Yargıtay 2, 3, 4, 7, 11 ve 12. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2022-07-27

27 Temmuz 2022 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31905
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 2. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO:KARAR NO:2022/27082022/4922TÜRK MİLLETİ ADINA 
YARGI TAY İ LAMI 
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: Marmaraereğlisi Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi 
TARİHİ: 21.05.20219
NUMARASI : 2017/218-2019/186
DAVACI : Ercan Musleddin 
DAVALILAR : Ayşegül Sülün ve Ark.

DAHİLİ DAVALI : Sevinci Musleddin 
İHBAR OLUNANLAR : 1-Marmaraereğlisi Cumhuriyet Başsavcılığı
2-Marmaraereğlisi Hazine Müdürlüğü
DAVA TÜRÜ: Babalığın Tespiti 

Taraflar arasindaki davanın yapilan muhakcmcsi sonunda mahalli mahkcmcce verilen,yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hükmün kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 16.03.3022 tarihli yazısı ile istenilmckle, evrak okunup gercği görüşülüp düşünüldü:
Davacı dava dilekçesinde, Romanya vatandaşı olduğunu beyan ederek davalıların murisi Enis Sülün'ün babası olduğunun tespiti ilc kcndisinin, Enis Sülün'ün nüfus kaydına çocuğu olarak tcscil edilmesini talep etmiş, mahkemece yapılan yargılama sonunda davacinın davasının kabulü ile davacının biyolojik babasının Enis Sülün olduğunun TMK 301 ve devamı maddeleri gereğince hükmen tespitine, bu şckildc bağ kurulmak sureti ile nüfusa tesciline karar vcrilmiş; hüküm,taraflarca kanun yollarına başvurulmaması üzerine 11.07.2019 tarihinde kesinleştirilmiştir. Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 16.03.2022 tarihli yazısı ile, kanun yararına temyiz talebinde bulunulmuş; dosya, Dairemize gönderilmiştir.

Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin "Babalığa hüküm ile soybağının kurulması" başlıklı 103 üncü maddesinin dördüncü fikrasında, babanın Türk vatandaşı,annenin yabancı uyruklu olmasi, çocuğun nüfusa kayıtlı olmayıp on sekiz yaşından büyük olmasıhalinde yapılacak işlemin, babalığa hüküm kararının İçişlcri Bakanlığı'na gönderilerek vatandaşlık durumunun tespitinin istencccği ve Bakanlığın kararı doğrultusunda işlem yapılacağı, bakanlıkça tescil kararı verilmiş ise Türk olan baba hanesine doğumdan tescil edileceği hükme bağlanmıştır.
Somut olayda, yukarıda belirtilen düzenleme işığında babalık hükmüne dair mahkeme kararı,davacı tarafça nüfus müdürlüğüne iletildiği takdirde nüfus müdürlüğünün, davacının vatandaşlık durumunun tespiti için mahkeme kararını İçişleri Bakanlığı'na göndermesi ve Bakanlığın kararıdoğrultusunda işlem yapması gercktiği, davacının babalık hükmünün nüfus kütüğünc geçirilmcsinc ilişkin talebinin nüfus idaresine verilmiş idari bir görev olduğu gözetilerek dava dilekçesindeki tescil talebi yönünden hukuki yararı olmaması sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerckirken, yazılışekilde karar verilmcsi usul ve kanuna aykırı bulunmuş kanun yararına bozmayi gercktirmiştir.
SONUÇ: Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363/1. maddcsine dayalı kanun yararına tcmyiz isteğinin yukarıda açıklanan scbcple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA oy birliğiyle karar verildi.26.05.2022 (Prș.)


Yargitay 2. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO:KARAR NO:2022/45452022/5330
TÜRK MİLLETİ ADINA Y A RGI T AY Í LAM I 
İNCELENEN KARARIN:MAHKEMESI : Cide Sulh Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 25.12.2020NUMARASI : 2020/113-2020/495VASİ: Şükran Yemsel KISITLI : Hatice Ay DAVA TÜRÜ: Vesayet 
Taraflar arasindaki davanin yapilan muhakcmcsi sonunda mahalli mahkcmccc verilen, hükmün kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 12.05.2022 tarihli yazısı ilc istcnilmekle, cvrak okunup gercği görüşülüp düşünüldü:
Davacı dava dilekçesi ile annesi Hatice Ayin unutkanlık hastalığı olduğunu,gözlerinin görmediğini, kendisine bakacak durumda olmadığıni, kendi işlerini yürütmekten aciz olduğunu belirterek annesinin vesayet altina alınarak kendisinin vasi olarak atanmasınıtalep ctmiş, mahkemece yapilan yargılama sonunda davanın kabulü ile Hatice Ayin TMK 405. maddesi uyarınca kısitlanmasına, davacı Şükran Ayin vasi olarak atanmasına karar verilmiştir. Karar istinaf edilmemesi üzerine 05.02.2021 tarihinde kesinleştirilmiş, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 12.05.2022 tarihli yazısı ile, karar ile ilgili kanun yararina temyiz talebinde bulunulmuş, dosya Dairemize gönderilmiştir.
Türk Medeni Kanununun 405'inci maddesinde "Akıl hastalığı veya akıl zayıflığısebebiyle işlerini göremeyen veya korunması ve bakimı için kendisine sürekli yardım gercken ya da başkalarının güvenliğini tchlikcye sokan her ergin kisıtlanır." hükmü, ayni Kanunun 409uncu maddesinin ikinci fikrasında ise; "Akıl hastalığı veya akıl zayıflıği sebebiyle kisıtlamaya ancak resmî sağlık kurulu raporu üzerine karar verilir. Hâkim, karar vermeden önce, kurul raporunu göz önünde tutarak kısıtlanması istenen kişiyi dinleyebilir."hükmü yer almaktadir.

Somut olayda dosyanın yapilan incelemesinden, kisitlı adayı Hatice Ay'in 01.10.2020 tarihli Kastamonu Eğitim ve Araştirma Hastanesinin tek hekim tarafindan verilen raporu dikkate alınarak davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. TMK'nun 409. maddesi uyarinca, mahkemece resmi sağlik kurulu raporu aldirilip sonucu uyarinca karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile tek hekim tarafindan düzenlenmiş rapora göre davanın kabul cdilmesi usul ve kanuna aykirı olup bozmayi gerektirmiştir.
SONUÇ: Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363/1. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin açiklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA, oy birliğiyle karar verildi.06.06.2022 (Pzt.)


Yargıtay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/3046KARAR NO : 2022/5417
TÜRK MİLLETİADINA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: ANKARA 9. TÜKETİCİ MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/02/2021
NUMARASI : 2018/414-2021/119
DAVACI : VANBİLİM EĞİTİM SAĞLIK TURİZM TEMİZLİK İNŞ. SAN. VE TİC.A.Ş. ÖZEL ZEHRA OKULLARI VEK. AV. İBRAHİM TOPCU DAVALI : SERKAN YETER VEK.AV. KÜRŞAT CANATAN 
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılamasıneticesinde davanın reddine dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAYKARARI 
Davaci, davalı ile arasında 06.03.2018 tarihinde öğrenci kayit sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede eğitim ve öğretim ücreti olarak 12.000,00 TL belirlendiğini, davalıtarafça 30.05.2018 tarihli ihtarname ile kaydın iptalinin talep cdildiğini, davalı tarafa gönderilen 07.06.2018 tarihli ihtarname ile; imzalanan sözleşmenin MEB Resmi Tip Kayit Sözleşmesi olduğunun ve sözleşmenin 8. maddesi gereğince eğitim kayıt ücretinin % 10’una tekabül eden 1.200,00 TL'nin 7 gün içinde ödenmesi gerektiğinin belirtildiğini, davalı tarafin ödeme yapmayarak temerrüde düşmesi üzerine Ankara 17. icra Dairesinin 2018/10106 Esas sayılı dosya üzerinden icra takibi başlattıklarını, davalı tarafın takibe itirazı üzerine takibin durduğunu, davalı ile arasında imzalanan sözleşmenin “Genel Hususlar" başlıklı 8.maddesinde MEB Özel Öğretim Kurumlan Yönetmeliğinin 56. maddesine atif yapılarak eğitim ve öğretim yılı başlamadan kurumdan aynlanlara, ödenecek yıllık ücretin % 10'u dışındaki kısmının iade edileceğinin açıkça yazıldığını, davalı tarafın itirazında haksız olduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, dava değerinin % 20'sinden aşağıolmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı, 06.03.2018 tarihinde ön kayıt sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeyi haklısebeplerle 30.05.2018 tarihli ihtarname ile de ön kayıt sözleşmesini iptal cttiğini,kurumun, ön kayıt iptalinin yerine yeni kayıt almak için süresi bulunduğunu, davacının silinen kayıt nedeni ile öğrencinin yerinin boş kaldığı, yerine öğrenci alınmadığı gibi bir iddiası bulunmadığınısavunarak davanin rcddini dilemiştir.

Mahkemece, davalının velisi olduğu Öykü Yeter'in 2018-2019 öğretim yılı için 06/03/2018 tarihinde ön kayit yaptırdıği, 30/05/2018 tarihli ihtarname ile ön kayıt işlemini iptal ettirdiği, yapılan kaydın kesin kayit değil ön kayıt olması ayrıca davalının 2018-2019öğretim yılı başlamadan 4-5 ay önceden ön kayıt işlemini iptal ettirdiği, davacının iptal 

nedeniyle yeni öğrenci alması için yctcrli sürcye sahip olduğu, davacı tarafin silinen kayit nedeniyle öğrencinin yerinin boş kaldığı, yerine öğrenci alınmadığı gibi bir iddiasının da bulunmadığı, bu durumda davacı eğitim kurumunun davalıdan eğitim ücrcti adı altında herhangi bir bedel talep etme hakkı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Adalet Bakanliğınin 29/03/2022 tarihli yazisında, dava konusu sözleşme tarihinde yürürlükte olan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 56 ncımaddesinin üçüncü fikrasının (a) bendinde okuldan ayrilan öğrencilerin ücretlerinin hangi miktarda iade edileceğinin belirlendiği, yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerinin bağlayıcı nitelikte olduğu dikkate alınarak, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının hatalı olduğu ileri sürülerek; kararın, 6100sayılı HMK'nin 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Eldeki dava, 2018/2019 öğrctim yıli için davacı okula 12.000,00 TL ücrct karşılığında 06.03.2018 tarihli öğrenci kayıt sözlcşmesi imzalayan davalının 30.05.2018 tarihli ihtarnamc ile kaydın iptalini talep ettiği belirtilerek, davalı ile yapılan sözleşme gercğince okul ücretinin %10'u olan 1.200,00 TL'nin tahsiline ilişkin başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

20.03.2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin " Ücretlerin iadesi" başlıklı 56 nci maddesinin üçüncü fikrasının (a) bendinde; " (Değişik:RG-21/7/2012-28360) Öğrenim ücretini yıllık olarak belirleyen okul öncesi eğitim kurumu, ilkokul, ortaokul, özel eğitim okulu, ortaöğretim okullarında (Mülga ibare:RG-20/6/2017- 30102) (.….) öğretim yıli başlamadan (Ek ibare:RG-19/2/2020-31044) sınavla öğrenci alan resmî okullarin 9 uncu sınıflarına kayıt yaptırdığını belgelendirenler hariç, okuldan ayrılanlara yıllık ücrctin yüzde onu dışındaki kısmı iade edilir. Öğretim yılı başladıktan sonra ayrılanlara yıllık ücrctin yüzde onu ile öğrenim gördüğü günlere göre hesaplanan miktarın dışındaki kısmı iadc cdilir."hükmü düzenlenmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 06.03.2018 tarihli öğrenci kayıt sözleşmesinin genel hususlar başlıklı 8 inci maddesinde ise; "MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 56ncı maddesi hükümlerince, eğitim ve öğretim yılı başlamadan kurumumuzdan ayrılanlara,öğrencinin ödeyeceği yıllık ücretin %10 dışındaki kısmı, eğitim ve öğretim yılı başladıktan sonra kurumumuzdan ayrılanlara ise öğrencinin ödeyeceği yıllık ücretin %10'u ile öğretim gördüğü günlere göre hesaplanan miktarın dışındaki kısım öğrenci veli/vasisine iade edilir"düzenlemesi bulunmaktadir.

Dava dosyasının incelenmesinde; taraflar arasında davalının velisi olduğu öğrencinin 2018/2019 eğitim dönemi için 06.03.2018 tarihinde davacı okulun ilkokul kismında kaydına ilişkin sözlcşmc yapıldiği, cğitim bedclinin yıllık ycmck ücrcti hariç toplam 12.0o0,00 TL olduğu, belirlenen ücrctin 08.06.2018 taksit başlangiç tarihi bclirlencrck 10 cşit taksit şeklinde ödenmesinin kararlaştırıldığı, davalının ödeme yapmadığı, öğrctim yılı başlamadan 30.05.2018 tarihli ihtarname ile davali tarafindan kaydın iptal edildiği anlaşılmaktadır.
O halde mahkemece, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 56 ncı maddesinin üçüncü fikrasının (a) bendi uyarınca davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıolduğundan Adalet Bakanlığı'nın bu yöne ilişen kanun yararına bozma talebinin kabulügerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma talcbinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzerc KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 02/06/2022tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/3636KARAR NO : 2022/5421
TÜRK MİLLETİADINA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: ZİLE ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİTARİHİ: 27/05/2021
NUMARASI : 2020/432-2021/198DAVACI : T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
VEK. AV. MEHMET AKİF GÖKAY DAVALI : SEVGİ KIZILKAYA VEK. AV. ESMA KARADUMAN 
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapilan yargılamasıneticesinde davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAYKARARI 
Davacı, davalının dava dışı Hayri Koç'un yasal mirasçısı olduğunu, Hayri Koç'un bankaya 03/06/2016 tarihli bireysel kredi sözleşmesi nedeniyle borçlu olduğunu, borcunu ödememesi üzerine aleyhinde Zile İcra Müdürlüğünün 2019/1048 esas sayılı dosyası ile gencl haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, ancak Hayri Koç'un 15/03/2019 tarihinde vefat cttiğini öğrendiklerini, dilekçe ekinde sundukları mirasçılık belgesinc göre Hayri Koç'un yasal mirasçıları olarak geriye Türkan Ballı, Recep Koç ve Sevgi Kızılkaya'nın kaldığını, takibin devamı için mirasçılara ödeme emrinin gönderildiğini, ancak mirasçılardan davalı Sevgi Kızılkaya'nın icra takibine itiraz ettiğini, itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek Zile İcra Müdürlüğünün 2019/1048 esas sayılı dosyasındaki itirazının iptaline, davalıaleyhinde %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı süresinde olmayan cevap dilekçesi ile; öncelikle yetki, görev ve zorunlu arabuluculuk itirazında bulunarak esas yönünden de davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, arabuluculuk faaliyetinin dava şartlarından olduğu, arabulucuk faaliyeti tamamlanmadan davacı tarafın huzurdaki davayı açtığı gerekçesiyle davanın dava şartıyokluğu sebebiyle usulden reddine, karar verilmiştir.

Adalct Bakanlığının 22/03/2022 tarihli yazisında; ".…….mahkemece tarifcnin 7 nci maddesinin ikinci fikrasının, 13 üncü maddenin uygulanmasında saklı tutulduğu, anılan hükmün saklı tutulmamış olması halinde dahi davalı yan lehine vekalet ücretinin tarifenin 13üncü maddesinin ikinci fikrasına göre reddedilen miktar olan 2.069,99 TL'yi geçemeyeceği de dikkate alınarak, 7 nci maddenin ikinci fikra hükmü gereğince 2.069,99 TL'si dava şartıyokluğu nedeniyle reddedilen davada tarifenin üçüncü kısmına göre %15'ine tekabül eden 

310,50 TL vekalet ücrctine hükmedilmesi gerekirken davali lehine 4.080,00 TL maktu vekalet ücretine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu" ileri sürülerek; kararın,6100 sayılı HMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulmasıtalep edilmiştir.

Dava, tüketici kredisi ve kredi kartı borcunun tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi nedeniyle davalı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin miktarinın ne olacağı noktasinda toplanmaktadır.

Karar tarihinde yürürlükte olan 2021 tarihli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13.maddesinde; "(1)Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise, avukatlık ücreti, davanın görüldüğümahkcme için Tarifenin ikinci kismında bclirtilen maktu ücretlcrin altında kalmamak kaydıyla (7 inci maddenin ikinci fikrasi, 9 uncu maddenin birinci fikrasının son cümlesi ile 10 uncu maddcnin son fikrası hükümleri saklı kalmak kaydiyla) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddcdilen miktarı geçemcz"düzenlemesine ver verilmistir 

AAÜT'nin 7 inci maddesinin 2 inci fikrasinda; "Davanin dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunur." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dava dosyası incelendiğinde; 2.069,99-TL'lik icra takibine itirazın iptali davasının 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 73/A maddesinde belirtilen ön koşulun yerine getirilmemesi nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olduğu,davalı lehine Tarifenin 7/2. maddesi gereği tarifenin üçüncü kismında yazılı olduğu üzere alacağın % 15'ine tekabül eden 310,50 TL vekâlet ücretine hükmedilmesi gerckirken, yazılışekilde Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde Asliye Hukuk Mahkemeleri için yazılı4.080,00 TL vekâlet ücretine hükmedildiği anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, davalı lehine karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2. maddesine göre hesaplanan 310,50-TL vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olduğundan Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 06.06.2022tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargıtay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/3043KARAR NO : 2022/5665
TÜRK MİLLETİADINA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: ZONGULDAK 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
(TÜKETİCİ MAHKEMESİ SIFATIYLA)

TARİHİ: 21/04/2021

NUMARASI : 2021/6-2021/108

DAVACI : FARK EĞİTİM ÖĞRETİM HİZMETLERİ TİCARET LİMİTED 
ŞİRKETİ VEK. AV. İBRAHİM İLKBAHAR 
DAVALI :BAKİ TAŞKIRAN VEK. AV. HASRET UZUN YÖRÜK 

Taraflar arasındaki hakem heyeti kararının iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması neticesinde davanın reddine dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAY KARARI 
Davaci, davalı ile arasında 24/09/2019 tarihinde velisi olduğu Efe Kaan Taşkıran adına franchise sözleşmesi imzalandığıni, bu sözleşme kapsamında 14.000,00 TL cğitim,900,00 TL kitap ve 100,00 TL takviye olmak üzere toplamda 15.000,00 TL karşılığında anlaşıldığını, sözleşme kapsamında davalının talebi doğrultusunda tüketici ile toplamda 10taksit üzerinden anlaşma yapıldığıni, davalının 01/06/2020 tarihinde 1.200,00 TL ve 30/06/2020 tarihinde 2.400,00 TL'lik iki taksitini ödemediğini, bu iki taksit toplamı olan 3.600,00 TL'nin pandemi döneminde velisi olduğu Efe Kaan Taşkıran'ın okula gidemediği gerekçesiyle iptali için tüketici hakem heyetine başvurduğunu,Zonguldak Tüketici Hakem Heyetinin Türk Borçlar Kanununun 136. madde hükmüne dayanarak borcun sona erdiği gerekçesiyle tüketicinin başvurusunu kabul ettiğini,davalının sözleşmeden dönerek son iki taksidi istemesinin Türk Medeni Kanunun 3. madde gereğince iyiniyet kuralına aykırılık teşkil edeceğini belirterek Zonguldak il Tüketici Hakem Heyetinin 22948929.67.0111/0014783 sayi 011120200003863 numaralı tüketici hakem heyeti kararının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davali, Covid-19 salgınının hukuken mücbir-sebep olarak kabul edilmesi ve imkânsız halc gelen ifanın karşılığı olan özel okul ücretinin ifa cdilmeyen kısmı için ödenmcmcsi gerektiğini, uzaktan eğitimin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilcn EBA sistcmi üzerinden yapıldığını, özel okulların uzaktan eğitim vermeleri Milli Eğitim Bakanlığımevzuatına göre yasal olmadığını, Milli Eğitim Bakanlığı mevzuat değişikliği yaparak özel okullara bu yönde bir yetki verse de, davacı ile yapılan kayıt sözleşmesinde bu yönde bir hüküm olmadığını, sözleşmenin esaslı unsurunun “örgün eğitim” olduğunu, davacının 

vermemiş olduğu örgün eğitime ilişkin ücret talebinin açıkça mcvzuata ve sözlcşmcyc aykırılık teşkil cttiğini belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, covid-19 nedeniyle 2019-2020 eğitim yıhının kapanmayı kapsadığıtarihlerde davacı kurumca mevzuata uygun bir şekilde internet üzerinden derslerin devam ettiğini,bu süre içerisinde sadece öğretim faaliyetinin devam ettiği bunun dışında spor, sosyal etkinlik, beslenme gibi faaliyetlerin söz konusu olmadığıni, bu faaliyetlerin de eğitim amaciyla yapıldığini, sözleşme kapsamında değerlendirilmesi gerekeceğini pandemi döneminin borçların ifasında her iki taraf açısında da mücbir sebep olarak kabul edilmesi gerektiğini, taraflar arasında hakkaniyet gereği bir paylaştırmanın yapılması gerekeceğini belirterek toplam bedelin %24 ü kadarlık bir kismından davalı tüketicinin borçlu olunmadığına karar verildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Adalct Bakanlığının 30/03/2022 tarihli yazisında, cğitim hizmetinin şekil ve kapsamının kamu otoritesi tarafindan belirlendiğini, davacı tarafindan pandemi nedeniyle yüz yüze eğitimc verilen arada dava dışı çocuğa Milli Eğitim Bakanlığının almış olduğu karar gereğince belirlenen şartlarda eğitimin uzaktan verildiği sabit olup, eğitim hizmctine ilişkin borcun yerine getirilmesinde kismen veya tamamen imkansızlık yahut aşirı ifa güçlüğü söz konusu olmadiğıni, ara verilen döneme ilişkin servis, yemek, barınma ücreti gibi diğer yan ücretlerin davaya konu edilmediği ve uzaktan eğitimin ayıplı hizmet anlamında eksik veya kusurlu ifa edildiği hususunda da bir iddia bulunmadığına göre, davacının eğitim hizmetine ilişkin sözleşmeden doğan edimini uzaktan eğitim vermek suretiyle yerine getirdiğini ileri sürerek mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının hatalı olduğu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılı HMK'nin 363 üncümaddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.
Eldeki dava, davalının çocuğunu davacının işlettiği özel okula 2019/2020 eğitim ve öğretim yılı için kaydettirdiği, pandemi döncminde eğitime ara verilen dönem için 3.600,00TL' lik eğitim ücretinin iptali için Zonguldak İl Tüketici Hakem Hcyeti Başkanlığına yaptığıbaşvuru üzerine, Zonguldak il Tüketici Hakem Heyeti tarafindan talebin kabulüne dair verilen kararın itirazen incelenerek iptali istemine ilişkindir.

Zonguldak Il Tüketici Hakem Heyeti kararında , taraflar arasında kurulan senede dayanarak doğan hak ve yükümlülüklerin Covid-19 salgın nedeniyle yerine getirilemediğini her iki tarafin kusurunun bulunmadığ, borçlunun kusuru bulunmaksizın borcun ifasının imkansiz hale gelmesi halinde TBK'nin 136.maddesi uyarınca sona ereceği, her iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde bir tarafin borcu onun sorumlu olmadigi nedenlerden dolayıimkansız hale gelmiş ise hem o borç hem de karşı tarafin borcu sona erdiği, böylelikle karşılıklı alacakların ve borçların sona erdiğini, bunun sonucu olarak borcu imkansız hale gelen taraf karşı taraftan elde etigi edimleri iade etmekle yükümlü olup, henüz elde etmediği edimler bakımından ise talep hakkını kaybettiği hükmüne göre tüketicinin başvurusunda haklı olduğuna karar verilmiştir.

(Covid-19) salginı ncdeniyle alinan tedbirler doğrultusunda, 5580 sayılı Özel Öğrctim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyette bulunan özel anaokulları, ilkokullar,ortaokullar, ortaöğretim okullari, çeşitli kurslar, özel öğretim kursları, sosyal etkinlik merkezleri, özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşlar, motorlu taşıt sürücüleri kursları, iş makineleri sürücü eğitim kursları,hizmet içi eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, mesleki eğitim merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarında 16 Mart - 31 Mayis 2020 tarihleri arasında 

cğitim ve öğretime ara verilmiş, daha sonra 2019-2020 eğitim ve öğrctim yıli bitimine kadar uzaktan eğitime devam edileceği, özel okulların ihtiyaç duyulan alanlarda cn crkcn 15.08.2020 tarihinden sonra başlayarak Ağustos ve Eylül aylarında en az üç haftalık yüz yüze telafi eğitimi yapabileceği Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kararlaştırılmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 136. maddesinde; " Borcun ifasi borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır.Borçlu ifanın imkânsızlaştığını alacaklıya gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almazsa, bundan doğan zararları gidermekle yükümlüdür." düzenlenmiş,Kanunun 137 nci maddesinde; “Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacaği scbcplcrle kısmen imkânsızlaşırsa borçlu, borcunun sadece imkânsızlaşan kısmından kurtulur. Ancak,bu kısmi ifa imkânsızlığı önceden öngörülseydi taraflarca böyle bir sözlcşmenin yapıłmayacağı açıkça anlaşılırsa, borcun tamamı sona erer. Karşıliklı borç yükleyen sözleşmelerde, bir tarafin borcu kısmen imkânsızlaşır ve alacaklı kısmi ifaya razı olursa, karşıedim de o oranda ifa edilir. Alacaklının böyle bir ifaya razı olmaması veya karşi edimin bölünemeyen nitelikte olması durumunda, tam imkânsizlik hükümleri uygulanır.”denilmiş.Kanunun 138 inci maddesinde; “Sözleşmenin yapıldiğı sırada taraflarca öngörülmcyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çikar ve sözleşmenin yapıldıği sırada mevcut olgulari, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykirı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli cdimli sözleşmelerde borçlu,kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır." hükmü düzenlenmiştir.
Mücbir sebebin varlığından söz edilebilmesi için borcun ifasının imkânsiz hale gelmesi gerekmektedir. Türk Borçlar Kanununun 136 ve 137 nci maddelerinde düzenlenen ifa imkansızlığı hükümleri bu durumda uygulama alanı bulacaktır. İfa imkansızlığı; edimin içeriği değişmeksizin borcun aynen yerine getirilmesinin imkansız hale gelmesi olarak açıklanabilir. Eğer ifa imkansızlığı sadece sözleşmenin tarafları bakımından değil, herkes için söz konusu ise buna objektif imkansızlık, yalnız sözleşmenin taraflarından birinin tutumundan doğmuşsa buna da subjektif imkansızlık denir. İfa imkansızlığı sözleşme yapılmadan önce var ve bu olgu herkes bakımından aynı sonucu meydana getirmekte ise sözleşme geçersizdir.

Bununla birlikte, borcun ifasının güçleşmesi halinde, mücbir sebebe dayanarak borçsona ermemektcdir. Bu durumda Türk Borçlar Kanununun aşırı ifa güçlüğünü düzenleyen 138. maddesi hükmü uyarınca sözleşmenin uyarlanması yoluna gidilebileccktir.
Dava dosyasının incelenmesinde; 2019-2020 eğitim dönemi için davalının vclisi olduğu öğrencinin davacı okula kaydına ilişkin taraflar arasında 24/09/2019 tarihinde sözleşme yapıldiği, 14.000,00 TL eğitim ücreti, 900,00 TL kitap ücreti ve 100,00 TL takviye ücreti olmak üzere toplam 15.000,00 TL olarak eğitim öğretim ücreti belirlendiği, belirlenen ücretin 10 taksit şeklinde ödenmesinin kararlaştırıldığı, pandemi döneminde yüz yüze eğitime ara verilen döneme ilişkin son iki taksidi olan 3.600,00 TL eğitim ücretinin iptali 

istemiyle tüketici hakem heyetine başvurusu neticcsinde davalının istcminin kabulünc yönelik kararın dava konusu yapıldığı ve online eğitimin davacı şirket tarafından davalı tarafa verildiği anlaşılmiştir.

Eğitim hizmetinin şekil ve kapsamının kamu otoritesi tarafindan belirlendiği, davacıtarafindan pandemi nedeniyle yüz yüze eğitime verilen arada dava dışi çocuğa Milli Eğitim Bakanlığının almış olduğu karar gereğince belirlenen şartlarda eğitimin uzaktan verildiği sabit olup, eğitim hizmetine ilişkin borcun yerine getirilmesinde kismen veya tamamen imkansızlık yahut aşırı ifa güçlüğü söz konusu değildir.

Bu durumda, ara verilen döneme ilişkin servis, yemek, barınma ücreti gibi diğer yan ücretlerin davaya konu edilmediği ve uzaktan eğitimin ayıplı hizmet anlamında eksik veya kusurlu ifa edildiği husunda da bir iddia bulunmadığına göre, davacının eğitim hizmctinc ilişkin sözleşmcden doğan cdimini uzaktan eğitim vermek suretiyle ycrinc getirdiği anlaşılmaktadir.

O halde mahkemecc, davanin kabulüne karar verilmesi gerckirken yanilgılıdeğerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykirı olduğundan Adalet Bakanlığı'nın bu yöne ilişen kanun yararına bozma talebinin kabulü gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, 6100 sayılı HMK' nin 363. maddesinin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 09.06.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargitay 4. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/17037
KARAR NO : 2021/9773TÜRK MİLLETİ ADINA 
YARGITAY İLAMI 
MAHKEMESİ:Kuşadası 3.Asliye Hukuk Mahkemesi 
(Kanun Yararına Temyiz Bürosu)

TARİHİ:14/03/2018

NUMARASI :2013/103-2018/150

DAVACI :İsmail Koçak vekili Av.Şahide Sezin Atmaca 
DAVALILAR :1-S.S.Kırıkkale Berksan Sahil Konut Yapı Kooperatifi 2-Kafkas-Ay 
Gida İnşaat Temizlik Üretim Taah.İth.İhr.ve Tic.Ltd.Şti.

Taraflar arasındaki muvazaa davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılınedenlerden dolayı davanın kismen kabulüne dair verilen karara yönelik olarak Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafından kanun yararına bozma talep edilmesi üzerine dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

KARAR 
Davacı vekili; Aydın ili Kuşadası ilçesi Güzelçamlı 301 ada 168 parselde kayıtlıtaşınmazı kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile davalı kooperatife devrettiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre kooperatifin belirlenen süre içerisinde inşaatı bitiremediğini, bunun üzerine müvekkilinin 05/06/1995 tarihli sözleşme uyarınca geç teslim nedeni ile alacakların toplamının tahsili istemi ile icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleşmesi üzerine davalıkooperatif adına kayıtlı 301 ada 2 parselde kayıtlı taşınmazların üzerine haciz konulduğunu,ancak diğer davalı şirket tarafindan 20/06/2008 ve 21/07/2008 vade tarihli senetler dayanak gösterilerek Kırıkkale 1. İcra Müdürlüğü'nün 2008/2052 esas sayılı dosyası ile davalıkooperatif aleyhine icra takibi başlatıldığını, yine davalı şirket tarafından 25/08/2008 tarihli fatura dayanak gösterilerek Kırıkkkale 4. İcra Müdürüğünün 2008/3146 esas sayılı dosyasıile icra takibi başlatıldığını, kooperatifin böyle bir borcu olmamasına karşın bu takiplerin davasız kesinleştiğini, kesinleşmesinden sonra kooperatif üzerine kayıtlı taşınmazlar üzerine haciz konulduğunu ve cebri icradan davalı şirkete alacağına mahsuben ihale edildiğini,halbuki kooperatifin resmi defterlerinde bu borçlandırıcı işlemlerin yer almadığıni, bu takiplerdeki amacın borçlu S.S Kırıkkale Berksen Sahil Konut Yapı Kooperatifi aleyhine müvekkili tarafindan başlatılan icra takibi ve tescil davasının sonuçsuz bırakmak amacıyla mal kaçırmak olduğunu belirterek; Kırıkkale 4. İcra Müdürlüğü'nün 2008/3146 esas sayılıdosyası ile gerçekleştirilen cebri satış işlemlerinin müvekkilinin alacağını almasına ve tescil talebine engel olmak amacıyla danışıklı olarak gerçekleştirilmesi sebebi ile Kuşadası 1. İcra Müdürlüğü'nün 2011/1618 esas sayılı dosyasındaki alacaklarının Kuşadası Güzelçamlı 301ada 2 parselde kayıtlı taşınmazlar üzerine haciz konulup satış istenmesi suretiyle tahsili konusunda taraflarına yetki verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı kooperatif temsilcileri; söz konusu taşınmazların tapularını sahte belgelerle zimmetlerine geçiren Kafkas-Ay Gida İnşaat Temizlik Üretim Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak kooperatiflerine teslim edilmesini, söz konusu parseller üzerindeki yapılaşmanın yeniden tespit edilmesini savunmuştur.

Davalı şirket vekili; davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; davacinin davasınin kismen kabulü ile; Kırıkkale 4. İcra Müdürlüğünün 2008/3146 ve Kırıkkale 1. İcra Müdürlüğünün 2008/2052 esas sayılı takip dosyalarına dayanak senetlere dair tasarrufun iptaline, davaciya Kuşadası 1. İcra Müdürlüğü'nün 2011/1618 esas sayılı dosyasına esas olmak üzere Kuşadasıilçesi Güzelçamlı mahallesi 301 ada 2 parselde kayıtlı 4, 5, 6, 24 nolu bağımsız bölümler hakkında haciz ve satış yetkisi verilmesine, karar verilmiş; hükmün Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafindan HMK'nın 363. (HUMK'un 427.) maddesi gereğince kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Dava; TBK'nun 19. maddesine dayalı olarak açılan muvazaalı işlemin iptali istemine ilişkindir.

HMK'nin 33. maddesine göre Hakim, Türk hukukunu resen uygulamak zorundadır.Bir davada olayları belirtmek ve açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme hakime aittir. Bu nedenle tarafların hukuki nitelendirmeyi doğru yapmak zorunluluğu yoktur. Başka bir ifade ile Hakim, bildirilen hukuki sebeplerle bağlı olmayıp, hukuki scbebi kendiliğinden bulup uygulamakla sorumludur.

Somut olayda, dava dilekçesindeki ileri sürüşe ve yargılama sırasındaki sözlü ve yazılı açıklamalara göre dava; niteliği itibarıyla BK'nun 19. maddesine dayalı olarak açılan muvazaalı işlemin iptali istemine ilişkindir. Yüzeysel bakıldığında iptal davaları ile muvazaa davaları arasında bir benzerlik görülmekte ise de bu benzerlik her iki davanın güttüğüamaçtan öte gitmemektedir. İİK'nun 277. maddesinde sözü edilen iptal davaları borçlu tarafindan geçerli olarak yapılmış bazı tasarrufların hükümsüz kılınması için açılır. Oysa muvazaa davası borçlunun yaptığı tasarrufi işlemlerin gerçekte hiç yapılmamış olduğunu tespit ettirmeyi amaçlar. Kural olarak muvazaa nedeniyle hakları ihlal olunan ve zarar gören 3.kişiler tek taraflı veya çok taraflı hukuki işlemlerin geçersizliğini ileri sürebilirler.
3.kişinin danışıklı işlem ile hakkının zarar gördüğünün benimsenebilmesi için onun danışıklı işlemde bulunandan bir alacağının var olması ve bu alacağın ödenmesini önlemek amacıyla danışıklı bir işlem yapılması gerekir. Davacının bu davadaki amacı alacağınıtahsil edebilmek için muvazaa nedeniyle temelde geçersiz olan işlemin hükümsüzlüğünüsağlamaktir. Muvazaaya dayalı davalarda davacinın icra takibine geçmesi ve aciz belgesi almasına gerek yoktur. Çünkü yukarıda açıklandığı gibi İİK 277 ve izleyen maddelerinde iptal davasına konu tasarruflar özünde geçerli olmasına rağmen kanunun icra hukuku yönünden iptaline imkan verdiği tasarruflardır. Muvazaaya dayalı iptal davasında ise davacımuvazaalı işlemle kendisinin zararlandırıldığını ileri sürmektedir. İİK 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen iptal davası açma hakki davacinin genel hükümlere,muvazaaya dayanarak dava açmasına engel değildir. Davacının iddiasını kanitlaması halinde iddianın taşınmazın aynına ilişkin olmadığı, alacağın tahsiline yönelik bulunduğu da gözetilerek İİK 283/1,2 maddesi kiyasen uygulanarak iptal ve tescile gerek olmaksizın davacının taşınmazların haciz ve satışını isteyebilmesi yönünden hüküm kurulması gerekecektir. Bu madde sadece davacıya haciz ve satış isteme yetkisinin kiyasen uygulanması olup üçüncükişinin tazminatla sorumlu olacaği anlamına da gelmemelidir.

Mahkemece; Kırıkkale 4. İcra Müdürlüğü'nün 2008/3146 ve Kırıkkale 1. İcra Müdürlüğü'nün 2008/2052 sayılı takip dosyalarına dayanak senetlere dair tasarrufun iptali ile dava konusu edilen taşınmazlardan 24 nolu bağımsız bölüm yönünden davanın kabulü ile bu taşınmazla ilgili olarak haciz ve satış yetkisi verilmesine karar verilmişse de varılan sonuç dosya kapsamina uygun değildir.


Dosya içerisindeki belgelere göre; dava konusu edilen 24 nolu bağımsız bölüm yönünden yapilan incelemede, muvazaalı olduğu iddia edilen Kırıkkale 4. İcra Müdürlüğü'nün 2008/3146 ve Kırıkkale 1. İcra Müdürlüğü'nün 2008/2052 sayılı takip dosyalarında alacaklı olan davalı Kafkas-Ay Gida İnşaat Temizlik Üretim Taah.İth.İhr.ve Tic.Ltd.Şti. tarafindan davalı S.S.Kirıkkale Berksan Sahil Konut Yapı Kooperatifi aleyhine takip yapıldığı ve bu takip kapsamında 17/12/2008 tarihinde davalı borçlu kooperatifin adına kayıtlı dava konusu 24 nolu bağımsız bölümüne haciz konulduğu, 14/10/2010tarihinde bu taşınmazın cebri icradan alacağına mahsuben davalı Kafkas-Ay Gida İnşaat Temizlik Üretim Taah. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.ne ihale edilerek adına tescili sağlanıp, daha sonra Kafkas-Ay Gıda İnşaat Temizlik Üretim Taah. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.nin borcu nedeniyle Kuveyttürk Bankası lehine 09/10/2012 tarihinde ipotek tesis edildiği ve Kuşadası1. İcra Müdürlüğü'nün 2014/55 talimat sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takip sonucunda 16/09/2014 tarihinde dava dışı Şafak Çarıkçı'ya ihale edildiği anlaşılmaktadır. Genel hükümlere tabi olan BK 19'a dayalı davalarda son malikin de davada taraf gösterilmesi gerekmektedir. Son malik olan dava dışı Şafak Çarıkçı'nın taraf gösterilerek davaya devam edilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun geçici 3/2 maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 429. maddesi gereği kanun yararına bozma isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün temyiz itirazlarının kabulüyle 6100 sayılı HMK'nin 363. maddesi (1086Sayılı HUMK'nin 427. maddesi) uyarınca hükmün, hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydı ile KANUN YARARINA BOZULMASINA, bozma kararının bir örneğinin Resmi Gazetede yayınlanmak üzere Adalet Bakanlığı'na gönderilmesine, 06/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.


Yargitay 7. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLAMI 
ESAS NO : 2022/2221

KARAR NO: 2022/2996

MAHKEMESİ: Ankara Batı 3. Sulh Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 03/09/2019
NUMARASI : 2018/962-2019/1052
DAVACI : Serdar Özlü

DAVALILAR : Daniye Pekacar vd.


Davacı tarafindan, davalılar aleyhine 30/07/2018 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 03/09/2019 günlü temyiz edilmeden kesinleşen hükmün Adalet BakanlığıHukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 06/04/2022gün ve 39152028-153.01-1462-2021-E.821/12432 sayıli tebliğnamesi ile 1086 sayıli HUMK'nun 427/6. maddesi gereğince kanun yararına bozulması istenilmiş olmakla,dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
KARAR 
Dava, ortaklığın giderilmesi talebine ilişkindir.
Davacı Serdar Özlü, davalılarla ortak murisi olan babası İhsan Özlü'den mal varliğı olarak 428 ada 11 parsel, 117 ada 6 parsel ve 104 ada 9 parsel ile 06 AP 2350plaka sayılı kamyonet ve 1 adet F812362 seri numaralı Baretta marka silahın kaldığıni,davalılarla malların paylaşımı konusunda anlaşma sağlanamadığını belirterek; muristen intikal eden adı geçen tereke kalemleri üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesini talep etmiştir.

Davalılardan Necmiye Özlü; eldeki davaya herhangi bir itirazının olmadığıni,dahili davalı Daniye Pekacar ise açılan davayı kabul ettiğini beyan etmiş; davalılardan Mehmet Özlü; davacı tarafla uzlaşmaya çalıştığını ancak davacının kendisinden haklarından feragat etmesini istediğini, murisin bunlar dışında taşınmazları da olduğunu, bu malları başkaları adına geçirildiğini düşündüğünü beyan ederek araştırma yapılmasını istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile “Ankara ili, Ayaş ilçesi, Ferahfaki Mahallesi 428 ada 11 parsel sayılı ve Ayaş ilçesi, Derviş Ímam Mahallesi, 104 ada, 9 parsel sayılıtaşınmazlar ile 06 AP 2350 plaka, 2319914 motor, NM422300007001205 şasi numaralıfiat marka 2001 model otomobil ve Beratta Marka Pietro tipi F81236Z seri numaraları9mm çaplı tabanca üzerindeki ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesi mümkün olmadığından varsa üzerindeki takyidatları ile birlikte İİK'ya göre umuma açık bir yerde yapılacak açık arttırma suretiyle satilarak ortaklığın giderilmesine; dava konusu Ankara ili, Ayaş ilçesi, Ferahfaki Mah. 117 ada 6 parsel sayılı taşınmaza dair talebin feragat nedeniyle reddine" karar verildiği ve hükmün istinaf kanun yoluna gidilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazliğa gelindiğinde; yargılamanın 28.02.2019 tarihli 2. oturumunda davacının “dava konusu 117 ada 6 parsel sayılı taşınmazdaki dava dışi hissedarı davaya 

dahil etmeyeceğim bu taşınmaz yönünden mevcut haliyle karar verilsin diğer iki taşinmaz 428 ada 11 ve 104 ada 9 parsel sayıli taşinmazlar ile aramizda müştereken tapuda kayıtlı olduğundan bu taşınmazlar hakkında hızlı bir şekilde karar verilmesini mahkeme gerekli görmesi halinde keşif kararı verilmesini talep ederim." şeklindeki beyanının mahkemece, davayı sona erdiren taraf işlemlerinden olan feragat beyanıolarak nitelendirilmesi doğru değildir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 31. maddesi “Hakimin davayı aydınlatma ödevi” başlığı altında, “Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir” şeklinde düzenlenmiştir. Yasanın bu hükmü gereğince, 117ada 6 parsel sayili taşinmaz için feragat nedeniyle karar vermek yerine, mahkemece ara karar ile 117 ada 6 parsel sayılı taşınmazın paydaşlarının davaya dahil edilmesi için davaci tarafa kesin sürenin verilmesi, mahkemenin bu ara kararında, dahil etmenin hükümleri ile davacinın paydaşları dahil etmemesi halinde uygulanacak yaptırımı da hatırlatması gerekli olup, bundan sonra davacinın bu parseldeki paydaşları dahil etmemesi durumunda ise davanin 117 ada 6 parsel sayili taşinmaz açisindan feragat nedeniyle değil; kamu düzenine ilişkin olan taraf teşkilinin sağlanamaması sebebiyle reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Öte yandan; ortaklığın giderilmesi talep edilen murisin malvarlığı arasında 1 adet F812362 seri numaralı Baretta marka silahın bulunduğu görülmekte olup, ortaklığın giderilmesi kararı verilmeden önce 6136 sayılı Kanunun Uygulanmasına dair 1991/1779 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkındaki Yönetmeliğin "Vefat halinde yapılacak işlemler" başlıklı 18. maddesi (Değişik: 17/7/20172017/10643 K.), “Vefat eden kişilere ait silahin ruhsati iptal edilerek silah emanete alınır. Mirasçılarına tebligat yapılarak, tebligat tarihinden itibaren mirasçılarının tamaminin muvafakati ile alti ay içinde başvurulmasi halinde talepte bulunan mirasçısına veya üçüncü bir kişiye devri sağlanır. Bu süre içinde mirasçıları adına ruhsata bağlanamamiş veya üçüncü bir kişiye devredilememiş silahlar müsadere edilmek üzere adli makamlara intikal ettirilir." şeklindeki düzenlemesi doğrultusunda mahkemece bir değerlendirme yapilmasi gerekmektedir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363/1. maddesine dayalıkanun yararına bozma isteğinin kabulü ile hükmün sonucuna etkili olmamak üzere HMK'nin 363/2. maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma kararının bir suretinin yayinlanmak  üZere ADALET BAKANLIĞI HUKUK İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE GÖNDERİLMESİNE, 20/04/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.


Yargitay 11. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/7956

KARAR N0 : 2022/622

YARGITAY İLAMI 

MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/02/2020

NUMARASI : 2017/1172 - 2020/167
DAVACI : TRANSAY TAŞIMACILIK VE PERSONEL HİZ. TÍC. A.Ş.
VEKİLİ: AV. NİZAM GÖVCE 
DAVALI : HÜSNÜ BABAÇ

VEKİLİ: AV. SÜLEYMAN SARI 

TÜRK MİLLETİ ADINA 
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen tarihi ve sayısı yukarıda yazılı kararın HMK 363. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasının Adalet Bakanlığı tarafından istenilmesi üzerine, dava dosyası ve içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve diğer tüm dosya kapsamı delil ve belgeler incelendi.Gereği görüşülüp düşünüldü.

Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşme gereği davacı şirketin personel taşıma işinin davalı tarafından üstlenildiği, davacı şirket tarafından aracın yakıt ve diğer masraflarıiçin davalıya avans olarak çek ve banka kanalıyla yapılan ödemeler olduğu, davacının cari hesap ilişkisinden toplam 270.273,44 TL alacağı bulunduğu ileri sürülerek, takibe vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesinin istendiği, mahkemece ise davanın kabulüne karar verildiği ve kararın istinaf incelemesinden geçmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.

Bu karar aleyhine T.C. Adalet Bakanlığı tarafından 20.10.2021 tarihli başvuru yazısında "Dava taşıma sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkin olup davacının ticari defterleri dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu durumda uyuşmazlığın çözümünde,öncelikle iddiaya konu ödemenin yapıldığının ispatı gerekmekte olup, ispat külfeti davacıya aittir. Davalı taraf defterleri incelenmediği takdirde davacı tarafin kendi defterlerindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Mahkemece ispat bakımından davalıya ticari defterlerini sunması için kesin süre verilmeden davacının bizzat tuttuğu defter kayıtlarından yola çıkılarak davacının iddiasını ispat ettiğine yönelik mahkeme kabulü doğru olmamıştır.Bu nedenle dava konusu ödemelerin yapılıp yapılmadığı hususunun belirtilen açıklamaya göre tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm tesisi usul ve yasaya uygun değildir." gerekçesi ile kanun yararına bozma talep edilmiştir.

Eldeki davada, davacı alacaklı tarafından borçlu aleyhine İstanbul 1. İcra Müdürlüğü2017/20516 esas sayılı dosyası ile başlatılan takip davalı borçlunun itirazı üzcrine durmuşolup, takibin devamı için açılan işbu davanın 16.07.2019 tarihli duruşmasında verilen ara kararla taraflarin ticari defter ve belgeleri üzerinde 16.09.2019 tarihinde mahkeme kalcminde incelenme yapılmasına karar verilmiş olmasına rağmen sadece ibraz edilen davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme ile düzenlenen rapora göre karar verilmiş,karara yönelik istinaf başvurusu ise ek karar ile süre yönünden reddedilmiştir.
Davalı vekilinin başvurusu üzerine Adalet Bakanlığı Kanunu yararına bozma istemiştir.

HMK'nın delil olarak kabul ettiği ticari defterlerin ibrazı ve delil olması HMK. m.222 hükmü ile düzenlemiştir. Bu hükme göre, ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yapılmış, defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerekmektedir.Böylece kanuna uygun tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari deftcrlcrindcki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanması gerekir. O nedenle bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamışolsa da karşı tarafin ticari defterlerinin incelenmesi zorunluluk arzetmektedir. Çünkü bir tarafin ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafin ticarı defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. O nedenle karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi ticari defterlerindeki kayıtların kesin delil ołması mümkün değildir.
Hal böyle olunca, davalinin ticari defterlerinin de incelenmesi gerekmektedir. O nedenle HMK.220. uyarınca davalıya ticari defterlerini sunması için ticari defterlerin ibraz edilmemesi halinde davacmın ticari defter kayıtlarının davacı lehine delil olarak kabul edileceğinin açıkca belirtilerek sonuçları ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ihtaratlı kesin süre verilmesi, davalının defterlerini ibraz etmesi veya yerini bildirmesi durumunda bilirkişi marifetiyle inceleme yapilip sonucuna göre, ibraz ctmcmesi halinde dosya kapsanıma göre bir karar verilmesi gerekirken, sadece davacı defter ve belgeleri üzerinde yaptırılan incelemeye istinaden düzenlenen rapora göre davacının davasını ispat ettiği gerekçesiyle ve dolayısıyla eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmayıp kanun yararına bozmayıgerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle T.C. Adalet Bakanlığı'nın 6100 sayılıHMK'nın 963. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteminin kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına BOZULMASINA, dosyanin mahkemesine iadesine,bozma kararının bir örneğinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363.maddesinin 3. fikrası gereğince Resmi Gazete'de yayınlanması için Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'ne gönderilmesine, 25/01/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Yargitay 11. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/2272

KARAR NO : 2022/3483YARGITAY İLAMI 
MAHKEMESİ: KONYA 2. TÜKETİCİ MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 21/04/2021
NUMARASI : 2021/170 - 2021/406
DAVACI : KEMAL TORUN 
DAVALI : YAPI VE KREDİ BANKASI A.Ş.
VEKİLİ: AV. ELİFE KAZANCI 

TÜRK MİLLETİ ADINA 
Taraflar arasındaki davada Konya 2. Tükctici Mahkcmcsi tarafindan vcrilen yukarıda sayı ve tarihi belirtilen kararın HMK 363. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasının Adalct Bakanlığı tarafından istenilmesi üzerinc, dava dosyası ve içcrisindcki dilckçeler,duruşma tutanakları ve diğer tüm dosya kapsamı delil ve belgeler incelendi. Gereği müzakere edilip düşünüldü.

Davacı vekili; davalı tarafindan aleyhine Konya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2020/1391 E.sayılı dosyası ile muris Namık Kemal Torun'a ait banka borcu dayanak gösterilmek surctiyle ilamsız takip başlatıldığıni, muris Namık Kemal Torun'un 18/05/2019 tarihinde vefat ettiğini,Cihanbeyli Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/326 E. sayılı dosyası ile mirası reddettiğini,dolayısıyla takip tarihinde mirasçı sıfatının bulunmadığını, ancak borçlu olmadığı bir parayıhaciz baskısı altında ödemek zorunda kaldığını, uyuşmazlığın çözümü için 06/02/2021tarihinde Selçuklu İlçe Tüketici Hakem Heyeti'ne başvuru yaptığıni, hakem heyetinin görevsizlik kararı verdiğini ileri sürerek Selçuklu İlçe Tüketici Hakem Heyeti'nin 25/02/2021karar tarihli kararının iptali ile ödemiş olduğu 3.100.-TL'nın ödeme tarihinden işleyecck yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ctmiştir.
Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; İİK'nun 72. maddesinde,bu davaların mahkemede görüleceği hükmü düzenlenmiş olmakla davacının öncelikle icra daireleri nezdinde uyuşmazlığa istinaden istirdat talebini görevsiz merci olan Selçuklu İlçe Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurduğu, mahkemenin görevli olduğu, davacının mirasıreddetmiş olmakla borçtan sorumlu olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile Selçuklu İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 25/02/2021 tarih ve 165320210001040sayılı kararının iptaline, davacının Konya 2. Ícra Müdürlüğü 2020/1391 E sayılı dosyasıkapsamında davalı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.'ye karşı borçlu olmadığının tespitine,3.000,00 TL'nın 14/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davaciya verilmesine karar verilmiştir.

Karar kesin olmakla birliktc davacı vekilinin dc talcbi üzcrine Adalct Bakanlığıtarafindan kanun yararına bozma talebinde bulunulmuştur.

Anılan kesin karar hakkında Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Gencl Müdürlüğü'nün 02.03.2022 tarih ve 39152028-153.01-1510-2021-E. 516/8751 sayıli kanun yararina temyiz isteminde özetle, gerekçe hüküm çelişkisi bulunduğu ayrıca kendisini vekil ile temsil ettirmeyen davacı yararına vekalet ücreti takdir edilmesinin de doğru olmadığı bildirilerek hükmün kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Dava menfi tespit ve istirdat istemine ilişkin olup, davacı taraf öncelikle Tüketici Hakem Heyetine başvuruda bulunmuş ancak Hakem Heyetince görevsizlik kararı verilmesi 

üzerine davacı taraf bu kez Tüketici Mahkemesinde dava açmiştır. Mahkemece yapıfan inceleme ve değerlendirme sonucu davanın kismen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmekle bcraber Hakem Heyeti tarafindan dosyanın esasına ilşkin bir inccleme yapılmaksızın görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosyaya bakan görevli Mahkemece Hakem Heycti kararının iptaline karar verilmesi doğru olmadığı gibi, kcndisini vckille temsil ettirmeyen davacı yararına vckalet ücretine hükmcdilmesi de doğruolmadiğından, yerinde bulunan kanun yararına temyiz itirazlarının kabulü ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığı'nın 6100 sayılı HMK'nın 363. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin kabulü ile hükmün sonuca ctkili olmamak üzere kanun yararina BOZULMASINA, dosyanin mahkemesine iadesine, bozma kararının bir örneğinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363. maddesinin 3.fikrası gereğince Resmi Gazete'de yayınlanması için Adalet Bakanlığı Hukuk Işleri Genel Müdürlüğü'ne gönderilmesine, 27/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Yargitay 11. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/2415KARAR NO : 2022/3753
YARGITAY İ LAMI 
MAHKEMESi : UZUNKÖPRÜ I. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
(ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA)
TARiHi : 26/05/2021

NUMARASI : 2020/66 - 2021/109

DAVACI : SINIRLI SORUMLU KAVACIK KÖYÜ TARIMSAL KALKINMA 
KOOPERATİFİ

VEKİLİ: AV. GÜL ÖNDEĞİRMEN ORTAÇ

DAVALI : ÖZTÜRKLER EKMEKÇİLİK VE UNLU MAMÜLLER SANAYİ
VE TİCARET A.Ş.

VEKİLİ: AV. ELİF ARISEVEN 

TÜRK MİLLETİ ADINA 
Taraflar arasındaki davada Uzunköprü 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen tarihi ve sayısı yukarıda yazılı kararın HMK 363. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasının Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmesi üzerine, dava dosyası ve içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve diğer tüm dosya kapsamı delil ve belgeler incelendi.Gereği müzakere edilip düşünüldü.

Davacı vekili, davalının müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, ödeme emrinin eski yöneticiye tebliğ edildiğini, bu kişinin de husumetli davranarak ödeme emrinden yeni yönetimi haberdar etmediğini, dolayısıyla takibe itiraz edilemediğini, müvekkilinin ticari defterlerinin incelenmesinde davaliya bir borcun olmadiğının ve satışların peşin gerçekleştiğinin görüleceğini ileri sürerek müvckkilinin takipten dolayı borçlu olmadığının tespitini, kötüniyet tazminatının tahsilini talcp ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının icra hukuk mahkemesinde tebligatın usulsüzlüğü iddiası ile açtığı davanın reddedildiğini, müvckkilinin açık hesaba dayalı ckmck satışı yapıp fatura kestiğini, ticari defter kayıtlarına göre 3.360,06 TL alacaklı göründüğünü, davacının hukuki ilişkiyi kabul ederek ödemeyi peşin yaptığı iddiasında bulunduğundan ispat yükünün üzerinde olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, tarafların gösterdiği ticari defterlerin TTK ve VUK hükümlerine uygun tutulduğu, açılışve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yapıldıği, davacının ticari defterlerine göre 30.04.2019 tarihi itibariyle davalıya ait herhangi bir borç ve alacak kaydı olmadıği, davalının defterlerinde ise 20.06.2019 tarihi itibariyle davacidan 3.360,06 TL alacağının bulunduğu,davacı kooperatifin davalının düzenlediği toplamda 2.642,16 TL tutarındaki 20 adet faturayıticari defterlerinc geçirdiği, 07.05.2019-15.06.2019 tarihleri arasinda düzenlenen 8 adet faturayı isc kaydetmcdiği, davalının toplamda 28 adct faturayı ticari dcfterlerinc kaydcttiğinin anlaşıldıği, ticari dcftcrlcrin sahibi lehine delil olarak değerlendirilebilmesi için birtakım şartların gcrçckleşmesi gerektiği, işbu şartlardan birinin 6100 sayılı HMK'nın 222.maddesinin 3. fikrasında "diğer tarafin aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olmasıdır."seklinde gösterildiği, davacı defterlerinde davalının kayıtlarında yer alan faturaların gösterilmemesinin davacı lehine delil olarak kullanılamayacaği, içtihatlar uyarınca da davacının dava dilekçesinde münhasiran davalının defterlerine delil olarak dayanmadiğıdurumlarda davalının defterini sunmamasının ya da davacinın defterlerine aykirı kayitlar içermesinin davacı lehine yorumlanamayacağı hususu dikkate alındiğında ticari defterlerin 

faturaya ilişkin ödemeyi gösterir belge yönünden davacı lehine yorumlanamayacağıgerekçesiyle davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 04.04.2022 tarihli yazısı ilc kararin kanun yararına bozulmasi talep edilmiştir.

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. İcra takibine konu cdilen faturaların alt kısmındaki çerçeveli kısımda satıcı imza ve kaşesi bulunduğu dolayısıyla faturaların bu haliyle kapalı fatura niteliği taşıdığı görülmektedir. Kapalı fatura, fatura bedellerinin ödenmişolduğuna karine teşkil eder. Bu karinenin aksini yani fatura bedellerinin ödenmediğini davalıalacaklının yazılı delille ispatlaması gerekir. Mahkemece bu husus dikkate alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi hukuka aykırı bulunduğundan yerel mahkeme kararının kanun yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının 6100 sayılı HMK'nn 363 üncü maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin kabulü ile yerel mahkeme kararımin sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA, dosyanin mahkemesine iadesine,bozma kararının bir örneğinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363.maddesinin 3. fikrası gereğince Resmi Gazcte'de yayınlanması için Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'ne gönderilmesine, 1 1/05/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Yargitay 12. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİADINA  YARGITAY İLAMI 
ESAS NO : 2022/3940KARAR NO : 2022/5943
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Bursa 8. İcra Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 16/12/2020

NUMARASI : 2019/340-2020/657

DAVACI : Ek Gida Unlu Mamüller İnşaat Ticaret Limited Şirketi 
DAVALILAR : Ali Asım Bildirici, Meykon Gida ve Konservecilik Sanayi ve Ticaret 
Limitcd Şirketi, Ahmet Ivgın 

Yukarıda tarih ve numarası yazılı kararın kanun yararına tcmyizcn tetkiki Adalet Bakanlığı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi Gamze Demir tarafindan düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı üçüncü kişi, şirket adresine hacze gelindiğini, haciz esnasında davalı borçlular adına belgeye rastlanılmadığını, şirket hissedarlarının farklı kişiler olduğunu, üçüncü kişi şirketin dayanak borç ilişkisinden çok daha önce kurulmuş olduğunu, haczedilcn malların üçüncü kişi şirkete ait olduğunu açıklayarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı alacaklı vekili, borçlu şirket yetkilisinin haciz mahallinde hazır olduğunu, haciz mahallindeki ürünlerin üzerinde borçlu şirket isminin yazılı olduğunu, borçlu ile üçüncü şahsıaynı iş kolunda faaliyet gösterdiğini belirtcrck davanın reddine karar verilmesini istcmiştir.
Davalı borçlu, borçlu şirket ile davacı şirket yetkililerinin farklı kişiler olduğunu, farklızamanlarda kurulmuş iki farklı şirket olduğunu,davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, haciz adresinde borçlu Ali Asım Bildirici'nin hazır olduğu, haciz mahallindeki konserve kutularının üzerinde borçlu şirket markasının basılı olduğu, haczcdilen menkullerin faturalarının ticari defterde kayıtlı olduğu ancak; ayırt edici özelliklerinin bulunmaması nedeniyle birebir karşılaştırma yapılamadığı, üçüncü şahıs ilc borçlunun aynıfaaliyet alanında bulunduğu, borçlu ile davacı şirket ortaklarının 1. derece akraba olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, davacı üçüncü kişi tarafından Adalet Bakanlığı'na yönelttiği dilekçe ile kanun yararına temyiz yoluna başvurulmuştur.
Dava, üçüncü kişinin İİK'nın 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.
İcra ve İflas Kanunu'nun 71. maddesinin ikinci fikrasında; "Borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun zamanaşımına uğradığını ileri sürecck olursa, 33/a maddesi hükmü kıyasen uygulanır" hükmü yeralmaktadır. 33/a maddesinin birinci fikrasında ise "İlamın zamanaşımına uğradığı veya zamanaşımının kesildiği veya tatile uğradığı iddialarıicra mahkemesi tarafindan resmi vesikalara müsteniden incelenerek icranın geri birakılmasına veya devamına karar verilir" denilmektedir. Aynı maddenin ikinci fikrasında da; "Alacakli,icranın geri bırakılması kararının kesinleştiğinin kendisinc tebliğinden sonra, zamanaşımının vaki olmadığını ispat sadedinde ve 7 gün içinde umumi mahkemelerde dava açabilir. Aksi takdirde icrası istenen ilamın zamanaşımına uğradığı hususu kesin hüküm teşkil eder" hükmüne yer verilmiştir.


Somut olayda; borçlular tarafından Bursa 8. Ícra müdürlüğü 2010/17402 Esas sayılıdosyasında aleyhlerine yürütülen kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe karşi, takip dayanağı çekin zamanaşımına uğradığı itirazı üzerinc, Bursa 9.İcra Hukuk Mahkcmcsinin 17.2.2021 tarihli ve 2020/163 Esas, 2020/163 Karar sayılı kararı ile “ Bursa 8. İcra müdürlüğü2010/17402 dosyasında icranın geri birakılmasına" karar verildiği, kararın kesinleşme şerhinin ise dosyada bulunmadiği anlaşılmaktadır,
O halde; Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgulara göre, yukarıda sözü cdilen Bursa 9.Ícra Hukuk Mahkemesinin 17.2.2021 tarihli ve 2020/163 Esas, 2020/163 Karar sayıli icranın geri bırakılması kararının kesinleşip kesinleşmediği, kesinleşmiş isc icranın geri bırakılmasıkararına karşı alacaklının 7 gün içinde genel mahkemelerde dava açıp açmadığının araştırılmasi, alacaklı tarafından gencl mahkemelerde iiK'nin 33/a-2. maddesi uyarınca açılan bir davanın olmaması halinde alacağın zamanaşımına uğradığı hususunun kesin hüküm teşkil edeceği ve icranın geri bırakılması kararının, takibin iptaline ilişkin sonuçları doğuracağı ve icra dosyasındaki mevcut hacizlerin kalkacağı, alacaklı tarafından açılmış böyle bir dava varsa sonucunun istihkak davasında beklctici mesele yapılacaği, dava sonuna kadar icra takibinin duracaği, davanin kazanilması halinde duran icra takibine devam edileceği davanın kaybcdilmesi halinde ise dosyadaki hacizlerin kalkacağının dcğcrlendirilmesi gcrcktiğindcn bahisle kararın bozulmasi gerekmiştir.

SONUÇ:
Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına başvurduğu temyiz talebinin kabulü ile Mahkeme kararının yukarıda açiklanan nedcnlerle 6100 sayılı Hukuk Muhakcmeleri Kanununun 363/2.maddesi gereğince kanun yararına BozULMAsINA, aynı fikra uyarınca bozmanın hükmün hukuki sonuçlarını kaldırmayacağına, bozma kararının bir örneğinin Rcsmi Gazctcde yayınlanması için Adalet Bakanlığına TEVDiiNE, 18/05/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.