Yargıtay 3. Hukuk Dairesine Ait Karar
YARGITAY KARARI | 2021-10-19

19 Ekim 2021 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 31633
YARGITAY KARARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/4246KARAR N0 : 2021/7148
TÜRK MÍLLETİADINA  Y A R G I T A Y İ L A M I 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESi :KAHRAMANMARAŞ 5.ASLİYE HUKUK 
(TÜKETİCI)MAHKEMESİ

TARİHİ: 08/11/2019

NUMARASI : 2019/199 E. 2019/284 K.

DAVACI : AKEDAŞ EPSAŞ VEK.AV.TOLUNAY TOYBUKOĞLU 
DAVALI : YAŞAR BOLAT 

Taraflar arasındaki tüketici hakem heyeti kararinın iptali davasinın mahkemece yapilan yargilamasi sonucunda, davanın reddine dair verilen karara karşi Adalet Bakanhığıtarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulmakla; dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI 
Davaci; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafindan belirlenen miktarin üzerinde elektrik tüketmesi nedeniyle serbest tüketici olma hakkını kazanan davalı ile bir yıllk sözleşme imzaladığıni, dövizdeki artışa bağlı olarak elektrik fiyatlarının artmış olmasınedeniyle sûresi dolan sözleşmeyi yenilemediğini, akabinde ilgili mevzuat uyarnca davalya perakende satiş sözleşmesi imzalamak, sona eren sôzleşmeye istinaden vermiş olduğu güvence bedelinin iadesini gerçekleştirmek ve yeni imzalanacak sözleşmeye istinaden Enerji Piyasasi Düzenleme Kurulu tarafindan belirlenen güvence bedelini yatirması için bildirimde bulunduğunu, davalnın yapılan bildirim üzerine perakende satiş sözleşmesini imzalayarak güncel güvence bedelini ödediğini, yapilan işlemlerin mevzuata uygun olduğunu ancak davalnın başvurusu üzerine tüketici hakem heyetince yeterli araştirma yapilmadan güvence bedelinin jadesine karar verildiğini ileri sürerek; Oniki Şubat İlçe Tüketici Hakem Heyeti tarafindan verilen 22/04/2019 tarihli kararın iptalini talep etmiştir.
Mahkemece; davacinin, davalyla sözleşmeye katilim ve kathmin sona erdirilmesi durumunda hangi hukuki müeyyidelerle karşılacağı hususlanni müzakere ettiğine ilişkin herhangi bir delil sunmadiği gerekçesiyle, davanin reddine karar verilmiştir.
Adalet Bakanhiığının 18/05/2021 tarihli yazısında; 6446 sayılı Elektrik PivasasıKamumu'na dayanılarak çıkarılmış olan Elektrik Pivasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 19uncu maddesinin birinci fikrasında; tedarikçinin, tüketimi düşük serbest tüketiciden elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışıa ait ödeme vükümlülüğünü verine getirmeme riskine karşılık güvence bedelini anlaşma yapłırken nakit va da teminat mektubu olarak talep edebileceği. ayn Yönetmeliğin 25 inci maddesinde: görevli tedarik şirketinin. kullanum verinin değişmesi ve/veya perakende satış sözleşmesinin sona ermesi veya sözleşmenin feshi halinde, tüketicinin elektrik enerjisi tüketim bedelini ödememesi ihtimaline karşılik olarak.borcuna mahsup etmek üzere güvence bedeli talep edeceği: 30 uncu maddede sayilanlar hariç olmak üzere, yapılacak yeni perakende satış sözleşmelerinde tüm tüketicilerin güvence bedeli kapsamıa dahil olduğumun belirtildiği. ayrica taraflar arasmda anılan yönetmeliğin 

yürürlüğe girmesinden sonra imzalanan perakende satış sözleşmesinin 12/2 inci maddesinde güvence bedelinin ilgili mevzuat dikkate almarak hesaplanacağıa yer verildiği, buna göre mahkemece, davalidan güvence bedeli alınmasıın hukuka uygun olduğu kabul edilerek.mevzuata aykırı şekilde olması gerekenden fazla bir bedel tahsil edilip edilmediği tespit edildikten sonra sonucuna göre karar veriłmesi gerekirken, davałı tüketicinin sözleşme imzalarken hangi müeyyidelerle karşılaşacağıın müzakere edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ołmasmm usul ve yasaya aykırı bułunduğu ileri sürülerek; karann,6100 sayıh HMK'nın 363 ûncü maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulmasi talep edilmiştir.

Uyuşmazhk; davacı şirket ile imzaladığı perakende elektrik satış sözleşmesi nedeniyle davah tarafndan ödenilen güvence bedeli hakkında tüketici hakem heyeti tarafından verilen kararın iptali istemine ilişkindir.

Bu aşamada; uyuşmazhğın çözümü için, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazirlanan ve 30/05/2018 tarihli ve 30436 sayil Resmi Gazete'de yayimlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerinin incelenmesi gerekmektedir.
Anılan yönetmeliğin “Tanımlar ve kısaltmalar” başhkh 4 üncü maddesine göre;
Görevli tedarik şirketi: Dağıtım ve perakende satış faalivetłlerinin ħukuki ayrıştırmasıkapsamında kurułan veya son kaynak tedariği yükümlüsü olarak Kurul tarafindan vetkilendirilen tedarik şirketini(4/j)

İkili anłaşma: Gerçek veya tüzel kişiler arasında özel hukuk hükümlerine tabi ołarak.elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin aluup satilmasına dair yapılan ve Kurul onayıa tabi olmayan ticari anlaşmalarıt(4/k)

Perakende satış sözleşmesi: Bağłantı anlaşması mevcut olan kullanım yeri için.görevli tedarik şirketi ile tüketiciłer arasında iłgili mevzuat hükümleri çerçevesinde.perakende satış tarifesi veya son kaynak tedarik tarifesinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite temini iłe hizmet almına yönelik ołarak vapılan faaliyetłere ilişkin koşul ve hükümłeri kapsayan sözleşmeyi(4/u).

Tüketimi düşük serbest tüketici: Yıllık elektrik enerjisi tüketimi 100.0ð0 kWh'tan düşük ołan serbest tüketiciyi(4/y).

Serbest tüketici: Kurul tarafindan belirlenen elektrik enerjisi miktarından daħa fazla tüketimde bulunması veya iłetim sistemine doğrudan bağlı olması veya organize sanayi böłgesi tüzel kişiliğini haiz ołduğu için tedarikçisini seçme ħakkına sahip gerçek veya tüzel kişiyi(4/ęc).

Son kaynak tedarikçisi: Son kaynak tedariği kapsamındaki tüketicilere enerji temin etmekle görevlendirilmiş olan tedarik lisansı sahibi şirketi(4/dd),
Son kaynak tedariği: Serbest tüketici niteliğini ħaiz olduğu hälde elektrik enerjisini.son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirilen tedarik lisansı saħibi şirket dışmda bir tedarikçiden temin etmeven tüketicilere elektrik enerjisi tedariğini(4/ee). ifade etmektedir.
Aym yönetmeliğin "Serbest tüketici kapsamı ve elektrik tedariki" başlıkh 6 ncımaddesinin  üçüncü ve dördüncü fikraları: "Serbest tüketiciler elektrik enerjisi ve/veya kapasite alımłarıı tedarikçi ile ikili anlaşma vaparak temin edebilirler.
Serbest tüketiciler. ikili anłaşmałarının herhangi bir şekilde sona ermesi veya talep etmeleri halinde. bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, bölgelerindeki görevli tedarik şirketinden son kaynak tedariki kapsamında elektrik enerjisi ve/veya kapasite satin alabilir.":
"Son kaynak tedariki kapsamında tüketici ve ełektrik tedariki" başlıklı 8 inci maddesinin birinci fikrası: "Aşağıdaki koşullara sahip tüketiciłer son kaynak tedariki kapsammdaki tüketici olarak kabul edilir:

a) Serbest tüketici niteliğini haiz olduğu hälde elektrik enerjisini. son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirilen tedarik lisansı saħibi şirket dışında bir tedarikçiden temin etneyen tüketici.

b) İkili anlaşma ile elektrik enerjisi ve/veya kapasite satm almakta olan bir serbest tüketicinin ikili anlaşmasının herhangi bir nedenle sona ermesi nedeniyle ilgili görevli tedarik şirketinden elektrik alan tüketici.":
"İkili anlaşmanın tarafları" başlıkl 9 uncu maddesi: "Bu bölümde yer alan ikili anlaşmava ilişkin usuł ve esaslar, tüketimi düşük serbest tüketiciłerle tedarikçiler arasında yapıłan ikili anłaşmaları kapsar.":
“Îkili anlaşma türleri ve genel esaslar" başhıkl 10 uncu maddesinin birinci ve ikinci fikrası:"Tedarikçiler tüketimi düşük serbest tüketicilere belirli süreli ya da belirsiz süreli ikili anlaşma önerebilir.

Belirli süreli ikili anlaşmalarm süresi üçyıldan fazla olamaz."
"Belirli süreli ikili anlaşmanın süre bitiminde sona ermesi ve venilenmesi" başlıklı 14üncü maddesinin birinci fikrası: "Belirli süreli ikili anlaşma, anlaşmada belirlenen sürenin sonunda kendiliğinden sona erer. Tedarikçi ikili anlaşmanın sona ereceği tarihten en az 60gün önce tüketiciyi ikili anlaşmann sona ereceği tariħ ve tüketicinin kendi portföyünden çıkartılacağı tariħ konusunda kayıt altıma almak suretiyłe bilgiłendirir.":
"Perakende satış sözleşmesi başvurusu" başlıklı 21 inci maddesinin yedinci fikrası:"Sekizinci maddenin birinci fikrasınn (b) bendi kapsamındaki serbest tüketici ile görevli tedarik şirketi arasmdaki perakende satış sözleşmesi son kaynak tedariki kapsamında ełektrik enerjisi ve/veya kapasite temininin başladığı tarihte kurulur ve yürürlüğe girer. Görevłi tedarik şirketinin veya tüketicinin isteği halinde perakende satış sözłeşmesi elyazısıyla atiılan imza veva güvenli elektronik imza ile imzalanabilir.

a)Görevli tedarik şirketi son kaynak tedariki kapsamında tüketicive elektrik teminine başladığı tariħten itibaren 2 iş günü içinde kayit altına almak suretiyle kısa mesaj, telefon,e-posta veya posta yoluyla aşağuda belirtilen hususlarda bildirimde bułumur:
1) Son kaynak tedariki kapsamunda elektrik tedarikinin görevli tedarik şirketince vapilacağı ve görevli tedarik şirketine ait unvan, adres ve iletişim bilgileri.
2) Son kaynak tedarikinin başładığı tarih,
3) Tüketicinin son kaynak tedariki kapsamında elektrik tedarikinin başładığı tarih itibariyla perakende satiış sözleşmesinin tarafi olduğu.

4) Kurul onaylı son kaynak tarifesine tabi tutulacaği.
5) Güvence bedelini ödemek ve perakende satış sözleşmesine esas güncel kimlik.adres ve iletişim bilgilerini bildirmek üzere bu bildirimin yapldığı tarihten itibaren 10 ișgünü içinde görevli tedarik şirketine başvurmak zorunda olduğu aksi takdirde elektriğin kesilebileceği,
6) Tüketicinin perakende satış sözleşmesini herħangi bir gerekçe göstermeksizin ve ceza koşułu ödemeksizin istediği zaman feshedebileceği.

b) Tüketicinin ilgili görevli tedarik şirketine öngörülen süreler içinde başvurarak güvence bedeli ödeme ile kimlik, adres ve iletişim bilgilerini bildirmeve ilişkin vükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde elektriği kesilebilir.":
"Perakende satış sözleşmesinin kapsamı" başlıklı 23 üncü maddesi: "Perakende satışsözleşmesi. görevli tedarik şirketlerinin görüşłeri alumak suretiyłe bu Bölüm hükümłeri uyarmca standart sözleşme olarak Kurul tarafından belirlenir ve Kurul onayı alınmaksızın bu sözleşmede değişiklik yapılamaz. Standart sözłeşme. görevli tedarik şirketleri iłe Kurumun internet sitesinde vayımlanır. Perakende satış sözleşmesinde asgari aşağıdaki hususlara ver verilir:

a) Tüketicinin adı soyadi, unvan, adresi. T.C. kimlik veva vergi kimlik numarasi,ticaret siciline kayıtlı tüzel kişivse MERsiS numarasi. tekil kod vevaEiC, Türk vatandaşı olmavan kişiler için pasaport numarası veva uluslararası geçerliliği olan mmadili belge numarasi.

b) Tüketici numarast,
c) Bağlantı anlaşmasında ver alan anłaşma gücü.
ς) Tüketici grubu,
d) Tarife sufi,
e) Savać ve ölçüm sistemi bilgileri,
f) Sözleşmenin kuruluş ve vürürlüğe giriş tarihi.
g) Ödemeve ilişkin bilgiler 
ğ) Güvence bedeline ilişkin bilgiler.
h) Taraflarm hak ve yükümlülükleri,
i) Bağlanti anlaşmasıda yer alan tesisat numarasi.
i) Sözleşmenin süresi,
j) Sözleşmenin feshine ilişkin hükümler.
k) Perakende satış sözleşmesinde yer verilen ve tüketicinin beyanma dayanan bilgiler ile ilgili olarak. gerçeğe aykırı beyanda bułunułduğunun tespit edilmesi halinde, sözleşmenin iptal edileceği hususu,
l) Bulunması halinde, ilgiti gerçek veya tüzel kişinin telefon numarası ile e-posta adresi.

Perakende satış sözleşmesinde ilgili mevzuata aykırı hükümlere yer verilemez.":
"Güvence bedelinin talep edilmesi" başłiklı 25 inci maddesi: "Görevli tedarik şirketi.kullanım verinin değişmesi ve/veva perakende satiş sözleşmesinin sona ermesi veva sözleşmenin fesħi ħalinde, tüketicinin elektrik enerjisi tüketim bedelini ödememesi ihtimaline karşıltk olarak, borcuna mahsup etmek üzere güvence bedeli talep eder.
30 uncu maddede sayilanlar hariç olmak üzere, yapiłacak veni perakende satiıșsözleşmelerinde tüm tüketiciler güvence bedeli kapsamına dahildir.":
"Güvence bedeli alınmayan tüketiciler" başliklı 30 uncu maddesi: "Bu Bölüm hükümleri çerçevesinde:
a) Ôn ödemeli sayaç tesis eden tüketicilerden.
b) 27/7/2013 tariħli ve 28720 savilı Resmi Gazete'de vayimlanan Genel Aydınlatma Yönetmeliği kapsamunda olan verler ile 12/4/2002 tarihli ve 2002/4100 savılı Bakanlar Kurulu Karart kapsamımdaki ibadethanelere ilişkin sözleşme vapan tüketicilerden,
c) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayilı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (1)sayilı cetvelde ver alan kamu idarelerinden, bu kamu idarelerinin dintenme tesisteri.misafirħaneleri ile iktisadi ve ticari amaçla işletilen tesisleri haric. güvence bedeli alunmaz.
Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önceki mevzuat gereği güvence bedeli ałmmadan sözleşmesi yapılmış ołup, bu Bölüm hükümlerine göre güvence bedeli alımacakłar kapsamıa daħil edilenlere ilişkin güvence bedeli uygulaması, bu Yönetmeliğin vürürlük tariħinden sonra perakende satış sözleşmesi vapılacak tüketiciłeri kapsar.
Bu maddenin birinci fikrasmın tc) bendinde tanuntanan tüketicilerden bu Yönetmeliğin yürürlük  tarihinden sonra yapacakłarı perakende satış sözleşmeleri kapsamında güvence bedeli almmaz.’“ hükmünû içermektedir.

Açıklanan yönetmelik hükümlerinde özetle; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafindan belirlenen elektrik enerjisi miktanndan daha fazla tüketimde bulunmasınedeniyle tüketimi düşük serbest tüketici sifatnı kazanan gerçek veya tüzelkişilerin, elektrik enerjisi ahmlanni tedarikçi ile belirli (en fazla üç yıl) süreli veya belirsiz sûreli ikili anlaşma yaparak temin edebilecekleri, ikili anlaşmanın belirlenen sürenin sonunda kendiliğinden sona ereceği, tedarikçinin ikili anlaşmanın sona ereceği tarihten en az 60 gün önce tüketiciyi ikili anlaşmanın sona ereceği tarih ve tüketicinin kendi portföyûnden çıkartilacaği tarih konusunda 

kayit altına almak suretiyle bilgilendireceği, serbest tüketicilerin ikili anlaşmalarinin herhangi bir şekilde sona ermesi halinde, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde.bölgelerindeki görevli tedarik şirketinden son kaynak tedariki kapsamında perakende satşsözleşmesi imzalayarak elektrik enerjisi satin alabilecekleri, perakende satiş sözleşmelerinin EPDK tarafindan standart sözleşme olarak belirleneceği ve EPDK onayi alınmaksizın bu sözleşmede değişiklik yapılamayacaği, 30 uncu maddede sinirli olarak sayılan güvence bedeli alınmayan tüketiciler dışındaki tüm tüketicilerin görevli tedarik şirketince yapılacak bildirim üzerine güvence bedeli ödemekle yükümlū olduğu, düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yapılan bu açıklamalar işığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı şirket ile tüketimi düşük serbest tüketici sifatını kazanan davah arasında elektrik enerjisi temini amaciyla bir yıl süreli ikili anlaşma imzalandıği, anlaşmanın davaci tedarik șirketi tarafından yenilenmemesi üzerine belirlenen sürenin sonunda kendiliğinden sona erdiği, ayni zamanda bölgede görevli tedarik şirketi olan davacı şirket ile davah tüketici arasında son kaynak tedariki kapsamında standart perakende satış sözleşmesi imzalandiğı, yaptiğı yeni sözleşme uyarinca güvence bedeli kapsamuna dahil olan davali tüketicinin davaci şirket tarafindan yapılan bildirim üzerine belirlenen güvence bedelini ödediği anlaşılmaktadır.
Șu durumda, mahkemece; davaci şirketçe, davaldan güvence bedeli ahnmasinin yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun olduğu gözetilerek, tüketici hakem heyetince davalnin başvurusunun kabulüne dair verilen kararın iptaline karar verilmesi gerekirken,yanilgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmediğinden.Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının HMK'nın 363 üncümaddesinin birinci fikrasina dayal kanun yaranna temyiz talebinin kabulû ile karann sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, ayni maddenin üçûncüfikrası uyannca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir öreğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 23/06/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.