Radyoaktif Kirliliğe Maruz Kalmış Alanların Çevresel İyileştirme Faaliyetlerinin Yetkilendirilmesine İlişkin Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2020-12-11

11 Aralık 2020 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 31331
YÖNETMELİK
Nükleer Düzenleme Kurumundan:
RADYOAKTİF KİRLİLİĞE MARUZ KALMIŞ ALANLARIN
ÇEVRESEL
İYİLEŞTİRME FAALİYETLERİNİN YETKİLENDİRİLMESİNE
İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, radyoaktif kirliliğe
maruz kalmış alanlarda yürütülecek çevresel iyileştirme faaliyetlerinin
yetkilendirilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, radyoaktif kirliliğe maruz
kalmış alanlarda yürütülecek çevresel iyileştirme faaliyetlerini ve bu
faaliyetleri gerçekleştirecek tüzel kişileri kapsar.
(2) Nükleer tesislerin, radyoaktif atık
tesislerinin ve radyasyon tesislerinin işletmeden çıkarılması kapsamında
yürütülecek olan çevresel iyileştirme faaliyetleri bu Yönetmeliğin kapsamı
dışındadır.
(3) Alandaki radyoaktif maddeler haricinde diğer
atıkların neden olduğu kirliliğe ilişkin yürütülecek faaliyetler bu Yönetmeliğin
kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 2/7/2018
tarihli ve 702 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri ile
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 4
üncü maddesinin yedinci fıkrası ile 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve
Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 785 inci maddesinin ikinci fıkrasına
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alan: Çevresel iyileştirme faaliyetinin
yürütüleceği, koordinatları belirlenmiş yeri,
b) Çevresel iyileştirme faaliyetleri: Radyoaktif
kirliliğin giderilmesini, radyoaktif kirliliğin kısmen giderilmesini
ve/veya koruyucu tedbirleri,
c) Koruyucu tedbirler: Alandaki radyoaktif
kirlenmeden kaynaklanan radyasyon maruziyetini
önlemek ya da azaltmak için çalışanların ve halkın maruz kalma yollarına
yönelik alınabilecek her türlü önlemi,
ç) Kuruluş: Çevresel iyileştirme faaliyetlerini
yürütmek için Kuruma başvuruda bulunan ve/veya yetkilendirilen Türkiye
Cumhuriyeti mevzuatına göre kurulmuş tüzel kişiyi,
d) Kurum: Nükleer Düzenleme Kurumunu,
e) Radyoaktif kirliliğin giderilmesi: Radyoaktif
kirliliğe neden olan radyoaktif maddelerin Kurum tarafından belirlenen
seviyelerin altında kalacak şekilde alandan uzaklaştırılması ve alanın
kısıtlama olmaksızın kullanıma uygun hale getirilmesini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yetkilendirme
Genel
ilkeler
MADDE 5 – (1) Radyoaktif kirliliğe yol açan kişi, çevresel
iyileştirme faaliyetlerini yürütmekten veya yürütülmesini temin etmekten
sorumludur. Çevresel iyileştirme faaliyetlerini yürütmek üzere bir tüzel
kişiden hizmet alınması, radyoaktif kirliliğe yol açan kişinin
sorumluluğunu azaltmaz veya ortadan kaldırmaz.
(2) Bu Yönetmelik kapsamına giren alanlar
üzerindeki çevresel iyileştirme faaliyetleri tamamlanmadıkça, bu alanlar
üzerinde herhangi başka bir faaliyet yürütülemez.
(3) Çevresel iyileştirme faaliyetlerinde ve alanın
düzenleyici kontrolden çıkarılmasında Kurum tarafından belirlenen doz
sınırları, serbestleştirme seviyeleri ile referans seviyeler esas alınır.
(4) Kuruluş çevresel iyileştirme faaliyetleri
kapsamında, alan ve durum özelinde gerekçeli olarak;
a) Radyoaktif kirliliğin giderilmesi,
b) Sadece koruyucu tedbirler alınması,
c) Radyoaktif kirliliğin kısmen giderilmesi ve
koruyucu tedbirler alınması,
faaliyetlerinden birini yürütebilmek için Kuruma dilekçe ile
yetkilendirme başvurusunda bulunur. Başvuru dilekçesinin ekinde, içeriği 6 ncı maddede düzenlenen bilgi ve belgeler yer alır.
(5) Yetkilendirme başvurularında Kuruma sunulacak
bilgi ve belgeler, biri basılı diğeri elektronik ortamda olmak üzere iki
kopya halinde sunulur. Basılı kopyanın Kuruma sunulmuş olan elektronik
kopyadan üretilmiş olması ve elektronik kopya ile aynılığı Kuruluşun
sorumluluğundadır. Kuruluş, kopyaların aynı olmamasının yol açabileceği
sonuçlardan dolayı Kurumdan herhangi bir talepte bulunamaz.
(6) Kurum başvuruda sunulan bilgi ve belgeleri
“Hizmete Özel” gizlilik derecesinde işleme tabi tutar. Kuruluş tarafından,
“Hizmete Özel”den daha yüksek gizlilik derecesi olduğu değerlendirilen
bilgi ve belgeler bulunması durumunda bu bilgi ve belgeler, gizlilik
derecesinin gerektirdiği usule uygun olarak ek belge halinde sunulur.
(7) Başvuru dilekçesinin ekinde yer alan bilgi ve
belgelerin Türkçe olması esastır. Ancak, Kuruma sunulacak olan bilgi ve
belgelerden Kurum tarafından uygun görülenler İngilizce olarak sunulabilir.
(8) Kuruluş, yetkilendirme için Kurum tarafından
belirlenen işlem ve hizmet bedellerini öder.
(9) Kuruluş, çevresel iyileştirme faaliyetlerine
ilişkin ölçüm, test, muayene, kalibrasyon ve
benzeri hizmetleri, alanında akredite edilmiş olması kaydıyla, kendi
bünyesindeki birimlerden veya diğer kuruluşlardan temin eder veya
edilmesini sağlar.
(10) Yürütülecek çevresel iyileştirme faaliyetleri
için ulusal mevzuatın gerektirdiği diğer izin, onay, ruhsat ve benzeri
belgeleri almak Kuruluşun sorumluluğundadır.
Yetkilendirme
başvurusu
MADDE 6 – (1) Kuruluş, radyoaktif kirliliğin giderilmesini
içeren çevresel iyileştirme faaliyetlerine ilişkin yetkilendirme
başvurusunda;
a) Kimlik bilgilerini,
b) Yönetsel yapısını ve sorumlulukların dağılımını,
c) Yasal temsilcilerini ve bu temsilcilerin imza
sirkülerini,
ç) Alanın mülkiyetine veya kullanım hakkına ilişkin
belgeyi,
d) Alana ilişkin adres, koordinat, yüz ölçümü,
uygun ölçekli haritalar ve alan üzerinde varsa radyoaktif kirliliğe maruz
kalmış olan yapı, sistem ve bileşenlerin yüz ölçümlerini ve alandaki
yerlerini gösteren krokileri,
e) Alanın radyoaktif kirliliğe maruz kalmasına
neden olduğu bilinen ya da tahmin edilen geçmiş ve/veya devam eden
faaliyetler hakkındaki bilgi ve belgeleri,
f) Alandaki bilinen radyoaktif, kimyasal ve
biyolojik kirlilik kaynaklarını,
g) Faaliyet takvimini,
ğ) Teknik altyapısını, deneyimini ve insan
kaynağını gösteren bilgi ve belgeler ile varsa yüklenicilerin ve alt
yüklenicilerin çevresel iyileştirme faaliyetindeki görevlerini, sorumluluklarını
ve yeterliliklerini gösteren bilgi ve belgeleri,
h) Radyoaktif kirliliğin giderilmesine ilişkin
asgari olarak yöntem, ekipman, radyoaktif atık
yönetimi, radyasyondan korunma ve acil durum önlemlerini içeren teknik
raporu,
ı) Talep edilmesi durumunda, biçim ve içeriği Kurum
tarafından belirlenen, alanın radyolojik karakterizasyon
raporunu,
içeren bilgi ve belgeleri Kuruma sunar.
(2) Sadece koruyucu tedbirler alınmasını içeren ya
da radyoaktif kirliliğin kısmen giderilmesi ve koruyucu tedbirler alınmasını
içeren durumlarda, başvuruda sunulacak bilgi ve belgeler Kurum tarafından
ayrıca belirlenir.
Yetkilendirme
başvurusunun değerlendirilmesi
MADDE 7 – (1) Kurum sunulan bilgi ve belgeleri gözden
geçirme ve değerlendirmeye tabi tutar. Kurum, değerlendirme sürecinde
Kuruluştan ilave bilgi ve belge talep edebilir.
(2) Sunulan bilgi ve belgelerde görülen eksiklikler
Kuruluşa bildirilir. Kuruluş bunları Kurum tarafından belirlenen sürede
tamamlayarak Kuruma vermekle yükümlüdür.
(3) Yetkilendirme kararı Kurum tarafından verilir.
Nihai kararın olumsuz olması halinde, bu durum gerekçeleri ile birlikte
Kuruluşa bildirilir. Kararın olumlu olması halinde, yetkilendirmeye ilişkin
kapsam ve koşulları da içeren yetki belgesi Kuruluşa verilir.
Çevresel
iyileştirme faaliyetlerinin yürütülmesi
MADDE 8 – (1) Yetki belgesi alan Kuruluş çevresel
iyileştirme faaliyetlerini belirlenen kapsam ve koşullar çerçevesinde
yürütmeye başlar.
(2) Çevresel iyileştirme faaliyetlerinin
yürütülmeye başlanması için yetki belgesi alındıktan sonra Kuruluşa altı
aya kadar süre verilir.
(3) Kuruluş, faaliyet takviminde değişiklik
yapılması gerektiği durumlarda, değişikliğin gerekçelerini de içeren raporu
Kuruma sunar. Kurumun uygun bulması durumunda Kuruluş, faaliyet takviminde
değişiklik yapar.
(4) Çevresel iyileştirme faaliyetlerinin
yürütülmesi sürecinde, yeni gelişmeler veya denetim bulguları ışığında,
daha önce saptanmamış veya dikkate alınmamış yeni bilgi ve bulgular elde
edilirse, Kuruluş çevresel iyileştirme faaliyetlerinde yapılacak değişiklikleri
ve/veya ilave çevresel iyileştirme faaliyetlerini belirler ve bu
faaliyetler ile gerekçelerini içeren raporu Kuruma sunar. Kurumun uygun
bulması durumunda Kuruluş, 5 inci maddenin onuncu fıkrasında belirtilen
sorumluluğu saklı kalmak kaydıyla, bu faaliyetleri yürütür.
(5) Kuruluş yetki belgesinde belirtilen süre
içerisinde yetkiye konu faaliyetlerini yürütmeye başlamadığı takdirde veya
faaliyet yürütülmeye başladıktan sonra altı aydan uzun süreli
faaliyetlerini durdurması durumunda, gerekçelerini içeren bir raporu Kuruma
sunar. Kurum, durum özelinde değerlendirme yaparak yetkilendirmenin
iptaline, askıya alınmasına, devamına ya da yetkilendirmenin kapsam ve
koşullarında değişiklik yapılmasına yönelik karar verir.
(6) Faaliyet takvimine bağlı olarak çevresel
iyileştirme faaliyetlerine ilişkin ilerleme raporları, Kurum tarafından
belirlenen sıklıkta Kuruluş tarafından hazırlanarak Kuruma sunulur.
Alanın
düzenleyici kontrolden çıkarılması başvurusu
MADDE 9 – (1) Radyoaktif kirliliğin giderilmesini içeren
çevresel iyileştirme faaliyetlerinin tamamlanmasının ardından, Kuruluş
alanın düzenleyici kontrolden çıkarılması amacıyla Kuruma başvuruda
bulunur.
(2) Kuruluş alanın düzenleyici kontrolden
çıkarılması başvurusunun ekinde, yürütülen çevresel iyileştirme faaliyetlerine
ilişkin raporu ve alanın düzenleyici kontrolden çıkarılması için gerekli
şartların sağlandığını gösteren radyolojik karakterizasyon
raporunu Kuruma sunar.
Alanın
düzenleyici kontrolden çıkarılması başvurusunun değerlendirilmesi
MADDE 10
– (1) Kurum, alanın düzenleyici
kontrolden çıkarılması başvurusunda sunulan bilgi ve belgeleri gözden
geçirme ve değerlendirmeye tabi tutar. Kurum değerlendirme sürecinde ilave
bilgi ve belge talep edebilir.
(2) Sunulan bilgi ve belgelerde görülen eksiklikler
Kuruluşa bildirilir. Kuruluş bunları Kurum tarafından belirlenen sürede
tamamlayarak Kuruma vermekle yükümlüdür.
(3) Düzenleyici kontrolden çıkarma kararı Kurum
tarafından verilir ve Kuruluşa bildirilir.
Yetkinin
sona ermesi
MADDE 11
– (1) Kuruluşun çevresel
iyileştirme faaliyetlerine ilişkin yetkisi, aşağıdaki hallerde sona erer:
a) Kurum tarafından alanın düzenleyici kontrolden
çıkarma kararı verilmesi.
b) Sadece koruyucu tedbirler alınmasını içeren ya
da radyoaktif kirliliğin kısmen giderilmesi ve koruyucu tedbirler
alınmasını içeren durumlarda, Kurum tarafından yetkilendirme kapsamında
belirlenen faaliyetlerin tamamlandığına karar verilmesi.
c) Kuruluşun alan üzerindeki mülkiyet veya kullanım
hakkının sona ermesi.
ç) Kuruluşun talep etmesi ve Kurumun uygun bulması.
d) Yetkilendirmenin Kurum tarafından iptal
edilmesi.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Diğer
durumlar
MADDE 12
– (1) Çevrede radyoaktif kirliliğe
yol açan acil durumlar sonrası yürütülecek çevresel iyileştirme
faaliyetleri için Kurum gerekli kararları alır.
(2) Radyoaktif madde ile kirlenmiş malzemelerin
gömüldüğü alanlarda ve üzerlerinde yürütülmesi planlanan, sadece koruyucu
tedbirler alınmasını içeren çevresel iyileştirme faaliyetleri için Kurumdan
görüş alınır.
Denetim
ve yaptırım
MADDE 13
– (1) Kuruluşun çevresel
iyileştirme faaliyetlerine ilişkin yükümlülükleri, ilgili yönetmelik hükümleri
uyarınca Kurumun denetimine tabidir.
(2) Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerin
yürütülmesi sırasında ilgili mevzuat veya yetki koşullarına, Kurum
kararlarına ve talimatlarına aykırı hareket edildiğinin saptanması halinde
yaptırım uygulanır.
(3) Yaptırımlar; yetkinin askıya alınmasını,
kısıtlanmasını, iptalini ve 702 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca
uygulanacak idari para cezalarını içerir.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış ve henüz karara bağlanmamış olan
yetkilendirme başvuruları bu Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır.
Yürürlük
MADDE 14
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Nükleer Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.