Anayasa Mahkemesinin 3/6/2025 Tarihli ve E: 2025/127, K: 2025/113 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2025-08-08

8 Ağustos 2025 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32980
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2025/127Karar Sayısı : 2025/113Karar Tarihi : 3/6/2025
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Sandıklı Sulh Ceza Hakimliği 
İTİRAZIN KONUSU: 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim KurumlarıKanunu'nun 7. maddesinin 2/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun'un 62. maddesiyle değiştirilen ikinci fikrasının (d) bendinin “.…. ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik ve yönergelerde belirtilen hükümlere…." bölümünün Anayasa'nın 2., 7., 38., 87. ve 124. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.
OLAY: 5580 sayılı Kanun'a dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelikte belirtilen hükümlere aykırı fiilde bulunulması nedeniyle verilen idari para cezasının iptali talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kanun'un 7. maddesinin itiraz konusu kuralın da yer aldığı ikinci fikrası şöyledir:
“(Değişik ikinci fikra: 2/12/2016-6764/62 md.) Özel öğretim kurumunun;
a) Bakanlıkça onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik yapması,
b) (Değişik:27/6/2019-7180/11 md.) Gerçeğe aykırı veya yanıltiıcı reklam ya da ilan vermesi, reklam veya ilanlarda öğrenci resim ya da bilgilerini kullanması
c) Haftalık ders çizelgesi ve programları Bakanlık izni olmadan kurumda uygulamasi,
d) Bu Kanun ve_ bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan vönetmelik_ ve yönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerde bulunması,
e) Mevzuatta belirtilen sayida personel çaliştirmaması veya mevzuata aykıri personel çalıştırması,
f) 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun genel ve özel amaçları ile temel ilkelerine uymamasi,
g) Kurum açma şartlarından herhangi birini kaybetmesi,
h) Mevzuata uygun olarak kapatilmamasi,
hållerinde; (a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki filler için brüt asgari ücretin beş kati; (e) ve (f) bentlerindeki filler için brüt asgari ücretin on katı ve (g) bendindeki fiil için brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır. Bu fikranın (a). (b), (c), (d), (e), (f) ve (g)bentlerindeki fiillerin tekrarı hálinde idari para cezası miktarı beş kat artırılarak uygulanır ve bu bentlerdeki fillerin üçüncü kez tekrarlanması hâlinde ise kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir, (h) bendindeki fiilin işlenmesi hâlinde brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası verilir ve kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma 

ruhsatı iptal edilir. İdari para cezasi, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafindan verilir. Bu fikranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.”
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Kadir ÖZKAYA, Hasan Tahsin GÖKCAN, Basri BAĞCI, Engin YILDIRIM, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR,Yılmaz AKÇİL, Ömer ÇINAR ve Metin KIRATLI'nın katılımlarıyla 3/6/2025 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle uygulanacak kural ve sınırlama sorularıgörüşülmüştür.

2. Anayasa'nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığıkararnamesinin hükümlerini Anayasa'ya aykırı görmesi veya taraflardan birinin ileri sürdüğüaykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptalleri için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.

3. 5580 sayılı Kanun'un 7. maddesinin ikinci fikrasının (d) bendinde özel öğretim kurumlarının bu Kanun ve bu Kanun'a dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik ve yönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerde bulunması idari yaptırım uygulanmasınıgerektiren durumlar arasında sayılmıştır. Söz konusu bendin “.…. ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik ve yönergelerde belirtilen hükümlere..." bölümü itiraz konusu kuralı oluşturmaktadır.

4. Ítiraz başvurusunda bulunan Mahkemede bakılmakta olan davanın konusu anılan Kanun'a dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelikte belirtilen hükümlere aykırılık nedeniyle uygulanan idari para cezasına ilişkindir. Bu itibarla kuralda yer alan “... ve yönergelerde..."ibaresinin bakılmakta olan davada uygulanma imkânı bulunmadığından bu ibareye ilişkin başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

5. Kuralda yer alan “.…. ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan …." ve “.….belirtilen hükümlere..." ibareleri ise bakılmakta olan davada uygulanma imkânı olmayan kurallar yönünden de geçerli, ortak kural niteliğindedir. Dolayısıyla bakılmakta olan davanın konusu gözetilerek kuralın kalan kısmının esasına ilişkin incelemenin anılan bentte yer alan “... yönetmelik.." ibaresi ile sınırlı olarak yapılması gerekir.

6. Açıklanan nedenlerle 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim KurumlarıKanunu'nun 7. maddesinin 2/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun'un 62. maddesiyle değiştirilen ikinci fikrasının (d) bendinde yer alan;
A. “.ve yönergelerde..." ibaresinin itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından bu ibareye yönelik başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,

B. “.….ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik.…." ve “.….belirtilen hükümlere..." ibarelerinin esasının incelenmesine, esasa ilişkin incelemenin anılan bentte yer alan “..yönetmelik..." ibaresi ile sınırlı olarak yapılmasına,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESÍ
7. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Derya ATAKUL tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmü, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
8. Anayasa'nın “Anayasaya aykırılığın diğer mahkemelerde ileri sürülmesi” başlıklı152. maddesinin dördüncü fikrasında “Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmí Gazetede yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.” denilmiştir.
9. 6216 sayılı Kanun'un “Başvuruya engel durumlar" başlığını taşıyan 41.maddesinin (1) numaralı fikrasında da “Mahkemenin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla itiraz başvurusu yapılamaz.” hükmüne yer verilmiştir.
10. Anayasa Mahkemesi 11/2/2025 tarihli ve E.2024/163, K.2025/41 sayılı kararında itiraz konusu kuralı esastan inceleyerek kuralın Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptali talebinin reddine karar vermiştir. Anılan karar 21/5/2025 tarihli ve 32906 sayılı ResmîGazete'de yayımlanmıştir. Anayasa Mahkemesince itiraz başvurusu üzerine işin esasına girilerek reddedilen kural hakkında yeni bir başvurunun yapılabilmesi için önceki kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı 21/5/2025 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır.

11. Açıklanan nedenle başvurunun Anayasa'nın 152. maddesinin dördüncü fikrası ve 6216 sayılı Kanun'un 41. maddesinin (1) numaralı fikrası gereğince reddi gerekir.
IV. HÜKÜM 
8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesinin 2/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun'un 62. maddesiyle değiştirilen ikinci fikrasının (d)bendinde yer alan “...yönetmelik..." ibaresine yönelik itiraz başvurusunun Anayasa'nın 152.maddesinin dördüncü fikrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 41. maddesinin (1) numaralı fikrasıgereğince REDDİNE 3/6/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan Kadir ÖZKAYA 
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 
Başkanvekili Basri BAĞCI 

Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞ
Üye Üye Üye İrfan FİDAN Kenan YAŞAR Yılmaz AKÇİL 
Üye Üye Ömer ÇINAR Metin KIRATLI