Demiryolu İşletmeciliği Yetkilendirme Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2024-02-16

16 Şubat 2024 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 32462
YÖNETMELİK
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından:
DEMİRYOLU
İŞLETMECİLİĞİ YETKİLENDİRME YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, ulusal demiryolu altyapı
ağı üzerinde yapılan demiryolu taşımacılık faaliyetlerinin düzenlenebilmesi
için demiryolu altyapı ve demiryolu tren işletmecileri ile acente, gar veya
istasyon işletmecisi faaliyetlerinde bulunanların;
a) Hizmet esasları, mesleki saygınlıkları ile mali
ve mesleki yeterlik şartlarının belirlenmesi,
b) Faaliyet gösterenlerin hakları, yetkileri,
yükümlülükleri ile sorumluluklarının belirtilmesi, yetkilendirilmesi ve
denetlenmesi ile ilgili usul ve esasları,
düzenlemektir.
(2) Bu Yönetmelik hükümleri ulusal demiryolu
altyapı ağına bağlı olmayan hatlara, banliyö işletmecilerine, şehir içi
raylı toplu taşıma işletmecilerine, metrolara,
tramvaylara, hafif raylı sistem araçlarına ve bu araçların kullanıldığı
altyapıya uygulanmaz.
(3) Bu Yönetmelik hükümleri, ulusal demiryolu
altyapı ağına bağlı olan özel mülkiyete ait demiryolu altyapısı üzerinde
mülkiyet sahibinin kendi ihtiyaçları için yaptığı taşımacılıkta uygulanmaz.
(4) Bu Yönetmelik hükümleri, ulusal demiryolu
altyapı ağına bağlı olmayan sadece tarihi veya turistik amaçla kullanılan
demiryolu altyapısı ve demiryolu tren işletmecileri için uygulanmaz.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; 26/9/2011
tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi, 24/4/2013 tarihli ve
6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında
Kanunun 6 ncı maddesi ve 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 477 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Acente: Demiryolu taşımacılığı
alanında; ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya müstahdem gibi
bağımlı bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya
bölge içinde daimî surette bir veya birden fazla taşımacıyı ilgilendiren
sözleşmelerde aracılık etmeyi ve onlar adına taşıma sözleşmesi yapmayı
meslek edinen ve Bakanlıkça yetki belgesi verilen gerçek kişileri, kamu
tüzel kişileri ve şirketleri,
b) Bağımsız denetim kuruluşu: Kamu Gözetimi,
Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca bağımsız denetim yapmakla
yetkilendirilen, ortakları yeminli mali müşavirlik ya da serbest muhasebeci
mali müşavirlik ruhsatını almış meslek mensuplarından oluşan sermaye
şirketlerini,
c) Bakan: Ulaştırma ve Altyapı Bakanını,
ç) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
d) Çeken araç: Demiryolu üzerinde kendi tahrik
güçleriyle hareket etme yeteneği olan her türlü aracı,
e) Çekilen araç: Demiryolu üzerinde kendi güçleri
ile hareket etme yeteneği olmayan yük ve yolcu taşımasında kullanılan her
türlü demiryolu araçlarını,
f) Demiryolu altyapısı: Demiryolunu oluşturan
zemin, balast, travers ve ray ile elektrifikasyon, sinyalizasyon ve haberleşme
tesisleriyle bunların tamamlayıcısı her türlü sanat yapısı, tesis, gar ve
istasyonları, lojistik ve yük merkezleri ve bunların eklentileri ile
iltisak hatlarını,
g) Demiryolu altyapı işletmecisi: Tasarrufundaki
demiryolu altyapısını güvenli bir şekilde işletmek ve demiryolu tren
işletmecilerinin hizmetine sunmak hususunda Bakanlıkça yetkilendirilmiş
tüzel kişileri ve şirketleri,
ğ) Demiryolu aracı: Hat yapım, bakım, tamir ve
kontrol araçları dahil her türlü çeken ve çekilen
araçlar ile tren setlerini,
h) Demiryolu işletmecileri: Bu Yönetmelikte
belirtilen usul ve esaslara göre Bakanlıkça yetki belgesine sahip gerçek ve
tüzel kişileri,
ı) Demiryolu tren işletmecisi: Ulusal demiryolu
altyapı ağı üzerinde yük ve/veya yolcu taşımacılığı ile manevra işleri yapmak
üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş tüzel kişileri,
i) Elektronik tebligat: 11/2/1959
tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve 6/12/2018 tarihli ve 30617 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik Tebligat Yönetmeliğine uygun olarak
elektronik ortamda yapılan tebligatı,
j) Elektronik tebligat adresi: Posta ve Telgraf
Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından, gerçek kişiler için kimlik bilgileri,
tüzel kişiler için ise tabi oldukları sistem bilgileri esas alınmak
suretiyle tek ve benzersiz şekilde oluşturulan ve Ulusal Elektronik
Tebligat Sistemine (UETS) kaydedilen tebligat adresini,
k) Elektronik tebligat sistemi: 7201 sayılı Kanun
ve bu Yönetmeliğe göre düzenlenen idari para cezalarının, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
107/A maddesi hükümlerine göre Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından kurulan
teknik altyapı üzerinden muhatapların elektronik adreslerine tebliğ edilmek
üzere tebliğ evrakının gönderildiği ve elektronik ortamda delillendirilerek tesliminin sağlandığı sistemi,
l) Emniyet sertifikası: Demiryolu ulaştırma
hizmetlerinin tüm süreçlerinin emniyetli bir şekilde yönetildiğini
gösteren, demiryolu tren ve şehir içi raylı toplu taşıma işletmecisinin
emniyet yönetim sistemi kurduğunu, ilgili emniyet standartları ile
kurallarına uyum gösterebildiğini kanıtlayan ve Bakanlık tarafından bu
işletmecilere verilen sertifikayı,
m) Emniyet yetkilendirmesi: Demiryolu ulaştırma
hizmetlerinin tüm süreçlerinin emniyetli bir şekilde yönetildiğini
gösteren, demiryolu altyapı ve şehir içi raylı toplu taşıma işletmecisinin
emniyet yönetim sistemi kurduğunu, ilgili emniyet standartları ile
kurallarına uyum gösterebildiğini kanıtlayan ve Bakanlık tarafından bu
işletmecilere verilen yetkilendirmeyi,
n) Emniyet yönetim sistemi: 19/11/2015
tarihli ve 29537 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Demiryolu Emniyet
Yönetmeliğine uygun olarak; demiryolu altyapı ve tren işletmecilerinin
emniyetli çalışmasını sağlayacak, tehlikelerin ve kazaların azaltılmasına,
risklerin düşürülmesine yönelik önlemlerin sistematik olarak belirlenmesi
ve buna göre kuralların, talimatların, süreçlerin devamlı takip edilerek
revize edilebilmesini sağlayan organizasyonel
yapıyı,
o) Gar: Demiryoluyla yolculuk edenlerin
ihtiyaçlarının geniş ölçüde karşılandığı büyük tren istasyonlarını,
ö) Hat: Demiryolu ulaşımı sağlayan bir çeken ve
çekilen aracın uğradığı yerlerin bütününü, demiryolunu,
p) İltisak hattı: Ulusal demiryolu altyapı ağından
özel kullanıma ait demiryolu altyapısına bağlantı sağlayan hattı,
r) İstasyon: Trafikle ilgili hizmetlerin TCDD
tarafından yürütüldüğü, yolcu ve/veya yük taşımasını yapmaya yarayan
demiryolu ve tesislerinin bulunduğu yerleri,
s) İstasyon veya gar işletmecisi: Bir gar veya
istasyonu işletmek üzere Bakanlıkça yetki belgesi verilen tüzel kişileri,
ş) Kefalet senetleri: Türkiye’de yerleşik sigorta
şirketleri tarafından kefalet sigortası kapsamında düzenlenen kefalet
senetlerini,
t) Manevra hizmetleri: Trenlerin istasyonlardan
gönderilmesi, istasyonlara kabulü veya durmadan geçişleri dışında lokomotif
ve vagonlar ile diğer demiryolu çeken ve çekilen araçlarının tek tek veya birbirine bağlı olarak dağıtılması, toplanması
veya birleştirilmesi ya da iltisak hattına bırakılması/alınması
operasyonlarını kapsayan ve tüzel kişiler tarafından verilen hizmetleri,
u) Mesleki yeterlik: İşletmenin sahip olduğu bilgi,
beceri ve yetkinliği,
ü) Mücbir sebep: Doğal afetler, yangın, demiryolu
kazaları ile ilgili olayları, ilgili hat kesimin bakım, onarım ve
modernizasyon çalışmaları nedeniyle kapatılması, kanuni grev, genel salgın
hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı hallerini ve gerektiğinde
Bakanlık tarafından belirlenecek benzeri diğer halleri,
v) Organizatör: Bu Yönetmeliğe göre demiryolu yük
taşımacılığı alanında yetki belgesi almış tüzel kişilerin imkân, kabiliyet
ve kapasitelerini kullanarak kendi nam ve hesabına yük taşıması yaptırarak
taşıma faturası düzenleyen Bakanlıkça yetki belgesi verilen tüzel kişileri
ve şirketleri,
y) Orta düzey yönetici (ODY): Bu Yönetmelik
kapsamında demiryolunda faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişiliğin
faaliyetlerini sürekli ve etkin bir şekilde sevk ve idare eden, temsile
sahip yetkili ortak ya da istihdam edilen kişileri,
z) Özel kullanıma ait demiryolu altyapısı: Ulusal
demiryolu altyapı ağına iltisak hattı ile bağlantısı olan, teknik ve idari
kontrolü ve kullanım tasarrufu kamu, gerçek veya tüzel kişiye ait olan
demiryolu altyapısını,
aa) RID: 21/3/1985 tarihli
ve 3172 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan Uluslararası Demiryolu Taşımalarına
İlişkin Sözleşmenin (COTIF) C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu ile
Uluslararası Taşımasına İlişkin Yönetmeliği,
bb) Şebeke: Bir demiryolu altyapı işletmecisinin
sahip olduğu ve/veya onun tarafından yönetilen ve ulusal demiryolu altyapı
ağı içinde yer alan tüm demiryolu altyapı ağını,
cc) Şehir içi raylı toplu taşıma hizmetleri: Ulusal
demiryolu altyapı ağına bağlı olmayan bir şehir merkezi veya şehirleşmiş
bölge, il ve civar bölgeleri arasındaki ulaşım ihtiyaçlarının karşılanması
için sunulan metro, tramvay, banliyö ve benzeri
raylı sistemler ile verilen demiryolu ulaştırma hizmetlerini,
çç) Şirket:13/1/2011 tarihli
ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre tutulan ticaret siciline kayıtlı
şirketi,
dd) TCDD: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları
İşletmesi Genel Müdürlüğünü,
ee) Tehlikeli madde: RID Bölüm 3.2’deki
tehlikeli maddelerden tablo A’da yer alan madde
ve nesneleri,
ff) Tüzel kişiler: Ticaret şirketleriyle, amacına
varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş
kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari
şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer
kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşları,
gg) Ulusal demiryolu altyapı ağı: Türkiye sınırları
içerisinde bulunan il ve ilçe merkezleri ve diğer yerleşim yerleri ile
limanlar, hava meydanları, organize sanayi bölgeleri, lojistik ve yük
merkezlerini birbirine bağlayan, kamuya veya şirketlere ait bütünleşik
demiryolu altyapısı ağını,
ğğ) Üst düzey yönetici: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyet
gösteren gerçek veya tüzel kişiliği temsil ve ilzam ederek ve/veya bu
kişilerin faaliyetlerini fiilen sevk ve idare ederek sürekli ve etkin bir
şekilde yöneten, temsile sahip yetkili ortak ya da istihdam edilen
kişileri,
hh) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında bir
faaliyette bulunacak gerçek kişilere, tüzel kişilere çalışma izni veren ve
Bakanlık tarafından düzenlenen belgeyi,
ıı) Yolcu treni işletmecisi: Ulusal demiryolu altyapı
ağı üzerinde yolcu taşımacılığı yapmak üzere kurulmuş ve Bakanlıkça yetki
belgesi verilen tüzel kişileri,
ii) Yük treni işletmecisi: Ulusal demiryolu altyapı
ağı üzerinde yük taşımacılığı yapmak üzere kurulmuş ve Bakanlıkça yetki
belgesi verilen tüzel kişileri,
ifade eder.
Demiryolu
taşımacılığı faaliyetlerinde genel kural
MADDE 4- (1) Demiryolu
taşımacılığı faaliyetlerinde genel kural, demiryolu taşımacılığı
faaliyetlerinin ticari, ekonomik, sosyal ihtiyaçlara ve teknik gelişmelere
bağlı olarak ekonomik, seri, elverişli, güvenli, kaliteli, çevreye kötü
etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest, adil ve
sürdürülebilir bir rekabet ortamında ve bu faaliyetlerin diğer ulaştırma
türleriyle birlikte, birbirlerini tamamlayıcı olarak gerçekleştirilmesini
sağlamaktır.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel Hükümler
Yetki belgesi
alma zorunluluğu
MADDE 5- (1) Bu Yönetmelik kapsamında ülke sınırları içinde
demiryolu altyapı işletmecisi ve demiryolu tren işletmecisi ile demiryolu
taşımacılığı alanında acente, gar veya istasyon işletmecisi faaliyetinde
bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun yetki
belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.
Yetki
belgesi türleri
MADDE 6- (1) Demiryolu altyapı işletmecisi yetki belgesi-DA
yetki belgesi; yurt içinde demiryolu altyapı işletmeciliği yapacak tüzel
kişilere verilir. Demiryolu altyapı işletmecisinin aynı zamanda kendi
ihtiyaçları için demiryolu tren işletmeciliği yapacak ise DB1 ve/veya DB2 yetki belgesi
alması gerekmektedir. DB1 ve/veya DB2 yetki belgesi alan demiryolu altyapı işletmecisi
ticari taşımacılık yapamaz.
(2) Yolcu treni işletmecisi yetki belgesi-DB1 yetki belgesi; ulusal demiryolu ağı üzerinde yolcu
taşımacılığı yapacak tüzel kişilere verilir.
(3) Yük treni işletmecisi yetki belgesi-DB2 yetki belgesi; ulusal demiryolu ağı üzerinde yük taşımacılığı
yapacak tüzel kişilere verilir.
(4) Manevra hizmetleri işletmecisi yetki belgesi-DB3 yetki belgesi; ulusal demiryolu altyapı ağı
üzerinde manevra işleri yapan tüzel kişilere verilir. DB1,
DB2 ve DA yetki belgelerinden herhangi birine
sahip olan demiryolu işletmecileri DB3 yetki
belgesi almış sayılır.
(5) Gar veya istasyon işletmecisi yetki belgesi-DC
yetki belgesi; demiryolu altyapı işletmecisi yönetimi dışında kalan
yerlerde ve/veya başka şirketlere ait gar/istasyon işletmeciliği yapacak
tüzel kişilere verilir. DA yetki belgesi alan demiryolu altyapı
işletmecileri DC yetki belgesini almış sayılır.
(6) Acente yetki belgesi-DE yetki belgesi; ticari
amaçla yolcu veya yük taşımacılığı alanında acente hizmeti verecek gerçek
ve tüzel kişilere verilir. DE yetki belgesi sahibi acenteler aynı zamanda
tren işletmecisi değil ise kendi nam ve hesabına taşıma yapamaz. DE yetki
belgesi faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:
a) DE1 yetki belgesi:
Yolcu taşımacılığı alanında acentelik yapacaklara verilir. DB1 yetki belgesi alan yolcu treni işletmecileri sadece
kendi işletmeleri için acente işleri yapacaklarsa DE1
yetki belgesini almış sayılır; ancak diğer demiryolu tren işletmecileri
için acente işleri yapacaklarsa ayrıca DE1 yetki
belgesi almak zorundadır.
b) DE2 yetki belgesi: Yük
taşımacılığı alanında acentelik yapacaklara verilir. DB2
yetki belgesi alan yük treni işletmecileri sadece kendi işletmeleri için
acente işleri yapacaklarsa DE2 yetki belgesini
almış sayılır; ancak diğer demiryolu tren işletmecileri için acente işleri
yapacaklarsa ayrıca DE2 yetki belgesi almak
zorundadır.
Taşımacılık
faaliyetinin genel ilkeleri
MADDE 7- (1) Demiryolu taşımacılık faaliyetlerinin ikili ve
çok taraflı uluslararası antlaşma ve sözleşmelere, kanunlara, bu Yönetmeliğe
ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi esastır. Buna
göre;
a) Yetki belgesi almaya hak kazanmış demiryolu
altyapı işletmecisinin faaliyetlerine başlayabilmesi için ilgili mevzuat
kapsamında tanımlanan bir emniyet yönetim sistemini kurması ve Bakanlıktan
emniyet yetkilendirme belgesi alması gerekir.
b) Yük, yolcu veya manevra hizmetleri
işletmecisinin bu Yönetmeliğe göre almış olduğu yetki belgesi demiryolu
altyapısına doğrudan erişim hakkı vermez. Ulusal demiryolu altyapısına
erişim hakkı alabilmesi için ilgili mevzuat kapsamında tanımlanan bir
emniyet yönetim sistemini kurması ve Bakanlıktan emniyet sertifikası
alması, 13 üncü maddeye göre sigorta poliçesi, kefalet senedi veya teminat
mektubu alması, demiryolu aracının tescil edilmesi, kritik görev yapacak
çalışanın 31/12/2016 tarihli ve 29935 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Tren Makinist Yönetmeliği ile 31/12/2016 tarihli ve
29935 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Demiryolu Emniyet Kritik Görevler
Yönetmeliğinde belirtilen belge veya belgelere sahip olması, demiryolu
altyapı işletmecisi ile altyapı erişim sözleşmesi imzalaması gerekir.
c) Demiryolu tren işletmecilerinin demiryolu
altyapısına erişimi, demiryolu altyapı işletmecisi tarafından ilgili
mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılacak işlemlerle gerçekleşir.
ç) Demiryolu işletmecileri, yapacakları faaliyetin
kapsamına uygun bir yetki belgesi almadan bu Yönetmelikte belirtilen
faaliyetlerde bulunamaz.
d) Yetki belgesi sahipleri, almış oldukları yetki
belgesinin kapsamı dışında faaliyette bulunamaz.
e) Yetki belgesi sahipleri, bu Yönetmelik
kapsamındaki faaliyetlerini, Bakanlığa bildirdikleri merkez ve şubeleri ile
varsa acentelerinin adreslerinde yürütmekle yükümlüdür, Bakanlığa
bildirilmeyen yerlerde faaliyette bulunamaz.
(2) İlgili mevzuata göre tescili olmayan demiryolu
bakım araçları dahil her türlü çeken ve çekilen
demiryolu araçlarının ulusal demiryolu altyapısını kullanmalarına izin
verilmez.
Taşımacılık
faaliyetlerinde hizmetin sürekliliği
MADDE 8- (1) Yetki belgesi sahipleri, almış oldukları yetki
belgesi kapsamına giren hizmetlerden, ayrım yapmaksızın herkesin
yararlanmasını ve hizmetin sürekliliğini sağlamak zorundadır.
Tehlikeli
maddelerin ve tehlikeli atıkların taşınması
MADDE 9- (1) Yetki belgesi sahipleri, tehlikeli madde ve
tehlikeli atık taşımalarını ilgili mevzuat ve RID’e
uygun olarak yapmak zorundadır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yetki Belgesi
Alma, Yenileme veya Değiştirme Şartları ve Gerekli Belgeler
Yetki
belgesi alma veya yenilemenin genel şartları
MADDE 10-
(1) Yetki belgesi almak veya
yenilemek için başvuru sahiplerinin aşağıdaki şartları haiz olması gerekir:
a) 6102 sayılı Kanuna göre tutulan ticaret siciline
kayıtlı ve ilgili yetki belgesi kapsamına uygun faaliyet gösteren gerçek
veya tüzel kişi olması.
b) 11 inci maddede belirtilen şartları sağlaması.
c) 32 nci maddede
belirtilen yetki belgesi ücretini ödemiş olması.
Yetki
belgesi almanın ve yenilemenin şartları
MADDE 11-
(1) Demiryolu altyapı işletmecisi yetki
belgesi-DA yetki belgesi verilmesine ilişkin şartlar, Bakanlık tarafından
ayrıca belirlenir.
(2) Yolcu treni işletmecisi yetki belgesi-DB1 yetki belgesi; 10 uncu, 13 üncü, 14 üncü, 15 inci
ve 16 ncı maddelerde belirtilen şartları
karşılayan demiryolu tren işletmecilerine verilir. Bu belgeye sahip olan
işletmeci, demiryolu altyapı işletmecisinin belirlemiş olduğu kural veya
mevzuata uymak zorundadır.
(3) Yük treni işletmecisi yetki
belgesi-DB2 yetki belgesi; ulusal demiryolu
altyapı ağı üzerinde yük taşımacılığı yapmaya elverişli 10 uncu maddedeki
yetki belgesi alma genel şartları ile 13 üncü, 14 üncü, 15 inci ve 16 ncı maddelerde belirtilen sigorta, kefalet senedi veya
teminat mektubunu, mesleki saygınlık, mali ve mesleki yeterliğe ilişkin
şartlarını karşılayan demiryolu tren işletmecilerine verilir. Bu belgeye sahip olan işletmeci, demiryolu altyapı
işletmecisinin belirlemiş olduğu kural veya mevzuata uymak zorundadır.
(4) Manevra hizmeti işletmecisi
yetki belgesi-DB3 yetki belgesi; ulusal demiryolu
altyapı ağı üzerinde manevra hizmeti veren tren işletmelerine 10 uncu
maddedeki yetki belgesi alma genel şartları ile 13 üncü, 14 üncü, 15 inci
ve 16 ncı maddelerde belirtilen sigorta, kefalet
senedi veya teminat mektubunu, mesleki saygınlık, mali ve mesleki yeterliğe
ilişkin şartları karşılayan demiryolu tren işletmecilerine verilir. Bu belgeye sahip olan işletmeci, demiryolu altyapı
işletmecisinin belirlemiş olduğu kural veya mevzuata uymak zorundadır.
(5) Gar veya istasyon işletmecisi yetki belgesi-DC
yetki belgesi için başvuranların en az 5.000.000 TL (beşmilyon
Türk Lirası) sermayesine sahip olması gerekir. Ayrıca DC yetki belgesi, 10
uncu maddedeki yetki belgesi alma genel şartları ile 14 üncü ve 15 inci
maddelerde belirtilen mesleki saygınlık ve mali yeterlik şartlarını
karşılayan gar veya istasyon işletmecilerine verilir. Yetki belgesi alan
gar veya istasyon işletmecileri, işlettikleri gar veya istasyona ait
bilgileri, varsa kira sözleşmesini ve demiryolu altyapı işletmecisi ile
yapılan protokol ve/veya sözleşmeyi Bakanlığa bildirir.
(6) Yolcu taşımacılığı acente yetki belgesi-DE1 yetki belgesi için başvuranların en az 50.000 TL (ellibin Türk Lirası) sermayesine sahip olması,
acentelik hizmetine elverişli müstakil bir büroya veya istasyon ya da gar
içindeki bürolardan birinde yeterli kullanım alanına sahip olması gerekir.
Ayrıca DE1 yetki belgesi, 10 uncu maddedeki yetki
belgesi alma genel şartları ile 14 üncü ve 15 inci maddelerde belirtilen
mesleki saygınlık ve mali yeterlik şartlarını karşılayan acentelere
verilir. Köy, kasaba ve beldelerde faaliyette bulunmak üzere DE1 yetki belgesi almak isteyenlerden sermaye veya
işletme sermayesi şartı aranmaz ve yetki belgesi ücretinde % 80 indirim
uygulanır.
(7) Yük taşımacılığı acente yetki belgesi-DE2 yetki belgesi için başvuranların en az 250.000 TL (ikiyüzellibin Türk Lirası) sermayesine sahip olması,
acentelik hizmetine elverişli müstakil bir büroya veya istasyon veya gar
içindeki bürolardan birinde yeterli kullanım alanına sahip olması gerekir.
Ayrıca DE2 yetki belgesi, 10 uncu maddedeki yetki
belgesi alma genel şartları ile 14 ve 15 inci maddelerde belirtilen mesleki
saygınlık ve mali yeterlik şartlarını karşılayan acentelere verilir.
Yetki
belgesi almak veya yenilemek için gerekli şartlar ve belgeler
MADDE 12-
(1) Yetki belgesi almak isteyen
gerçek kişilerin, kamu tüzel kişilerinin ve şirketlerin aşağıdaki belgeleri
Bakanlığa vermeleri zorunludur:
a) Temsil ve ilzama yetkili olanların yetkili
olduklarına dair sicil tasdiknamesi.
b) İlgili meslek odası ya da ticaret ve/veya sanayi
odalarından birine kayıtlı olduğunu gösteren başvuru tarihinin içinde
bulunduğu yılda alınmış belge.
c) İlgili meslek odası ya da ticaret ve/veya sanayi
odalarına kayıtlı gerçek ve tüzel kişilere ait geçerli unvan, adres,
ortaklar, temsil ve ilzama yetkili olan kişiler, sermaye miktarı ve iştigal
konusunun yer aldığı ticaret sicili gazetesi/gazeteleri.
ç) Yetki belgesi ücretinin ödenmesi.
d) Yetki belgesi türüne göre 11 inci, 13 üncü, 14
üncü, 15 inci ve 16 ncı maddelerde yer alan ve
sahip olunması zorunlu/şart olan hususlara ilişkin diğer belgeler.
Sigorta,
kefalet senedi veya teminat mektubuna ilişkin genel ilkeler
MADDE 13-
(1) Demiryolu tren işletmecileri,
bir kaza meydana gelmesi halinde mali yükümlülüklerini yerine getirebilmesi
için Bakanlığa bu Yönetmelikte belirtilen hususlar ile ilgili mevzuata
uygun sigorta poliçesi, teminat mektubu veya kefalet senedi verir. Poliçe,
kefalet senedi veya teminat mektubu kapsamında istenecek teminatlar ile
teminat tutarları Bakanlığın resmî internet sitesinde yayımlanır.
(2) Demiryolu tren işletmecilerinin yetki belgesi
alma başvurusunda talep edilen sigorta poliçesini, teminat mektubunu veya
kefalet senedini erişim sözleşmesini imzalamadan 15 gün önce Bakanlığa
vereceğini yazılı olarak taahhüt etmesi zorunludur.
(3) Teminat mektubunu veya kefalet senedini veren
ilgili kurum ve poliçeyi yapan sigorta kurumu, Bakanlığa en az 1 ay önce
yazılı bildirimde bulunmadan poliçenin, kefalet senedinin veya teminat
mektubunun kapsamını değiştiremez veya iptal edemez.
(4) Sigorta poliçesinin, kefalet
senedi veya teminat mektubunun asgari teminat tutarı kişi başı 2.933.596,00
TL (iki milyon dokuzyüzotuzüçbin beşyüzdoksanaltı Türk Lirası), olay başı 189.263.365,00
TL (yüzseksendokuzmilyon ikiyüzaltmışüçbin
üçyüzaltmışbeş Türk Lirası) toplamda
376.905.291,00 TL (üçyüzyetmişaltımilyon dokuzyüzbeşbin ikiyüzdoksanbir
Türk Lirası)’den az olamaz. Bu
tutarlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere 37 nci maddede belirtilen yeniden değerleme oranında
artırılır. Manevi tazminat talepleri için azami teminat tutarı sigorta
poliçe, kefalet senedi veya teminat mektubu limitinin %20’si kadardır.
(5) Manevra işletmecisi için sigorta poliçesinin,
kefalet senedinin veya teminat mektubunun asgari teminat tutarı kişi başı 2.000.000
TL (iki milyon Türk Lirası), olay başı 5.000.000 TL (beş milyon Türk
Lirası) toplamda 10.000.000 TL (on milyon Türk Lirası)’den az olamaz. Bu
tutarlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere 37 nci maddede belirtilen yeniden değerleme oranında
artırılır. Manevi tazminat talepleri için azami teminat tutarı sigorta
poliçe, kefalet senedi veya teminat mektubu limitinin %20’si kadardır.
(6) Yetki belgesi verilen demiryolu tren
işletmecileri, yaptırmış olduğu sigorta poliçesini, kefalet senedini veya
almış oldukları teminat mektubunu yetki belgesinin geçerli olduğu süre
boyunca devam ettirmek zorundadır. İşletmeler sigorta poliçesi, kefalet
senedi veya teminat mektubunun geçerlilik süresi sona ermeden önce, yeni
dönemi kapsayan sigorta poliçesini, kefalet senedini veya teminat
mektubunun aslını süresi sona erecek poliçenin, kefalet senedinin veya
teminat mektubunun bitim tarihinden 15 gün önce, Bakanlığa ibraz etmek
zorundadır.
(7) Sigorta poliçe, kefalet senedi veya teminat
mektubunun süresi en az 1 yıldır. Teminat mektubunun, Bakanlıkça kabul
edilen Türkiye’de yerleşik bir bankadan alınması zorunludur.
(8) Bir demiryolu tren işletmecisinin hem yük hem
de yolcu tren işletmeciliği yetki belgesi almak için başvurması durumunda
her iki işletmeciliği kapsayan tek bir sigorta poliçesi, kefalet senedi
veya teminat mektubu vermesi yeterlidir.
(9) Yürürlükte bulunan sigorta, kefalet senedi veya
teminat mektubu ile ilgili diğer mevzuat hükümleri saklıdır.
Mesleki
saygınlık şartları
MADDE 14-
(1) Aşağıda belirtilen durumda
olan bir işletmenin yetki belgesi alma, yenileme ve değiştirme talebi
karşılanmaz:
a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme
tarafından yürütülen, konkordato ilân eden,
işlerini geçici durduran veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre
benzer bir durumda olan.
b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı
verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında
bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda
olan.
c) İlgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar
verilen.
ç) İlgili mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş
sosyal güvenlik prim borcu olan.
d) İlgili mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş
vergi borcu olan.
e) Başvuru tarihi itibarıyla, ilgili mevzuatı
gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan.
f) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri
vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen.
g) İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı dahil olmak üzere sosyal hukuk ve iş hukuku yükümlülüklerini
yerine getirmemiş olan.
Mali
yeterlikle ilgili şartlar
MADDE 15-
(1) Demiryolu işletmecileri mali
yeterliğini ispat etmek amacıyla aşağıda belirtilen bilgi ve belgeleri
sunar:
a) Yük, yolcu ve manevra hizmeti işletmecileri
tarafından Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca
yayımlanan finansal raporlama çerçevelerine uygun hazırlanmış ve bağımsız
denetim kuruluşunun denetiminden geçmiş finansal tablolarını ve bunlara
ilişkin bilgi ve belgeleri.
b) Yük ve/veya yolcu tren işletmecisinin, başvuru
tarihi itibari ile asgari 50.000.000 TL (ellimilyon
Türk Lirası) sermayeye sahip olduklarını gösteren belgeler.
c) Manevra hizmeti işletmecisinin, başvuru tarihi
itibari ile asgari 5.000.000 TL (beşmilyon Türk
Lirası) sermayeye sahip olduklarını gösteren belgeler.
ç) Demiryolu tren işletmecileri haricindeki acente,
gar veya istasyon işletmecisi faaliyetlerinde bulunanlar için serbest
muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce ya
da vergi dairesince onaylanmış bilanço veya eşdeğer belgeleri.
Mesleki
yeterlikle ilgili şartlar
MADDE 16-
(1) Yetki belgesi alma, yenileme
ve değiştirme talebinde bulunan işletmelerin, yetki belgesinde belirlenen
hizmetleri, etkin ve güvenli bir şekilde gerçekleştirmesi ve izleyebilmesi
ile bunu gerçekleştirmek için gerekli bilgi, tecrübe ve bir yönetim
organizasyonuna sahip olması şarttır. Üçüncü fıkranın (a) bendinde
belirtilen şartlara sahip personel, işletmecilik yetki belgesinin geçerli
olduğu süre boyunca istihdam edilir. Söz konusu personelin değişmesi,
istifası veya yeni atama yapılması durumunda Bakanlığa bildirilmesi
zorunludur.
(2) Yetki belgesi alma, yenileme veya değiştirme
talebinde bulunan işletmeler, yeterliklerini ispatlamak için Bakanlığa
işletme organizasyon şemasını sunmak zorundadır.
(3) Yetki belgesi alma, yenileme veya değiştirme
talebinde bulunan demiryolu tren işletmecileri ayrıca;
a) İşletmelerinde çalışacak olan en az bir adet üst
düzey ve bir adet orta düzey yöneticiye ait bu Yönetmeliğe göre yeterliğini
gösteren belgesini,
b) ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi, ISO 14001 Çevre
Yönetim Sistemi ve OHSAS 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi
belgelerini,
sunmak zorundadır.
Yetki
belgelerinin verilmesi
MADDE 17-
(1) Yetki belgesi almak isteyen gerçek
ve tüzel kişiler 12 nci maddede belirtilen
belgelerle birlikte Bakanlığa yazılı olarak müracaat eder.
(2) Bakanlığa yapılan başvuruya ilişkin inceleme
sonunda;
a) Yetki belgesi alma, değiştirme ve yenileme
belgelerinin ilgili mevzuata uygun ve noksansız,
b) Talep edilen yetki belgesi için 13 üncü, 14
üncü, 15 inci ve 16 ncı maddelerde belirtilen
şartların yetki belgesinin tür ve ilgisine göre sağlanmış,
olması halinde yetki belgesi düzenlenerek verilir.
(3) Başvurunun yeterliği karşılamaması halinde Bakanlık
bunun gerekçelerini başvuru sahibine yazılı olarak bildirir. Bu durumda
yetki belgesi ücreti iade edilir.
(4) Yetki belgesi başvuruları 3 ay içinde karara
bağlanır.
Yetki
belgelerinin süresi
MADDE 18-
(1) Bu Yönetmelik kapsamında
verilen ve yenilenen yetki belgelerinin süresi 5 yıldır.
Yetki
belgelerinin yenilenmesi
MADDE 19-
(1) Yetki belgesi sahipleri, yetki
belgelerinin yenilenmesi için; yetki belgesinin geçerlilik süresi ve 18
inci maddede belirtilen süre dikkate alınarak yetki belgesi geçerlilik
süresi bitmeden 30 gün önce Bakanlığa yazılı olarak müracaat eder. Yetki
belgesi, başvurunun uygun olması halinde düzenleme tarihi esas alınarak
yenilenir.
(2) Askıya alınan veya süresi dolan yetki
belgesinin yenileme ücreti yetki belgesi ücretinin %15’idir.
(3) Yetki belgesi sahipleri, yetki belgesinin
geçerlilik süresinin sona erdiği tarihten sonra müracaat etmeleri halinde
yetki belgesi yenileme hakkını kaybeder.
Yetki
belgesinin değiştirilmesi
MADDE 20-
(1) Bir demiryolu işletmecisi
yetki belgesinin türünü değiştirmeyi talep etmesi halinde Bakanlığa
başvurur. Bakanlık yeni talebe göre 18 inci maddede belirtilen süre
içerisinde değerlendirir.
(2) Yetki belgesi sahiplerinin yetki belgesini,
ücreti daha fazla olan bir yetki belgesiyle değiştirmeyi istemeleri
halinde; talep edilen yetki belgesi için bu Yönetmelikte öngörülen şartları
sağlamaları ve her iki yetki belgesinin değişiklik tarihindeki geçerli tam
ücretleri arasındaki ücret farkını ödemeleri kaydıyla yetki belgeleri
değiştirilir.
(3) Yetki belgesi sahiplerinin yetki belgesini,
ücreti daha az olan bir yetki belgesiyle değiştirmeyi istemeleri halinde;
talep edilen yetki belgesi için bu Yönetmelikte öngörülen şartları
sağlamaları kaydıyla her iki yetki belgesi arasındaki ücret farkının iadesi
yapılmaksızın yetki belgeleri değiştirilir.
(4) Değiştirmelerde yetki belgelerinin süreleri,
kalan süre kadar geçerlidir.
Yetki
belgesi alan demiryolu tren işletmecilerinin faaliyete başlamaları ve ara
vermeleri
MADDE 21-
(1) Yetki belgesi alan demiryolu
tren işletmecileri yetki belgesi aldığı tarihten itibaren 6 ay içerisinde
ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda emniyet yönetim sistemlerini kurup
emniyet sertifikasını aldıktan sonra faaliyetlerine başlar. Ancak 6 ay
içerisinde emniyet sertifikasını alamamış olan demiryolu tren
işletmecilerine emniyet sertifikasının alınması için gereken sürenin 6
aydan fazla sürmesini öngörmeleri durumunda, başvuruları incelenerek ilave
6 ay ek süre verilebilir.
(2) Emniyet sertifikasına sahip demiryolu tren
işletmecileri emniyet sertifikasını aldığı tarihten itibaren 1 yıl
içerisinde faaliyetine başlar.
(3) Demiryolu tren işletmecileri emniyet
sertifikaları geçerli olmak şartıyla faaliyetlerine kesintisiz olarak 1
yıldan daha uzun bir süre ara veremez.
(4) İkinci fıkrada belirtilen süre içerisinde
demiryolu tren işletmecisine tahsis edilen kapasiteyi kullanıp kullanmadığı
demiryolu altyapı işletmecisi tarafından Bakanlığa bildirilir.
(5) Yetki belgesi sahibi demiryolu tren
işletmecileri, mücbir bir sebepten dolayı işletmeciliğe ara vermesi halinde
bu durumu derhal Bakanlığa bildirir. Bakanlık söz konusu talebi
değerlendirerek işletmeciye en fazla 6 ay süre verir. Mücbir sebebin devamı
halinde Bakanlık tarafından bu süre uzatılabilir.
(6) Demiryolu tren işletmelerinin faaliyete başlamaları
ile ilgili ilave kontroller ihtiyaç dahilinde
Bakanlık tarafından ayrıca yapılır.
Yetki
belgesi değişikliklerinin bildirimi
MADDE 22-
(1) Bakanlık bir yetki belgesi
verdiğinde, belgeyi askıya aldığında, iptal ettiğinde veya değiştirdiğinde,
söz konusu durumu demiryolu altyapı işletmecilerine derhal bildirilir. Bu
bilgilendirme Bakanlığın internet sitesi aracılığıyla kamuoyuna ayrıca
duyurulur. Yetki belgesi sahibi demiryolu işletmecileri ve sahip oldukları
belgeler ile ilgili güncel durum ve değişiklikler Bakanlığın internet
sitesinde ayrıca duyurulur.
Yetki
belgelerinin devredilmemesi ve birleşmeler
MADDE 23-
(1) Yetki belgeleri, adlarına
düzenlenen demiryolu işletmecileri dışında başkaları tarafından kullanılamaz
ve hiçbir şekilde devredilemez.
(2) Yetki belgesine sahip tüzel kişiliklerdeki pay
sahipliği; satış, bağışlama veya muadili bir işlemle el değiştirebilir. Bu
değişimin yapılabilmesi için temsil ve ilzama yetkili olanların bu
Yönetmelikte öngörülen şartları sağlaması zorunludur.
(3) Demiryolu tren/altyapı işletmecilerinin
birleşme başta olmak üzere hukuki ve mali durumunu etkileyen bir durumun
ortaya çıkması halinde demiryolu tren/altyapı işletmecisi, bu durumu en geç
1 ay içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.
(4) Tüzel kişiliklerin birleşmeleri halinde
aşağıdaki kurallar uygulanır:
a) Yetki belgeli bir tüzel kişiliğin 6102 sayılı
Kanuna uygun olarak aktif ve pasifiyle bir başka yetki belgeli tüzel
kişiyle birleşmesi halinde; bu durum en geç 1 ay içinde Bakanlığa
bildirilir. Bu Yönetmelikte öngörülen şartların sağlanması kaydıyla yetki
belgesi, birleşilen tüzel kişilik adına unvan
değişikliği gibi işlem yapılmak suretiyle Bakanlık tarafından düzenlenir.
b) Yetki belgesiz bir tüzel kişiliğin 6102 sayılı
Kanuna uygun olarak aktif ve pasifiyle bir başka yetki belgeli tüzel
kişiyle birleşmesi halinde; yetki belgesinin bu birleşmeye göre
düzenlenebilmesi için yeni sahip ve/veya ortakların bu Yönetmelikte
öngörülen şartları sağlaması zorunludur.
c) 7/10/2010 tarihli ve
27722 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Rekabet Kurulundan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (Tebliğ No:2010/4) ile
28/12/2013 tarihli ve 28865 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Birleşme ve
Bölünme Tebliği (II-23.2) hükümleri saklıdır.
(5) Gerçek kişilerde 10 uncu maddede belirtilen
şartların sağlanması halinde anne, baba, çocuk, eş ve kardeşlere yetki
belgesi devri mümkündür. Bunların haricinde üçüncü kişilere yetki belgesi
devredilemez.
(6) Aynı şirketler topluluğu bünyesinde ve aynı
sahipliğe ait şirketler arasında, devir yapılacak şirketin bu Yönetmeliğin
ilgili maddelerindeki şartları karşılaması koşuluyla yetki belgesi devri
yapılabilir.
(7) Bu madde kapsamında düzenlenecek yetki belgesi
için ücret alınmaz.
Nitelikli
ve yeterli personel istihdamı
MADDE 24-
(1) Yetki belgesi sahipleri,
faaliyetleri süresince hizmetlerini yürütebilecek niteliklere sahip yeterli
sayıda personel bulundurmakla birlikte Bakanlığın ve diğer kurumların
ilgili mevzuatına uymakla yükümlüdür.
(2) Yetki belgesi sahipleri, nitelikli ve yeterli
sayıda personel istihdam etmemeleri durumunda doğacak her türlü zarardan
sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Sorumluluk,
Yükümlülük ve Haklar
Yetki
belgesi sahiplerinin sorumlulukları
MADDE 25-
(1) Yetki belgesi sahipleri; yolcu
ve yük taşımalarının ilgili kanunlara, kararnamelere, yönetmeliklere ve
diğer mevzuata, Türkiye’nin taraf olduğu antlaşma ve sözleşmelere uygun
olarak yürütülmesinden sorumludur.
(2) Yük taşımacılığı alanında yetki belgesi sahibi
tren işletmecileri, yükü teslim aldıkları andan teslim edinceye kadar,
kendi kusurundan dolayı yükün tamamen veya kısmen kaybı, zayii, hasara
uğraması, çalınması, güvenliğinin sağlanması, teslim alınan şeklinin
muhafaza edilmesi, korunması, taşınması ve bir kaza nedeniyle trende
görevli bulunan çalışanların yaralanması ve ölümünden sorumludurlar.
(3) Yolcu taşımacılığı alanında yetki belgesi
sahibi tren işletmecileri, duraklamalar dahil
olmak üzere kalkış noktasında trene biniş anından, varış noktasında trenden
iniş anına kadar olan seyahati süresince kendi kusurundan dolayı meydana
gelebilecek bir kaza nedeniyle yolcuların, trende görevli bulunan
çalışanların ve üçüncü kişilerin yaralanması ve ölümünden sorumludur.
(4) Yetki belgesi sahipleri, 24/4/1930
tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununda ön görülen tedbirler,
kaideler ve yasaklamalara uygun olarak faaliyette bulunmaktan sorumludur.
(5) Yolcu taşımacılığı alanında yetki belgesi
sahibi tren işletmecileri, taşıma sırasında yolcuya ikram ettikleri yiyecek
ve içecek maddelerinin meri mevzuata uygun olmasından sorumludur.
(6) Yetki belgesi sahiplerinin, 9/8/1983
tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili mevzuatta belirlenen hükümler
çerçevesinde iş ve işlemleri yürütmeleri zorunludur. Çevreyi ve insan
sağlığını korumak, çevre kirliliğini önlemek amacıyla gerekli tüm
tedbirleri almak ve faaliyetlerini bunlara uygun olarak yürütmekten ayrıca
bu faaliyetlerine ilişkin olarak mevzuata uygunluk açısından yapılacak her
türlü denetimlerde ilgili kurum ve kuruluşlara karşı yetki belgesi
sahipleri sorumludur.
(7) Yetki belgesi sahiplerinin sorumluluğu ile
ilgili olarak, uluslararası antlaşmalar ve sözleşmelerde yer alan hükümler
saklıdır.
(8) Demiryolu altyapı işletmecileri, araç
yetkilendirmesi olmayan demiryolu araçlarının ulusal demiryolu altyapı ağında
kullanılmasından sorumludur.
(9) Acenteler bu sıfatla yapmış oldukları faaliyet
ve işlemlerden demiryolu tren işletmecisi ile müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Yetki
belgesi sahiplerinin yükümlülükleri
MADDE 26-
(1) Yetki belgesi sahipleri, yolcuların
ve/veya trende görevli çalışanların sağlıklı, rahat, emniyetli ve güvenli
bir seyahat yapmasını sağlayacak tedbirleri almak, yolcuların ve/veya
taşımaya kabul edilen yükün emniyetli ve güvenli bir şekilde taahhüt edilen
yere kadar götürmekle yükümlüdür.
(2) DA, DB1,
DB2 ve DB3 yetki
belgesi sahipleri, trenleri ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak çalıştırmak
amacıyla; trenlerde uygun nitelikli personeli görevlendirmek, bu personelin
mesleki yeterlik belgelerinin yanlarında bulunup bulunmadığını kontrol
etmek, teknik şartlara uymayan araçların tren dizisi içerisinde yer
almasına engel olmak, güzergâh mesafesini dikkate alarak yeteri kadar tren
personelini bulundurmakla yükümlüdür.
(3) Yolcu, bagaj veya eşya taşımaları, ilgili
mevzuata ve demiryolu tren işletmecisi ile yolcu veya gönderen arasındaki
sözleşmeye uygun olarak yapılır. Yolcu ve bagaj taşımaları biletsiz veya
taşıma sözleşmesiz, eşya taşımaları ise senetsiz yapılamaz.
(4) Yetki belgesi sahipleri, 15 inci maddenin
birinci fıkrası ile 33 üncü maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde talep
edilen bilgileri veya raporları her yıl ve istenildiğinde Bakanlığa
göndermekle yükümlüdür.
(5) Yetki belgesi sahipleri ilgili kuruluşlarla iş
birliği yaparak olağanüstü hal ve savaş halleri için Bakanlıkça hazırlanan
taşıma hizmetlerine ilişkin planların kendileriyle ilgili gereklerini
yerine getirmekle yükümlüdür.
(6) Yetki belgesi sahipleri, faaliyetleriyle ilgili
olarak Bakanlık tarafından yayımlanan tebliğlere, yönergelere ve
genelgelere uymakla yükümlüdür.
(7) Yetki belgesi sahipleri, tüzel kişiliklerinin
son bulması veya herhangi bir sebeple faaliyetlerini bırakmaları halinde,
bu hallerin gerçekleştiği tarihten itibaren 30 gün içinde Bakanlığa yazılı
bilgi vermek ve yetki belgelerinin asıllarını iade etmekle yükümlüdür.
(8) Yetki belgesi sahibi tüzel kişiler; halka açık
sermaye şirketlerinde hamiline yazılı hisse devirleri hariç, unvan, adres,
vergi numarası, ortaklık, hisse devri, sermaye miktarı, yönetici
değişikliklerini, değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren 15 gün
içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.
(9) Yetki belgesi sahibi tüzel kişiler; temsil
ve/veya ilzama yetkili şahıslara ilişkin değişiklikleri, değişikliğin
meydana geldiği tarihte Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür. Aksi halde, değişiklik
bildirilinceye kadar, değişiklik öncesi Bakanlığa bildirilmiş temsil
ve/veya ilzama yetkili şahısların taleplerine göre iş ve işlemler
gerçekleştirilir.
(10) Yetki belgesi sahipleri, verdikleri
hizmetlerden engellilerin güvenli, bağımsız ve erişilebilirlik standartlarına
uygun olarak yararlanması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
(11) Yetki belgesi sahipleri, 16/7/1965
tarihli ve 697 sayılı Ulaştırma ve Haberleşme Hizmetlerinin Olağanüstü
Hallerde ve Savaşta Ne Suretle Yürütüleceğine Dair Kanun, 4/11/1983 tarihli
ve 2941 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu, 24/5/1990 tarihli ve
90/500 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Seferberlik ve
Savaş Hali Tüzüğü ve ilgili mevzuat ile 7/6/1939 tarihli ve 3634 sayılı
Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu çerçevesindeki sorumluluklarını yerine
getirmekle yükümlüdür.
(12) Yetki belgesi sahiplerinin yükümlülüğü ile
ilgili olarak, uluslararası antlaşmalar ve sözleşmelerde yer alan hükümler
saklıdır.
(13) Yetki belgesi sahipleri 20/6/2012
tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunundan doğan sorumluluklarını
yerine getirmekle yükümlüdür.
(14) Demiryolu tren işletmecilerinin yük, yolcu ve
kamu hizmeti yükümlülüğünden kaynaklanan gelir ve gider hesapları ile
muhasebeleri ayrı ayrı tutulur.
(15) Demiryolu altyapı işletmecileri demiryolu
ulaşımının kesintisiz bir şekilde sağlanmasına yönelik bakım ve onarım
faaliyetleri ile demiryolu trafiğinin emniyetli bir şekilde yönetimini
sağlamakla yükümlüdür.
(16) Yetki belgesi sahipleri demiryolu altyapı
işletmecisinin şebeke bildiriminde yayımlamış olduğu kurallara uymakla
yükümlüdür.
(17) Yetki belgesi sahipleri; varsa faaliyetleri
sırasında kullanacakları kısa unvanları ile varsa taşıtları üzerine
yazdıracakları kendilerini tanıtan logo, amblem ve
benzeri işareti Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.
Hizmetten
yararlananların hakları
MADDE 27-
(1) Bu Yönetmelik kapsamında yetki
belgesi sahiplerinin verdikleri hizmetlerden yararlananlar, 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması
Hakkında Kanun ile sağlanan tüketicinin korunması haklarına sahiptir.
(2) Yetki belgesi sahipleri hizmetten
yararlananlara kusursuz hizmet vermek zorundadır. Kusursuz hizmet,
hizmetten yararlananların hakkıdır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Denetim, İdari
Para Cezaları, Yetki Belgesinin Askıya Alınması ve İptali
Denetim
MADDE 28-
(1) Yetki belgesi sahipleri bu
Yönetmelik kapsamında yer alan tüm hususlar kapsamında Bakanlık tarafından
her zaman denetlenebilir.
(2) Bakanlık tarafından yapılan denetimlerde bu
Yönetmelikte belirtilen şartların karşılanmadığı tespit edilirse Bakanlık
yetki belgesini askıya alabilir veya iptal edebilir.
(3) Denetim yapmakla görevli/yetkili olanlar
tarafından istenilen belgelerin ibraz edilmesi zorunludur.
(4) Bakanlık tarafından yapılan denetimler sonucunda
bir denetim raporu düzenlenir. Düzenlenen denetim raporu ilgili tarafa
gönderilir.
Yetki
belgesinin askıya alınması
MADDE 29-
(1) Aşağıdaki durumlarda Bakanlık
demiryolu işletmecilerine düzenlenen yetki belgesini askıya alabilir:
a) Demiryolu tren işletmecisinin mali ve mesleki
yeterlik ile ilgili şartları karşılamadığının tespit edilmesi halinde
Bakanlık, emniyet yönetim sistemi çerçevesinde hizmetin emniyetli bir
şekilde sürdürülmesini sağlaması koşuluyla demiryolu tren işletmecilerine
eksikliklerin giderilmesi için 6 ayı geçmemek üzere ek süre verebilir. Bu
süre zarfında işletmecinin yetki belgesi askıya alınır.
b) Demiryolu işletmecileri, kendilerine yetki
belgesi verilmesini belirleyen şartlara uygunluk durumunu etkileyebilecek
her türlü gelişmeyi, meydana geldiği tarihten itibaren 60 gün içinde
Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür. Bu durumda, emniyet yönetim sistemi
çerçevesinde hizmetin emniyetli bir şekilde sürdürülmesini sağlaması
koşuluyla demiryolu tren işletmecilerine eksikliklerinin giderilmesi için 2
defaya mahsus olmak ve 6 ayı geçmemek üzere ek süre verilir. Bu süre
sonunda eksikliklerin giderilmemesi halinde işletmenin yetki belgesi en
fazla 6 ay süreyle askıya alınır.
c) 21 inci maddenin ikinci, üçüncü ve beşinci
fıkralarında belirtilen hallerde işletmeciye tanınan makul süre içinde
eksikliklerin giderilmemesi halinde, işletmenin yetki belgesi en fazla 1
yıl süreyle askıya alınır.
ç) Yük veya yolcu taşımacılığı yapan bir demiryolu
tren işletmecisinin faaliyet türünü değiştirmesi veya genişletmesi
durumunda aldığı emniyet sertifikasını faaliyet türüne göre güncellememesi
halinde ilgili yetki belgesi 1 yıl süreyle askıya alınır.
İdari
para cezaları
MADDE 30- (1) Bu
Yönetmeliğin uygulanması veya 28 inci maddede belirtilen denetlemeler sonucunda
bu Yönetmeliğe aykırı hususların tespit edilmesi durumunda her bir kusur
için 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi çerçevesinde
Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürü veya yetkilendirdiği personel
tarafından demiryolu tren işletmecilerine 47.303 (kırkyedibinüçyüzüç
Türk Lirası), diğer demiryolu işletmecilerine 5.000 (beşbin
Türk Lirası) idari para cezası karar tutanağı düzenlenir ve idari
yaptırımlar uygulanır.
(2) Bu Yönetmelikte öngörülen idari para cezaları,
bu Yönetmelikte düzenlenen iptal gibi idari yaptırımların uygulanmasına
engel teşkil etmez.
(3) Verilen idari para cezaları, tebliğinden
itibaren 1 ay içerisinde ödenir.
(4) İdari para cezası karar tutanakları ile ilgili
tahsil, tebliğ ve diğer hususlarda, 30/3/2005
tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.
Yetki
belgesi iptali
MADDE 31-
(1) 29 uncu maddede belirtilen
sürelerin sonunda işletmeciler tarafından eksiklerin yerine getirilmediğinin
tespit edilmesi halinde yetki belgeleri iptal edilir.
(2) 21 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen
6 aylık ilave ek süreye rağmen emniyet sertifikasını alamayanların yetki
belgeleri iptal edilir.
(3) 13 üncü maddede belirtilen sigorta poliçesinin,
kefalet senedinin veya teminat mektubunun yenilenmemesi veya iptali ya da
kapsamının daraltılması durumunda demiryolu tren işletmecisinin yetki
belgesi iptal edilir.
(4) Bakanlık, hakkında iflas veya benzeri işlemler
başlatılan bir işletmenin makul bir süre içinde mali olarak kendini tekrar
yapılandıramayacağına kanaat getirirse işletmenin yetki belgesi iptal
edilir.
ALTINCI BÖLÜM
Yetki Belgesi
Ücretleri, İstatistik ve Bilgi Paylaşımı
Yetki
belgesi ücreti
MADDE 32-
(1) Bakanlıkça verilecek yetki
belgeleri için EK-1’de yer alan ücret tablosunda belirtilen ücretler alınır.
Ücret alınmadan yetki belgeleri verilmez. Unvan, adres ve bağlı olduğu
vergi dairesi ve vergi numarası değişikliğinden dolayı süresi bitmeden
yenilenen yetki belgelerinden ücret alınmaz.
(2) Düzenlenme işlemi tamamlanmış olan belge
ücretleri iade edilmez ve geri ödenmez.
(3) Yetkilendirme ücretleri, Bakanlığın döner
sermaye işletmesi hesabına yatırılır.
İstatistik
MADDE 33-
(1) Bakanlık tarafından, demiryolu
taşımacılık faaliyetlerinin genel seyrinin tespiti ve politika
oluşturulması bakımından bu faaliyetlere ilişkin güvenilir verilere dayalı
istatistikler oluşturulur.
(2) Bakanlık istatistiklerin oluşturulmasında yetki
belgesi sahiplerinin göndereceği faaliyet raporlarından da yararlanır. Hangi
yetki belgesi sahiplerinin nasıl bir takvime bağlı olarak faaliyet raporu
gönderecekleri Bakanlıkça yayımlanacak bir genelge ile belirlenir.
(3) Bakanlık oluşturduğu ve uygun gördüğü
istatistikleri yayımlar.
Bilgi
paylaşımı
MADDE 34-
(1) Yetki belgesi verilen
demiryolu tren işletmecilerine ait ticari olmayan bilgiler Bakanlık Ulaştırma
Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünün internet sitesinde yayımlanır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
TCDD’nin
altyapı işletmecisi olarak yetkilendirilmesi
MADDE 35-
(1) TCDD, 6461 sayılı Kanunun 3
üncü maddesi ile ulusal demiryolu altyapı ağı içinde yer alan ve devletin
tasarrufundaki demiryolu altyapısının kendisine devredilen kısmı üzerinde
demiryolu altyapı işletmecisi olarak görevlendirildiğinden Bakanlık tarafından
DA yetki belgesi ile süresiz olarak yetkilendirilmiştir.
Avrupa
Birliği mevzuatına uyum
MADDE 36-
(1) Bu Yönetmeliğin
hazırlanmasında, tek bir Avrupa demiryolu alanını tesis eden 21/11/2012 tarihli ve 2012/34/AB sayılı Avrupa
Parlamentosu ve Konsey Direktifi dikkate alınmıştır.
Yeniden
değerleme
MADDE 37-
(1) Bu Yönetmelikte geçen parasal
değerler her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961
tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen
yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.
Alt
düzenleyici işlemler
MADDE 38-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanması amacıyla, Bakanlıkça alt düzenleyici işlemler yapılabilir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 39-
(1) 19/8/2016
tarihli ve 29806 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Demiryolu İşletmeciliği
Yetkilendirme Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten önce yürütülmekte olan iş ve işlemler, 39 uncu
madde ile yürürlükten kaldırılan Demiryolu İşletmeciliği Yetkilendirme
Yönetmeliği hükümlerine göre sonuçlandırılır.
Elektronik
tebligat sistemine üyelik
GEÇİCİ
MADDE 2- (1) Faaliyet gösteren
demiryolu tren işletmecileri, gar ve istasyon işletmecileri, acenteler ve
demiryolu altyapı işletmecileri 31/12/2024
tarihine kadar elektronik tebligat sistemine üye olurlar.
Yürürlük
MADDE 40-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 41-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.
EK-1
ÜCRET TABLOSU
Belge Tanımı
Simgesi
Ücret (TL)
Yolcu Tren İşletmecisi Yetki Belgesi
DB1
946.319,00
Yük Tren İşletmecisi Yetki Belgesi
DB2
946.319,00
Manevra Hizmetleri Yetki Belgesi
DB3
94.631,00
Gar veya İstasyon İşletmecisi Yetki Belgesi
DC
946.319,00
Yolcu Taşımacılığı Acente Yetki Belgesi
DE1
32.173,00
Yük Taşımacılığı Acente Yetki Belgesi
DE2
236.580,00