Anayasa Mahkemesinin 24/9/2020 Tarihli ve E: 2018/27, K: 2020/49 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-03-24

24 Mart 2021 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31433
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2018/27Karar Sayısı : 2020/49Karar Taribi : 24/9/2020
ÎPTAL DAVASINI AÇAN: Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY.Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte 121 milletvekili 
İPTAL DAVASININ KONUSU: 23/12/2017 tarihli ve 7066 sayılı 2018 Yıli Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun:
A. 6.maddesinin;
I. (1) numaralı fikrasımn (a) bendinin,
2. (2)numaralı fikrasında yer alan “.…fonksiyonel sınflandırma ayrımına bakıbmaksızın..." ibaresinin,
B. 9. maddesinin (l) numaralı fikrasının ikinei cümlesinin '(Ulaştırma. Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığmca gerçekłeştirilecek șehir içi roylı ulaşum sistemleri ve metro vapım projeleri ile diġer demiryolu yapımı ve çeken araç projeleri hariç)" bölümünün,
C. Eki “BAZI ODENEKLERİN KULLANIMINA_ VE HARCAMALARA_ İLİŞKIN ESASLAR’ başlıklı E-Cetvelinin;
1. (j0) numarali strasindaki açiklamanın (a) paragrafinin;
a. Birinci cümlesinde yer alan "….ozel hesaba aktarılarak…. " ibaresinin,
b. İkinei ve üçüneü cümlelerinin,
2. (16) numarali strasındaki açıklamanın;
a. Birincì cümlesinde yer alan "…açzlacak ozel hesaba.. "ibaresinin,
b. Üçüneü cümlesinin.
3. (17) numaralı sırasındaki açıklamanın:
a.Birinci eûmlesinde yer alan "…tarafindan açiłacak ozel hesap.…. “ ibaresinin.
b. İkinci cümlesinin.
4. (18) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinci cümlesinde yer alan “….adına açtlacak özel bir hesaba..“ ve "…Kalkmma Bakanı tarafindon belirlenecek usuł ve esasłar çerçevesinde..“ ibarelerinin.


5. (21) numaralı sırasındaki açıklamamn ikinci ve üçüneü cümlelerinin.
6. (22) numaralı sırasındaki açıklamanın;
a. Birinei cümlesinde yer alan "… Yüksek Planlama Kurulunun uygun göreceği kuruluşlara..“ ibaresinin.

b. İkinci cümlesinin.
7. (25) numaralı sırasındaki açıklamanın;
a. Birinci cümlesinde yer alan “.….açlłacak özel hesaba aktartłarak.… “ ibaresinin.
b. İkinçi ve üçünçü cümlelerinin,
8. (51) numaralı sırasındaki açıklamanın birinci cümlesinde yer alan ".…adına açtłmış olan äzel hesapłara…“ ibaresinin.

9. (55) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinci cümlesinin.
10. (56) numaralı sıtrasındaki açiklamada yer alan “.….hu amaçla komulan ödenekłerin harcanmasma,.…“ ve “…bedeli karşilığmda veya bedelsiz ołarak dağitimına ilişkin usuł ve esasłart helirlemeye Sağlık Bakanlığt.…“ ibarelerinin.

11. (61) numarali sırasındaki açıklamanın,
12. (64) numaralı sırasındaki açıklamanın:
a. Birinei eümlesinde yer alan "„özel hesaba aktarıhır. " ibaresinin.
b. İkinci ve üçüncü cümlelerinin.
13. (70) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinci fikrasında yer alan ".…iłlde va/ilik adına açilacak özel bir hesaha aktarilır…" ve ".…Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığıtarafindan helirtenecek usuł ve esaslar çerçevesinde …“ibarelerinin.
14. (74) numaralı srasındaki açıklamanın.
15. (76) numarali sırasmdaki açıklamanın;
a, Birinei cümlesinde yer alan “.özel hesaba aktarilarak... " ibaresinin.
b. İkinei ve üçüneü çümlelerinin.
16. (79) numaralı sırasındaki açıklamanın;
a. Birinci cümlesinde yer alan ".…özel hesuba uktarthır." ibaresinin,

b. İkinci ve üçüneü cümlelerinin,
Ç. Eki Başbakanlık Bütçesinin "07.01.00.37-10.9.9.61-1-05.2 HAZINE FARDIMLAR/ 118.000. 000" tertibi íle E-Cetveli°nin (78) numarali sirasındaki açıklamanın,
D. Eki 2018 Ytlı Cumhurbaşkanlığı Bütçesi E-Cetvelinín.
Anayasanın 2.. 6., 7., 87., 88., 89., 107., 124.. 161. ve 163. maddelerine aykırılığt ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar veriłmesi talebidir.
I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
Kanunun iptali talep edilen kuralların da yer aldığı;
1. 6. maddesinin (1) ve (2) numaralı fikraları şõyledir:
“Aktarma, ekleme, devir ve iptal işlemleri 
MAt)DE 6- (1) a) Bu Kanunta verilen ödeneklerin etkin ve verimli bir şekilde kullanłması amacıyła, kamu idarelerinin yu içinde ortaya çıkabileceh ihtiyaç fazlasıödeneklerinin diğer kamu idarelerinin ōdenek ihtiyacımın karşdanmasında kultamłmasımıtemin etmek veya ödeneklerin öncelikli hizmetterde kullanslmasımı sağlamak üzere genel bütçe ödeneklerinin yüzde 10'unu aşmamak kaydıyla; genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelerin bütçelerine konulan (01), (02), (03), (05), (06). (07),(08) ve (09) ekonomik kodlarındaki ödenekleri kamu idareleri bütçeleri arasmda veya Maliye Bakanlığı bütçesinin “Yedek Ödenek" tertibine aktarmaya,
b) Kamı idarelerinin yeniden teşkitalamması somcu. bütçe kanuntarinm uygulanmasıve kesin hesapları hazırłamması ite ilgili olarak gerekli görülen her türlü bütçe ve muuhusebe işlemleri için gerekli diüzenlemeleri yapmava.

Malive Bakamı vetkiludir.
(2) Genel bütçe kapsamundaki kamu idarelerinden ħizmeti vaptracak olan kam idaresi. vil içinde hizmeti vürütecek olan idarenin bütçesine. fonksiyonel siflandrma ayrimına bakılmaksızın ödenek aktarmaya yetkilidir 
... "
2. 9. maddesinin (1) numaralı fikrası şöyledir:
"Yattrtm harcamalari 
MADDE 9- (1) 2018 Yih Yatrm Programma ek yatirm cetvellerinde ver alan projeler dişmda herhangi hir projeve harcama vaptlamaz. Bu cetvellerde ver alan projeter ile ödeneği toplu olarak veribmiş projeler kapsamındaki villtara sari isłere (Ctaştirma,Denizcilik ve Haberleşme Bakanhığınca gerçekleştirilecek şehir içi rayłı ułaşım sistemleri ve metro yapım projeleri ile diğer demiryolu yapimı ve çeken araç projeteri hariç) 201S viłmda başłamaħiłmesi için proje veva işin 20t8 vilı vauirım ödeneği. proje małiyetinin vüzde 10’undan az ołamaz. Bu oranm altında kalan proje ve işłer için gerektiğinde projeler 2018

Yilt Programmn Gygulamması. Koordimasyonu ve İzlenmesine Dair Karar esaslarma uyułmak ve öncefikle kurumłurın vatıram ödenekleri içinde kalmak suretivle revize edilebilir.
3. Eki "BAZI ÖDENEKLERIN KULLANIMINA VE HARCAMALARA ILISKIN ESASLAR“ başliklt E-Cetvelinin:
a. (10) numaralı sirasındaki açiklamanın (a) paragrafiı șöyledir:
"10. a) Disişteri Bakantığim vurıdhşında açitacak yeni temsitcitiklerinin kuruluşaşumasindaki ve duha önceden açdms ancak müchir sebeplerle tahlive edilmis tensilciliklerinin veniden faalivete geçirilmesi aşamasmmdaki ivedi giderleri ite gerçekleşmesi önceden öngörulemeven ve hazirlik için yeterti süresi hulunmayan utustararasi toplantlarm giderlerinin karşitammasi amacrvla 11,00,00,02-01.1.9.00-1-05.6 tertihinde ver alan ödenek.Kībrıs konusunda Bakanłık ve Lefkoşa Büvükelçiliğince yürütülecek çeşitli faalivetter için 11.01.36.00-01.2.1.00-1-05.6 tertihinde ver alan ödenek, Karadeniz Ekonomik 1şbirliği Örgütü çerçevesinde ülkemizde vaplan çok tarafı ulusłararası toptantłurın giderlerinin karştłamması amaciyla 11.01.41.00-01.1.3.00-1-03.6 tertibinde yer alam ödenek ile yurtdişmda yürütüdecek tantim faalivetleri için 11.01.13.00-01.1.3.00-1-05.6 tertibinde yer atan ödenek Dışişteri  Bakamtığı bütçesine gider kaydedilmek suretivle özet hesaba aktarıdlarak kullamulır. Aktarıtan_bu tutarların_ harcanmasıi, muhasebeleştirilmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esaslar Dışişteri ve Matiye Bakanhıktarınca müştereken belirlenir. Söz konusu özel hesaptan yapılan harcamalar 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayıh Kamu Ihale Kanunundan, 5018 sayılı Kanundan ve 5/1/1961 tarihli ve 237 sayıh Taşit Kanunundan müstesnadır.

b. (16) numarali sirașindaki açiklama şőyledir:
"16. İslam İşbirliği Teşkilan (iiT) Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (iSEDaK) üvesi ülkelere teknik ve mali destek sağlamak amacyła. ülkemiz ve diğer üve ülketerin kamu kurum ve kuruluşłarı ile IIT hünvesinde ckonomik ve ticari alanda faalivet gösteren uluslararasi kuruluşlorca teklif edilen projelerden. ISEDAK sekretarvast gorevini ifa eden Kalkmma Bakanłığı tarafindan _2018_ythı içinde onayłananłar ile 201" yitımda onavlammş olup 2018 vilı içinde odemesi devam eden projelere kullamdrilmak üzere Kalkmma Bakamhiğı bütçesinin 32.01.35.00-01.2.1.01-1-07.1 ve 32.01.35.00-01.2.1.01-107.2 tertiplerine komulan ödenekler, Türkive Kalkmma Bankası Anonim Sirketi nezdinde açilacak özel hesaba uktarilarak kultamlir. Söz konusu program ve projeter cerçevesinde otuşabilecek harcamalor. program ve projelerin yürütülmesi esnasmda Kalkmma Bankast tarafmdan talep edilehilecek komisyon, transfer ücreti. döviz kuru farka ve benzeri nitelikteki harcamalar ile projeterin değertendirilmesine ilişkin hizmet  ahmtarı bu ödenekderden karştlamır. Bu ödeneklerden yapilacak harcamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye Kalkınma Bakanı yetkilidir."
c. (17) numaralı sırasındaki açıklama şöyledir:
"17. Kalkmma Bakantiğ: bütçesinin 32.01.34.00-01.3.2.05-1-07.1 tertibinde ver alam ödenek. Cazibe Merkezlerini Destekleme Programu (CMDP) kapsammuda: kam kurum ve kuruhuşłarmna. kalkmma ajansłarma, kamu yararna çahşan dernek ve  vakıflara.üniversitelere. kamukurumuniteliğindeki mestek kurutuşłarma. il özet idarelerine.

belediyelere ve mahalli idare birliklerine CMDP icin aulan her bir kurun ve kurulus taraftndan açtlacak özel hesap aracılığıvla kullamdırılır. Bu ödenekten verilecek hibe ve desteklerin türleri, sinrlart, şartlari, kapsamı, kullanıms, harcanması ve denetimine ilişkin usul ve esastarı belirlemeye Kalkmma Bakanı yetkilidir.'
€. (18)numaralı sırasındaki açıklama şöyledir;
"18. Kalkınma Bakamlığı bütçesinin 32.01.33.00-01.6.0,00-1-07.1 tertibinde yver alan ödenek. Sosyal Destek Program (SODES) kapsummda öncelikle Güneydoğu Amadolu Projesi (GAP) ve Doğu Anadołu Projesi (DAP) kapsammduki iller olmak ücere Kalkmma Bakantığı tarafndan otuşturulacak usul ve esaslar cerçevesinde betirlenecek ilerde istihdamn artrilmast. sosyal içermenin. spor, kültür ve somatı geliştirilmesi. SoDES programınm yürütülmesine yönelik kurumsal  kapasitenin  geliştirilmesi  ile SODES in değerlendiriłmesi. izlenmesi ve tamtmına vönetik faalivetler için kullandrıfır. Bu kapsamda ilgili valilikler veva kallanma ajunslurı tarufmdan betirli bir_ program cerçevesinde Kalkmma Bakanlığma teklif edilen ve anłan Bakanhk tarafimdm uygun buluman projelerin bedelleri, münhastran proje ile ilgili harcumalarda kullumbmak üzere söz komusu ödenekten ilgili valilik veya kalkmma ajansı adına açıtacak özel bir hesaba aktarıır ve proje amaçlarma uygun olarak kamu kurum ve kuruluslari, il özel idareleri, belediveler, mahallhi idare birlikleri. meslek odaları. üniversiteler ve sivil toplum kuruluşłarına Kalkunma Bakam tarafindan belirtenecek usuł ve esusłar çerçevesinde ilgili vałilik veva kulkmma ajansıtarafidan kullandritır."
d. (21) numaralı sirasındaki açıklama şöyledir;
"21. İstam İşbirliği Teşkiłatı (itz) Ekonomik ve Ticuri İşbirliği Duimi Komitesi (SEDAK) nezdinde sekretarva hizmeiterinin geliştirilmesi. iIT_üvesi ülkeler arasında işbirliğinin artırilması ve İiT üvesi ülkelerde beşeri ve kurumsal kapasitenin iviteştirilmesi amucyła İSEDAK Sekretarva hizmetlerini ifa eden KalkmmaBakanlığı tarufindam hazırtantacak bilimsel araştrma ve geliştirme raporlart. analitik calşmałar ve benzeri dokümantar, anket ve benzeri araştrma faalivetteri ile düzenlenecek eğitim programlari.çaltşma zivaretleri ve benzeri faalivetter için gerçek ve tüzel kişilere vaplacak ödemeler Kulkmma Bakambğ  bütçesinin_32.01.35.00-01.2.1.00-1-07.1 ve 32.01.35.00-01.2.1.00-1.(7.2 tertiplerinde yer alam ödenekten kurşılanır. Säz konusu tertiplerden yapdan harcamalar 4734 suyılı Kanun ile 5018 suyılı Kanuna tabi değildir. Bu ödenek tertiplerinden 20t7 yılında girişilen yüklenme artıkları da dahil otmak üzere yıllara sari olarak yapilacak harcamalara ilişkin usul ve esastarı belirlemeye Kalkınma_ Bakant yetkilidir."
e. (22) numaralı strasındaki açıklama şöyledit:
"22. Kalkmnma Bukanhğı bütçesinin 32.01.31.00-01.3.2.04-1-07.1 tertibinde ver alan ödenekten bölgesel girişim sermayesi uygulamałarı için belirlenen miktar Yüksek Planłama Kurulunun uygun göreceği kuruluşłara aktarıłır. Söz konusu ödeneğin tahsisi. aktarımı,kullanımı. saklanmast, izlenmesi, denetlenmesi ve gerektiğinde geri dönüşüne dair usuł ve esaslar Yüksek Planlama Kurulu tarafından tespit olunur."
f. (25)numaralı sırasındaki açıklama şöyledir:
"25. Türkive Cumluriveti Cumhurhaşkanmn daimi Başkanhığm deruhte ettiği ISEDAK çerçevesinde vapdan çok taraflı uluslararası toplamtilarm giderlerinin karşdanması için Kalkmma Bakamliği hütcesinin_32.01.35.00-01.3.2.00-1-07.1 tertibinde ver alan ödenek 

Bakanlık bütçesine gider kaydedilmek suretivle açıłacak özel hesaba aktartłarak kullamłır.Söz konusu özel hesaptan yapılan ħarcamalar 4734 sayıı Kanun itle 5018 sayılı Kanuna tabi değildir. Bu ödenekte yer alan tutarların harcanmass, muhasebeleştirilmesi,denetłenmesi ve alımlara ilişkin usuł ve esaslar Kalkınma Bakanlığınca belirlenir."
g. (51) numaralı sırasındaki açıklama şöyledir:
"51. Milli Eğitim Bakanhğt torafindan ilköğretim öğrencilerine ücretsiz olarak dağitlacak ders kitapları için 350 000.o0o Türk Lirast. taşmalı ilköğretim ve ortaöğretim kapsammdaki öğreneilerin öğle vemeği için de 805,000 ooo Türk Lirast ve Özel Eğitime İntivaç Duvan Öğrencilerin Okullara ve Kurumlara Erişiminin Sağlamması İçin Žcretsiz Taşmması Projesi kapsammda 368.750,000 Türk Lirası olmak üzere toplam 1 523.750.000Türk Lirasıa kudar vaplacak harcamalar karşıłığı tutart, Sosyal Yurdmlaşma ve Dayunşmavı Teşvik Fomuna 9/4/2003 tarihli ve 4842 sayılı Kanun ile 29/5:1986 tarihli ve 3294 savihı Kanun uyarınca aktartacak tuardan keserek Milli Egitim Bakanlığı adina açtlmuş olan özel hesaplara aktarmaya Maliye Bakunt yetkilidir Ücretsiz kitap uygulamnasıiçin açilan özel hesaba aktardlan nutardan vüklenme tutarmn vüzde 30'una kadar olan kasmm sözleşme tarihinde, geri kalamm ise işin bitim tarihinde kullandrmana Milli Eğitim Bukan yetkilidir."
g. (55) numaralı sırasındaki açıklama şöyledir:
"55. Toplumda Fiziksel Aktivitenin Artuırıłması Projesi kapsamında: Sağhk Bakanlığıhüntcesinin 15.01.50.00-07.1.0.00-1-06.1 tertibi ile döner sermaye bütçesinden bisiklet alm ve dağıtım vapılır. Bisiktetlerin ałım, bedeli karşıhığında veya bedelsiz ołarak dağnımı,şarttarı, kapsam, kullandırıłması ve denetimine ilişkin usuł ve esasłarı betirlemeye Sağlık Bakanlığı yetkilidir."
h. (56) numaralı sırasındaki açıklama şöyledir:
"56  "Koruyucu Ağız ve Dis Sağhığı Hizmetterinin Geliştirilmesi ve Sürdrülmesi"kapsamnda: diş firçası ve diş macumumm aliım için Sağlık Bakantığı bütçesinin 15.01, 50.00-07.1.0.00-1-03.2 tertibi_ ile döner sermaye  bütçesine. bu amaçła konulan ödeneklerin ħarcanmasına, diş firçast ve diş macununun bedeli karşılığında veya bedelsiz olarak dağıtımına ilişkin usuł ve esasłarı belirtemeye Sağlık Bakanłığı yetkilidir."
. (61) numaralı sirasındaki açıklama şöyledir:
“61. Maliye Bakanhığı bütçesinin 12.01.31.00-01.1.2.76-1-05.2 tertibinde yer alan ödeneği,  betediyelerin  ihtiyaç duyduğu  yatrım nitelikti zorunłu  projelerin gerçekleştiriłmesi amacıyła kullanmaya Maliye Bakanı yetkilidir.'
i. (64) numaralı sırasındaki açıklama şöyledir;
"64. Başhakanhık hütçesinde 100. vil anma etkinlikleri kapsammda çalışmalar vapmak maksadtvla 07. 00,00.02-01.1.1.00-1-05.2 tertihinde tefrik edilen ödenekler. Başbokanlik hütçesine gider kavdedilmek suretiyle özel hesaba aktardır, Ozel hesaptan yapılan harcamalar 5018 sayıhı Kanun ile 4734 saydı Kanundan müstesnadır. Ozel hesaba aktarıłan tutarların kullanımına ilişkin usuł ve esaslar Başbakan onayı ile belirtenir."

j. (70) numaralt sırasındaki açıklamanın ikinei paragrafì şöyledir:
"YADES Program kapsammda valilikler tarafindam Aile ve Sosyal Politikalar Bakanhıġma teklif edilen ve anlan Bakanhk tarafmdan uvgun bulunan projelerden. valinin yetki ve sorumhuluğunda gerçekleştiriłmesi uygun görülenlerin bedelleri, mühasıran proje ile ilgili harcamałarda kullamłmak üzere söz komsu ‹dlenekten ilde vatilik adına açtacak özet bir hesaba aktarıhr ve proje amaçłarma uygu ołurak vałi tarafmdun büyükşehir belediyelerine Aile ve Sosyal Politikalar Bakanhğı tarafindan betirlenecek usuł ve esasłar çerçevesinde kullandhrilır."
k. (74) numaralı sırasındaki açiklama şöyledir:
“74. 25/1/z006 tarihli ve 5449 sayılı Kanun gereğince, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin kalkınma ajanstarı tarafindan desteklenmeye hak kazanan projelerine taħsis edilen kaynaklar, proje yürütücüsü idarelerin bütçelerine gelir kaydeditmeksizin açılacak özel hesaplarda izlenir. Söz konusu projelerde kullanıtmak üzere merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerince taaħhüt edilecek eş finansman tutarı, bütçe ve bütçe dīışı imkantardan karştlanır. Bütçe dışı imkântarta karşılanamayan eş finansman tutarın, bu amaçla idareterin bütçelerinde (06) ve (07) ekonomik kodlarını içeren tertiplerde yer ałan ödeneklerden taħakkuka bağłamak suretiyłe söz kønusu projeler için açttan özel hesaplara ödemeye proje yürütücüsü idareler yetkilidir. Kalkınma ajansı ve yararlanıcı kamu idaresi tarafından projeye taħsis edilen kaynaktarın kullanım. proje kapsamında ve proje süresiyle sınırl otmak üzere 6/6/1978 tarihli ve 1/15754 sayth Bakantar Kurulu Kararı hükümderi cerçevesinde personet cahıstırılması, özet hesabın ișteyişi ve muhasebeleştirilmesi ile diğer husustara ilişkin usul ve esaslar Katkınma Bakanlığı tarafindan tespit edilir."
1. (76) numarali sırasındaki açıklama şöyledir:
"76. Avrupa Birliği Bakanhiīğuun "Avrupa Birliği İletişim Stratejisi" çerçevesinde.gerçekleşmesi önceden öngärülemeyen ve hazirhk için veterli süresi buhmmavan faalivetlerine ilişkin giderlerinin  karşilanması amaciyla _25.01.00. 38-01.1.9.00-1-03.6tertihinde ver alam ödenekten Bakan tarafmdan belirlenecek olam tudar Avrupa Birtiği Bakumlığı bütçesine gider kaydedilmek suretiyle özet hesaba aktarıarak kullanıhır. Özel hesaptan yapılan harcamałar 5018 saydı Kanun ile 4734 saydı Kanundan müstesnadır.Özel hesaba aktarıtan tutarların harcanması, muhasebeleştirilmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasłar Avrupa Birliği Bakanlığı ve Maliye Bakanlığınca müştereken belirtenir."
m. (79) numaralı sıraşındaki açıklama şöyledir:
"79. Afet ve Acil Durum Yönetini Başkanhığı bütçesine 29/5/2009 tarihli ve 5902 saviht Afet ve Aeil Durum Yönetimi Başkanlığınm Teşkilat ve Görevleri Hakkmda Kammmun 10uncu maddesinin birinci fikrasmm tçi bendi gereğince uuslararast acil vardmlarm vaplması amaciyla tefrik edilen ödenekler Başkanhik bütçesine gider kavdediłmek suretivle özel besaba aktarılır. Özel hesaptan yapıan harcamalar 5018 sayılı Kanun ile 4734 sayıl Kanundan_ müstesnadır._ Özel_ hesaba_ aktarıdan_ tutarlarım_ harcanmasi,muhasebeleştirilmesí ve denettlenmesine ilişkin usûl ve esasłar Dışişteri Bakanłığı, Maliye Bakanhığı ve Afet ve Acil Durum Yöuetimi Başkanhġmca müştereken belirlenir."

4. Eki Başbakanlık Bütçesinin 07.01.00.37-10,9.9.61-1-05.2 kodlu tertibi ile ECetveli'nin (78) numaralı sırasındaki açıkłama şöyledir:
KURUMSAL SINtELANDIRMA: ill
FONKSİYONFL SINIFLANDIRMA [111: Tv
F1N. 1iPI :: u

KURUMSAL SINtELANDIRMA: 37 4
F1N. 1iPI :: W     W
EKO. $:N]F: 00$15

FONKSİYONFL SINIFLANDIRMA [111: 06 SERMAYE GIOERLER] GAYRİ MADOI HAK ALIMLARI
EKO. $:N]F: 35 000 2 000 000

FONKSİYONFL SINIFLANDIRMA [111: 3

F1N. 1iPI :: EKONOMİK. SOSYAL VE KULTUREL İŞLER BAŞKANLIĞI
EKO. $:N]F: 2.000 000 152 542.000

F1N. 1iPI :: EKONOMİK JIER vF HI7METLER
EKO. $:N]F: 7,542.000

EKO. $:N]F: Genei Ekongmık İşler ve Hizmeller Genel elanomik ve tcari işler ve tuzmgler
AÇLK_AMA: / 542 000

EKO. $:N]F: Genel Butuelr Idareler
AÇLK_AMA: 7 S42 000

KURUMSAL SINtELANDIRMA: oi
EKO. $:N]F: PERSONEL GIOERLERL
AÇLK_AMA: 7 542.000

EKO. $:N]F: MEMURLAR
AÇLK_AMA: 6.547 000

KURUMSAL SINtELANDIRMA: 02
F1N. 1iPI :: ISOZLESMELI PERSONEL
AÇLK_AMA: 4.313.000 2.239.000

AÇLK_AMA: SOSYAL GÜVENL'IK KURUM.ARINA DEVLE  PRİMİ GİDERLERI

KURUMSAL SINtELANDIRMA: 63
F1N. 1iPI :: MÉMURLAR
AÇLK_AMA: 895.000)

AÇLK_AMA: SÖZLE$MELI PERSONEL

AÇLK_AMA: TÜKETİME YÖNELIK MA; VE MA ZEME ALIMLARJ

KURUMSAL SINtELANDIRMA: 9
FONKSİYONFL SINIFLANDIRMA [111: 61

KURUMSAL SINtELANDIRMA: 10

AÇLK_AMA: gil Destek Gaerteri

AÇLK_AMA: |05 2

KURUMSAL SINtELANDIRMA: ha

KURUMSAL SINtELANDIRMA: oi
78. Başbakantık bütçesinin 07.01.00.37-10.9.9.61-1-05.2 tertibinde yer ulan ödeneğin kullanımına ilişkin usuł ve esaslar Başbakanhıkça tespit edilir."
5. Eki 2018 Yılı Cumhurbaşkanlīğı Bütçesi E-Cetveli şöyledir:
“2018 YILI CUMHURBAŞKANLIĞI BÜTÇEŞÍ E-ÇETVELİ
Cumturbaşkanhığı Bütçesinden yapılacak, Cumhurbaşkanı'nın konumu ve hizmetlerin özelliğinden kaynaktanan giderler ve bu giderterin ekonomik sımflandırmanın hangi ayrıntısından karşıłanacağı aşağıda gösteriłmiştir:
1. Cumhurbaşkanı'nın, eşinin ve resmi ya da özet davetli olarak ülkemizi ziyaret eden Yabancı Devłet Başkanlarımın gezilerinde, güvenlik ve hizmer nedeniyle eşlik etmek üzere görevlendirilen personetin özel kıyafet giderleri,"03.2.S.01- Giyecek Alımtarı", geziye ilişkin konaktama, yeme-içme gibi her türtü giderleri. "03.6.1.01- Temsil. Ağırłama,Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" tertipterinden,
2. Cumhurbaşkanı ve Genel Sekreterin yazışma ve kuttamaya ilişkin posta giderteri,“03.5.2.01-Posta ve Telgraf Giderleri" tertibinden,
3. Cumħurbaşkanlığı Makumına hizmet veren taşılar ile diğer taşıttarın kasko sigortası giderleri, “03.5.4,02-Sigorta Giderteri" tertibinden.


4. Kamu kuruluşlarından geçici otarak taħsis edilen: bina, araç ve gereçterin bakım onarım ve ħer türtü giderleri, Cumhurbaşkantığı bütçesinin ilgili tertipterinden,
S. Cumhurbaşkanliğı Genel Sekreterliği'ne taħsisti uçakların bakım ve iştetmesine ilişkin giderleri ile iħtiyaç ħatinde kirałanacak uçak kira ve diġer giderleri Türk Hava Yolları A.O.'hığı; Cumhurbaşkanlığı Genet Sekreterliği'ne rahsisti M/Y Savarona Gemisine ait, bakim-onarım, seyir, personel ve diğer her türlü iştetme giderteri Kamu Kurum ve Kuruluşları ile yapılan protokol esastarı doğrultusunda Cumħurbaşkanłığıbütçesinin ilgili tertiplerinden,
6. Cumhurbaşkant, eşi ve Genet Sekreterin temsil niteliğinde verecekleri yemek,kabul, resepsiyon ve organizusyon bedelteri ile buntarla ilgiti diğer her rürtü giderleri;Cumhurbaşkanlığınca milli ve dini bayramłar ile diğer zumantarda yaptłacak ikram,hediye, gönderilecek çiçek ve çelenk bedelleri, konukları ağırtama giderteri,Cumhurbaşkanı'nın takdirleri ite verilecek ödüt, şilt ve benzeri giderler, “03.6.1.01Temsit, Ağırlanta, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri" tertibinden.
7. Cumhurbaşkanlığı temsil, tören ve ağırlama giderleri, Cumhurbaşkan ve eşi tarafindan verilecek hediyelik eşya, verilen resepsiyontarda görevli personelin görev nedeniyłe_giymiş_ otdukłarıkıyafetlerin_ yuptırılmast-temizlettirilmesi, çalışma_ofisive konutlarında_ kullantacak mal, małzeme alimłari, tuşit kiralanması ve diğer hizmet ulmları ile çalişma ofisinin, personel yemek hizmetteri atmı ile bununta ilgili mał ve mamul ahmłari, konutlurın ve tarihi-bedii değeri olan varlıkların yapım, bakım ve onarımtars, çalışmaların kitap haline getirilmesi giderteri; 4734_ savıl Kamu Ihale Kanununda betirtien parasal limitlere baktlmaksızın aym kanunun 22. maddesine göre tedarikçi ile yapıacak pazartık sonucunda Cumtıurbaşkantığı bütçesiuin ilgili tertiplerinden,
8. Cumhurbaşkan ve aile bireyleri ile bakmakla yükümlü olduklarının.Cumhurbaşkanłığı yapmış olanłar ile buntarın bakmakła yükümlü oldukłarı aile fertlerinin, ölenterin dul ve vetimlerinin her türlü tedavi, ilac ve cenaze giderteri,"03.9.3.01- Cenaze Giderleri", “03.9.8.90-Diğer Tedavi ve Sağlık Malzemesi Giderleri* ve "03.9.9.90 Diger Îlaç Giderleri" tertiplerinden,
9. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Teşkitatında görev yupan personetle,Cumhıurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Yirecek Yardımı Yönergesi kurallarına göre yapilacak yiyecek yardımı, “05.3.1.05-Memurların Öğle Yemeğine Yardım" tertibinden,görevli personel tarufindan diğer zumantarda yenilen yemek ücretleri ile Genel Sekreterimizin misafirlerine verilen yemek ücretleri “03.6.1.01- Temsil, Ağırlama, Tören.Fuar ve Organizasyon Giderteri" tertibinden,
10. Cumhurbaşkan'nın takdirlerine göre;
a) Muhtaç durumdaki kişitere ve öğrencilere, dernek, birlik, kurum, sendika, okul,hastane, vakıf ve benzeri kurułuşłar iłe kamuya yararłı kampanyalara yapiacak yardımlar, ilgisine göre,
“05.3.1.01 -Dernek, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık vb. Kurułuşłara"
“0S.3.1.08-Türk Kültür Varlığının Korunmast ve Tanitım Giderleri",
“05.4.2.01-Eğitim Amaçh Diğer Transferler",

“05.4.3.01-Sağlık Amaçhı Transferler",
“05.4.4.01-Yiyecek Amaçh Transferler",
"05.4.7.01-Muhtaç ve Körlere Yardım",
“05.4.9.01-Hane Halkına Yapılan Diğer Transferler",
tertiplerinden,
b) Kamu personeli olmayanłara yapıłacak ödüł, ikramiye ve benzeri nitelikteki nakdi ödemeler “03.4,2.05-Ödüt, İkramiye ve benzeri Ödemeler”

c) Kamu personeli olanlara yaptacak ödüt, ikramive ve benzeri nitelikteki nakdi ödemeler ilgili mevzuatında yer alan hükümlere baktlmakstzın "øt.1.6.0t-Ödüt ve İkramiyeler” tertiplerinden,
katşılamt."
IL. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR. Serruh KALELI, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECiPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA,Rıdvan GÜLEÇ. Recai_AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZin katılımlarıyla 15/3/2018tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine. yürürlüğü durdurma talebinin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasına OYBİRLİGİYLE karar verilmiştir.

IIL ESASIN İNCELENMESİ
2. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Burak FiRAT tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor. dava konusu kanun hükümleri. dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A. Ön Mesele 
3. Kuralların Anayasa'ya uygunluk denetiminde öncelikle Anayasa'nın bütçe kanunlarının konu bakımından sınırlarını belirleyen ve sonradan yürürlükten kalkmış veya değişikliğe uğramış olan anayasal hükümlerin ölçü norn olarak esas alınıp alınamayacağt sorunu görüşülmüştür.

4. Bu çerçevede Anayasanın 161, maddesi 21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yaptlmasına_ Dair Kanunun 9/7/2018tarihinde yürürlüğe giren 15. maddesiyle değiştirilmiş,Kanun'un aynt tarihte yürürlüğe giren 16.maddesiyle de Anayasanın 162. ve 163. maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır,

5. Bütçe kanunlari, Anayasa koyucu tarafndan konu bakımından sınırlandırılmış ve belli bir süre yürürlükte olmak üzere çıkarılan kanunlardır. Bu kapsamda Anayasanın 677]sayılı Kanun'un 15. maddesiyle değiştirilmeden önceki 161. maddesinin birinci fikrasında "Devletin ve kamu iktisadî teşebbüsleri dışındaki kamu tüzelkişilerinin harcamałarı. yıllık bütçelerle yapılır“ denilerek bütçe kanununun konusu kamu iktisadi teşebbüsleri bakımından sınırlandırılmıştır. Aynı maddenin anılan değişiklik öncesi dördüncü fikrasında ise "Bütçe kamununa. bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz" hükmüne yer verilmiştir. Nitekim aynı sınırlamalar 161. maddede 677l sayılı Kanun'la yapılan değişiklikler sonrasında da muhafaza edilmiştir. Yine Anayasanın mülga 163. maddesinin ikinci cümlesinin “Harcanabilecek miktar sınırının_ Bakanłar_ Kurulu_ kararıyła aştlabileceğine dair bütçelere hüküm konutamaz" seklindeki kural da bütçe kanununun konu yönünden diğer bir sınırı olarak ortaya çıkmaktadır.

6. Anayasa yatgısında kuralın içerik bakımından Anayasa'ya uygunluk denetiminde Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılıīğı ilkesi gereğince denetimin yapıldığı tarihte yürürlükte bułunan normlar ölçü olarak alınır (aynı yöndeki değerlendirme için bkz. AYM, E.1981/13,K.1983/8, 28/4/1983). Bununla birlikte anayasa yargisı denetimine tabi bir norm,oluşturulduğu süreçte geçerli olan yetki ve kon kuralları esas alınarak vücut bulduğundan bu unsurlara ilişkin denetimin -yürürlükten kalkmış olsa dahi- o tarihteki kurallar esas alınarak yapılması gerekmektedir. Zira konu unsuru bakımından da anayasal denetime tabi olan bütçe kanunlarının çıkarılması sırasındaki anayasal yetkinin kapsamını. ilga edilmiş veya değişikliğe uğramış olsa da Anayasanın 161. ve 163. maddeleri teşkil etmektedir. Bu itibarla bütçe kanunu kabul etme yetkisinin Anayasaya uygun olarak kullamılıp kullanılmadığıyönünden yapılacak denetim, ancak söz konusu anayasal yetkinin tanımlandığı, konu yönünden kapsam ve sınırlarının çizildiği normların ölçü alınması suretiyle gerçekleştirilecek bir inceleme ile mümkün olabilecektir. Bu inceleme her türlü işlem ve eylemin hukuka uygun olarak tesis edilmesini gerektiren hukuk devletí ilkesinin ve hiçbir kişi veya organın kaynağınıAnayasa'dan almayan bir devlet yetkisi kullanamayacağının hüküm altına alındığıAnayasa'nun 6. maddesinin gerektirdigi bir zorunluluktur (benzer yöndeki değerlenditme için bkz. E.2018/122. K.2020/14, 19/2/2020, § 11).

7. Açıklanan nedenlerle bütçe kanunlarının ve dolayısıyla dava konusu kuralların.kabul edildikleri tarihte yürürlükte olan şekliyle Anayasa'nın 161. ve mülga 163. maddelerine uygunluğunun denetlenmesi gerekir.

8. Öte yandan, ilke olarak bir kurałın içeriğinin yürürlükte olan Anayasa kurallarına uygun olması gerektiği dikkate alınarak içerik yönünden denetimin denetim tarihinde yürürlükte olan Anayasa kurallarına göre yapılmast gerekir. Bununla birlikte bütçe kanunlarının sadece belirli bir süre yürürlükte kaldıklan hususu da dikkate alınmalıdır.Dolayısıyla ilgilibütçe kanunlarının içerik yönünden denetimlerinin yürürlükte olduklan dönemde var olan Anayasa kuralları dikkate alınarak yapılması gerekir. Diger bir ifadeyle ilgili bütçe kanununun yürürlükten kalkmasından sonra bir Anayasa değişikliği yapılmış ve bu Anayasa değişikliği Anayasa Mahkemesinin yapacağı denetim sırasında yürürlükte olsa dahi içerik yönünden denetimin bütçekanununun yürürlükte olduğu dönemde var olan Anayasa hükümlerine göre yapılması gerekir. Ancak somut davada bu durum sõz konusu değildir. Nitekim 677i sayılı Kanun un öngördüğü ilgili Anayasa değişiklikleri dava konusu kuralların yürürlükte olduğu dönemde yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla söz konusu Anayasa 

değişikliklerinin içerik yönünden yapılacak denetimde dava konusu kurallar hakkında uygufanması mümkündür.

9. Özetle; bütçe kanunlarının konu bakımından sınırlarına ilişkin yapılacak denetimde ilgili bütçe kanununun kabuł edildiği tarihte yürürlükte olan Anayasa hükümlerinin. içerik yönünden yapılacak denetimde ise ilgili bütçe kanununun yürürlükte olduğu dönemde mer’i olan Anayasa hükümlerinin ölçü norm olarak esas alönması gerckir.Bu itibarla ilgili bütçe kanununun kabul edildiği tarihte var olmasa dahi yürürlükte olduğu dönem içindeki Anayasa değişiklikleri de içerik yönünden yapılacak denetimde ölçü norm olarak esas alını. Ancak bütçe kanununun yürürlükten kalktiığı tarihten sonra gerçekleştirílen Anayasa değişiklikleri, içerik yönünden bile olsa ilgili bütçe kanununun anayasal denetiminde gözetilemez.

B. Kanun'uo 6. Maddesinin (1) Numaral Fikrasımo (a) Bendinin ve (2)Numaralı Fıkrasında Yer alan “…fonksiyonel sıniflandırma ayrımına bakılmaksızın.…."İbaresinin İncelenmesi 

1. (1) Numaralı Fikranın (a) Bendi 
a. Anlam ve Kapsam 
10. Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri. esas olarak devlet tüzel kişiliğine dâhil olan kamu idarelerini ifade etmek için kullanılmaktadır. Nitekim bu husus, 10/12/2003 tarihli ve S018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Butçe türleri ve kapsami başhklı 12. maddesinin üçüncü fikrasında “Genel bütçe. Devłet tüzel kişiliğine dahil olan ve bu Kamuna ekli (l) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerinin bütçesidir" şeklinde ifade edilmiştir.

11. Anılan maddenin dördüncü fkrasında ise özel bütçe “Öze/ hütçe. bir bakanfığa bağlı veya ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek üzere kurulan. gelir tahsis edilen.bu gelirlerden harcama yapma yetkisi veriłen, kuruluş ve çaltşma esasları kanunła veya Cumhurbaşkamlığı kararnamesiyle düzenlenen ve bu Kanuna ekli (ll) sayīłı cetvelde yer alan her bir kamu idaresinin bütçesidir" şeklinde belirtilmiştir.

12. Söz konusu kurumların bütçeleri hazırlanırken kamu hizmetinde kullanılmak amacıyla öngörülen ödenekler ilgili bütçe tertiplerinde gösterilmektedir. Bütçe tertibi:bütçenin sistematik bir şekilde hazirlanması, uygulanması ve sonuçlandırılabilmesi açısından kamu gelirlerinin ve kamu giderlerinin ayrıntılı olarak ve belirli bir düzen içinde sınıflandırılarak gösterildiği kayıt düzenidir. Nitekim 5018 sayılı Kanunun 15. maddesinin dördüneü fikrasında da tertip kavramı “…kurunsal. fonksiyonel ve finansman tipi kodlarıbütün düzeyleri ile ekonomik sınflandırmanın ilk iki düzeyi…". borç ödemeleri yönünden ilgili hizmet tertibi kavramı ise "„borç konusu hizmetlerin yürütüldüğü ilgili tertipler ..şeklinde tanımlanmıştır. 2018 yılt bütçe hazırlama rehberinde personel giderleri (01), sosyal güvenlik kurumlarına devlet giderleri primi giderleri (02), mal ve hizmet alım giderleri (03).faiz giderleri (04), carì transferler (05), sermaye giderleri (06), sermaye transferleri (07). borçverme (08), yedek ödenekler ise (09) șeklinde kodlanmıştır.


13. Kurumsal sınıflandırma. yönctim yetkisini tcmel ölçüt olarak kabul eden sınıflandırma şeklidir. Kurumsal sınıflandımayla siyasi ve idari sorumluluğun bütçede gösterilmesi hedeflenmektedir.

14 Fonksiyonel sınifłandırma, devlet taaliyetlerinin türünü göstermektedir. Devlet faaliyetlerinin ve bu faaliyetlere yönelik harcamaların süreç boyunca izlenmesi ve uluslararasıkarşılaştırma imkànımn elde ediłmesi, fonksiyonel sınıflandıma ile mümkün olabilmektedir.Ayrıca bütçe politikalarımn oluşturulmasında sektörel ayrımları yapılabilmesi de bu siniflandırmanın hedefleri arasindadir.

15. Finunsman lipi sımıflundırma, yapılan harcamaların hangi kaynaktan finanse edildiğini göstermektedir. Bu sınıflandırma tipinin belirlenmesinde ödemenin nereye yapıldığıhususu önem taşımamaktadır. Finansman tipi siniflandırma aynı zamanda diş proje kredileri,özel ödenekler ile şarthı bağış ve yardımların takibine imkàn tanımakta olup özellikle mali mevzuat gereği ayrı tertiplerde izlenmesi gereken ödeneklerin takibini de mümkün kilmaktadır.

16. Ekonomik sınıflandırmayla ise devletin görev ve fonksiyonlarını yerine getirirken yürüttüğü faaliyetlerin milli ekononiye. piyasalara ve gelir dağıhmına etkilerinin planlanmasi, izlenmesivedeğerlendirilmesi_hedeflenmektedir.Ekonomiksinitlandırma:gelirlerin, harcama ve borę vermenin. finansmanun (gelir-gider farki) sinıflandırması şeklinde üç bölümden oluşmaktadır. Gelir ile harcama ve borç vermenin sınıflandırılmasında karşılıkh veya karşılıksız. cari veya sermaye ayrımı öncelik taşımaktadır. Karşıħıksız işlemler, kanunun emrettiği hususlarda bir mal veya hizmet karşıłığı olmadan yapılan, burs ödemeleri veya vergi gelirleri gibi tahsilat ve ödemeleri kapsar. Sermaye ve cari harcama ayrimında ise bütçe hazırlama rehberi ve merkezì yönetim bütçe kanununda belirlenen asgari değerler ile harcamanın konusunun kullanım ömrü dikkate alınmaktadır.

17. Ödenek csas itibarıyla para veya nakit olmayıp yürütülmesi zorunłu kamu hizmetlerinin gerektirdiği harcamaların yapılabilmesine imkàn tanyan harcama iznini ifade etmektedir. Bütçeyle verilen ödenekler. tahsis edildikleri amaçłar doğrultusunda yılı içinde yaptırılan iş, satın alınan mal ve hizmetler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılır.Ödeneklerin bütçe yılındaki tüm ihtiyaçları karşılayacak şekilde belirtilmesi gerekir. Ancak söz konusu ödenekler tahmine dayalı oldugundan bunun çeşitli nedenłerle yıł içinde yetersiz kalması söz konusu olabilmektedir. Böyle durumlarda ortaya çıkacak ödenek ihtiyacının karşılanması yöntemlerinden birisi de bütçenin kendi içinde gerçekleştirilecek olan ödenek aktarmasidir.

18. Ödenek aktarmalarına ilişkin temel kurallar S018 sayıl Kanunun 21.maddesinde düzenlenmiştir. Anılan maddenin birinci tikrasında, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçeleri arasındaki Ödenek aktarmalarının kanunla yapılacağı ancak harcamalarda tasarrufu sağlamak. dengeli ve etkili bir bütçe politikasınıgerçekleştirmek üzere -genel bütçe ödeneklerinin yüzde onunu geçmemek kaydıyla- merkezīyönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçeleri arasındaki ödenek aktarmalarına iłişkin yetki ve işlemler ile usul ve esasların merkezi yönetim bütçe kanununda belirleneceği hüküm altiına alınmiştir.


19. Dava konusu kuralla da 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'yla verilen ödeneklerin etkin ve verinli bir şekilde kullanılması amacıyla kamu idarelerinin yıl içinde ortaya çıkabilecek ihtiyaç fazlası ödeneklerinin diğer kamu idarelerinin ödenek ihtiyaeının karşılanmasında kullanılmasını temin etmek veya ödeneklerin öncelikli hizmetlerde kullanılmasını sağlamak üzere gene! bütçe ödeneklerinin yüzde onunu aşmamak kaydıyla genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelerin bütçelerine konulan (01).(02), (03), (05), (06), (07), (08) ve (09) ekonomik kodlarndaki ödenekleri, kamu idareleri bütçeleri arasında veya Maliye Bakanlığı bütçesinin "Yedek (denek“ tertibine aktarmaya Maliye Bakanı yetkili kılınmıştır.

20. 13/12/1983 tarihli ve 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Cyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Karamnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Karamame'nin (KhK)13. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak 703 sayılı KhKnın anılan maddesinin 9/7/2018 tarihinde yürürlüğe girdiği ve bu suretle 178 sayılı KHK'nın söz konusu tarihte yürürlükten kaldırıldığı gözetildiğinde dava konusu kurahın yer aldığı 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun yürürlüğe girdiği 1/1/2018 tarihi itibarıyla 178 sayılh K11Knın yürürlükte bulunduğu anlaşılnaktadır.

21. 178 sayılı KHKnın 2. maddesinin (c) bendinde, Maliye Bakanlığına harcama politikalarımın geliştirilmesi ve uygulanması ile devlet bütçesinin hazırlanması. uygulanması.uygulamanın izlenmesi ve yönlendirilmesine ilişkin hizmetleri yürütmek görevi verilmiştir.Buna göre Maliye Bakanlıği; bütçenin kalkınma planı ve programlarında yer alan politika,hedef ve önceliklere uygun şekilde, idarelerin stratejik planları ile performans ölçütlerine ve fayda-maliyet analizine göre uygulanmaşını gözetmekle yükümlü kılınmıştır. Dava konusu kuralla, kurumlar arası ödenek aktarmaları konusunda Maliye Bakanlığının yetkili kılındığıanlaşılmaktadır.

b. Iptal Talebinin Gerekçesi 
22. Dava dilekçesinde özetle: Malive Bakanına ödenek aktarma konusunda sınırsız bir yetki verilmek suretiyle yeni bir bütçe yapma imkänının tanındığı. bu durumun S018sayılı Kanun la kurulmak istenen mali sistemle bağdaşmadıği, kanunla temel ilkeleri belirlenmeden Maliye Bakanına ödenek aktarma konusunda sınırsız bir yetki tanınmasının yasama yetkişinin devri sonucunu doğurduğu, bu suretle Meclise ait olan bütçe hakkının ihlal edildiği, aktarlabilecek ödenek miktarının genel bütçe ödeneklerinin yüzde onunu aşamayacağının öngörülmesinin veya ödenek aktarmasına konu ekonomik kodların gösterilmesinin ödenek aktarma konusunda tanınan yetkinin sınırlanması için yeterli olmadığıbelirtilerek kuralın Anayasanın 6.. 7.. 87,, 88., 89.. 161. ve 163. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

c. Anayasa'ya Aykırıhk Sorunu 
23. Bütçe genel olarak belirli bir dönemdekigelir ve gider tahminlerì ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve uşuļünę uygun olarak yürürlüğe konulan belgedir.

Devlet, bir yıl süresince bütçe kanununda belirtilmesi koşuluyla harcama yapabilmekte ve gelir toplayabilmektedir.

24. Bütçe kanunları; bir devlette kamu hizmetlerinin yerine getirilebilmesi için öngörülen gelirlerin nasıl toplanacağına ve yönetileceğine, planlanan harcama ve yatiırımlara ilişkin ilkelcrin belirlendiği özel yasama işlemleridir. Bütçe kanunları yıllık olarak çtkarılmakta ve ilgili oldukları yıl boyunca uygulanmakta olup bütçe yılt tamamlandıktan sonra hükmünü yitirmektedir. Bütçe kanunlarının zamanında hazırlanamaması veya kabul edilememesi, kamu düzeninde telafisi güę zararlar doğurabilecek nitelikte olduğundan Anayasada bütçe kanunlarnınhazılanmalan, parlamentoda görüşülmeleri_ ve yayımlanmaları bakımından diğer kanunlardan farklı usuller benimsenmiştir.
25. Anayasa'nın 87. maddesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasında kanun koymak. değiştirmek ve kaldırmanın yanında bütçe kanun tasarılarını gorüşmek ve kabul etmek görev ve yetkisine ayrıca yer verilmiştir. Anayasanın 88. maddesinde. kanunların TBMM'de teklif. görüşülme usul ve esaslart düzenlenirken bütçe kanunlarnın görüşülme usul ve esasları mülga 162. maddede düzenlenmiştir. Bu maddeyle bütçe kanun tasarılarının görüşülmesinde ayrı bir yöntem kabul edilmiş, Genel Kurulda üyelerin gider artırıeı veya gelir azaltıcı tekliflerde bulunmaları önlenmiş ve Anayasa'nın 89.maddesinde de Cumhurbaşkanına bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere TBMMye geri gönderme yetkisi tanınmamıştir. Öte yandan Anayasa'nın mülga 163. maddesinde bütçede değişiklik yapılabilmesinin esaslanı da ayrıca düzenlenmiş, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname ile bütçede değişiklik yapma yetkisinin verilemeyeceği belirtilmiştir.
26. Anayasa'nın anilan maddeleri incelendiğinde anayasa koyucunon bütçe kanunlarına diğer kanunlara nazaran özel bir Önem atfettiği anlaşılmaktadır. Anayasada birbirinden tamamen ayrı ve değişik olarak düzenlenen bu iki kanunlaştırma yönteminin doğal sonucu olarak olağan kanun ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunu ile düzenlenmesi mümkün olmadığı gibi mevcut kanun hükümlerinin bütçe kanunuyla değiştirilmesi veya kaldırılması da mümkün değildir. Bu durum Anayasa'nın 161.maddesinde “Bütçe kanununa. bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz"denilmek suretiyle açık bir şekilde ifade edilmiştir.

27. Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtiħatlarına göre bütçe ile ilgili hükümler kavramü, mali nitelikteki hükümleri değil kanun konusu olabilecck bir kuralı kapsamamasıkoşuluyla bütçenin uygulanmast ile ilgili, vygulamayı kolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikte ħükümleri ifade etmektedir. Anayasanın 161, maddesinin getiriliş amacı, bütçe kanunlarında yıllık bütçe kavramı dışındaki konulara yer vermemek; böylece bütçe kanunlarını ilgisiz kurałlardan uzak tutarak kendi yapısı içinde bütünleştirmektir.

28. Yasama organının halk adına kamu gelirleríni toplama ve yine halk adına bu gelirleri harcama konusunda yürütme organına sınırlarını belirleyerek yetki vermesi ve sonuçlarını denetlemesine bütçe hakkı denilmektedir. Tanımdan da anlaşılacağı üzere bütçe hakkı; vergi ve benzeri gelirlerle kamu harcamalarının çeşit ve miktarını belirleme, onaylama ve harcamaların sonuçlarını denetleme hakkıdır. Bu hak, demokratik ülkelerde halk tarafindan seçilen temsileilerden oluşan yasama organına ait bulunmaktadır.


29. Dava konusu kuralda. 2018 Yilı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla verilen ödeneklerin etkin ve verimli bir şekilde kullanılması amacıyla kamu idarelerinin yıl içinde ortaya çıkabilecek ihtiyaç fazlası ödeneklerinin diğer kamu idarelerinin ödenek ihtiyacıın karşılanmasında kullanılmasını temin etmek veya ödeneklerin öncelikli hizmetlerde kullanılmasını sağlamak üzere genel bütçe ödeneklerinin yüzde onunu aşmamak kaydıyla genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelerin bütçelerine konulan (01),(02), (03), (05), (06), (07), (08) ve (09) ekonomik kodlarındaki ödenekleri, kamu idareleri bütçeleri arasında veya Maliye Bakanhığı bütçesinin “łedek Ödenek" tertibine aktarmaya Maliye Bakanının yetkili olduğu hüküm altına alınmaktadır. Kurumlar arası ödenek aktarmalarını düzenleyen kural bu hâliyle bütçenin uygulanması ile ilgili, uygulamayıkolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikteki hükümleri ihtiva etmektedir.
30. Kuralda, kurumlar arası ödenek aktarmanın ancak genel bütçe ödeneklerinin yüzde onunu aşmamak kaydıyla ve kamu idarelerinin yıl içinde ortaya çikabilecek ihtiyaçfazlası ödeneklerinin diğer kamu idarelerinin Ödenek ihtiyacunın karştlanmasında kullanılmasınt sağlamak amacıyla yapılabileceği belirtilerek ödenek aktarmaya ilişkin çerçeve ve Malive Bakanına verilen ödenek aktarma yetkisinin sınırları belirlenmiştir. Kuralın eari yıl bütçesinde ödenek artışına imkân tanıması veya doğrudan ödenek üstü harcama yapmaya sebebiyet vermesi söz konusu değildir. Bu itibarla bütçenin hazırlanmasi, uygulanması ve yönlendirilmesinden sorumlu olan Maliye Bakanına belirtilen sınırlar içinde ödenek aktarma konusunda yetki veren kural, Meclise ait olan bütçe hakkını da ihlal etmemektedir.
31. Açiklanan nedenlerle kural, Anayasanın 87, ve 161 maddclerine aykıri değildir,Íptal talebinin reddi gerekír.

Kuralın Anayasa'nın 7. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu baġlamda belirtilen hususların Anayasa'nın 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasanın 7. maddesi yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasanın 6., 88., 89. ve mülga 163. maddeleriyle ilgisi görüłmemiştir.
2. (2) Numarah Fıkrada Yer Alan “.…fonksiyonel sımiflandırma ayrımına bakılmaksızın..."İbaresi 

a. Anlam ve Kapsam 
32. Kanun'un 6. maddesinin (2) numaralt fikrasında. genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinden hizmeti yaptıracak olan kamu idaresinin yıl içinde hizmeti yürütecek olan idarenin bütçesine fonksiyonel sınuflandırma ayrımına bakılmaksızın ödenek aktarmaya yetkili olduğu ifade edilmiştir. Anılan fikrada yer alan “.…fonksiyonel sınflandırma ayrımına bakıłmaksızın..“ ibaresi dava konusu kuralı oluşturmaktadır.

33. Günümüzde bütçe kanunlan çeşitli sınıflandırmalar yardımıyla oluşturulmaktadır. Bu siniflandırma türlerinden_biri olan fonksiyonel siniflandırma. devlet faaliyetlerinin türünü göstermektedir. Devlet faaliyetlerinin ve bu faaliyetlere yönelik harcamaların süreç boyunca izlenmesi ve uluslararası karşılaştiīrma imkānı elde edilmesi.

fonksiyonel sınatlandırma jle mümkün olabilmektedir. Ayrıca bütçe politikalarının oluşturulmasında sektörel ayrımların yapılabilmesi de bu sınıflandırmanın hedefleri arasindadır.

34. Analitik bütçe sımıflandırmasında fonksiyonel sınıflandırma, devlet faaliyetlerinin türünü göstermekte: ödencklerin kamu hizmetlerine ve işlevlerine göre tahsis edilmesi ile bütçe politikalarının oluşturulmasında sektörel ayriımların yapılabilmesine imkän sağlamaktadır. Bu bağlamda ödeneklerin kamusal faaliyetlerin türüne/işlevine göre tahsisi.kamu hizmetlerinin maliyetlerinin ortaya konulabilmesi, maliyet-fayda analizinin yapılabilmesi ile verimlilik, etkililik ve ekonomiklik hedeflerine ulaşılabilmesi bütçenin sınuflandırması ile gerçekleşebilmektedir. Bu yanıyla bütçe sınıflandırınasının temelini fonksiyonel sınıflandırma oluşturmaktadır. Nitekim 5018sayılı Kanun un 15. maddesinin üçüneü fikrasında “Merkezi yönetim bütçe kanununun gider cetvelinin bölümleri. analitik bütçe sınflandırmasına uygun olarak fonksiyonlar şeklinde düzenlenir. Fonksiyonłar birinci,ikinci, üçüncü ve dördüncü düzeyde alt fonksiyonlara ayrılır.“ denilmektedir.
35. Fonksiyonel sınıtlandırına, dört düzeyli bir kod grubundan oluşmaktadır. 1.düzey, devlet faaliyetlerini on ana fonksiyona ayırmaktadır. Ana fonksiyonlar. Il. düzeyde alt fonksiyonlara bölünmektedir. Ill. düzey kodlar ise nihai hizmetleri göstermektedir.Fonksiyonel sınıflandırmanın !V. düzeyi de özel olarak izlemeyi gerektiren bazı kurumsal planlama ihtiyaçlarının karşılanması ve izlenmesi amacıyla yapıya dâhil edilmiş olup böyle bir ihtiyaç ortaya çıktığında IV. düzeye ilişkin kodlar ve bu kodların açıklamalanı Maliye Bakanlığı ile mutabakat sağlanarak belirlenmektedir.

36. Diğer yandan kamu kurumlarınca ihtiyaç dưyułan bazı hizmetler başka bir kamu kurumunun ana hizmeti kapsamında bulunabilmektedir. Bu doğrultuda kamu kurumları bu hizmetleri kendileri vapmak yerine ilgili kamu kurumunun uzmanlık ve tecrübelerinden istifade edecek şekilde bu idarelere yap:irabilmektedir. Bununla birlikte analitik bütçe sınıflandırma sistemine göre kullanılan fonksiyonlar her bir kurumun ana hizmet grubu ile ilişkilendirilerek bütçelerde yer almaktadır. Dolayısıyla hizmeti yaptıracak idareler ile hizmeti yürütecek olan idarelerin ana hizmetlerinin farklı olması, bütçelerinde kullanılan fonksiyonel kodların farklı olması sonucunu doğurmaktadır. Bu nedenle genel bütçe kapsamında yer alan bir kamu kurumundan diğer bir kamu kurumuna yapılacak aktarmalar fonksiyonel kod değişikliği gerektirmektedir.

b. İptal Talebinin Gerekçesi 
37. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kuralla Maliye Bakanına tanınan ödenek aktarma yetkisinin ödeneğin konulduğu kamu idaresi ile hizmeti yürütecek kamu idaresini değiştirmenin ötesinde, yürütülecek kamu hizmetinin fonksiyonunun yanında türünü de değiştirerek bütçede yer almayan farklı bir kamusal fonksiyona/işleve (veya yer alan farklıfonksiyonun ödeneğinin artırılarak ödenekten fazla) harcama yapılmasına sebebiyet verdigi.bu durumun bütçede değişiklik yapılması suretiyle bütçe hakkını ihlal ettiği belirtilerek kuralın Anayasanın 87., 161. ve 163. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

c. Anayasa'ya Ayktrıltk Sorunu 
38. Dava konusu kuralda, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinden hizmeti yaptiracak olan kamu idaresinin yıl içinde hizmeti yürütecek olan idarenin bütçesine fonksiyonel sınıflandırma ayrımına bakılmaksızın ödenek aktarmaya yetkili olduğu belirtilmektedir.

39. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinden hizmeti yaptıracak olan kamu idaresinin yıl içinde hizmeti yürütccek olan idarenin bütçesine ödenek aktarmalannıdüzenleyen kural bu hāliyle bütçenin uygulanması ile ilgili. uygulamayı kolaylaştırıcı ve açıklayıeı nitelikteki hükümleri ihtiva etmektedir.

40. Kural ile getirilen düzenleme her ne kadar genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinden hizmeti yaptıracak olan kamu idaresinin yıl içinde hizmeti yürütccek olan idatenin bütçesine fonksiyonel sımflandırma ayrımına bakılmaksıziņ ödenek aktarma yetkisi tanımakta ise de aslında ödenek diğer kamu idaresine aktarılıp aktarılmamasına bakılmaksızın konuluş amacı doğrultusunda kullanılacaktır. Bir başka ifadeyle hizmeti yaptıracak olan kamu idaresi söz konusu hizmeti ister kendi ifa etsin isterse de hizmeti yürütecek olan idarenin bütçesine tonksiyonel sımtlandırma ayrımına bakılmaksızın ödenek aktarsın. her şart altında merkezî yönetim bütçe kanunu ile konulan ödenek konuluş amacı doğrultusunda kullanılacaktır. Dava konusu kural. bu yönüyle bütçenin uygulanması ile ilgili hüküm kapsamında_ deģerlendirilmekte olup bütçe hakkıni zedelememektedir (benzer yöndeki değerlendirme için bkz. AYM. E.2015/7, K.2016/47, 26/5/2016. § 131).
41. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasanın 87. ve 161. maddelerine aykırı değildir.lptal talebinin reddi gerekir,
Kurałın Anayasa'nın mülga 163. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.
C. Kanun'un 9. Maddesinin (1) Numaratı Ftkrasının İkinci Cümtesinin “(Ułaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanhığınca gerçekleştirilecek şeħir içi rayh ulaşım sistemleri ve metro yapım projeleri ile diğer demiryolu yapımı ve çeken araçprojeleri hariç)" Bölümönün İncelenmesi 

1. Íptal Talebinin Gerekçesi 
42. Dava dilekçesinde özetle: kamu yatırım projelerine bütçeden harcama yapılabilmesi için projeniņ 3/6/2011 tarihli ve 641sayılı Kalkınma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (703 sayılı KhK ile “Kulkımmaya İişkin Bazı Kurullar Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" şeklinde değiştirilmiştir.) 32.ve 5018 sayılı Kanun un 19. maddesi gereğince Kalkınma Bakanlığı tarafından hazırlanacak 2018 yılı yatırım programına ek yatırım cetvellerinde yer almasının zorunlu olduğu, 4/1/2002tarihli ve 4734 sayıh Kamu İhale Kanuņu'nun 5. maddesinde ödeneği bulunmayan hiçbir işiçin ihaleye çıkılamayacağının belirtildigi, dava konusu kurałda ise Ulaştırma, Denizeilik ve Haberleşme Bakanlığınca gerçekleştirilecek şehir içi raylı ulaşım sistemleri ve metro yapım projeleri ile diğer demir yolu yapımı ve çeken araç projelerinin anılan Kanun hükümlerinden muaf tutulduğu belirtilerek kuralın Anayasa'nin 87. 88.. 89. ve 161. maddelerine aykırıolduğu ileri sürülmüştür.


2. Anayasa'ya Aykırılk Sorunu 
43. Kanun'un “Fattrım harcamalar“ başhıklı 9. maddesinin (1) numaralı fikrasının birinci cümlesinde. 2018 Yıliı Yatırım Programına ek yatırım cetvellerinde yer alan projeler dışında herhangi bir projeye harcama yapılamayacağı belirtilmiş; dava konusu kuralın da yer aldığı ikinci cümlesinde, bu cetvellerde yer alan projeler ile ödeneği toplu olarak verilmişprojeler kapsamındaki yıłlara sari işlere (Ułaştırma, Denizeilik ve Haberleşme Bakanlığınca gerçekleştirilecek şehir içi raylı ulaşım sistemlerì ve metro yapım projeleri ile diğer demir yolu yapımı ve çeken araç projeleri hariç) 2018 yılında başlanabilmesi için proje veya işin 2018 yılı yatırım ödeneğinin proje maliyetinin yüzde onundan az olamayacağı hüküm altına alınmıştır. Anılan fikrada yer alan ".…fUlaştırma. Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca gerçekleştirilecek şehir içi raylıt ulaşım sistemleri ve metro yapım projeleri ile diğer demiryołu yapımt ve çeken araç projeleri hariç).…“ şeklindeki bölüm dava konusu kuralıoluşturmaktadır.

44. Buna göre Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca gerçekleştirilecek şehir içi rayh ulaşım sistemleri ve metro yapım projeleri ile diğer demir yolu yapımı ve çeken araç projeleri için ayrılan 2018 yıħ yatırım ödeneği. proje maliyetinin yüzde onundan az olsa dahi 2018 yılında bu projelere başlanabilecektir.

45. 4734 sayilı Kanun un 62. maddesinin (a) bendinde. yatirım projelerinin planlanan sürede tamamlanarak ekonomiye kazandırılabilmesi amacıyla birden fazla yılı_ kapsayan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için işin süresine uygun olarak yıllar itibarıyla ödeneğín bütçelerinde bulunmasını sağlamak üzere programlamanın yapılmış olmasının zorunlu olduğu; ilkyıl için öngörülen ödeneğin -yılı merkezî yönetim bütçe kanununda belirlenen stratejik öneme sahip yatīrımlar veya projeler hariç olmak üzere- proje maliyetinin yüzde onundan az olamayacağı ve başlangıçta daha sonraki yıllar için programlanmış olan ödenek dilímlerinin de sonraki yıllarda azaltılamayacağı hüküm altına alınmışttr. Böyłece birden fazla yılı kapsayan yatırım projelerinde jhałeye çıktlabitmesi için ilk yıl için öngörülen ödeneğin proje maliyetinin yüzde onundan az olamayacağı kabul edilmekle birlikte yılı merkezîyönetim bütçe kanununda belirlenen stratejik öneme sahip yatırımlar veya projeler bu hükümden muaf tutulmuştur.

46. Kural ile Ulaştırma, Denizeilik ve Haberleşme Bakanlığınca gerçekleştirilecek şehir içi raylı ulaşım sistemleri ve metro yapım projeleri iłe diger demir yolu yapımı ve çeken araç projeleri için ayrilan 2018 yılı yattrım ödeneğinin. proje maliyetinin yüzde onundan az olmaması şartının aranmamasını hükme bağlanmast suretiyle antdan projeler. 4734 sayılıKanun'un 62. maddesinde belirtilen stratejik öneme sahip projelerden biri olarak tanımlanmıştır. Bu yönüyle kural, herhangi bir kanun hükmünü değiştirmediği gibi olağan kanun konusu olabilecek bir kuralı kapsamamakta; bütçenin uygulanması ile ilgili açıklayıcınitelikte hükümler ihtiva etmektedir.

47. Açıklanan nedenlerle kural. Anayasanın 161. maddesine aykırı değildir. [ptal talebinin reddigerekir.

Kuralın Anayasanın 87., 88. ve 89. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

Ç. Kanun'un Eki “BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA ILİŞKİN ESASLAR* Başlıklı E-Cetveli'nin (10) Numaralı Sırasındaki Açıklamanın (a) Paragrafnın Birinei Cümlesinde Yer Alan “…özel hesaba aktarıłarak.…." İbaresi ile İkinci ve Üçüncü Cümlelerinin İncelenmesi 
1. (10) Numaralı Sıradaki Açıklamanın (a) Paragrafinın Birinci Cümlesinde Yer Alan “.…özef hesaba aktartłarak.." Íbaresi ile İkinci Cümlesi 
a. İptal Talebinin Gerekçesi 
48. Dava dilekçesinde özetle; Dışişleri Bakanlığı bütçesinde yer alan bazıödeneklerin dava konusu kuralla bütçe sistemi dışına çikarılarak özel hesaplara aktarıldiğı,7/7/2010 tarihli ve 6004 sayılı Dışişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri H[akkında Kanun'da Dışişleri Bakanlığının ödeneklerini özel hesaba aktarma yaparak hareayabileceğine ilişkin düzenlemeye yer verilmediği, çerçeve çizilmeden ve sınırlamaya tabi tutulmadan özel hesaba aktanlan tutarların harcanması, muhasebeleştiritmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esaslari belirleme konusunda Dışişleri ve Maliye Bakanlarına yetki tanunmasının yasama yetkişinin devri sonucunu doğurduğu belirtilerek kuralların Anayasann 7., 87.. 88., 89.. 124.ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

b. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
49. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 43. maddesi uyarınca kurallar, ilgileri nedeniyle Anayasann 160. maddesi yönünden de incelenmiştir.

50. 2018 Yilı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun eki E-Cetvelinin dava konusu kuralların da yer aldıği (10)numaralı sirasındaki açıklamanın (a) paragrafinın birinci cümlesinde. Dışişleri Bakanlığının yurt dışında açılacak yeni temsilciliklerinin kuruluşaşamasındaki ivedi giderleri ile gerçekleşmesi önceden öngörülemeyen ve hazırlık için yeterli süresi bulunmayan uluslararası toplantiların giderlerinin karşılanmasi amaeıyla 11.00.00.0201.1.9.00-1-05.6 tertibinde yer alan ödeneğin, Kibris konusunda Bakanlık ve Lefkoşa Büyükelçiliğince yürütülecek çeşitli faaliyetler için 11.0[.36.00-01.2.1.00-1-05,6 tertibinde yer alan Ödeneğin. yurt dışında yürütülecek tanıtım faaliyetleri için 11.01.43.00-01.1.3.00-105.6 tertibinde yer alan ödeneğin Dışişleri Bakanlığı bütçesine gider kaydediImek suretiyle özel hesaba aktarıarak kullanılacağı belirtilmiş; ikinci cümlesinde de aktarılan bu tutarların ħarcanması. muhasebeleştirilmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasların Dışişleri ve Malive Bakanhıklarınca müştereken belirlenecegi hüküm altına alnmiştır, Dava konusu kurallar. açıklamanın birinci cümlesinde yer alan “.. özel hesaba aktarı/larak.." ibaresi ile ikineì eümlesidir.

51. 703 sayılı KHK’nın 6. maddesiyle 6004 sayıhı Kanunun adı “Dışişłeri Bakan/ığr Personeline llişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun" olarak değiştiriImiş ve birçok maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak 703 sayılı KHK'nın 6. maddesi, 9/7/2018 tarihinde yürürlüğe girdiginden, dava konusu kuralların yer aldığı 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun yürürlüğe girdiği tarihte 6004 sayılı Kanun'un 703 sayılı KHK ile değişiklikten önceki hàli yürürlüktedir,

52. Dava konusu kurallara göre yukarıda sayılan tertiplerden yapılacak harcamalar Dışişleri Bakanlığı bütçesine gider kaydedilmek suretiyle özel hesaba aktarılarak kullanjlacak; özel hesaba aktarılan tutarların harcanması, muhasebeleştirilmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esaslar ise Dişişleri ve Maliye Bakaniıklarınca müştereken belirlenecektir.

53. 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki *B4Z1 ÖDENEKZER/N KULLANIM/NA FE HARCAMALARA ILİŞKIN ESASLAR" baŞhıkI E-Cetveli, bütçe kanunlartna her yıl eklenen cetvellerden biri olup ilgili olduğu mali yıl bütçesinde yer alan bazı ödeneklerin nasıl ve ne şekilde kullanılacağını ve bazı harcamaların kamu bütçesinden yapiłmasinda izlenecek usulleri göstermektedir.

54. Cetvel'in (10) numaralı açıklamasında; Dışişleri Bakanlığının yurt dışında açılacak yeni temsilciliklerinin kuruluş aşamasındaki ivedi giderleri ile gerçekieşmesi önceden öngörülemeyen ve hazırlık için yeterli süresi bulunmayan uluslararası toplantıgiderlerinin Kıbrıs konusunda Bakanhık ve Lefkoşa Büyükelçiliğince yürütülecek çeşitli faaliyetlerin ve yurt dışında yürütülecek tanıtım taaliyetlerinin hangibütçe tertiplerinden karşılanacağı belirtilerek bu tertiplerde yer alan ödeneklerin hangi faaliyetlerde kullanılacağına ilişkin çerçeve çizilmiş, sınırlar belirlenmiştir. Dava konusu kurallarła da bu tertiplerde yer alan ödeneklerin özel hesaba aktarılmak suretiyle kullamlması, ödeneklerinin harcanmasi, muhasebeleştirilmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasların da Dışişleri ve Malye Bakanlıklarınca belirlenmesi öngörülmüştür,
55. Dava konusu kurallar, doğrudan mali nitelikteki hükümler olmayıp kanun konusu olabilecek bir kuralı kapsamamakta; bütçenin uygulanması ile ilgili, uygulamayı kolaylaştırıei ve açıklayıeı nitelikteki hükümleri ihtiva etmektedir.

56. Açıkiamada: Ödeneklerin hangi faaliyetier kapsamında harcanacağına ilişkin sınrlar açık bir şekilde beliriendiğinden bu ödeneklerin harcanması. muhasebeleştirilmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi konusunda Dışişleri ve Maliye Bakanlıklarına yetki tanınması Meelise ait olan bütçe hakkını ihlal etmemektedir.
57. Anayasanın 160. maddesinde. Sayıştavın merkezì yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını TBMM adına denetłemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlaria verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevli olduğu belirtilmiş:3/ξ2/2010 tarihli ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun “Denetim ałan“ başlıklı 4. maddesinin (1) numaralı fikrasının (c) bendinde de kamu idareleri bütçelerinde yer alıp almadığına bakılmaksızın özel hesaplar dàhił tüm kamu hesaplarının, fonlarının, kaynaklarının ve faaliyetlerinin Sayıştay denetimi kapsamında olduğu hüküm altına ahınmıştır.
58. 2018 Yil Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki E-Cetvelinin (10) numarahısirasındaki açtklamanın (a) paragrafinda. özel hesaba aktanlmak suretiyle kullanılan ödeneklerin Sayıştay denetimine tabi olmayacağına yönelik herhangi bir düzenleme yer almanaktadır. Dolayısıyla bütçe ödeneklerinin özel hesaba aktarıldıktan sonra bu hesaptan yapılan harcamalar da Sayiştay denetimine tabidir. Özel hesaba aktarılan ödeneklerin denetlenmesine ilişkin usul ve esasłarın belirlenmesi konusunda Dişişleri ve Maliye 

Bakanlıklarına yetki tanınması, harcamaların Sayıştay denetiminden çıkarıldığı anlamına gelmemektedir.

59. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasanın 87., 160. ve 161. maddelerine aykırıdegildir. Iptal taleplerinin reddi gerekir.

Kuralların Anayasanın 7. maddesine de aykı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasanın 87. ve 16l. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasanın 7. maddesi yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralların Anayasanın 88.. 89, ve 124. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
2. (10) Numaralı Sıradaki Açıklamanın (a) Paragrafının Üçūncū Cümlesi 
a. İptał Talebinin Gerekçesi 
60. Dava dilekçesinde özetle. Dışişleri Bakanlığının5018 sayılı Kanun a ekli (1)sayılı Cetvel'de merkezi yönetim kapsamındaki idareler arasında sayıldığı, Bakanlığa tahsis edilen kaynakların mali yönetim ve kontrolünün S0i8 sayılı Kanuna; mal ve hizmet alımlarıile apım işlerinin 4734 sayılı Kanuna; taşıt edinme, kullanma ve tahsis işlemlerinin ise 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşit Kanununa tabi olduğu, özel hesaptan yapılacak harcamalarınanılan Kanunlardan bütçe kanunuyla müstesna tutulmasının mümkün olmadığıbelirtilerek kuralın Anayasa'nın 87., 88., 89, ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür,
b. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
61. 2018 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki E-Cetveli'nin (10) numaralısırasındaki açıklamanın (a) paragrafnda, anılan paragrafta sayılan ödeneklerin özel hesaba aktarılacağıöngörüldükten sonra dava konusu kuralda bu hesaptan yapılan harcamaların 4734, 5018 ve 237 sayıh Kanunlardan müstesna olduğu hüküm altına alınmıştır.
62. Bu kapsamda anılan Kanunlardan müstesna tutulan harcamalar, Dışişleri Bakanlığının yurt dışında açılacak yeni temsilciliklerinin kuruluş aşamasındaki ivedi giderleri ile gerçekleşmesi önceden öngörülemeyen ve hazırlık için yeterli süresi bulunmayan uluslararası toplantı giderleri, Kibrıs konusunda Bakanhık ve Lefkoşa Büyükelçiliğince yürütülecek çeşitli faaliyetleri ve yurt dışında yürütülecek tanıtım taaliyetleri için gerçekleştirilecek giderlerdir.

63. Kuralda yer alan düzenlemenin: kamu hizmetlerinin aksatilmadan yürütülebilmesi için yapılması gereken harcamaların huzlı bir şekilde gerçekleştiriltnesine imkân sağlayan, bütçenin uygulanması ile ilgili, bütçenin uygulanmasını kolaylaştırıcı,tamamlayıcı ya da açıklayıcı nitelikte olduğu anlaşılmaktadır,
64. Kural ile özel hesaba aktarılan tutarlardan yapılacak ve konuları belirlenmişharcamalar için getirilmiş olan istisnalann içeriginin bütçeyle olan yakın ilişkisi nedeniyle 

bütçe kanunu yoluyla düzenlenmesinin, bütçenin öngörülebilirliğinin artırılmasına katkısağladığı değerlendirilmiştir.

65. Açıklanan nedenlerle kural. Anayasa'run 161. maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Flasan Tahsin GÖKCAN. Engin YILDIRIM, Celal Mümtaz AKINCt, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ve Basri BAĞCI bu görüşe katıłmamışłardır.
Kuralın Anayasa'nın 87., 88. ve 89. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir,
D,Kanun'un Eki “BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA İLİŞKİN ESASLAR* Başhıkh E-Cetveli'nin (16) Numarah Sırasındaki Açıklamanın Birinci Cümlesinde Yer Alan “...açıtlacak ōzel hesaba."lbaresi ile Üçüncü Cümlesinin İncelenmesi 

1. Anlam ve Kapsam 
66. 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki E-Cetveli'nin dava konusu kurallanın da yer aldığı (16) numaralı açtklamasının birinci cümlesinde. İslam İşbirliği Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) üyesi ülkelere teknik ve mali destek sağlamak amacıyła ülkemiz ve diğer üye ülkelerin kamu kurum ve kuruluşları ile İslam İşbirliği Teşkilatı (jtT) bünyesinde ekonomik ve ticari alanda faaliyet gösteren uluslararasıkuruluşlarea teklif edilen projelerden. İSEDAK sekretaryasıgörevini ifa eden Kalkıma Bakanhığı taratìndan 2018 yılı içinde onaylananlar ile 2017 ytlında onaylanmış olup 2018 yılı içinde ödemesi devam eden projelere kullandırılmak üzere Kalkınma Bakanlığıbütçesinin 32.01.35.00-01.2.1.01-1-07.1 ve 32.01.35.00-01.2.1.01-1-07.2 tertiplerine konulan ödeneklerin Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi nezdinde açılacak özel hesaba aktarılarak kullanılacağı belirtilmiş;üçüncü cümlesinde de bu ödeneklerden yapılacak harcamalara ilişkin usul ve esaslarını belirlemeye Kalkınma Bakanının yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır, Dava konusu kurallar, açıklamanın birinci cümlesinde yer alan "…açt/acak özel hesaba.. " ibaresi ile üçüncü cümlesidir.

67. jīT: İslam dünyasının hak ve çıkarlarını korumak, üye devletler arasında iş birliği ve dayanişmayı güçlendirıme amacıyla 1969yılında kurulmuştur. Örgütün 57 üyesi bulunmakta olup Türkiye, kuruluşundan beri bu örgüte üyedir. İSEDAK ise daha çok ürettiği somut projeler ve müzakere edilerek kabul edilen ticari-ekonomik içerikli anlaşmalar bakımından öne çıkmaktadır. Komitenin Başkanlığı Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığıtarafından üstlenilmekte ve her yıl ülkemizde bir kez bakanlar düzeyinde, bir kez de teknik düzeyde İzleme Komitesi toplanttst düzenlenmektedir.

68. İStDAK calışmaları kapsamında İİT üyesi ülkeler arasında is birligini geliştirmek amacıyla üye ülkelerin kamu kurum ve kuruluşlarınca ve liT bünyesinde ekonomik ve ticari alanda faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlarca teklif edilen kurumsal kapasite geliştirme amaçlı program ve projeler, Kalkınma Bakanlīğı ile Türkiye Kalkınma Bankası A.. arasında imzalanan protokol çerçevesinde yürütülmekte iken 703 sayılıKHK'nn 17. maddesiyle 641 sayılı KHKnın adı "Kalkmmaya işkin Bazı Kuullar Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" olarak değiştirilmiş. birçok maddesi yürürlükten 

kaldırılarak Kalkınma Bakanlığı kapatılmıştr. Ancak 703 sayılı KHKnın 17. maddesi 9/7/2018 tarihinde yürürłüğe girdiğinden, dava konusu kurahın yer aldığı 2018 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun yürürłüğe girdiği tarihte 641 sayılı K}Knın 703 sayılı KHK ile değişiklikten önceki håli yürürlüktedir.

2. Iptal Talebinin Gerekçesi 
69. Dava dilekçesinde özetle; Kalkınma Bakanlığının (Bakanlık) merkezî yönetim kapsamında bir kanıu idaresi olduğu. dolayısıyla Bakanlığa tahsis edilen ödeneklerin 5018sayılı Kanuna göre kullanılması gerektiği, dava konusu kurallarda ise Bakanlığa tahsis edilen ödeneklerin özel hesaba aktarılarak kullanılmasının 5018 sayılı Kanunda öngörülen harcama sistemine uygun olmadiği, herhangi bir çerçeve çizilmeksizin, esas belirlenmeksizin ve sınırlamayla bağh ołmaksızın Bakanlık bütçesinin 32.01.35.00-01.2.1.01-1-07.1 ve 32.01.35,00-01,2.1.01-1-07.2 tertiplerine konulan ve özel hesaba aktarılan tutarlardan yapılacak harcamalara ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Kalkınma Bakanının yetkili kılınmasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu, 64l sayılı KHKda da Bakanlığın ödeneklerini özel hesaba aktarma yaparak harcayabileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadıği, özel ödenekten yapılan harcamaların denetimi konusunda da belirsizliğin bulunduğu belirtilerek kuralların Anayasanın 7., 87., 88., 89., 124. ve 161.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

3. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
70. 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca kurallar, ilgileri nedeniyle Anayasanın 160, maddesi yönünden de incelenmiştir.

71. Dava konusu kurallara göre İslam İşbirtiği Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) üyesi ülkelere teknik ve mali destek sağlamak amacıyla ülkemiz ve diğer üye üfkelerin kamu kurum ve kurułuşları ile İslam İşbirliği Teşkilatı (jjT) bünyesinde ekonomik ve ticari alanda faaliyet gösteren uluslararast kuruluşlarca teklif edilen projelerden,İSEDAK sekretaryası görevini ifa eden Bakanłık tarafından 2018 yılı içinde onaylananlar ile 2017 yılında onaylanmış olup 2018 yılı içinde ödemesi devam eden projelere kullandırılmak üzere yukarıda sayılan tertiplerde yer alan ödenekler Türkiye Kalkınma Bankası Anonim Şirketi nezdinde açılacak Özel hesaba aktarılarak kullanılacak: bu ödenekterden yapılacak hareamalara ilişkin usul ve esaslar ise Kalkınma Bakanı tarafindan belirlenecektir.
72. Dava konusu kurallar; doğrudan mati nitelikteki hükümler olmayıp kanun konusu olabilecek bir kurałı kapsamamakta ve sadece bütçenin uygulanması ile ilgili. uygulamayıkolaylaştırıeı ve açıklayıcı nitełikteki hükümleri ihtiva etmektedir.
73. Açıklamada bütçe ödeneklerinin hangi faaliyetler kapsamında harcanacağına ilişkin sinırlar açık bir şekilde belirlenmiştir. Belirlenen bu sınırlar dahilinde anılan ödeneklerden yapılacak harcamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye İSEDAK sekretaryasıgörevini ifa eden Kalkınma Bakanımun yetkili kıħnması Mectise ait olan bütçe hakkın ihlałetmemektedir 

74. Öte yandan 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki E-Cetvelinin (16) numarałı sırasındaki açıklamada, özel hesaba aktarılmak suretiyle kullanıłan ödeneklerin 

Sayıştay denetimine tabi olmayacağına yönelik herhangi bir düzenleme yer almamaktadır.Dolayısıyla bütçe ödeneklerinin özel hesaba aktarıldıktan sonra bu hesaptan yapılan harcamalar da Sayıştay denetimine tabidir. Özel hesaba aktarılan ödeneklerden yapılan harcamalara ilişkin usul ve esasların belirlenmesi konusunda Kalkınma Bakanına yetki tanınması, harcamaların Sayıştay denetiminden çıkarıldığı anlamına gelmemektedir.
75. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa'nın 87., 160. ve 161. maddelerine aykirt değildir. Iptal taleplerinin reddi gerekir.

Kuralların Anayasanın 7. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa'nın 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasanın 7. maddesi yönünden ayrıca bir inceleme yapıłmasına gerek görüłmemiştir.

Kuralların Anayasa'nın 88., 89. ve 124. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
E.Kanun'un Eki “BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA İLiŞKIN ESASLAR” Başlıklı E-Cetveli'nin (I7) Numaralı Sırasındaki Açıklamanıa Birinci Cümlesinde Yer Alan “…tarafindan açıłlacak özel hesap…” İbaresi ile Ikinci Cümlesinin İncelenmesi 

1. İptal Talebinin Gerekçesi 
76. Dava dilekçesinde özetle: özel hesap uygulamasının kamu yararınıgerçekleştirmeyi amaçlamadığı. kamu kaynaklarının kamu yararına çalışan dernek ve vakıfların yanında her türlü mali işlemlerinde mali mevzuat hükümlerine tabi olan kanu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, il özel idareleri, belediyeler ve mahalli idare birlikieri ile faaliyetlcrini kuruluş kanunlarına göre yürüten kalkınma ajanslarının ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının bütçeleri dışında ve temel mali mevzuat hükümleri ile kuruluş kanunlarına tabi olmadan harcanması amacını taşıdığı, hiçbir çerçeve çizilmeksizin,esas belirlenmeksizin ve sınırlamaya tabi olmaksızın özel hesaba aktarıłmak suretiyle yapılacak harcamalara ilişkin usul ve esasłarı belirleme yetkisinin Kalkınma Bakanına birakılmasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu, 641 sayılı KHK'da Kalkınma Bakanına böyle bir yetkinin tanınmadığı, yapılan düzenlemeyle bir çeşit örtülü ödeneğin oluşturulduğu belirtilerek kuralların Anayasanın 2., 7., 124. ve 161. maddelerine aykirıolduğu ilerisürülmüştür.

2. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
77. 6216 sayilı Kanun'un 43. maddesi uyarınca kurallar. ilgileri nedeniyle Anayasanın 87. maddesi yönünden de incelenmiştir.

78. 2018 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu eki E-Cetvelinin dava konusu kuralların da yer aldığı (17) numaralı açıklamasında, Bakanłık bütçesinin 32.01.34.00.01.3.2.05-1-07.1 tertibinde yer alan ödeneğin Cazibe Merkezlerini Destekleme Programı(CMDp) kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına, kalkınma ajanslarına, kamu yararına çalışan demek ve vakıtlara. üniversitetere, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, il özel idarelerine. belediyelere ve mahallî idare birliklerine CMDP için anılan her bir kurum ve 

kuruluş tarafından açılacak özel hesap aracılığıyla kullandırılacağı; bu ödenekten verilecek hibe ve desteklerin türleri, sınırlan. şartlari. kapsami. kullanımi, harcanmasi ve denetimine ilişkin usul ve esasların da Kalkınma Bakant tarafindan belirlenmesi öngörülmüştür. Dava konusu kurallar, anılan açiklamanın birinci cümlesinde yer alan “..farafindon açıłacak özel hesap..." ibaresi ile ikinci cümlesidir.

79. Dava konusu kurallar: doğrudan mali nitelikteki hükümler olmayıp kanun konusu olabilecek bir kuralı kapsamamakta ve sadece Bakanlık bütçesinin bir tertibinde yer alan ödeneğin kullanımı ile iİgili, uygulamayı kolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikteki hükümleri ihtiva etrektedir.

80. 2018 Yilı Merkezi Yönetim Bütçe kanunu ile CMDP kapsamında kullanılmasi öngörülen ödenekler, Bakanlık bütçesinde ver almaktadır, Söz konusu ödeneğin cerçevesi çizilmiş, ödeneği kullanacak kamu kurum ve kuruluşłarı belirlenmiş. ödenek[erin harcanmasıve muhasebeleştirilmesi sürecinde yer alacak kurumlar ortaya konulmuştur. Dolayısıyla bu ödeneklerden yapilacak hibe ve desteklerin türleri, sınırlari, şartları. kapsamı, kullanımıharcanması ve denctimine ilişkin usul vc csaslarn belirlenmesi konusunda Kalkinma Bakanının yetkili kılınması Meclise ait olan bütçe hakkını ihlal etmemektedir.
81. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasanın 87. ve 161. maddelerine aykırıdeğildir. İptal taleplerinin reddi gerekir.

Kuralların Anayasa'nın 2. ve 7. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürüłmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasanın 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasanın 2. ve 7. maddeleri yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kurallann Anayasa'nn 124. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.
F.Kanun'ưn Eki “BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA İLİŞKİN ESASLAR" Başhkh E-Cetveli'nin (18) Numarah Sırasındaki Açıklamanın İkinci Cümlesinde Yer Alan “.….adına açılacak özel bir hesaba.."ve “…Kalkınma Bakanı tarafindan belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde...“ İbarelerinin Íncelenmesi 

1. İptal Talebinin Gerekçesi 
82. Dava difekçesinde özetle; 641 sayılı KHK'da Bakanlığa devlet destek ve yardimları ile teşviklerin uygulanması ve yürütülmesinc ilişkin herhangì bir görevin verilmediği, bundan dolayı Bakanlığın bütçesine devlet desteği, yardımı ve teşviki amacıyla ödenek konulabilmesinin mümkün olmadıği. 5018sayılı Kanun'un 13. maddesinin (m)bendinde kamu idarelerinin tümgelir ve giderlerinin bütçelerinde gösterilmesi esasının öngörülmesi suretiyle özel hesap uygulamasına son verildiği, Sosyal Destek Programı(SODES) için ayrılan ödeneklerin valilikler ve kalkınıma ajansları adına açılacak õzel hesaplara aktarilmasının bu hesaptan yapılacak hatcamaların valilikler bakımından temel mali mevzuat hükümlerine tabi olmadan harcanmaşı, kalkınma ajanslan açisından da 25/f/2006tarihli ve 5449 sayılı Kalkınma Ajansfarının Kuruluşu. Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun (703 sayılı KHK ile "Kalkınma Ajansłarımın Hizmetlerine İişkin Kanun" şeklinde 

değiştirilmiştir.) dışında harcanması sonucunu doğurduğu, bu durumun bütçe disiplininden uzaklaşılmasına, harcamalarda keyfîliğe sebebiyet vereceği, hiçbir çerçeve çizilmeksizin, esas belirlenmeksizin ve hiçbir sınırlamaya tabi olmaksızın Bakanlık bütçesinin 32.01.33.0001.6.0.00-1-07.1 tertibine konulan ödeneğin özel hesaba aktarılmak suretiyle kullanilmasına ilişkin usul ve esaslan belirleme yetkisinin Kalkınma Bakanına tarunmasının yasama yetkisinin devrí sonucunu doğurduğu. 641 sayılı KHK'da Kalkınma Bakanına böyle bir görevin verilmediği, yaplan düzenlemeyle bir çeşit örtülü ödeneğin oluşturulduğu.harcamalar üzerindeki denetim konusunda belirsizliklerin olduğu belirtilerek kuralların Anayasa'nın 2., 7.. 124, ve 161. maddclerine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.
2. Anayasa'ya Aykırıltk Sorunu 
83. 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca kurallar, ilgileri nedeniyle Anayasanın 87. ve 160. maddeleri yönünden de incelenmiştir.

84. Kanun'un eki E-Cetveli'nin (18) numaralı sırasındaki açıklamanın birinci cümlesinde, Bakanlık bütçesinin 32.01.33.00-01.6.0.00-1-07.1 tertibinde yer alan ödeneğin SODES kapsamında öncelikle Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ve Doğu Anadolu Projesi (DAP) kapsamındaki iller olmak üzere Bakanlık tarafindan oluşturulacak usul ve esaslar çerçevesinde belirlenecek illerde istihdamın artırılması, sosyal içermenin, spor, kültür ve sanatın geliştirilmesi, SODES'in yürütülmesine yönelik kurumsal kapasitenin geliştirilmesi ile SODES'in degerlendiritmesi, izlenmesi ve tanitumına yönetik faaliyetler için kullandırılacağı belirtilmiş; ikinei cümlesinde de bu kapsamda ilgili valilikler veya kalkınma ajansları tarafindan belirli bir program çerçevesinde Bakanlığa teklif edilen ve Bakanlık tarafindan uygun bulunan proje bedellerinin münbasıran proje ile ilgili harcamalarda kullanılmak üzere söz konusu ödenekten ilgili valilik veya kalkınma ajansı adına açılacak özełbir hesaba aktarılacağı ve proje amaçlarma uygun olarak kamu kurum ve kuruluşlari, il özel idareleri, belediyeler, mahalli idare birlikleri, meslek odalari, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşłarına Kalkınma Bakan tarafiından belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde ilgili valilik veya kalkınma ajansı tarafından kullandırılacağı hüküm altına alınmıştır. Dava konusu kurallar, anılan açıklamanın ikinci cümlesinde yer alan “..adına açtlacak özel bir hesaba…."ve ".…Kalkmnma Bakanı tarafindan belirlenecek usuł ve esaslar çerçevesinde..“ ibareletidir.
85. Dava konusu kurallar; doğrudan mali nitelikteki hükümler olmayıp kanun konusu olabilecek bir kuralı kapsamamakta ve sadece Bakanlık bütçesinin bir tertibinde yer alan ödeneğin kullanımı ile ilgili, uygulamayı kolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikteki hükümleri ihtiva etmektedir.

86, 2018 Yilt Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile SODES kapsamında kullanılmasi öngörülen ödenek, Bakanlık bütçesinde yer almaktadır. Söz konusu ödeneğin çerçevesi çizilmiş. ödeneği kullanacak kamu kurum ve kuruluşları belirlenmiş. harcanma sürecinde yer alacak kurumlar ortaya konulmuştur. Dolayısıyla bu ödeneğin kullanıłmasıņa yönelik usul ve esaslann belirlenmesi konusunda Kalkınma Bakaniņın yetkili kılınması bütçe hakkını ihlal etmemektedir.

87. Öte yandan 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun eki E-Cetvelinin (16) numaralı sırasındaki açıklamada, özel hesaba aktarılmak suretiyle kullanılan ödeneklerin Sayıştay denetimine tabi olmayacağına yönelik herhangi bir düzenleme yer almamaktadır.

Dolayısıyla bütçe ödeneklerinin özet hesaba aktarıidıktan sonra bu hesaptan yapılan harcamalar da Sayıştay denetimine tabidir. Özel hesaba aktarılan Ödeneklerden yapılan harcamalara ilişkin usul ve esasların belirlenmesi konusunda Kalkınma Bakanına yetki tanımması, harcamaların Sayıştay denetiminden çıkarıldığı anlamıa gelmemektedir.
88. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasanın 87.. 160. ve 161. maddelerine aykırıdeğildir. İptal taleplerinin reddi gerekir.

Kuralların Anayasanin 2. ve 7. maddelerine de aykırı ołduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasanın 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan degerlendirmeler kapsamunda ele alınmış olması nedeniyle Anayasa'nın 2. ve 7. maddeleri yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kurałların Anayasanın 124. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.
G. Kanun'un Eki "BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA İLİŞKİN ESASLAR” Başlhkh E-Cetveli'nin (21) Numarahı Sırasındaki Açıklamanın İkinci ve Üçüncï Cümlelerinin İncelenmesi 
I. (21) Numaralı Sıradaki Açıklamanın İkinci Cümlesi 
a. İptal Talebinin Gerekçesi 
89. Dava dilekçesinde özetle: Bakanlığın S018 sayılı Kanun'a ekli (I) sayılıCetvelde merkezì yönetim kapsamındaki idareler arasında sayıldığı. bu itibarla Bakanlığa tahsis edilen kaynakların mali yönetim ve kontrolünün 5018 sayıh Kanun'a; mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin 4734 sayılı Kanuna tabi olduğu, yaptlacak harcamaların anılan Kanunlardan bütçe kanunuyla müstesna tutułmasının mümkün olmadığı belirtilerek kuralın Anayasanın 87., 88., 89, ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
b. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
90. 2018 ythı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki E-Cetvelinin (21) numaralt sırasındaki açıklamanın birinci cümlesinde İSEDAK sekretaryası görevini ifa edenBakanłık tarafindan hazırlatiılacak bilimsel araştırma ve geliştirme raporlari, analitikçaliışmalar ve benzeri dokümanlar, anket ve benzeri araştırma faaliyetleri ile düzenlenecek eğitim programları, çalışma ziyaretleri ve benzeri faaliyetler için gerçek ve tüze! kişilere yapılacak ödemelerin Bakanlik bütçesinin 32.01.35.00-01.2.1,00-1-07.1 ve 32.01.35.00-01,2,1.00-107.2 tertiplerinde yer alan ödenekten karşılanacağı öngörülmüş ve dava konusu kural oluşturan ikinci cümlede bu tertiplerden yapılan ħarcamaların 4734 ve 5018 sayılı Kanunlara tabi olmayacağı hüküm altına alınmıştır.

91. Kuralda yer alan düzenlemenin: kamu hizmetlerinin aksatilmadan yürütülebilmesi için yapılması gereken harcamaların hızłı bir şekilde gerçekleştiriłmesine imkân sağlayan, bütçenin uygulanması ile ilgili, bütçenin uygulanmasını kolayłaştırıcıtamamlayıcı ya da açıklayıcı nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.


92. Kural ile özel hesaba aktarılan tutarlardan yapılacak ve konulan belirlenmişharcamalar için getirilmiş olan istisnaların içeriğinin bütçeyle ołan yakın ilişkisi nedeniyle bütçe kanunu yoluyla düzenlenmesinin, bütçenin öngörülebilirliğinin artırılmasına katkısağladığı değerlendirilmiştir.

93. Açıklanan nedenlerle kural. Anayasanın 161. maddesine aykın değildir. İptal talebinin reddigerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM. Celal Mümtaz AKINCI, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAK YEMEZ ve Basri BAĞCl bu görüşe katılmamışlardır.
Kuralın Anayasa'nın 87., 88, ve 89. maddeleriyle ilgisi görüłmemiştir.
2. (21) Numaralı Sıradaki Açıklamanın Üçüneü Cümlesi 
a. İptał Talebinin Gerekçesi 
94. Dava dilekçesinde özetle; hiçbir çerçeve çizilmeksizin, esas belirlenmeksizin ve siırlamaya tabi olmaksızın Bakanłık bütçesinin 32.01.35.00-0l.2.1.00-1-07.1 ve 32.01.35.00-01.2,1.00-1-07.2 tertiplerinde yer alan ödenekten yapilacak harcamaların usul ve esaslarını belirleme yetkisinin Kalkınma Bakanına bırakılmasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu. 64I sayılı KłKda Kałkınma Bakanına böyle bir görevin verilmediği belirtilerek kuralın Anayasanın 7., 87., 124. ve 161. maddelerine aykın olduğu ileri sürülmüştür,
b. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
95. Kanunun eki E-Cetvelinin (21) numarałt açıklamasında, İSEDAK sekretarya hizmetlerini ita eden Bakanlık tarafindan hazırlatılacak bilimsel araştırma ve geliştirme raporłari, analitik çalışmalar ve benzeri dokümanlar, anket ve benzeri araştırma faaliyetleri ile düzenlenecek eğitim programları. çahışma ziyaretleri ve benzeri faaliyetler için gerçek ve tüzel kişilere yapılacak ödemelerin Bakanlık bütçesinin hangi ödeneklerinden karşılanacağıbelirtilmiştir. Dava konusu kuralla da bu ödeneklerden yapılacak harcamalara ilişkin usul ve esaslanın Kalkınma Bakanı tarafından belirlenmesi öngörülmüştür.
96. Dava konusu kural, doğrudan mali nitelikte bir hüküm olmayıp kanun konusu olabilecek bir kuralı kapsamamakta ve sadece Bakanlık bütçesinin bir tertibinde yer alan ðdeneğin kullanımı ile ilgili, uygułamayı kolaylaştırıeı ve açıklayıeı nitelikteki hükümłeri ihtiva etmektedir.

97. 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe kanunu ile iSEDAK sekretarya hizmetleri kapsamında kullanılması öngörülen ödenekler.Bakanlık bütçesinde yer almaktadır. Söz konusu ödeneğin çerçevesi çizilmiş, bu ödeneklerin hangi faaliyetlerde kullanılacağına ilişkin sınırlar belirlenmiştir. Dolayısıyla bu ödeneklerden yapılacak harcamalara ilişkin usul ve esasların belirlenmesi konusunda Kalkınma Bakanının yetkili kılınması Meclise ait olan bütçe hakkini ihlal etmemektedir.


98. Açıklanan nedenlerle kura! Anayasa'nın 87. ve 16l. maddelerine aykitı değildir.İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralın Anayasa'nın 7. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasanın 87, ve 161. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasa nın 7. maddesi yönünden ayrica bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasann 124. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.
G. Kanun'un Eki "BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA İLİŞKÍN ESASLAR" Başlıklı E-Cetveli'nin (22) Numaralı Sırasındaki Açıklamanın Birinci Cümlesinde Yer Alan “... Yüksek Planlama Kurulunun uygun göreceği kuruluşłara…." İbaresi ile İkinci Cümlesinin İncelenmesi 
I. İptal Talebinin Gerekçesi 
99. Dava dilekçesinde özetle; Yüksek Planlama Kurulunun (Kurul) görevlerini düzenleyen 641sayılı KHKnin 22. maddesinde, Kurula Bakanlık bütçesinde bulunan bir tertipteki ödeneği aktarma yetkisinin tanınmadığı ve uygun göreceği kuruluşlara aktarma yapılması için karar verme yetkisinin bulunmadığı, dava konusu kurallara konu ödeneğin.kamu mali yönetimi ve kontrol sisteminin dışına çıkarıldığı, hiçbir çerçeve çizilmeksizin, esas belirlenmeksizin ve sınırlamaya tabi olmaksızın, Bakanlık bütçesinin 32,01,34,00-01,3.2.04.1-07.l tertibine konulan ödeneğin, aktarımı, kullanımı, saklanmasi, izlenmesi, denetlenmesi ve gerektiğinde bakiyenin geri dönüşüne ilişkin usul ve esaslan belirleme yetkisinin Kurula birakılmasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu belirtilerek kurallann Anayasa'nın 7.. 87., 88., 89., 124. ve 161. maddelerine aykı olduğu ileri_sürülmüştür.
2. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
100. 6216 sayılı Kanunun 43. maddesi uyarınca kurallar, ilgileri nedeniyle Anayasanin 160. maddesi yönünden de ineelenmiştir.

101. Kanunun eki E-Cetveli'nin (22) numaralı sırasındaki açıklamanın birinci cümlesinde. Bakanlık bütçesinin 32.01.34.00-01.3.2.04-1-07.1tertibinde yer alan ödenekten bölgesel girişim sermayesi uygulamalanı için belirlenen miktarın Kurulun uygun göreceği kuruluşlara aktarılacağı belirtilmiş: ikinci cümlesinde de söz konusu ödeneğin tahsisi,aktarımı, kullanımi, saklanması, izlenmesi, denetlenmesi ve gerektiğinde bakiyenin geri dönüşüne dair usul ve esasların Kurul tarafindan tespit edileceği hüküm altına alınmıştır.Dava konusu kurallar, anilan açıklamann birinci cümlesinde yer alan "... Yüksek Planlama Kurulunun uygun göreceği kuruluşłara...“ ibaresi ile ikinci cümlesidir.
102. Bölgesel girişim sermayesi modeli, bölge planlarında belirlenen öncelikler doğrultusunda büyüme potansiyeli taşıyan ancak finansman sıkıntısı çeken girişim ve şirketlere süreli ortaklık yoluyla finansman ve danışmanlık desteği sağlamayı ve firma belirli bir seviyeye ulaştıktan sonra ortaklıktan çıkmayı öngömektedir. Böylece bölgelerin gelişmesine ve rekabet güçlerinin yükseltilmesine katkı sağlanması amaçlanmaktadır.Bölgesel düzeyde yenilikçi fīnansal destek mekanizmalarının oluşturulması, bu kapsamda 

bölgesel girişim sermayesi ve kredi garanti fonu uygulamalarının başlatılması Onuncu Kalkınma Planinda da yer almıştır. Dava konusu kurallarda, Bakanlık bütçesinin 32,01.34.00-01.3.2.04-1-07.1 tertibinde yer alan Ödenekten bölgesel girişim sermayesi uygulamalanı için belirlenen miktarın Kurulun uygun göreceği kuruluşlara aktarılmasi öngörülmektedir.

103, Kurul; ekonomik, sosyal ve kültürel hedefler ile politikaların belirlenmesine esas teşkil edecek hususların görüşüldüğü bir kuruldur. 641 sayılı KĦKnın 22. maddesinin 703 sayılı KĦK ile değiştirilmeden önecki (3) numaralı fikrasında; iktisadi. sosyal ve kültürel kalkınmayı planlamada ve politika hedeflerinin tayininde Bakanlar Kuruluna yardımeı olmak ve hazırlanacak kalkınma planları ile yıllık programları Bakanlar Kuruluna sunulmadan önce belirlenen amaçlara uygunluk ve yeterlik bakımından incelemek, ülkenin yurt içi ve yurt dışıekonomik hayatıyla ilgili konularda yüksek düzeyde kararlar almak, yatırım ve ihracatın teşvikine ilişkin esasları tespit etmek, Kurulun görevleri arasında sayılmıştır.
104. 2018 Yilı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile bölgesel girişim sermayesi uygulamaları kapsamunda kullanılması öngörülen ödenek, Bakanlık bütçesinde yer almaktadır. Açıklamada ödeneğin hangi taaliyet kapsamında kullanılacağına ilişkin çerçeve belirlenmiş, sınırlar çizilmiştir. Dolayısıyla ilgili bütçe tertibinden bölgesel girişim sermayesi uygulamaları için ödeneğin tahsisi, aktarımı. kullanımı, saklanması, izlenmesi, denetlenmesi ve gerektiğinde bakiyenin geri dönüşüne dair usul ve esaslanın belirlenmesi konusunda.ülkenin ekonomik hayatıyla ilgili konularda yüksek düzeyde kararlar almakla görevli olan Kurulun yetkili kılınması Meclise ait olan bütçe hakkını ihlal etmemektedir.
105, Öte yandan 2018 Yılt Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki E-Cetvelinin (22) numaralı sırasındaki açıklamada bölgesel girişim sermayesi uygulamaları kapsamında kullanılan ödeneğin Sayıştay denetimine tabi olmayacağına yönelik herhangi bir düzenleme yer almamaktadır. Dolayısıyla bu ödeneğin tahsisi, aktarımı, kullanımı, saklanması.izlenmesi, denetlenmesi ve gerektiğinde bakiyenin geri dönüşüne dair usul ve esasların belirlenmesi konusunda Kurula yetki tanınması. harcamaların Sayıştay denetiminden çıkarıldığı anlamına gelmemektedir.

106. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasa'nin 87., 160. ve 161. maddelerine aykırıdeğildir. İptal taleplerinin reddi gerekir.

Kuralların Anayasa'nın 7. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususlariın Anayasanın 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olmast nedeniyle Anayasa'nın 7. maddesi yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralların Anayasa'nın 88.. 89. ve 124. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
H. Kanun'un Eki "BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA İLİŞKİN ESASLAR” Başlıklı E-Cetveli'nin (25) Numaralı Sırasındaki Açıklamanın Birinei Cümlesinde Yer Alan“…açılacak özel hesaba aktarılarak.."İbaresi ile İkinci ve Üçüncü Cümlelerinin İncelenmesi 

1. (25) Numaralı Sıradaki Açıklamanın Birinci Cümlesinde Yer Alan “….açılacak özel hesaba aktarıłarak.…" İbaresi ile Üçüncü Cümlesi 
a. Íptal Talebinin Gerekçesi 
107. Dava dilekçesinde özetle: özel hesap uygulamasının mevcut bütçeleme, kamu mali yönetim ve denetim sisteminin dışına çıkılmasına ve yeni bir harcama hukukunun oluşturulmasına sebebiyet verdiği. hiçbir çerçeve çizilmeksizin, esas belirlenmeksizin ve hiçbir sınırlamaya tabi olmaksızın Bakanlık bütçesinin 32.01.35.00-01.3.2.00-1-07.1 tertibine konulan ödeneğin özel hesaba aktarılmak suretiyle harcanması, muhasebeleştiriłmesi.denetlenmesi ve aliımlara ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisinin Bakanhığa tanınmasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu, 641 sayılı KHKda Bakanlığa böyle bir görevin de veritmediği, yapılan düzenlemeyle bir çeşit örtülü ödeneğin oluşturulduğu belirtilerek kuralların Anayasa'nın 7.. 87., 88., 89., 124. ve 161. maddelerine aykın olduğu iteri sürülmüştür.

b. Atayasa'ya Aykırılık Sorutu 
108. Kanun'un eki E-Cetveli'nin (26) numaralıi açıklamasının birinci cümlesinde,Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkaninın daimi başkanlığın üstlendiği iSEDAK çerçevesinde yapılan çok taratlı uluslararası toplantıların giderlerinin karşılanması için Bakanlık bütçesinin 32.01.35,00-01.3.2.00-1-07.1tertibinde yer alan ödeneğin Bakanlık bütçesine gider kaydedilmek suretiyle açılacak özel hesaba aktarilarak kullanilacaği belirtilmiş;üçüncü cümlesinde de söz konusu ödenekte yer alan tutarların harcanması.muhasebeleştirilmesi, denetlenmesi ve alımlara ilişkin usul ve esasların Bakanlıkça belirleneceği hüküm altına alırmıştır. Dava konusu kurallar, anılan açıklamanın birinci cümlesinde yer alan “.…açıłacak özel hesaba aktarılarak.…. " ibaresi ile üçüncü cümlesidir.
109. Dava konusu kurallar, doğrudan mali nitelikte bir hüküm olmayıp kanun konusu olabilecek bir kurah kapsamamakta ve sadece Bakanlık bütçesinin bir tertibinde yer alan ödeneğin kulłanımı ile iłgili,uygulamayı kolaylaştıncı ve açıklayıcı nitelikteki hükümleri ihtiva etmektedir.

110. 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe kanunu ile İSEDAK çerçevesinde yapılan çok tarafhı uluslararası toplantıların giderłerinin karşılanması kapsamında öngörülen ödenek.Bakanhk bütçesinde yer almaktadır. Söz konusu ödeneğin çerçevesi çizilmiş, bu ödeneğin hangi faaliyette kullanılacağına ilişkin sınırlar belirlenmiştir. Dolayısıyla bu ödenekte yer alan tutarların harcanması, muhasebeleştiriłmesi, denetłenmesi ve alımlara ilişkin usul ve esasların Bakanlikça belirlenecek olması Meclise ait olan bütçe hakkını ihlal etmemektedir.
t11. Açiklanan nedenlerle kurallar Anayasanın 87. ve 161. maddclerinc aykırıdeğildir. Iptal taleplerinin reddi gerekir.

Kuralların Anayasanın 7. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasanın 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasanın 7. maddesi yönünden ayrica bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.


Kuralların Anayasanın 88., 89, ve 124. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.
2. (25) Numarah Sıradaki Açıklamanın Îkinci Cümlesi 
a. Iptal Talebinin Gerekçesi 
112, Dava dilekçesinde özetle, Bakanlığın 5018 sayılı Kanun'a ekli (l) sayılıCetvelde merkezî yönetim kapsamındaki idareler arasında sayıldıği, dolayısıyla Bakanlığa tahsis edilen kaynakların mali yönetim ve kontrolünün 50i8 sayılı Kanuna. mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin 4734 sayılı Kanuna tabi olduğu; dava konusu kuralla özel hesaptan yapılacak harcamaların 4734 ve 5018 sayılı Kanunlardan müstesna tutulmasının Anayasanın bütçeyle ilgili kurallarıyla bağdaşmadığı belirtilerek kuralın Anayasa'nın 87.,88., 89. ve t61, maddelerine aykın olduğu ilerì sürülmüştür.

b. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
t 13. İSEDAK çerçevesinde yaptlan çok taraflı uluslararası toplantıların giderlerinin karşılanması için Bakanltk bütçesinin 32.01.35.00-01.3.2.00-1-07.1 tertibinde yer alan ödeneğin özel hesaba aktarılması sonrasında dava konusu kuralla bu hesaptan yapılan harcamaların 4734 ve 5018 sayılı Kanunlara tabi olmayacağı hüküm altına alınmıştır.
114. Kuralda yer alan düzenleme, iSEDAK çerçevesinde yapılan çok taraflıuluşlararası toplantı giderleri için yapılacak harçamaların anılan Kanunlardan müstesna tutulmasıı düzenlemektedir. Söz konusu harcamaların konusunu oluşturan çok taraflıuluslararası toplantılarn daha önceden öngörülmesi mümkün olmayan hizmetlerin sunulmasını da gerektirebileceği açıktır. Dolayısıyla antlan düzenlemenin; kamu hizmetlerinin aksatılmadan yürütülebilmesi için yapılmasıgereken harcamaların hızlı bir şekildegerçekleştirilmesine imkân sağlayan, bütçenin uygulanması ile ilgili, bütçenin uygulanmasını kolaylaştırıcı, tamamiayıcı ya da açıklayıeı nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.
115. Kural ile özel hesaba aktarılan tutarlardan yapılacak ve konusu belírlenmişharcamalar için getirilmiş olan istisnaların içeriğinin bütçeyle olan yakın ilişkisi nedeniyle bütçekanunu yoluyla düzenlenmesinin, bütçenin öngörülebilirliğinin artırılmasına katkısağladığı değerlendirilmiştir.

1 16. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasanın mülga 161. maddesine aykırı değildir.
Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM. Celal Mümtaz AKINCI. M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ve Basri BAĞCI bu görüşe katılmamışlardır.
Kuralın Anayasanın 87., 88. ve 89, maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

Kanun'un Eki “BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA İLİŞKİN ESASLAR" Başlıkh E-Cetveli’nin (S1) Numarah Sırasındaki Açıklamanın Birinei Cümlesinde Yer Alan “.….adına açıłmış olan özel hesaplara.…"İbaresinin Incelenmesi 

1. iptal Talebinin Gerekçesi 
117. Dava dilekçesinde özetle; ilkðğretim öğrencilerine ücretsiz olarak dağītılacak ders kitaplanı. taşımalı ilköğretim ve ortaöğretim kapsamındaki öğrencilere verilecek öğle yemeği ve özel eğitime ihtiyaç duyan öğrencilerin okullara ve kurumlara erişiminin sağlanması için ücretsiz taşınması kapsamında yapılacak giderlerin merkezi yönetim bütçesinden kaynak aktarılmak suretiyle yapılması gerektiği. Millî Eğitim Bakanlığının (Bakanlık) 5018 sayıh Kanun'a ekli (1) sayılı Cetvel'de yer alan merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinden olduğu, bu nedenle Bakanlığa tahsis edilen kaynakların 5018 sayılı Kanuna tabi olduğu, 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede (703 sayılı KHK ile “ÖzełBarınma Hizmeti Veren Kurumtar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kamun Hükmünde Kararname " şeklinde değiştirilmiştir.) Bakanhığın ödeneklerini özel hesaba aktarma yaparak harcayabileceğine yönelik herhangi bir düzenlemenin bulunmadıği, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Fonundan Bakanlık adına açılmış özel hesaplara aktarılan parasal kaynakların mevcut mali yönetim ve denetim sisteminin dışına çıkarıldığı, hiçbir çerçeve çizilmeksizin,esas belirlenmeksizin Millî Eğitim ve Maliye Bakanlıklarına fon kaynaklarını kullanma yetkisi tanınmasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu belirtilerek kuralın Anayasanın 7.. 87.. 88.. 89, ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
2. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
118. Kanun'un eki E-Cetvelinin (51) numaralı sırasındaki açıklamann birinci cümlesinde;Bakanlıktarafindan ilköğretimöğrencilerineüeretsiz olarakdağıtılacak ders kitapları için 350.000.000 Türk lirası, taşımalı ilköğretim ve ortaöğretim kapsamındaki öğrencilerin öğle yemeği için de 805.000.000 Türk lirası ve Özel Eğitime İhtiyaç Duyan Öğrencilerin Okullara ve Kurumlara Erişiminin Sağlanması İçin Ücretsiz Taşınması Projesi kapsamında 368.750.000 Türk lirası olmak üzere toplam 1.523.750.000 Türk lirasına kadar yapılacak harcamalar karşılığı tutarın Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonuna (SYDTF) 9/4/2003 tarihli ve 4842sayılt Bazi Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 29/5'1986 tarihli ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu uyarınca aktarılacak tutardan keserek Bakanlık adına açılmış olan özel hesaplara aktarmaya Maliye Bakanını yetkili olduğu hüküm altına alımıştır. Dava konusu kural.anılan cümlede yer alan “…adına açıłmış ołan özel hesapłaru...“ ibaresidir.
119. SYDTF, 3294 sayılı Kanunda öngörülen hizmetlerin gerçekleştirilmesi için T.C. Merkez Bankası nezdinde kuruimuş bir fondur. 3294sayılı Kanun'un 1. maddesinde anılan Kanun'un. fakru zaruret içinde ve muhtaç durumda bulunan vatandaşlar ile gerektiğinde her ne suretle olursa olsun Türkiye'ye kabul edilmiş veya gelmiş olan kişilere yardtm etmek, sosyal adaleti pekiştiriei tedbìrler alarak gelir dağılımının adilane bir şekilde tevzi edilmesini sağlamak, sosyal yardımlaşna ve dayanışmayı teşvik etmek amacıyla ihdas edildiği ifade edilmiştir.


120. 3294 sayılı Kanun'un 4. maddesine göre SYDTFnin gelirleri; Kanun ve karamamelerle kurułu bulunan ve kurulacak olan fonlardan Cumhurbaşkanı kararıyla %10a kadar aktarılacak miktardan, bütçeye konulacak ödeneklerden, trafik para cezası hasslatının yarısından, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu reklam gelirleri hasılatından aktarılacak %15lik miktardan, her nevi bağış ve yardımlardan ve diğer gelirlerden oluşmaktadır. Ayrıca 4842sayılı Kanun'un 38. maddesiyle gelir ve kurumlar vergisi tahsilat toplamı üzerinden %2.8oranında payın SYDTF'ye verilmesi öngörülmüştür.

121. SYDTF, yukarıda sayılan kalemlerden elde ettiği gelirlerle 3294 sayılıKanun'un kendisine verdiği görevleri yerinegetirmektedir. SYDTFnin çalışma usul ve esasları ile toplanacak kaynakların Sosyal Yardımtaşma ve Dayanışma Vakıflarına dağıtım esasları yönetnelikle düzenlenmektedir.

122. 2018 Yıh Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun Eki "BAZl (ÖDENEKLER/M KULLANIMINA VE HARCAMALARA ILİŞKÍN ESASLAR" başlikl E-Cetveli, bÜtÇe kanunlarına her yıl eklenen cetvellerden biri olup isminden de anlaşılacağı üzere iłgili olduğu mali yıl bütçesinde yer alan bazı ödeneklerin nasıl ve ne şekilde kullantlacağı ile bazıharcamaların kamu bütçesinden yapılmasında izlenecek usulleri göstermektedir.
123. Dava konusu kuralda; merkezi yönetim kapsamında bułunan Bakanlıkça yerine getirilecek bazı faaliyetlere ilişkin harcamaların 2018yılı Merkezi Yönetim Bütçesinde Bakanlığa ayrılan bütçe tertipleriyle herhangi bir ilişki kurulmaksızın doğrudan SYDTF‘den,Bakanłık adına açılacak özel hesaba aktarılacak kaynaklardan karşılanması öngörülmektedir.
124. Bu husus, bütçe kanununun konu bakımından öngörülen anayasal siırlarıkapsamında bir değerlendirme yapılmasını gerektirir. Bu kapsamda, kuralın mülga 161.maddenin dördüncü fikrasında yer alan “Bütçe kanununa. bütçe ile ilgili hükünler dışında hiçbir hüküm konulamaz. “ hükmüne uygunluğunun denetłenmesi gerekir.
125. Dava konusu kuralın bu hâłiyle bütçeyi açıklayıcı, uygulanmasını kolaylaştırıcınitelikte oldugu söylenemez. Bu itibarla dava konusu kurabn olağan kanunlarla düzenlenmesi gerekirken bütçe kanunu ile düzenlenmesi bütçe kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacağı iłkesiyle bağdaşmamaktadır.

126. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın mülga 161. maddesine aykııdır. İptali gerekir.

Kural, Anayasanın mülga 161. maddesine aykırı görülerek iptal edildiğinden ayrıca Anayasanın 7., 87.. 88. ve 89. maddeleri yönünden incelenmemiştir.
j,Kanun'un Eki “BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA İLİŞKİN ESASLAR" Başlıkh E-Cetveli'nin (55) Numarah Strasındaki AçıkJamanın İkinci Cümlesinin İncelenmesi 
1. İptal Talebinin Gerekçesi 
127. Dava dilekçesinde özetle: Sağhık Bakanlığ (Bakanłık) bütçesinin 15.01.50.0007.4.0.00-1-06.1 tertibinden bis:klet alīmı, dağıtımı ve kullandırıłmaşına ilişkin hiçbir ölçüt 

getirilmeksizin tüm yetkiņin Bakanlığa bırakılmaşının kamu yararıyla bağdaşmadığı, kanuņkoyucunun temel ilkeleri koymadan, çerçeveyi çizmeden yürütme organına sınırsız yetki tanımasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu, bisiklet alımi, dağıtımı ve denetimi gibi konularda yasal düzememelerin devre dışı bıtakıldığı belirtilerek kuralın Anayasanın 2..7., 87., 88., 89, ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
2. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
128. Kanunun eki E-Cetveli'nin (55) numaralı srasındaki açıklamanın birinci cümlesinde. Bakanlık bütçesinin 15.01,50,00-07,4.0,00-1-06.1 tertibi ile döner sermaye bütçesinden Toplumda Fiziksel Aktivitenin Arttıņılması Projesi kapsamında bisiklet alımı ve dağıtımının yapılacağı belirtildikten sonra dava konusu ikinci cümlesinde ise bisikletlerin alımi, bedeli karşılığında veya bedeisiz olarak dağıtımı, şartları, kapsamı. kullandırılması ve denetimine ilişkin usul ve esasları belirlemeye Bakanlığın yetkili olduğu ifade edilmiştir.
129.Fiziksel aktivite yetersizliği ve obezite ile mücadele gibi sağlıklı hayata yönelik program ve eylem planlarının geliştirilmesi ve uygulamada etkinliğin artırılması Onuncu Kalkınma Planı hedefleri arasında saytlmıştır. Dava konusu kuralla da Bakanlık bütçesinin 15.01.50.00-07.4.0.00-1-06.1 tertibi ile döner sermaye bütçesinden Toplumda Fiziksel Aktivitenin Arttırılması Projesi kapsamında bisiklet alımı, dağıtımi, şartlari, kapsami,kullandırılması ve denetimine ilişkin usul ve esaslan belirleme konusunda Bakanlık yetkili kilınmiştir.

130. Açıklamada bütçe ödeneklerinin hangi faaliyet kapsamında harcanacağına ilişkin sınırlar açık bir şekilde belirlenmiştir. Dolayısıyla Bakanlığa bisiklet alımı. dağıtımı ve kullandırılmasına ilişkin sınırsız bir yetkinin tanındığı söylenemez. Bu itibarla belirtilen çerçeve içinde bisikletlerin alımı, bedeli karşılığında veya bedelsiz olarak dağıtımı, şartları,kapsamı, kullandırılması ve denetimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi konusunda Bakanlığın yetkili kılınması Meclise ait olan bütçe hakkın ihlal etmemektedir 
131. Diğer yandan dava konusu kuralda bisiklet alımı, dağıtımı ve denetiminin 4734,2886. 5018, 6085 sayılı Kanunlara tabi olmadığına ilişkin ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla Bakanlik bütçesinin 15.01.50.00-07.4.0.00-1-06.1 tertibi ile döner sermaye bütçesinden bisiklet alımı için yapılacak harcamanın anılan Kanunlardan müstesna tutulması söz konusu değildir.

132. Açıklanan nedenlerle kural. Anayasanın 87. ve 161. maddelerine aykıdeğildir. Éptal talebinin reddi gerekir.

Kuralın Anayasanın 2, ve 7. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasanın 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmiş olması nedeniyle Anayasanın 2. ve 7. maddeleri yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa'nın 88. ve 89. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

J. Kanun'un Eki “BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA ILİŞKIN ESASLAR” Başlıkh E-Cetveli'nin (56) Numarah Sırasındaki Açıklamada Yer Atan “…bu amaçla konulan ōdeneklerin harcanmasına..” ve “.…bedeli karşıhığında veya bedelsiz ołarak dağıtımına ilişkin usul ve esasłarı betirlemeye Sağlık Bakanhığt..." İbarelerinin İncelenmesi 

1. Iptal Talebinín Gerekçesi 
133. Dava dilekçesinde özetle: diş fırçası ve diş maeunu alımına. bedeli karşılığında veya bedelsiz olarak dağıtımına ilişkin hiçbir ölçüt getirilmeksizin tüm yetkinin Bakanlığa bırakılmasının kamu yararıyla bağdaşmadığı, kanun koyucunun temel ilkeleri koymadan,çerçeveyi çizmeden yürütme organına sınırsız yetki vermesinin yasama yetkisinin devri sorvcunu doğurduğu. konuya ilişkin yasal düzenlemeleriņ 2018 yılı için devre dışı bırakıldığıbelirtilerek kuralların Anayasanın 2., 7.. 87., 88., 89. ve 161. maddelerine aykı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
134. Kanun'un eki E-Cetvelinin dava konusu kuralların da yer aldiğı (S6) numaralısırasındaki açıklamada, koruyueu ağız ve diş sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesi ve sürdürülmesi kapsamında: diş frçası ve diş macununun alımı için Bakanlık bütçesinin 15.01.50.00-07.4.0.00-1-03.2 tertibi ile dőner sermaye bütçesine, bu amaçla konulan ödeneklerin harcanmasına, diş firçası ve diş macununun bedeli karşılığında veya bedelsiz olarak dağıtımına ilişkiņ usul ve esasları belirlemeye Bakanlığın yetkili olduğu belirtilmiştir.Dava konusu kural, anılan açıklamada yer alan ".…bu amuçła konulan ödeneklerin harcammasına.„…“ ve ".,bedełi karsilığmnda veva bedelsiz ołarak dağitimına iliskin usuł ve esasları befirtemeve Sağlik Bakanliığt…. " ibareleridir.

135. Küçük vaştan itibaren çocuklara diş firçalamanın önemini benimseterek ve sağlıklı dişlere sahip olmanın birçok hastalığı önlediğine vurgu yaparak çocuklarda farkındahk oluşturulması amacıyla yürütülen koruyucu ağız ve diş sağhğı hizmetlerinin geliştirilmesi ve sürdürülmesi faaliyetleri, koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi kapsamında Sağlık Bakanlığı sorumluluğunda yürütülmektedir. Dava konusu kuralla da Bakanhk bütçesinin 15.01.50.00-07.4.0.00-1-03.2 tertibi ile döner sermaye bütçesine bu amaçla konulan ödenekleri harcama, dişfirçası ve dişmacununun bedeli karşılığında veya bedelsiz olarak dağıtımına ilişkin usul ve esasları belirlene konusunda Bakanhk yetkili kılınmıştır.

136. Açıklamada bütçe Ödeneklerinin hangi faaliyet kapsamında harcanacağına ilişkin sınırlar açık bir şekilde belirlenmiştir. Dolayısıyla Bakanlığa koruyucu ağız ve dişsağlğı hizmetlerinin geliştirilmesi ve sürdürülmesi faaliyetleri kapsamında harcamada bulunma ve diş firçası ve diş macununun bedeli karşılığında veya bedelsiz olarak dağıtımına ilişkin sınırsız bir yetkinin tanındığı söylenemez, Bu itibarla belirtilen çerçeve içinde Šdenekierin harcanması, diş firçası ve diş macununun bedeli karşılığında veya bedelsiz olarak dağıitımına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi konusunda sorumluBakanlığın yetkili kılınması Meclise ait olan bütçe hakkını ihlal etmemektedir.


137. Diğer yandan dava konusu kurallarda anılan ödeneklerin harcanmasının. dişfirçası ve diş macununun bedeli karşılığında veya bedelsiz olarak dağıtımının 4734, 2886.5018, 6085 sayılı Kanunlara tabi olmadığına ilişkin ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.DolayısıylaBakanlıtk bütçesinin 15.0].50.00-07.4.0.00-1-03.2tertibi ile döner sermaye bütçesinden bu kapsamda yapılacak harcamaların anılan Kanunlardan müstesna tutulması söz konusu değildir.

138. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa'nın 87. ve 16l. maddelerine aykirıdeğildir. Iptal taleplerinin reddi gerekir.

Kuralların Anayasa'nın 2. ve 7. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa'nın 87, ve 16l. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasanın 2. ve 7. maddeleri yönünden ayriea bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralları Anayasanın 88. ve 89.maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
K.Kanun'un Eki “BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA İLİŞKİN ESASLAR* Başlıklı E-Cetvelinin (61) Numaralı Sırasındaki Açıklamanın İncelenmesi 

1. Anlam ve Kapsam 
139. il özel idareleri ve beiediyelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplami üzerinden ayrılacak paylara ilişkin usul ve esaslar 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı il Özel Ídarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun'da düzenlemektedir, Kanun'un 2. maddesinin (1) numaralı fikrasında, il özel idareleri ve belediyelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden pay verileceği: (2)numaralı fikrasında. genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamının %1,50'sinin büyükşehir dışındaki belediyelere. %4,50'sinin büyükşehirlerdeki ilçe belediyelerine ve %0,5inin il özel idarelerine ayrılacaği; 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (1)sayılı listede yer alan mallardan tahsil edilen özel tüketim vergisi hariç olmak üzere büyükşehir belediye sınırları içinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamının %6sı ile genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden büyükşehirlerdeki ilçe belediyelerine ayrılan payların %30unun büyükşehir belediye payı olarak ayrılacağı. (4)numaralı fikrasında da Cumhurbaşkanının bu maddede belirtilen oranlar iki katına kadar artırmaya veya kanuni haddine kadar indirmeye yetkili olduğu belirtilmiştir.
140. 5779sayılı Kanun un "Denkleştirme Ödeneğt* başlıklı 6. maddesinin (1)numaralı fikrasında, kesinleşmiş en son genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamın binde birinin Maliye Bakanhğı bütçesine nüfusu 10.o00'e kadar olan belediyeler için kullanılmak üzere denkleştirme Ödeneği olarak konulacağı. Maliye Bakanlığının bu Ödeneği mart ve temmuz aylannda iki eşit taksit hálinde dağıtlmak üzere İlbank A.Ş. hesabına aktaracağı.İlbank A.Ş.nin, hesabına aktarılan ödeneğin %65'ini eşit şekilde, %35ini ise nüfus esasına göre dağitacağı ifade edildikten sonra (2) numaralı fikrasında -bu Kanun'da ayrilmasıöngörülen paylar ile birinci fikrada belirtilen ödenek dışında- mahallî idarelere yardım amacıyla bakanlıklar ile bağlı ve ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerine pay, fon veya özel hesap gibi adlarla başka bir ödenek konulamayacağı hüküm altına alınmıştır.

141. Anılan madde 17/1/2019 tarihli ve 7161 sayılı Vergi Kanunları ile Bazi Kanun ve Kanun Hükmünde Karamamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 47. maddesiyle değişikliğe uğramıştır. Söz konusu değişiklikle maddenin başlığı "Denkleştirme Ödeneği ve belediyelere yurdım ödeneği" olarak değiştirilmiş; maddeye (2) numaralı fikra olarak belediyelerin ihtiyaç duyduğu yatırım nitelikli projelerin gerçekleştirilmesi amacıyla Strateji ve Bütçe Başkanlığı bütçesine konulan belediyelere yardım ödeneğini. belediyelerin talebi üzerine kullandırmaya Cumhurbaşkanının yetkili olduğunu düzenleyen fikra eklenmiş;mevcut (2) numaralı fikra ise (3) numaralı fikra olarak teselsül ettirilmiştir.
142. Ancak 5779sayılı Kanunda yapılan anılan değişiklikler 18/1/2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla dava konusu kuralın da yer aldığı 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun vygulandığı dönemde 5779 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 7161 sayılıKanunla değişiklikten önceki hâli vürürlüktedir.

143. Dava konusu kuralda Maliye Bakanlığı bütçesinin 12.01.31.00-01.1.2.76-1-05.2tertibinde yer alan ödeneği belediyelerin ihtiyaç duyduğu yatırım nitelikli zorunlu projelerin gerçekleştirilmesi amacıyla kullanmaya Maliye Bakanının yetkili olduğu belirtilmiştir.
2. Iptal Talebinin Gerekçesi 
144. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kuralla Maliye Bakanina bütçeden istediği kadar kaynağı istediği belediyeye aktarma yetkisinin tanındığı. kuralda yer alan ödeneğin bir çeşit örtülü ödeneğe dönüştüğü. 5779 sayılı Kanun'un 6. maddesinin (2)numaralı fikrasınn 2018 yılt bütçe döneminde uygulanamaz häle geldiği belirtilerek kuralın Anayasa'nın 87., 88. 89. ve 161, maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
3. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
145. Dava konusu kuralda Maliye Bakanhığı bütçesinin 12.01.31.00-01.1.2.76-1-05.2tertibinde yer alan ödeneği belediyelerin ihtiyaç duyduğu yatırımı nitelikli zorunlu projelerin gerçekleştirilmesi amacıyla kullanmaya Maliye Bakanının yetkili olduğu belirtilmiştir 
146. Kuralda yer alan düzenlemenin kamu hizmetlerinin aksatılmadan yürütülebilmesi amacıyla belediyeler tarafindan girişilen yatırım nitelikli zorunlu projelerin gerçekleştírilmesine yardımeı olmaya yönelik. bütçenin uygulanması ile ilgili. bütçenin uygulanmasını kolaylaştırıci, tamamlayıcı ya da açıklayıcı olduğu anlaşılmaktadır.
147. Kural ile belediyelerin ihtiyaç duyduğu yatırım nitelikli zorunlu projelerin gerçekleştirilmesi amacıyla Maliye Bakanı tarafından kullanılaçak ödeneğin bütçe bütünlüğüiçerisinde ve bütçeyle olan yakın ilişkisi nedeniyle bütçe kanunu yoluyla düzenlenmesinin Anayasaya aykırı bir yönünün bulunmadığı değerlendirilmektedir.
148. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasanın 161. maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN. Engin YILDIRIM. Celal Mümtaz AKINCI. M. Emin KUZ, Yuşuf Şevki HAKYEMEZ ve Basri BAGC] bu görüşe katılmamışlardır.

Kuralın Anayasa'nın 87.. 88. ve 89. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
L,I Kanun'un Eki “BAZI ÖDENEKLERIN KULLANIMINA V'E HARCAMALARA ILİŞKIN ESASLAR" Başhkh E-Cetveli'nin (64) Numaralı Sırasındaki Açıkłamanın Birinci Cümlesinde Yer Alan “.…özel hesaba aktarıhr.” İbaresi iłe İkinci ve Üçüncü Cümlelerinin İncelenmesi 

1. (64)Numaralı Sıradaki Açıklamanın Birinci Cümlesinde YerAlan “.…„özef hesaba aktarıhır." İbaresi ile Üçüncü Cümlesi 
a. İptal Talebinin Gerekçesi 
149. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kurallarla bütçe tertibinde yer alan ödeneğin özel hesaba aktarılmak suretiyle bütçe sistemi dışına çıkarıldığı, bu durumun kamusal kavnakların temel mali mevzuat hükümlerine tabi olmadan kevfī bir sekilde harcanmasına sebebiyet verdigi, özel hesaptan yapilacak harcamaların denetimi konusunda belirsizliğin bulunduğu, 10/l0/[984 tarihlive 3056sayılı Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunda Başbakanlığın bu tür ödenekleri özel hesaba aktarma yaparak harcayabileceğine yönelik herhangi bir düzenlemenin bulunmadiği, kanunla temel ilkeleri belirlenmeden yürütme organına düzenleme yetkisi tanınmasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu belirtilerek kuralların Anayasanın 2., 7., 87., 88., 89., 124. ve 161. maddelerine aykın olduğu ileri sürülmüştür.

b. Anayasa'ya Aykırılık Sorunv 
150. 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca kurallar. ilgileri nedeniyle Anayasa'nin 160. maddesi yönünden de incelenmiştir.

151. Kanun'un eki E-Cetvelinin (64) numaralı sırasındaki açıklamanın birinci cümlesinde. Başbakanlık bütçesinde 100. yıl anma etkinlikleri kapsamında çalışmalar yapmak maksadıyla07,00,00.02-01,1.1,00-1-05.2tertibindetefrikcdilenÖdeneklerinBaşbakanlık bütçesine gider kaydedilmek suretiyle özel hesaba aktarıłacağı belirtilmiş; üçüncü cümlesinde de özel hesaba aktarılan tutarların kullanımına ilişkin usul ve esasların Başbakanın onayı ile belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Dava konusu kurallar. anılan açıklamanın birinci cümlesinde yer alan ".… özeł hesaba aktarıłır. " ibaresi ile üçüneü cümlesidir.
152. 3056 sayılı Kanun. 703 sayılı K11Knın 218. maddesiyle yürürlükten kaldırılmışve Başbakanlık teşkilatı kapatılmıştır. Ancak 703 sayılı KHKnın anılan maddesinin 9/7/2018tarihinde yürütlüğe girdiği ve bu suretle 3056 sayılı Kanun'un söz konuşu tarihte yürürlükten kaldırıldığı gözetildiginde dava konusu kuralın yer aldığı 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 1/1/2018 tarihi itibarıyla 3056 sayılı Kanun'un yürürlükte oldugu anlaşılmaktadır.

153. Dava konusu kurallar, doğrudan mali nitelikteki hükümler olmayıp. kanun konusu olabilecek bir kuralı kapsamamakta ve sadece bütçenin uygulanması ile ilgili.uygulamayı kolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikteki hükümleri ihtiva etmektedir. Açıklamada.bütçe ödeneğinin hangi faaliyetler kapsanımda harcanacağına ilişkin sınırlar açık bir şekilde 

belirlenmiştir. Söz konusu ödenekte yer alan tutarların kullanımına ilişkin usuł ve csasların belirlenmesi konusunda Başbakanın yetkili kılınması, ödeneklerin başka bir amaçla kullanılması anlamına gelmeyeceği gibi açıklamada belirtiten sınırlar içerisinde Başbakana düzenleme yetkisi verilmesi Meclise ait olan bütçe hakkinı ihlal etmemektedir.
[54. (64) numaralı sıradaki açıklamada, özel hesaba aktarılmak suretiyle kullanılan ödeneklerin Sayıştay denetimine tabi olmayacağına yönelik herhangi bir düzenleme yer almamaktadır. Dolayısıyla, bütçe ödeneğinin özel hesaba aktarıldıktan sonra bu hesaptan yapılan harcamalar da Sayıştay denetimine tabidir. Yapılan harcamaların denetimi konusunda bir belirsizlik bulunmamaktadır.

155. Açıklanan nedenłerle kurallar Anayasanin 87.. 160. ve 161. maddelerine ayki değildir. İptal taleplerinin reddi gerekir.

Kuralların Anayasanın 2. ve 7. maddelerine de aykın olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa'nın 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamunda ele alinmiş olmasi nedeniyle Anayasa'nin 2. ve 7. maddeleri yönünden ayrıca bir inceleme yapılmaşına gerek görülmemiştir.

Kurallartn Anayasanin 88., 89. ve 124. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
2. (64) Numaralı Sıradaki Açıklamanın İkinci Cümlesi 
a. Iptal Talebinin Gerekçesi 
156. Dava dilekçesindc özetle: 5018 sayılı Kanuna ckli (I) sayılı Cctvelde Başbakanlığın merkezi yönetim kapsamındaki idareler arasında sayıldıği. dolayısıyla Başbakanlıga tahsis edilen kaynakların mali yönetim ve kontrolünün 5018 sayılı Kanuna mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin 4734 sayılı Kanuna tabi olduğu, dava konusu kuralla özel hesaptan yapilacak harcamaların 4734 ve 5018 sayıli Kanunlardan müstesna tutulmasının bütçe uygulamalannın saydam, açık ve hesap verebilir olmasını önlediği, bütçe disiplininin bozulmasına ve harcamalarda keyfliğe scbebiyet verdiği belirtilerek kuralın Anayasanın 2.87., 88., 89. ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

b. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
157. Kanun'un cki E-Cctvcli'nin (64) numaralı sırasındaki açıklamanın birinci cümlesinde Başbakanhık bütçesinde 100. yıl anma etkinlikleri kapsamında çałışmalar yapmak maksadiyla07,00.00.02-01.1.1.00-1-05.2tertibinde tefrikedilen ödeneklerin özel hesaba aktarılacağı belirtildikten sonra dava konusu ikinei cümdede bu hesaptan yapılan harcamaların 4734 ve 5018 sayılı Kanunlardan müstesna olduğu hüküm altına alınmıştır.
158, Kuralda yer alan düzenleme, 100. yıl anma ctkinlikleri kapsamında yapılan çalışmalar ile ilgili gerçekleştirilecek harcamaların anulan Kanunlardan müstesna tutulmaşınıdüzenłemektedir. Söz konusu harcamaların konusunu oluşturan 100. yıl anma etkinlikleri çalışmalarının daha önceden öngörülmesi mümkün olmayan hizmetleri de kapsayabileceği açıktır. Dolayısıyla anılan düzenlemenin: kamu hizmetlerinin aksatılmadan yürütüłebilmesi için yapılması gereken harcamaların hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesine imkân sağlayan,

bütçenin uygulanması ile ilgili, bütçenin uygulanmasıu kolaylaştirici, tamamlayıcı ya da açıkłayıeı nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.

159. Kural ile özel hesaba aktanlan tutarlardan yapılacak ve konusu betirlenmişharcamalar için getirilmiş olan istisnaların içeriğinin bütçeyle olan yakın ilişkisi nedeniyle bütçe kanunu yoluyla düzenlenmesinin, bütçenin öngörülebilirliğinin artırılmasına katkısağladığı değerlendirilmiştir.

160. Açıklanan nedenlerle kural. Anayasanın 161. maddesine aykır değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Celal Mümtaz AKINCI, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ve Basri BAĠCl bu görüşe katılmanışlardır.
Kuralın Anayasanın 2. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasanın 161. maddesi yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele ahnmış olması nedeniyle Anayasa'nın 2. maddesi yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa'nın 87., 88. ve 89. maddeleriyle ilgisi görüłmemiştir.
M. Kanun'un Eki "BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA İLİŞKÍN ESASLAR" Başlıklı E-Cetveli'nin (70) Numarah Sırasındaki Açıklamanın İkinci Paragrafında Yer Alan “.…ilde valifik adına açılacak özel bir ħesaba aktarıhır..." ve “.…Aile ve Sosyał Politikalar Bakanhığı tarafından belirlenecek usuł ve esastar çerçevesinde..." Ibarelerinin Incelenmesi 
1. İptal Talebinin Gerekçesi 
161, Dava dilekçesinde özetle; bütçe tertibinde yer alan ödeneklerin özel hesaba aktarılmak suretiyle bütçe sistemi dışına çıkarıldığı, bu durumun bütçe uygulamalarının saydam, açık ve hesap verebilir olmasımı önlediği, bütçe disiplininin bozulmasına ve harcamalarda keyfiliğe sebebiyet verdiği, vali tarafından kamu kurum ve kuruluşları, ij özel idareleri. belediveler, meslek odaları ve üniversitelere kullandırilacak ödeneklerin 22/2/2005tarihli ve 5302 sayılı il Özel İdaresi Kanunu gereğince ilgisine göre il özel ídaresí veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı hesaplarıta aktarılması ve bu hesaplar aracılığıyla kullandrılması gerektiği, özel hesaptan yapilacak harcamaların denetimi konusunda belirsizliğin bulunduğu. 3/6/201 1 tarihli ve 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'de Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı (Bakantık) bütçesinde yer alan ödeneklerin Yaşlı Destek Projesi kapsamında kullamılmak üzere valilikler adına açıłlacak özel hesaba aktanlabileceğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, kanun koyucunun temel ilkeleri koymadan, çerçeveyi çizmeden özel hesaba aktarılan tutarların kullanımına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisini Bakanhğa bırakmasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu belirtilerek kurałların Anayasa’nın 2., 7.. 87., 88., 89., 124. ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
162. 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca kurallar, ilgileri nedeniyle Anayasanın 160, maddesi yönünden de incelenmiştir.

163. Kanunun eki E-Cetvelinin (70) numaralı açıklamasının birinci paragrafinda,24.01.33.00-10.2.0.00-1-07.1 tertibinde yer alan ödeneğin; Türkiye°de ikamet eden ve hizmete ihtiyaç duyan 65 yaş üstü yaşlıların korunması ve desteklenmesi ile biyo-psiko sosyal bakıma ihtiyacı olanların yaşadıkları mekânlarda gerekli olan bakımlarının yaptlarak yaşamlarının kolaylaştırılmasınt amaçlayan Yaşlı Destek Programı (YADES) için Bakanlık tarafindan belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde büyükşehir belediyelerinin program amaçlarına uygun olarak hazırlayacakları projeler için kullandırılacağı belirtilmiş. ikinci paragrafinda da YADES kapsamında valilikler tarafindan Bakanlığa teklif edilen ve Bakanlık tarafindan uygun bulunan projelerden, valinin yetki ve sorumluluğunda gerçekleştirilmesi uygun görülenlerin bedellerinin münhasıran proje ile ilgili harcamalarda kullanılmak üzere söz konusu ödenekten ilde valilik adına açılacak özel bir hesaba aktarılacağı ve proje amaçlarına uygun olarak vali tarafından büyükşehir belediyelerine Bakanlık tarafından belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde kullandırılacağı hüküm ałtına alınmıştır.
164. Dava konusu kurallar, anılan açıklamanın ikinci paragrafinda yer alan ".¿łde valilik adına açtlacak özel bir hesaba aktarılır …“ ve “…Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığıtarafindan belirlenecek usuł ve esaslar çerçevesinde …“ ibareleridit.
165. 633 sayılı KHKnın adı 703 sayılı KHK'nın 3. maddesiyle “Sosyal Hizmetłler Alanında Bazı Düzenlemełer Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" olarak değiştirilmiş ve Bakanlık 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (1) numaralıCumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Aiłe, Çałtşma ve Sosvał Hizmetłler Bakantığı olarak yeniden teşkilatlanmıştır. Ancak 703sayıhı KHKnın 3.maddesi, 9/7/2018 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, dava konusu kuralın ver aldığı 2018 YılıMerkezi Yönetim Bütçe Kanununun yürürlüğe girdiği tarihte 633sayılı KHKnın 703 sayılıKHK ile değişiklikten önceki hàli yürürlüktedir.

166. 2018 Yıli Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile YADES kapsamında kullanılmast öngörülen ödenekler, Bakanlık bütçesinde yer almaktadır. Söz konusu ödeneğin çerçevesi çizilmiş, kullanacak kuruluşlar belirlenmiş, ödeneklerin harcanması_sürecinde yer alacak kurumlar ortaya konulmuştur. Dolayısıyla bu ödeneklerden yapılacak harcamalara ilişkiņ usul ve esasların belirlenmesi konusunda Bakanlığın yetkili kilınmast Meclise ait olan bütçe hakkını ihlal etmemektedir.

167. Ayrıca Kanun'da özel hesaba aktarılmak suretiyle kullanılan Ödeneklerin Sayıştay denetimine tabi olmayacağına yönelik herhangi bir düzenleme de yer almamaktadır.Dolayısıyla bütçe ödeneklerinin özel hesaba aktarıldıktan sonra bu hesaptan yapılan harcamalar da Sayıştay denetimine tabidir.

168. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasanın 87.. 160. ve 61. maddelerine aykırıdeğildir. Iptal taleplerinin reddi gerekir.


Kuralların Anayasanın 2. ve 7. maddelerine de aykır olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa'nn 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamnda ele alınmış olması nedeniyle Anayasanın 2. ve 7. maddeleri yönünden ayrıca bir inccleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralların Anayasanın 88., 89. ve 124. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
N.Kanun'un Eki “BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA İLİŞKİN ESASLAR* Başlıklı E-Cetveli'nin (74) Numaralı Sırasındaki Açıklamanın İncelenmesi 

1. iptal Talebinin Gerekçesi 
169. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kuralla bütçe tertibinde yer alan ödeneğin özel hesaba aktarılmak suretiyle bütçe sistemi dışına çıkarıldığı, böylece ödeneğin temel mali mevzuat hükümlerine tabi olmadan harcanmasına imkân tanındıği, kamu idarelerinin kalkınma ajansları tarafindan desteklenmeve hak kazanan projelerine yapılan kaynak transferinin idarelerin bütçelerine gelir kaydedilmeksizin özel hesapta izlenmesinin yanlış raporlama yapılmasına sebebiyet vereceği. 5449 sayılı Kanun'da da bu konuya ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadiğ, 178sayılı KHK ile 641 sayıl KHK'da özel hesapların işlevişi ve muhasebeleştirilmesi ile diğer hususlara ilişkin usul ve esasların belirlenmesine yönelik olarak Maliye Bakanlığı ile Kalkınma Bakanlığına herhangi bir yetkinin tanınmadığı. bu yetkinin ilgili Bakanhıklara verilmesinin yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu belirtilerek kuralın Anayasanın 7., 87., 88., 89., 124, ve 161.maddelerine aykıòı olduġu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
170. Dava konusu kuralda, 5449 sayılı Kanun gereğince merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin kalkınma ajansları tarafindan desteklenmeve hak kazanan projelerine tahsis edilen kaynakların proje yürütücüsü idarelerin bütçelerine gelir kaydedilmeksizin açılacak özel hesaplarda izleneceği. söz konusu projelerde kullanılmak üzere merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerince taahhüt edilecek eş finansman tutarının bütçe ve bütçe đışı inıkânlardan karşılanacağı. bütçe dışı imkânlarla karşılanamayan eş finansman tutarının bu amaçla idarelerin bütçelerinde (06)ve (07) ekonomik kodlarınıiçeren tertiplerde yer alan ödeneklerden tahakkuka bağlamak suretiyle söz konusu projeler için açıłan özel hesaplara ödemeye proje yürütücüsü idarelerin yetkili olduğu, kalkınma ajansıve yararlanıcı kamu idaresi tarafindan projeye tahsis edilen kaynakların kullanımı. proje kapsamında ve proje süresiyle sınılı olmak üzere sözleşmeli personel çalıştırłmasına ilişkin esasları düzenleyen 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı hükümleri çerçevesinde personel çalıştırılması, özel hesabın işleyişi ve muhasebeleştirilmesi ile diğer hususlara ilişkin usul ve esasların Kalkınma Bakanlığı tarafindan tespit edileceği hüküm altina alınmaktadir.

171. 703 sayılı KHK'nın 75, maddesiyle 5449 sayılı Kanunda önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu kapsamda 5449 sayıhı Kanun'un "Kalknma Ajansturıın Kuruluşu.Koordinasyonu ve Görevleri Hukkında Kanun" şeklindeki adı, "Kalkınma Ajanslarınm Hizmetłerine İişkin Kanun" olarak değiştirilmiş ve Kanun'un birçok maddesi ile Kanun’a 

ekli (1) sayılı liste yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak 703sayılı KĦIK'nın anılan maddesi 9/7/2018 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, dava konusu kuralın yer aldığı 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun yürürlüğe girdiği tarihte 5449 sayılı Kanun'un 703 sayıh KHK ile değişiklikten önceki hâli yürürlüktedir.

172. Kalkınma ajanslari; kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşlarıarasındaki iş birliğini geliştirmek, kaynakların yerinde ve etkin kullanımını sağlamak ve yerel potansiyeli harekete geçirmek suretiyle ulusal kalkınma plani ve programlarında öngörülen ilke ve politikalarla uyumlu olarak bölgesel gelişmeyi hızlandırmak, sürdürülebilirliğini sağlamak, bölgeler arası ve bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla kurulmuşlardır.Ajansların görevlerinden birisi de bölge plan ve programlarının uygulanmasını sağlayıcıfaaliyet ve projelere destek olmaktır.

173. Dava konusu kuralda merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin kalkınma ajansları tarafindan desteklenmeye hak kazanan projelerine tahsis edilen kaynakların kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmektedir. Kurala göre proje için kalkınma ajansı tarafından desteklenmeye hak kazanan projelere tahsis edilen kaynaklar, proje yürütüçüşü idarelerin bütçelerine gelir kaydedilmeksizin açılaçak özel hesaplarda izlenecektir.Böylece ajans tarafindan kamu idaresine tahsis edilen kaynakların başka iş ve projelerde kullanılmasıņun önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

174. Kuralda; söz konusu projelerde kullanılmak üzere merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerince taahhüt edilecek eş finansman tutarının bütçe ve bütçe dışıimkânlardan karşılanması, bütçe dışı imkânlarla karşılanamayan eş finansman tutarının da bu amaçla idarelerin bütçelerinde (06) (sermaye giderleri) ve (07) (sermaye transferleri)ekonomik kodlarınt içeren tertiplerde yer alan ödeneklerden karşılanması ve bu ödenekterin özel hesaba aktarılmak suretiyle kullanılması öngörülmüştür. Bu yönüyle kural, olağan kanun konusu olabilecek bir kuralı kapsamamakta: bütçenin uygulanması ile ilgili, uygulamayıkolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikteki hükümleri ihtiva etmektedir.
175. Kuralda, bütçe ödeneklerinin hangi faaliyetler kapsamında harcanaçağına ilişkin sınırlar açık bir şekilde belirlendiğinden projeye tahsis edilen kaynakların kullanımı. proje kapsamında ve proje süresiyle sınırlı olmak sözleşmeli personel çalıştırılması, özel hesabın işleyişi ve muhasebeleştirilmesi ile diğer hususlara ilişkin uşul ve esasların belirlenmesi konusunda Kalkınma Bakanlığının yetkili kılınması Meclise ait olan bütçe hakkını ihlal etmemektedir.

176. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 87. ve 161. maddelerine aykırıdeğildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Kuralın Anayasa'nın 7. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasanın 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasa'nın 7. maddesi yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa'nın 88., 89. ve 124. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir 

O. Kanun'un Eki "BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAM4LARA İLİŞKİN ESASLAR" Başhklı E-Cetveli'nin (76) Numaralı Sırasındaki Açıklamanın Birinci Cümlesinde Yer Alan “.…özel hesaba aktarılarak..." İbaresi ile İkinei ve Üçüneü Cūmlelerinin İncelenmesi 

1. (76) Numaralı Sıradaki Açıklamanın Birinci CümlesindeYer Alan“.…özel hesaba aktarıłarak..* İbaresi ile Üçüncü Cümlesi 
a. İptal Talebinin Gerekçesi 
177, Dava dilekçesinde özetle: dava konusu kurallarla bütçe tertibinde yer alan ödeneğin özel hesaba aktarılmak suretiyle bütçe sistemi dışına çıkarıldıği. bu durumun harcamalarda keyfiliğe sebebiyet verdiği, bütçe uygulamalarınun saydam, açık ve hesap verebilir ołmasını önlediği, özel hesapların denetimì konusunda belirsizliğin bulunduğu, özel hesaba aktarilan tutarlarin harcanması, muhasebeleştirilmesi ve denetlenmesine yönelik olarak kanunla çerçeve çizilmeksizin usul ve esasları belirleme konusunda Maliye ve Avrupa Birliği Bakanlıklarının yetkiti kılınmasının yasama yetkişinin devri sonucunu doğurduğu belirtilerek kuralların Anayasanın 2., 7., 87., 88., 89., 124. ve 161. maddelerine aykın olduğu ileri sürülmüştür.

b. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
178. 6216 sayih Kanun'un 43. maddesi uyarınca kurallar, ilgileri nedeniyle Anayasanin 160, maddesi yönünden de incelenmiştir.

179, 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki E-Cetveli'nin (76) numaralıaçıklamasının birinci cümlesinde Avrupa Birliği Bakanlığının Avrupa Birliği İletişim Stratejisi çerçevesinde. gerçekleşmesi önceden öngörülemeyen ve hazırlık için yeterli süresi bulunmayan faaliyetlerine ilişkin giderlerinin karşılanması amacıyla 25.00.00.02-01.1,9.00-103.6 tertibine bütçe ile tahsis edilen ödenekten Bakan tarafindan belirlenecek olan tutarın Avrupa Birliği Bakanlığı bütçesine gider kaydedilmek suretiyle özel hesaba aktarılmasıöngörülmüş: üçüncü cümlesinde de özel hesaba aktarılan tutarların harcanması.muhasebeleştirilmesi ve denetlenmesine ilişkin usuł ve esasların Avrupa Birliği Bakanlıği ve Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenmesi hüküm ałtına ałınmuştır. Dava konusu kurallar,anılan açıklamauun birinci cümlesinde yer alan".… özeł hesuba aktarilarak. " ibaresi ile üçüncü cümlesidir.

180. 3/6/2011 tarihli ve 634 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığıun Teşkilat ve Görev leri Hakkında Kanun Hükmünde Karamame 703sayılı KHKnın 7, maddesiyle yürürlükten kaldırılarak anılan Bakanlık kapatılımıştır. Ancak 703 sayılı KHKnın söz konusu maddesi 9/7/2018 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, dava konusu kuralın yer ałdığı 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun yürürlüğe girdiği tarihte 634 sayılı KHK yürürlüktedir.
181. Kanunun cki E-Cetvelinin (76) numaralı sırasındaki açıklamada. Avrupa Birliği İletişim Stratejisi kapsamında kullanılması öngörülen ödenekler. Avrupa Birliği Bakanlığı bütçesinde yer almaktadır. Açıklamada bütçe ödeneğinin hangi faaliyetler kapsamında harcanacağına ilişkin sınırlar açık bir şekilde belirlendiğinden bu ödenekte yer alan tutarların harcannasi, muhasebeleştirilmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasları

belirlenmesi konusunda Avrupa Birliği Bakanhığı ve Maliye Bakanlığının yetkili kılınmasıMeclise ait olan bütçe hakkını ihlal etmemektedir.

l82. Ayrıca, anılan açıklamada özel hesaba aktarımak suretiyle kullanılan Ödeneklerin Sayıştay denetimine tabi olmayacağına yönelik herhangi bir düzenleme de yer almamaktadır. Dolayısıyla bütçe ödeneklerinin özel hesaba aktarıldıktan sonra bu hesaptan yapılan harcamalar da Sayıştay denetimine tabidir.

183. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasanın 87.. 160. ve 161, maddelerine aykır değildir. Iptal taleplerinin reddi gerekir.

Kuralların Anayasa'nun 2. ve 7. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa'nın 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan degerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasanın 2. ve 7. maddeleri yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralların Anayasanın 88.. 89. ve 124. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
2. (76) Numaralı Sıradaki Açıklamanın İkinci Cümlesi 
a. İptal Talebinin Gerekçesi 
184. Dava dilekçesinde özetle: Avrupa Birliği Bakanlığının (Bakanlık) 5018 sayılıKanun'a ekli (l)sayılı Cetvelde merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılması nedeniyle 4734 ve 5018 sayıłı Kanun'lara tabi olduğu, 634 savılı KHK'da Bakanhığa bütçe kanunları ile tahsis edilen ödeneklerini özel hesaba aktarma yaparak 5018 ve 4734 sayılı Kanun hükümlerine tabi olmaksızın harcayabileceğine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği. dava konusu kuralla özel hesaptan yapılacak harcamaların 4734ve 5018 sayılı Kanunlardan müstesna tutulmasının bütçe uygulamalarının saydam, açık ve hesap verebitir ołmasını önlediği, bütçe disipłininin bozulmasına ve harcamalarda keyfiliğe sebebiyet verdiği belirtilerek kurałın Anayasa'nın 2.. 87. 88.. 89. ve 161. maddelerine aykırıolduğu ileri sürülmüştür.

b. Anayasa'ya Aykırıhk Sorunu 
185. Dava konusu kuralda. Avrupa Birliği Bakanlığı bütçesinin 25.00.00.0201.1.9.00-1-03.6 tertibinde yer alan ödeneğin özel hesaba aktarldıktan sonra bu hesaptan yapılan harcamaların 4734 ve 5018 sayıhı Kanunlardan müstesna olduğu hüküm altuına alınmıştır.

186. Bu kapsamda anılan Kanunlardan müstesna tutulan harcamalar. Ayrupa Birliği Bakanlığının Avrupa Birliği İletişim Stratejisi çerçevesinde, gerçekleşmesi önceden öngörülemeyen ve hazırlık için yeterli süresi bulunmayan faaliyetlerine ilişkin giderlerdit.
187. Kuralda yer alan düzenlemenin; kamu hizmetlerinin aksatılmadan yürütülebilmesi için yapılması gereken harcamaların hızlı bir şekilde gerçekleştiriłmesine imkân sağlayan. bütçenìn uygulanması ile ilgili, bütçenin uygulanmasını kolaylaşttıcı,tamamlayıcı ya da açıklayıcı nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.


188. Kural ile özel hesaba aktarılan tutarlardan yapılacak ve konuları belirlenmişharcamalar için getirilmiş olan istisnaların içeriğinin bütçeyle olan yakın ilişkisi nedeniyle bütçekanunuyoluyladüzenlenmesinin.bütçeninöngörülebilirliğininartırılmasına katkısağladıği değerlendirilmiştir.

189. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 161. maddesine aykin değildir. Íptal talebinin reddi gerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Celal Mümtaz AKINCl, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAK YEMEZ ve Basri BAĠCl bu görüşe katılmamışlardır.
Kuralın Anayasanın 2. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa'nin 161. maddesi yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasanın 2. maddesi yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasıa gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasanın 87.. 88. ve 89. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
Ö. Kanun'un Eki BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA VE HARCAMALARA İLİŞKÍN ESASLAR" Başlıkh E-Cetveli'nin (79) Numaralı Sırasıdaki Açıklamann Birinci Cümlesinde Yer Alan “.…özel hesaba aktarılır." İbaresi ile İkinci ve Üçüncü Cümlelerinin İncelenmesi 

1. (79) Numaralı Sıradaki Açıklamanın Birinci Cümlesinde Yer Alan “.…özełħesaba aktarılır." İbaresi ile Üçüncü Cümlesi 
a. Iptal Talebinin Gerekçesi 
190. Dava ditekçesinde özetle: uluslararası acilyardımların yapılmasıyla ilgili hususların Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (Başkanlık) kendi kuruluş kanununda düzenlenmesi gerektiği, dava konusu kurallarla uluslararası acil yardımların yapılmasıamacıyla tefrik edilen ödeneklerin özel hesaba aktarıłmak suretiyle mevcut mali yönetim ve denetim sisteminin dışına çikarılmak istendiği. bu durumun harcamalarda keyfiliğe sebebiyet verdiği, 29/5/2009 tarihli ve 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığımn Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda, Başkanlığa. bütçe kanunları ile tahsis edilen ödenekleri özel hesaba aktarma yetkisinin tanınmadığı. özel hesaba aktarılan tutarların harcanması,muhasebeleştirilmesi ve denetlenmesine yönelik olarak hiçbir çerçeve çizilmeksizin_ ve sınırlamaya tabi olmaksızın usul ve esaslan belirleme konusunda yürütme organına düzenleme yetkisi tanınmasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu belirtilerek kurałların Anayasa'nın 2., 7.. 87.. 88.. 89., 124. ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

b. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
191. Kanun'un cki E-Cetveli'nin (79)numarah sırasındaki açıklamanın birinci cümlesinde. Başkanbk bütçesine 5902sayıh Kanun'un 10. maddesinin (1)numarali fikrasının (ç) bendi gereğince uluslararası acil yardımların yapılması amacıyla tefrik edilen ödeneklerin Başkanlık bütçesine gider kaydedilmek suretiyle özel hesaba aktarılacağı

belirtilmiş, üçüncü cümlesinde de özel hesaba aktarılan tutarların harcanması,muhasebeleştirilmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasların Dışişleri Bakanlıği. Maliye Bakanhığı ve Başkanlıkça müştereken belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Dava konusu kurallar, anılan açıklamanın birinci cümlesinde yer alan “.…öze/ hesaba aktarılır." ibaresi ile üçüncü cümlesidir.

192. Başkanlık, afet ve acil durumlar ile sivil savunmaya ilişkin hizmetleri yürütmek üzere Başbakanlığa bağlı olarak faaliyet gösteren bir kurum iken 703 sayılı KHK ile önemli yapısal değişikliklere uğramıştır. 5902 sayılı Kanunun adı 703 sayılı KHK'nın 62.maddesiyle "Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ile Ilgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun" olarak değiştirilmiş ve Kanun'un aralarında 10. maddesinin (1) numaralı fikrasının (ç) bendinin de bulunduğu birçok maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan (4) numaralı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında CumhurbaşkanlığıKaramamesi nin "Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı" başlıklı ikinci bölümünde Başkanlık, İçişleri Bakanlığına bağlı olarak yeniden teşkilatlanmış ve görev ve yetkileri yeniden düzenlenmiştir.

193. Ancak 703 sayılı KHK ile 5902 sayılı Kanunda yapılan değişiklik 9/7/2018tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla dava konusu kuralların da yer aldığı 20ī8 YılıMerkezi Yönetim Bütçe Kanununun yürürlüğe girdiği tarihte 5902 sayılı Kanun'un 10.maddesinin (1) numaralı fikrasının (ç) bendi yürürlüktedir.

194. Dava konusu kurallanın, uluslararası acil yardımların ulaştırılmasına yönelik olarak karar alma süreçlerinin hızlandırılması suretiyle ödeneklerin amaçları doğrultusunda harcanabilmesini temin etmek için ihdas edildiği anlaşılmaktadır.

195. (79)numaralı sıradaki açıklamada. bütçe Ödeneklerinin hangi faaliyetler kapsamında harcanacağına ilişkin sınırlar açık bir şekilde belirlendiğinden özel hesaba aktarılan tutarların harcanmasi, muhasebeleştirilmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esaslanın belirlenmesi konusunda Dışişleri Bakanhığı, Maliye Bakanlığı ve Başkanlığa yetki tanınması Meclise ait olan bütçe hakkını ihlal etmemektedir.

196. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasanın 87.ve 161. maddelerine ayki değildir. İptal taleplerinin reddi gerekir.

Kuralların Anayasanın 2. ve 7. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa'nın 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasanın 2. ve 7. maddeleri yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralların Anayasanın 88., 89. ve 124. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir 

2. (79) Numaralı Sıradaki Açıklamanın İkinci Cümlesi 
a. Iptal Talebinin Gerekçesi 
197. Dava dilekçesinde özetle; Başkanlığın 5018 sayılı Kanuna ekli (1) sayılıCetvelde. merkezi yönetim kapsamındaki idareler arasında sayıldığı, bu itibarla Başkanlığa tahsis edilen kaynakların mali yönetim ve kontrolünün 5018 sayılı Kanın'a. mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin 4734 sayılı Kanuna tabi olduğu, dava konusu kuralla, özel hesaptan yapilacak harcamalarin 4734 ve 5018 sayılı Kanunlardan müstesna tutulmasının Anayasa'nın bütçeyle ilgili kurallarıyla bağdaşmadığı gibi harcamalarda keytīliğe sebebiyet vereceği belirtilerek kuralın Anayasa'nın 2., 7., 87.. 88.. 89., 124, ve 161, maddelerine aykırıolduğu ileri sürülmüştür.

b. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
198, Dava konusu kuralda, Başkanlık bütçesine uluslararası acil vardımların yapılması amacıyla tefrik edilen ödeneklerin, özel hesaba aktarıldiktan sonra bu hesaptan yapılacak harcamaların 5018 sayılı Kanun ile 4734 sayılı Kanun dan müstesna olduğu hükün aluna alınmiştır.

199. Kuralda yer alan düzenleme, Başkanlığın uluslararası acil vardımlar kapsamında gerçekleştireceği harcamaları anılan Kanunlardan müstesna tutmakıadır. Söz konusu harçamaların acil olarak yerine getirilmesi gereken bir yardım kapsamında yapılaçak olması,bu harcamaların öngörülemez hal ve durumtara iłişkin olduğunu ortaya koymaktadır.Bunun sonucu olarak kamu hizmetlerinin aksatılmadan yürütülebilmesi için yapılması gereken harçamaların hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesine imkán sağlayan düzenlemenin, bütçenin uygulanması ile ilgili, bütçenin uygulanmasını kolaylaştırıeı, tamamlayıcı ya da açıklayıcınitelikte olduğu anlaşılmaktadır.

200. Kural ile özel hesaba aktarılan tutarlardan yapılacak ve konusu belirlenmişharcamalar için getirilmiş olan istisnaların içeriğinin bütçeyle olan yakın ilişkisi nedeniyle bütçekanunu yoluyla düzenlenmesinin, bütçeninöngörülebilirliğinin artırılmasına katkısağladığı değerlendirilmiştir.

201. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasanın 161. maddesine aykırı değildir. Iptal talebinin reddi gerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM. Celal Mümtaz AKINCI, M. Emin KUZ. Yusuf Şevki HAKYEMEZ ve Basri BAĠCI bu görüşe katlmamışlardır.
Kuralın Anayasanın 2. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anavasa'nin 161. maddesi yönünden vapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasanın 2. maddesi yönünden ayrica bir inceleme vapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasanın 7., 87., 88.. 89, ve 124, maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

P. Kanun'un Eki Başbakanlık Bütçesinin “07.07.00.37-10.9.9,61-1-05.2 HAZiNE YARDIMLAR1 118.000.000" Tertibi ile E-Cetveli'nin (78) Numaralı Srasindaki Açıklamanın Incelenmesi 

1. Íptal Talebinin Gerekçesi 
202. Dava dilekçesinde Özetle; 3056 sayıl Kanun'da sosyal yardım ve hízmetlerin yerine getirilmesine ilişkin bir görevin Başbakanlığa verilmediği, bu nedenle dava konusu kurallarla Başbakanlık bütçesine Sımflandırmaya Girmeyen Sosyał Güvenlik ve SosyałYardim_ Hizmetleri-Acil Destek Giderleri-Cari_Transferler-Hazine Yardhmları tertibi_ adi altında ödenek konulmasının anayasal açıdan mümkün olmadıği. Hazine łardhmlarıtertibindeki ödeneğin kullanımına yönelik olarak temel ilkeler belirlenmeden ve çerçeve çizilmeden usul ve esasları belirleme yetkisinin Başbakanhığa tanınımasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu belirtilerek kuralların Anayasanın 2.. 7. 87., 88.. 89.. 124, ve 161.maddelerine aykın olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa'ya Aykırılk Sorunu 
203. Dava konusu kurallarla Başbakanlık bütçesinin 07.01.00.37-10.9.9.61-1-05.2tertibine 118.000,000 TL Ödenek konulmasi ve bu tertipte yer alan Ödeneğin kullanimina ilişkin usul ve esasların Başbakanlıkça tespit edilmesi öngörülmektedir.
204. 3056 sayıl; Kanun, 703 sayılı KHKnın 218. maddesiyle yürürlükten kaldırılmışve Başbakanlık teşkilatı kapatılmıştır. Ancak 703 sayılı K1Knın anılan maddesi, 9/7/2018tarihinde yürürlüğe girdiğinden, dava konusu kuralların yer aldığı 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun yürürlüğe girdiği tarihte 3056 sayılı Kanun yürürlükte bulunmaktadır.
205. Dava konusu kurallar bütçenin uygulanması ile ilgili hükümler ihtiva etmekte olup olağan kanun konusu olabilecek bir hüküm öngörmemektedir. Belirtilen ödeneğin sosyal güvenlik ve sosyal yardım hizmetleri kapsamında acil desteğe ihtiyaç bulunan hällerde Hazine yardımı şeklinde kullanılmak üzere Başbakanlık bütçesine konulduğu anlaşılmaktadır.
206. Başbakanlık tarafindan belirlenccek usul ve csaslara göre kullanılmasıöngörülen ödenekler, Başbakanlık bütçesinde yer almaktadir. ilgili bütçe tertibine Sımflandırmaya girmeyen sosyal güvenlik ve sosyal yardım hizmetleri-Acil Destek GiderleriCari Transferter-Hazine Yardimları adi altinda t18.000.000 TI. ödenck konulmuştur. Buna göre söz konusu tertipte yer alan ödenek, analitik bütçe sınıflandırmasına göre sınıflandırmaya girmeyen sosyal güvenlik ve sosyal yardım hizmetleri kapsamında acil desteğe ihtiyaç bulunan hällerde Hazine yardımı şeklinde kullanılabilecektir. Bu itibarla belirtilen sıniflandırma esas alınmak suretiyle ödeneğin kullanımına ilişkin usul ve csasların belirlenmesi konusunda Başbakanlığın yetkili kılınması Meclise ait olan bütçe hakkını ihlal etmemektedir.

207. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasanın 87. ve 161. maddelerine aykırıdeğildir. İptal taleplerinin reddigerekir.

Kuralların Anayasanın 2. ve 7. maddelerine de aykın olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasanın 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan 

değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasanın 2. ve 7. maddeleri yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralların Anayasanın 88., 89. ve 124. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
R. Kanun'un Eki 2018 Yılı Cumhurbaşkanlığ Bütçesi E-Cetveli'nin Încelenmesi 

1. (1), (2), (3), (4), (5), (6), (8) ve (9) Numaraliı Açıklamaları ile (10) NumaralıAçıklamanın (a) ve (b) Paragrafları

a. İptal Talebinin Gerekçesi 
208. Dava dilekçesinde özetle: Cumhurbaşkaninın görev ve yetkilerini düzenleyen Anayasanın t04. maddesinde Cumhurbaşkanlığı bütçesinin hazırlanması ve kullanımı ile ilgili özel bir hükmün bulunmadığı. bu itibarla Cumhurbaşkanlığı bütçesinin hazırlanması.uygulanması ve denetimi bakumından diğer kurumlara göre bir ayņiıcalığının bulunmadığı,5018sayılı Kanun un 12. maddesinde Cumhurbaşkanlığının genel bütçe kapsamındaki idareler arasında sayıldığı, dolayısıyla Cumhurbaşkanlığına tahsis edilen kaynakların 5018 ve 4734sayıh Kanun hükümleri çerçevesinde kullamlması gerektiği. dava konusu kurallarla Cumhurbaşkanhğı bütçesinin mevcut bütçe sistemi dışına çıkarılarak yeni bir harcama sisteminin oluşturulduğu, 17/8/1983 tarihli ve 2879 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Teşkilatı Kanunu (703 sayılı KHK ile "Cumhurbaşkanhığı İdari İşler Buşkanhığına İlişkin Buzı Düzenłemeler Hakkında Kanun" şeklinde değiştirilmiştir.) ile 5018ve 4734 sayılı Kanunlarda değişiklik yapılmadan dava konusu kurallarla Cumhurbaşkanhığına tahsis edilen ödeneklerin kullanımı ile itgili özet düzenlemeler yapılamayacaği. bazıharcamaların 4734 sayılı Kanunda yer alan sınırlamalardan müstesna tutulduğu. yine bazıharcamalar yönünden hiçbir çerçeve çizilmeksizin ve sıntrlamaya tabi olmaksızın Cumhurbaşkanına harcama yetkisi tanınmasının yasama yetkisinin devri sonucunu doğurduğu. Cumhurbaşkanına bu gibi ayrıcalıklar tanınmaşının adalet ve hakkanivet ilkeleriyle bağdaşmadığı belirtilerek kuralların Anayasa'nın 2.. 7.. 87., 88., 89., 107. ve 161.maddelerine aykırı olduğu ileri sürüłmüştür.

b. Anayasa'ya Aykırshk Sorupu 
209. Kanunun eki 2018 Yılı Cumhurbaşkanlığı Bütçesi E-Cetvelinin (1) numaralıaçıklamasında Cumhurbaşkanının, eşinin ve resmì ya da ðzel davetli olarak ülkemizi ziyaret eden yabancı deviet başkanlarının gezilerinde, güvenlikve hizmet nedeniyle cşliketmek üzere görevlendirilen personelin Özel kiyafetgiderlerinin “03.2.5,0}- Giyecek Almlar",geziye ilişkin konaklama. yeme içme gibi her türlü giderlerinin “03.6. l 0/- Temsił. Ağırłama.Tören. Fuar. Organizasyon Giderłeri“ tertiplerinden karşılanması Öngörülmektedir 
210. (2) numaralı açıklamada, Cumhurbaşkanı ve Genel Sekreterin yazişma ve kutlamaya ilişkin posta giderlerinin “(3.5.2.01-Posta ve Telgraf Giderleri“ tertibinden; (3)numaralı açıklamada. Cumhurbaşkanhğı makamına hizmet veren taşıtlar ile diğer taşıtłarın kasko sigortası giderlerinin "03.5.μ.02-Sigorta Giderlert" tertibinden: (4) numarali açıklamada, kamu kuruluşlarından geçici olarak tahsis edilen bina, araç ve gereçlerin bakım,

onarım ve her türlü giderlerinin Cumhurbaşkanhığı bütçesinin ilgili tertiplerinden karşılanmasıöngörülmektedir.

211. (5) numaralı açıklamada, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğine tahsisli uçakłarın bakım ve işletmesine ilişkin giderleri ile ihtiyaç hâlinde kiralanacak uçak kira ve diğer giderlerinin Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı; Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğine tahsisli M/Y Savarona gemisine ait bakım-onarım. seyir, personel ve diğet her türlü işletme giderlerinin ise kamu kurum ve kuruluşlanı ile yapılan protokol esaslarıdoğrultusunda Cumhurbaşkanlığı bütçesinin ilgili tertiplerinden karşılanmasıöngörülmektedir.

212. (6) numaralı açiklamada, Cumhurbaşkani, eşi ve Genel Sekreterin temsil niteliğinde verecekleri yemek, kabul, resepsiyon ve organizasyon bedelleri ile bunlarla ilgíli diğer her türlü giderlerin; Cumhurbaşkanlığınea milli ve dinî bayramlar ile diğer zamanlarda yapılacak ikram. hediye, gönderilecek çiçek ve çelenk bedelleri ile konukları ağırlama giderlerinin; Cumhurbaşkan'nın takdirleri ile verilecek ödül. şilt ve benzeri giderlerin "03.6.1.01-Temsil. Ağırlama. Tören. Fuar. Organizasyon Giderleri" tertibinden karşılanmasıõngörülmektedir.

213. (8) numaral açıklamanda. Cumħurbaşkan ve aile bireyleri ile bakmakla yükümlü olduklarının, Cumhurbaşkanbığı yapmış olanlar ile bunların bakmakla yükümlüolduklan aile fertlerinin, ölenlerin dul ve yetimterinin her türlü tedavi, ilaç ve cenaze giderlerinin "03.9.3.01- Cenaze Giderleri", "03.9.8. 90-Diğer Tedavi ve Sağhık Malzemesi Giderleri" ve "03.9.9.90_ Diğer Îlaç Giderteri" tertiplerinden; (9) numarali_açıklamada.Cumħurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Teşkilatında görev yapan personele CumhurbaşkanlığıGenel Sekreterligi Yiyecek Yardımı Yönergesi kurallarına göre yapılacak yiyecek yardımının “(5.3.1.05-Memurların Öğle Yemeğine Yardım" tertibinden: görevli personel tarafindan diğer zamanlarda yenilen yemek ücretleri ile Genel Sekreterin misafirlerine verilen yemek ücretlerinin "03.6.1.01- Temsil. Ağırlama. Tören Fuar ve Organizasyon Giderleri"tertibinden karşılanması öngörülmektedir.

214. (10)numaralı açıklamanın (a)paragrafinda Cumhurbaşkanının_takdirlerine göre muhtaç durumdaki kişilere ve öġreneilere, dernek. birlik, kurum, sendika, okul, hastane.vakıf ve benzeri kuruluşlar ile kamuya yararlı kampanyalara yapılacak yardımlann ilgisine göre "05.3.1.01-Dernek. Birlik. Kurum, Kuruluş. Sandık vh. Kuruluşłara", “05.3.1.08-Türk Kültür Varlığının Korunması ve Tantımı Giderleri". "05.4.2.01-Eğitim Amaçht Diğer Transferler",  "05 4.3.01-Sağlık _ Amaçht _Transferler",  “05.4.4.01-Yiyecek _ Amaçht Transferler", "05 1.7.01-Muhtaç ve Körlere Yardim", "05. 4.9.01 -Hane Halkna Yapitan Diğer Transferler " tertiplerinden; (b) paragrafinda ise kamu personeli olmayanlara yapilacak ðdül, ikramiye ve benzeri nitelikteki nakdi ödemelerin "03.4.2.03-Ödül. İkramiye ve benzeri Ödemeler“ tertibinden karşılanması öngörülmektedir.

215. Anayasanın 8. maddesinde. yürütme yetkisi ve görevinin Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kuruluna ait olduğu ifade edilmekte iken anilan maddede 677l sayılı Kanunla yapılan değişiklikle Bakanlar Kurulu kaldırılarak yürütme yetkisi ve görevi tek başına Cumhurbaşkanina verilmiştir 


216. Cumhurbaşkaninın görev ve yetkileri ise Anayasa'nın 104.maddesinde düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin birinci fikrasında. Cumhurbaşkanının Devletin başıolduğu ve yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanina ait olduğu: ikinci fikrasında Cumhurbaşkannın Devlet başkanı sifatiıyla Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk milletinin birliğini temsil edeceği; Anayasa'nın uygulanmasıni, Devlet organlanının düzenli ve uyumlu çalışmasını temin edeceği belirtilmektedir. Maddenin diğer fikralarında. Cumhurbaşkaninın temsil ve temin görevlerini yerine getirebilmesi amacıyla kullanacağı yetkiler ve yapacağıgörevler sayılmaktadır. Maddenin son fikrasında ise Cumhurbaşkanımn, ayrıca Anayasa'da ve kanunlarda verilen seçme ve atama görevleri ile diğer görevleri yerine getireceği ve yetkilerikullanacağı belirtilmek suretiyle kanunlarla Cumhurbaşkanına başka görevler verilebilmesine de imkân sağlanmiştir.
217. Cumhurbaşkanlıīğı 5018sayılı Kanun'a ekli (I) sayılı Cetvel'de genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayıldığından bütçesi merkezì yönetim bütçe kanununda düzenlenmektedir. Bu çerçevede 20i8 Yili Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nda Cumhurbaşkanliğt bütçesine toplamda845.365.000,00 TLödenek ayrilmiş.Cumhurbaşkanlığı Bütçesi E-Cetveli'nde de Cumhurbaşkanlığı bütçesinden yapılacak.Cumhurbaşkanı'nın konumundan ve hizmetlerin özelliğinden kaynaklanangiderler ve bu giderlerin ekonomik sınıtlandırmanın hangi ayrıntısından karşılanacağına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
218. Dava konusu kurallarda ise Cumhurbaşkanı'nın konumundan ve hizmetlerin özelliğinden kaynaklanan giderler ve bu giderlerin analitik bütçe sistemine göre ekonomik sınıflandırmanın hangi ayrıntısından karşılanacağına yönelik açıklamalar yer almaktadır.Dolayısıyla dava konusu kurallar, 20i8 Yılı Merkezi Yönctim Bütçe Kanununda Cumhurbaşkanlığı için ayrılan bütçe ödeneklerinin kullanılması ile ilgili. uygulamayıkolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikte hükümler ihtiva etmektedir. Bu yönüyle dava konusu kurallar bütçenin uygulanması kapsamında bulunmaktadır.
219. Kurallarda Cumhurbaşkanlığı tarafindan yapılacak harcamaların çerçevesi çizilmiş ve analitik bütçe sistemine göre hangi bütçe tertibinden karşılanacaği tek tek belirtilmiştir. Muhtaç durumdaki kişilere ve öğrencilere, demek, birlik, kurum. sendika, okul,hastane, vakıf ve benzeri kuruluşlara, kamuya yararlı kampanyalara yapılacak yardımlar ile kamu personeli olmayanlara yapılacak ödül, ikramiye ve benzeri nitelikteki nakdi ödemeler bakımından Cumhurbaşkanı'na takdir yetkisi tanınmakla birlikte bu harcamaların karşilanacağı ilgili bütçe tertiplerinde yer alan ödenek miktanyla sınırlıdir. Diğer bir ifadeyle Cumhurbaşkanı takdir yetkisini, Meclisin 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla izin verdiğiödenek miktarıyla sınıīlı olarak kullanabilecektir. Dolayısıyla Cumhurbaşkanıina sınırsız bir harcama yetkisinin tanınması söz konusu değildir. Cumhurbaşkanının konumu gereği yapacağı yardımlar ile ödül, ikramiye gibi nakdi ödemeler bakımından ilgili bütçe tertiplerinde belirtilen Ödenek miktarıyla sınırlı olmak üzere takdir hakkının tanınmasıMeclise ait olan bütçe hakkinı ihlal etmemektedir 220. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasanın 87. ve 161. maddelerine aykır değildir. [ptal taleplerinin reddi gerekir.
Kuralların Anayasanın 2. ve 7. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasann 87. ve 161. maddeleri yönünden yapılan 

değerlendirmeler kapsamında ele alnmiş olması nedeniyle Anayasa'nın 2. ve 7. maddeleri yönünden aynca bir ineeleme yapılmasina gerek görülmemiştir,
Kuralların Anayasanın 88.. 89, ve mülga 107. maddcleriyle ilgisi görülmemiştir.
2. (7) Numaralı Açıklamanın İncelenmesi 
a. İptal Talebinin Gerekçesi 
221. Dava dilckçesinde özetle, Kanun'un cki Cumhurbaşkanlığı Bütçesi ECetvelinin (1). (2). (3), (4), (5), (6), (8) ve (9) numaralı açiklamaları ile (10) numarali açıklamasının (a) ve (b) paragraflanına yönelik gerekçelerle kuralın Anayasanın 2., 7., 87.88., 89., 107, ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
b. Anayasa'ya Aykırıhk Sorunu 
222. Dava konusu kuralda. Cumhurbaşkanlığı temsil, tören ve ağırlanıa giderleri Cumhurbaşkanı ve eşi tarafindan verilecek hediyelik eşya, verilen resepsiyonlarda görevli personelin görev nedeniyle giymiş olduklan kiyafetlerin yaptırılması. temizlettirilmesi.çalışma ofīsi ve konutlarında kullanılacak mal. malzeme alımlari, taşit kiralanması ve diğer hizmet alimlar ile çaliışma ofisinin, personel yemek hizmetleri alimı ile bununla ilgili mal ve mamul alımlari, konutların ve tarihî-bedii değeri olan varlıkların yapım, bakım ve onarımlarıçalışmaların kitap hāline getirilmesi giderlerinin: 4734 sayılı Kanun da belirtilen parasal limitlere bakılmaksızın aynı Kanunun 22. maddesine göre tedarikçi ile yapılacak pazarlık sonucunda Cumhurbaşkanlığı bütçesinin ilgili tertiplerinden karşılanması öngörülmektedir.
223. 2879 sayılı Kanun'un adi 703 sayılı KHK'nın 46. maddesiyle "Cumhurbaşkanlığı Idari Ister Başkanltığma Ilişkin Bazı Dizenłemeler Hakkında Kanun"olarak değiştirilmiş. birçok maddesi yürürlükten kaldırılarak Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterligi kapatılmıştır. Söz konusu değişiklik kapsamında 2879sayılı Kanun'un 4.maddesine eklenen son fikra ile Cumhurbaşkanliığı hizmetlerinin özelliği ve güvenlik şartına uygun şckilde yerine getirilmesini sağlamak amacıyla 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılıHarcırah Kanununun, 237 sayılı Kanunun. 8/9/1983 tarihlive 2886sayılı Devlet İhale Kanununun, 9/1 1/1983tarihlive 2946sayılı Kamu Konutları Kanununun, 4734sayıl Kanunun ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Cumhurbaşkanlığı Makamı ve İdari İşler Başkanlığı hakkında uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır. Yine aynı fikrada söz konusu kanunlarda düzenlenen hususlar ile mali iş ve işlemlere ilişkin usul ve esasların Cumhurbaşkanlıġınea belirleneceği ifade edilmiştir 
224. Ancak 703 sayılı KHKnın 46. maddesi, 9/7/2018 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, dava konusu kuralın yer aldiğı 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun yürürlüğe girdiği tarihte 2879 sayılı Kanunun 703 sayılı KHK ile değişiklikten önceki hâli yürürlüktedir.

225. Cumhurbaşkanlıği, 5018 sayılı Kanun'a ekli ([) sayılı Cetvel'de, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayıldiğından mal ve hizmet alımlarında 4734 sayıli Kanuna tabidir. 4734sayılı Kanunun 22. maddesinde ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin yöntemine başvurulabilecek hâller sayılmıştır. Bu maddeye göre 

yapılacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve anılan Kanunun L0. maddesinde sayılan yeterlik kurallarının aranma zorunlułuğu bulunmaksızın. ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafindan piyasada fivat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilebilecektir. Buna göre dava konusu kuralda Cumhurbaşkanlığı tarafindan yapılmasıöngörülen mal ve hizmet alımlarından Kanunun 22. maddesinde sayılan şartları taşıyanlar doğrudan temin usulü ile temin edilebilecektir.

226, Diğer tarattan dava konusu kuralda Cumhurbaşkanlīğı temsil, tören ve ağırlama giderleri, Cumhurbaşkanı ve eşi tarafindan verilecek hediyelik eşya. verilen resepsiyonlarda görevli personelin görev nedeniyle giymiş olduklan kıyafetlerin yaptırılması,temizlettirilmesi, çalışma otīsi ve konutlarında kullanılacak mal. malzeme alımlari, taşıt kiralanması ve diğer hizmet ahımları ile çalışma ofisinin personel yemek hizmetleri aliımı ile bununla ilgili mal ve mamul alımları, konutların ve tarihi-bedii değeri olan varlıkłarın yapım,bakım ve onarımlan, çahışmaların kitap hâline getirilmesi giderlerinin 4734 sayılı Kanunda belirtilen parasal limitlere bakılmaksızın aynı Kanun'un 22. maddesine göre tedarikçi ile yapılacak pazarlık sonucunda Cumhurbaşkanlığı bütçesinin ilgili tertiplerinden karşılanmasıöngörülmüştür.

227. Söz konusu düzenlemenin içeriği incelendiğinde, parasal limitlere bakılmaksızın karşılanması öngörülen hususların Cumhurbaşkanlığı makamının konumundan kaynaklanan temsiline yönelik mal, hizmet ve yapım işlerine dair harçamaların aksatıłmadan yürütülebilmesini amaçladığı görülmektedir. Dolayısıyla düzenlemenin kamu hizmetlerinin aksatlmadan yürütülebilmesi için kamu idaresinin hızhı hareket edebilmesine imkân sağlayan bütçenin uygulanmaşı ile ilgíli, bütçenin uygulanmaşını kolaylaştıncı, tamamłayıcı ya da açıklayıcı nitelikte oldukları anlaşılmaktadır.

228. Öte yandan söz konusu düzenlemenin bütçe bütünlüğü içerisinde ve bütçeyle olan vakın ilişkisi nedeniyle bütçe kanunu yoluyla düzenlenmesinin Anayasa'ya aykını bir yönünün bulunmadığı değerlendirilmektedir.

229. Açıklanan nedenlerle kural. Anayasanın 161. maddesine aykiırı değildir. Íptal talebinin reddi gerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YlLDIRIM, Celal Mümtaz AKINCl, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ve Basri BAĠCI kuralda yer alan “…, belirtilen parasałlimitłere hakılmakszzın.…“ ibaresi yönünden bu görüşe katılmamışlardır.
Kuralın Anayaşa'nın 2. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasanın 161. maddesi yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında cle alınmış olması nedeniyle Anayasa'nın 2. maddesi yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa'nın 7.. 87., 88.. 89. ve mülga 107, maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.


3. (10) Numaralı Açıklamanın (c) Paragrafi 
a. İptal Talebinin Gerekçesi 
230. Dava dilekçesinde özetle, Kanun'un eki Cumhurbaşkanlığı Bütçesi ECetvelinin (1). (2), (3). (4), (5), (6), (8) ve (9) numaralı açıklamaları ile (10) numarali açıklamasının (a) ve (b) paragraflarına yönelik gerekçelerle kurahn Anayasanın 2.. 7., 87.88.. 89.. 107. ve 161, maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
b. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
231. Dava konusu kuralda Cumhurbaşkaninın takdirlerine göre kamu personeli olanlara yapılacak ödül, ikramiye ve benzeri nitelikteki ödemelerin ilgili mevzuatında yer alan hükümlere_bakılmaksızın_“01.1.6 0/-Odül_veİkramiyełer“tertiplerinden_karşılanmasıöngörülmektedir.

232. Cumhurbaşkanīnın konumu gereği kamu personeline yapacağı ödül, ikramiye ve benzeri nitelikteki nakdi ödemelerin, analitik bütçe sınıflandırmasına göre Cumhurbaşkanlığı bütçesinin ilgili tertibinden karşılanmasını öngören kural. bütçe Ödeneklerinin kullanılması ile ilgili, uygułamayı kolaylaştırıeı ve açıklayıeı nitelikte hükümler ihtiva ctmektedir. Bu yönüyle dava konusu kural, büiçcnin uygulanması kapsamında bulunmaktadır.

233. Öte yandan Cumhurbaşkaninın kamu personcline ödül, ikramiye ve benzeri nitelikteki nakdi ödemeleri ilgili mevzuatında yer alan hükümlere bakılmaksızın yapabilmesi noktasında Cumhurbaşkanı'na tanınan takđir yetkisi bu harcamaların karşılanacağı ilgilí bütçe tertiplerinde yer alan ödenek miktanıyla sınırlıdır. Dolayısıyla söz konusu düzenlemenin bütçe bütünlüğü içerisinde ve bütçeyle olan yakın ilişkisi nedeniyle bütçe kanunu yoluyla düzenlenmesinin Anayasaya aykırı bir yönünün bulunmadığı değerlendirilmektedir.
234. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasanın 161. maddesine aykır değildir. Iptal talebinin reddi gerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Celal Mümtaz AKINCI, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki IAKYEMEZ ve Basri BAĠCl kuralda yer alan “.…ilgili mevzuatmda yer alan hükümlere haklmaksızm.…“ibaresi yönünden bu görüşe kaulmamışlardır.
Kuralın Anayasa'nın 2. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasanın 161. maddesi yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamunda cle ałınmış olması nedeniyle Anayasanın 2. maddesi yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasanın 7.. 87.. 88.. 89. vc mülga 107. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.


IV. YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ
235. Dava dilekçesinde Özetle, dava konusu kuralların uygulanmaları hâlinde telafisi güę veya imkänsız zararların doğabileceği belirtilerek yürürlüklerinin durdurulmasına karar veriłmesi talep edilmiştir.

23/12/2017 tarihli ve 7066 sayılı 2018 Yılıi Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun;
A. Eki "BAZI ÖDENEKLERİN KULLANIMINA_ VE HARCAMALARA_ İLİŞKIN ES4SLAR" başlıklı E-Cetvelinin (51) numaralt sırasındaki açıklamanın birinci cümlesinde yer alan “…udına açıłmş ołan özel hesapłara.. " ibaresine yönelik yürürlüğün durdurułmasıtalebinin, koşulları oluşmadığından REDDİNE.

B. 1. 6. maddesinin;
a. (1) numaralı fikrasının (a) bendine,
b. (2) numaralı fikrasında yer alan ".…fonksiyonel sıniflandırma ayrımına hakilmaksızın..“ ibaresine.

2. 9. maddesinin (1) numaralı fikrasının ikinci cümlesinin “(Ulaştırma. Denizcilik ve Haberleşme Bakanłığınca gerçekleştiriłecek şehir içi raytı ulaşım sistemłeri ve metro yapım projeleri ile diġer demiryołu yapımı ve çeken araç projeleri hariç)" bölümüne.
 S TA ST TA E C-eCte 

   
"  ' e.   .
  
utet !e  )s 
" z  e   !
 
e. (17) numarali sırasındaki açıklamanın;
i. Birinci cümlesinde yer alan "“..tarafindan açılacuk ozel hesap...“" ibaresine,
ii. İkinei cümlesine.
ς. (18) numaral sıraşındaki açıklamarın ikinci cümlesinde yer alan "αhna açilacak özel bir hesaba" ve "…Kalkınma Bakanı tarafindan belirłenecek usuł ve esasłar cerçevesinde... " ibarelerine.


d. (21) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinci ve üçüncü cümlelerine,
e. (22) numaralı sırasıdaki açıklamanı;
i. Birinci cümlesinde yer alan “…Yüksek Planlama Kurulunun uygun göreceği kuruluşlara..." ibaresine.

ii.İkinci cümlesine,
f. (25) numaralı sưrasındaki açıklamanın;
. Birinci cümlesinde yer alan “…açtłlacak özel hesaba aktarıłarak... “ ibaresine.
ii. fkinci ve üçüneü cümlelerine.
g. (55) numaralı sırasındaki açıkłamanın ikinci cümlesine,
ġ. (56) numaralı sırasındaki açıklamada yer alan “…bu amaçła konulan ödeneklerin harcanmasına.…*“ ve ".bedeli karşıłığında veya bedełsiz ołarak dağımına ilişkin usul ve esasları helirlemeye Sağlık Bakanlığı….“ ibarelerine.

b. (61) numaralı sırasındaki açıklamaya,
1. (64) numaralı sırasındaki açıklamanı:
i. Birinci cümlesinde yer alan "…özel hesaba aktarıłır. “ ibaresine.
i. İkinci ve üçüncü cümlelerine,
i. (70) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinci paragrafinda yer alan “.…ilde valilik adına açıłucuk özel bir hesaba aktarılır…" ve "…Aile ve Sosyal Politikalur Bakanlığıtarafindan belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde.." ibarelerine.
j. (74) numarałı sırasındaki açıklamaya.
k. (76) numaralı sırasındaki açıklamanın;
i. Birinci cümlesinde yer alan "…Özel hesaba aktarılarak.. " ibaresine.
ii. İkinci ve üçüncü cümlelerine.
l. (79) numaralı sırasındaki açıklamanın:
. Birinci cümlesinde yer alan “… özel hesaba aktarıłır. " ibaresine 
ii. Îkinci ve üçüncü cümlelerine.

4. Eki Başbakanlık Bütçesinin 07.01.00.37-10.9.9.61-1-05.2 HAZiNE {ARDIMLARl /18.000. 000" tertibi ite E-Cetveli’nin (78) numaralı_sirasindaki_açıklamaya.
5. Eki 2018 Yıli Cumhurbaşkanlığı Bütçesi E-Cetveli'ne.
yönelik iptal talepleri 24/9/2020 tarihli ve E.2018/27, K,2020/49sayılı kararla reddedildiğinden bu Cetvele. bende, açiklamalara, cümlelere. bölüme ve ibarelere ilişkin yürürlüigün durdurulması taleplerinin REDDINE,
24/9/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
V. HÜKÜM 
23/12/2017 tarihli ve 7066 sayılı 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun:
A. 6.maddesinin;
1.(1) numaralı fikrasının (a) bendinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞIYLE.

2. (2) numaralı fikrasında yer alan "…fonksivonel sıniflandırma arımuına bakı/maksızın..." ibaresinin Anayasa'ya aykın olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE QYBIRLİĞIYLE.

B. 9. maddeşinin (1) numaralı fikrasınn ikinei cümlesinin "7Ulaştırma. Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca gerçekleştirilecek şehir içi raylı ulaşım sistemleri ve metro vapım projeleri ile diğer demiryołu yapımı ve çeken araç projeleri hariç)" bölümünün Anayasaya aykıri olmadığina ve iptal talebinin REDDiNF OYBİRLIĞIYLE.

C. Ekİ "BAZI ÖDENEKLERÍN KULLANIMINA_ VE HARCAMALARA_ ILİŞKIN ESASLAR" başlık1ı E-Cetvelinin;
1. (10) numarali strasındaki açıklamanın (a) paragrafinın:
a. Birinci cümlesinde yer alan “…özel hesaba akturılurak... “ ibaresinin Anayasa'ya aykın olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE OYBİRLİGİYLE.

b. İkinci cümlesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE QYBİRLİĞİYLE,
e. Üçüneü cümlesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptał talebinin REDDiNE,Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDiRIM, Celal Mümtaz AKINCI, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAK YEMEZ ile Basri BAĞCI’nun karşıoyłarı ve OYÇOKLUĞUYL.A.
2. (16) numaralt siraşındaki açıklamanın;
a. Birinci cümlesinde yer alan "...açılucak özel hesubu.. " ibaresinin Anayasa'ya aykin olmadığina ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĠIYLE,

b. Üçüncü cümlesinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE OYBÍRLİĞİYLE.

3. (17) numaralı strasındaki açıklamanın;
a. Birinci cümlesinde yer alan "…tarafindan açılacak özel hesup.…" ibaresinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE OYBÍRLiĞiYLE.
b. İkinci cümlesinin Anayasa'ya aykını olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE OYBİRLİĞİYLE.

4. (18)numaralı sırasındaki açıklamanın ikinci cümlesinde yer alan "….adıa açilacak özel bir hesaba…" ve ".…Kalkınma Bakanı tarafindan helirlenecek usuł ve esaslar çerçevesinde . “ ibarelerinin Anayasa'ya aykırı olmadıkłarına ve iptal taleplerinin REDDiNE OYBİRLİGİYLE,
5. (21) numaralı sırasındaki açıklamanın:
a. İkinci cümlesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE.Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YlLDlRIM, Celal Mümtaz AKINCI. M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Basri BAĠCl'nın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
b. Üçünçü cümlesinin Anayasaya aykın olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE OYBİRLİĞIYLE,
6. (22) numaralı sırasındaki açıklamanın:
a. Birinci cümlesinde yer alan ".… Yüksek Planlama Kurulunun uygun göreceği kuruluşłara..." ibaresinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDiNF OYBİRLİĞIYLE.

. İkinci cümlesinin Anayasa'ya aykını olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE OYBİRLİĞİYLE.

7. (25) numaralı sirasındaki açıklamanın;
a. Birinci cümlesinde yer alan ".…açıłacak özel hesuha akturiłarak…" ibaresinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDiNI: OYBİRLİĠiYLE.
b. İkinci cümlesinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE.Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM. Celal Mümtaz AKINC1, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Basri BAĞCI’nın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA.
c. Üçüncü cümlesinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE OYBİRLİĞİYLE.


8. (51)numaralı sırasındaki açıklamanın birinci cümlesinde yer alan".…αdhıma açılmış olan özel hesaplara..." ibaresinin Anayasaya aykırı olduğuna ve İPTALİNE OYBIRLIGÍYIE,
9. (55) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinci cümlesinin Anayasaya aykırıolmadigına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİGIYLE,
10. (56) numaralı sırasındaki açıklamada yer alan “.. .hu amaçła konulan ödeneklerin harcanmasına.…." ve "…hedeti karşılığıda veya bedełsiz olarak dağıtımına ilişkin usul ve esasłart befirłemeyeSağhıkBakanlığı...“ ibarełerinin Anayasa'ya aykın olmadıklarına ve iptal taleplerinin REDDINE OYBIRLIGiYLE,
11. (61) numaralı sırasındaki açıkłamanın Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE. Hasan Tahsin GÖKCAN. Engin YILDIRIM, Celal Mümtaz AKINCl,M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Basri BAGClnın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
12. (64) numaralı sırasındaki açıklamanın;
a. Birinci cümlesinde yer alan "…özel hesaba aktarılır." ibaresinin Anayasaya aykırı ołmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBtRLİĞiYLE.

b. İkinci cümlesinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE,Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Celal Mümtaz AKINCI. M. Emin KUZ. Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Basri BAĞClnın karşıoyları ve OYÇOKLUGUYLA 
c. Üçüneü cümlesinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞIYLE,
13. (70) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinci paragratìnda yer alan “…iłde valilik adına açılacak özel bir hesaba aktarıdır…“ ve "…Aile ve Sosyal Politikalar Bakanhığıtarafindan belirlenecek usul ve esasłar çerçevesinde…" ibarelerinin Anayasa ya aykıtıolmadıkłarına ve iptal taleplerinin REDDINE OYBİRLIĞİYLE,
14. (74) numarałı sırasındaki açıklamanın Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLIĞİYLE,
15. (76) numaralı sırasındaki açıklamanın:
a. Birinci cümlesinde yer alan “… özel hesaba aktarılarak … “ ibaresinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDINE OYBİRLIĞİYLE,
b. İkinci cümlesinin Anayasaya aykırı olnadığına ve iptal talebinin REDDiNE,Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIR[M, Celal Mümtaz AKINCI. M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Basri BAĞCI'nın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA.
c. Üçüncü cümlesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE OYBİRLIĞIYLE.


16. (79) numaralı sıasındaki açıklamanın;
a. Birinci cümlesinde yer alan “.…özel hesaba aktarıltr." ibaresinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE.

b. İkinci cümlesinin Anayasaya aykın olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE,Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIR[M, Celal Mümtaz AKINC[, M. Emin KUZ. Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Basri BAĠClnın karşıoyları ve OYÇOKLUĠUYLA.
e. Üçüneü cümlesinin Anayasa'ya aykın olmadığına ve iptal talebinin REDDÍNE OYBİRLiĞiYLE,
Ç. Eki Başbakanlık Bütçesinin "07 0/ 0.37-10.9.9.61-1-05.2 HAZiNE YARDIMLAR/ /78. 000. 000)“ tertibi ile E-Cetveli’nin (78) numaτalı_sirasındakiaçıklamanın Anayasaya aykıı olmadıkłarına ve iptal taleplerinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
D. Eki 2018 Yılı CumhurbaşkanlığıBütçesi E-Cetvelinin;
1. (1), (2), (3). (4). (5) ve (6) numaralı açıklamalarının Anayasaya aykır)olmadıklanna ve iptal taleplerinin REDDiNE OYBIRLIĞIYLE.

2. (7) numarali;
a. Açıklamasında yer alan “…bełirtiłen parasał limitłlere bakıłmaksızın.…“ ibaresinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE, Hasan Tahsin GÖKCAN. Engin YILDIRIM, Celal Mümtaz AKINCl, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Basri BAĠClnın karşıoyları ve OYÇOKLUĠUYLA,
b. Açıklamasının kalan kısmının Anayasa'ya aykın olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
3. (8) ve (9) numaralı açıklamalarıın Anayasaya aykır olmadıklarına ve iptal taleplerinin REDDINE OYBiRLİĞIYLE,
4. (10) numaral açıklamasıın:
a. (a) ve (b) paragraflarının Anayasa'ya aykiırı olmadıklarına ve iptal taleplerínin REDDİNE OYBİRLIĞIYLE.

b. (c) paragrafinda yer alan ".ilgili mevzuatında yer alan hükümlere bakı/makszın..“ ibaresinin Anayasa'ya aykın olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE.Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin Yll.DIRIM, Celal Mümtaz AKINCI, M. Emin KUZ. Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Basri BAĞCl'nın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
e. (c) paragrafinın kalan kısmının Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,

24/9/2020 tarihinde karar verildi.
Başkanvekili Başkanvekili Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA Serdar ÖZGÜLDÜR 
Üye Üye Üye Burhan ÜSTÜN Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN 
Üye Üye Üye Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL M. Emin KUZ 
Üye Üye Üye Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Cye Üye Cye Yıldız SEFERİNOGLU Selahaddin MENTEŞBasri BAGCI 

Esas Sayısı : 2018/27Karar Sayı$ı: 2020:49
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Kanun'un Eki“Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esaslar" başlıklı E-Cetveli'nin 

a. (10) Numaralı Açıklamasının açıklamanın (a) paragrafinın üçüncü cümlesì:
“Söz konuşu özel hesaptan yapılan harcamalar 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayıh Kamu İhale Kanunundan, 5018 sayıhı Kanundan ve 5/1/1961 tarihli ve 237 sayıhı Taşut Kanunundan müstesnadu.'
Anayasanın 87. maddesinde. Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasında "kanun koymak. değiştirmek ve kaldırmak" yanında "bütçe kunun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek" görev ve yetkisine aynca yer verilmiştir. Anayasanın 88. maddesinde, kanunların TBMM‘de teklif, görüşülme uşul ve esasları düzenlenirken bütçe kanunlanının görüşülme usul ve esasları 161. maddede düzenlenmiştir. Bu maddeyle bütçe kanun teklillerinin görüşülmesinde ayrı bir yöntem kabul edilmiş. Genel Kurulda üyelerin gider artırıcı veya gelir azaltıcı tekliflerde bulunmaları önlenmiş ve Anayasa'nın 89.maddesiyle de Cumhurbaşkanına bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderme yetkisi tanınmamıştır.

Anayasa'nın anılan maddeleri incelendiğinde anayasa koyucunun bütçe kanunlarına diğer kanunlara nazaran Özel bir Önem atfettiği anlaşılmaktadır. Anayasa'da birbirinden tamamen ayrı ve değişik olarak düzenlenen bu iki kanunlaştırma yönteminin doğal sonucu olarak olağan kanun ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunu ile düzenlenmesi mümkün olmadığı gibi mevcut kanun hükümlerinin değiştirilmesi veya kaldırılması da mümkün değildir. Bu durum Anayasann 161. maddesinde “Bitçe kanunua, hüçe ile ilgili hükimler dışında hiçhir hüküm konułamaz." denilmek suretiyle açık bir şekilde ifade edilmiștir.

Dava konusu kuralda 2018 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun eki E.Cetvelinin (10)numaralı açıklamasının (a) tikrasında sayılan ödeneklerin özel hesaba aktarildiktan sonra bu hesaptan yapilan harcamaların 4734. 5018 ve 237 sayili Kanunlardan müstesna olduğu hüküm altına alınmıştır.

Dışişleri Bakanlığı, S018 sayılı Kanuna ek (I) sayılı Cetvelde. genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayıldığindan 4734. 237ve 5018sayılı Kanunlara tabidir. Dava konusu kuralda ise Dışişleri Bakanlığının 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun eki E-Cetveli’nin (10) numaralı açıklamaşınn (a) fikrasi vyarınca Özel hesaba aktarilan ödeneklerden yapacağı harcamalar, 4734, 5018 ve 237 sayıli Kanunlardan müstesna tutularak bu Kanunlar 2018 yılı için uygulanamaz håle getirilmektedir. Dava konusu kuralla kısmen veya tamamen uygulanamayacak hükümlerin bütçe kanunlarında yer almasıa imkān tanınması ise bu kanunlarda o yıl için değişiklik yapılması anlamına gelmektedir.
Bu itibarla genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılan Dışişleri Bakanlığının özel hesaptan yapacaği harcamaların 4734. 5018 ve 237 sayili Kanunlardan müstesna tutulması bütçe kanunlanyla mevcut kanun hükümlerinin açık veya zimnen 

değiştirilemeyeceği ilkesiyle ve dolayısıyla mülga t6t. taddenin dördüncü fikrasında yer alan "Bütçe kanununa. büçe ile ilgili hükümłer dışıda hiçbir hüküm konulamaz." hükmüyle bağdaşmanaktadır.

Açıklanan nedenlerle, kuralın Anayasanin mülga 161. maddesine aykıri düştüğü ve iptali gerektigi kanaatinde olduğumdan, çoğunluğun aksi yöndeki karanna katılamadım.
b. (21 ) Numaralı Açıklamasının açıklamanın ikinci eümlesi:
“Söz konusu tertiplerden yapılacak harcamalar 4734 sayıhı Kanun ile 5018 sayıh Kanuna tabi değildir."
Kanun'un eki E-Cetveli'nin (10) numaralı açıklamasının (a) fikrasıņın üçüncücümlesine yönelik gerekçelerim dava konusu kural yönünden de geçerlidir 
Açıklanan nedenlerle, kuralın Anayasanın mülga 161. maddesine aykırı düştüğü ve iptali gerektiği kanaatinde olduğumdan, çoğunluğun aksi yöndcki kararına kattłamadım.
e. (25) Numaralı Açıklamaşının açıklamanın ikinci cümlesi:
“Söz konusu özel hesaptan yapılan harcamalar 4734 sayıh Kanun ile 5018 sayılıKanuna tabi değildir, "
Kanunun eki E-Cetveli'nin (10) numaralı açıklamasını (a) fikrasının üçüncücümlesine yönelik gerekçelerim dava konusu kural yönünden de geçerlidir.
Açıklanan nedenlerle, kuralın Anayasanın mülga 161. maddesine aykırı düştüğü ve iptali gerektiği kanaatinde olduğumdan, çoğunluğun aksi yöndeki karatına katılamadım.
d. (61) numaralı açıklamasının açıklama:
"MaliyeBakanlığı bütçesinin_12.01.31.00-01.1.2.76-1-05.2 tertibinde yer alan ödeneği, belediyelerin ihtiyaç duyduğu yatırım nitelikli zorunlu projelerin gerçekleştiriłmesi amacıyła kullanmaya Maliye Bakanı yetkilidir."
5779 sayılı Il Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanunun 2018 yılı Bütçe Kanununun uygulandığı dönemde yürürlükte bulunan 6. maddesinin (2) numaralı fikrasında, Kanun'da ayrılması öngörülen vergi paylart ile maddenin (1)numaralı fikrasında belirtilen ödenek dışında (denkleştirme ödeneği).mahallî idarelere yardım amacıyla bakanlıklar ile bağl ve ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerine pay, fon veya özel hesap gibi adlarla başka bir ödenek konulamayacağı hüküm altina alınmiştir.

Dava konusu kuralda ise Maliye Bakanlıği bütçesinin 12.01.31.00-01.1.2.76-1-05.2tertibinde yer alan ödeneğin belediyelerin ihtiyaç duyduğu yatıım nitelikli zorunlu projelerin gerçekleştirilmesi amacıyla kullanmaya Maliye Bakanının yetkili olduğu belirtilerek 5779sayılı Kanunun 6. maddesinin (2) numaralı fikrası 2018 bütçe dönemi için uygulanamaz hâle getirilmektedir.


Dava konusu kuralla ilgili kanunda yer alan hükmün uygulanmasını kısıtlayan düzenlemenin bütçe kanununda yer almasına olanak tanınması, ilgili kanunda o yıl için değişiklik yapılması anlamına gelmektedir. Bu itibarla dava konusu kural bütçe kanunlarıyla mevcut kanun hükümlerinin açık veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle ve dolayısıyla mülga 161. maddenin dördüncü fikrasında yer alan "Bütçe kanununa. hütçe ile ilgili hükümler dışında hiçhir hüküm konulamaz. " hükmüyle bağdaşmamaktadır 
Açıklanan nedenlerie, kuralın Anayasanın mülga 161. maddesine aykın düştüğü ve iptali gerektiği kanaatinde olduğumdan, çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılamadım.
e. (64) numarali açıklamasını ikinci cümlesi:
“Özet hesaptan yapıan harcamalar 5018 sayılı Kanun ile 4734 sayıh Kanundan müstesnadır."
Kanunun cki E-Cetveli'nin (10) numaralı açıklamasının (a) fikrasının üçüncücümlesine yönelik gerekçelerim dava konusu kural yönünden de geçerlidir.
Açıklanan nedenlerle, kuralın Anayasanın mülga 161. maddesine aykırı düştüğü ve iptali gerektiği kanaatinde olduğumdan. çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılamadım.
f. (76) numaralı açıklamasının ikinei eümlesi:
“Özet hesaptan yapılan harcamalar 5018 sayıl Kanun ile 4734 sayıhı Kanundan müstesnadır."
Kanunun eki E-Cetveli'nin (10) numaralı açıklamaşının (a) fikrasının üçüncüi cümlesine yönelik gerekçelerim dava konusu kural yönünden de geçerlidir.
Açıklanan nedenlerle. kurahın Anayasanın mülga 161. maddesine aykırı düştüğü ve iptali gerektiği kanaatinde olduğumdan. çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılamadım 
g. (79) numaralı açıklamasının ikinci cümlesi:
“Özel hesaptan yapıłan harcamalar 5018 sayıhı Kanun ile 4734 sayılı Kanundan müstesnadır."
Kanun'un eki E-Cetveli'nin (10) numaralı açıklamasının (a) fikrasının üçüncücümlesine vönelik gerekçelerim dava konusu kural vönünden de geçerlidir.
Açıklanan nedenlerle, kurahın Anayasanın mülga 161. maddesine aykı düştüğü ve iptali gerektiği kanaatinde olduğumdan, çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılamadım.

2. 2018 Yılı Cumhurbaşkanlığı Bütçesi E-Cetveli'nin;
a. (7) Numaralı Açıklamasının Incelenmesi 
"7. Cumhurbaşkanłığı temsil. tören ve ağırlama giderleri. C'umhurbaşkanı ve eşi tarafindun verilecek_ hediyelik eşya.rerilen_ resepsiyonlarda_görevli_personelin gorev nedeniyłe_giymiş oldukları_ kiyafetlerin_yapurıłlmast-temizlettiriłmesi.çaltşma ofisi_ve konutłarında kullamlacak mał. małzeme alımlari. taşut kirałanmast ve diğer hizmet alımlarıile calışma ofisinin. personeł yemek hizmetleri alimı ile bununla ilgili mał ve mamul alımları.konuların ve tarihi-bedii değeri olan varlıkłarın yapım, bakım ve onarımlari, çalışmaların kitap haline getirilmesi giderleri: -734 sayılı Kamu İhale Kanununda belirtilen parasal limitlere bakılmaksızın aym kanunun 22. maddesine göre tedarikçi ile yapılacak pazarlık somucunda Cumhurbaşkanlığı bütçesinin ilgili tertiplerinden."
Dava konusu kuralda Cumhurbaşkanlığı temsil. tören ve ağırlama giderleri.Cumhurbaşkanı ve eşi tarafindan verilecek hediyelik eşya, verilen resepsiyonlarda görevli personelin görev nedeniyle giymiş oldukları kiyafetlerin yaptırılması. temizlettirilmesi.çalışma ofisi ve konutlarında kullanılacak mal, malzeme alımlari, taşit kiralanması ve diğer hizmet alımlan ile çalışma ofisinin persone! yemek hizmetleri alımı ile bununla ilgilì mal ve mamul alımlari, konutların ve tarihi-bedij değeri olan varlıkların yapım, bakım ve onarımları.çalışmaların kitap bâline getirilmesi giderterinin 4734 sayılı Kanun'da belirtilen "parasałlimitłere bakıłmaksızın" aynı Kanun'un 22. maddesine göre tedarikçi ile yapılacak pazarlık sonueunda Cumhurbaşkanlığı bütçesinin ilgili tertiplerinden karşılanması öngörülmüştür.
Anilan mal ve hizmetlerin, 4734 savılı Kanun'un 22. maddesinin birinci fikrasınun (d) bendi dışındaki bentlerinde belirtilen şarları taşıması kaydıyla (d) bendindeki parasal sınirlara tabi olmaksizın doğrudan temin edilmesine herhangi bir engel bulunmamaktadır.Dolayısıóla dava konusu kural sadece diğer bentlerdeki şartlan taşımayan mal ve hizmetler için parasal limitler bakımından istisna getirmektedir. Söz konusu parasal limitlerin ilgili yı!bütçe yılında uygulanmayacağının Öngörülmesì ise 4734 sayılı Kanun da 2018 yılı için değişiklik yapılması anlamına gelmektedir,
Dava konusu kuralda yer alan "„belirtilen parasal Jimittere bakilmaksızi...ibaresiyle kısmen veya tamamen uygulanamayacak hükümlerin bütçe kanunlarında yer almasına olanak tanınması, bütçe kanunlarıyla mevcut kanun hükümlerinin açık veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle ve dolayısıyla mülga 161. maddenin dördüncü fikrasında yer alan "Bütçe kanununa. bütçe ile iłgili hükümler dışında hiçhir hüküm konułamaz." hükmüyle bagdaşmamaktadır,
Açıklanan nedenlerle, kuralın Anayasanın mülga 161. maddesine aykırı düştüğü ve iptali gerektiği kaņaatinde olduğumdan, çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılamadım.
b. (10) Numaralı Açıklamasımın (c) Paragrafinın İncelenmesi 
"10. Cumhurbaşkanı 'nım takdirlerine göre:

a) Muhtaç durumdaki kişilere ve oğrencilere, demek, birlik, kurum. sendika.okul, hastane, vakıf ve benzeri kuruluşlar ile kamuva vararlı kampanyalara yapılacak vardımlar, ilgisine göre.

"05.3.1.01 -Dernek, Birlik, Kurum, Kuruluş. Sandık vb. Kuruluşlara"."05.3.1.08-Türk Kültür Varlığımın Korunması ve Tantımı Giderleri", “05.4.2.01Eğitim Amaçlı Diğer Transferler".

"05.4.3.01-Sağlık Amaçlı Transferler“.
“05.4.t.01-Yiyecek Amaçlı Transferler".
"05.4.7.01-Muhtaç ve Körlere Yardım",
“05.4.9.01-Hane Halkına Yapılan Diğer Transferler", tertiplerinden,
b) Kamu personeli olmayanlara yapılacak ödül. ikramiye ve benzeri nitelikteki nakdi ödemeler "03.1.2.05-ödül, İkramive ve benzeri ödemeler'
c) Kamu personeli olanlara yapıłacak ödül, ikramive ve benzeri nitelikteki nakdi ödemeler ilgilimevzuatında_ yer alan_ hükümlere bakılmaksızın “Ol.1.6.01 -Ödül_ ve İkramiyeler"tertiplerinden,
karşılanır."
Dava konusu kuralda Cumhurbaşkanının takdirjerine göre kamu personeli olanlara yapilacak ödül, ikramiye ve benzeri nitelikteki ödemelerin ilgili mevzuatında yer alan hükümlere bakılmaksızın “01.1.6.01-Ödüil ve İkramiyeler" tertiplerinden karşılanmasıöngörülmektedir,
Görevlerinde üstün başarı gösteren memurların ödüllendirilmesine ilişkin usui ve esaslar 657 sayılı Kanunun 122. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin birinei fikrasında görevli oldukları kurumlarda olağanüstügayret ve çalışmaları ile emsallerine göre daha başarılı olarak görev yapmak suretiyle kamu kaynağında önemli ölçüde tasarruf sağlanmasında. kamu zararının oluşmasının önlenmesinde ve önienemez kamu zararlarının önemli ölçüde azaltılmasında, kamusal fayda ve gelirlerin beklenenin üzerinde artınlmasında veya sunulan hizmetlerin etkinlik ve kalitesinin yükseltilmesinde somut olaylara ve verilere dayalı olarak katkı sağladıkları tespit edilen memurlara. merkezde bağlı veya ilgili bakan,illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından başan beigesi verilebileceği. Türk Silahl Kuvvetlerinde görevli Devlet memurlanı için Millî Savunma Bakanının bu yetkisini devredebileceği. üç detà başarı belgesi alanlara da üstün başarı belgesi verileceği: ikinci fikrasında, üstün başarı belgesi verilenlere, merkezde bağlı veya ilgili bakan ve illerde valiłer tarafindan uygun görülmesi hälinde en yüksek devlet memuru aylığının (ek gösterge dåhil)%200'üne kadar ödül verilebileceği; üçüncü fikrasında. bir mali yıl içinde ödüllendirileceklerin sayısının kurumun yılbaşındaki dolu kadro meveudunun binde onundan.Gümrük Müsteşarlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü kadroları için 

binde yirmisinden fazla olamayacağı ve yıl içinde ödüllendirilen personel sayısının kurumlarınca izleyen yılın ocak ayı sonuna kadar Devlet Personel Başkanlığına bildirileceği ifade edilmiştir.

Dava konusu kuralda ise ilgili mevzuatında yer alan hükümlere bakılmaksızın Cumhurbaşkanının takdirlerine göre kamu personeli olanlara yapılacak ödül, ikramiye ve benzeri nitelikteki ödemelerin “01.J.6.(/-Ödül ve İkramiyeter“ tertiplerinden karşılanmasıöngörülmüştür.

Dava konusu kuralda yer alan "…ilgili mevzuatında yer alan hükümlere bakılmaksızın…“ ibaresi, 657 sayılı Kanunun yukarıda anılan hükmünde 2018 yılı için değişiklik yapılması anlamına gelmektedir.

Bu itibarla Cumhurbaşkanımın takdirlerine göre kamu personeli olanlara yapılacak ödül. ikramiye ve benzeri nitelikteki ödemelerde. bu ödemelere ilişkin 657 sayıh Kanun'da yer alan hükmün dikkate alınmaması sonucunu doğuran "…ilgili mevzuahında yer alan hükümlere hakıłmaksızın.. “ ibaresi, bütçe kanunlanyla mevcut kanun hükümlerinin açık veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle ve dolayısıyla mülga 161. maddenin dördüncü fkrasında yer alan "Bütçe kanununa. bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçhir hüküm konułamaz "hükmüyle bagdaşmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, kuralın Anayasann mülga 16l. maddesine aykırı düştüğü ve iptali gerektiği kanaatinde olduğumdan, çoğunluğun aksi yöndeki karanna kauılamadım.
Başkanvekili Hasan Tahşin GÖKCAN 

Esas Say1si: 2018/27Karar Sayisi: 2020/49
KARŞIOY GEREKÇESİ
A) 23.12.2017 tarihli ve 7066 sayılı 2018 Yilı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun (10)Numaralı Sıraşındaki Açıklamanın(a)FıkrasınınÜçüncü Cümkesi Yönünden 

1. Dava konusu kuralla 20i8 vilı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun eki ECetveli'nin (10) numaralı açiklamasının (a) fikrasında sayılan δdeneklerin Özel hesaba aktarıldıktan sonra bu hesaptan yapılan harcamaların 4734, 5018 ve 237 sayılı Kanunlardan müstesna olduğu hüküm altına alınmıştır.

2. Bütçe Kanununun oluşturulduğu tarihte yürürlükte olan Anayasa hükümlerinin incelemede kullanitması gerekmektedir. Bu bağlamda, dava konusu kuralın mülga 161.maddenin dördüneü fikrasında yer alan "Bütçe kanununa. bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçhir hüküm konulamaz. " düzenlenmesi dikkate alınmalıdır.

3. Dışişleri Bakanlığı, 5018 sayıl Kanun'a ck (I) sayılı Cetvel'de, gencl bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayıldığından 4734. 237 ve 5018 sayılı Kanunlara tabidir. Dava konusu kuralda ise Dışişleri Bakanlığının 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki E-Cetveli'nin (10) numaralı açıklamasımın (a) fikrası uyarınca özel hesaba aktarılan ödeneklerden yapacağı harcamalar, yukanda anılan 4734, 5018 ve 237sayılıKanunlardan niüstesna tutularak bu Kanunlar 2018 yılı için uygulanamaz hâle getirilmektedir.
4. Dava konusu kuralla kismen veya tamamen uygulanamayacak hükümlerin bütçe kanunłarında yer almasına imkán tanınması ise bu kanunlarda o yıl için değişiklik yapıłmasıanlamına gelmektedir. Bu itibarla genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılan Dışişleri Bakanlığının özel hesaptan yapacağı harcamaların 4734, 5018 ve 237sayīh Kanunlardan müstesna tutulması bütçe kanunlarıyla mevcut kanun hükümlerinin açık veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle ve dolayısıyla mülga 161. maddenin dördüneü fikrasında yer alan "Bütçe kanumuna, bütçe ile ilgili hükümłer dtşında hiçhir hüküm konulamaz."hükmüyle bağdaşmamaktadır.

5. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın mülga 161. maddesine aykırıdı.
B) 23.12.2017 tarihli ve 7066 sayılı 2018 Yilı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun (21) Numarah Sırasıadaki Açıklamanıa İkinci Cümlesi Yönüaden 
6. Dava konusu kuralda, tSEDAK sekretaryasi görevini ifa eden Kalkınma Bakanlığıtarafindan hazırlaulacak bilimsel araştırma ve geliştirme raporları. analitik çalışmalar ve benzeri dokümanlar, anket ve benzeri araştırma faaliyetleri ile düzenlenecek eğitim programlari, çalışma ziyaretleri ve benzerì faaliyetler için gerçek ve tüzel kişilere yapılacak ödemelerin Kalkınna Bakanliği bütçesinin 32.01.35,00-01.2.1.00-1-07.1 ve 32.01.35.00.01.2.1.00-1-07.2 tertiplerinde yer alan ödenekten karşılanacaği ve bu tertiplerden yapılan harcamaların 4734 ve 5018 sayılı Kanunlara tabi olmayacağı hüküm altına alınmıştır.
7. Kalkınma Bakanlıği. 703 sayılı KHKnın 17. maddesiyle kapatılmış olup aynıKHKnın 215. maddesi uyarınca 5018 sayılı Kanun'a ek (1) sayıhı cetvelden çıkarılana kadar 

genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmıştır. Dolayısıyla faaliyetlerini vukarıda sayılan 4734 ve 5018 sayılı Kanun’a tabidir. Dava konusu kuralda ise Kalkınma Bakanlığı tarafindan hazırlatılacak bilimsel araştırma ve geliştirme raporlan, analitik çalışmalar ve benzeri dokümanlar. anket ve benzeri araştırma faaliyetleri ile düzenlenecek eğitim programları. çalışma ziyaretleri ve benzeri faaliyetler için gerçek ve tüzel kişilere Kalkınma Bakanlığı bütçesinin 32.01.35.00-01.2.1.00-1-07.1 ve 32.01.35.00-01.2.1.00-1-07.2tertiplerinde yer alan ödenekten yapilacak harcamalar, yukarıda anılan 4734 ve 5018 sayılıKanunlardan müstesna tutularak bu Kanunlar 2018 yılı için uygulanamaz håle getirilmektedir.
8. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa’nın mülga 161, maddesine aykırıdır.
C) 23.12.2017 tarihli ve 7066 sayılı 2018 Yilı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun (25) Numaralı Sıraşındaki Açıklamanın İkinci Cümlesi Yönünden 
9. Dava konusu kuraida. İSEDAK çerçevesinde yapılan çok tarathı uluslararasıtoplantıların giderlerinin karşılanması için Kalkınma_ Bakanlığı bütçesinin 32.01.35.00.01,3,2.00-1-07.1 tertibinde yer alan ödeneğin özel hesaba aktarıldıktan sonra bu hesaptan yapılan harcamaların 4734 ve 5018 sayılı Kanunlara tabi olmayacağı hüküm altına alınmıştır.
10. 129. Kalkınma Bakanlığı, 703 sayılı KHKnın 17, maddesiyle kapatılmış olup aynı KHK°nın 215. maddesí uyarınca 5018 sayılı Kanun’a ek (1) sayılı cetvelden çıkarılana kadar genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmıştır. Dolayısıyla faaliyetlerìņi yukarıda sayılan 4734 ve 5018 sayılı Kanuna tabidir. Dava konusu kuralda ise Kalkınma Bakanlıği bütçesinden İSEDAK çerçevesinde yapılan çok taratlı uluslararası toplantıların giderlerinin karşılanması için özel hesaba aktarılan ödenekten vapacağı harcamalar, yukanda anılan 4734 ve 5018 sayılı Kanunlardan müstesna tutularak bu Kanunlar 2018 yılı için uygulanamaz hâle getirilmektedir.

11. Açıklanan nedenlerle kural Anayasanın mülga 161. maddesine aykındır.
C) 23.12.2017 tarihli ve 7066 sayılı 2018 Yili Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun(51)NumaralıSırasındakiAçıklamanınBirinci Cümlesinde YerAlan “.…adına açılmış olan özel hesaplara..” İbaresi Yönünden 
12. Kanun’un eki E-Cetveli'nin (51) numaralı açıklamasının birinci eümlesinde:Millī Eğitim Bakanlığı tarafindan ilköğretim öğrencilerine ücretsiz olarak dağıtılacak ders kitaplan için 350.000.000 Türk lirası. taşımalı ilköğretim ve ortaöğretimkapsamındaki öğrencilerin öğle yemeği için de 805.000.000 Türk lirası ve Özel Eğitime İhtiyaç Duyan Öğrencilerin Okullara ve Kurumlara Erişiminin Sağlanması İçin Üeretsiz Taşınması Projesi kapsamında 368.750,000 Türk lirası olmak üzere toplam 1.523,750.000 Türk lirasına kadar yapılacak harcamalar karşılığı tutarın Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmay Teşvik Fonuna (SYDTF) 9.4.2003 tarihli ve 4842 savılı Kanun ile 29.5.1986 tarihli ve 3294 savılı Sosval Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu uyarınca aktarılacak tutardan keserek Milli Eğitim Bakanlığı adına açılmış olan özel hesaplara aktarmaya maliye bakanının yetkili olduğu hüküm altna alınmıştır, Dava konusu kural. anılan cümlede yer alan “.…adma açz/mş olan ozel hesaplara.. " ibaresidir.


13. Dava konusu kuralda; merkezî yönetim kapsamında bulunan Milli Eğitim Bakanlığınca yerine getirilecek bazı faaliyetlere ilişkin harcamaların 2018 yılı Merkezi Yönetim Bütçesinde Bakanlığa ayrılan bütçe tertipleriyle herhangi bir ilişki kurulmaksızın doğrudan SYDTFden, Milli Eğitim Bakanlığı adına açılacak özel hesaba aktarılacak kaynaklardan karşılanması öngörülmektedir.

14. Dava konusu kuralın bu hâliyle bütçeyi açıklayıci, uygulanmasını kolaylaştınçınitelikte olduğu söylenemez. Bu itibarla dava konusu kuralların olağan kanunlarla düzenlenmesi gerekirken Bütçe Kanunu ile düzenlenmesi bütçe kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacağı ilkesiyle bağdaşmamaktadır.
15. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın mülga 161. maddesine aykındı.
D) 23.12.2017 tarihli ve 7066 sayılı 2018 Yilı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun (61) Numaralı Sırasındaki Açıklama Yönünden 
16. 5779 sayılı Kanun'un 2018 yılı Bütçe Kanunu'nun uygulandığı dönemde yürürlükte bulunan 6. maddesinin (2)numaralı fikrasında, Kanun'da aynılması Öngörülen vergi payları ile maddenin (1) numaralı fikrasında belirtilen ödenek dışında (denkleştirme ödeneği). mahallî idarelere yardım amaciyla bakanlıklar ile bağlı ve ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerine pay. fon veya özel hesap gibi adlarla başka bir ödenek konulamayacağı hüküm altına alınmıştır.

17. Dava konusu kuralda ise Malive Bakanlığı bütçesinin 12.01.31.00-01.1.2.76-105.2 tertibinde yer alan ödeneğin belediyelerin ihtiyaç duyduğu yatırım nitelikli zorunlu projelerin gerçckleştirilmesi amacıyla kullanmaya maliye bakanının yetkili olduğu belirtilerek 5779 sayılı Kanun un 6. maddesinin (2) numaralı fikrası 2018 bütçe dönemi için uygulanamaz hâle getirilmektedir.

18. Dava konusu kurałla kısmen veya tamamen uygulanamayacak hükümlerin bütçe kanunlarında yer almasına olanak tanınması. bu kanunlarda o yıl için değişiklik yapılmasıanlamına gelmektedir. Bu itibarla dava konusu kural bütçe kanunlarıila mevcut kanun hükümlerinin açık veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle ve dolayısıyla mülga 161.maddenin dördüneü fikrasında yer alan “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçħir hükümı konułamaz. " hükmüyle bağdaşmamaktadır.

19. Açıklanan nedenlerle kural Anayasanın mülga 161. maddesine aykırıdır.
E) 23.12.2017 tarihli ve 7066 sayılı 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun (64) Numaralı Strasındaki Açıklamanıa İkinci Cümlesi Yönünden 
20. Başbakanlık, 703 sayılı KHKnın 218. maddesiyle kapatılmış olup aynı KHKnın 215. maddesi uvarınca $018 sayıl Kanuna ek (1) sayılı cetvelden çıkanlana kadar genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmıştıt. Dolayısıyla faaliyetlerini yukarıda sayılan 4734 ve 5018 sayılı Kanun kapsamında ifa etmekle yükümlüdür. Dava konusu kuralda ise Başbakanlık bütçesinden 100. yıl anma etkinlikleri kapsamında çalışmalar yapmak maksadıyla yapılacak harcamalar, yukanda anılan 4734 ve 5018 sayılı Kanunlardan müstesna tutularak bu Kanunlar 2018 yılı için uygulanamaz hâle getirilmektedir.

21. Açıklanan nedenlerle kural Anayasarun mülga 161. maddesine aykırıdır.
F) 23.12.2017 tarihli ve 7066 sayd 2018 Yilı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun (76) Numaraht Sırasındaki Açıklamanın İkinci Cümlesi Yönünden 
22. Avrupa Birliği Bakanłığı, 703 sayıh KHKrun 7, maddesiyle kapatılmış olup aynıKHK’nın 215, maddesi uyannca 5018 sayılı Kanuna ek (1) sayılı cetvelden çıkanlana kadar genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmıştır. Dolayısıyla faaliyetlerini 4734ve 5o18 sayılı Kanun kapsamında ifa etmekle yükümlüdür. Dava konusu kuralda ise Bakanlığın 2018 Yılıi Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki E-Cetvelinin (74) numaralıaçıklaması uyarınca özel hesaba aktarılan Ödenekten yapacağı harcamalar, yukarıda anılan 4734 ve 5018 sayılı Kanunlardan müstesna tutularak bu Kanunlar 2018 yılı için uygulanamaz hâle getirilmektedir.

23. Açıklanan nedenlerle kural Anayasanın mülga 161. maddesine aykırıdır.
G) 23.12.2017 tarihli ve 7066 sayılı 2018 Vıltı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun (79) Numarałı Sırasındaki Açıklamanın İkinci Cümlesi Yönünden 
24. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlıği, 5018 sayılı Kanuna ek (1) sayılıCetvel'de. genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri araşında sayıldığından 4734 ve 5018sayılı Kanuna tabidir. Dava konusu kuralda ise Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığıbütçesine uluslararası acil yardımların yapılması amacıyla tefrik edilen ödeneklerden yapilacak harcamalar. 4734 ve 5018 sayıh Kanunlardan müstesna tutularak bu Kanunlar 2018yıh için uygulanamaz hâle getirilmektedir.

25. Açıklanan nedenlerle kural Anayasanun mülga 161. maddesine aykındr.
G) 2018 Yılı Cumhurbaşkanlığı Bütçesi E-Cetveli'nin (7) Numarahı AçıklamasıYönünden 

26. Dava konuşu kuralda Cumhurbaşkanlığı temsil, tören ve ağırlama giderleri.Cumhurbaşkanı ve eşi tarafindan verilecek hediyelik eşya. verilen resepsiyonlarda görevli personelin görev nedeniyle giymiş oldukları kiyafetlerin yaptırılması, temizlettirilmesi,çahşma ofīsi ve konutlarında kullamlacak mal, malzeme ahmlan. taşu kiralanması ve diğer hizmet alımlari ile çabşma ofişinin personel yemek hizmetleri alimi ile bununla ilgili mal ve mamul ahmları, konutların ve tarihi-bedii değeri olan varlıkların yapım, bakım ve onarımları,çalışmaların kitap hâline getirilmesi giderlerinin 4734sayılı Kanun da belirtilen “parasałlimitłere bakıłlmaksızın“ aynı Kanun'un 22. maddesine göre tedarikçi ile yapılacak pazarlık sonucunda Cumhurbaşkanlığı bütçesinin ilgili tertiplerinden karşılanması öngörülmüştür.
27. 703 sayıhı KHK "nın 46. maddesi, 9.7.2018 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, dava konusu kuralın yer aldığı 2018 yıh Bütçe Kanunu'nun yürürlüğe girdiği tarihte 2879 sayılıKanun un 703 sayılı K1lK ile değişiklikten önceki hâli yürürlüktedir.
28. Bu husus. bütçe kanuru yönünden konu bakımından öngörülen anayasal sınırlar kapsamında bir denetim yapılmasını gerektirir. Büiçe Kanununun konu bakımından sıırlarına ilişkin yapılacak denetimde ilgili bütçe kanununua oluşturulduğu tarihte yürürlükte 

olan Anayasa hükümlerinin ölçü norm olarak alınması gerekir. Bu kapsamda. dava konusu kuralın mülga 161, maddenin dördüncü fikrasında yer alan “Bütçe kanununa. bütçe ile ilgili hükumter dışında hiçhir hüküm konułamaz. " hükmüne uygunluğunun denetlenmesi gerekir.
29, Anilan mal ve hizmetlerin, 4734 sayıl Kanun'un 22. maddesinin birinci fikrasının (d) bendi dışındaki bentlerinde belirtilen şartları taşıması kaydıyla (d) bendindeki parasal sinirlara tabi olmaksızın doğrudan temin edilmesine herhangi bir engel bulunmamaktadır. Dolayısıyla dava konusu kural sadece diğer bentlerdeki şartlari taşımayan mal ve hizmetler için parasal limitler bakımundan istisna getirmektedir. Söz konusu parasal limitlerin ilgili yıl bütçe yılında uygulanmayacağının öngörülmesi ise 4734 sayılı Kanunda 2018 yılı için değişiklik yapılması anlamıņa gelmektedir.

30. Dava konusu kutalda_ yer alan “…belirtiłen parasal fimitłere bakilmaksızın…“ibaresiyle kismen veya tamamen uygulanamayacak hükümlerin bütçe kanunlarında yer almasına olanak tanınmasi, bütçe kanunlarıyla meveut kanun hükümlerinin açık veya zimnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle ve dolayısıyla mülga 161. maddenin dördüncü fikrasında yer alan "Bütçe kunununa, hütçe ile ilgili hükümler dtstnda hiçbir hüküm konulamaz. " hükmüyle bagdaşmamaktadır.

31. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın mülga 161. maddesine aykırıdır.
H) 2018 Yılı Cumhurbaşkanlığı Bütçesi E-Cetveli'nin (10) NumaralıAçıklamasının (c) Paragrafı Yönünden 

32. Dava konusu kuralla ilgili mevzuatında yer alan hükümlere bakılmaksızın Cumhurbaşkanının takdirlerine göre kamu personeli olanlara yapılacak ödül, ikramiye ve benzeri nitelikteki ödemelerin “01.1. 6.01-Ödül veİkramiyeler“ tertipletinden karşılanmasıöngörülmüştür.

33. Bu husus, bütçe kanunu yönünden konu bakımından öngörülen anayasal sınıtlar kapsamında bir değerlendirme yapılmasını gerektirir. Bütçe Kanunu'nun konu bakımından sınırlarına ilişkin yapilacak denetimde ilgili bütçe kanununun oluşturulduğu tarihte yürürlükte olan Anayasa hükümlerinin ölçü norm olarak alınması gerekir. Bu kapsamda, dava konusu kuralın mülga 161. maddenin dördüncü fikrasında yer alan “Bütçe kanununa, hütçe ile ilgili hükümter dışında hiçbir hüküm konulamaz. “ hükmüne uygunluğunun denetlenmesi gerekir.
34. Dava konusu kuralda yer alan "…lgili mevzuatında yer alan hükümlere bakılmaksım…." ibaresi, 657 sayılı Kanunun yukarıda anılan hükmünde 2018yılı için değişiklik yapılması anlamına gelmektedir.

35. Bu itibarla Cumhurbaşkanının takdirlerine göre kamu personeli olanlara yapılacak ödül, ikramiye ve benzeri nitelikteki ödemelerde, bu Ödemelere ilişkin 657 sayılıKanun'da yer alan hükmün dikkate alinmaması sonucunu doğuran “…fgili mevzuatında yer alan hükümłere bakıłmaksızı.. " ibaresi. bütçe kanunlarıyla mevcut kanun hükümlerinin açık veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle ve dolayısıyla mülga 16t, maddenin dördüncüfikrasında yer alan "Büçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulama. " hükmüyle bagdaşmamaktadir.


36. Açıklanan nedenlerle kuralda yer alan “…iłlgili mevzuatında yer alan hükümlere hakılmaksızı..“ ibaresi Anayasanın mülga 161. maddesine aykırıdır.
Üye Engin YILD[RIM 

Esas Sayisi : 2018:27Karar Sayi$i: 2020/49
KARŞI OY GEREKÇESİ
23/12/2017 tarihli ve 7066 sayıłı 2018 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun iptali talep edilen dava konusu bölümlerinden. aşağıda yazıłı kısum ve bölümlerinin yine aşağıda ifade olunan gerekçelerle Anayasaya ayktrı olduğunu düşünüyorum.
I. Dava dilekçesinde. Dışişleri Bakanlığının S018 sayılı Kanun'a ek ([) sayıh Cetvel'de merkezi yönetim kapsamındaki idareler arasında sayıldıği, Bakanlığa tahsis edilen kaynaklarin maliyönetim ve kontrolünün 5018 saytlt Kanun’a: mal ve hizmet alimlan ile yapım işlerinin 4734 sayılı Kanuna; taşıt edinme, kullanma ve tahsis işlemlerinin ise 237sayılı Taşıt Kanununa tabi olduğu, özel hesaptan yapılacak harcamaların dava konusu kural uyarınca adi geçen Kanunlardan müstesna tutulmasınin Anayasanın 87., 88.. 89. ve 161.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Dava konusu kuralda 2018yth Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun eki ECetvelinin (10) numaralı açıklamaşının (a) fikraşında sayılan ödeneklerin özel hesaba aktarıldıktan sonra bu hesaptan yapılan harcamaların 4734. 5018 ve 237 sayılı Kanunlardan müstesna olduğu hüküm altına alınmiştır.

3. 4734sayılı Kanun. kamu hukukuna tabi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veya kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapaçakları ihalelerde uygulanaçak esas ve usulleri belirlemek amacıyla çıkarılmıştır. Kanun kapsamında yer alan idarelerin kullanumında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet ahmları ile yapım işlerinin ihaleleri (Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine btrakıldığıı gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemier) anılan Kanun hükümlerine göre vürütülecektir, Kanunun 2. maddesinin birinei fikraşının (a) bendinde.genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri bu Kanun kapsamında sayılmıştır.
4. 5018 sayılı Kanun, kalktnma planları ve programlarda yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve mali saydambığı sağlamak üzere kamu mali yönetiminin yapısını ve işleyişini. kamu bütçelerinin hazırlanmasını. uygulanmasını. tüm mali işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve mali kontrolü düzenlemek amacıyla çıkarılmışuır.
5. 237 sayılı Kanun ise kamu kurumlarının taştt edinmesi işlemlerīne ilişkin kurallarıdüzenlemektedir. Söz konusu Kanun; genel bütçeye dâhil dairelerle katrna ve özel bütçeli idarefer ile bunlara bagli sabit ve döner sermaveli müesseseler, il özel idareleri, belediyeler ve bunlanın bağlı kuruluşlan ile mahallî idare birliklerini. iktisadi devlet teşekkülleri ile özel kanun ve kararnamelerle kurulan her çeşit banka ve teşekküfleri, sayılan daire, idare, banka.teşekkül ve müesseselerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları teşekkül ve müesseseleri, kamuya yararlı derneklerden Başbakanlıkça lüzumlu görülenleri kapsamaktadır.Dolayısıyla genel bütçeye dâhil kamu idareleri tarafindan kullanılacak taşıtlar anılan Kanun hükümleri çerçevesinde edinilebilecektir.

6. Dışişleri Bakanlıīği, 5018 sayıl Kanuna ek (I) sayılı Cetvelde, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayıldığından 4734, 237 ve 5018 sayılı Kanunlara 

tabidir. Dava konusu kuralda ise Dışişleri Bakanhığının 2018 Yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun cki E-Cetvelinin (10) numaralı açıklamasının (a) fikrası uyarıca Özel hesaba aktarılan ödeneklerden yapacağı harcamalar, yukanda anılan 4734. 5018 ve 237 sayılıKanunlardan müstesna tutularak bu Kanunlar 2018 yılı için uygulanamaz hâle getirilmektedir.Dava konusu kuralla kısmen veya tamamen uygulanamayacak hükümlerin bütçe kanunlanında yer almasıa inkân tanınınası ise bu kanunlarda o vıl için değişiklik yapılması anlamıa gelmektedir. Bu itibarla genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılan Dışişleri Bakanhğının özel hesaptan yapacağı harcamaların 4734, 5018 ve 237 sayılı Kanunlardan müstesna tutulması bütçe kanunlanyla mevcut kanun hükümlerinin açık veya zimnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle bağdaşmamaktadır. Açıklanan nedenlerle kural Anayasanın 161. maddesine aykiridir.

7. Dava dilekçesinde, Kalkınma Bakanlığın 5018 sayılı Kanuna ek ([) sayılıcetvelde merkezi yönetim kapsamındaki idareler arasıńda sayıldıği, Bakanlığa tahsis edilen kaynakların mali yönetim ve kontrolünün S018 sayılı Kanuna; mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olduğu, dava konusu kuralla yapılacak harcamaların 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'ndan ve 5018 sayıl: Kanundan müstesna tutulmasının Anayasanın 87., 88., 89, ve 161, maddelerine aykıù olduğu ileri sürülmüştür.
8. Dava konuşu kuralda, İSEDAK sekretaryası görcvini ifa eden Kalkınma Bakanlığıtarafindan hazırlatılacak bilimsel araştırma ve geliştirme raporları, analitik çalışmalar ve benzeri dokümanlar, anket ve benzeri araştırma faaliyetleri ile düzenlenecek eğitim programları, çalışma ziyaretleri ve benzeri faaliyetler için gerçek ve tüzel kişilere yapılacak ödeinelerin Kalkınma Bakanhğı bütçesinin 32.01.35.00-01.2.1.00-1-07.1 ve 32.01.35.0001.2,1,00-1-07.2 tertiplerinde yer alan ödenekten karşılanacağı ve bu tertiplerden yapılan harcamaların 4734 ve 5018 sayılı Kanunlara tabi olmayacağı hüküm altına alınmıştır.
9. Kalkınma Bakanlığı. 703 sayılı KHK'nın 17. maddesiyle kapatılmış olup aynıKHKnın 215. maddesi uyarınca 5018 savılı Kanuna ek (1) sayılı cetvelden çıkarılana kadar genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmıştır. Dolayısıyla faaliyetlerini yukanda sayılan 4734 ve 5018 sayılı Kanun’a tabidir. Dava konusu kuralda ise Kalkınma Bakanlığı tarafindan hazırlatılacak bilimsel araştırma ve geliştirme raporlari, analitik çalışıalar ve benzeri doküınanlar, anket ve benzeri araştırma taaliyetleri ile düzenlenecek eğitim programları, çalışma ziyaretleri ve benzeri faaliyetler için gerçek ve tüzel kişilere Kalkuma Bakanlıği bütçesinin 32.01.35.00-01.2.1.00-1-07.1 ve 32.01.35.00-01.2.1.00-1-07.2tertiplerinde yer alan Ödenekten yapılacak harcamalar, yukarida anılan 4734 ve 5018 sayılıKanunlardan inüstesna tutularak bu Kanunlar 2018 yıl için uygulanamaz hâle getirilmektedir.
10. Kanun'un eki E-Cetveli'nin (l0) numaral açıklamasının (a) fikrasının üçüncücümlesine yönelik gerekçeler dava konusu kural yönünden de geçerlidir. Açıklanan nedenlerle kural Anayasanin 161, maddesine aykıridır.

11. Dava dilekçesinde, Kalkınma Bakanlığının S018sayılı Kanuna ek ([)sayılıCetvel'de merkezî yönetim kapsamındaki jdareler arasında sayıldığı, dolayısıyla Bakanlığa tahsis edilen kaynakların mali yönetim ve kontrolünün 50i8 sayılı Kanuna, mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin 4734 sayıh Kanun'a tabi olduğu; dava konusu kuralla özel hesaptan yapılacak harcamaların 4734 ve 5018 sayılı Kanunlardan müstesna tutulmasımn 

Anayasanın bütçeyle ilgili kurallarıyla bağdaşmadığı belirtilerek kuralın Anayasaņın 87.,88., 89. ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

12. Dava konusu kuralda. ISEDAK çerçevesinde yapılan çok taraflı uluslararasıtoplantıların giderlerinin karşılanması için Kalkınma Bakanlığı bütçesinin 32.0l.35.0001.3.2.00-1-07.1 tertibinde ver alan ödeneğin özel hesaba aktarıldıktan sonra bu hesaptan yapılan harcamaların 4734 ve 5018 sayılı Kanunlara tabi olmayacağı hüküm altına alınmıştır.
13. Kalkınma Bakanlıği, 703 sayılı K1Knın 17. maddesiyle kapatılmış olup aynıKHKnın 215. maddesi uyarınca 5018 sayıhı Kanuna ek (1) sayılı cetvelden çıkarılana kadar genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmıştır. Dolayısıyla faaliyctlerini yukarıda sayılan 4734 ve 5018 sayıh Kanuna tabidir. Dava konusu kuralda ise Kalkınma Bakanlığı bötçesinden İSEDAK çerçevesinde yapılan çok taratlı uluslararası toplantıların giderlerinin karşılanması için özel hesaba aktarılan ödenekten yapacağı harcamalar. yukarıda anılan 4734 ve 5018 sayılı Kanunlardan müstesna tutularak bu Kanunlar 2018 yilı için uygulanamaz hâle getirilmektedir.

14. Kanunun eki E-Cetvelinin (10) numaralı açıklamasının (a) fikrasının üçüncücümlesine yönelik gerekçeler dava konusu kural yönünden de geçerlidir. Açıklanan nedenlerle kural Anayasamın [61. maddesine aykırıdır.

15. Dava dilekçesinde. dava konusu kuralla Maliye Bakanına bütçeden istediği kadar kaynağı istediği belediyeye aktarma yetkisi tanındığı, kuralda yer alan ödeneğin bir nevi örtülü ödeneğe dönüştüğü, 5779 sayılı Kanunun 6. maddesinin (2) numaralı fikrasının 2018yılı bütçe döneminde uygulanamaz hâle geldiği belirtilerek kuralın Anayasanın 87.. 88.. 89.ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

16. 5779 sayılı Kaņun’un 6. maddesinin (2) numarah fikrasında, Kanuņda ayrılmasıöngörülen vergi payları ile maddenin (1)numaralı fikrasında belirtilen ödenek dişında (denkleştirme ödeneği), mahalli idarelere yardım amacıyla bakanłıklar ile bağlı ve ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerine pay. fon veya özel hesap gibi adlarla başka bir ödenek konulamayacağı hüküm altına alınmıştır.

17. Dava konusu kuralda ise Maliye Bakanlığı bütçesiniņ 12.01.31.00-01.1.2.76-105.2 tertibinde yer alan Ödeneğin belediyelerin ihtiyaç duyduğu yatırım nitelikli zorunlu projelerin gerçekleştirilmesi amacıyla kullanmaya maliye bakanının yetkili olduğu belirtilerek 5779 sayılı Kanun'un 6. maddesinin (2) numaralı fikrası 2018 bütçe dönemi için uygulanamaz hále getirilmekiedir. Dava konusu kuralla kısmen veya tamamen uygulanamayacak hükümlerin bütçe kanunlarında yer almasına imkân tanınması. bu kanunlarda o yıl için değişiklik yapılması anlamına gelmektedir. Bu itibarla dava konusu kural bütçe kanunlarıyla meveut kanun hükümlerinin açık veva zimnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle bağdaşmamaktadır. Açıklanan nedenlerle kural Anayasanın 16l. maddesine aykirıdır.

18. Dava dilekçesinde, 5018 sayılı Kanun'a ek (I) sayılı Cetvel~de Başbakanlığın merkezì yönetim kapsamındaki idareler arasında sayıldığı, dolayısıyla Başbakanlıga tahsis edilen kaynakların mali vönetim ve kontrolünün 5018 sayıli Kanun'a mal ve hizmet alımlarıile yapım işlerinin 4734 sayılı Kanun'a tabi olduğu. dava konusu kuralla özel hesaptan 

yapiłacak harcamaların 4734 ve 5018 sayılı Kanunlardan müstesna tutulmasının bütçe uygulamalarının saydam, açık ve hesap verebilir olmasın önlediği. bütçe disiplininin bozulmasına ve harcamalarda keytiliğe sebebiyet verdiği belirtilerek kuralın Anayasa'nın 2..87., 88., 89. ve 161, maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

19. Dava konusu kuralda, Başbakanlık bütçesinde 100. yıl anma etkinlikleri kapsamında_çalişmalar_ yapmak maksadıyla_07.00.00.02-01,1,1.00-1-05.2 tertibinde tefrik edilen ödeneklerin özel hesaba aktarıldıktan sonra bu hesaptan yapılan harcamaların 4734 ve 5018 sayılı Kanunlardan müstesna olduğu hüküm altına alınmıştır.
20. Kanunun eki E-Cetvelinin (10) numaralı açıklamasının (a) fikrasının üçüneücümlesine yönelik gerekçeler dava konusu kural yönünden de geçerlidir.
21. Başbakanlık, 703 sayıh KHKnn 218. maddesiyle kapatılmuş olup aynı KHKnıπ215, maddesi uyarınça 5018 sayılı Kanuna ek (1) sayılı cetvelden çikarlana kadar genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmıştır. Dolayısıyla faaliyetlerini yukanıda sayılan 4734 ve 5018 sayıh Kanun kapsanunda ifa etnekle yükümlüdür. Dava konusu kuralda ise Başbakanbk bütçesinden 100. yıl anma etkinlikleri kapsamında çalşmalar apmak maksadıyla yapilacak harcamalar, yukarıda anılan 4734 ve 5018 sayılı Kanunlardan müstesna tutularak bu Kanunlar 2018 yılı için uygulanamaz ħäle getirilmektedir. Açıklanan nedenlerle kural Anayasanin 161. maddesine aykırıdır.

22. Dava dilekçesinde, Avrupa Birliği Bakanhğının 5018 sayıh Kanun'a ekli (I)sayılı Cetvelīde merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında sayıldığından 4734ve 5018 sayılı Kanun'a tabi olduğu, 634 sayılı Avrupa Birliği Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KHK'da Bakanhğa bütçe kanunları ile tahsis edilen ödeneklerini Özel hesaba aktarma yaparak 5018 ve 4734 sayılı Kanun hükümlerine tabi olmaksızın harcayabileceğine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, dava konusu kuralla özel hesaptan yapılacak harcamaların 4734 ve 5018 sayıli Kanunlardan müstesna tutulmasının bütçe uygulamalarının saydam, açık ve hesap verebilir olmasını önlediği, bütçe disiplininin bozulmasına ve harcamalarda keytīliğe sebebiyet verdigi belirtilerek kuralın Anayasanın 2..87., 88., 89. ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sütülmüştür.

23. Dava konusu kuralda, Avrupa Birliği Bakanlığı bütçesinin 25.00.00.0201.1.9.00-l-03.6 tertibinde yer alan ödeneğin özel hesaba aktarldıktan sonra bu hesaptan yapılan harcamaların 4734 ve 5018 sayılı Kanunlardan müstesna olduğu hüküm altına alınmiştir.

24. Kanun'un eki E-Cetveli'nin (10) numarali sirasında yer alan açiklamanın (a)fikrasının üçüneü cümlesine yönelik gerekçeler dava konusu kural yönünden de geçerlidir.24Avrupa Birliği Bakanbğı, 703 sayılı KHK'nın 7. maddesiyle kapatılmış olup aynı KħKnın 215. maddesi uyarınca 5018 sayılı Kanuna ek (1) sayılı cetvelden çikanlana kadar gene)bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmıştır. Dolayısıyla faaliyetlerini 4734 ve 5018 sayılı Kanun kapsamında ifa etmekle yükümlüdür. Dava konusu kuralđa ise Bakanlığın 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun eki E-Cetvelinin (74) numaralı açıklamasıuyarınca özel hesaba aktarılan ödenekten yapacağı harcamalar, yukariıda anılan 4734 ve 5018sayılı Kanunlardan müstesna tutularak bu Kanunlar 20t8 yılı için uygulanamaz hâle getirilmektedir. Açiklanan nedenlerle kural Anayasa'nın 161. maddesine aykındır.

25. Dava dilekçesinde. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığın 5018 sayıh Kanun'a ek ([) sayılı Cetvelde, merkezî yönetim kapsamındaki idareler arasında sayıldıği,Başkanlığa tahsis edilen kaynakların mali yönetim ve kontrolünün 5018 sayılı Kanun a, mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin 4734 sayılı Kanuna tabi olduğu, dava konusu kurallarla, Özel hesaptan yapılacak harcamaların 4734 ve 5018 sayılı Kanun'dan müstesna tutulmasının Anayasa'nın bütçeyle ilgili kurallarıyla bağdaşmadığı gibi harcamalarda keyfiliğe sebebiyet vereceği belirtilerek kuralın Anayasa'nın 2., 7., 87., 88., 89., 124. ve 161.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

26. Dava konusu kuralda. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlğı bütçesine uluslararası acilyardımlarıu yapilması amacıyla tefrik edilen ödeneklerin, özelhesaba aktarıldıktan sonra bu hesaptan yapılacak harcamaların 5018 sayılı Kanun ile 4734sayıl Kanundan müstesna olduğu hüküm aluna alinmıştır.

27. Kanunun eki E-Cetveli nin (10) numaralı sırasında yer alan açıklamanın (a)fikrasının üçüncü cümlesine yönelik gerekçeler dava konusu kural yönünden de geçerlidir.
28. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlıği, 5018 sayılı Kanuna ek (1) sayılıCetvelde,genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayıldığından 4734 ve 5018sayılı Kanuna tabidir. Dava konusu kuralda ise Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığıbütçesine uluslararası acil yardımların yapilması amaciyla tefrik edilen ödeneklerden yapılacak harcamalar. 4734 ve 5018 sayılı Kanunlardan müstesna tutularak bu Kanunlar 2018yıh için uygulanamaz håle getirilmektedir. Açıklanan nedenterle kural Anayasa'nın 161.maddesine aykırıdır.

29. Dava dilekçesinde, Cumhurbaşkanlığı Bütçesi E-Cetvelinin (1), (2), (3), (4), (5).(6), (8) ve (9) numaralı açiklamalariı ile (10) numaralı açıklamasının (a) ve (b) paragraflarına yönelik gerekçelerle kuralın Anayasanın 2.. 7.. 87. 88., 89., 107, ve 161, maddelerine ayki olduğu leri sürülmüştür.

30. Dava konusu kuralda. Cumhurbaşkanlığı temsil. tören ve ağırłama giderleri.Cumhurbaşkanı ve eşi tarafindan verilecek hediyelik eşya, verilen resepsiyonlarda görevli personelin görev nedeniyle giymiş oldukları kiyafetlerin yaptırılması temizlettirilmesi,çałışma ofīsi ve konutlarında kullanıiacak mal. malzeme alımłari, taşit kiralanması ve diğer hizmet almlan ile çaliışma ofisinin, personel yemek hizmetleri alimı ile bununla ilgili mal ve mamul alımlanı. konutların ve tarihî bedi değeri olan varlikların yapım, bakım ve onarımları.çalışmaların kitap häline getiriłmesi giderlerinin: 4734 sayılı Kanun da belirtilen parasal limitlere bakılmaksızın aynı Kanunun 22. maddesine göre tedarikçi ile yapılacak pazarlık sonucunda Cumhurbaşkanlığı bütçesinin ilgili tertiplerinden karşılanması öngörülmektedir.
31. Cumhurbaşkanının konumu ve yerine getirilen hizmetlerin özelliginden kaynaklanan yukarıda sayılan giderlerin analitik bütçe sistemine göre Cumhurbaşkanhığıbütçesinin ilgili tertiplerinden karşılanmasını öngören kural, bütçe ödeneklerinin kullanılmasıile ilgili, uygulamayı kolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikte hükümler ihtiva etmektedir. Bu yönüyle dava konusu kural, bütçenin uygulanması kapsamında bułunmaktadır.
32. Cumhurbaşkanlıği, 5018 sayılı Kanuna ek (I) sayıhı Cetvel'de, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayıldığından mal ve hizmet alımlarında 4734 sayılı

Kanun'a tabidir, 4734 sayılı Kanun'un 22. maddesinde ilån yapılmaksizın ve teminat alınmaksızın “doğrudan temin" yöntemine başvurutabilecek haller sayılmiştır. Bu maddeye göre yapilacak alımlarda, ihale komisyonu kurma ve Kanun'un 10. maddesinde savılan yeterlik kurallarının aranma zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafindan piyasada fiyat araştırması yapıłarak ihtiyaçlar temin edilebilecektir. Buna göre dava konusu kuralda Cumhurbaşkanlığı tarafindan yapılmasıÖngörülen mal ve hizmet alımlarından Kanunun 22. maddesinde sayılan şartlan taşıyanlar doğrudan temin usulü ile temin edilebilecektir.

33. Diğer taraftan dava konusu kuralda Cumhurbaşkanlığı temsil, tören ve ağırlama giderleri, Cumhurbaşkani ve eşi tarafindan verilecek hediyelik eşya. verilen resepsiyonłarda görevli personetin görev nedeniyle giymiş oldukları kiyafetlerin yaptınlması.temizlettiriłmesi, çalışma otisi ve konutlarında kullanılacak mal, malzeme alımlan, taşit kiralanması ve diğer hizmet almları ile çalışma otīsinin personel yemek hizmetleri alımı ile bununla ilgili mal ve mamul ahmlan, konutların ve tarìhi-bedii değeri olan varlıkların yapım,bakım ve onarımlari, çalışmaların kitap hâline getirilmesi giderlerinin 4734 sayıłı Kanunda belirtilen “parasal limitlere bakıłmaksızın" ayn Kanunun 22. maddesine göre tedarikçi ile yapılacak pazarlık sonucunda Cumhurbaşkanlığı bütçesinin ilgili tertiplerinden karşılanmasıÖngörülmüştür. Anılan mal ve hizmetlerin, 4734 sayılı Kanunun 22. maddesinin birinci fikrasının (d) bendi d:şındaki bentlerinde belirtilen şartları taşıması kaydıyla (d) bendindeki parasal sınırlara tabi olmaksızın doğrudan temin edilmesine herhangi bir engel bułunmamaktadır. Dolayısıyla dava konusu kural sadece diğer bentlerdeki şartları taşımayan mal ve hizmetler için parasal limitler bakımından istisna getirmektedir. Söz konuşu parasal limitlerin ilgili yıl bütçe vıħnda uygulanmavacağını öngörülmesi ise 4734 sayıh Kanun'da o yıl için değişiklik yapılması anłamına gelmektedir.

34. Dava konuşu kuralda ver alan “.…belirtiten parosal limitłere bakiłmaksızm.…"ibaresiyle kısmen veya tamamen uygulanamayacak hükümlerin bütçe kanunlarında yer almasına imkan tanınması. bütçe kanunlarıyla mevcut kanun hükümlerinin açıkça veya zımnen degiştirilemeyeceği ilkesiyle bağdaşmamaktadır. Açıklanan nedenlerle kuralda yer alan “…belirtilen parasal limitlere bakılmaksızın.…" ibaresi Anayasanın_161. maddesine aykırdır.

35. Yukarıda yazılan kuralların açıklanan gerekçelerle Anayasa'ya aykırı olduğu ve iptali gerektiği kanaatinde ołduğumdan çoğunluk kararına katlmadım.
Üye Celal Mümtaz AKINCl 

Esas Sayısı : 2018:27Karar Sayis1: 2020:49
KARŞIOY GEREKÇESİ
7066 sayılı 2018 Yıı Merkezi Yönctim Bütçe Kanununun. Anayasaya aykırı olduğu ileri sürülerek iptali talep edilen bazı bükümlerinin Anayasaya aykırı ołmadığına oybirliğiyle:bazı hükümlerinin Anayasa aykın olmadığına ise oyçokluğuyla karar verilmiştir.
Oyçokluğuyla verilen red kararlarının gerekçesinde; Kanunun eki “Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esaslar“ başlıklı (E) Cetvelinin (10) numaralı sirasindaki açıklamanın (a) paragrafìnın üçüneü cümlesinin. (21) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinei cümlesinin. (25) numaralı sitasındaki açıklamanın ikinci cümlesinin, (61) numarali sirasındaki açıklamanın, (64), (76) ve (79) numaralı sıralarındaki açıklamaların ikinei cümlelerinin, 2018 Yıl Cumhurbaşkanlıği Bütęesi (E) Cetvelinin (7) numarahi açıklamasındaki“.…belirtilen parasal limitlere bakılmaksizin...“ ibaresiile (10)numarali açıklamasının (e) paragrafindaki “.….ilgili mevzuatında yer alan hükümlere bakılmaksızın..."ibaresinin bazı kanunlara getirdiği istisnalarla bu kanunların 2018 yılı için uygulanamaz håle getirilmesinin Anayasanın 16l. maddesinin değiştirilmeden Önceki dördüncü fikrasında yer alan “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz" hükmüyle bağdaşmadığı yönündeki iddialar yerinde görülmeyerek anılan hükümlerin bütçe ile ilgili olduğu belirtilmiştir.

Bilindiği üzere, yıllık olarak çıkarılan ve ilgili olduklar yıl uygulanan bütçe kanunlan bütçe yılı tamamlandıktan sonra hükmünü kabetmekte: bu sebeple Anayasada da diğer kanunlardan farklı teklif ve görüşme usułlerine tâbi kılınmış bulunmaktadır.
Başka bir anlatimla. Anayasa koyucunun bütçe kanunlarına özel bir önem atfederek diğer kanunlardan farkli usul ve esaslar öngördüğü, bövlece diğer kanunlarla düzenlenmesi gereken bir konunun bütęe kanunu ile düzenlenmesine veya bütçe kanunu ile diğer kanunların değiştirilmesine veya_ kaldırılmasına imkān vermediği anlaşılmaktadır. Nitekim Danışma Meclişinin kabul ettiği maddede “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz: mevcut kanunların hükümlerini açıkça veya dolaylt olarak değiştiren veya kaldıran hükümler getirilemez“ şeklinde açık olarak hükme bağlanan dördüneü fikra Milli Güvenlik Konseyi Adalet Komisyonunca “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz" şeklinde değiştirilirken bu değişikliğin gerekçesi de. “bütçe kanununa, bütçeyle ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz" hükmünün açıklığıkarşısında bu hükmü takip eden ifadelerin metinden çıkanldığı ifade edilerek açıkłanmıştır.
6771 sayılı Kanunla yapılan Anayasa değişikligi ile 161. maddenin dördüneii fikrasındaki bu ilke ikinci fikrada korunduğundan aynı ilke. aynı anlam ve kapsamla geçerliliğini sürdürmektedir.

Anilan maddede geçen "bütçe ile ilgili hükümler" ibaresi, malî nitelikteki hükümlerin tamamını değil -bütçe kanunlar dışındaki kanunlann konusu olabilecek kurallarıkapsamaması şartıyla- bütçenin uygulanması ile ilgili. uygulamayı kolaylaştırıcı ve açıklayıcınitelikteki bükümleri ifade etmektedir.

Mahkememizin yerleşik içtihadında da. Anayasanın 161. maddesindeki söz konusu ilke uyarınca, bütçe kanunlanında diger kanunların kısmen veya tamamen uygulanmayacak 

hükümleri belirtilmek suretiyle bunları bütçe kanununun ilişkin olduğu yıl için uygulanamaz hále getiren düzenlemelerin, bu kanunlarda o yıl için değişiklik yapılması anlamına geldiği belirtilmektedir.

Bu kapsamda. bütçe kanunlarıyla ilgili önceki kararlarımızda. bütçe kanunlarında bazı kanunlardan istisnalar öngörülerek bu kanunların kismen veya tamamen uygulanmayacağını belirten hükümlere yer verilmesinin anılan kanunlarda o yıl için değişiklik yapılması anlamına geldiği ve bütçe kanunlarıyla diğer kanunların açıkça veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle bağdaşmayan bu hükümlerin Anayasaya aykırıhğısebebiyle iptal edildigi bilinmektedir.

7066 sayılı Bütçe Kanununun, yukarıda ikinci paragrafda belirtilen hükümlerinde bazı harcamaların 237, 4734, 5018, 5779 ve 657 sayılı Kanunlardan istisna tutularak bu Kanunları -bazı kurumların harcamaları bakımından- 2018 yılı için uygulanamaz hâle getiren.dolayısıyla bu kanunları 2018 yılı için değiştiren düzenlemelere yer verilmesi, anılan kanunłarda o yıl için bütçe kanunu ile değişiklik yapılması anlamına gelmektedir.
Bu itibarla, yerleşik içtihadımızdan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığı.yukarıda belirtilen hükümlerin “Bütçe kanununa. bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz" şeklindeki Anayasa hükmüne aykırı olduğu ve iptal edilmeleri gerektiği düşüncesiyle. Anayasaya aykırılığı iddjaları oyçokluğuyla reddedilen mezkůr hükümlere ilişkin red kararlarına katılmıyorum.

Üye M. Emin KuZ 

Esas Sayisı : 2018'27Karar Sayis: 2020/49
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Anayasa Mahkemesi çoğunluğunun 23.12.2017 tarihli ve 7066 sayılı 2018 YılıMerkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun;
C. Eki “Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalarına İlişkin Esaslar“ başlıklı ECetvelinin;
(10) numaralı sırasındaki açıklamanın (a) paragrafinın üçüncü cümlesinin,
(21) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinci cümlesinin,
(25) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinei eümlesinin.
(61) numaralı sırasındaki açıklamanın,
(64) numaralı sirasındaki açıklamanın ikinei cümlesinin,
(76) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinei cümlesinin,
(79) numaralı sırasındaki açıklamanın ikinci cümlesinin.
E. Eki 2018 Yilı Cumhurbaşkanlığı Bütçesi E - Cetvelinin:
(7) numaralı açıklamasında yer alan “.…belirtilen parasal limitlere bakılmaksızın..."ibaresinin.

(10) numarali açıklamasının (e) paragrafinda yer alan “.…ilgili mevzuatında yer alan hükümiere bakılmaksızın..." ibaresinin Anayasaya aykırı olmadığından iptal taleplcrinin reddine ilişkin kararına katılmamaktayım.

2. Zira iptali talep edilen kurallara bakıldığında;
2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda zikredilen bir kisım ödeneklerin özel hesaba aktarıldıktan sonīa bu hesaptan yapılan harcamalanın 2018 yılı için 4734 sayılı Kamu fhale Kanunundan. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunundan ve 237 sayılıTaşit Kanunundan müstesna olduğunun hüküm altına alındıği, ancak bütçe kanunlarıyla mevcut kanun hükümlerinin açık veya zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle ve bununla baġlantılı olarak bahse konu Bütçe Kanunu nun oluşturulduğu dönemde vürürlükte olan Anayasa'nin mülga t61. maddesinin dördüncü fikrasında ver alan “Bütçe kanununa. bütçe ile ilgili hükümler đışında hiçbir hüküm konulamaz.“ hükmüyle bağdaşmazlık ortaya çıktığı.
Maliye Bakanlıği bütçesinin 12.01.31.00-01,1.2,76-1-05.2 tertibinde yer alan ödeneği belediyelerin ihtiyaç duyduğu yatırım nitelikli zorunlu projelerin gerçekleştirilmesi amacıyla kullanmaya Maliye Bakanının yetkili olduğu belirtilerek 5779 sayılı Kanunun 6.maddesinin (2) numaralı fikrasının 2018 bütçe dönemi için uygulanamaz hāle getirilmesinin bütçe kanunlarıyla bütçe kanunu dışına çıkılarak mevcut kanun hükümlerinin açıkveya 

zımnen değiştirilemeyeceği ilkesiyle çelişen bir sonuç ortaya çıkardığı ve bahse konu 2018Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun oluşturulduğu dönemde yürürlükte olan Anayasanın mülga 161. maddesinin dördüncü fikrasında yer alan “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.“ hükmüne aykırılık sonueu doğduğu,
2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nda sayılan birtakım temsil, tören ve ağırlama giderleri ve verilecek hediyelik eşya, verilen resepsiyonlarda görevli personelin görev nedeniyle giymiş oldukları kıyafetlerin yaptırılması, temizlettirilmesi. çalışma ofīsi ve konutlarında kullanilacak mal, malzeme alımlari, taşit kiralanması ve diğer hizmet alımları ile çaltşma ofisinin personel yemek hizmetleri altmi ile bununla ilgili mal ve mamul alımlari.konutların ve tarihi-bedii değeri olan varlıkların yapım. bakım ve onarımları, çalışmaların kitap hâline getirilmesi giderlerinin 4734sayılı Kanun da *belirtilen parasal limitlere bakılmaksızın“ uygulanması imkanımın Bütçe Kanunu ile ortadan kaldmlmasının yine bahse konu bütçe kanununun oluşturulduğu dönemde yürürlükte olan Anayasanın mülga 161.maddesinin dördüneü fikrasında yer alan “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.“ hükmüyle çeliştiği.

Görevlerinde üstün başarı gösteren memurların ödüllendirilmesinde “ilgili mevzuatında yer alan hükümlere bakılmaksızın“şeklindeki hükümle Cumhurbaşkanının takdirlerine göre kamu personeli olanlara yapılacak bu kapsamdaki ödemelerde, bu ödemeleri açıkça düzenleyen 657 sayılı Devlet Memurlanı Kanunu'nda yer alan hükmün dikkate alnmaması sonucu ortaya çıktığından burada da mevcut kanun hükümlerinin 2018 YılıMerkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile açık veya zımnen değiştirilmesi söz konusu olduğundan Anayasanın bahse konu bütçe kanununun oluşturuiduğu dönemde yürürlükie olan mülga 161. maddesinin dördüncü fikrasında yer alan “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.“ hükmüyle bağdaşmadığı görülmektedir.
3. Öncelikle vurgulamak gerekir ki Anayasa Mahkemesinin gerçekleştirdiği bütçe kanunlarının Anayasa ya uygunluk denetimi normal kanunlanın denetiminden daha farkli olup daha zivade bütçe kanununun Anayasada bütçe ile ilgili yer alan hükümlere uyularak çıkarılıp çıkarılmadığı hususu ile sınırlı bir denetimdir. Dolayısıyla bu bağlamda bütçc kanunu ile mevcuı bazı kanunlan o yıl için uygulanamaz hale getiren ya da zimnen veya açıkça değiştiren hükümlerin Anayasaya aykırılık teşkil etmesi Anayasa'nın denetimde ölçüt alınan hükümlerinden kaynaklanan bir zorunluluktur.

4. Nitekim Anayasa Mahkemesi önceki yıllara ilişkin büiçe kanunlarının denetiminde dava konusu bu biçimdeki düzenlemelerin Anayasaya aykırılık teşkil ettiğinden iptaline karar vermekteydi, Bu bağlamda Anayasa Mahkemesinin benimsediği ve dava konusu edilen birçok kanun maddesinde istikrarlı biçimde uyguladığı bu içtihadını ortaya koyduğu bir örnek olarak 20l7 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'ndaki benzer bir düzenlemeyi şu gerekçe ile iptal etmiştir:
"Dışişleri Bakanlığı. 5018 sayihı Kamun a ek (1) sayihı Cetvel de. genel bütçe kapsammndaki kamı idareleri arasında suyıłdığından 1731. 217 ve 5018 sayilı Kanunlara tabidir. Dava konusu kuralda ise Dışisleri Bakanhığının 201? Yilt Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun eki E-Cetveli'nin (l1) numaralıt açıklaması uyarmca özel hesaba akiarilan ödeneklerden vapacoği harcamalar. vukarida amlan 1731. 5018 ve 23? savili Kanunlardam müstesna tutularak bu Kanunlar 201" yilı için uygulanamaz håle getirilmektedir. Dava 

konusu kuralla kısmen veya tamamen uygulanamayacak hükümlerin bütçe kanunlarında yer almasma olanak tanmması ise bu kanunłarda o yil için değişiklik yapıłması anlamına gelmektedir. Bn itibarla genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasıda sayıłan Dışişleri Bakanlığıın özel hesaptan yapacağı harcamaların 4734, 5018 ve 237 sayılı Kanunlardan müstesna tutulması bütçe kanunlarıyła mevcut kanun hükümlerinin açık veya zımınen değiştirilemeyecegi ilkesiyle bağdaşmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle kural Anayasanın 161. maddesine aykırıdır. Iptali gerekir."Bkz.: E.: 2017/61. K.: 2018/12. K.T.: 14.2.2018. §§ 55-56).

5. 2018yıl bütçesindeki Anayasa Mahkemesi çoğunluk görüşüne bu nedenle katılmak mümkün değildir. Zira çoğunluk görüşünün kabulü durumunda o yıl için Bütçe Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması durumu ortaya çıkmış olmaktadır ki bu biçimdeki bir değişiklik, gerçekleştirilen Anayasa'ya uygunłuk denetiminde ölęüt alınan Anayasanın 16l. maddesindeki “Bütçe kanununa. bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.“ şeklindeki hükme açıkça aykırıłık teşkil etmektedir.
6. Çoğunluk kararında 4734, 5018 ve 237 sayılht Kanunlar ve benzeri önceden beri yürürlükte olan kanunların bütçe kanununa konulan hükümler ile o yıl için uygulanmamast bağlamında şu gerekçeye yer verilmektedir:
“Kuralda yer alan düzenlemenin: kamu hizmetlerinin aksatłmadan yürütülebilmesi için yapılması gereken harcamaların hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesine imkân sağlayan.bütçenin uygulanması ile ilgili, bütçenin uygulanmasın kolayłaşttrıct. tamamlayıct ya da açıklayīıcı nitelikte olduğu antaşıtmaktadır.

Kural ile özel hesaba akturılan tutarlardan yapilacak ve konuları belirlenmis harcamalar için getirilmiş ołan istisnaların içeriğinin bütçeyłe olan yakın ilişkisi nedeniyłe bütçe kanunu_ yoluyła düzenlenmesinin. bütçenin öngörülebilirliğinin artırıłmasına katkısağladığı değerlendirilmiştir“ (§§ 63-64).

7. Çoğunluk görüşüne bütçe kanunlarının Anayasa'ya uygunluk denetiminde dikkate alınması gereken hususlar bağlamında katılmak mümkün değildir. Zira o yıl için müstesna tutulan kanunlara yer verilen dava konusu bütçe kanunu hükümleri “bütçenin uygulanmasınıkolaylaştırıcı. tamamlayıcı ya da açıklayıcı nitelik‘ten daha farklı bir konuma sahiptirler. Bu kanun hükümlerinin o yıl için istisna tutulmasını düzenleyen bütçe kanunu hükümlerinin bütçe hukuku bağlamunda bütçenin uygulanması ile ilgili kurallar olarak kabulü söz konusu edilemez.

8. Nitekim Anayasa Mahkemesi yerleşik içtihadında da bütçe kanununda yer almasıgereken “hütçe iłe ilgili hükümler“ kavramının mali nitelikteki hükümleri değil kanun konusu olabilecek bir kuralt kapsamaması koşuluyla bütçenin uygulanması ile ilgili. uygulamayıkolaylaştırıeı ve açıklayıcı nitelikte hükümleri kapsadığını ifade etmektedir. (Örek olarak bkz.: E.: 2017/61. K.: 2018/12. K.T.: 14.2.2018. § 19).

9. Anayasa Mahkemesinin kararlarında ifade edildigi üzere;

"Bir yasa kuralının bütçeden harcamayı ya da bütçeye gelir sağłamayı gerektirir nitelikte bulunmast, mutlak biçimde 'bütçe ile ilgili hükümlerden' sayilmasina yetmez. Her yasada değişik türde gidere neden olabilecek kurallar bulunabilir. Böyle kuralların bulunmasıyła örneğin eğitim. savunma, sağłık, yargı. tarim. ułaşım ve benzeri kamu hizmeti alanlarına ilişkin yasalurın bütçeyle ilgili hükümler içerdiġi kabul edilirse. bu konulardaki yasałarın değiştirilip kaldırıłmast için de bütçe yasalarına hükümler koymak yołuna gidilebilir. Oysa. bu tür yasa düzenlemeleri. bütçenin yupılmast ve uygulanmast yöntemiyle ilişkisi bulunmayan, kanun koyucunun başka amaçła ve bútçeninkinden tümüyle değişik yöntemlerle_ gerçekleştirilmesi gereken_yasama_ işłemleridir. Bütçe ile ilgili hüküm sözcüklerine dayamlarak. gider ya da gelirle ilgili bir komuyu olağan bir yasa yerine bütçe yusası ile düzenlemek Anayasa'nın 88. ve 89. maddelerini bu tür yasalar yönünden uygulanamaz duruma düşürür“ (Bkz.: E,1995/2, K.1995/12, K.T;:13.6.1995).
"Anoyasa'nim 161. maddesinin getiriliş amaci, bütçe vasalarında. bütçe kavram dışındaki konulara yer vermemek böylece hütçe yasalarını bütçeyle ilgili olmayan kurallardan uzak tutmak kendi yapısı içinde bütünleştirmektir Anayasa'nın 161. maddesinin son fikrasıın gerekçesinde de 'Bütçe kanunłarına bütçe dışı hüküm konulamaması, mevcut kanunları hükümlerini açıkça veya dolayłı değiştiren veya kaldtran hükümler getirilememesi ilkelerine anayasal kuvvet ve hüküm tanmmıştır" deniłmek suretiyle hükmün getiriliş amact uçīkça ortaya konułmuştur “ (E.2015/7, K.2016/47, K.T.: 26.5.2016. § 30).
10. Bu bağlamda sözgelimi Anayasa Mahkemesi yerleşik içtihadına uygun biçimde 2018 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun Eki “Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esaslar“ Başlıkhı E-Cetveli'nin (l0) Numaralı Sırasındaki Açıklamanın (a) Paragrafinın Birinci Cümlesinde Yer Alan “.…özel hesaba aktarılarak..." ibaresi tipik bir örnek düzenleme olarak bütçe kanununda yer alan ve tamamen bütçenin uygulanması ile ilgili, uygulamayı kolaylaştırcı ve açıklayıcı nitelikte bir hükümdür (bkz.: § 55). Oysa bütçe kanununa konulan hükümlerle bazı kanunları o vılın bütçesi döneminde istisna hałine getiren kuralların teknik anlamda bütçenin uygulanması ile ilgili kabul edilmesi bütçe kanunlarımın Anayasaya uygunluğunun denetimini tamamen farkl bir boyuta çekerek anlamsız hale sokacaktir.

11. Çoğunfuk kararında ifade edildiği gibi bütçe kanununa konulan hükümlerle bazıtemel kanunlann o yıl için müstesna tutulımasına imkan sağlamak elbette ki o yıln bütçesinin uygulanmasını fevkalade kolaylaştıracaktır, Ancak böyle bir durumda bütçe kanununa konulan istisna hükümleri ile o bütçe yılı içinde uygulanmayacak olan temel kanunların acaba hukuk düzeni içerìsinde ne anlamı ve etkisi kalacaktır? Öte yandan böyle bir yorumun kabulühalinde Anayasa'nın 161. maddesindeki “Bütçe kanununa. bütçe ile ilgilihükümler dişında hiçbir hüküm konulamaz.“ hükmünün bütçe kanunlan açısından anlamını yeniden düşünmek ve temellendirmek ihtiyaci ortaya çikacaktır.

12. Esasında bütçe kanunu ile istisna tutulan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 5018savılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve 237 savıh Taşit Kanunu hükümleri kamuva taşit ahmı, kamu harcamalan ve kamu ihalesi gibi kamusal faalivetlerin cok farkli boyutlarını düzenleyen temel kanunlar niteliğindedirler. Dolayısıyla bu temel kanunların istisna tutulup o yıl bütçesi için uygulanmamasım kabul etmek esasında bütçe kanunlarının fevkalade geniş bir imkanla yürürlükteki pekçok kanunu istisna kapsamına almasına sebebiyet verebilecek yeni bir hukuki düzeni gündeme getirecektir.


13. Oysa vurgulamak gerekir ki bütçe kanunu niteliği gereği özelłikle de içeriğinde düzenłediği konular ve uygulanacağı dönem boyutuyla olağan kanunlardan farklı özellikleri bünyesinde barındıran kendine özgü bir kanundur. Dolayısıyla bütçe kanununda yürürlükte olan kanunlardan bazılarının o yıl için uygulanmayacağını öngören kurallara yer verildiğinde gerçekleştirilen Anayasa'ya uygunluk denetiminde bu biçimdeki istisnalara yer veren hükümleri bütçenin uygulanması niteliğinde kabul etmek Anayasanın öngördüğü “bütçe bukuku” ile bağdaşmayan bir yaklaşım olacaktır.

14. Bundan dolayıdır ki doktrinde de bütçe kanununun kendine has özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle Anayasa'da ayrı bir statüde düzenlendigive bu ayrı statünedeniyle bütçe kanunlarının içinde başka kanunların hükümlerini dolaylı ya da doğrudan degiştiren hükümlerin yer almasının usul paralelliği ilkesiyle çeliştiği ifade ediłmektedir (bkz.: Cihat Öner. "Bütçe Dışı Hukümler“. Ankara Barosu Dergisi, Yil:67. Sayt: 4. Güz 2009.s. 71). Bunun içindir ki bütçe kanununun özel hukuki niteliği dolayısıyla, bu kanuna bütçe ile ilgili hükümler dışında başka hiçbir hüküm konulamayaçağına ilişkin hükmün hem 1961Anayasasında (m.126) ve hem de 1982 Anayasasında (m.161) yer almasına da değinilerek bu hükmün. bütçe kanunu ile mevcut kanun hükümlerinde açık veya zımni bir değişiklik yapılmasını veya mevcut kanun hükümlerinin kaldırılmasını da yasaklamakta ołduğuna dikkat çekilmiştir (Bkz.: Ergun Özbudun. Türk Anayasa Hukuku, Gözden Geçirilmiş I3. Baskı.Ankara, 20]2. s. 221 ).

15. Bütçe kanununa konulan hükümlerle yürürlükte olan bu biçimdeki bazı temel kanunların o yıł için uygulanmayacağın öngörmenin Anayasanun 16I. maddesindeki “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.“ hükmü ile çelişmekte olduğu aşikar iken çoğunluk kararındaki yaklaşımın kabulü durumunda bu biçimdeki bütçe kanunu hükümlerinin Anayasa'ya uygunluk denetiminde Anayasanın bütçe ile ilgili hükümlerinin nasıı bir anlamı ve etkisi olacağı anayasa yargısında ayrıca açıklığa kavuşturulması gereken önemli bir sorun olarak karşımızda duracaktır.
16. Yukarıda sıralanan gerekçelerle 23,12.2017 tarihli ve 7066 sayılı 2018 Yili Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun yukarıda belirtilen cümle ve ibarelerinin Anayasaya aykırı olduğundan iptali gerektíği yönündeki kanaatim dolayısıyla çoğunluk kararına katilmamaktayim.

Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ 

Esas Say1s1: 20f B/27Karar Sayls1: 2020:49
KARŞIOY GEREKÇESİ
Iptal istemiņe konu edilen Bütçe Kanunu açısindan kriter norm olarak kabul edilen Anayasanın t61. maddesiņin ikinci fikrasinun son cümlesi, bütçe kanunłarında bütçe ile ilgili olmayan hükümlere yer verilmesini yasaklamaktadır.

Incelemeye konu edilen 2018 Yili Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nda bașta 5018sayılı Kanun olmak üzere 237. 657, 4734 ve 5779 sayılı Kanunların hükümlerinin uygulanmayacağına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.

Söz konusu đüzenlemelerin yer aldığı hükümlerin Anayasanın 161/2- son cümlesine aykıri olduģunu düşündüğümden, çoğunluğun; C-1-c. C-5-a, C-7-b, C-t1. C-12-b. C-15-b, C+16-b, D-2-a, D-4-b, bölümlerinde yer alan red yönündeki görüşlerine iştirak ediłmemiştir.
Üye Basri BAĞCI