Yargıtay 3. ve 4. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2021-12-29

29 Aralık 2021 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayi : 31704
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/4511KARAR NO : 2021/11026
TÜRK MİLLETİADINA YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: GAZİANTEP 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİTARİHİ: 25/06/2020
NUMARASI : 2019/234 E. -2020/188 K.
DAVA TARİHİ: 01/09/2015
DAVACI : CEMAL SAYILIR VEK. AV. ÖMER BURAK BÍLDİK DAVALI : ŞAHİNBEY BELEDİYE BAŞKANLIĞI VEK. AV, HIASAN İLKER KURT 
Taraflar arasındaki alacak davasinın mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen ve miktar itibariyle kesin olan hükmün, Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAYKARARI 
Davaci, dar gelirli ailelere konut edindirmesi kapsamında davali belediye ile aralarında sözleşme düzenlendiğini, arsa tahsisi yapıldiğinı, satiş bedelinin taksitler halinde ödendiğini, tahsis kararının iptal edildiğini, imar planı değişikliği ile ifanın imkansız hale geldiğini, bunun üzerine belediyenin sözleşmeyi geçersiz sayarak 14.02.2006 tarihinde davacidan irade fesadı ve baskı ile dilekçe alarak ödediği bedeli bir miktar daha ilave ederek iade ettiğini, ödenen bedelin gerçek zararıkarşılamadiğını ileri sürerek; arsanın rayiç değerinin tahsiline karar verilmesini istemiş, 17.10.2016tarihli dilekçesi ile talebini 54.300,00TL'ye yükscltmiştir.

Davali, davacinin 28.02.2006 tarihli talebi doğrultusunda ödenen arsa tahsis bedeli olan 2.251,00TL'nin ayni tarihte davacının hesabina ödendiğini, ödeme yapilmasından sonra dava açılmasının tamamen kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece; davanın reddine dair verilen ilk karar, taraflarin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince tarafların başvurusunun esastan reddine dair verilen karara yönelik Yargitay (kapatilan) 13. Hukuk Dairesince 6745 sayilı Kanunun 12. maddesiyle 775 sayilı Gecekondu Kanununa eklenen geçici 10. madde düzenlemesinin Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden söz edilip davadan önce ödeme olgusu olup olmadığı var ise bunun borcu sona erdirip erdirmediği hususuna da atif yapılarak bu ve diğer hususlar yönünden araştırma bozması yapılmiş, mahkemece davalı vekilince ödeme yapıldığına ve ödeme neticesinde ibraya ilişkin herhangi bir bilgi, belge ve delilin sunulmadıği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, bu kararın davalı tarafindan temyizi üzerine kararın miktar itibariyle kesin olması nedeniyle Dairece temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının 01/06/2021 tarihli yazısında; davacını, davali belediyeye hitaben yazdığı27.02.2006 tarihli dilekçesi ile "Belediyeniz Encümeninin 27,01.2006 tarih ve 106 sayilı kararı ile tarafima tahsis edilen 345 pafta 33 parselde kayıtlı taşınmazın bedeli olarak ödemiş olduğum meblağın tarafima ödenmesi ve arsa tahsisinin iptali husunda gereğinin yapilmasini arz ederim" șeklinde talepte 

bulunduğu, buna göre de kendisine davalı belediye tarafından ödemc yapıldığı, davacının yapılan ödemeyi olduğu gibi kabul ettiği, ödeme esnasında ise herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmediği, hal böyle olunca davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek, kararın, 6100 sayılı HMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fikrasıuyarınca kanun yararina bozulması talep edilmiştir.

Dava, taraflar arasında yapılan arsa tahsis sözleşmesi ve bilahare belediye meclisinin arsa tahsislerinin iptaline ilişkin kararı üzerine ifanın imkansız hale gelmesinden kaynaklı rayiç değerin tahsili isteğine ilişkin olup, tahsisi yapılan arsa satiş bedelinin davacı tarafından taksitler halinde davalı belediyeye ödendiği hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır. Dosya kapsamı ile davadan önce davalı belediye tarafindan davacıya ödeme yapıldığı anlaşılmakta olup, öncclikle belirtilen bu olgu kapsamında borcun sona erip ermediği hususunun açıkliğa kavuşturulması ve varılacak sonuç çerçevesinde tarafların diğer iddia ve savunmalarına göre karar verilmesi gerekeceği açıktir.

Bilindiği ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 131. maddesinde işaret cdildiği üzere; asıl borç ifa ya da diğer bir sebeple sona erdiği takdirde, rehin, kefalet, faiz ve ceza koşulu gibi buna bağlıhak ve borçlar da sona crmiş olur, keza aynı yasanın 132. maddesinde " Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kismen ortadan kaldırilabilir." düzenlemesine yer verilmiş olup, benzer düzenlemelere 818 sayıli Borçlar Kanunu'nda da yer verilmiştir.
Eldeki bu davada, davacı; Şahinbey Belediye Başkanlığına hitaben 27.02.2006 yılında verdiği dilekçesi ile " Belediyeniz encümeninin 27.01.2006 tarih ve 106 sayıħ kararı ile tarafima tahsis edilen 345 pafta 33 parselde kayıtlı taşınmazın bedeli olarak ödemiş olduğum meblağın tarafima ödenmesi ve arsa tahsisinin iptali hususunda gereğinin yapıłmasını arz ederim." şcklinde talepte bulunmuş,buna göre de kendisine davalı belediye tarafindan õdeme yapılmış olup, davacının yapılan ödemeyi olduğu gibi kabul cttiği, ödeme csnasında ise hcrhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmediği anlaşılmakta olup, bu husus davacının da kabulündedir. Bu haliyle davacının talebine uygun yapılan ödemenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 131. maddesinde (818 sayılı Borçlar Kanunu 113. madde) işaret edilen ve borcu sona erdiren hallerden biri olduğu sonucuna varılmaktadır. Davaci, ödemenin irade fesadı ve baskı ile kabul edildiğine ilişkin iddiasını da ispatlayabilmiş değildir. Hal böyle olunca davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne dair karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olduğundan, Adalet Bakanhğının yerinde görülen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanhığının HMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile kararın sonuca ctkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine,09/11/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargıtay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/3976KARAR NO : 2021/11399
TÜRK MİLLETİADINA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESi : HARRAN ASLİYE HUKUK (TÜKETİCI) MAHKEMESİTARİHİ: 14/11/2019
NUMARASI : 2018/250-2019/382
DAVACI : GENPA TELEKOMÜNİKASYON VE İLETİŞİM HİZ. SAN. TİC.
A.Ş. VEK. AV. AHMET CEM AKÇAY DAVALI : HAMİT ÖZYAVUZ VEK. AV. MEHMET SAİT ÇAĞATAY 
Taraflar arasındaki tüketici hakem heyeti kararına itiraz davasının mahkemece yapılan yargılaması neticesinde davanın kabulüne dair verilen ve temyiz edilmeksizin kesinleşen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAY KARARI 
Davaci, davali tüketicinin 26.05.2016 tarihinde almiş olduğu iphone 6s plus 64 gb marka telefonunu kendiliğinden kapanması sonucu teknik servisin incelemesine verdiğini ve bu inceleme sonucu imei numarasının başka cihazlara kopyalandığının tespit edildiği gerekçesiyle ödemiş olduğu ücretin iadesi veya yenisiyle değiştirilmesini talep ettiğini,Harran ilçe tüketici hakem heyeti kararına göre başvuru sahibinin talebinin kabulü ile tükcticinin elindeki ayıplı ürünün yenisi ile değiştirilmesi ve üerctin iadesi kararı verildiğini,uyuşmazlık konusu cihaz ilc ilgili olarak şirkctin hcrhangi bir bağı ve sorumluluğu bulunmadığıni, tüketici mevzuatına bakıldığında, ayıplı mallarla ilgili olarak ayıplı malın,üreticisi, ithalatçısı ve saticısının sorumlu tutulduğunun görüldüğünü, ancak, uyuşmazlik konusu cihaz yönünden şirketin bu sifatların hiçbirisine haiz olmadığıni, bu nedenle tüketicinin seçimlik haklarını şirkete karşı ileri sürmesinin hukuken mümkün olmadığııbelirterek tüketici hakem heyeti kararının iptalini talep etmiştir.

Davali, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece; üretim aşamasında gereken güvenlik tedbirleri alınmadığı için dava konusu telefonun klonlanmasının önüne geçilemediği, bu hali ile kullanılmasının mümkün olmadıği, sonradan kullanım ile ortaya çıkan ve ithalatçının üretim kaynaklı güvenlik sistemi yetersizliğinden dolayı cep telefonun gizli ayıp olarak değerlendirilmesi gerektiği, 6502 sayılıTüketicinin korunması hakkındaki kanunun 11. Maddesinin 2. Fikrasında ücretsiz onarım ve malin ayipsız misli ile değiştirilmesi haklarinin üretici ve ithalatçiya karşı kullanılabileceği düzenlendiği, davacının Genpa A.ş. olduğu, üretici veya ithalatçı olmadıği, teknik servis olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.


Adalet Bakanlığının 17/03/2021 tarihli yazısında; tüketici aleyhine davanın kabulüne iliskin karar veriłmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 70 inci maddesi ile Avukatlik Asgari Ücret Tarifesinin 12 nci maddesine göre davacı lehine nisbi tarife üzerinden vekalet ücreti hesaplanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılı HMK'nın 363 üncümaddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir 
6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 70/6. maddesinde “Tüketici hakem heyetlerinin tüketici lehine verdiği kararlara karşı açılan itiraz davalarında, kararın iptali durumunda tüketici aleyhine, avukatlik asgari ücret tarifesine göre nisbi tarife üzerinden vekâlet ücretine hükmedilir." ve yine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlik Asgari Ücret Tarifesinin Tüketici mahkemeleri ve tüketici hakem heyetlerinde ücret’ başlıklı12. maddesinde de“Tüketici hakem heyetlerinin tüketici lehine verdiği kararlara karşı açılan itiraz davalarında, kararın iptali durumunda tüketici aleyhine, avukathık asgari ücret tarifesine göre nisbi tarife üzerinden vekâlet ücretine hükmedilir." düzenlenmesi yer almaktadır.
Açıklanan bu hükme göre, mahkemece; davanın kabulüne karar verilmesi nedeniyle,davacı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, karar tarihinde yürürlükte olan Avukathık Asgari Ücret tarifesine aykırı olarak maktu vekalct ücretinc hükmedilmiş olmasıusul ve kanuna aykırı olduğundan, Adalet Bakanlığının ycrinde görülen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının HMK'nın 363 üncümaddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncüfıkrası uyarınca gereği yapıłmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 15/11/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/6303KARAR NO : 2021/1 1808
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. TÜKETİCi MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/07/2019

NUMARASI : 2019/488-2019/885

DAVACI : TEKNORAKS TEKNOLOJİ MARKET SAN. VE TİC. LTD. ŞTÍ.
VEK. AV. AZİZE İLHAN 
DAVALI : ORHAN OSLU 


Taraflar arasındaki hakem heyeti kararına itiraz davasının mahkemece yapılan yargilaması neticesinde davanin reddine dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanliğınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindcki kağıtlar okunup gcreği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I 
Davaci, trendyol internet sitesi üzerinden ürünlerini sattiğini, davalmin trendyol internet sitesi üzerinden mesafeli satış sözleşmesi imzalayarak satiş bedeli 6,00-TL olarak görülen ancak gerçek satış değeri 5.999,00-TL olan Apple Macbook Air MQD32TU/A İntel 15 1.8 GHz 8 GB İnter HD Graphics 13 notebook siparişi verdiğini, davalının siparişinin firmanın sistemine düştüğünde ürünün fiyat etiketinin hatalı olarak girildiğinin tespit edildiğini, ürünün aslinda 5.999,00-TL bedelli olmasina rağmen trendyol firmasi tarafindan hatah olarak 6,00-TL olarak satişa sunulduğunu, bu sebeple davalının satışınım iptalinin sağlandığıni, davalıya ulaşıłarak durumun izah edildiğini, zararı oluşmadığı halde müşteri memnuniyetinin sağlanması için 20,00-TL hediye çekinin hesabına yüklendiğini, buna rağmen davalının hakem heyetine başvurduğunu, Bahçelievler Tüketici Hakem Heyeti'nin 25/03/2019 tarih ve 052320190000897 sayılı kararı ilc talcbinin kabul cdildiğini, ancak hakem heyeti kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek Bahçelievler Tüketici Hakem Heyeti'nin 25/03/2019 tarih ve 052320190000897 sayıl kararinın iptalini talep etmiştir.

Davali, cevap vermemiştir.
Mahkemece; mesafeli satiş sözleşmelerinde malın reklam edilen fiyattan temin edilememesinin satışın iptalini gerektirmediği ve satıcının ürünü satışa sunduğu fiyattan alıcıya tedarik etmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Adalet Bakanlığının 07/09/2021 tarihli yazisında; somut olgunun Türk Borçłar Kanunu'nun 30 ve 31 inci maddelerinde düzenlenen yanılma hükümlerine göre değerlendirilmesi gerekirken; mesafeli satış sözleşmelerinde malin reklam edilen fiyattan temin edilmemesinin satışın iptalini gerektirmediği ve satıcının ürünü satışa sunduğu fiyattan 

alıcıya tedarik etmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılı HMK'nın 363 üncü maddcsinin birinei fikrasi uyarınca kanun yararina bozulması talep edilmiştir.
Davaci, davalının internet sitesi üzerinden yaptiği alışveriş neticesinde indirimli olarak aldığı ürünün teslim edilmediğini, teslim edilmeyen malların indirimli fiyat üzerinden tarafına teslimi istemi ile tüketici hakem heyetine yaptığı başvurusunun kabulüne ilişkin verilen tüketici hakem heyeti kararının iptali için eldeki davayı açmış, davalı ise cevap vermemiştir. Mahkemece, mesafeli satış sözleşmelerinde malin reklam edilen fiyattan temin edilememesinin satışın iptalini gerektirmediği ve satıcının ürünü satışa sunduğu fiyattan alicıya tedarik etmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. (818 sayılıeski B.K. m.23) 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 30. maddesinde “Sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen taraf, sözleşme ile bağlı olmaz." hükmü mevcuttur. Somut olaya bakıldığında; dava konusu olan Apple Macbook Air MQD32TU/A İntel 15 1.8 GHz 8 GB İnter HD Graphics 13 notebookun fiyatının 5.999,00-TL olduğu gözetildiğinde ürünün satışbedelinin 6,00-TL olarak girilmesi sözleşmenin kurucu unsurlarından olan bedelde sözleşme kurulurken esash bir yanılma hali olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca davacının anılan sözleşmeyle bağlı olduğundan söz edilemez. Bu durumda mahkemece Türk Borçlar Kanunun 30. maddesi gözetilerek karar verilmesi gerekirken yanılgilı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup Adalet Bakanlıği’nın bu yöne ilişen kanun yararına bozma isteğinin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının HMK'nın 363 üncümaddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile kararın sonuca ctkili olmamak üzcre KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncüfikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 22/11/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi,

Yargitay 4. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA 
ESAS NO : 2021/18400KARAR NO : 2021/5855
YARGITAY İLAMI 
MAHKEMESİ: Ankara 9.Tüketici Mahkemesi 
TARİHİ: 24.12.2019

NUMARASI : 2019/286-2019/317
DAVACI : Otoyol Yatirım ve İşletme A.Ş vekili Av.Gülten Ayana 
DAVALI : Bünyamin Albayram 

Davacı Otoyol Yatirım ve İşletme A.Ş vekili Av. Gülten Ayana tarafindan, davalıBünyamin Albayram aleyhine 01/08/2019 gününde verilen dilekçe ile itirazın iptali istenmesi üzerine mahkemece yapilan yargilama sonunda; yetkili icra dairesinde takip başlatılmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine dair verilen 24/12/2019günlü karara yönelik Adalet Bakanlığı tarafından Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafından kanun yararına bozma talep edilmesi üzerine dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

KARAR 
Davacı vekili, davalıya ait aracın, müvekkili şirketin işlettiği otoyoldan ihlalli geçişi nedeniyle geçiş üereti ve geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki ceza tutarı toplamından ibaret alacağın tahsili amacıyla Ankara 32. Ícra Müdürlüğünün 2019/3479 sayılı dosyasından başlattikları ilamsız takibe davah/borçlu tarafindan yetkiye ve borca itiraz edilmesi nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiğini belirterek vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve davalının yüzde kırktan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davali, davaya cevap vermemiștir.
Mahkemece, 6100 sayilı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6. maddesine göre genel yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğu, ayrica 6502 sayılıTüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 73. maddesinin 5. fikrası uyarınca tüketici davalarının tüketicinin ikametgahı mahkemesinde de açılabileceği, otoyol geçiş ihlalinden kaynaklı alacağın varlığının öncelikle sözleşmenin mevcudiyeti, daha sonra da davacının edimini yerine getirip getirmediğinin tespitinden sonra belirlencccği, dolayısıyla davanın konusunun münhasıran para borcuna ilişkin olmadığı, aksi halde tüm borç ilişkilerinden doğan borçların para borcu olduğu șeklinde bir sonuca ulaşilacaği, bu nedenle 6098 sayılt Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesinin I. fikrasında düzenlenen yetki kuralının uygulanamayacaği, davalının Antalya olan yerleşim yeri itibariyle usulüne uygun olarak yapıłmış bir icra takibi bulunmadığı, itirazın iptali davasının görülebilmesi için yetkili icra dairesinde takip yapılması gerektiği gerekçesiyle, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Adalet Bakanlığı, kararın kanun yararına bozulmasını istemiştir.

2004 sayılt Icra ve Iflas Kanunu'nun yetkiyi düzenleyen 50. maddesinin 1. fikrasına göre, para ve teminat borçlarina dair icra takiplerinde yetkili icra dairesi, 61o0 sayılıIMK’nın yetkiye dair hükümleri kiyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir. 6100 sayılıKanun'un 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın 

açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Aynı Kanun'un “Sözleşmelerden doğan davalarda yetki’ başliklı 10. maddesinde ise sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa cdilcceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu hüküm de özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Sözleşmenin yerine getirileceği yerin tarafların açık veya örtülüolarak belirlenmediği durumlarda, şayet borç bir para borcu ise sözleşmenin ifa edileceği yer 6098 sayılıi Kanun'un 89. maddesine göre belirlenecektir. Bu maddeye göre, borç bir miktar paradan ibaret ise ödeme, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde yapılır. Para borçları kural olarak götürülccck borçlardandır. Aynı zamanda para borcunun kaynağı öncmli değildir. Para borcunun kaynaği, sözleşme olabileceği gibi, haksız eylem veya sebepsiz zenginleşme veya bașka bir neden de olabilir. Bu durumda, 6098 sayılı Kanun'un 89.maddesi uyarınca bir para borcunun alacaklısının kendi yerleşim yerinde dava açmasında (veya 2004 sayılı Kanun'un 50. maddesi belirlemesiyle icra takibi başlatmasında) bir usulsüz bulunmamaktadır. Diğer taraftan 6502 sayılı Kanun'un 73. maddesinin 5. fikrasındaki yetki kurałı ise kesin yetki kuralı olmayıp, tüketiciye tanınmış seçimlik yetki kuralıdır.Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlcndirildiğinde; eldcki itirazın iptali davasına konu alacağın, davacı şirket tarafindan işletilen otoyoldan davalının yaptığıiddia edilen ihlalli geçişten kaynaklı para alacağı olduğu anlaşılmaktadır. Takip,davacı/alacaklının seçimine göre hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir.Davanın dayanağı icra takibine konu para alacağı olup, talep edilen borç 6098 sayılıTBK'nun 89. maddesi uyarınca götürülecck borçlardandır. Davacının yerleşim yeri Ankara olup, borcun ifa edileceği yer itibariyle Ankara icra dairesi de yetkili olduğundan, davalının yetki itirazının reddi ile taraf delillerinin toplanıp işin esasına girilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde yetkisiz icra dairesinde takip yapılması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıolduğundan, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulüne karar vermek gerckmiştir.
SONUÇ: Yukarıda gösterilen nedenle, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile 6100 sayılı IIMK'nın 363. maddesi uyarınca Ankara 9. Tüketici Mahkemesinin 24/12/2019 günlü 2019/286 esas ve 2019/317 karar sayılı hükmünün, hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydı ile kanun yararına BOzULMASINA, dosyanın gereği yapılmak üzere Adalet Bakanlıği'na gönderilmesine 30/09/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.


Yargitay 4. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA 
ESAS NO : 2021/18402KARAR NO : 2021/5876
YARGITAY İLAMI 
MAHKEMESi : Ankara 13.Tüketici Mahkemesi 
TARİHİ: 01.06.2020

NUMARASI : 2019/498-2020/235

DAVACI : Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş vekili Av.Ruhuşen Gürdal Av.Gülten 
Ayana 

DAVALI : Nurican Aloğlu 


Taraflar arasmdaki itirazın iptali davasinın yapilan yargilaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine dair verilen hükmün, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafından kanun yararına bozulması talep edilmekle, dosya incelenerek gereği görüşüldü:
KARAR 
Davacı vekili, davalıya ait aracın, müvekkili şirketin işlettiği otoyoldan ihlalli geçişi nedeniyle geçiş ücreti ve geçiş ücretinin 4 kati tutarıdaki ceza tutarı toplamından ibaret alacağın tahsili amacıyla Ankara 29. İcra Müdürlüğünün 2019/1956 esas sayılı dosyasından başlattıkları ilamsız takibe davalı/borçlu tarafından yetkiye ve borca itiraz edilmesi nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiğini belirterek, vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve davalının yüzde yirmiden aşaği olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, iddia edilen geçiş ihlalini yapmadığını, turnikelerden giriş yaparak geçiş üeretini ödediğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6. maddesine göre genel yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğu, otoyol geçiş ihlalinden kaynaklı alacağın varlığının öncelikle sözleşmenin mevcudiyeti, daha sonra da davacının edimini yerine getirip getirmediğinin tespitinden sonra belirleneceği, dolayisiyla davanın konusunun münhasıran para borcuna ilişkin olmadıği, aksi halde tüm borç ilişkilerinden doğan borçların para borcu olduğu şeklinde bir sonuca ulaşilacaği, bu nedenle 6098 sayili Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesinin 1. fikrasında düzenlenen yetki kuralınin uygulanamayacaği, davalının Ankara/Sincan olan yerleşim yeri itibariyle usulüne uygun olarak yapıłmış bir icra takibi bulunmadığı, itirazın iptali davasının görülebiłmesi için yetkili icra dairesinde takip yapılması gerektiği gerekçesiyle, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Adalet Bakanlığı, kararın kanun yararına bozulmasını istemiştir.

2004 sayılı Ícra İflas Kanunu'nun yetkiyi düzenleyen 50. maddesinin 1. fikrasına göre, para ve tcminat borçlarına dair icra takiplerinde yctkili icra dairesi, 6100 sayılıHMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir. 6100 sayılıKanun'un 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Aynı Kanun'un “Sözleşmelerden doğan 

davalarda yetki” başlıkhı 10. maddesinde ise, sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu hüküm de özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Sözleşmenin yerine getirileceği yerin tarafların açık veya örtülüolarak belirlenmediği durumlarda, şayet borç bir para borcu ise sözleşmenin ifa edileceği yer 6098 sayılı Kanun’un 89. maddesine göre belirlenecektir. Bu maddeye göre, borç bir miktar paradan ibaret ise ödemc, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim ycrinde yapılır. Para borçları kural olarak götürülecek borçlardandır. Aynı zamanda para borcunun kaynağı önemli değildir. Para borcunun kaynağı, sözleşme olabileceği gibi, haksız eylem veya sebepsiz zenginleşme veya bașka bir neden de olabilir. Bu durumda, 6098 sayılı Kanun'un 89.maddesi uyarınca bir para borcunun alacaklısinın kendi yerleşim yerinde dava açmasında (veya 2004 sayılı Kanun'un 50. maddesi belirlemesiyle icra takibi başlatmasında) bir usulsüz bulunmamaktadır. Diğer taraftan 6502 sayıh Kanun'un 73. maddesinin 5. fikrasindaki yetki kuralı ise kesin yetki kuralı olmayıp, tüketiciye tanınmış seçimlik yetki kuralıdır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığıda somut olay değerlendirildiğinde; eldeki itirazın iptali davasına konu alacağın, davacı şirket tarafından işletilen otoyoldan davalının yaptığıiddia edilen ihlalli geçişten kaynaklı para alacağı olduğu anlaşılmaktadır. Takip,davacı/alacaklının seçimine göre hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir.Davanın dayanağı icra takibine konu para alacaği olup, talep edilen borç 6098 sayılıTBK’nun 89. maddesi uyarınca götürülecek borçlardandır. Davacının yerleşim yeri Ankara olup, borcun ifa edileceği yer itibariyle Ankara icra dairesi de yetkili olduğundan, davalının yetki itirazını reddi ile taraf delillerinin toplanip işin esasına girilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde yetkisiz icra dairesinde takip yapılması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıolduğundan, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda gösterilen nedenle, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 363. maddesi uyarınca Ankara 13. Tüketici Mahkemesinin 01/06/2020 günlü 2019/498 esas ve 2020/235 karar sayılı hükmünün, hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydı ile kanun yararına BOzULMASINA, dosyanın gereği yapılmak üzere Adalet Bakanlığı'na gönderilmesine 30/09/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.