Anayasa Mahkemesinin 7/10/2021 Tarihli ve 2018/33476 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-12-30

30 Aralik 2021 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31705
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
İKİNCİ BÖLÜM KARAR 
GÜLBİZ ALKAN BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/33476Karar Taribi : 7/10/2021
Başkan : Kadir ÖZKAYA Öyeler : Celal Mümtaz AK{NCI M. Emin KUZ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI 
Raportörler : Mustafa Ithan ÖZTÜRK Başvurucu : Gülbiz ALKAN Vekili : Av. Fırat Can GÜNGÖR 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
I. Başvuru, belediyede sosyolog kadrosunda çalışan başvurucunun belediye başkamnın eşi hakkında sarf ettiği sözler nedeniyle is akdinin feshedilmesinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.

II.BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 16/11/2018 tarihinde yapılmiştir.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkam tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasma karar verilmiştir.

6.Başvuru belgelerinin hir örneği bilgi için Adalet Bakanbığına gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR 
7.Başvuro formu ve eklerinde ifade edildigi şekliyle olaylar özetle söyledir;
8. 1966 doğumlu olan başvurucu, olayların yaşandığı tarihte Bursa Nilüfer Belediyesi (Belediye) Sosyal Destek Hizmetleri Müdürlüğünde sözleşmeli sosyolog olarak 

görev yapınaktadır. Başvurucu, iş akdinin feshedildiği tarihte Nilüfer Kadın Sığınmaevi koordinatörü olarak çalışmaktadır.

9. Befediye tarafından 2017 yıltnda, fiziki koşullarının yetersizliği ve güvenlik zaafiyeti gerekçesiyle yenisi yapıłana kadar mevcut sığınmaevinin geçici olarak kapatıłmasıve başvurucu haricinde burada sözleşmeli olarak çalışan personelin görevine son verilmesi fikri kurum içinde tartışıłmaya açılmıştır. Başvurucu, bu fikre katılmadığını kurum içindeki yetkilierle paylaşmış ve bu düşüncenin gözden geçirilmesi talebiyle Belediye BaşkanıM.B.ye bir elektronik posta göndermiştir. Buna ilave olarak Belediye Başkanının sosyal destek hizmetleri müdürü olarak görev yapan eşi S.B.ye bir mektup göndererek kendisinden yardım istemiştir. Başvurucunun bu girişim ve çabalarına rağmen Belediye, kapatıa ve personelin işten çıkarılması karari almiştıir.

10. Kapatma kararı yerel ve ulusal basında tartışmalara konu olmuş, çeşitli siviłtoplum kuruluşları tarafindan eleştirilmiştir. Bazı yayın organlarında sığımmaevinin kapatılmasının asıl gerekçesinin Belediyenin burada çalışan personelle bütün ilişiğini kesmek istemesi olduğu iddia edilmiştir. Ayni şekilde Hürriyer gazetesinde geniş bir okuyucu kitlesine hitap eden A.A. isimli köşe yazarı da sığınmaevinin kapatılmasına ilişkin olarak 1/6/2017 tarihli bir yazı kaleme almıştır. Bu yazıda özetle söz konusu sığınmaevinin geçmişteki faaliyetleri ile kadınlar için ne derece önemti olduğu ve başka ülkeler için de örnek teşkit ettiği bususłarını belirttikten sonra sığınmaevinin kapatılma gerekçesinin Belediye tarafından gösterilen gerekçeler olmadığını iddia etmiştir. Yazar, köşe yazısında kapatma kararının kurumda çalışan personelin kurumla ilişiğinin tamamen kesilmesi amacına yönelik olduğunu ileri sürmüştür. Yazar bu iddiasını bir sivił topłum kuruluşundaki yetkili ile kurumda çalışan bir personelden aldığı bilgilere dayandırdığını köşe yazısında beyan etmiştir.
11. Aynı tarihlerde, WhatsApp isimli telefon uygulamasındaki Kadın Sağliığı Eğitim Programı isimli bir grupta haşvurucu tarafindan yapıldiği iddia edilen bir paylaşımi, grupta yer alan bir başka kişi Belediye Başkanına ietmiştír. Söz konusu payłaşımda şu ifadeler geçmcktedir:
"Nilüfer Belediyesi, Kadın Sığmma Evini kapattı ve ben hariç bütün arkadaşlarımı işten çikardı. Elimden gelen gelmeyen her şeyi yaptım ama kalmatorını işlerine devam etmelerini sağlayamadum. Şimdi sosyal medyadan bir tepki ve protesto başlattık. Bu haberin iyice ayyuka çıkması ve her türlü eleştirinin, yazımın yazıłması lazım. Eğer sözünde durursa Salıgünü [A.A.] yazacak. Kadı dernekleri de harekete geçti, bir bildiri yayunlayacaklar.
Tepki yazarken Nilüfer Belediyesinin Kadın Sığınma Evinin bağlı olduğu müdürlük belediye başkanının karısının müdür olduğu müdürlükmüş yuní belediye başkanının karısıkudm siğumo evini kzpatmiy ve çolışanların işlerine son vermiş. Işue hir kohmm diğer kadınlara yaptığı. CHP'li belediye kadm sığınma evini kapatmış. CHP'den de beklenen budur zaten. CHPTi başkanm karısı kadm siğınma evini kapatıp çolışanları işinden etmiş.CHPti haşkamn karısı kargatarın bile {g.tleriyle] güleceği bür nedenle siğınak kapatıp çałışanları işsiz bıraktı. Bir belediye nedeni ne olursa olsun sığınak kapatamaz."
12. Tüm bu gelişmeter üzerine 20t7 yīlt Haziran ayt başlarında Belediyenia (nsan Kaynakları Müdürlüğü, sivil toplum örgütlerine ve kamuoyuna sözlü ve yazılt olarak Belediyeyi karalayıcı ve küçük düşürücü ifadeler kullandīğı gerekçesiyłe başvurucunun yazıhısavunmasına haşvurmuştur. Başvurucu, birkaç gün sonra verdiği yazılı savunmasında söz konusu olaylarta bir ilgisinin olmadiğınt ifade ederek iddiatarı reddetmiştir.

13. Temımuz ayının ortalarında ise Belediye Başkanı M.B.nin oluru ile başvurucu hakkında Belediyenin Teftiş Kurulu Müdürlüğü tarafindan konuyla ilgili inceleme ve araştırma yapılmasına karar verilmiştir. Başvurucu; anılan inceleme kapsamında ilgili müfettişe verdiği beyanında sığınmaevinin kapatılmasıyla ilgili kurum içindeki yetkili kişiler ile görüştüğünü, Belediye Başkanı'na elektronik posta gönderdiğini, diğer iddiaları kabul etmediğini beyan etmiştir.

14. Belediye, başvurucu hakkında Teftiş Kurulu Müdürlüğü tarafindan incelemc ve araştırıma başlatılmasından dört gün sonra 21/7/2017 tarihinde, 22/5/2003 tarihli ve 4857sayıhi Iş Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fikrasının (11) numaralı bendinin (b) ve (e) alt bentleri uyarınca hakh fesih şartları oluştuğundan bahisle başvurucunun iş akdini sona erdirmiştir. Bunun üzerine başvurucu, iş akdinin feshedilmesinin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesi istemiyle dava açmiştır.

15. Bursa 5. is Mahkemesi (Mahkeme) 21/2/2018 tarihli karariyla feshin geçersizliğine ve başvurucunun işe iadesine karar veriniştir. Kararın gerekçesinde;başvurucunun Belediye Başkanı'na gönderdiği elektronik postanın siğınınaevinde yaşananların bildiriłmesinden ibaret olduğu, başvurucu kabul etmese de söz konusu telefon mesajłarıın sığınmaevinin kapatılması ve çałışanłarın işlerine son verilmesine yönelik hak arayıcı yazılar olduğu belirtilmiştir. Mahkeme kararının iłgili kismı şu şekildedir:
"Davalt tarafindan davacmm iş akdinin ahlak ve iyiniyete aykırı durumu nedeniyle feshedildiği belirtilmiş ise de. 1/6/2017 tarihinde Hürriyet Gazetesinde [A.A.] köşe yazisınedeniyle davacmın 5/6/2017 tarihinde savunmasıın alındiği, 21/7/2017 tarihinde dưvacının iş akdinin çıkışına karar verildiği, davacının Belediye Başkanlığına gönderdiği mailin Kudın Sığınma evindeki durumu bildirmesi niteliğinde olduğu, her ne kadar davacıtarafindan yapıdığı ispatlanamamış ise de, davacı tarafindan yapıldığı kabul edilse dahi.Kudın Sığınma Evinin kapatılmaması. çalışanların işten çıkartılmaması yüzimden hak arayieı yazilar olduğu kanaatine varılmıştır.

Dayalı işverenin iddia ettiği gibi davacıın belediye aleyhine kamuoyu oluşturmu calişmalarinm bulunduğu ispatlanamamış, dovacmm tek isteğinin kadın siğmma evinín kopatilmaması olduğu kanaatine varilmakla, davacmın dovasının kahulü ile davacinın işe iadesine dair uşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."
16. Davalı Belediyenin istinaf talebi üzerine dosyayı inceleyen Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi (Daire) 27/9/2018 tarihli karariyla Mahkemenin anilan kararınıkaldırmış ve davanın reddine karar vermiştir. Daire gerekçesinde, dosyaya sunulan WhatsApp mesajında geçen ifadelerin hak arama amacını aşan, Belediye Başkanı'nın eşine karşi sataşma boyutuna ułaşacak nitelikte yazılar ołduğu değerlendīriłmiştir. Daíre kararının ifgili kısmı şu şekildedir:
"Davacını iş akdi davalı tarafin savunmasından anlaşılacağı üzere -857 sayılıyasanm 25/11-b maddesine göre derhal feshedilmiştir. 4857 sayitı yasanın 25/11-b maddesi 'iscinin, iş veren yohut bumlarm aile üyelerinden birinin şeref ve numussumu dokunacak sözler sarf etmesi veya davranışlarda butunmasi, yahut iş veren hakkındo şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması.' hükmünü içermektedir.
Yerel mahkemesince kadon sığınma evinin kapatılmaması çalışanların işten çıkartłmaması amacıyła davacmın yozılar yazdiğı ve bu yaziların hak arayıcı yaziłar olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de karar usul ve yasaya uygun bulunmamiştir.


Mevcut dosya kupsamından davaciın kudiın siğuma evi kapatildiktan sonra belediyenin başka bir biriminde çalışmaya devam ettiği, bu süre zarfindo kadın sığınma evinin kapatılması nedeniyle belediye aleyhine kamuoyu oluşturmaya çalıştığı bir gerçektir.Herkes haklarım savunurken ve haklurımı ararken anayasanın bireye verdiği hak ve yetkileri kullanmakta özgürdür ancak bu özgürlük hakaret, iftira boyutuna varmamalıdır. Davacının whatsapp yazışmalarında belediye başkanı eşine karşı sataşma boyutuna ułaşacak nitelikte yazılar yazdığı mevcut dosya kapsamından anlaşımıştir. Bu durum hak arama boyutunu aşmış. sataşma niteliği kazanmıştır. Yanılgılı değerlendirme vapılarak davanı kabulü usul ve yasaya uygun bulunmamıştir.Davalı tarafinca 4857 saylı yasann 25/II-b maddesi uyarınca yapilan fesih haklı bulunmuştur.

Sonuç olarak 6100 sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca yerel mahkemenin kararının kaldırılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur."
17. Nihai karar başvurucuya 17/10/2018 tarihinde tebliğ edilımiştir.
18. Başvurucu 16/11/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK 
19.4857 sayılı Kanun'un "Feshin geçerli sebebe dayandırılması" kenar başhıklı 18.maddesinin birinci fikrasımın ilgili kısmı şöyledir:
"Otuz veya daha fazla işçi çalıştiran işyerlerinde en az ałtı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebehe dayanmak zorundadır..."
20. 4857 sayılı Kanun'un "İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı" kenar başlıkit 25. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Sitresi belirti olsun veya olmasın işveren, aşağuda vazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bíldírim süresini beklemeksizin feshedebilír:
Il- Ahlak ve iviniyet kurollarına uymayom holler ve benzerleri:
..•
b) İşçinin, işveren yuhut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacuk sözler sarfetmesi veya davramşlarda budunmasi, yuhut işveren hakkmda şeref ve haysíyet kirici asılsiz ihbar ve isnadlarda bulunması.

..
e) İsçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık vapmak. işverenin meslek sırlarmu ortuyo otmok gihi doğruluk ve hağhbğo uymayan đovranışlarido bulunması.

Işçi fesħin yukarıdaki bentlerde öngörülen sebeplere uygun olmadiğı iddiası ile 18, 20ve 21 inci madde hükümleri çerçevesinde yargı yoluna başvurahilir."
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
21. Anayasa Mahkemesinin 7/10/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A.Başvurucunun Íddiaları
22. Başvurucu; bir köşe yazısı ile WhatsApp mesaj içeriği gerekçe gösterilerek işakdinin feshedildiğini, yalnızca konu hakkında bilgi almak amacıyla kendisini arayan sivil toplum kuruluşlarına bilgi verdiğini beyan etmiştir. Belediyenin nüfusu itibarıyla kadın sığınmaevi bulundurmak zorunda olduğunu, sığınmaevinin kapatılmasını eleştirdiğini,mesajin kendisine ait olduğunu kabul etmediğini, öte yandan mesaj içeriğinde hakaret oluşturan herhangi bir ifadenin de bulunmadiğıni, eleştirilerinde hakłı olduğunu,sığınmaevinin aradan geçen uzun süreye rağmen hâlâ açılmadığını ifade etmiştir. Başvurucu,kamu görevlilerinin kendilerine yönelik eleştirilere karşı daha tahammüllü olması gerektiğini ifade edcrek Belediye Başkanı ve eşine yönelik eleştiri mahiyetindeki paylaşımłarından dolayı iş akdinin sonlandırıłmasının ifade özgürlüğünü ihłal ettiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme 
23. Anayasa'nın “Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti" kenar başlıklı 26.maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Herkes, dūşünce ve kanaatlerini söz, yazi, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamların müdahalesi ołmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar...
Bu hürriyetlerin kullamlması,. başkalarının şöhret veya haklarıimın... korunması ….amaçlarıyla smrlanabilir .…."
1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
24. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de buluumadığı anlaşılan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden 
25. İfade özgürlüğüne yönelik negatif ve pozitif yükümlülükler arasındaki sınırların kesin biçimde tanımlanması ve birbirinden ayrılması her durumda mümkün değildir. Devlet için öngörülen negatif yükümlülükler, her durumda ifade özgürlüğüne keyfi surette müdahaleden kaçınmayı gerekli kılar. Pozitif yükümiülükler de bu hakkın korunmasını ve bireyler arası ilişkiler alanında olsa da ifade Özgürlüğüne saygının güvencclerini sağlamaya yönelik olaya özgü tedbirlerin ahınmasını zorunłu kılar (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Adnan Oktar (3). B. No: 2013/1123, 2/10/2013, § 32; Ömür Kara ve Omursal Özbek, B.No: 2013/4825, 24/3/2016, § 46).


26. Başvurucunun iş sözleşmesi Belediye tarafindan feshedilmiştir. Belediyelerin kamu gücünü kullanan kurumlardan olduğu, dolayısıyla somut olayda kamu gücünü kulłanan idarenin doğrudan müdahalesinin bulunduğu dikkate ahındığında -başvurucu her ne kadar 4857 sayılı Kanun hükümieri kapsamında istihdam edilse de- başvurunun devletin negatif yükümlülükleri bağlamında incelenmesigerektiği değerlendiriłmektedir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Ç.A. (3) [GK), B. No: 2018/10286, 2/7/2020, § 104; Ayla Demir Îșat [GK]. B. No: 2018/24245, 8/10/2020, § 113).

a. Müdahalenin Varlığı
27. Başvurucunun iş sözleşmesi Belediye Başkanı'nın eşine yönelik sarf ettiği sözler nedeniyle kamu gücünü kullanan Belediye tarafindan feshedilmiştir. Dolayısıyla sözleşmenin feshine ilişkin alınan kararla kamusal bir makamın başvurucunun ifade özgürlüğüne bir müdahalede bulunduğu açıktır.

b. Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
28. Yukarıda anılan müdahale, Anayasa'nın 13. maddesinde belirtilen koşullara uygun olmadığı müddetçe Anayasanın 26. maddesinin ihlalini teşkil edecektir. Anayasa'nın "Temel hak ve hürriyetlerin sıırlanması" kenar başlıklı 13. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Temel hak ve hürriyeller, …. valnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla smırlanabilir. Bu sırlamalar, … demokratik toplum düzeninin …. gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz."
29. Bu sebeple müdahalenin Anayasa’nın 13. maddesinde öngörülen ve somut başvuruya uygun düşen kanunlar tarafindan öngörülme, Anayasa'nın ilgili maddesinde belirtilen nedenlere dayanma, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk ve ölçülülük koşullarını sağlayıp sağlamadığının belirlenmesi gerekir.
i. Kanunilik 
30. Somut olaya konu olan müdahalenin 4857 sayılı Kanun hükümieri çerçevesinde gerçekleştirildiği görülmektedir. Dolayısıyla müdahalenin kanuni dayanağı bulunmaktadır.
ii.Meşru Amaç
31. Başvurucunun sözleşmesi 4857 sayılı Kanun'un 25. maddesinin birínci fikrasının (Il) numarah bendinin (b) alt bendi kapsamında "işçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davramşlarda bulunması. yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet karıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması" gerekçesiyle feshedilmiştir. Daire de başvurucu tarafindan kullanılan ifadelerin hak arama boyutunu aşan sataşma nitetiğinde ifadeler olduğu kanaatiyle davanın reddine karar vermiştir. Bu bağlamda müdahalenin başkalarını şöhret veya hakların korunmasına yönelik önlemlerin bir parçası olduğu ve meşru bir amaç taşıdığı sonucuna varıłmıştır.

iii.Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk 
(1)Genel ilkeler 
(a)Demokratik Toplumda İfade Özgürlüğünün Önemi 
3. Başvuruya konu edilen ifade özgürlüğübaşkalarının fikirlerine serbestçe ulaşabilmesi, düşünce ve kanaatlerinden dolayı kınanmaması ve bunları tek başına veya başkalarıyla birlikte çeşitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, anlatabilmesi, savunabilmesi,başkalarına aktarabilmesi ve yayabilmesi anlamına gelir. Çoğunluğa muhalif olanlar da dâhil olmak üzere düşüncelerin her türlü araçla açıklanmasi, açıklanan düşünceye paydaşsağlanmasi, düşünceyi gerçekleştirme ve gerçekleştirme konusunda başkalarını ikna etme çabaları ve bu çabaların hoşgörüyle karşılanması çoğulcu demokratik düzenin gereklerindendir. Dolayısıyla toplumsal ve siyasal çoğuleuluğu sağlamak, her türlödüşüncenin barışçıl bir şekilde ve serbestçe ifadesine bağlıdır. Bu itibarla düşünceyi açıklama ve yayma Özgürlüğü demokrasinin işleyişi için yaşamsał önemdedir (Bekir Coşkun [GK], B.No: 2014/12151, 4/6/2015, §§ 33-35; Mehmet Ali Aydın [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015,§§ 42, 43; Tansel Çölaşan, B. No: 2014/6128. 7/7/2015, §§ 35-38).
(b) Müdabalenin Denokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygun Olması
33. femel hak ve özgürlüklere yönelik bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunlu bir toplumsal ihtiyacıkarşılaması ve orantılı olması gerekir (Bekir Coşkun, §§ 53-55; Mehmet Ali Aydın, §§70-72;AYM, E.2018/69, K.2018/47, 31/5/2018, § 15; AYM, E.2017/130, K.2017/165, 29/11/2017,§ 18).

(c)İşçinin İfade Özgürlüğü ile İşverenin Şeref ve İtibarının Korunmast HakkıArasındaki Adil Denge 

34. Anayasa'nın 26. maddesinin ikinci fikrasına göre ifade özgürlüğünün sınırlandırılma nedenlerinden ve bu bağlamda ifade özgürlüğünü kullananların uymasıgereken görev ve sorumlulukłardan biri de başkalarıın şöhret veya haklarımın korunmasıdır.Bireyin şeref ve itibarı, kişisel kimliğinin ve manevi bütünlüğünün bir parçasını oluşturur ve Anayasa'nın 17. maddesinin birinci fikrasının korumasından faydalanır (ilhan Cihaner (2),B. No: 2013/5574, 30/6/2014, § 44). Devlet, bireyin şeref ve itibarına keyfi olarak müdahale etmemek ve üçüncü kişilerin saldırılarını önlemekle yükümlüdür (Nilgün Halloran. B. No:2012/1184, 16/7/2014, § 41; Adnan Oktar (3). § 33; Bekir Coşkun, § 45; Önder Balıkçi, B.No: 2014/6009, 15/2/2017, § 44).

35. Devletin söz konusu yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediğini denetlemek için Anayasa Mahkemesi, somut olaya benzer başvurulara ilişkin kararfarında kişilerin müdahale edilen ifade özgürlüğü ile söz konusu ifadeler nedeniyle sözlerin muhatabıolan kişilerin müdahale edilen şeref ve itibar hakları arasında adil bir dengenin gözetitip gözetilmediğini değerlendirmiştir (Nilgün Halloran, § 27; İlhan Cihaner (2), § 49). Ånayasa Mahkemesi, böyle bir dengenin kurulabilmesi için açıklanan düşüncelerin tamamının bağłamından koparılmaksızın olayın bütünselliği içinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmiştir (Nilgün Halloran, § 52; Önder Balıkçı, § 45).


36. Somut olaydaki gibi kamu gücünü kullanan bir kurumda veya özel bir firmada işçi statüsünde çahışan bir işçinin işveren ile arasındaki ilişkide ahlak ve iyi niyet kurallarıçerçevesinde hareket etmesi beklenir ve bu bağlamda meslek sırlarının açıklanması veya işverenin şeref ve itibarına yapılacak bir saldırı haklı fesih nedeni sayılarak meşru kabul edilebilir. Bununla birlikte Anayasa'nun 26. maddesinde düzenlenen ifade özgürlüğünden herkes gibi işçiler de yararlanır. İfade özgürlüğünün sağladığı güvence, yerine getirilen görevle bağlantılı bir şekilde genel ołarak işçilerin işverenleri hakkında yaptıkları beyanlarıda kapsamaktadır (bazi farklıhklarla birlikte bkz. Îter Nur, B. No: 2013/6829, 14/4/2016, §26).

37. İşverene karşı sadakat yükümlülüğü içinde bulunan işçi, dürüstlük ve ihtiyat kaidelerine uygun ħareket etmelidir. İşveren tarafından başkaları ile paylaşılmayan bilgilere sahip olduklarında isçilerin ifade özgürlüklerini kullanirken daha hassas davranmalarıbeklenir. Söz konusu yükümlülük çerçevesinde somut olayda başvurucunun ifade özgürlüğüile işverenin şeref ve itibarının korunması hakkı arasında adil bir dengenin gözetilip gözetilmediğinin değerlendirilmesi gerekir.

38. Böyle bir dengelemenin yaptlabilmesi için meveut olaya uygulanabilecek olan ölçütlerden bazıları şöyledir:
i. Dile getirilen düşünce açıklamalarının nerede, kimlerle ve hangi şartlarda paylaşıldığı

ii. Başvurucunun amacı, iyi niyetli olup olmadığı, ifade özgürlüğünün sırf üçüneü kişilere zarar vermek amacıyla kullanılıp kullanılmadığı
ii. Yürütülen kamusal tartışınanın Önemi, yapılan açıklanta veya kullanılan sözlerin bu kamusal tartışmaya yaptīğı katkının ağırlığı

iv. Kullanılan ifadeler ve bunların hedef alınan kişinin yaşamuna etkileri 
(d)İfade Özgürlüğüne Yapılan Müdahalenin Gerekçesi 
39. Söz konusu değerlendirmelerde derece mahkemelerinin belirli bir takdir yetkisi bulunmaktadır. Ancak bu takdir payí, Anayasa Mahkemesinin denetimindedir. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesi, bir kısıtlamanı ifade özgürlüğü ile bağdaşıp bağdaşmadığı bususuna karar vermede yetki sahibi olan iç hukuktaki son mereidir (Sinan Baran, B. No: 2015/11494,11/6/2018, §37).

40. Anayasa Mabkemesinin görevi, bu denetimi yerine getirirken dcrece mahkemelerinin yerini almak değildir fakat söz konusu yargı mercilerinin takdir yetkilerini kullanarak verdikleri kararların Anayasa'nın 26. maddesi açısından doğruluğunu denetlemektir. Anayasa Mahkemesi, başvuru konusu olan müdahalenin gözetilen meşru amaçla orantıłı olup olmadığını ve bunu haklı göstermek için ulusal makamlar tarafindan ortaya konan gerekçelerin ilgili ve yeterli görünüp görünmediğini tespit edebilmek amacıyla söz konusu müdahaleyi davanın bütününe bakarak değerlendirecektir (Sinan Baran, § 38).

(2)İlkelerin Ölaya Uygulanması
41. Başvuru konusu olayda Belediyede işçi kadrosunda sosyolog olarak görev yapan başvurueunun koordinatörfüğünü yaptığı sığınmacvi Belediye tarafından kapatılmış,başvurucunun çahışma arkadaşları da işten çıkarılmıştır. Sığımaevinin kapatılması kararıüzerine kamuoyunda bir tartışma başlamış, başvurucu da söz konu tartışmaya katılarak sığımaevinin kapatılmasının kamu yararına olmadığını ifade etmiştir. Dairenin kabulüne göre başvurucu, ulusal bir gazetede çalışan ünlü bir köşe yazarının sığınmaevinin kapatıłmasıyla ilgili eleştirel bir yazı yazmasını sağlayarak kamuoyu oluşturulmasında rol oynamış; ayrıca Belediye Başkanı ve eşi nezdinde Sığınmaevinin kapatıłmaması için bazıgirişimlerde bulunmuştur. Belediye Başkanının eşine mektup yazarak kapatma kararının geri alınması konusunda kendisinden destek istemiş, çalıştığı kurumun WhatsApp grubunda sığınmaevinin kapatılmasına ilişkin eleştirilerini diğer arkadaşları ile paylaşmış, kapatma kararını eleştirip kapatılma gerekçesinin gülünç olduğunu ifade eden cümleler kurmuştur.Başvurucunun WhatsApp mesajında Belediye Başkanı'nın sosyal destek hizmetleri müdürüolarak Belediyede görev yapan eşi S.B.yi hedef aldığı gerekçesiyle iş akdi feshedilmiştir.Başvurucu söz konusu ifadelerin yer aldığı Whats.App mesaj içeriğini kabul etmemesine rağmen Daire, başvurucunun sübuta ilişkin itirazları konusunda bir değerlendirme yapmaksızın ifadeleri haşvurucunun tarafindan kullandığını kabuł ederek davanın reddine karar vermiştir.

42. 4857 sayıhı Kanun'un 25. maddesine göre işçinin işverenin yahut işverenin aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarf etmesi hâlinde işverenin işakdini derhâl feshetme hakkı bułunmaktadır. Nitekim Daire, başvurucunun sığınmaevinin kapatıłmasına ilişkin gerekçelerin gülünç olduğunu ífade etmek için kullandığı "Başkanın karısı kargaların bile g.leri ile güleceği bir nedenle sığınak kapatıp çalışanları işsiz bıraktı."biçimindeki sözleri ile Başkan'ın eşi S.B.yi hedef aldığını ve iş sözleşmesinin feshinin haklıbir nedene dayandığını kabul etmiştir. Buna karşın başvurucunun işvereni Belediye, hedef aldığı kabul edilen S.B. ise ilgili birimde müdür olarak görev yapan bir başka çalışandır.Daire, başvurucunun sözlerinin ne sebeple söylendiğine ve S.B.nin kurum içindeki pozisyonuna değinmeksizin yalnızca Belediye Başkanı'nın eşi olmasından hareketle sözleşmenin feshinin haklı nedene dayandığı sonucuna ulaşmiştır.
43. Bu noktada başvurucunun söz konusu ifadeleri kullanmasındaki amacı ve motivasyonu da irdelenmelidir. Siğınmaevinin kapatılmasıyla birlikte başvurucu dışındaki çalışanların görevlerine son verilmiş, başvurueu ise Belediye içinde başka bir birimde görevlendirilmiştir. Buna rağmen başvurucu; söz konusu sığınmaevinin faaliyetlerine devam etmesinin kanuni bir zorunluk olması, sığınmaevinin yurt içinde ve yurt dışında hizmet modeli olarak gösterilecek derecede örnek bir kurum olması ve çalışanlarin işsiz kalmast nedeniyle kapatılmaması için kurum içinde ilgili sorumlularla görüşmeler yapmıştır.Görüşmelerden bir sonuç alamaması üzerine kapatilma karárıun geri alinması için kamuoyu oluşturmak amacıyła çeşitłi sivil toplum kuruluşları ile görüşmüş, Whatsápp gruplarında konu hakkında kendi görüşlerini ifade ederek destek toplamaya çalışmıştır. Dolayısıyla başvurucunun iş akdinin son verilmesine neden olarak gösterilen ifadcleri şahsi menfaati sebebiyle veya kurum amirleri ile işverenine karşı duyduğu kişisel bir öfke nedeniyle kullandığı değerlendirilmemiştir.

44. Bunlarla birlikte başvurucunun düşünce açıklamasında bulunduğu konunun kamusal bir tartışmaya katkı sunup sunmadığı hususu da önem arz etmektedir. Başvurucunun 

kapatılması nedeniyle tepki göstererek sivil toplum kurułuşlarından yardım istediği kadın sığınmaevleri topłumun en büyük sorunlarından biri olan kadına karşı şiddet sorunuyla mücadele konusunda hayati önemdedir. Söz konusu evler şiddete maruz kalan kadının ve varsa çocuklarının şiddet ortamından uzaklaştırımalarına, güvenłi bir yaşam alanında korunmaya ve rehabilitasyona ahnmałarına, böylece hayata sağlıklı bireyler olarak devam etmelerine inkân sağlayan kurumlardır. Bu bağjamda başvurucunun çalıştiğı sığınmaevinin kapatıłması yereł ve ułusal basmda tartışma konusu olmuş, bir kısımı köşe yazarı ve sivil toplum kuruluşu tarafından eieştirilmiştir. Bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde başvurucunun düşünce açıklamalarının kamusal faydası yüksek bir tartışmaya katkısunduğunda kuşku bulunmamaktadīr,
45. Dahası başvurucunun söz konusu siğınmaevinde yillarca koordinatör olarak çalışmiş olması, yurt içinde ve yurt dışında kurumu temsil etmiş olması gözőnüne ahındığında böylesi önemli bir konuda fikir beyan etmesi doğal karşılanmahdír, Bu anlamda başvurueu tarafndan kullanıldīğı kabul edilen sözlerin nispeten basit, kaba ya da alaycı olması kamusal tartışmaya yaptığı katkının ağırlığın gölgelememelidir.

46. Kullanılan ifadelerin içeriği ile muhatabının yaşamuna etkilerinin ne olduğu konusu da değerlendirilmelidir. Başvurucu, mesaj içeriğinde yer alan sözlerle sığınmaevinin kapatiłmasıa esas olarak siğmmaevinden sorumlu olan Belediyede sosyal destek hizmetleri müdürü olarak görev yapan S.B.nin karar verdiğini düşünmektedir. Mesaj içeriği genel olarak incelendiğinde başvurucu, S.B.nin birkadın olarak siğınmaevinin kapatılmastna karar vermesini eleştirmektedir. Kullamlan sözlerin muhatabının şahsına_ sarf edilmişhakaret içerikli sözler değil yürütülmekte olan kamusal faaliyete ilişkin eleştiri mahiyetinde ifadeler olduğu açıktır. Başvurucunun kullandığı sözlerin alaycı, sert ya da muhatabınj incitici olduğu kabul edilebilir. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi kamusal yetki kullanan görevlilerin gördükleri işlev nedeniyle daha fazta eleştitiye katlanmak, durumunda olduklartnı ve bunlara yönelik eleştirinin sıırlarının çok daha geniş olduğunu her zaman vurgulamıştır. Zira kamu kurumlarının eylem ve işlemlerinin o ülkede ya da bölgede yaşayan tüm insanlarıetkileyebilecek potansiyeli vardır (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz, Ali Suat Ertosun (7), B. No: 2014/1416, 15/10/2015, § 36; Zübeyde Füsun Üstel ve diğerleri, [GK], B.No: 2018/17635, 26/7/2019, § 128, 129; Nilgün Halloran, § 45; İlhan Cihaner (2), § 82)
47. Yukarıdaki tespitlere karşın Daire, başvuruya konu ifadelerin bağłamını,sözlerin paylaştłdığı ortamı, sözlerin yöneldiği S.B.nin Belediye Başkanı'nın eşi olduğu için değil yürüttüğü kamusal faaliyet nedeniyle bu sözlere muhatap olduğu hususunu tartışmadan başvurucunun paylaşımını Belediye Başkanının cşine karşı sataşma boyutuna ulaşacak nitelikte olduğu sonucuna varmış ve başvurucunun davasını reddetmiştir. Başvurucunun sözleri kelimenin sözlük anłamı ile sataşma olarak kabul edilse bile bu sözlerin iş akdinin feshini haklı kılacak boyuta ulaştığı gösterilememiştir. Daire başvuru konusu sözlerin dile getirilme şekli ve nedenini, söylenen sözlerin arka planı olup olmadığını, kamusal bir tartışma ekseninde gerçekleşip gerçekleşmediğini gözetmeksizin bir değerlendirme yapmıştır (benzer değerlendirmeler için bkz. Nilgün Halloran, § 52; Önder Balıkçı, § 45).
48. Kaldı ki başvurucu şikâyete konu payłaşımların kendisine ait olmadığını beyan etmesine rağmen yargı organları payłaşımın kaynağı konusunda gerekli araştırmalarıyapmamış, sübuta ilişkin yeterli değerlendirmelerde bulunmamıştır. Önemle belirtilmelidir ki varlığı şüpheli paylaşımłar nedeniyle kişilerin yaptırıma tabi tutulması düşünce açıklamalarıüzerinde caydırıcı etki oluşturup iftiraların meşrulaştirılması sonucunu doğurabilecektir.

49. Yapılan açıklamalar ışığında Daire tarafindan ifade özgürlüğü ile şeref ve itibarın korunması hakkı arasında bir denge kurmaya çalşdmamış. yalnuzca soyut bir değeriendirmeyle söz konusu ifadelerin haklı nedenle fesih sebebi oluşturduğu kabul edilmiştir. Daire başvurucunun ifade özgürlüğüne yapilan müdahalenin demokratik bir toplumda zorlayıcı bir toplumsal ihtiyacı karşılanması amaeına yönelik olduğunu gösteremediği gibi başvurucunun iş akdinin feshedilmesi şeklindeki müdahalenin diğer bireylerin menfaatine nazaran açıkça orantısız bir külfet yüklendiği sonucuna ułaşılmıştır.
50. Açıklanan gerekçelerlebaşvurucunun ifade özgürlüğüne yapılan müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun ołmadiğı ve Anayasa'nın 26. maddesinin ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

3. 6216 Sayıh Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
51. 30/3/2011 taribli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargilama Usulleri Hakkıda Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas inccleme sonunda, başvurucunum hakkınm ihlal edildiğine yu da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hülinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kuldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir...

(2) Tespit edilen ihlal bir maħkeme kararmdan kaynaklemmuşsa. ihlali ve sonuçlarınu ortadan kaldırmuk için yeniden vargilamu yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden vorgilama yapilmasında hukuki yarur bulunmayan hällerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde duva açilması yolu gösterilebilir.Yeniden yurgilamna yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında uçıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir."
52, Başvurucu; ihialin tespiti, yeniden yargılama ve 10.000 TL tazminat talebínde bulunmuştur.

53. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Doğan ([GKJ, B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlał sonucuna varıldiğında ihlalin nasıl ortadan kaldırıiacağı hususunda genel ilkeler befirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararmın yerine getirilmemesinin sonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamıanlamına gejeceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlał edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
54. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarnın ortadan kaldırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün olduğunca eski hâle getirmenin yani iblalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise öncelikle ihtalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurułması, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldırılması, varsa ihtalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrica bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması gerekmektedir (Mehmet Doğan, §§ 55,57).

55. İhlalin mahkeme kararından kaynaklandığı veya mahkemenin ihlali gideremediği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 79. maddesinin (1) numarałı fikrasının 

(a) bendi uyarınca, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın bir örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. Anılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farklı olarak ihlali ortadan kaldırmak amacıyla yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvutuya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlı olarak yeniden yargılama kararı verildiğinde usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farklı olarak ilgili mahkemenin yeniden yargilama sebebinin varlığıı kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyle bir kararın kendisine ulaştığı mahkemenin yasal yükümlülüğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden yargılama kararı vererek devam eden ihlalin sonuçlarım gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (Mehmet Doğan, §§58, 59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).

56. Başvurucunun düşünce açıklamaları nedeniyle Belediye tarafindan işsözleşmesinin feshedilmesine ilişkin davada Mahkcmenin kararını kaldıran Daire tarafindan,kullantan ifadelerin haklı nedenie fesih sebebi oluşturduğuna kanaat getirilerek verilen davanın reddine ilişkin kararın gerekçesinin ilgili ve yeterli olmadıği, bu nedenle başvurucunun ifade özgürlüğünün ihlal edildiğisonucuna varılmıştır. Dolayısıyla somut başvuruda ihlalin mahkeme kararından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
57._Bu durumda ifade özgürlüğünün ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırıłması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Yapılacak yeniden yargılama ise bireysel başvuruya özgü düzenleme içeren 6216 sayıłı Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrasına göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Bu kapsamda yapılması gereken iş yeniden yargılama kararı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştiran nedenlerì gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir örneğinin yeniden yargtlama yapılmak üzere Bursa 5. iş Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmcktedir.
58. Öte yandan somut olayda ihlalin tespit edilmesinin başvurucunun uğradığızararların giderilmesi bakımıdan yetersiz kalacağı açıktır. Dolayısıyla eski hále getirme kuralı çerçevesinde ihlalin bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılabilmesi için ifade özgürlüğühakkının ihlali nedeniyle yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlart karşılığında başvutucuya net 8.100 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
59. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.894,70 TL yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. İfade özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDiLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alnan ifade özgürlüğünün İHLAL EDILDIĞiNE,

C. Kararın bir örneğinin ifade özgürlüğünün ihlalinin sonuçlarınım ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapıłmak üzere Bursa 5. İş Mahkemesine (E. 2017/786,K. 2018/212) GÖNDERİLMESINE,
D. Başvurucuya net 8.100 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diģer taleplerin REDDiNE,
E. 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.894,70 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESiNE,
F. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAiZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir örneğinin bilgi için Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesine (E.2018/2084, K.2018/2299) GÖNDERILMESiNE,
H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERILMESINE 7/10/2021tarihinde OYBÍRLİĞiYLE karar verildi.