Anayasa Mahkemesinin 28/9/2022 Tarihli ve E: 2021/90, K: 2022/108 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-01-03

3 Ocak 2023 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 32062
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısi : 2021/90Karar Sayısı : 2022/108Karar Taribi: 28/9/2022
İPTAL DAVASINI AÇAN: Ttrkiye Bayük Millet Meclisi Üyeleri Engin ALTAY,Özgtür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte 132 milletvekili 
IPTAL DAVASININ KONUSU: 6/7/2021 tarihli ve (79) numaralıCumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin;
A. 12. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (1)numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne eklenen 458/B maddesinin (ğ) bendinde yer alan “…işlettirmek…” ibaresinin,
B. 16. maddesiyle;
1. Ekli (I) Sayılı Liste'de yer alan kadroların iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (2) numaral: Genel Kadro ve Usultt Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (I) Sayılı Cetvel'in Ticaret Bakanlığı bölümünden çıkarılmasının,
2. Ekli (2) Sayılı Liste'de yer alan kadroların ihdas edilerek (2) numaralıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (l) Sayılı Cetvel'im Ticaret Bakanlığı bölümüne eklenmesinin,
C. Geçici 1. maddesinin birinci ve üçüncü fikralarının,
Ç. Geçici 2. maddesinin,
Anayasa'nın “Başlangıç" kısmı ile 2., 6., 7., 8., 11., 104. ve 128. maddelerine aykıılığıileri sürülerek iptallerine ve yürüritklerinin durdurulmasına karar verilmesi talebidir.

I.İPTALİ İSTENEN CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİKURALLARI VE İLGİLİ GÖRÜLEN KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME KURALLARI 

A. İptali İstenen Cumhurbaşkanhığı Kararnamesi Kuralları
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin (CBK.);
1. 12. maddesiyle (1) numaral CBK'ya eklenen 458/B maddesinin (1) numaralt fikrasının iptali talep edilen ibarenin de yer aldıği (ğ) bendi şöyledir:

“ (1) Destek Hizmetleri, Tasfiye İşleri ve Döner Sermaye Genel Mūdürlüğünün gōrev ve yetkileri şunlardır:
..•
g) Tasfyelik eşya için depolar, mağazalar ve satiş reyonları açumasına ve işletilmesine lllşkin ilke ve standartları belirlemek, bu yertert açmak, işletmek, tşiettrmek ve denetlemek 
*...

2. 16, maddesi şöyledir:
“MADDE 16- Ekll (1) sayılı listede yer alan kadrolar iptal edilerek 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkanda Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (1) sayrlı Cetvelin Ticaret Bakanlığı bölümünden çıkarıtmuş, ekll (2) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamenin eki (1) sayrh Cetvelin Ticaret Bakanlığıbölümüne eklenmiştir."
3. Iptali talep edilen kuralların da yer aldığı geçici 1. maddesi şöyledir:
“GEÇIC1 MADDE 1- Bu maddenin yürürlüğe girdiğł tarihte Ticaret Bakanlığında kaldırılan Diış Temsilcilikler ve Uluslararası Etkinlikler Genel Müdürü ve Ticaret Araştirmalar Genel Müdürü Ue Risk Yönetimt, Tasflye ve Döner Sermaye Genel Müdürlüğü ve Serbest Bölgeler, Yurtdışı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğünde Genel Mūdür Yardımcısı kadrolarında butunanların görevleri başkaca bir işleme gerek kaimaksizın sona erer.

Mevzuatia bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kaldırılan birimlere ve bunların yōnettcilerlne yapılan atiflar, kaldırılan birimlerin görevlerini devralan birim ve yōneticilere yapưmış sayılır.

Bu Cumhurbaşkantığı Kararnamesi lle iptal edilen kadro unvanları hariç olmak üzere, Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi le kaldırılan birimlere tahsisll kadroların mevcutlu olarak Ticaret Bakanlığı merkez teşkilatındakł diğer blrimlere dağıuılmasında Ticaret Bakanı yetkildir.

Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yeni kurulan birimlerin teşkilatlanmasıtamamlanıncaya kadar, bu birimlere ait gōrev ve yetkller, bu CumhurbaşkanlığıKararnamesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce görevli ve yetkili olan birimler tarafimdan yerine getirilir."
4. Geçici 2. maddesi şõyledir:
"GEÇİCİ MADDE 2- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarlhte Ticaret Bakanlığında Avrupa Birliğı Uzmanı, Avrupa Birliğı Uzman Yardımeısı le İhracatı Geliştirme Uzmanıkadrolarında butunantar, bu maddenin yürürtüğe gtrdiğı tarihten Hibaren 1 ay Içinde talep etmelerl hatinde durumlarina uygun Ticaret Uzmanı ve Ticaret Uzman Yardımctsıkadrolarına atanırlar, Atama için uygun boş kadro bulunmaması halinde sōz konusu kadrolar başkaca bir işleme gerek kałmaksızın ihdas edllmiş ve 2 sayılı CumhurbaşkanlığıKararnamesinin eki (l) sayulı Cetvelin Ticaret Bakanlığı bölümüne eklenmiş sayılır.Ticaret Bakanlığında; bu maddeye göre yapılan atamalar sonucunda boşalan ve bu maddenin yūrtrlük tarthl utibarıyla boş olan Avrupa Birllği Uzmani, Avrupa Birliğt 

Uzman Yardımcısı tle İhracatı Gellştirme Uzmanı kadrolan başkaca bir İşleme gerek kalmaksızın Iptal edilmiş ve 2 sayıtı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (1) sayılıt Cetvelin Ticaret Bakanlığı bölümünden çıkarımuş sayılır, Bu şekllde kadro unvanlarıdeğişenlerin önceki kadro unvanlarına ilişkin olarak mevzuatta yapılmış olan atflar yeni kadro unvanlarına yaplmış sayılır."
B. İlgili Görülen Kauuu Hükmünde Kararname Kuralları
703 sayılı Kanun Hükmnde Kararname'nin (KHK) geçici 1. maddesinin (5) ve (6)numaralı bentleri şöyledir;
“(5) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerine göre yeniden yapılandırma somucunda kapanan veya bünyesinde bulundhuğu bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşu değişen birimlerde veya bu birimlere ilişkin servislerde, l4/7/1965 tarihli ve 657 saylı Devlet Memurları Kanunumun 36 ncı maddesinin "Ortak Hükümler"bölümünün (A) fikrasının (l1) mumarahı bendinde belirtilen unvanlı kadrolar ile mesleğe alınmalar, yetiştirilmeleri ve yeterlilikleri aynı veya benzer nitelik arz eden kadro veya pozisyonlarda görev yapanlardan (aylıksız Izinde bulunanlar dahil); bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla görev yapmakta oldukları birtmlerin ve/veya bu birimlere verilmişolan görevlerin ügili Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerine göre bünyesinde dizenlendiği bakanlık veya diğer kamu kurum veya kuruluşunun değişen veya kapanan birimlerinin merkez seşkilatı kadro ve pozisyonlarında bulunanlar, söz konusu birimin būnyesine dahil olduğu veya bünyesinde düzenlendiği bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşunun merkez teşkilatı için ilgili Cummurbaşkanlığı kararnamesinde öngörülen kadro veya pozisyon umvanına, değisen veya kapanan birimlerin taşra teskilatı kadro ve pozisyonlarmda bulunanlar ise söz konusu birimin bünyesine dahil olduğu veya būnyesinde düzenlendiği bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşunun taşra teşkilatı için ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde öngörülen kadro veya pozisyon unvanına, ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarīyła başka bir işleme gerek kalmaksızın halen bulundukları kadro dereceleriyle atanmış sayılır. Bunlardan birimleri ve/veya bu birimlere verilmis olan gōrevleri, ilgili Cummurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerine göre birden fazla bakanlığın veya kamu kurun ve kuruluşumun uhdesine geçen bakanlıdarın veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında görev yapanların atanacağı veya görev yapmaya devam edeceği birim, bu maddenin yürürlüğe girdiğt tarihten itibaren uç ay içinde Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde belirlenir. Bunların mevcu kadrolarında geçirdikleri süreler, atandikları yeni kadrolarında geçtrülmiş saylır. Bunlardun Deferdarlık Uzmanı ve Deferdarlık Uzman Yardımcısı wrvanhı kadrolarda bulunup defterdarlık milli emlak birimleri ile malmüdürlüklerinin milli emlak servislerinde görev yapanlar ile defterdar emrinde denetim ve inceleme yapmak üzere görevlendirilmiş olup 659 sayılı Kamun Hükmünde Kararname ile daha önce Millt Emlak Denetmeni ve Milli Emlak Denetmen Yardımcısı iken Defterdarlık Uzmanı ve Defterdarlik Uzman Yardımcisı kadrosuna atanmış sayilanlar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının taşra teşklatında Milli Emlak Uzmanı ve Milli Emlak Uzman Yardımcıst urvanli kadrolara atanmış sayılır.

(6) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerine göre yeniden yapılandırma sonucunda kapanan veya bünyesinde bulunduğu bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşu değişen birimlerde görev yapan memurlardan (mülki idare amirliği hizmetleri sınıfina ait kadrolarda bulunanlar hariç) yukardakd fikralarda belirtilenlerin dışında kalanlar, bu maddenin yūrürlüğe girdiğı tarih itibarsyla görev yapmakaa oldukları

birimiertn ve/veya bu birimlere verilmis olan görevlerin ilgilt Cummurbaşkanlığıkararnamesi hükümlerine göre bünyesinde dizenlendiği bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşunda bulunan aym unvanlı kadrolara. görev yapmakaa oldukdarı kadrolarının merkez, taşra veya yurtdışı teşkdlatında bulunması hususu esas alınmak suretiyle halen bulundukdar kadro dereceleriyle baska bir tsleme gerek kalmaksızm atanmıs sayılır.Bunlardan btrimleri ve/veya bu birimlere verlmiş olan görevleri, ilgili Cumhurbaşkanlığıkararnamesi hükümlerine göre birden fazla bakanlığın veya kammu kaurum ve kuruluşunun uhdesine geçen bakanlık veya diğer kamu kurun ve kuruluşlarmnın kadrolarında bulunanların, atanacağı veya görev yapmaya devam edeceği birim, bu maddenin yūrürlüğe girdiği tarthten itibaren üç ay içinde Cumhurbaşkam kararıyla belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde belirlenir. Bunların mevcut kurumlarmda geçirdikdert süreler, yeni atandıklan bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşları kadrolarmda geçirilmiş sayıır."
I, İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtūzüğü hüküimleri uyarınca Zūhtā ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YİLDIRIM, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCL,Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Ridvan GÜLEC, Recai AKYEL, Yusuf Sevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERINOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI ve Irfan FIDAN'ın katilımlarıyla 22/9/2021 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürltğüi durdurma talebinin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasına OYBtRLİĞtYLE karar verilmiştir.
IIL ESASIN İNCELENMEST 
2. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Murat ÖZDEN tarafindan hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu CBK kuralları ve ilgili görülen KHK. kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldo:
A.Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Anayasal Çerçevesíve Yargısal Denetimi 

3. 21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Tūrkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Anayasa'nın bazı maddelerinde değişiklik yapılmıştır. Yapılan değişikliklerle yeni bir hūkümet sistemine geçilmiş ve buna bağlı olarak Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkileri yeniden düzenlenmiştir, Anayasa'nın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kuruluna ait olduğu ifade edilmekte iken maddede yapılan değişiklikle Bakanlar Kurulu kaldırılarak yürütme yetkisi ve görevi tek başına Cumhurbaşkanı'na verilmiştir. Anayasa'da Bakanlar Kuruluna verilen görev ve yetkilere ilişkin maddelerde de aynı doğruituda değişiklik yapılarak daha õnce Bakanlar Kuruluna ait olan görev ve yetkilerin Cumhurbaşkanı tarafindan yerine getirilmesi Öngörülmüştür.
4. Yeni hükümet sisteminin en önemli özelliklerinden biri Cumhurbaşkanı'na Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi" adı altında düzenleme yapma yetkisinin tamınmasıdır.CBK'ların en belirgin özelliği ise Cumhurbaşkanı'na belirli konularda ilk elden düzenleme yapma yetkisinin verilmiş olmasıdır. Yürütmenin diğer düzenleyici işlemlerinden farklı olarak Cumhurbaşkanı, Anayasa'da belirlenen yetki çerçevesinde herhangi bir kanuna dayanmadan ya da yasama organının onayı olmadan CBK'lar yoluyla düzenieme yapabilecektir.

5. Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının birinci cümlesinde Cumhurbaşkanı'nın yürütme yetkisine ilişkin konularda CBK. çıkarabileceği hūküm altına alınmıştır. Düzenlemeyle yūrütme yetkisine ilişkin olmak kaydıyla CBK çıkarma konusunda Cumhurbaşkanı'na genel bir yetki verilmiştir. Maddenin gerekçesinde, yeni hükümet sistemi gözetilerek Cumhurbaşkanı'nın genel siyasetin yürütülmesinde yürüime yetkisi ile ilgili olarak ihtiyaç duyduğu konularda CBK çıkarabilmesine imkân tanımak amacıyla ilk elden düzenleme yapma yetkisinin tanındığı ifade edilmiştir.

6. Cumhurbaşkanı'na yürütme yetkisine ilişkin konularda CBK çıkarma yetkisinin genel olarak verilmesinin yanı sıra Anayasa'nın diğer bazı maddelerinde belirtilen kimi konuların da CBK ile dtizenleneceği ayrıca ifade edilmiştir. Bu kapsamda Anayasa'nın 104.maddesinin dokuzuncu fikrasında ūīst kademe kamu yöneticilerinin atanmalarına ilişkin usul ve esasların; 106. maddesinin on birinci fikrasında bakanlikların kurulmasi, kaldırılmasi,görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulmasının; 108.maddesinin dördüncü fikrasmda Devlet Denetleme Kurulunun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özltük işlerinin; 118. maddesinin altıncı fikraşında Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin teşkilatı ve görevlerinin CBK'larla düzenleneceği hükfim altına alınmıştır Anayasa'nın 123. maddesinin üçüncü fikrasında ise kamu tüzel kişiliğinin kanunla veya CBK ile kurulacağı belirtilmiştir.

7. Anayasa'nın 148. maddesinde CBK'ların şekil ve esas bakımdan Anayasa'ya uygunluğunun denetlenmesi öngörülmtlş, yargısal denetim görev ve yetkisi de Anayasa Mahkemesine verilmiştir.

8. Anayasa'da Cumhurbaşkanı'na CK çıkarma yetkisi verilmekle birlikte bu yetki sınırsız değildir. Kanunlardan farklı olarak Anayasa'da CBK'yla düzenienecek konular sınırlandırılmıştır. Konu bakımından yetki yönünden getirilen bu sınırlamalar, Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasımın ilk dört cümlesinde düzenlenmiştir.
9. Anılan fikranın birinci cümlesinde Cumhurbaşkanı'nın yürütme yetkisine ilişkin konularda CBK çıkarabileceği ifade edilmiştir. Buna gōre yürütme yetkisie ilişkin konular dışında CBK ile dützenieme yapılması mümkün değildir.

10. Fıkrann ikinci cümlesinde “Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bōlūmlerinde yer alan temel haklar, kşi hakları ve ödevleriyle dördüncü bölümde yer alan siyasi haklar ve ödevlerin" CBK'yla düzenlenemeyeceği belirtilmiştir. Bu hüküm uyarınca belirtilen alanlarda CBK ile düzenleme yapılamaz.

11. Fıkranın üçüncü cümlesinde de Anayasa'da münhasıran kanunla dħzenlenmesi öngörülen komularda CBK çıkarılamayacağı hüküim altına alınmıştır. Ancak Anayasa'da hangi komuların münhasıran kanunla düzenleneceğine ilişkin Özel bir hüküm bulunmamaktadır. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtihadında anayasa koyucunun kanunla düzenlenmesini öngördüğü konuların bu kapsamda görülmesi gerektiği kabul edilmektedir (AYM, E.2016/150, K.2017/179, 28/12/2017, §57; E.2016/180,K.2018/4, 18/1/2018, § 17; E.2017/51, K.2017/163, 29/11/2017, § 13; E.2016/139,K.2016/188, 14/12/2016, § 9; E.2013/47, K.2013/72, 6/6/2013). Buna gõre Anayasa'da kanunla düzenleneceği belirtilen alanlarda Cumhurbaşkanı'nın CBK çıkarma yetkisi bulunmarmaktadır.


12. Fıkranın dördüncü cümlesinde ise kanunda açıkça düzenlenen konularda CBK çıkarılamayacağı ifade edilmiştir. Antlan hükme gōre Cumhurbaşkanı'nın yürütme yetkisine ilişkin konularda CBK çıkarabilmesi için CBK'yla düzenlenecek konunun kanunlarda açıkça düzenlenmemiş olması gerekir.

13. CBK'Iarın yukarıda belirtilen konu bakımından yetki kurallarıma uygun olarak çıkarılması gerekmektedir. Aksi takdirde içeriği Anayasa'ya aykırılık oluşturmasa bile bu düzenlemelerin Anayasa'ya uygunluğundan söz edilemez. Dolayısıyla CBK'ların yargısal denetiminde öncelikle Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasinda belirtilen konu bakımından yetki kurallarına uygunluğunun ele alnması gerekir. Anılan fikra yönünden herhangi bir aykırıhk tespit edilmemesi durumunda işe bu defa CBK'ların içerik yönünden Anayasa'ya uygunluk denetimi yapılmalıdır.

B. CBK'nm 12. Maddesiyle (1) Numaralı CBK'ya Eklenen 458/B Maddesinin () Bendinde Yer Alan“.….İşlettirmek..." Ibaresinin Încelenmesi 
1. Genel Açıklama 
[4.Gümrük işlemleri açısından tasfiyesi gereken eşyaya ilişkin hususlar 27/10/1999tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanumu'nun 177. ila 180. maddelerinde düzenlenmiştir.
15. Kanun'un 177. maddesinde tasfiyesi gereken eşya gösterilmiştir. Anılan madde htkmüne göre genel itibarıyla; süresinde gümrük işlemleri tamamlanamamtş, sahiplerince teslim alınmamış, depolarda fazla çıkan, çabuk bozulma veya telef olma tehlikesine maruz buluman veya saklanması masraflı ve külfeti veya tehlikeli olan, çürüme, bozulma gibi sebeplerle ekonomik değerini tamamen yitiren ya da sağlığa zararlı bâle gelen veya kaçakçılıkla mücadele kapsamında el konulduktan sonra mahkemesince sahibine iadesine karar verildiği hâlde süresinde teslim alınmayan eşya tasfīyesi gereken eşyadır. Keza 4458sayılı Kanun'un 177. maddesinin (2) numaralı fikrası ile 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılıKaçakçılıkla Mūcadele Kanunu'nun 16, maddesinin (1) numaralı fikraşına göre, 5607 sayılıKanun'da tanımlanan suçların konusunu oluşturması nedeniyle müsadere yapturımıuygulanabilecek eşya, kovuşturma veya soruşturma makamlarınca tasfīyeye karar verilmesi veya bu Kanun'un 16. maddesinin (1) numaralı fikrasında Öngörülen sürelerin dolmasıOzerine tasfiye edilir.

16.4458 sayılı Kanun'un 178. maddesinde, söz konusu eşyanın ihale yoluyla satış,yeniden ihraç amaçhı satış, perakende satış, kamu kuruluşları ile ðzel kanunla kurulmuş vakif ve derneklere tahsis edilmek ya da imha suretiyle veya δzel yolla tasfiyeye tabi tutulacağı;tasfiyeye ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği hūküm altına alınmıştır.
17. Kanun'un I80. maddesine göre, süresinde gümrük işlemlerinin tamamlanmaması, eşyanın çabuk bozulma ve telef olma tehlikesine maruz bulunması veya saklanmasımın masraflı ve külfetli olması, kaçakçılıkla mücadele mevzuatına göre yakalanan ancak iadesi gereken eşyanun süresinde teslim alınmaması nedenleriyle eşyanın satılmasıdurumunda; hizmet karşılığı alacaklar ve yapılmış masraflar, gümrük vergileri, satış için yapıimış masraflar ile para cezaları ayrılmakta ve artan para oiursa eşya sahipleri adina emanet hesabına alımmaktadır. Emanete alındığı tarihten itibaren bir yıl içinde talepte 

bulunulması hâlinde emanete alınan para eşya sahiplerine iade olummakta, bu stre içerisinde alınmayan para ise dõner sermaye işletmesine irat kaydedilmektedir.
18. Kaçakçılıkla mūcadele kapsamında tasfiyeye tabi tutulması gereken cşyanın satışı hâlinde de satış bedeli emanet hesabina alınmakta, eşya ile ilgili dava sonucunda iade kararı verilmesi hâlinde emanet hesabındaki tutar sahibine ödenmektedir. Bu durumda tasfiye edilen eşyanın gümrük vergileri iade edilmemekte, müsadere karari verilmesi hâlinde ise satışbedeli Ticaret Bakanlığı (Bakanlık) döner sermaye işletmesine irat kaydedilmektedir.
19. (1) numaralı CBK'nın Bakanlık Destek Hizmetleri, Tasfiye İşleri ve Döner Sermaye Genel Müdürlüğünün görev ve yetkilerini düzenleyen 458/B maddesinin (1)numaralı fikrasında, 4458 sayılı Kanun'a göre tasfiye edilecek hâle gelen eşyanın tasfiyesini yapmak, tasfiyelik eşyanın satışa sunulmasından önce özelliklerine göre bakımı, tamiri ve ambalajlamasını yapmak veya yaptırmak, tasfiyelik eşya için depolar, mağazalar ve satışreyonları açılmasına ve işletilmesine ilişkin ilke ve standartları belirlemek, bu yerleri açmak,işletmek, işlettirmek ve denetlemek adı geçen Genel Müdürlüğün görev ve yetkileri arasında sayılmışti.

20. Ayrıca anılan CBK'nın 467. maddesi ile, ayn CBK'nın “Onaltıncı Bölūmī'nde sayılan görevlerini yerine getirme, diş ticaret denetimleri kapsamında alınan ve firmalarca belli süreler dâhilinde geri alınmayan numunelerin satışıni yapma, gümrük denetimleri kapsamında alınan ve firmalarca belli süreler dâhilinde geri alınmayan numunelerin satişınıyapma gibi faaliyetleri gerçekleştirmek üzere gerekli olan yerlerde ve sayıda döner sermaye işletmesi kurabilme konusunda Bakanlığa yetki tanınmıştır.

2. Îptal Talebinin Gerekçesi 
21. Dava dilekçesinde özetle; tasfiyelik eşya için açılan depo, mağaza ve satişreyonunun işletilmesi işinin Bakanlığın genel idare esaslarına göre yürütmesi gereken asli ve sürekli görevlerden olduğu, belirtilen hizmetlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülmesi gerekirken kuralla bu yerlerin üçtncü kişiler tarafından da işletilebilmesine imkân tanındığı, gümrüklerdeki eşyanın tasfiyesine ilişkin hususların 4458 sayılı Kanun'un 177, ve devam eden maddelerinde düzenlendiği, dolayısıyla kanunda açıkça düzenlenen konuda CBK ile dūzenleme yapılmaşına imkân bulunmadığí, depo, mağaza ve satışreyonlarının üçüncü kişiler tarafindan işletilmesine yönelik olarak berhangi bir çerçeve çizilmediği, bu konuda idareye geniş bir takdir yetkisi tanındığı, idarenin keyfi uygulamalarına sebep olacak şekilde geniş takdir yetkisi içeren ve kamu hizmetinin ōzel hukuk kişilerince yerine getirilmesini düzenleyen kuralın hukuki belirlilik, öngörülebilitlik ve hukukun üstünlüğü ilkeleriyle bağdaşmadığı belirtilerek Anayasa'nın 2., 6., 8., 104. ve 128.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

3. Anayasa'ya Aykırılık Şorunu 
a. Kuralın Konu Bakımından Yetki Yönünden Incelenmesi 
22. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa'nın 6. ve 8. maddelerine aykını olduğu ileri sürālmüş ise de CBK'ya ilişkin konu bakimıdan yetki 

kuralları Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fikra kapsamında yapılacaktır.

23. Bakanlığın kuruluşu, teşkilat ve görevlerine ilişkin hususlar (I)numaralt CBK'nın 441. ila 473. maddelerinde düzenlenmiştir.

24. Anılan CBK'nun 458/B maddesinde, Bakanlığın ana hizmet birimlerinden olan Destek Hizmetleri, Tasfiye İşleri ve Döner Sermaye Genel Mūdørlüğünün görev ve yetkileri düzenlenmiştir. Maddenin dava konusu kuralın da yer aldığı (g) bendinde; “Tasfiyellk eşya için depolar, mağazalar ve satış reyonları açılmasına ve işletilmesine ilişkin ilke ve standartları belirlemek, bu yerleri açmak, işletmek, tşlettirmek ve denetlemek" Genel Mūdtırlüğtün görev ve yetkileri arasında sayılmuştır. Dava konusu kural bentte yer alan “..işlettirmek..." ibaresidir,
25. Tasfiyelik eşya için açılan depo, mağaza ve satış reyonlarının işlettirilmesi hususunda anılan Genel Müdürlüığe yetki veren kuralın yürütme yetkisine ilişkin konulardan olduğu aņlaşılmaktadır,
26. Kural, Anayasa'nın CBK ile düzenlenmesi yasaklanan “Ikinci Kısım Birincł ve Ikincl Bölümlerī'nde yer alan temel haklar, kişi hakları ve Ödevleriyle "DördüncüBölümī'nde yer alan siyasi haklar ve ödevler ile ilgili herhangi bir düzenleme de içermemektedir.

27. Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasımın üçüncü ctmlesi uyarınca CBK'lar bakımından aranan bir diğer husus, CBK kuralının Anayasa'da münhasıran kanunla düzęnlenmesi gereken konulara ilişkin olmaması gereğidir. Anayasa koyucunun bir konunun kanunla düzenlenmesini ðzel olarak öngörmesi bu alanın münhasıran kanunla düzenlenmesini istediği anlamına gelir. Bu kapsamda Anayasa, bir konunun kanunla düzenleneceğini Öngörmüşse bu konuda CBK çıkarılamaz. Bununla birlikte Anayasa'da CBK'larla düzenleneceği özel olarak belirtilen konularda CBK'larla düzenleme yapılması mümkündür.
28. Anayasa'nın 123. maddesinin birinci fikrasına göre "Idare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kamunla düzenlenir." Ancak Anayasa'nın 106. maddesinin on birinci fikrasında “Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkilert, teşkilat yapısıile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir."denildiğinden bakanlıkların kuruiması, kaldırlması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Anayasa'nın 106. maddesinin on birinci fikrasıuyarınca CBK ile düzenlenebileceği özel olarak belirtilen konular kapsamındadır.
29. Bu bağlamda Anayasa'nın CBK tarafindan düzenleneceğini özel olarak Öngördüğtü yukarıda belirtilen bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkiieri,teşkilat yapist ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması ile düzenlenmesi kapsamında, bu konularla sinırlı olmak üzere Anayasa'nın 106. maddesinin antlan hükmünde belirtilen hususlarda CBK ile düzenleme yapılabilir.

30. Kuralın Anayasa'nın 106. maddesinin on birinci fikrasında CBK ile düzenlenmesi Öngörülen bakanlıkların görev ve yetkilerine ilişkin olduğu anlaşıłmaktadır. Bu 

itibarla kuralın Anayasa'nın 106. maddesinin on birinci fikrasıyla bağlantılı olarak 104.maddesinin on yedinci fikrasının ūçüncü cümlesine aykırı bir yönū de bulunmamaktadır.
31. Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasını dördüncü cümlesinde “Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz”denilmiştir. Buna göre CBK'ların anılan Anayasa hükmü yönünden yapılacak denetiminde öncelikle karşılaştırmaya esas olabilecek daha önce kabul edilmiş bir kanun hüikmüınün bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekir. Sonrasında ise -böyle bir kanun hükmüvarsa- incelenen CBK kuralının kanunun açıkça düzenlediği konuya ilişkin olup olmadığıbelirlenmelidir. Bu değerlendirme yapılırken önce ilgili kanunun CBK ile düzenlenen alanda hüküm ifade edip etmediğinin belirlenmesi, ardından da kanundaki düzenlemenin açık olup olmadığıın tespit edilmesi gerekir.

32. Tasfiyelik eşyaya ilişkin olarak 4458 sayıh Kanun'un 177. maddesinde hangi eşyanın tasfiye edileceği sayılımş, 178. maddenin birinci fikrasında da tasfiye usulleri belirlenmiştir. Dava konusu kuralda ise tasfiyelik eşya için açılacak depo, mağaza ve satışreyonlarının işlettirilmesine imkân tanınmaktadır. Bu itibarla kuralın kanunda açıkça dūzenlenen bir konuya ilişkin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

33. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın 104, maddesinin on yedinci fikrasına aykırı değildir. Iptal talebinin reddi gerekir.

b. Kuralm İçerik Yönünden Încelenmesi 
34. Kuralla Bakanlık Destek Hizmetleri, Tasfiye İşleri ve Döner Sermaye Genel Müdtīrlüğünün 4458 sayılı Kanun gereğince tasfiyesi gereken eşya için açılacak depo, mağaza ve satış reyonlarını işlettirmesi mümkün kılınmaktadır.

35. Anayasa'nın 128. maddesinde “Devletin, kamu iktisadi teşebbüslert ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür."denilmektedir, Bu htktim uyarınca genel idare esaslarına göre yürütülen kamu hizmetlerinin gerektirdiği görevlerden asli ve sürekli nitelik taşıyanların memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülmesi zorunludur.

36. Kamu hizmeti, geniş tanımıyla, devlet ya da diğer kamu tūzel kişileri tarafindan veya bunların denetimi ve gözetimleri altında, ortak gereksinimleri karşılamak ve kamu yararım sağlamak için topluma sunulmuş bulunan sürekli ve düzenli etkinliklerdir (AYM,E.2020/10, K.2020/67, 12/11/2020, § 23; E.2017/21, K.2020/77, 24/12/2020, § 216).
37. Kamu hizmetlerinin bir ktsmının genel idare esaslarına göre yürütüimesi zorunlu iken bu zorunluluğu taşımayan kamu hizmetleri devletin gözetimi ve denetimi altında, belirli yasal usuIlerle δzel kişilere yaptırılabilir (AYM, E.2013/50, K.2015/38, 1/4/2015; E.2020/10,K.2020/67, 12/11/2020, § 24).

38.Gümrük hizmetleri, bir taraftan ekonomik açıdan dış ticaretin düzenli, sürekli ve ülke menfaatlerini koruyacak bir şekilde yürütüimesini, diğer taraftan kaçakçılığın Önlenmesini sağlamaktadır. Bu hizmetler kamu düzenini, ekonomik istikrarı ve müikiyet 

hakkını ilgilendiren, toplumun tümü dzerinde etkili, yürütülmesinde kamu yararı bulunan hizmetlerdir.

39. Gümrtk işlemleri tamamlanamamış, sahiplerince teslim alınmamış veya kaçakçılıkla mticadele mevzuatı gereğince yakalanan eşyanın tasfiyesine ilişkin işlemler de gümrük hizmetlerinin bir parçasıdır. Ancak bu eşyanın muhafazası ve satişı için açılacak depo, mağaza ve satış reyonlarına ilişkin tüm işlerin gümrük idaresi tarafindan genel idari esaslara göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli görevlerden olduğu sðylenemez.
40. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti; eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygıl, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdfīren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçıan, hukuki güvenliği sağlayan, bukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargıdenetimine açık olan devlettir.

41. Hukük devletinin temel ilkelerinden biri belirliliktir. Bu ilkeye göre yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşıltr, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına imkân tamımaması gerekir. Belirlilik ilkesi; hukuksal güvenlikle bağlantılı olup bireyin, kanundan, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini verdiğini bilmesini zorunlu kılmaktadır.

42. Bu yönden tasfiye edilecek eşyaya ilişkin olarak genel idari esaslara göre yürütülmesi gereken kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler dışındaki görevlerin yerine getirilmesi amacıyla sõz konusu yerlerin işlettirilebilmesi için buna ilişkin usul ve esasların kanunda belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca bu düzenlemelerde işletmecinin yetki ve sorumluluklarının da belirlenmesi gerekir.

43. Bu kapsamda kuralda tasfiyelik eşya için açrlacak depo, mağaza ve satışreyonlarının hangi usullerle işletileceğine, işletmecinin yetki ve sorumluluklarına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden söz konusu yerleri “işlettirmek" bususunda yürütmeye yetki veren kural, Anayasa'nın 2. maddesi kapsamında belirlilik ilkesine aykırıdır ve bu durum Anayasa'nın 128. maddesi yönünden yapılacak denetime de engel teşkil etmektedir.

44.Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2. maddesine aykırıdır. Iptali gerekir.
Muammer TOPAL, RIdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yildız SEFERINOĞLU,Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI ile Îrfan FİDAN bu görūşe katılmamışlardư.
Kural, Anayasa'nın 2. maddesine aykırı görülerek iptal edildiğinden ayrıca Anayasa'nın 128. maddesi yönünden incelenmemiştir.

C. CBK'nın 16.maddesiyle, Ekli (1) Sayılı Liste'de Yer Alan KadrolarınIptal Edilerek (2) Numaralı CBK'nm Eki (I) Sayılı Cetvel'in Ticaret Bakanlığı Bölümünden Çikarıłması fle Ekli (2) Sayılı Liste'de Yer Alan Kadroların Îhdas Edilerek (2) numaralı

CBK'nun Eki (I) Sayılı Cetvel'in Ticaret Bakanlığı Bölümüne Eklenmesinin ve CBK'ntn Geçici 1. Maddesinin Birinei ve Üçüneü Fıkralarının Încelenmesi 
1. İptal Talebfnin Gerekçesi 
45. Dava dilekçesinde özetle; kuralların Bakanlıkta genel idare esaslarına göre yürütülmekte olan kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden yöneticiler ve personele ilişkin ołduğu, bunların kadrolarının ihdas ve iptali ile atanmalarına ilişkin hükümlerin mūnhasıran kanunla düzenlenmesi gerektiği, Bakanlıkta genel müdür ve genel mtidtır yardımeısı olarak görev yapan bir kısım personelin görevden alınmasının anılan personelin özltük haklarını da doğrudan etkilediği, münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konuda CBK çıkarıldığı, bu suretle CBK çıkarma yetkisinin anayasal çerçeve dışında kullanıldığı, yürütme organıma genel, sınırsız, esasları ve çerçevesi belirsiz bir düzenleme yetkisinin tanındığı, bu durumun yasama yetkisinin devredilemezliği, Anayasa'mın bağlayıcılığı ve üstünlüığü ile kuvvetler aynılığı ilkeleriyle bağdaşmadığı belirtilerek kurafların Anayasa'nın “Başlangıc" kısmı ile 2., 6., 7., 8., 11., 104. ve 128. maddelerine aykirı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
a. Kuralların Konu Bakımından Yetkd Yönünden İncelenmesi 
46. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralların Anayasa'nın “Başlangıç” kısmı ile 6., 7., 8., 11. ve 128, maddelerine de aykırı olduğu ileri stīrülmūş ise de CBK'ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fikra kapsamında yapılacaktir.
47. Kurallar Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatına ilişkin olarak bir kısım kadroların ihdas edilerek (2) numaralı CBK'nın eki (I)sayılt Cetvel'in Ticaret Bakanlığıbölümüne eklenmesini, bir kısım kadroların da iptal edilerek anılan CBK'nın belirtilen bölümünden çıkarılmasını, Bakanlıkta genel müdūr ve genel mūdūr yardımcısı olarak görev yapan bir kisım personelin bu görevlerinin sona ermesini, kaidirılan birimlere tahsisli kadroların mevcutlu olarak Ticaret Bakanı (Bakan) tarafindan Bakanlık merkez teşkilatındaki diğer birimlere dağıtılmasını öngörmektedir.

48. Teşkilat yapısındaki değişiklikler neticesinde kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolarının ihdası veya iptali, başka bir deyişle kadro usulüne ilişkin düzenlemeler idarenin teşkilat yapısı ile ilgili olup idarenin kuruluş ve görevlerinin belirlenmesinin bir parçasımıoluşturmaktadır (AYM, E.1965/32, K.1966/3, 4/2/1966; E. 2018/119, K. 2020/25, 1 1/6/2020,§ 18; E.2020/8, K.2021/25, 31/3/2021, §17).

49. Bu itibarla kadro ihdas ve iptalinin kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat yapısına ilişkin olduğu ve kurallarla Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatına ilişkin kadroların iptalinin ve ihdasımın hükme bağlandığı gözetildiğinde kuralların yürütme yetkisine ilişkin komulardan olduğu anlaşılmaktadır.

50. Kurallar, Anayasa'nın CBK ile düzenlenmesi yasaklanan “Ikinci Kısım Birinci ve İkincı Bölümlerl"'nde yer alan temel haklar, kişi hakları ve Ödevleriyle "Dördüncü

Bölümü'nde yer alan siyasi haklar ve ödevler ile ilgili herhangi bir düzenleme de içermemektedir.

51. Bakanlıkların kurulması, kaldırılmasi, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Anayasa'nın 106. maddesinin on birinci fikrasıuyarınca CBK ile düzenlenebileceği özel olarak belirtilen konular kapsamında kalmaktadır (bkz. §§ 26, 27).

52. Bu çerçevede, kuralın Anayasa'nn 106. maddesinin on birinci fikrasında CBK ile düzenlenmeşi öngörülen Bakanlığın teşkilat yapısına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Zira yukarıda da belirtildiği tizere kadro ile teşkilat arasında yakın bir ilişki olup kadro belirlenmeden bir kurum ve kuruluşun teşkilatlanmasından söz edilmesi zordur. Bu itibarla kuraln Anayasa'nın 106. maddesinin on birinci fikrasıyla bağlantılı olarak 104.maddesinin on yedinci fikrasının Üçüncü cümlesine aykırı bir yönü de bulunmamaktadır (AYM,E.2018/119, K.2020/25, 11/6/2020, § 28; E.2020/8, K.2021/25, 31/3/2021, § 23).
53. Kuralların kapsamına giren konuda kanunla yapılan herhangi bir düzenlemeye rastłanmamıştır. Bu itibarla kuralların kanunda açıkça düzenlenen bir konuya ilişkin olmadığısonucuna ulaşılmıştır.

54. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasına aykırı değildir. Iptal taleplerinin reddi gerekir.

Zühtū ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ ile Yusuf Şevki HAKYEMEZ bu görūşe katılmamışlardır.

b. Kuralların İçerik Yönünden İnceienmesi 
55. Hukuk devletinin temel unsurlarından biri olan belirlilik ilkesinin yürütmenin asli düzenleyici işlemi niteliğinde olan CBK'lar bakımından da geçerli olduğumda şüphe bulunmamaktadır, Kurallarla Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında yer alan bazı kadrolar iptal ve ihdas edilmiş, Bakanlıkta genel müdür ve genel müdür yardımcısı kademesinde görev yapan bir kısım personelin bu görevleri sona erdirilmiş, bir kısım personelin başka bir kadroya atanması hususunda Bakana yetki verilmiştir. Íptal ve ihdas edilen kadro ve sayıları,görevi sona eren personelin kadrolar ile kaldirian birimlere tahsisli kadroların diğer birimlere dağtım usulü açık, net ve anlaşıłır bir şekilde düzenlendiğinden kurallarda belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırılık bulunmamaktadır.

56. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasa'nın 2, maddesine aykın değildir. Îptal taleplerinin reddi gerekir.

Ç. CBK'nm Geçiei 2. Maddesinin Birinei Cümiesiin İncelenmesi 
I. Genel Açıklama 
57. 703 sayıl Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) 29. maddesi ile 3/6/2011tarihli ve 640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kưnun Hükmünde Kararname; 30. maddesi ile de 3/6/2011 tarihli ve 637 sayıl Ekonomi 

Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname yürürlükten kaldırılmış, bu suretle kapatılan Ekonomi Bakanlığı ve Gümrtük ve Ticaret Bakanlığıbünyesindeki bazı birimlerin birleştirilmesiyle (1) numaralı CBK ile Ticaret Bakanlığı adr altında yeni bir bakanlık kurulmuş. bu kapsamda Ekonomi Bakanlığı bünyesindeki fhracat Genel Müdürlüğü ile Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü, Gümrük ve Ticaret Bakanlığıbünyesindeki Avrupa Birliğive Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü hizmet hirimleri Ticaret Bakanlığı bünyesine alınarak bu birimlerce yürütülen faaliyetlerin Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdüriügu ile Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğa hizmet birimleri tarafından yürütülmesi öngörülmüştür.

58. 703 sayılt KHK'nın geçici 1. maddesiniņ (5)numaralı fikrasinda bir kısım kariyer meslek mensubu personelin ilgili CBK'larda öngörülen uzman ve uzman yardımcıst kadrolarına atanmaları Öngörülmüş, anılan maddenin (6) numaralı fikrasında ise bunun dışında kalan personelin söz konusu maddenin yürürlük tarihi itibariyle görev yaptklart birimlerin veya bu birimlere verilmiş olan görevlerin ilgili CBK ile düzenlendiği bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarına aynı unvanlı kadrolara atanmış sayılacağıdüzenlemesime yer verilmiştir.

59. Bu kapsamda, (kapatılan) Gūmrük ve Ticaret Bakanlığı ile (kapatılan) Ekonomi Bakanlığında İhracatı Geliştirme Uzmanı ile Avtupa Birliği Uzmanı ve Avtupa Birliği Uzman Yardımcısı olarak görev yapan personel, Ticaret Bakanlığına ilgisine göre İhracat Genel Mūdürlüğü ile Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünde görev yapmak ttzere aynıunvanlarla atanmıştir.

2. Îptal Talebínin Gerekçesi 
60. Dava dilekçesinde özetle; kuralın kamu hizmetine girme hakkı ve memurların atanmasıyla ilgili olduğundan CBK ile bir düizenlenemeyeceği, uzman kadrosunda görev yapan bir kısum memurun mesleklerinin değiştirilmesine ve alanmalarına ilişkin düzenlemelerin kanunla yapılması gerektiği, aksi durumun yasama yetkisinin devredilemezliği, kuvvetler ayrılığı ve yürütme yetkisinin Anayasa'ya ve kanunlara uygun kullanılması gerektiğine ilişkin Anayasal ilkelerle bağdaşmadığı belirtilerek kuralın Anayasa'nın 6., 7., 8., 104. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sūrülmüiştür.
3. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
61. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa'mn 6., 7.,8. ve 128. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmūş ise de CBK'ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa'nın 104. maddeşinin on yedinci fikrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fikra kapsamında yapılacaktır.
62. (79) numarah CBK'nın geçici 2. maddesinin birinci cümlesinde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Bakanlıkta Avrupa Birliği Uzmanı, Avtupa Birliği Uzman Yardımcısı ile İhracatı Geliştirme Uzmanı kadrolarında bulunanların, bu maddenin yürürltğe girdiği tarihten itibaren 1 ay içinde talep etmeleri hâlinde durumiarına uygun Ticaret Uzmanıve Ticaret Uzman Yardımcısı kadrolarina atanması htiktim altına alınmış olup anılan cümle dava konusu kuralı oluşturmaktadır.


63. Anayasa'nın 128. maddesinde devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği ifade edilmiş; memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmalari, görev ve yetkileri, haklart ve yükümlüłtkleri, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.

64. Kamu hizmeti niteliği taşıyan görevlerin yerine getirilebilmesi bağlamında Bakanlıkta Ticaret Uzmanı ve Ticaret Uzman Yardımcısı kadrosunda istihdam edilen personelin genel idari esaslara göre yürütülen asli ve sürekli görevleri yerine getirdikleri,dolayısıyla Anayasa'nın 128. maddesi anlamunda memur veya diğer kamu gōrevlisi sıfatına sahip bulundukları hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

65. Anayasa'nun 128. maddesine göre memurlar ve diğer kamu görevlilerinin atanmalarının kanunla düzenlenmesi gerekmekte olup kuralla Ticaret Uzmanı ve Ticaret Uzman Yardımcısı kadrolarına atanabilmeye ilişkin koşullara yönelik bir düzenleme öngörülmektedir,
66. Bu itibarla Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konuda düzenleme yapan kuralın Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının üçüncü cümlesine aykırı olduğu anlaşımaktadır.
67. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasımın üçünctt cümlesine aykırıdır. İptali gerekir.

Kural Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının üçüncü cümlesine aykırıgörülerek iptal edildiğinden ayrıca aynı fikranın birinci, ikinci ve dördüncü cümleleri yönünden incelenmemiştir.

Kural konu bakımından yetki yönünden Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının üçüncü cümlesine aykın görülerek iptal edildiğinden içerik yönünden incelenmemiştir.

D. CBK'nın Geçiei 2, Maddesinin Kalan Kısmınm Îneelenmesi 
68. CBK'nın geçici 2. maddesinin birinci cümlesinin iptali nedeniyle maddenin ikinci, ūçüncü ve dördüncü cümlelerinin uygulanma imkâmı kalmamıştır. Bu nedenle sðz konusu cümleler 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 43. maddesinin (4)numaralı fikrası kapsamında değerlendirilmiş ve bu kurallar yönünden Anayasa'ya uygunluk denetiminin yapılmasına gerek görülmemiştir.

IV. İPTALİN DİĞER KURALLARA ETKİSİ
69. 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesinin (4) numaralı fikrasında kamunun,Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün belirli kurallarının iptali, diğer kurallarının veya tümünün uygulanmaması sonucunu doğuruyorsa bunların da Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilebileceği õngörülmektedir.

70. (79) numaralı CBK'nın geçici 2. maddesinin birinci cümlesinin iptali nedeniyle uygulanma imkânı kalmayan aynı maddenin ikinci, ūçüncü ve dördüncü cümlelerinin 6216sayılı Kanun'un 43, maddesinin (4) numaralı fikrası gereğince iptali gerekir.
V. İPTAL KARARININ YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞI GÜN SORUNU 
7I. Anayasa'nın 153. maddesinin Üçüncü fikrasında “Kamun, Cumhurbaşkanlığıkararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hūkmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih,kararınResmi Gazetede yayımlandığıgündenbaşlayarakbir yılıgeçemez." denilmekte, 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fikrasında da bu kural tekrarlanmak suretiyle Anayasa Mahkemesinin gerekli gördüğü hâllerde ResmîGazete'de yayımlandığı günden başiayarak iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi bir yılıgeçmemek üzere ayrıca kararlaştırabileceği belirtilmektedir.

72. (79) numaralı CBK'nın 12. maddesiyle (1) numaralı CBK'ya eklenen 458/B maddesinin (g) bendinde yer alan “.…işlettirmek.…* ibaresi ile geçici 2. maddesinin iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden Anayasa'nın 153. maddesinin Üçüncü fkrasıyla 6216sayılı Kanun'un 66.maddesinin (3) numaralı fikrası gereğince bu madde ve ibareye ilişkin iptal hükümlerinin kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürüriüğe girmesi uygun görülmüştħr.

VI. YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ
73. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kuralların uygulanması hâlinde telafīsi gūç veya imkânsız zararın doğabileceği belirtilerek yürüriüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

6/7/2021 tarihli ve (79)numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Karamamesinde Değişiklik Yapımasina Dair CumhurbaşkanlığıKararnamesi'nin;
A. I. 12. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (1)numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne eklenen 458/B maddesinin (g) bendinde yer alan “.….işlettirmek.. " ibaresine,
2. Geçici 2. maddesine,
yönelik iptal hükümletinin yürürlüğe girmelerinin ertelenmeleri nedeniyle bu madde ve ibareye ilişkin yürürlüğün durdurulması taleplerinin REDDİNE,
B. 1. 16. maddesiyle;
a. Ekli (1) Sayılı Liste'de yer alan kadroların iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında 

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (I) Sayıhı Cetvel'in Ticaret Bakanlığı bölümünden çıkarılmasina,
b. Ekli (2) Sayılı Liste'de yer alan kadroların ihdas edilerek (2) numaralıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (l) Sayılı Cetvel'in Ticaret Bakanlığı bölümūne eklenmesine,
2. Geçici 1, maddesinin birinci ve Üçüncü fikralarına,
yönelik iptal talepleri 28/9/2022 tarihli ve E.202[/90, K.2022/108 sayılı kararla reddedildiğinden bu fikralara, bölümden çıkarmaya ve bölüme eklemeye ilişkin yürürlüğūn durdurulması taleplerinin REDDİNE,
28/9/2022 tarihinde OYBlRLIĞIYLE karar verilmiştir.
VII. HKÜM 
6/7/2021 tarihli ve (79) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair CumhurbaşkanlığıKaramamesi'nin;
A. 12. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (1)numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne eklenen 458/B maddesinin (g) bendinde yer alan “…ilettirmek." ibaresinin;
1. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDINE OYBİRLIĞIYLE,
2. Îçeriği itibarıyla Anayasa'ya aykırı olduğuna ve IPTALİNE, Muammer TOPAL,Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yıldız SEFERINOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCl ile Irfan FIDAN'ın karşıoyları ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargilama Usulleri Hakkında Kanun'un 65. maddesinin (1)numaralı fikrası gereğince OYÇOKLUĞUYLA, iptal hükmüinüın, Anayasa'nın 153.maddesinin tçüncü fikrası ile 6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fikrasıgereğince, KÄRARIN RESMİ GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLIĞİYLE,
B. 16. maddesiyle;
1. Ekli (1) Sayılı Liste'de yer alan kadroların iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (l) Sayılı Cetvel'in Ticaret Bakanlığı bölümünden çıkarılmasının;
a. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDINE, Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ ile Yusuf Şevki HAKYEMEZ'in karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

b.Içeriği itibarıyla Anayasa'ya aykını olmadığına ve iptal talebinin REDDiNE OYBIRLIĞIYLE,
2. Ekli (2) Sayıh Liste'de yer alan kadroların ihdas edilerek (2) numaralıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (l) Sayılı Cetvel'in Ticaret Bakanlığı bölümüne eklenmesinin,
a. Konu bakımındn yetki yönünden Aņayasa'ya aykırı olmdığına ve iptal talebinin REDDİNE, Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ ile Yusuf Şevki HAKYEMEZ'in karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
b. İçeriği itibarıyla Anayasa'ya aykıı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLIĞIYLE,
C. Geçici 1. maddesinin birinci ve üçüncti fikralarının;
1. Konu bakımından yetki yõnünden Anayasa'ya aykını olmadıklarına ve iptal taleplerinin REDDINE, Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM,M. Emin KUZ ile Yusuf Şevki HAKYEMEZ'in karşıoylanı ve OYÇOKLUĞUYLA,
2. İçeriği itibarıyla Anayasa'ya aykırı olmadıklarına ve iptal taleplerinin REDDİNE OYBIRLIĞIYLE,
Ç. Geçici 2. maddesinin;
1. Birinci cümlesinin konu bakımından yetki yōnünden Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALINE OYBİRLİĞIYLE,
2. Íkinci, üçüncü ve dördtıncü cümlelerinin 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesinin (4)numaral fikrası gereğince İPTALINE OYBIRLİĞIYLE,
iptal hükümlerinin, Anayasa'nın 153.maddesinin üçüncü fikrası ile 6216sayılıKanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fikrası gereğince, KARARIN RESMk GAZETE'DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK ALTI AY SONRA YÜRÜRLÖĞE GIRMESINE OYBIRLIĞIYLE,
28/9/2022 tarihinde karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 
Üye Öye Üye Engin YILDIRIM Muammer TOPAL M. Emin KUZ 

Üye Oye Uye Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Oye Oye Oye Yıldız ŞEFERİNOĞLU Selahaddin MENTE$Basri BAĞCI 
Oye Öye Irfan FIDAN Kenan YAŞAR 

Esas Sayist : 2021/90Karar Sayısı : 2022/108
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Mahkememiz çoğunluğu (79) numaralı CumhurbaşkanlığıTeşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair CumhurbaşkanlığıKararnamesi'nin (CBK) 16. maddesi ile geçici 1. maddesinin birinci ve üçüncü fikralarının konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykıı olmadığına karar vermiştir. İptali istenen kurallar kadro ihdasına, iptaline, kaldırılan kadrolarda bulunanların görevlerinin sona ermesine ve tahsisli kadroların mevcutlu olarak diğer birimlere dağitıimasına ilişkindir.

2. Anayasa Mahkemesinin 2018/119 esas sayılı kararına yazdığımız muhalefet şerhinde ayrıntilı bir şekilde açıkladığımız üzere, kamu görevlilerine ilişkin kadroların ihdası ve iptali btitçe hakkıyla ilgili olup yasama yetkisi kapsamındadır, Bu nedenle Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının birinci cümlesi uyarınca yürütme yetkisine ilişkin konularda çıkarılabileceğiöngörülen CBK ile kadro ihdası ve iptali yapılamaz (bkz. AYM, E.2018/I 19, K.2020/25, 11/6/2020, Karşıoy Gerekçesi, §§ 14- 24).
3. Aynu şekilde kadro ihdası ve iptaline ilişkin düzenlemelerin, kamu görevlilerinin aylık ve Ödeneklerini doğrudan etkilediği, dolayısıyla müilkiyet hakkıkapsamında olduğu açıktır. Anayasa'nın104. maddesinin on yedinci fikrasının ikinci cümlesi uyarınca CBK ile mülkiyet hakkına yönelik bir düzenleme yapılamaz (bkz. anılan Karşıoy Gerekçesi, §§25- 29).

4. Diğer yandan Anayasa'nın 128. maddesi kamu görevlilerinin kadrolarına ilişkin hususların münhasıran kanunla düzenlenmesini gerektirmektedir. Nitekim Anayasa Mahkemesine göre kamu görevlilerinin “kadrolarına, bu kadroların ihdas ve iptaline ilişkin kurallarin da Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca kanunla düzenlenmesi gerekır”(AYM, E.2018/73, K.2019/65, 24/7/2019, § 139).

5. Mahkememizin 2020/8esas sayılı kararına yazdığımız muhalefetşerhinde açıklandığı gibi, kaldırılan kadrolarda görev yapanların görevine son verilmesi, yenilerinin atanması ve kadroların dağrtılması Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca kanunla yapılmasıgereken hususłardör (bkz. AYM, E.2020/8, K.2021/25, 31/03/2021, Karşıoy Gerekçesi, §18). Bu sebeple Anayasa'da CBK. ile düzenlenmesi özel olarak belirtilmeyen kamu görevlilerinin“atanmaları" konusunun Anayasa'nın128.maddesigereğince kanunla düzenlenmesi bir zorunluluktur. Bu haliyle kurallar Anayasa'nın I04. maddesinin on yedinci fikrasının tçüncü cümlesine de aykırılık teşkil etmektedir.
6. Açıklanan gerekçelerle kuralların konu bakımından yetki yönünden Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının birinci, ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırı olduğunu düşündüğümden çoğunluğun red yönündeki kararına katılmıyorum.
Başkan Zühtü ARSLAN 

Esas Sayisi : 2021/90Karar Sayısi : 2022/108
KARŞIOY GEREKÇESI 
CBK'nın 16. Maddesiyle “Ekli 1 ve 2 Sayıh Listede Yer Alan Kadroların IhdasıVe Listeden Çıkarılması ile Geçici 1. Maddenin Birinci ve Öçüncti Fıkraları ile geçici 2.Maddede" yer alan kadro iptali, ihdası ve kadro dağıtılmasına ilişkin kuralların konu bakımından anayasaya aykırı olduğu iddiaları Mahkememiz çoğunluğu tarafından kabul edilmemiştir. Bu görüşe aşağıda açıklanan nedenlerle iştirak edilememiştir.
1. Anayasa Mahkemesi çeşitli kararlarında kadro ihdası konusunun kanumla dūzenlenmesi gerektiğini belirttiği gibi, bttçe hakkıyla ilişkilendirerek kadro ihdası veya kaldırımasını yasama alamına ilişkin bir konu olarak değerlendirmiştir (bkz. AYM 2016/47 E. - 2018/10, 14.2,2018, par. 35-36; AYM 2013/24 E. - 2013/133, 14.11.2013;AYM 1987/21 E. - 1988/25 K. 28.6.1988). Görüldüğü tizere AYM kararlarında kadro ihdası büçe hakka kapsamında (AY 87, 162) değerlendirilmcktedir. Bu durumda konu,yürütme yetkisi içerisinde değerlendirilemeyeceği gibi kadro ihdasının kanunla dūzenlenmesinin zorunlu bulunması ve yürütme yetkişine ilişkin olmaması nedeniyle kural, Anayasanın madde 104-fikra 17'nin 1. cümlesine aykırılık oluşturduğundan iptali getekir.

2. Diğer taraftan Anayasanın 123/1. maddesinde idarenin kuruluş ve gōrevleriyle bir bütün olduğu ve kanunla düzenlenmesi gerektiği belirtilmektedir. Bununla birlikte Anayasada CBK'lar bakımından bu hükmün istisnasını oluşturan birkaç düzenleme bulunmaktadır. Anayasanın 106. maddesinin son fikrası gereğibakanlıkların kuruluş ve gōrevleriyle ilgili yetki ile Devlet Denetleme Kurulu (AY 108/son) ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği (AY 11&/son) yōnünden CBK ile düzenleme yapılması Özel olarak kabul edilmiştir. Şu halde özel olarak belirtilen bususlar dışında idarenin teşkilatının bir parçaşı olan kamu görevlilerine ilişkin kadronun ihdasının da kanunla düzenlenmesinin zorunlu olduğu sonucuna ulaşılması gerckmektedir. Nitekim AYM daha õnce verdiği bir kararda kadronun bir kurumun kuruluşumun bir parçası olduğunu ifade etmiştir (AYM 1965/32 E. - 1966/3 K. 4.2.1966). Başka bir anlatımla, bir kuruma ilişkin kadro düzenlemesi, kurumun kuruluşuyla ilgili bir bukuki mesele olarak kabul edilmektedir.Bununla birlikte Anayasa'da açık yetki verilmediği sürece kadro düzenlemesi bakımından Anayasanın diğer bükümlerinin gözetilmesi zorunludur.

3. İkinci olarak kadroların, kamu personelinin maaş, sosyal haklar ve benzeri δzlük haklariyla ilgili dützenlemelerin Anayasanın 128. maddesi kapsamında değerlendirilmesigerekmektedir. Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir". Bu busus Mahkememizin bir kararında; “kadro derecesi ile personelin Özellikle aylk ve Ödenekleri ve diğer özltīk hakları bakımından sıkı bir bağ bulunmaktadır" (AYM, E.2005/139,K.2007/33, 22/3/2007) şeklinde ifade edilmiştir. Görülduığü üzere bu hüküm uyarınca kadrolara ilişkin düzenlemelerin kanunla yapılması anayasal bir zorunluluktur.Bakanlıkların teşkilat yapısının CBK ile kurulabileceğine ilişkin 106/son madde ile bu konuda bir istisna getirildiği yolunda bir yorum akla gelebilir ise de bu diişüncenin ilgili Anayasal kurallar karşısında geçerli olamayacağı ve istisna olan bu kuralın dar yorumlanması gerektiği sõylenmelidir. Bu konuda Anayasa Mahkemesi; “Anayasa'da CBK'larla düzenleneceği özel olarak öngörülen komulara ilişkin Anayasa hükümlerinin 

açıkça izin verdiği hususlarda CBK'larla düzenleme yapılabilir” (AYM, E.2019/31,K.2020/5, 23/1/2020, § 29) sözleriyle Anayasada açıkça izin verilenler dışında yetkinin genişletilemeyeceğine işaret etmiştir.

4. Esasen Anayasada kadroya ilişkin istisna yalnızca madde 108/4'te Devlet Denetleme Kurulu üyelerinin “özlük işlerī"nin CBK ile düzenleneceği konusunda tanınmıştır. Başka deyişle Anayasa istisnai yetki vermek istediğinde bu hususu açıkça düzenlemiştir. Bakanlıkların teşkilat yapısının kurulması yetkisi kural olarak yalnızca ilgili bakanlığın örgütlenmesine ilişkin hukuki çerçevenin oluşturulmasına yetki vermektedir.Buna karşın kadro ihdas edilmesinin Anayasanın 70., 128. ve 161. maddeleriyle mevcut bağı karşısında istisnai bir yetkinin yörum kurallarına aykını şekilde geniş biçimde yorumlanmasının Anayasanın anılan hükümlerinin devre dışı bırakılmasına yol açacağınıifade etmek gerekir. Dolayısıyla münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken kadro ihdasının listenin iptali ve diğer liste yoluyla ihdası şeklinde CBK ile düzenlenmęsi Anayasanın 104/17, maddesinin üçüncü cümlesine de aykırıdīr, iptali gerekmektedir.
5. Üçüncü olarak; geçici birinci ve ikinci maddeler kapsamında meveut bazı kamu görevlerine ilişkin görevlerin sona erdirilmesi, iptali ve kaldırılan birimlere ait tahşisli kadroların başka birimlere dağıtılması ya da kadro unvanlarının değiştirilmesi yönündeki düzenlemeler bakımından da Anayasanın 128. maddesi gereği kanunla düzenleme zorunluluğu bulunduğu gibi özlük hakları üzerindeki etkileri nedeniyle mülkiyet hakkına temas etmesi dolaysıyla anilan düzenlemenin konu bakimından temel haklara dair düzenleme yasağı kapsamında görülmesi de gerekmektedir, Belirtilen nedenler yönünden de geçici birinci maddenin birinci ve ūçüncü fikraları ile geçici ikinci maddesinin konu bakımından Anayasanın 104. maddesinin 17. fikrasının ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırılık dolayısıyla iptal edilmesi gerekmektedir.

Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 

Esas Sayısı : 2021/90Karar Sayısı : 2022/108
Karşı Oy 
1. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Ticaret Bakanlığı'nın teşkilat yapisının düzenlendiği 458/B maddesinin I. fikrasının (g) bendinde Destek Hizmetleri,Tasfiye İşleri ve Döner Sermaye Genel Mūdüırlüğü'ne tasfiye işlemleri için depo, mağaza ve satış reyonları açmak, işletmek ve işlettirmek yetkisi verilmektedir.
2. Düzenlemede yer alan “işlettirmek" yetkisinin Anayasa'nın 128. maddesi çerçevesinde genel idare esaslarına gõre yürütülmesi gereken asli ve sürekli işlerden olduğu;ayrıca başka kanunlarda konuya dair düzenleme bulunduğundan bahisle konu bakımından CBK'ların yetki kapsamında bulunmadığından Anayasa'ya aykın olduğuna karar verilmesi talebinde bulumulmuştur.

3. Çoğunluk bizim de iştirak ettiğimiz görüş çerçevesinde konu bakımından iptal talebine mevzu edilen hüktīm açısından bir sorun bulunmadığına karar vermiştir.
4. Diğer taraftan söz konusu düzenlemede “işlettirmek"yetkisinin sınırlarının belirlenmemiş olduğundan bahisle çoğunlukça normun iptaline karar verilmiştir.
5. Teşkilat kanunları ve CBK.lar özellikleri itibariyle kurum tarafından kullanılacak yetki ve faaliyetlerin genel olarak belirlendiği düzenlemeler olup bütün faaliyetlerin kapsam ve sınırlarının bu tip düzenlemelerde yer almasını beklemek normun işlevi ile de δrtüişmemektedir,
6. Diğer taraftan söz konusu düzenlemelerde verilen yetkilerin bazılarının mahiyetleri gereği CBK ile değil kanunla düzenlenmesi gerekebilmektedir.
7. Böyle bir durumda CBK koyucunun verilen yetkinin kurum ile bağlantısımıkurmak için teşkilat dtlzenlemesinde yetkinin ismini zikretmek dışında yapabileceği detaylıbir düzenleme de bulunmamaktadır.

8. Bu gibi durumlarda söz konusu yetkinin detaylarının kanunla dūzenlenmesi de gerekebilir. Zira "İşlettirmek” yetkisi üçünctt kişilere ekonomik bir hak sağladığı gibi, tasfiye işlemleri mahiyeti gereği mülkiyet hakkının el değiştirmesi gibi bir sonucu doğuran bir yetkidir. Bu nedenle detaylı düzenlemelerin CBK ile değil kanunla yapılması gibi bir zaruretin ortaya çıkması da mubtemeldir.

9. Nitekim 1 sayılı CBK.nın 44. maddesinde Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve Îstatistik Genel Müdürlüğü'nün yetki ve görevleri düzenlenirken “Adli sicili tutmak" görevinden bahsedilmektedir.

10. Adli sicil verileri tamamen kişisel verilerle alakalı bir konu olduğundan bu hususta çerçeve mahiyetinde dahi olsa CBK.da hüküm bulunmasını beklemek konu bakımından Anayasa'ya uygun düşmeyecektir. Bu bağlamda adli sicil konusunda 5352 sayılımüstakil bir Kanun bulunmaktadır.


I1. Norm koyucunum "işlettirmek" yetkisinin mahiyetini her zaman düzenleme imkanının bulunduğu göz önüne almdığında Ticaret Bakanlıği'na dair düzenlemede sadece yetkinin isminden bahsedilip mahiyetine dair bir çerçeve çizmemesinin anayasal bir sorun teşkil etmediğini değerlendirdiğimizden çoğunluğun iptal yönündeki görüşüne iştirak edilmemiştir.

Üye Üye Üye Muammer TOPAL Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Yıldız SEFERİNOĞLU 
Üye Selahaddin MENTEŞ
Uye Basri BAĞCI 
Úye Irfan FIDAN 

Esas Sayısi : 2021/90Karar Sayısı : 2022/108
KARŞIOY GEREKÇESI 
(79) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin (CBK) 16. maddesinin ve geçici 1.maddesinin birinci ve Üçüncü fikralarinın Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddine karar verilmiştir.

Red kararının gerekçesinde; kamu kurum ve kuruluşlarındaki kadroların ihdası ile iptalinin idarenin teşkilat yapısıyla ilgili olup idarenin kuruluş ve görevlerinin belirlenmesinin bir parçasımı oluşturduğu, dolayısıyla kuralın yürütme yetkisine ilişkin olduğu, Anayasanın İkinci Kısmının Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle Dördüncü Bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler ile ilgili düzenleme içermediği, Anayasanın 106. maddesinin son fikrasında CBK ile düzenlenmesi δngörülen Bakanlığın teşkilat yapışına ilişkin olduğu anlaşılan kuralın 106. maddenin son fikrası ile bağlantılı olarak I04. maddenin onyedinci fikrasının üçüncü cümlesine aykırı bir yönūbulunmadığı gibi daha önce kanunlarda da açıkça düzenlenmediği, bu nedenlerle konu yõnünden Anayasanın 104. maddesine aykırı olmadiğı belirtilmiştir.
CBK'nın incelenen 16. maddesinde, ekli (1) sayılı listedeki kadroların iptal edilerek (2) sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında CBK'nın eki (1) sayılı Cetvelin Ticaret Bakanlığıbölümünden çıkarıldığı ve ekli (2) sayılı listedeki kadroların ihdas edilerek (2) sayılı CBK'nın eki (I) sayılı Cetvelin Ticaret Bakanlığı bölümüine eklendiği hūkme bağlanmıştır.
Bakanlıkların kadro ihdası ve iptalinin, teşkilat yapısına ilişkin bir düzenleme olmasından dolayı Anayasanın 106.maddesinin son fikrasında "bakanlıkların kurulması,kaldırılması, görevieri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması" bakımından öngörülen istisna kapsamında yer aldığı, bu sebeple Anayasanın 123.maddesinin birinci fikrasında öngörülen kanunla düzenlenme ilkesine tâbi olmadığıve 104.maddesinin onyedinci fikrasının üçüncü ctimlesine aykırı bulunmadığı yönündeki çoğunluk görüşüne, kadro ihdası ve iptalinin yasama yetkisi kapsamında bulunan bütçe hakkı ile ilgili olmasi, ayrica 106. maddenin son fikrasında CBK ile düzenleneceği sinırlı olarak sayılan konular arasında kadro ihdası ve iptalinin yer almaması sebebiyle, bu hususların Anayasanın 123. ve 128. maddeleri uyarınca kanunla düzenlenmesi gerektiğinden katilmak mümkün değildir (ayrintılı açıklama için bkz. 11/6/2020 tarihli ve E.2018/119, K.2020/25 sayılı;30/12/2021 tarihli ve E.2021/91, K.2021/106 sayılı kararlara ilişkin karşıoy gerekçelerim).
Başka bir deyişle, būtçe hakkı ile ilgili bulunan kadro iptali ve ihdasının yürütme yetkisine ilişkin konulardan olmamasından dolayı 104. maddenin onyedinci fikrasının birinci cümlesine; Anayasanın 123. ve 128. maddeleri uyarınca kanunla düzenlenmesi gereken konular arasında yer almasından dolayı da üçüncü cümlesine göre CBK ile düzenlenemeyeceği açıktır.

Diğer taraftan, CBK'nın geçici 1. maddesinin, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Ticaret Bakanlığında kaldırılan genel müdür ve genel müdāir yardımcısı kadrolarında bulunanların görevlerinin sona ereceğine ilişkin birinci fikrası ile kaldırılan birimlere tahsisli kadroların Bakanłık merkez teşkilâtındaki birimlere dağıtılmasına ilişkin üçüncü fikrası da Anayasanzn 128. maddesi uyarinca kanunla düzenlenmesinde zorumluluk bulunan konularla ilgili olduğundan CBK, ile düzenlenemez (aynı yönde bkz. 31/3/2021 tarihli ve E.2020/8, K.2021/25 sayılı karara ilişkin karşıoy gerekçem).


Yukarıda belirtilen sebeplerle, anılan kuralların konu bakımından yetki yönünden Anayasanın 104, maddesinin onyedinci fikrasının birinci ve üçüncü cümlelerine aykırı olduğu ve iptal edilmesi gercktiği düşüncesiyle çoğunluğun red kararına karşıyım.
Uye M. Emin KUZ 

Esas Saysı : 2021/90Karar Sayısı : 2022/108
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Mahkememiz çoğunluğunun 6/7/2021 tarihli ve (79) numaralı CumhurbaşkanlığıTeşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Karamamesinin 16.maddesiyle, Ekli (1)Sayılt Liste'de yer alan kadroların iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (2)numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (l) Sayılt Cetvel'in Ticaret Bakanlığı bölümünden çıkarılmasmın, Ekli (2) Sayılı Liste'de yer alan kadroların ihdas edilerek (2) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (l) Sayılt Cetvel'in Ticaret Bakanlığıbölümüne eklenmesinin ve Geçici 1. maddesinin birinci ve tçüncü fıkralarının konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadıklarına ve iptal taleplerinin reddine ilişkin karara katılmamaktayım.

2. Zira iptali talep edilen Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerinde kurallarda belirtilen kadroların ilgili bēlümlerden çıkarılması, yeni kadro ihdaşı ve kuraflarda belirtilen kadrolarda bulumanların görevierine başkaca bir işleme gerek kalmaksızın son verilmesi şeklinde kadro ile ilgili dtzenłemeler yer almaktadır.

3. Iptali istenen kuralların “konu bakımından yetki" boyutu ile Anayasa'ya uygunluk denetiminde Mahkememiz çoğunluğunca Anayasa'nın 104. maddesinin onyedinci fikrasına bir aykırılık bulummadığı kanaatine ulaşılsa da dava konusu kuralların Anayasa'nın 104.maddesinin on yedinci fikrasının birinci, ikinci ve ūçüncü cümlelerine aykırı olduğu için iptali gerekmektedir.

4. Nitekim Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kadro ihdası konusunu düzenleyen bir kurala ilişkin Anayasa Mahkemesinin daha önce verdigi bir kararda bu konumun Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenmesinin Anayasa'ya aykırılık teşkil ettiği görüşünde olduğumdan Mahkememiz çoğunluğunun iptal isteminin reddi yönündeki kanaątinę katılmamıştım (Bkz.:E. S.: 2018/119, K. S.: 2020/25, K. T.; 11/06/2020 §§ 6-22,27-31, 33). Aynı hukuki gerekçelerin kadro ile ilgili düzenlemelerin yer aldığı dava konusu (79) numaralı Cumhurbaşkanlığı Karamamesi hükümlerinde de geçerli olduğu kanaatindeyim.

5. Dolayısıyla E. S.: 2018/119, K. S.: 2020/25 sayılı kararın karşioyunda yer verdiğim gerekçelerle (79) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında CumhurbaşkanlığıKararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 16, maddesi ile Geçici 1. maddesinin birinci ve üçüncü fikralarının Anayasa'nın I04. maddesinin onyedinci fikrasına aykırı olması nedeniyle iptali gerektiği kanaatinde olduğum için çoğunluk görüşüne katılamamaktayım.

Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ