Anayasa Mahkemesinin 30/6/2021 Tarihli ve 2018/12722 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-08-11

11 Ağustos 2021 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31565
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanliğından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR 
BARUT TURİZM MÜŞAVİRLİK GIDA TİCARET LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/12722Karar Tarihi : 30/6/2021
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN 
Üyeler : Hicabi DURSUN 
Muammer TOPAL 
YusufŞevki HAKYEMEZ 
Irfan FIDAN 
Raportör : Selçuk KILIÇ

Başvurucu : Barut Turizm Müşavirlik Gida Ticaret Ltd. Şti.
Vekili : Av. Pelin ÜSTÜNER 

I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, çevre mevzuatına aykırılık gerekçesine dayalı olarak verilen idari para cezasına tekerrür hükümlerinin uygulanması nedeniyle mülkiyet hakkmın ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 17/4/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incclemesinin Bölüm tarafindan yapılmasina karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafindan haşvurunun kabul edilebilirlik ve.esas incelemesinin birlikte yapıłmasına karar verilmiştir.

6.Başvuru helgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR 
7.Başvuru formu ve ekierinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:

8. Antalya'nın Konyaaltı ilçesi Altnkum Mahallesi'nde faaliyet gösteren başvurucu Şirketin işlettiği barda 1/8/2015 tarihinde yapılan ölçümde yönetmelikte belirtilen standartların üzerinde gürültü yapıldığından bahisle 14/8/2015 tarihli işlemle 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fikrasının (h) bendi uyarınca 23.249TL idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. Aynı işletmede 20/2/2016 tarihinde yapılan ölçümde ise yönetmelikte belirtilen standartların üzerinde gürültü yapıldığından ve fiil tekerrür ettiğinden bahiste bu kez 11/3/2016 tarihli işlemle 2872 sayılı Kanun'un 20.maddesinin birinci fikrasının (h) bendi uyarınca 49.092 TL idari para cezasi verilmesine yönelik işlem tesis edilmiştir.

9. Başvurucu; Özellikle 1/8/2015 tarihti ilk idari para cezası işleminin usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği, bu suretle ilgili para cezasına yönelik itiraz ve savunma haklarının kısitlandıği, usulüne uygun bir idari yaptırım kararı ve tebliği mevcut değilken tekerrür hükümlerinin uygułanmasının mümkün olamayacağı iddialarıyla 11/3/2016 tarihli ikinci para cezası işleminin iptali istemiyle Antalya 4. Idare Mahkemesinde (Mahkeme)13/4/2016 tarihinde dava açmiştır.

10. Mahkeme 15/12/2016 tarihli kararıyla dava konusu işlemin iptaline hükmetmiştir. Kararın gerekçesinde özetle ilk idari para cezası işleminin başvurucu Şirketin adresine tebliğe çıkarıldiği, belirtilen adreste Şirket kapalı olduğu için tebligatın yapilamadığı, bunun üzerine tebligatın yapılması için tebliğ mazbatasının Altınkum Mahallesi Muhtarlığına gönderildiği ve başkaca bir tebligatın dava dosyasında bulunmadığının görüldüğü, bu nedenle ilk para cezası işleminin 11/2/1959 tarihli ve 7201sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uyarınca usulüne uygun şekilde tebliğ edilip idari yönden kesinleşmeden ikinci verilen cezada tekerrür hükümleri uygulanamayacağından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
11. İdare, karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur. Konya Bölge İdare Mabkemesi 2. İdari Dava Dairesi (Bölge Ídare Mahkemesi) 11/1/2018 tarihinde istinaf başvurusunun kahulüne ve davanın reddine kesin olarak karar verniştir.

12. Bölge İdare Mahkemesi kararında; mevzuat uyarınca tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için daha önceden verilen cezalar hakkında yargısal anlamda kesinleşmenin şart ołmadıği, yalnızca kanunun belirlediği süre içinde daha önceden verilmiş bir cezanın varlığının yeterli bulunduğu değerlendirilmiştir. Somut olayda davaya konu para cezasının başvurucuya tebliği ile başvurucunun ilk kesilen idari para cezasından haberdar olduğu ve 19/12/2017 tarihli ara kararina 9/1/2018 havale tarihli dilekçe ile verilen cevapta, başvurucu Şirketin banka kayitlarına konan haciz neticesinde ilk ceza bedelinin 16/8/2017 tarihli vergi dairesi alındısı ile ödendiğinin belirtildiği bildirilmiştir. Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden ilk ceza kararının usulüne uygun tebliğ edilmediği görülmekle birlikte davaya konu ceza kararının tebliği ile ilk ceza kararından haberdar olan ve bu cezayı ödeyen başvurucunun anılan ceza kararını davaya konu yapmadığı gözönünde bułundurulduğunda usulüne uygun düzenlenen tutanakla yönetmelikte belirtilen standartların üzerinde gürültüyaptığı tespit edilen başvurucuya tekerrür hükümleri uygulanarak verilen idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
13.Nihai karar 19/3/2018 tarihinde başvurueu vekiline tebliğ edilmiştir.
14.Başvurucu 17/4/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGÍLİ HUKUK 
A.  İlgili Mevzuat 
15.2872 sayılı Kanun'un "Gürültü" kenar başlıklı 14. maddesi şöyledir:
"Kişilerin huzur ve sükununu, beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde ilgili yönetmeliklerle belirlenen standartlar üzerinde gürültü ve titreşim oluşturułması yasaktır.
Ulaşım araçlari, şantiye, fabrika, atöłye, isyeri, eğlence yeri, hizmet binaları ve konutlardan kaynaklanan gürültü ve titreşimin yönetmeliklerle belirlenen standartlara indirilmesi için faaliyet sahipleri tarafindan gerekli tedhirler almır."
16. 2872 sayılı Kanun'un "İdari nitelikteki cezalar" kenar başhıkhı 20. maddesinin birinei fikrasının (b) bendi şöyledir;
"Bu Kanunun 14 üncü maddesine göre çikaritan yönetmelikle belirlenen önlemleri almayan veya standartlara aykırı şekilde gürültü ve titreşime neden olanlara, konutlar için 400 Türk Lirası (1.461 TL), ulaşım araçları için 1.200 Tūrk Lirası (4.412 TL), işyerleri ve atölyeler için 4.000 Türk Lirası (14.740 TL), fabrika, şantiye ve eğlence gürültüsü için 12.000 Türk Lirası (44.245 TL) idari para cezası verilir."
17.2872 sayılı Kanun'un "Fiillerin tekrarı" kenar başlıklı 23. maddesi şöyledir:
"Bu Kanunda belirtilen idari para cezalari, bu cezalarim verilmesini gerektiren fiillerin işlenmesinden itibaren üç yıl içinde birinci tekrarında bir kat, ikinci ve müteakip tekrarında iki kat artırilarak verilir."
18. 2872 sayıłı Kanun'un 25. maddesinin birinci ve ikinci fikraları ise şöyledir:
"Bu Kanunda öngörülen idari yaptırımları uygulanmasını gerektiren fiillerle ilgili olarak yetkili denetleme elemanlarmca bir tutanak tanzim edilir. Bu tutanak denetleme elemanlarının bağlı bułunduğu ve idari yaptırım kararımı vermeye yetkili mercie intikal ettirilir. Bu merci, tutanağı değerlendirerek gerekli idari yaptırım kararım verir. İdari yaptırım karari, 11/2/1959 tarihli ve 7201 saylı Tebligat Kanunu hükümlerine göre idari yaptırim kararmı veren merci tarafindan ilgiliye tebliğ edilír.

Idari yaptirım kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açilabilir. Dava açmış olmak idarece verilen cezamın tahsilini durdurmaz."
B. Anayasa Mahkemesi Kararı
19. Anayasa Mabkemesinin 20/5/2010 tarihli ve E.2009/51, K.2010/73 sayıl kararışöyledir:
"213 sayılı Vergi Usul Kanununun Tekerrür' başhıklı 339. maddesinde, vergi ziyaina sebehiyet vermekten veya usulsüzlükten dolayı ceza kesilen ve cezası kesinleşenlere, cezanın kesinleştiği tarihi takip eden yılın başından başłamak üzere vergi ziyaımda beş, usulsüzlükte iki yıl içinde tekrar ceza kesibnesi durununda, vergi ziyai cezasını yüzde elli, usulsûzlük cezasının yüzde yirmibeş oranında artirılmak suretiyle uygulanacağı kuralı getirilmiştir 

Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri 'belirlilik'tir. Bu ilkeye göre, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasi, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir. Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantilı olup birey, yasadan,belirli bir kesintik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandiğıni, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir.Birey ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarım ayarlar. Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasım, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçıinmasını gerekli kilar.

Anayasa'nın 38. maddesinin ilk fikrasında, 'kimse, kanunun suç saymadığı bir filden dolayı cezalandırılamaz' denilerek 'suçun yasallığı', üçüncü fikrasmda da 'ceza ve ceza yerine geçen givenlik tedbirleri ancak kanunla konulur' kuralına yer verilerek 'cezanın yasalhığı' ilkesi benimsenmiştir. Anılan maddede ayrica. kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konułmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemeyeceği kurala hağlanmiştir.

Anayasa hukukunun temel ilkelerinden olan suç ve cezada yasallık, ceza hukukunun da temel ilkelerinden birini oluşturmaktadır. Bu ilke, aym zamanda temel hak ve özgürlükleri en geniş biçimiyle gerçekleştirip güvence altına almakla yükümlü hukuk devletinin de esas aldiğı değerlerden olup, uluslararası hukukta ve insan hakları belgelerinde de özel bir yere ve öneme sahip bulunmaktadir.

Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirlerine ilişkin kurallar, ceza hukukunun ana ilkeleri ile Anayasa'nın konuya ilişkin kuralları başta olmak üzere, ülkenin sosyal, kültürel yapısi, etik değerleri ve ekonomik hayatiın gereksinmeleri göz önüne alınarak saptanacak ceza politikasına göre belirlenir. Yasa koyucu, cezalandırma yetkisini kullanırken toplumda hangi eylemlerin suç sayılacaği, bunun hangi tür ve ölçüdeki ceza yaptirımi ile karşılanacağı, nelerin ağırlaştırıcı veya hafifletici sebep olarak kahul edilebileceği ve ceza sistemini tamamlayan müesseseler konusunda takdir yetkisine sahiptir. Bu yetki, vergi suç ve cezalori bakimvndan da geçerlidir.

Ceza hukukunda 'tekerrür' müessesesí, bir ceza mahkumiyetine kesin olarük uğrayan bir kimsenin, yeniden suç işlemesi halinde Ceza Kanunu karşısındaki kişisel durumunu tanimlar.

Tekerrür müessesesinin vergi suç ve cezaları bakimmdan gözetilmesi ve vergi suçlarıda tekerrür halinde vergi cezalarinın özel olarak belirlenmesi yasa koyucunun takdir yetkisi alanında bulunmaktadır.

Hukuka aykirı bir evlemin tekerrürü halinde verilecek cezanun artirilmasi, daha önce verilen cezanın islah edici olmadığı ve failin suç işleme konusundaki israrının daha ağır bir cezayı gerektirdiği düşüncesinden doğmaktadır. Bununla birlikte, faile tekerrür nedeniyle daha ağır bir ceza verilebilmesi, bir başka deyísle failin islah olmadiğinın ve suç işleme konusundaki israrının ortaya konulabiłmesi için, hukuka aykırı bir eylemi failin birden çok kere gerçekleştirmiş olması tek başına yeterli olmayıp, tekerrüre esas alınan eylemi nedeniyle daha önce cezalandırilmiş olmasına rağmen bu tarihten sonra ayni eylemde tekrar bulunmuş olması gerekmektedir.

Belirli bir kesinlik içinde yasada hangi eyleme hangi hukuksal yaptırimn hağlandiğınin bireyler tarafindan hilinmesi ve eylemlerin sonuçlarmm öngörülebilmesi 

gerektiğinden, hukuka aykırı bir eylemde bulunduğu tarih itibariyle hakkında daħa önce verilen bir ceza bułunmayan kişinin daha sonraki bir tarihte almış olduğu bir cezanın esas almarak ve tekerrür hükümleri uygulanarak cezasının artırılması hukuk devleti ilkesine uygun bulunmamaktadır. Suçu işlediği tarihte henüz mükerrir olarak kabulü mümkün olmayan kişiye tekerrür hükümlerinin uygulanması, suç ve cezaları yasallığı ilkesine de aykırılik oluşturacaktır.

Vergi ziyaı cezası ve usułsüzlük cezası kesilen kişilere, bu cezaların kesinleştiği tarihten itibaren belirli bir süre içinde tekrar vergi ziyaı cezası ya da tekrar usulsüzlük cezasıkesilmesi durumunda cezalarda artırım uygulanacağını öngören itiraz konusu kuraldo ise tekerrür hükmüne esas alinacak sonraki eylemin her halde ilk eylem için verilen cezann kesinleşme tarihinden sonraki bir tarihte gerçekleşmiş olması gerektiği tabiidir. Bu nedenle.kural belirsiz ve öngörülemez değildir ve kuralı suç ve cezaların yasalhğı ilkesine aykarıolduğundan da söz edilemez.

C. Danıştay İçtihadı
20. Damştay Ondördüncü Dairesinin 4/2/2015 tarihli ve E.2013/4341, K.2015/857sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:
"…Dosyanm incelenmesinden: davaci șirkete ait işletmede 28.05.2011 tarihinde yapılan denetimde gürültü ölçümü yapıldıği, gürültü düzeyinin 04.06.2010 tarih ve 27601sayılı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği kriterleri üzerinde tespit edilmesi üzerine 2872 sayilı Çevre Kanunumun 14. 20/h. maddeleri uyarınca 08.06.2011 tarih ve 2011/1135 saynlı Belediye Encümeni kararı ile 17.094.-TL idari para cezası verildiği. 23.07.2011 tarihinde vapılan takip denetiminde, ilk encümen kararında belirtilen ses yalıtım önlemlerinin alınmadığınn, canlı müzik izni olmaksızın canlı müzik faaliyetine devam edildiğinin, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği kriterlerinin sağlanmadığının tespit edilmesi üzerine dava konusu 03.08.2011tarih ve 2011/1478 saylı Belediye Encümen kararı ile 2872 sayılı Çevre Kanununun 23.maddesi uygulanmak suretiyle daha önce verilen idari para cezası bir kat artırilarak 34.188,-TL idari para cezası verilmesi ve bu idari para cezasının tahsili amaciyla 19.09.2011 tarihli ödeme emrinin düzenlenmesi üzerine bakilan davamın açildıği anlaşılmaktadır.

Doktrinde kabul edilen tanıma göre tekerrür; bir ceza yaptirimına uğradiktan sonra yeniden suç işleyen kimsenin durumudur. Bu durumdaki kimselere 'mükerrir' denilmektedir.Kamunlar, mükerrirlere, ilk suçludan daha fazla ceza verilmesini emrettiklerinden, onlarm işledikleri suçun cezası arttırilarak verilmektedir. Bu arttirmanın nedeni, o kimselerin evvelce de suç işlemiş olmalarıdır. Dolayisıyla tekerrür hükmünün uygulanabilmesi için failin daha önce cezalandirilmiş olması gerekli ve yeterlidir.

Yukarıda yer verilen 2872 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca; anlan Kanunda düzenlenen idari para cezalarında tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için, aynınitelikteki filden dolayı daha önceden verilmiş bir paro cezasmın bulunması ve söz konusu para cezasımın ilgilisine tebliğ edilerek idari yônden kesinleşmiş olması yeterli olup, aynızamanda yargısal yönden kesínleşmiş olmasının gerekmediği, mevzuatta da böyle hir koşulun arammadiği açıktir.

Bu durumda, dava konusu para cezasında tekerrür hükümlerinin uygulanmasıaçısından hukuka aykırılık bulunmadiğından. belirtilen gerekçeyle dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır."

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
21. Mahkemenin 30/6/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
22. Başvurucu; suçların cezasının tekerrür hükümleri uyarınca artırılabilmesi için önceki suçun cezasının kesinleşmiş olması gerektiğini, ilk idari para cezası işleminin mevzuata uygun şekilde tarafina tebliğ edilmediğini ve bu nedenle tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağını, uyuşmazlığa konu olan cezanın mal varlığını etkileyen bir mahiyette olduğunu, Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığın belirterek adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme 
23. Anayasa'nın "Mülkiyet hakkı" kenar başlıkı 35. maddesi şöyledir:
“Herkes. mülkiyet ve miras haklarına sahiptir.
Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınrlanabilir.
Mülkiyet hakkının kullamłması topłum yararına aykırı olamaz."
24. Anayasa Mahkemesi tekerrür uygulamasına ilişkin olarak norm denetiminde verdiği kararda, hukuka aykın bir eylemin tekerrürü hälinde verilecek cezanın artırılmasının daha önce verilen cezanın islah edici ołmadığı ve failin suç işleme konusundaki israrının daha ağır bir cezayı gerektirdiği düşüncesinden doğduğunu belirtmiştir. Faile tekerrür nedeniyle daba ağır bir ceza verilebilmesi için hukuka aykırı bir eylemi failin birden çok kere gerçekleştirmiş olmasının tek başına yeterli olmadığına, failin tekerrüre esas alınan eylemi nedeniyle daha önce cezalandırımiş olmasına rağmen bu tarihten sonra ayni eylemde tekrar bulunmuş olması gerektiğine değinilmiştir. Belirłi bir kesinlik içinde yasada hangi eyleme hangi hukuksal yaptırımın bağlandığının bireyler tarafindan bilinmesi ve eylemlerin sonuçlarının öngörülebilmesi gercktiğinden, hukuka aykırı bir eylemde bulunduğu tarih itibarıyla hakkında daba önce verilen bir ceza bulunmayan kişinin daha sonraki bir tarihte almış olduğu bir ceza esas alınarak ve tekerrür hükümleri uygulanarak cezasının artırılmasının hukuk devleti ilkesine uygun olmadığı vurgulanmıştır (bkz. § 19).
25. Anayasa Mabkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapian hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Somut olayda başvurucu, adına tesis edilen idari para cezası işleminde tekerrür hükümleri yanlış değerlendirilerek davanın reddedilmesi nedeniyle mal varlığının etkilenmesinden şikäyet etmektedir. Bu nedenle başvurucunun belirtilen ihlal iddialarının tümü mülkiyet hakkı kapsamıda incelenmiştir.
1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
26. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar veriłmesi gerekir.


2. Esas Yönünden 
a. Mülkün Varlığı
27. Somut olayda idari para cezası uygulanması neticesinde başvurucudan tahsil edilen paranın başvurucunun mai varlığına dâhil olduğu ve verilen idari para cezasıyla başvurucunun mal varlığından eksilmeye yol açıldığı kuşkusuz olduğuna göre bu paranın başvurueu açısından mülk teşkil ettiği açıktır (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz.Orhan Gürel, B. No: 2015/15358, 24/5/2018, § 43; Mustafa Ta$, B. No: 2017/23968,31/10/2018, § 35).

b. Müdahalenin Varlığı ve Türü
28. Anayasa'nın 35. maddesinin birinci fikrasında herkesin mülkiyet hakkına sahip olduğu belirtilmek suretiyle mülkten barışçıl yararlanma hakkına yer veriłmiş, ikinci fikrasında da mülkten barışçıl yararlanma hakkına müdahalenin çerçevesi belirlenmiştir.Maddenin ikinci fikrasında genel olarak mülkiyet hakkının hangi koşullarda sınırlanabileceği belirlenmekle aynı zamanda mülkten yoksun bırakmanın şartlarının genel çerçevesi de çizilmiştir. Maddenin son fikrasında ise mülkiyet hakkının kullanımıın toplum yararına aykırı olamayacağı kurala bağlanmak suretiyle devletin mülkiyetin kullanımın kontrol etmesine ve düzenlemesine imkân sağlanmıştır. Anayasa'nın diğer bazı maddelerinde de devlet tarafindan mülkiyetin kontrolüne imkân tanıyan özel hükümlere yer verilmiştir. Ayrıca belirtmek gerekir ki mülkten yoksun bırakma ve mülkiyetin düzenlenmesi, mülkiyet hakkına müdahalenin Özel biçimleridir (Recep Tarhan ve Afife Tarhan, B. No: 2014/1546, 2/2/2017,§§ 55-58).

29. Somut olayda başvurucunun idari para cezası ile cezalandırılması yoluyla yapılan müdahalenin mülkiyet hakkına müdahale teşkil ettiği kuşkusuzdur. Söz konusu müdahaleyle çevrenin korunması ve çevre mevzuatina aykırıhıkların yaptırımlarla engellenmesi amaçlanmaktadır. Bu durumda başvuru konusu olayda başvurucu Şirketin idari para cezası ile cezalandırılması yoluyla yapılan müdahalenin sonuçłarı yanında özellikle amacı dikkate alındığında mülkiyetin kamu yararına kullanlmasının kontrol edilmesine ilişkin kural çerçevesinde incelenmesi gerekir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz.Mars Sinema Turizm ve Sportif Tesisler İșletmeciliği A.$., B. No: 2017/23849, 10/10/2018, §48; Mustafa Tas, § 38).

Müdabalenin İhlal Oluşturup Olușturmadıği 
30. Anayasa'nın 13. maddesi şöyledir 
"Temel hak ve húrriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalmzca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağli olarak ve ancak kamunla sınurlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanm sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve láik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykarı olamaz.

i. Genel İlkeler 
31. Anayasa'nın 35. maddesinin ikinei fikrasında, mülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceği belirtilmek suretiyle mülkiyet hakkına yönelik müdahalelerin kanunda öngörülmesi gerektiği ifade edilmiştir. Öte yandan temel hak ve 

özgürlüklerin sınırlandırıimasına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'nın 13. maddesi de hak ve özgürlüklerin ancak kanunta sınırlanabileceğini temel bir ilke olarak benimsemiştir. Buna göre mülkiyet hakkına yapılan müdahalelerde dikkate alınacak öncelikli ölçüt, müdahalenin kanuna dayalı olmasıdır (Ford Motor Company, B. No: 2014/13518,26/10/2017, § 49).

32. Hak ve özgürlüklerin, bunlara yapılacak müdahalelerin ve sınırlandırmaların kanunla düzenlenmesi bu haklara ve özgürlüklere keyfi müdahaleyi engelleyen, hukuk güvenliğini sağlayan demokratik hukuk, devletinin en önemli unsurlarından biridir (Tahsin Erdoğun, B, No: 2012/1246, 6/2/2014, § 60).

33. Hukuki güvenlik ve hukuki belirlilik ilkeleri, hukuk devletinin ön koşullarındandır. Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi hukuk normlarının öngörülebilir olmasıni, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasıni gerekli kilar (AYM, E.2013/39, K.2013/65, 22/5/2013;E.2014/183, K.2015/122, 30/12/2015, § 5). Belirlilik ilkesi ise yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını, ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşi koruyucu õnlem içermesini ifade etmektedir (AYM, E.2013/39, K.2013/65, 22/5/2013;E.2010/80, K.2011/178, 29/12/2011).

34. Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda kanunun temel esaslari, ilkeleri ve çerçeveyi belirlemiş olması gerekmektedir (AYM, E.2016/150,K.2017/179, 28/12/2017, § 57).

35. Hukuk kurallarının ne şekilde yorumlanacağı veya birden fazla yorumunun mümkün olduğu durumlarda bu yorumlardan hangisinin benimseneceği derece mahkemelerinin yetkisinde olan bir husustur. Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuruda derece mahkemelerince benimsenen yorumlardan birine üstünlük taniması veya derece mahkemelerinin yerine geçerek hukuk kurallarıni yorumlaması bireysel başvurunun amaciyla bağdașmaz (Mehnet Arif Madenei, B. No: 2014/13916, 12/1/2017, § 81).
36. Müdahalenin kanuna dayalı olması öncelikle şekli manada bir kanunun varlığınızorunlu kılar. Şekli manada kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafindan Anayasa'da belirtilen usule uygun olarak kanun adı altında çıkarılan düzenleyici yasama işlemidir. Mülkiyet hakkına müdahale edilmesi ancak yasama organınca kanun adı altında çıkarılan düzenleyici işlemlerde müdahaleye imkân tanıyan bir hükmün bulunması şartına bağlıdır. TBMM tarafindan çıkarılan şekli anlamda bir kanun hükmünün bulunmamasımülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi anayasal temelden yoksun hırakır (Ali Hıdır Akyol ve diğerleri [GK], B. No: 2015/17510, 18/10/2017, § 56).

37. Kanunun varlığı kadar kanun metninin ve uygulamasının da bireylerin davranışlarınin sonucunu öngörebileceği ölçüde hukuki belirlilik taşıması gerekir. Bir diğer ifadeyle kanunun kalitesi de kanunilik koşulunun sağlanıp sağlanmadığının tespitinde önem arz etmektedir (Necmiye Çifiçi ve diğerleri, B. No: 2013/1301, 30/12/2014. § 55). Bu bağlamda müdabalenin kanuna dayalı olmasi, iç hukukta müdahaleye ilişkin yeterince ulaşılabilir ve öngörülebilir kuralların bulunmasını gerektirmektedir (Türkiye İş Bankası A.Ş.,§ 44). Kanunilik unsuru yönünden değerlendirme yapilīrken derece mahkemelerince müdahaleye imkân tanıyan kanun hükümlerinin yorumu ve bu hükümlerin ołaya uygulanması

bariz takdir hatası ya da açık keyfilik içermediği sürece bu alanda bir inceleme yapımasıbireysel başvurunun amaciyla bağdaşmaz. Ancak derece mahkemelerinin müdahaleye imkân tanıyan kanun hükmünü açık bir biçimde hatalı yorumladıkları ve uyguladıklarının tespiti hâfinde müdahalenin kanunilik temelinden yoksun olduğu sonucuna ulaşılabilir (Ramazan Atay, B. No: 2017/26048, 29/1/2020, § 29).

ii.İlkelerin Olaya Uygulanması
38. Somut olayda başvurucu hakkında, tarafina ait işletmede 20/2/2016 tarihinde yapılan denetimde yönetmelikte belirtilen standartların üzerinde gürültü yapıldiğının tespit edildiği ve fiilin tekerrür ettiğinden bahiste 49.092 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin 11/3/2016 tarihli işlem tesis edilmiştir. Başvurucunun tekerrüre temel olan ilk eylemi nedeniyle tesis edilen idari para cezası işleminin 1/8/2015 tarihli denetim uvarinca tesis edilen 14/8/2015 tarihli işlem olduğu, bununla birlikte uyuşmazlığa konu idari para cezasıişleminin tesis edildiği tarih itibarıyla tekerrüre temel olan ilk para cezası işleminin başvurucuya usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır. Başvurucu Mahkeme nezdinde iptal davası açarken tekerrüre dair uygulamanın açıkça hukuka aykırı olduğundan yakinmiştir.

39. Mahkemece, ilk para cezası işleminin usulüne uygun şekilde tebliğ edilip idari yönden kesinleşmeden verilen ikinci cezada tekerrür hükümleri uygulanamayacağıgerekçesiyle idari para cezası işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı kanaatine varılmış (§10), söz konusu karara karşı yapılan istinaf başvurusu ise Bölge İdare Mahkemesince kabul edilerek davanın reddine hükmedilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi tekerrür uygulamasına ilişkin yorumunda, tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için daha önceden verilen cezalar hakkında yargısal anlamda kesinleşmenin şart olmadığı ve yalnızca kanunun belirlediği süre içinde daha önceden verilmiş bir cezanın varlığının yeterli bulunduğunu ifade ederek tekerrür hükümlerinin uygulanması suretiyle tesis edilen idari para cezası işlemini hukuka uygun bulmuştur (bkz. § 12).

40. Başvurucu adına tesis edilen ilk idari para cezast işleminin usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği konusunda herhangi bir tereddüt bułunmamaktadır. Uyuşmazlık,idari para cezasında tekerrür bükümlerinin ne şekilde uygulanabileceği hususundan kaynaklanmaktadır.

41. Yukarıda alıntısı yapılan 2872 sayılı Kanun hükümlerinde, idari yaptırım kararının 7201 sayılı Kanun hükümlerine göre idari yaptırım kararını veren merci tarafindan ilgilisine tebliğ edileceği ve idari yaptırım kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açilabileceği belirtilmiştir. İlgili hukuk kısmında alıntıst yapılan Danıştay kararında da tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için aynı nitelikteki fiilden dolayı daha önceden verilmiş bir para cezasınin bulunması ve söz konusu para cezasının ilgilisine tebliğ edilerek idari yönden kesinleşmiş olması gerektiği ifade edilmektedir. Anayasa Mahkemesi de norm denetimi kararımda, tekerrür bükmüne esas ahnacak sonraki eylemin her hälde ilk eylem için verilen cezanın kesinleşme tarihinden sonraki bir tarihte gerçekleşmiş olması gerektiğinin tabii olduğunu vurgulamıştır. Bu bağlamda yasa lafzında, idari para cezasının ilgilisine usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek itiraz imkânının sağlanması gerektiğinin belirtildiği, yerleşik yargısal yaklaşımda ise idari para cezasına yönelik tekerrür uygulaması için söz konusu para cezasının ilgilisine tebliğedilerek idari yönden kesinleşmiş olmasının şart koşulduğu görülmektedir.

42. Her ne kadar Bölge Idare Mahkemesi, başvurueunun tekerrür uygulanan ikinci idari para cezası işleminin tebliği ile birinci para cezası işleminden haberdar olduğu, birinci cezaya ilişkin ödemeyi yaptığı ve bu uyuşmazlığa yönelik herhangi bir dava açmadığıgerekçesiyle davayı reddetmiş ise de Anayasa Mahkemesinin norm denetimi kararında da belirtildiği gibi hukuka aykırı bir eylemin tekerrürü hâlinde verilecek cezann artırılmasının nedeni, daha önce verilen cezanın islah edici olmadığı ve failin suç işleme konusundaki ısrarının daha ağır bir cezayı gerektirdiği düşüncesinden doğmaktadır. Somut olayda ise tekerrürün uygulandığı sırada başvurucunun ilk cezadan baberdar olmadığı ve dolayısıyla kanunda tekerrür için öngörülen ıslah amacının söz konusu olamayacağı açıktır.
43. Buna göre başvurucuya usulüne uygun tebliğ edilmiş herhangi bir para cezasıişlemi bulunmaksızın ikinci para cezası işleminde tekerrüre dair uygulamanın kanuni dayanağının Bölge İdare Mahkemesince makul ve yeterli bir gerekçe ile ortaya konulamadıği görülmektedir. Bu hâliyle ilgili Kanun'un somut olayda belirli ve öngörülebilir bir şekilde uygulanmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla idari para cezası işlemine tekerrür uygulaması ile başvurucunun mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin öngörülebifir bir kanuni dayanağıın bulunmadığı değerlendirilmiştir. Varılan sonuca göre müdahalenin meşru bir amacıın veya ölçülü olup olmadığının değerlendirihmesine gerek görülmemiştir.
44. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

3. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
45. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargilama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas inceleme sonunda, haşvurucunun hakkimm ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. Ihlal kararı veribmesi hálinde ihlalin ve sonuçlarmın ortadan kaldırılması için yapilması gerekenlere hükmedilir ..

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa. ihlali ve sonuçlarımıortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yorar bulunmayan hállerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açilması yolu gösterilebilir.Yeniden yargılama yapmakla yükümlū mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarm ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir."
46. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yargılama yapılmasına hükmedilmesi ve 30.00o TL manevi tazminata hükmedilmesi talebinde bulunımuştur.

47. Anayasa Mahkemesinin Mehmer Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında iblal sonucuna varildığında ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesinin sonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamıanlamına geleceği gibi iłgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
48. Bireysel başvuru kapsamında bir temel bakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıldiğından söz edilebilmesi için temel kural.

mümkün olduğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulması, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldırılması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrica bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alnması gerekmektedir (Mehmet Doğan, §§ 55,57).

49. Iblalin mahkeme kararından kaynaklandığı veya mahkemenin ihlali gideremediği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 sayil Kanun'un 50. maddesinin (2)numaral fikrası ile Anayasa Mahkemesi Içtüzüğü'nün 79. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a) bendi uyarınca ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıłması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın bir örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. Anlan yasal düzenteme, usul hukukundaki benzer bukuki kurumlardan farklı olarak ihlali ortadan kaldırmak amaeıyla yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya özgülenen bir giderim yolunu Öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlı olarak yeniden yargılama kararı verildiğinde usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farkh olarak ilgili mahkemenin yeniden yargtlama sebebinin varhğını kabul bususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyłe bir kararın kendisine ulaştığı mahkemenin yasal yükümlülüğü. ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden yargılama kararı vererck devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (Mehmet Doğan, §§58, 59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).

50. İncelenen başvuruda idari para cezasına tekerrür hükümlerinin uygulanmasınedeniyle mülkiyet hakkının iblal edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla ihlalin mahkeme kararından kaynaklandığı anlaşıłmaktadır.

51. Bu durumda mülkiyet hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Yapılacak yeniden yargıłama ise bireysel başvuruya özgü düzenleme içeren 6216 sayıl Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrasına göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Bu kapsamda yapılması gereken iş, yeniden yargılama kararı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir örneğinin yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.
52. İhlal tespitinin yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından ayrıca tazminata hükmedilmesine gerek görülmemiştir.

53. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekälet ücretinden oluşan toplam 3.894,70 TL yargilama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mülkiyet hakkının ihtal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBiLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının İHLAL EDİLDİĞINE,
C. Kararın bir örneğinin mülkiyet hakkının ihlalinin sonuçlarmın ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Konya Bölge Ídare Mahkemesi 2. Idari Dava Dairesine iletilmek üzere Antalya 4. Ídare Mahkemesine (E.2016/473, K.2016/1313)GÖNDERİLMESÍNE,
D.Tazminata ilişkin talebin REDDiNE,
E. 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.894,70 TL yargilama giderinin başvurucuya ÖDENMESINE,
F. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAiZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanhğına GÖNDERiLMESiNE 30/6/2021tarihinde OYBİRLİĞiYLE karar verildi.

Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL 
Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Irfan FIDAN