Danıştay Yedinci Dairesine Ait Kararlar
DANIŞTAY KARARLARI | 2019-07-09

DANIŞTAY KARARLARI 
Danıştay Yedinci Daire Başkanlığından:
Esas No : 2018/951Karar No : 2019/2181
KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN : Danıştay Başsavcılığı
DAVACI : BGS Boğaziçi Giyim Sanayicileri Dış Ticaret Anonim Şirketi 
VEKİLİ: Av. Fikri AKGÜN Uluyol Caddesi Detay İş Merkezi No:20 Kat:1
DAVALI : Ticaret Bakanliğı adına Muratbey (Halkali) Gümrük MüdürlüğüiSTANBUL 
VEKİLİ: Av. İşıl TEMEL (Aynı adreste)
İSTEMİN KONUSU _: Istanbul 12. Vergi Mahkemesi Hakimliğinin 17/10/2017 tarih ve E:2017/425, K:2017/2321 sayılı kararının kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasıistenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECi 
Dava konusu istem: Davacı tarafindan, İstanbul 2. Vergi Mahkemesinin 31/12/2015 tarih ve E:2014/1676, K:2015/2821 sayılı kararıyla lehine hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin kendilerine ödenmemesi ve bu tutarların tahsili için Bursa 18. Icra Müdürlüğü nezdinde 2016/6236 dosya numarasıyla başlatiılan ilamlı icra takibinden de sonuç alınamadığından bahisle uğranılan 1.878,48 TL maddi zararın yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle dava açılmıştır.
Kanun yararına temyiz edilen kararın özeti: İstanbul 12. Vergi Mahkemesi Hakimliği,davacı adına ek olarak tahakkuk ettirilen vergi ve alınan para cezası kararına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada İstanbuł 2. Vergi Mahkemesince dava konusu işlemin iptaline, 1.300,00 TL vekalet ücreti ile 132,00 TL yargrlama giderinin davacı tarafa ödenmesine hükmedildiği, davacının 26/02/2016 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvurarak hükmedilen tutarların tarafına ödenmesini istediği, 30 günlük süre içinde ödeme yapılmamasınedeniyle başvurduğu ilamlı icra takibi neticesinde de herhangi bir sonuca ulaşamadığından güncel zararının 1.878,48 TL olduğundan bahisle bakılmakta olan davanın açıldığı, olayda,davacının, mahkeme kararlarıyla hak kazandığı kabul edilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin, yargı kararlarının gereklerine göre işlem ya da eylemde bulunmak zorunda olan davalı idare tarafından koşulsuz olarak, davacıya ödenmesi gerekirken, tutarların ödenek gelmesi halinde ödeneceği ileri sürülerek ödemenin yerine getirilmemesinin yargı kararlarının sürüncemede bırakılması sonucunu doğurduğu, bu durumun ağır hizmet kusuru teşkil edeceği, bu nedenle, mahkeme kararlarıyla davacının hak kazandığı sabit olan vekalet ücreti ve yargılama 

davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne ve 1.878,48 TL maddi tazminatın yasal faizi ile davacıya ödenmesine kesin olarak karar vermiştir.

Danıştay Başsavcılığı tarafından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.maddesi hükmü uyarınca, işbu mahkeme kararının kanun yararına bozulması istenilmektedir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI HALİL YILMAZ'IN DÜŞÜNCESİ: DavaCI şirket vekili tarafından İstanbul 2. Vergi Mahkemesinin 31/12/2015 gün ve E:2014/1676, K:2015/2821 sayılı kararı ile lehlerine hükmedilen vekalet ücreti ve yargilama giderlerinin taraflarına ödenmemesi nedeniyle uğranılan 1.878,48 TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılan davayı kabul ederek, maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolunda hüküm tesis eden İstanbul 12.Vergi Mahkemesinin kesin olarak verdiği 17/10/2017 gün ve E:2017/425, K:2017/2321 sayılıkararının; hukuka aykırı olduğu öne sürülerek davalı idare tarafından kanun yararına temyiz edilmesi istemiyle Danıştay Başsavcılığına yapılan başvuru üzerine konu incelendi:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinin 1. fikrasında, idarenin her türlüeylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu, son fikrasında da, idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde de, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatieri ihlal edilenier tarafindan açılan iptal davaları ile idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakiarı doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davalarının idari dava türlerinden olduğu hükmüne yer verilmiştir. "İdari Rejimi” kabul eden hukuk sistemlerinde, idarenin hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden dolayı idare edilenlerin uğrayacakları her türlü zararın tazmini, "İdarenin Sorumluluğu" ile ilgili kurallarla sağlanır. Esasen; İdari Yargının varlık nedenierinden biri de budur. Kuruluş, görev ve yetkileri bakımından bir kamu idaresi olan vergi idarelerinin de, hukuka aykırı işlemleri nedeniyle ortaya çıkan zararı tazmin etmesi yukarıda açıklanan Anayasa kuralının ve Hukuk Devleti llkesinin gereğidir.

2577 sayılı Idari Yargılama Usul Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fikrasında, Danıştay,bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak 30günü geçemeyeceği, aynı maddenin 2. fikrasında da, konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin, davacının veya vekilinin davali idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fikrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılacaği, birinci fikrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmaması halinde genel hükümler dairesinde infaz ve icra olacağı, aynı maddenin 3. fikrasında ise;Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabileceği hükmü yer almıştır.


Dosyanin incelenmesinden; davaci şirket adina tescilli serbest dolaşima girişbeyannameleri kapsamında ithal edilen eşyalara ilişkin olarak yapılan ek tahakkuk ve para cezalarına vaki itirazın zimnen reddine dair işlemi iptal eden İstanbul 2. Vergi Mahkemesinin 31/12/2015 gün ve E:2014/1676, K:2015/2821 sayılı kararı ile idare aleyhine 1.300,00 TL vekalet ücreti ve 132,00 TL yargılama giderine hükmedildiği, davacı şirket vekili tarafindan 26/02/2016tarihli dilekçe ile idareye başvurularak hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderinin taraflarına ödenmesinin istenildiği, yasada belirtilen 30 gün içinde ödeme yapılmadığından bahisle Bursa 18.İcra Dairesinin E:2016/6236 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldıği, ancak, herhangi bir tahsilat yapilamaması üzerine, icra takibine konu edilen tutarın maddi tazminat olarak ödenmesi için idareye başvurulduğu, davalıidare tarafindan 03/03/2017 tarihli yazi ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığından istenilen ödeneğin gelmesi halinde ödeme yapılacağı hususunun davacı şirkete bildirildiği, davacı şirket vekili tarafından mahkeme kararının yerine getirilmemesi nedeniyle 1.878,48 TL maddi zararın (mahkeme kararındaki avukatlık ücreti, yargılama gideri, icra avukatlık ücreti, işlemiş faiz ve icra masrafi) oluştuğundan bahisle anılan tutarın, idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.2577 sayılı yasanın 28. maddesinin 1. fikrasında yer alan düzenleme gereği davacının mahkeme kararının idareye tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde yerine getirilmemesi halinde tazminat isteminde bulunabileceği, mahkeme kararının, yerine getirilmemesine ödenek yokluğunun gerekçe teşkil edemeyeceği tartışmasız olmakla birlikte, yerine getirilmeyen mahkeme kararının; belirli bir para ödenmesini hüküm altına almış olması, alacak kalemlerinin genel hükümler dairesinde icra ve infazı için Bursa 18. İcra Müdürlüğünün 2016/6236 esas sayılıdosyasında takip başlatılması ve söz konusu dosyada tahsilat yapılırken işlemiş yasal faiziyle birlikte ödeme yapıimasının yasal zorunluluk olması karşısında; davacı şirket tarafından uğranıldığı iddia olunan maddi bir zararın mevcut olmadığı sonucuna varılmıştır.Bu durumda, icra takibine konu tutarı aşan, hüküm altına alınmamış ve genel hükümler dairesinde icra ve infaz edilemeyecek olan bir maddi zarar söz konusu olmadığından, maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte ödenmesi yolunda hüküm tesis eden mahkeme kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, hukuka aykırı olduğu sonucuna varılan İstanbul 12. Vergi Mahkemesinin kesin olarak verdiği 17/10/2017 gün ve E:2017/425, K:2017/2321 sayılı kararının,2577 sayılı Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi hükmü uyarınca kanun yararına temyiz edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ MUHAMMED SAİD DUMANLI'NIN DÜŞÜNCESİ: Hukuk devletinin temel ilkelerinden olan idarenin mali sorumluluğu, Anayasanın 125. maddesinin son fikrasında yer alan "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." hükmü ile anayasal düzeyde kurala bağlanmıştır.
2577 sayılt Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinde idarelerin, idari yargıdüzeni içerisinde yer alan mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarına göre işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu belirtilmiş, konusu belli bir 

miktar paranin ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin, davacının banka hesap numarasını idareye bildirim tarihinden itibaren bu maddede belirtilen süre içinde ödeneceği, ödeme yapılmamasıhalinde genel hükümler dairesinde infaz ve icra olacaği, mahkeme kararına göre işlem tesis edilmemesi veya eylemde bulunulmaması halinde ise ilgili idare aleyhine maddi veya manevi tazminat davası açılabileceği hükme bağlanmıştır.
İdari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde,hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir. Danıştay içtihatlarına göre, infaz edilme olanağının olmasına karşın, idarenin, idari yargı mercilerince verilen kararlara göre işlem tesis etmemesi veya eylemde bulunmaması hizmet kusuru olarak kabul edilmektedir.Bununla birlikte, hem hizmet kusuru, hem de kusursuz sorumluluk cervesinde, idarenin sorumluluğuna gidilebilmesi için bir takım şartlar bulunmaktadır. Bunlardan biri de kuşkusuz maddi veya manevi bir zararın meydana gelmiş olmasıdır. Zarar, doktrinde, bir kişinin mal varlığı veya şahıs varliğında meydana gelen eksilme olarak tanımlanmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; mahkeme kararı ile hükmedilen vekalet ücreti ve yargilama giderlerinin tarafina ödenmemesi üzerine, davacı tarafindan. 2577 sayılı Kanun'un 28.maddesinde gösterilen usul uyarınca ilamlı icra takibi başlatıimış. icra takibi neticesinde de ödeme yapılmadığından, mahkeme kararıyla hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri ile icra takibi için yapılan masraf ve icra vekalet ücretinden oluşan toplam 1878,48 TL maddi zarara uğranıldığından bahisle dava açılmıştır.
Yukarıda bahsedildiği üzere, idarenin sorumluluğuna başvurulması için en önemli şartlardan biri, bir zararın meydana gelmiş olmasıdır. Her ne kadar davacı tarafindan, mahkeme kararının yerine getirilmemesi nedeniyle maddi zarara uğranıldığından bahisle dava açılmış ise de, maddi tazminat istemine konu tutarların, ilamlı icra takibine konu tutarlarla aynı olduğu anlaşılmış olup, icra takibi neticesinde tahsilat yapılırken işlemiş faiziyle birlikte davacıya ödeme yapılacağından, söz konusu tutarların, uğranılan bir maddi zarar kapsamına girmeyeceği ise açıktır. Bununla birlikte, davacının, anılan tutarlar haricinde, başka bir zarara uğradığına dair iddiasi da bulunmamaktadır 
Bu nedenle, olayda, davacı tarafından uğranıldığı iddia edilmesine karşın, idarenin sorumluluğunu doğuracak bir zararın mevcut olmadığı anlaşıldığindan yukarıda özetine yer verilen gerekçeyle, maddi tazminata hükmeden ve niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırısonuç ifade eden mahkeme kararının, 2577 sayılı Kanun'un 51.maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasr gerektiği düşünülmektedir.


TÜRK MİLLETİ ADINA 
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE 
MADDI OLAY:
Davacı adına tescilli muhtelif tarih ve sayılı 5 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya nedeniyle, ek olarak tahakkuk ettirilen vergi ve alınan para cezası kararına vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; İstanbul 2. Vergi Mahkemesi kararıyla, dava konusu işlemin iptaline, 1.300,00 TL vekalet ücreti ile 132,00 TL yargılama giderinin davacı tarafa ödenmesine hükmedimiştir.

Davacı 26/02/2016 tarihli dilekçe ile, davalı idareye başvurarak, mahkeme kararıyla kendileri lehine hükmedilen tutarların bildirilen banka hesap numarasına yatırılmasını talep etmişancak 30 gün içerisinde herhangi bir ödeme yapılmamıştır. Bunun üzerine, Bursa 18. Icra Müdürlüğü nezdinde, 2016/6236 dosya numarasıyla ilamlı icra takibi yoluna başvurmuştur. Icra Müdürlüğünce düzenlenen ícra emri 02/06/2016 tarihinde davalı idareye tebliğ edilmesine karşın,herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine, davacı tarafından 27/02/2017 tarihli dilekçe ile,1.878,48 TL'nin (mahkeme kararıyla hükmedilen vekalet ücreti ve yargilama giderleri, icra vekalet ücreti, icra masrafları ve işlemiş faiz) kendilerine ödenmesi, aksi halde tazminat davası açılacağıyolunda davalı idareye başvuru yapıłmıştır. Yapılan başvuruya, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'ndan ödenek talebinde bulunulduğu, ödeneğin gelmesi halinde ödemenin yapılacağı şeklinde cevap verilmiştir.

Bunun üzerine, 1.878,48 TL maddi zararın yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle, Istanbul 12. Vergi Mahkemesi nezdinde işbu kanun yararına temyiz istemine konu kararın verildiği dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinin 1. fikrasında, idarenin her türlüeylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu, son fıkrasında, idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu, 138. maddesinin 4. fıkrasında da yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda oiduğu, bu organların ve idarenin, mahkeme kararlarinı hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı Ídari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fikrasında; Danıştay,bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkelelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarina göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiç bir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği belirtilmiş, 2. fikrasında; konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fikrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılacağı, birinci fikrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmaması halinde,genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunacaği, aynı maddenin 3. fikrasında ise, Danıştay,

bolge idare mahkemeleri, idare ve vergi Mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Daniştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabileceği kuralına yer verilmiştir.
2577 sayıli Kanunun 51. maddesinde ise, idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararina temyiz olunabileceği, temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde, kararın kanun yararına bozulacağı; bu bozma kararının daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırmayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Hukuk devleti, faaliyetlerinde hukuk kurallarına bağlı olan, yönetilenlere hukuki güvence sağlayan devlettir. Bir başka deyişle, hukuk devleti sadece yönetilenlerce uyulacak kurallar koyan devlet olmayıp, aynı zamanda koyduğu hukuk kurallarıyla kendini bağlı gören devlettir.
Hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri de idarenin yargisal denetiminin yapilabilmesidir.Anayasa'nın yukarıda belirtilen 125. maddesinde yer alan idarenin her türlü eylem ve işleminin yargisal denetime tabi olacağı yolundaki amir hüküm, belirtilen ilkenin somut halini teşkil etmektedir. Hukuk devletinin gereği olarak idarenin yargısal denetimi ancak idari yargi mercilerince verilen kararların, fili ve hukuki imkansızlık dışında gecikmeksizin yerine getirilmesi ile mümkün olacaktır.
Idarenin, uygulanmasında maddi ve hukuki imkansızlık bulunanlar dışında yargi kararlarını "aynen" ve "gecikmeksizin" uygulamaktan başka bir seçeneği bulunmamaktadır. Başka bir deyişle, yargı kararlarının uygulanması bakımından idare "bağlı yetki" içerisinde bulunmaktadır. 2577 sayılı Kanunun 28. maddesine göre yargı kararının derhal uygulanmasi asıl olup öngörülen otuz günlük süre ise kararın uygulanması için idarelere tanınan nihai süreyi ifade etmektedir. Dolayisıyla, Kanunda öngörülen süre içerisinde mahkeme kararlarının yerine getirilmemesi durumunda, idarenin sorumluluğunun ortaya çıkacağı kuşkusuzdur.
Bununla birlikte, yukarıda da yer verildiği üzere, 2577 sayılı Kanunun 28. Maddesinin 2.fıkrasında konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargilama giderlerinin, davacının banka hesap numarasını idareye bildirdiği tarihten itibaren süresi içerinde ödenmediği takdirde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunacağı belirtilmiştir. Genel hükümler dairesinde yapılması gereken ise,2004 sayılı İcra Íflas Kanunu hükümlerine göre icra müdürlüklerince yürütülen infaz ve icra yoludur.
Olayda, idarece yerine getirilmeyen mahkeme kararinın belirli bir paranin ödenmesini gerektirdiği ve bu kararın yerine getirilmemesi nedeniyle, hükmedilen tutarın genel hükümler dairesinde ilam!ı icra takibine konu edildiği, söz konusu icra takibi neticesinde tahsilat yapılırken işleyen faiziyle birlikte ödeme yapılmasının da zorunlu olması nedeniyle, davacı tarafiından uğranılan bir maddi zararın bulunmadığı anlaşıldığından, yukarıda yer verilen gerekçe ile maddi tazminata hükmeden mahkeme kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1Danıştay Başsavcılığının kanun yararına temyiz isteminin kabulüne;
2. Istanbul 12. Vergi Mahkemesi Hakimliğinin 17/10/2017 tarih ve E:2017/425,K:2017/2321 sayılı kararının, 2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca, hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3. Kararın birer örneğinin taraflara ve Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasına, 01/04/2019 tarihinde, esasta oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.


Esas No : 2018/951Karar No : 2019/2181
(X) KARŞI OY :
2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 1. Maddesinde, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin görevine giren uyuşmazlıkların çözümünün, bu Kanunda gösterilen usullere tabi olduğu belirtilmiş, 28. maddesinin 1. fikrasında,Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak 30 günü geçemeyeceği, aynı maddenin 2. fıkrasında da, konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fikrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılacağı, birinci fikrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmamasıhalinde genel hükümler dairesinde infaz ve icra olacağı hükümleri yer almıştır.Dosyanın incelenmesinden; davacı adına yapılan ek tahakkuk ve alinan para cezasi kararına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemi iptal eden vergi mahkemesi kararı ile idare aleyhine 1.300,00 TL vekalet ücreti ve 132.00 TL yargilama giderine hükmedildiği, davacıtarafiından idareye başvurularak hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderinin taraflarına ödenmesinin istenildiği, yasada belirtilen 30 gün içinde ödeme yapılmadığından bahisle Bursa 18.İcra Dairesinin E:2016/6236 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldıği, ancak, herhangi bir tahsilat yapilamaması üzerine, icra takibine konu edilen tutarın maddi tazminat olarak ödenmesi için idareye başvuruiduğu, davai idare tarafindan Gümrük ve Ticaret Bakanliğından istenilen ödeneğin gelmesi halinde ödeme yapılacağı hususunun davacıya bildirildiği, davacı tarafindan mahkeme kararınin yerine getirilmemesi nedeniyle 1.878,48 TL maddi zararın (mahkeme kararındaki avukatlık ücreti, yargılama gideri, icra avukatlık ücreti, işlemiş faiz ve icra masrafı)oluştuğundan bahisle anılan tutarın, idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan Kanun hükümlerine göre, mahkeme kararıyla hükmedilen vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin hangi şekilde davacıya ödeneceği ve ödeme yapılmaması halinde de genel hükümler dairesinde icra ve infaz olunacağı açıkça belirtilmesine karşın, 2577 sayılıKanun'da böyle bir usul öngörülmediği halde, ilamlı icra takibi neticesinde de ödeme yapılmadığından bahisle maddi tazminat istemiyle açılan işbu davanın idari yargı yerinde görülmesine olanak bulunmamaktadır.
Bu nedenie, mahkeme kararının 2577 sayılı Idari Yargilama Usulü Kanunu'nun 51.maddesi uyarınca kanun yararına bozulması gerektiği oyu ile, Dairemiz kararına gerekçe yönüyle katilmiyorum.

Üye Turan KARAKAYA 

Esas No : 2018/951Karar No : 2019/2181
(XX) KARŞI OY :
Dosya kapsamından,vergi mahkemesinde görülen ek tahakkuk ve para cezası kararının iptali talepli davada davacı lehine iptal kararı verilerek mahkeme masraflarının (vekalet ve yargi gideri) davacı lehine hükmedilmesi üzerine davacı vekili tarafından verilen hesap numarasina yatırılması gereken vekalet ücreti ve yargılama gideri bütününden oluşan meblağın yatırılmamasıüzerine genel hükümler dairesinde İcra Iflas Kanunu(llK) hükümlerine göre ilamlı takibe konu edildiği, yasal sürede alacağın icra dairesine de yatırılmaması üzerine idari yargı da tekrar maddi tazminat adı altında vekalet ücreti ve yargılama masrafından oluşan bu tutarın dava konusu edildiği ve mahkemece davanın kabul edildiği anlaşılmaktadır.

2577 sayılı Ídari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesi kararların yerine getirilme usulunü düzenlemiştir.

Kararların sonuçları
Madde 28  1. Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.

2. Konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren,birinci fikrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatılır.Birinci fıkrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmamasi halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur.
2577 sayılı Kanun'un 2. maddesi idari dava türlerini, iptal davalari, tam yargı davalarıve idari sözleşmelerden doğan davalar olarak üç başlık altında toplamıştır. Bu tanım ve tesbitle uyumlu olarak verilen iptal ve tam yargı davaları sonunda verilen kararların nasıl yerine getirileceğine dairhükümleri de 28. maddesinde düzenlemiştir.

idarenin işlem ve eylemleri sebebiyle görülen iptal davalarında verilen kararlar eda hükmüiçermediğinden diğer anlatımla genel hükümlere göre icrası mümkün olmadığından iptal kararına yasal sürede uygun işlem tesis etmek idarenin tasarrufunda bulunmaktadır. Bu durumda kararların yerine getirilmemesi halinde ilgilisi uğradığı maddi ve manevi zararı tazminat olarak isteyebilecek dava konusu edecektir.

Konusu tam yargı davasının oluşturan bir miktar paranın ödenmesine yönelik kararlarda ise yasal sürede yerine getirilmemesi (ödenmemesi) halinde genel hükümler dairesinde ilamlı icraya konu edilip cebri icra yolu ile tahsil edilecektir.

2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi dilekçeler üzerine ilk inceleme başlıklı olup ,dilekçelerin yargılamaya geçmeden önce incelenerek madde de belirtilen hallerin varlığı halinde yargılamanın esasına girilmeksizin 15. maddede belirtilen (görev,ehliyet, kesin yürütülmesi zorunlu işlem merci tecavüzü vd.) red kararların verileceği düzenlenmiştir. lk incelemelerin sıralandığı bu hallerin içinde kesin hüküm veya derdestlik halleri belitilmemiş ise de 6100 sayılıHukuk Muhakemeleri Kanununda (HMK) yer alan bu durumlar uygulama ile idari yargılama hukuku ilkeleri arasında da yer almıştır. Bu düzenlemeler bir yargılamaya başlamayı engelleyen 

dava şartiari olarak hukukumuzda yer almaktadir. Adli yargi usul hukukuna ait bir kavram ve kuram olan dava şartlarının konuluş amacı davanın esası hakkında incelemeye geçebilmek için olması muhtemel yargilama engellerini tesbit etmekdir. Bu engeller arasında kesin hüküm ve derdest bir davanın varlığı da yer aimaktadır. Bu bağlamda İdari uyuşmazik İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda gösterilen dava türlerinden birine konu ve formüle edilmiş olmalıdır aksi halde inceleme imkani bulunmamaktadir.
2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde belirtilen iptal davasına konu Idari dava açmanın ilk koşulu idari uyuşmazlık yaratan bir idari işlem ve eylem bulunmasıdır. Bu işlem ve eylemler sebebiyle mahkemenin bir davayı yargılamaya başlaması için bu ön inceleme aşamasından yani yargı engellerinden kurtuimalıdır. Şayet bu engellerin varlığı söz konusu ise verilecek red hükmüusule ilişkin olup davanın esası ile ilgili bir hükmü içermez. Kanun yararına bozmaya konu mahkeme karari, daha önce verilmiş olan bir mahkeme kararının yargılama giderlerine dair hükmün yerine getirilmemesine ilişkindir. Bu yerine getirmeme iptal davasına konu olan asıl işlemin yerine getirilmemesinden maddi ve manevi bir zararının olması koşulu ile tazminat olarak tam yargı davasına konu olabilecektir. Ancak yargılaması yapılmış ve kesinleşmiş iptal davasısonunda verilen yargilama masrafları kesin hüküm sebebiyle tekrar yargilamaya konu edilemeyecek genel hükümler dairesinde icra edilecektir.
Mahkeme kararlarının yerine getirilmesi Anayasa'da belirtilen zorunluluk olmakla her kamu görevi üstlenen kamu kurumları bu zorunluluğa Hukuk Devleti ilkesi gereği uymak zorundadır. Bu zorunluluğu yerine getirmemenin haklı sebepleri ise ancak Görevi İhmal veya Kötüye Kullanma Suçu oluşturup oluşturmadığı yönünde yapılacak yargılamada tesbit edilebilecektir.
izah edilen gerekçelere binaen görülen dava maddi tazminat olarak nitelendirmiş ise de yargılama konusu edilen bir işleme bağlı olarak verilen yargılama giderlerini içermekle tekrar davaya konu edilemeyeceğinden 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesi gereği incelenmeksizin reddi gerekirken maddi tazminata hükmedilmesi yolundaki mahkeme kararının kanun yararına bozulması gerektiği oyu ile, Dairemiz kararına gerekçe yönüyle katılmıyorum.
Üye Şaziye FIRAT CÍVELEK 

Esas No : 2018/952Karar No : 2019/2182
KANUN YARARINA TEMYiZ EDEN : Danıştay Başsavcılığı
DAVACI : BGS Boğaziçi Giyim Sanayicileri Dış Ticaret Anonim Şirketi 
VEKİLi :Av. Fikri AKGÜN Uluyol Caddesi Detay İş Merkezi No:20 Kat:1
Osmangazi/BURSA 
DAVALI : Ticaret Bakanliğı adına Muratbey (Halkali) Gümrük MüdürlüğüISTANBUL 
VEKİLİ: Av. İşıl TEMEL (Aynı adreste)
STEMİN KONUSU _ Istanbul 12. Vergi Mahkemesi Hakimliğinin 17/10/2017 tarih ve :017/420, K:2017/2322 sayılı kararının kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasıstenilmektedir..

YARGILAMA SÜRECi 
Dava konusu istem: Davacı tarafindan, İstanbul 2. Vergi Mahkemesinin 31/12/2015 tarih ve E:2014/1672, K:2015/2817 sayılı kararıyla Jehine hükmedilen vekalet ücreti ve yargilama giderlerinin kendilerine ödenmemesi ve bu tutarların tahsili için Bursa 18. İcra Müdürlüğü nezdinde 2016/6241 dosya numarasıyla başlatılan ilamlı icra takibinden de sonuç alınamadığından bahisle uğranılan 1.878,48 TL maddi zararın yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle dava açılmıştır.
Kanun yararına temyiz edilen kararın özeti: İstanbul 12. Vergi Mahkemesi Hakimliği davacı adına ek olarak tahakkuk ettirilen vergi ve alınan para cezası kararına vaki itirazın zımnen eddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada İstanbul 2. Vergi Mahkemesince dava konusu şlemin iptaline, 1.300,00 TL vekalet ücreti ile 132,00 TL yargilama giderinin davacı tarafa denmesine hükmedildiği, davacının 26/02/2016 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvurarak nükmedilen tutarların tarafina ödenmesini istediği, 30 günlük süre içinde ödeme yapılmamasi nedeniyle başvurduğu ilamlı icra takibi neticesinde de herhangi bir sonuca ulaşamadığındar güncel zararının 1.878,48 TL olduğundan bahisle bakılmakta olan davanın açıldıği, olayda davacının, mahkeme kararlarıyla hak kazandığı kabul edilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin, yargi kararlarının gerekierine göre işlem ya da eylemde bulunmak zorunda olan davalı idare tarafindan koşulsuz olarak, davacıya ödenmesi gerekirken, tutarların ödenek gelmes nalinde ödeneceği ileri sürülerek ödemenin yerine getirilmemesinin yargi kararlarının sürüncemede bırakılması sonucunu doğurduğu, bu durumun ağır hizmet kusuru teşkil edeceği, bu 

davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne ve 1.878,48 TL maddi tazminatın yasal faizi ile davacıya ödenmesine kesin olarak karar vermiştir.

Danıştay Başsavcılığı tarafından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.maddesi hükmü uyarınca, işbu mahkeme kararının kanun yararına bozulması istenilmektedir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI HALİL YILMAZ'IN DÜŞÜNCESİ: DavaCI Şirket vekili tarafından Istanbul 2. Vergi Mahkemesinin 31/12/2015 gün ve E:2014/1672, K:2015/2817 sayılı kararı ile lehlerine hükmedilen vekalet ücreti ve yargilama giderlerinin taraflarına ödenmemesi nedeniyle uğranılan 1.878,48 TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılan davayı kabul ederek, maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolunda hüküm tesis eden İstanbul 12.Vergi Mahkemesinin kesin olarak verdiği 17/10/2017 gün ve E:2017/420, K:2017/2322 sayılıkararının; hukuka aykırı olduğu öne sürülerek davalı idare tarafından kanun yararına temyiz edilmesi istemiyle Danıştay Başsavcılığına yapılan başvuru üzerine konu incelendi:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinin 1. fikrasında, idarenin her türlüeylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu, son fıkrasında da, idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde de, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafiından açılan iptal davaları ile idari eylem ve işlemlerden dolayi kişisel hakiarı doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davalarının idari dava türlerinden olduğu hükmüne yer verilmiştir. "İdari Rejimi" kabul eden hukuk sistemlerinde, idarenin hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden dolayı idare edilenlerin uğrayacakları her türlü zararın tazmini, "idarenin Sorumluluğu" ile ilgili kurallarla sağlanır. Esasen; Idari Yargının varlık nedenlerinden biri de budur. Kuruluş, görev ve yetkileri bakımından bir kamu idaresi olan vergi idarelerinin de, hukuka aykırı işlemieri nedeniyle ortaya çıkan zararı tazmin etmesi yukarıda açıklanan Anayasa kuralının ve Hukuk Devleti İlkesinin gereğidir.

2577 sayılı İdari Yargilama Usul Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fikrasında, Danıştay,bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak 30günü geçemeyeceği, aynı maddenin 2. fikrasında da, konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasina, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fikrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılacaği, birinci fikrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmaması halinde genel hükümler dairesinde infaz ve icra olacağı, aynı maddenin 3. fikrasında ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabileceği hükmü yer almıştır.


Dosyanin incelenmesinden; davaci şirket adina tescilli serbest dolaşima girişbeyannameleri kapsamında ithal edilen eşyalara ilişkin olarak yapılan ek tahakkuk ve para cezalarına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemi iptal eden İstanbul 2. Vergi Mahkemesinin 31/12/2015 gün ve E:2014/1672, K:2015/2817 sayılı kararı ile idare aleyhine 1.300,00 TL vekalet ücreti ve 132,00 TL yargılama giderine hükmedildiği, davacı şirket vekili tarafından 26/02/2016tarihli dilekçe ile idareye başvurularak hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderinin taraflarına ödenmesinin istenildiği, yasada belirtilen 30 gün içinde ödeme yapılmadığından bahisle Bursa 18.Icra Dairesinin E:2016/6241 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, ancak, herhangi bir tahsilat yapılamaması üzerine, icra takibine konu edilen tutarın maddi tazminat olarak ödenmesi için idareye başvurulduğu, davalı idare tarafından 03/03/2017 tarihli yazı ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığından istenilen ödeneğin gelmesi halinde ödeme yapılacağı hususunun davacı şirkete bildirildiği, davacı şirket vekili tarafından mahkeme kararının yerine getirilmemesi nedeniyle 1.878,48 TL maddi zararın (mahkeme kararındaki avukatlık ücreti, yargılama gideri, icra avukatliık ücreti, işlemiş faiz ve icra masrafi) oluştuğundan bahisle anılan tutarın, idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle dava açıłdığı anlaşılmıştır.2577 sayılı yasanın 28. maddesinin 1. fikrasında yer alan düzenleme gereği davacının mahkeme kararının idareye tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde yerine getirilmemesi halinde tazminat isteminde bulunabileceği, mahkeme kararınin, yerine getirilmemesine ödenek yokluğunun gerekçe teşkil edemeyeceği tartışmasız olmakla birlikte, yerine getirilmeyen mahkeme kararının; belirli bir para ödenmesini hüküm altına almış olmasi, alacak kalemlerinin genel hükümler dairesinde icra ve infazı için Bursa 18. İcra Müdürlüğünün 2016/6241 esas sayılıdosyasında takip başlatıiması ve söz konusu dosyada tahsilat yapılırken işlemiş yasal faiziyle birlikte ödeme yapılmasının yasal zorunluluk olması karşısında; davacı şirket tarafından uğranıldığı iddia olunan maddi bir zararın mevcut olmadığı sonucuna varılmıştır.Bu durumda, icra takibine konu tutarı aşan, hüküm altına alınmamış ve genel hükümler dairesinde icra ve infaz edilemeyecek olan bir maddi zarar söz konusu olmadığından, maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte ödenmesi yolunda hüküm tesis eden mahkeme kararında hukuka uyarlik görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, hukuka aykırı olduğu sonucuna varılan İstanbul 12. Vergi Mahkemesinin kesin olarak verdiği 17/10/2017 gün ve E:2017/420, K:2017/2322 sayılı kararının,2577 sayılı Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi hükmü uyarınca kanun yararına temyiz edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKÍMİ MUHAMMED SAİD DUMANLI'NIN DÜŞÜNCESİ: HukuK devletinin temel ilkelerinden olan idarenin mali sorumluluğu, Anayasanın 125. maddesinin son fikrasında yer alan "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." hükmü ile anayasal düzeyde kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinde idarelerin, idari yargi düzeni içerisinde yer alan mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarına göre işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu belirtilmiş, konusu belli bir 

miktar paranin odenmesini gerektiren davalarda nukmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargilama giderlerinin, davacının banka hesap numarasını idareye bildirim tarihinden itibaren bu maddede belirtilen süre içinde ödeneceği, ödeme yapılmamasıhalinde genei hükümler dairesinde infaz ve icra olacaği, mahkeme kararına göre işlem tesis edilmemesi veya eylemde bulunulmaması halinde ise ilgili idare aleyhine maddi veya manevi tazminat davası açılabileceği hükme bağlanmıştır.
İdari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde,hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir. Danıştay içtihatlarına göre, infaz edilme olanağının olmasına karşın, idarenin, idari yargı mercilerince verilen karariara göre işlem tesis etmemesi veya eylemde bulunmaması hizmet kusuru olarak kabul edilmektedir Bununla birlikte, hem hizmet kusuru, hem de kusursuz sorumluluk çervesinde, idarenin sorumluluğuna gidilebilmesi için bir takım şartlar bulunmaktadır. Bunlardan biri de kuşkusuz maddi veya manevi bir zararın meydana gelmiş olmasıdır. Zarar, doktrinde, bir kişinin mal varlığı veya şahis varliğında meydana gelen eksilme olarak tanımlanmaktadır.
Dosyanin incelenmesinden; mahkeme kararı ile hükmedilen vekalet ücreti ve yargilama giderlerinin tarafina ödenmemesi üzerine, davacı tarafindan, 2577 sayıli Kanun'un 28.maddesinde gösterilen usul uyarınca ilamlı icra takibi başlatıimış, icra takibi neticesinde de ödeme yapıłlmadığından, mahkeme kararıyla hükmedilen vekalet ücreti ve yargilama giderleri ile icra takibi için yapılan masraf ve icra vekalet ücretinden oluşan toplam 1878,48 TL maddi zarara uğranıldığından bahisle dava açılmıştır.
Yukarıda bahsedildiği üzere, idarenin sorumluluğuna başvurulması için en önemli şartlardan biri, bir zararın meydana gelmiş olmasıdır. Her ne kadar davacı tarafından, mahkeme kararının yeríne getirilmemesi nedeniyle maddi zarara uğranıldığından bahisle dava açılmış ise de, maddi tazminat istemine konu tutarların, ilamlı icra takibine konu tutariarla ayni olduğu anlaşılmış olup, icra takibi neticesinde tahsilat yapılırken işlemiş faiziyle birlikte davacıya ödeme yapılacağından, söz konusu tutarların, uğranılan bir maddizarar kapsamına girmeyeceği ise açıktır. Bununla birlikte, davacının, anılan tutarlar haricinde, başka bir zarara uğradığına dair iddiasi da bulunmamaktadır.
Bu nedenle, olayda, davacı tarafından uğranıldığı iddia edilmesine karşın, idarenin sorumluluğunu doğuracak bir zararın mevcut olmadığı anlaşıldığından yukarıda özetine yer verilen gerekçeyle, maddi tazminata hükmeden ve niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırısonuç ifade eden mahkeme kararının, 2577 sayılı Kanun'un 51.maddesi uyarınca kanun yararına bozulmașı gerektiği düşünülmektedir.


aUA 
Karar verayY 
dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
ÍNCELEME VE GEREKÇE 


MADDiOLAY:
Davacı adına, 2006 ve 2007 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya nedeniyle, ek olarak tahakkuk ettirilen vergi ve alınan para cezası kararına vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; İstanbul 2. Vergi Mahkemesi kararıyla, dava konusu işlemin iptaline, 1.300,00 TL vekalet ücreti ile 132,00TL yargılama giderinin davacı tarafa ödenmesine hükmedilmiştir.

Davacı 26/02/2016 tarihli dilekçe ile, davalı idareye başvurarak, mahkeme kararıyla kendileri lehine hükmedilen tutarların bildirilen banka hesap numarasına yatırılmasını talep etmişancak 30 gün içerisinde herhangi bir ödeme yapilmamıştır. Bunun üzerine, Bursa 18. Icra Müdürlüğü nezdinde, 2016/6241 dosya numarasıyla ilamlı icra takibi yoluna başvurmuştur. Icra Müdürlüğünce düzenlenen icra emri 02/06/2016 tarihinde davalı idareye tebliğ edilmesine karşın,herhangi bir ödeme yapilmaması üzerine, davacı tarafından 20/02/2017 tarihli dilekçe ile,1.878,48 TL'nin (mahkeme kararıyla hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri, icra vekalet ücreti, icra masrafları ve işlemiş faiz) kendilerine ödenmesi, aksi halde tazminat davası açılacağıyolunda davalı idareye başvuru yapılmıştır. Yapılan başvuruya, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'ndan ödenek talebinde bulunulduğu, ödeneğin gelmesi halinde ödemenin yapılacağı şeklinde cevap verilmiştir.

Bunun üzerine, 1.878,48 TL maddi zararın yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle, İstanbul 12. Vergi Mahkemesi nezdinde işbu kanun yararına temyiz istemine konu kararın verildiği dava açılmıştır.

iLGİLi MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinin 1. fikrasında, idarenin her türlüeylem ve işlemlerine karşi yargı yolunun açık olduğu, son fıkrasında, idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu, 138. maddesinin 4. fikrasında da yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organların ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fikrasında; Danıştay,bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkelelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiç bir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği belirtilmiş, 2. fıkrasında; konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargiama giderlerinin, davacının veya vekilinin davalı idareye yazilı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fikrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılacaği, birinci fikrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmaması halinde,genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunacaği, aynı maddenin 3. fikrasında ise, Danıştay,

boige idare mahkemeleri, idare ve vergi Mahkemeleri kararlarina göre işlem tesis  edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabileceği kuralına yer verilmiştir.
2577 sayılı Kanunun 51. maddesinde ise, idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabileceği, temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde, kararın kanun yararına bozulacağı; bu bozma kararının daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırmayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Hukuk devleti, faaliyetlerinde hukuk kurallarına bağlı olan, yönetilenlere hukuki güvence sağlayan devlettir. Bir başka deyişle, hukuk devleti sadece yönetilenlerce uyulacak kurallar koyan deviet olmayıp, aynı zamanda koyduğu hukuk kurallarıyla kendini bağlı gören devlettir.
Hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri de idarenin yargısal denetiminin yapılabilmesidir.Anayasa'nın yukarıda belirtilen 125. maddesinde yer alan idarenin her türlüeylem ve işleminin yargısal denetime tabi olacaği yolundaki amir hüküm, belirtilen ilkenin somut halini teşkil etmektedir. Hukuk devletinin gereği olarak idarenin yargısal denetimi ancak idari yargi mercilerince verilen kararların, fili ve hukuki imkansızlık dışında gecikmeksizin yerine getirilmesi ile mümkün olacaktır.
İdarenin, uygulanmasında maddi ve hukuki imkansızlık bulunanlar dışında yargi kararlarını "aynen" ve "gecikmeksizin" uygulamaktan başka bir seçeneği bulunmamaktadır. Başka bir deyişle, yargı kararlarının uygulanması bakımından idare "bağlı yetki" içerisinde bulunmaktadır. 2577 sayılı Kanunun 28. maddesine göre yargi kararının derhal uygulanması asil olup öngörülen otuz günlük süre ise kararın uygulanması için idarelere tanınan nihai süreyi ifade etmektedir. Dolayisıyla, Kanunda öngörülen süre içerisinde mahkeme kararlarınin yerine getirilmemesi durumunda, idarenin sorumluluğunun ortaya çıkacağı kuşkusuzdur.
Bununla birlikte, yukarıda da yer verildiği üzere, 2577 sayılı Kanunun 28. Maddesinin 2.fikrasinda konusu belli bir miktar paranin õdenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin, davacının banka hesap numarasını idareye bildirdiği tarihten itibaren süresi içerinde ödenmediği takdirde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunacaği belirtilmiştir. Genel hükümler dairesinde yapılması gereken ise,2004 sayılı İcra İflas Kanunu hükümlerine göre icra müdürlüklerince yürütülen infaz ve icra yoludur.
Olayda, idarece yerine getirilmeyen mahkeme kararinın belirli bir paranın ödenmesini gerektirdiği ve bu kararın yerine getirilmemesi nedeniyle, hükmedilen tutarın genel hükümler dairesinde ilamiı icra takibine konu edildiği, söz konusu icra takibi neticesinde tahsilat yapılırken işleyen faiziyle birlikte ödeme yapılmasının da zorunlu olması nedeniyle, davacı tarafından uğranılan bir maddi zararın bulunmadığı anlaşıldığından, yukarıda yer verilen gerekçe ile maddi tazminata hükmeden mahkeme kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
T.  Darçtay Başsavclliginin kanun vararina temyiz isterlnln Rubarave,
Istanbul  Vrgi Makemesi Hakimliğinin 1710/7 tarive E:207/40K:2017/2322 sayılı kararının, 2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca, hükmün sonuçlarına etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3 Kararın birer örneğinin taraflara ve Danıştay Başsavcılığına gönderilmesine ve bu kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasına, 01/04/2019 tarihinde, esasta oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.


Esas No : 2018/952Karar No : 2019/2182
(X) KARŞI OY :
2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 1. Maddesinde, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin görevine giren uyuşmazlikların çözümünün, bu Kanunda gösterilen usullere tabi olduğu belitilmiş, 2. maddesinin 1. fikrasında,Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak 30 günü geçemeyeceği, aynı maddenin 2. fıkrasında da, konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fikrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırıilacaği, birinci fıkrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmamasıhalinde genel hükümler dairesinde infaz ve icra olacağı hükümleri yer almıştır.Dosyanın incelenmesinden; davacı adına yapilan ek tahakkuk ve alinan para cezasıkararına vaki itirazın zımnen reddine dair işlemi iptal eden vergi mahkemesi kararı ile idare aleyhine 1.300,00 TL vekalet ücreti ve 132.00 TL yargılama giderine hükmedildiği, davacıtarafindan idareye başvurularak hükmedilen vekalet ücreti ve yargilama giderinin taraflarına ödenmesinin istenildiği, yasada belirtilen 30 gün içinde ödeme yapılmadığından bahisle Bursa 18.Ícra Dairesinin E:2016/6241 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldıği, ancak, herhangi bir tahsilat yapılamamasi üzerine, icra takibine konu edilen tutarın maddi tazminat olarak ödenmesi için idareye başvurulduğu, davalı idare tarafından Gümrük ve Ticaret Bakanliğından istenilen ödeneğin gelmesi halinde ödeme yapılacağı hususunun davacıya bildirildiği, davacı tarafından mahkeme kararinin yerine getirilmemesi nedeniyle 1.878,48 TL maddi zararin (mahkeme kararındaki avukatlık ücreti, yargılama gideri, icra avukatlık ücreti, işlemiş faiz ve icra masrafı)oluştuğundan bahisle anılan tutarın, idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan Kanun hükümlerine göre, mahkeme kararıyla hükmedilen vekalet ücreti ile yargilama giderlerinin hangi şekilde davacıya õdeneceği ve ödeme yapılmaması halinde de genel hükümler dairesinde icra ve infaz olunacağı açıkça belirtilmesine karşın, 2577 sayılıKanun'da böyle bir usul öngörülmediği halde, ilamlı icra takibi neticesinde de ödeme yapılmadığından bahisle maddi tazminat istemiyle açılan işbu davanın idari yargı yerinde görülmesine olanak bulunmamaktadır.
Bu nedenle, mahkeme kararının 2577 sayılı Idari Yargilama Usulü Kanunu'nun 51.maddesi uyarınca kanun yararına bozulması gerektiği oyu ile, Dairemiz kararına gerekçe yönüyle katilmiyorum.

Üye Turan KARAKAYA 

Esas No : 2018/952Karar No : 2019/2182
(XX) KAR$I OY :
iptali talepli davada davacı lehine iptal kararı verilerek mahkeme masraflarının (vekalet ve yargi gideri) davacı lehine hükmedilmesi üzerine davacı vekili tarafından verilen hesap numarasına yatırılması gereken vekalet ücreti ve yargılama gideri bütününden oluşan meblağın yatırılmamasıüzerine genel hükümler dairesinde Icra Iflas Kanunu(iiK) hükümlerine göre ilamlı takibe konu edildiği, yasal sürede alacağın icra dairesine de yatırılmaması üzerine idari yargı da tekrar maddi tazminat adı altında vekalet ücreti ve yargilama masrafindan oluşan bu tutarın dava konusu edildiği ve mahkemece davanın kabul edildiği anlaşılmaktadır.

2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesi kararların yerine getirilme usulunü düzenlemiştir.

Kararların sonuçları
Madde 28  1. Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.

2. Konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren,birinci fikrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılır.Birinci fikrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmamasi halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur.
2577 sayılı Kanun'un 2. maddesi idari dava türlerini, iptal davalari, tam yargı davalarıve idari sözleşmelerden doğan davalar olarak üç başlık altında toplamıştır. Bu tanım ve tesbitle uyumlu olarak verilen iptal ve tam yargı davaları sonunda verilen kararların nasıl yerine getirileceğine dairhükümleri de 28. maddesinde düzenlemiştir.

Ídarenin işlem ve eylemleri sebebiyle görülen iptal davalarında verilen kararlar eda hükmüiçermediğinden diğer anlatımla genel hükümlere göre icrası mümkün olmadığından iptal kararına yasal sürede uygun işlem tesis etmek idarenin tasarrufunda bulunmaktadır. Bu durumda kararların yerine getirilmemesi halinde ilgilisi uğradığı maddi ve manevi zararı tazminat olarak isteyebilecek dava konusu edecektir.

Konusu tam yargı davasının oluşturan bir miktar paranın ödenmesine yönelik kararlarda ise yasal sürede yerine getirilmemesi (ödenmemesi) halinde genel hükümler dairesinde ilamli icraya konu edilip cebri icra yolu ile tahsil edilecektir.

2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi dilekçeler üzerine ilk inceleme başlıklı olup ,dilekçelerin yargilamaya geçmeden önce incelenerek madde de belirtilen hallerin varlığı halinde yargilamanın esasına girilmeksizin 15. maddede belirtilen (görev,ehliyet, kesin yürütülmesi zorunlu işlem merci tecavüzü vd.) red kararların verileceği düzenlenmiştir. İlk incelemelerin sıralandığı bu hallerin içinde kesin hüküm veya derdestlik halleri belirtimemiş ise de 6100 sayılıHukuk Muhakemeleri Kanununda (HMK) yer alan bu durumlar uygulama ile idari yargilama hukuku ilkeleri arasında da yer almıştır. Bu düzenlemeler bir yargılamaya başlamayı engelleyen 

dava şartları olarak hukukumuzda yer almaktadır. Adli yargı usul hukukuna ait bir kavram ve kuram olan dava şartlarının konuluş amacı davanın esası hakkında incelemeye geçebilmek için olması muhtemel yargilama engellerini tesbit etmekdir. Bu engeller arasında kesin hüküm ve derdest bir davanın varlığı da yer almaktadır. Bu bağlamda Ídari uyuşmazlık Ídari Yargılama Usulü Kanunu'nda gösterilen dava türlerinden birine konu ve formüle edilmiş olmalıdır aksi halde inceleme imkani bulunmamaktadir.
2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde belirtilen iptal davasına konu Idari dava açmanın ilk koşulu idari uyusmazlık yaratan bir idari işlem ve eylem bulunmasıdır. Bu işlem ve eylemler sebebiyle mahkemenin bir davayi yargılamaya başlaması için bu ön inceleme aşamasından yani yargı engellerinden kurtulmalıdır. Şayet bu engellerin varlığı söz konusu ise verilecek red hükmüusule ilişkin olup davanın esası ile ilgili bir hükmü içermez. Kanun yararına bozmaya konu mahkeme kararı, daha önce verilmiş olan bir mahkeme kararının yargılama giderlerine dair hükmün yerine getirilmemesine ilişkindir. Bu yerine getirmeme iptal davasına konu olan asıl işlemin yerine getirilmemesinden maddi ve manevi bir zararının olması koşulu ile tazminat olarak tam yargi davasına konu olabilecektir. Ancak yargilaması yapılmış ve kesinleşmiş iptal davasısonunda verilen yargilama masrafları kesin hüküm sebebiyle tekrar yargilamaya konu edilemeyecek genel hükümler dairesinde icra edilecektir.
Mahkeme kararlarının yerine getirilmesi Anavasa'da belirtilen zorunluluk olmakla her kamu görevi üstlenen kamu kurumları bu zorunluluğa Hukuk Devleti ilkesi gereği uymak zorundadır. Bu zorunluluğu yerine getirmemenin haklı sebepleri ise ancak Görevi Ihmal veya Kötüye Kullanma Suçu oluşturup oluşturmadığı yönünde yapılacak yargılamada tesbit edilebilecektir.
izah edilen gerekçelere binaen görülen dava maddi tazminat olarak nitelendirmiş ise de yargılama konusu edilen bir işleme bağlı olarak verilen yargılama giderlerini içermekle tekrar davaya konu edilemeyeceğinden 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesi gereği incelenmeksizin reddi gerekirken maddi tazminata hükmedilmesi yolundaki mahkeme kararının kanun yararına bozulması gerektiği oyu ile, Dairemiz kararına gerekçe yönüyle katılmıyorum.
Üye Şaziye FIRAT CÍVELEK