Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Sağlık ve Tıp Bilimleri Alanlarında İş Birliğine Dair Anlaşmanın Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 9827)
MİLLETLERARASI ANDLAŞMALAR | 2025-05-17

17 Mayis 2025 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32903
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA 
C 
Karar Sayısı: 9827
12 Şubat 2025 tarihinde imzalanan ekli “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Sağlık ve Tıp Bilimleri Alanlarında İş Birliğine Dair Anlaşma"nın onaylanmasına, 244 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile 9 sayılı CumhurbaşkanlığıKararnamesinin 2 nci ve 3 üncü maddeleri gereğince karar verilmiştir.
16 Mayis 2025
Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI 

i 
TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE  ENDONEZYA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA  SAĞLIK VE TIP BİLİMLERİ ALANLARINDA İŞ BİRLİĞİNE DAİR  ANLAŞMA 
Bundan böyle münferiden “Taraf", müştereken “Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti;
İki ülke arasında sağlık ve tıp bilimleri alanlarında iş birliğini geliştirme arzusunun rehberliğinde,
Sağlık alanındaki iş birliğinin ulusal ekonomilerin gelişmesinde önemli bir faktör olduğunu göz önünde bulundurarak,
Salgın, doğal afet, insani kriz ve ulusal/uluslararası acil durumlarda bölgesel ve küresel sorumluluklarının bilincinde olarak,
Aşağıdaki hususlarda anlaşmaya varmışlardır:
MADDE 1Amaç
Taraflar, eşitlik, mütekabiliyet, karşılıklı saygı ve fayda ilkeleri temelinde, sağlık alanında iş birliğini geliştirir ve güçlendirirler.
MADDE 2İş Birliği Alanları
Taraflar, sağlık ve tıp bilimleri alanlarında aşağıdaki alanlarda işbirliği yapar, tecrübe ve bilgi paylaşımında bulunurlar:
1. Sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi ve sağlık turizmi konusunda bilgi, iyi uygulama ve tecrübe paylaşımı.

2. Halk sağlığı:a) Birinci basamak sağlık hizmetleri konusunda tecrübe ve bilgi paylaşımı,b) Pandemi dahil olmak üzere bulaşıcı ve bulaşıcı olmayan hastalıklarla mücadele,Erken Uyarı ve Yanıt Sistemi (EUYS) konusunda iş birliği,d) Küresel sağlık güvenliğini teşvik etmek için ortak çaba,e) Çevre sağlığı,f) Tütün, alkol ve narkotik maddelerle mücadele.

3. Hastane yönetimi:
a) Hastane yönetim sistemleri,
b) Sağlıkta kalite ve akreditasyon alanında tecrübe paylaşımı.

SOeSSSNE2OSe 



S e 
     
 e    d    a     t 
   d 
a n e-    d kapsayan stratejik iş birliği,
d) Tedarik, yatırım ve ortak girişim için elverişli bir ortamın kolaylaştırılması dahil olmak üzere ilaç, tıbbi cihaz ve kozmetik ürünlerinin geliştirilmesinin ve üretilmesinin teşvik edilmesi.

5. Sağlık araştırmaları ve eğitimi:
a) Tıbbi laboratuvarlar alanında iş birliği,
b) Organ, doku, hücre, kök hücre, kemik iliği nakli ve kan transfüzyonu konusunda iş birliği,
c) Tıp, tıpta uzmanlık ile diğer sağlık mesleklerinde eğitim olanaklarının geliştirilmesi,
Sağlık alanında insan kaynaklarının artırılması amacıyla sağlık çalışanlarına yönelik kısa süreli kapasite geliştirme eğitimlerinin verilmesi,
e)Anne ve bebek ölümlerinin önlenmesine yönelik, Güvenli Annelik ve Eğitim Becerileri Eğitimi ile Neonatal Resüsitasyon Programı (NRP) konularında sağlik personelinin eğitimi ve ortak projeler geliştirilmesi.

6. Uluslararası iş birliği faaliyetleri:
a)Konferans ve bilimsel toplantılara uzmanların katılımının desteklenmesi,
b)Sağlık alanında iş birliğinin geliştirilmesine yönelik forum, fuar, kongre vb.toplantiların düzenlenmesi.

7. Acil durum ve afetlerde sağlık hizmetleri:
a)İnsani yardım kapsamında ve her iki ülkenin ilgi alanına giren konularda, acil durumlarda ve afetlerde sağlık hizmetleri konusunda ihtiyaç sahibi üçüncüülkelere yönelik ortak projeler geliştirilmesi,
b) Salgın, doğal afet, insani kriz ve ulusal/uluslararası acil durumlarda iş birliği ile aepaaaw bilgi ve tecrübe paylaşımı,
c) Acil durum müdahalelerine ve afetlere yönelik eğitim programlari düzenlenmesi.

8. Sağlık bilgi sistemleri ve sağlık teknolojisi:Sağlık bilgi sistemleri ve sağlık teknolojisi alanında tecrübe teatisi.
MADDE 3Mali Düzenlemeler 
İşbu Anlaşma çerçevesinde her iki ülkenin uzman ve diğer personellerinin ziyaretlerinde:
1. Gönderen Taraf, ev sahibi ülkeye gidiş-dönüş seyahat masraflarını karşılar.2. Ev sahibi Taraf ziyaretçilerin iaşe ve ibate giderleri ile ülke içi seyahat masraflarını karşılar. Bu ev sahipliği süresi iki haftadan fazla olmaz.

    c     d  m    t    t   t    d  d  
MADDE 4Ortak Çalışma Grubu 
1. Taraflar, işbu Anlaşma'nın uygulanmasını değerlendirecek, izleyecek ve gözden geçirecek bir Ortak Çalışma Grubu kurar.

2. Ortak Çalışma Grubu, işbu Anlaşma kapsamındaki iş birliği faaliyetlerini hazırlar ve önerir.

3. Ortak Çalışma Grubu, Taraflarca kararlaştırılan herhangi bir zamanda (fiziksel veya çevrimiçi olarak) toplanır.

4. Ortak Çalışma Grubunun oluşumu ve toplantılarının yeri Taraflarca kararlaştırılır.

MADDE 5Uygulayici Kurumlar 
1. İşbu Anlaşma'nın uygulanmasını Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ile Endonezya Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı sağlar. Türk Tarafi, bu Anlaşma kapsamında yer alan bazı yükümlülüklerini ilgili mevzuata uygun olarak Uluslararası Sağlık Hizmetleri A.Ş. (USHAŞ) ve Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) aracılığıyla yerine getirebilir.

2. İşbu Anlaşma'nın uygulanması için Taraflar, işbu Anlaşma'nın 2.maddesinde belirtilen İş Birliği Alanları temelinde Anlaşma'nın uygulanmasını detaylandırmak için uygulama anlaşmalari, düzenlemeler,programlar veya projeler olustururlar.

3. Taraflar, gerekli görülmesi halinde, Taraflarca mutabık kalındığı üzere, kamu kurumları, üniversiteler, araştırma merkezleri, enstitüler ve diğer kuruluşlar arasındaki temasların ve iş birliğinin geliştirilmesini teşvik edebilir,kolaylaştırabilir ve gerektiğinde koordine edebilirler 
MADDE 6Fikri Mülkiyet 
1. Her bir Taraf, kendi ülkesinin yürürlükteki kanun ve yönetmeliklerine tabi olarak, işbu Anlaşma'nın uygulanması amacıyla kendi ülkesine getirdiği diğer Tarafın fikri mülkiyetine saygı gösterir.

2. İşbu Anlaşma'nın akdedilmesinden önce bir Tarafın elinde bulunan ve işbu Anlaşma'nın uygulanmasıyla bağlantılı olarak ifşa edilen tüm fikri mülkiyet,ifşa eden Tarafin mülkiyetinde kalır.

S 

JAENETE 


TOA 
3. İşbu Anlaşma kapsamındaki iş birliği faaliyetlerinin yürütülmesinden kavnaklanan her türlü fikri mülkivet, Taraflarin müsterek mülkivetinde olur ve bunların kullanımi, Taraflar arasında akdedilecek özel düzenlemelerle belirlenir.

4. İşbu Anlaşma'nın feshi veya sona ermesi, Tarafların bu madde kapsamındaki hak ve/veya yükümlülüklerini etkilemez.

5. Taraflar, işbu Anlaşma kapsamında devredilen veya oluşturulan fikri mülkiyet haklarmın, kendi ulusal mevzuatları ve taraf oldukları uluslararasıantlaşmalar uyarınca etkili bir şekilde korunmasını sağlarlar. Işbu Anlaşma'nın amacı doğrultusunda, fikri mülkiyetin, 14 Temmuz 1967'de Stockholm'de imzalanan Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'nü Kuran Sözleşme'nin 2. maddesinde verilen anlama sahip olduğu anlaşılır.
MADDE 7Gizlilik 
1. Her bir Taraf, işbu Anlaşma'nın veya işbu Anlaşma uyarınca yapılan diğer düzenlemelerin uygulanması için diğer Taraftan alınan veya diğer Tarafça sağlanan ve “gizli" olarak işaretlenen belgelerin, verilerin, bilgilerin ve/veya materyallerin gizliliğini korumayı taahhüt eder ve gizli belgelerin, verilerin,bilgilerin ve/veya materyallerin yetkisiz bir şekilde ifşa edilmesini önlemek için gerekli önlemleri alır.

2. Taraflardan herhangi biri, işbu Anlaşma'nın uygulanmasından elde edilen veya ortaya çıkan bu tür gizli belgeleri, verileri, bilgileri ve/veya materyalleri herhangi bir üçüncü tarafa ifşa etmek isterse, ifşa eden Taraf, herhangi bir ifşada bulunmadan önce diğer Tarafın yazılı onayını alır.
3. Bu madde hükmü, Tarafların yürürlükteki kanun ve yönetmeliklerine halel getirmez.

4. Taraflar, işbu madde hükmünün, işbu Anlaşma'nın feshedilmesi veya sona ermesinden bağımsız olarak Taraflar arasında bağlayıcı olmaya devam edeceğini kabul ederler.

MADDE 8Malzeme Transfer Anlaşması
İşbu Anlaşma kapsamındaki iş birliği faaliyetleri için kullanılan Taraflardan birinin ülkesi menşeli araştırma materyalleri, mümkün olan en geniş ölçüde, menşe ülkesinde işlem görür. Bu tür araştırma materyallerinin menşe ülke toprakları dışına aktarılması gerektiği takdirde, aktarım,Taraflarca kabul edilen bir Materyal Transfer Anlaşması kullanılarak, menşe ülkenin yürürlükteki yasa ve yönetmelikleri ile politikalarına uygun olarak gerçekleştirilir.


N ARRE Ltt 
t c  t Se d   a  a a c a  a nae l 
WE ARAO mCm 
 t nad aa  e d c  e d   d 
MADDE 11Yürürlüğe Giriş, Süre ve Değişiklikler 
1. İşbu Anlaşma, Tarafların, Anlaşma'nın yürürlüğe girmesi için gerekli içyasal usullerinin tamamlandiğıni birbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girer.
2. İşbu Anlaşma, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş (5) yıl süre ile yürürlükte kalır. Taraflardan biri, işbu Anlaşma'yı sona erdirme niyetini diğer Tarafa diplomatik yollarla yazılı olarak Anlaşma'nın sona ermesinden altı (6) ay önce bildirmediği takdirde, Anlaşma birer (1) yıllık süreler için kendiliğinden yenilir. Taraflar aksini yazılı olarak kararlaştırmadığı takdirde,işbu Anlaşma'nın sona ermesi, başlatılmış veya devam eden faaliyetleri ve projeleri etkilemez.

3. İşbu Anlaşma, Tarafların karşılıklı yazılı rızalarıyla herhangi bir zamanda değiştirilebilir. Değişiklikler, bu maddenin birinci fikrasında belirtilen usule uygun şekilde yürürlüğe girer ve söz konusu değişiklikler işbu Anlaşma'nın ayrılmaz bir parçasını teşkil eder.


i 
tee  a t  aa t ta d e ct 
tt td aa t 

st nat Jobog 'ep"12 Subat.2025tarihinde,Türkçe, Endonezyaca ve İngilizce dillerinde ikişer asıl nüsha halinde ve her biri eşit geçerlikte olmak üzere tanzim edilmiştir. Yorum farklılığıdurumunda, Íngilizce metin esas alınır.

TÜRKİYE CUMHURIYETI HÜKÜMETİ ADINA HAKAN FIDAN Dşişleri Bakanı
ENDONEZYA CUMHURİYETİHÜKÜMETİ ADINA 
SUGIONO 
DsKleri Bakanı



KERJASAMA DI BIDANG KESEHATAN DAN ILMU KEDOKTERAN 
Pemerintah Republik Indonesia dan Pemerintah Republik Turki selanjutnya secara masing-masing disebut sebagai "Pihak" dan secara bersama-sama disebut sebagai "Para Pihak";
Didasari oleh keinginan untuk meningkatkan kerja sama antara kedua negara di bidang kesehatan dan ilmu kedokteran;
Mengingat kerjasama di bidang kesehatan merupakan faktor penting dalam pembangunan perekonomian nasional 

Menyadari tanggung jawab regionai dan global jika terjadi wabah, bencana alam, krisis kemanusiaan, dan keadaan darurat nasional/internasional;
Bnaesessosaeee 

Telah menyetujui hal-hal berikut:
PASAL 1Tujuan 
Berdasarkan asas kesetaraan, timbal balik, saling menghormati, dan saling menguntungkan, Para Pihak akan meningkatkan dan memperkuat kerja sama di bidang kesehatan.

PASAL 2Bidang Kerjasama 
Para Pihak akan bekerja sama dan bertukar pengalaman dan pengetahuan di bidang kesehatan dan ilmu kedokteran dalam bidang-bidang berikut:
1. Berbagi pengetahuan, praktik terbaik, dan pengalaman dalam memperkuat sistem pelayanan kesehatan dan wisata kesehatan;
2. Kesehatan masyarakat:
a) Pertukaran pengalaman dan pengetahuan dalam pelayanan kesehatan primer,
b) Pengendalian penyakit menular dan tidak menular, termasuk pandemi,
c) Kerjasama Sistem Peringatan Dini dan Respon (EWRs),
d) Upaya bersama untuk meningkatkan keamanan kesehatan global,
e) Kesehatan lingkungan,
f) Pengendalian tembakau, alkohol, dan narkotika.
3. Manajemen rumah sakit 
a) Sistem manajemen rumah sakit,
b) Berbagi pengalaman di bidang mutu dan akreditasi kesehatan,
4. Farmasi, alat kesehatan, perlengkapan medis dan kosmetik:
a) Kerjasama, pertukaran informasi dan pengalaman dalam regulasi di bidang farmasi, alat kesehatan, perlengkapan kesehatan, kosmetik, serta pengembangan dan produksi vaksin,
b) Eksplorasi peluang investasi bersama,

c) Kerjasama strategis antar lembaga kesehatan yang meliputi bioteknologi medis, R&D dan aplikasi inovasi,
d) Mempromosikan pengembangan dan manufaktur farmasi, alat kesehatan,dan kosmetik termasuk memfasilitasi lingkungan yang kondusif untuk pengadaan, investasi, dan usaha patungan.

5. Penelitian dan pelatihan kesehatan:
a) Kerjasama di laboratorium medis,
b)Kerjasama dalam bidang transplantasi organ, jaringan, sel, sel induk,sumsum tulang belakang dan transfusi darah,
c) Peningkatan kesempatan pelatihan dalam bidang kedokteran, pendidikan spesialisasi kedokteran, dan profesi kesehatan lainnya,
d) Memberikan pelatihan peningkatan kapasitas jangka pendek bagi para profesional kesehatan dalam rangka meningkatkan sumber daya manusia di bidang kesehatan,
e)Pelatihan tenaga kesehatan dan pengembangan proyek bersama tentang Safe Motherhood serta Pelatihan Keterampilan dan Program Resusitasi Neonatal (NRP) untuk mencegah kematian ibu dan bayi.
6. Kegiatan kerjasama internasional,
a) Mendukung partisipasi para ahli dalam konferensi dan pertemuan ilmiah,
b) Mengorganisir forum, pameran, kongres, dan lain-lain, pertemuanpertemuan untuk meningkatkan kerjasama di bidang kesehatan.
7. Pelayanan kesehatan pada keadaan darurat dan bencana,
a) Mengembangkan proyek bersama untuk negara ketiga yang membutuhkan dalam kerangka bantuan kemanusiaan dan di bidang yang menjadi perhatian kedua negara, layanan kesehatan dalam keadaan darurat dan bencana,
b) Berbagi pengetahuan dan pengalaman serta kerjasama selama wabah,bencana alam,krisis kemanusiaan dan keadaan darurat nasional/internasional,
c) Mengorganisir program pelatihan untuk tanggap darurat dan bencana.
8. Sistem informasi kesehatan dan teknologi kesehatan 
Pertukaran pengalaman di bidang sistem informasi kesehatan dan teknologi kesehatan.


ESS rennndtn 
r   r c     rtue d n c 

1. Pihak Pengirim harus menanggung biaya perjalanan pulang pergi ke negara tuan rumah.

2. Pihak Tuan Rumah akan menanggung biaya makan, penginapan, dan perjalanan domestik para pengunjung. Periode penerimaan tamu ini tidak akan melebihi dua minggu.

3. Para Pihak dapat, dengan persetujuan bersama dari kedua belah pihak dan jika sesuai, mengundang ilmuwan, pakar teknis, lembaga pemerintah dan/atau pejabat organisasi negara ketiga atau organisasi internasional.Kecuali jika disetujui lain, Para Pihak akan berpartisipasi dalam proyek dan program yang ditetapkan dalam Perjanjian ini, dengan ketentuan bahwa mereka menanggung biaya mereka sendiri.

PASAL 4Kelompok Kerja Gabungan 
1. Para Pihak akan membentuk Kelompok Kerja Bersama yang akan mengevaluasi, memantau dan meninjau pelaksanaan Perjanjian ini.
2. Kelompok Kerja Gabungan akan menyiapkan dan merekomendasikan kegiatan kerja sama berdasarkan Perjanjian ini.

3. Kelompok Kerja Gabungan akan bertemu (baik secara fisik maupun virtual)kapan saja yang disetujui oleh Para Pihak.

4. Komposisi Kelompok Kerja Bersama dan tempat pertemuannya akan disetujui oleh Para Pihak.


P 2
VS TSAAA 2
G SSs SoSoan 
Td m dd tr Republik Indonesia akan melaksanakan pelaksanaan Perjanjian ini. Pihak Turki dapat memenuhi beberapa kewajibannya berdasarkan Perjanjian ini melalui International Health Services Inc. (USHAS) dan Institut Kesehatan Turkiye (TuSEB) sesuai dengan undang-undang yang relevan.
2. Untuk pelaksanaan Persetujuan ini, Para Pihak akan membuat perjanjian,pengaturan, program atau proyek pelaksanaan untuk merinci pelaksanaan Persetujuan ini berdasarkan Area Kerjasama sebagaimana ditetapkan dalam Pasal 2 Persetujuan ini.

3. Jika dianggap perlu, Para Pihak dapat mendorong, memfasilitasi, dan, jika sesuai, mengoordinasikan pengembangan kontak dan kerja sama antara lembaga pemerintah, universitas, pusat penelitian, lembaga, dan entitas lain sebagaimana disepakati bersama oleh Para Pihak.

PASAL 6Hak Kekayaan Intelektual 
1. Tunduk pada hukum dan peraturan yang berlaku di negara masing-masing,masing-masing Pihak harus menghormati hak kekayaan intelektual Pihak lain yang dibawa untuk pelaksanaan Perjanjian ini di wilayah negaranya.
2. Kepemilikan atas seluruh kekayaan intelektual yang dimiliki oleh suatu Pihak sebelum menandatangani Perjanjian ini dan diungkapkan sehubungan dengan pelaksanaan Perjanjian ini akan tetap menjadi milik Pihak yang mengungkapkannya.

3. Segala kekayaan intelektual yang timbul dari pelaksanaan kegiatan kerja sama berdasarkan Persetujuan ini akan menjadi milik bersama Para Pihak dan pemanfaatannya akan ditetapkan dalam pengaturan khusus yang disepakati antara Para Pihak.

4. Pengakhiran atau berakhirnya Perjanjian ini tidak akan memengaruhi hak dan/atau kewajiban Para Pihak berdasarkan Pasal ini.

S 5S02e9
5. Para Pihak harus memastikan perlindungan yang efektif atas hak atas kekayaan intelektual yang dialihkan atau diciptakan berdasarkan Perjanjian ini sesuai dengan undang-undang nasional masing-masing dan perjanjian internasional yang menjadi pihaknya. Untuk tujuan Perjanjian ini, kekayaan intelektual dipahami memiliki makna yang diberikan dalam Pasal 2 Konvensi Pembentukan Organisasi Kekayaan Intelektual Dunia, yang dibuat di Stockholm pada tanggal 14 Juli 1967.

PASAL 7Kerahasiaan 
1. Masing-masing Pihak wajib melindungi kerahasiaan dokumen, data,informasi, dan/atau materi yang diterima dari atau diberikan oleh Pihak lain untuk atau yang merupakan hasil pelaksanaan Perjanjian ini atau pengaturan lain yang dibuat berdasarkan Perjanjian ini yang ditandai sebagai “rahasia"dan wajib mengambil tindakan yang diperlukan untuk menghindari pengungkapan dokumen, data, informasi, dan/atau materi rahasia yang tidak sah.

2. Jika salah satu Pihak ingin mengungkapkan kepada pihak ketiga dokumen,data, informasi, dan/atau materi rahasia yang diperoleh atau dihasilkan dari pelaksanaan Perjanjian ini, Pihak yang mengungkapkan harus memperoleh persetujuan tertulis terlebih dahulu dari Pihak lainnya sebelum pengungkapan apa pun dapat dilakukan.

3. Ketentuan dalam Pasal ini tidak mengurangi ketentuan hukum dan peraturan perundang-undangan yang berlaku di Para Pihak.
4. Para Pihak sepakat bahwa ketentuan Pasal ini akan tetap mengikat antara Para Pihak meskipun terjadi pengakhiran atau berakhirnya Perjanjian ini.
PASAL 8Perjanjian Pengalihan Material 
Bahan-bahan penelitian yang berasal dari negara salah satu Pihak yang digunakan untuk kegiatan kerja sama berdasarkan Perjanjian ini, sedapat mungkin, harus ditangani di negara asal. Apabila bahan-bahan penelitian 
MN NASNE 

A 
tersebut perlu dipindahkan ke luar wilayah negara asal, pemindahan tersebut harus dilakukan dengan menggunakan Perjanjian Pengalihan Material yang disetujui oleh Para Pihak sesuai dengan hukum dan peraturan yang berlaku serta kebijakan negara asal.

PASAL 9Kode Etik 
Semua personel yang terlibat dalam kegiatan kerja sama berdasarkan Perjanjian ini harus mematuhi, menghargai, dan menaati hukum dan peraturan negara tuan rumah dan menghindari melakukan kegiatan apa pun yang tidak sesuai dengan tujuan Perjanjian ini.

PASAL 10Penyelesaian Sengketa 
Setiap perselisihan yang timbul antara Para Pihak yang berkaitan dengan penafsiran atau pelaksanaan Persetujuan ini akan diselesaikan secara damai melalui konsultasi dan negosiasi antara Para Pihak melalui saluran diplomatik.
PASAL 11Berlakunya Undang-Undang, Durasi, dan Perubahannya 
1. Persetujuan ini akan mulai berlaku pada tanggal diterimanya pemberitahuan tertulis terakhir, yang dengannya Para Pihak akan saling memberitahukan melalui saluran diplomatik mengenai penyelesaian prosedur internal yang diperlukan untuk mulai berlakunya Persetujuan ini.

2.Perjanjian ini akan tetap berlaku selama lima (5) tahun sejak tanggal mulai berlakunya.. Perjanjian ini akan diperbarui secara otomatis untuk periode satu (1) tahun berturut-turut kecuali jika salah satu Pihak memberitahukan Pihak lainnya secara tertulis melalui saluran diplomatik mengenai niatnya untuk mengakhiri Perjanjian ini setidaknya enam (6) bulan sebelum tanggal pengakhiran yang dimaksud. Kecuali jika Para Pihak menyetujui sebaliknya 
PO AS 

secara tertulis, pengakhiran Perjanjian ini tidak akan memengaruhi kegiatan dan proyek yang telah dimulai atau sedang berlangsung.
3. Perjanjian ini dapat diubah sewaktu-waktu berdasarkan persetujuan tertulis dari Para Pihak. Perubahan tersebut akan mulai berlaku sesuai dengan prosedur yang ditentukan dalam paragraf pertama pasal ini dan perubahan tersebut akan menjadi bagian yang tidak terpisahkan dari Perjanjian ini.
4.Persetujuan ini tidak akan merugikan hak dan kewajiban Para Pihak yang timbul dari peraturan perundang-undangan nasional masing-masing Pihak yang berlaku dan perjanjian internasional lainnya di mana Para Pihak menjadi Pihak.

Sebagai bukti, pihak yang bertanda tangan di bawah ini telah menandatangani Perjanjian ini.

Dibuat di ...go.pada ...12.$\{F e b_{i},\omega_{q},\eta_{i}\}$ 2025rangkap dua dalam bahasa Turki, Indonesia, dan Inggris, semua teks memiliki kekuatan hukum yang sama. Jika terjadi perbedaan penafsiran, teks bahasa Inggris yang berlaku.

UNTUK PEMERINTAH REPUBLIK TURKI HAKAN FIDAN Ménteri LuarNegeri 
UNTUK PEMERINTAH REPUBLIK INDONESIA 
Menkeri Luar Negeri 
MOAA 



A 
LEEREN  GEEEN  R  RR  AND  RR  R RNN  NO  TRRR T IR N  SCIENCES 
The Government of the Republic of Türkiye and the Government of the Republic of Indonesia hereinafter individually referred to as “Party" and collectively referred to as "the Parties";
Guided by the desire to enhance cooperation between two countries in the fields of health and medical sciences;
Considering that cooperation in the field of health is an important factor in the development of national economies;
Being aware of their regional and global responsibilities in case of outbreaks,natural disasters, humanitarian crises, and national/international emergencies;
Have agreed upon the following:
ARTICLE 1Objective 
Based on the principles of equality, reciprocity, mutual respect, and mutual benefit, the Parties shall improve and strengthen cooperation in the field of health.
ARTICLE 2Areas of Cooperation 
The Parties shall cooperate and exchange experience and knowledge in the fields of health and medical sciences in the following areas:
1. Sharing of knowledge, best practice, and experience on strengthening healthcare systems and health tourism.

2. Public health:
a) Exchange of experience and knowledge in primary healthcare,
b) Combating communicable and non-communicable diseases, including pandemic,
c) Cooperation on Early Warning and Response System (EWRS),
d) Joint effort to promote global health security,
e) Environmental health,
f) Combating tobacco, alcohol, and narcotics.
3. Hospital management:a) Hospital management systems,
NTCRS 

b) Sharing experience in the field of quality and accreditation in health.
4. Pharmaceuticals, medical devices, medical supplies and cosmetics:
a) Cooperation, exchange of information and experience in regulations on pharmaceutical, medical devices, medical supplies, cosmetics, and vaccine development and production,
b) Exploration of joint investment opportunities,
c)Strategic cooperation between health institutes covering medical bio-technology,R&D and innovation applications,
d)Promoting development and manufacturing of pharmaceutics, medical devices and cosmetics including facilitating a conducive environment for procurement,investment, and joint venture.

5. Health research and training:
a) Cooperation in medical laboratories,
b) Cooperation on organ, tissue, cell, stem cell, bone marrow transplant and blood transfusion,
c)Improvement of training opportunities in medicine, medical specialty education,and other health professions,
d)Providing short term capacity building training for healthcare professionals in order to increase the human resources in the field of health 
e)Training of healthcare professionals and developing joint projects on Safe Motherhood and Training Skills and Neonatal Resuscitation Program (NRP) to prevent maternal and infant deaths.

6. International cooperation activities:
a) Supporting the participation of experts in conferences and scientific meetings,
b) Organizing fora, expos, congresses, etc. meetings to improve cooperation in the field of health.

7. Healthcare services in emergencies and disasters:
a) Developing joint projects for in-need third countries within the framework of humanitarian assistance and in areas of concern of both countries, healthcare services in emergencies and disasters,
b) Sharing knowledge and experience and cooperation during outbreaks, natural disasters, humanitarian crises and national/international emergencies,
c) Organizing training programs for emergency responses and disasters.
8. Health information systems, and health technology:
Exchange of experience in field of health information systems and health technology.

ARTICLE 3Financial Arrangements 
For the visits of experts and other personnel of the both countries under this Agreement:
1. The Sending Party shall cover the round-trip travel costs to the host country.
i 

i 
t e e  e p to  c  c e tt o pe toe d oo te o s os 
re pe s te e e e  o  t e se  t s   d ss m  c s p co s cs t p slere t   t e t te co c co  r c  c ce 
ARTICLE 4Joint Working Group 
1. The Parties shall establish a Joint Working Group which shall evaluate, monitor and review the implementation of this Agreement.

2. The Joint Working Group shall prepare and recommend the activities of cooperation under this Agreement.

3. The Joint Working Group shall meet (either physically or virtually) at any time agreed upon by the Parties.

4. The composition of the Joint Working Group and venue for its meetings shall be agreed upon by the Parties.

ARTICLE 5Implementing Authorities 
1. The Ministry of Health of the Republic of Türkiye and the Ministry of Health of the Republic of Indonesia shall undertake the implementation of this Agreement. The Turkish Party may fulfil some of its obligations under this Agreement through International Health Services Inc. (USHA$) and Health Institutes of Türkiye (TÜSEB) in accordance with the relevant legislation.
2. For the implementation of this Agreement, the Parties shall establish implementing agreements, arrangements, programs or projects to detail the implementation of the Agreement based on the Areas of Cooperation as set out in Article 2 of this Agreement.

3. If it is deemed necessary, the Parties may encourage, facilitate and, where appropriate, coordinate the development of contacts and cooperation between government agencies, universities, research centers, institutions and other entities as mutually agreed by the Parties.

ARTICLE 6Intellectual Property 
1. Subject to the prevailing laws and regulations of their respective country, each Party shall respect the intellectual property of the other Party brought in for the implementation of this Agreement within the territory of its country.
2. The ownership of all intellectual property held by a Party prior to entering into this Agreement and disclosed in connection with the implementation of this Agreement shall remain the property of the disclosing Party.

EA 



 to ce t    ca s pe t e ce pt te a e t s  t   t p s  c e t a d te 
et  o c t  t to te to do te  ti d t t tote 
tdo t ce sta i te coor te  er ttit transferred or created under this Agreement in accordance with their respective national legislation and international treaties to which they are parties. For the purpose of this Agreement, intellectual property is understood to have the meaning given in Article 2 of the Convention Establishing the World Intellectual Property Organization, done at Stockholm on 14 July 1967.

ARTICLE 7Confidentiality 
1. Each Party shall undertake to protect the confidentiality of documents, data,information, and/or material received from or supplied by the other Party for or resulted from the implementation of this Agreement or any other arrangements made pursuant to this Agreement which is mark as "confidential" and shall take necessary measures to avoid any unauthorized disclosure of confidential documents, data, information, and/or materials.

2. If either Party wishes to disclose to any third parties such confidential documents,data, information, and/or material acquired or resulted from the implementation of this Agreement, the disclosing Party shall obtain prior written consent from the other Party before any disclosure can be made.

3. The provision of this Article shall not prejudice the prevailing laws and regulations of the Parties.

4. The Parties agree that the provision of this Article shall continue to be binding between the Parties notwithstanding the termination or expiration of this Agreement.

ARTICLE 8Material Transfer Agreement 
The research materials originating from the country of either Party used for cooperative activities under this Agreement shall, to the fullest extent possible, be dealt within the country of origin. In the event that such research materials need to be transferred outside the territory of the country of origin, the transfer shall be conducted using a Material Transfer Agreement agreed by the Parties in accordance with the prevailing laws and regulations as well as policies of the country of origin.
i 
3ASO 

ARTICLE 9Code of Conduct 
All personnel involved in the cooperative activities under this Agreement shall observe, respect, and abide the laws and regulations of the host country and avoid performing any activities inconsistent with the objective of this Agreement.
ARTICLE 10Settlement of Disputes 
Any dispute arising between the Parties relating to the interpretation or the implementation of this Agreement shall be amicably settled by means of consultation and negotiation between the Parties through diplomatic channels.
ARTICLE 11Entry Into Force, Duration, and Amendments 
1. This Agreement shall enter into force on the date of receipt of the last written notification, by which the Parties shall inform each other through diplomatic channels on the completion of the necessary internal procedures for its entry into force.

2. This Agreement shall remain in force for a period of five (5) years from the date of its entry into force. This Agreement shall be renewed automatically for successive periods of one (1) year unless a Party notifies the other Parties in writing through diplomatic channels of its intention to terminate the Agreement at least six (6)months prior to intended date of termination. Unless the Parties agree otherwise in writing the termination of this Agreement shall not affect the activities and projects already started or in progress.

3. The Agreement may be amended at any time upon mutual written consent of the Parties. The amendments shall enter into force in accordance with the procedure prescribed under the first paragraph of this article and the amendments shall constitute an integral part of this Agreement.

i 

4. This Agreement shall not prejudice the rights and obligations of the Parties arising from their respective national legislation in force and other international agreements to which they are Parties.

In witness whereof, the undersigned, have signed this Agreement.
Done in B 8900on 12February.2025. in duplicate in Turkish, Indonesian, and English languages, all texts being equally authentic. In case of any divergence of interpretation the English text shall prevail.
FOR THE GVERNMENT OF THE REPUBEIC OF TÜRKİYE HAKAN FIDAN Minister of Foregn Affairs 
FOR THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF INDONESIA 
SIGIONO MinisteroY Fereign Affairs 
AO