Karadeniz Teknik Üniversitesi Deney Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2026-05-26

26 Mayıs 2026 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 33265
YÖNETMELİK
Karadeniz Teknik Üniversitesinden:
KARADENİZ
TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DENEY HAYVANLARI
UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Karadeniz Teknik
Üniversitesi Deney Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezinin amacına,
faaliyet alanlarına, yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine
ve çalışma şekline ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Karadeniz Teknik Üniversitesi
Deney Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezinin amacına, faaliyet
alanlarına, yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine ve
çalışma şekline ilişkin hükümleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981
tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci
maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 14
üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Araştırma: Genelleme yapılabilecek bilgiyi
geliştirmek ya da katkıda bulunmak için planlanarak deney hayvanları
üzerinde yapılan bilimsel çalışmayı,
b)
Araştırmacı: Bilimsel araştırma, kontrol, test ya da eğitim amacıyla
deney hayvanları üzerinde yapılan işlemlerden sorumlu olan ve deney
hayvanları üzerinde uygulama yapma yetkisine sahip olan kişiyi,
c) Danışma Kurulu: Merkezin Danışma Kurulunu,
ç) Deney hayvanı: İlgili mevzuat hükümleri
kapsamında bilimsel araştırma, eğitim, deney kontrol ve test amacıyla
kullanılan veya kullanılacak omurgalı hayvanlarını,
d) Laboratuvar: Deneysel
ve diğer bilimsel amaçlar için deney hayvanlarına müdahale yapılan birimi,
e) Merkez (KTÜ DEHAM): Karadeniz Teknik
Üniversitesi Deney Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezini,
f) Müdür: Merkezin Müdürünü,
g) Rektör: Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörünü,
ğ) Sorumlu yönetici (veteriner hekim): 13/12/2011 tarihli ve 28141 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Deneysel ve Diğer Bilimsel Amaçlar İçin Kullanılan Hayvanların
Refah ve Korunmasına Dair Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(ş) bendinde tanımlanan veteriner hekimi,
h) Üniversite (KTÜ): Karadeniz Teknik
Üniversitesini,
ı) Yerel Etik Kurulu: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulunu,
i) Yönetim Kurulu: Merkezin Yönetim Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Merkezin Amacı ve Faaliyet Alanları
Merkezin
amacı
MADDE 5- (1) Merkezin
amacı; bilimsel araştırma, uygulama ve eğitim faaliyetlerinde kullanılmak
üzere, ilgili mevzuat hükümleri kapsamında, hayvan refah ve bakımında
uluslararası standartlarda deney hayvanlarının üretimini, bakımını ve
araştırıcılara teminini sağlamak, Merkezin faaliyet alanlarında gereken
temel altyapı ve laboratuvar imkânlarını sağlamak
ve araştırmalara teknik destek sunmak, uygulamalar yapmak, eğitim ve
danışmanlık vermektir.
Merkezin
faaliyet alanları
MADDE 6- (1) Merkezin faaliyet alanları şunlardır:
a) Bilimsel içerikli hayvan deneyi araştırmaları
için çalışma ruhsatında belirtilen altyapıyı kurmak ve çalıştırmak.
b) Bilimsel araştırmalarda kullanılacak deney
hayvanlarının üretilmesi ve bakımı için gerekli ortamı sağlamak.
c) Araştırma ve uygulamalar için yerli ve yabancı
kuruluşlar ile iş birliği yapmak.
ç) Deney hayvanları üzerinde araştırma ve uygulama
yapacak araştırmacılara yardım ve teşvik için kurs ve seminerler
düzenlemek.
d) Üniversitenin Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu
ile iş birliği içinde çalışmak ve gerektiğinde Merkezde yapılacak
çalışmaları birlikte denetlemek.
e) İlgili mevzuat hükümleri kapsamında üretim
yapılmayan deney hayvanlarını gerektiğinde yasal üretici firmadan temin
etmek ve bakımını sağlamak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Merkezin Yönetim Organları ve Görevleri
Merkezin
yönetim organları
MADDE 7- (1) Merkezin yönetim organları şunlardır:
a) Müdür.
b) Yönetim Kurulu.
c) Danışma Kurulu.
Müdür ve
görevleri
MADDE 8- (1) Müdür; Üniversitenin, deney hayvanları kullanım
sertifikası olan, deney hayvanlarının kullanıldığı yayımlanmış çalışmaları
bulunan Tıp Fakültesinde tam zamanlı görev yapan öğretim üyeleri arasından,
Rektör tarafından üç yıllık süre ile görevlendirilir. Görev süresi dolan
Müdür tekrar görevlendirilebilir veya süresinden önce görevden alınabilir.
Müdürün görevi başında olmadığı hallerde müdür yardımcısı, müdür yardımcısı
da bulunmazsa Yönetim Kurulu üyelerinden birisi Müdürlüğe vekâlet eder.
(2) Müdürün görevleri şunlardır:
a) Merkezi temsil etmek, Yönetim Kuruluna başkanlık
etmek.
b) İlgili mevzuat hükümleri ve Yönetim Kurulu
tarafından belirlenen ilkeler doğrultusunda Merkezin bilimsel ve idari
işlerinin yürütülmesini sağlamak.
c) Araştırmacıların hizmetine sunulan Merkez
olanaklarının, başvuru sırası dikkate alınarak, eşit şekilde kullanılabilmesi
için gerekli plan ve düzenlemeleri yapmak.
ç) Merkezde yürütülen çalışmaların, kurumsal
işleyiş kurallarına ve deney hayvanları üzerinde yapılan işlemlerin etik
kurallara uygunluğunu denetlemek ve çalışanları bu konuda yönlendirmek.
d) Merkezin işleyişi, durumu, bilançosu ve
yürütülen çalışmalar hakkında Yönetim Kuruluna ve ilgili birimlere bilgi
vermek.
e) Her takvim yılının bitimini takip eden ocak ayı
içinde, o yıla ait eğitim, araştırma, yatırım, gelir ve harcama
faaliyetleri ile o yıl içinde Merkezde gerçekleştirilen çalışmalarda
kullanılan hayvanların türleri, sayıları ve bu hayvanların kullanım
amaçlarını içeren raporu Yönetim Kurulunun onayını aldıktan sonra Rektöre
sunmak.
f) Merkezde yürütülen araştırmalarda kullanılan
deney hayvanlarına ilişkin kayıtların tutulmasını sağlamak.
g) Yerel Etik Kurul ile eşgüdümü sağlamak.
ğ) Yurtiçi ve yurtdışındaki araştırma ve uygulama
merkezleri, özel ve kamu kuruluşları, vakıf ve derneklerle iş birliği
yapmak.
h) Deney hayvanlarının yetiştirilmesi, barınma ve
beslenme koşullarının oluşturulması, ideal çalışma ortamının sağlanması ve
Merkezin personel, araç gereç, deney hayvanı ve diğer gereksiniminin
belirlenmesi ve bunların karşılanması için gerekli girişimlerde bulunmak.
ı) Merkez bünyesinde yürütülecek olan kurs,
seminer, kongre ve sempozyum gibi bilimsel
toplantıları planlamak, düzenlemek, yürütmek; deney hayvanlarıyla ilgili
kitap, broşür, dergi, makale ve benzeri bilimsel dokümanları hazırlatmak ve
yayımlatmak.
i) Merkezde acil durum eylem planı hazırlamak ve
personeli bu konuda eğitmek.
Müdür
yardımcısı
MADDE 9- (1) Müdüre çalışmalarında yardımcı olmak üzere
Üniversite Tıp Fakültesinde tam gün görev yapan öğretim üyeleri arasından,
Müdürün önerisi üzerine Rektör tarafından üç yıl süre ile bir müdür
yardımcısı görevlendirilir. Süresi dolmadan görevinden ayrılan müdür
yardımcısının yerine kalan süreyi tamamlamak üzere aynı usul ile yeni müdür
yardımcısı görevlendirilir. Müdürün görevi sona erdiğinde müdür
yardımcısının da görevi sona erer.
Yönetim
Kurulu
MADDE 10- (1) Yönetim Kurulu; Müdür, müdür yardımcısı,
sorumlu yönetici veteriner hekim ve Merkezin faaliyet alanlarında
çalışmaları bulunan Üniversite öğretim üyeleri veya deney hayvanları
kullanım sertifikasına sahip öğretim görevlileri arasından Rektör tarafından
görevlendirilen en fazla altı üye dahil dokuz
üyeden oluşur.
(2) Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi üç
yıldır. Görev süresi biten üyeler yeniden görevlendirilebilir. Süresi
dolmadan ayrılan üyelerin yerine aynı usulle kalan süreyi tamamlamak üzere
yeni üyeler görevlendirilir. Geçerli mazereti olmaksızın üç kez Yönetim
Kurulu toplantısına katılmayanların üyelikleri son bulur.
(3) Yönetim Kurulu yılda iki kez ve gerektiğinde
Müdürün çağrısı üzerine toplanır. Toplantı salt çoğunluğun katılımı ile
yapılır. Müdürün katılmadığı toplantıya müdür yardımcısı başkanlık eder.
Yönetim Kurulunda tüm kararlar oy çokluğu ile alınır. Oylamada eşitlik
çıkması halinde, Müdürün oyu yönünde çoğunluk sağlanmış kabul edilir.
(4) Yönetim Kurulu toplantılarında alınan kararlar
ve tavsiyeleri içeren rapor Rektörün bilgisine sunulur.
Yönetim
Kurulunun görevleri
MADDE 11- (1) Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:
a) İlgili mevzuat hükümlerine göre Merkezin genel
çalışma düzenini tespit etmek ve ilgili diğer yönetim konularında karar
verip girişimlerde bulunmak.
b) Merkezin kuruluş amaçlarının gerçekleştirilmesi
ve uygulanmasında Müdüre yardımcı olmak.
c) Merkezde üretilen deney hayvanları ve hayvan
bakım ücretlerini değişen şartlara göre düzenlemek.
ç) Merkez bünyesinde düzenlenecek deney hayvanları
ve araştırmalarla ilgili kurs ve seminerler planlamak ve yürütmek.
Danışma
Kurulu ve görevleri
MADDE 12- (1) Danışma
Kurulu; Müdürün başkanlığında, Merkezin faaliyet alanlarıyla ilgili
çalışmaları bulunan Üniversite öğretim elemanları ile istekleri halinde
kamu kurumları ve özel sektör kuruluşlarında araştırmacı veya AR-GE
yöneticisi olarak görev yapan kişiler arasından Yönetim Kurulunun önerisi
üzerine Rektör tarafından üç yıllık süre için görevlendirilen en fazla
dokuz üyeden oluşur. Görev
süresi dolmadan görevinden ayrılan üyelerin yerine kalan süreyi tamamlamak
için aynı usulle yeni üye görevlendirilir. Görev süresi biten üyeler
yeniden görevlendirilebilir.
(2) Danışma Kurulu, Müdürün çağrısı üzerine yılda
en az bir kez toplanır. Müdür, Danışma Kurulunun üye tam sayısının salt
çoğunluğunun toplantı talep etmesi durumunda Danışma Kurulunu en geç bir ay
içinde toplantıya çağırır. Danışma Kurulu toplantılarında toplantı ve karar
nisabı aranmaz.
(3) Danışma Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Merkezin stratejik hedefleri ve eylem planları
ile ilgili Yönetim Kuruluna önerilerde bulunmak.
b) Her yılın sonunda Merkezde yapılan bilimsel ve
teknolojik faaliyetleri stratejik hedefler ve eylem planı çerçevesinde
incelemek, değerlendirmek ve rapor hazırlamak.
c) Yönetim Kurulunun ihtiyaç duyduğu konularda
danışmanlık hizmeti vermek ve tavsiye niteliğinde görüş ve öneri bildirmek.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Sorumlu
yönetici (veteriner hekim) ve görevleri
MADDE 13- (1) Sorumlu yönetici, Müdüre bağlı olarak ve onun
denetiminde çalışır.
(2) Sorumlu yöneticinin görevleri şunlardır:
a) Laboratuvar
hayvanlarının üretim ve bakımını sağlamak, kontrol etmek ve düzenlemek.
b) Laboratuvar
hayvanlarında yapılan işlemlerin etik kurallara uygunluğunu takip etmek ve
araştırıcıları bu konuda bilinçlendirmek.
c) Araştırmalar sırasında danışman veteriner
hekimlik görevi yapmak.
ç) Merkez dâhilinde kullanılan laboratuvar
hayvanlarının kaydını tutmak.
d) Merkez dâhilinde kullanılan sarf malzemelerinin
kaydını tutmak.
e) Merkezdeki demirbaş malzeme ve cihazların
korunma ve bakımının sağlanmasını kontrol etmek.
f) Projelerle ilgili bilgileri, kayıtları ve
Müdürün Merkez dâhilinde uygun gördüğü verileri bilgisayar ortamına taşımak
ve Müdüre rapor vermek.
g) Projelerde kullanılan laboratuvar
hayvanlarının hafta sonu ve resmî tatil günlerindeki bakımları için Müdürün
uygun göreceği şekilde planlama yapmak.
ğ) Müdürü çalışmalar, işleyiş ve aksaklıklar
konusunda bilgilendirmek.
h) Üretilen hayvanların sağlığını ve tür
özelliklerinin saflığını korumak.
ı) Merkez bünyesindeki hayvanlara yönelik koruyucu
hekimlik faaliyetlerinde bulunmak.
Araştırıcıların
çalışma şekli ve sorumlulukları
MADDE 14- (1) Merkezde görevlendirilen araştırıcıların
çalışma şekli ve sorumluluklarına ilişkin esaslar şunlardır:
a) Merkezde yürütülecek tüm çalışmalar Yerel Etik
Kurul onayı ile yapılır.
b) Merkez bünyesinde yürütülecek tüm hayvan
deneyleri, Yerel Etik Kurul tarafından düzenlenmiş kurstan sertifika almış
ya da denkliği Yerel Etik Kurulca kabul edilmiş sertifikalara sahip
araştırıcılar tarafından yürütülür.
c) Araştırma başvurularında, araştırıcıların
kişisel beyanı esastır. Müracaat formlarında veya çalışmalarla ilgili her
türlü beyanda verilen bilgilere ilişkin her türlü yasal ve etik yükümlülük
araştırıcıya aittir.
ç) Araştırıcılar, çalışmalarını Yerel Etik Kurulun
çalışma ilkeleri ve Merkezin çalışma koşullarına uygun olarak yürütür.
d) Araştırıcılar, çalışmalarında bilimsel
araştırmaların temel kuralları olarak kabul edilen zarar vermeme, saygılı
olma, şeffaflık, dürüstlük ve gizlilik ilkelerine uygun davranırlar.
e) Araştırıcılar, çalışmalarının her aşamasında
Merkez yetkililerinin denetimine tabidir.
Personel
ihtiyacı
MADDE 15- (1) Merkezin akademik, teknik ve idari personel
ihtiyacı 2547 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre Müdürün önerisi üzerine
Rektör tarafından görevlendirilen personel tarafından karşılanır.
Hüküm
bulunmayan haller
MADDE 16-
(1) Bu Yönetmelikte hüküm
bulunmayan hallerde 5199 sayılı Kanun, 2547 sayılı Kanun, Deneysel ve Diğer
Bilimsel Amaçlar için Kullanılan Hayvanların Refah ve Korunmasına Dair
Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 17- (1) 20/1/2014 tarihli ve
28888 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karadeniz Teknik Üniversitesi
Cerrahi Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 19- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Karadeniz Teknik
Üniversitesi Rektörü yürütür.