Yargıtay 3. Hukuk Dairesine Ait Karar
YARGITAY KARARI | 2021-10-08

8 Ekim 2021 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31622
YARGITAY KARARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/3994KARAR N0 : 2021/7145
TÜ R K MÍ L LE T Í A DINA Y A R G I T A Y I L A M I 
INCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: SURUÇ ASLİYE HUKUK (TÜKETİCÖMAHKEMESİTARIHI : 21/10/2020
NUMARASI : 2020/302 E. 2020/348 K.
DAVACI : FETHÍ YAYIN VEK.AV.TANER TURALI DAVALI : DICLE EDAŞ VEK.AVABDULLAH KAHRAMAN 
Tarafłar arasindaki istirdat davasimn mahkemece yapian yargilamasi_ sonucunda.davanım reddine yönelik olarak verilen karara karşı Adalet Bakanhğı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulmakla; dosya incelendi, gereği konusulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI 
Davacr; elektrik abonesi olduğu davali şirketin yokluğunda ve usule aykirı olarak hakkında kaçak elektrik kullanim tespit tutanaği düzenlediğini, sorrasında da bu tutanaga istinaden taħakkuk ettirilen_1.798.29 TL'yi davali şirkete ödemek zorunda kaldiğinı ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı sakti kalmak üzere, şimdilik j0 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalidan tahsilini talep etmiştir.

Davali; davania zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldhğinı savunarak, reddini istemiştir.

Mahkemece; davaet tarafndan daval sirkete ödemenin yapildiği tarih ile davann açildığı tarih arasinda TBK'nin 82 nei maddesinde belirtilen iki yilhk zanianaşımu süresinin dolduğu, davali şirket tarafindan süresi içinde sunulan cevap dilekçesinde zananaşimi det’inde bulunulduğu, bu nedenlerle alacagın zamanaşımuna ugradigı gerekçesiyle, davanin reddine karar verilmuiştit.

Adalet Bakanlığinun 16/03/2021_ tarihti yazısında: davahinin, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftalk süre geçtikten sonra verdigi cevap dilekçesinde zamanaşm def'ini ileri sürdüğü, süresinde ileri sürülmeyen zamanaşm define ilişkin davacinın açikça muvafakat beyanmn bulumimaması nedeniyle zamanaşimu def’inin reddi gerekirken, davamn zananaşinu nedeniyle reddine karar verilmesinin doğru görülmediği, kald ki; davaci ile daval arasinda elektrik aboneliğine  ilişkin sözleşne bulunduğu hususunda uyuşmazhk bulunmamadiği. 6098 sayıl Türk Borçlar Kanunu’nun 146 ner maddesinde her alacağın on yıllk zamanaşımına tabi olduğunun hükne bağłandıği, davalı hakknda kaçak elektrik tutanağinin tutulduğu tarihten itibaren zamanaşimi süresi içinde dava açildiği, bu nedente mahkemece; davalmin zamanaşimn defi reddedilip, işin esasina girilmesi, ardmdan tüm tarat delilleri toplanarak hasil olacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekicken. yazili sekilde davanin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykiri bulunduğu ileri sürülerek; kararn,6100 sayıhi HMK'nim 363 āncü maddesinin birinci fikrasi uyannca kanun yararina bozulmasıtalep edilmiştir.


1) Covid-(9 salgın hastaliğinin ülkemizde görühnūş olması sebebiyle yargi alanındaki hak kayiplarmin önlenmesi amaciyla hazirlanan_ ve_26/03/2020_ tarihli_Resmi_ Gazete de yaymlanan 7226sayıh Bazi Kanunfarda Değişiklik Yaplmastna Dair Kanun'un Geçici 1.maddesi ile salgunin devam etmesi üzerine 30/04/2020 tarihli Resmi Gazete’de yayimlanan 29/04/2020 tariħli ve 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Karari uyarınea; tüm adli süreler, 13/03/2020tarihinden itibaren 15/06/2020 tarihine kadar durdurulmuştur.

Yine Geçici 1, madde uyarnca; bu süreler, durna süresinin sona erdigi gûnü takip eden günden itibaren işlemeye başlamiş; durma süresinin başladiği tarih itibariyla, bitimine on beşgün ve daħa az kalmiş olan süreler, durma süresinin sona erdigi günã takip cden günden başlamak üzere on beş gün uzaniş sayılnuştir.

Somut olayda; dava dilekçesinin 08/04/2020 tarihinde davali tarafa tebliğ cdildigi, cevap dilekçesinin ise davali vekili tarafindan 23/06/2020 tarihinde maħkemeye sunulduğu, yukarida açiklanan kanun hükmü ile Cumhurbaşkanliğı Karari uyannca cevap dilekçesinin kanuni sūresi içerisinde verilmiş olduğu anlaşılmaktadir.

Şu durumda, Adalet Bakanliġuun bu yöne itişen kanun yaranna temyiz talehinin reddi gerekir.

2) Uyuşmazlik; kaçak elektrik kullanıldıği iddiasıyla davalı şirket tarafindan tahakkuk ettirilen kaçak tüketim bedelini ödemek zorunda kalan davacı elektrik abonesi taratindan. kaçak elektrik kullanıldıġina dair iddianin ve buna bağli olarak yapilan tahakkukun yerinde olnuadığıiddiasıyla, davali şirkete ödenilen kaçak elektrik tüketim bedelinin iadesinin istenildigi davada.dava zamanaşinu süresioin sôzleşme hukuku çerçevesinde mni. yoksa sebepsiz zenginleşme kurallarna göre_ mi belirlenecegi, buradan varlacak sonuca göre zamanaşmmnin_ dolduğu gerekçesi ile verilen kararm yerinde olup olnadiği noktasinda toplanmaktadır.
Öncelikle sebepsiz zenginleşme kavranu ve hukuki işlemlerden doğan borçlardan fàarkınn açiklanmast gerekmektedir.

Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasinda aygon nedensellik bağınia bulunuası ve zenginleşmenin hukuken geçeri bir nedene dayah olmaması gerekir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) konuya ilişkin 77 ve devam maddelermdeki düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olnayan veya tahakkuk etmemiş yahut varliġi sona ermiș bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir.

Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşi, geri verme borcu alundadr.
Öte yandan, hukuki işlenin borç doğurmasinin nedeni irade açiklamasidır. Sebepsiz zenginleşmenin borç doġummasmin nedeni ise. tam aksine. kişinin iradesi dişinda malvarhğıda bir eksilmenin meydana geluesidir.

Bunuö sonucu olarak, taraflar arasmda malvarliklan arasındaki değişim bir sözleşmeye.yani  taratlarin açıkładikları iradeye  dayanirsa, sebepsizlikten ve dolayisıyla  sebepsiz zenginleşmeden söz edilemez.

Hukuki işlemlerden ve bunun en yaygin türü olan sözleşmeden dogan borçlarda.borçlunun borcunu anlaşmaya uygun olarak yerine getinmesi gerekir. Borçlu anlaşmaya uygun hareket etmezse. aläcakh borea aykinhik hükünlerini işletir ve mümkün ise borcun áynen ifasini, değilse doğan zarannin giderilmesini talep eder, Sebepsiz zenginleşmede ise, sadece mal varliġindaki eksilmenin giderimesinin talep edilmesi söz konusudur.

Bütün bu açiklamalara göre, sebepsiz zenginleşme alacakhya, ikinci derecede (tali nitelikte) bir dava hakkı temin eder. Malvarlığımdaki azalmanin başka asli nitelikteki davalarla önlenmesi mümkün ise, sebepsiz zenginleşne davasi gündeme gelemez.
Aynı ilkenin bir sonucu olarak, sözleşmeden doğan bir hukuki ilişkinin bulunduğu hallerde taratlarin sebepsiz zenginleşmeye dayanan bir talepte bulunmast olanakh değildir.Nitekim aym ilkeler, Hukuk Genel Kurulunun 19/06/2015 tarihli ve 2013/22-2310 E.2015/1729K. 17/02/2010 tarihli ve 2010/13-93 E. 2010/88 K., 13/06/2007 tarihli ve 2007/18-330 E.207/350 K. sayili kararlarnda da benimsenmiştir.

Bu açtklamalar ışiğinda somut olay değerlendirildiginde; davacı ile elektrik hizmeti sunan davali şirket arasmda, davacınin meskeninde kullandiği elektrik hizmetine ilişkin abonelik sözleşmesi imzalanmştir. Davacinio_ sözleşme hükümlerine ayki olarak kaçak elektrik kullandiği yönündeki tespit nedeni ile davah davaya konu bedeli talep etnis, davacı da bu bedeli ódemiştir, Davaci bu dava ile sözleşme hükümlerine aykr bir davranşmın bulunmadiğı ileri sürerek, Ödediği bedeli _ geri istemektedir. Bu itibarla, taraflar arasinda imzälanan sözleşmeden sonra sözleşmeye  aykn davraniştan kaynaklanan uyuşmazhiğin;  sebepsiz zenginłeşme kurallarna göre değil, sözleşme hukuku çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği kuşkusuzdur.
Bu nedenle, maħkemece: eldeki davada TBK’nin 146 nei maddesinde öngörülen on yıllik zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği gözetilerek, davalı tarafindan ileri sürülen zananașmi def’inin reddi ile davanin esasinin incelenmesi ve ulaștdācak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken. yanilgili değerlendirme ve eksik inceleme ile davanm zamanaşınu nedeniyle reddine karar verilmiş olması doğru görühnediġinden, Adalet Bakanliğinm bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerckir.

SONUÇ: Yukarida birinci bentte açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlıġinim kanun yaranna temyiz talebinin REDDiNE, ikinci bentte açıklanan nedenlerle Adalet Bakanliġmın HMK'nm 363 üncü maddesinin birinci fkrasma dayalı kanun yararına temyiz talebinin kabulüile kararı sonuca etkili olnamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aym maddenin üçüncü fikrası uyannea gereġi yapumak üzere bozma kararmi bir ömeġinin ve dava dosyasimin Adalet Bakanhğina gönderilmesine, 23/06/2021 tarihinde oy birliġi ile karar verildi.