Danıştay Altıncı Dairesine Ait Karar
DANIŞTAY KARARI | 2019-06-25

DANIŞTAY KARARI 
Danıştay Altıncı Daire Başkanlığından:
Esas No : 2019/2346

Karar No : 2019/2652


KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN : DanıŞtay BaşsaVcılığI - ANKARA 
DAVACI : Kadir Bozoğlu'na vesayeten Ayşe Bozoğlu VEKİLİ: Av. Recep Yücebaş
Paşakonak Mah. Atatürk Bulv. Safir Apt. No:52 K:4 D:10
Bandırma/BALIKESIR 
DAVALI : Sahil Güvenlik Komutanlığı - ANKARA VEKİLİ: Av. Lale Ateş - Aynı yerde 
YARGILAMA SÜRECi 

Dava konusu istem: 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'nun 24. maddesinin (a) bendine aykırı olarak Marmara Denizinde trol avcılığı yapıldığından bahisle, aynı Kanun'un 36. maddesinin 1. fikrasının (i) bendi uyarınca 13.978,00 TL para cezası verilmesine ilişkin 20/02/2017 günlü,(Seri:0550936) 4/17 sayılı ve 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 8. maddesine aykırı olarak trol donanımının denize birakıldığından bahisle, ayni Kanun'un 20. maddesinin (i) bendinin 4. alt bendi uyarınca 465,00 TL para cezasi verilmesine ilişkin 20/02/2017 günlü, 0979 cilt ve 0002sayfa numaralı TCsG-32 Komutanlığı işlemlerinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının Özeti: Tekirdağ Idare Mahkemesinin 31/10/2017 tarih ve E:2017/365, K:2017/1836 sayılı kararında; TCSG-32 Bot Komutanliğınca, gelen ihbar üzerine 19Kasım 2017 günü saat 21:00 siralarında Mürefte sahilinde yapilan denetimde, davacının içinde bulunduğu Yener-2 isimli teknede yapılan kontrolde, trol ile su ürünleri avcıliğı yapıldığının tespit edildiği, bu hususa ilişkin tutanak tutulduğu, tanık beyanının bulunduğu, ayrıca kamera kaydıalındığı görülmektedir.

Bu durumda, gerek tutulan tutanaktan ve tanik beyanindan, gerekse kamera kayıtlarından davacının Yener Reis-2 isimli teknede Marmara Denizinde trol ile su ürünleri avcılığı yaptığının açık olduğu dikkate alındığında, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'nun 24. ve 36/1-i maddeleri ve 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 8. ve 20-(i)-4. maddeleri uyarınca davacıya idari para cezasi verilebileceği sonucuna varılmıştir. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanin reddine karar verilmiştir.

DANIŞTAY_ TETKİK HAKİMİ NAGİHAN PINAR KUMCU'NUN DÜŞÜNCESİ: 5326 SayılıKabahatier Kanunu'nun 3. maddesinin 1. fikrasının (b) bendi ve 11. maddesinin 2. fikrasi ile davacı hakkındaki raporlar dikkate alındığında, şuur ve hareket serbestisini ortadan kaldiracak derecede akıl hastalığı saptanmış olan davacıya para cezasi verilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde yürürlükteki hukuka uyarlık görülmediğinden, Danıştay Başsavcılığı'nın kanun yararına temyiz isteminin kabul edilerek, Idare Mahkemesi kararının 2577 sayılı Kanun'nun 51. maddesi uyarınca, hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği düsünülmektedir 


DANIŞTAY BAŞSAVCISI HALIL YILMAZ'IN DÜŞÜNCESI: Marmara Denizinde trol avcıliğıyaptığından bahisle, 1380 sayılı Kanun uyarınca davacıya 13.978,00 TL para cezası verilmesine ilişkin TCSG-32 Komutanlığının 20/02/2017 gün ve (Seri:0550936) 4/17 sira nolu işleminin ve 002sayfa nolu 465,00 TL tutarındaki idari yaptırım kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda Tekirdağ İdare Mahkemesince kesin olarak verilen 31/10/2017 gün ve E:2017/365,K:2017/1836 sayılı kararın, kanun yararına temyiz edilmesi istemiyle Danıştay Başsavcılığınıbilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi:
2577 sayılı Idari Yargilama Usulü Kanunu'nun 51, maddesinde; idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcıtarafından kanun yararına temyiz olunabileceği; temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde kararın,kanun yararına bozulacağı; bu bozma kararının, daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırmayacağı hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesine göre, kanun yararına temyiz yoluna ancak, "niteliği bakımından yürürükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade eden" kararlara karşi başvurma olanağı mevcuttur.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Sorumluluk" başlıklı 11. maddesinin 2. fikrasında,"Akıl hastalığı nedeniyle, işlediği filin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya bu fille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan kişi hakkında idarī para cezası uygulanmaz." hükmü düzenlenmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı Kadir BOzOğLU hakkında Adli Tip Kurumu 4.Ihtisas Kurulunca düzenlenen 31/05/2006 tarih ve A.T.No: 140-170506-0261621746 sayılıraporda "Kadir BOzOğLU'nda, kişide şuur ve hareket serbestisini ortadan kaldıracak derecede olan ve şizofreni denilen Akıl Hastalığının saptandığı" değerlendirilmesine yer verildiği ve bunun üzerine de Erdek Sulh Hukuk Mahkemesinin 09/03/2007 gün ve E:2006/141, K:2007/58 sayılt kararı ile kendisine vasi atandığı, bu vasiliğin anılan Mahkemenin 11/02/2014 tarihli ve 21/02/2017tarihli ek kararları ile devamına karar verildiği anlaşılmıştır.

Olayda, yukarıda anılan Kabahatler Kanunu'nun "Sorumluluk" başlıklı 11. maddesinin 2.fıkrasındaki hükmü karşısında, şuur ve hareket serbestisini ortadan kaldıracak derecede şizofreni denilen akıl hastaliğı saptanmış olan davacıya idari para cezası verilmesine ve idari yaptırım kararına ilişkin işlemlere karşı açılan davanın reddinde yürürlükteki hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenle, niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonuç ifade eden Tekirdağ İdare Mahkemesinin 31/10/2017 gün ve E:2017/365, K:2017/1836 sayılı kararının, 2577sayılı Idari Yargilama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca kanun yararına temyiz edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA 
Karar veren Danıştay Altıncı ve Onuncu Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca müşterek yapılan toplantıda, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
ÍNCELEME VE GEREKÇE:
MADDI OLAY :
Davacınin sanık olarak yargılandığı diğer davalar nedeniyle akıl sağlığının yerinde değerlendirilmesi sonucu Adli Tip Kurumu Başkanlığı 4. Ihtisas Kurulunun 31/05/2006 günlü,A.T.No: 140-170506-026162-1746 (Davaci tarafindan sehven A.T.No: 140-170506-0261631747olarak belirtilmiştir.) sayılı kararıyla; davacıda, cezai sorumluluğunu müesir, kişide şuur ve 

hareket serbestisini ortadan kaldıracak mahiyet ve derecede olan şizofreni. denilen akil hastalığının saptandığı, bu akıl hastalığının, mezkur suçu işlediği sırada filin hukuki anlam ve sonuçlarını anlama ve fil ile ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğini ortadan kaldıracak boyutta olduğuna karar verilmiştir.

Öte yandan, Biga Asliye Ceza Mahkemesinin 20/03/2006 günlü, E:2003/295, K:2006/97sayılı kararı ile 4299 sayılı Kanuna muhalefet suçundan yargılanan davacı için vasi talep edilmesi üzerine, Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesince düzenlenen 28/12/2006 günlü, 8329sayılı Sağlık Kurulu Raporunda, davacı hakkında 'Şizoafektif Bozukluk' tanısının konulduğu ve davacıya vasi tayini gerektiğinin bildirildiği anlaşıldığından, Erdek Sulh Hukuk Mahkemesinin 09/03/2007 günlü, E:2006/141, K:2007/58 sayılı kararıyla davacının eşi Ayşe Bozoğlu vasi olarak atanmiştir.

Uyuşmazlık konusu olayda ise, Tekirdağ İli, Şarköy İlçesi, Mürefte Mahallesindeki liman önlerinde 19/02/2017 tarihinde Şarköy Sahil Güvenlik Bot Komutanlığına gelen ihbar üzerine,saat 21.00 sıralarında 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'na aykırı olarak Marmara Denizinde trol avcılığı yapıldığının ve 2872 sayılı Çevre Kanunu'na aykırı olarak trol donanımını denize bırakmak suretiyle çevre kirliliğine sebep olunduğunun 20/02/2017 tarihli olay tespit tutanağı ile 20/02/2017günlü, 1037 cilt ve 0002 sayfa : numaralı tespit tutanağına bağlanması neticesinde, TCSG-32Komutanlığı tarafından davacıya 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'nun 36. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendi uyarınca 13.978,00 TL ve 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin (i) bendinin 4.alt bendi uyarınca 465,00 TL para cezasi verilmiştir.

Bunun üzerine, TCsG-32 Komutanlığının anılan işlemlerinin iptali istemiyle davacı adına vasisi Ayşe Bozoğlu tarafından bakılmakta olan dava açılmıştır.

...
2577 sayılı Idari Yargilama Usulü Kanunu'nun 51. maddesinde; "(1) idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımrndan yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabilir. (2) Temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde karar, kanun yararına bozulur. Bu bozma kararı daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarıni kaldırmaz. (3) Bozma kararının bir örneği ilgili bakanlığa gönderilir ve Resmi Gazete'de yayımlanır." hükmü yer almıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünün değerlendirilmesinden; kanun yararına temyiz yoluna ancak kesinleşen ve "niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade eden"kararlara karşı başvurma olanağının bulunduğu anlaşılmaktadır.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Tanım" başlığı taşıyan 2. maddesinde; "(1) Kabahat deyiminden; kanunun, karşılığında idari yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık anlaşılır."hükmüne, "Genel Kanun Niteliği" başlığını taşıyan 3. maddesinde; "(1) Bu Kanunun; a) idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, b) Diğer genel hükümleri, idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün filler hakkında uygulanır." hükmüne, "Kabahatten DolayıSorumluluğun Esasları" başlığını taşıyan ikinci bölümde düzenlenen 11. maddesinin 2.fıkrasında ise; "Akıl hastalığı nedeniyle, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarınıalgılayamayan veya bu fille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan kişi hakkında idari para cezası uygulanmaz." hükmüne yer verilmiştir.

1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'nun 24. maddesinin (a) bendine aykırı olarak Marmara HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Denizinde trol avcılığı yapılmasıile  sayılı Çeve Kanunu'nun 8. maddesine aykırı olarak trol donanımının denize bırakiması eylemlerinin, anılan kanunların ilgili hükümleri uyarınca para cezası verilmesini gerektirdiği açıktır.Veeueud 
-w akığak 31/05/2006 günlü, A.T.No: 140-170506-026162-1746 sayılı kararında, "cezai sorumluluğunu müessir, kişide şuur ve hareket serbestisini ortadan kaldıracak mahiyet ve derecede olan şizofreni denilen akıl hastalığının saptandiğı, bu akıl hastalığının, mezkur suçu işlediği sırada filin hukuki anlam ve sonuçlarını anlama ve fil ile ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğini ortadan kaldıracak boyutta olduğu" belirtilmiş, ayrıca davacıya vasi tayin edilmesi ile ilgili Erdek Sulh Hukuk Mahkemesinin E:2006/141 sayılı dosyasinda yapilan yargılamada gerekli görülmesi nedeniyle Manisa Ruh Sağliğı ve Hastalıkları Hastanesince düzenlenen 28/12/2006 günlü, 8329sayılı Sağlık Kurulu Raporunda, davacı hakkında 'Şizoafektif Bozukluk' tanısının konulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen hükümler birlikte değerlendirildiğinde, idari yaptırım uygulanmasınıgerektirecek bir kabahatin işlenmesi halinde, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca, bu Kanun'un kanun yoluna ilişkin hükümleri dışında kalan diğer genel hükümleri, idarîpara cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün filler hakkında uygulanması zorunlu olan genel kanun niteliğini taşımaktadır. Bu durumda, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ile 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca para cezası verilmesinì gerektiren bir kabahat işlenmiş olsa da, "sorumlulukla" ilgili hususun, dava konusu işlemlerin dayanağı olan bu kanunlarda düzenlenmemiş olması nedeniyle genel kanun olan 5326 sayilı Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesinin 1. fikrasının (b) bendinde yer alan hükümden hareketle, anılan Kanun çerçevesinde uyuşmazliığın incelenmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlik konusu olayda, davacıda şuur ve hareket serbestisini ortadan kaldıracak derecede akıl hastalığı saptandığı dikkate alındığında, 5326 sayılı Kanun'un "Sorumluluk" başlıklı11. maddesinin 2. fikrası uyarınca, akıl hastalığı nedeniyle, işlediği filin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya bu fille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan davacıya söz konusu kabahat nedeniyle para cezası verilemeyeceği sonucuna varılmiştir.

Bu itibarla, para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen Idare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca Danıştay Başsavcılığı tarafiından yapılan kanun yararına temyiz isteminin kabulüne,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolunda verilen temyize konu TekirdağIdare Mahkemesinin 31/10/2017 tarih ve E:2017/365, K:2017/1836 sayılı: kararının, 2577 sayılıÍdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca, hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3.Kararın birer örneğinin ilgili Sahil Güvenlik Komutanlığı ile Danıştay Başsavcılığı'na gönderilmesine ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasina, 16/04/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.