Anayasa Mahkemesinin 11/6/2024 Tarihli ve 2021/30997 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2024-08-06

6 Ağustos 2024 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 32624
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanliğından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR 
HAYRETTİN KARAAĞAÇ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2021/30997Karar Tarthi : 11/6/2024
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN 
Üyeler : Recai AKYEL 
Selahaddin MENTEŞ

Muhterem INCE 
Yılmaz AKÇİL 
Raportör : Muhammed Nuri ÖzGÜR 
Başvurucu : Hayrettin KARAAĞAÇ
Vekill : Av. Aysun KESKİNER KARAAĞAÇ

L BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru; kamun yolu incelemesi aşamasında ileri sürülen, kararın sonucunu değiştirebilecek nitelikte olan esashı iddiaların karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkmın, bukuka aykıı yöntemlerle elde edilen delilterin hükme esas altmması nedeniyle de hakkaniyete uygun yargılanma hakkıın ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
.Şanlturfa Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) üyesi olduğu şůphesiyle başvurucu hakkmda soruşturma başlatmıştir. Soruşturma neticesinde başvurucunun FETÖ/PDY'ye đye olma suçundan cezalandırılması talebiyle iddianame düzenlemiştir.

3. Şanlurfa 6. Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) iddianameyi kabul ederek yargılamaya başlamıştır. Mahkeme duruşma hazırlığı işlemleri kapsamında diğerlerinin yanısıra tanık I.K.nan istinabe yoluyla beyanlarının alınmasına karar vermiştir. Tanık l.K. talimat mahkemesi huzurunda verdiği beyanmda; başvurucu ile aynı devre olduklarım, 2007-2009yılları arastnda başvurucu ile Emmiyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Daire Başkanlığında görev yaptıklarıní, 2007 yılı Nisan ayında Enes kod adlı örgüt mensubu sivil şahsın grubuna girdiğini, bu grupta iki üç ay kadar başvurucuyla beraber bulunduklarım, başvurucunun bu grupta katılumcı ve dinleyici pozisyonunda olduğunu ifade etmiştir.
4. Yargılama sonucunda Mahkeme, başvurucunun silahlt terör örgütüne üye olma suçundan 6 yıl 10 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırıimasına karar vermiş; mahkúmiyet kararında tanık l.K.nmn beyanlarına, Garson isimli gizli tanıktan ele geçirilen hafiza kartında yer alan ve Emniyet Genel Madütrioğü personelinin FETÖ/PDY üyeleri tarafindan sınıflandırıldığı listede başvurucunun "DERECE2:B4 (FETÖ mensubiyeti olan, sadakati ve 

bağlılığı olan ancak bazı komulanı sorgulayan veya zaafi olan kişi)" olarak sıntflandırılmasına,terör örgütünün tepe yönetiminde yer alan O.H.Ö.nün kullandıği 0 506 …. 46 mumaralı GSM hattından 25/5/2009 günü saat 17.15.04'te 36 saniyelik görüşme kaydının bulunmasına dayanmıştır.

5. Mahkümiyet karan, kanun yolu denetiminden geçerek 17/2/2021 tarihinde kesinleşmiştir.

6. Başvurucu, nihai kararı 24/5/2021 tarihinde Öğrendikten sonra 23/6/2021tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

7. Komisyon; başvurucumun adli yardım talebinin kabulüne, gerekçeli karar hakkıve hakkaniyete uygun yargılanma hakkı dışındaki şikâyetlerin kabul edilemez olduğuna,anılan haklara ilişkin şikâyetlerin kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar vermiştir.

II. DEĞERLENDİRME 
A. Gerekçeli Karar Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddla 
8. Başvurucu, istinaf ve temyiz dilekçelerinde ileri sürdüğu hususlar değerlendirilmeden kanun yolu başvurusunun reddedilmesi nedeniyle gerekçeli karar hakkınm ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

9. Adalet Bakanlığı (Bakanltk) görüşünde; gerekçeli karar hakkımın yargılamada ileri sürülen tüm iddialara ayrıntıl şekilde yant verilmesi gerektiği şeklinde anlaşılamayacağı, Mahkemenin uyuşmazlkla ilgili vardığı sonucu gerekçelendirdiği, kamun yolu başvurularında itirazların yeterince incelenerek mahkûmiyet kararım onandığı ifade edilmiştir. Bakanlık görüşüne karşı başvurucu, başvuru formunda belirttiği iddialarınıyinelemiştir.

10. Başvurucunun bu kısımdaki şikäyeti adil yargılanma hakkmin güvencelerinden biri olan gerekçeli karar hakkı kapsamında incelenmiştir.

11. Anayasa'nı36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkıkapsamındaki gerekçeli karar hakkı, Anayasa'nın 141. maddesi de dikkate alındığında kişilerin adil bir şekilde yargılanmalarımı sağlamayı ve denetlemeyi amaçlar, Gerekçeli karar hakkı, yargılamada ileri sürülen tüm iddialara ayrıntılı şekilde yanıt veriłmesi gerektiği şeklinde anlaşılamaz. Bu nedenle gerekçe gösterme zorunluluğunun kapsamı kararın niteliğine göre değişebilir. Tarafların uyuşmazlığın sonucuna etkili nitelikteki iddia ve itirazlarınm mahkemesince ilgili ve yeterli bir gerekçe ile karşılanması gerekir. Diğer taraftan kamun yolu incelemesi yapan mercinin yargılamayı yapan mahkemeyle ayuı sonuca ulaşmasıve bunu aymı gerekçeyi kullanarak veya aynı atifla karartna yansıtmast, kararın gerekçelendirilmiş olması bakımından yeterlidir, Bununla birlikte ilk derece mahkemesince karşılanmayan iddia ve itirazların bu defa kanun yolu merciince de değerlendirilmemesi gerekçeli karar hakkını ihlaline yol açar (Muhlttin Kaya ve Muhittin Kaya Inşaat Taahhüht Madencilik Gida Turizm Pæzarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., B. No: 2013/1213,4/12/2013, §§ 25, 26; Yasemin Ekşi, B. No: 2013/5486, 4/12/2013, §§ 56, 57; Mehmet Yavuz,B. No: 2013/2995, 20/2/2014, § 51; Vesim Parlak, B. No: 2012/1034, 20/3/2014, §§ 33, 34;Sencer Başat ve diğerlerł [GKJ, B. No: 2013/7800, 18/6/2014, §§ 31-39; Münūr Ata, B. No:2014/4958, 22/1/2015, §§ 37-43; Hikmet Çelik ve diğerleri, B. No: 2013/4894, 15/12/2015,§§ 5459; $ah Tarim Inş. Tur. Ltd. $t., B. No: 2013/7847, 9/3/2016, §§ 3648).

12. Somut başvuruda Mahkeme, dosyada mevcut delilleri değerlendirerek başvurucunun FETÖ/PDY'nin hiyerarşik yapısına dâhil olduğu, bu örgüte üye olma suçunu işlediği sonucuna ulaşmiştır. Kanun yolu incelemesi sonucunda verilen kararlarda -değerlendirme konusu hüküm ve gerekçesinin uygun bulunduğu da dikkate alındığındagerekçeli karar hakkına yönelik bir ihlal olmadığıın açık olduğu anlaşılmıştır.
13. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmmın diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Hakkaniyete Uygun Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlşkin İddia 
14. Başvurucu, gizli tanık Garson'dan ele geçirilen hafiza kartı içindeki verilerin kanuma aykırı şekilde elde edilmesi ve bu delillerin hükme esas alinması nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkıı ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Bakanlık görüşünde;iddianameye konu eylemler ve dosyada buluman deliller hakkında yeterli bilgiye sahip olan başvurucunun lehine olan hususları yargtlama sürecinde ileri sürme ve aleyhine olan delillere karşı çıkma imkânına sahip olduğu, Mahketnenin mevcut delilleri değerlendirerek mahkūmiyet sonucuna ulaştığı belirtilmiştir. Bakanlık görüşüne karşı başvurucu, başvuru formunda belirttiği iddialarını yinelemiştir.

15. Başvurucunnn bu kısımdaki şikâyetleri adil yargılanma hakkının güvencelerinden biri olan hakkaniyete uygun yargılamma hakkı kapsamında incelenmiştir.
16. Anayasa Mahkemesi daha önce Orhan Kilic ([GK], B. No: 2014/4704,l/2/2018) kararıda hukuka aykmı delillerle ilgili hakkaniyete uygun yargılama hakkıkapsamında yapılan şikâyetleri incelemiştir. Buna göre kanuni bir temeli olmadan elde edildiği veya elde ediliş yöntemi bakımımdan hukuka aykı olduğu ilk bakışta anlaşılabilen veya derece mahkemelerince hukuka aykırı olduğu tespit edilen delillerin yargilamada tek veya belirleyici delil olarak kullantlmasının hakkaniyete uygun yargılanma hakkı bakımından sorun oluşturabileceği sonucuna varilmıştır (Orhan Kılıç, §§ 42-51).
17. Başvuru konusu olayda gizli tanık Garson'dan ele geçirilen hafıza kartında yer alan bilgilerin incelenmesi ve anlamlandinlması sonucunda hazirlanan veri inceleme raporuna, tanık beyanına ve HTS kayıtlarma dayanılarak başvurucumun mahkümiyetine karar verilmiştir. Başvurucu; hafıza kartının elde ediliş yönteminin hukuka aykını olduğunu, bu delilin hükme esas alınamayacağını genel ve soyut ifadelerle ileri sürmüş ancak delilin hangi nedenle hukuka aykırı olduğuna yönelik bir açıklama yapmamıştır. Diğer bir ifadeyle somut olayın koşullarında başvurucunun bu delilin ilk bakışta ve açıkça huknka aykırılığından sőz edilmesini mümkün gösterecek nitelikte bir şikâyeti yoktur. Anılan delilin kanuni düzenlemelere uygun şekilde elde edilmediği ve elde ediliş yöntemi açısından hukuka aykırıolduğu hususunda derece mahkemelerince de bir tespitte bulumulmamiştir. Bu durumda somut olayda hakkaniyete uygun yargılanma hakkına yönelik açık ve görünür bir ihlalin o[madığı sonucuna ulaşılması gerekir.

18. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının da açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.


III. HUKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A.1. Gerekçeli karar hakkıın ihlał edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDILEMEZ OLDUĞUNA,
2. Hakkaniyete uygun yargılanma hakkmın ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyłe KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339.maddesinin (2) numaralı fikrası uyarınca tahsil edilmesi mağduriyetine neden olacağıdan adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA I1/6/2024 tarihinde OYBÍRLIĞIYLE karar verildi.