Yargıtay 3. Hukuk Dairesine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2021-08-28

28 Ağustos 2021 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 31582
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/3986KARAR NO : 2021/7143
TÜRK MİLLETİADINA YARGITAY İLAMI 
INCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: DATÇA ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ
TARIHI : 08/05/2018

NUMARASI : 2018/58 E. 2018/168 K.

DAVACI : AYDEM EPSAŞ VEK.AV.ÖMER KAYGAS 
DAVALI : AYNUR ÇETİN 

Taraflar arasındaki tüketici hakem heyeti kararının iptali davasmın mahkemece yapılan yargılamasısonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen karara karşı Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurułmakla; dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI 
Davacı; davalının, yüksck voltaj nedeniyle arızalanan bulaşık makinesi nedeniyle oluşan zararının tazmini için yapmış ołduğu başvurunun ilçe tükctici hakem heyeti tarafindan kabul edildiğini, davalı ile arasında sözleşme ilişkisi bulunmaması nedeniyle ortada bir tüketici işlemi bulunmadığından tüketici hakem heyetinin görevli olmadığıni, ayrıca aynı hattan faydalanan diğer abonelerde benzer arzaların mcydana gelmemesine rağmen bilirkişi incelemesi yapılmadan salt tamir belgeleri esas alınarak başvurunun kabul edilmesinin doğru olmadığıni.kaldı ki voltaj dalgalanmalarına karşı gerekli önlemleri ałmayan davalının da kusurlu olduğunu ileri sürerek; Datça İlçe Tüketici Hakem Heyeti tarafindan verilen 15/02/2018 tarihli kararıiptalini talep etmiştir.
Davalı; eşinin davacı şirketin elektrik abonesi olduğunu, arzalanan ürünün faturasının adına düzenlenmiş olması nedeniyle tüketici hakem heyetine başvurduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; davacı şirket ile davalının eşi arasında abonelik sözleşmesinin bulunduğu,arızalanan ürünü satın almış olan davalının da davacı şirket tarafindan verilen hizmetten yararlandıği, Elcktrik Enerjisinin Tedarik Sürekliliği, Ticari ve Teknik Kalitesi Hakkındaki Yönetmeliğin 6 neı maddesi uyarınca ani vołtaj yükselmesine bağlı olarak arzalanan ürün nedeniyle uğranılan zarardan davacı şirketin sorumlu olduğu, davalının başvurusu üzerine tesis edilen tükctici hakem heyeti kararında usuł ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerckçesiyle,davanın reddine karar verilmiştir.
Adalet Bakanlığının 19/03/2021 tarihli yazisında; cevap dilekçesinin davact tarafa tebliğedilmemesi nedeniyle yapilan yargilamanın HMK'nın 27 nci maddesine uygun olmadiği.sözleşmenin nispiliği ilkesi uyarınca abonelik sözleşmesinin tarafi olmayan kişi tarafimdan hakem heyetine başvuru yapıldığından davanın kabulü ile husumet yokluğu nedeniyle talebin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadıği,uyuşmazlığın çözümünün özel ve teknik bilgiyi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi görüşüne başvurulması gerekirken eksik inceleme ile karar veriłmiş olmasının usul ve yasaya aykırıbulunduğu ileri sürülerek; kararın 6100 sayılı HMK'nun 363 üncü maddesinin birinci fikrasıuyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.


1) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 266 ncı ve 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun 3 üncü maddesine göre; bir davada çözümü hukuk dışında, özeł ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde, oy ve görüşüne başvurulan bağımsız, tarafsız ve objektif üçüncü kişiye bilirkişi denir. Bilirkişiye başvurułmasına gerek olup olmadığına hâkim karar verir (HMK m.266).

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davalıya ait bulaşık makinesinin, yüksek voltaj nedeniyle zarar görmüş olduğu hususunun, özel ve teknik bilgiye sahip olan yetkili servis tarafindan belirlenmişolduğu anlaşılmaktadır. Bu belirleme, zararın neden kaynaklandığı hususunda kesin bir kanaat oluşturduğundan, hâkim tarafından bilirkişinin oy ve görüşüne başvurulmamış olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Şu durumda, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararıma temyiz talebinin reddi gerekir.2) HMK’nın “Hukuki dinlenilme hakkt” başlikh 27 nei maddesinde;
"(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılıolarak hukuki dinleniłme hakkına sahiptirler.

(2) Bu hak;
a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasıni,
b) Açıklama ve ispat hakkını,
c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir." hükmüne yer verilmiştir.

Hukuki dintenilme hakkı olarak maddede ifade edilen bu hak, çoğunlukla "iddia ve savunma hakki" olarak bilinmektedir. Ancak, hukuki dinlenilme hakki, iddia ve savunma hakkıkavramına göre daha geniş ve üst bir kavramdır.

Bu hak, yargılamanın tarafları dışımda, müdahiller ve yargılama konusu ile ilgili olanları da kapsamına almaktadır. Her yargılama süjesi kendi hakkıyla bağłantıłı ve orantılı olarak bu hakka sahiptir. Hakkın temel unsurlari maddede tek tek belirtilmiş, böylece uygulamada bu temel yargısał hak konusundaki tereddütlerin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.
Bu çerçevede, tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur 

Öte yandan, HMK'nin 322 nci maddesi atfi ile basit yargılama usulünde de uygulama alanıbulan aynı Kanun'un “Cevap dilekçesinin verilmesi" başlıkhı 126 ncı maddesinin dördüncüfikrası; “Cevap dilekçesinin örneği mahkeme tarafından davacıya tebliğ edilir." hükmünüiçermektedir.

Yapılan bu açıklamalar işığında somut olay değerlendirildiğinde; davalı tarafindan verilen cevap dilekçesinin mahkeme tarafindan davaciya tebliğ edilmediği, diğer bir anlatımla mahkemece davacıya hukuki dinlenilme hakkı tanınmadan usul ve kanuna aykırı karar verildiği anlaşıldığından, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulügerekir.

cYanYelowb maddesi; “Bu Kanunun amacı; kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasıısağlayıci, tüketiciyi aydınlatıcı ve bilinçlendirici önlemleri almak, tükcticilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konulardaki politikaların oluşturulmasında gönüllü
örgütlenmeleri teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir." şeklinde olup, “Kapsam" başlıklt 2 nci maddesinde; "Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamalarıkapsar." hükmüne yer verilmiştir.

,..işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda 

tüketici mahkemeleri görevlidir." denilmek surctiyte belirtenmiştir. Buna göre, TKHK'nın kapsamının ne olduğunu belirlemek gerekir. THKK'nın “Tanımlar" başliklı maddesinde tüketici, sağlayıcı ve tüketici işlemlerinin ne olduğu açıklanımıştır. Buna göre, tüketici; “Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla harcket eden gerçek veya tüzel kişiyi." (m. 3/k); sağlayıcı;“Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye hizmet sunan ya da hizmet sunanın adına ya da hesabıa harcket eden gerçek veya tüzel kişiyi," (m. 3/1);tüketici işlemi; “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişilcri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket cden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarltk, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi," (3/l); ifade etmektedir. Bir hukuki işlemin, 6502 sayılı TKHK kapsamında kaldığının kabul ediłmesi için,kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen taraflar arasında kurulan bir sözleşme veya hukuki işlemin olması gerekir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde; elektrik hizmetini sunan davacı sağlayıcıile davalı arasında kurulan bir abonelik sözleşmesinin veya hukuki işlemin bulunmadığı, dosya kapsamı ile sabit olduğu gibi taraflarında kabulündedir. Dolayısıyla, davalı tüketici olmadığıgibi ortada bir tüketiei işlemi de bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, mahkemece; uyuşmazlığı Türk Borçlar Kanunu'nun haksız file dair hükümleri uyarınca genel mahkemelerde görülmesi gerektiği, tükctici hakem heyetinin bu tür uyuşmazlıklarda görevłi olmadığı gözetilerek, tüketici hakem heyetince davalının başvurusunun kabulüne dair verilen kararın iptaline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmediğinden, Adalet Bakanhığıın bu yöne ilişen kanun yaranına temyiz talebinin kabulü gerekir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz talebinin REDDiNE, ikinci ve üçünü bentte açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının HMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayahı kanun yararına temyiz talebinin kabulüile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynımaddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapıłmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasıın Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 23/06/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/3990
KARAR NO : 2021/7144

TÜRK MİLLETİADINA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESi : ZONGULDAK 1.ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/12/2018

NUMARASI : 2018/466 E. 2018/527 K.

DAVACI : SAKARYA EDAŞ VEK.AV.DİLEK YILMAZ KOCABIYIK 
DAVALI : HÜSEYİN EROĞLU 

Taraflar arasındaki tüketici hakem heyeti kararımın iptali davasının mahkemece yapılan yargılamasısonucunda, davanı kabulüne yönclik olarak verilen karara karşı Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararma temyiz yoluna başvurulmakla; dosya incelendi, gereği konuşułup düşünüldü:
YARGITAY_KARAR I 
Davacı; davalının, yüksck voltaja bağlı olarak iki dairede doğal gaz kombilerinin arızalanmasınedeniyle oluşan zararının tazmini için yapmış olduğu başvurunun il tüketici hakem heyeti tarafindan kabul edildiğini, davalının ikametgahının Alaplı İlçesinde olması ve tazmini istenilen zarar tutarı dikkate alındığıda başvurunun ilçe tüketici hakem heyetine yapılması gerektiğini, il tüketici hakem heyetinin uyuşmazlıkla ilgili karar verme yetkisinin bulunmadığıni, esas yönünden ise davalının enerji aldığı hatta arizanın meydana geldiği tarihte elektrik kesintisi olmadığıı, ayrıca gerek abonenin hattında gerekse bölgede arıza kaydı bulunmadığını, kaldı ki iç tesisatta gerekli tedbirłeri almanın kullanıcının sorumluluğunda olduğunu ileri sürerek;Zonguldak il Tüketici Hakem Heyeti tarafindan verilen 18/12/2018 tarihli kararın iptalini talep etmiştir.

Mahkemece; uyuşmazlığa konu alacağın tutarı ve davalının yerleşim yeri itibariyle yetkili ve görevli olan Alaplı İlçe Tüketici Hakem Heyeti yerine Zonguldak il Tüketici Hakem Heyeti tarafından verilen kararın yok hükmünde olduğu gerekçesiyle, il tüketici hakem heyeti kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının 15/03/2021 tarihli yazisında; 6502 sayılı Tüketicinin KorumasıHakkındaki Kanunun 66 ncı maddesi uyarınca il merkezlerinde ve yeterlilik şartlarıyönetmelikle belirlenen ilçe merkezlerinde tüketici hakem heyetlerini oluşturmakla görevli kilıman Ticaret Bakanlığı'nın yeniden yapilandırma kapsamında; 01/08/2018 tarihinden itibaren (bu tarih de dahil olmak üzere), 81'i il ve 127'si ilçe merkezinde olmak üzere toplam 211tüketici hakem heyetini tüketici uyuşmazlıklarım karara bağlama konusunda yetkilendirdiği.işhu tüketici hakem heyetlerinin, kendilerine ve yetki alanındaki ilçelerde bulunan kaymakamlıklara yaplan başvuruları karara bağlayacakları, büyükşehir statüsüne sahip olmayan 51 ilde il tüketici hakem heyetlerinin, kendilerine ve illerinde bulunan ilçe kaymakamlıklarına yapılan tüketici uyuşmazlıklarına ilişkin başvuruları karara bağlamaya yetkili olacaklari, bu illerde kaymakamlıklara yapılan başvuruların görevłendirilen irtibat personeli tarafindan TÜBlS sistemine kaydedilerek karara bağlanmak üzere yetkilendirilen 

tüketici hakem heyetine iletileceği, buna göre il tüketici hakem heyetinin yeniden yapılandırma kapsamında yetkili olduğuu gözetmeyen mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırıbulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayıh HMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fikrasıuyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun 66 ncı maddesinin birinci fikrasına göre; Ticaret Bakanlığı, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilccek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il merkezlerinde ve yeterlilik şartları yönetmclikle belirlenen ilçe merkezlerinde en az bir tüketici hakem heyeti oluşturmakla görevlidir.
Açıklanan bu kanun hükmü uyarınca görevli kılınan Ticaret Bakanlığı, nüfus yoğunluğu,başvuru sayılari, usul ekonomisi ve benzeri hususları göz önünde bulundurarak Tüketici hakem heyetlerini yeniden yapılandırmış, il merkezlerinde ya da yakın ilçelerde merkezler oluşturmak surctiyle bir araya getirilmesi sonucunda mevcut 1.011 tüketici hakem heyetinin yetki alanlarını,01/08/2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yeniden düzenlemiş, 81’i il ve 127'si ilçe merkezinde olmak üzere toplam 211 tüketici hakem heyetini tüketici uyuşmazlıklarını karara bağlama konusunda yetkilendirmiş, yetkilendirilmiş 211 tüketici hakem heyetinin, kendilerine ve yetki alanındaki ilçelerde bulunan kaymakamlıklara yapıłan başvuruları karara bağlayacaklarını, büyükşehir statüsüne sahip olmayan 51 ilde il tüketici hakem heyctlerinin,kendilerine ve illerinde bulunan ilçe kaymakamlıklarına yapılan tüketici uyuşmazhıklarıma ilişkin başvuruları karara bağlamaya yetkili olacaklarını, büyükşehir statüsüne sahip olan 30 ilin 393ilçesinde, tüketici uyuşmazlıklarına ilişkin başvuruların, kaymakamlıklar tarafından kabul edilerek karar mercii olarak yetkilendirilen ilçe tüketici hakem heyetlerine iletileceğini kararlaştırmiştir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut ołay değerlendiriłdiğinde; büyükşchir statüsüne sahip olmayan Zonguldak flinde, davalı tüketici tarafından 18/12/2018 tarihinde yapilan başvuruyu karara bağlama yetkisi, Zonguldak il Tüketici Hakem Heyetine aittir.
Hal böyle olunca, mahkemece; il tüketici bakem heyetinin, davalı tüketicinin başvurusunu karara bağlamaya yetkili olduğu gözetilerek, davanın esasının incelenmesi ve ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ite yazılışekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olduğundan, Adalet Bakanlığının yerinde görülen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığının HMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz talebinin kabulù ile kararı sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gercği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 23/06/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.