Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulunun 01/08/2025 Tarihli ve 75935942-050.01.04-[/34566] Sayılı Kararı
KURUL KARARLARI | 2025-08-10

10 Ağustos 2025 PAZAR 
Resmî Gazete 
Sayı : 32982
KURUL KARARI 
Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartlari Kurumundan:
KURUL KARARI 
Karar No: 75935942-050.01.04-[/34566]Karar Tarihi: 01/08/2025
Konu: Doğaya Bağlı Elektriğe Dayanan Sözleşmeler'in (TFRS 9 ve TFRS 7 Değişiklikleri) Yayımlanması
660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 9'uncu maddesi uyarınca; uluslararasıstandartlarla uyum sağlamak üzere, Uluslararası Muhasebe Standartları Kurumu tarafindan “Contracts Referencing Naturedependent Electricity  Amendments to IFRS 9 and IFRS T"başlığıyla yayımlanan Değişikliğin mevzuatımıza kazandırılması amacıyla, “Doğaya BağlıElektriğe Dayanan Sözleşmeler" Değişikliğinin ve söz konusu Değişikliğin diğer muhasebe ve finansal raporlama standartlarında yapmış olduğu değişikliklerin yayımlanmasına karar verilmiştir.

Doğaya Bağlı Elektriğe Dayanan Sözleşmeler (TFRS 9 ve TFRS 7 Değişiklikleri)

Doğaya Bağlı Elektriğe Dayanan Sözleşmeler TFRS 9 ve TFRS 7'ye İlişkin Değişiklikler 

TFRS 9 Finansal Araçlar'a İlişkin Değişiklikler 
2.3A-2.3B, 2.8, 6.10.1-6.10.2, 7.1.15, 7.2.51-7.2.53, B2.7-B2.8 paragrafları ve bu paragrafların alt başlıklarıeklenmiştir. 2.4 paragrafından önce bir alt başlık eklenmiştir. 2.6 paragrafında değişiklik yapılmıştır. Yeni eklenen metin altı çizili olarak gösterilmiştir. 2.4 ve 2.5 paragraflarında değişiklik yapılmamış olmakla birlikte referans kolaylığı sağlamak amacıyla metne dahil edilmiştir.

Bölüm 2 Kapsam 
6.10.1-6.10.2 ve B2.7-B2.8paragrafları_ yalnızca doğava bağlı elektriğe dayanan sözleşmelere uygulanır. Doğaya bağlı elektriğe dayanan sözleşmeler, elektrik üretim kaynağının kontrol edilemeyen doğal koşullara (örneğin, hava durumu) bağlı olması nedeniyle bir işletmeyi dayanak elektrik miktarındaki değişkenliğe maruz bırakan sözleşmelerdir. Doğaya bağh elektriğe dayanan sözleşmeler, hem doğaya bağlı elektrik alım veya satımına ilişkin sözleşmeleri hem de bu tür elektriğe dayanan finansal aracları içerir,
İşletme, 6.10.1-6.10.2 ve B2.7-B2.8 paragraflarını diğer sözleşmelere, kalemlere veya işlemlere kiyas yoluyla uygulayamaz.

Finansal olmayan kalemlerin alım veya satımına ilişkin sözleşmeler 

Bu Standart bir isletmenin beklenen alm, satim veya kullanım ihtiyacları kapsamında finansal olmayan bir kalemin teslim ahnması veya teslim edilmesi amacıyla düzenlenea ve elde tútulmaya devam edilen sözleşmeler hariç ohmak üzere, finansal araçmş gibi nakden veya başka bir finansal araçla ya da finansal araçlarun takası yoluyta net olarak ödenebilen, finansal olnvayan bir katenin alm veya satimuna ilişkin sözleşmelere uygulanır. Bumunla birlikte bu Standart, işletmenin 2.5paragrafi uyannca gcrçeğe uygun değer değişiminin kár veya zarara yansıbłmasına karar verdigi sözleşmelere nygulamir.

Finansal araçmış gibi nakden veya baska bir finansal araçla ya da fiuansal araçlarm takası yuluyla net olarak ödenebilen, finansal olmayan bir kalemin alm veya satmmna ilişkin bir sözleşme.isletmenin beklenen alim, satm veya kullanum ihtiyaçları kapsamunda finansal olmayan bir kalemio teslim almması veva teslim edilmesi amacivla düzenlenmis olsa dahi, geri dönülemez bir sekilde gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansitdan olarak tammlauabitir. Söz konusu tamnnlama, yałmzea sözleşmeniı başlaugıcında ve ilgili sözleşnenin bu Standarda kapsanu dişmda tutulması nedeniyle fiuansal tablolara almmamasindan kaynaklauacak bir tutarsizhğun (bazen "muhasebe uyumsuzluğu" olarak da adlandırıhr) bu tanmlamayla ortadan kaldırıiması veya önemli ölçüde azaltilması durumunda yapdabilir (bakmiz: 2.4 paragraft).

Finansal olmayan bir kalemin alım veya satımına ilişkin bir sözleşmenin, nakden veya başka bir finansal araçla ya da finansal araçların takası yoluyla net olarak ödenebildiği çeşitli durumlar bulunmaktadır. Söz konusu durumlar aşağıdakileri içerir:
…
(b) veya (c) bentleri kapsamındaki bir sözleşme, işletmenin beklenen alım, satım veya kullanım ihtiyaçlarıkapsamında finansal olmayan bir kalemin teslim alınması veya teslim edilmesi amaciyla düzenlenmez;dolayısıyla bu Standart kapsamındadır. 2.4 paragrafı kapsamındaki diğer sözleşmelerin (paragraf_2.3A'da tanımlandığı şekildeki sözleşmeleri içeren), işletmenin beklenen alım, satım veya kullanım ihtiyaçlarıçerçevesinde finansal olmayan bir kalemin teslim alınması veya teslim edilmesi amacıyla düzenlenip düzenlenmedikleri ve elde tutulmaya devam edilip edilmedikleri; dolayısıyla bu Standart kapsamında olup olmadıkları değerlendirilir.

İşletme, doğaya bağlı elektriğe dayanan sözleşmelerin (2.3A paragrafında tanımlandığı şekilde), işletmenin beklenen kullanım gerekliliklerine uygun olarak elektrik teslim alımı amacıyla yapılıp yapılmadığını ve elde tutulmaya devam edilip edilmediğini değerlendirmek için de B2.7-B2.8 paragraflarını uygular.

Bölüm 6 Korunma muhasebesi 
6.10 Doğaya bağlı elektriğe dayanan sözleşmeler 
6.10.1Doğaya bağlı elektriğe dayanan bazı sözleşmeler, tahmini elektrik işlemlerinin riskten korunmasında korunma aracı olarak belirlenmektedir. 6.3.7 paragrafındaki hükümlcre ek olarak, bu tür bir korunma iliskisi icin isletmenin, korunma aracinda referans verilen ve üretim tesisi tarafindan teslim_edilmesi beklenen doğava bağlı elektriğin değişken tutarı ile uyumlu olan tahmini elektrik işlemlerinin değişken nominal tutarını korunan kalem olarak belirlemesine izin verilir. Bu bölümdeki diğer korunma muhasebesi hükümleri, bu tür korunma ilişkisi için uygulanmaya devam eder.

6.10.2Korunma aracı olarak belirlenen doğaya bağlı elektriğe dayanan sözleşmenin nakit akışlarının, 6.10.1paragrafı uyarınca korunan kalem olarak belirlenen tahmini bir işlemin gerçekleşmesine bağlhı olmasıdurumunda, söz konusu tahmini işlemin 6.3.3 paragrafının da gerektirdiği şekilde gerçekleşme olasılığının yüksek olduğu varsayılır.

Bölüm 7 Yürürlük tarihi ve geçiş
7.1 Yürürlük tarihi 
7.1.15Ağustos 2025'te yayımlanan Doğaya Bağlı Elektriğe Dayanan Sözleşmeler, 2.3A-2,3B, 2.8, 6.10.1-6.10.2,7.2.51-7.2.53 ve B2.7-B2.8 paragraflarını eklemiş ve 2.6 paragrafını değiştirmiştir. İşletme bu değişiklikleri 1 Ocak 2026 tarihinde veya sonrasında başlayan yıllık raporlama dönemlerinde uygular. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Eğer bir işletme bu değişiklikleri daha erken bir dönemde uygularsa, bu durumu açıklar.
7.2 Geçiş
Doğaya Bağlı Elektriğe Dayanan Sözleşmeler için Geçiş
İşletme, TMS 8 uyarınca ilk uygulama tarihindeki (işletmenin değişiklikleri ilk kez uyguladığı tarih) durum ve şartları kullanarak 2.3A-2.3B, 2.8 ve B2.7-B2.8 paragraflarını geriye dönük uygular. İlk uygulama tarihi,yıllık raporlama dönemi_dışında_bir_raporlama_dönemi_de olabilir, bir raporlama_döneminin başlangıcıolmalıdır. İşletmenin, söz konusu değişikliklerin uygulamasını yansıtmak için önceki dönemlcri yeniden düzenlemesi zorunlu değildir. İşletmenin; önceki dönemleri yeniden düzenlemesine yalnızca daha sonra gerçekleşmiş/ elde edilmiş olan ancak geçmiş tarihte öngörülmeyen bilgiler kullanılmadan yapılabiliyorsa izin verilir. İşletme önceki dönemleri yeniden düzenlemiyorsa, önceki defter değeri ile bu değişikliklerin ilk kez uygulandığı tarihteki defter değeri arasındaki fark, söz konusu raporlama döneminin başındaki dağıtılmamış kârların açılış bakiyesinde (veya uygun olması durumunda özkaynağın başka bir bilcşeninde)muhasebeleștirilir.

B2.7-B2.8 paragraflarında ver alan hükümlcrin uygulanması sonucunda doğaya bağlı elektriğe dayanan bir sözleşmenin (2.3A_paragrafında tanımlandığı_şekilde) TFRS_9'un kapsamı dışında_kalması durumunda,işletmenin ilk uygulama tarihinde bu sözleşmeyi 2.5 paragrafı uyarınca geri dönülemez bir şekilde gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılan olarak tanımlamasına izin verilir.
İşletme, 6.10.1-6.10.2 paragraflarını ileriye yönelik olarak ilk uygulama tarihinde veya sonrasında oluşturulan yeni korunma ilişkilerine uygular. İlk uygulama tarihinde işletmenin; aynı korunma aracını6.10.1-6.10.2 paragrafları uyarınca yeni bir korunma ilişkisi olarak belirlemesi durumunda, doğaya bağlıelektriğe dayanan bir sözleşmenin (2.3A paragrafında tanımlandığı şekilde) korunma aracı olarak belirlendiği bir korunma ilişkisini sonlandırmasına izin verilir.


Ek B 
Uygulama Rehberi 
Bu Ek Standardın ayrılmaz bir parcasıdır.
Kapsam (Bölüm 2)
Doğaya bağlı elektriğe dayanan sözleşmeler 
B2.7Doğaya bağlı elektriğe dayanan bazı sözleşmeler (2.3A paragrafında tanımlandığı şekilde), işletmenin elektriği üretildiği_anda_satın_almasını ve teslim almasını_ gerektirir. Bu_sözleşme özellikleri, işletmeyi,elektriği kullanamavacağı bir teslimat aralığında elektrik satın alma zorunluluğu riskine maruz bırakır.İsletmenin kullanılmavan elektriği satmaktan filen kacınma imkânı olmavabilir cünkü sözlesme kapsamında elektriğin işlem gördüğü elektrik piyasasının tasarımı ve işleyişi kullanılmayan elektriğin belirli bir süre içinde satılmasını gerektirebilir. İşletme 2.4 paragrafında yer alan hükümleri uyguladığında,bu tür satişlar, işletmenin beklenen kullanım gereksinimlerine uygun_olarak elde tutulan_ sözleşmeyle doğrudan tutarsızlık oluşturmaz. İşletme, sözleşme süresi boyunca net elektrik alıcısı olmuşsa ve olmayıbekliyorsa, söz konusu sözlesmeyi beklenen elektrik kullanım gereklilikleri doğrultusunda akdetmiş ve elde tutmaya devam etmektedir. İşletme, kullanılmayan elektriğin satışını yaptığı piyasadan bu satışlarıdengeleyecek kadar elektrik satın aliyorsa net elektrik alıcısıdır.

İşletmenin net elektrik alıcısı olup olmadığının belirlenmesinde, işletme makul bir süre boyunca geçmiş.mevcut ve gelecekte beklenen elektrik işlemlerine ilişkin makul ve desteklenebilir bilgileri (aşırı maliyct veya_çabaya katlanılmadan_elde edilebilen)_dikkate alır. İşletme,doğal koşulların_mevsimsel döngüsünedeniyle üretilmesi beklenen elektrik miktarındaki değişkenliği ve işletmenin faaliyet döngüsü nedeniyle elektrik talebindeki değişkenliği dikkate alarak bir 'makul süre' belirler. İşletmenin net_alıcı olup olmadığının belirlenmesinde, bu 'makul süre' 12 ayı aşamaz.


TFRS 7 Finansal Araçlar: Açıklamalar'a İlişkin Değişiklikler 
5B-5D, 30A-30C, 44OO-44PP paragrafları ve 30A paragrafından Önce bir alt başlık eklenmiştir. Paragraf 5referans kolaylığı sağlamak amacıyla metne dahil edilmiştir. Yeni eklenen metin altı çizili olarak gösterilmiştir.
Kapsam 
Kapsam: 5

Kapsam: 5B

Kapsam: 5C

Kapsam: 5D
Finansal araçların finansal durum ve performans açisindan önemi 
:
Diğer açıklamalar 
Doğaya bağlı elektriğe dayanan sözleşmeler 
İşletme, 5B paragrafinda belirtilen kriterleri karşılayan sözleşmelere ilişkin bilgileri finansal tablolarında: tek bir dipnotta açıklar. İşletme özellikle, finansal tablo kullanıcılarının bu sözleşmelerin gelecekteki nakit

İşletme, 5B paragrafinda belirtilen kriterleri karşılayan sözleşmelere ilişkin bilgileri finansal tablolarında: akışlarının tutarı, zamanlaması ve belirsizliği ile finansal performansı üzerindeki ctkilerini anlamalarını

İşletme, 5B paragrafinda belirtilen kriterleri karşılayan sözleşmelere ilişkin bilgileri finansal tablolarında: sağlayan bilgileri açıklar. İşletme bu amaçları karşılamak için aşağıdaki hususları açıklar:

İşletme, 5B paragrafinda belirtilen kriterleri karşılayan sözleşmelere ilişkin bilgileri finansal tablolarında: (a) (i)

İşletme, 5B paragrafinda belirtilen kriterleri karşılayan sözleşmelere ilişkin bilgileri finansal tablolarında: Temel elektrik miktarındaki değişkenlik (bakınız TFRS 9 paragraf 2.3A) ve

İşletme, 5B paragrafinda belirtilen kriterleri karşılayan sözleşmelere ilişkin bilgileri finansal tablolarında: (ii) Elektriği kullanamayacağı bir teslimat aralığında işletmenin zorunlu elektrik satın alma riski (bakınız: TFRS 9, B2.7 paragrafi).

İşletme, 5B paragrafinda belirtilen kriterleri karşılayan sözleşmelere ilişkin bilgileri finansal tablolarında: Raporlama tarihi itibarıyla bu tür sözleşmelerden kaynaklanan finansal tablolara ahınmamış

İşletme, 5B paragrafinda belirtilen kriterleri karşılayan sözleşmelere ilişkin bilgileri finansal tablolarında: (b) taahhütler hakkında bilgi:

İşletme, 5B paragrafinda belirtilen kriterleri karşılayan sözleşmelere ilişkin bilgileri finansal tablolarında: (i)

İşletme, 5B paragrafinda belirtilen kriterleri karşılayan sözleşmelere ilişkin bilgileri finansal tablolarında: Bu sözlesmeler kapsamında elektrik satın alınmasından kaynaklanan gelecekteki tahmini nakit akışları. İşletme, gelecekteki tahmini nakit akışlarını açıklayacağı uygun

İşletme, 5B paragrafinda belirtilen kriterleri karşılayan sözleşmelere ilişkin bilgileri finansal tablolarında: zaman aralıklarını belirlerken kendi muhakemesini kullanır.

İşletme, 5B paragrafinda belirtilen kriterleri karşılayan sözleşmelere ilişkin bilgileri finansal tablolarında: (ii) Varlıklar).

İşletme, 5B paragrafinda belirtilen kriterleri karşılayan sözleşmelere ilişkin bilgileri finansal tablolarında: değerlendirdiğine ilişkin bu değerlendirmeyi yaparken kullandığı varsayımlar da dahil olmak üzere nitel bilgiler (bakınız: TMS 37 Karşılıklar, Koşullu_Borçlar ve_Koşullu

(c) İşletmenin raporlama dönemindeki finansal performansı üzerindeki etkilere ilişkin nitel ve nicel: bilgiler. Bu açıklama, işletmenin net elektrik alıcısı olup olmadığını değerlendirmck için

(c) İşletmenin raporlama dönemindeki finansal performansı üzerindeki etkilere ilişkin nitel ve nicel: kullandığı raporlama dönemi için geçerli olan bilgilere dayanır (bakınız: TFRS 9, B2.8 paragrafi),

(c) İşletmenin raporlama dönemindeki finansal performansı üzerindeki etkilere ilişkin nitel ve nicel: İşletme, raporlama dönemine ilişkin aşağıdaki bilgileri açıklar:

(c) İşletmenin raporlama dönemindeki finansal performansı üzerindeki etkilere ilişkin nitel ve nicel: (i)

(c) İşletmenin raporlama dönemindeki finansal performansı üzerindeki etkilere ilişkin nitel ve nicel: elektriğin ne kadarının teslimat anında kullanılmadığını ayrı olarak açıklayarak,

(c) İşletmenin raporlama dönemindeki finansal performansı üzerindeki etkilere ilişkin nitel ve nicel: (ii) (iii)

(c) İşletmenin raporlama dönemindeki finansal performansı üzerindeki etkilere ilişkin nitel ve nicel: maliyetler.

(c) İşletmenin raporlama dönemindeki finansal performansı üzerindeki etkilere ilişkin nitel ve nicel: İşletme, 5C paragrafında belirtilen kriterleri karşılayan sözleşmeleri için, 23A paragrafı uyarınca korunma araçlarının hüküm ve koşullarına ilişkin açıklanan bilgileri risk kategorisine göre ayrıştırır.

(c) İşletmenin raporlama dönemindeki finansal performansı üzerindeki etkilere ilişkin nitel ve nicel: İşletmenin 5D paragrafında tanımlandığı şekilde doğaya bağlı elektriğe dayanan diğer sözleşmelere ilişkin

(c) İşletmenin raporlama dönemindeki finansal performansı üzerindeki etkilere ilişkin nitel ve nicel: bilgileri_(30B_paragrafinda tanımlanan sözleşmeler de dâhil_olmak üzere) finansal tablolarındaki diğer

(c) İşletmenin raporlama dönemindeki finansal performansı üzerindeki etkilere ilişkin nitel ve nicel: dipnotlarda_açiklaması durumunda, işletme_30A_paragrafının_gerektirdiği _tek_bir dipnotta_bu_dipnotlara karşılıklı referansa yer verir.
Yürürlük tarihi ve geçiş hükümleri 
4400Ağustos 2025'te vavımlanan ve TFRS 9'u da değistiren Doğava Bağlı Elektriğe Dayanan Sözlesmeler 5B5D, 30A-30C ve 44PP paragraflarını eklemiştir. İşletme TFRS 9'daki değişiklikleri uyguladığında bu paragraflanı da uygular. İşletme, TFRS 9'daki değişiklikleri ilk kez uyguladığında, söz konusu Standardın 7.2.51 paragrafi uyarınca karşılaştırmalı bilgileri yeniden düzenlememişse 30A-30C paragraflarının öngördüğü açıklamalar için karşılaştırmalı bilgi sunmaz. Benzer şekilde, TFRS 19 Kamuya Hesap Verme Sorumluluğu Bulunmayan Bağlı Ortaklıklar: Açıklamalar standardını uygulayan İsletme: 64A-64C paragraflarının öngördüğü açıklamalar için karşılaştırmalı bilgi sunmaz.

44PP İsletmenin Doğava bağlı Elektriğe Davanan Sözleşmeler'i ilk_kez_uyguladığı_raporlama_döneminde,isletmenin TMS 8'in 28(f) paragrafı uyarınca açıklaması gereken nicel bilgileri açıklamasına gerek yoktur.Benzer şekilde, TFRS 19'u uygulayan işletmenin, TFRS 19'un 178(f) paragrafı uyarınca açıklaması gereken nicel bilgileri açıklamasına gerek yoktur.