Demiryolu Hemzemin Geçitlerinde Alınacak Tedbirler ve Uygulama Esaslarına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2023-02-11

11 Şubat 2023 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 32101
YÖNETMELİK
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından:
DEMİRYOLU
HEMZEMİN GEÇİTLERİNDE ALINACAK TEDBİRLER VE
UYGULAMA ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç
Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; demiryolu hemzemin
geçitlerinin ve bunlara ait koruma sistemlerinin yapımına, bakımına,
işletilmesine ve işaretlemesine ilişkin standartları, usul ve esasları,
ilgililerin yetki ve sorumluluklarını belirleyerek demiryolu hemzemin
geçitlerinde demiryolu ve karayolu trafiğinin düzenini ve güvenliğini sağlamaktır.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, ulusal demiryolu altyapı ağı
üzerinde tesis edilen tüm hemzemin geçitleri kapsar.
(2) Bu Yönetmelik hükümleri ulusal demiryolu
altyapı ağına bağlı olmayan şehir içi raylı sistem hatlarında ve ulusal
demiryolu altyapı ağındaki iltisak hatlarında belirlenmiş ayrılma
noktasından itibaren özel kullanıma ait demiryolu hatlarında uygulanmaz. Bu
demiryolu hatlarındaki hemzemin geçitlerde alınacak tedbirler demiryolu
ve/veya karayolunun sorumlusu olan kamu, gerçek veya tüzel kişi tarafından
alınır.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 13/10/1983 tarihli ve 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanununun 13 üncü ve 76 ncı maddeleri, 24/4/2013
tarihli ve 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi
Hakkında Kanunun 9 uncu maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 477 nci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aliyman: Yolun proje yatay hattındaki doğrusal
kısmını,
b) Ana hat: Ulusal demiryolu altyapı ağında,
istasyonları birbirine bağlayan hat ile istasyonların sapmasız geçilen
hatları,
c) Ana yol: Ana trafiğe açık olan ve bunu kesen
karayolundaki trafiğin, bu yolu geçerken veya bu yola girerken, ilk geçiş
hakkını vermesi gerektiği işaretlerle belirlenmiş karayolunu,
ç) Ayırıcı: Taşıt yollarını veya yol bölümlerini
birbirinden ayıran, bir taraftaki taşıtların diğer tarafa geçmesini engelleyen
veya zorlaştıran karayolu yapısı, trafik tertibatı veya gerecini,
d) Ayrılma noktası: İltisak hattı üzerinde bulunan,
ulusal demiryolu altyapı ağı ile özel kullanıma ait demiryolu altyapısını
birbirinden ayırarak kurumların demiryolu altyapısı üzerindeki sorumluluk
sınırını belirleyen noktayı,
e) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
f) Bariyer: Demiryolu hemzemin geçidini otomatik
veya mekanik olarak kapatan, karayolu trafiğinin geçişini engelleme
düzeneğini,
g) Boden boşluğu: Demiryolu hemzemin geçitlerde
kontray veya zemin kaplama malzemesi ile esas ray arasında demiryolu aracı
tekerinin serbestçe geçişine olanak sağlamak için bırakılan boşluğu,
ğ) Bordür: Ayırıcı, ada, yaya yolu, bisiklet yolu
gibi karayolu bölümlerini taşıt yolundan ayıran, taşıt yoluna göre
yükseltilmiş olarak tesis edilen, sayılan bu bölümlere araçların doğrudan
çıkışını güçleştiren ve taşıt yolundaki trafiği yönlendiren sınırlayıcı
tertibatları,
h) Demiryolu altyapı işletmecisi: Tasarrufundaki
demiryolu altyapısını güvenli bir şekilde işletmek ve demiryolu tren
işletmecilerinin hizmetine sunmak hususunda Bakanlıkça yetkilendirilmiş
kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,
ı) Demiryolu hemzemin geçidi: Karayolu ile
demiryolunun aynı seviyede kesiştiği bariyerli veya bariyersiz geçitleri,
i) Demiryolu trafik işaretleri: Demiryolu trafiğini
düzenleme amacı ile demiryolunda kullanılan işaret levhaları, ışıklı ve
sesli işaretler ile yetkililerin trafiği yönetmek için yaptıkları
hareketleri,
j) Deray: Lokomotif ya da vagon tekerlerinin ray
dışına çıkmasını,
k) Dever: Demiryolu taşıtlarını kurp içinde
etkileyen merkezkaç kuvvetinin savurma ve devirme etkilerine kısmen karşı
koymak için hız ve kurp yarıçapına göre dış raya verilen yükseltmeyi,
l) Drenaj: Yeraltı ve yüzeysel suların yol
gövdesine zarar vermeden uzaklaştırılmasını,
m) Düşey kurp: Demiryolu güzergâhı üzerinde farklı
eğimlerin birleştiği noktalarda geçişi kolaylaştırmak için oluşturulan yer
merkezli veya gök merkezli daire yayı şeklindeki demiryolunu,
n) Fiziksel burun: Bir yol ayrımında ya da
katılımında kaplamasız bölgenin uç noktasını,
o) Geçiş eğrisi: Kurplarda merkezkaç kuvvetinin
demiryolu aracına olan etkisine karşı ani olmayan düzenli bir geçiş
sağlamak amacıyla aliyman ile kurp arasına yerleştirilen eğri parçasını,
ö) Geometrik burun: Bir yol ayrımında ya da
katılımında iki kenar çizgisinin ayrıldıkları ya da birleştikleri noktayı,
p) Hemzemin geçit kaplaması: Demiryolu hemzemin
geçitlerinde, karayolu araçlarının geçişini kolaylaştırmak için ray araları
ile birlikte gabari dâhilindeki, dış raydan itibaren 2 metre mesafeye
kadar, çeşitli malzemelerle (ahşap, beton, asfalt, kauçuk, kesme taş,
kilitli parke taş, kompozit ve benzeri) ray mantarı üst seviyesine kadar
yapılan dolguyu,
r) Işıklı ve sesli trafik işaretleri: Trafiği
düzenlemede kullanılan ışıklı ve sesli, sabit veya taşınabilir, elle kumanda
edilebilen veya otomatik çalışan, üzerinde çeşitli renk, şekil, sembol,
yazı bulunan ve belirli yanma süresi olan, ışık veya sesle özel bir
talimatın aktarılmasını sağlayan trafik tertibatlarını,
s) İltisak hattı: Ulusal demiryolu altyapı ağından
özel kullanıma ait demiryolu altyapısına bağlantı sağlayan hattı,
ş) İşaretleme: Taşıt yolu ile bordür, ada, ayırıcı,
otokorkuluk gibi karayolu elemanları üzerindeki çeşitli renkte çizgi,
şekil, sembol, yazı ve yansıtıcı ve benzerleri ile özel bir talimatın
aktarılmasını sağlayan tertibatı,
t) Karayolu: Trafik için, kamunun yararlanmasına
açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanları,
u) Kenar dikmesi: Yol doğrultusunu ve kenarlarını
göstermek üzere, yol kenarlarına belirli aralıklarla yerleştirilen elemanı,
ü) Kontray: Yolun normal profilinden farklılaştığı
bölümlerinde; tekerlek bodenlerinin rahat hareket etmesini sağlayarak
taşıtların deray etmesini önlemek veya deraylı gelen araçların risk
altındaki tesislere zarar vermesini önlemek için normal işletme rayının yanına
döşenen belirli uzunluktaki ikinci rayları veya çelik profillerden
oluşturulmuş donatıları,
v) Ofset tarama: Geometrik burun ile fiziksel burun
arasında kalan bölgede belirli bir açıda çizgi ile yapılan taramayı,
y) Özel kullanıma ait demiryolu altyapısı: Ulusal
demiryolu altyapı ağına iltisak hattı ile bağlantısı olan, teknik ve idari
kontrolü ve kullanım tasarrufu kamu, gerçek veya tüzel kişiye ait olan
demiryolu altyapısını,
z) Reflektör: Başlıca yansıma olayından
yararlanarak, bir ışık kaynağının ışık akısının uzaysal dağılışını değiştirmeye
yarayan nesneyi,
aa) Refüj: Bölünmüş yolda zıt yönlerde hareket eden
trafiği birbirinden ayıran kısmı,
bb) Sayding: TSİ sisteminin uygulandığı bölgelerde
trafiğin akıcılığını ve hat kabiliyetini artırmak amacı ile istasyonlar
arasında buluşma ve öne geçmelerin, gerektiğinde yolcu ve yük
taşımacılığının yapıldığı, ana yola yardımcı yolların bulunduğu yerleri,
cc) Seyir momenti: Demiryolu hemzemin geçidinden
son bir yılda geçen tren sayısının yıllık ortalama günlük değeri ile
karayolu araç sayısının yıllık ortalama günlük trafik (YOGT) değerinin
çarpımıyla elde edilen sayıyı,
çç) Taşıt yolu (kaplama): Karayolunun genel olarak
taşıt trafiğince kullanılan kısmını,
dd) Karayolu trafik işaretleri: Trafiği düzenleme
amacı ile kullanılan işaret levhaları, ışıklı ve sesli işaretler, yer
işaretlemeleri ile trafik zabıtası veya diğer yetkililerin trafiği yönetmek
için yaptıkları hareketleri,
ee) Trafik işaret levhası: Sabit veya taşınabilir
bir mesnet üzerine yerleştirilmiş ve üzerindeki sembol, renk ve yazı ile
özel bir talimatın aktarılmasını sağlayan trafik tertibatını,
ff) TSİ: Trenlerin trafiğinin elektrikli
sinyallerle merkezden idaresi sistemini,
gg) Ulusal demiryolu altyapı ağı: Türkiye sınırları
içerisinde bulunan il, ilçe merkezleri ve diğer yerleşim yerleri ile
limanlar, hava meydanları, organize sanayi bölgeleri, lojistik ve yük
merkezlerini birbirine bağlayan Devlete veya şirketlere ait bütünleşik
demiryolu altyapısı ağını,
ğğ) Yatay kurp: İki düz demiryolunu birbirine
bağlayan daire yayı (viraj) şeklindeki demiryolunu,
hh) Yeni yol: Yapımı planlanan yeni bir demiryolu
hattını veya karayolunu,
ıı) Yerleşim yeri: Kendisine ulaşan karayolları
üzerinde sınırının başlangıcı ve bitimi bir işaret levhası ile belirlenmiş
olan yerleşme, çalışma ve barınma amacı ile insanların yararlandıkları yapı
ve tesislerin bir arada bulunduğu ve karayolu trafiğine etkileri tespit
edilmiş ve idari taksimatla belirlenmiş olan il, ilçe, belde, köy veya mahallelerini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Demiryolu
hemzemin geçitleri ile yaklaşım yollarının yapımı, bakımı ve işletilmesi
MADDE 5- (1) Demiryolu hemzemin geçitlerinde, hemzemin geçit
kaplamasının bitiminden sonraki, demiryolu hemzemin geçidini kesen
karayoluna ait yaklaşım yolları ile karayolu kullanıcılarına yönelik
işaretlerin ve karayoluna ait akıllı ulaşım sistemlerinin yapım, bakım,
onarım, işletilmeleri ve gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmasından
karayolunun bağlı olduğu kurum veya kuruluş sorumludur.
(2) Demiryolu hemzemin geçitlerinde ve demiryolu
hattı üzerindeki ray devreleri, bariyerler, bariyer mekanizmaları, ışıklı
ve sesli uyarı cihazları, demiryolu sistemine ait akıllı ulaşım sistemleri,
makiniste yönelik işaretler, kaplamalar ve benzeri bileşenlerin yapım,
bakım, onarım, işletilmeleri ile gerekli güvenlik tedbirlerinin
alınmasından demiryolu altyapı işletmecisi sorumludur.
(3) Bu Yönetmelik uyarınca alt veya üst geçide
dönüştürülecek mevcut hemzemin geçitlerde, alt veya üst geçidin yapımından
demiryolu hemzemin geçidini kesen karayolunun bağlı olduğu kurum veya
kuruluş sorumludur.
(4) Yeni yol kesişmelerinde, yapılan yeni
demiryolunun veya karayolunun yapımından sorumlu olan kurum veya kuruluş
alt veya üst geçit yapmakla ve gerekli emniyet tedbirlerini almakla
yükümlüdür.
(5) Demiryolu üzerinden yapılacak yaya ve araç
geçişleri demiryolu hemzemin geçitlerinden sağlanır. Demiryolu hemzemin
geçitleri haricindeki demiryolu hatlarından geçiş yapılamaz.
(6) Karayolundan veya demiryolundan hemzemin geçide
gelecek suların uzaklaştırılması için drenaj kanalları yapılır.
Demiryolunun kenarında, hemzemin geçit kaplamasının bitiminden önceki
drenaj kanallarının bakımından ilgili demiryolu altyapı işletmecisi
sorumludur. Karayolunun kenarında, hemzemin geçit kaplamasının bitiminden
sonraki drenaj kanallarının bakımından ise karayolunun bakımından sorumlu
olan kurum sorumludur.
Yaklaşım
yollarının trafik işaretleri
MADDE 6- (1) Demiryolu hemzemin geçitlerine yaklaşım
yollarının trafik işaretlerini koymaya ve kaldırmaya karayolunun bağlı
olduğu kurum veya kuruluşlar sorumlu ve yetkilidir.
(2) Trafiği düzenleme yetkisi olan kuruluş ve
kişiler de geçici olarak trafik güvenliği ve/veya genel asayiş bakımından gerekli
hallerde trafik işaretleri iş veya hizmetin bitiminde derhal kaldırılmak
üzere düzenleyici trafik işareti koymaya ve bunları kaldırmaya yetkilidir.
(3) Birinci ve ikinci fıkrada belirtilenler dışında
hiçbir kuruluş veya kişi, kendiliğinden herhangi bir yere trafik işareti
koyamaz, mevcut olanların anlam ve niteliğini değiştiremez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Demiryolu Hemzemin Geçitlerinde Uygulanacak
Standartlar ve Proje
Demiryolu
hemzemin geçitlerinin koruma sistemlerine göre sınıflandırılması
MADDE 7- (1) Demiryolu hemzemin geçitler koruma sistemlerine
göre aşağıdaki şekilde sınıflandırılır:
a) Pasif korumalı hemzemin geçitler:
1) Kontrolsüz demiryolu geçidi levhaları, yaklaşım
levhaları ve “DUR” trafik işaret levhaları bulunan, mekanik veya otomatik
koruma sistemleri olmayan serbest hemzemin geçitler.
b) Aktif korumalı hemzemin geçitler:
1) Bariyersiz, flaşörlü-çanlı uyarı sistemleri olan
hemzemin geçitler.
2) Flaşörlü-çanlı ve otomatik veya bekçili bariyer
sistemli hemzemin geçitler.
(2) Tren hızı ve trafik yoğunluğuna göre tesis
edilecek hemzemin geçit koruma sistemleri aşağıda belirtilmiştir:
a) Seyir momentinin 3.000’e kadar olduğu demiryolu
hatlarındaki hemzemin geçitler ile seyir momentinin 3.000’e kadar olduğu
istasyon yollarındaki hemzemin geçitler EK-1’de yer alan trafik
işaretlerine sahip olmalı ve pasif korumalı serbest hemzemin geçitler için
geçerli tüm gereklilikleri sağlamalıdır.
b) Seyir momentinin 3.000’den 10.000’e kadar olduğu
demiryolu konvansiyonel hatlardaki hemzemin geçitler EK-2’de yer alan trafik
işaretlerine sahip olmalı ve flaşörlü-çanlı aktif korumalı hemzemin
geçitler için geçerli tüm gereklilikleri sağlamalıdır.
c) Seyir momentinin 10.000’den 90.000’e kadar
olduğu konvansiyonel hatlardaki hemzemin geçitler EK-3’te yer alan proje
örneğine göre flaşörlü-çanlı ve otomatik veya bekçili bariyer sistemi ile
aktif korumalı hemzemin geçitler için geçerli tüm gereklilikleri
sağlamalıdır.
ç) Tren livre hızlarının 120 km/s’den fazla olan
hatlar seyir momenti değerine bakılmaksızın EK-3’te yer alan proje örneğine
göre flaşörlü-çanlı ve otomatik veya bekçili bariyer sistemi ile aktif
korumalı hemzemin geçitler için geçerli tüm gereklilikleri sağlamalıdır.
d) Çoklu demiryolu hatları üzerindeki hemzemin
geçitlerde seyir momenti değerine bakılmaksızın EK-3 veya EK-4’te yer alan
proje örneğine göre flaşörlü-çanlı ve otomatik veya bekçili bariyer sistemi
kullanılmak zorundadır.
Demiryolu
hemzemin geçit açılamayacak yerler ile demiryolu hemzemin geçitlerin
sağlaması gereken asgari koşullar
MADDE 8- (1) Hemzemin geçit açılamayacak yerler aşağıda
belirtilmiştir:
a) Yeni yollarda hemzemin geçit yapılmaz.
b) Tren livre hızlarının 160 km/saat’i aştığı
yerlerde hemzemin geçitler kapatılır.
c) Seyir momenti 90.000 veya daha fazla olan
hatlarda yeni hemzemin geçit açılmaz, mevcut hemzemin geçitler kapatılır.
(2) Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki haller
dışında mevcut hatlar üzerinde yeni veya geçici hemzemin geçit açılamaz.
Mevcut tek hatlı demiryollarında;
a) Yeni hemzemin geçitler;
1) Birden fazla hemzemin geçidin kapatılması veya
bir hemzemin geçidin yerinin değiştirilmesi söz konusuysa ve bu durumlarda
yeni hemzemin geçidin talebi daha iyi karşılaması kaydıyla,
b) Geçici hemzemin geçitler;
1) Kullanım süresi, inşaat çalışmalarına konu
sözleşme süresini aşmamak üzere inşaat çalışmaları sebebiyle geçici olarak
kullanılacak yollarda,
bu Yönetmelikteki hususların sağlanması koşuluyla
yapılabilir.
(3) Yeni hemzemin geçitler için, iki demiryolu
hemzemin geçidi arasındaki en az mesafe yerleşim yeri dışında 5000 metre,
yerleşim yerlerinde 1000 metreden az olamaz.
(4) İkinci fıkrada belirtilen şartları taşıması
kaydıyla yeni bir hemzemin geçit tesis edebilmek için, hemzemin geçidin
açılmasını talep eden kurum tarafından;
a) Hemzemin geçit açılmasının gerekçesi,
b) Hemzemin geçit açılması durumunda öngörülen
seyir momentini,
c) Ortak emniyet yöntemine göre hazırlanan risk
analizi,
ilgili demiryolu altyapı işletmecisine sunularak
başvurulur. Demiryolu altyapı işletmecisinin uygun görüşü halinde, hemzemin
geçitlere ait hazırlanan projelerle ilgili olarak bu Yönetmeliğin 14 üncü
maddesinde açıklanan süreç izlenir.
(5) Geçici olarak açılacak hemzemin geçitler;
demiryolu altyapı işletmecisinin onayı ile geçici hemzemin geçit açılmasını
talep eden kurum arasında yapılacak protokol ile açılır. Geçici hemzemin
geçitler, protokolde belirtilen sürenin sonunda demiryolu altyapı
işletmecisi tarafından kapatılır.
(6) Yapılması kararlaştırılan hemzemin geçitlere
dair değerlendirilen projenin kararı demiryolu altyapı işletmecisi
tarafından Bakanlığa bildirilir.
Genel
fiziki standartlar
MADDE 9- (1) Demiryolu hemzemin geçitlerinde uygulanacak
genel fiziki standartlar aşağıda belirtilmiştir:
a) Demiryolu hemzemin geçitlerinin her iki yanına,
karayolundan görülecek şekilde bu Yönetmeliğin eklerinde yer alan proje
örneklerine göre “Demiryolu Acil Durum İhbar Hattı” telefonlarının
numaraları konulur.
b) Demiryolu hemzemin geçitlerde ray üst seviyesi
ile demiryolu hattının sağ ve solundaki 50’şer metrelik taşıt yolu aynı
seviyededir.
c) Tüm demiryolu hemzemin geçitlerde karayolu
araçlarının demiryolu gabari sahasına tehlikeli şekilde yaklaşmasını
önlemek için bu Yönetmeliğin eklerinde yer alan proje örneklerine uygun
olarak işaretleme yapılır.
ç) Ana yola bağlı tali yol üzerindeki demiryolu
hemzemin geçitlerde, araç sonlarının taşıt yolu veya demiryolu üzerinde
tehlike yaratmaması için, geçide bağlı taşıt yolu uzunluğunun güvenlik
çizgisinden itibaren mesafesi en az 30 metredir. Hemzemin geçidin giriş
veya çıkış yönünde 30 metrenin sağlanamadığı durumlarda, güvenli bekleme
mesafesinden daha uzun araçların girişi ve dönüşüne izin verilmez.
Araçların dönüşünü engellemek amacıyla TT22 levhası ile uyarı yapılır.
d) Demiryolu hemzemin geçitlerde, ray üst
seviyesinden en az 50 milimetre derinliğinde ve ray mantarı iç yanağından
55-60 milimetre genişliğinde boden boşluğu bırakılır.
e) Demiryolu hemzemin geçitlerin zemini, karayolu
araçlarının rahatça geçeceği şekilde ahşap, asfalt, beton, kesme taş,
kilitli parke taş, kompozit veya kauçuk malzeme ile kaplanır. Malzeme
seçiminde, maliyet, bakım ve işletim kolaylığı, malzemenin ömrü ve
karayolunu kullanan araç özellikleri dikkate alınır.
f) Demiryolu hemzemin geçit kaplamaları ray üst
kotuyla aynı seviyededir.
g) Yerleşim yerleri ile Devlet ve il yolları hariç,
hemzemin geçitlerde, geçit mahallerinde karayolu şerit genişliği araçların
birbirini sollamayacağı şekilde daraltılır veya işaretlenir.
ğ) Demiryolu araçları için sinyalizasyon sistemi
ile entegre olmayan bariyerli hemzemin geçitlere hemzemin geçit uyarı
sinyali kullanılır.
h) Hemzemin geçidi kesen karayolunda bu
Yönetmeliğin eklerinde yer alan proje örneklerine uygun olarak işaretleme
yapılır.
ı) Seyir momenti 3000 ve üzeri olan yerleşim
yerlerinde hemzemin geçit yaklaşım yollarında yolun bir ya da iki yanında,
TS 12576’ya uygun olacak şekilde yeterli genişlikte yaya kaldırımı yapılır.
i) Yerleşim merkezlerindeki hemzemin geçitlerde
yaklaşım yollarında yaya kaldırımı olmasa dahi, yayaların, bisikletlilerin
(bisiklet yolu varsa) ve engelli vatandaşların rahatça geçişini sağlamak
için geçidin her iki tarafında TS 12576’ya uygun olarak hemzemin geçit
kaplaması uzatılır, yaya yolu işaretlenerek yaya geçişi sağlanır.
j) Bariyersiz hemzemin geçidi kesen karayolu
üzerinde karayolu araçlarının yavaşlamalarını sağlayan fiziki olarak uyaran
yavaşlama uyarı çizgileri, Devlet ve il yolları hariç olmak üzere hız
kesici kasis (beton veya plastik) gibi gerekli yatay işaretlemeler yapılır.
k) Demiryolu araçları için hemzemin geçitlere 750
metre mesafede bu Yönetmeliğin eklerindeki proje örneklerine göre
demiryolunun kenarına “DİKKAT HEMZEMİN GEÇİT DÜDÜK ÇAL” levhası konulur.
l) Hemzemin geçit kurp geçiş eğrisi üzerinde
olmamalıdır.
Pasif
korumalı hemzemin geçitlerde sağlanması gereken fiziki standartlar
MADDE 10-
(1) Pasif korumalı hemzemin
geçitlerde, genel fiziki standartlara ilave olarak uygulanacak fiziki
standartlar aşağıda belirtilmiştir:
a) Karayolu kullanıcılarının yakın raya 5 metre
mesafeden demiryolu üzerindeki görüş mesafesi Tablo 1’e uygun olmalıdır. Bu
görüş mesafesinin sağlanmasına engel bulunması durumunda, demiryolu altyapı
işletmecisinin uyarısına binaen engelin bulunduğu alandan sorumlu kurum
veya kuruluş, görüş mesafesini uygun hale getirir.
b) Geçide bağlı taşıt yolu uzunluğu güvenlik
çizgisinden en az 30 metrelik kısmında; taşıt yolu ve demiryolu kesişme
açısı 70 dereceden küçük, 110 dereceden büyük olmamalıdır (Şekil 1).
c) EK-1’de belirtilen trafik işaretlerine sahip
olmalıdır.
ç) Hemzemin geçit kullanıcıları için, hemzemin
geçide yaklaşan demiryolu araçlarının kornaları ile sesli uyarı yapılır.
Aktif
korumalı hemzemin geçitlerde sağlanması gereken fiziki standartlar
MADDE 11-
(1) Aktif korumalı hemzemin
geçitlerde genel fiziki standartlara ilave olarak, seyir momentine göre
EK-2, EK-3 veya EK-4’te yer alan proje örneklerine göre uygulanacak ilave
fiziki standartlar aşağıda belirtilmiştir:
a) Karayolunun bağlı olduğu kurum veya kuruluş
tarafından Tablo 2’de belirtilen tasarım hızı ve mesafelerine göre taşıt
yoluna kırmızı flaşörlü uyarı sinyali konulur (Şekil 2).
b) Tüm hemzemin geçitlerin yaklaşım
yollarının 100 metrelik kısımları asfalt, beton veya parke taş haline dönüştürülür.
c) Demiryolu hemzemin geçitlerinin, iki yönlü
karayolu yaklaşımında, DUR çizgisinden itibaren Devlet ve il yollarında en
az 100 metre diğer yollarda 30 metreden az olmamak kaydıyla uygun
malzemeden (bordür, otokorkuluk, delinatör ve benzeri) fiziki ayırıcı
oluşturulur.
ç) Demiryolu hemzemin geçidi kesen karayolu
üzerindeki refüjün fiziki burnundan itibaren bu Yönetmeliğin eklerindeki
proje örneklerinde belirtilen şekilde ofset taraması yapılır.
Aktif
korumalı demiryolu hemzemin geçitlerde kurulacak koruma sistemlerinin
özellikleri
MADDE 12-
(1) Demiryolu hemzemin geçitlerde
kurulacak koruma sistemlerinin özellikleri aşağıda belirtilmiştir:
a) Demiryolu hemzemin geçit koruma sistemleri,
demiryolu aracı hemzemin geçide gelmeden en az 25 saniye önce hemzemin
geçidi karayolu araç geçişine kapatır.
b) Her bir bariyer kolu kırmızı beyaz renklerden
oluşan, ışığı yansıtıcı, reflektörlü malzemeler ile bariyer kolu boyunca
kaplanır.
c) Bariyer sürücülerinin mekanizması en yakın raya
en az 3 metre mesafeye tesis edilir.
ç) Bariyerler yolu tam kapatacak şekildedir. Her
bir bariyer kolu maksimum 6 metre uzunluğundadır. Bariyer kollarının
tesisinde sağdan gidiş trafik yönü dikkate alınarak demiryolunun her iki
tarafına tesis edilir. Yol genişliği 6 metrenin üzerinde olan hemzemin
geçitlerde karayolunu tamamen kapatacak şekilde, gidiş yönlerine EK-4’te
yer alan proje örneğine göre ikişer adet bariyer kolu konulur.
d) Demiryolu altyapı işletmecisi tarafından,
bekçili bariyerli geçitlerde görev yapacak hemzemin geçit görevlilerinin;
31/12/2016 tarihli ve 29935 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Demiryolu
Emniyet Kritik Görevler Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda eğitim,
belgelendirme ve takibi sağlanır.
e) Geçit koruma sisteminin demiryolu aracı
tarafından aktive edilmesini müteakip ışıklı ve sesli hemzemin geçit
sinyalleri anında çalışmaya başlar. Kırmızı renk bildirili ve sıra ile
yanıp sönen iki ışıklı sinyal ve yavaş vuruşlu yüksek tonlu çanlar ile
hemzemin geçidin karayolu araçlarının geçişine kapalı olduğu bildirisi
verilmiş olur.
f) Geçit sinyallerine ait lambaların TS EN 12368
standardına sahip olması gerekir. Geçit sinyallerinin güneş ışığında da
görülebilir olması gerekmektedir.
g) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde
belirtilen geçitlerde demiryolu altyapı işletmecisi tarafından kamerayla
izlenme sistemleri kurulur. Bu yerlerde polis veya jandarma gibi kolluk
kuvvetlerince kullanılan elektronik denetim sistemlerinin bulunması
halinde, kurulacak olan bu sistemin kolluğa ait elektronik denetim
sistemlerine bağlanması zorunludur. İzlenen ve denetlenen hemzemin
geçitlerde hatalı kullanıcılara kollukça gerekli yaptırım uygulanır. Teknik
altyapı nedeniyle kollukça kullanılan elektronik denetim sistemleri ile
bağlantı kurulması zor olan hallerde sadece kayıtlı kamera sistemi konur.
Seyir
momentinin tespiti
MADDE 13-
(1) Seyir momentinin tespiti için geçidi
kullanan karayolları, belediyeler ve il özel idareleri her yıl nisan ayı
sonuna kadar geçitten geçen yıllık taşıt sayısının günlük ortalamasını
valiliklere bildirirler. Yukarıdaki kurum ve kuruluşların sorumluluk alanı
dışındaki hemzemin geçitlerden geçen taşıt sayısı ortalaması ile hemzemin
geçitlerden geçen tren sayısı ortalamalarını demiryolu altyapı
işletmecileri bildirir. Valilikler, seyir momentini tespit ettikten sonra
yolu kullanan ilgili kurum ve kuruluşlara yazılı bildirimde bulunarak seyir
momentine göre önlem aldırır.
Proje
MADDE 14-
(1) 8 inci maddenin ikinci
fıkrasında belirtilen yeni demiryolu hemzemin geçitler için demiryolu
hemzemin geçidini yapmakla sorumlu kurum tarafından bu Yönetmelikte
belirtilen standartlara ve bu Yönetmeliğin eklerindeki örneğine uygun
olarak hazırlanan projeler demiryolu altyapı işletmecisinin onayına
sunulur. Söz konusu hemzemin geçit projeleri demiryolu altyapı
işletmecisinin onayını müteakip uygulanmak üzere ilgili kurum/kuruluşa ve
il valiliğine gönderilir.
Trafik
işaretleri
MADDE 15-
(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki
demiryolu hemzemin geçit çalışmalarında, Karayolları Genel Müdürlüğü
tarafından yayımlanmış el kitaplarında belirtilen trafik işaretleri ve
standartları kullanılır.
Hemzemin
geçitlerin kapatılması
MADDE 16-
(1) Geçici 1 inci maddede
belirtilen sürenin sonunda uygun hale getirilmeyen hemzemin geçitler ilgili
valilikler tarafından kapatılır.
(2) Zamanla özellikleri ve standartları değişen
hemzemin geçitler değişimin tespit edildiği tarihten itibaren bu Yönetmelikte
belirtilen şartlara 6 ay içinde uygun hale getirilir, bu sürede bu
Yönetmeliğe uygun hale getirilmeyen hemzemin geçitler ilgili valilikler
tarafından kapatılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 17-
(1) 3/7/2013 tarihli ve 28696
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Demiryolu Hemzemin Geçitlerinde Alınacak
Tedbirler ve Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten
kaldırılmıştır.
Mevcut
hemzemin geçitlerin Yönetmeliğe uygun hale getirilmesi
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Mevcut demiryolu
hemzemin geçitleri, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5
inci maddede belirtilen sorumluluk alanları dâhilinde ilgili kurum ve
kuruluşlar tarafından 31/12/2025 tarihine kadar bu Yönetmeliğe uygun hale
getirilir.
Yürürlük
MADDE 18-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 19-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız