Anayasa Mahkemesinin 15/3/2022 Tarihli ve 2018/33702 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-04-22

22 Nisan 2022 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31817
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM 
KARAR 
ABDULLAH YILMAZ BAŞVURUSU 

Başvuru Numarası: 2018/33702Karar Tarihi : 15/3/2022
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞRaportör : Çağlar ÖNCEL Başvurucu : Abdullah YILMAZ Vekili : Av. Ali AYDIN 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, ismin tashih edilmesi nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygıhakkının ve anılan hakla bağlantılı olarak eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU ŞÜRECÍ
2. Başvuru 15/11/2018 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar vermiştir.
3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşıheyanda bulunmuştur.

III. OLAY VE OLGULAR 
4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargi Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
5. Başvurucu 2014 yılında doğan çocuğunu Ciwan ismiyle nüfusa kaydettirmiştir.Çiğli Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğü (Nüfus Müdürlüğü), "w" harfinin 1/11/1928tarihli ve I353 sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun'a uygun olmadığıgerekçesi ile çocuk için kimlik belgesi düzenlememiştir. Nüfus Müdürlüğü ayrıca 1353 sayılıKanun uyarınca çocuğun adının Civan olarak düzeltilmesinin uygun olacağı görüşü ile 4/12/2014 tarihinde Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcıhğına (Başsaveılık) ihharda bulunmuştur.

6. Başsaveıhk 15/12/2014 tarihinde Karşiyaka 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) dava açarak 1353 sayılı Kanun'a göre "w" harfinin resmi is ve işlemlerde kullanılamayacağı iddiası ile çocuğun adının Civan olarak düzeltilmesini talep etmiştir.Mahkeme 21/10/2015 tarihinde davanın kabulüne ve çocuğun Ciwan olan adının nüfus kayıtlarında Civan olarak düzeltilmesine karar vermiştir. Mahkeme, gerekçesinde 1353 sayıh Kanun'a göre "w" harfinin resmî iş ve dairelerde kullanılamayacağını belirtmiştir.
7. Başvurueu; kararı temyiz ederek ułusal ve uluslararası mevzuat gereği çocuğa isím koyma hakkını yalnızca ana ve babaya ait olduğunu, devietin anılan hakka müdahalesinin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun ołmadığını ileri sürmüştür.Başvurucu, temyiz dilekçesinde ayrica çocuğuna Ciwan ismini koymasının önünde engel oluşturan 5/5/1972 tarihli ve 1587 sayıh Nüfus Kanunu'nun 16. maddesinin 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayıh Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 71. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığını ifade etmiştir,
8. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi (Daire) 5/10/2017 tarihinde kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle onanmasına karar vermiştir. Başvurucu, temyiz dilekçesinde belirttiği sebepłerle karar düzeltme yoluna müracaat etmiş; Daire 20/9/2018 tarihinde somut olayda karar düzeltme nedenlerinin bulunmadiğını befirterek talebin reddine karar vermiştir.
9. Nihai karar, başvurucuya 16/10/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir.
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
10.1353 sayılı Kanun'un 2. maddesi şöyledir:
"Bu Kanumn neşri tarihinden itibaren Devletin bütün daire ve müesseselerinde ve bilcümle şirket, cemiyet ve hususi müesseselerde Türk harfleriyle yazilmış olan yaziların kahulü ve muameleye konulması mecburidir."
11.1353 sayılı Kanun'un 3. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"..Verilecek tapu kayitłarı ve senetleri ve nüfus ve evlenme cüzdanları ve kayuları ve askeri hüviyet ve terhis cüzduntor; 1929 Haziram iptidasından itibaren Türk harfleriyle yazılacaktır."
12. 5490 sayıhı Kanun'un "Bildirim yükümlülüğü ve süresī" kenar başhklı 15.maddesinin (5) numaralit fikrası şöyledir:
"Doğum bildirimi: veli, vasi, kayyım, bunların bulunmaması hâlinde çocuğun büyük una, büyük baba veya ergin kardeşleri ya da çocuğu yamında bulunduranlor tarafindan yapılır. Çocuğo konulan ad, üç adh geçmemek üzere ve kisaltma yaplmudon yazilır. Doğum ve gebetik raporu ile doğumun bildirilmesi ve doğum tutanağının düzenlenmesine ilişkin usuł ve esaslar Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir."
numaralı fikrasıın ilgili kısmı şöyledir:13. 5490 sayılı Kanun'un "Nüfus davaları" kenar başlıkh 36. maddesinin (1)

"a) Nüfus kayıtlarmo ilişkin düzeltme davalari. düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum úzerine Cumhuriyet savciları tarafindan yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevti astiye hukuk mahkemesinde açılır. Kayut düzeltme davalari nüfus müdürü veva görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile gorülür ve karara bağlanır.

b) Haklı seheplerin butunması húlinde aym konuya ilişkin düzeltme yapılmasıhâkimden istenebilir...."
14. 22/1 1/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Velayet" başhklt kısmında yer alan 339, maddesinin (5) numaralı fikrası şöyledir:
"Cocuğun adımı ana ve babası koyar."
15. 4721 sayılı Kanun'un"Velayer" başlıklı kısmında yer alan 342. maddesinin birinci fikrası şöyledir:
"Ana ve baba. velávetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarınm vasal temsilcisidirler."
B. Uluslararası Hukuk 
16. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) "Özel ve aile hayatına soygr hakkı" kenar başlıkhı 8. maddesi şöyłedir:
"(1) Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve yazişmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

(2) Bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi, ancak müdahalenin vasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenliği. ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahtakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin koruvması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabilir."
17. Milletlerarası Ahvali Şahsiye Komisyonunca imzaya açdan. Türkiye'nin 21/5/1975 tarihinde onayladığı ve 16/2/1977 tarihinde yürürlüğe giren 13/9/1973 tarihli ve 15226 sayılı Ad ve Soyadlarının Nüfus Kütüklerine Yazılış Şekline İlişkin Sözleşme’nin (14No.lu Sözleşme) 2. maddesi şõyledir:
"Bir Àkit Devlet makamı tarafından, bir nüfus kütüğüne, bir kayit düşülmesi gerektiği takdirde ve bu umuçla, ad ve soyadları bu belgenin düzenleneceği dil alfabesiyle yazumışnüfus kayı örneği veya bir başka belge ibraz ediłtmiş ise, bu ad ve soyadları harfiyen.değiştirilmeksizin ve tercüme edilmeksizin kayda geçirilir.

Bu ad ve soyadlarındo bulunan ayrica harf işaretleri de, belgenin düzenleneceği dil alfabesinde bu işaretler olmasa dohi, aynen yazıilır."
18.14 No.lu Sözleşme'nin 3. maddesi şöyledir:
"Bir Ákit Devlet makamı tarafindan nüfus kütüğüne bir kayut düşülmesi gerektiği takdirde ve bu amaçla, ad ve soyadiarını bu belgenin düzenleneceği dil alfabesinden başka bir vazı ile gösteren bir nüfus kaya örneği veya diğer bir belge ibraz edilmişse bu ad ve soyadlar tercüme edilmeksizin ve mümkün olan ölçüde, harflerin kullanilacak dil alfabesine uydurularak nakledilmesi suretiyle yazıtır.


Ulustararası Standartlar Örgütünce (1.S.O) önerilen esaslar varsa bunların uygulanmasi gerekir."
19. Özel hayata saygı hakkı alt kategorisinde geçen Özel hayat kavramı Avrupa Insan Hakları Mahkemesi (AiHM) tarafindan da oldukça geniş yorumlanmakta ve bu kavrama ilişkin tüketici bir tanım yapılmaktan Özellikle kaçınılmaktadır (Koch/Almanya, B.No: 497/09, 19/7/2012, § 51). Bununla birlikte Sözleşme'nin denetim organlarının içtihatlarında bireyin kişiliğini geliştirmesi ve gerçekleştirmesi kavramının özel hayata saygıhakkımın kapsamının belirlenmesine temel alndığı anlaşılmaktadır. Özel hayatın korunmasıhakkının sadece mahremiyet hakkına indirgenemeyeceği gerçeği karşısında kişiliğin serbestçe geliştirilmesiyle uyumlu birçok hukuksal çıkar, bu hakkın kapsamına dâhil edilmiştir, Bu kapsamda dış dünya ile ilişki kurma noktasında son derece önemli ołan isim hakkı da Sözleşme denetim organları tarafindan ön ismi ve soy ismi kapsayacak şekilde maddenin güvence alani içinde yorumlanmiştir.

20. AiHM, Sözleşme’nin 8. maddesinin isim ve soy ismi konusunda açık bir hüküm içermediğini belirtmekle beraber bunun kişinin kimliğinin ve aile bağlarının belirlenmesinde kullanılan bir araç olması nedeniyle belirli bir dereceye kadar diğer kişilerle ilişki kurmayı da içeren özel hayata ve aile hayatına saygı hakkıyla ilgili ołduğunu, bir kamu hukuku konusu olarak toplumun ve devletin isimlerin düzenlenmesi konusuyla ilgilenmesinin bu unsuru özel hayat ve aile hayatı kavramlarından uzaklaştırmayacağını kabul etmektedir (Burghartz/Isviçre, B. No: 16213/90, 22/2/1994, § 24; Stjerna/Finlandiya, B. No: 18131/91.25/11/1994, § 37). Bu kapsamda isimleri üzerinde değişiklik yapılması hususunda ciddi nedenlere sahip olan kişilerin belirli şartlar altında bu imkâna sahip ołması Sözleşmenin 8.maddesinin koruma alanna girmektedir. Ancak AiHM'e göre nüfus bilgilerinin eksiksiz olarak kaydedilmesi, kimliğin belirlenmesi veya belli isimdeki kişilerin belli bir aile ile bağlantılarının kurulabilmesi gibi kamu yararının gerektirdiği durumlarda isim değiştirme imkânına yasal birtakım sınırlamalar getirilmesi mümkündür (Stjerna/Finlandiya, § 39;Kemal Taşkın ve diğerleri/Türkiye, B. No: 30206/04... 2/2/2010, § 48).
21. Nitekim AiHM'in  Mentzen/Letonya, (B. No: 71074/01, 7/12/2002);Baylac-Ferrer ve Suarez/Fransa, (B. No: 27977/04, 25/9/2008) ve Kemal Taşkın ve diğerleri/Türkiyekararlanında verilen isminyazıya dökülmesi konusunun devletlerin dil politikasıyla ilgili olarak ismin kullanımına ilişkin düzenleme şeklinde bir müdahaleyi meydana getirdiği, bu müdahalenin kanu düzeninin sağlanması noktasında orantıh olarak değerlendirilebileceğibelirtilmiştir. Buradan hareketle yabancı isimlerin ilgiti ülkenin dilinde fonetiğe uygun olarak yazılması şeklindeki müdahalenin doğru telaffuza imkân vermesi,birbirini karşılayabilmesi durumunda açık bir ihlale sebebiyet vermeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Kemal Taşkı ve diğerleri/Türkiye kararında hem ulusal alfabe seçiminin hem de isimlerin istenen fonetiğe uygun aktarımında karşılaşılan zorłukların ulusal takdir marjnın en güçlü alanını teşkil ettiği vurgulanarak ihlal bulunmadığına karar verilmiştir. Ayrıca söz konusu kararda 8. maddeyle bağlantılı olarak ayrımeıłık yasağından da inceleme yapılıp aynısonuca ulaşılmiştir.

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
22.Anayasa Mahkemesinin_15/3/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A.Özel Hayata ve Aile Hayatına Saygı Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
. Başvurucunun İddiaları ve Bakanhk Görüşü
23. Başvurucu; çocuğunu Ciwan ismi ile nüfusa kaydettirmesine rağmen hatalı bir değerlendirme sonucunda bu isimle kimlik belgesi düzenlenmediğini, Mahkeme tarafindan ismin Civan olarak tashih edilmesinin hukuka aykıri olduğunu beyan etmiştir. Başvurucu,AiHM'in benzer konulardaki kararlarına da değinerek bu uygulamanın velayet hakkına müdahale oluşturması nedeniyłe özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

24. Bakanlık görüşünde; Türk alfabesinde eş değeri olmayan seslerin bile fonetik çeviriler sayesinde nüfus kütüklerine işlenmesinin mümkün olduğu, bu alanda bir yeknesakhık ołuşturmayı amaçlayan 14 No.lu Kurumsał Etik Komisyonu Sözleşmesi'ne göre isim ve soy isimlerinin aktarımında fonetik aktarım da dâhil olmak üzere birçok sistem öngõrüldüğü belirtilmiştir. Görüşte ayrıca fonetik aktarım ile ilgili açıklama yapılarak ulusal alfabeye uygun olmayan isimle resmî belge düzenlenmesi taleplerinde yetkili mercilerin aktarılacak ismin kaynak dildeki telaffuzunu bozmayan ve devletin resmî diline en yakın biçimde aktarım yapacağı vurgulanmıştır. Bakanhk, anılan koşullar dâhilinde başvuruya konu işlemin kamu düzenini tesis etmek ve başkalarının haklarını korumak amacıyla yapılıp yapılmadığınin, başvurucuya aşırı bir külfet yükleyip yüklemediğinin ve demokratik toplumda gerekli olup olmadığıhususunun Anayasa Mahkemesinin takdirinde olduğunu ifade etmiştir.

25. Başvurucu, Bakanhık görüşüne karşı beyanında yargı sürecine ve AiHM içtihatlarina değinerek somut olayda Mahkemenin yargılama sırasında bu içtihatlarıgözönünde bulundurmadan karar verdiğini belirtmiş ve ihlal iddialarını yinelemiştir.
2. Değerlendirme 
26. Anayasanın iddianın değerlendirilmesinde dayanak alınacak 20. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Herkes .. aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hokkına sahiptir. "
27.Anayasa'nın 41. maddesinin ilgiłi kısmı şöyledir:
"Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır.
Her çocuk, korunma ve takımdan yararlanma. yüksek yararına açıkça aykırıolmaðıkça, ana ve babasıyla kişise/ ve doğrudan ilişki kurma ve sürdúrme hakkına sahiptir.
28. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16).


29. Bireyin yaşamıyla özdeşleşen ve kişiliğinin aynlmaz bir unsuru hâline gelen,birey olarak kimliğin belirlenmesinde en önemti unsurlardan biri ve vazgeçilmez,devredilmez, kişiye sıkı surette bağhı bir kişilik hakkı olan isim hakkının da kişinin özel hayatının bir unsuru olduğu açıktır. Dolayısıyla cinsiyet, doğum kaydı gibi kimlik bilgileri ve aile bağlarıyla ilgili bilgiler ile bunlarda değişiklik ve düzeltme yapıłmasını isteme hakkının yanı sıra isim hakkı da Anayasa'nın 20. maddesi kapsamında değerlendirilmelidir. Bununla birlikte -somut başvuruda olduğu gibi- çocuğa konulan ismin nasıl yazıya döküleceğinin belirlenmesine ilişkin taleplerin velayet hakkı ve bu kapsamdaki yetkilerin kullamımı ile ilgili olduğu anlaşıldığından bu hususun özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı kapsamında ele aliınması gerekir. Bu nedente somut başvurunun Anayasa’nin 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı çerçevesinde incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Sevim Akat Eşki. B. No:2013/2187, 19/12/2013, § 30; Aslan Faruk Toprak, B. No: 2013/2957, 24/3/2016, § 34; H.K.[GK], B. No: 2019/42944, 17/6/2021, § 33).

a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
30. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan özel hayata ve aile hayatına saygıhakkıın ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir,
b. Esas Yönünden 
i. Mödahalenin Varhığı
31. Başvurucunun çocuğuna koyduğu Crwan ismindeki "w" harfi "," olarak değiştirilmiştir. Bu sebeple kamusal makamların ismin nasıl yazıya döküleceği ve kullanilacağına ilişkin düzenleme yetkisi kapsamında başvurucunun özel hayata ve aite hayatina saygı hakkına müdahalede bulunulduğu sonucuna varılmıştır.
ii.Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
32.Anayasa’nın 13. maddesi şöyledir:
"Temel hak ve hürriyetler. özlerine dokunulmaksızın yalnizca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olorak ve ancak kanunla sınırianabilir. Bu sınırlamalar. Anayasanın sözüne ve ruhuna. demokratik toplum düzeninin ve láik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz."
33. Yukarida belirlenen müdahale, Anayasa'nın 13. maddesinde belirtilen koşullara uygun olmadığı takdirde Anayasa'nın 20. maddesini ihlal edecektir. Bu sebeple sınırlamanın Anayasa’nın 13. maddesinde öngörülen ve somut başvuruya uygun düşen, kanun tarafindan öngörülme, meşru amaç taşima, demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykın olmama kriterlerine uygun olup ołmadığımın belirlenmesi gerekir (Halil Berk,B. No: 2017/8758, 21/3/2018, § 49; Süveyda Yarkm, B. No: 2017/39967, 11/12/2019, § 32;Şennur 4car. B. No: 2017/9370, 27/2/2020, § 34; R.G. [GK], B. No: 2017/31619, 23/7/2020,§ 82).


(1) Kanunilik 
34. Mahkeme gerekçesinde, 1353 sayilı Kanun'un 2. maddesi uyarınca isim tashihine karar verildiği görülmüştür. Bu bağlamda somut olayda başvurucunun özel hayata ve aile hayatına saygı hakkına yapılan müdahalenin kanuni dayanağının mevcut olduğu.yargısal kararların yeterli bir hukuki temele sahip olduğu anlaşılmıştır.
(2)Meşru Amaç
35. Anayasa'nın 20. maddesinde arama ve elkoyma tedbirleri dişında özel bayata saygı hakkı için herhangi bir sınırlama nedeni öngörülmemiş olmakla birlikte söz konusu hakkın hiçbir şekilde sıırlandırılması mümkün olmayan mutlak bir hak olduğu söylenemez.Anayasa'nın 12. maddesinde düzenlendiği üzere temel hak ve hürriyetler kişinin topłuma,ailesine ve diğer kişilere karşı õdev ve sorumluluklarını da ihtiva eder. Bu bağlaında özel sınırlama nedeni öngörülmemiş olan hakların dahi hakkın doğasından kaynaklanan bazısınırlarının bulunduğu sonucuna ulaşılabilmektedir. Ayrıca Anayasa'nın diğer maddelerinde yer alan kurallara davanılarak da bu hakların sıırlanması mümkün olabilmektedir. Buna göre Anayasa'nın başka maddelerinde yer alan hak ve özgürlükler iledevlete yüklenen ödevlerin özel sınirlama sebebi gösteriłmemiş hak ve özgürlüklere sınır teşkil edebileceği kabul edilmektedir (AYM, E.2014/87, K.2015/112, 8/12/2015; E.2016/37, K.2016/135, 14/7/2016,§ 9; E,2013/130, K.2014/18, 29/1/2014; Ahmet Çilgin, B. No: 2014/18849, 11/1/2017. § 39).Bir başka deyişle temel hak ve özgürlüklerin kapsamının objektif uygulama alanımın her bir norm yönünden bağınsız olarak değil Anayasa'nın bütünü içindeki anlama göre belirlenmesi gerekir (AYM, E.2017/130, K.2017/165, 29/11/2017, § 12).

36. Toplum yaşamın düzenleyen hukuk kurallarına uymanın bir gereği olarak kamusal makamlarca kişilere ait çeşitli bilgilerin başta nüfus kütükleri ołmak üzere kayıt altına alındığı ve söz konusu nüfus kütüklerinin kamu düzeninin temel dayanaklarından birini oluşturduğu açıktır. Öte yandan devletin resmî dil olan Türkçenin korunması ve devamhlığıiçin gerekli Önlemleri alması kabul edilebilir bir yaklaşımdır. Somut olayda kamu makamlarımın Türk alfabesinde bulunmayan, Türkçeye uygun olmayan harflerin veya başka dil ya da lehçelerde kullanılan işaretlerin kuflanılmasının Önüne geçmek amacıyla hareket ederek bazı yasal düzenlemeleri hayata geçirdiği görülmektedir. Dolayısıyla anılan düzenlemelere dayanılarak ismin düzettilmesi şeklinde gerçekleştirilen müdahalenin kamu düzeninin korunması yönünde meşru amaç taşıdığı sãylenebilir.

(3)Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk ve Ölçülülük 
(a) Genel İlkeler 
37. Özel hayata saygı hakki, Anayasa'nın 5. maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde devlete pozitif ve negatif ödevler yükler. Pozitif yükümlülükler hak ve özgürlüklere ilişkin gerçekleştirme yükümlülüğünü de içerir. Buna göre etkili mekanizmalar kurmak, bu kapsamda gerekli usule ilişkin güveneeleri sunan yargısał prosedürleri sağlamak,bu suretle yargısal ve idari makamların bireylerin idare ve özel kişilerle olan uyuşmazlklarında etkili ve adil bir karar vermelerini temin etmek sorumluluğunu da içermektedir (Semra Özel Uner, B. No: 2014/12009, 26/10/2016, § 36; H.K., § 35).
38. Kimliğin belirlenmesindeki en önemli unsurlardan olan ismin vazgeçilemezlik,devredilemezlik ve kişiye sıkı surette bağlı olma niteliklerinin kişinin meveut statüsünü

etkilemesi muhakkak olduğundan kişinin isminin korunması ve kamu düzenini bozmadığımüddetçe değiştirilmesineimkân tanınması yōnünde devletin pozitif yükümlülüklerinin bulunduğu değerlendirilmektedir. Söz konusu pozitif yükümlülükler, somut olayın özellikteri gözönünde bulundurularak idari ve yargısal karar vericiler tarafindan kişilerin bu yöndeki makul taleplerinin karşılanmasını veya taleplerin reddi durumunda buna ilişkin ilgili ve yeterligerekçeler sunulmasını gerektirir (Hacı Ahmet Eskikanbur, B. No: 2015/2944.9/1/2019, § 32; H. K., § 36).

39. Bireyin varltğına veya kimliğine ilişkin önemli haklar ya da hukuksal çıkarlar söz konusu olduğunda takdir yetkisi daha dar olup bu alanlara yönelik müdahaleler için özellikle ciddi nedenlerin varlığı şarttır. Takdir yetkisi, her bir vakıa özelinde aynı bir kapsama sahiptir. Güvence altına alınan hakkın veya hukuksal yararın niteliği ve bunun birey bakımından önemi gibi unsurlara bağlı olarak bu yetkinin kapsamı daralmakta veya genişlemektedir (Serap Tortuk, B. No: 2013/9660, 21/1/2015, §§ 50, 51: M.K., B. No:2015/13077, 12/6/2018, §§ 59, 60; H.K.. § 37).

40. Anayasa'nın 20. maddesi, kişilerin isimleri üzerinde tasarrufta bulunmasıın gerekli ołduğu durumlarda geniş yorumlanmalıdır. Bu yorum, isim hakkı konusunda mevzuat oluşturulurken ve uyuşmazlıklar çözümlenirken konu ile ilgili olan ve taraf olunan uluslararası sözleşmelerde yer alan koruyucu hükümlerin asgari düzeyde hayata geçirilmesini de kapsamaliıdır (Aslan Faruk Toprak, § 43; H.K., § 38).

41. Bu bağlamda devletin Anayasa'nın 20. maddesinden kaynaklanan pozitif yükümlülükleri isim değişikliğine imkån sağlayan yasal düzenleme yapılmasını da içermektedir. İsim üzerinde belirli koşullar altında değişiklikler yapıłabiłmesinin bireylerin özel hayatlarının bir unsuru olan kimliğin belirlenmesi açısından bir gereklilik olduğu hususu gözardı edilmemelidir. Bu çerçevede isim değişikliği taleplerinin hangi koşullar altında olumlu karşılanacaği, bu tür taleplerin hangi usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirileceği hususunda idari ve yargısal makamlara belli õlçüde takdir yetkisi tanınabileceği kabul edilmelidir. Ancak bu takdir yetkisinin isim değişikliği taleplerinin değerlendirilmesi yolunu tamamen kapatacak ve sonuç alınmasını imkänsız kılacak şekilde kullanılmaması gerektiği õnemle vurgulanmalidır (H.K., § 39).

42. Kamunun üstün yararının söz konusu olduğu istisnai durumlarda isim değişikliğine ilişkin taleplerin kabul edilmemesi makul karşılanabilir. Ancak bu gibi hâllerde kamu makamlan buna ilişkin ilgili ve yeterli gerekçe sunmahdır. İdari ve yargısal makamlar her durumda bireyin ismini değiştirebilmesindeki kişisel yarar ile kamu menfaatleri arasında adil bir denge kurmalıdır (H.K. § 40).

43. Öte yandan isim değişikliği hakkıın tanınmış olması başvurucuya birtakım yükümlülükler yüklenemeyeceği anlamına gelmez. Bu bağlamda başvurucunun hakh nedenlerini ortaya koyma ve buna ilişkin delillerini mahkemeye sunma yükümlülüğünün bulunduğu kabul ediłmelidir. Bu aşamadan sonra hakh nedenin bulunup bulunmadığınıanayasal güvenceleri de dikkate alarak değerlendirmek derece mahkemelerinin görevidir (H.K., § 41).

(b) İlkelerin Olaya Uygulanması
44. Başsaveılık tarafindan başvurucunun yeni doğan çocuğu için belirlediği ve nüfus kayitlarına geçen ismin tashihi amacıyla açılan dava, başvurucunun belirlediği isimde 

yer alan "w" harfinin Türk alfabesinde bulunmadığı gerekçesiyle kabul edilmiştir. Başvuru.başvurucunun velayet hakkı çerçevesinde çocuğuna isim koyma hakkı ile ilişkilidir.
45. Türk hukuk sisteminde geçerli velayet hükümleri gereğince çocuğun ismini anne ve baba koyar (bkz. § 14). Kişilerin kimliğinin belirlenmesinde en önemli unsurlardan biri olan isim hakki, kamu düzeninin işleyişine engel olmayan isim belirlenmesi taleplerinin kamusalmakamlarca karşılanmasını da içerir. Buradan hareketle, isim koyma taleplerinin hangi koşullar altımda olumlu karşılanacağı ve bu tür taleplerin hangi usullerle incelencceği hususunda yasal düzenlemeler yapılırken kamusal makamların takdir yetkisi olduğu açıktı(benzer değerlendirmeler için bkz. Aslan Faruk Toprak, §§ 39, 40). Ancak söz konusu takdir yetkisinin velayet ilişkisinden doğan isim koyma hakkını ortadan kaldıracak şekilde kullanılmaması gerekir (benzer değerlendirmeler için bkz. Meliha Siviş. B. No: 2015/18910.9/1/2019, § 44).

46. Somut olayda başvurucunun oğlu için koyduğu Ciwan isminin nüfus kayıtlarına tescil edilmesine karşın, bu isimle bir kimlik belgesi düzenlenmediği ve nihayetinde Mahkeme kararı ile bu ismin Civan olarak tashih edildiği anlaşılmaktadır. Anılan tashih işlemi ile Türk alfabesinde bulunmayan "w"harfinin isimlerde kullanılmasının Önüne geçilerek kamu düzeninin korunması şeklindeki meşru amaç doğrultusunda hareket edildiği söylenebilir.

47. 14 No.lu Sözleşme'nin 3. maddesinde nüfus kütüğüne bir kayıt düşülmesi gerektiği durumlarda bu kayda konu olan isimde bulunan harflerin o belgenin düzenleneceği dilin alfabesinde bulunmaması hâlinde farklı olan harflerin kullanlacak dilin alfabesine uydurularak nüfus kütüklerine nakledilebileceği düzenlenmiştir (bkz.§ 18). 14 No.lu Sözleşme'nin öngördüğü fonetik aktarım yönteminin uygulanmasının keyfī bir yorum olarak değerlendirilemeyeceğiaçıktır. Nitekim somut olayda, resmî alfabede yer almayan hartleri içeren ve resmî kütüklere kaydı gereken isim gibi bilgilerin söz konusu ismin kaynak dildeki telaffuzunu bozmadan ve bu suretle ismin anlamını ve tercih edilme nedenini sorgulamadan resmi dile en yakın biçimde uyarlanarak aktarılmasını öngören fonetik aktarıma uygun şekilde harf değişikliğinin yapıldığı anlaşılmıştır.

48. Dolayısıyla Türk alfabesinde bulunmayan "w" harfinin "v" harfiyle değiştirildiği somut olayda, sõz konusu fonetik aktarma sayesinde nüfus kütüğüne işlenmesiyle kamusal makamlarının takdir yetkileri çerçevesinde hareket ettikleri değerlendirilmiştir.
49. Bunun yanında başvurucunun ilgilietnik ve kültürel yapı içerisinde Civon isminin kullanılmasının Önünde ciddi bir engel bulunduğuna veya Türk alfabesinde bulunan harflerle bir isim belirlenmesinin mümkün olmadığına ilişkin bir bilgi de mevcut değildir.Somut olayda kamusal makamların takdir yetkisini keyfi bir şekilde kullanmadığı ve resmi dilin kullanılması çerçevisinde tedbirter aldığıdeğerlendirildiğinden andlan uygulamanın demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olduğu kabul edilebilir.
50, Öte yandan müdahałenin ölçülü olup olmadığı da ortaya konulmahıdır. Somut olayda kamu yararıbağlamında başvurucunun çocuğunun isminde yer alan "w" harfinin "v"olarak düzeltilmesineilişkin verilen karar sonucunda başvurucuya yüklenen külfet ile başvurucunun hak ve menfaatleri arasında adil bir dengenin kurulması gerekir. Başvurucunun çocuğuna isim koyma hakkının sınırı, bu isim içinde Türk alfabesinde olmayan bir harfin 

kullanılmaması olarak belirlenmiştir. Başvurucunun ifade ettiğişekliyle çocuğuna kendi kültürüne uygun bir isim koyması engellenmemekte, yalnızca yukarıda belirtilen meşru amaçkapsamında bir sınırlandırma yapılmaktadır. Bu sebeple başvurucunun hak ve menfaatleri ile kamusal yarar arasında adil bir dengenin kurulduğu belirlendiğinden anılan müdahalenin ðlçülü olduğu sonucuna varılmıştır.

51. Açıklanan gerekçelerle, başvurucunun Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının ihlal edilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

B. Özel Hayata ve Aile Hayatına Saygı Hakkıyla İle Bağlantılı Olarak Eşitlik İlkesinin İhlal Edildiğine İlişkin İddia 

1. Başvurucunun İddiaları
52. Başvurucu, Ciwan isminin Mahkeme tarafindan Kürtçe olması nedeniyle değiştirildiğini belirterek çocuğuna kendi kültürüne uygun bir isim vermesinin engellendiğini ifade etmiş ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

2. Değerleudirme 
53. Anayasa'nın "Kanun önünde eşitlik" kenar başhkh 10. maddesinin birinci,dördüneü ve beşinci fikraları şöyledir:
"Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir ...

Hiçbir kişiye, aiteye, zümreye veya sınifa imtiyaz tanınamaz.
Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar."
54. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, § 16). Başvurucunun iddiasının özü, devlet tarafindan Kürt kültürünün yaşatılmasının önüne geçilmesi amacıyla Kürtçe isim konulmasının engellediğine ilişkindir. Başvurucunun bu yöndeki iddiasının Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata ve aile hayatına saygı hakkıyła bağlantılı olarak eşitlik ilkesi kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

55. Somut olayda Mahkeme, başvurucunun oğluna koyduğu isimde yer alan "w"harfinin 1353 sayılıt Kanun'un 2. maddesine aykırı olduğunu belirleyerek bu harfin"v" olarak düzeltilmesine karar vermiştir.

56. Ayrımcılık yasağının ihlal edilip edilmediğinin tartışılabilmesi için ihlal iddiasının kişinin hangi temel hak ve özgürlüğü konusunda hangi temele dayalı olarak ayrımcılığa maruz kaldığının gösterilmesigerekir. Somut olayda başvurucu yalnızca Kürt olmast nedeniyle ayrımcıhığa uğradığını dile getirmiş, bu iddiasını temellendirecek hiçbir somut açıklama yapmamıştır. Ayrımcılık iddiasının ciddiye alınabiłmesi için başvurucunun kendisiyle benzer durumdaki başka kişilere yapılan muamele ile kendisine yapılan muamele 

arasında bir farkhlığın bulunduğunu ve bu farkhhığın meşru bir temeli olmaksızın ırk, renk,cinsiyet, din, dil vb. ayırımeı bir nedene dayandığını makul delillerle ortaya koyması gerekir (Adnan Oktar (3), B. No: 2013/1123, 2/10/2013, § 50).

57. Buna karşın başvurucunun ayrımcılık uygulandığına yönelik iddiasınıtemellendirecek bir argüman sunmadığı, kendisi ile aynı statüde bulunan kişiler arasında farkh muamelede bulunulduğuna ilişkin açıklama yapmaksızın isim düzeltme işleminin Kürt olması nedeniyle yapıldığınu iddia etmekle yetindiği anlaşılmıştır.

58. Açıklanan gerekçelerle ihlal iddiaları temellendirilemediğinden başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A.1. Özel hayata ve aile hayatına saygıhakkmın ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR ÖLDUĞUNA,
2. Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı ile bağlantılı eşitlik ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEMEZ ÖLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının İHLAL EDİLMEDİĞINE,
C.Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA,
D. Kararn bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERiLMESiNE 15/3/2022tarihinde OYBİRLİĞiYLE karar verildi.