Anayasa Mahkemesinin 15/10/2025 Tarihli ve 2024/29256 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2025-12-30

30 Aralık 2025 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 33123
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanliğından:İKİNCİ BÖLÜM KARAR 
KEMAL ARGIŞ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2024/29256Karar Tarihi : 15/10/2025
Başkan : Basri BAĞCI Üyeler : Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇKenan YAŞAR Ömer ÇINAR Raportör : İsmail ŞAHİN Başvurucu : Kemal ARGIŞ
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, ceza infaz kurumunda aynı zarf içinde birden fazla mektubun gönderilmesine izin verilmemesi nedeniyle haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

2. Başvurucu, olay tarihinde terör örgütüne üye olma suçundan hükümlü olarak Buca Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda (İnfaz Kurumu) bulunmaktadır.
3. Başvurucunun başka bir ceza infaz kurumunda bulunan mahpus arkadaşına göndermek istediği mektubun İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu Başkanlığı (Kurul) tarafindan 14/2/2024 tarihinde gönderilmemesine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde; mektup zarfinın incelenmesi neticesinde mektubun birden fazla kişi tarafindan ve birden fazla kişiye yazıldığının anlaşıldığı belirtilerek aynı zarf içinde birden fazla kişiye mektup gönderilmesinin örgütlü suçlardan uzun süreli hapis cezasına mahkûm edilen hükümlüler arasında örgütsel dayanışmayı güçlendirebileceği, iş yükünü artırarak denetimi ve takibi zorlaştiracağı belirtilmiştir.

4. Başvurucu, anılan Kurul kararına karşı İzmir 3. İnfaz Hâkimliğine (İnfaz Hâkimliği) 19/2/2024 tarihinde şikâyette bulunmuştur. Başvurucu; dilekçesinde göndermek istediği mektubun alıcılarının aynı odada yan yana kaldığını, mektup zarfi içinde iki farklımektup olması nedeniyle mektubunun gönderilmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.

5. İnfaz Hâkimliği 22/2/2024 tarihinde başvurucunun şikâyetinin reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "Hükümlünün mektup, faks ve telgrafları alma ve gönderme hakkı" başlıklı 68. maddesine yer verilerek Kurul kararının usul ve kanuna uygun olduğu belirtilmiştir.


6. Başvurucu, İnfaz Hâkimliğinin kararına karşı İzmir 1. Ağır Ceza Mahkemesine (Ağır Ceza Mahkemesi) itirazda bulunmuştur. Ağir Ceza Mahkemesi, anilan kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle 19/4/2024 tarihinde itirazın reddinc kesin olarak karar vermiştir.

7. Başvurucu, nihai hükmü 29/4/2024 tarihinde öğrendikten sonra 6/5/2024tarihinde bircysel başvuruda bulunmuştur.

8. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapilmasına karar verilmiştir.

II. DEĞERLENDİRME 
9. Ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir 

10. Başvurucu; tek mektup zarfi ile birden fazla kişiye göndermek istediği mektubun sakıncalı bulunarak gönderilmemesinin hukuka aykirı olduğunu, mektubun gönderilmcmcsine ilişkin kararların soyut ve genel nitelikte olduğunu, ilgili ve yeterli gerekçe içermediğini belirterek haberleşme hürriyetinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, haberleşme hürriyetine ilişkin Anayasa Mahkemesi ve Avrupa Insan Hakları Mahkemesi içtihatlarına yer verildikten sonra başvurucunun şikâyeti konusunda yapilacak incelemede Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri ile somut olayin kendine özgü koşullarının da dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında bireysel başvuru formundaki iddialarını yinelemiştir.
11. Başvuru, haberleşme hürriyeti kapsamında incelenmiştir.
12. Kurul, başvurucunun göndermek istediği mektubu denetlemiş ve aynı zarfta birden fazla mektup olduğu gerekçesiyle mektubun gönderilmemesine karar vermiştir.Dolayısiyla anılan karar ile kamu makamları tarafindan başvurucunun haberleşme hürriyetine bir müdahalede bulunulduğu açıktır.

13. Mahpuslarin mektuplarinin denetlenmesi ve alikonulmasi suretiyle haberleşme hürriyetine yapılan müdahalelerin kanuniliği, meşru amaci, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluğu ve ölçülülüğünün denetiminde gözetilmesi gereken genel ilkeler Anayasa Mahkemesince birçok kararda ayrıntılı olarak açıklanmıştır (değerlendirmeler için bkz. Ahmet Temiz [2. B.], B. No: 2013/1822, 20/5/2015, §§ 37-68; Muhittin Pirinççioğlu (3)[1. B.], B. No: 2017/34566, 10/3/2020, §§ 44-57; Cihat Ayik ve Haci Ali Baştürk [1. B.], B.No: 2017/31506, 10/3/2020, §§ 44-57; Eyyup Gül [1. B.], B. No: 2018/10186, 25/2/2021, §§22-40).

14. Bu bağlamda mahpusların yazişmalarının ceza infaz kurumu tarafından denetlenmcsi nedeniyle haberleşmc hürriyetine yapilan müdahalenin 5275 sayılı Kanun'un 68. maddesinin (2) numaralı fikrası kapsamında kanuni dayanağınin bulunduğu ve ceza infaz kurumlarının Anayasa'nın 22. maddesinin üçüncü fikrası gereğince istisnaların uygulanacağıkamu kurumlarından olduğu değerlendirilmektedir (Ahmet Temiz, §§ 46-55; Muhittin Pirinççioğlu (3), §§ 45-47; Mehmet Koray Eryaşa [2. B.], B. No: 2013/6693, 16/4/2015, §§74-76). Ayrica mahpusların mektuplarınin denetlenmesi suretiyle habcrleşme hürriyetine yapilan müdahalenin kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi ile ceza infaz kurumlarında asayiş ve güvenliğin sağlanması amaçlarını taşıdığı, bunun da Anayasa'nın haberleşme hürriyetine ilişkin 22. maddesinin ikinci fikrası kapsamında meşru bir amaçolduğu sonucuna varılmiştır (Ahmet Temiz, §§ 47-51; Ertuğrul Akın [2. B.], B. No:2017/38027, 9/7/2020, § 31). Somut olayda da bu sonuçtan ayrılmayi gerektiren bir durum olmadığı görülmüştür.


15. Anayasa Mahkemesinin Ahmet Temiz (aynı kararda bkz. §§ 58-68) kararında mahpusların mektuplarına ceza infaz kurumlarinın ilgili kurulları tarafindan yapılan müdahalelerde demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk ve ölçülülük ilkesi yönündcn genel ilkelcre yer verilmiştir. Buna göre demokratik toplum düzeninin gerekleri gözetilmeli, sinirlamada õngörülen meşru amaç ile sinirlandırma araci arasında orantisizlik bulunmamalıi, sınırlandırmayla ulaşılabilecek genel yarar ile temel hak ve özgürlüğüsınırlandırılan bireyin kaybı arasında adil bir denge kurulmasına özen gösterilmelidir (Ertuğrul Akin, § 32).

16. Ayrica ceza infaz kurumu yetkilileri, mektup gönderme ve almanin ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin ve tutukluların dış dünya ile bağlantisında en önemli araçlardan biri olduğu gerçeğini gözönünde bulundurarak dış dünya ile yeterli bir iletişim sürdürmelerinde onlara yardım etmeli ve bunun için uygun desteği sunmalıdır (Musa Kaya (2) [2. B.], B. No: 2013/2351, 16/9/2015, § 66). Ancak ceza infaz kurumlarında tutulmanin kaçınılmaz sonucu olarak kamu düzeninin korunmasına ve suç işlenmesinin önlenmesine yönelik kabul edilebilir makul gerekliliklerin olması durumunda hükümlü ve tutukluların hakları sinırlandırılabilir (Turan Günana [1. B.], B. No: 2013/3550, 19/11/2014, § 35;Ertuğrul Akin, §§ 33, 34).

17. Somut başvuruda, terör örgütüne üye olma suçundan hükümlü olarak bulunan başvurucu, başka bir ceza infaz kurumundaki mahpusa mektup göndermek istemiştir. Mektup zarfinda farklı kişilere ait birden fazla mektup bulunmasının örgütlü suçlardan uzun süreli hapis cezasına mahkûm edilen hükümlüler arasında örgütsel dayanışmayı güçlendirebileceği,infaz kurumunda iş yükünü artırarak denetimi ve takibi zorlaştıracağı gerekçesiyle söz konusu mcktup göndcrilmcmiştir. Vurgulanmalidır ki ceza infaz kurumunda tutulan kişilerin yazişmalarının öngörülen meşru amaçlar doğrultusunda denetim altında tutulmasi olağandır.Öte yandan söz konusu mektupların denetlenmeye uygun şekilde ve yöntemde kaleme alınmasi, ceza infaz kurumuna orantısız bir külfet yüklemeyecek şekilde gönderime hazır hâle getirilmesi, haberleşme amacından farklı bir amaç gütmemesi gerckir. Başka bir deyişle mcktubun içeriği ve bütünlüğü itibariyla denctime imkân vcrecek şekilde oluşturulmasıgerekir (Ertuğrul Akın, § 37). Hayatın olağan akışına uygun şekilde tek bir zarf içinde tek bir muhataba gönderim yapılması da bu bakımından önemlidir. İlgili kurulların çok sayıda gelen ve giden mektubu denetlemckle görevli olduğu dikkate alındığında bir mektup zarfinın içinde farkli kişilere yazilmış birden fazla mektubun bulunması ceza infaz kurumu idareleri üzerinde -kurum düzeni ve güvenliği ile suç işlenmesinin önlenmcsi görevlcrini layıkıyla yerinc getirmelerine cngel olacak derecede- külfet oluşmasina yol açabilir.
18. Mektupların denetime tabi tutulmasındaki meşru amaç, gerck ceza infaz kurumundan dışarıya gerekse dışaridan ceza infaz kurumuna gönderilen mektup sayılarının yüksekliği bir bütün olarak dikkatc alındığında somut uygulamanın ve alınan kararların demokratik bir toplumda zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığı söylenebilecektir.
19. Buna göre tek mektup zarfi ile farklı kişilere birden fazla mektubun gönderilmemesi şeklindeki müdahalenin Anayasa'nın 22. maddesi anlaminda kamu düzcninin korunmasi ve suç işlenmesinin önlenmesi amacı çerçevesinde verilen Kurul ve yargi kararlarının ilgili ve yeterli gerekçeler içerdiği sonucuna ulaşılmıştır.
20. Açıklanan gerekçelerle haberleşme hürriyetinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Haberleşme hürriyetinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayili Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339.maddesinin (2) numaralı fikrası uyarinca tahsil edilmesi mağduriyetine neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun yargılama giderlerini õdemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 15/10/2025 tarihinde OYBİRLİĞÍYLE karar verildi.