Yargıtay 2, 3, 9 ve 11. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2024-02-10

10 Şubat 2024 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32456
YARGITAY KARARLARI 
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2023/8579Karar No : 2023/5483
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Erzincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 30.05.2019SAYISI : 2015/378 E., 2019/376 K.
DAVACI : Birsen Özer vekili Avukat Emrah Aslan DAVALI : 1. Ahmet Ölmez vd. 2. Erzincan Nüfus Müdürlüğü
DAVA TARİHİ: 29.11.2013KARAR : Davanın kabulü
TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü

Taraflar arasında görülen nüfusa tescil edilmeyen kişinin nüfusa tescili, ölümünün tespiti ve tescili davasından dolayı bozma sonrası yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz dilekçesinin süreden reddi üzerine kesinleşen Mahkeme kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin gerçek anneannesinin Emine Bülbül olduğunu, nüfus kayıtlarında anneannesi olarak gözüken Hava Doğanın dedesinin ikinci eşi olduğunu, ilk eşi olan Emine'den iki çocuğu olduğunu, Eminenin doğumunun nüfus kütüğüne tescil edilmediğini, Emine'nin Halil Doğanın ilk eşi olduğunun çevrelerindeki herkes tarafından bilindiğini iddia ederek nüfusa kayıtlıolmayan Emine Bülbülün nüfus kaydina tesciline ve ölümünün tespit ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP 
Davalı Nüfus Müdürlüğü temsilcisi takdiri Mahkemeye bıraktığını duruşmada beyan etmiştir.
III. MAHKEME KARARI 
Mahkemenin 08.07.2014 tarihli 2013/473 Esas 2014/574 Karar sayılı kararı ile; nüfus kütüğünde kaydıbulunmayan kişinin nüfus kütüğüne kaydedilmesinin idari işlem niteliğinde olduğu, yapılması gerekenir 

kütüğe kayıt için Nüfus Müdürlüğüne başvurulması, şayet talep geri çevrilir ise İdare Mahkemesine müracaat edilmesi olduğu gerekçesi ile davanın dava şartı (görev) yokluğundan reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Karari 
1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin 07.05.2015 tarihli 2014/19887 Esas 2015/7785 Karar sayılı kararıile; davacının, anneannesi Emine'nin doğup yaşadığı ve daha sonra öldüğü nüfusa kayıtlı olduğu Suşehri'nde hükümet konağının birçok kez yangına maruz kaldığını, nüfus kaydının bu yangınlardan birinde yok olmuş olabileceğini, bu nedenlerle nüfus kaydının olmadığını ileri sürdüğüne göre çoğun içinde azda vardır prensibinden hareketle davacının göstereceği deliller toplandıktan sonra, böyle birinin yaşadığımın tespiti halinde, mirasçılarının davaya dahili ile taraf teşkili sağlanıp, gösterilecek ve mahkemece re'sen tüm deliller toplanarak iddianın kanıtlanması durumunda yaşadığının ve öldüğünün tespiti doğrultusunda bir karar verilmesi yerine, adı geçenin nüfusa kayıtlı olmadığı ve nüfusa kaydın idari görev olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar 
1.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, kolluk araştırmasi, Çiçek Doğan'ın gerek mahkememize sunmuş olduğu 26.01.2016 havale tarihli beyani, gerekse talimat aracılığıyla alınan beyanında Emine Bülbül'ün kayınvalidesi olduğuna, kayınbabası olan Halil Doğan'ın ilk eşi, İlyas ve Gürcü Şendöl'ün anneleri olduğuna dair beyanı, tanık Üzeyir Bülbül'ün gerek 10.08.2015 tarihli Akıncılar Jandarma tutanağında gerekse talimatla alınan beyanında Emine Bülbül'ün halası olduğuna,İlyas ve Gürcü isminde çocukları olduğuna dair beyanı, tanık Mahir Doğan'ın Suşehri Noterliği 10.06.2014 tarihli 2204 yevmiye numaralı belgede ve babası Halil Doğan'ın ilk eşinin Emine Bülbül olduğu, Hakkı Bülbül'ün kardeşi olduğu ve 1924-1925 yılında vefat ettiğine dair beyani, tanık Amir Bülbül'ün kolluk araştırma tutanağındaki beyanı ve tüm tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde,Emine Bülbül isimli kişinin yaşamış olduğu, ancak dosyadaki belgelerden kayıtların yanmış olduğu, bu nedenle Emine Bülbül'ün resmi kaydının olmadığı kanaatine varıldığı, Emine Bülbül'ün doğum yılı tanık beyanı gözetilerek 1898 kabul edildiğinde annesi Hüsne'nin kendisini 14 yaşında doğurmuş olduğu, yine kendisinin çocukları olan Gürcü ve Ilyas' 16 ve 19 yaşlarında doğurmuş olduğu ve dönem koşullarıgözetildiğinde bu durumun makul olduğu gerekçeleri ile davanın kabulü ile Mehmet ve Hüsne kizıEmine Bülbül'ün Sivas ili, Akıncılar ilçesi, Göllüce köyünde yaşadığı anlaşılmakla doğum tarihi 01.01.1898 olmak üzere nüfusa kayıt ve tesciline, Sivas ili, Akıncılar ilçesi, Göllüce köyü nüfusuna kaydedilmesine karar verilen Mehmet ve Hüsne kızı Emine Bülbül'ün 1925 yılında öldüğünün tespitine karar verilmiştir.

2. Kararın Erzincan Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü Merkez İlçe Nüfus Müdürlüğütarafindan temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 13.03.2023 tarihli 2023/162 Esas 2023/982 Karar sayılıilamı ile temyiz dilekçesinin yasal süre geçirildikten sonra verildiği gerekçesi ile Erzincan Nüfus Müdürlüğü vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş, karar 06.07.2023 tarihinde kesinleştirilmiştir.

V. KANUN YARARINA TEMYİZ 

A. Kanun Yararına Temviz Yoluna Basvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü 25.10.2023 tarihli kanun yararına temyiz dilekçesinde dosyanın incelenmesinde, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 21.01.2019 tarihli yazı cevabına göre Sivas, Akıncılar, Göllüce (Abana)'de 1933 yılında yangın sebebiyle yersel yazım yapıldığı ve yersel yazım sonrası kayıtların bulunduğu hanelerde Mehmet ve Hüsne kızı Emine'ye rastlanmadığı bildirildiği, mülga I543 sayılı Genel Nüfus Yazımı Kanununun (1543 sayılı Kanun) 5 inci maddesinde "Yazım, kurullarının insan oturan yerleri birer birer gezip ev halkından evde bulunanları görmeleri suretiyle yapılır.", 6 ncı maddesinde "Bölgelerinde; yazım yapılacağı ilan edilen günlerde o bölge halkının evlerinde oturmalari mecburidir.", Nüfus Yazım Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinde "Yazılacak kişinin görülmesi esastır. Ancak, yazum sırasında öğrenim, ticaret, hastalık, askerlik, hapislik, görev başında olma, tatilde bulunma, yurt içinde veya dışında yolculuk, yurt dışında işçi olarak bulunma gibi geçici sebeplerle ikametgahı dışında bulunan aile bireyleri 12 nci maddede sayılan belgelere dayanılarak ailenin diğer mensupları tarafindan yapılacak beyanlara göre gıyaben yazılırlar."düzenlemelerine yer verildiği, şu hâlde Mahkemece, yersel yazımdan önce ölenlerin yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca aile kütüklerine alınmadığı, yersel yazımdan önce õlmüş olan kişinin nüfusa tesciline karar verilemeyeceği, uyulan bozma ilâmında da gereken şartların sağlanması hâlinde davacının anneannesinin yaşadığının ve öldüğünün tespiti doğrultusunda bir karar verilmesi gereğine değinilmesine rağmen yersel yazımdan önce ölmüş kişinin nüfusa kayıt ve tesciline karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kanun yararina temyizen incelenerek bozulmasıni talep etmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, yersel yazım öncesi öldüğü iddia olunan Emine Bülbül adlı kişinin nüfusa tescil kararının doğru olup olmadığı kanun yararına bozma koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2.Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3. Mülga 1543 sayılı Kanunun 5 inci ve 6 ncı maddeleri 
3. Değerlendirme 
Dava; davacıın anneannesi olduğunu iddia ettiği Emine Bülbül adlı kişinin yaşadığının ve 

öldüğünün tespiti ile nüfus kaydına tescil talebinden ibarettir. Mahkemece; davacının anneannesi olduğu ileri sürülen Emine Bülbül'ün yaşadığının ve öldüğünün tespiti ile yetinilmesi gerekirken doğum tarihi 01.01.1898 olmak üzere nüfusa kayıt ve tesciline karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayıgerektirmiştir.

VI. KARAR 
Açıklanan sebeple;
Adalet Bakanlığıın 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine 
22.11.2023tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye Mehmet Kasım Çetin A. Albayrak Doğan Sevil Kartal Erdem Şimşek Hatıran Alper 

Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2023/2436Karar No : 2023/3201
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Manisa 4. Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesi 
TARİHİ: 04.01.2022
SAYISI : 2022/3 E., 2022/5 K.

DAVACI : Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
vekili Avukat Elif Bilge Gün 
DAVALI : Bilal Kılıç

DAVA TARÍHİ: 30.12.2021

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen Tüketici Hakem Heyeti Kararına itiraz davasında davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığıtarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili; davalının kendisinden hat bakım ve işletim bedeli ücretinin alınmaması ve geçmişe yönelik tahsil edilen ücretin yasal faiziyle iadesi için Şehzadeler İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığına yaptığı başvuru üzerine 13.12.2021 tarihli karar ile hatalı olarak başvurunun kabulüne karar verildiğini ileri sürerek; Şehzadeler Kaymakamlığı Tüketici Hakem Heyetinin 13.12.2021 tarihli kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davali, davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalının Manisa 2. İdare Mahkemesinin 06.10.2020 tarihli ve 2019/1124 E., 2020/522 K. sayılı kararından bahisle, hat bakım ve işletim bedeli ücretinin alınmaması ve tahsil edilen ücretin yasal faiziyle iade edilmesini istemesi yönündeki başvurusunun idari işlem niteliği taşıdığı ve uyuşmazlık konusu edilen başvurunun, “hat bakım ve işletim bedelinin iptali" yönünde sadece Tarifeler Yönetmeliğinden hat bakım ve işletim bedelinin kaldırılmasına karar verildiği, tüketiciye iadesine dair bir hüküm kurulmadığı, başvurucunun Tüketici Hakem Heyetine ödeme yapılması yönündeki başvurusunun yerinde olmayıp, talebin ayrı bir idari işlem niteliği taşıdığı ve uyuşmazlık konusu edilen başvuru Tüketici Hakem Heyetinin görev 

alanına giren bir işlem olmadığı, 6502 sayılı Kanun ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği gereğince Tüketici Hakem Heyetinin davaya konu edilen başvuruyu incelemeye yetkisinin bulunmadığını, bu hüküm gereğince davaya konu edilen başvuruyu görev alanı dışında kaldığından bahisle iade etmesi gerekmekte iken kabulüne dair verilen karar usul ve yasalara aykırı olduğundan Tüketici Hakem Heyetine başvuran davalının isteminin reddine karar verilmesi gerekeceği gerekçesiyle; davanın kabulüile Şehzadeler İlçe Tüketici Hakem Heyeti Başkanlığının 13.12.2021 tarihli kararının iptaline kesin olarak karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesi kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığının 10.04.2023 tarihli yazısıda; Mahkemece davalıdan "hat bakım ve işletim bedeli" adı altında ücretinin alınmaması ve geçmişe yönelik tahsil edilen ücretin yasal faiziyle iadesine ilişkin olduğu anlaşılan uyuşmazlığın çözümünde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerinde öngörülen usul kapsamında tüketici hakem heyetlerinin görevli olduğu kabul edilip bu cihette yapılacak inceleme ve değerlendirme sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılıgerekçeyle davanın kabulüne karar verilımiş olmasıın usul ve kanuna aykırı bulunduğu ileri sürülerek;kararın, kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, Tüketici Hakem Heyeti Kararıma İtiraz istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk 
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (6502 sayılı Kanun) 2, 3 ve 70 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 
1. Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacı idarenin 2017 yılı 3. Olağanüstü Genel Kurulunda Aylık periyotlarda alınacak bakım bedelinin tüm abonelere 3,00 TL olarak uygulanmasına karar verildiği,akabinde söz konusu karar gereğince davacı idare tarafindan "hat bakım ve işletim bedeli" adı altında abonelerden alınan ücretin hukuka aykırı olduğundan bahisle iptali istemiyle açılan davanın görüldüğüManisa 2. Ídare Mahkemesinin 06.10.2020 tarihli ve 2019/1124 E., 2020/522 K. sayıli kararıyla; davact idare tarafindan "hat bakım ve işletim bedeli" adı altında abonelerden alınan ücretin hukuka aykırı olduğu anlaşılmakla idari işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararın İzmir Bölge İdare Mahkemesi Yedinci Îdari Dava Dairesinin 04.03.2021 tarihli ve 2020/1541 E., 2021/301 K. sayılı istinaf başvurusunun reddi kararı ile kesinleştiği anlaşılmaktadır.

2. Her ne kadar Mahkemece, davanın ayrı bir idari işlem niteliği taşıyıp Tüketici Hakem Heyetinin görev alanına girmediğinden bahisle Tüketici Hakem Heyeti kararının iptaline karar verilmişse de, davacıidare ile abonesi olan davalı arasında alınan hizmete yönelik çıkan ihtilaf 6502 sayılı Kanun'un 3 üncümaddesinin (I) bendi gereğince tüketici işlemi olduğundan, davalıdan "hat bakım ve işletim bedeli" adıaltında ücreti alınmaması ve geçmişe yönelik tahsil edilen ücretin yasal faiziyle iadesine ilişkin olduğu anlaşılan uyuşmazlığın çözümünde 6502 sayılı Kanun uyarınca tüketici hakem heyetlerinin görevli olduğu kabul edilip sonucuna göre inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken, yanılgılıdeğerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olduğundan, Adalet Bakanlığmın yerinde görülen temyiz talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
1. Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Kararın bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
09.11.2023tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2023/11280Karar No : 2023/11746
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Bursa 15. İş Mahkemesi TARİHİ: 31.01.2023SAYISI : 2021/144 E., 2023/29 K.
DAVACI :DAVALI :DAVA TARİHİ: 27.05.2021KARAR : Davanın kabulü
KANUN YARARINA 
TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı

Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen alacak davasında davanın kabulüne karar verilmiştir 
İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş oimakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 25.03.2016 tarihinden itibaren fotoğrafçı/dış çekim elemanı olarak davalı işyerinde çalıştığımı, işe girişinin 10.08.2018 tarihinde Kuruma bildirildiğini, fiili çalışmasının Kuruma eksik bildirildiğini ve sigorta primlerinin sembolik rakamlar üzerinden yatırıldığını,iş sözleşmesinin davalı işveren tarafindan 29.12.2018 tarihinde haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiğini, asgari geçim indirimi hariç günlük net 80,00 TL ve primle çalıştığıni, ücretlerinin elden ödendiğini, asgari geçim indirimi alacaklarımın ödenmediğini, tüm ulusal bayram ve genel tatil günleri dahil haftanın 7 günü 17.00-00.00 saatleri arası çalıştığını, yıllık izin kullandırılmadığını belirterek kıdem ve ihbar tazminatlari, asgari geçim indirimi, yıllık izin ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının alt işverenden fotoğrafçılık hizmeti alınması kapsamında 

fotoğrafçı olarak çalıştığını, bu sözleşmeler kapsamında ve devam eden yıllarda müvekkili Şirketin bu hizmeti almaya devam ettiğini, . ile 2013-2014 yılları arası için stüdyo kamera ve fotoğraf sözleşmesi,... ile 20.03.2019 tarihli yüklenici sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmelerde hizmet alımında çalışacak fotoğrafçıların sigortalarının yapılması ve işçilik alacaklarından hizmet verenin sorumlu olacağınım düzenlendiğini, bu kişilere davanın ihbarını talep ettiklerini, davacıın bu kişiler yanında çalıştığını,ihtiyaç duyulduğunda birer günlük sürelerle müvekkili Şirket işyerinde çalıştırıldığını, fotoğrafçılık işinin müvekkili Şirketin asıl işi olmadığını, davacıın albüm başıa ücret aldığı beyanı ile parça başı işyaptığını açıkça ikrar ettiğini, müvekkili Şirketin iyiniyetle iş kazasına karşı sigorta bildirimi yaptığını,davacının da bu çalışanlardan biri olduğunu, bu bildirimler dışında davacının müvekkili nezdinde bir çalışmasının olmadığını, Ramazan aylarında hiç çalışma olnadığını, hafta içinde bir gün hafta tatili kullandırıldığını, bayram günlerinde çalışma yapılmadığını, davacının her düğünde görev almadığını, bir çok fotoğrafçı bulunduğundan sadece bazı düğünlerde davacıya ihtiyaç duyulduğunu, davacı ile müvekkili Şirket arasında iş ilişkisi bulunmadığını, davacıın istifa ile işten çıktığını, asgari geçim indirimi alacağmın kanuna uygun şekilde ödendiğini, çalışma şekli itibarıyla davacının yıllık izne hak kazanamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı işyerinde yapılan işin niteliği gereği kış aylarında ve Ramazan ayında her gün organizasyon olamayacağı dikkate alınarak davacının hizmet süresinin 25.03.2016 - 29.12.2018 tarihleri arası 504 gün olduğu, davacıın ücrete ilişkin iddiasının emsal ücret araştırması ve tanık beyanı ile doğrulandığı, buna göre davacının en son günlük net 80,00 TL ücret aldığı, davacının 14 gün yıllık izin hakkı bulunduğu, davacının işsözleşmesinin davalı işverence haklı bir neden olmadan feshedildiği, tanık beyanları ve diğer delillere göre davacının 25.03.2016 - 29.12.2018 tarihleri arası 1 Mayıs-15 Eylül arasına denk gelen dini bayramlar dışındaki ulusal bayram ve genel tatil günlerinin tamamında ve dini bayramların 1. gününde çalıştığı, 16 Eylül - 30 Nisan arasına denk gelen ulusal bayram ve genel tatil günlerinin 1/3'ünde çalıştığıi,Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (Tarife) 5 inci maddesinin ikinci fikrasında yer alan "... gerek kısmi dava gerekse belirsiz alacak ve tespit davasında mahkemece dava değerinin belirlenmesinden sonra davacı davasını belirlenmiş değere göre takip etmese dahi, yasal avukatlık ücreti, belirlenmiş dava değerine göre hesaplanır." hükmü gereği tespit edilen alacak miktarı üzerinden vekâlet ücretinin hesaplandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı; Tarife'nin 5 inci ve 13 üncü maddeleri birlikte değerlendirilmek suretiyle davacılehine kabul edilen dava değeri olan 500,00 TL vekalet ücretine hükmnedilmesi gerekirken, Mahkemece yazılı şekilde 9.200,00 TL'ye hükmedilmesinun usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kanun yararına bozulması istemi ile başvuruda bulunmuştur.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, davalı yararına hükmedilen vekalet ücretinin miktarına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3. Karar tarihinde yürürlükte olan Tarife'nin "Ücretin tümünü hak etme" kenar başlıklı 5 inci maddesi şöyledir:
" (1) Hangi aşamada olursa olsun, dava ve icra takibini kabul eden avukat, bu Tarife hükümleri ile belirlenen ücretin tamamına hak kazanır.

(2) Gerek kismi dava gerekse belirsiz alacak ve tespit davasında mahkemece dava değerinin belirlenmesinden sonra davacı davasını belirlenmiş değere göre takip etmese dahi, yasal avukatlık ücreti, belirlenmiş dava değerine göre hesaplanir.

4. Tarife'nin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" kenar başlıklı 13 üncü maddesinin ilgili kısmışöyledir:
" (1) Bu Tarifenin ikinci kasmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kasmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fikrasi, 10 uncu maddenin üçüncü fikrası ile 12 nci maddenin birinci fikrası, 16 ncı maddenin ikinci fikrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.
11

..


3. Değerlendirme 
1. Dava değeri üzerinden belirlenecek nispi ücrette, davacının dava dilekçesinde talebine konu ettiği değer esas alınır. Ancak yargılama sırasında davacıın belirttiği değer dışında bir değer belirlenmişise ve bu değer davacıın dilekçesinde belirttiği değerden fazla ise davacının aradaki farka ilişkin harcıtamamlamış olması halinde, harcı tamamlanan bu değer esas alınarak nispi avukatlık ücretine hükmedilir.
2. Somut uyuşmazlıkta İlk Derece Mahkemesince davacının dava konusu alacak miktarı tespit edilerek dava dilekçesindeki talep miktarına göre toplam 500,00 TL hüküm altına alınmış, Tarife'nin 5inci maddesi uyarınca davacı yararına 9.200,00 TL vekalet ücretine hükmedilmiştir.
3. Tarife'nin 5 inci maddesinin birinci fikrasındaki düzenlemeye göre davada haklı çıkan taraf lehine avukatlık ücretine hükmedilebilmesi için, haklı çıkan tarafın davanın başından sonuna kadar 

avukat tarafından temsil edilmiş olması gerekli değildir. Hangi aşamada olursa olsun, davayı kabul eden avukat, Tarife hükümleri ile belirli ücretin tümüne hak kazanır. Aynı maddenin ikinci fikrasındaki düzenlemenin ise davacı asıl ile vekili arasındaki vekalet ücretine hak etmeye yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

4. Somut uyuşmazlikta davacı tarafin vekille temsil edildiği, İlk Derece Mahkemesince toplam 500,00 TL'nin hüküm altına alındığı görülmektedir. Hal böyle olunca Tarife'nin 13 üncü maddesine göre davacı lehine 500,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekli iken Mahkemece Tarife'nin 5 inci maddesine göre9.200,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olmuştur.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığıın 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine 
12.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2023/17941Karar No : 2023/17336
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Înegöl 1. İş Mahkemesi 
TARİHİ: 23.02.2023
SAYISI : 2022/556 E., 2023/58 K.

DAVACI : Hüsen Hüsenoğlu vekili Avukat Ali Türk 
DAVALI : Taşçıoğlu Koltuk ve Mobilya Sanayi Ticaret Limited Şirketi 
vekili Avukat Çetin Yalanız 
DAVA TARİHİ: 27.12.2022
KARAR : Davanın usulden reddi 
KANUN YARARINA 

TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı


Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı Taşcıoğlu Koltuk ve Mobilya Sanayi Ticaret Ltd.Şti.nde 05.06.2020-30.06.2021 tarihleri arasında koltuk döşeme elemanı olarak aralıksız şekilde çalıştığıni, iş sözleşmesinin müvekkili tarafindan haklı sebeple feshedildiğini, ücret ve alacaklarının ödenmemesi üzerine davalı işveren aleyhine 01.10.2021 tarihinde açılan dava sonucunda İnegöl 1. İşMahkemesinin 11.10.2022 tarihli ve 2021/430 Esas, 2022/504 Karar sayılı kararı ile miktar itibarıyla kesin olmak üzere davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, hükme esas alınan 13.08.2022 tarihli bilirkişi raporunda davacının, 1.813,42 TL brüt kıdem tazminatı alacağı ve takip tarihine kadar 563,79TL işlemiş faizi, 2.220,40 TL brüt yıllık izin ücreti alacağı ve takip tarihine kadar 235,97 TL işlemişfaizi, 1.261,60 TL brüt bakiye ücret alacağı ve takip tarihine kadar 392,23 TL işlemiş faizi olmak üzere toplamda 5.295,42 TL brüt alacağı ve takip tarihine kadar işlemiş 1.191,99 TL temerrüt faizi alacağı

olduğu belirlendiğinden işbu alacakların tahsili amacıyla İnegöl İcra Müdürlüğünün 2022/9491 Esas sayılı icra dosyası ile takip başlatılmış ise de; takibin davalının 21.11.2022 tarihli haksız itirazı üzerine durduğunu, müvekkili ile davalı işveren arasında gerçekleştirilen 26.08.2021 başvuru tarihli ve 2021/197933 sayılı dava şartı arabuluculuk kapsamında da herhangi bir anlaşma sağlanamayıp 10.09.2021 tarihinde son tutanak düzenlendiğini iddia ederek davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, borçlunun alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalı vekili cevap dilekçesinde; itirazın iptali davası açılmadan aracubulucuya başvurulmadığıni, dava dilekçesinin ekinde arabuluculuk tutanağı yer almakta ise de; tutanaktaki alacaklara ilişkin davanın İnegöl 1. İş Mahkemesinin 2021/430 Esas sayılı dosyasından tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedildikten sonra usulden reddedildiğini, arabuluculuk tutanağının huzurdaki davaya ilişkin olmadığını, usulüne uygun arabuluculuk başvurusu yapılmaksızın dava açıldığından davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın itirazın iptali davasıolduğu, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun (7036 sayılı Kanun) 01.01.2018 tarihinde yürürlüğe giren "Dava şartı olarak arabuluculuk" kenar başlıklı 3 üncü maddesinde kanuna, bireysel veya toplu işsözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda,arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğunun düzenlendiği, gerek 7036 sayılı Kanun gerekse de 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nda (6325 sayılı Kanun) başvurunun kapsamı ve başvurunun şekline dair bir düzenleme bulunmadiği, başvuru esnasında dile getirilmeyen bir alacak kaleminin görüşmeler kapsamında talebe konu edilmesi her zaman mümkün olduğu gibi müphem durumlar olması hâlinde ise uyuşmazliğın kapsamının arabulucu tarafindan belirlendiği, zira arabuluculuk faaliyeti bir yargılama faaliyeti olmadığından görüşmeler sırasında taleplerin artırılıp değiştirilebildiği, 6325 sayılı Kanun'un 17 nci maddesinin ikinci fikrasında da "Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaştıklari, anlaşamadıkları veya arabuluculuk faaliyetinin nasıl sonuçlandığı bir tutanak ile belgelendirilir. Arabulucu tarafindan düzenlenecek bu belge, arabulucu, taraflar, kanuni temsilcileri veya avukatlarınca imzalanır" şeklinde düzenlemeye yer verilerek son tutanağın arabulucu tarafından düzenleneceğinin açıkça kurala bağlandığı, Kanun'da başvurunun dilekçe ile veya bürolarda bulunan formların doldurulması suretiyle yahut elektronik ortamda yapılabileceğinin belirtildiği, son tutanağın tarafların beyanına göre oluşturulması asıl ise de; arabulucunun tutanağın içeriği ve düzenlenme şekli konusunda tarafları bilgilendirmesinin de gerektiği, bu çerçevede eldeki itirazın iptali davasının 27.12.2022 tarihinde açıldığı dikkate alındığında, arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartları arasında yer aldığı ve somut olayda arabuluculuk dava şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiştir.


B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı kanun yararına temyiz dilekçesinde; kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve bakiye ücret alacağının tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesinin talep edildiği davada, Mahkemece arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden ret karar verildiğini ve kararın kesin olduğunu, dosyanın incelenmesinde;aralarında eldeki davaya konu kalemlerin de yer aldığı çeşitli işçilik alacakları hususunda tarafların anlaşamadıklarına ilişkin 10.09.2021 tarihli arabuluculuk son tutanağının imzalandığıni, 01.10.2021tarihinde İnegöl 1. İş Mahkemesinin 2021/430 Esas sayılı dosyasında açılan alacak istemli davada, eldeki davaya konu işçilik alacaklarmın tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verildiğini, İnegöl 1. İşMahkemesinin 06.10.2021 tarihli ve 2021/434 Esas, 2021/311 Karar sayilı kararı ile tefrikine karar verilen alacaklar yönünden belirsiz alacak davası açılamayacağı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiğini; bunun üzerine davanın dayanağını oluşturan İnegöl İcra Dairesinin 2022/9491 Esas sayılı dosyası ile icra takibinin 15.11.2022 tarihinde başlatıldığını, yapılan itiraz üzerine de işbu davanın açıldığını, şu hâlde Mahkemece 10.09.2021 tarihli arabuluculuk son tutanağına göre davaya konu kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve bakiye ücret alacağının taraflar arasında müzakere edildiği ve tarafların anlaşamadıklarını, eldeki davadan önce tekrar arabuluculuğa başvurulsa dahi Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 23 üncü maddesinin ikinci fikrasındaki düzenlemeye göre; tarafların ve uyuşmazlık konusunun aynı olduğu durumlarda birden fazla başvuru yapıIması hâlinde, başvurunun hukuki sonuçları bakımından ilk başvuru esas alınacağından itirazın iptali istemli eldeki davada arabuluculuk dava şartının tamamlandığı, buna göre işin esasının incelenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle İnegöl 1. İşMahkemesinin anılan kararının kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, arabuluculuk anlaşmama tutanağı kapsamındaki alacakların tahsili amacıyla açılan alacak davasının hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinden sonra, aynıalacaklara ilişkin itirazın iptali davasından önce yeniden dava şartı arabuluculuğa başvurulması gerekip gerekmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayıl Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3. 7036 sayılı Kanun'un dava tarihinde yürürlükte olan hâliyle 3 üncü maddesinin birinci fikrası"Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.", ikinci fikrası ise "Davaci,arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafindan onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması

hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulmasıgerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir, Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindedir.
4. 7036 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin yirmi birinci ve yirmi ikinci fikraları şu şekildedir:
"(21) Bu maddede hüküm bulunmayan hâllerde niteliğine uygun düştüğü ölçüde 7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümleri uygulanır.
(22) Arabuluculuğa başvuru usulü, arabulucunun görevlendirilmesi ve arabuluculuk görüşmelerine ilişkin diğer hususlar Adalet Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir."
5. Yönetmelik'in "Dava şartı olarak arabuluculuğa başvuru" kenar başlıklı 23 üncü maddesinin ikinci fikrası şöyledir:
"Tarafların ve uyuşmazlık konusunun aynı olduğu durumlarda birden fazla başvuru yapılmış ise,başvurunun hukuki sonuçları bakımından ilk başvuru esas alınır."
3. Değerlendirme 
1. Somut uyuşmazlıkta davacı kıdem tazminati, yıllık izin ücreti ve bakiye ücret alacağı ile bu alacakların işlemiş faizinin tahsili için davalı işveren aleyhine 15.11.2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatmış; takibe itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında Mahkemece, davanın arabuluculuk dava şartının yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir. Ancak dosya kapsamından davacının aynı alacaklar için daha önce davalı işveren aleyhine arabuluculuğa başvurduğu 26.08.2021 tarihinde başlayan faaliyetin 10.09.2021 tarihinde anlaşmama (son) tutanağımın düzenlenmesi ile sona erdiği anlaşılmaktadır.

2. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre süreci açıklamak gerekirse; davaci, 10.09.2021tarihli son (anlaşmama) tutanağını sunarak açtığı alacak davasının hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddinden sonra, bu defa aynı alacakların tahsili amacıyla başlatilan icra takibine itiraz edilmesi üzerine aynı tarihli son tutanağı sunarak itirazın iptali davası açmıştır. Her iki davanın konusunu oluşturan alacakların aynı olduğu ve bu alacakların arabuluculuk müzakeresine konu edildiği uyuşmazlık dışıdır. Şu hälde uyuşmazhık; davanın usulden reddine karar verilmesinden sonra, aynı alacaklar için yeniden dava açılmadan önce ikinci kez arabuluculuğa başvurulmasının zorunlu olup olmadığınoktasindadir.

3. Bilindiği gibi (dava şartı) arabuluculuk, temel hak niteliğindeki mahkemeye erişim hakkınısınırlayan bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Temel haklara yönelik sınırlamaların ise dar yorumlanmasıgerekir. Davacının açmış olduğu alacak davasının usulden reddine karar verilmesinin, aynı alacakların konu edildiği ikinci davadan önce yeniden dava şartı arabuluculuğa başvurulmasını zorunlu kıldığıseklinde bir sonuca varmak mahkemeye erişim hakkının ölçüsüz biçimde sınırlandırılmasına sebebiyet verir. Arabuluculuk ile elde edilmek istenen fayda, işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıkların arabulucu eşliğinde müzakere yoluyla hızli, çabuk ve ucuz biçimde çözümlenmesidir. Bu sebeple ilk davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddi üzerine, daha önce müzakere edilen ve anlaşma sağlanamayan alacaklar bakımından yeniden arabuluculuğa başvurulmasını zorunlu kılmak, hem arabuluculuğun amacına aykırıdır hem de mahkemeye erişim hakkını zedeler. Kaldı ki Yönetmelik'in 

ilgili hükmünde tarafların ve uyuşmazlık konusunun aynı olduğu durumlarda birden fazla başvuru yapılmış ise başvurunun hukuki sonuçları bakımından ilk başvurunun esas alınması gerektiği de açıkça ifade edilmiştir.

4. Ayrıca belirtmek gerekir ki itirazın iptali davasında, daha önce arabuluculuk faaliyetine konu edilen asıl alacakları işlemiş faizinin talep edilmiş olması da yukarıda belirtilen kabul şeklini etkilemez.Asıl alacaklar bakımından gerçekleştirilen arabuluculuğun bu alacaklara ilişkin işlemiş faizi de kapsadığıkabul edilmelidir. Bir diğer ifade ile asıl alacak bakımından arabuluculuk dava şartının gerçekleşmesi hâlinde, bu alacağa bağlı işlemiş faiz bakımından da dava şartı gerçekleşmiş sayılır.
5. Belirtilen hususlar ışığında Mahkemece davanı, arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğu sonucuna varılarak kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın kanun yararına bozulmasına karar verilmiştir.

V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığıın 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosvasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine.
20.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 11. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2023/3195Karar No : 2023/6538
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 11.11.2022SAYISI : 2022/424 Esas, 2022/611 Karar DAVACI : Maliye Hazinesi vekili Avukat Hicran Hüzmeli DAVALI : Zeynep Alkan vekili Avukat Furkan Gülistan DAVA TARİHİ: 04.08.2022HÜKÜM : Zamanaşımı nedeniyle davanın reddi TEMYİZ EDEN : Davacı vekili 
Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığıtarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının dava dışı şirkete keşide ettiği bono nedeniyle borçlu olduğunu,dava dışı şirketin alacak ve borçlarının müvekkiline devredilmesi nedeniyle davalı hakkında icra takibi yapıldığını, takibe yapılan itiraz üzerine takibin durduğunu ileri sürerek haksız itirazın iptali ife takibin devamıma ve asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı kurumun taraf ehliyetinin bulunmadığını, alacağının zamanaşımına uğradığını, takibin haksız olduğunu, borcun tamamının daha önce lehtar şirkete ödendiğini savunarak davanın reddi ile kötü niyet tazminatı istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu edilen bononun davalı Zeynep Alkan tarafından 02.02.2014 tarihinde Antaş Özel Eğitim Öğretim Danışmanlık İnş. A.Ş.lehine olmak üzere tanzim edilip verildiği, bononun vade tarihinin 02.11.2014 olduğu, 18.12.2019

tarihinde takibe konu edildiği, öncesinde ödeme konusunda davalıya herhangi bir ihtar gönderilmediği,bonodaki ödeme tarihi ve icra takibi değerlendirildiğinde 3 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu,03.08.2022 dava tarihi dikkate alındığında bonoya ilişkin zamanaşımı süresinden sonraki genel zamanaşımı süresinin de dolduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
2. İlk Derece Mahkemesi kararı kesin olarak verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYÍZ 
A. Kanun Yararıa Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığının temyiz dilekçesinde özetle; bononun tarafları davalı ve dava dışı şirket arasındaki ilişkinin tespiti ile dava açılmadan önce Tüketici Hakem Heyeti veya arabuluculuk yoluna gidilip gidilmemesi hususunun değerlendirilmesi gerektiğini, bono zamanaşımına uğramış ise de temek ilişkideki zamanaşımının ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini, mahkemece gerekçeden yoksun bir şekilde karar verildiğini belirterek kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazhk ve Hukuki Nitelendirme 
Dava, itirazın iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, davacının taraf ehliyetinin bulunup bulunmadığı, davanın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ve davacıın alacaklı olup olmadığına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un (6502 sayılı Kanun) 68 inci maddesi.
3. Değerlendirme 
Somut olayda, davalının eğitim kurumu olan dava dışı şirkete verdiği bono nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali söz konusudur. Bu durumda öncelikle, bono bedelinin 1.800,00 TL olduğu gözetilerek, 6502 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi gereği Tüketici Hakem Heyetine başvurulmasıgerektiği, bu başvurunun zorunlu olduğu gözden kaçırılarak işin esasına girilmesi doğru olmamıştır.Kabule göre de; zamanaşımına uğramış bono ilamsız icra takibine konu edilmiş ise de, bono zamanaşımına uğramış olsa bile taraflar arasındaki temel ilişkinin ne olduğu ve hangi zaman aşımına tabi olduğu değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın kanun yararına bozulması gerekmiştir.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasıa dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
08.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.