Anayasa Mahkemesinin 4/12/2019 Tarihli ve E: 2019/33 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2019/43 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2020-02-12

12 Şubat 2020 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31037
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2019/33 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2019/43

Karar Tarihi: 4/12/2019


I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Doğru Yol Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Doğru Yol Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2018 yılı kesin hesabına ilişkin belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Burak FIRAT tarafindan Heyete sunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayıli Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Parti, göndermiş olduğu 2018 yılı Genel Merkez kesin hesabında yıl içinde gerçekleştirilen gider tutarı 0 (sıfir) olarak gösterilmiştir.

3. Ayrıca Parti, teşkilatlandığı altmış sekiz il örgütüne ait kesin hesabı sunmamıştır.
4. Siyasi partilerin faaliyetlerini yürüttükleri genel merkez, il ve ilçe başkanlıklarına ait binaların kendi mülkü veya kira olması gerekmektedir. Şayet parti yetkililerine ait binalarda siyasi faaliyette bulunuluyor ise (genel merkez, il, ilçe teşkilatının faaliyette bulunduğu binalar) bu takdirde kira sözleşmesi düzenlenerek isabet eden tutarın partiye bağışolarak kaydedilmesi gerekir.

5. Parti yetkililerinin sundukları kesin hesapta Genel Merkeze ait gider gerçekleşmediği belirtilmiş; teşkilat kurulmuş olan altmış sekiz il örgütüne ilişkin herhangi kesin hesap sunulmamıştır. Parti Genel Merkezi faaliyette olduğuna göre en azından yönetim giderlerinin (kira, su, elektrik, telefon, kırtasiye vb.) bulunması gerekir. Bir partinin,çalışmalarını yoğun olarak yürüttüğü genel merkezinde hiçbir gider gerçekleştirmeyerek siyasi faaliyette bulunması mümkün değildir. Yönetim giderlerinin hesaplarda görülmemesi kayıt dışı gelir ve gider oluşturulduğunu göstermektedir. Bu durumda 2820 sayılı Kanun'un 69. maddesinde yer alan bir siyasi partinin bütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliği adına elde edileceği ve 70. maddesinde bulunan bir siyasi partinin bütün giderlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliği adına yapılacağı hükümlerine aykırı davranılmıştır.
6. Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayit ve belge düzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir ve gider oluşturulması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (c) bendi gereğince gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasıgerekir.


7. Diğer taraftan hiçbir giderde bulunmayarak siyasi parti faaliyetlerini yürütmesi mümkün olmayan Parti Genel Merkez hesabının ve herhangi bir bilgi ve belge sunulmayan il örgütlerine ait kesin hesabın denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2018 yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesi mümkün değildir.

III. SONUÇ
Doğru Yol Partisinin 2018 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
A. Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmamasi,hesabın dışında gelir ve gider oluşturulması ve il örgütlerinin kesin hesaplarının sunulmaması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 111. maddesinin birinci fikrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
B. Parti Genel Merkez hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2018yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
4/12/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan Zühtü ARSLAN: Üye Serdar ÖZGÜLDÜR
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN: Üye
Başkanvekili Recep KÖMÜRCÜ: Üye Engin YILDIRIM

Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN: Burhan ÜSTÜN

Başkan Zühtü ARSLAN: Üye
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN: Üye
Başkanvekili Recep KÖMÜRCÜ: Üye

Başkan Zühtü ARSLAN: Hicabi DURSUN
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN: Celal Mümtaz AKINCI
Başkanvekili Recep KÖMÜRCÜ: Muammer TOPAL

Üye M. Emin KUZ 
Üye Recai AKYEL 
Üye Yıldız SEFERİNOĞLU 
Üye Kadir ÖZKAYA 
Üye Rıdvan GÜLEÇ
Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Üye Selahaddin MENTEŞ