6326 Sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu ile Kültür ve Turizm Bakanlığına Verilen Yetki ve Görevlerin Uygulanmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2024-11-07

7 Kasım 2024 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 32715
YÖNETMELİK
Kültür ve Turizm Bakanlığından:
6326 SAYILI TURİST REHBERLİĞİ MESLEK KANUNU İLE
KÜLTÜR VE
TURİZM BAKANLIĞINA VERİLEN YETKİ VE GÖREVLERİN
UYGULANMASINA DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 7/6/2012 tarihli ve 6326
sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu kapsamında, Kültür ve Turizm
Bakanlığının meslek kuruluşları üzerindeki idari ve mali denetimine ilişkin
usul ve esaslar ile Kanunla Bakanlığa verilen yetki ve görevlere ilişkin
hükümlerin uygulanmasına dair hususları düzenlemektir.
(2) Bu Yönetmelik; turist rehberliği mesleğine
kabule, turist rehberliği eğitim ve gezi programlarının düzenlenmesine,
mesleğe yönelik yabancı dil sınavlarının düzenlenmesine, Bakanlığın turizm
mesleği ve turizm meslek kuruluşları üzerindeki idari ve mali denetimine ve
Kanunla Bakanlığa verilen yetki ve görevlere ilişkin usul ve esasları
kapsar.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 7/6/2012 tarihli ve 6326 sayılı
Turist Rehberliği Meslek Kanununun 12 nci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aday: Turist rehberliği eğitim ve gezi
programları ile mesleğe kabul ve yabancı dil sınavlarına katılmak amacıyla
başvuru yapanları,
b) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
c) Birlik: 6326 sayılı Kanun kapsamında kurulan
Turist Rehberleri Odaları Birliğini,
ç) Bölgesel turist rehberi: Ruhsatnamesinde ve
çalışma kartında belirtilen coğrafi bölge veya bölgelerde çalışma hak ve
yetkisine sahip olan turist rehberlerini,
d) Çalışma kartı: Birlik tarafından basılan ve
eylemli turist rehberlerine, kayıtlı oldukları oda tarafından bir yıl
süreyle geçerli olmak üzere mesleği fiilen icra edebileceklerine ilişkin
verilen izin belgelerini,
e) Eğitim programı: Bu Yönetmelikle belirlenen usul
ve esaslar çerçevesinde Bakanlığın talebiyle Bakanlığın gözetim ve denetimi
altında birlikler veya konusunda uzmanlaşmış kamu kurum ve kuruluşları
tarafından veya Bakanlıkça ülkesel veya bölgesel düzeyde düzenlenen dersler
ve konferanslardan oluşan yetiştirme programını,
f) Eğitim programı yöneticisi: Eğitim programının
yürütülmesinden sorumlu kişiyi,
g) Eylemli turist rehberi: Çalışma kartı sahibi
olup fiilen turist rehberliği hizmeti sunma hak ve yetkisine sahip turist
rehberlerini,
ğ) Eylemsiz turist rehberi: Ruhsatname sahibi olup
çalışma kartı olmayan turist rehberlerini,
h) Genel Müdürlük: Bakanlık Yatırım ve İşletmeler
Genel Müdürlüğünü,
ı) Gezi yöneticisi: Uygulama gezisinin
yürütülmesinden sorumlu kişiyi,
i) İl müdürlüğü: Kültür ve Turizm Bakanlığı il
müdürlüklerini,
j) Kanun: 6326 sayılı Kanunu,
k) Katılımcı: Turist rehberliği eğitim ve gezi
programları ile mesleğe kabul ve yabancı dil sınavlarına katılanları,
l) Meslek: Turist rehberliği mesleğini,
m) Meslek kuruluşları: Turist rehberleri odaları ve
Turist Rehberleri Odaları Birliğini,
n) Oda: Turist rehberleri odalarını,
o) Ruhsatname: Mesleğe kabul koşullarını
taşıyanlara Bakanlık tarafından verilen belgeyi,
ö) Sistem: Bakanlıkça oluşturulan turist rehberliği
başvuru takip sistemini,
p) Turist rehberi: Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri
uyarınca mesleğe kabul edilerek turist rehberliği hizmetini sunma hak ve
yetkisine sahip olan gerçek kişiyi,
r) Turist rehberliği hizmeti: Seyahat acentacılığı
faaliyeti niteliğinde olmamak kaydıyla kişi veya grup hâlindeki yerli veya
yabancı turistlerin gezi öncesinde seçmiş oldukları dil kullanılarak
ülkenin kültür, turizm, tarih, çevre, doğa, sosyal veya benzeri değerleri
ile varlıklarının kültür ve turizm politikaları doğrultusunda tanıtılarak
gezdirilmesini veya seyahat acentaları tarafından düzenlenen turların gezi
programının seyahat acentasının yazılı belgelerinde tanımlanması ve
tüketiciye satılması şekilde yürütülüp acenta adına yönetilmesini,
s) TÜRSAB: Türkiye Seyahat Acentaları Birliğini,
ş) Uygulama gezisi: Bu Yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlığın
talebiyle Bakanlığın gözetim ve denetimi altında birlikler veya konusunda
uzmanlaşmış kamu kurum ve kuruluşları tarafından veya Bakanlıkça ülkesel
veya bölgesel düzeyde düzenlenen geziyi,
t) Ülkesel turist rehberi: Ruhsatnamesinde ve
çalışma kartında ülke genelinde çalışma hak ve yetkisine sahip olduğu
belirtilen turist rehberlerini,
u) Yabancı dil yeterlilik belgesi: Ölçme, Seçme ve
Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM) tarafından yapılan YDS/e-YDS ile
eşdeğerliliği kabul edilen ve uluslararası geçerliliği olan yabancı dil
sınavlarından veya Bakanlıkça veya Bakanlığın talebiyle Bakanlığın gözetim
ve denetimi altında birlikler veya alanında uzmanlaşmış kamu kurum ve
kuruluşlarınca yapılan yabancı dil sınavından alınan belgeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Turist Rehberliği Eğitim Programı, Uygulama Gezisi
ve Sınavlar
Turist
rehberliği eğitim programı açılması
MADDE 4- (1) Bakanlıkça turizm sektörünün ihtiyaçları da
dikkate alınarak belirlenen dillerde, gerektiği hâllerde belirlenen
bölgelerde, bu Yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde
Bakanlığın talebiyle Bakanlığın gözetim ve denetimi altında birlikler veya
konusunda uzmanlaşmış kamu kurum ve kuruluşları tarafından veya Bakanlıkça
ülkesel veya bölgesel turist rehberliği eğitim programı düzenlenir.
(2) Kanunun 3 üncü maddesinin yedinci fıkrası
uyarınca eğitim programının Bakanlık tarafından düzenlendiği hallerde de bu
Yönetmelik ile belirlenen usul ve esaslara uyulur.
(3) Katılımcılara eğitim programının
değerlendirilmesine yönelik anket uygulanabilir.
Eğitim
programı duyurusu
MADDE 5- (1) Eğitim programına ilişkin duyuru Bakanlığın
internet sitesi ile eğitimi gerçekleştirecek kurum veya kuruluşların
internet sitelerinde yapılır.
(2) İlanda; eğitimi düzenleyecek olan kurum veya
kuruluşun adı, eğitimin gerçekleştirileceği yer, eğitim süresi, katılım
şartları, katılımcı sayısı, katılım ücreti, başvuru usulü ile gerekli
görülen diğer bilgilere yer verilir.
Eğitim
programına kabul
MADDE 6- (1) Eğitim programına kabulde aranan koşullar
şunlardır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) Başvuru tarihi itibarıyla on sekiz yaşını
doldurmuş olmak.
c) Üniversitelerin turist/turizm rehberliği bölümü
dışındaki diğer bölümlerinden en az lisans düzeyinde mezun olmak veya
öğrenimini yabancı ülkelerde yapmış olanlar için yetkili kurumlardan
alınacak denklik belgesinin onaylı örneğini sunmak.
ç) Uzak Doğu dillerinden başvuru yapacak olanlar
için en az ön lisans düzeyinde üniversite mezunu olmak.
d) Eğitim programının Bakanlıkça belirlenen bir
dile yönelik açılması halinde o dile ilişkin yabancı dil yeterlilik
belgesini sunmak.
e) Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü
fıkraları gereği başvuracak olanlar için yabancı dil yeterlilik belgesini
sunmak.
f) Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e)
bendinde sayılan suçların herhangi birinden mahkûm olmamak.
g) Daha önce meslekten çıkarılmamış olmak.
ğ) Bakanlık tarafından eğitim programı duyurusunda
belirtilen bilgi ve belgeleri sunmak.
Başvuru
ve belgelerin incelenmesi
MADDE 7- (1) Başvurular sınavı gerçekleştirecek olan kurum
veya kuruluş tarafından incelenir. Öngörülen koşulları taşıyan ve gerekli
belgeleri ibraz eden adaylar eğitim programına kabul edilir. Eğitim
programına başvurusu kabul edilen adaylar Bakanlığın internet sitesi ile
eğitimi gerçekleştirecek kurum veya kuruluşların internet sitelerinde
duyurulur.
(2) Gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu eğitim
programı başlangıcından önce veya sonra tespit edilenlerin başvuruları
geçersiz sayılır, eğitim programı ile ilişikleri kesilir. Bunlar hakkında
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili hükümlerine
göre Bakanlıkça Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulur.
Eğitim
programında okutulacak dersler ve konferanslar
MADDE 8- (1) Eğitim programında yer alacak dersler
şunlardır:
a) Genel turizm bilgisi, turizm mevzuatı, turizm
sosyolojisi.
b) Türkiye’nin tarihi ve turizm coğrafyası.
c) Genel Türk tarihi ve kültürü.
ç) Osmanlı İmparatorluğu tarihi.
d) Arkeoloji ve mitoloji.
e) Roma, Yunan ve Bizans tarihi.
f) Genel sanat tarihi.
g) Dinler tarihi.
ğ) Genel sağlık bilgisi, ilk yardım, sağlık
turizmi, turist sağlığı ve turist psikolojisi.
h) İletişim becerileri ve meslek etiği.
ı) Anadolu medeniyetleri tarihi.
i) Türk halk bilimi, Türk dili ve edebiyatı ile
geleneksel Türk el sanatları.
j) Türkiye'nin flora ve faunası, doğa tarihi.
k) Müzecilik ve tarihi eserlere ilişkin suçlar.
(2) Birinci fıkrada belirtilen başlıklar ayrı ayrı
dersler olarak verilir, ancak Bakanlıkça gerekli görülmesi halinde dersler
birleştirilebilir. Bakanlıkça bu derslere ilave olarak gerekli görülen
konularda dersler ve konferanslar düzenlenebilir. Derslerin ve
konferansların kapsam ve içeriği, ülkesel eğitim programlarında ve bölgesel
eğitim programlarında ilgili bölgenin veya bölgelerin özellikleri dikkate
alınarak Bakanlıkça belirlenir.
(3) Eğitim programı içerisinde okutulacak derslerin
ağırlıklarına eğitim programının süresi dikkate alınarak Bakanlıkça karar
verilir.
Eğitim
programının süresi
MADDE 9- (1) Eğitim programının süresi ülkesel eğitim
programlarında en az yedi yüz ders saati, bölgesel eğitim programlarında
ise bölge başına en az yüz elli ders saatidir.
(2) Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü
fıkraları gereğince başvuran adaylar için eğitim süresi en az yüz saattir.
Eğiticiler
ve eğitim programı yöneticisi
MADDE 10-
(1) Programda ders verecek
eğiticiler; en az lisans mezunu olmak kaydıyla alanlarında uzman kişiler
arasından, üniversitelerin ilgili bölümlerinde görev yapan
akademisyenlerden, turist/turizm rehberliği bölümlerinde görevli akademik
kadrodan veya son on yılda en az sekiz yıldır eylemli turist rehberliği
mesleğini icra eden turist rehberleri arasından görevlendirilir ve Bakanlık
onayına sunulur.
(2) Program için Bakanlık veya sınavı
gerçekleştirecek kurum veya kuruluş tarafından Bakanlıkça onaylanan bir
eğitim programı yöneticisi ve yeteri kadar yardımcı personel
görevlendirilir. Eğitim programı yöneticisinin görevleri şunlardır:
a) Program öncesinde, programı ve bütçesini
hazırlayıp eğiticiler ile derslerin ve konferansların yapılacağı yerleri,
ders saatlerini belirlemek ve Bakanlığın onayına sunmak, idari işler ile
kayıt işlemlerini yürütmek, ders ve konferanslar için gerekli eğitim araç
ve gereçlerini sağlamak.
b) Program süresince, katılımcı ve eğitici devam
cetvellerini tutmak; gerekli hallerde Bakanlığın onayıyla ders ve konferans
programı ile ders yapılacak yerleri değiştirmek.
c) Bakanlıkça talep edilen veya eğitim veren kurum
veya kuruluş tarafından talep edilip Bakanlıkça uygun görülen hallerde
eğiticileri değiştirmek.
Eğitim
programına devam zorunluluğu
MADDE 11-
(1) Katılımcıların, belgeye dayalı
ve eğitim kuruluşlarınca kabul edilen haklı bir mazeretleri olmadıkça
eğitim süresince verilen ders ve çalışmalara katılımları zorunludur.
Katılımcıların derslere devam durumunu gösteren çizelge düzenlenir ve
derslerin yüzde onuna mazeretsiz olarak devam etmeyenlerin eğitim
programıyla ilişiği kesilir.
Eğitim
programı ile ilgili disiplin hükümleri ve cezalar
MADDE 12-
(1) Eğitim programı süresince
aşağıda yer alan hallerde bulunan katılımcılar hakkında tutanakla tespit
yapılır ve eğitim programı yöneticisince savunması alındıktan sonra ilgili
hakkında ihtar cezası verilebilir:
a) Genel ahlak kurallarına ve eğitim programının
düzenine uymamak veya düzeni bozmak.
b) Eğitim programında kullanılan eşyalara zarar
vermek.
(2) Aşağıdaki hallerde katılımcının program ile
ilişiği program yöneticisi raporuyla Bakanlık tarafından kesilir:
a) Üç defa ihtar cezası almak.
b) Yasal belgesi olmadan seyahat acentacılığı veya
turist rehberliği faaliyetinde bulunmak.
c) Kişilere veya gruplara karşı dil, ırk, renk,
cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep, sosyal veya ekonomik
durum, etnik ayrımcılıkta bulunmak.
ç) Katılımcılara ve görevlilere fiili saldırıda
bulunmak.
d) Eğitim programına başkalarına zarar verebilecek
araç ve gereçlerle katılmak.
e) Derslere veya konferanslara başkasının yerine
girmek, yerine başkasını sokmak, imza atmak veya attırmak.
f) Eğitim programında ilgili mevzuat uyarınca
yasaklanmış madde bulundurmak, kullanmak veya ticaretini yapmak.
Eğitim
programı sınavı
MADDE 13-
(1) Eğitim programı sonunda
Bakanlığın denetimi ve gözetimi altında eğitimi gerçekleştiren kurum veya
kuruluş tarafından 8 inci maddedeki dersleri içeren yazılı sınav yapılır.
(2) Sınav duyurusu Bakanlık ile sınavı
gerçekleştirecek kurum ve kuruluşların internet sitelerinde duyurulur.
Duyuruda; başvuru usulü, sınav tarihi, son başvuru tarihi, sınav ücreti ve
Bakanlıkça uygun görülecek diğer hususlara yer verilir.
(3) Sınavı gerçekleştirmek üzere Bakanlıkça sınav
komisyonu oluşturulur. Komisyon, biri başkan olmak üzere Bakanlık
tarafından görevlendirilen iki üye ile sınavı gerçekleştiren kurum ve
kuruluştan bir eğitici olmak üzere üç kişiden oluşur.
(4) Sınav komisyonu; soruların hazırlanması,
sınavların yapılması, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi, sınav
sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması ve sınavlara ilişkin
diğer işleri yürütür.
(5) Yazılı sınavın toplam puanı yüz olup, her bir
konu başlığından en az elli puan ve ortalamada en az yetmiş puan alan aday
başarılı sayılır.
(6) Yapılan sınavda hatalı soru tespit edilmesi
halinde bu soru ve/veya sorular bütün adaylarca doğru cevaplandırılmış
kabul edilir.
(7) Sınav sonuçlarına karşı yedi gün içinde sınavı
gerçekleştiren kurum veya kuruluşa itiraz edilebilir, itirazlar yirmi gün
içinde sonuçlandırılır.
(8) Sınavda başarılı sayılan adayların bir listesi
Bakanlığa gönderilir.
(9) Sınavda başarısız kabul edilenler sınava
yeniden katılma hakkına sahiptir.
Uygulama
gezileri
MADDE 14-
(1) Katılımcıların, Bakanlığın
talebiyle Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar dahilinde Bakanlığın
gözetim ve denetimi altında birlikler veya konusunda uzmanlaşmış kamu kurum
ve kuruluşlarınca düzenlenen uygulama gezisini tamamlaması ve gezi sonunda
yapılan sınavda başarılı olması zorunludur. Uygulama gezileri, ülkesel veya
bölgesel eğitim programları için ayrı ayrı düzenlenir.
(2) Bakanlık, uygulama gezilerinin tarihlerinin
belirlenmesinde ve ilgili diğer hususlarda Birlik ve üniversitelerin
turist/turizm rehberliği bölümlerinin görüşlerine başvurabilir.
(3) Uygulama gezisine ilişkin maliyetler,
katılımcılardan alınacak katılım paylarından karşılanır, katılım payları
Bakanlığın onayına sunulur.
(4) Katılımcılara uygulama gezisinin
değerlendirilmesine yönelik anket uygulanabilir.
(5) Kanunun 3 üncü maddesinin yedinci fıkrasına
göre uygulama gezisinin Bakanlık tarafından düzenlendiği hallerde de bu
Yönetmelik ile belirlenen usul ve esaslara uyulur.
Uygulama
gezisi duyurusu
MADDE 15-
(1) Uygulama gezisine ilişkin
duyuru, gezinin başlayacağı tarihten en az bir ay önce Bakanlığın internet
sitesi ile geziyi gerçekleştirecek kurum veya kuruluşların internet
sitelerinde yapılır.
(2) Duyuruda; başvuru usulü, katılım şartları,
katılım ücreti, katılımcı sayısı, son başvuru tarihi, gezi süresi ile
gerekli görülen diğer bilgilere yer verilir.
Uygulama
gezisine kabul
MADDE 16-
(1) Uygulama gezisine katılabilmek
için eğitim programının başarı ile tamamlanması zorunludur.
(2) Üniversitelerin turist/turizm rehberliği
bölümlerinin ön lisans, lisans veya yüksek lisans programlarından mezun
olanlar duyuruda belirtilen koşulları sağlamaları şartıyla doğrudan
uygulama gezisine başvurabilir.
(3) Üniversitelerin turist/turizm rehberliği bölümü
öğrencileri için öngörülen kredi sayısının en az yüzde ellisini, yüksek
lisans programları öğrencilerinin ise ders aşamasını tamamlamış olmaları koşuluyla
mezun olmadan da uygulama gezilerine katılabilirler.
Uygulama
gezisi süresi ve gezi programı
MADDE 17-
(1) Ülkesel yurt içi uygulama gezi
süresi en az otuz altı takvim günü, bölgesel yurt içi uygulama gezi süresi
ise her bir bölge için en az altı takvim günüdür. Ülkesel uygulama gezisi,
Bakanlığın gerekli gördüğü hallerde bölümlere ayrılarak yapılabilir.
(2) Uygulama gezisinde gezilecek yerler ve gezi
programı ile gezi süresinde anlatılacak konular ve işlenecek dersler
Bakanlıkça belirlenir.
Gezi
yöneticisi ve eğitmen turist rehberleri
MADDE 18-
(1) Uygulama gezilerinde,
Bakanlıkça görevlendirilen bir veya birden fazla gezi yöneticisi yer alır.
Gezi yöneticisi uygulama gezisinin kurallara uygun yürütülmesini sağlamak,
sorunları Bakanlığa bildirmek ve gezi sonunda rapor düzenleyerek Bakanlığa
göndermekle sorumludur.
(2) Uygulama gezilerinde, geziye çıkacak araç
sayısı kadar eğitmen turist rehberi, turist rehberliği mesleğini son on
yılda en az sekiz yıldır fiilen icra eden disiplin cezası almamış eylemli
ülkesel turist rehberleri arasından belirlenerek, uygulama gezisini
düzenleyen kurum veya kuruluş tarafından Bakanlığın onayına sunulur.
Uygulama
gezisine devam zorunluluğu
MADDE 19-
(1) Uygulama gezisinin tamamına
katılmak zorunludur. Mücbir sebeplere bağlı veya belgeye dayalı sağlık
mazeretlerinden dolayı gezilere katılamayan katılımcıların, mazeretlerinin
Bakanlık tarafından uygun görülmesi halinde ilk açılacak olan uygulama
gezisine katılma hakları saklıdır.
Uygulama
gezileri ile ilgili disiplin hükümleri ve cezalar
MADDE 20-
(1) Gezi programı süresince
aşağıda yer alan hallerde bulunan katılımcılar hakkında tutanakla tespit
yapılır ve gezi yöneticisince savunması alındıktan sonra ilgili hakkında
ihtar cezası verilebilir:
a) Genel ahlak kurallarına ve gezi programının
düzenine uymamak veya düzeni bozmak.
b) Gezi programında kullanılan eşyalara zarar
vermek.
(2) Aşağıdaki hallerde katılımcıların program ile
ilişikleri gezi yöneticisinin raporuyla Bakanlık tarafından kesilir:
a) Üç defa ihtar cezası almak.
b) Yasal belgesi olmadan seyahat acentacılığı veya
turist rehberliği faaliyetinde bulunmak.
c) Kişilere veya gruplara karşı dil, ırk, renk,
cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep, sosyal veya ekonomik
durum, etnik ayrımcılıkta bulunmak.
ç) Katılımcılara ve görevlilere fiili saldırıda
bulunmak.
d) Gezi programına başkalarına zarar verebilecek
araç ve gereçlerle katılmak.
e) Gezi programına başkasının yerine katılmak,
yerine başkasını sokmak, imza atmak veya attırmak.
f) Gezi programında ilgili mevzuat uyarınca yasaklanmış
madde bulundurmak, kullanmak veya ticaretini yapmak.
g) Gezi programı kapsamında gezilen yerlere zarar
vermek.
Uygulama
gezisi sınavı
MADDE 21-
(1) Uygulama gezisi sonunda geziyi
gerçekleştiren kurum veya kuruluş tarafından yazılı ve sözlü sınav iki
aşamalı olarak yapılır.
(2) Yazılı ve sözlü sınavı gerçekleştirmek üzere
Bakanlıkça sınav komisyonu oluşturulur. Komisyon, gezi yöneticisinin
başkanlığında olmak üzere bir eğitmen turist rehberi ile Bakanlıkça
görevlendirilen bir üyeden olmak üzere üç kişiden oluşur. Sınav komisyonu;
soruların hazırlanması, sınavların yapılması, sınav sonuçlarının
değerlendirilmesi, sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması
ve sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür.
(3) Yazılı sınav çoktan seçmeli şekilde yapılır,
sınavın toplam puanı yüz olup, en az yetmiş puan alan aday başarılı
sayılır.
(4) Sözlü sınavda adaydan komisyon üyeleri
tarafından gezi programına ilişkin sorulan sorulara cevap vermesi istenir.
İlgili aday, sınav konusuna ilişkin bilgi düzeyi, ifade gücü, dile
hakimiyeti esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir, en az
yetmiş puan alan aday başarılı sayılır, sözlü sınavlar sesli ve/veya
görüntülü kayıt altına alınır.
(5) Yazılı sınavı geçenler sözlü sınava kabul
edilir. Yazılı ve sözlü sınavlarda alınan puanların aritmetik ortalaması
alınarak sınav puanı tespit edilir. Sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan
alanlar başarılı sayılırlar.
(6) Sınav sonuçlarına karşı yedi gün içinde sınavı
gerçekleştiren kurum veya kuruluşa itiraz edilebilir, itirazlar yirmi gün
içinde sonuçlandırılır.
(7) Sınavda başarılı sayılan adayların bir listesi
Bakanlığa gönderilir.
(8) Sınavda başarısız kabul edilenler sınava
yeniden girebilme hakkına sahiptir.
Mesleğe
kabul sınavı
MADDE 22-
(1) Gezi programını başarı ile
tamamlayan katılımcılar mesleğe kabul sınavına kabul edilir.
(2) Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü
fıkraları gereği başvuran adaylar mesleğe kabul sınavına girmez.
(3) Sınav duyurusu Bakanlık ile sınavı gerçekleştirecek
kurum ve kuruluşların internet sitelerinde duyurulur. Duyuruda; başvuru
usulü, sınav tarihi, son başvuru tarihi, sınav ücreti ve Bakanlıkça uygun
görülecek diğer hususlara yer verilir.
(4) Başvurular, ilgilinin sınava girebilme
şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti için sınavı gerçekleştirecek olan
kurum veya kuruluş tarafından incelenir. Başvuru sırasında istenen
belgeleri eksik veya hatalı olanların ya da sınava girebilme şartlarını
taşımadığı tespit edilenlerin başvuruları reddedilir. Sınava kabul
edilenler, sınavı gerçekleştirecek olan kurum veya kuruluşun internet
sitelerinden duyurulur.
(5) Sınavı gerçekleştirmek üzere Bakanlıkça sınav
komisyonu oluşturulur. Komisyon, biri başkan olmak üzere Bakanlık
tarafından görevlendirilen iki üye ile sınavı gerçekleştiren kurum veya
kuruluş tarafından görevlendirilen bir üye olmak üzere üç kişiden oluşur.
(6) Sınav komisyonu; soruların hazırlanması,
sınavların yapılması, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi, sınav
sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması ve sınavlara ilişkin
diğer işleri yürütür.
(7) Yazılı sınavın toplam puanı yüz olup, en az
yetmiş puan alan aday başarılı sayılır.
(8) Yapılan sınavda hatalı soru tespit edilmesi
halinde bu soru ve/veya sorular bütün adaylarca doğru cevaplandırılmış
kabul edilir.
(9) Sınav sonuçlarına karşı yedi gün içinde sınavı
gerçekleştiren kurum veya kuruluşa itiraz edilebilir, itirazlar yirmi gün
içinde sonuçlandırılır.
(10) Sınavda başarılı sayılan adayların bir listesi
Bakanlığa gönderilir.
(11) Sınavda başarısız kabul edilenler sınava
yeniden girebilme hakkına sahiptir.
Yabancı
dil sınavı
MADDE 23-
(1) Bakanlığın sınav yapılmasını
istediği yıl içerisinde ÖSYM tarafından sınav takvimine alınmayan dillerde
Bakanlığın talebiyle Bakanlığın gözetim ve denetimi altında Birlik veya
konusunda uzmanlaşmış kamu kurum ve kuruluşlarınca yabancı dil sınavı
yapılır. Yabancı dil sınavının Bakanlığın talebine rağmen altı ay
içerisinde Birlik tarafından yapılmaması hâlinde bu sınav Bakanlık
tarafından yapılır.
(2) Sınav duyurusu Bakanlık ile sınavı
gerçekleştirecek kurum ve kuruluşların internet sitelerinde duyurulur.
Duyuruda; başvuru usulü, sınav tarihi, son başvuru tarihi, sınav ücreti ve
Bakanlıkça uygun görülecek diğer hususlara yer verilir.
(3) Her yabancı dil için Bakanlık onayıyla ayrı
sınav komisyonu oluşturulur. Yabancı dil sınav komisyonu, üç asıl ve üç yedek
üyeden oluşur. Komisyon üyelerinin YDS/e-YDS’den alınan ve ilgili mevzuat
ile belirlenen geçerlilik süresini yitirmemiş en az doksan puan düzeyinde
veya eşdeğerliliği kabul edilen ve uluslararası geçerliliği olan yabancı
dil sınavlarından aynı düzeyde puan aldığına ilişkin belgesinin bulunması
gereklidir. Ancak, o dilin eğitimini veren öğretim üyeleri ile öğretim
görevlileri için dil yeterlilik belgesi aranmaz.
(4) Sınav, yazılı olarak yapılır ve yüz tam puan
üzerinden değerlendirilir. Sınavda en az yetmiş beş puan alanlar başarılı
sayılırlar.
(5) Sınav yapılacak yabancı dile ilişkin komisyon
oluşturulmasında güçlükle karşılaşıldığında Bakanlığın onayı ile komisyon
daha az üyeden oluşturulabilir.
(6) Yabancı dil sınavının Kanunun 3 üncü maddesinin
yedinci fıkrasına göre Bakanlık tarafından yapılması durumunda da bu
maddedeki usullere uyulur.
Eylemsiz
turist rehberlerinin mesleğe kabul sınavı
MADDE 24-
(1) Aralıksız sekiz yıl eylemsiz
turist rehberi olarak kalanların eylemli turist rehberi olabilmeleri için,
Bakanlık tarafından yapılacak yeniden mesleğe kabul sınavına katılarak
başarılı olmaları gerekir. Sınav ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
(2) Sınavlara katılarak başarılı olan turist
rehberlerine, mesleğe kabul koşullarını taşımaları ve Bakanlıkça istenilen
belgeler ile birlikte sınav sonuçlarının ilan edildiği tarihten itibaren en
geç doksan gün içinde başvurmaları halinde Bakanlıkça ruhsatname
düzenlenir.
Eğitim,
gezi ve sınavların denetimi
MADDE 25-
(1) Meslek birlikleri ile kurum ve
kuruluşlar tarafından düzenlenen eğitim, gezi ve sınavlar Bakanlığın
gözetim ve denetiminde yapılır. Eğitim, gezi ve sınavların ilgili mevzuat
hükümlerine uygun yapılıp yapılmadığını ve sınav komisyonlarının
çalışmalarını izlemek ve denetlemek üzere Genel Müdürlük tarafından
görevlendirme yapılır. Görevli tespit etmiş olduğu eksiklik ve aksaklıkları
eğitim, gezi ve sınavı gerçekleştiren ilgili kurum veya kuruluşlara
bildirir ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlar. Sorunlar giderilemediği
takdirde denetim sonucunda hazırlayacağı raporda bu hususlara yer verir.
Raporu en geç bir hafta içinde Genel Müdürlüğe ibraz eder. Genel Müdürlükçe
denetimde görülen eksiklikler giderilmek üzere ilgili kurum veya kuruluşa
bildirilir. Buna rağmen eksiklikler giderilmediği takdirde yazılı olarak
uyarıda bulunulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Mesleğe Kabul ve Mesleğin İcrası
Mesleğe
kabul başvurusu ve ruhsatname
MADDE 26-
(1) Turist rehberi ünvanı mesleğe
kabulle kazanılır ve mesleğe kabul için Kanunun 3 üncü maddesindeki
koşullar aranır.
(2) Turist rehberi olmaya hak kazanan adaylar,
mesleğe kabul başvurularını Sistem üzerinden e-Devlet vasıtasıyla yaparlar.
(3) Başvuru için gerekli belgeler Sistem üzerinden
ilgili kurumlar aracılığıyla otomatik olarak yüklenir. Bu yöntemle
yüklenemeyen belgelerin aslı veya resmî kurum ve kuruluşlarca onaylı örneği
taranarak Sisteme beyan yoluyla yüklenir. Bakanlıkça gerekli görülen hallerde
belgelerin asılları veya onaylı örnekleri istenebilir.
(4) Bakanlık, başvuruda bulunanların durumlarını
otuz gün içinde inceler, başvuruyu kabul ettiği takdirde ruhsatnameyi
düzenler, başvuruyu reddettiği hâllerde ret kararı ile gerekçesini Sistem
üzerinden başvuru sahibine bildirir.
(5) Başvurusu kabul edilen adaylara ruhsatname
dijital olarak düzenlenir. Ruhsatname, turist rehberinin adı, soyadı, T.C.
kimlik numarası, doğum yeri, doğum tarihi, ülkesel veya bölgesel turist
rehberliği, yabancı dil/dilleri, öğrenim durumunu içerecek şekilde
fotoğraflı olarak düzenlenir.
(6) Bölge ekletme, bölgesel rehberlikten ülkesel
rehberliğe geçme ve dil ekletme başvuruları ile diğer ruhsatname yenileme
başvuruları, Sistem üzerinden yönlendirilerek e-Devlet yoluyla yapılır.
Başvuru için gerekli belgeler Sistem üzerinden yüklenir.
Bölgesel
rehberlik, bölge ekletme ve bölgesel rehberlikten ülkesel rehberliğe geçme
MADDE 27-
(1) Bölgesel turist rehberleri,
gerekli koşulları yerine getirerek ruhsatnamelerine yeni bölge veya
bölgeler ekletebilir. Ancak, yeni bir bölge ekletmek için ruhsatnamesinde
yazılı olan bölgede en az iki yıl eylemli turist rehberliği yapmış olmak,
uygulama gezisine katılmış olmak ve gezi sonunda yapılan sınavda başarılı
olmak şarttır. Bu şekilde tüm bölgeleri tamamlayanlar, ülkesel turist
rehberi olmaya hak kazanırlar.
(2) Üniversitelerin turist/turizm rehberliği bölümü
bulunan okullar için bölümler halinde uygulama gezisi yapılması durumunda
katılımcılar mezuniyet ve diğer koşulları yerine getirmeleri kaydıyla
uygulama gezisi yapılan bölgeler için bölgesel turist rehberi olmaya hak
kazanırlar ve belgelerini ülkesel turist rehberine çevirmek için herhangi bir
zaman sınırlaması olmaksızın kalan uygulama gezilerini tamamlayarak ülkesel
turist rehberi olurlar.
(3) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında
ruhsatnamelerine yeni bir bölge veya bölgeler ekletmek veya bölgesel turist
rehberliğinden ülkesel turist rehberliğine geçmek isteyen bölgesel turist
rehberleri, bölgesel veya ülkesel turist rehberliğine geçmeye hak
kazanmaları halinde durumları Birlik tarafından Bakanlığa bildirilir ve bu
kişilere belge verilir. Bölgesel turist rehberleri bölge ekletmeye veya ülkesel
turist rehberliğine geçmeye hak kazandıklarına ilişkin belgeyi ibraz
etmeleri halinde Bakanlık ilgililerin durumlarını ruhsatnamelerine işler ve
ruhsatnameyi ilgili odaya gönderir.
Dil
ekletme
MADDE 28-
(1) Başvuru tarihinden önceki son
beş yıl içinde ÖSYM tarafından yapılan YDS/e-YDS’den en az yetmiş beş puan
almış olanlar ile eşdeğerliliği kabul edilen ve uluslararası geçerliliği
olan yabancı dil sınavlarında bu puana denk yabancı dil yeterlilik belgesine
sahip olanlar veya 23 üncü maddeye göre yapılan yabancı dil sınavında
başarılı olanların başvuruları üzerine Bakanlık ilgililerin
ruhsatnamelerine başarılı oldukları dili ilave eder ve ruhsatnamelerini
ilgili odaya gönderir.
Turist
rehberi ücretleri
MADDE 29-
(1) Taban ücret tarifesi,
birlikler ile TÜRSAB’ın görüşleri alınarak Bakanlık tarafından net ücret
üzerinden belirlenir ve her yıl 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan
edilen yeniden değerleme oranından az olmamak kaydıyla artırılarak en geç
aralık ayında, izleyen takvim yılının başından itibaren yürürlüğe girmek
üzere Bakanlık tarafından ilan edilir. Taban ücretleri tur, paket tur, gece
turu ve transfer olarak günlük ve aylık taban ücreti üzerinden belirlenir.
(2) Mesleğin Türkçe olarak icra edilmesi hâlinde,
ücretler birinci fıkra kapsamında belirlenen taban ücretin yüzde
yetmişinden az olmamak üzere Bakanlık tarafından belirlenir ve ilan edilir.
(3) Taban ücret tarifesi Bakanlığın resmî internet
sitesinde duyurulur.
Bakanlıkça
meslekten çıkarma ve ruhsatnamenin iadesi
MADDE 30-
(1) Mesleğe kabul koşullarını
taşımamalarına rağmen mesleğe kabul edilmiş olanlar, mesleğe kabulü
engelleyen bir suçtan hüküm giyenler ile mesleğe engel hali ortaya
çıkanların durumları, ilgili meslek kuruluşu tarafından en geç on beş gün
içinde Bakanlığa bildirilir. Bu kişiler Kanunun 3 üncü maddesinin altıncı
fıkrası uyarınca Bakanlık kararı ile meslekten çıkarılır, ruhsatnameleri
Bakanlık onayı ile iptal edilir ve karar gerekçesiyle birlikte ilgiliye
tebliğ edilerek turist rehberlerinin kayıtlı olduğu odaya ve Birliğe
bildirilir.
(2) Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının
(c) bendi gereğince meslekten geçici men cezası alanlar ile (ç) bendi
gereğince meslekten çıkarma cezası alanlara ilişkin bilgiler Birlik
tarafından en geç on beş gün içinde Bakanlığa ve TÜRSAB’a bildirilir.
(3) Gerek Birlik gerekse Bakanlık tarafından
meslekten çıkarılan turist rehberleri, kararın tebliğ tarihinden itibaren
en geç on beş gün içinde ruhsatnamelerini ilgili odaya iade etmek
zorundadır. Oda ruhsatnameyi Bakanlığa iletmekle yükümlüdür.
(4) Bakanlıkça meslekten çıkarılanların durumları
işlem yapılmak üzere ilgili meslek kuruluşuna bildirilir.
(5) Kendi istekleri doğrultusunda meslekten çıkmak
isteyenlerin ruhsatnameleri Bakanlıkça iptal edilir ve bu durum ilgili
meslek kuruluşu ile TÜRSAB’a bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Denetim ve Gözetim
Turist
rehberliği hizmetlerinin denetimi
MADDE 31-
(1) Turist rehberliği hizmetleri
ile ilgili olarak Kanunda öngörülen her türlü denetim, Bakanlıkça yetkili
kılınacak personel veya Genel Müdürlüğün talimatı ile il müdürlüklerince
yetkilendirilen personel veya meslek kuruluşları tarafından yapılır. Denetimlerin
meslek kuruluşları ile iş birliği çerçevesinde yapılması esastır. Denetimlerde
iş birliği yapılması amacıyla ihtiyaç duyulması veya talebi halinde
TÜRSAB’dan temsilci alınabilir. Bakanlık görevlendireceği yetkililer
vasıtasıyla doğrudan denetim yapabilir. Meslek kuruluşları tarafından
yapılan denetimlerde de iş birliği yapılması amacıyla ihtiyaç duyulması
veya talebi hâlinde il müdürlüklerinden temsilci alınabilir. Katılım
olmadığı takdirde, Birlik tarafından yetkilendirilmiş iki denetmen
marifetiyle turist rehberliği hizmetleri ile ilgili denetimler
gerçekleştirilir. Bakanlık ve meslek kuruluşları gerek gördüğünde kolluk
güçlerinden yardım alır.
(2) Meslek kuruluşları tarafından yapılan
denetimler, yönetim kurullarınca konusunda uzman kişiler arasından
görevlendirilen denetim elemanları tarafından yapılır. Denetime katılacak
TÜRSAB yetkilileri de TÜRSAB Yönetim Kurulu tarafından konusunda uzman
kişiler arasından görevlendirilir. Denetim elemanlarının tümü için, denetim
elemanı olduklarına ilişkin kimlik bilgilerini içeren ve hangi meslek
kuruluşunca görevlendirildiklerine ilişkin fotoğraflı tanıtım kartı
düzenlenir. Denetim elemanları bu kartlarını denetim sırasında görünür
şekilde taşımak zorundadır.
(3) Denetim elemanlarının eğitimi Birlik tarafından
yapılır ve bağlı oldukları odalara bildirilir.
(4) Denetim sırasında geçerli çalışma kartı, tur
programı, sözleşme örneği, çalışma kartında belirtilen dil veya dillerde,
bölgesi dâhilinde hizmet verilip verilmediği, turist rehberliği hizmetinin
Kanuna, bu Yönetmeliğe, meslek etik ilkeleri ile Bakanlığın kültür ve
turizm politikalarına uygun sunulup sunulmadığı incelenir. Denetimlerde
tespit edilen konular düzenlenecek tutanak ile belirlenir ve denetim
elemanları tarafından imzalanır.
(5) Bakanlık veya il müdürlükleri yetkililerinin
katılımları ile gerçekleştirilen denetimlerde dördüncü fıkradaki hususlar
ile birlikte tespit edilen ilgili diğer mevzuata aykırı durumlar da
Bakanlık veya il müdürlükleri yetkililerince ayrıca tutanak altına alınır.
Turist rehberliği ile ilgili denetimlerde Bakanlık tarafından cezai işlem
uygulanacak tutanaklar Bakanlık adına il müdürlükleri tarafından yürütülür.
Bakanlık veya il müdürlüğü yetkilileri tarafından turist rehberlerinin
denetimine ilişkin tutulan tutanağın bir örneği Birlik tarafından
görevlendirilmiş denetim görevlisine verilir.
(6) Denetim sırasında denetim görevlilerine her
türlü bilgi ve belgenin ibraz edilmesi zorunludur.
(7) Denetim faaliyetleri; seyahat acentacılığı
faaliyetini, turist rehberliği hizmetini veya hizmeti alanları rahatsız
edecek ve seyir halindeki araçların güvenliğini tehlikeye düşürecek
yerlerde ve zamanlarda yapılamaz.
(8) Bakanlık veya il müdürlükleri yetkililerinin de
katılımları ile gerçekleştirilen turist rehberliği hizmetlerine yönelik
yapılan denetimlerde;
a) İşletme belgeli seyahat acentalarının, 14/9/1972
tarihli ve 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği
Kanununa aykırı fiillerinin tespiti halinde düzenlenecek tutanaklara, aynı
Kanunun ilgili maddeleri uyarınca uygulanacak cezai işlemler hazırlanacak
rapor ile birlikte denetimi gerçekleştirenler tarafından,
b) İşletme belgesi olmaksızın seyahat acentacılığı
faaliyeti gösterdiği tespit edilen kişi ve kuruluşlar hakkında düzenlenen
tutanaklara, 1618 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca uygulanacak
cezai işlemler denetimin yapıldığı yerin en büyük mülki amirince,
c) Diğer hususların tespit edildiği tutanaklara
ilişkin işlemler ilgili kurum ve kuruluşlarca,
yerine getirilir.
(9) 1618 sayılı Kanuna aykırı fiillerin tutanaklara
işlenebilmesi için, denetimlerde Bakanlık veya il müdürlüğü temsilcisinin
bulunması esastır.
(10) Meslek kuruluşu tarafından yapılan
denetimlere, il müdürlüğü görevlilerinin katılımının sağlanması için her
ayın son haftasında bir sonraki ayın denetim programı meslek kuruluşunca il
müdürlüğüne bildirilir; TÜRSAB temsilcilerinin de söz konusu denetimlere
katılımının sağlanması için en az iki gün öncesinden meslek kuruluşunca
TÜRSAB’a yazılı bilgi verilir.
(11) Tutanaklar otokopili ve seri numaralı olarak
üç nüshadır.
(12) Hakkında tutanak tutulan şahsın imza atması
şartı ile tutanağın bir örneği ilgiliye verilebilir.
(13) Tutanak eksiksiz ve okunaklı olarak
doldurulur.
(14) Denetim görevlileri bölümüne denetimi yapan
görevlilerin adı, soyadı, görevli olduğu kurum ile ünvanı yazılır ve
imzalanır.
(15) Tutanağın iptal edilmesi halinde denetim
tutanağının üzerine “İPTAL” yazılır ve denetim tutanağı denetime katılan
görevliler tarafından imzalanır ve koçandan koparılmaz.
(16) Denetim görevlileri denetim sonunda
tespitlerini bir rapor ile en geç yedi gün içerisinde oda başkanının
onayına, oda başkanı ise on beş gün içinde resmî yazı ekinde Birliğe sunar.
(17) Bakanlıkça yapılan denetimlerde, turist
rehberiyle ilgili disiplin cezası gerektiren hallerde tutulan tutanaklar
işlem yapılmak üzere Birliğe gönderilir.
(18) Denetimlerde, Birlik tarafından hazırlanan ve
Bakanlıkça onaylanan tutanak örnekleri kullanılır.
Meslek
kuruluşlarının denetim ve gözetimi
MADDE 32-
(1) Bakanlık, meslek
kuruluşlarının ve iştiraklerinin her türlü iş, işlem, faaliyet ve
hesaplarını müfettişler ve/veya kontrolörler aracılığıyla gerektiğinde ve
en geç üç yılda bir zorunlu olarak denetleme yetkisini haizdir. Meslek
kuruluşları denetim esnasında her türlü bilgiyi vermek ve belgeyi
göstermekle yükümlüdür.
(2) Meslek kuruluşlarının organ üyeleri ile
personeli, görevlerini yerine getirirken görevleriyle ilgili suç teşkil
eden fiil ve hareketlerinden, meslek kuruluşlarının paralarıyla para hükmündeki
evrak, senet ve sair varlıkları ile muhasebe ve muamelata ilişkin her çeşit
defter ve evrak ile ilgili olarak işledikleri suçlardan dolayı kamu
görevlisi gibi cezalandırılırlar.
(3) Birinci fıkrada belirtilen yükümlülüklerini
yerine getirmeyen veya ikinci fıkrada belirtilen suçlardan dolayı
haklarında kovuşturmaya başlanan ya da yapılan denetim bakımından görevi
başında kalması sakıncalı görülen meslek kuruluşunun personeli Bakanlık
müfettişinin teklifi üzerine üç ay süre ile Bakanlık tarafından geçici
olarak görevden uzaklaştırılabilir. Gerekli görülmesi hâlinde bir defaya
mahsus olmak üzere bu süre Bakanlık tarafından üç ay daha uzatılabilir.
Görevden uzaklaştırılan personele, uzaklaştırma süresi boyunca yapılacak
ödemelerin üçte ikisi ödenir.
(4) Bu madde kapsamında görevden uzaklaştırılanlar;
denetim sırasında veya denetimin tamamlanmasından sonra Bakanlık kararıyla
veya haklarında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ya da
mahkûmiyetlerine karar verilmediği takdirde görevlerine dönerler. Görevine
iade edilenlerin uzaklaştırma süresi boyunca mahrum kaldığı ödemeleri,
kanuni faizleri ile birlikte istihdam edildikleri meslek kuruluşu
tarafından ödenir.
(5) Milli güvenliğin, kamu düzeninin, suç
işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği
hâllerde gecikmede sakınca varsa, birliklerin ve odaların organları
Bakanlık tarafından faaliyetten men edilebilir. Faaliyetten men kararı,
yirmi dört saat içinde görevli hakimin onayına sunulur. Hakim, kararını
kırk sekiz saat içinde açıklar; aksi hâlde, bu idari karar kendiliğinden
yürürlükten kalkar.
(6) Bakanlık, bu madde kapsamında açılan davaları
katılan sıfatıyla takip edebilir.
Yasak
faaliyetler ve organların görevine son verme
MADDE 33-
(1) Kanunun 10 uncu maddesinin on
altıncı fıkrası uyarınca, meslek kuruluşları amaçları dışında herhangi bir
faaliyette bulunamazlar. Kuruluş amaçları dışında faaliyet gösteren veya
Kanunda belirtilen asli görevlerini Bakanlığın uyarısına rağmen yerine getirmeyen
meslek kuruluşlarının sorumlu organlarının görevlerine son verilmesine
Bakanlığın veya bu kuruluşların bulundukları yer Cumhuriyet Savcılığının
istemi üzerine o yerdeki asliye hukuk mahkemesince karar verilir.
Görevlerine son verilen organların yerine Kanun ve ilgili mevzuattaki usul
ve esaslara göre en geç üç ay içinde yapılacak genel kurul toplantısına
kadar odalar Birlik tarafından, Birlik ise Bakanlık tarafından
görevlendirilen üç kişilik kurul tarafından yönetilir. Görevlerine son
verilen organ üyelerinin her türlü hukuki ve cezai sorumlulukları saklıdır.
Organların bu fıkra hükümleri gereğince görevlerine son verilmesine neden
olan ve mahkeme kararında belirtilen tasarrufları hükümsüzdür.
Birlik
organlarının işleyişine ilişkin Bakanlıkça yapılan işlemler
MADDE 34-
(1) Olağan genel kurul
toplantısını zamanında yapmayan birliğin genel kurul işlemleri, Bakanlık
tarafından görevlendirilecek üç kişilik kurul tarafından yürütülür ve
görevlendirmeyi izleyen iki ay içerisinde olağan genel kurul yapılır.
(2) Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası
çerçevesinde Birlik yönetim kurulunun Birlik genel kurulunu olağanüstü
toplantıya çağırmaması veya haklı nedenlerle çağıramaması halinde, Birlik
yönetim kurulu bu durumu en geç on gün içinde Bakanlığa yazılı olarak
bildirir. Bu halde olağanüstü toplantıya ilişkin işlem ve faaliyetler, Bakanlık
tarafından görevlendirilecek üç kişilik kurul tarafından yürütülür ve
görevlendirmeyi izleyen bir ay içinde olağanüstü genel kurul yapılır.
(3) Kanunun 10 uncu maddesinin altıncı fıkrasının
(d) bendi kapsamında Birlik yönetim kurulu asıl veya yedek üyelerinin,
kurulun karar sayısının altına düşmesi sonucunu doğuracak şekilde istifası
halinde; durum Birlik tarafından en geç on gün içinde Bakanlığa yazılı
olarak bildirilir. Bu halde üç ay içinde yapılacak seçimlere kadar Birlik,
Bakanlık tarafından görevlendirilecek üç kişilik kurul tarafından
yönetilir.
(4) Kanunun 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasının
(a) bendi kapsamında Birlik denetim kurulu asıl veya yedek üyelerinin,
kurulun karar yeter sayısının altına düşmesi sonucunu doğuracak şekilde
istifası halinde; durum Birlik tarafından en geç on gün içinde Bakanlığa
yazılı olarak bildirilir. Bu halde ilk genel kurul toplantısına kadar
Bakanlık tarafından bir denetçi görevlendirilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Meslek Kuruluşlarına İlişkin Ortak Hükümler
Meslek
kuruluşlarının teşekkülü
MADDE 35- (1) Odalar ve odaların üst kuruluşu olan Birlik,
Kanunda ve bu Yönetmelikte belirtilen görevleri yapmak ve yetkileri
kullanmak üzere kurulan tüzel kişiliğe sahip ve kamu kurumu niteliğinde
meslek kuruluşudur.
(2) Meslek kuruluşları yetkili oldukları il veya
coğrafi bölge dışında faaliyette bulunamaz.
Odaların
yetki çevreleri
MADDE 36- (1) Turist rehberlerinin, yerleşim yerinin
bulunduğu ilde kurulmuş odalardan birine, yerleşim yeri olan ilde oda
kurulmamışsa en yakın ilde kurulmuş odalardan birine üye olmaları
zorunludur. Ancak daha sonra oda olmayan ilde oda kurulduğu veya yerleşim
yerleri değişmesi halinde turist rehberlerinin yerleşim yerlerinin
bulunduğu odaya nakil olmaları gerekir.
(2) Hangi odaların hangi illerdeki turist
rehberlerini üye olarak kaydedebilecekleri Bakanlıkça belirlenerek meslek
kuruluşlarına bildirilir ve resmî internet sitesinde ilan edilir.
(3) Turist rehberleri birden fazla odaya üye
olamazlar.
(4) Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri gereğince
ruhsatname almaya hak kazananların, ruhsatnameyi aldıkları tarihten
itibaren en geç yüz seksen gün içinde odaya üye olmaları zorunludur.
(5) Odaların yetki çevresi coğrafi olarak yakın
iller ve çalışma bölgesi dikkate alınarak Bakanlık tarafından belirlenir ve
resmî internet sitesinden ilan edilir.
Odaların
kurulması ve kapatılması
MADDE 37- (1) Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası
uyarınca tüzel kişiliğe sahip ve kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu
olan oda kurulabilir.
(2) Odaların merkezleri kuruldukları ildir. Aynı
ilde birden fazla oda kurulabilir.
(3) Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası
gereğince oda kuruluş başvurusu, oda kurulmasını talep eden turist
rehberlerinin, odanın kurulacağı ili belirten imzalı dilekçesiyle valiliğe
yapılır. Dilekçeye, başvuran turist rehberlerinin T.C. kimlik numaraları ve
ruhsatnamelerin onaylı birer örneği ile adli sicil kayıt beyanları eklenir.
Valilik, başvuruyu ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde inceleyerek,
görüşü ile birlikte Bakanlığa gönderir. Bakanlık, valiliğin talebi üzerine
oda kurulduğuna dair bir belge düzenleyerek, kurulan odaya teslim edilmek
üzere valiliğe gönderir. Oda kuruluşu tamamlandığında üye olunmak istenen
birliğe müracaat edilir. Oda kuruluş koşullarını taşımayan başvurular
reddedilir.
(4) Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası
hükümleri saklı olmak üzere; kuruluş belgesi alınmadan oda faaliyete
geçirilemez. Oda kuruluşu, Bakanlığın ve bağlı olunan Birliğin resmî
internet sitelerinde ilan edilir.
(5) Bir ilde oda kurulması halinde, varsa o ilde
kurulu başka bir odaya kayıtlı olup kuruluş başvurusu yapmış olanlar ile o
ilin yetki çevresinde bulunduğu odaya kayıtlı olanların meslek sicilleri,
yerleşim yeri koşulunun yerine gelmiş olması kaydıyla yeni odaya ve bağlı
olduğu birliğe devredilir. Devredilen sicillerin birer nüshası devreden
odanın arşivinde saklanır.
(6) Üye sayısı ellinin veya il bazında kayıtlı olan
toplam turist rehberi sayısının en az yüzde yirmisinin altına düşen odalar,
bu durumun tespit edildiği tarihten itibaren altı aylık süre sonunda da
devam etmesi hâlinde; iki mali yıl üst üste bilançosu menfi bakiye veren
odalar ise ikinci bilançonun açıklanmasını müteakiben ilgili Birlik yönetim
kurulunun kararıyla kapatılarak tasfiye edilir ve tasfiye sonucunda kalan
malvarlığı ilgili birliğe devredilir.
(7) Kanun hükümleri uyarınca odaların kapatılması halinde,
ilgili oda en geç on beş gün içinde Bakanlığa ve Birliğe bildirimde
bulunmak zorundadır. Bakanlık kapatılan odaya üye turist rehberlerinin
durumlarını değerlendirir ve üye olacakları odayı belirler.
Bölgesel
odaların kurulması
MADDE 38- (1) Oda olmayan illerde, yerleşim yeri bölgesel
odanın yetki çevresindeki illerde olan en az elli turist rehberinin oda
merkezinin bulunacağı ili belirten başvurusu üzerine Bakanlık tarafından
tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan bölgesel
odalar kurulabilir.
(2) Bölgesel oda kuruluş başvurusu, oda olmayan
illerde yerleşim yeri bölgesel odanın yetki çevresindeki illerde olan en az
elli turist rehberinin odanın kurulacağı veya merkezinin bulunacağı ili
belirten imzalı dilekçesiyle Bakanlığa yapılır. Başvuruda bulunan turist
rehberlerinin T.C. kimlik numaraları ve ruhsatnamelerinin onaylı birer
örnekleri ile adli sicil belgeleri eklenir. Bakanlık başvuruyu inceler ve
uygun gördüğü takdirde bölgesel oda kurulduğuna dair bir belge
düzenleyerek, kurulan odaya teslim edilmek üzere bölgesel oda merkezinin
bulunduğu valiliğe gönderir.
(3) Bölgesel odalar, odalar hakkındaki hükümlere
tabidir.
Organ
üyeliklerine ilişkin ortak hükümler
MADDE 39- (1) Meslek kuruluşu organlarına seçilenlerin organ
üyeliği, oda üyeliğinin veya turist rehberi sıfatının kaybedilmesi hâlinde
sona erer.
(2) Turist rehberleri, odaların yönetim ve denetim;
Birliğin ise yönetim, denetim ve disiplin kurullarından sadece birinde
görev alabilirler.
(3) Organ üyeleri; organ üyeliklerine seçim
dışında, kendilerini, eşlerini veya üçüncü dereceye kadar kan ve kayın
hısımlarını ilgilendiren konuların görüşüldüğü toplantılara katılamaz ve oy
kullanamazlar. Bu hâllerde toplantı çoğunluğu sağlanamazsa yedek üyeler
sırasıyla davet edilerek toplantı çoğunluğu sağlanır.
(4) Birlik başkanı seçilen oda başkanı, oda
başkanlığı sıfatını yitirir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Çeşitli
hükümler
MADDE 40-
(1) Bakanlıkça, meslek kuruluşları
ile diğer kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılarak protokoller
imzalanabilir, engellilere yönelik rehberlik hizmeti verilebilir, sosyal ve
kamusal nitelikli turist rehberliği hizmetlerinin yürütülmesinde diğer
kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılabilir.
Mesleğe
yeniden kabul sınavı
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Kanunun geçici 6 ncı
maddesi kapsamında yer alanlar Bakanlıkça usul ve esasları belirlenen
mesleğe yeniden kabul sınavına kabul edilir.
Yürürlük
MADDE 41-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 42-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Kültür ve Turizm Bakanı yürütür.