının iptali ile prim ödememe kapsamına alınması istemiyle Haliliye Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığına karşı idari yargı yerinde dava açmiştir.

1-b)ŞANLIURFA 2. İDARE MAHKEMESİ; 7.4.2016 gün ve E:2016/307, K:2016/504 sayı ile, “(...) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 1. maddesinde; bu Kanunun amacının,sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişisel güvence altına almak, bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak haklari, bu haklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılanma yöntemlerini belirlemek, sosyal sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili 

usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtilmiş, aynı Kanunun 60.maddesinde; "İkametgahı Türkiye'de olan kişilerden;
a) 4 üncü maddenin birinci fikrasının;
1 (a) ve (c) bentleri gereğince sigortalı sayılan kişiler,
2 (b) bendi gereğince sigortalı sayılan kişiler,
b) İsteğe bağlı sigortalı olan kişiler,
c) Yukarıdaki (a) ve (b) bentlerine göre sigortalı sayılmayanlardan;
1) Harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan haklarıda dikkate alınarak, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarıasgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşlar ile gelir tespiti yapılmaksızın genel sağlık sigortalılığı ya da bakmakla yükümlü olduğu kişi bulunmayan Türk vatandaşlarından 18 yaşını doldurmamış çocuklar.... d)Mütekabiliyet esası da dikkate alınmak şartıyla, oturma izni almış yabancıülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalıolmayan kişiler, e) 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı Kanun gereğince işsizlik ödeneği ve ilgili kanunları gereğince kısa çalışma ödeneğinden yararlandırılan kişiler, f) Bu Kanun veya bu Kanundan önce yürürlükte bulunan sosyal güvenlik kanunlarına göre gelir veya aylık alan kişiler, g)Yukarıdaki bentlerin dışında kalan ve başka bir ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayan vatandaşlar, genel sağlık sigortalısısayılır.....6 nci maddenin birinci fikrasinın (a), (b), (c), (f), (g), (h), (1) ve (k)bentlerinde sayılanların öncelikle, genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi olup olmadığına bakılır. Genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi ise tescili yapılmaz. Aksi takdirde birinci fikra hükümlerinden durumuna uyan bende göre genel sağlık sigortalısısayılır. Birinci fikranın (f) bendi kapsamında gelir alması nedeniyle genel sağlık sigortalısı sayılanlar, aynı zamanda diğer bentler gereği de genel sağlık sigortalısı sayılması halinde (f) bendi dışındaki bentler kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılır." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı hakkında yapılan gelir testi neticesinde 5510 sayılı Kanunun 60.maddesinin g.bendi uyarınca prim ödeme zorunluluğu kapsamında kabul edildiği, davacının bu kapsamdan çıkarılarak prim ödememe kapsamında alınması için 29.01.2016 tarihinde başvuru yaptığı, sözkonusu başvurunun 26.02.2016 gün 1/73 sayılı işlemle reddedilmesi üzerine bu işlemin iptali ve prim ödememe kapsamına alınması istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen 5510 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre,herhangi bir kapsamda genel sağlık sigortalısı olmayan veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi kapsamında sağlık yardımlarından yararlanma hakkı bulunmayanların, 5510 sayılı Kanunun 60incı maddesinin birinci fikrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık 

sigortalısı olarak tescil edilmesi mümkündür. Sözkonusu düzenleme kapsamında genel sağlık sigortalısı olarak tescili yapılacak kişilerin belirlenmesi için kurumca gelir testi yöntemi (GSS) uygulanarak kimlerin genel sağlık sigortalı olacağı belirlenmekte olup davacı hakkında yapılan gelir testi sonucunda prim ödeme yükümlülüğü kapsamına alınmasından kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümü 5510 sayılı Kanunun 101.maddesi uyarınca İş Mahkemelerinin görev alanına girdiğinden bakılan davanın çözümünde Mahkememizin görevli bulunmadığı sonucuna varilmiştır.

Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca davanın görev yönünden reddine..." karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.

2-a)Davacı bu kez aynı istemle, aynı davalıya karşı adli yargıyerinde dava açmıştır.

2-b)Șanliurfa 1.İş Mahkemesi: 20.6.2017 gün ve E:2016/457,K:2017/838 sayı ile, uyuşmazlığın esasını inceleyerek davanın kabulüne karar vermiş, bu karara karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.
2-c)Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10.Hukuk Dairesi:8.2.2018 gün ve E:2017/2986, K:2018/282 sayı ile, “(.….)Yargitay 10.Hukuk Dairesinin 05.10.2017 Tarih 2015/19562 Esas - 2017/6431 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere; sigortalıların genel sağlık sigortası,primlerinin tahakkuk ve tahsil edilmesi görevi Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) aittir. Ne var ki primlerin tahakkuk ve tahsil edilebilmesi için prime esas gelir testinin usulünce yapılıp kesinleşmiş olması gerekecektir. SGK'ye genel sağlık sigortası prim miktarının belirlenmesinde esas alınacak gelir testi yapma hususunda görev verilemiş, aksine 633 sayılı KHK ile genel sağlık sigortalılığının tespitinde esas alınacak gelir testlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek ve bu testleri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarıyla işbirliği yaparak uygulamak görevi Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bırakılmıştır. Dolayısıyla gelir testi uygulamasından kaynaklanan davalarda, 5510 sayılı Kanunun uygulanmasını gerektirir herhangi bir yasal düzenleme olmadığından gelir testinin iptali için açılan davaların çözüm yerinin idari yargı olduğu açıktır. Ancak uyuşmazlığın gelir testinin kesinleşmesinin ardından tahakkuk edecek prim tutarı ve tahsile ilişkin olması durumunda 5510 sayılı Kanunun kapsamında yargılama ve değerlendirme yapılacağından iş mahkemesi görevli olacaktır.
Bu kapsamda;
1-) 08.03.2017 tarihli ve 30001 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “6824 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile 1/4/2017 tarihinde yürürlüğe girmek üzere 5510 sayılı Kanunun 60, 61, 80,81 inci maddelerinde yapılan değişiklikler ve Kanuna eklenen geçici 73.

madde ile genel sağlık sigortası uygulamalarına ilişkin değişiklikler yapılmış olup, değişiklik gereği davacının, 5510 sayılı Kanunun 60.maddesinin birinci fikrasının "g" bendi kapsamında genel sağlık sigortasıprimi ödeyenler statüsünde prim ödeme yükümlüsü kabul edilip edilmediği varsa tahakkuk eden prim borcu SGKden sorulmali,
2-Yazı cevabına göre davacının beyanı alınarak uyuşmazlığın devamı halinde:
a-)Davacı tarafından Kurumca prim borcu çıkartıldığının iddia edildiği, sigortalıların genel sağlık sigortası primlerinin tahakkuk ve tahsil edilmesi görevi SGK'ye ait olduğu gözetilerek, HMK'nin 124. maddesi dikkate alınmak sureti ile usulüne uygun şekilde SGK'ye husumet yöneltilmesi için davacı tarafa süre verilmeli ve kendisine husumet yöneltilen SGK'nın göstereceği bütün deliller toplandıktan sonra değerlendirme yapılmali,
b-Haliliye Kaymakamlığı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfi tarafindan yapılan gelir testine ilişkin idari prosedür dava dosyasından ayrılarak görevsizlik verilmeli, idari yargı kararı HMK'nin 165. maddesi gereğince bekletici mesele yapılmalı, kesinleşmenin ardından davaya konu prim tahakkuk işlemi hakkında inceleme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Yeri gelmişken belirtilmelidir ki, HMK'nin 355. maddesinde,"Inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir." 353. maddesinde, “(1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa; a) Aşağıdaki durumlarda bölge adliye mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargıçevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir: … 4)Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması. .. 6) Mahkemece,tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmişolması..." düzenlemelerini içermektedir.
Eldeki davada, hakimin yukarıda açıklanan resen toplamasıgereken delilleri toplamadan ve değerlendirmeden karar verdiği anlaşılmaktadır. Hakimin resen değerlendirmesi gereken deliller toplanmadan sonuca ulaşılması mümkün olmayıp, anılan delillerin 353/1-a6. madde içerisinde olduğunun kabul edilmesi gerekir. Delillerin tümünün toplanmamış olması, adil yargılanma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkının ihlalidir.
Bu çerçevede, yukarıda belirtilen, kuşku ve duraksamaya yer olmayacak şekilde yargılamanın sonuçlandırılabilmesi için yanılgılı

değerlendirme ve eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmişolması, usul ve esas yönlerden hukuka aykırı olup, HMK'nin 353/1 -a maddesinin (4) ve (6) numaralı alt bendi uyarınca davalının istinaf başvurusunun kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı;
1-)Davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, Şanlıurfa 1. İşMahkemesinin 20.06.2017 Tarih ve 2016/457 Esas - 2017/838 Karar sayılıkararının, HMK'nin 353/1-a maddesinin (4) ve (6) numaralı alt bentleri uyarınca KALDIRILMASINA;
2-)Açıklananeksikliklerin giderilmesi yönünden davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE..." karar vermiştir.

2-d) Davacı, Şanlıurfa 1.İş Mahkemesine hitaben verdiği “Bölge Adliye Mahkemesi kararına ilişkin talepleri"ni konu 17/07/2018 tarihli dilekçesinde; “Kararda gelir testine yönelik itiraz işleminin idari yargıda çözümlenmesi gerektiği belirtilmiş ise de; davalı Haliliye Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfi, gelir testine yönelik işlemini dava aşamasında iptal ederek (şartlarımda hiçbir değişiklik olmadığı halde) prim ödememe kapsamı olan 5510 sayılı Yasa'nın 60. md (c) bendinin (1) nolu alt bendi kapsamındaki herhangi bir prim ödememe kapsamına alınmışbulunmaktayım. Dolayısıyla gelir testine yönelik idari işlem davalı idarece dava aşamasında iptal edilmiş olduğundan idari dava konusu edilmesine gerek kalmamıştır.

Tahakkuk eden prim borcunun silinmesine yönelik talebimin Bölge Adliye Mahkemesi kararında da belirtildiği üzere husumetin SGK'ya yöneltilmesi gerektiği belirtilmekle, dava konusu prim borcuna yönelik olarak davanın davalısının SGK olarak düzeltilmesi ve husumetin SGK ya yöneltilmesine muvafakat etmekle, söz konusu usulsüz prim borcumun silinmesini saygıyla arz ve talep ederim." demiştir.

2-e) Davacı 23.10.2018 tarihli dilekçesiyle, husumetin Sosyal Güvenlik Kurumuna yöneltilmesini, davaya davalı olarak dahil edilmesini talep etmiştir.

2-f) Şanlıurfa 1.İş Mahkemesi, 26.2.2019 tarihli duruşmada,E:2018/143 sayı ile, “1-Haliliye Kaymakamlığı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfi tarafından yapılan gelir testine ilişkin idari prosedürün tefriki ile yeni esas kaydına, 2-Tefrik edilen dosyanın sonucunun beklenilmesine” karar vermiştir.

2-g) Dosya Mahkemenin E:2019/185 sayılı esas numarasına kaydedilmiştir.

Mahkemece hem 1- SGK İL MÜDÜRLÜĞÜ/ ŞANLIURFA, hem de 2- HALİLİYE SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA VAKFI BAŞKANLIĞI davalı olarak gösterilmiştir.


2-h) ŞANLIURFA 1.İŞ MAHKEMESI: 25.4.2019 gün ve E:2019/185, K:2019/403 sayı ile, “(.….)Dava, Haliliye KaymakamlığıSosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfının gelir testine ilişkin işlemi Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Öncelikle 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 11.maddesinin h bendinde. "Sosyal yardıma hak kazanılmasında ve genel sağlık sigortalılığının tespitinde esas alınacak gelir tespit testlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek, bu testleri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarıyla işbirliği yaparak uygulamak." görevi Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Sosyal İşler Genel Müdürlüğü'nün görevleri arasında sayılmiştir.

Yargitay 10. Hukuk Dairesinin 05.10.2017 Tarih 2015/19562 Esas - 2017/6431 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere; sigortalıların genel sağlık sigortası primlerinin tahakkuk ve tahsil edilmesi görevi Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) aittir. Ne var ki primlerin tahakkuk ve tahsil edilebilmesi için prime esas gelir testinin usulünce yapılıp kesinleşmişolması gerekecektir. SGK'ye genel sağlık sigortası prim miktarının belirlenmesinde esas alınacak gelir testi yapma hususunda görev verilmemiş, aksine 633 sayılı KHK ile genel sağlık sigortalılığının tespitinde esas alınacak gelir testlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek ve bu testleri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarıyla işbirliği yaparak uygulamak görevi Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bırakılmıştır.Dolayısıyla gelir testi uygulamasından kaynaklanan davalarda, 5510 sayılıKanunun uygulanmasını gerektirir herhangi bir yasal düzenleme olmadığından gelir testinin iptali için açılan davaların çözüm yerinin idari yargı olduğu açıktır. Ancak uyuşmazlığın gelir testinin kesinleşmesinin ardından tahakkuk edecek prim tutarı ve tahsile ilişkin olması durumunda 5510 sayılı Kanunun kapsamında yargılama ve değerlendirme yapılacağından iş mahkemesi görevli olacaktır.

Yukarıda ayrıntılı açıklandığı gibi Haliliye Kaymakamlığı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından yapılan gelir testine ilişkin idari prosedür dava dosyasında görevli mahkeme idari yargıdır. 6100 sayılıHukuk Muhakemeleri Kanunun 1. maddesine göre göreve ilişkin kurallar,kamu düzenindendir. Anılan Kanunun 114/1 -b maddesi gereğince yargıyolunun caiz olması dava şarti olup. 115. maddesine göre Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığıni, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Bu haliyle alınan karar idari bir karar olduğundan idari kararın yerinde olup olmadiğının denetlenmesi idare mahkemesinin görev alanında olduğundan mahkememizce görevsizlik kararı verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere;

Alınan karar idari bir karar olduğundan idari kararın yerinde olup olmadığının denetlenmesi idare mahkemesinin görev alanında olduğundan mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli Şanlıurfa İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine..." karar vermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

2-1) Davacının talebi üzerine dosya Şanlıurfa 2.İdare Mahkemesine gönderilmiş ise de; Mahkemece 4.10.2019 gün ve E:2019/1185, K:2019/955sayı ile, dosya esas kaydı kapatılarak Mahkemesine iade edilmiştir.
2-i) Davacının talebi üzerine dosya Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 28.5.2020 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarinca yapılan incelemeye göre: idari ve adli yargı yerleri arasında anılan Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde davacının “prim ödememe kapsamına alınması/ Haliliye Kaymakamlığı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfi tarafından yapılan gelir testine ilişkin idari prosedür” yönünden olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu; adli yargıdosyasının 15. maddede belirtilen yönteme aykirı olarak, taraflarca herhangi bir talep olmadan doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği; Mahkememizce dosyanın iade edilmesi üzerine bu defa,davacının talebiyle birlikte, dosyanın usulüne uygun olarak, idari yargıdosyası da temin edilerek Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği anlaşılmaktadır.

Usule ilişkin herhangi bir noksanlık görülmediğinden esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESÍ: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının Genel Sağlık Sigortası kapsamında prim ödememesi gerektiğinden bahisle yaptığı itiraza ilişkin olarak, Haliliye Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığınca verilen, “...hane halkı ziyareti sonucunda yapılan gelir hesaplaması, güncel GSS mevzuatı ve Vakfimızın karar organı olan Mütevelli Heyetinin karariyla Gelir Testi 

itirazınız G1 olarak tescillenmiştir..." içerikli ve 26.02.2016 tarih ve 20161/73 sayılı kararın iptali istemine ilişkin bulunmaktadır.
29/05/1986 gün . ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 1. maddesinde (Değişik madde:16/06/1989 - 3582/1 md.), “Bu Kanunun amaci; fakru zaruret içinde ve muhtaç durumda bulunan vatandaşlar ile gerektiğinde her ne suretle olursa olsun Türkiye'ye kabul edilmiş veya gelmiş olan kişilere yardım etmek,sosyal adaleti pekiştirici tedbirler alarak gelir dağılımının adilane bir şekilde tevzi edilmesini sağlamak, sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı teşvik etmektir." hükmü ile kanunun amacı belirtilmiş;" Kapsam" başlıklı2.maddesinde; Fakrü zaruret içinde ve muhtaç durumda bulunan kanunla kurulu sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olmayan ve bu kuruluşlardan aylık ve gelir almayan (..)(ī) vatandaşlar ile geçici olarak küçük bir yardım veya eğitim ve öğretim imkanı sağlanması halinde topluma faydalı hale getirilecek, üretken duruma geçirilebilecek kişiler bu Kanun kapsamıiçindedir.

(Ek fikra: 30/5/1997-KHK-572/17 md.; Değişik ikinci fikra:17/4/2008-5754/77 md.) Ancak, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 60 incı maddesinin birinci fikrasının (c)bendinde sayılan genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin 5510 sayılı Kanun gereği ödedikleri katılım payları bu Kanun kapsamındadır. Ancak yıl içinde ödenen tutarlar, takip eden yılda Hazine tarafindan Fona geri ödenir.

(Ek fikra: 4/7/2012-6353/17 md.) Ayrica, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulu sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olmakla veya bu kuruluşlarca aylık veya gelir bağlanmış olmakla birlikte,Fon Kurulunca belirlenecek ölçütlere göre; hane içindeki kişi başına düşen geliri, onaltı yaşından büyükler için belirlenen aylık net asgari ücretin 1/3'ünden az olan kişilerden fakir ve muhtaç durumda bulunanlar da bu Kanun kapsamindadir.

(Ek fikra: 4/7/2012-6353/17 md.) Her türlü acil durum ve afetten zarar görenler ve şehit yakınları ile gaziler ise, Fon Kurulu ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarınca belirlenecek kriter ve süreler çerçevesinde bu Kanun ile sağlanacak haklardan yararlandırılır."nükmüne yer verilmiş; aynı Kanunu'nun 3. maddesinde, “Bu Kanunda öngörülen hizmetlerin gerçekleştirilmesi için Cumhurbaşkanınca görevlendirilen Cumhurbaşkanı yardımcısına veya bakana bağlı ve T.C. Merkez Bankasınezdinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu kurulmuştur.(3)hükmü ile Sosyal Dayanış ve Yardımlaşma Fonu'nun kuruluşu yapısıbelirlenmiştir..

1/12/2004 gün ve 5263 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun'un (mülga) 1.

maddesinde, bu Kanunun amacinın, 29.5.1986 tarihli ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununun uygulanmasını sağlamak üzere Başbakanlığa bağlı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğünün kurulması, teşkilâtı, görev ve yetkilerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu ifade edilmiş, 2. maddesinde, bu Kanunda geçen vakfın, il ve ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarını ifade ettiği belirtilmiş, 5. maddesinde, vakıflarda çalıştırılacak personelin nitelikleri ile özlük hakları ve diğer hususlarla ilgili belirlenecek kriterleri görüşmek ve karara bağlamak" fon Kurulunun görevleri arasında sayılmiştir.

5263 sayılı Kanun, 08/06/2011 tarih ve 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 35. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış, aynıkanun hükmünde kararnamenin 11. Maddesinde yer alan “3294 sayılıSosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununun amaçlarınıgerçekleştirmek ve uygulanmasını sağlamak için gerekli idari ve mali tedbirleri almak." şeklindeki düzenleme ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü'nün, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü adı altında;_ 10.07.2018 tarihli ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile de; kurulan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ana hizmet birimi olarak yeniden yapılandırıldığı tespit edilmiş; 08.06.2011 tarih ve 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin “Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu Kurulu” başlıklı 34. Maddesin 3. Fıkrasının c bendinde “c) İl ve ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarında çalıştırılacak personelin nitelikleri ile özlük hakları ve diğer hususlarla ilgili belirlenecek kriterleri görüşmek ve karara bağlamak." fonun görevleri arasında sayılmış; 633sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin belirtilen hükümleri 2/7/2018 tarih ve 703 sayılı KHK'nin 3.maddesiyle yürürlükten kaydırılmıştır.
Bu bağlamda 29/05/1986 gün ve 3294 Sayılı Kanun incelendiğinde; Kanunun “Vakıflar" başlıklı 7.maddesinde; “- (Değişik birinci fikra: 1/12/2004-5263/19 md.) Bu Kanunun amacina uygun faaliyet ve çalışmalar yapmak ve ihtiyaç sahibi vatandaşlara nakdî ve aynî yardımda bulunmak üzere her il ve ilçede sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarıkurulur.

(Değişik ikinci fikra: 1/12/2004  5263/19 md.) Mülkî idare amirleri vakfın tabii başkanı olup, illerde belediye başkanı, defterdar, il millîeğitim müdürü, il sağlık müdürü, il tarım müdürü, il sosyal hizmetler ve çocuk esirgeme kurumu müdürü ve il müftüsü; ilçelerde belediye başkanı,mal müdürü, ilçe millî eğitim müdürü, Sağlık Bakanlığının ilçe üst görevlisi,varsa ilçe tarım müdürü ve ilçe müftüsü vakfın mütevelli heyetini oluşturur Ayriıca her faaliyet dönemi için, il dahilindeki köy ve mahalle muhtarlarının valinin çağrısı üzerine yapacağı toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla 

kendi aralarından seçecekleri birer muhtar üye ile ilde kurulan ve bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunan sivil toplum kuruluşlarının yöneticilerinin kendi aralarından seçecekleri iki temsilci ve hayırsever vatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceği iki kişi; ilçe dahilindeki köy ve mahalle muhtarlarının kaymakamın çağrısı üzerine yapacağı toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile kendi aralarından seçecekleri birer üye ile ilçede kurulu ve bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunan sivil toplum kuruluşlarının yöneticilerinin kendi aralarından seçecekleri bir temsilci ve hayırsever vatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceği iki kişi mütevelli heyetinde görev alırlar. İl veya ilçede bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunan sivil toplum kuruluşu olmaması halinde, hayırsever vatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceği üçüncü bir kişi daha mütevelli heyetinde görev yapar.
(Ek fikra: 20/2/2014-6525/18 md.) Büyükşehir belediyesi bulunan illerdeki il ve ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarında, ikinci fikrada hayırsever vatandaşlar arasından seçileceği belirtilen iki üye; il sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları için doğrudan vali tarafından,ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları için ise kaymakamın teklifi üzerine vali tarafindan belirlenir. Ayrıca, il veya ilçede bu Kanunda belirlenen amaçlara yönelik faaliyette bulunan sivil toplum kuruluşu bulunmaması hâlinde il sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları için doğrudan vali tarafindan, ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarıiçin ise kaymakamın teklifi üzerine vali tarafından üçüncü bir kişi daha belirlenir. İl veya ilçe sınırları içerisinde köy bulunmaması hâlinde, köy muhtarı yerine bir mahalle muhtarı daha mütevelli heyetinde görev yapar.İlde vali, bir vali yardımcısını başkan vekili olarak; büyükşehir belediye başkanı, genel sekreteri veya genel sekreter yardımcısını; il belediye başkanıda bir belediye başkan yardımcısını toplantılarda kendisini temsil etmek üzere görevlendirebilir.

Vakif senetleri mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından Medeni Kanundaki hükümlere göre tescil ettirilir.

(Mülga dördüncü fikra: 1/12/2004-5263/19 md.)
(Ek fikra: 16/5/2018-7144/7 md.) Vakiflar, 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 34 üncümaddesinin ikinci fikrası hükmüne göre, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğünce imzalanacak işletme düzeyinde toplu iş sözleşmesi kapsamında işyerleridir." Hükmüne;
“Vakfın gelirleri” başlıklı 8.maddesinde; “—Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının gelirleri;
a) Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan aktarılacak miktardan,
b) (Mülga: 7/12/2004-5272/87 md.)

c) (Mülga: 2/3/2014-6529/16 md.)
d) İşletme ve iştiraklerden elde edilecek gelirlerden,
e) Diğer gelirlerden,
Teşekkül eder." Hükmüne;
20/2/2008 tarih ve 5737 sayılı Vakıflar Kanununun “Tüzel kişilik”başlıklı 4.maddesinde; “_ Vakıflar, özel hukuk tüzel kişiliğine sahiptir."Hükmüne yer verilmiş;
25/01/213 tarih ve 28539 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşları ile Engelli ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık BağlanmasıHakkında Yönetmeliğin 19. maddesinde; bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi ile birlikte muhtaçlık kararının alınması ve aylıkların bağlanmasına ilişkin tüm iş ve işlemlerin Vakıflar tarafından yerine getirileceği kurala bağlanmış, anılan Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (e)bendinde, mütevelli heyetinin; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfinın karar organını, (i) bendinde ise, vakfin; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarını ifade ettiği belirtilmiştir.

Son olarak, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğünün resmi Web sitesinde, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına ilişkin olarak; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıflarının, 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmayıTeşvik Kanunu hükümlerine istinaden Kanunun amacına uygun faaliyet ve çalışmalar yapmak üzere her il ve ilçede Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre kurulmuş oldukları, halihazırda ülke genelinde 1.003 SYD Vakfının hizmet verdiği; SYD Vakıflarının Gelirlerinin: Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan aktarılan miktardan, işletme/iştiraklerden elde edilecek gelirlerden ve diğer gelirlerden oluştuğu; 5737 sayılı Vakıflar Kanununun 4 üncü maddesinde, Vakıfların özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olduklarının açıkça hükme bağlandığı; her bir SYD Vakfının ayrı ayrı birer işyeri olduğu (4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde) ve her birinin ayrı karar organlarının bulunduğu ifade edilmek suretiyle, vakıfların işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabi oldukları hususuna açıklık getirildiği görülmektedir.

Olayda, davacı tarafindan; Genel Sağlık Sigortası kapsamında prim ödememesi gerektiğinden bahisle yaptığı itiraza ilişkin olarak, Haliliye Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığınca verilen, “...hane halkı ziyareti sonucunda yapılan gelir hesaplamasi, güncel GSS mevzuatı ve Vakfimızın karar organı olan Mütevelli Heyetinin kararıyla Gelir Testi itirazınız G1 olarak tescillenmiştir..." içerikli ve 26.02.2016 tarih ve 20161/73 sayılı kararın iptali istemiyle dava açıldığı; konuya ilişkin olarak davalıVakıf tarafından İş Mahkemesine sunulan cevap dilekçesinde; Genel Sağlık Sigortası Kapsamında Gelir Tespiti, Tescil ve İzleme Sürecine İlişkin Usul 

ve Esaslar Hakkında Yönetmeliği'nin 14. maddesi 5.fikrasında “Bakanlık veya SGK tarafından aile bireylerine ilişkin, aile içinde kişi başına düşen geliri etkileyecek diğer unsurların belirlenmesi halinde, bu unsurlara göre Vakif personeli tarafindan yapılacak tespitler sonucu elde edilen bilgiler de kişilerin gelir tespitinde dikkate alınır” denildiği; davacının Gelir Tespiti amacıyla kurumlarına ilk 20/08/2014 tarihinde başvurduğu, ilk hane ziyaretinin personellerince 04/09/2016 tarihinde gerçekleştirildiği; davacının başvurusu sonucu ikinci hane ziyaretinin 17/12/2015 tarihinde gerçekleştirildiği; ikinci hane ziyareti raporunda, memurlarının;Yönetmeliğin 14.maddesi gereği önceki hane ziyaretlerinden edindiği tecrübe doğrultusunda davacının gelirini düşük göstermek amacıyla ikametini ailesinin yanından aldığı, boş bir inşaatı kötü niyetli olarak ikamet adresi gösterdiği, ailesinin maddi durumunun Şanlıurfa ortalamasının üstünde olduğu ve bu nedenle G1 olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine ulaşmış olduğu; bu tespitte kasıtlı bir durum bulunmadığı; görevli personelin davaciyı G1 veya prim ödememe kapsamına almasında hiçbir çıkarının olmadığı; Yönetmeliğin, hane ziyaretini zorunlu tuttuğu, ziyarete giden memurun görüşü doğrultusunda karar verme yetkisini, Vakıf Mütevelli Heyetine verdiği, davacının hane ziyaretlerinden sonra yapmışolduğu bütün başvuruların mütevelli heyet tarafından görüşüldüğünü ve reddedildiği ifade edilerek; davanın reddinin gerektiği savunulmuştur.Konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile somut olay birlikte irdelendiğinde; 3294 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösterecek vakıfların mütevelli heyetleri (çoğunlukla) belli kamu görevlilerinden oluşmasına rağmen, gerek 3294 sayılı Yasada, gerek diğer düzenlemelerde; söz konusu vakıfların kamu tüzel kişiliği şeklinde kurulduğuna işaret eden özel bir düzenlemeye yer verilmeyip, söz konusu vakifların Medeni Kanun hükümlerine tabi olarak kurulup faaliyette bulunmalarının öngörülmüşolması karşısında; davacının, Genel Sağlık Sigortası kapsamında prim ödememesi gerektiğinden bahisle yaptığı itiraza ilişkin olarak, Haliliye Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfi Başkanlığınca verilen, “...hane halkı ziyareti sonucunda yapılan gelir hesaplaması, güncel GSS mevzuatı ve Vakfimızın karar organı olan Mütevelli Heyetinin kararıyla Gelir Testi itirazınız G1 olarak tescillenmiştir..." içerikli ve 26.02.2016 tarih ve 20161/73 sayılı kararın iptali istemiyle açtığı davanın özel hukuk hükümleri uyarınca çözümlenmesi gerekecektir.
Bu durumda; davaya konu edilen işlemin, 3294 sayılı yasanın 7.maddesi kapsamında vakıf mütevelli heyeti kararı ile yapıldığı, 3294 sayılıyasa gereğince söz konusu vakıfların Medeni Kanun hükümlerine tabi olarak kurulup faaliyette bulunmalarının öngörülmüş olması nedeni ile dava konusu işlemin kamu gücü kullanılmak suretiyle tesis edildiğinin kabulünün 

mümkün bulunmadığı sonucuna varılmakla; davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, Şanlıurfa 1.İş Mahkemesinin, 25.4.2019 gün ve E:2019/185, K:2019/403 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Şanlıurfa 1.İş Mahkemesinin, 25.4.2019 gün ve E:2019/185,K:2019/403sayıli GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.5.2020 gününde Üye Ahmet ARSLAN’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
KARŞI OY 
Dava, Haliliye Kaymakamlığı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfının gelir testine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı nın Teşkilat ve Görevleri Hakkinda Kanun Hükmünde Kararnamenin 11. maddesinin h bendinde, "Sosyal yardıma hak kazanılmasında ve genel sağlık sigortalılığının tespitinde esas alınacak gelir tespiti testlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek, bu testleri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarıyla işbirliği yaparak uygulamak.” görevi Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Sosyal İşler Genel Müdürlüğü nün görevleri arasında sayılmıştır.

Yargitay 10. Hukuk Dairesinin 05/10/2017 günlü, E:2015/19562,K:2017/6431 sayılı kararında; sigortalıların genel sağlık sigortasıprimlerinin tahakkuk ve tahsil edilebilmesi görevi Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) ait olduğu, primlerin tahakkuk ve tahsil edilebilmesi için prime esas gelir testinin usulünce yapılıp kesinleşmiş olmasının gerektiği,SGK'ye genel sağlık sigortası prim miktarının belirlenmesinde esas alınacak gelir testi yapma hususunda görev verilmediği, 633 sayılı KHK ile genel sağlık sigortalılığının tespitinde esas alınacak gelir testlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek ve bu testleri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarıyla işbirliği yaparak uygulamak görevinin Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bırakıldığı, dolayısıyla gelir testi uygulamasından kaynaklanan davalarda, 5510 sayılı Kanunun uygulanmasını gerektirir herhangi bir yasal düzenleme olmadığından gelir testinin iptali için açılan davaların çözüm yerinin idari yargı olduğu açık olduğu, ancak uyuşmazlığın gelir testinin kesinleşmesinin ardından tahakkuk edecek prim tutarı ve tahsile ilişkin olması durumunda 5510 sayılı Kanunun kapsamında yargılama ve değerlendirme yapılacağından iş mahkemesi görevli olacağınıvurgulamıştır.


Yukarıda açıklandığı üzere; Haliliye Kaymakamlığı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfi tarafından yapılan gelir testine ilişkin idari işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözüm yeri idari yargıyerleri olduğundan çoğunluk kararına katılmiyorum.

ÜYE Ahmet ARSLAN 
IV-2247 SAYILI KANUN'UN 19. MADDESİ GEREĞİNCE VERİLEN (BAŞVURU  İLK DERECE MAHKEME) KARARLAR 
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:1-ESAS NO : 2019/845KARAR NO : 2020/306KARAR TR : 28.05.2020
ÖZET : Davacılar tarafindan, 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca yapılan uygulama işlemi sonucunda uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davacılar : 1-) Í.H.S.,2-) K.S., 3-) E.Ç.,4-) F.S.,5-) Z.S.,6-) H.S.
7-) M.S., 8-) Ş.S., 9-) A.M.T., 10-) S.T.
Vekili : Av. İ.C.

Davalı: 1-Arsin Bel.Bşk.(Yeşilyalı Belediyesi Tüzel Kişiliği)
Vekili : Av. Z.Ş.T.

Davalı: 2-Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı
(Adli Yargıda İhbar Olunan, İdari Yargıda Davalı)
Vekili : Av. K.A.


OLAY : Davacılar vekili dilekçesinde; müvekkillere ait Arsin ilçesi Yeşilyalı-Yaylacık köyünde yer alan 3 ve 10 parsel sayılı taşınmazlar ile Yeşilyalı Belediye Başkanlığı'na ait olan ve yine Yaylacık köyünde yer alan 5 parsel sayılı taşınmaz üzerinde, taraflar arasında yapılan 08.06.2005tarihli protokol uyarınca, Arsin Yesilyalı Belediye Başkanlığı'nın 06.07.2005 tarih ve 35 sayılı Encümen Kararıyla, Ímar Kanununun 10/c maddesi uyarınca imar uygulaması yapıldığını ve taşınmazların Yaylacık köyü 1080-1081-1082-1083-1084-1085 parsel olarak revizyon gördüğünü;Ímar uygulamasının 01.08.2005 tarih ve 672 yevmiye no ile tapuya tescil 

edildiğini; bunlardan 1080 nolu parselin müvekkilleri adına, 1081 nolu parselin tamamı ve 1085 nolu parselin bir kismının Arsin YeşilyalıBelediyesi adına tapuya tescil edildiğini; ancak daha sonra, Trabzon İl Özel Ídaresi tarafindan 1080 nolu parselin Okul yeri olması nedeniyle bu parsele dava açıldığıni, sonuçta, Arsin Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/111 Esas,2009/156 karar sayıli kararıyla, 1080 nolu parselin Trabzon İl Özel İdaresi adına tapuya tesciline karar verildiğini; bu karar ile, 5 nolu parselin İmar uygulaması ile revizyon gördüğü 1080 nolu parselin müvekkilleri adına oluşturulan tapusu iptal edilince müvekkillerinin mağdur duruma düştüğünü, mülkiyeti müvekkillere ait olan Yaylacık 3 nolu parselin İmar uygulaması sonucu revizyon gördüğü 1081 nolu parsel ve 1085 nolu parselin bir kısmının ise halen Yeşilyalı Belediyesi Tüzel Kişiliği adına tapuya kayıtlı bulunduğunu; müvekkillerinin davalı belediye tarafindan yapılan revizyon imar planı neticesi hem daha önce 3 nolu parsel olarak tapuya kayıtlı 1525.13 m2'lik taşınmazlarından olduğunu,hem de revizyon sonrası kendilerine verilmiş olan 1080 nolu taşınmazı da dava sonucu kaybettiğini; bunun üzerine müvekkillerinin içine düştükleri bu mağduriyeti gidermek için daha önce 3 nolu parsel olarak kendilerine ait ve halen de davalı Yeşilyalı Belediyesi tüzel kişiliği adına 1081 nolu parsel olarak kayıtlı olan taşınmaz tapusunun iptali için dava açmak yoluna gittiklerini;davanın sonuçta, Yargitay bozma ilamına uyularak Trabzon 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/653 Esas ve 2014/ Karar sayılı kararı ile reddedildiğini ve 25.02.2014 tarihinde kesinleştiğini; söz konusu Yargıtay ilamı ve buna uyma yönünde karar veren yerel mahkeme gerekçesinin;davalı belediye tarafindan yapılan 10/c uygulamasının bir idari işlem olduğu ve bu idari işlem iptal edilmediği sürece varlığını sürdüreceği, dolayısı ile bu idari işlem iptal edilmeden de dava konusu parselin tapu iptal davasına konu edilemeyeceği şeklinde olduğunu; ayrıca Yerel Mahkeme tarafindan uyma kararı verilen Yargitay 16. Hukuk Dairesinin kararında, mağdur olan müvekkillerin, ellerinden alınan taşınmazları için tapu iptal davasıaçamayacak olsalar da, taşınmazların kaybı ile meydana gelen zararlarınıtazminat davasına konu edebileceklerine karar verilmiş olduğunu; bu nedenle, davalı belediyenin kusuruyla taşınmazlarını kaybeden müvekkilleri adına, kaybedilen bu taşınmazların bedelinin ve kullanamadıkları döneme ilişkin ecrimisil bedelinin tazmini için bu davayı açmak gereği doğduğunu;taleplerinin, 2005 yılında davalı tarafindan yapılmış imar uygulaması ile müvekkillerin elinden alınmış olan Arsin ilçesi Yesilyalı Yaylacık mahallesi eski 3 nolu parsel, revizyon sonrası 1081 ve 1085 nolu parsellerde yer alan 1525.13 m2 büyüklüğündeki taşınmazın bedelinin tespiti ve müvekkillerine ödenmesi olduğunu; ayrıca, 10/c uygulaması ile müvekkillerine verdiği halde daha sonra okul alanı olması sebebiyle ellerinden alınan yere karşılık,davalı belediyenin müvekkillerin taşınmazı üzerine 5 katlı bir belediye 

binası yaptığını ve bu taşınmazı 2005 yılından bu tarafa kullandığını;müvekkillerinin ise 2005 yılından bu tarafa ne belediyenin kullanımında olan 1081 ve 1085 nolu parseli ne de 10/c uygulaması ile kendilerine verilen ve dava sonucu ellerinden çıkan 1080 nolu parseli kullanamadıklarını ifade ederek; 1-Arsin ilçesi Yeşilyalı-Yaylacık mevkiinde yer alan 1081 ve 1085nolu parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarına üçüncü kişilere devir ve ferağının önlenmesi ve yeniden ihtiyati tedbir konulmasına; 2-davalıtarafindan yapılan 10/C uygulaması sonucu müvekkillerinin elinden alınmışolan taşınmaz bedellerinin tespiti ile, davalarının belirsiz alacak davasıolduğu nazara alınarak ve bilirkişi tarafından hesaplandığında arttırılmak (tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak)üzere şimdilik 5.000,00 TL tutarındaki tazminatın davalı taraftan tazmini ile müvekkile ödettirilmesine;_ 3- Davalı tarafindan kullanılan taşınmazlara ait 2005 yılından bu tarafa doğmuş olan ecrimisil bedelinin tespiti ile (tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere)şimdilik 5.000,00 TL tutarındaki ecrimisil bedelinin davalı taraftan tazmini ile müvekkile ödettirilmesine karar verilmesi istemiyle, Yeşilyalı Belediyesi Tüzel Kişiliğine karşi, adli yargı yerinde dava açmıştır.TRABZON 3.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 2.6.2015 gün ve E:2014/201, K:2015/448 sayı ile, “(.….)Dava, Arsin ilçesi Yeşilyali Belediyesinin kapatılmadan önceki davacılar ile imzalamış olduğu sözleşme gereğince eski 3 ve 10 parsel sayılı taşınmazların 10/C maddesi uyarınca imar uygulamasıyla oluşturulan parsel ve bu parsellere yönelik haksız el atma ve kamulaştırma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.Toplanan tüm deliller üzerine dava dosyası üzerinde yapılan keşif sonucu sunulan bilirkişi raporunda, dava konusu Arsin ilçesi,Yeşilyali-Yaylacık Mah. 3 nolu taşınmaz parsel ilgili Belediyesinin 10/C uygulamasının evveliyatında davacılara ait iken sonrasında ise hali hazırda kapatılan Yeşilyalı Belediyesi hizmet binasının olduğu kısımda yer aldığını,uygulama ile davacılara tescillenen 1080 parsel ise Trabzon İl Özel Ídaresince Tapu Íptali davası ile geri alındığıni, uygulama neticesinde davacılardan alınan eski 3 nolu parselin bedel tespitinin istenildiğini,mahalli emsal arsa alım satim değerleri, manzara özellikleri, imar durumundaki özellikleri ve arsa alanlari, ticari ve ekonomik değerleri,paranın alım gücü ve günümüz rayiç fiyatları ile günün ekonomik koşullarıdikkate alındığında, dava tarihi itibariyle dava konusu taşınmazın bedelinin 1.143.847,50 TL olarak hesaplandiğıni, davacılar vekilinin ecrimisil talebi değerlendirmeye alınması durumunda, bu hesaplamanın dava tarihinden geriye 5 yıllık süre için toplamda 37.438,30 TL olarak hesaplandığıyönünde görüş bildirmiş oldukları anlaşılmıştır.
Dosya içerisinde bulunan dava dilekçesi, cevap dilekçesi, getirtilen belgeler ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Yüksek 

Yargitay içtihatlarında imar öncesi hissedar olunan taşınmaz ile imar sonrasıdavacı adına tahsis edilen taşınmazlar arasında değer farkı oluştuğuna ilişkin davaların imar uygulamasını yapan idarenin takdir hakkında dayılı olmasınedeniyle idare yargida tam yargi davasina konu edilebileceği, bu durumda iddia edilen konuda idare yargının görevli olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine, karar kesinleştiğinde ve süresi içerisinde talep halinde dosyanın Trabzon İdare Mahkemesine gönderilmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur 

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davaya bakma görev ve yetkisinin İDARE MAHKEMESİNİN GÖREVİNDE OLDUĞUNDAN Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,karar kesinleştiğinde ve süresi içerisinde talep halinde dosyanın Trabzon İDARE MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE..." karar vermiş; temyiz edilmesi üzerine Yargitay 14.Hukuk Dairesince; 29.6.2018 gün ve E:2015/18032, K:2018/4917 sayı ile onanan karar kesinleşmiştir.
Davacılar vekili bu kez, müvekkillerine ait Trabzon İli, Arsin İlçesi, Yeşilyalı-Yaylacık Köyü 3 ve 10 parsel nolu taşınmazlar ve aynıyerde Mülga Yeşilyalı Belediye Başkanlığı'na ait 5 nolu parsel ile ilgili olarak yapılan takas sözleşmesi uyarınca tesis edilen imar uygulamasıneticesinde oluşan ve belediyeye devredilen 1081 ve 1085 nolu parsellerin değerlerinin tespiti ile oluşan zararına karşılık, bu olmadığı takdirde müvekkillerine devredildiği halde İl Özel İdaresi tarafindan açılan tapu iptali ve tescil davasında verilen karar uyarınca İl Özel Ídaresi adına tapuya tescil edilen 1080 nolu parselin değerinin tespiti ile oluşan zararına karşılık fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla 5.000,00 TL tazminatın,ayrıca taşınmazların davalı idareler tarafindan kullanıldığından bahisle fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydıyla 2005 yılından itibaren doğmuşolan 5.000,00TL ecrimisilin işleyecek yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle, 1-Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve 2-Arsin Belediye Başkanlığına karşı idari yargı yerinde dava açmıştır.

Trabzon İdare Mahkemesi; 19.10.2018 gün ve E:2018/1222,K:2018/1018 sayı ile, “(...)davacılar tarafindan talep edilen maddi zararın davalı idarelerin hangi işlem ya da eylemlerinden kaynaklandığının açık ve net bir şekilde ortaya konulmadıği, 2981/3290 sayılı Kanunun 10/C maddesi uyarınca yapılan isteğe bağlı imar uygulamasına dayalı olarak mi, Mülga Yeşilyalı Belediye Başkanlığı ile yapılan takas sözleşmesine dayalı olarak mi yoksa imar uygulaması sonrası dava konusu taşınmazda oluşan değer farkına dayalı olarak mı talep edildiği hususunda tereddüt hasıl olduğu,tazminat isteminin dayanağının açık ve net olmadığı, belediyeye devredilen 1081 ve 1085 nolu parsellerin değerlerinin tespiti ile oluşan zararın, bu olmadığı takdirde davacılara devredildiği halde mahkeme kararı uyarınca İl Özel Ídaresi adına tapuya tescil edilen 1080 nolu parselin değerinin tespiti 

ile oluşan zararın tazmini yönündeki talep değerlendirildiğinde idari yargıda tespit mahiyetinde, şarta bağlı veya terditli dava açılamayacağı, davacılar tarafından oluştuğu ileri sürülen zarara sebebiyet veren durumlarla birlikte davalı idarenin tazmin sorumluluğu ile zarar arasındaki illiyet bağını ortaya koyacak olguların dilekçede belirtilmediği, dava dilekçesinin bu haliyle 2577 sayılı Kanunun 3.maddesine uygun olarak düzenlenmediği anlaşıldığından dilekçenin reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, şayet davacı tarafindan uyuşmazlık konusu taşınmazın bir kısmına davalı idarece ya da başka bir idarece fiilen el atılmış olmasınedeniyle ecrimisil isteniyor ise, bu talebin adli yargı yerinde açılacak ayrıdavaya konu edilebileceği, söz konusu talebin idari yargının görev alanında bulunmadığı açıktır.

Açıklanan nedenlerle, dava dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15.maddesinin 1. fikrası (d) bendi gereğince bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (30) gün içinde bizzat veya bir avukat vasıtasıyla 3.maddeye uygun şekilde düzenlenerek yeniden dava açılmak üzere reddine..." karar vermiştir.

Davacılar vekili dilekçesini yenileyerek; Trabzon ili, Arsin ilçesi,Yeşilyalı-Yaylacık Köyü 3 ve 10 parsel nolu taşınmazlar ve aynı yerde mülga Yeşilyalı Belediye Başkanlığına ait 5 nolu parsel ile ilgili takas sözleşmesi gereği yapılan 2981/3290 sayılı Kanunun 10/c maddesi uygulaması neticesinde oluşan ve müvekkillerine tahsis edildiği halde İl Özel İdaresi tarafindan açılan tapu iptali ve tescil davasında verilen karar uyarınca 1080 nolu parselin İl Özel Ídaresi adına tapuya tescil edilmesi ve 1081 parsel sayılı taşınmazın belediye adına olan tescilinin devami nedeniyle oluştuğu ileri sürülen zarar karşılığı fazlaya dair hakların saklıkalması kaydıyla 10.000,00.-TL zararın tazmini istemiyle idari yargı yerinde dava açmiştır.

Trabzon Ídare Mahkemesi; 19/12/2018 günlü ve E:2018/1514,K:2018/1257 sayı ile; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-b maddesi uyarınca davanın süreaşımı nedeniyle reddine karar vermiş; istinaf yoluna başvurulması üzerine;
Samsun Bölge Ídare Mahkemesi 2.İdari Dava Dairesi; 12.9.2019gün ve E:2019/638, K:2019/1027 sayı ile, imar uygulamasından, dolayısıyla idari bir işlemden veya eylemden kaynaklanmayan tazminat davasının görev yönünden reddedilmesi gerektiği kanaatine ulaşıldığından, davanın süre yönünden reddine dair kararda hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle;davacıların istinaf başvurusunun kabulüne, Trabzon İdare Mahkemesi'nin 19/12/2018 günlü ve E:2018/1514. K:2019/1257 sayılı kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanunun 45.maddesinin 5.fikrası uyarınca dava dosyasının mahkemesine iadesine, kesin olarak karar vermiştir.

TRABZON İDARE MAHKEMESİ: 28.10.2019 gün ve E:2019/1081 sayı ile, “(...)Dava dosyasının incelenmesinden, Mülga Arsin Yeşilyalı Belediye Encümeninin 06.07.2005 tarih ve 35 sayılı kararı ile yapılan imar uygulaması neticesinde 1080 parsel sayılı taşınmazda davacıların hissedar olduğu, 1081 parsel sayılı taşınmazın ise Arsin Yeşilyalı Belediyesine tahsis edildiği, Yargıtay I. Hukuk Dairesinin E:2008/10689, K:2008/l 3180 sayılı ve 24.12.2008 tarihli "Niza konusu taşınmazın 1945 tarihinden beri okul olarak kullanıldıği, taşınmazın içinde bulunduğu yerin öncesi köy iken 05.07.1988 tarihinde kadastro tespiti ile senetsizden köy adına tescil edildiği, belediye teşkilatının kurulmasınedeniyle 31.12.2004 tarihinde davalı Yeşilyalı Belediyesi adına tescil edildiği, 23.06.2005 tarihinde okul yeri şerhinin tapu siciline işlendiği,yargılama sırasında başka bir yerde okul binası yapılması nedeniyle çekişmeli yerin artık okul olarak kullanılmadığı, il ve ilçe sınırları içindeki okul yerlerinin mülkiyetinin 222 sayılı ilköğretim Yasasının 65. maddesine göre İl Özel İdarelerine ait olduğu, öte yandan 5450 Sayılı Yasanın somut olayda uygulama yerinin bulunmadıği, ayrıca, bu konuda tapuda şerh bulunup bulunmaması veya olayımızda olduğu gibi sonradan okul hizmetinde kullanılmaması sonuca etkili olmadığı, mülkiyetin yasa hükmügereği davacıya ait olduğu, her ne kadar, bu taşınmaz başka parsellerle birleştirilerek birleşen davanın davalıları adına imar uygulaması sonucu özel mülk olarak yeni mülkiyet durumu oluşturulmuşsa da yasanın açık hükmü karşısında yapılan imar işlemi yok hükmünde olduğundan imar işleminin geçerliliğinden bahisle davanın reddi doğru olmadığı gibi bu yerin okul yeri olarak tahsis ve kamulaştırmasının yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddi de doğru olmadıği, gerek tapuda şerh bulunmasi, gerekse 1945 yılından beri okul olarak kullanılması gözönüne alındığında mahkemenin bu gerekçesinin de yasal olduğunun söylenemeyeceği, imar işlemi yok hükmünde olduğundan imardan önce malik olan davalı Belediye hakkındaki davanın da sıfattan reddinin doğru görülmediği, imar işlemi yok sayılarak buna göre karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile davaların reddedilmesinin doğru olmadığı" yönündeki bozma kararına uyularak verilen Arsin Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.06.2009 tarihli,E:2009/111, K:2009/156 sayılı kararıyla; " Mahkemenin davanın reddine dair kararının Yargitay 1. Hukuk Dairesinin 2008/10689-13810 E/K sayılıilamı ile il ve ilçe sınırları içindeki okul yerlerinin mülkiyetinin 222 sayılıYasanın 65. maddesine göre İl Özel İdarelerine ait olduğu, 5450 sayılıYasanın somut olayda uygulanma imkanı bulunmadığı, okul yerinin okul hizmetinde kullanılmamasının sonuca etkili olmadıği, her ne kadar taşınmaz üzerinde imar işlemi yapılmış ise de gerek tapuda şerh olması gerekse 1945yılından itibaren okul alanı olarak kullanılması karşısında imar işleminin yok hükmünde olduğu gerekçesiyle bozularak geri gönderildiği. Yargıtay 

bozma gerekçesinde açıkça belirtildiği gibi il ve ilçe sınırları içerisindeki okul yerlerinin mülkiyetinin İl Özel İdaresine ait olduğu, okul yerinin sonradan okul hizmetinde kullanılmamasının sonuca etkili olmadığı,taşınmaz üzerinde her ne kadar imar işlemi yapılmış ise de gerek tapuda şerh olması gerekse 1945 yılından beri okul alanı olarak kullanılmasıkarşısında imar işleminin yok hükmünde olduğu, dava konusu taşınmazın okul için tahsis edildiğinin sabit olduğu gerekçesiyle 1080 parsel sayılıtaşınmazın tapusunun iptali ile davacı kurum adına (Trabzon İl Özel Ídaresi)tapuya tespit ve tesciline" karar verildiği, kararın 14.09.2009 tarihinde kesinleştiği ve taşınmazın 10.01.2013 tarihinde Trabzon İl Özel İdaresi adına tescil edildiği, davacıların Arsin Yeşilyalı Belediye Başkanlığıaleyhine açtığı 1081 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ve adlarına tescili istemli davanın kabulüne dair Arsin Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.06.2012 tarihli, E:2012/70, K:2012/129 sayılı kararının Yargitay 16.Hukuk Dairesinin 12.06.2013 tarih ve E.2013/6240. K:2013/6627 sayılıkararıyla; "Belediye tarafindan yapılan imar uygulamasının yok hükmünde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, bu kabul ve değerlendirmenin doğru olduğu söylenemeyeceği, tapu sicilinin tutulmasıprensiplerinden biri tescil, diğeri sicilin aleniliği (güvenilirliği), bir diğeri Hâzinenin kusursuz sorumluluğu, sonuncusu ise geçerli bir hukuki sebebinin bulunması, yani kaydın illetten mücerret olmaması olduğu, imar şuyulandırmasının dayanağı olan idari işlemin iptal edilmesi ile sicilin dayanıksız kalacağı ve TMK'nın 1025. maddesi hükmü uyarınca yolsuz tescil durumuna düşeceği, bu durumda; dayanıksız kalan (illetten mücerret)kaydın iptali ile kadastral parselin geometrik ve hukuki durumunun ihyasışeklinde karar verilmesi gerekeceği, öte yandan, sicil dayanağı idari işlem hukuki geçerliliğini koruduğu sürece, sicil kaydının dayanaksız olduğundan söz edilemeyeceği ve bu nedenle de tapu iptal ve tescil davasinın dinlenemeyeceği somut olayda; dava konusu 1081 parsel sayılı taşınmazın,davalı Belediye tarafindan yapılan imar uygulaması sonucu oluşturulmuşimar parseli olduğu, başka bir ifadeyle, 1081 sayılı imar parselinin tescil dayanağı idari işlem olduğu, öyleyse, bu idari işlem idari yargı yerinde dava açılarak iptal ettirilmedikçe eldeki davanın dinlenme olanağından söz edilemeyeceği, davacıların, zararlarinı tazminat davasına konu ederek giderebilecekleri de izahtan vareste olduğu, ayrıca, hükme gerekçe yapılan Arsin Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.06.2009 tarih 111-156 sayılıilamıyla, Trabzon İl Özel İdaresi tarafindan belediye ve davacılar aleyhine aynı imar uygulaması ile oluşturulan 1080 sayılı imar parseli hakkında açılan dava sonucu, Yargitay 1. Hukuk Dairesi'nin bozma kararıdoğrultusunda "1080 sayılı imar parselinin "okulyeri" olup, bu nedenle yasal düzenlemeler gözetilmek suretiyle imar uygulamasının yok hükmünde olduğu" görüşüyle neticeye gidilmiş olması da, eldeki dava bakımından 

kesin hüküm veya kesin delil teşkil etmeyeceği, eldeki davanın konusu 1081parsel sayılı taşınmazın sicil kaydının illetini teşkil eden imar uygulamasının geçerliliğini koruduğu gözetilerek, davanın reddine karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle bozulduğu, bozma kararına uyularak verilen Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24 12.2013 tarih ve E:2013/653,K:2013/663 sayılı kararıyla; " Taşınmazın tapu kayıtlarının idari işleme dayandığı, idari yargı tarafından iptal edilmedikçe geçerli olduğu, hukuka uygun olan kaydın iptali için açılan davanın dinlenmesinin mümkün olmadığı, reddi gerektiği yönündeki bozma kararına uyulmak suretiyle geçerli bir idari işleme dayalı olarak oluşturulan tapu kaydının dayanağıolan ve geçerliliğini koruyan idari işlem karşısında tapu iptalini istemenin mümkün olmaması karşısında davanın reddine” karar verildiği, davacılar tarafindan kaybedilen taşınmazın bedeli ve kullanamadıkları döneme ilişkin ecrimisil bedelinin tazmini istemiyle 24.03.2014 tarihinde açılan davada Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2014/201, K:2015/448 sayıli,02.06.2015 tarihli kararıyla; " imar öncesi hissedar olunan taşınmaz ile imar sonrası davacı adına tahsis edilen taşınmazlar arasında değer farkıoluştuğuna ilişkin davaların imar uygulamasını yapan idarenin takdir hakkına dayalı olması nedeniyle idari yargıda tam yargı davasına konu edilebileceği uyuşmazlığın idare mahkemesinin görevinde olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine" karar verildiği ve bu kararın Yargitay 14. Dairesinin 29.06.2018 tarih ve E:2015/18032, K:2018/4917sayılı kararıyla onanarak 21.09.2018 tarihinde kesinleştiği görülmektedir.
Olayda, Mülga Arsin Yeşilyalı Belediye Encümeninin 06.07.2005tarih ve 35 sayılı kararı ile yapılan imar uygulaması neticesinde davacılara tahsis edilen 1080 parsel sayılı taşınmazın tescil kaydının Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin bu yöndeki bozma kararına uyularak verilen Arsin Asliye Hukuk Mahkemesi kararıyla imar uygulamasının yok hükmünde olduğu tespiti yapılmak suretiyle iptal edildiği, davacılar tarafindan açılan 1081 parsel sayılı taşınmazın tescil kaydının iptal edilmesi istemli davanın ise; Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin bu yöndeki bozma kararına uyularak verilen Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesi kararıyla, geçerli bir idari işleme dayalı olarak oluşturulan tapu kaydının dayanağı olan ve geçerliliğini koruyan idari işlem karşısında tapu iptalini istemenin mümkün olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, imar uygulaması öncesinde 3 parsel sayılı taşınmazın sahibi olan ve uygulama sonrasında 1080 parselin maliki olan davacıların anılan mahkeme kararları neticesinde söz konusu taşınmazlardaki mülkiyetlerinin sona erdiği görülmektedir.

Bu durumda, Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2014/201,K:2015/448 sayıli, 02.06.2015 tarihli kararıyla, "imar öncesi hissedar olunan taşınmaz ile imar sonrası davacı adına tahsis edilen taşınmazlar arasında değer farkı oluştuğuna ilişkin davaların imar uygulamasını yapan idarenin 

takdir hakkına dayalı olması nedeniyle idari yargıda tam yargı davasına konu edilebileceği uyuşmazlığın idare mahkemesinin görevinde olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine" karar verilmiş ise de;uyuşmazliğın esasen imar uygulaması neticesinde tahsis edilen taşınmaz ile kök parsel arasındaki değer farkından kaynaklanmadığı gibi, imar uygulamasından da doğmadıği, tapu iptal ve tescil kaydının iptali istemiyle açılan iki ayrı davada verilen ve yukarıda belirtilen mahkeme kararlarıneticesinde davacıların söz konusu taşınmazlardaki mülkiyetlerinin sona erdiği ve tazminat isteminin mahkeme kararları neticesinde kaybedilen taşınmazın bedelinden kaynaklandığı göz önüne alındığında, imar uygulamasından, dolayısıyla idari bir işlemden veya eylemden kaynaklanmayan tazminat davasının görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davacılar tarafindan talep edilen tazminata ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargı görevli bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Mahkememizin görevine girmeyen ve Trabzon 3.Asliye Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verilen bu davada görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasının 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19.maddesi uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesince bir karar verilinceye kadar yargılamanın ertelenmesine..."karar vermiştir.
Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasa'nın 19., 21. Ve 16. maddeleri uyarınca Danıştay Başsavcısı ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının yazılı düşünceleri istenilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI : “(...)Olayda, davacılar tarafindan,2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca yapılan uygulama işlemi sonucunda uğradıkları zararın tazmini istemiyle açtıkları davada, mülga Yeşilyalı Belediye Encümeninin 06/05/2005 tarihli kararı ile tesis edilen imar uygulamasının 2981 sayılı Yasaya uygun olup olmadığının ve bu işlem nedeniyle davacıların zararlarının bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Davacılar ile mülga Yeşilyalı Belediye Başkanlığı arasında bir protokol yapılmışsa da, bu protokolün davacılara ve belediyeye ait taşınmazların karşılıklı devrine yönelik bir takas sözleşmesi olmayıp,yapılan imar uygulamasının açıklanması niteliğinde olduğu, dolayısıyla davacılara ve belediyeye tahsis edilen taşınmazların tescilinin anılan protokole değil imar uygulamasına dayanılarak gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, Trabzon il Özel İdaresi ve davacılar tarafindan adli yargi yerinde açılan tapu iptali ve tescil davaları sonucunda davacılara ait 1080 sayılı parselin tapusu iptal edilmiş, 1081 sayılı parsele yönelik olarak ise davacıların tapu iptali ve tescil istemlerinin reddine karar verilmişse de,

her iki davada da davacılar tarafindan davalı belediyenin kusuru nedeniyle taşınmazların mülkiyetinin kaybedildiğinin öne sürüldüğü, adli yargıyerlerince de imar uygulamasının irdelendiği gözönünde bulundurulduğunda, zararın imar uygulaması nedeniyle oluştuğu,uyuşmazlığın 2981 sayılı Yasa uyarınca tesis edilen parselasyon işleminden kaynaklandığı açıktır.

Bu durumda, idarece kamu gücü kullanılarak, tek yanlı biçimde yapılan uygulama sonucunda uğranılan zararın tazminine ilişkin bulunan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1 -b maddesinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan ınuhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları" kapsamında imar mevzuatıhükümleri çerçevesinde idari yargı yerince çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

SONUÇ : Açıklanan nedenle, 2247 sayılı Yasa'nın 16'ncı maddesi uyarınca, uyuşmazlığın görüm ve çözümünün idari yargı yerine ait olduğu düşünülmektedir." yolunda düşünce vermiştir.

YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI; “(...)mevzuat hükümleri ve dava konusu olay birlikte değerlendirildiğinde, davacılar tarafindan, 2981 sayılı Kanunun 10/l.c. maddesi uyarınca yapılan uygulama sonucunda uğradıkları zararın tazmini istemiyle açtıkları davada, mülga Yeşilyalı Belediye Encümeninin kararı ile tesis edilen imar uygulamasının 2981 sayılı Kanuna uygun olup olmadığının ve bu işlem nedeniyle davacıların zararlarının bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, davacılara ve mülga Yeşilyalı Belediye Başkanlığına tahsis edilen taşınmazların tescilinin, davacılar ile Belediye arasında yapılan protokole değil; imar uygulamasına dayanılarak gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, davacıların uğradıklarını iddia ettikleri zararın,gayrimenkul mülkiyetinin kazanılma yollarına ilişkin Medeni Kanun hükümlerinden değil; 2981 sayılı Kanunun hükümlerine göre yapılan imar uygulamasından kaynaklandığı, bu sebeple, idarece kamu gücü kullanılarak,tek yanlı biçimde yapılan uygulama sonucunda uğranılan zararın tazminine ilişkin bulunan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1.b. maddesinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklarıdoğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları" kapsamında imar mevzuatı hükümleri çerçevesinde idari yargı yerince çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle, Trabzon İdare Mahkemesinin 28/10/2019 tarihli ve E.2019/1081 sayılı kararıyla yaptığı başvurunun reddine karar verilmesi gerekmektedir...” yolunda düşünce vermiştir.

ÍNCELEME VE GEREKÇE:

Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 28.5.2020 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Arsin ilçesi Yeşilyalı Belediyesinin kapatılmadan önce,davacılar ile imzalamış olduğu sözleşme gereğince eski 3 ve 10 parsel sayılıtaşınmazların, 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunun 3290 sayılı Kanun ile değişik 10.maddesinin (c) bendi uyarınca imar uygulamasıyla oluşturulan parsel ve bu parsellere yönelik haksız el atma ve kamulaştırma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanunun 3290 sayılı Kanun ile değişik 10.maddesinin (c) bendinde, "Ímar mevzuatına aykırı bina yapılmış, hisseli arsa ve araziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde, imar adası veya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veya binasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle birleştirmeye bunları yeniden ada ve parsellere ayırmaya, yapılara yeniden doğan imar ada veya parseli içinde kalanları yapı sahiplerine, yapıolmayanları diğer hisse sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre vermeye, bunlar adına tescil ettirmeye ve tescil işlemi dışında kalanların hisselerini 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilecek bedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek, tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye veya valilikler resen yetkilidir." hükmü yer almıştır.


2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde,"İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları" idari dava türleri arasında sayılmıştır.
Dosyalarda yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Arsin İlçesi, Yeşilyalı-Yaylacık köyünde davacılara ait 3 ve 10 parsel sayılıtaşınmazlar ile mülga Yeşilyalı Belediyesine ait 5 parsel sayılıtaşınmazlarda 2981/3290 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca imar uygulaması yapılmasının Yeşilyalı Belediye Encümeninin 06/05/2005günlü, 23 sayılı kararı ile kabul edilmesi üzerine yapılan parselasyon işlemi ile anilan taşınmazların yerinde 1080(eski 5), 1081 (eski3), 1082,1083,1084(eski 10) ve 1085(eski 3 parselden artan kisım) sayılı parsellerin oluştuğu, davacılar ile Yeşilyalı Belediye Başkanlığı arasında imzalanan 08/06/2005 tarihli protokol ile belediyeye ait okul alanı olarak kullanılan arsa ile davacılara ait 1100 m2'lik arsanın imar uygulaması yapılarak takas işlemine tabi tutulmasının kararlaştırılması nedeniyle parselasyon işlemi sonucu oluşan 1080 sayılı parselin davacılar adına, 1081 sayılı parselin tamamı ile 1085 sayılı parselin bir kismının ise belediye adına tahsis edilerek tapuya tescil işlemlerinin gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.
Ancak yapılan imar uygulaması sonucu davacılar adına kaydedilen 1080 sayılı parselin okul alanında kalması nedeniyle Trabzon İl Özel İdaresi tarafindan tapunun iptali ve tescil istemiyle açılan davada, Arsin Asliye Hukuk Mahkemesinin davanın reddi yolunda verdiği kararın Yargitay 1.Hukuk Dairesi'nin E.2008/10689, K:2008/13810 sayılı kararı ile bozulmasıüzerine bozma kararına uyularak 18/06/2009 gün ve E:2009/111,K:2009/156 sayılı kararla, yapılan imar uygulamasının yok hükmünde olduğu, taşınmazın okul için tahsis edilmiş olması nedeniyle davanın kabulüne, taşınmazın tapusunun iptali ile davacı kurum adına tapuya tespit ve tesciline karar verilmiştir.

Bu karar üzerine davacılar tarafindan, Arsin Yeşilyalı Belediye Başkanlığına karşı, 1081 parsel sayılı taşınmazın Yeşilyalı Belediye Başkanlığı adına olan tapu kaydının iptali ve adlarına tescili istemiyle Arsin(kapatılan) Asliye Hukuk Mahkemesine açtıkları davanın kabulüyolundaki kararın Yargitay 16. Hukuk Dairesinin 12/06/2013 gün ve E.2013/6240, K:2013/6627 sayılı kararıyla, 1081 sayılı imar parselinin tescil dayanağının idari işlem olduğu, bu işlemin idari yargı yerinde dava açılarak iptal ettirilmedikçe eldeki davanın dinlenemeyeceği, davacıların zararlarınıtazminat davasına konu ederek giderebilecekleri gerekçesiyle bozulduğu,Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesince bozma kararına uyularak 24/12/2013 gün ve E:2013/653. K:2013/663 sayılı kararla; geçerli bir idari işleme dayalı olarak oluşturulan tapu kaydının dayanağı olan ve geçerliliğini koruyan idari işlem karşısında tapu iptalini istemenin mümkün olmamasıkarşısında davanın reddine karar verilmiştir.


Anılan karardan sonra davacılar tarafindan. Yeşilyalı Belediyesine karşı 1081 ve 1085 sayılı parsellerin bedellerinin tespiti ve bu parsellere ait ecrimisil bedellerinin davalıdan tazmini istemiyle șimdilik toplam 10.000,00TL'nin tazminine karar verilmesi istemiyle Trabzon Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada, Mahkemenin 02/06/2015 gün ve E:2014/201.K:2015/448 sayılı kararıyla, imar öncesi hissedar olunan taşınmaz ile imar sonrası davacılar adına tahsis edilen taşınmazlar arasında değer farkıoluştuğuna ilişkin davaların imar uygulamasını yapan idarenin takdir hakkına dayalı olması nedeniyle idari yargıda tam yargı davasına konu edilebileceği, bu konuda idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiş ve karar Yargitay 14. Hukuk Dairesinin 29/06/2018 gün ve E:2015/18032, K:2018/4917 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

Bu sefer, davacılar tarafından, Arsin Belediye Başkanlığı ile Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığına karşı, yapılan imar uygulamasıve belediyede aralarındaki takas sözleşmesi sonucu uğradıkları zararın, 1081ve 1085 parsel sayılı taşınmazların bedelinin tespit edilerek ödenmesi, aksi halde ellerinden çıkmış olan 1080 sayılı parselin bedelinin tespiti ile tazmini ve ecrimisil bedelinin tespiti ile davalılardan tazmini ve bu nedenle şimdilik toplam 10.000,00 TL'nin yasal faiziyle tahsiline karar verilmesi istemiyle Trabzon İdare Mahkemesinde dava açılmış, İdare Mahkemesince, idari yargıda tespit mahiyetinde, şarta bağlı veya terditli dava açılamayacağı, öte yandan ecrimisil talebinin adli yargı yerinde açılacak ayrı bir davaya konu edilebileceği nedeniyle dilekçenin reddine karar verilmiş, verilen yenileme dilekçesinde davanın, 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca yapılan uygulama işlemi ile 1080 ve 1081 parselin ellerinden çıkması sonucu uğramış oldukları zarara karşılık şimdilik 10.000.00 TL tazminatın ödenmesi istemine ilişkin olduğu belirtilmiş, Trabzon İdare Mahkemesince verilen ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin bulunan 19/12/2018gün ve E:2018/1514, K:2018/1257 sayılı kararın Samsun Bölge İdare Mahkemesi 2. Ídari Dava Dairesi'nin 12/09/2019 gün ve E:2019/638,K:2019/1027 sayılı kararıyla, davanın görev yönünden reddedilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmış olup, süre yönünden reddine dair kararda hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozulması üzerine 28/10/2019 gün ve E:2019/1081 sayılı kararla; tazminat isteminin adli yargı yerlerinde açılmış olan iki ayrı davada verilen kararlar sonucu kaybedilen taşınmazın bedelinden kaynaklandığı göz önüne alındığında, idari bir işlemden veya eylemden kaynaklanmayan tazminat davasının görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle 2247 sayılı Yasanın 19'uncu maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Olayda, davacılar tarafindan, 2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca yapılan uygulama işlemi sonucunda uğradıkları zararın tazmini istemiyle açtıkları davada, mülga Yeşilyalı Belediye Encümeninin 06/05/2005 tarihli kararı ile tesis edilen imar uygulamasınin 2981 sayılıYasaya uygun olup olmadığının ve bu işlem nedeniyle davacıların zararlarının bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.Davacılar ile mülga Yeşilyalı Belediye Başkanlığı arasında bir protokol yapılmışsa da, bu protokolün davacılara ve belediyeye ait taşınmazların karşılıklı devrine yönelik bir takas sözleşmesi olmayıp, yapılan imar uygulamasının açıklanması niteliğinde olduğu, dolayısıyla davacılara ve belediyeye tahsis edilen taşınmazların tescilinin anılan protokole değil imar uygulamasına dayanılarak gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.Diğer taraftan, Trabzon il Özel İdaresi ve davacılar tarafından adli yargi yerinde açılan tapu iptali ve tescil davaları sonucunda davacılara ait 1080 sayılı parselin tapusu iptal edilmiş, 1081 sayılı parsele yönelik olarak ise davacıların tapu iptali ve tescil istemlerinin reddine karar verilmişse de,her iki davada da davacılar tarafından davalı belediyenin kusuru nedeniyle taşınmazların mülkiyetinin kaybedildiğinin öne sürüldüğü, adli yargıyerlerince de imar uygulamasinin irdelendiği gözönünde bulundurulduğunda, zararın imar uygulaması nedeniyle oluştuğu,uyuşmazlığın 2981 sayılı Yasa uyarınca tesis edilen parselasyon işleminden kaynaklandığı açıktır.
Bu durumda, idarece kamu gücü kullanılarak, tek yanlı biçimde yapılan uygulama sonucunda uğranılan zararın tazminine ilişkin bulunan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklan doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları" kapsamında imar mevzuatıhükümleri çerçevesinde idari yargı yerince çözümlenmesi gerektiği sonucuna varilmiştır.
Açıklanan nedenlerle, Trabzon İdare Mahkemesinin 28.10.2019gün ve E:2019/1081sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Trabzon İdare Mahkemesinin 28.10.2019 gün ve E:2019/1081 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 28.5.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.


Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:2-ESAS NO : 2019/887KARAR NO : 2020/307KARAR TR : 28.05.2020
ÖZET : Davacının İstanbul İli, Sultanbeyli ilçesindeki 1331-1418-14151336-1561 sayılı parsellerdeki hisselerinin, 7143 sayılı Kanunun Geçici 1.Maddesinin uygulaması sebebiyle Sultanbeyli Belediye Başkanlığı adına tescil edildiğinden bahisle; davalı adına yapılmış tescilin/tapu kaydının iptali ve davacı adına tekrar tescil edilmesi istemiyle açılan davanın, anılan Yasa ile, hak sahipliğinin idari usul ve esaslar çerçevesinde belirlenmesi yoluna gidildiği gözetildiğinde; İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davaci : M.A.

Vekili : Av. M.Ç.

Davalı: Sultanbeyli Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. Ş.K.


O L A Y : Davacı dava dilekçesinde; İstanbul İli Sultanbeyli ilçesi 1331-1337-1418-1415-1336-1561 sayılı parsellerde hisselerinin büyük çoğunluğunun İstanbul Anadolu 25. As. Hk. Mahkemesinin E:2013/242, K:2014/427 sayılı kararı neticesinde taraflar arasında sulh yolu ile, kalan kismıise Sultanbeyli Tapu Müdürlüğünde satış yolu ile adına tescil edildiğini;Sultanbeyli ilçesinde 1/1000 Uygulama imar planları yapılmış olmasına rağmen 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri yerel yönetimler tarafindan uygulanmadığı ve müstakil parsel oluşturulmadığı için, arazi üzerinde arsalarının sınırlarının belli olmadığıni, hala tarla vasfında olduklarını;arazilerin zaman içerisinde Belediye tarafindan yasal olmayan "Beyana Dayalı Satış” anlayışı ile el değişip üzerlerinde kaçak yapılar yapılmasına göz yumulduğunu; hem zilyet sahiplerinin hem de hissedarların aynıarazilere yıllardır emlak vergisi ödeme zorunda bırakıldığını; Davalının talebi üzerine 7143 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca 1331-13371418-1415-1336-1561 parsellerdeki hisselerinin, hiçbir kamu yararıolmadığı halde Re'sen kamulaştırmasız el koyma suretiyle, Sultanbeyli Tapu Müdürlüğü tarafından Sultanbeyli Belediyesi adına tescil işleminin gerçekleştirildiğini; bu taşınmazların kendisine ait olduğunu, davalının hiçbir kullanım hakkı olmadığı halde, kendisininmiş gibi tapuya tescil ettirmiş olduğunu; Sultanbeyli Belediyesinin 7143 sayılı Kanunun geçici 1.maddesine istinaden, arazi üzerindeki fiili (işgalci) kullanıcılari, varsa kimlere ait olduğunun tespiti için 3402 sayılı Kadastro Kanununun 4.maddesi hükümlerine göre ilçedeki tapusuz kaçak yapıların kullanıcılarına (işgalci) satmak amacıyla bir çalışma başlatmış bulunduğunu; Anayasada ve diğer mevzuatta mülkiyet hakkının teminat altına alındığını; mülkiyet 

hakkına müdahalenin ancak kamu yararı gözetilmek kaydı ile ve 2942 sayılıKamulaştırma Kanununun 46 maddesine göre yapılması gerektiğini, burada hiçbir kamu yararı gözetilmediğini,_bir kamulaştırma, tarafına herhangi bir tebligat yapılmadığını ve herhangi bir bedel yatırılmadan davalı adına tescil işlemi yapılmış olduğunu ifade ederek; söz konusu taşınmazlara ihtiyati tedbir konulmasi; davanın Anayasanın 152 ve 6216 sayılı kanunun 42.maddeleri uyarınca incelenmesi; davalı adına yapılmış tescilin iptali ve adına tekrar tescil edilmesi istemiyle adli yargi yerinde dava açmıştır.Daha sonra davacı vekili verdiği dilekçe ile; 1337 parselin dava konusu taşınmazlar arasından çıkarılmasını; 7143 sayılı Kanunun Geçici 1.Maddesinin Anayasanın 35.maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurulmasını talep etmiştir.
İSTANBUL ANADOLÜ 19.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:18.4.2019 gün ve E:2018/432, K:2019/170 sayı ile, “(...)Davali vekili mahkememize ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın hukuki dayanağının olmadığıni, 7143 sayılı kanunun geçici 1. Maddesine göre tescil işlemi geçici olarak tescil edilmiş olup tescil sonrası işlemler neticesinde davacının mülkiyet hakkının aynen iade edileceğini, söz konusu işlemin anayasaya aykırı olmadığını ve dilekçesinde belirttiği diğer nedenlerle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Dava şartları başlıklı114/b. maddesine göre " Yargi yolunun caiz olması" dava şartıdır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 115/(1). maddesine göre mahkeme dava şartlarının olup olmadiğını her aşamada dikkate almakla yükümlüdür.
Açıklanan kanun maddeleri ve mevzuat gereğince davacının taleplerinin idari bir işlem olduğu, tam yargı davası yönündeki işbu taleple ilgili olarak mahkememizin görevli bulunmadığı, idari yargının görevli olduğu, bu sebeplerle yargı yolu uyuşmazlığı sebebiyle davanın, dava şartıyokluğundan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
7143 sayılı kanunun geçici 1.maddesi; "26/9/2011 tarihli ve 2011/2266 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli kroki ile sınırları gösterilen alanda bulunan ve iyileştirme, yenileme ve dönüşüm uygulamalarıkapsamında bulunan taşınmazlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla iyileştirme, yenileme ve dönüşüm uygulamaları yapılarak fiili kullanıcılara devredilmek üzere talebi halinde tapuda ayni ve şahsi haklar ile temlik hakkını kısıtlayan veya yasaklayan şerhe ilişkin muvafakat aranmaksızın Sultanbeyli Belediyesi adına tescil edilir. Bu taşınmazlarla birlikte daha önce bu kapsamda Maliye Bakanlığınca Belediyeye devredilen taşınmazlar, zilyetleri veya fiili kullanıcıları tespit edilmek ve varsa üzerindeki muhdesatın kime veya kimlere ait olduğu ve kim veya kimler tarafindan kullanıldığı kadastro tutanağının beyanlar hanesinde gösterilmek 

suretiyle 21/6/1987 tarihli ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun ek 4 üncümaddesi hükümlerine göre kadastrosu yapılarak Belediye adına tescil edilir." hükmüne amirdir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerin değerlendirmesine göre,dava konusu taşınmaz yukarıda zikredilen 7143 sayılı kanunun geçici 1.maddesi kapsamındaki idari işlem neticesinde davalı Sultanbeyli Belediyesi adına tescil edilmiştir. İdari işlem iptal edilmeden tapu tescili mümkün değildir. Bu nedenle dava konusunun idari işlem olması, idari yargıyı ilgilendirmesi sebebi ile davanın idari yargı yolu caiz olduğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:
1-Davanın HMK 'nun 114-1 -b, 115/2 maddeleri uyarınca idari yargı yolu caiz olduğundan usulden REDDİNE,(...)” karar vermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

Bu kez davacı vekili; müvekkilinin İstanbul İli Sultanbeyli İlçesi 1331 parselde bulunan 1/310 oranındaki hissenin, 1418 parselde bulunan 1/155 oranındaki hissenin, 1415 parselde bulunan 141047/139500000oranındaki hissenin, 1336 parselde bulunan 1/310 oranındaki hissenin, 1561parselde bulunan 500/6011503 oranındaki hissenin davalı adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesi istemiyle idari yargi yerinde dava açmıştır.

İSTANBUL 12.İDARE MAHKEMESI: 19.11.2019 gün ve E:2019/1503 sayı ile, “(...)Dava dosyasinin incelenmesinden; davacıtarafindan İstanbul İli, Sultanbeyli İlçesi, 1331 sayılı parselde 1/310oranında, 1418 sayılı parselde 1/155 oranında, 1415 sayılı parselde 141047/13950000 oranında, 1336 sayıli parselde 1/310 oranında, 1561sayılı parselde 500/6011503 oranındaki hisselerin davalı Belediye adına olan tapu kaydının iptal edilerek davacı adına tescili talebiyle İstanbul Anadolu 19 Asliye Hukuk Mahkemesinde E:2018/432 esasına kayden açılan davada İstanbul Anadolu 19 Asliye Hukuk Mahkemesince verilen ve 19.07.2019 tarihinde kesinleşen 18.04.2019 tarih ve K:2019/170 sayılıkararla görevsizlik kararı verilmesi üzerine Mahkememiz nezdinde aynıtaleplerle iş bu davanın açıldığı anlaşılmakta ise de 2577 sayılı Kanun'un 2.maddesinde sayılan idari dava türlerinden olmayan tapu iptali ve tescil talebiyle açılan davanın görüm ve çözümünün Adli Yargının görev alanında olduğu, Mahkememiz görev alanına ait olmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesi uyarınca,İstanbul Anadolu 19 Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde E:2018/432esasına kayden açılan davada verilen 18.04.2019 tarih ve K:2019/170 sayılıgörevsizlik kararı üzerine Mahkememizde açılan eldeki davada, görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına,

Uyuşmazlık Mahkemesince bu konuda karar verilinceye kadar davanın incelenmesinin ertelenmesine, dosyamiz içinde yer alan İstanbul Anadolu 19 Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2018/432 Esas sayılı dosyasının iş bu dosya ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine..." karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 28.5.2020 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamalarıdadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının İstanbul İli, Sultanbeyli ilçesindeki 1331-14181415-1336-1561 sayılı parsellerdeki hisselerinin, 7143 sayılı Kanunun Geçici 1. Maddesinin uygulaması sebebiyle Sultanbeyli Belediye Başkanlığıadına tescil edildiğinden bahisle; davalı adına yapılmış tescilin/tapu kaydının iptali ve davacı adına tekrar tescil edilmesi açılmıştır.
Açılan davaya ilişkin olarak Sultanbeyli Belediye Başkanlığıtarafindan İstanbul Anadolu Adliyesi 19. Asliye Hukuk Mahkemesi Hakimliğine verilen cevap dilekçesinde; Sultanbeyli arazilerinin 1890'lıyıllardan itibaren özel mülkiyete konu olmaya başladığını, ilk olarak Osmanlı Bahriye Nazırlarından Hasan Hüsnü Paşa adına 84 parça olarak tapuya kaydedildiğini; arazilerin daha sonra F.P. isimli bir kişiye devredildiğini, P.nun varislerinin, 1 Mart 1954 tarihinde, noterde,karşılarındaki 104 kişilik alıcı grupla, 155 hisse teşkil eder şekilde satışvaadi sözleşmesi düzenlediğini; bu devasa arazinin zaman içinde binlerce hisseye bölündüğünü, 1987 yılına kadar süren yasal sürecin başladığını;104 kişinin, daha sonra Eyüp Asliye Hukuk Mahkemesinde ellerindeki satışvaadine dayanarak adlarına tapuda tescil talep ettiğini, Mahkemenin,22.03.1954 Tarih 1954/187 Esas 1954/187 Karar sayılı ilamı ile davacıların 

tescil talebini kabul ettiğini ve 155 pay olarak adlarına tapuda tescile karar verdiğini, ancak paydaşların tasarruf edecekleri alanların belirlenmediğini;hissedarların tescil kararının ardından, 1956 yılında arazinin zilyetlerine karşı Kartal 1.Asliye Hukuk Mahkemesinde 1956/663 esas sayılı meni müdahale davasını açtığını; davalıların, bu yerlerin Hâzineye ait olduğu itirazında bulunduğunu; 1958 yılında Sultanbeyli'de tapulama işlemleri yapıldığıni, arazinin sınırlarının belirlendiğini, parsel numaralarının değiştiğini; bu tespitlere karşı da Kartal Tapulama Mahkemesinde dava açıldığını;1956 yılında açılan dava ile bu dava dosyasının birleştirildiğini;çeşitli nedenlerle Mahkeme sürecinin tamamlanamadığıni; mahkemenin Dosyayı tapulama komisyonuna iade ettiğini; bu iade kararının 1978 yılında Yargitay tarafindan bozulduğunu; tashihi karar aşamasında tüm dava dosyalarının birleştirildiğini; Tapulama Mahkemesinin lağvı neticesinde bu sefer davaya Kartal 1. Asliye Hukuk Mahkemesi bakmaya başladığını,Mahkemenin 1984 yılında kararını verdiğini, bu kararın 1987 yılında Yargıtay tarafından onaylanarak kesinleştiğini; hukuki sürecin 1954-1987arasında tam 33 yıl sürdüğünü; Sultanbeyli'nin mevcut mülkiyet durumunu tespit eden ve hukuki çerçeveye kavuşturan Kartal 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin, Tapulama Mahkemesi sifatiyla verdiği E:1981/650,K:1984/645 sayılı kararın gerekçesinde; 6 ve 7. sahifelerde, dava konusu arazide (Sultanbeyli, Şamandıra, Yenidoğan bölgelerinin tamamı) kaçak yapılaşma ve işgaller nedeniyle oluşan sorunların 2981 sayılı yasa kapsamında değerlendirilmesi gerektiği yönünde izahat yapıldığını, arazinin 2981 sayılı kanun çerçevesinde planlanması gerektiğine işaret edildiğini;bölgenin o yıllardan bu yana 2981 sayılı yasa kapsamında bulunduğunun bu kararla da belgelenmiş olduğunu; bu süreç ve sonrasında davacı ve ilgililerin mülkiyet sorunu bulunan bu arazileri hukuki geçerliliği olmayan satış senetleri ile alım satım yaptıklarını; davacının hisselerinin bulunduğu 1331 parseldeki 103,23 m2, 1418 parseldeki 377,92 m2, 1336 parseldeki 459,68 m2 olan hisselerini 10/10/2014 tarihinde, 1415 parseldeki 1142,95m2 olan hissesini 26/06/2014 tarihinde, 1561 parseldeki 1621,65 m2 lik hissesini de 21/01/2015 tarihinde edindiğinin; dava konusu parsellerden sadece 1415 ve 1418 nolu parsellerde fiili kullanımı bulunduğunun tespit edildiğini; 1337 parselde davacı adına hisse tapu bulunmadığıni; Sultanbeyli İlçesinin meskûn alanının yaklaşık yüzde ellisini oluşturan, İlçe merkezinin de aralarında bulunduğu ve üzerinde yaklaşık 200 bin kişinin yaşadığı çok hisseli parsellerin mülkiyet sorununun çözümü noktasında yürütülen çalışmaların devam ettiğini; çalışmaların hukuki altyapısının hem kanun hükmü hem de Bakanlar Kurulu kararı ile tesis edildiğini; Bakanlar Kurulunun 2011/2266 sayılı kararı doğrultusunda 'İstanbul İli, Sultanbeyli İlçesinde bulunan bazı alanlarda yürütülecek iyileştirme, yenileme ve dönüşüm uygulamaları kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Maliye 

Bakanlığının yetkilendirilmesi" ile zeminde fiili kullanımı olmadığı halde uhdesinde yüklü miktarda hisse tapu bulunduran özel ve tüzel kişilerin hisselerinin trampa yöntemi ile kamulaştırılma yapılmasının önünün açıldığını; bu kapsamda toplam 2.849.735,28 m2 hissenin trampa işleminin tamamlandığını; trampa işlemine tabi tutulamayacak büyüklükte (intikal yolu ile oluşan büyüklüğü 1 m2.nin altında yüzlerce hisse bulunduğunu)hisselerin varlığı ve hisseli parsellerde imar uygulaması yapılmasının teknik zorlukları birlikte değerlendirildiğinde, çözüm için yeni bir yaklaşıma ihtiyaç duyulduğunu; bu noktada, Sultanbeyli İlçesinde bulunan bazıalanlarda uzun yıllardır süregelen mülkiyet sorununun çözümüne yönelik olarak Resmi Gazetenin 18.05.2018 tarih ve 30425 sayılı nüshasinda yayımlanan 7143 Sayılı Kanunun Geçici 1 inci maddesi ile yeni bir aşamaya geçildiğini; bu maddeden anlaşılacağı üzere, gerçekleştirilen tescil işleminin geçici olarak tesis edilmiş olduğunu, tescil sonrası işlemler neticesinde davacının mülkiyet hakkının aynen iade edileceğini ya da acele kamulaştırma sonucunda tazmin edileceğini; 7143 Sayılı Kanunun Geçici inci maddesi ile 2011/2266 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli kroki ile sınırları gösterilen alanda (Sultanbeyli ilçesi) zilyetleri veya fiili kullanıcıları tespit edilmek ve varsa üzerindeki muhdesatın kime veya kimlere ait olduğu ve kim veya kimler tarafından kullanıldığı kadastro tutanağının beyanlar hanesinde gösterilmek suretiyle, 21/6/1987 tarihli ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun Ek-4 üncü maddesi hükümlerine göre ilçelerindeki mülkiyet problemi bulunan alanların etaplar halinde kadastrosu yapılarak Sultanbeyli Belediyesi adına, daha sonradan da hak sahiplerine verilmek üzere, tescil edilmesinin planlandığını; kadastro çalışmalarının tamamlanmasından sonra, 7143 Sayılı Kanunun Geçici Madde-1 kapsamına alınan taşınmazlardan; fiili kullanımı bulunan tapu maliklerine fiilen kullandıkları alanların, Belediyeye devredilen hisselerinden yüzde kırk oranında kesinti yapılmak suretiyle, fiilen kullanımı bulunmayan veya kullandığı alandan fazla hisseye sahip olan tapu maliklerine ise, Belediyeye devredilen hisselerinden kullanıcısı olmayan parsellerin tam ve/veya hisseli olarak Belediyece bedelsiz olarak doğrudan devredileceğini; bu alanların yetmemesi halinde kalan hisseler için acele kamulaştırmaya ilişkin hükümlerin uygulanacağını; bununla birlikte 7143 Sayılı Kanunun Geçici Madde-1 kapsamına alınan taşınmazlar üzerinde; fiili kullanımı bulunan ancak tapusu olmayan fiili kullanıcılara kullandıkları alanların tapularının,rayiç bedellerinin belirlenmesinin ardından Belediyeleri tarafindan doğrudan satılabileceğini; 7143 sayılı Kanunun Geçici 1. Maddesinin uygulama aşamalarının süratli bir şekilde devam ettiğini, davacının hisselerinin yer aldığı bazı parselde sonuç aşamasına yaklaşıldığını; dava konusu tescil işlemi neticesinde davacı hisselerinin bulunduğu ve tapu alanı;32000 m2 olan 1331 parselde 1/310 hisseye tekabül eden 103,23 m2 ve 

58578 m2 olan 1418 parselde 1/155 hisseye tekabül eden 377,92 m2 olan parsellerin tamaminın 23/05/2018 tarihinde; tapu alani; 142500 m2 olan 1336 parselde 1/310 hisseye tekabül eden 459,68 m2, 1130416 m2 olan 1415 parselde 141047/139500000 hisseye tekabül eden 1142,95 m2 ve 6011503 m2 1561 parselde 1508130821/5560697790000 hisseye tekabül eden 1621,65 m2 olan parsellerin tamamının 7143 Sayılı Kanunun Geçici 1.Maddesi kapsamında 25/06/2018 tarihinde geçici olarak Sultanbeyli Belediyesinin uhdesine geçtiğini; davacının hissesinin bulunduğu 1331 ve 1418 parsellerde 7143 Sayılı Kanunun Geçici 1. Maddesi kapsamında 1.Etap çalışmalarına başlandığını; 1331 nolu parselin kadastro tespit çalışmalarının tamamlandığın akabinde 24/07/2018 ila 28/08/2018 tarihleri arasında Belediyemiz Hizmet Binası, Sultanbeyli Kadastro Müdürlüğü ve Turgut Reis Mahalle Muhtarlığında askıya çıktığıni, anılan parselin 20/09/2018 tarihinde Sultanbeyli Tapu Müdürlüğünde tescil edildiğini,Sultanbeyli Kadastro Müdürlüğü tarafından arazi çalışmaları bitirilen 1418parselin 12/10/2018 tarihinde 1 (bir) ay süre ile askıya çıkmış bulunduğunu;öte yandan Belediyeleri ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM)arasında imzalanan protokol gereği, 2. Etap Kadastro çalışmalarına başlanıldığıni, bu aşamada; TKGM tarafindan yapılan ihale sonucunda davacının hisselerinin bulunduğu 1336, 1415 ve 1561 parsellerde arazi tespit çalışmalarına başlandığını, sonrasında ise askı süreçlerinin başlayacakağını ve nihayetinde yeni parsellerin tescil işleminin gerçekleştirileceğini; 7143 Sayılı Kanunun Geçici 1. Maddesi Anayasada Ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmelerinde yer alan meşru kriterleri barındırdığından, mülkiyet hakkının ihlal gerekçesi ile Anayasaya aykırılığının ileri sürülemeyeceğini; Sultanbeyli İlçesinin bir asırdan fazla zamandan beri süregelen mülkiyet sorunun çözümü kapsamında, mevcut mevzuat hükümleri doğrultusunda kamu otoritesi tarafından yapılan çalışmalarda istenilen sonuçların elde edilememesi vé sorunun ülkemizde benzeri bulunmayan bir yapıda bulunması nedeniyle genele şamil mevzuat hükümleri yerine özel kanun maddesi ile çözüme kavuşturulmasının gerektiği ortaya çıktığından, anılan geçici doğrultusunda sorunun çözülmesinin planlandığını; Kanunun uygulama alanı içerisinde yer alan parsellerin kadastral parsel olduğunu, 1415 parselin 1.130.416 m2, 1561parselin 6.011.503 m2 büyüklüklere sahip bulunduğunu; bununla birlikte bu parsellerin binlerce hissedarı olmakla birlikte hemen hemen tamamının belediye teşkilatının kurulmasından önce yapılaştığını; 7143 SayılıKanunun Geçici 1 İnci Maddesiyle, Belediye Başkanlıkları adına yapılan tescil işleminin geçici nitelikte olduğunu; bu sınırlamanın Anayasamızda,Avrupa insan hakları sözleşmesi ve ek protokollerinde yer alan unsurlarıbarındırır nitelikte olan geçici bir sınırlama olduğunu; tescil işlemi sonrasında ya davacıların mülkiyet hakkı aynen kanundaki aşamalar 

uygulandıktan sonra kendilerine iade edilecek ya da kanunda belirtildiği şekli ile kamulaştırılıp mülkiyet hakkı bedele dönüştürülerek kendilerine ödeneceğini; her iki ihtimalde de hissedar olan davacıların mülkiyet hakkıya da bu hakkın karşılığı kendilerine teslim edileceğinden, mülkiyet hakkının ihlal edildiği yönündeki iddianın mesnetsiz kalacağını;davacının,mülkiyet probleminin çözümü noktasında Çevre Ve Şehircilik Bakanlığının trampa suretiyle kamulaştırma yapılması teklifini kabul etmediğini; dava konusu olan idari işlemin 7143 Sayılı Kanunun Geçici 1Ínci Maddesi göre tesis edildiğini; uygulama sonucunda davacının da içinde yer aldığı hisseli parsel sahiplerinin tapuda kayıtlı hisseleri kendilerine iade edilecek ya da kanunda belirtildiği şekli ile kamulaştırılıp mülkiyet hakkıbedele dönüştürülerek kendilerine ödeneceğinden herhangi bir mağduriyete sebebiyet verilmeyeceğini ifade ederek; davanın reddinin gerektiği savunulmuştur.
18/5/2018 tarih, 30425 sayılı Resmî Gazetede yayimlanan 7143sayılı Vergi Ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle BazıKanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun Geçici 1.maddesinde;“ (1) 26/9/2011 tarihli ve 2011/2266 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli kroki ile sınırları gösterilen alanda bulunan ve iyileştirme, yenileme ve dönüşüm uygulamaları kapsamında bulunan taşınmazlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla iyileştirme, yenileme ve dönüşüm uygulamaları yapılarak fiili kullanıcılara devredilmek üzere talebi halinde tapuda ayni ve şahsi haklar ile temlik hakkını kısıtlayan veya yasaklayan şerhe ilişkin muvafakat aranmaksızın Sultanbeyli Belediyesi adına tescil edilir. Bu taşınmazlarla birlikte daha önce bu kapsamda Maliye Bakanlığınca Belediyeye devredilen taşınmazlar, zilyetleri veya fiili kullanıcıları tespit edilmek ve varsa üzerindeki muhdesatın kime veya kimlere ait olduğu ve kim veya kimler tarafından kullanıldığı kadastro tutanağının beyanlar hanesinde gösterilmek suretiyle 21/6/1987 tarihli ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun ek 4 üncü maddesi hükümlerine göre kadastrosu yapılarak Belediye adına tescil edilir.
(2) Bu kapsamda bulunan taşınmazların kullanıcılarına ve/veya muhdesat sahiplerine satış işlemlerinde 19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılıOrman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun 6 ncı maddesi hükümleri hak sahipliğinin düşürülmesine ilişkin hükümler haricinde kıyasen uygulanır. Satışa konu edilecek taşınmazların rayiç bedellerinin belirlenmesinde; varsa üzerindeki muhdesata bedel belirlenmeksizin 6292sayılı Kanuna göre daha önce Maliye Bakanlığınca satılan taşınmazların rayiç bedelleri emsal alinir.


(3) Bu madde kapsamında kalan taşınmazlardan; fili kullanımıbulunan tapu maliklerine fiilen kullandıkları alanlar, Belediyeye devredilen hisselerinden yüzde kırk oranında kesinti yapılmak suretiyle, fiilen kullanımı bulunmayan veya kullandığı alandan fazla hisseye sahip olan tapu maliklerine ise, Belediyeye devredilen hisselerinden yüzde kırk oranında kesinti yapılmak suretiyle öncelikle kullanıcısı olmayan parseller tam ve/veya hisseli olarak Belediyece bedelsiz olarak doğrudan devredilir. Bu alanların yetmemesi halinde kalan hisseler hakkında 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun acele kamulaştırmaya ilişkin hükümleri uygulanır. Bu yerlerden 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı Ímar Kanununun 18 inci maddesine göre bir daha kesinti yapılmaz. Uygulama sonucunda tahsil edilen bedellerden Hazine payina isabet eden tutar kamulaştırma için yapılan masraflar düşüldükten sonra ilgili Hazine hesaplarina aktarılır.
(4) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Belediye yetkilidir.’hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümlerle, 7143 sayılı Kanunun Geçici 1.maddesi kapsamında, sınırları Bakanlar Kurulu kararına ekli alandaki taşınmazların Kadastro Kanununun ek 4 üncü maddesi hükümlerine göre kadastrosu yapılarak Belediye adına tapuların geçici olarak tescili; bu bağlamda askısüreci tamamlanan çalışmaların tapuya tescili, yeni tescil edilen parsellerin rayiç satış bedellerinin belirlenmesi, yeni tescil edilen parsellerin fiili kullanıcı/hak sahiplerine satış/devir işlemlerinin yapılmasi, fili kullanımıolmayan tapu maliklerine arazide yer tahsisi yapılmasi, yer tahsisi mümkün değilse acele kamulaştırma işlemlerinin yapılması şeklinde işlem adımlarının söz konusu olduğu; anılan maddenin 4.fikrasında , bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Belediyenin yetkili olduğunun belirtildiği görülmüş; bu bağlamda, tapuya tescil yetkisi, idari nitelik taşıyan uygulama işlemlerinin doğrudan bir sonucu olarak kullanilmiştir.
Bu durumda, Mevzuat hükmü ile somut olay birlikte irdelendiğinde; davacının hissedar olduğu taşınmazlarını da kapsayan mülkiyet sorununun, adli yargı yerinde açılan davalarda da bir çözüme kavuşturulamadığı; taşınmazlara yönelik Yasama organı tarafından çıkarılan 7143 sayılı Kanunun Geçici 1.maddesi ile, hak sahipliğinin idari usul ve esaslar çerçevesinde belirlenmesi yoluna gidildiği gözetildiğinde; davacının Sultanbeyli ilçesindeki bazı parsellerdeki hisselerinin, davalı adına yapılmış tescil kaydının iptali ile kendi adına tekrar tescil edilmesi isteminin; anılan Yasada öngörülen esaslara uygun olup olmadığının belirlenmesinden kaynaklandığından, uyuşmazlığın çözümünde idari yargıyerlerinin görevli bulunduğu sonucuna varılmıştır.


Açıklanan nedenlerle, İstanbul 12.İdare Mahkemesinin 19.11.2019gün ve E:2019/1503 sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul 12.İdare Mahkemesinin 19.11.2019 gün ve E:2019/1503 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 28.5.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:3-ESAS NO : 2019/894KARAR NO : 2020/308KARAR TR : 28.05.2020
ÖZET : Tescil harici bırakılan taşınmazın satış için idari yoldan Hazine adına tescil edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın; tescil işleminin, özel hukuk dışında kalan "kamu gücüne ve kamu hukuku kurallarına" dayanması nedeniyle İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacı: M.K.

Vekili : Av. Ö.P.

Davalılar : 1- Sungurlu Kaymakamlığı (Malmüdürlüğü)
Vekili : Av. H.Y.

2- Maliye Bakanlığı


O L A Y : Davacı dilekçesinde; müvekkilinin Çorum İli,Sungurlu İlçesi, Turgutlu köyü, Köyiçi mevkii, 0 ada, 1427 parsel no.lu taşınmazın sahibi olduğunu; bu taşınmazın yanında bulunan ve üzerine kum dökülmek suretiyle kadimden beri yol olarak kullanılan, kadastro çalışmaları sırasında “tescil harici yer” olarak bırakılan arazinin, Çorum İli,Sungurlu Kaymakamlığı Malmüdürlüğü tarafından bir süre önce ve hiçkimseye haber dahi verilmeden 1837 parsel numarası verilerek hazine adına tapuya tescil edilmiş olduğunu; akabinde burasının, güya Devlet İhale Kanunu kapsamında ihaleye çıkarılarak M.K.'e satılmış olduğunu müvekkilinin oğlu B.K.'in duyması üzerine, Kaymakamlığa dilekçe vererek olayın doğrulunu araştırdığını, Sungurlu Kaymakamlığı Malmüdürlüğünün 20.09.2016 tarihli ve 91629885-210.99-796 sayıli cevabi yazisı ile; buranın parsel numarası verilerek tescil edildiği ve satıldığının öğrenildiğini; bu tescil işleminin yasal olmadığını; çünkü bu taşınmazın, müvekkilinin malik 

olduğu 1427 parsel nolu taşınmaza ulaşımın yapıldığı yolun bulunduğu alan olduğunu, bu yolun yıllardan beri kullanılan üzeri kumlanmış bir arazi olmasının yanında, iki yıl önce müvekkilinin oğlu tarafından, burasının kapatılabileceği endişesi ile Sungurlu Kaymakamlığı Malmüdürlüğüne “Satılacaksa kendisine satılması" yönünde yaptığı 24.6.2014 tarihli dilekçeye Malmüdürlüğünün 27.6.2014 tarih ve 91629885/452-1105 sayılıyazı ile verdiği cevapta “Köyiçi yolların tescile konu edilerek satışının yapılmasının yasal olarak mümkün olmadığı için böyle bir işlem yapılamamaktadır." biçiminde cevap verdiğini; o zaman dahi Malmüdürlüğünün burasının köyiçi yol olduğunu kabul ettiğini: oysa şimdi,burasının “Tescil harici olduğu” gerekçesiyle ayrı bir parsel numarası verip Hazine adına tescilini yaptığını; fiilen yol olarak kullanılan bir taşınmazın tescil harici bırakıldığı gerekçesiyle parsel numarası verilip tescil yapılmasının hukuken doğru olmadığını, zira Kadastro işlemlerinde tescil harici yerlerden sayılmış olsa bile zemindeki gerçek durumun, yol olduğunun çıplak gözle dahi anlaşılabileceğini; bu yolun hemen yanı ve müvekkiline ait 1427 parsel numaralı taşınmazın 3 tarafının “taşlık” arazi olarak kadastro paftalarına işaretli olduğunu; yalnızca bir yönünün 1426parsel numarası verildiği söylenen taşınmazın, müvekkilinin kendi evine ulaşımını sağladığını, sürekli kullandığı yol olduğunu; yani burasının parsel verilip satılmasının, müvekkilinin evine geçememesine sebep olacağıni;tüm köyün ve köylünün yaşama düzenini ve gelişimini ilgilendiren köy içi yolunun sadece bir kişinin kullanımına verilmesi işleminin, köy sakini davacının menfaatini ihlal ettiğinin açık olduğunu; bu taşınmazın niteliği her ne kadar Malmüdürlüğü tarafından “tescil harici bırakılan yer” olarak nitelendirilmiş ise de, aslında hem fiiliyatta hem de uygulama yönetmeliğinde zemin sınırları ve sabit sınırlar tanımında burasının tescile imkan vermediğini; çünkü 29.11.2006 tarihli 26361 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Kadastro Haritalarının Yeniden Düzenlenmesi ve Tapu Sicilinde Gerekli Düzeltmelerin Yapılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 4/1 maddesinde “sabit sinır"'in tarif edildiğini ve 4/s maddesinde de zemindeki sınırların gerçeği göstermemesi halinde düzeltmenin yapılabileceğinin açıklandığını; yıllardan beri köy içi yolu olarak kullanılan bu yerin sabit sınırları olan yerlerden olduğunu;zemindeki gerçeğin paftalarda gösterilmemesinin kadastral eksiklik olduğunu; yolların kamuya açık, kamuya ait alanlar olduğunu, Maliye Hazinesinin dahi bu yerlerde tasarruf imkanı bulunmadığını; nitekim önceki verilen cevapta da Medeni Kanun ve Kadastro Kanunu gereği burasının yol (kamuya ait ortak mal) olduğu ve tescile konu edilemeyeceği belirtilmişolduğu halde, aradan 2 sene geçtikten sonra burasının bağımsız bir parsel numarası verilerek satışının yapılmasının anlaşılamadığını ifade ederek;Sungurlu Kaymakamlığı Malmüdürlüğünün “tescil harici olarak bırakılan 

arazinin 1837 parsel numarası verilerek Hazine adına tesciline" ilişkin işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
ÇORUM İDARE MAHKEMESÍ: 7.6.2018 gün ve E:2016/1206,K.2018/583 sayı ile, “(...)3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 24.maddesinde;"Genel mahkemelere ait olup da bu Kanunun uygulanması ile ilgili dava ve işlere belirlenen usul ve esaslara göre bakmak üzere her kadastro bölgesinde tek hakimli ve Asliye Mahkemesi sıfatını haiz yeter sayıda kadastro mahkemesi kurulur. Bu mahkeme hakimleri 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu hükümlerine tabidir." hükmüne yer verilmiş25.maddesinde de;"Kadastro mahkemesi; taşınmaz mal mülkiyetine ve sınırlı ayni haklara, tapuya tescil veya şerh edilecek veyahut beyanlar hanesinde gösterilecek sair haklara, sınır ve ölçü uyuşmazlıklarına,kadastroya ve tapu sicilini ilgilendiren benzeri davalara ve özel kanunlarca kendisine verilen işlere bakar...." hükmü yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Çorum İli, Sungurlu İlçesi, Turgutlu Köyü, Köyiçi Mevkiinde ikamet eden davacı tarafindan komşu konumda olduğunu iddia ettiği ve uzun zamandır yol olarak kullanılan ve kadastro çalışmaları sonrası "tescil harici yer" olarak bırakılan alanìn 1837 parsel numarası verilerek Hazine adına tescil edildiği hususunun öğrenilmesi üzerine söz konusu Hazine adına tescil işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bakılan uyuşmazlıkta, kadastro çalışmaları sırasında tescil harici yer olarak belirlenen ve parsel numarası verilerek Hazine adına tescil işleminden kaynaklanan iş bu uyuşmazlığın yukarıda yer verilen Kadastro Kanunu'nun 25.maddesi hükmü uyarınca Kadastro Mahkemesince çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasasının 15/1 -a maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine..."karar vermiş; istinaf yoluna başvurulması üzerine Samsun Bölge İdare Mahkemesi 2.Ídari Dava Dairesince; 14.3.2019 gün ve E:2018/1066,K:2019/329 sayı ile, davalı Sungurlu Kaymakamlığının istinaf başvurusunun kabulüne, Çorum İdare Mahkemesi'nin 07/06/2018 günlü ve E:2016/1206, K:2018/583 sayılı kararının, davalı Sungurlu Kaymakamlığılehine vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının kaldırılmasına karar verilmiş; sonuçta görevsizlik kararı kesinleşmiştir.
Davaci vekili kez,Sungurlu KaymakamlığıMalmüdürlüğü'nün,"tescil harici olarak bırakılan arazinin 1837 parsel numarası verilerek Hazine adına tesciline (ve satışına) ilişkin işleminin iptali ve yol olarak tescili istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
ÇORUM KADASTRO MAHKEMESİ; 13.12.2019 gün ve E:2019/54 sayı ile, “(...)Mahkememizce yapılan değerlendirmede de Ídare Mahkemesi kararında her ne kadar uyuşmazlığın çözümünün Kadastro 

Mahkemesinin görev alanına girdiği belirtilmiş ise de, Kadastro Mahkemelerinin zaman bakımından görev ve yetkisini düzenleyen 3402Sayılı Yasanın 26. maddesinde Kadastro Mahkemelerinin görev alanına giren davaların 4 bent halinde sayıldığı, dava konusu taşınmazın tapulama işleminin idari yoldan ihdas edilmek suretiyle oluşturulduğu, bu davaların 26. maddede sayılan davalardan olmadıkları ve bu davalara bakmakla Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu değerlendirilmekle birlikte,6100 Sayılı HMK'nın dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinde yargi yolu dava şartının görev dava şartından önce sayıldığı, Mahkememizin de uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görev alanına girdiği kanaatinde olduğu, bu nedenle öncelikle yargı yolu uyuşmazlığının çözümlenmesi gerektiği, 2247 Sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesinin "Adli ve İdari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler." hükmünü amir olduğu anlaşıldı.

Dosya incelendi.
G.D.: Ayrıntısı gerekçeli ara kararda açıklanacağı üzere;
1-2247 Sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi gereğince görevli yargı merciinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine,
2-Görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilmesine değin işin incelenmesinin ertelenmesine(...)” karar vermiştir 
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 28.5.2020 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, kadastro mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesinde öngörülen şekilde başvuru yapıldığı, usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçİ ile Danıştay Savcısı

Yakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Çorum İli, Sungurlu İlçesi, Turgutlu Köyü, Köyiçi Mevkiinde bulunan ve tescil harici olarak bırakılan arazinin 1837 parsel numarası verilerek Hazine adına tescil edilmesine ilişkin işlemin iptali (adli yargı yerinde ek olarak... “tesciline (ve satışına) ilişkin işleminin iptali ve yol olarak tescili) istemiyle açılmıştır.

Davacı vekili tarafindan açılan davaya ilişkin olarak, davalıSungurlu Kaymakamlığınca (Malmüdürlüğü) verilen cevap dilekçesinde;Çorum İli Sungurlu İlçesi Turgutlu Köyü 1426 nolu parselin batısında bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki tescil harici yerin, M.K.adlı şahsın 19.09.2013 tarihli dilekçesine istinaden, koordinatlarıbelirlenerek hazine adına tescilinde sakınca bulunup, bulunmadığının ilgili kurumlara sorulduğu, gelen cevabi yazılarda olumlu görüş verilmesi nedeniyle bahse konu yerin 09/09/2014 tarihinde 219,19 m2 ve 1837 parsel arsa vasıfla hazine adına tescil edilmiş olduğu; bu yerin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunun 45. maddesi hükmü çerçevesinde ihale yoluyla satılmak üzere gerekli belgelerin hazırlandıği, Çorum Defterdarlığının 21/10/2014tarihli satış izni olurları çerçevesinde 03/12/2014 tarihinde ihale yoluyla 1450,00 TL bedelle istekli şahsa satıldıği, bedelini ödemesine müteakip 18/12/2014 tarihinde ilgili şahıs adına tescil işleminin yapıldığı; ihale öncesi gerekli duyuruların yapıldığı; yol olarak kullanıldığı ifade edilen yerlerin resmi kayitlarda yol olarak tescilinin söz konusu olmadığı, tescil harici yerler olduğu; davacının evinin üç tarafinın halen tescil harici yer olup,ulaşımının engellenmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı; davacının oğluna hitaben yazılan yazılarında da, bu yerlerin köy içi yol olduğunu kabul etmeleri gibi bir durumun söz konusu olmadığı ifade edilerek,davanın reddinin gerektiğinin savunulduğu görülmüştür.
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 1024. maddesinde; bağlayıcıolmayan bir hukukî işleme dayanan veya hukuki sebepten yoksun bulunan tescil, "yolsuz tescil" olarak tanımlanmış, 1025. maddesinde; bir ayni hakkın yolsuz olarak tescil edilmiş veya bir tescilin yolsuz olarak terkin olunmuş ya da değiştirilmiş olması nedeniyle ayni hakkı zedelenen kimsenin tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebileceği belirtilmiş; 1027. maddesinde de;ilgililerin yazılı rizaları olmadıkça, tapu memurunun tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebileceği, düzeltmenin, eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçiminde de olabileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Buna göre; tapu sicilinde tescil, terkin ve tashih istemlerinin, iki eşit tarafin özgür iradeleri çerçevesinde yaptıkları sözleşmeye dayanmasıveya hakkın, sözleşme dışı bir nedenle, miras gibi özel hukuktan doğması

halinde, söz konusu işlemlere ilişkin uyuşmazlıkların adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiğinde duraksama bulunmamaktadır.
Bununla birlikte; söz konusu işlemlerin idareye verilen kamusal bir yetkiye, diğer bir ifadeyle kamu hukukuna dayanması veya bu yetkinin kullanılması sonucu tesis edilen işlemin doğal sonucu olarak ortaya çıkmasi,uygulaması niteliğinde bulunması halinde de uyuşmazlığın, idare hukuku ilke ve kuralları çerçevesinde idari yargı yerlerince görülmesi gerekmektedir. Zira, böyle bir durumda, idarenin kamu gücüne dayanarak re'sen ve tek yanlı beyanıyla işlem tesis etmesi söz konusu olup, bu idari işlem hukuk aleminden kaldırılmadıkça, sicildeki kaydın düzeltilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Olayda, tescil harici bırakılan taşınmazın satış için idari yoldan Hazine adına tescil edildiği, dolayısıyla tescil işleminin, özel hukuk dışında kalan "kamu gücüne ve kamu hukuku kurallarına" dayanması sebebiyle uyuşmazlığın çözümünde idari yargının görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan bu nedenlerle Çorum Kadastro Mahkemesince yapılan başvurunun kabulü ile Çorum İdare Mahkemesinin 7.6.2018 gün ve E:2016/1206, K.2018/583 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Çorum Kadastro Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile Çorum İdare Mahkemesinin 7.6.2018 gün ve E:2016/1206, K.2018/583 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.5.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:4-ESAS NO : 2020/56KARAR NO : 2020/309KARAR TR : 28.05.2020
ÖZET : Bazı taşınmazların 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca bedelsiz iadesi istemine/bu istemle yapılan başvurunun reddine işlemin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacılar :: 1- U.Y., 2- İ.G.Y., 3- L.P.Y., 4- P.M., 5- B.A.Vekilleri : Av. Í.S. & Av. H.D.


Davalılar : (Adli Yargıda):
1-Tekirdağ Kadastro Md. izafeten Maliye Hâzinesi 
2-Milli Savunma Bakanlığı

Vekili : Av. D.M.

Davalı: (İdari Yargıda-Hasım değişikliği yapılarak) :
Çorlu Kaymakamlığı

Vekili : Av. H.A.


O LAY : 1-a)Davacılar vekili dilekçesinde; 6831 sayılıkanunun 2B maddesi gereği hazine adına orman dışına çıkarılacak arazilerle ilgili, Tekirdağ Kadastro Müdürlüğü tarafından Orman İşletme Şefliği ekiplerinin de katılımı ile yapılan çalışmalar sonucu hazırlanan AskıCetvelinin 13.07.2012 tarihinde Seymen Köyü Muhtarlığında ilan edildiğini Askı Cetvelinde gösterilen parsellere itiraz ettiklerini; Esetçe Mevkiinde bulunan, 741600 m2 yüzölçümlü 34 numaralı parsel üzerinde müvekkillerinin ve bir kısmının murislerinin satın alma yoluyla edindiği ve adlarına tapu kaydı var iken, Orman Kanunu uyarınca geçmiş yıllarda tapu kaydının iptal edildiğini; önceki malik ve murisler bilindiğinden ve 6292sayılı kanunda, satış yoluyla edinmiş ise önceki malike bedelsiz iade hakkıgetirildiğine göre; yapılmış ve itiraza konu cetvellerin kanunun açık hükmüne aykırı düzenlenmiş olduğunu; itiraza konu hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin, kadastro çalışmalarından önceki parsel numaraları uyarınca 34 numaralı parselin içinde olduğunu; 6292 sayılıOrman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hâzineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun" uyarınca, Orman Sınırıdışına çıkarılma nedeniyle yapılacak istemlerde 7/a maddesinin son cümlesi;“Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde İdareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir." gereği, önceki malik konumunda olan müvekkillerine veya hayatta olmayanların mirasçıları olarak müvekkillerine, bedelsiz olarak iade edilmesi gerekirken ve kadastro tutanağında bu husus belirtilmesi gerekirken başka kişiler adına veya doğrudan kullanan belirtilmeden “hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmıştır.” şeklinde yazılı cetvele ve tüm ekleri ile belirlenen parsellerin ölçülerine, sınırlarına itiraz ettiklerini,(dilekçede,404, 405, 406, 407, 408parsel sayılı taşınmazlar ve yapılan itirazlar bir cetvel halinde gösterilmiştir.) ifade ederek; askı cetveline süresinde yaptıkları bu itirazlarının kabulü ile ölçü sınır ve mülkiyet ile kullanım bilgilerini içerir kadastro tutanağının düzeltilmesine karar verilmesi istemiyle 13.8.2012tarihinde adli yargi yerinde dava açmiştır.


1-b)TEKİRDAĞ KADASTRO MAHKEMESİ: 2.4.2015 gün ve E:2013/29, K:2015/7 sayı ile, “(...)Davacılar tarafindan açılan dava Çorlu Kadastro Mahkemesinin 2012/5 Esas sayisına kaydı yapılmış, HSYK Genel Kurulunun 22/05/2013 tarih ve 460 sayılı kararıyla Çorlu Kadastro Mahkemesinin kapatılarak mahkememiz yetki çevresine katılmasına karar verilerek. Mahkememizin 2013/29 Esas sayısına kaydı yapılmıştır.Dava konusu edilen 405 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki dava tefrik edilerek Çorlu Kadastro Mahkemesinin 2013/36 Esas Sırasına kaydıyapılmış, Çorlu Kadastro Mahkemesinin 2012/2 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş, Çorlu Kadastro Mahkemesinin kapatılarak mahkememiz yetki çevresine katılmasına karar verilerek birleşen dava dosyaları Mahkememizin 2013/46 Esas sayısına kaydı yapılmıştır. Dava konusu edilen 407 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki dava tefrik edilerek Çorlu Kadastro Mahkemesinin 2013/37 Esas Sırasına kaydı yapılmış, Çorlu Kadastro Mahkemesinin 2012/4 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş, Çorlu Kadastro Mahkemesinin kapatılarak mahkememiz yetki çevresine katılmasına karar verilerek birleşen dava dosyaları Mahkememizin 2013/28 Esas sayısına kaydı yapılmıştır.Davalı Milli Savunma Bakanlığı vekilinin 18/01/2013 tarihli cevap dilekçesinde özetle; öncelikli olarak davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı Hazine vekilinin 07/02/2013 tarihli cevap dilekçesinde özetle; öncelikli olarak davanın reddine, yargılama giderlerinin davacıüzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacılar 6292 Sayılı Yasa kapsamında yasal haklarını kullanarak Milli Emlak Müdürlüğüne yapmış oldukları başvurulara ilişkin tüm belgeler getirtilerek dosya içerisine konulmuştur.
Dava konusu taşınmazlara ilişkin tedavüllü tapu kayıtları, kadastro tespit tutanakları ve krokisi, uygulama tutanak asılları, sınırlandırma krokisi,askı cetveli ilan ve tutanağı, komşu parsellerin kadastro tutanaklari, orman kadastro komisyon çalışmalarına ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme,sonuçlarının askı ilan tutanaklari, 2/B madde uygulama tutanaklari,amenajman haritalari, amenajman planına göre alan cetveli, orman kadastrosuna ait saha döküm tablosu, askı ilan cetvelleri, dava konusu taşınmazların bulunduğu yeri gösteren onaylı orman tahdit haritası ile meşcere haritası ile kadastro pafta örnekleri, davacıların dayandıkları tapu kayıtlarının geldiği ve gittikleri ilgili yerlerden getirtilerek dosyamız arasına alınmiştir.
Mahallinde tarafların iddialarının araştırılması, kroki ve haritaların uygulamalarının yapılabilmesi için davaya konu taşınmazların başında fen,orman ve ziraat bilirkişileri refakatinde 13/10/2014 tarihinde keşif icra 

edilmiş, Keşif mahallinde davacı tanıkları R.Ç. ve N.E. tanık olarak, mahalli bilirkişiler M.İ., E.U. ile tutanak tanıkları M.İ. ve F.Ç. dinlenilmiştir.
Mahalli bilirkişi M.İ. beyanında: Davanın taraflarının isimlerini ve kendilerini bildiğini ancak keşif heyeti ile beraber gezilen taşınmazların bulunduğu bölgeye ilk defa geldiğini, bu bölge ve mevkiide daha önceden herhangi bir işi olmadığından dolayı hiç gelmediğini, dolayısıyla dava konusu taşınmazların kim tarafından ve hangi şartlarda kullanıldığınıbilmediğini, taşınmazların daha önceki fiziki durumları ile hukuki durumlarıhakkında bilgi sahibi olmadığını beyan etmiştir.

Mahalli bilirkişi E.U. beyanında özetle: Davanın taraflarının isimlerini ve kendilerini bildiğini, davacıların dava konusu taşınmazların kuzeydoğusunda çiftlikleri bulunduğunu ve bu parsellerde hayvanlarınıotlattıklarını bildiğini, bu parsellerde tarımsal faaliyetlerde bulunduklarınıgörmediğini beyan etmiştir.

Tutanak Tanığı M.İ. beyanında özetle: dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgedeki kadastro çalışmalarında bilirkişi olarak görev yaptığını, tutanağın altındaki imzanın kendisine ait olduğunu, dava konusu taşınmazları da kapsar nitelikte davacıların kök murislerinin tapulu taşınmazı bulunduğunu, çok uzun yıllar öncede bu taşınmazların üzerinde meşe ve değişik ağaçlar bulunduğunu ancak mevcut durum kadar yoğunluk bulunduğunu, taşınmazların içerisinde bulunan boşluklarda tarımsal faaliyetlerde bulunduklarını ve çiftliklerindeki hayvanlarını buralarda otlattıklarını ancak bu yerler uzun yıllar kullanılmadığından dolayı orman boşluklarının tamamen dolduğunu, söz konusu parselleri de davacı Ufuk'un abisi Coşkun'un vefatından sonra yani 2000 yılından sonra kullanmadığını,genellikle düz alanlarda ağaç boşluklarının olduğu yerlerde tarımsal faaliyetlerde bulunduğunu beyan etmiştir.

Tutanak Tanığı F.Ç. beyanında özetle: Taşınmazların bulunduğu bölgede yapılan kadastro çalışmaları sırasında bilirkişi olarak görev yaptığını, tutanağın altındaki imzanın kendisine ait olduğunu, son 3 yıldır emekli olduktan sonra köyde yaşadığıni, dolayısıyla dava konusu taşınmazların kim tarafından kullanıldığı konusunda herhangi bir bilgiye sahip olmadığını beyan etmiştir.

Davacı Tarağı R.Ç. beyanında özetle: Dava konusu taşınmazlardan 404 ve 406 nolu taşınmazların ağaçlık olduğunu, 408 nolu parselin ise hava alanı içerisinde yer aldığını, kendisinin yaklaşık olarak 30-35 yıldır bu bölgede bulunduğunu yakınlarda da kendine ait taşınmazının bulunduğunu,dava konusu taşınmazların kullanıldığını hiç görmediğini, boşlukların ekilip biçildiğini de görmediğini, 408 nolu parselin olduğu bölgenin düz ve tarıma elverişli olduğunu, havaalanının kamulaştırma işlemleri sırasında davacılara ait olan komşu parselin kamulaştırıldığını ve bedelinin ödendiğini, tapulu 

olan ve tarım arazisi olarak kullanılan yerin komşuları da tarım arazisi niteliğinde olduğunu ve buralarda ağaçlıkların olmadığını beyan etmiştir.
Davacı Tanığı N.E. beyanında özetle: Kendisinin 1983 yılından 1993 yılına kadar davacıların çiftliğinde çalıştığını, dava konusu taşınmazlardan 404 ve 406 nolu parsellerin ağaçlık niteliğinde olduğundan dolayı buralarda herhangi bir tarımsal faaliyette bulunulmadığıni, ancak çiftlikte bulunan hayvanların bu bölgede otlatıldığını, 408 nolu parselin bulunduğu yerde davacılara ait başka bir tarım arazisinin daha var olduğunu,408 ve bu parsel havaalanı sınırları içerisinde kaldığını, bu yerler birlikte tarım arazisi olarak kullanıldığını, tek tük meşe ağaçları bulunduğunu ancak havaalanı yapıldıktan sonra etrafina tel çekilmesi nedeniyle davacıların bu yeri kullanamadığını beyan etmiştir.

Ziraat bilirkişisinin 18/02/2015 tarihli raporunda çekişmeli 404,406 ve 408 parsel sayılı taşınmazlarda herhangi bir zirai faaliyette bulunulmadığını, vasıfsız çayır ve yabancı otların bulunduğunu, ağaçlar ile kaplı olduğunu, kültür arazisi olmadığını ve makineli tarıma uygun olmadığıni bildirmiştir.

Fen bilirkişisinin 22/10/2014 tarihli raporunda çekişmeli taşınmazlar hakkında 766 Sayılı Yasa hükümlerine göre işlem yapıldığını ve 26/02/1976 tarihinde yapılan kadastro işlemlerinin kesinleştiğini, 1993yılında 56 nolu Orman Kadastro Komisyonuna ait çalışma neticesinde orman sınırı dışına çıkarılıp 2/B arazisi olarak Maliye Hâzinesi adına tespit edildiğini bildirmiştir.

Orman bilirkişisinin 12/02/2015 tarihli raporunda çekişmeli taşınmazların bulunduğu Çorlu Serisi hakkında 4785 Sayılı Yasanın uygulanması esas alınarak 6831 Sayılı Yasaya göre 1972 yılında 3 nolu Orman Tahdit Komisyonu tarafından çalışma yapılarak kesinleştiğini,tahdidi yapılan ve kesinleşen çorlu serisi ormanlarının araziye aplikasyonu ve 6831 Sayılı Yasanın 2896 Sayılı Yasa ile değişik 2/B madde uygulama çalışmasının 19 nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafindan yapılarak 23/05/1986 tarihinde askıya çıkartılarak kesinleştiğini, yine 6831 SayılıYasanın 3302 Sayılı Yasa ile değişik 2/B madde uygulama çalışması 56nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafindan yapılarak 12/03/1997 tarihinde askıya çıkartılarak kesinleştiğini, PX ve PIX nolu 2/B parselleri oluşturulduğunu ve dava konusu taşınmazların bu 2/B parselleri sınırlarıiçerisinde kaldığını, 56 nolu Orman Kadastro Komisyonunca düzenlenen 14/12/1993 tarih 15,16 nolu 2B madde uygulama tutanaklarına göre IX nolu 2B parselinin işgalcisinin Necati İşcan ve müşterekleri olduğunu, 404 ve 406 parsel sayılı taşınmazların eylemli orman olduğunu, 408 parsel sayılıtaşınmazın havaalanı olarak kullanıldığını bildirmiştir.
Dava konusu taşınmazlar hakkında 1976 tarihinde kesinleşen 766Sayılı Yasaya göre yapılmış arazi (tesis)kadastrosu çalışması, taşınmazların 

bulunduğu Çorlu Serisi ormanlarında 4785 Sayılı Yasa, 2896 Sayılı Yasa ile değişik 2/B ve 3302 Sayılı Yasa ile değişik 2/B çalışması yapılarak kesinleşmiştir.

Davacılar vekilinin talepleri incelendiğinde, davacıların kullanım kadastrosuna itirazda, mülkiyete ilişkin taleplerinin bulundukları ve ayrıca 6292 Sayılı Yasanın 7.maddesinin uygulanmasını talep ettikleri anlaşıldığından talepler ayrı ayrı gerekçelendirilmesi ve hükme bağlanmasıgerektiğinden talepler sırasıyla irdelenmiştir.

A- Kullanım kadastrosu yönünden;3402 sayılı Yasa'ya 5831 sayılıYasa'nın 8. maddesi ile eklenen ek 4.maddesine göre yapılan kullanım kadastrosuna itiraza ilişkin dava süresinde açılmıştır. Davacılar ve birleşen dava dosyası davacıları çekişmeli taşınmazların atalarına tapuya kayıtlıyerlerden iken Maliye Hâzinesi adına tespit görmesi nedeniyle taşınmazlar üzerinde adlarına zilyetlik şerhi verilmesi istemi ile dava açmıştır. 3402sayılı Yasa'nın, 5831 sayılı Yasa ile eklenen EK 4/1. maddesi “6831 sayılıOrman Kanunu'nun 20.6.1973 tarihli ve 1744 sayılı Kanunla değişik 2.maddesi ile 23.9.1983 tarihli ve 2896 sayıli, 05.06.1986 tarihli ve 3302sayılı Kanunlarla değişik 2. maddesinin (B) bendine göre orman kadastro komisyonlarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin, fiili kullanim durumları dikkate alınmak ve varsa üzerindeki muhdesatın kime veya kimlere ait olduğu ve kim veya kimler tarafindan ne zamandan beri kullanıldığı kadastro tutanağının beyanlar hanesinde gösterilmek suretiyle,bu Kanunun 11. maddesinde belirtilen askı ilanı hariç diğer ilanlar yapılmaksızın öncelikle kadastrosu yapılarak Hazine adına tescil edileceği hükme bağlanmıştır. Bu maddeye göre yapılan kadastro çalışmasında,öncesinde orman kadastro komisyonlarınca Hazine adına orman sınırlarıdışına çıkarılan taşınmazların Hazine adına tespiti yapılıp fiili kullanım durumları ve varsa üzerindeki muhdesatın sahipleri belirlenmektedir.Çekişmeli 404 ve 406 parsel sayılı taşınmaz ağaçlık vasfıyla kullanıcısıolmaksızın Hazine adına orman sınırları dışına çıkartılarak tespit edilmiştir.Çekişmeli 408 parsel sayılı taşınmaz havaalanı niteliği ile Hazine adına orman sınırları dışına çıkartılarak Milli Savunma Bakanlığına tahsisli olduğu tespit edilmiştir. İleri sürülen zilyetlik iddiasının kanıtlanmasıgerekeceğinden taşınmaz üzerinde kimin zilyet olduğunun tespiti için keşif yapılmış, çekişmeli taşınmaz üzerindeki kullanım durumu yöntemince araştırılmıştır. Somut olayda ziraat bilirkişisi ve orman bilirkişisi raporlarında çekişmeli 404 ve 406 parsel sayılı taşınmazların üzerinde herhangi bir tarımsal faaliyette bulunulmadığı tespit edilmiş olup bu taşınmazlarda davacıların tarımsal veya başka amaç için kullanmadıkları,taşınmazlardan fayda sağlamadıkları anlaşılmıştır. Çekişmeli 408 parsel sayılı taşınmazın havaalanı sınırları içerisinde bulunduğu, davalı idare tarafindan dosyaya sunulan belgeden de anlaşılacağı üzere 03/09/1986

tarihinde tel çit içerisine alındığı, keşif tarihi itibariyle tel çitlerin halen mevcut olduğu görülmekle davacıların bu taşınmazda herhangi bir zilyetliklerinin bulunmadığı, bu taşınmazı kullanmadıkları ve taşınmazdan fayda sağlamadıkları anlaşılmıştır. 3402 sayılı Yasanın 5831 Sayılı Yasa ile eklenen EK 4/1. maddesine göre yapılan kullanım kadastrosu çalışmasının amacına ve usulüne uygun olarak Hazine adına tespiti yapılan taşınmazların fiili kullanım durumları ve fiili kullanıcıları belirlendiğine göre davacıların bu yönde açmış oldukları davanın reddine karar vermek gerekmiştir.B- Mülkiyete yönelik talep yönünden; Kadastro mahkemesinin genel olarak görevi; 3402 sayılı Kanunun 25. maddesinde, zaman bakımından görev ve yetkisi ise aynı Kanunun 27. maddesinde düzenlenmiştir. 6292 sayılı Kanunun 6. maddesi nazara alınarak 3402 sayılıKanuna 5831 sayılı Kanunla eklenen Ek 4.madde gereğince yapılan tesbitte,nitelik yitirdiği gerekçesiyle Hazine adına orman sınırı dışına çıkartılan taşınmazlarda, 31.12.2011 tarihinden önceki fiilî kullanım durumlarının ve varsa üzerindeki muhdesatın kime veya kimlere ait olduğu ve kim veya kimler tarafindan ne zamandan beri kullanıldiğının belirlenmesi amaciyla kadastro tesbiti yapılacak ve bu belirlemeler kadastro tutanağının beyanlar hanesinde gösterilecektir. Bu şekilde yapılan tesbitlere karşı askı ilân tarihleri arasında açılacak davalarda görevli mahkeme 3402 sayılı Kanunun 25 ve 27. maddeleri gereğince kadastro mahkemeleridir. Bu kapsam dışında kalan taleplerde ise, görevli mahkeme HMK'nun 2. maddesi uyarınca genel görevli asliye hukuk mahkemeleridir. Somut olayda; davacıların dava dilekçelerinden, çekişmeleri taşınmazların açıkça daha evvel adlarına tapu kaydı bulunan taşınmazın sınırları içerisinde kaldığını ileri sürmektedirler.Davacıların dayandıkları 34 numaralı parsel zabit defterinin 249 cilt 82sayfa 76 sira numarasına kaydı yapılmış, Tesis kadastrosu neticesinde bu tapu kaydı 183,184,185,186 ve 187 parsel sayılı kadastro parsellerine revizyon görerek geri kalan kısmı Esetçe Devlet Ormanı olarak bırakılmış,orman kadastro komisyonları tarafindan yukarıda izah edilen çalışmalarda kesinleşmiştir. İhtilaf mülkiyete yönelik olduğuna göre orman kadastrosu tespiti kesinleşen taşınmazlar hakkında mülkiyet iddiası ile açılacak davalarda HMK.2.maddesi gereğince görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Görev, kamu düzenine ilişkin olup istek olmasa bile re'sen gözetilmesi gerektiğinden mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.
C-6292 Sayılı Yasanın 7.maddesi yönünden; birleşen dava dosyasında davacılar vekilinin sözlü ve yazılı beyanlarında dayandıklarıtapu kaydına istinaden dava konusu taşınmazların 6292 Sayılı Yasanın 7.maddesi uyarınca bedelsiz iadesine, iade edilemeyecek yerler var ise rayiçbedellerinin ödenmesine veya rayiç bedellerine uygun taşınmaz verilmesine karar verilmesini talep etmektedirler. Somut uyuşmazlıkta, davaya etkisi ve 

uyuşmazlığı sona erdirecek nihaî karar şeklinin belirlenmesi bakımından,26/04/2012 tarihli ve 28275 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak, ayni tarihte yürürlüğe giren 19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılı “Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hâzineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun" hükümlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılı Kanunun 2/1-b maddesi uyarınca, bu Kanun uygulamasında “2/B alanlari"; 6831 sayılı Kanunun 20/6/1973 tarihli ve 1744 sayılı Kanunla değişik 2. maddesi ile 23/9/1983 tarihli ve 2896 sayıli,5/6/1986 tarihli ve 3302 sayılı kanunlarla değişik 2.maddesinin birinci fikrasının (B) bendine veya kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan ve çıkarılacak yerleri ifade etmektedir.6292 sayılı Kanunun 7. maddesinde, hukuk Devletinin bir gereği olarak,tapu sicilinin tutulmasından Devletin sorumlu olduğu da dikkate alınarak ve ayrıca, vatandaşların Devlete olan güveninin devamının sağlanmasıamacıyla, tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtlarının geçerliliği, belirtmelerin terkini ve iade edilecek taşınmazlarla ilgili düzenlemeler yapılmıştır. Buna göre Kanunun 7.maddesinin: birinci fikrasının (a) bendi uyarınca “Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen,kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynışekilde işlem yapılır..."; birinci fikrasının (b) bendi uyarınca “Özel kanunları gereğince Devlet tarafindan kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan, ancak, daha sonra Hazine adına orman sınırıdışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtları geçerli kabul edilir, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir,.…."; birinci fikrasının (c) bendi uyarınca “Bu fikra (yani, 7.maddenin birinci fikrasının "a" 've “b" bentleri) kapsamında kalan taşınmazların kullanıcılarının kayıt maliklerinden farklı kişiler olmaları ve kayıt maliklerinin bu fikradan yararlanmak istemeleri hâlinde, kullanıcılar bu Kanunda belirtilen şartları taşısalar dahi doğrudan satış hakkından yararlanamazlar."; ikinci fikrası uyarınca, “Birinci fikra kapsamında kalan 

taşınmazlardan orman sınırı dışına çıkartılacak yerlerde bulunan ve Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulması gereken taşınmazların tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulmaz ve bunlar hakkında dava açılmaz.".

6292 sayılı Kanunun “Davalar” başlıklı 9. maddesinin ikinci fikrasında da, “Bu Kanuna göre yapılacak işlemler sonuçlanıncaya kadar 2/B alanları hakkında Hazine tarafından kişiler aleyhine açılması gereken davalar açılmaz, açılmış ve devam eden davalar durdurulur. Durdurulan bu davalara konu taşınmazlar hakkında hak sahipleri veya ilgilileri tarafindan bu Kanunda belirtilen süreler içinde gerekli başvuruların yapılmaması veya başvuru yapılmasına rağmen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde,mahkemelerce bu davalara devam edilerek genel hükümlere göre karar verilir." hükmü yer almaktadır.

6292 sayılı Kanunun 7. maddesinin birinci fikrasının (a) ve (b)bentlerinde, tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sının dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edileceği ve tapu kütüklerindeki 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescillerinin aynen devam edeceğinin; keza, özel kanunlarıgereğince Devlet tarafindan kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan, ancak, daha sonra Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığıgerekçesiyle tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtlarının geçerli kabul edileceğinin; yine, aynı Kanunun “Tasarrufa geçme" başlıklı 3. maddesinin ikinci fikrasında, 2/B alanlarında bulunan taşınmazların tapu kütüklerinde 6831 sayılı Kanunun 2. maddesi ile aynımaddenin birinci fikrasının (B) bendine göre orman sınırları dışına çıkartıldığı yönünde yer alan belirtmelerin, ilgisine göre Orman Genel Müdürlüğünün veya Maliye Bakanlığının ya da idarenin talebi üzerine tapu idarelerince terkin edileceğinin öngörülmüş bulunmasına göre, 6292 sayılıKanunun 7. maddesinin birinci fikrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında bulunan ve tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulan taşınmazların kayden maliki olan kişilerin, idareye başvurmalarını gerektiren bir işlem ve süre öngörülmediği gibi bu kişilere idareye başvurmaları yönünde kanunen getirilen bir yükümlülükten söz etmek mümkün değildir. Burada konumuz çerçevesinde ve Kanunun 9. maddesinin ikinci fikrası bağlamında, ancak,Kanunun 6. maddesi hükümlerine göre 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen veya bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlenecek güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme 

kararlarına göre oluşturulacak tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce veya sonra kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilen ve “hak sahibi” sayılan kişiler açısından öngörülen bazı yükümlülük ve sürelerden (m. 6/1-16);keza, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen ve kesinleşen kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazların iadesi bakımından, ilgililerin 6292 sayılıKanunun yürürlüğe girdiği 26.04.2012 tarihinden itibaren iki yıl içinde idareye başvurmaları gereğinden bahsedilebilir (m. 7/1-a bendi son cümle;(b) bendi son iki cümle). (Yargitay 20.Hukuk Dairesinin 10/06/2014 tarih 2013/9894 Esas 2014/6347 Karar). Yukarıda izah edilen 6292 SayılıYasanın ilgili maddelerinde tapu kaydına dayalı olarak 7.madde kapsamında talepte bulunulması durumunda 7.maddede sayılan şartların var olup olmadığı yönünde idareye başvuruda bulunulması gerektiği belirtilmektedir.9.maddedeki istisnai durumlar haricinde Adli Yargının görev alanına giren herhangi bir düzenlemede bulunmamaktadır. İlgililerin 7.maddeye göre taleplerine idarece değerlendirme ve araştırma yapılarak karar verilmesi gerekmekte olup, idarenin yetki ve tasarrufunda olan bir konunun yargısal faaliyet alanı 2577 Sayılı Yasanın 2.maddesi kapsamında kaldığıanlaşıldığından menfaatleri ihlal edilenlerce açılacak davaların İdare Mahkemesinde açılması gerektiğianlaşıldığından ( Danıştay 8.Dairesinin 07/11/2014 tarih 2014/6630 Esas 2014/8309 Karar) dava dilekçesinin bu talep açısından dava şartı yokluğundan reddi ile mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda ayrı ayrı gerekçeleri açıklanan konu başlıkları neticesinde aşağıdaki hüküm bölümü tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Kullanım Kadastrosuna yönelik;
Davanın REDDÍNE,
Dava konusu Tekirdağ ili Çorlu ilçesi Seymen köyü 404,406 ve 408 nolu parsellerin kullanım kadastrosu tespiti gibi tescillerine,
Karar kesinleştiğinde dava dosyasının 3402 Sayılı Yasanın 32/2.maddesi uyarınca Tapu Müdürlüğüne gönderilmesine,
(...)
2-Mülkiyete ilişkin ihtilafa yönelik davanın;
Dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine,
Kararin kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize talep halinde dosyanın görevli ve yetkili Çorlu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine Gönderilmesine,
(..)
3-6292 Sayılı Yasanın 7.maddesine yönelik davanın;

Dava dilekçesinin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine,
Yargılama giderlerinin görevli mahkemece karara bağlanmasına,İ.Y.U.K 9.maddesi uyarınca görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 30 gün içerisinde İdare Mahkemesinde dava açılmadığı takdirde talep üzerine dosya üzerinde yapılacak inceleme sonucunda karar verilmesine,(...)” karar vermiş; temyiz edilmesi üzerine Yargitay 16.Hukuk Dairesince, 8.2.2016 gün ve E:2015/11219, K:2016/823 sayı ile, temyiz istemi reddedilerek onanan karar kesinleşmiştir.

2-a) Davacılar vekili, Tekirdağ ili Çorlu ilçesi Esetçe Mevki 34sayılı parsele ilişkin olarak Tekirdağ Kadastro Mahkemesince E:2013/29sayılı dosyada yapılan yargılama sonucu, 6292 sayılı Yasa'nın 7. Maddesine yönelik olarak idari yargının görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararıverildiğini, bu karar uyarınca dava açtıklarıni; mahkemece, idari merci tecavüzü olduğunun değerlendirilmesi halinde dilekçelerinin ilgili merciye gönderilmesi, aksi halde, anılan mahkeme kararı uyarınca işin esasıhakkında karar verilmesi istemiyle bu kez idari yargı yerinde dava açmıştır.
2-b)Tekirdağ İdare Mahkemesi; 27.5.2016 gün ve 2016/721,K:2016/570 sayı ile, “(...)idari yargıda ancak tarih ve sayısı ve öğrenme/tebellüğ tarihi belirtilerek bir idari işlemin iptali istemiyle dava açılabileceğinden, davacıların 6292 sayılı Yasa'nın 7. maddesi uyarınca istemlerini içeren yapacakları bir başvuru üzerine tesis edilen açık/ zımni olumsuz işlemin iptali istemiyle dava açması gerekmekte olup, dava dilekçesinin bu haliyle kabulüne olanak bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3.maddesi hükmüne uygun bulunmadığından, aynıKanunun 14/3-g ve 15/1-d maddeleri uyarınca bu kararın bildirim tarihini izleyen günden itibaren (30) otuz gün içinde belirtilen çelişki ve noksanlıkların tamamlanarak davanın yenilenmesinde serbest olunmak üzere..." Dilekçenin Reddine karar vermiştir.

2-c) Davacılar vekili dilekçesini yenileyerek, Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, Esetçe Mevkii, 34 sayılı parsele ilişkin Tekirdağ Kadastro Mahkemesince E:2013/29 sayılı dosyada yapılan yargılama sonucu idari yargının görevli olduğundan bahisle verilen görevsizlik kararı üzerine, 6292sayılı Kanun'un 7. maddesine aykırı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.

2-d) Tekirdağ Ídare Mahkemesi; 28.7.2016 gün ve 2016/956,K:2016/714 sayı ile, “(.….) davacılar tarafindan Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi,Seymen Köyü, 34 sayılı parselin 6292 sayılı Yasa'nın 7. maddesi uyarınca bedelsiz iadesi istemiyle 13.08.2012 tarihinde Tekirdağ Kadastro Mahkemesinin 2013/29 esas numarasında dava açıldığı, bu dava devam ederken, davacılar tarafindan Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, Seymen Köyü, 34

sayılı parselin (404-405-406-408-183-184-185-284-378-379 sayılı parseller dışındaki kısmı) 6292 sayılı Yasa'nın 7. maddesi uyarınca bedelsiz iadesi istemiyle yapılan 18/11/2013 günlü başvurunun reddine ilişkin 26/11/2013gün ve 2714 sayılı Çorlu Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle Mahkememizin 2014/699 esas numarasında dava açıldıği,açılan davada Mahkememizin 26.12.2014 tarih ve E:2014/699,K:2014/1372 sayılı kararıyla davanın adli yargının görev alanında bulunduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verildiği,kararın temyiz edilmeyerek kesinleştiği, bu karar üzerine davacıların Çorlu 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/44 esas numarasında dava açılan davada Mahkemenin 23.05.2016 tarih ve E:2015/44, K:2016/252 sayıli kararıyla davada idare mahkemesinin görevli olduğuna, idare mahkemesince de görevsizlik kararı verildiği ve bu kararın kesinleştiği anlaşılmakla, Uyuşmazlık Mahkemesi Kanunu'nun 14.maddesi uyarınca işbu kararın kesinleşmesine müteakip taraflardan birinin olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi için talepte bulunması halinde dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği; davacılar tarafından bu kez 13.08.2012 tarihinde Tekirdağ Kadastro Mahkemesinin 2013/29 esas numarasında açılan davda Mahkemenin 02.05.2015 tarih ve E:2013/29, K:2015/7 sayılı kararıyla 6292 sayılı Kanun'un 7.maddesine yönelik davanın idare mahkemesinin görevinde olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmesi ve kararın 22.04.2016 tarihinde kesinleşmesi üzerine, 20.05.2016 tarihinde Mahkememizin 2016/721 esas numarasında dava açıldığı, iptali istenen işlemin tarih ve sayısının belirtilmediği gerekçesiyle Mahkememizin 27.05.2016 tarih ve E:2016/721,K:2016/570 sayılı kararıyla dilekçenin reddine karar verildiği, 04.07.2016tarihinde 2016/956 esas numarasında dava dilekçesinin yenilendiği,yenilenen dava dilekçesinde Tekirdağ Kadastro Mahkemesince 2013/29esas sayılı dosyada yapılan yargılama sonucu idari yargının görevli olduğundan bahisle verilen görevsizlik kararı üzerine, 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesine aykırı işlemin iptaline karar verilmesi talebinde bulunulduğu,ancak 6292 sayılı Kanun'un 7.maddesine göre yapılan başvurunun reddine ilişkin hangi tarih ve sayılı işlemin iptalinin istenildiğinin dilekçede açık bir şekilde yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle; Tekirdağ Kadastro Mahkemesince 2013/29 esas numarasında görülen davada verilen görev ret kararı üzerine bakılan dava açılmış ise de, davanın açıldığı 13.08.2012 tarihinden önce 6292 sayılıKanun'un 7.maddesine istinaden taşınmazın bedelsiz iadesine ilişkin idareye başvuru yapılıp yapılmadığı, idarece bir işlem tesis edilip edilmediği anlaşılamadıği, her ne kadar 18.11.2013 tarihli yapılan başvurunun reddine ilişkin 26.11.2013 tarih ve 2714 sayılı Çorlu Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğü işlemi bulunmakla birlikte, bu işleme karşı daha önce 

Mahkememizde açılan davada davanın görev yönünden reddine karar verildiği, adli yargıda açılan davada da Çorlu 3.Asliye Hukuk Mahkemesince davanın görev yönünden reddine karar verildiği, Çorlu 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda yer verilen kararında yer verildiği üzerine, olumsuz görev uyuşmazlığı bulunması nedeniyle, görevli yargıyerinin belirlenmesi açısından, kararın kesinleşmesinden sonra süresi içinde davacıların talepte bulunması halinde Çorlu 3.Asliye Hukuk Mahkemesince dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderileceği, dolayısıyla, 26.11.2013tarih ve 2714 sayılı Çorlu Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğü işlemi yönüyle davacıların Uyuşmazlık Mahkemesine başvurma yolunu takip etmesi gerektiği; 26.11.2013 tarihli işlem dışında, 6292 sayılı Kanun'un 7.maddesi kapsamında idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin başka bir işlemin olup olmadığının dava dilekçesinde belirtilmediği, dolayısıyla 6292sayılı Kanun'un 7.maddesi kapsamında idareye bir başvuru yapılmasi,başvurunun reddi halinde, başvurunun reddine ilişkin işlemin tarih ve sayısıdava dilekçesinde belirtilmek suretiyle dava açılması gerektiğinden, bu haliyle, dava dilekçesinde yer verilen "6292 sayılı Kanun'un 7.maddesine aykırı işlemin" isteminde, idarenin ret işleminin tarih ve sayısıbelirtilmediğinden, idari yargıda ancak tarih ve sayısı belirtilerek bir idari işlemin iptali istemiyle dava açılabileceğinden, davacıların 6292 sayılıYasa'nın 7. maddesi uyarınca istemlerini içeren yapacakları bir başvuru üzerine tesis edilen açık/ zımni olumsuz işlemin iptali istemiyle dava açmasıgerekmekte olup, dava dilekçesinin bu haliyle kabulüne olanak bulunmamaktadir.

Açıklanan nedenlerle; dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3.maddesi hükmüne uygun bulunmadığından, aynıKanunun 14/3-g ve 15/1-d maddeleri uyarınca bu kararın bildirim tarihini izleyen günden itibaren (30) otuz gün içinde belirtilen çelişki ve noksanlikların tamamlanarak davanın yenilenmesinde serbest olunmak üzere DİLEKÇENİN REDDİNE...” karar vermiştir.

2-e) Davacılar vekili dilekçesini bir kez daha yenileyerek; Tekirdağili, Çorlu ilçesi, Seymen Mahallesinde bulunan 404, 406 ve 408 parsel sayılıtaşınmazların 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca bedelsiz iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Çorlu Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğünün 26.11.2013 tarihli 30161316/2713 sayılı işleminin;Tekirdağ Kadastro Mahkemesinin E.2013/29 sayılı dosyası ve dosya kapsamında elde edilen deliller ile Tekirdağ İdare Mahkemesinin görevsizlik kararı verilen E.2014/699 sayılı dosyasındaki delilerin dikkate alınarak iptali istemiyle, idari yargı yerinde dava açmıştır.
2-f) Tekirdağ İdare Mahkemesi: 28.11.2018 gün ve E:2016/1218,K:2018/1507 sayı ile, uyuşmazlığın esasını inceleyerek; “(...)dava konusu taşınmazların 6292 sayılı Kanunun 7.maddesinin (1) no.lu fikrasında 

belirtilen nedenlerden dolayı davacılar adına mülkiyet konusu olmadığıveya davacılar adına kayıtlı iken 2/A veya 2/B şerhinden dolayı iptal edilerek Hazine adına tescil edilen taşınmazlardan olmadığı anlaşıldığından 6292 sayılı Kanun uyarınca bedelsiz olarak iade edilme talebinin reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varilmıştir.

Açıklanan nedenlerle; davanın reddine..." karar vermiş; bu karara karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.

2-g) İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Dokuzuncu İdare Dava Dairesi: 25.6.2019 gün ve E:2019/382, K:2019/467 say1 ile, “(...)Olayda;davacıların Kadastro Mahkemesine dava açtıkları tarih itibariyle iş bu davada dava konusu edilen idari işlemin hukuk aleminde bulunmadığı,dolayısıyla bu işleme karşı Kadastro Mahkemesinde dava açılmadığının kabulü gerektiği, Kadastro Mahkemesindeki davanın kullanım kadastrosuna itiraz davası olması nedeniyle konunun idari yargının görevine de girmediği,mahkemece 6292 sayılı kanunun 7.maddesine atıfla yapılan nitelendirmenin hukuki açıdan yerinde olmadığı, öte yandan, dilekçe ret kararları ile yapılan yönlendirme sonucunda dava konusu edilen başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle de daha önce açılan başka bir davanın bulunduğu görülmekle Kadastro Mahkemesinin görevsizlik kararı verdiği konu itibariyle davada idari yargının görevli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesinin birinci fikrasında; adli, idari, askeri yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararıüzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvuracağı ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteleyeceği; aynımaddenin ikinci fikrasında ise; önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyalarının Uyuşmazlık Mahkemesine gönderileceği hükmü yer almaktadır,
Bu durumda, adli yargı mercilerinin görevsizlik kararı üzerine idari yargı yerlerinde açılan davalarda, İdare Mahkemesince, uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevli olduğu sonucuna ulaşılması halinde,yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince görevli yargı yerinin belirlenmesi için ara kararı ile Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulması ve Uyuşmazlık Mahkemesi tarafindan verilecek kararın sonucuna göre karar verilmesi gerekmekte olup, mahkemenin bu süreci işletip, daha önce mahkemelerinde açılan ve görevsizlikle sonuçlanıp Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan ve yine görevsizlikle sonuçlanan sürecin sonucu da 

incelenerek bir karar verilmesi gerekirken verilen dilekçe ret kararları ile yapılan yönlendirmeye bağlı olarak Kadastro Mahkemesinde dava açma tarihinde olmayan bir idari işlem açısından hukuka uygunluk denetimi yapılarak verilen kararda usul hükümleri açısından hukuki isabet bulunmamaktadir.

Açıklanan nedenlerle; Tekirdağ İdare Mahkemesinin 28/11/2018tarih ve E:2016/1218. K:2018/1507 sayılı kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınıp hukuki süreç işletilerek bir karar verilmesi amacıyla dosyanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45.maddesinin 5. fikrası uyarinca mahkemesine gönderilmesine..." karar vermiştir.

2-h) TEKİRDAĞ 1.İDARE MAHKEMESİ:31.10.2019 gün ve E:2019/1042 sayı ile, “(...)Dava dosyasinin incelenmesinden; davacılarin,Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi, Seymen (Ağırmeşe) Mahallesinde bulunan 404,406 ve 408 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili olarak 13/08/2012 tarihinde Çorlu Kadastro Mahkemesi'nin E:2012/5 esas sayılı dosyasında kullanım kadastrosuna itiraz davasının açıldığı, anılan mahkemenin kapatılmasıüzerine dosyanın Tekirdağ Kadastro Mahkemesinin E:2013/29 esas sayısına kaydedildiği, söz konusu davada 02/05/2015 tarih ve E:2013/29, K:2015/7sayılı karar ile kullanım kadastrosu yönünden davanın esastan reddine, 6292sayılı Kanunun 7. maddesine yönelik davanın ise, idari yargının görevine girdiği gerekçesiyle görev yönünden reddine karar verildiği, bu kararın Yargıtay aşamasından da geçerek kesinleşmesi üzerine, herhangi bir işlemin iptali istenilmeksizin 20/05/2016 tarihinde Tekirdağ Ídare Mahkemesinde E:2016/721 esas sayılı davanın açıldıği, dava dilekçesinin 2577 sayılıKanunun 3. maddesi uyarınca reddi üzerine davanın E:2016/956 esas sayılıdosyada yenilendiği, bu davada da dava dilekçesinin reddi üzerine son olarak E:2016/1218 esas sayılı dosyada 26/11/2013 günlü ve 2713 sayılıişlemin iptali istenilerek dava açıldıği, esasen aynı işlemin iptali istemiyle daha önce aynı davacılar tarafindan Tekirdağ İdare Mahkemesi nezdinde açılan E:2014/699 esas sayılı davanın görev yönünden reddedildiği, bu karar üzerine Çorlu 3. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açılan E:2015/44 esas sayılı davanın açıldığı, bu davada da görevsizlik kararı verildiği, böylelikle iki ayrı yargı mercii tarafindan verilen görevsizlik kararı olması nedeniyle görev uyuşmazlığının oluştuğu anlaşılmıştır.

Olayda ise; davacıların Kadastro Mahkemesine dava açtıkları tarih itibariyle iş bu davada dava konusu edilen idari işlemin hukuk aleminde bulunmadıği, dolayısıyla bu işleme karşı Kadastro Mahkemesinde dava açılmadığının kabulü gerektiği,Kadastro Mahkemesindeki davanın kullanım kadastrosuna itiraz davası olması nedeniyle konunun idari yargının görevine de girmediği, dava konusu edilen başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle de daha önce açılan başka bir davanın bulunduğu görülmekle 

Kadastro Mahkemesinin görevsizlik kararı verdiği konu itibariyle işbu davada idari yargının görevli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Buna göre; Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi, Seymen(Ağırmeşe)Mahallesinde bulunan 404. 406 ve 408 parsel sayılı taşınmazların 6292sayılı Kanunun 7/a maddesi uyarınca önceki malik olan davacılara bedelsiz olarak iade edilmesi gerekirken ve kadastro tutanağında bu husus belirtilmesi gerekirken başka kişiler adına veya doğrudan kullanan belirtilmeden "hazine adına orman sınırları dışına çıkartılmıştır" şeklinde yazılı cetvele ve tüm ekleri ile birlikte belirlenen parsellerin ölçülerine,sınırlarına itiraz edilmek suretiyle açilan bu davanın da adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; Mahkememizde açılan bu davanın görüm ve çözümüadli yargının görev alanı içinde bulunmaktadır.

Nitekim; davacılar ile aynı mahallede bulunan diğer parseller yönünden benzer bir olayda adli yargı merciince çıkartılan görev uyuşmazlığı neticesinde Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 10/7/2017 tarih ve E.2017/209, K.2017/426 sayılı kararı da davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli bulunduğu yönündedir.
Açıklanan nedenlerle; İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Dokuzuncu İdare Dava Dairesi'nin 25/06/2019 tarih ve E:2019/382, K:2019/467 sayılıkararı uyarınca, Mahkememizin görevsizliğine, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dava dosyasının Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, işbu dosyanın incelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nce bu konuda bir karar verilinceye kadar ertelenmesine..."karar vermiş ve dosya Mahkememize gönderilmiştir.

3-a)Mahkememizce Tekirdağ 1. İdare Mahkemesine yazılan 20/11/2019 tarih ve_ 2019/869 Kayıt no.lu yazıda; “ İlgi yazınızla açıldığıbildirilen dava ile ilgili olarak, mahkemenizin yukarida esas numarası yazılıdava dosyası incelenmiş olup;
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un "Yargı Merciilerinin Uyuşmazlık Mahkemesine Başvurmaları" başlığı altındaki 19. maddesinde:
"Adli veya idari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve eldeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler.

(Değişik fikra: 21/011982-2592/6 md.; Değişik fikra:23/07/20085791 s.k./9.md.9) Yargı merciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin dava 

dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir."
Aynı kanun'un "Mahkemelerin başvurmalarının incelenmesinde uygulanacak usul" başlığı altındaki 21. maddesinde :
"Yukarıdaki maddeler uyarınca mahkemelerin gönderdikleri işlerin incelenmesinde Uyuşmazlık Mahkemesi'nce, olumsuz görev uyuşmazlıklarıile ilgili usul kuralları uygulanır."
Aynı Kanun'un Yargı merciince yapılacak işlemler başlığı altındaki 15. maddesinde :
"Olumsuz görev uyuşmazlıklarında dava dosyaları, son görevsizlik kararını veren yargı merciince, bu kararın kesinleşmesinden sonra taraflardan birinin istemi üzerine, ilk görevsizlik kararını veren yargımerciine ait dava dosyası da temin edilerek Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir ve görevli yargı merciinin belirlenmesi istenir." denilmiştir.
Bu durumda Mahkeme dosyasında sözü edilen hususların incelenebilmesi için, GÖREV UYUŞMAZLIĞINA KONU EDİLEN ADLİYARGI DAVA DOSYASININ HANGİ DOSYA OLDUĞU DA AÇIKÇA BELİRTİLMEK SURETİYLE; SÖZ KONUSU DAVA DOSYASININ ASLI TEMİN EDİLDİKTEN SONRA Mahkemenize ait dava dosyasıyla birlikte Mahkememize gönderilmesi gerektiğinden, Mahkemenizin ilgili dava dosyası ilişikte iade edilmiştir." denilerek, gereğinin yapılmasıamaciyla dosya iade edilmiştir.

3-b) Tekirdağ 1. İdare Mahkemesince; yazımızın karşılığında herhangi bir açıklama yapılmadan, dava dosyası Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiş, 20.1.2020 gün ve 2020/1 sayı ile kayıtlarımıza girmiştir 
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 28.5.2020 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarinca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu;Yasa'nın 14. maddesine göre olumsuz görev uyuşmazlığı bulunduğunun ileri sürülebilmesi için davanın “taraflari, konusu ve sebebinin aynı” olmasıkoşulunun öngörüldüğü; adli yargı yerinde açılan ilk davadan sonra davacıvekillerince, 6292 sayılı Yasanın 7.maddesi kapsamında dava konusu edilen taşınmazın müvekkillerine bedelsiz olarak iadesi yolunda taleplerinin bulunduğu; adli yargı yerince, davanın bu kısmına yönelik görevsizlik kararıvermesi üzerine; davacılar vekilinin, kararın bu kısmına yönelik idari yargıyerinde dava açtığı; Mahkemece verilen dilekçe ret kararları ile yapılan yönlendirmeye bağlı olarak adli yargı yerinde dava açma tarihinden sonraki 

bir tarihi taşıyan bir işlemin iptali istemi yönünden davanın oluşturulduğu ancak, uyuşmazlığın, davacıların taleplerinin özü açısından, idari yargıyerinde tarih ve sayısı belirtilen işlemden bağımsız olarak görev uyuşmazlığının doğduğu; idare mahkemesince de bu kabul doğrultusunda olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan bahisle Uyuşmazlık Mahkemesine 2247 sayılı Yasa'nın 19. Maddesi kapsamında başvurulduğu gözetildiğinde; yargı yerleri arasında görev uyuşmazlığının doğduğu; idari yargi dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyasının (yetersiz ve düzensiz) bir örneği ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin başka bir noksanlık da bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESÍ: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, adli yargı yerinde; Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, Seymen Mahallesinde bulunan 404, 406 ve 408 parsel sayılı taşınmazların 6292 sayılıKanun'un 7. maddesi uyarınca bedelsiz iadesi istemine; idari yargı yerinde ise; bu istemle yapılan başvurunun reddine ilişkin Çorlu Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğünün 26.11.2013 tarihli 30161316/2713 sayılı işleminin iptali isteminden ibarettir.

6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun “Amaç ve kapsam” başlıklı 1. maddesinde; “(1) Bu Kanunun amaci; 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 2 nci maddesi gereğince, Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin değerlendirilmesi, yeni orman alanlarının oluşturulmasi, nakline karar verilen Devlet ormanları içinde veya bitişiğinde bulunan köyler halkının yerleştirilmesi ve orman köylülerinin kalkındırılmasının desteklenmesi ile Hazineye ait tarım arazilerinin satışına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

(2) Bu Kanun, 6831 sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerler ile Hazineye ait tarım arazileri hakkında uygulanır." hükmüne; “Tanımlar” başlıklı 2.maddesinde; “(1) Bu Kanunun uygulanmasında;
a) 2/A alanları: 6831 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fikrasının (A) bendine göre Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan ve çıkarılacak yerleri,

b) 2/B alanlari: 6831 sayılı Kanunun 20/6/1973 tarihli ve 1744sayılı Kanunla değişik 2 nci maddesi ile 23/9/1983 tarihli ve 2896 sayıli,5/6/1986 tarihli ve 3302 sayılı kanunlarla değişik 2 nci maddesinin birinci fikrasının (B) bendine veya kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan ve çıkarılacak yerleri,(...) ifade eder."hükmüne; “2/A veya 2/B belirtmelerinin terkini ve iade edilecek taşınmazlar” başlıklı 7.maddesinde; “ (1) İlgililer tarafından idareye başvurulması ve idarece bu başvuru üzerine veya resen yapılan inceleme ve araştırma sonucunda doğruluğu tespit edilmesi hâlinde;a) Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir,açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafindan bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulmasıhâlinde, bedelsiz olarak önceki kayit maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir.
b) Özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan,dağitılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan ancak daha sonra Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtları geçerli kabul edilir, aynıgerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda Hazine adına tescil edilenler ise, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilgilileri tarafından idareye başvurulması hâlinde önceki maliklerine veya kanuni ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilir. Ancak, bu kişilerden taşınmazlarına karşılık daha önce yer verilenlere veya bedeli ödenenlere iade işlemi yapılmaz.
c) Bu fikra kapsamında kalan taşınmazların kullanıcılarının kayit maliklerinden farklı kişiler olmaları ve kayıt maliklerinin bu fikradan yararlanmak istemeleri hâlinde, kullanıcılar bu Kanunda belirtilen şartlarıtaşısalar dahi doğrudan satış hakkından yararlanamazlar.
(2) Birinci fikra kapsamında kalan taşınmazlardan orman sınırıdışına çıkartılacak yerlerde bulunan ve Hazine adına orman sınırı dışına 

çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulması gereken taşınmazların tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulmaz ve bunlar hakkında dava açılmaz.

(3) Birinci fikra kapsamında kalan taşınmazlardan tapuda Hazine adına tescilli olan taşınmazlar hakkında aynı fikrada belirtilen süre içerisinde idareye başvurmayan ilgililerin hakları bu süre sonunda sona erer,bu kişiler idareden başkaca talepte bulunamazlar, hak ve tazminat talep edemezler ve dava açamazlar. Bu taşınmazlardan Hazine adına tescilli olanlar idarece satış dâhil genel hükümlere göre değerlendirilir.
(4) Bu maddeye göre ilgililerine iade edilmesi gereken taşınmazlardan orman olduğu iddiasıyla Orman Genel Müdürlüğünce açılan davalar sonucunda orman niteliğiyle Hazine adına tescil edilen, fiilen orman niteliğinde olan veya bu nedenle dava açılması gereken, ağaçlandırılmak üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilen, kamu hizmetlerine ayrılan veya bu amaçla kullanılan, özel kanunlar gereğince değerlendirilmesi gereken veya Maliye Bakanlığınca belirlenen taşınmazlar ilgililerine iade edilmez. Bu taşınmazların yerine, idarece belirlenen ve ilgililerince itiraz ve dava konusu edilmeksizin kabul edilen rayiç bedelleri ödenebilir veya rayiçbedellerine uygun taşınmazlar verilebilir." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyalarının incelenmesinden; Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi,Seymen Mahallesinde bulunan dava konusu 404, 406 ve 408 parsel numaralı taşınmazların, öncesinde tescil harici devlet ormanı iken, orman idaresi tarafindan 6831 sayılı yasanın 2/B maddesi uyarınca Hazine lehine orman sınırları dışına çıkarıldıği, kadastro idaresince 15/01/2009 tarihli ve 5831 sayılı Kanununla 3402 sayılı Kadastro Kanununa eklenen ek-4 ncümaddesine göre fiili kullanımlara ilişkin kadastrosu yapılarak 13/07/2012tarihinde Maliye Hazinesi adına 404 parsel no.lu taşınmazın ağaçlık vasfiyla beyanlar hanesi kullanıcısız olarak; 406 parsel no.lu taşınmazın ağaçlık vasfiyla beyanlar hanesi kullanıcısız olarak; 408 parsel no.lu taşınmazın havaalanı vasfi ile beyanlar hanesi Milli Savunma Bakanlığına tahsislidir belirtmesi konularak askıya çıkarıldığı; davacılar vekili tarafından adli yargıyerinde açılan davada; Tekirdağ Kadastro Mahkemesince, 2.4.2015 gün ve E: 2013/29, K:2015/7 sayı ile, kullanım kadastrosu yönünden davacılar ve birleşen dava dosyasının davacılarının, çekişmeli taşınmazların atalarına tapuya kayıtlı yerlerden iken Maliye Hâzinesi adına tespit görmesi nedeniyle taşınmazlar üzerinde adlarına zilyetlik şerhi verilmesi istemine ilişkin olarak; 3402 sayılı Yasanın 5831 Sayılı Yasa ile eklenen EK 4/1.maddesine göre yapılan kullanım kadastrosu çalışmasının amacına ve usulüne uygun olarak Hazine adına tespiti yapılan taşınmazların fiili kullanım durumları ve fiili kullanıcıları belirlendiğine göre davacıların bu yönde açmış oldukları davanın reddine karar verildiği; mülkiyete yönelik talep yönünden; orman kadastrosu tespiti kesinleşen taşınmazlar hakkında 

mülkiyet iddiası ile açılacak davalarda HMK.2.maddesi gereğince görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan ve görev, kamu düzenine ilişkin olup istek olmasa bile re'sen gözetilmesi gerektiğinden mahkemenin n görevsizliğine, talep halinde dosyanın görevli ve yetkili Çorlu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği;davanın dava konusu taşınmazların 6292 Sayılı Yasanın 7.maddesi uyarınca bedelsiz iadesine, iade edilemeyecek yerler var ise rayiç bedellerinin ödenmesine veya rayiç bedellerine uygun taşınmaz verilmesine karar verilmesini istemi yönünden ise; ilgililerin 7.maddeye göre taleplerine idarece değerlendirme ve araştırma yapılarak karar verilmesi gerekmekte olup, idarenin yetki ve tasarrufunda olan bir konunun yargisal faaliyet alanının 2577 Sayılı Yasanın 2.maddesi kapsamında kaldığı anlaşıldığından menfaatleri ihlal edilenlerce açılacak davaların İdare Mahkemesinde açılması gerektiğinden bahisle; dava dilekçesinin dava şartı noksanlığınedeniyle usulden reddi ile mahkemelerinin görevsizliğine karar verildiği;diğer taraftan; dava konusu taşınmazların iadesinin, davacılar vekili tarafindan verilen 26.11.2012 tarihli başvuru dilekçesi ve 08.05.2013 tarihli dilekçe ile talep edildiği, 18.11.2013 tarihli dilekçede ise; 26.11.2012 tarihli başvuru dilekçesinde belirtilen taşınmazlar dışında kalan devlet ormanıolarak kabul edilen yerlerin de 6292 sayılı kanun uyarınca malik konumunda olan müvekkillerine bedelsiz olarak iade edilmesi, rayiçbedellerine uygun başka bir taşınmaz verilmesi veya rayiç bedellerinin ödenmesinin talep edildiği; anılan başvuru kapsamında Tekirdağ Valiliği Defterdarlık Uzmanı tarafindan 6831 sayıli Kanunun 2/B maddesi gereğince Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan düzenlenen, aralarında davaya konu taşınmazlarında yer aldığı taşınmaz malların iade edilemeyeceği hakkında yapılan 27.05.2013 tarih ve 2013/8 sayılı inceleme raporunda özetle, "404 parsel no.lu taşınmazın üzerinin ağaçlarla kaplı olduğu ve kimsenin kullanımında bulunmadığı, ağaçlık vasfiyla hazine adına tespitinin yapıldığı, 406 parsel no.lu taşınmazın üzerinin ağaçlarla kaplı olduğu ve kimsenin kullanımında bulunmadığı, ağaçlık vasfıyla hazine adına tespitinin yapıldıği, 408 parsel no.lu taşınmaz malın 49 yıllığına Milli Savunma Bakanlığına tahsisli olduğu ve havaalanı olarak kullanıldığı ve havaalanıvasfiyla hazine adına tespitinin yapıldıği, Kadastro Mahkemesinde iade talebinde bulunulan taşınmaz malların kadastro tutanaklarının edinme sebebi bölümünde 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi gereğince yapılan kadastro çalışmaları sırasında, orman kadastro tutanaklarının esas alınarak kadastro paftalariyla da irtibatlandırılarak ve mevzuat hükümlerince zeminde aplikasyonu yapılarak sınıflandırıldığı, hepsinin evveliyatıitibariyle dayanağı bir belgenin bulunmadığı ve senetsizen Hazine adına tespit edildiğinin bildirildiği, davacılar tarafindan bu taşınmazların evveliyatı itibarıyla dayanağı olduğu ileri sürülen 24, 33 ve 34 parsel no.lu 

(özel parselasyon) taşınmaz mallar hakkında orman olduğu gerekçesiyle davacılarla Orman idaresi veya Hazine arasında görülen herhangi bir davaya rastlanmadığı, ayrıca tapu kayıtlarında ormanla ilgili bir beyan ve şerhin bulunmadığı" sonuç ve kanaatine varıldığının; davacılar tarafindan Tekirdağ Kadastro Mahkemesinin E.2013/29 sayılı dosyasında açılan davada Mahkemece yaptırılan ve ziraat bilirkişisi Ziraat Yüksek Mühendisi Y.B. tarafından hazırlanan 18.12.2015 tarihli bilirkişi raporunda özetle,"davaya konu 404 parsel no.lu taşınmazın 15.752,52 m2 yüzölçümlüolduğu, taşınmazda herhangi bir zirai faaliyet olmadığı, vasıfsız çayır,yabancı otların bulunduğu, ağaçlarla kaplı olduğu, kültür arazisi olmadığı ve herhangi bir kimsenin kullanımında bulunmadıği, 406 parsel no.lu taşınmazın 7.183,10 m2 yüzölçümlü olduğu, taşınmazda herhangi bir zirai faaliyet olmadığı, vasıfsız çayır, yabancı otların bulunduğu, ağaçlarla kaplıolduğu, kültür arazisi olmadığı ve herhangi bir kimsenin kullanımında bulunmadıği, aynı şekilde 408 parsel no.lu taşınmazın 10.059,75 m2yüzölçümlü olduğu, taşınmazda herhangi bir zirai faaliyet olmadığı, vasıfsız çayır, yabancı otların bulunduğu, ağaçlarla kaplı olduğu, kültür arazisi olmadığı ve herhangi bir kimsenin kullanımında bulunmadığı sonuç olarak anılan taşınmazların tarla vasfında olmadığı ve uzun yıllardan beri kültür tarımı yapılmadığı, tarımsal amaçla kullanılmadığı, vasıfsız çayır, yabancıotların bulunduğu, ağaçlarla kaplı olduğu, kültür arazisi olmadığı, toprak ve topografik yapısı dikkate alındığında nadasa bırakmadan her yıl ürün ekilebilecek ve ekonomik olarak teknik tarım yapılacak alanlardan olmadığı" sonuç ve kanaatine varıldığının; yine Tekirdağ Kadastro Mahkemesinin E.2013/29 sayılı dosyasında Orman bilirkişisi Orman Yüksek Mühendisi Recep Başaklı tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle, "anılan taşınmazların ağaçlarla kaplı olduğu, 56 nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafindan yapılan 12.03.1997 tarihinde ilan edilen,yasal itiraz süresi sonunda kesinleşmiş 6831 Orman Kanunun 3302 sayılıYasa ile değişik 2B madde uygulama harita ve tutanaklarına göre Maliye Hâzinesi adına orman sınırları dışına çıkarılan XI nolu 2B sınırları içinde olduğu, 56 nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafindan sinırlama ile birlikte 2/B uygulaması yapıldıği, XI nolu parsellerin 1972 yılında yapılan orman kadastro çalışmasıyla orman sınırları içine alındığı ve orman sınırının kesinleştiği, dava konusu taşınmazların 6831 Orman Kanunun 3302 sayılıYasa ile değişik 2B madde uygulamasıyla orman sınırlarına çıkarılmasına karşın keşif tarihi itibarıyla eylemli orman halini koruyor olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığının belirtildiği; sonuçta ise, bir işlem gösterilmeden idari yargı yerinde açılan, ancak idare mahkemesince dilekçe ret kararlarıyla yönlendirilen dava konusu 404, 406 ve 408 parsel sayılı taşınmazların, 6292sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca bedelsiz iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Çorlu Kaymakamlığı Milli Emlak 

Müdürlüğünün 26.11.2013 tarihli 30161316/2713 sayılı işleminin iptali istemiyle idari yargı yerinde görülen davada verilen görevsizlik(2247 sayılıYasanin 19.maddesi kapsamında başvuru) kararı üzerine görev uyuşmazlığının doğduğu anlaşılmıştır.
Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan taşınmazlara ilişkin olarak açılan davalar sonucunda mahkemelerce kişiler adına olan tapuları iptal edilerek; orman vasfiyla tapuda Hazine adına tescil edilen ve daha sonra Hazine adına orman sınırlarıdışına çıkarılan veya doğrudan Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerden olduğu gerekçesiyle Hazine adına tapuya tescil edilenlerin, yasada belirtilen sürede başvurulması koşuluyla ilgililerine iade ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmelerinin terkin edileceği açıktır.
Uyuşmazlık Mahkemesinin içtihatlarında; tapu kayıtlarında değişiklik meydana getirebilecek ve mülkiyetin kazanılmasına ilişkin sonuçdoğurabilecek davaların, Medeni Kanun hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli bulunduğu belirtilmektedir. Buna karşılık, adli ve idari yargı yerlerinde açılan davalarda esas olarak 6292sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamında taşınmazın iadesinin talep edildiği;aynı zamanda bu amaçla yapılan başvurunun da idarece reddedildiği görüldüğünden; görev uyuşmazlığının bu kapsamda incelenipsonuçlandırılması gerektiği açıktır.
Görev uyuşmazlığına konu edilen davalarda; adli yargı yerinde,davanın kullanım kadastrosuna ve mülkiyete ilişkin kısımlarına yönelik olarak işin esası incelenerek ve adli yargı içinde görevsizlik kararı verilerek sonuca ulaşılmış ve karar kesinleşmiştir. Bir başka anlatımla, uyuşmazlığın bu kısmı görev uyuşmazlığının kapsamı dışındadır.
Konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile somut olay birlikte irdelendiğinde; dava konusu taşınmazların 6292 sayılı Yasa kapsamında bedelsiz olarak iade şartlarını taşıyıp taşımadığı, taşınmazın yerine rayiçbedellerinin ödenip ödenmeyeceği ya da rayiç bedellerine uygun taşınmaz verilip verilmeyeceğinin saptanmasının birer idari işlem olduğu; işlemin,idari bir mercii tarafından tek yanlı olarak tesis edildiği, işin esasının da idare hukuku ilkelerine göre incelemeye uygun olduğu; davanın kökeninde,çözüme kavuşturulmamış mülkiyet, kadastro vs. gibi hukuki ilişkinin bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, açılan davanın, 2577 sayılı Kanunun 2. birinci fikrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtildiği üzere; “İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davaları” kapsamında, idari_ yargı yerince çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.


Açıklanan nedenlerle, Tekirdağ 1.Ídare Mahkemesinin 31.10.2019gün ve E:2019/1042 sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Tekirdağ 1.İdare Mahkemesinin 31.10.2019 gün ve E:2019/1042 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 28.5.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:5-ESAS NO : 2020/186KARAR NO : 2020/344KARAR TR : 28.05.2020
ÖZET : Müflis Asya Katılım Bankası A.Ş.'den alacaklı olduğu, alacağının iflas masasına kaydı talebinin iflas idaresince haksız ve hukuka aykırı olarak reddedildiğinden bahisle, reddedilen kamu alacağının rüçhanlı 3. sıra alacak olarak iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davacı: Hazine ve Maliye Bakanlığı'na İzafeten İstanbul Muhakemat Müdürlüğü
Vekilleri : Av. B.K. - Av. N.K. - Av. H.Ş.
Davalı: Müflis Asya Katılım Bankası A.Ş. İflas Masasını
Temsilen İflas İdare Memurları
Vekilleri : Av.V.A.A.-Av.H.Y.-Av.V.Y.-Av.Z.S.K.-Av. Ş.C.K.
O L A Y :Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müflis Asya Katılım Bankası A.Ş.'nin İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16.11.2017 tarih, 2017/41 esas sayılı kararıyla iflasına karar verildiğini, bu kapsamda İstanbul 1. İflas Müdürlüğü'nün 2017/14 esas sayılı dosyası6.928,75-TL alacak ile 219. sırasına alacak kaydının yapıldığıni, bu alacağın tamamının reddedildiğini ve iflas idaresince reddedilen bu alacağın tamamı için kamu alacağının rüchanlı 3. sıra alacak olarak müflis şirket alacaklılar defterine kayıt ve kabulünü, iflas idaresinin red kararlarının iptalini, İcra ve İflas Kanunu'nun 235. maddesi gereğince kayıt ve kabulünüdava ettikleri alacak için alacaklılar toplantısına tedbiren katılma ve oy kullanma yetkisi verilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya 

yükletilmesi istemlerini belirterek adli yargı yerinde dava açtığıanlaşılmiştır.

İSTANBUL 3. ASLİYE TÍCARET MAHKEMESÍ: E: 2018/649sayılı dosyasında "Dava Kayıt Kabul talebine ilişkindir. Davanın hukuki dayanağı 2004 sayılı İİK'nun 'Sıra Cetveline İtiraz ve Neticeleri' başlıklı235. maddesidir.

Mahkememizce 1. İflas İdare Müdürlüğünün müzekkere cevabı,davacının iflas masasına başvuru dilekçesi ve ekleri, başvuruya ilişkin iflas idare memurlarının kararı, sıra cetveli, tebligat ve ilana ilişkin belgeler getirtilip incelenmiştir.

Tüm dosya kapsamından; Asya Katılım Bankası A.Ş.'nin BDDK'nın ve Fon Kurulu'nun 29/05/2015 tarihli kararları doğrultusunda fona devredildiği 27/07/2016 tarihli BDDK kararı ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu' nun 107. maddesi uyarınca faaliyet izninin kaldırıldığı ve bu kararın 23/07/2016 tarihli Resmi Gazetede yayınlandığı Fon Kurulu' nun 22/12/2016 tarihli kararı ile 5411 sayılı yasanın 106/3 maddesi uyarınca bankanın doğrudan iflasın mahkemeden talep edilmesine karar verildiği ve İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/41 esas sırasında açılan davada 16/11/2017 tarih 2017/41-942 E.K. Sayili karar ile 5411 sayılıyasanın 106. maddesi uyarınca Asya Katılım Bankası A.Ş.'nin iflasına karar verildiği anlaşılmıştır. 5411 sayılı yasanın 106/5 maddesinde 'Fon bu kanunun uygulanması ile sınırlı olmak üzere 2004 sayılı İİK 'nun 166., 218.,219., 234., 236., 249., 251., 254. maddelerindeki yetki ve görevler hariçolmak üzere iflas dairesi, alacaklılar toplantısı iflas idaresi görev ve yetkilerine sahip olarak bankayı tasfiye eder.' hükmü yer almaktadır. Diğer yandan Faaliyet İzni Kaldıralan Bankalardaki Sigortalı Mevdiat ve SigortalıKatılım Fonunun Ödenmesi ile Bu Bankaların İflas ve Tasfiyesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik' in, 'İflas Yoluyla Tasfiye' başlığınıtaşıyan 4. bölümünde bankacılık yasası uyarınca iflasına karar verilen bankaların iflas ve tasfiyesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. Somut olayda TMSF Fon Kurulunun 17/11/2011 tarihli 2017/289 sayılı kararı ile 5411 sayılı yasanın 110. maddesinin yollaması ile, 106/5 maddesi gereğince 1. Alacaklılar Toplantısı yerine kaim olmak üzere ilgili yönetmeliğin 20.maddesi gereğince iflas tasfiyesinin yürütülmesi bakımından iflas idare memuru adaylarının isimlerinin belirlendiği, İstanbul 15. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2017/7-6 E.K. Değişik İş nolu 24/11/2017 tarihli kararı ile fon tarafindan önerilen M.T., S.K. ve H.K.'nun iflas idare memuru olarak atanmasına karar verildiği H.K.'nun 21/03/2018 tarihinde görevinden istifasınedeniyle İstanbul 8. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/5-5 E.K. Değişik İşnolu 27/03/2018 tarihli kararı ile fon tarafindan önerilen M.N.A.'ün iflas idare memuru olarak atanmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Görüldüğüüzere iflas idare memurlarının tamamı fonun gösterdiği adaylardan 

oluşmaktadır. Müflis Asya Katılım Bankası A.Ş.'nin iflas tasfiyesi 5411sayılı yasanın 106. maddesi ve ilgili yönetmelik çerçevesinde fon tarafindan yürütülmekte olup iflas idare memurları tarafindan düzenlenen sıra cetvelinin TMSF'nin bankacılık kanunu uyarınca tek yanlı olarak aldığı idari nitelikte bir işlem olduğu kabul edilmelidir. Nitekim benzer bir olayda Yargitay 23. Hukuk Dairesi'nin 2015/4757-2016/1217 E. K. Sayılı29/02/2016 tarihli ilamında '.tüzel kişiliğe haiz fon tarafından İİK hükümlerinden yararlanılarak düzenlenen ve idari işlem niteliğinde bulunan sıra cetvelinin dava konusu edildiği davalı T İmar Bankası A.ş. ' nin iflas idaresinin TMSF adına tasfiye yürüttüğü gerçek hasmın TMSF olduğu bu cetvelde davacının alacağı ile ilgili alınan kararın iptalini amaçlayan davacının alacağının bulunup bulunmadığı alacağı varsa cetvelin davacıalacağı ile ilgili kismının iptali ile ilgili inceleme yapıp karar vermenin adli yargının görevi dahilinde olmadığı anılan kararın iptali üzerine idarece yeni bir karar alınarak davacının alacağının cetvele kayıt ve kabulüne karar verileceği gözönünde bulundurulup HMK 'nun 114/1-b ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği …' yönünde karar verilmiştir. Yargitay 23. Hukuk Dairesi'nin 2014/7272 - 2015/3936 E .K. Sayılı 26/05/2015 tarihli, 2015/7876-2016/650 E.K. Sayılı 10/02/2016tarihli, 2015/4750-2016/1217 E.K. Sayılı 29/02/2016 tarihli, 2015/79402017/2722 E.K. Sayılı 17/10/2017 tarihli emsal ilamlarıda bu yöndedir.Tüm bu sebeplerden dolayı iş bu davanın idari yargının görev alanında bulunduğu anlaşılmakla 6100 sayılı HMK'nun 114/b maddesi gereğince yargı yolu caiz olmadığından HMK'nun 115/2 maddesi gereğince dava şartıyokluğundan davanın usulden reddine "dair 28.12.2018 gün,K:2018/1350 sayılı kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nce 26.9.2019tarihinde esastan reddine kesin olarak karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL 6. İDARE MAHKEMESİ: E:2019/2417 Sayılıdosyasında "2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 235. maddesinde; 'Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar...İtiraz eden, talebinin haksız olarak ret veya tenzil edildiğini iddia ederse dava masaya karşı açılır. Muteriz başkasının kabul edilen alacağına veya ona verilen sıraya itiraz ediyorsa davasını o alacaklı aleyhine açar.' hükmüyer almiştir.

5411 sayılı Bankacılık Kanununun 106/5. maddesinde; 'Yönetim ve denetimi Fona intikal eden banka hakkında iflas kararı verilmesi hâlinde Fon, iflas masasına 2004 sayılı Ícra ve Íflas Kanununun 206 nci maddesinde yer alan üçüncü sıradaki tüm imtiyazlı alacaklılardan önce, ancak Devletin 

ve sosyal güvenlik kuruluşlarının 6183 sayılı Kanun kapsamındaki alacaklarından sonra gelmek üzere imtiyazlı alacaklı sıfatıyla iştirak eder.Fon, bu Kanunun uygulanması ile sınırlı olmak üzere 2004 sayılı Ícra ve İflas Kanununun 166 nci, 218 inci, 219 uncu, 223 üncü, 234 üncü, 236 nci,249 uncu, 251 inci ve 254 üncü maddelerindeki yetki ve görevler hariçolmak üzere iflas dairesi, alacaklılar toplantisı ve iflas idaresi görev ve yetkilerine sahip olarak bankayı tasfiye eder.' hükmü yer almıştır.
Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden, dava konusu işlemin iflas eden Asya Katılım Bankası A.Ş.'nin alacaklısı olan davacı tarafindan bankada bulunan alacağının iflas masasına kaydına yönelik talebin reddine dair olduğu, bu kabil alacaklar için özel bir düzenleme yapılmışsa da,işlemin tesisinde 5411 sayılı Bankacılık Kanunu hükümleri yanısıra İcra ve İflas Kanunu hükümlerinin de tatbik edildiği gerçeğini değiştirmeyeceği,keza, İflas İdaresi memurlarının yetki ve görevlerini İflas Müdürlüğü adına yürüttükleri, kamusal alanda_ alınmış bir karardan ziyade_ yukarıda alıntısıyapılan rejim kapsamında bir karar niteliğinde olduğunun kabulügerektiğinden ..." bahisle uyuşmazlığın çözümünün adli yargı mercilerine ait olduğu sonucuna varıldığı 20.12.2019 tarihli ara kararında belirtilerek 23.1.2020 gün ve E: 2019/2417 sayılı üst yazı ve ekindeki dava dosyalarıyla beraber Mahkememize başvurmuş, müracaat 24.2.2020 tarihinde kayit altina alınmıştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'in katilımlarıyla yapılan 28.5.2020günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME:
Dosya üzerinde 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, idari yargi dosyası ile birlikte adli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılı Kanun'un 19.maddesinde öngörülen şekilde başvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESI: Raportör-Hakim Burak Cenk İLHAN'ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava, müflis Asya Katılım Bankası A.Ş.'den alacaklı olduğu,alacağının iflas masasına kaydı talebinin iflas idaresince haksız ve hukuka aykırı olarak reddedildiğinden bahisle reddedilen 6.928,75 TL kamu alacağının rüçhanlı 3. sıra alacak olarak iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Asya Katilım Bankası A.Ş.'nin Bankacilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) 29.5.2015tarihli kararı ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 71. maddesinin 1.fikrasının (b) bendi uyarınca Fona devredildiği, 22.7.2016 tarihli BDDK kararı ile 5411 sayılı Kanun'un 107. maddesi uyarınca faaliyet izninin kaldırıldığı ve Fon Kurulu'nun 22.12.2016 tarihli kararı ile 5411 sayılıKanun'un 106. maddesinin 3. fikrası uyarınca Bankanın doğrudan iflasının mahkemeden talep edilmesine karar verildiği ve İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin E:2017/41 sırasında açılan davada 16.11.2017 günlü karar ile 5411 sayılı Kanun'un 106. maddesi uyarınca Asya Katılım BankasıA.Ş.'nin iflasına karar verildiği anlaşılmıştır.

5411 sayılı Kanun'un "Faaliyet izninin kaldırılması veya Fona devir"başlıklı 71. maddesi şöyledir: "Denetlemeler sonucunda bir bankayla ilgili olarak;
a) Bu Kanunun 70 inci maddesi kapsamında alınması istenen tedbirlerin Kurul tarafindan verilen süre içerisinde ya da her halükârda en geç oniki ay içinde kismen ya da tamamen alınmaması ya da bu tedbirleri kısmen veya tamamen almış olmasına rağmen, malî bünyesinin güçlendirilmesine imkân bulunmadığı veya bu tedbirler alınmış olsa dahi malî bünyesinin güçlendirilemeyeceğinin tespit edilmesi,
b) Faaliyetine devamının mevduat ve katilım fonu sahiplerinin hakları ve malî sistemin güven ve istikrarı bakımından tehlike arz ettiğinin ortaya çıkmasi,
c) Yükümlülüklerini vadesinde yerine getiremediğinin tespit edilmesi,
d) Yükümlülüklerinin toplam değerinin varlıklarının toplam değerini aşmasi,
e) Hâkim ortaklarının veya yöneticilerinin, banka kaynaklarını,bankanın emin bir şekilde çalışmasını tehlikeye düşürecek biçimde doğrudan veya dolaylı veya dolanlı olarak kendi lehlerine kullanması veya dolanlı olarak kaynak kullandırması ve bankayı bu suretle zarara uğratmasi,Hâllerinden bir veya birkaçının varlığı durumunda Kurul, en az beş üyesinin aynı yöndeki oyuyla alınan kararla bankanın faaliyet iznini kaldırmaya ya da kredi kuruluşunun temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimini, zararın mevcut ortakların sermayesinden indirilmesi kaydıyla kısmen veya tamamen devri, satışı veya birleştirilmesi amacıyla Fona devretmeye yetkilidir.


Faaliyet izni kaldırılan kredi kuruluşları bu Kanunda yer alan hükümlere göre, kalkınma ve yatırım bankaları ise genel hükümlere göre tasfiye edilir.

Bu madde kapsamında alınan Kurul kararları Resmî Gazete'de yayımlanır. Yayım tarihi ilgililer bakımından tebliğ tarihi olarak kabul edilir."
Faaliyet İzni Kaldırılan Bankalardaki Sigortalı Mevduat ve SigortalıKatılım Fonunun Ödenmesi ile Bu Bankaların İflas ve Tasfiyesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 13. maddesinin 1. fikrasında "Ödenen sigortalı mevduat ve sigortalı katılım fonu için, Hukuk İşleri Daire Başkanlığının görüşü de alınarak Tasfiye Dairesi Başkanlığının önerisi ile banka hakkında doğrudan doğruya iflas talebinde bulunulmasına Fon Kurulu tarafından karar verilir." hükmü yer almaktadır.
5411 sayılı Kanun'un 107. maddesinde "Fon, bu Kanunun 71 inci maddesi hükümlerine göre ortaklarının temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi kendisine devredilen bankalarla ilgili yetkilerini maliyet etkinliğini sağlama ve malî sistemin güven ve istikrarını koruma ilkeleri doğrultusunda kullanır.

Fon, bu Kanunun 71 inci maddesi hükümlerine göre ortaklarının temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi kendisine devredilen bankanın faaliyetlerini Fon Kurulunca belirlenecek süre ile geçici olarak durdurmaya ve/veya devir tarihi itibarıyla düzenlenecek bilançosunu esas almak suretiyle;
a) Uygun göreceği aktiflerini, teşkilatını ve aksine talebi olmayan personeli ile devir tarihi itibarıyla mevduat bankaları bakımından mevduat toplamları en yüksek beş bankaca uygulanan faiz oranları ortalamasını,katılım bankaları bakımından katılım fonu toplamları en yüksek üç bankaca uygulanan getiri oranları ortalamasını geçmemek üzere işlemiş faiz ve getirileri ile birlikte sigortaya tâbi tasarruf mevduatı ve katılım fonlarını ve pasifte yer alan karşılık kalemlerini, kurulacak bir bankaya ya da mevcut bankalardan istekli olanlara devretmeye ve aktif ve pasifi kismen veya tamamen devredilen bankanın faaliyet izninin kaldırılmasını Kuruldan istemeye,
b) Hisselerine sahip olmak kaydıyla ve sigorta kapsamındaki mevduat ve katılım fonu tutarını aşmamak koşuluyla malî yardım sağlamaya ve kendisine intikal eden hisseleri temsil eden sermayeye karşılık gelen zararları devralmaya,
c) Devralınacak zararlar sonucunda hisselerinin tamamına sahip olunamaması hâlinde, zararın ödenmiş sermaye tutarından düşülmesi suretiyle hesaplanacak sermaye esas alinmak üzere bulunacak hisse bedelinin Fon Kurulunca belirlenecek süre içinde banka hissedarlarına ödenmesi karşılığında hisselerini devralmaya,

d) Faaliyet izninin kaldırılmasını Kuruldan istemeye, yetkilidir.
Devralınan zararlara istinaden yapılacak ödemelerin karşılığınıtemsil eden hisseler, üzerindeki her türlü hak ve takyidattan arî olarak Fona intikal eder.

Hakkında bu maddenin ikinci fikrasının (a) bendi hükümleri uygulanan bankanın devredilen aktiflerinin toplaminın devredilen pasiflerinin toplamını karşılamaması hâlinde aradaki fark sigorta kapsamındaki mevduat ve katılım fonu tutarını aşmamak kaydıyla Fon tarafından ödenir. Bu halde ve hakkında bu maddenin ikinci fikrasının (a)bendi hükümleri uygulanan bankanın faaliyet izninin kaldırılmasıdurumunda bu Kanunun 106 nci maddesinin ikinci ve 109 uncu maddesinin üçüncü fikraları uygulanmaz. Bu Kanunun 106 ncı maddesine göre iflas masaları kurulması hâlinde, Fon ödediği tutar kadar iflas masasına 2004sayılı İcra ve İflas Kanununun 206 ncı maddesinde yer alan üçüncüsırasındaki tüm imtiyazlı alacaklılardan önce, ancak Devletin ve sosyal güvenlik kuruluşlarının 6183 sayılı Kanun kapsamındaki alacaklarından sonra gelmek üzere imtiyazlı alacaklı sıfatıyla iştirak eder.
Fon, hisselerinin çoğunluğu veya tamamı kendisine intikal eden bankanın;
a) Gerektiğinde malî ve teknik yardım da sağlamak suretiyle, varlık ve yükümlülüklerini kısmen veya tamamen, mevcut bankalardan istekli olanlara ya da kurulacak bir bankaya devretmeye veya bankayı istekli olan başka bir bankayla birleştirmeye,
b) Fon Kurulunca gerekli görülen hallerle sınırlı olmak üzere, malîbünyenin güçlendirilmesi ve yeniden yapılandırılması için gerektiğinde;
1) Sermayesini artirmaya,
2) Zorunlu karşılık ve umumi disponibilite yükümlülüklerinden kaynaklanan cezaî faizlerini kaldırmaya,
3) İştirak, gayrimenkul ve diğer aktiflerini satın almaya veya bunlarıteminat olarak alıp karşılığında avans vermeye,
4) Likidite ihtiyacını gidermek üzere mevduat koymaya,
5) Alacaklarını veya zararlarını devralmaya,
6) Varlık ve yükümlülükleri ile ilgili her türlü işlemi yapmaya ve nakde tahvilini sağlamaya,
c) Sahip olduğu aktifleri iskonto uygulayarak veya sair suretlerle üçüncü kişilere satmaya ve gerekli göreceği her türlü tedbiri almaya,
d) Hisselerini bu Kanunun 7 ve 8 inci maddelerindeki hükümlere istinaden Kuruldan izin alınmak kaydıyla ve Fon Kurulu tarafından belirlenecek usûl ve esaslar dahilinde üçüncü kişilere devretmeye, yetkilidir.
Bu madde hükümlerine göre yapılan devir işlemlerinde alacaklı ve borçluların rizası aranmaz.


71 inci madde kapsamında temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi kendisine devredilen bankaların, malî bünyelerinin güçlendirilmesi, yeniden yapılandırılmasi, devri, birleştirilmesi ve satışı ile ilgili süreç devrin yapıldığı tarihten itibaren en geç dokuz aylık bir süre içerisinde tamamlanır. Fon Kurulu kararı ile bu süre üç ayı geçmemek üzere uzatılabilir. Bu süre içinde devir, birleşme veya satışın tamamlanamamışolması hâlinde Fonun talebi üzerine Kurul bankanın faaliyet iznini kaldırır."hükmü yer almaktadır.

5411 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılan 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 16. maddesinin 4. fikrası şöyledir: "İflas kararı alınması halinde Fon, iflas masasına imtiyazlı alacaklı sıfatıyla iştirak eder ve bu Kanunun uygulanması ile sınırlı olmak üzere 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununda yazılı iflas dairesi ve alacaklılar toplantısı ile iflas idaresi görev ve yetkilerine de sahip olarak bankayı anılan Kanun hükümleri çerçevesinde tasfiye eder."
5411 sayılı Kanun'un 106. maddesinin 5. fikrasında "Yönetim ve denetimi Fona intikal eden banka hakkında iflas kararı verilmesi hâlinde Fon, iflas masasina 2004 sayılı Ícra ve Íflas Kanununun 206 nci maddesinde yer alan üçüncü sıradaki tüm imtiyazlı alacaklılardan önce, ancak Devletin ve sosyal güvenlik kuruluşlarının 6183 sayılı Kanun kapsamındaki alacaklarından sonra gelmek üzere imtiyazlı alacaklı sıfatıyla iştirak eder.Fon, bu Kanunun uygulanması ile sınırlı olmak üzere 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 166 nci, 218 inci, 219 uncu, 223 üncü, 234 üncü, 236 nci,249 uncu, 251 inci ve 254 üncü maddelerindeki yetki ve görevler hariçolmak üzere iflas dairesi, alacaklılar toplantisı ve iflas idaresi görev ve yetkilerine sahip olarak bankayı tasfiye eder." hükmüne yer verilmiştir.
Görüldüğü üzere, mülga 4389 sayılı Kanun'da; iflas kararı alınmasıhalinde Fon'un bu Kanunun uygulanması ile sınırlı olarak İcra İflas Kanunu'nda yazılı iflas dairesi ve alacaklılar toplantısı ile iflas idaresi görev ve yetkilerine de sahip olarak bankayı anılan Kanun hükümleri çerçevesinde tasfiye edeceği belirtilmişken 5411 sayılı Kanun'da bu yetkinin kapsamıdaraltılarak İcra ve İflas Kanununun 166 nci, 218 inci, 219 uncu, 223 üncü,234 üncü, 236 nci, 249 uncu, 251 inci ve 254 üncü maddelerindeki yetki ve görevler hariç olmak üzere iflas dairesi, alacaklılar toplantısı ve iflas idaresi görev ve yetkilerine sahip olarak bankayı tasfiye edebileceği belirtilmiştir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "İflas masası" başlıklı 184.maddesi şöyledir: "İflas açıldığı zamanda müflisin haczi kabil bütün mallarıhangi yerde bulunursa bulunsun bir masa teşkil eder ve alacakların ödenmesine tahsis olunur. İflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçen mallar masaya girer.

Müflis namına gelen mektuplar iflas idaresi tarafından açılır ve sair mevrudelerin de masaya gönderilmesi posta idaresine bildirilir"

2004 sayılı Kanunu'nun 223. maddesinde "İflas idaresi üç kişiden oluşur. Toplanan alacaklıların yapacağı seçimde, bu sayının iki katı, bu konuda yeterli bilgi ve tecrübeye sahip kişi aday gösterilir. Bu adaylardan dört adedi alacak tutarına göre ekseriyeti teşkil edenlerce, iki adedi ise alacaklılar sayısı itibariyle ekseriyeti teşkil edenlerce seçilir ve icra mahkemesine bildirilir. İcra mahkemesi, iflas idaresini teşkil edecek üçkişiden ikisini alacak ekseriyetine sahip olanların gösterdiği dört aday, birini ise alacaklı ekseriyetinin gösterdiği iki aday arasından seçer.Tasfiye, iflas dairesince, yukarıdaki fikraya göre teşkil edilen iflas idaresine havale olunur.
(Değişik üçüncü fikra: 17/7/2003-4949/54 md.) İflâs idaresi toplantıları, idare memurlarının veya herhangi bir alacaklının gündem belirlemek suretiyle yapacağı talep üzerine iflâs dairesi müdürünün toplantıgününden en az yedi gün önce göndereceği çağrı üzerine yapılır. İflâs idaresi, kararlarını çoğunlukla alır; ancak toplantıya her üç iflâs idare memurunun da katılmaması hâlinde iflâs dairesi müdürü iflâs idaresinin görevini yüklenir ve iflâs idaresi adına tek başına karar alır. Toplantıya iflâs idaresi memurlarından birinin veya ikisinin iştiraki hâlinde iflâs dairesi müdürü de bu toplantıya katılır. Karar alınamaması hâlinde iflâs dairesi müdürünün oyu doğrultusunda işlem yapılır. İflâs masasına alacaklı olarak müracaat eden alacakliılar, tebligata elverişli adres göstermek ve Adalet Bakanlığınca çıkarılacak tarifede gösterilecek yazı ve tebliğ masrafları için avans vermek suretiyle iflâs idaresince alınacak kararların kendilerine tebliğini isteyebilirler. Bu muameleyi yaptırmış alacaklılar hakkında iflâs idare memurunun kararlarına karşı kanun yolları kendilerine tebliğtarihinden itibaren işlemeye başlar.
İflas idaresine, Adalet Bakanlığınca hazırlanan ve iki yılda bir yenilenen ücret tarifesine göre ücret ödenir.
İflas idaresi iflas dairesinin murakabesi altındadır. Bu halde iflas dairesi aşağıdaki görevleri yerine getirir:
1. Alacaklılar toplantısının kararlarına, alacakliların menfaatine uygun görmediği bütün tedbirlere ve idarece kabul edilen alacaklar ile istihkak iddialarının kabulüne dair olan kararlardan kanuna ve hadiseye uygun görmediklerine yedi gün içinde icra mahkemesine müracaatla itiraz etmek 
2. İflası idare edenlerin ücretleriyle masrafları da dahil olmak üzere hesap pusulalarını icra mahkemesinin tasdikine arz etmek." hükmüne yer verilmiştir.
2004 sayılı Kanun'un 226. maddesinin 1. fikrasında "Masanın kanuni mümessili iflas idaresidir. İdare masanın menfaatlerini gözetmek ve tasfiyeyi yapmakla mükelleftir.
" hükmü yer almaktadır.


2004 sayılı Kanunu'nun "İflas idaresinin vazife ve mes'uliyeti"başlıklı 227. maddesi şöyledir: "8 inci maddenin bir ve ikinci fikraları ve 9,11,16 ve 359 uncu maddelerin icra dairelerine ait hükümleri iflas idaresi hakkında da uygulanır. (Ek cümle: 28/2/2018-7101/9 md.) Íflâs idaresi, iflâs masasına kabul edilen alacaklılara, talepleri hâlinde iflâs tasfiyesinin seyri ile müteakip işlemlerin planı ve takvimi hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

(Ek ikinci fikra: 9/11/1988-3494/46 md.; Mülga: 2/3/2005-5311/28md.)

İcra mahkemesi, iflas idaresi üzerinde gözetim yetkisine sahip olup gerektiğinde iflas idaresini teşkil edenlerin görevine son verebilir. İcra mahkemesi, görevine son verilen veya istifa edenin yerine, önceki adaylar arasından 223 üncü maddedeki esaslar dairesinde yenisini seçer.
İflas idaresini teşkil edenler kusurlarından ileri gelen zarardan sorumludurlar. Bu davalara adliye mahkemelerinde bakılır.İflas idaresini teşkil edenler Türk Ceza Kanununun uygulanmasında memur sayılırlar."
2004 sayılı Kanunu'nun "Alacaklılar sıra cetvelinin müddet ve şekli"başlıklı 232. maddesinde "Alacakların kaydı için muayyen müracaat müddeti geçtikten sonra ve iflâs idaresinin seçilmesinden itibaren en geç iki ay içinde iflâs idaresi tarafindan 206 ncı ve 207 nci maddelerde yazılıhükümlere göre alacaklıların sırasını gösteren bir cetvel yapılır ve iflâs dairesine bırakılır. Zorunlu hâllerde iki ayın hitamından önce iflâs idaresinin icra mahkemesine başvurması hâlinde icra mahkemesi bir defaya mahsus olmak üzere bu süreyi en çok iki ay daha uzatabilir. Süresi içinde sıra cetvelinin verilmemesi hâlinde iflâs dairesinin durumu icra mahkemesine intikal ettirmesi üzerine iflâs idaresi üyelerinin vazifesine son verilir ve sebketmiş hizmetleri için kendilerine bir ücret tahakkuk ettirilmez.Mahkeme ayrıca bu üyelerin bir yıldan az olmamak ve üç yılı geçmemek kaydıyla herhangi bir iflâs idaresinde görev almalarını yasaklayabilir, bu karar kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

2004 sayılı Kanunu'nun 234. maddesi şöyledir: "(Değişik birinci fikra: 6/6/1985-3222/29 md.) Íflas idaresi sira cetvelini iflas dairesine verir ve alacaklıları 166 ncı maddenin 2 nci fikrasındaki usule göre ilan yoluyla haberdar eder.

İddialarının tamamı veya bir kismı reddedilen yahut iddia ettikleri sıraya kabul edilmiyen alacaklılara doğrudan doğruya haber verilir."
2004 sayılı Kanunu'nun "Sıra cetveline itiraz ve neticeleri" başlıklı235. maddesinin 1. fikrasında "(Değişik: 9/11/1988-3494/49 md.) Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223üncü maddenin üçüncü fikrası hükmü mahfuzdur. Bu davaya bakan 

mahkeme, davacının isteği halinde ikinci alacaklılar toplantısına katılıp katılmaması ve ne nisbette katılması gerektiği konusunda 302 nci maddenin altıncı fikrasına kıyasen onbeş gün zarfinda karar verir." hükmübulunmaktadir.

5411 sayılı Kanun'un 132. maddesinin 9. fikrasında "Bu Kanunun 107 nci maddesi uyarınca devralınan alacaklar nedeniyle Fona borçlu olanların iflası hâlinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 221 inci maddesindeki iflas bürosu Fon temsilcisinin katılımıyla teşekkül eder. 2004sayılı İcra ve İflas Kanununun 223 üncü maddesindeki iflas idaresinin,Fonun talep etmesi hâlinde üyelerinden en az biri, Fonun göstereceği iki kat aday arasından icra tetkik mercii tarafından seçilir. Fon, alacağının tahsili bakımından gerekli görürse iflas idaresinin en az iki üyesinin önereceği iki kati aday arasından seçilmesini talep etmeye yetkilidir. Bu durumda, icra tetkik mercii iflas idaresinin asgarî iki üyesini Fonun önereceği adaylar arasından seçer. Fon bir üye seçtirmişse icra tetkik mercii diğer bir üyeyi alacak tutarı itibarıyla çoğunlukta olanların göstereceği iki aday arasından,bir üyeyi de alacaklı sayısı itibarıyla çoğunlukta olanların göstereceği adaylar arasından seçer. Fon iki üye seçtirmişse, diğer bir üye icra tetkik mercii tarafından alacaklı sayısı itibarıyla çoğunlukta olanların göstereceği iki aday arasından seçilir." hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda, Asya Katılım Bankası A.Ş.'nin, BDDK'nın kararı ile 5411 sayılı Kanun uyarınca Fona devredildiği, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16.11.2017 tarihli kararı ile 5411 sayılı Kanun uyarınca söz konusu Bankanın iflasına karar verildiği, 2004 sayılı Kanun gereği üçkişiden oluşan ve üyeleri, gösterilen adaylar arasından icra tetkik merciince seçilen Müflis Asya Katılım Bankası A.Ş. İflas İdaresince davacının öne sürdüğü alacağının iflas masasına kaydı talebinin reddedildiği anlaşılmışolup bu kapsamda açılan davada müflis bankanın 5411 sayılı Kanun uyarınca Fon'a devredilmesi, 5411 sayılı Kanun'un 106. maddesinin 5.fikrasında Fon'un yetki ve görevlerine getirilen sınırlamalar, 2004 sayılıKanun'un 235. maddesinin 1. fikrasının sıra cetveline itiraz ile ilgili davaların iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine açılacağına dair hükmü ve üyeleri, gösterilen adaylar arasından icra tetkik merciince seçilen müflis bankanın iflas idaresinin dava konusu işleminin idare hukuku kapsamında "idari işlem" olarak nitelendirilemeyeceği hususları bir arada değerlendirildiğinde davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, İstanbul 6. İdare Mahkemesi'nin başvurusunun kabulü ile İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 28.12.2018 gün ve E:2018/649 K:2018/1350 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.


SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle İstanbul 6. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜile İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 28.12.2018 gün ve E:2018/649K:2018/1350sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.5.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:6-ESAS NO : 2020/268KARAR NO : 2020/318KARAR TR : 28.05.2020
ÖzET : Bazı parsel numaralı taşınmazların tesis kadastrosu çalışmalarısırasında 3402 sayılı Kadastro Kanunun 22. maddesi gereğince mükerrer tespitinin yapıldığından bahisle kayıtlardan re'sen terkin edileceğine ilişkin tebligat üzerine, mükerrer tapu kaydının tapudan terkininin düzeltilerek önlenmesi istemiyle açılan davanın; 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22. ve 25. Maddeleri kapsamında ADLİ YARGI YERÍNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davaci : Aydın Valiliği (Yatırım İzleme Ve Koordinasyon Başkanlığına izf.) (Öncesinde, İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği/
Vekilleri : Av. A.Ç., Av. A.Ş.L., Av. E.V.T.
Davali : Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünü İzafeten Çine Tapu Sicil Müdürlüğü
Vekili : Av.N.S.B.

O LAY : Davacı İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği vekili dilekçesinde; Aydın İli Çine Yolboyu 105 parsel numaralı taşınmaz ile Yolboyu Köyü 944, 945, 946, 947, 948 parsel numaralı taşınmazların tesis kadastrosu çalışmaları esnasında, mükerrer tespitinin yapıldığı belirtilmek suretiyle, idareleri adına kayıtlı Yolboyu Köyü 944, 945, 946, 947, 948parsel numaralı taşınmazın beyanlar hanesine Kadastro Kanunu'nun 22.maddesi gereği mükerrer tespit yapıldığına dair Çine Tapu Sicil Müdürlüğü tarafindan 01/02/2013 tarih 542 yevmiye ile şerh konulmak suretiyle; Yolboyu Köyü 944, 945, 946, 947, 948 parsel numaralıtaşınmazların sonradan tesis kadastrosu ile tespit edildiğinden kayıtlardan resen terkin edileceğine dair taraflarına tebliğ yapıldığını; yapılan işlemin usul ve mevzuata aykırı olduğunu, tapuda terkin işleminin Düzeltilerek 

Önlenmesi ve işleminin iptali amacıyla, 4721 sayılı Kanunun 1025,1026.madde hükümleri uyarınca dava açmak zorunda kaldıklarını;_ 3402 SayılıKadastro Kanunu'nun 22 maddesinde; “Evvelce tespit, tescil veya sınırlandırma suretiyle kadastro veya tapulaması yapılmış olan yerlerin yeniden kadastrosu yapılamaz. Bu gibi yerler ikinci defa kadastroya tabi tutulmuşsa, ikinci kadastro bütün sonuçlarıyla hükümsüz sayılır ve Türk Medeni Kanununun 1026 ncı maddesine göre işlem yapılır. Süresinde dava açılmadığı takdirde, ikinci defa yapılan kadastro, tapu sicil müdürlüğünce re'sen iptal edilir./ Ancak; / a) Tapulama, kadastro veya değişiklik işlemlerine ilişkin; sınırlandırma, ölçü, çizim ve hesaplamalardan kaynaklanan hataları gidermek üzere uygulama niteliğini kaybeden, teknik nedenlerle yetersiz kalan, eksikliği görülen veya zemindeki sınırları gerçeğe uygun göstermediği tespit edilen kadastro haritalarının tekrar düzenlenmesi ve tapu sicilinde gerekli düzeltmelerin sağlanması amacıyla tapulama ve kadastro görmüş yerlerde,/ b) Daha önce sadece tapu tahriri yapılan veya 2859 sayılı Tapulama ve Kadastro Paftalarının Yenilenmesi Hakkında Kanuna göre yenileme yapılacak yerler ile 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine tabi yerlerde,/ Birinci fikra hükmü uygulanmaz" denildiğini; a) Kanun maddesinde yer aldığı üzere, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 22.maddesindeki “kadastrosu yapılan yerlerin ikinci defa kadastroya tabi tutulamayacağı” şeklindeki kuralının istisnalarının bulunduğunu; 2981 sayılıİmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler göre yapılan kadastro çalışmalarının, bu istisnalar arasında sayılmışolduğunu; söz konusu yerin 2981 sayılı Kanun'a göre işlem yapılmışyerlerden olduğunu; bu nedenle yapılan işlemin iptalinin gerektiğini;ayrıca Yolboyu Köyü 944, 945, 946, 947, 948 parsellere ilişkin olarak,Tapu Kayıtlarında da görüleceği üzere, anılan parsellere ilişkin olarak Çine Asliye Hukuk Mahkemesinde idarelerine karşı açılan Tapu İptal ve Tescil davalarına ilişkin şerh bulunduğunu ifade ederek; mükerrer Tapu Sicil Kaydının tapudan Terkininin Düzeltilerek Önlenmesi ve Tebliğ İşleminin İptaline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
ÇÍNE ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 23.9.2014 gün ve E:2013/110, K:2014/394 sayı ile, “(...)Dava çifte tapu oluşturulduğuna dair tapu iptali ve tescil davasidir.

Yerleşik Yargıtay içtihatlarında belirtildiği üzere, 2981 sayılıyasanın 10/c maddesi gereğince yapılan uygulama idari bir işlemdir. Gerek imar kanunları ile yapılan parselasyon işlemlerinin gerekse imar affi yasalarında öngörülen imar ıslah çalışmalarının bir idari karara dayandığımuhakkaktır. İdari karara yönelik davaların inceleme yeri de idari yargıdır.Bu tür uygulamalar ile oluşan kayıtların iptali istemi ile açılan davalar 

kayıtların oluşumuna esas alınan yani tapu kaydının ileti ve sebebi sayılan idari kararın değiştirilmesi veya ortadan kaldırılması sonucu doğuracağından idari karar idari yargı yerinde ortadan kaldırılmadıkça genel yargıda tapu sicilindeki düzeltimin yapılabilmesi mümkün değildir. Yeni oluşan parsellerin dayanağını teşkil eden idari kararın iptalinden sonra önceki mülkiyet durumu geri dönecektir. Bu nedenle davanın reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:
1-Davanın REDDiNE..." karar vermiş; temyiz edilmesi üzerine Yargitay 14.Hukuk Dairesince, 23.11.2015 gün ve E:2015/11580,K:2015/11959 sayı ile onanan; kararın düzeltilmesi istemi de aynı Dairece,15.12.2016 gün ve E:2016/6144, K:2016/10376 sayi ile reddedilmiş ve karar kesinleşmiştir.

Bu kez Davacı olarak Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı'nı izafeten Aydın Valiliği vekilince; mülkiyeti mülga İl Özel İdaresine ait, Aydın İli, Çine İlçesi, Yolboyu köyü, 105 nolu taşınmazın,944, 945, 946, 947, 948 nolu taşınmazların sonradan tesis kadastrosuyla tespiti nedeniyle kayitların resen terkini yolunda aldıkları tebligat ile idarelerine bildirilen Çine Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından yapılan 01/02/2013 gün, 532 yevmiye nolu şerhin ve dayanağı kararın iptali ile 4721 sayılı kanunun 1025., 1026. maddelerine göre mükerrer tapu sicil kaydının tapudan terkininin düzeltilerek önlenmesi istemiyle_ idari yargıyerinde dava açilmiştır.

Aydın 2.Ídare Mahkemesi: 19.3.2015 gün ve E:2015/162,K:2015/167 sayı ile, “(...)Bakılan davada, Aydın İli, Çine İlçesi, Yolboyu Köyü, 105, 944, 945, 946, 947 ve 948 parsel numaralı taşınmazların tesis kadastrosu çalışmaları esnasında 3402 sayılı Kadastro Kanunun 22. maddesi gereğince mükerrer tespitinin yapıldığından bahisle kayıtlardan re'sen terkin edileceğine ilişkin tebligat üzerine açıldığı anlaşılmakta olup; 3402 sayılıKadastro Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca mükerrer tespitten kaynaklanan davanın, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22. ve 25. maddeleri gereğince görüm ve çözüm yerinin adli yargı yeri olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın 2577 sayılı idari Yargılama UsulüYasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine..."karar vermiş, temyiz edilmesi üzerine Danıştay 10.Dairesince, 25.6.2018gün ve E:2015/2257, K:2018/2173 say1 ile karar onanmış; kararın düzeltilmesinin istenilmesi üzerine ise Danıştay Onuncu Dairesince,13.11.2019 gün ve E:2018/4643, K:2019/7790 sayi ile, “(.….)davaci tarafindan Çine Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararıüzerine idari yargıda açılan davada, Aydın 2. idare Mahkemesinin 19/03/2015 tarih ve E:2015/162, K2015/167 sayılı kararı ile, uyuşmazlığın adli yargının görevine girdiği gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine 

ilişkin verilen karar, Dairemizin 25/06/2018 tarih ve E:2015/2257,K:2018/2173 sayılı kararı ile onanmış olup, iki yargı mercii arasında olumsuz görev uyuşmazlığı ortaya çıkmış bulunmaktadır.
Bu itibarla, Çine Asliye Hukuk Mahkemesinin idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle vermiş olduğu ve 15/12/2016 tarihinde kesinleşen 23/09/2014 tarih ve E:2013/110, K:2014/394 sayılı görevsizlik kararı üzerine Aydın 2. İdare Mahkemesinde açılan bu davada, Mahkemece,görülmekte olan dava dosyasındaki yargılamanın yukarıda anılan 2247sayılı Kanun'un 19. maddesi gereğince ertelenerek dosyanın yargı yolu uyuşmazlığının çözümlenmesi açısından uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesi, verilecek kararın beklenerek sonucuna göre hüküm kurulmasıgerekirken, bu yol izlenmeden davanın görev yönünden reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın görev yönünden reddine ilişkin, Aydın 2. İdare Mahkemesinin 19/03/2015 tarih ve E:2015/162, K2015/167 sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anilan Mahkemeye gönderilmesine..." karar verilmiştir.

AYDIN 2.İDARE MAHKEMESİ: 12.3.2020 gün ve E:2020/105sayı ile, “(.….)4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 'Yolsuz Tescilde'başlıklı 1025. maddesinde;" Bir aynî hak yolsuz olarak tescil edilmiş veya bir tescil yolsuz olarak terkin olunmuş ya da değiştirilmiş ise, bu yüzden aynî hakkı zedelenen kimse tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebilir.İyiniyetli üçüncü kişilerin bu tescile dayanarak kazandıkları aynî haklar ve her türlü tazminat istemi saklıdır.", 1026. maddesinde;" Bir aynî hakkın sona ermesiyle tescil her türlü hukukî değerini kaybettiği takdirde, yüklütaşınmaz maliki, terkini isteyebilir. Tapu memuru bu istemi yerine getirirse,her ilgili, bu işlemin kendisine tebliği tarihinden başlayarak otuz gün içinde terkine karşı dava açabilir. Tapu memuru, re'sen hâkime başvurarak aynîhakkın sona erdiğinin belirlenmesine ilişkin karar verilmesini istemeye ve hâkimin vereceği karara dayanarak terkin işlemini yapmaya yetkilidir."şeklinde belirtildiği, 1027 maddesinde ise; ilgililerin yazılı rızası olmadıkça tapu memurunun tapu sicillindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebileceği, kuralı yer almaktadır.

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22. maddesinde;" Evvelce tespit,tescil veya sınırlandırma suretiyle kadastro veya tapulaması yapılmış olan yerlerin yeniden kadastrosu yapılamaz. Bu gibi yerler ikinci defa kadastroya tâbi tutulmuşsa, ikinci kadastro bütün sonuçlarıyla hükümsüz sayılır ve Türk Medenî Kanununun 1026 ncı maddesine göre işlem yapılır. Süresinde dava 

açılmadığı takdirde, ikinci defa yapılan kadastro, tapu sicil müdürlüğünce re’sen iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 25.maddesinde ise; "Kadastro Mahkemesi; taşınmaz mal mülkiyetine ve sınırlı ayni haklara, tapuya tescil veya şerh edilecek veyahut beyanlar hanesinde gösterilecek sair haklara,sınır ve ölçü uyuşmazlıklarına, kadastroya ve tapu sicilini ilgilendiren benzeri davalara ve özel kanunlarca kendisine verilen işlere bakar;Kadastroya veya kadastro ile ilgili verasete ait uyuşmazlıklarıçözümleyebileceği gibi, istek üzerine veraset belgesi de verebilir" hükmüyer almiştir.

Bakılan davada, Aydın İli, Çine İlçesi, Yolboyu Köyü, 105, 944,945, 946, 947 ve 948 parsel numaralı taşınmazların tesis kadastrosu çalışmaları esnasında 3402 sayılı Kadastro Kanunun 22. maddesi gereğince mükerrer tespitinin yapıldığından bahisle kayıtlardan re'sen terkin edileceğine ilişkin tebligat üzerine açıldığı anlaşılmakta olup; 3402 sayılıKadastro Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca mükerrer tespitten kaynaklanan iş bu davanın, yukarıda yer verilen idari davalar kapsamında yer almadıği,3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22. ve 25. maddeleri gereğince görüm ve çözüm yerinin adli yargı yeri olduğu sonucuna varılmıştır.
(..)
cYanmlowb Mahkemesinde aynı istemle dava açıldığı, anılan Mahkemenin 23/09/2014tarih ve E:2013/110, K:2014/394 sayılı kararı ile, uyuşmazlığın idari yargıda çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın usulden reddine dair verilen kararın Yargitay 14. Hukuk Dairesinin 23/12/2015 tarih ve E:2015/11580,K:2015/1 1959 sayılı kararı ile onandığı, davacının karar düzeltme talebinin ise ayni Dairenin 15/12/2016 tarih ve E:2016/6144, K:2016/10376 sayıli kararı ile reddedilerek adli yargıda verilmiş olan görev yönünden ret kararının kesinleştiği görülmüştür.

Bu durumda; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda işbu davanın adli yargı kolunda görülmesi gerekmekte olup; yukarıda yer verilen 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı kolu ve merciin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı merciinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına, iş bu dava dosyası ile Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:2013/110, K:2014/394 sayılı dava dosyasının Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesi tarafindan verilecek karara kadar iş bu dava dosyasının incelemesinin bekletilmesine..." karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:

Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 28.5.2020 günlü toplantısında:
I-ILK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarinca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Yasa'nın 14. maddesine göre olumsuz görev uyuşmazlığı bulunduğunun ileri sürülebilmesi için davanın “tarafları, konusu ve sebebinin aynı" olmasıkoşulunun öngörülmüş bulunması karşısında, adli ve idari yargı yerleri arasında her iki yargı yerinde ortak talep olan “Aydın İli, Çine İlçesi,Yolboyu Köyü, 944, 945, 946, 947 ve 948 parsel numaralı taşınmazların tesis kadastrosu çalışmaları esnasında mükerrer tespitinin yapıldığından bahisle kayıtlardan re'sen terkin edileceğine ilişkin işlem/kararın" istemi yönünden görev uyuşmazlığının doğduğu;
Adli yargı yerinde, Çine Tapu Sicil Müdürlüğü tarafindan konulan 01/02/2013 tarih ve 542 sayılı şerh, idari yargi yerinde ise 01/02/2013 tarih ve 532 sayılı şerh ile dayanağı kararların iptali istenilmiş ise de; 01/02/2013tarih ve 532 sayılı şerhin dava konusu ile uyumlu olmadığı, başka bir parsele ilişkin düzenlemeye ait olduğu görüldüğünden; dava dilekçesindeki taleple bağlı kalınarak uyuşmazlığın irdelenmesi yoluna gidildiği;
Sonuçta, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adliyargıdosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin başka bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendiktensonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Aydın İli, Çine İlçesi, Yolboyu Köyü, 944, 945, 946, 947 ve 948 parsel sayılı taşınmazların tesis kadastrosu çalışmaları esnasında mükerrer tespitinin yapıldığından bahisle kayıtlardan re'sen terkin edileceğine ilişkin alınan tebligat ile Çine Tapu Sicil Müdürlüğü tarafindan yapılan şerh ile dayanağı kararın iptali ile 4721 sayılı Yasanın 1025 ve 1026. maddelerine istinaden mükerrer tapu kaydının tapudan terkininin düzeltilerek önlenmesi istemiyle açılmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 'Yolsuz Tescilde' başlıklı1025. maddesinde; " Bir aynî hak yolsuz olarak tescil edilmiş veya bir tescil yolsuz olarak terkin olunmuş ya da değiştirilmiş ise, bu yüzden aynî hakkı

zedelenen kimse tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebilir./ İyiniyetli üçüncü kişilerin bu tescile dayanarak kazandıkları aynî haklar ve her türlütazminat istemi saklıdır. " hükmüne; “Aynî hakların sona ermesi” başlıklı1026. maddesinde;" Bir aynî hakkın sona ermesiyle tescil her türlü hukukîdeğerini kaybettiği takdirde, yüklü taşınmaz maliki, terkini isteyebilir./ Tapu memuru bu istemi yerine getirirse, her ilgili, bu işlemin kendisine tebliği tarihinden başlayarak otuz gün içinde terkine karşı dava açabilir. / Tapu memuru, re'sen hâkime başvurarak aynî hakkın sona erdiğinin belirlenmesine ilişkin karar verilmesini istemeye ve hâkimin vereceği karara dayanarak terkin işlemini yapmaya yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.3402 sayılı Kadastro Kanun'un 1. maddesinde; Kanunun amacının,ülke koordinat sistemine göre memleketin kadastral veya topoğrafik kadastral haritasına dayalı olarak taşınmaz malların sınırlarını arazi ve harita üzerinde belirterek hukukî durumlarını tespit etmek suretiyle 4721 sayılıTürk Medeni Kanununun öngördüğü tapu sicilini kurmak, mekânsal bilgi sisteminin alt yapısını oluşturmak olarak belirtildiği görülmüş; Kanunun İkinci Bölümünde “Kadastro Çalışmaları”, Üçüncü Bölümünde “Sınırlandırma Ve Tespit İşleri”, Dördüncü Bölümünde “Mülkiyet Hakkının Tespitine İlişkin Esaslar” ile ilgili hususlara yer verilmiş; bu bölüm içinde yer alan,
“Kamu malları” başlıklı 16.maddesinde,“ Kamunun ortak kullanılmasına veya bir kamu hizmetinin görülmesine ayrılan yerlerle Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sahipsiz yerlerden:
A) Kamu hizmetinde kullanılan, bütçelerinden ayrılan ödenek veya yardımlarla yapılan resmi bina ve tesisler, (Hükümet, belediye, karakol,okul binaları, köy odası, hastane veya diğer sağlık tesisleri, kütüphane,kitaplık, namazgah, cami genel mezarlık, çeşme, kuyular, yunak ile kapanmış olan yollar, meydanlar, pazar yerleri, parklar ve bahçeler ve boşluklar ve benzeri hizmet malları) kayıt, belge veya özel kanunlarına veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine göre Hazine, kamu kurum ve kuruluşları, il, belediye köy veya mahalli idare birlikleri tüzelkişiliği,adlarina tespit olunur.(1)
B) Mera, yaylak, kışlak, otlak, harman ve panayır yerleri gibi paralıveya parasız kamunun yararlanmasına tahsis edildiği veya kamunun kadimden beri yararlandığı belgelerle veya bilirkişi veya tanık beyanı ile ispat edilen orta malı taşınmaz mallar sinırlandırılir, parsel numarasıverilerek yüzölçümü hesaplanır ve bu gibi taşınmaz mallar özel siciline yaziılir.
Bu sınırlandırma tescil mahiyetinde olmadığı gibi bu suretle belirlenen taşınmaz mallar, özel kanunlarında yazılı hükümler saklı kalmak kaydıyla özel mülkiyete konu teşkil etmezler.


Yol, meydan, köprü gibi orta malları ise haritasında gösterilmekle yetinilir.

C) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan kayalar, tepeler,dağlar (bunlardan çıkan kaynaklar) gibi, tarıma elverişli olmayan sahipsiz yerler ile deniz, göl, nehir gibi genel sular tescil ve sınırlandırmaya tabi değildir, istisnalar saklıdır.

D) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ormanlar, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, özel kanunları hükümlerine tabidir."hükmüne;
“Evvelce kadastrosu yapılan yerler" başlıklı 22.maddesinde; “(Değişik:22/2/2005  5304/6 md.)

Evvelce tespit, tescil veya sınırlandırma suretiyle kadastro veya tapulaması yapılmış olan yerlerin yeniden kadastrosu yapılamaz. Bu gibi yerler ikinci defa kadastroya tâbi tutulmuşsa, ikinci kadastro bütün sonuçlarıyla hükümsüz sayılır ve Türk Medenî Kanununun 1026 nci maddesine göre işlem yapılır. Süresinde dava açılmadığı takdirde, ikinci defa yapılan kadastro, tapu sicil müdürlüğünce re'sen iptal edilir.
Ancak;
a) Tapulama, kadastro veya değişiklik işlemlerine ilişkin;sınırlandırma, ölçü, çizim ve hesaplamalardan kaynaklanan hatalarıgidermek üzere uygulama niteliğini kaybeden, teknik nedenlerle yetersiz kalan, eksikliği görülen veya zemindeki sınırları gerçeğe uygun göstermediği tespit edilen kadastro haritalarının tekrar düzenlenmesi ve tapu sicilinde gerekli düzeltmelerin sağlanması amacıyla tapulama ve kadastro görmüş yerlerde,
b) Daha önce sadece tapu tahriri yapılan veya 2859 sayılı Tapulama ve Kadastro Paftalarının Yenilenmesi Hakkında Kanuna göre yenileme yapılacak yerler ile 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine tâbi yerlerde,
Birinci fikra hükmü uygulanmaz.
İkinci fikranın (a) bendinin uygulanacağı alanlar Tapu ve Kadastro Genel Müdürünün onayı ile belirlenir ve çalışmalara başlanmadan en az onbeş gün önce çalışma alanında, bölge merkezinde ve bölgenin bağlıolduğu il merkezinde alışılmış vasıtalarla duyurulur, ayrıca varsa yerel gazete ile ilân edilir. Yapılacak çalışmalarda 2, 4, 14, 17, 19 ve 21 inci maddeler ile 13 üncü maddenin (B) ve 20 nci maddenin (B), (C) ve (D)bentleri hükümleri uygulanmaz.

Tapulama ve kadastro çalışmalarında tespit dışı bırakılan kamu kurum ve kuruluşlarına ait yerlerin tescili yapılır.


Tapuya tescil edilmiş ormanlardan, haritaları teknik mevzuata uygun olanlar aynen, diğerleri ise teknik mevzuata uygun hale getirildikten sonra tapu kütüğüne aktarılır." hükmüne;
“Diğer kanun hükümlerinin uygulanacağı haller" başlıklı 23.maddesinde; “ Bu bölümde aksine hüküm bulunmayan hallerde, Türk Medeni Kanunu ile diğer kanunların iktisap ve tescile ilişkin hükümleri uygulanır." hükmüne;
Uyuşmazlıkların Kadastro Mahkemesinde Çözümlenmesi"başlıklı Beşinci Bölümü içinde yer alan, “Adli kuruluş” başlıklı 24.maddesinde “ Genel mahkemelere ait olup da bu Kanunun uygulanması ile ilgili dava ve işlere belirlenen usul ve esaslara göre bakmak üzere her kadastro bölgesinde tek hakimli ve Asliye Mahkemesi sifatını haiz yeter sayıda kadastro mahkemesi kurulur. Bu mahkeme hakimleri 2802 sayılıHakimler ve Savcılar Kanunu hükümlerine tabidir." hükmüne;
"Genel olarak görev" başlıklı 25.maddesinde, “Kadastro mahkemesi; taşınmaz mal mülkiyetine ve sınırlı ayni haklara, tapuya tescil veya şerh edilecek veyahut beyanlar hanesinde gösterilecek sair haklara,sınır ve ölçü uyuşmazlıklarına, kadastroya ve tapu sicilini ilgilendiren benzeri davalara ve özel kanunlarca kendisine verilen işlere bakar;Kadastroya veya kadastro ile ilgili verasete ait uyuşmazlıklarıçözümleyebileceği gibi, istek üzerine veraset belgesi de verebilir.
Kadastro mahkemesi, yalnız kadastro işlerine münhasır olmak üzere;
A) Velisi veya vasisi bulunmayan küçüklere ve kısıtlılara kayyım tayin eder. Bunların menfaatlerini korumak amaciyla Türk Medeni Kanununun hakimin iznini şart kıldığı hallerde bu izni verir.
B) Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun 465 ve bunu takip eden maddeleri gereğince adli yardım taleplerini inceleyerek kabul edebilir.
C) Tutanağı düzenlenen taşınmaz mallara ait ihtiyati tedbir kararıverebilir. Bu kararı hemen o yerin kadastro ve tapu sicil müdürlüklerine bildirir. Tedbir kararı alan taraf karar gününden itibaren usulün örgördüğüsüre içinde kadastro mahkemesinde dava açmadığı takdirde tedbir kendiliğinden hükümsüz kalır.

Bu Kanunun 26 ve 40 incı madde hükümleri saklı kalmak üzere,kadastro tutanağının düzenlenmesi gününden ve tutanak sonradan tamamlanmış ve düzeltilmiş ise, o günden sonra doğan haklara dair istekler,taksim şuyuun giderilmesi veya muhdesata bağlı olarak taşınmaz malıiktisap, muhdesatın yıkılıp kaldırılması ve benzeri nitelikte olan ve mahkemeden yenilik doğurucu hüküm almayı gerektiren dava ile ilgili isteklerin incelenmesi, kadastro mahkemesinin görevi dışındadır."hükmüne;

“Çeşitli Hükümler” başlığı altındaki Yedinci Bölümdeki “Hataların düzeltilmesi” başlıklı 41.maddesinde“ (Değişik birinci fikra:22/2/20055304/9 md.) Kadastro sırasında veya sonrasında yapılan işlemlerle geometrik durumları kesinleşmiş olan taşınmazlarda ölçü, sınırlandırma,tersimat ve hesaplamalardan doğan hatalar, ilgilinin müracaatı veya kadastro müdürlüğünce re'sen düzeltilir. Düzeltme, taşınmaz malikleri ile diğer hak sahiplerine tebliğ olunur. Tebliğ tarihinden başlayan otuz gün içinde düzeltmenin kaldırılması yolunda sulh hukuk mahkemesinde dava açılmadığı takdirde, yapılan düzeltme kesinleşir.

(Değişik :22/2/2005 - 5304/9 md.) Kadastro sırasında veya sonrasında yapılan işlemlerle kesinleşmiş olan taşınmazlarda, değişiklik işlemleri sırasında ortaya çıkan yüzölçümü farklılıklarından, kadastronun dayandığı teknik kurallarda belirtilen hata sınırları içinde kalanların re'sen düzeltilmesine kadastro müdürlükleri yetkilidir.

Bu maddenin uygulanmasında, 12 nci maddede belirtilen hak düşürücü süre aranmaz.” hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyalarının incelenmesinden; Aydın İli, Çine İlçesi,Yolboyu Köyü, 105, 944, 945, 946, 947 ve 948 parsel numaralıtaşınmazların tesis kadastrosu çalışmaları esnasında 3402 sayılı Kadastro Kanunun 22. maddesi gereğince mükerrer tespitinin yapıldiğından bahisle kayıtlardan re'sen terkin edileceğine ilişkin alınan tebligat üzerine davacıKurum tarafindan mükerrer tapu sicil kaydının tapudan terkinin düzeltilerek önlenmesi ve tebliğ işleminin iptali istemiyle adli ve idari yargı yerlerinde davalar açıldığı; konunun anlaşılabilmesi açısından Aydın Valiliği bünyesinde Kadastro Mühendisi ve Kadastro Teknisyenleri tarafindan düzenlenen 30.1.2013 raporda; “Aydın Kadastro Müdürlüğü gözetiminde Aydın İli, Çine İlçesi bağlısı 21 adet köyde 3-3 ihale paket numaralı ve AYD-CNE sözleşme referans numaralı Kadastro Harita ve Bilgilerinin Güncellenmesi işi kapsamında 3402 sayılı Kadastro Kanunu 22/a maddesi dayanağında çalışmalar devam etmektedir.

Devam eden çalışmalar esnasında, 21 adet birim içerisinde yer alan YOLBOYU Köyü için yüklenici tarafından bilirkişi yer gösterimine dayanak olarak hazırlanan ve büro çalışmaları yapılması amacı ile birlik teknisyenliğine teslim edilen zemin ölçüleri üzerinde yapılan büro çalışmaları sırasında pafta irtibatlandırmaları yapıldığında, YOLBOYU Köyü 105 parsel numaralı taşınmaz ile YOLBOYU köyü944,945,946,947,948 parsel numaralı taşınmazlar arasında mükerrer tescil yapıldığı görülmüş ve akabinde detaylı inceleme yapılması amacıoluşturulan komisyon tarafindan bu rapor tanzim edilmiştir.
Taşınmazlarda yapılan tersimat kontrollerinde herhangi bir tersimat hatası ile karşılaşılmamış olup mükerrerliğin aynı alanın ikinci defa tapulanmasından kaynaklandığı düşüncesi ile; Kadastro müdürlüğünce 

oluşturulan ekibimiz tarafindan teknik belgeler ( Öncelikle her iki taşınmaz takeometri tersimatı paftaları üzerine aktarıldığında YOLBOYU Köyü 105numaralı parselde herhangi bir tersimat hatasının olmadıği, YOLBOYU Köyü 944,945,946,947,948 numaralı parselde de herhangi bir tersimat hatasının olmadığı görülmüş ve çalışmalarda pafta değerlerinden faydalanılmıştır.) incelenmiştir.
YOLBOYU Köyü 105 numaralı parsel için 5602 sayılı kanun uyarınca düzenlenen tapulama tutanağının tespit tarihi 23.01.1952 olup mera vasfı ile Yolboyu Köyü Tüzel Kişiliği adına tescil edildiği,YOLBOYU Köyü 944,945,946,947,948 numaralı parseller için 2981 sayılıyasanin 10/c dayanağında Aydın Kadastro Müdürlüğünün Çine Kaymakamlığına 16.09.1987 tarih ve 2465 sayılı yazısı ile oluşturulan rapor eki tutanaklarda belirtilen malikler adına ve tescili yapılan taşınmazlar olduğu tespit edildi.
Yolboyu Köyü 944,945,946,947,948 numaralı parseller görüldüğüüzere 2981 uygulama parselleri olup, uygulama dayanağı evraklar incelendiğinde muhtelif sayida mera parselinin İl Özel İdaresine tahsisinin sağlandığı, akabinde vasıf değişikliği ve parselasyonun yapıldığıgörülmekte, ancak 105 numaralı mera parseli de aynı alan içerisinde olmasina rağmen ( 944,945,946,947,948 parselleri tamamına yakın bir durumda örtüşmekle ) uygulamaya katılmadığı ve halen özel sicilinde varlığını koruduğu görülmüştür.
İmar affi çalışması ile yapılan tescilden kaynaklandığı anlaşılan mükerrerliğin iptali için, YOLBOYU Köyü 105 numaralı parselin tespit (tutanak düzenlenme) tarihi esas alınması gerekliliği ile yapılan teknik çalışmalarımız sonucunda, tespiti yapılan mükerrerlikten ötürü, YOLBOYU Köyü 944,945,946,947,948 numaralı parsellerin kütükten terkin edilerek kütük sayfasını kapatılması gerektiği (.….)"yolunda kanaate ulaşıldığıanlaşılmiştır.
3402 sayılı Kadastro Kanununda, kadastro Mahkemelerinin görevleri, işlemlere karşı itiraz usulleri düzenlenmiş, mülkiyet hakkının tespitine ilişkin hususlarda, ilgili bölümde hüküm bulunmayan hallerde,Türk Medeni Kanunu ile diğer kanunların iktisap ve tescile ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; yine kadastro sırasında veya sonrasında yapılan işlemlerle geometrik durumları kesinleşmiş olan taşınmazlarda ölçü, sınırlandırma, tersimat ve hesaplamalardan doğan hatalara ilişkin itirazların adli yargı teşkilatı içinde çözüme kavuşturulmasıamaçlanmiştir.
Konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile somut olay birlikte irdelendiğinde; davaların, Aydın İli, Çine İlçesi, Yolboyu Köyü, 944, 945,946, 947 ve 948 parsel numaralı taşınmazların tesis kadastrosu çalışmalarıesnasında 3402 sayılı Kadastro Kanunun 22. maddesi gereğince mükerrer 

tespitinin yapıldığından bahisle kayıtlardan re'sen terkin edileceğine ilişkin tebligat üzerine, mükerrer tapu kaydının tapudan terkininin düzeltilerek önlenmesi istemiyle açıldığı; bu bağlamda uyuşmazlığın; 3402 sayılıKadastro Kanunu'nun 22. ve 25. maddeleri gereğince görüm ve çözüm yerinin adli yargı yeri olduğu sonucuna varılmıştır 
Açıklanan bu nedenlerle Aydın 2. İdare Mahkemesince yapılan başvurunun kabulü ile Çine Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.9.2014 gün ve E:2013/110, K:2014/394 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Aydın 2. İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile Çine Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.9.2014 gün ve E:2013/110, K:2014/394 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.5.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:7-ESAS NO : 2020/271KARAR NO : 2020/320KARAR TR : 28.05.2020
ÖzET : Davacılar tarafindan, ortağı ve yetkilisi bulundukları şirketlerin katıldıkları ihale sonrasında Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafindan haklarında ihaleye fesat karıştırma fiili işlendiğinden bahisle açılan soruşturma ve kovuşturma esnasında Kamu İhale Kanunu kapsamında ihalelerine katılmalarının engellendikleri, kovuşturma sonucunda beraat ettikleri, davalı idarenin eylemlerinden kaynaklı maddi ve manevi zararların gerçekleştiğinden bahisle tazminat ödenmesi istemiyle açılan davanın,ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacılar : 1- S.K., 2- E.K.

Vekili : Av. A.Ö.Ç.S.

Davalı: 1. Adalet Bakanlığı(İdari Yargıda)
Vekili : Av. B.B.C.

2. Maliye Hazinesi (Adli Yargıda)
Vekili : Av. İ.İ.



O L A Y : Davacılar vekili dilekçesinde; iki farklı şirketin ortağı ve yetkilisi olan müvekkilleri hakkında Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldığını, iddianamenin kabulü ile kamu davası açıldığını; S.K.'ın ihaleye fesat karıştırma suçunu işlediği gerekçesiyle yargılandığını, bundan dolayı Kamu İhale Kanununun 59.maddesi gereğince ihalelere katılmaktan yasaklandığıni; anılan madde hükmü gereğince savcılığın; müvekkili ile MFS .…….Ltd. Şti ve Sfk Medikal...Ltd. Şti şirketleri için Kamu İhale Kurumuna bildirimde bulunduğunu, bu bildirim tarihinden itibaren müvekkillerinin hiçbir ihaleye katılamadıklarıni; Mersin 4. Ağır Ceza Mahkemesinin E:2014/111 sayılıdosyadan, 11/12/2014 tarihli 3. celsesinde müvekkilleri hakkında verilen beraat kararında, TCK 220/4 gereği cezalandırılması talep edilen müvekkilinin, TCK da tanımlandığı şekilde bir örgütün varlığından bahsedilemeyeceğinden, 220/2 gereğince herhangi bir örgütle süreklilik arz eden bir ilişkisi olmadığından ve ihaleye fesat karıştırma suçunun unsurlarıoluşmadığından beraatine karar verildiğinin belirtildiğini; bu beraat kararıile müvekkilinin suçsuz olduğunun, yasaklamayı gerektirecek herhangi bir hal veya eyleminin bulunmadığının, idarece verilen yasaklama kararının haksız olduğunun anlaşıldığını; ancak, yasaklama kararının verildiği tarihten beraat ettikleri tarihe kadar olan sürede kendileri ve ortağı olduğu firmalar eliyle hiçbir ihaleye katılamadıklarını, İdarenin haksız olarak verilen yasaklama kararı sebebiyle ağır maddi kayıplara sebep olduğunu,müvekkilinin ticari saygınlığının kalmadığını, firmaların iflas etme noktasına geldiğini; müvekkili hakkında yürütülen soruşturma işlemlerinde yeterli dikkat ve özenin gösterilmediğini, yeterli delil ve şüphe olmamasına karşın kovuşturma evresine geçilmiş olduğunu; Savcılık ve mahkeme makamlarının dikkatli özeni göstermemesinin, müvekkili için ciddi zararlar doğurduğunu; Anayasanın 38. maddesinde “Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz" denildiğini; her ne kadar idari bir önlem niteliğinde olsa da, verilen yasaklama kararının bu ilke içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini; ülkemizde ceza davalarının kesin hükümle sonuçlanmasına kadar geçen ortalama süreler dikkate alınacak olursa, “idari bir önlem" niteliğinde kabul edilen kural nedeniyle bazı kişilerin yıllarca kamu ihalelerine katılamadıklarını; müvekkillerinin verilen karardan dolayıoluşan zararlarının idarece karşılanması gerektiğini; nitekim aynı amaçla kanun koyucunun, CMK'nun 141. maddesiyle, koruma tedbirleri nedeniyle tazminatı düzenlediğini ve bu hükme aykırılıklardan dolayı oluşacak zararların devletten istenebileceği hükmünü getirdiğini; Anayasa'nın 125.maddesinin son fikrasında, idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kuralına yer verildiğini; 129. maddesinin 5. fikrasında, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının kendilerine rücu edilmek 

kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak ancak idare aleyhine açılabileceğinin hükme bağlandığını, 657 sayılı Devlet MemurlarıKanunu'nun 13. maddesinde de benzer bir düzenlemeye yer verildiğini;yıllarca süren emek ve milyonlarca liralık sermaye ile kurulan ticari hacmin tamamının yasaklama sebebiyle bir kaç yıl içinde eridiğini; müvekkillerinin karşılanması gereken bu zararının, haksız yasaklama kararına sebebiyet veren idarece karşılanmasının zorunlu olduğunu; taraflarınca davalı idareye başvurularak bu zararın giderilmesi istenmesine karşın, idarece 11789/42911 sayıli ve 30.06.2016 tarihli cevapta, kendilerince yapilacak bir işlem olmadığının belirtildiğini ifade ederek; fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydıyla müvekkillerinin uğradıkları maddi zararlar için şimdilik 1.000'er TL'nin; uğradıkları manevi zararlar için ise 10.000'er TL'nin işleyecek yasal faizleriyle birlikte tazmini istemiyle Adalet Bakanlığına karşı idari yargı yerinde dava açmıştır.
ANKARA 2.İDARE MAHKEMESİ: 16.1.2017 gün ve E:2016/3186, K:2017/110 sayı ile, “(.….)5271 sayıli Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 141. maddesinde soruşturma veya kovuşturma aşamasında verilen kararlardan dolayı tazminat talebinde bulunulabileceği, aynımaddenin 2. fikrasında "Birinci fikrada yazan hâller dışında, suçsoruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzere hâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir." hükmü; aynı kanunun 142.maddesinin 2. fikrasında ise "İstem, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde ve eğer o yer ağır ceza mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkili ise ve aynı yerde başka bir ağır ceza dairesi yoksa, en yakın yer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır." hükmü bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacılar tarafindan haklarında başlatılan ceza soruşturması ve kovuşturmasından kaynaklanan ihalelere katılamama tedbiri uygulandığı ve bu sebeple uğranılan zararın tazmini istemiyle bakılan davanın açıldığı, söz konusu tazminat isteminin dayanağızararın ceza yargılamasında ortaya çıkan ve yukarıda anılan 5271 sayılıKanun kapsamında kalan iş ve işlemlerden kaynaklandığı göz önüne alındığında, uyuşmazlığın görüm ve çözümü konusunda idari yarı yerlerinin görevli olmadığı, davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle davanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasasının 15/1 -a. maddesi uyarınca görev yönünden reddine..." karar vermiş; istinaf yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10.Ídari Dava Dairesi: 7.6.2017 gün ve E:2017/489, K:2017/503 sayı ile,"(...)Olayda, davanın görev yönünden reddedildiği, yargılama giderleri arasında davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmediği belirlenmiş

olup, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan tarifeye göre davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir./ Açıklanan nedenlerle,davalı idare istinaf isteminin KABULÜNE, Ankara 2. idare Mahkemesi'nce verilen 16/01/2017 gün ve E: 2016/3186, K: 2017/110 sayıli kararın ONANMASINA, anilan mahkeme kararinin vekalet ücretine hükmedilmemesi yönünden KALDIRILMASINA..." kesin olarak karar vermiş; bu suretle görevsizlik kararı kesinleşmiştir.

Davacılar vekili bu kez aynı istemle, Maliye Hazinesine karşı adli yargıda dava açmıştır.

ANKARA 6.AĞIR CEZA MAHKEMESİ: 6.11.2019 gün ve E:2017/469, K:2019/409 sayı ile, “(.….)Davacılar vekilleri gerek dava dilekçelerinde gerekse dosyaya ibraz ettikleri sair beyan dilekçelerinde bu davadaki taleplerinin, haksız açılan kamu davası nedeniyle müvekkillerinin şirketleri hakkında kamu ihalelerinden yasaklama kararı alınması ve 4 yıl boyunca ihalelere katılamamaktan kaynaklanan maddi ve manevi zararlarının tazmini olduğunu belirtmişlerdir.

İddia Makamı Mahkememizin 15/10/2019 tarihli duruşmasında verdiği esas hakkındaki mütalaasında; dava dilekçesinde davacının ihaleye fesat karıştırma eyleminden dolayı hakkında soruşturma açıldığı, bu açılan soruşturmaya dayalı olarak kamu ihale kurumu tarafindan davacının sonraki kamu ihalelerine alınmadığından bahsedildiği, yine kamu ihale kanununun 59 maddesinde haklarında kanuna tabii olarak yapılan ihalelerden dolayıkovuşturma yapılanların kovuşturma sonuna dek kamu ihalelerine katılamayacaklarının düzenlendiği davacı hakkında da Mersin 4 ACM de 2014/111 esas sayılı dosyasında kamu davası açıldıği, sonucunda beraat kararı verildiği ve kovuşturmanın sona erdiği, davacının talebinin bu kovuşturma nedeniyle kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanması kararıverilmesi nedeniyle uğradığı zararların tazmininin talebin baskın yanınıoluşturduğu, davamıza konu eylemin haksız gözaltı ve tutukluluktan kaynaklanmayıp , idarenin eylem ve işlemlerinden doğan zarara işaret ettiği,nitekim Danıştay'ın konu ile ilgili olarak ihaleye katılmaktan yasaklama eyleminin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun kapsamında bir yasaklama eylemi olmaması halinde ihaleye katılamayan kurumun zarar göreceğine ve bu zarara karşılık tazminata hükmedilmesine dair kararları gözetildiğinde talebin idarenin eylem ve işlemlerinden kaynaklı zarar giderimi davasıolduğu ve davanın idari yargıda görülmesi gerektiği gözetilmekle görevsizlik kararı verilmesi kamu adına talep ve mütalaa etmiştir.
Değerlendirme ve Gerekçe 
Davacılar vekili tarafindan müvekkilleri hakkında ihaleye fesat karıştırma suçunu işlediklerinden bahisle başlatılan soruşturma neticesinde haklarında kamu davası açıldığı, Mersin 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 11.12.2014 tarih 2014/111 E-2014/398 K sayılı kararı ile müvekkillerinin 

atılı suçlardan beraatlerine karar verildiği, kararın 07.01.2015 tarihinde kesinleştiği, müvekkillerinin Kamu İhale Kanununun 59. maddesi gereğince açılan ihalelere katılamadıklari, haksız açılan kamu davası nedeniyle müvekkillerinin, şirketleri hakkında kamu ihalelerinden yasaklama kararıalınması üzerine 4 yıl boyunca ihalelere katılamamaktan kaynaklanan maddi ve manevi zararlarının olduğu hususları dile getirilmekle CMK' nin 141. vd maddeleri kapsamında işbu kamu davası açılmıştır.

5271 sayılı CMK' nın "Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat"başlıklı 141. Maddesinde yer alan 

“Madde 141-(1) Suç soruşturması veya kovuşturması sirasında 
a)Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun 

devamına karar verilen,
b) Kanunî gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan,
c)Kanunî hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan,
d)Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen,
e)Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen,
f)Mahkûm olup da gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreleri,hükümlülük sürelerinden fazla olan veya işlediği suç için kanunda öngörülen cezanın sadece para cezası olması nedeniyle zorunlu olarak bu cezayla cezalandırılan,
g)Yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine, yazıyla veya bunun hemen olanaklı bulunmadığı hâllerde sözle açıklanmayan,
h)Yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen,
i)Hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen,
j)Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığıhalde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,
k) (Ek: 11/4/2013-6459/17 md.) Yakalama veya tutuklama işlemine karşı Kanunda öngörülen başvuru imkânlarından yararlandırılmayan,
Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler." şeklindeki yasal düzenleme gözetildiğinde davacıların,şirketlerinin “ihaleye katılma yasaklı olduğu dönemdeki gelir kaybına dair tazminat kararı verilmesi" yönündeki talebinin CMK' nın 141. maddesi kapsamında yer almadığı, keza benzer olaylarda bu doğrultudaki taleplerin idari yargı mercileri tarafından çözümlendiğinin Danıştay 13. Dairesinin 

02.04.2014 tarih 2011/2949 E- 2014/1265 K sayılı kararı ve Danıştay 13.Dairesinin 25.11.2015 tarih 2010/4606 E- 2015/4130 K sayılı kararı ile daha birçok benzer karardan anlaşıldığı, 5271 sayılı CMK'nın 141. maddesinde suç soruşturması ve kovuşturması sırasında gerçekleşen koruma tedbirlerindeki hukuka aykırılıklar yönünden bu kanun hükmüne göre tazminat istenebileceği gözetildiğinde; "yasaklama kararının" koruma tedbiri mahiyetinde olmayıp idari tedbir niteliğinin bulunduğu, davacılardan S.K.'ın gözetim altında kalması ve gözetim altına alınma kararı nedeniyle mağduriyeti hasıl olduğu iddiası ile bu mağduriyete dayalı tazminat kararıverilmesi isteğinin, amaç talebin niteliği dikkate alındığında talebe konu yargılamayı yapma hususunda Mahkememizin görevli olduğu sonucunu doğurmayacağı, bu itibarla da konunun, idari yargı mahkemelerince halli zorunlu kılan yargılama usulünü gerektirir bulunuşuna göre CMK' nın 141.,142., 1., 6. ve 7. maddeleri gereğince Mahkememizin görevsizliğine,Mahkememiz ile Ankara 2. İdare Mahkemesi arasındaki olumsuz nitelikli görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine tevdiine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacıların talebinin özünün, şirketlerinin “ihaleye katılma yasaklıolduğu dönemdeki gelir kaybına dair tazminat kararı verilmesi" olduğu halde, bizatihi ortaklardan olan davacılardan S.K.'in gözetim altında kalması ve gözetim altın alınma kararı nedeniyle mağduriyeti hasıl olduğu iddiası ile bu mağduriyete dayalı tazminat kararı verilmesi isteğinin, amaçtalebin niteliği dikkate alındığında talebe konu yargılamayı yapma hususunda Mahkememizin görevli olduğu sonucunu doğurmayacağı, keza CMK'nın 141.maddesinde tadat olunan açıklamalarda “ihaleden yasaklıolunan döneme dair ceza mahkemesinin tazminat kararı verebileceği"yönünde bir düzenleme olmadığı gibi, gözetim altına alınmanın geliştirilen amaçisteğe nazaran Mahkememizi de görevli kılmayacağıdeğerlendirildiğinden, konunun, idari yargı mahkemelerince halli zorunlu kılan yargılama usulünü gerektirir bulunuşuna göre CMK'nın 141., 142., 1.,6. ve 7. maddeleri gereğince Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
Dosyanın görevli ve yetkili Ankara İdare Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, Mahkememiz ile Ankara 2. İdare Mahkemesi arasındaki olumsuz nitelikli görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine TEVDİiNE..." karar vermiş, bu karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.

Ankara 6.Ağir Ceza Mahkemesince, 30.3.2020 tarihli, E:2017/469sayılı bir üst yazıyla_ olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosya Mahkememize gönderilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:

Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 28.5.2020 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasanın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, olay kismında belirtildiği üzere,tarafları, konusu ve nedeni aynı olan davada; idari yargı yerince adli yargıyerinin görevli olduğu gerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararıbulunmakta olup, bunun üzerine kendine gelen davayı inceleyen adli yargıyerinin sahip olduğu seçenekler ile verdiği karar bakımından bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.

1- 2247 sayılı Yasanın 14. maddesinde yer alan, “Olumsuz görev uyuşmazlığının bulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli ve idari yargımercilerinin (1)tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veya kesinleşmişolmasi gerekir.

Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanın taraflarınca (….) ileri sürülebilir." hükmüne göre, idare mahkemesinin kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine adli yargı yerince de görevsizlik kararı verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi halinde, olumsuz görev uyuşmazlığı doğmuşolacak; hukuk alanında doğmuş bulunan bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi ise, ancak davanın taraflarınca ileri sürülebilecektir.

2- 2247 sayılı Yasanın 19. maddesindeki “Adli ve idari yargi mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler.

(Değişik ikinci fikra: 23/7/2008  5791/9 md.) Yargı merciince,önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir. ." hükmüne göre ise, adli yargı yeri, davaya bakma görevinin daha önce görevsizlik kararı veren idari yargı yerine ait olduğunu belirten gerekçeli bir karar ile doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine başvurma olanağına sahiptir. Şu kadar ki, başvuru kararının, görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilmesine değin işin incelenmesinin ertelenmesi hususunu da içermesi gerekir.

Yasakoyucu, 14. maddeye göre olumsuz görev uyuşmazlığıdoğması durumunda her iki yargı merciince işten el çekilmiş olduğundan başvurma istencini davanın taraflarına bırakmış iken, bu yönteme oranla daha kısa zamanda çözüme ulaşılmasını amaçladığı 19. madde ile, daha 

önce görevsizlik kararı veren yargı merciinden sonra davayı inceleyen yargi merciine, işten el çekmeden doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine başvurma olanağıni tanimiştir.

Olayda, idari yargı yerince adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle verilmiş ve kesinleşmiş bir görevsizlik kararından sonra adli yargı yerince, öncelikle görevsizlik kararı verilmekle birlikte, bununla yetinilmemiş, “...olumsuz nitelikli görev uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine TEVDİiNE..." de karar verilmiş;kararın kesinleşmesinden sonra da dosya Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.

Bu haliyle, Ankara 6.Ağır Ceza Mahkemesinin, hem görevsizlik hem de gönderme içeren kararı ve sonrasında doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine yaptığı başvuru, 2247 sayılı Yasa'da öngörülen yönteme uymamaktadır.

Her ne kadar 2247 sayılı Yasa'da öngörülen yönteme uymamakta ise de, davanın taraflarınca başvuruda bulunulmadığı gözetilerek, Ankara 6.Ağır Ceza Mahkemesince re'sen yapılan başvurunun kabulü ile Uyuşmazlık Mahkemesi'nin önüne gelmiş bulunan görev uyuşmazlığının çözüme kavuşturulması, gerek dava ekonomisine gerekse Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kuruluş amacına uygun olacağından ve adı geçen Mahkemece idari yargı(UYAP) dosyası da gönderilmiş olup, usule ilişkin başkaca bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idari yargıyerleri arasında doğan görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞi GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava; davacılar tarafindan, ortağı ve yetkilisi bulunduklarışirketlerin katıldıkları ihale sonrasında Mersin Cumhuriyet Başsavcılığıtarafindan haklarında ihaleye fesat karıştırma fiili işlendiğinden bahisle açılan soruşturma ve kovuşturma esnasında Kamu İhale Kanunu kapsamında ihalelerine katılmalarınin engellendikleri, kovuşturma sonucunda beraat ettikleri, davalı idarenin eylemlerinden kaynaklı maddi ve manevi zararların gerçekleştiğinden bahisle fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydıyla toplam 22.000,00 TL tazminatın ödenmesi istemiyle açılmıştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanun'unun "İsteklilerin ceza sorumluluğu" başlıklı 59. maddesinde "Taahhüt tamamlandıktan ve kabul 

işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturmasıyapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur.Hükmolunacak cezanın yanisıra, idarece 58 inci maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58 inci maddenin ikinci fikrasında sayılanlarla birlikte yasaklanırlar.

Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelerden dolayı haklarında birinci fikra gereğince ceza kovuşturması yapılarak kamu davası açılmasına karar verilenler ve 58 inci maddenin ikinci fikrasında sayılanlar yargılama sonuna kadar Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamaz. Haklarında kamu davası açılmasına karar verilenler, Cumhuriyet Savcılıklarınca sicillerine işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna bildirilir.(…) "hükmü;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun “Tazminat İstemi"başlıklı 141. maddesinde; “(1) Suç soruşturması veya kovuşturmasısirasinda;
a) Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen,
b) Kanunî gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan,
c) Kanunî hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan,
d) Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen,
e) Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen,
f) Mahkûm olup da gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreleri,hükümlülük sürelerinden fazla olan veya işlediği suç için kanunda öngörülen cezanın sadece para cezası olması nedeniyle zorunlu olarak bu cezayla cezalandırılan,
g) Yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine, yazıyla veya bunun hemen olanaklı bulunmadığı hâllerde sözle açıklanmayan,
h) Yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen,
i) Hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen,
j) Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığıhalde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da 

eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,
k) (Ek: 11/4/2013-6459/17 md.) Yakalama veya tutuklama işlemine karşı Kanunda öngörülen başvuru imkânlarından yararlandırılmayan,
Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarıni, Devletten isteyebilirler.

(2) Birinci fikranın (e) ve (f) bentlerinde belirtilen kararları veren merciler, ilgiliye tazminat hakları bulunduğunu bildirirler ve bu husus verilen karara geçirilir.

(3) (Ek:18/6/2014-6545/70 md.) Birinci fikrada yazan hâller dışında, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzere hâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir.
(4) (Ek:18/6/2014-6545/70 md.) Devlet, ödediği tazminattan dolay1görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye kullanan hâkimler ve Cumhuriyet savcılarına bir yıl içinde rücu eder."Hükmü;
“Tazminat isteminin koşulları" başlıklı 142. Maddesinde; “ (1)Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir.

(2) İstem, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde ve eğer o yer ağır ceza mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkili ise ve aynı yerde başka bir ağır ceza dairesi yoksa, en yakın yer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır.

(3) Tazminat isteminde bulunan kişinin dilekçesine, açık kimlik ve adresini, zarara uğradığı işlemin ve zararın nitelik ve niceliğini kaydetmesi ve bunların belgelerini eklemesi gereklidir.

(4) Dilekçesindeki bilgi ve belgelerin yetersizliği durumunda mahkeme, eksikliğin bir ay içinde giderilmesini, aksi hâlde istemin reddedileceğini ilgiliye duyurur. Süresinde eksiği tamamlanmayan dilekçe,mahkemece, itiraz yolu açık olmak üzere reddolunur.

(5) Mahkeme, dosyayı inceledikten sonra yeterliliğini belirlediği dilekçe ve eki belgelerin bir örneğini Devlet Hazinesinin kendi yargıçevresindeki temsilcisine tebliğ ederek, varsa beyan ve itirazlarını onbeşgün içinde yazılı olarak bildirmesini ister.

(6) İstemin ve ispat belgelerinin değerlendirilmesinde ve tazminat hukukunun genel prensiplerine göre verilecek tazminat miktarının saptanmasında mahkeme gerekli gördüğü her türlü araştırmayı yapmaya veya hâkimlerinden birine yaptırmaya yetkilidir.


(7) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/20 md.) Mahkeme, kararınıduruşmalı olarak verir. İstemde bulunan ile Hazine temsilcisi, açıklamalıçağrı kâğıdı tebliğine rağmen gelmezlerse, yokluklarında karar verilebilir.
(8) Karara karşi, istemde bulunan, Cumhuriyet savcısı veya Hazine temsilcisi, istinaf yoluna başvurabilir; inceleme öncelikle ve ivedilikle yapılır.(...)”hükmü yer almaktadır.

Dava konusu olayda; Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının 05/04/2010 tarih ve E:2010/5099 sayılı iddianamesi ile davacılar hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma ve kamu kurum ve kuruluşlarının ihalesine fesat karıştırmak suçundan cezalandırılmaları talebiyle açılan kamu davasında, Kamu İhale Kanunun 59. Maddesi uyarınca Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca Kamu İhale Kurumu'na yapılan bildirim gereğince Kamu İhale Kurumu tarafindan davacıların isimlerinin ihaleden yasaklılar listesine alındığı, yargılama sonunda davacılar hakkında beraat kararı verildiği, ihalelerden yasakh kalınan süre boyunca uğranıldığı iddia edilen maddi ve manevi zararlarının yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.
Anayasanın Başlangıç kısmında öngörülen “Kuvvetler ayrımı"ilkesi ile yargı ile ilgili 9. ve 138.maddeleri dikkate alındığında, bağımsız bir erk olan yargının yargılama faaliyeti ile ilgili işlemlerinin, Anayasanın 125.maddesinde öngörülen “idari işlemler” kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmayıp, bu “yargısal işlemler" nedeniyle idari yargı yoluna başvurulabilmesine imkân yoktur. Esasen bu durum, kuvvetler ayrılığıilkesinin tabii bir sonucudur. Yukarıda işaret edildiği üzere, Hâkim ve Cumhuriyet Savcılarıyla adliye personelinin yargılamadaki fonksiyonu geniş çerçevede bir kamu hizmeti olarak değerlendirilse de, somut olarak,ifa edilen yargı faaliyetinin bir parçası olduğunda ve yargısal işlem mahiyetini taşıdığında kuşku bulunmamaktadır. Yargılama sürecine katkıda bulunan işlemler ya da faaliyetler nedeniyle Devletin sorumlu tutulmasında da, bu sorumluluğun denetiminin aynı yargı düzeni içinde yapılması ve yargısal nitelikli bir işlemin idari yargı denetimi dışında tutulmasıgerekmektedir.

Buna göre, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 141 ve 142nci maddelerindeki düzenlemeler ve yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında dava konusu olay ele alındığında; C. Savcısının yürüttüğüsoruşturmanın ve soruşturma sonucunda düzenlenen iddianamenin yargılama faaliyetinin bir parçası olduğu, yargısal işlem mahiyetini taşıdığı;yargılama sürecine katkıda bulunan işlemler ya da faaliyetler nedeniyle Devletin sorumlu tutulmasında da, bu sorumluluğun denetiminin aynı yargıdüzeni içinde yapılması ve yargısal nitelikli bir işlemin idari yargı denetimi dışında tutulması gerektiğinden; uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, 5271

sayılı Yasanının 141 ve 142 nci maddeleri uyarınca adli yargi yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümü adli yargı yerinin görevine girdiğinden, Ankara 6.Ağır Ceza Mahkemesinin yönteme aykırıbaşvurusunun reddi ile aynı Mahkemece ayrica verilen 6.11.2019 gün ve E:2017/469, K:2019/409 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 6.Ağır Ceza Mahkemesinin yönteme aykırıBAŞVURUSUNUN REDDİ ile aynı Mahkemece ayrıca verilen 6.11.2019gün ve E:2017/469, K:2019/409 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.5.2020 gününde Üye Ahmet ARSLAN’ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
KARŞI OY 
Dava; davacılar tarafından, ortağı ve yetkilisi bulunduklarışirketlerin katıldıkları ihale sonrasında Mersin Cumhuriyet Başsavcılığıtarafından haklarında ihaleye fesat karıştırma fiili işlendiğinden bahisle açılan soruşturma ve kovuşturma esnasında Kamu İhale Kurumu kapsamında ihelelerine katılmalarının engellendikleri,_ kovuşturma sonucunda beraat ettikleri, davalı idarenin eylemlerinden kaynakli maddi ve manevi zararların gerçekleştiğinden bahisle fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydiyla toplam 22.000,00 TL tazminatın ödenmesi istemiyle açılmıştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanun'unun “İsteklilerin ceza sorumluluğu”başlıklı 59. maddesinde “Taahhüt tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17. maddede belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturmasıyapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur.Hükmolunacak cezanın yanı sira, idarece 58. maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58. maddenin ikinci fikrasında sayılanlarla birlikte yasaklanırlar.

Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelerden dolayı haklarında birinci 

fikra gereğince ceza kovuşturması yapılarak kamu davası açılmasına karar verilenlerle ve 58. maddenin ikinci fikrasında sayılanlar yargılama sonuna kadar Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamaz. Haklarında kamu davası açılmasına karar verilenler, Cumhuriyet Savcılıklarınca sicillerine işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna bildirilir.(.….) “hükmü;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun “Tazminat İstemi"başlıklı 141. maddesinde; “(1) Suç soruşturma ve kovuşturma sırasında;
a) Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen,
b) Kanuni gözaltı süresi içinde hakim önüne çıkarılmayan,
c) Kanuni hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan,
d) Kanuna uygun olarak tutuklandığı halde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen kişiler, maddi ve manevi her türlü zararlarını Devletten isteyebilir." hükmüne yer verilmiştir.
Davacının ihaleye fesat karıştırma eyleminden dolayı hakkında soruşturma açıldığı, bu açıdan soruşturmaya dayalı olarak Kamu İhale Kurumunca 4734 sayılı Kanunun 59. maddesinin 2. fikrası uyarınca kamu ihalelerine girmesinin yasaklandığı, bu nedenle uğradığı zararın tazmininin istenildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda ihaleye katılmaktan yasaklanmasının 4734 sayılı Kanun kapsamında idari işlem tesis edilmesi sonucunda doğan bir yasaklama olması nedeniyle davacının uğranıldığını ileri sürdüğü zararın idarenin eylem ve işlemlerinden kaynaklı zararın giderilmesine ilişkin olduğu, oysa 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanununun 141. maddesi uyarinca tazminat istemiyle dava açılmasının haksız yere tutuklanan gerçek kişiler yönünden söz konusu olduğu da dikkate alındığında; idari işlem niteliğindeki ihaleden yasaklama kararı nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünde idari yargı yerlerinin görevli olduğu sonucuna varıldığından çoğunluk kararına katılmıyorum.
ÜYE Ahmet ARSLAN 

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
8-ESAS NO : 2020/273
KARAR NO : 2020/322
KARAR TR : 28.05.2020

ÖZET : Davacı şirket tarafından, yapılacak işçi alımlarından evvel,Kurumdışı Kamu İşçi Alımı Formu'nun doldurulup bir hafta öncesinde idareye verilmesi gerektiği, aksi takdirde Kabahatler Kanunu uyarınca idari para cezası uygulanacağının bildirimine ilişkin Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Konak Hizmet Merkezi işleminin iptali istemiyle açılan davanın,ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR 
Davacı : Ünibel Özel Eğitim Bilgi Tek.ve Dijital Yay.San.ve Tic.A.Ş
Vekili : Av. S.E.L.

Davalı : Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü

Vekili : Av. B.G.


O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından yapılacak işçi alımları öncesinde Kurum dışı Kamu İşçi AlımıFormunun doldurulup bir hafta öncesinde idareye verilmesi gerektiği, aksi takdirde Kabahatler Kanunu uyarınca idari para cezası uygulanacağının bildirimine ilişkin 01.08.2016 tarih ve 31584 sayılı Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Konak Hizmet Merkezi işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.

İZMİR 2. ASLÍYE HUKUK MAHKEMESİ: 02.03.2017 gün ve E:2016/414, K:2017/134 say1 ile, "Mahkememiz tarafindan gerçekleştirilen yargilama neticesinde; toplanan deliller, celp edilen kayitlar ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; Yargitay 4.Hukuk Dairesi'nin 06/10/2015tarih, 2014/12579 esas ve 2015/10797 karar sayılı "Dava, kamu kurumu olunmadığının tespiti ile bu yolda davalı tarafça yazı gönderilmek suretiyle oluşan muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir. Davacı,davalı kurum tarafindan “kamu kurumu statülü şirketler” konulu yazılar gönderildiğini, kendilerinin Türk Ticaret Kanunu'na göre kurulmuş Özel Hukuk Tüzel Kişisi niteliğinde şirket olduklarının tespitini ve davalıtarafindan işçi alım ilanlarının davacı kurumun internet sitesinde yayınlanması ve İş Kanunu kapsamında eski hükümlü çalıştırma yükümlüsüolduğu yönündeki yazılarla yaratılan muarazanın giderilmesini istemiştir.
Davalı Türkiye İş Kurumunun faaliyetleri kamu hizmeti kapsamında olup davacıya gönderdiği yazılar idari işlem niteliğindedir. Davanın niteliği 

de esas itibariyle idari bir işlem olan yazıların iptali mahiyetindedir. 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu 2/ 1-a maddesi hükmünce iptal davaları ise idari yargıda görülmek zorundadır. Bu koşul HMK' nın 114.maddesinde düzenlenen dava şartlarındandır. Re' sen gözetilebileceği gibi yargılamanın her aşamasında taraflarca da ileri sürülebilir. Buna göre, dava dilekçesinin yargı yolu bakımından reddedilmesi gerekirken esastan incelenmesi doğru değildir." şeklindeki bozma ilamı dikkate alınarak davacıtarafından davalının idari bir işlem niteliğindeki yazılarının iptali talep edildiğinden uyuşmazlığın çözüm yeri idare mahkemeleri olacağı"görüşüyle "Davanın dava ile görevli mahkemenin İdari Yargı Yolu olmasısebebiyle HMK 114/1-b maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan reddine"karar vermiş, kararın 12/11/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Davacı vekili aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.İZMİR 3. İDARE MAHKEMESİ: 11.03.2020 gün ve E:2019/161sayı ile "4857 sayılı İş Kanunu'nun "Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu" başlıklı 30. maddesinde; "İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılıYedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meşlek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırlarıiçinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli işsözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken engelli hâle gelenlere öncelik tanınır.
İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İşKurumu aracılığı ile sağlarlar. Bu kapsamda çalıştırılacak işçilerin nitelikleri, hangi işlerde çalıştırılabilecekleri, bunların işyerlerinde genel hükümler dışında bağlı olacakları özel çalışma ile mesleğe yöneltilmeleri,mesleki yönden işverence nasıl işe alınacaklari, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Yer altı ve su altı işlerinde engelli işçi çalıştırılamaz ve yukarıdaki hükümler uyarınca işyerlerindeki işçi sayısının tespitinde yer altı ve su altıişlerinde çalışanlar hesaba katılmaz.


Bir işyerinden malulen ayrılmak zorunda kalıp da sonradan maluliyeti ortadan kalkan işçiler eski işyerlerinde tekrar işe alınmalarınıistedikleri takdirde, işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır. Aranan şartlar bulunduğu halde işveren işsözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye altı aylık ücret tutarında tazminat öder.Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynıKanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlüolmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamina ait sigorta primlerinin sigortalıhissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fikraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. (Ek cümle: 31/7/2008-5797/10 md.) Bu fikrada düzenlenen teşvik,kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fikranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığıtarafindan müştereken belirlenir.
Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca tahsil edilecek cezalar, engellilerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları,engellinin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İşKurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik BakanlığıÇalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü,Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel 

Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü- en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır."; "İş ve işçi bulmaya aracılık" başlıklı 90. Maddesinde; "İş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmeleri ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık görevi, Türkiye İş Kurumu ve bu hususta izin verilen özel istihdam bürolarınca yerine getirilir."; kuralına yer verilmiş 4904 sayılı Türkiye İşKurumu Kanunu'nun 20. maddesinde, Ídari para cezalarından söz edilmişmaddenin son paragrafta; ".….Bu Kanunda düzenlenen idari para cezalari,Kurum ile çalışma ve iş kurumu il müdürlüklerince verilir, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre Kurumca tahsil edilir ve Kurum bütçesine gelir kaydedilir. Tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenmeyen idari para cezalan, bu sürenin bitiminden itibaren kanuni faizi ile birlikte tahsil edilir. Kanun yoluna başvurulmasi, idari para cezalarının takip ve tahsilini durdurmaz. İdari para cezaları hakkında, bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılıKabahatler Kanunu hükümleri uygulanır"; "Bilgi verme ve gizlilik" başlıklı21. maddesinde ise; "Kurum tarafindan, kamu ve özel kesim işyerlerinden işve işgücü konularında bilgi istenildiğinde, belirtilen süre içinde bilgi verilmesi zorunludur.

İşverenlerden toplanan bilgiler, Kurum hizmetlerinden başka amaçla kullanilamaz.

İkinci fikraya aykırı davrananlar hakkında Türk Ceza Kanunu'nun 136 ncı maddesi hükümleri uygulanır." kuralına yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Genel kanun niteliği" başlıklı 3.maddesinde; "(1) Bu Kanunun;
a) İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, İdarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır."
"Yaptırım türleri" başlıklı 16. maddesinde;
"(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan İdarî yaptırımlar, idari para cezası ve idari tedbirlerden ibarettir.

(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir. ", "Başvuru yolu" başlıklı 27/1.maddesinde; "(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin İdarî yaptırım kararma karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu 

süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararıkesinleşir." hükümlerine yer verilmiştir.

Diğer yandan, 9.8.2009 gün ve 27314 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte de kamu kurum ve kuruluşlarına, iş kanunları hükümlerine göre çalıştırılmak üzere sürekli veya geçici işçi alınmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.
25.4.2009 gün ve 27210 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmelik çıkarılmış; bu Yönetmelikte yapılan değişiklikler, 2.8.2013 gün ve 28726sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Öte yandan, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesinde "Adli, idari, askeri yargımercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler. Yargi merciince, önceki görevsizlik kararma ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir." hükmü yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davaya konu 1.8.2016 gün ve 31584sayılı işleme karşı İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan davada,andan Mahkemenin 02.03.2017 tarih ve E:2016/414, K:2017/134 saydi kararı ile uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğundan bahisle davanın usulden reddine karar verildiği, söz konusu bu kararın 12.11.2018 tarihinde kesinleşmesi üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle Mahkememizde görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Olayda, her ne kadar dava konusu uyuşmazlığın, davacı şirketin işçi alımlarında, bazı yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde 5326 sayılıKabahatler Kanunu ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu uyarınca idari para cezası ile cezalandırılacağının bildirilmesine ilişkin, 1.8.2016 tarih ve 31584 sayılı işlemden kaynaklandığı; bu işlem irdelendiğinde idare tarafından yapılan tek yanlı bir irade açıklamasının söz konusu olduğu ve bu yönüyle de idari bir işlem niteliğinde olduğu düşünülecek olsa dahi; gerek uyuşmazlığa konu işlem; gerek bu işlemin dayanağını oluşturan Yurtiçinde işe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmelik ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve gerekse bu yönetmeliklerin dayanakları olan Türkiye İşKurumu Kanunu, Kabahatler Kanunu, İş Kanunu ve İşsizlik Sigortası

Kanunları göz önünde bulundurulduğunda esasen uyuşmazlığa konu işlemin idari para cezası verilmesine ilişkin sürece ışık tutar içerikte olduğu açıktır.Bu durumda, dava konusu işlem davacının idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin olmasa da davacı hakkında idari para cezasıverilebileceği yönündeki düzenlemelere değinmekte, dolayısı ile davacıhakkında olası bir idari para cezası verilmesi durumunda, dava hangi yargıkolunda karara bağlanacaksa, uyuşmazlığın da aynı yargı kolunda görülmesi hakkaniyete uygun olacağı ve dolayısıyla davanın adli yargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir. (Uyuşmazlık Mahkemesinin; 26.03.2018tarih, E:2018/59, K:2018/181 sayılı kararı da aynı yöndedir.)
Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargımerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına, dava dosyası ve İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/414 E. sayılıdosyasının Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine, uyuşmazlığın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesinin bu konuda bir karar vermesine kadar geri birakılmasına" karar vererek 20/03/2020 gün ve 2019/161 esas sayılı üst yazı ile dava dosyalarını Mahkememize göndermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN'un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'in katılımlarıyla yapılan 28.05.2020günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarinca yapılan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Engin SELİMOğLU'nun, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacı şirket tarafından, yapılacak işçi alımlarından evvel Kurumdışı Kamu İşçi Alımı Formu'nun doldurulup bir hafta öncesinde idareye verilmesi gerektiği, aksi takdirde Kabahatler Kanunu uyarınca idari para cezası uygulanacağının bildirimine ilişkin 01.08.2016 tarih ve 31584

sayılı Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Konak Hizmet Merkezi işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun "Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu" başlıklı 30. maddesinde; (Değişik : 15/5/2008-5763/2 md.)
İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli işsözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken engelli hâle gelenlere öncelik tanınır.

İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İşKurumu aracılığı ile sağlarlar. Bu kapsamda çalıştırılacak işçilerin nitelikleri, hangi işlerde çalıştırılabilecekleri, bunların işyerlerinde genel hükümler dışında bağlı olacakları özel çalışma ile mesleğe yöneltilmeleri,mesleki yönden işverence nasıl işe alınacaklari, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

Yer altı ve su altı işlerinde engelli işçi çalıştırılamaz ve yukarıdaki hükümler uyarınca işyerlerindeki işçi sayısının tespitinde yer altı ve su altıişlerinde çalışanlar hesaba katılmaz.

Bir işyerinden malulen ayrılmak zorunda kalıp da sonradan maluliyeti ortadan kalkan işçiler eski işyerlerinde tekrar işe alınmalarınıistedikleri takdirde, işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır. Aranan şartlar bulunduğu halde işveren iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye altı aylık ücret tutarında tazminat öder.
Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortaliların, ayni 

Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlüolmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalilarin tamamına ait sigorta primlerinin sigortali hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fikraya göre işveren tarafindan ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammi, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. (Ek cümle: 31/7/2008-5797/10 md.) Bu fikrada düzenlenen teşvik,kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fikranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığıtarafindan müştereken belirlenir.
(Değişik yedinci fikra: 11/10/2011-KHK-665/28 md.) Bu maddeye aykırılık hallerinde 
101 inci madde uyarınca tahsil edilecek cezalar, engellilerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, engellinin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumunun koordinatörlüğünde,Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü ile İşSağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar BakanlığıEngelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafindan karara bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır." hükmüne,
"İş ve işçi bulmaya aracılık" başlıklı 90. maddesinde;

"İş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmeleri ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık görevi, Türkiye İş Kurumu ve bu hususta izin verilen özel istihdam bürolarınca yerine getirilir."
4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu'nun 20. maddesinde, İdari para cezalarından sözedilmiş, son paragrafta;
"...Bu Kanunda düzenlenen idari para cezalari, Kurum ile çalışma ve iş kurumu il müdürlüklerince verilir, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı Ícra ve İflas Kanunu hükümlerine göre Kurumca tahsil edilir ve Kurum bütçesine gelir kaydedilir. Tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenmeyen idari para cezalari, bu sürenin bitiminden itibaren kanuni faizi ile birlikte tahsil edilir. Kanun yoluna başvurulması, idari para cezalarının takip ve tahsilini durdurmaz. İdari para cezaları hakkında, bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır" denilmiştir.

Aynı Kanun'un "Bilgi verme ve gizlilik" başlıklı 21. maddesinde ise;"(Değişik: 23/1/2008 — 5728/504 md.)

Kurum tarafından, kamu ve özel kesim işyerlerinden iş ve işgücükonularında bilgi istenildiğinde, belirtilen süre içinde bilgi verilmesi zorunludur.

İşverenlerden toplanan bilgiler, Kurum hizmetlerinden başka amaçla kullanılamaz.

İkinci fikraya aykırı davrananlar hakkında Türk Ceza Kanununun 136 ncı maddesi hükümleri uygulanır." denilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Genel kanun niteliği" başlıklı 3.maddesinde;
"(1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır."
"Yaptırım türleri" başlıklı 16. maddesinde;
"(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarîpara cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.

(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir.",
"Başvuru yolu" başlıklı 27/1. maddesinde;
"(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşi, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararıkesinleşir." hükümlerine yer verilmiştir.


Diğer yandan, 09.08.2009 gün ve 27314 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte de kamu kurum ve kuruluşlarına, iş kanunları hükümlerine göre çalıştırılmak üzere sürekli veya geçici işçi alınmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.
25.04.2009 gün ve 27210 sayılı Resmî Gazetede yayimlanarak yürürlüğe giren Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmelik çıkarılmış; ve bu Yönetmelikte yapılan değişiklikler,02.08.2013 gün ve 28726 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Dosyanın incelenmesinde, Türkiye İş Kurumu Genel MüdürlüğüKonak Hizmet Merkezinin davacı şirkete davaya konu 01.08.2016 gün ve 31584 sayılı Kurum Dışı İşçi Alımı hakkındaki uyuşmazlığa konu gönderdiği yazıda;
"İlgi a) da Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik öncesinde işyeriniz ile % 4 Engelli, % 2 Eski Hükümlü/Terörle Mücadelede Yaralananlar değerlendirmesi yapılmaktaydı. Anılan Yönetmeliğin 3üncü maddesindeki “Bu maddenin uygulanması bakımından aşağıda sayılan kuruluşlar özel sektör işvereni olarak değerlendirilir" hükmü gereğince bundan böyle işyerinizdeki genel çalışan sayısına göre sadece % 3 oranında Engelli değerlendirilmesi yapılacaktır.

Her ne kadar işçi alımlarınız yönetmelikten istisna olarak yapılacak olsa da işyerinizce yapılacak işçi alımları öncesinde ekte gönderilen Kurumdışı Kamu İşçi Alımı Formu noksansız doldurulup 1 (bir) hafta öncesinde Kurum portalımızda Kurumdışı Kamu Talebi şeklinde yayımlanmak üzere Hizmet Merkezimize gönderilmesi gerektiği, aksi takdirde Kurumumuza haber verilmeksizin işçi alımı yapıldığının tespiti halinde her eylemde Kabahatler Kanununun 32. Maddesine göre İdari Para Cezası uygulanacağı İlgi b) yazımız ile tarafinıza duyurulmuştur.
Ancak konu İzelman A.Ş. tarafından yargiya intikal ettirilmiş ise de,bu defa Genel Müdürlüğümüzün 06.05.2016 tarih ve 23428 sayılı yazısı ve İl Müdürlüğümüzün 17.06.2016 tarih ve 25770 yazılarıyla Kamu Kurum ve Kuruluşlarına işçi alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 2 inci maddesi f bendi “ …işçi alımlarının adil ve şeffaf bir şekilde yapılmasını sağlamak" amacıyla Kuruma bildirilmesinin zorunlu olduğu ve bildirimlerini yapılmaması halinde Kabahatler Kanununun 32 inci maddesi gereğince Ídari Para Cezası uygulanması talimatlandırılmıştır.
Bahse konu İPC bildirim yapmayan şirketlere geriye dönük olarak son 3 (üç) yıl içerisindeki her eylem için uygulanacak olup; iş bu yazımızın tebliğinden itibaren işyerlerine alınacak işçi alımlarını ekli form ile en az 1(bir) hafta öncesinde Kuruma bildirmeyen Kamu Statülü işyerlerine bundan 

sonraki süreçte de yine Kabahatler Kanununa göre güncel oranda İPC işlemi uygulanacaktır.

Ayrıca bilindiği üzere, işsizlikle mücadele edilmesi ve istihdamın artırılmasını amaçlayan etkin istihdam politikalarının oluşturulması görevi 4904 sayılı Kanunla Türkiye İş Kurumu'na verilmiştir. Bu görevin etkin şekilde yürütülebilmesi, işgücü piyasasındaki gelişmelerin ve işgücühareketlerinin izlenmesine, güncel ve güvenilir bilgilerin derlenmesine,değerlendirilmesine,_ yorumlanmasina ve yayınlanmasına bağlıbulunmaktadır. Bu kapsamda işyerlerinde çalışan kişilerin izlenebilmesi amacıyla geliştirilen Aylık İşgücü Çizelgesi Formunun her ay düzenli olarak takip eden ayın sonuna kadar (örneğin, temmuz ayı çizelgesini ağustos ayısonuna a kadar) işyerleri tarafindan faaliyette bulundukları yerdeki Kurumumuz ilMüdürlükleri/Hizmet_Merkezlerine_bildirilmesi gerekmektedir.

Söz konusu maddeler değerlendirildiğinde kamu ve özel kesimde faaliyet gösteren işyerlerine, Kurumumuz tarafından istenildiğinde, iş ve işgücü konularında bilgi verme zorunluluğu getirilmiştir.
Bu çerçevede 4904 Sayılı Kanunun 21. maddesinde “Kurum tarafından kamu ve özel kesim iş yerlerinden iş ve işgücü konularında bilgi istendiğinde, belirtilen süre içerisinde bilgi verilmesi zorunludur.İşverenlerden toplanan bilgiler Kurum hizmetlerinden başka amaçla kullanılamaz” ve aynı kanunun (Değişiklik, 08.02.2008 tarih ve 26781 sayılıResmî Gazete 5728/501) 20.maddesinin (e) bendinde ise “Bu kanunun 21.inci maddesinde belirtilen bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket eden özel kesim işyerlerine 2016 yılı için 3.000 Türk Lirası idari para cezasıverilir" denilmektedir.

Bu nedenle aylık işgücü çizelgelerinin her ay usulüne uygun düzenli olarak (bugüne kadar girilmemiş ise tamamlanarak) internet üzerinden girilmesi gerekmektedir..." dediği belirlenmiştir.

Olayda, her ne kadar dava konusu uyuşmazlığın, davacı şirketin işçi alımlarında, bazı yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde 5326 sayılıKabahatler Kanunu ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu uyarınca idari para cezası ile cezalandırılacağının bildirilmesine ilişkin, 01.08.2016tarih ve 45175535-301.1-31584 sayılı işlemden kaynaklandığı; bu işlem irdelendiğinde idare tarafından yapılan tek yanlı bir irade açıklamasının söz konusu olduğu ve bu yönüyle de idari bir işlem niteliğinde olduğu düşünülecek olsa dahi; gerek uyuşmazlığa konu işlem; gerek bu işlemin dayanağını oluşturan Yurtiçinde İşe Yerleştirme Hizmetleri Hakkında Yönetmelik ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve gerekse bu yönetmeliklerin dayanakları olan Türkiye İş Kurumu Kanunu, Kabahatler Kanunu, İş Kanunu ve İşsizlik Sigortası Kanunları göz önünde 

bulundurulduğunda esasen uyuşmazlığa konu işlemin idari para cezasıverilmesine ilişkin sürece ışık tutar içerikte olduğu açıktır.
Bu durumda, davaya konu işlem davacının idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin olmasa da, davacı hakkında idari para cezasıverilebileceği yönündeki düzenlemelere değinmekte, dolayısı ile davacıhakkında olası bir idari para cezası verilmesi durumunda, dava hangi yargıkolunda karara bağlanacaksa işbu uyuşmazlığın da aynı yargı kolunda görülmesi hakkaniyete uygun olacak ve dolayısıyla davanın adli yargıyerince çözümlenmesi gerekecektir.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevli olduğuna, bu nedenle İzmir 3. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 02.03.2017 gün ve E:2016/414, K:2017/134 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle bu nedenle İzmir 3. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulüile İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 02.03.2017 gün ve E:2016/414,K:2017/134sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.05.2020 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:9-ESAS NO : 2020/282KARAR NO : 2020/294KARAR TR : 28.05.2020
ÖZET : 2918 sayılı Yasa'nın 47/1-a, 47/1-b ve 67/1-d madde ve fikralarıuyarınca verilen idari para cezası ile aday sürücü belgesinin iptaline ilişkin tutanağa karşı yapılan itirazın, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3.maddesi ve aynı Kanun'un 27. maddesinin sekizinci fikrası hükmü bir arada değerlendirildiğinde İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesinin gerektiği hk.

KARAR 
Davaci : K.K.

Vekili : Av. Y.A.

Davalı: Beyşehir Kaymakamlığı

O L A Y : Konya Valiliği, Beyşehir Trafik Denetleme Büro Amirliğince yapılan denetim sırasında, aday sürücü belgesi sahibi davacı

adına, trafiği düzenleme ve denetimle görevli trafik zabitasının uyarı ve işaretlerine uymadığı, kırmızı ışık kuralına uymadığı, zorunluluk olmadan,karayolu dönüş kuralları dışında bilerek, isteyerek el freni çektiği veya başka yöntemle aracın ani olarak yönünü değiştirdiği/kendi etrafında döndürdüğünün tespit edildiğinden bahisle, 10.10.2019 gün ve MA46012808 seri-sıra sayılı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaği düzenlenerek, davacıya 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/1-a maddesi uyarinca 235,00 TL, 47/1-b maddesi uyarinca 235,00 TL, 67/1-d maddesi uyarınca 5.010,00 TL olmak üzere toplam olarak 5.480,00 TL idari para cezası verilmiş, aynı birim tarafından, aday sürücülük süresi içerisinde 75 ceza puanını doldurduğu nedeniyle Karayolları Trafik Yönetmeliğinin Ek 3. maddesinin (e) bendi uyarınca 10.10.2019 günlü “aday sürücünün belgesinin iptaline dair tutanak” düzenlenmiştir.
Davacı vekili, idari para cezası ile aday sürücü belgesinin iptaline ilişkin tutanağının iptali istemiyle adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur.
BEYŞEHİR SULH CEZA HÂKİMLİĞİ: 16.01.2020 gün ve D.İşNo:2019/985 sayı ile; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği, ancak idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak aday sürücübelgesinin iptal kararı da verildiği, bu durumda, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanunla değişik 3. maddesi ile 27. maddesine 5560sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fikra hükmü bir arada değerlendirildiğinde idari para cezası ile aday sürücü belgesinin iptaline karşı yapılan itirazın çözümünün idari yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle başvurunun görev nedeniyle reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
Davacı vekili, bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
KONYA 1. İDARE MAHKEMESİ: 26.02.2020 gün ve E:2020/195sayı ile; incelenen uyuşmazlıkta, öngörülen trafik para cezası ve sürücübelgesi geri alma tutanağınin 5326 sayılı Kanunun 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 12.07.2013 tarih ve 6495 sayılıKanunun 20. maddesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 112.maddesinde yapılan değişiklik ile maddenin yeniden düzenlendiği ve bu karara karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği gibi idari para cezasına karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye de yer verilmediği,bu durumda Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanunla değişik 3.maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılıKanun hükümleri dikkate alınacağından, idari para cezası ve sürücü belgesi geri alma tutanağına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan kanunun 27.maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargi yerinin 

görevli olduğu sonucuna varıldığı açıklanarak, 2247 sayılı Yasa'nın 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesinin Hicabi DURSUN'un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'in katılımlarıyla yapılan 28.05.2020 tarihli toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosya sureti de temin edilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Gülten Fatma BÜYÜKEREN'in, davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargitay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇi ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2918 sayılı Yasa'nın 47/1-a, 47/1-b ve 67/1-d madde ve fikraları uyarınca verilen idari para cezası ile aday sürücü belgesinin iptaline ilişkin tutanağın iptal edilmesi istemiyle açılmıştır.

13.10.1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun,“Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu” başlığı altında düzenlenen 47. maddesinde, “Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre;
a) Trafiği düzenleme ve denetimle görevli trafik zabitası veya özel kıyafetli veya işaret taşıyan diğer yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine,
b) Trafik ışıklarına,
c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara,
d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural,yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere,
Uymak zorundadırlar.
(Değişik:18/10/2018-7148/20 md.) Trafik zabitası veya diğer yetkililerin dur işaretlerine, işıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına ve sesli işaretlere uymayan sürücüler 235 Türk lirasi, bu maddede yazılıdiğer trafik işaretlerine ve kurallarına uymayan sürücüler, 108 Türk lirasıpara cezası ile cezalandırılırlar.


(Ek:18/10/2018-7148/20 md.) Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde kırmızı ışık kuralını üç defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri otuz gün süreyle geçici olarak geri alınır.Aynı yıl içinde kırmızı ışık kuralını ikinci kez üç defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri kırk beş gün, üç ve daha fazla kez üç defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri altmış gün süreyle geçici olarak geri alınır. Aynı yıl içinde bu madde kapsamında iki ve daha fazla kez sürücübelgesi geri alınanlar geri alma süresi sonunda psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilir. Sürücübelgesi almasına mâni hâli olmadığı anlaşılanlara bu Kanun kapsamında verilen trafik idari para cezalarının tahsil edilmiş olması şartıyla belgeleri iade edilir."
“Araç manevralarını düzenleyen kurallar” başlıklı 67. maddesinde,“Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır.

a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır.
b) Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek yasaktır. İzin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücüler,karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmamak zorundadır.
c) Dönüşlerde veya şerit değıştirmelerde sürücülerin niyetlerini dönüş işaret ışıkları veya kol işareti ile açıkça ve yeterli şekilde belirtmesi,işaretlerin manevra süresince devam etmesi ve biter bitmez sona erdirilmesi zorunludur.

d) (Ek:18/10/2018-7148/22 md.) Herhangi bir zorunluluk olmaksızın, karayollarında dönüş kuralları dışında bilerek ve isteyerek aracın el freninin çekilmesi suretiyle veya başka yöntemlerle aracın ani olarak yönünün değiştirilmesi veya kendi etrafında döndürülmesi yasaktır.
(Değişik:18/10/2018-7148/22 md.) Bu maddenin birinci fikrasının (a), (b) ve (c) bentleri hükümlerine uymayan sürücülere 235 Türk lirası idari para cezası verilir. Aynı fikranın (d) bendi hükümlerine uymayan sürücülere 5.010 Türk lirası idari para cezası verilir ve sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır. Ayrıca, araç altmış gün süre ile trafikten menedilir. Bu şekilde sürücü belgesi geri alınanlar psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığı anlaşılanlara bu Kanun kapsamında verilen trafik idari para cezalarının tahsil edilmiş olması şartıyla geri alma süresi sonunda belgeleri iade edilir.

(Ek:18/10/2018-7148/22 md.) Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal edilir. Belgesi iptal edilenlerin tekrar 

sürücü belgesi alabilmeleri için; sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almalarıgerekir. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için tabi tutulacakları psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösterir belgenin sürücükursuna ibrazı zorunludur." denilmiş;
“Aday sürücülük” başlıklı Ek 17. maddesinde, “ (Ek: 12/7/20136495/22 md.)

İlk defa sürücü belgesi alanlar en az bir yıl süre ile aday sürücüolarak kabul edilirler.

Aday sürücülüğün süresi, aday sürücülerin sürücü belgelerinin iptal edilme ve yeniden sürücü belgesi alma şartları ile diğer usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

Aday sürücülerle ilgili olarak yönetmelikte belirtilen iptal edilme şartlarının oluşması hâlinde, bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından sürücü belgeleri iptal edilir." hükmü yer almış;
Anılan Kanun'un, “Trafik zabitasının görev ve yetki sınırı ile genel zabıtanın trafik hizmetlerini yürütmeye ilişkin yetkisi" başlığı altında düzenlenen 6. maddesinde ise, “Trafik zabitası ve genel zabitanın görev ve yetki sınırı;
a)Trafik zabitasi:
Trafik zabıtası görevi sırasında karşılaştığı acil ve zorunlu hallerde genel zabita görevi yapmakla da yetkilidir.

Mülki idare amirlerince, emniyet ve asayiş bakımından zorunlu görülen haller dışında, trafik zabıtasına genel zabıta görevi verilemez, araç,gereç ve özel teçhizatı trafik hizmetleri dışında kullanılamaz.
b)Genel Zabita 
Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde polis;polisin ve trafik teşkilatının görev alanı dışında kalan yerlerde de jandarma,trafik eğitimi almış subay, astsubay ve uzman jandarmalar eliyle yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak trafiği düzenlemeye ve trafik suçlarına el koymaya görevli ve yetkilidir” hükmü yer almıştır.
Karayolları Trafik Yönetmeliğinin“Aday sürücülük” başlıklı Ek 3.maddesinde de,“ (Ek:RG-17/4/2015-29329)

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ilk defa sürücübelgesi alanlar ile herhangi bir sebeple sürücü belgesi iptal edilmiş olup da yeniden sürücü belgesi alanlar, belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl süreyle aday sürücü olarak kabul edilir.

Aday sürücülük süresi içerisinde 2918 sayılı Kanunun;
a) 47 nci maddesinin birinci fikrasının (b) bendinin üç kez ihlal edilmesi,

b) 48 inci veya 118 inci maddelerine istinaden sürücü belgelerinin geri alinmasi,
c) 51 inci maddesinin üç kez ihlal edilmesi,
ç) 53 üncü maddesinin ikinci fikrasının üç kez ihlal edilmesi,
d) 74 üncü maddesinin üç kez ihlal edilmesi,
e) Koruyucu tertibatın kullanılması ile ilgili 78 inci maddesinin üçkez ihlal edilmesi hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi veya araçcinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü olarak araçkullanıldığının tespit edilmesi veya toplam 75 ceza puanının aşılmasıdurumunda sürücü belgesi trafik görevlilerince iptal edilir.
Belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için;sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Bu kişilerin sürücükurslarında eğitime başlayabilmeleri için tabi tutulacakları psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hali bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı ve varsa iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olmasızorunludur." denilmiştir.

Uyuşmazlık Mahkemesi, 2918 sayılı Yasa'nın 116. maddesi kapsamında araç tescil plakasına göre düzenlenenler dışında trafik zabitasınca uygulanan idari para cezalarına karşı açılan davaları; bu uygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Yasada idari cezalarla ilgili davalarda görevli yargı yerini açıkça belli eden bir hükme yer verilmemesi;12.7.2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile yapılan değişiklikten önceki hali ile, bu Yasada gösterilen adli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeye işaret eden 112. maddeye de herhangi bir atıfta bulunulmamış olması karşısında ve göreve ilişkin genel ilkelere göre idari yargının görev alanında görmüştür.

1.6.2005 tarihinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun yürürlüğe girmesi üzerine Uyuşmazlık Mahkemesince, sözü edilen Kanun'un diğer kanunlarda düzenlenen idari yaptırımlar ile bunlara karşı yapılacak itirazlara ilişkin görev hükümleri üzerindeki etkisinin incelenmesi sonucunda: diğer kanunlarda düzenlenen idari yaptırımın, dayanağı olan yasanın amacıdikkate alınarak; Kabahatler Kanunu'nun 1., 2., 16. ve 19. maddelerinde belirtilen koşulları taşımasi,_ 27. maddenin (1) numaralı bendinde belirtilen idari yaptırımlardan olması halinde, idari para cezaları ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin olanlarına karşı 1.6.2005 tarihinden sonra yapılacak itirazlarda sulh ceza mahkemelerinin genel görevli kılındığına ve bu nedenle doğan görev uyuşmazlıklarında adli yargı yerinin görevli bulunduğuna karar verilmiştir.


Daha sonra,_30.3.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesini değiştiren 6.12.2006 günlü, 5560 sayılı Yasa'nın 31.maddesinde, “(1) Bu Kanunun;
a) İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri,diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır." denilmiş; Kanunun 16. maddesinde, kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımların idari para cezası ve idari tedbirlerden ibaret olduğu, idari tedbirlerin ise, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirler olduğu hükme bağlanmış; “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin 1. fikrasında ise “idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeşgün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir."hükmü yer almıştır.

Aynı Kanun'un 27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fikrada ise; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hükümle,Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantısorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.
19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeye göre,Kabahatler Kanunu'nun; idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağıi; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargımerciinde görüleceği anlaşılmaktadır.

Bu hükümler dikkate alınarak, Uyuşmazlık Mahkemesi, idari para cezası yönünden oluşan olumsuz görev uyuşmazlıklarının çözümünde, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararın da verilmiş olması ve dosya içeriğinden bu kararın idari yargı yerinde dava konusu edildiğinin anlaşılması halinde;idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargıyerinde görüleceği sonucuna varmış, idari yargı yerince verilen görevsizlik kararlarının kaldırılmasına karar vermiştir.


2918 sayılı Kanun'un Adli Kovuşturma ve Cezaların Uygulanmasıbaşlıklı Dokuzuncu Kısım'a dahil “Bu Kanundaki suçlarla ilgili davalara bakacak mahkemeler ve yetkileri” başlığı altında düzenlenen 112.maddesinin ilk paragrafında; sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasıhariç olmak üzere bu Kanundaki hafif para cezasını veya bu kanundaki hafif hapis cezasıni, belgelerin geri alınması ve iptali veya işyerlerinin kapatılması cezasını gerektiren suçlarla ilgili davalara trafik mahkemelerinde, bunların bulunmadığı yerlerde yetki verilen sulh ceza mahkemelerinde bakılacağı ifade edilmiş; böylelikle sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına ilişkin uygulamalar, trafik ve sulh ceza mahkemelerinin görevi dışında tutulmuş iken; 12.7.2013 tarihli 6495 sayılıKanun'un 20. maddesiyle yapılan değişiklik ile, maddenin başlığı, “Sürücübelgelerinin geri alınmasında ve iptalinde yetki”; şeklinde, madde ise, “Bu Kanunun 6ncı maddesinde sayılan görevlilerin ve trafik tescil kuruluşlarının yetkilendirildiği haller hariç olmak üzere, sürücü belgelerinin geri alınmasına ve iptaline sulh ceza mahkemeleri karar verir.
Bu Kanunun 51 inci maddesinin ihlali ve 118 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fikralarında yazılı “100 ceza puanını doldurmak" eylemi nedeniyle sürücü belgelerinin geri alınmasına yine bu Kanunun 6ncımaddesinde sayılan görevliler yetkilidir.

Sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması veya iptaline dair verilen kesinleşmiş mahkeme kararı örnekleri, sürücülerin sicillerine işlenmek üzere mahkemelerce ilgili trafik birimlerine gönderilir.
Bu Kanuna göre görülen davalar, diğer kanunlara göre görülen davalarla birleștirilemez.

" denilerek yeniden düzenlenmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun “Saklı tutulan hükümler"başlığını taşıyan 19. maddesinde ise, “(1) Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için;
a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi,
b) İşyerinin kapatılması,
c) Ruhsat veya ehliyetin geri alınmasi,
d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması,
gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır” denilmiştir.
Uyuşmazlık Mahkemesince, 2918 sayılı Kanun'un 12.7.2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile yapılan değişiklikten önceki 112.maddesi ve 5326 sayılı Kanun birlikte incelendiğinde, 2918 sayılıKanun'un, bu Kanun'daki suçlarla ilgili davalara bakacak mahkemeler ve yetkilerinin düzenlendiği 112. maddesi uyarınca, sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına ilişkin davaların sulh ceza mahkemelerinin görevine 

dahil edilmediği ve 5326 sayılı Kanun'un 19. maddesinde, diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için ehliyetin geri alınmasına ilişkin hükümlerin geçici istisnalar içinde sayıldığı dikkate alındığında;sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına ilişkin davalara bakma görevinin idare mahkemesine ait olduğu sonucuna varılmış iken; 2918 sayılıKanun'un 112. maddesinde yapılan yeni düzenleme ile Kanun'da yer alan göreve ilişkin maddenin değiştirildiği ve idari yaptırımlarla ilgili Kabahatler Kanunu hükümlerine uygun değişik-liğin yapıldığı sonucuna varılmış, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun “Saklı tutulan hükümler"başlığını taşıyan 19. maddesinde, “diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için, .……… ehliyetin geri alınmasi, .…….….gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır” denilerek, ilgili kanununda, bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklı tutulan,başka bir deyişle, belirtilen istisnalar içinde sayılan yaptırımlardan biri olan “ehliyetin geri alınmasi”na ilişkin hükmün, 12.7.2013 tarih ve 6495 sayılıKanun'un 20.maddesiyle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 112.maddesinde yapılan değişiklik ile yeniden düzenlendiği ve bu karara karşıkanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği gözetilerek, sürücübelgesi geri alma tutanağının iptali istemiyle yapılan itirazların adli yargıyerinde görüleceğine karar verilmiştir.
Somut olayda ise, davacıya 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/1-a, 47/1-b ve 67/1-d madde ve fikraları uyarınca 5.480,00TL. idari para cezası verilmiş, aynı birim tarafindan, 2918 sayılı Kanun'un Ek 17. maddesi uyarınca aday sürücü belgesinin iptaline karar verilmiştir.Yukarıda anlatılan nedenler ile sürücü belgesinin belli bir süre için geri alınması değil iptal edildiği dikkate alındığında bu kararın idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu idari bir işlem olduğu ve 5326sayılı Kabahatler Kanunu'nun 19. maddesi kapsamında bulunmadığısonucuna varilmiştir.
Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflar için bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanın açıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının, değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceği açıktir.


Diğer taraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, bu sırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme o dava için görevli hale gelmişise, mahkeme, artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının 5326 sayılıKanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu,2918 sayılı Kanun'da da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği, ancak; idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak “sürücü belgesinin iptali" kararı da verildiği ve idari yargı yerinde dava konusu edildiği anlaşıldığından; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargıyerinde görüleceği kuşkusuzdur.

Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanun'la değişik 3. maddesi ve aynı Kanunun 27. maddesine 5560 sayılı Kanun'la eklenen sekizinci fikra hükmü bir arada değerlen-dirildiğinde, 2918 sayılı Kanun'un 47/1-a, 47/1-b ve 67/1-d madde ve fikraları uyarınca verilen idari para cezası ile aday sürücü belgesinin iptaline karşı açılan davanın çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Konya 1. İdare Mahkemesince yapılan 26.02.2020 gün ve E:2020/195 sayılı başvurunun reddi gerekmiştir.
SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Konya 1. Ídare Mahkemesince yapılan 26.02.2020gün ve E:2020/195 sayılı BA$VURUNUN REDDİNE, 28.05.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:10-ESAS NO : 2020/312KARAR NO : 2020/321KARAR TR : 28.05.2020
ÖZET : Evlat edinme öncesi geçici bakım sözleşmesi ile evlat edinilmek üzere davacıların yanına yerleştirilen çocuk ile ilgili olarak Aile Mahkemesinde açılan davanın reddedilerek kesinleştiğinden bahisle,çocuğun Kuruma teslim edilmesi gerektiğine ilişkin 28.06.2017 tarihli davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davanın, davalı İdareye ilişkin kısmının; İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

KARAR 
Davacılar : 1- M.G., 2-N.G.

Vekilleri : Av. T.A., Av. M.B.

Davalılar : 1-Aile ve Sosyal Politikalar Bak.(Ankara İl Md.lüğü)
Vekili : Av. H.G.U.

Adli Yargı yerinde Dahili Davalılar,
İdari Yargı yerinde diğer Davalılar : 2 - H.U., 3 -R.U.

O LAY : Davacılar vekili dilekçesinde; müvekkillerinin 10.11.2011 tarihli evlat edinme bakım sözleşmesi ile doğumunu takiben biyolojik annesi tarafından kuruma teslim edilen küçüğü 15 günlük iken teslim aldığını; şu anda 7 yaşında olan, ilkokula başlayan çocuğun mutlu ve sevgi dolu bu ailede yaşadığını; müvekkillerinin, küçüğü evlat edinmek istemeleri nedeniyle Ankara 6. Aile Mahkemesinde E:2013/5 sayı ile açtığıdavanın; Kurumun, biyolojik anneden çocuğu teslim alırken evlat edinme rizasını eksik alması nedeniyle 3. Aile Mahkemesinin E:2012/226 sayılıdosyasıyla açtığı rızanın aranmaması davasının reddi gerekçe gösterilerek,reddedildiğini ve bu kararın kesinleşmesi üzerine davalı İl Müdürlüğünce,bu karar gerekçe gösterilerek küçüğün kuruma teslimini içeren 28.06.2017tarihli işlemin tesis edildiğini; durumu inceleyen uzman N.A.'nın düzenlediği 29.08.2016 tarihli raporda; koruyucu aile statüsü ile müvekkillerinin yanında kalmasının çocuğun yararına olacağının ifade edildiğini; çocuğun dosyası incelendiğinde; iyi bakılmadığı yolunda düzenlenmiş herhangi bir rapor ve görüşün bulunmadığını; buna rağmen davalının 28.06.2017 tarihli yazısı ile küçüğün kuruma tesliminin istenilmesinin yasal olmadığını; davalı kurum ile müvekkilleri arasında imzalı 10.11.2011 tarihli evlat edinme bakım sözleşmesi incelendiğinde sözleşmenin 3.maddesinde aynen; “Evlat edinilecek kişi veya ailenin yanına yerleştirilen çocuğun yasal sürenin sonunda hukuksal nedenlerle veya çocuktaki sağlık sorunu nedeniyle evlat edinmemesi halinde yapılacak durum değerlendirmesi sonucunda çocuk aile yanında sorun çözümlenene kadar kalabilir./ Hukuksal süreç sonunda çocuğun evlat edindirilmemesi ve ailenin de istemesi halinde çocuk aynı aile yanında koruyucu aile hizmeti kapsamında yararlandırılabilir. Bu kapsamdaki çocuğun hukuksal durumu yeniden evlat edinmeye uygun hale geldiğinde aynı aile tarafindan evlat edinilebilir," hükmünü taşıdığını; dolayısıyla davalı kurumun kendi hukuksal hatası nedeniyle küçüğün müvekkillerince evlat edinilmediğini, bu durumun küçüğün bu aileden alınmasını gerektirmediğini; isteğin yasalara ve yönetmeliklere de aykırı olduğunu; davalı kurumun, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu hükümlerinde yer alan amaç ve ilkeler doğrultusunda çocuğu ve yararını korumakla yükümlü bulunduğunu; 5395 sayılı Kanunun 4.maddesinde korumanın temel ilkelerine yer verdiğini; bu ilkelerden en önemlilerinden birinin, kurumda bakim ve kurumda tutmanın son çare 

oluşu, olduğunu; kurumun böyle bir istekte bulunabilmesi için tıpkı evlat edinme bakım sözleşmesini düzenlediği gibi, aile hakkında sosyal inceleme raporu düzenleyip bu raporun evlat edinme ya da koruyucu aile komisyonunca incelenip karara bağlanmasının gerektiğini; bu kararın taraflara tebliğ edilerek itiraz hakları kullandırıldıktan sonra kesinleşeceğini;bu karar alınırken düzenlenen Sosyal Hizmet raporunda çocuğun görüşünün alınacağıni: raporun, Yönetmeliğin 20.maddesinde yer alan nedenlerin varlığını dile getirip çocuğun aileden geri alınması yolunda olması halinde,bu kez de çocuk ve aile arasında uyum çalışmaları düzenlenerek çocuğun ve ailenin yeni konuma uyumunun sağlanacağıni, bu uyum süreci başarı ile sonuçlandığında çocuğun aileden alınabileceğini; dava konusu yaptıkları ve iptaline karar verilmesini istedikleri bu yazıda bir komisyon kararından söz edilmediğini; gerek 5395 sayılı yasanın 4 maddesinde, gerekse Yönetmelikte, kararların alınmasında ve uygulanmasında çocuğun görüşünün alınmasını esas alındığını; bu hususları içermeyen isteğin hukuken yok hükmünde olduğunu; kurumun bu çocuğa, travmayi, aciyi,terk edilmişlik duygusunu yaşatmaya hakkı olmadığını ifade ederek; davalıkurumun evlat edinme davasının reddinin kesinleşmesini gerekçe göstererek, Evlat Edinme Bakım Sözleşmesi ile müvekkillerine teslim edilen ve 7 yıl süre ile bakılıp büyütülen çocuğun kurum bakımına teslimine ilişkin 28.6.2017 tarihli yazisının iptaline karar verilmesi istemiyle 30.6.2017 tarihinde adli yargi yerinde dava açmiştır.Ankara 5.Aile Mahkemesi: 24.1.2018 gün ve E:2017/1125,K:2018/73 sayı ile, uyuşmazliğın esasını inceleyerek, “(...)M.G. ve N.G.'ün Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığından evlat edinme bakım sözleşmesi ile küçük B.Ç.U.'u teslim aldıkları, davacıların küçüğü evlat edinmek istemeleri nedeni ile Ankara 6 Aile Mahkemesinin 2013/5 esasına kayıtlı açılan davayıAnkara 3 Aile Mahkemesinin 2013/226 esas sayılı dosyasına açtiğı rizanın aranmamasi davasinin red edilmesi nedeni ile evlat edinme davasinin red edildiği, bu nedenle çocuğun kuruma teslim edilmesinin istenildiği,kurumun da davacılara teslim edilmesi yolunda ihtar gönderdiği, her iki kararın da kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Görüldüğü üzere ortada kesin hükümler vardır, küçüğün davacıtarafa verilmesini gerektirir yasal bir dayanak kalmamıştır.(.….)"gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş; bu karara karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 2.Hukuk Dairesi: 13.2.2019 gün ve E:2018/1457, K:2019/250 sayı ile, “(...)Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünün çocuğun teslimine istemeye yönelik işlemin idari bir işlem olup, davacıların idari işlemin iptalini istediklerinden, mahkemece dava dilekçesinin görev yönünden değerlendirilip görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru 

olmadığı(...)" gerekçesiyle davacıların istinaf başvurularının Kabulü ile Ankara 5. Aile Mahkemesi'nin 24/01/2018 tarih, 2017/1125 Esas, 2018/73Karar sayılı kararının HMK 353/1-a maddesi uyarınca kaldırılmasına;dosyanın Daire kararına uygun şekilde işlem yapılmak üzere mahal mahkemesine gönderilmesine kesin olarak karar vermiştir.
ANKARA 14.AİLE MAHKEMESÍ: 18.12.2019 gün ve E:2019/174, K:2019/979 sayı ile, “(...)Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 2.Hukuk Dairesi'nin 13/02/2019 tarih, 2018/1457E, 2019/250K sayılı kararla "Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünün çocuğun teslimini istemeye yönelik işlemin idari işlem olup, davacıların idari işlemin iptalini istediklerinden mahkemece dava dilekçesinin görev yönünden değerlendirilip görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından" istinaf talebinin kabulüne, kararın kaldırılmasına, kesin olarak karar verilmiştir.
Görüldüğü üzere Bölge Adliye Mahkemesi kararı kesin niteliktedir.Açıklanan nedenlerle görevsizlik kararı verilmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin görevsizliğine..." karar vermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

Davacılar vekili bu kez, 21.10.2011 doğumlu olup 10.11.2011tarihli evlat edinme bakım sözleşmesi ile evlat edinme iznine dayalı olarak kendilerine teslim edilen ve 7 yıl süreyle bakılıp gözetilen B.Ç.U.'nın 28.06.2017 tarihli davalı İl Müdürlüğü kararıyla kendilerinden alınıp biyolojik ailesine teslimi kararının iptali istemiyle idari yargı yerinde dava açmiştir.

ANKARA 23.İDARE MAHKEMESÍ: 11.3.2020 gün ve E:2020/492 sayı ile, “(...)4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "evlat edinme" ana başlıklı dördüncü ayrımında yer alan 312. maddesinde "Küçük,gelecekte evlat edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rizası eksik olursa, evlat edinenin veya evlat edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rizanın aranıp aranmamasına karar verir." hükmü, 315. maddesinde, "Evlat edinme kararı,evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlatlık ilişkisi kurulmuş olur." hükmü, "evlatlık işlemlerinde aracılık" başlıklı 320.maddesinde ise, "Küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri,ancak Bakanlar Kurulunca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar tüzükle düzenlenir."hükmü yer almıştır.


Küçüklerin Evlat Edinilmesinde Aracılık Faaliyetlerinin Yürütülmesine İlişkin Tüzüğün 1. maddesinde; Tüzüğün, küçüklerin kendi ülkesi içerisinde veya ülkelerarası evlât edinilmesinde aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla küçüklerin, evlât edinilmesinde, aracılık faaliyetinin yürütülmesine ilişkin hükümleri kapsadıği, 3. maddesinde; evlât edinmede aracılık faaliyetlerinin Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü tarafindan yürütüleceği, 5. maddesinde, evlât edinmek isteyenlerden yerleşim yeri Türkiye’de olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının, yerleşim yerlerindeki İl Müdürlüklerine yazılı olarak başvuruda bulunması gerektiği, 9.maddesinde, evlât edinme başvurusunun reddedilmesine, askiya alınmasına veya işlemden kaldırılmasına ilişkin işlemlerin İl Müdürlüğü tarafından başvuru sahiplerine yazılı olarak bildirileceği, bu işlemlere karşı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde İl Müdürlüğü nezdinde itiraz edilebileceği, itirazın komisyon tarafından görüşülerek en geç bir ay içinde kesin olarak karara bağlanacağı ve kararın itiraz edene yazılı olarak bildirileceği, 14. maddesinde; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 29uncu maddesi hükmü gereğince evlât edinme kararının mahkeme tarafindan on gün içinde o yerin Nüfus Müdürlüğüne bildirileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, B.Ç.U. isimli çocuğu 7 yıl süreyle bakıp gözeten davacılar tarafından, Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Ankara İl Müdürlüğünün 28.06.2017 tarihli işlemi ile anılan küçüğün davacılardan geri alınarak biyolojik ailesine teslimine ilişkin işlemi tesis etmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle Ankara 14. Aile Mahkemesinin 2019/174 sayılı esasına kayıtlı davanın açıldıği, anılan Mahkemenin 18.12.2019 tarih ve E:2019/1 74, K:2019/979 sayılı kararı ile davanın görev yönünden reddine karar verildiği, bunun üzerine anılan işlemin iptali istemiyle görülmekte olan iş bu davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Aktarılan Yasa ve Tüzük hükümlerinin incelenmesinden, evlat edinme başvurularının Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu İl Müdürlüklerine yapılacağı, il müdürlüklerinin evlât edinmede aracılık faaliyetlerini yürüttüğü, evlat edinmeye ilişkin nihai kararın, evlat edinenin oturma yeri; birlikte evlat edinmede eşlerden birinin oturma yeri hukuk mahkemesince verileceği anlaşıldığından; evlat edinme başvuru sürecine ilişkin il müdürlüğünce tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluğunun da Asliye Hukuk Mahkemeleri tarafindan denetlenmesi gerekmektedir.
Buna göre, gerek 4721 sayılı Medeni Kanun gerekse Küçüklerin Evlat Edinilmesinde Aracılık Faaliyetlerinin Yürütülmesine İlişkin Tüzük uyarınca nihai olarak Asliye Hukuk (Aile) Mahkemelerince karara 

bağlanacak bir konuda İdare Mahkemesince karar verilmesi, kargaşaya neden olacaktır.

Bu durumda; yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda, 7 yıl süreyle davacılar tarafından bakılıp gözetilen B.Ç.U.'nın geri alınarak biyolojik ailesine teslimine ilişkin işleme karşı, adli yargı düzeni içerisinde yer alan Asliye Hukuk (Aile)Mahkemesinde dava açılabileceği açık olup; uyuşmazlığın görüm ve çözümü adli yargıya ait olduğundan, anılan işleme karşı açılan davanın görev yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Nitekim İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesinin 15.12.2017 tarih ve E:2017/1976, K:2017/2388 sayılı kararı ile Danıştay Onuncu Dairesinin 26.02.2019 tarih ve E:2015/2983, K:2019/1526 sayılıkararları da aynı doğrultudadır.

Açıklanan nedenlerle,Mahkememizin görevsizliğine, Mahkememiz ile Ankara 14. Aile Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlığının giderilmesi ve görevli yargı yerinin belirlenmesi için 2247 sayılı Kanunun 19. maddesi uyarınca dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine, bu amaçla Ankara 14. Aile Mahkemesinin 2019/174 sayılı dava dosyasının aslının anılan Mahkemeden istenilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar dosya halkındaki incelemenin ertelenmesine..." karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü'nün, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 28.5.2020 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarinca yapilan incelemeye göre; Ídare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa'nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, adli ve idari yargı yerleri arasında görev uyuşmazlığının doğduğu; idari yargıdosyasının Mahkemece, adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK'in,davanın çözümünde idari yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTçi ile Danıştay SavcısıYakup BAL'ın davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamalarıda dinlendikten sonra GEREİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava, evlat edinme öncesi geçici bakım sözleşmesi ile evlat edinilmek üzere davacıların yanına yerleştirilen çocuk ile ilgili olarak Aile Mahkemesinde açılan davanın reddedilerek kesinleştiğinden bahisle,çocuğun Kuruma teslim edilmesi gerektiğine ilişkin 28.06.2017 tarihli davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 305. maddesinde, “Bir küçüğün evlât edinilmesi, evlât edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.

Evlât edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlât edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir”;
312.maddesinde, “ Küçük, gelecekte evlât edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlât edinenin veya evlât edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rizanın aranip aranmamasına karar verir.
Diğer hâllerde, bu konudaki karar evlât edinme işlemleri sırasında verilir.

Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünüyeterince yerine getirmemesi sebebiyle rizasinin aranmaması hâlinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.";
315.maddesinde, “ Evlât edinme karari, evlât edinenin oturma yeri;birlikte evlât edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir.Mahkeme kararıyla birlikte evlâtlık ilişkisi kurulmuş olur.(.….)”;
320.maddesinde, “ Küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.(2)

Y Aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir."(2){(2) 2/7/2018tarihli ve 700 sayılı KHK'nin 139 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fikrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” ve ikinci fikrasında yer alan “tüzükle" ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.} ” hükmü yer almıştır.
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu(Bu Kanunun adı “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu” iken, 3/6/2011 tarihli ve 633 sayılı KHK'nin 35 inci maddesiyle değiştirilmiştir.)'nun 1. maddesinde,“ Bu Kanunun amaci; korunmaya, bakıma veya yardıma ihtiyacı olan aile,çocuk, engelli, yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlere ve bu hizmetleri yürütmek üzere kurulan teşkilatın kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklar ile faaliyet ve gelirlerine ait esas ve usulleri düzenlemektir."ve 22. maddesinde, “ Korunmaya ihtiyacı olan çocukların reşit oluncaya kadar bu Kanun hükümlerine göre Kurumca kurulan sosyal hizmet 

kuruluşlarında bakılıp yetiştirilmeleri ve bir meslek sahibi edilmeleri hususundaki gerekli tedbir kararı 3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununa göre yetkili ve görevli mahkemece alınır. Bu karar için gerekli belgeler Kurumca düzenlenir ve ilgili mahkemeye gönderilir.(3)(4)
Haklarında derhal korunma tedbiri alınmasında zorunluluk görülen çocuklar mahkeme kararı alınıncaya kadar, bu Kanuna göre kurulmuşkuruluşlarda veya aile yanında mahalli mülki amirin onayı alınmak suretiyle bakım altına alınir."” denilmiştir.

Küçüklerin Evlat Edinilmesinde Aracılık Faaliyetlerinin Yürütülmesine İlişkin Tüzüğün 1. maddesinde; Tüzüğün, küçüklerin kendi ülkesi içerisinde e veya ülkelerarası evlât edinilmesinde aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla küçüklerin, evlât edinilmesinde, aracılık faaliyetinin yürütülmesine ilişkin hükümleri kapsadığı; Tanımlar başlıklı 2.maddesinde, “Geçici bakım sözleşmesi”nin, evlât edinilecek küçüğün, bakım ve eğitimi için evlât edinme başvurusu uygun görülen kişi veya eşlerin yanına yerleştirilmesi öncesinde bu kişilerle imzalanan sözleşmeyi; “İl Müdürlüğü’nün, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğünü;“Kurum"un, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünü ifade ettiği; 3. maddesinde; evlât edinmede aracılık faaliyetlerinin Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü tarafindan yürütüleceği, 5. maddesinde, evlât edinmek isteyenlerden yerleşim yeri Türkiye'de olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının, yerleşim yerlerindeki İl Müdürlüklerine yazılı olarak başvuruda bulunması gerektiği, 9. maddesinde; evlât edinme başvurusunun reddedilmesine, askıya alınmasına veya işlemden kaldırılmasına ilişkin işlemlerin İl Müdürlüğü tarafından başvuru sahiplerine yazılı olarak bildirileceği, bu işlemlere karşı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde İl Müdürlüğü nezdinde itiraz edilebileceği, itirazın komisyon tarafiından görüşülerek en geç bir ay içinde kesin olarak karara bağlanacağı ve kararın itiraz edene yazılı olarak bildirileceği, 11.maddesinde; geçici bakım sözleşmesinin imzalanmasından sonra, evlât edinilecek küçüğün, en az bir yıl süreyle bakım ve eğitimi için uygun görülen kişi veya eşlerin yanına yerleştirileceği; 13.maddesinde; izleme süresi sonunda düzenlenen sosyal inceleme raporuna dayalı olarak veya itiraz üzerine komisyon tarafindan karar verilerek evlât edinme talepleri uygun görülenlere, sonuç ve evlât edinme kararı alınması için mahkemeye başvurmaları gerektiği hususunun İl Müdürlüğünce yazılı olarak bildirileceği; izleme süresi sonunda düzenlenen sosyal inceleme raporuna göre evlât edinmeleri uygun görülmeyenlerin taleplerinin reddedileceği; ret kararına yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde İl Müdürlüğü nezdinde itiraz edilebileceği; itirazın komisyon tarafından görüşülerek en geç bir ay içinde kesin olarak karara 

bağlanacağı, komisyonca evlât edineceklerin uygun bulunmamalarıdurumunda küçüğün geri alınacağı; geçerli bir mazeret olmaksızın yazılıbildirim tarihinden itibaren iki ay içerisinde evlât edinme kararı almak üzere mahkemeye başvurulmaması halinde, İl Müdürlüğünce küçüğün geri alınmasına karar verileceği; geçici bakım sözleşmesi süresi içerisinde,ebeveynlik sorumluluğunun yerine getirilmediğinin sosyal inceleme raporuyla saptanması durumunda, sürenin dolması beklenmeksizin de küçüğün geri alınabileceği; 14. maddesinde; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 29 uncu maddesi hükmü gereğince evlât edinme kararının mahkeme tarafindan on gün içinde o yerin Nüfus Müdürlüğüne bildirileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Dava dosyasınin incelenmesinden; B.Ç.U. isimli çocuğun 21.10.2011 tarihinde doğduğu, annesinin yazılı talebine istinaden evlat edinilmek üzere Valilik Oluru ile Atatürk Çocuk Yuvasına yerleştirildiği,01.11.2011 tarihinde Evlat Edinme Öncesi Geçici Bakım Sözleşmesi ile Ankara'da, evlat edinme sirasında bulunan davacılar (Necibe-M.G. ailesi)yanına evlat edinilmek üzere yerleştirildiği, bu sözleşmede 10.11.2011Vali/Uygundur imzası bulunduğu; çocuk ile ilgili olarak Ankara 3.Aile Mahkemesinin 19.12.2011 tarihli ve E:2011/1588, K:2011/1814 sayılıkararı ile koruma kararı alındığı; çocuğun biyolojik annesi H.U.'nın 15.2.2012 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvurarak, çocuğun biyolojik babası ile evlendiklerini, çocuğun nüfusta babası tarafindan tanındiğıni,çocuğunu geri almak istediğini belirttiği; anneye cevap olarak verilen 16.03.2012 tarihli ve 6032-2398 yazı ile, adı geçen çocukla ilgili olarak hukuki sürecin başlaması gerekçe gösterilerek talebin reddedildiği; davalıidarece, çocuğun evlat edinilme işlemlerinde ana-baba rizasının aranmamasıile ilgili olarak da 20.2.2012 tarihinde dava açıldıği; davanın Ankara 3.Aile Mahkemesinin_26/12/2012 tarihli ve E:2012/226, K:2012/1901_ sayılıkararı ile reddedildiği; riza aranmaması kararı temyiz aşamasında iken,02.01.2013 tarihinde davacılar tarafindan Ankara 6. Aile Mahkemesinin E:2013/5 sayılı dosyası ile evlat edinme davası açıldığı; temyiz edilen (anababa rizası aranmaması ile ilgili) Ankara 3. Aile Mahkemesi kararının Yargitay 18. Hukuk Dairesince, 20/02/2014 tarih ve E:2014/52,K:2014/2872sayı ile onandıği, karar düzeltme isteminin de reddedilmesiyle kararın 27.10.2014 tarihinde kesinleştiği; Ankara 6. Aile Mahkemesinde görülen evlat edinme davasının da, (ana-baba rizasının aranmaması ile Ankara 3. Aile Mahkemesinin anılan kararından ve kararın kesinleştiğinden bahisle) 15.12.2014 tarih ve E:2013/5, K:2014/1638 sayı ile reddedildiği;bu kararın hem davacılar, hem de davalı İdarece temyiz edildiği; evlat edinme davası temyiz aşamasında iken, çocuğun biyolojik annesinin Görele Asliye Hukuk Mahkemesinde, çocuğun korunma kararının kaldırılarak kendilerine teslim edilmesine yönelik dava açtığı; verilen yetkisizlik,

görevsizlik kararları sonucunda, dosyanın gönderildiği Ankara 3. Çocuk Mahkemesince 2016/125 tedbir talep numarası ile kayda alındıği;mahkemenin talebi üzerine aileler hakkında düzenlenen sosyal inceleme raporlarinın mahkemeye sunulduğu; Mahkemece 19.10.2016 tarihinde;Ankara 6. Aile Mahkemesinde görülen evlat edinme davasının kesinleşmesi üzerine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle talebin bu aşamada reddine karar verildiği; Yargitay 18. Hukuk Dairesinin 11.04.2017 tarihli ve 2017/6334 E.-2017/5438 K. sayılı kararı ile evlat edinme davası ile ilgili karar düzeltme talebinin reddedilmesi üzerine, Ankara 3. Çocuk Mahkemesince davanın esastan görüldüğü ve 14.06.2017 tarihinde, B.Ç.U.hakkında uygulanan bakım tedbiri kararının kaldırılarak Annesi H.U. ve babası R.U.'ya teslimine karar verildiği; gelinen süreç sonunda, davalıİdarece, davacılardan(N.-M.G. ailesinden), 28.06.2017 tarihli ve 36569 yazıile, Ankara 6. Aile Mahkemesinde açtıkları davanın reddedildiği ve kesinleştiğinden bahisle, çocuğun Müdürlüklerine teslim etmelerinin istenildiği; bu kararın tebliği üzerine, davacılar vekili tarafından_28.06.2017tarihli işlemin iptali istemiyle adli ve idari yargı yerlerinde dava açıldığıanlaşılmıştır.

Bu durumda, “Evlat edinme"ye ilişkin düzenlemeler Medeni Kanun'da yer almış ise de; bu davanın konusunun, doğrudan evlat edinmeye ilişkin bulunmadıği, esasen evlat edinme hususlarına ilişkin sürecin adli yargı yerlerinde açılan davalar ile sonuçlandığı; bu davada ise, çocuğun Valilik Oluru ile önce Çocuk Yuvasına yerleştirildiği, sonrasında da Evlat Edinme Öncesi Geçici Bakım Sözleşmesi ile davacıların yanına evlat edinilmek üzere yerleştirildiği, bu sözleşmede de Valiliğin Uygundur imzasının bulunduğu; daha sonra, çocuğun evlat edinilme işlemlerinde anababa rizasının aranmaması ve davacılar tarafindan açılan evlat edinme davalarının sonuçlanıp kesinleşmesinden sonra;_ çocuk ile ilgili olarak Aile Mahkemesinde açılan davanın reddedilerek kesinleştiğinden bahisle,çocuğun Kuruma teslim edilmesi gerektiğine ilişkin 28.06.2017 tarihli davalı idare işleminin tesis edildiği; evlat edinme öncesine ilişkin Valilik Olurlu/uygun görüşlü işlemlerinin idari nitelikte olduğu; yargı süreci sonucunda çocuğun teslim edilmesi gerektiğine ilişkin işlemin de aynışekilde idari nitelik taşıdığı; idari işleme karşı açılan davanın da, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-a maddesindeki “İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları” kapsamında, idari yargı yerinde görüleceği sonucuna varilmiştir.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat 

yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafindan açılan iptal davaları, b)Ídari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davalari, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sayılmıştır. İdari davalardan olan iptal ve tam yargı davalarında davalı daima idaredir. Bir başka deyişle, idari yargı yerinde açılan bir iptal ya da tam yargı davasına bakılabilmesi için, diğer dava koşullarının yanı sıra, davanın idare aleyhine açılmış olması gerekmekte; idari yargı yerinde gerçek kişiler aleyhine dava açılabilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Dolayısıyla görev uyuşmazlığına konu davanın, H.U. ile R.U.'ya ilişkin kismının; ortada idarece kamu gücüne dayalı olarak ve idari usul ve esaslara göre re'sen ve tek yanlı biçimde tesis edilmiş bir işlem veya eyleminden dolayı hak ve menfaati ihlâl edilenler tarafindan idare aleyhine açılmış 2577 sayılı Yasa'nın 2. maddesinde belirtilen davalardan olmadıği;davanın bu kısmının gerçek kişi aleyhine açılan dava olduğu hususu da gözetildiğinde; idari yargının görevine giren bir yanının bulunduğundan söz etmek olanaksızdır 

Belirtilen nedenlerle, davanın Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı(Ankara İl Müdürlüğü)'ne ilişkin kısmının görüm ve çözümünde idari yargı yerleri görevli olduğundan, Ankara 23.İdare Mahkemesinin 11.3.2020 gün ve E:2020/492 sayılı başvurusunun, (davalılardan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı (Ankara İl Müdürlüğü) na ilişkin kısmının)reddi gerekmiştir.

SONUÇ : Davanın çözümünde İDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 23.İdare Mahkemesinin 11.3.2020 gün ve E:2020/492 sayılı BAŞVURUSUNUN, (DAVALILARDAN AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI (ANKARA İL MÜDÜRLÜĞÜ)NA İLİŞKİN KISMININ) REDDİNE, 28.5.2020 gününde Üye Aydemir TUNÇ’un KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.

KARŞI OY 
Dava, evlât edinme öncesi geçici bakım sözleşmesi ile evlât edinilmek üzere davacıların yanına yerleştirilen çocuk ile ilgili olarak Aile Mahkemesinde açılan davanın reddedilerek kesinleştiğinden bahisle,çocuğun Kuruma teslim edilmesi gerektiğine ilişkin 28.06.2017 tarihli davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.


4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 305. maddesinde, “Bir küçüğün evlât edinilmesi, evlât edinen tarafından bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması koşuluna bağlıdır.

Evlât edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlât edinenin diğer çocuklarının yararlarının hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi de gerekir”;
312. maddesinde, “Küçük, gelecekte evlât edinilmek amacıyla bir kuruma yerleştirilir ve ana ve babadan birinin rızası eksik olursa, evlât edinmede aracılık yapan kurumun istemi üzerine ve kural olarak küçüğün yerleştirilmesinden önce, onun oturduğu yer mahkemesi bu rızanın aranip aranmamasina karar verir.

Diğer hâllerde, bu konudaki karar evlât edinme işlemleri sırasında verilir.

Ana ve babadan birinin küçüğe karşı özen yükümlülüğünüyeterince yerine getirmemesi sebebiyle rizasının aranmaması hâlinde, bu konudaki karar kendisine yazılı olarak bildirilir.";
315. maddesinde, “Evlât edinme karari, evlât edinenin oturma yeri;birlikte evlât edinmede eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir.Mahkeme kararıyla birlikte evlâtlık ilişkisi kurulmuş olur.(.….)”;
320. maddesinde, “Küçüklerin evlât edinilmesine ilişkin aracılık faaliyetleri, ancak Cumhurbaşkanınca yetki verilen kurum ve kuruluşlarca yapılır.

Aracilık kfaaliyetlerinin yürütülmesineilişkin hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir." {(2) 02/07/2018tarihli ve 700 sayılı KHK'nin 139 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fikrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca" ve ikinci fikrasında yer alan “Tüzükle” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle” şeklinde değiştirilmiştir.} “ hükmü yer almıştır.
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu (Bu Kanunun adı “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu” iken, 03/06/2011 tarihli ve 633 sayılı KHK'nin 35 inci maddesiyle değiştirilmiştir.)'nun 1. maddesinde,“Bu Kanunun amaci; korunmaya, bakıma veya yardıma ihtiyacı olan aile,çocuk, engelli, yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlere ve bu hizmetleri yürütmek üzere kurulan teşkilatın kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları ile faaliyet ve gelirlerine ait esas usulleri düzeni emektedir."ve 22. maddesinde, “Korunmaya ihtiyacı olan çocukların reşit oluncaya kadar bu Kanun hükümlerine göre Kurumca kurulan sosyal hizmet kuruluşlarında bakılıp yetiştirilmeleri ve bir meslek sahibi edilmeleri hususundaki gerekli tedbir kararı 03/07/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununa göre yetkili ve görevli mahkemece alınır. Bu karar için gerekli belgeler Kurumca düzenlenir ve ilgili mahkemeye gönderilir.

Haklarında derhal korunma tedbiri alınmasında zorunluluk görülen çocuklar mahkeme kararı alınıncaya kadar, bu Kanuna göre kurulmuşkuruluşlarda veya aile yanında mahalli mülki amirin onayı alınmak suretiyle bakim altına alınır.” denilmiştir.

Küçüklerin Evlat Edinilmesinde Aracılık Faaliyetlerinin Yürütülmesine İlişkin Tüzüğün 1. maddesinde; Tüzüğün, küçüklerin kendi ülkesi içerisinde e veya ülkelerarası evlât edinilmesinde aracılık faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla küçüklerin, evlât edinilmesinde, aracılık faaliyetinin yürütülmesine ilişkin hükümleri kapsadığı; Tanımlar başlıklı 2. maddesinde, “Geçici bakım sözleşmesi”nin, evlât edinilerek küçüğün, bakım ve eğitimi için evlât edinme başvurusu uygun görülen kişi veya eşlerin yanma yerleştirilmesi öncesinde bu kişilerle imzalanan sözleşmeyi; “İl Müdürlüğü’nün, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğünü;“Kurum"un, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünü ifade ettiği; 3. maddesinde; evlât edinmede aracılık faaliyetlerinin Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü tarafindan yürütüleceği, 5. maddesinde, evlât edinmek isteyenlerden yerleşim yeri Türkiye'de olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının, yerleşim yerlerindeki İl Müdürlüklerine yazılı olarak başvuruda bulunması gerektiği, 9. maddesinde; evlât edinme başvurusunun reddedilmesine, askıya alınmasına veya işlemden kaldırılmasına ilişkin işlemlerin İl Müdürlüğü tarafından başvuru sahiplerine yazılı olarak bildirileceği, bu işlemlere karşı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde İl Müdürlüğü nezdinde itiraz edilebileceği, itirazın komisyon tarafindan görüşülerek en geç bir ay içinde kesin olarak karara bağlanacağı ve kararın itiraz edene yazılı olarak bildirileceği, 11. maddesinde; geçici bakım sözleşmesinin imzalanmasından sonra, evlât edinilerek küçüğün, en az bir yıl süreyle bakım ve eğitimi için uygun görülen kişi veya eşlerin yanma yerleştirileceği; 13. maddesinde; izleme süresi sonunda düzenlenen sosyal inceleme raporuna dayalı olarak veya itiraz üzerine komisyon tarafindan karar verilerek evlât edinme talepleri uygun görülenlere, sonuç ve evlât edinme kararı alınması için mahkemeye başvurmaları gerektiği hususunun İl Müdürlüğünce yazılı olarak bildirileceği; izleme süresi sonunda düzenlenen sosyal inceleme raporuna göre evlât edinmeleri uygun görülmeyenlerin taleplerinin reddedileceği; ret kararma yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde İl Müdürlüğü nezdinde itiraz edilebileceği; itirazın komisyon tarafindan görüşülerek en geç bir ay içinde kesin olarak karara bağlanacağı, komisyonca evlât edineceklerin uygun bulunmamalarıdurumunda küçüğün geri alınacağı; geçerli bir mazeret olmaksızın yazılıbildirim tarihinden itibaren iki ay içerisinde evlât edinme kararı almak üzere mahkemeye başvurulmaması halinde, İl Müdürlüğünce küçüğün geri 

alınmasına karar verileceği; geçici bakım sözleşmesi süresi içerisinde,ebeveynlik sorumluluğunun yerine getirilmediğinin sosyal inceleme raporuyla saptanması durumunda, sürenin dolması beklenmeksizin de küçüğün geri alınabileceği; 14. maddesinde; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 29 uncu maddesi hükmü gereğince evlât edinme kararının mahkeme tarafından on gün içinde o yerin Nüfus Müdürlüğüne bildirileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; B.Ç.U. isimli çocuğun 21.10.2011 tarihinde doğduğu, annesinin yazılı talebine istinaden evlat edinilmek üzere Valilik Oluru ile Atatürk Çocuk Yuvasına yerleştirildiği,01.11.2011 tarihinde Evlat Edinme Öncesi Geçici Bakım Sözleşmesi ile Ankara'da evlat edinme sırasında bulunan davacılar (Necibe-M.G. ailesi)yanma evlat edinilmek üzere yerleştirildiği, bu sözleşmede 10.11.2011Vali/Uygundur imzası bulunduğu; çocuk ile ilgili olarak Ankara 3. Aile Mahkemesinin 19.12.2011 tarihli ve E:2011/1588, K:2011/1814 sayıli kararı ile koruma kararı alındığı; çocuğun biyolojik annesi H.U.'nm 15.02.2012 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvurarak, çocuğun biyolojik babası ile evlendiklerini, çocuğun nüfusta babası tarafından tanındığınıçocuğunu geri almak istediğini belirttiği; anneye cevap olarak verilen 16.03.2012 tarihli ve 6032-2398 sayılı yazı ile, adı geçen çocukla ilgili olarak hukuki sürecin başlaması gerekçe gösterilerek talebin reddedildiği;davalı idarece, çocuğun evlât edinilme işlemlerinde ana-baba rızasının aranmaması ile ilgili olarak da 20.02.2012 tarihinde dava açıldıği; davanın Ankara 3. Aile Mahkemesinin 26/12/2012 tarihli ve E:2012/226,K:2012/1901 sayılı kararı ile reddedildiği; riza aranmaması kararı temyiz aşamasında iken, 02.01.2013 tarihinde davacılar tarafindan Ankara 6. Aile Mahkemesinin E:2013/5 sayılı dosyası ile evlat edinme davası açıldıği;temyiz edilen (ana-baba rızası aranmaması ile ilgili) Ankara 3. Aile Mahkemesi kararinın Yargitay 18. Hukuk Dairesince, 20/02/2014 tarih ve E:2014/52, K:2014/2872 sayı ile onandiği, karar düzeltme isteminin de reddedilmesiyle kararın 27.10.2014 tarihinde kesinleştiği; Ankara 6. Aile Mahkemesinde görülen evlat edinme davasının da, (ana-baba rizasının aranmaması ile Ankara 3. Aile Mahkemesinin anılan kararından ve kararın kesinleştiğinden bahisle) 15.12.2014 tarih ve E:2013/5, K:2014/1638 sayıile reddedildiği; bu kararın hem davacıların, hem de davalı İdarece temyiz edildiği; evlat edinme davası temyiz aşamasında iken, çocuğun biyolojik annesinin Görele Asliye Hukuk Mahkemesinde, çocuğun korunma kararının kaldırılarak kendilerine teslim edilmesine yönelik dava açtığı; verilen yetkisizlik, görevsizlik kararları sonucunda, dosyanın gönderildiği Ankara 3. Çocuk Mahkemesince 2016/125 tedbir talep numarası ile kayda alındıği;mahkemenin talebi üzerine aileler hakkında düzenlenen sosyal inceleme raporlarının mahkemeye sunulduğu; Mahkemece 19.10.2016 tarihinde;

Ankara 6. Aile Mahkemesinde görülen evlat edinme davasının kesinleşmesi üzerine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle talebin bu aşamada reddine karar verildiği; Yargitay 18. Hukuk Dairesinin 11.04.2017 tarihli ve E:2017/6334, K:2017/5438 sayılı kararı ile evlat edinme davası ile ilgili karar düzeltme talebinin reddedilmesi üzerine, Ankara 3. Çocuk Mahkemesince davanın esastan görüldüğü ve 14.06.2017 tarihinde, B.Ç.U.hakkında uygulanan bakım tedbiri kararının kaldırılarak Annesi H.U. ve babası R.U.'ya teslimine karar verildiği; gelinen süreç sonunda, davalıİdarece, davacılardan (Necibe- M.G. ailesinden), 28.06.2017 tarihli ve 36569 sayılı yazı ile, Ankara 6. Aile Mahkemesinde açtıkları davanın reddedildiği ve kesinleştiğinden bahisle, çocuğun Müdürlüklerine teslim etmelerinin istenildiği; bu kararın tebliği üzerine, davacılar vekili tarafından 28.06.2017 tarihli işlemin iptali istemiyle adli ve idari yargı yerlerinde dava açıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan düzenlemelere göre gerek 4721 sayılı Medeni Kanun gerekse Küçüklerin Evlat Edinilmesinde Aracılık Faaliyetlerinin Yürütülmesine ilişkin Tüzük uyarınca bu işlemlerin nihai olarak hukuk mahkemesince karara bağlanması gerektiği açıktır.
Öte yandan davanın konusunun hernekadar çocuğun kuruma teslim edilmesine ilişkin tarihli idari işlemin iptali olmakla birlikte, sözkonusu işlemin niteliğinin evlat edinme öncesi geçici bakım sözleşmesi ile evlat edinilmek üzere davacıların yanma yerleştirilen çocuk ile ilgili olarak Aile Mahkemesinde açılan davanın reddedilerek kesinleştiğinden bahisle,çocuğun kuruma teslim edilmesi gerektiğine ilişkin işlem olduğu,dolayısıyla idarenin kesinleşmiş bir kararın uygulanmasına yönelik Anayasal bir zorunluluğu yerine getirmek amaciyla hareket ederek yargıkararını uygulamaya çalıştığı, takdir yetkisi ile değil, bağlı yetki içinde işlem tesis ettiği tartışmasizdır.
Hukuk Devletinde, yargı kararlarını uygulamak idare açısından Anayasal bir zorunluluktur. İdarenin kesin hüküm niteliği kazanmış yargıkararını uygulamak amacıyla yapmış olduğu işlemlerin bağlamından koparılarak yeniden iptal davasına konu edilmesi, yargı kararlarının uygulanmasını bertaraf edebileceği gibi öngörülemez bir hukuki kaosa yol açacağı çekişmesizdir.
Bu durumda Evlat edinme öncesi geçici bakım sözleşmesi ile evlat edinilmek üzere davacıların yanına yerleştirilen çocuk ile ilgili olarak Aile Mahkemesinde açılan davanın reddedilerek kesinleştiğinden bahisle,çocuğun kuruma teslim edilmesi gerektiğine ilişkin 28.06.2017 tarihli işlemin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümü adli yargıya ait olduğu görüşü ile çoğunluk kararma katılmıyorum.

ÜYE Aydemir TUNÇ