Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2024-12-17

17 Aralık 2024 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 32755
YÖNETMELİK
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
ELEKTRİK
PİYASASI YAN HİZMETLER YÖNETMELİĞİNDE
DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 26/11/2017 tarihli ve 30252 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (jjjj) bendi yürürlükten kaldırılmış,
aynı fıkranın (kkkk) ve (llll)
bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki bentler
eklenmiştir.
“kkkk)
Talep tarafı katılımı hizmeti: Sistem işletmecisinin bu Yönetmelik
kapsamında talimatı doğrultusunda, toplayıcılar vasıtasıyla toplayıcıların
portföyünde yer alarak hizmete katılan tüketim tesislerinin, tüketim miktarının
düşürülmesi suretiyle verilen hizmeti,
llll) Talep tarafı katılımı hizmeti test raporu: Talep
tarafı katılımı hizmetine ilişkin tedarik sürecine katılmak isteyen
toplayıcıların gerekli kontrol, ölçme, izleme, doğrulama ve hizmeti
sağlamak için gerekli iletişim altyapılarına sahip olunduğunun tespit
edilmesi halinde ilgili toplayıcı için sistem işletmecisi tarafından
düzenlenen belgeyi,”
“öööö) Sınırlı frekans
hassasiyeti düşük frekans modu: Sınırlı frekans
hassasiyet modlarında çalışan üretim tesislerine
ait ünitelerin, nominal aktif güçlerinin altında
çalıştıkları süreçte, sistem frekansının 49,8 Hz’nin
altına düşmesi durumunda, aktif çıkış güçlerini artırarak sistem
frekansının dengelenmesi yönünde çalışmasını,
pppp) Sınırlı frekans hassasiyeti yüksek frekans modu: Sınırlı frekans hassasiyet modlarında
çalışan üretim tesislerine ait ünitelerin, minimum kararlı üretim düzeyi
üzerinde çalıştıkları süreçte, sistem frekansının 50,2 Hz’nin
üzerine çıkması durumunda aktif çıkış güçlerini azaltarak sistem
frekansının dengelenmesi yönünde çalışmasını,
rrrr) Kritik ay: TEİAŞ tarafından, talep tarafı
katılımı hizmeti tedarik şartnamesinde belirlenen ve söz konusu hizmete
katılan toplayıcılara talep tarafı katılımı hizmeti kapsamında tüketim
düşürme talimatı verilebilecek ayları,
ssss) Kritik gün: TEİAŞ tarafından talep tarafı
katılımı hizmeti kapsamında, kritik aylar içerisinde bir gün önceden
toplayıcılara tüketimi düşürme talimatı verilecek gün olarak ilan edilen
günleri,
şşşş) Kritik saat: TEİAŞ tarafından, talep tarafı
katılımı hizmeti tedarik şartnamesinde belirlenen ve söz konusu hizmete
katılan toplayıcılara söz konusu hizmet kapsamında gün içerisinde tüketim
düşürme talimatı verilebilecek saatleri,
tttt) Temel tüketim değeri: Talep tarafı katılımı hizmetine
katılan toplayıcıların, yan hizmet anlaşmalarına kaydettirdiği her bir
tüketim tesisi için bir sonraki güne ilişkin gerçekleştirmeyi öngördüğü ve TEİAŞ’a gün öncesinde bildirdiği tüketim değerlerinin
toplanması sonucu elde edilen tüketim değerini,”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci, ikinci
ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şeklide değiştirilmiş ve aynı maddeye
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(1) Yan hizmet anlaşmaları
kapsamında veya tedarik süreci neticesinde yan hizmet sağlamak üzere yükümlülük
üstlenen veya bu hizmeti yükümlenen tüzel kişiden transfer yoluyla devralan
veya bu hizmeti sunmak isteyen tüzel kişiler talep tarafı katılımı hizmeti,
sekonder frekans kontrol hizmeti ve bölgesel
kapasite kiralama hizmeti hariç olmak üzere diğer yan hizmetleri
sağlayacakları tesislerinin ilgili yan hizmeti sağlama niteliğine sahip
olduğunu TEİAŞ’a sunulacak bir sertifika
aracılığıyla belgelendirirler. Tüzel
kişiler, sekonder frekans kontrol hizmetini
sağlayacağı tesislerinin bu hizmeti sağlama niteliğine sahip olduğunu, TEİAŞ’ın ilgili birimi tarafından gerçekleştirilecek
performans testleri neticesinde TEİAŞ tarafından onaylanan standart sekonder frekans kontrol performans test raporu ile
belgelendirirler. Talep tarafı katılımı hizmetine katılmak isteyen
toplayıcılar, hizmeti sağlama niteliğine sahip olduklarını, TEİAŞ
tarafından verilecek talep tarafı katılımı test raporu ile
belgelendirirler.
(2) Yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel kişiler,
devrede olan yan hizmet birimleri için hazırlanmış olan yan hizmet
sertifikalarını, sekonder frekans kontrol
performans test raporunu, talep tarafı katılımı hizmetine ilişkin olarak
talep tarafı katılımı test raporunu ilgili yan hizmeti sunmaya başlamadan
önce, ilgili yan hizmet için bu Yönetmelikte düzenlenen tedarik sürecinde
belirtilen aşamada veya yan hizmet anlaşmasında yer alan şartlar dahilinde TEİAŞ’a sunar.
(3) TEİAŞ’ın
yaptığı izleme ya da kontroller neticesinde yan hizmet sunan bir tesisin
veya toplayıcının ilgili hizmeti yan hizmetler anlaşmasında belirtilen
esaslar çerçevesinde sağlamadığının tespit edilmesi durumunda, TEİAŞ ilgili
tesisin veya toplayıcının yan hizmet sertifikasının, sekonder
frekans kontrol performans test raporunun veya talep tarafı katılımı test
raporunun yenilenmesini talep edebilir. TEİAŞ’ın
talep etmesi halinde, tüzel kişinin ilgili yan hizmeti sunmaya ilişkin
sertifikasını, sekonder frekans kontrol
performans test raporunu veya talep tarafı katılımı test raporunun yenilenmesi
zorunludur. TEİAŞ’ın talep tarafı katılımı test
raporu veya sekonder frekans kontrol performans
test raporuna ilişkin yan hizmet sertifikasının yenilenmesi talebinden
itibaren ilgili test raporu veya sertifika geçersiz sayılır ve söz konusu
tesisten ilgili yan hizmet alınmaz. Zorunlu yan hizmetlere katılan tesisler
bu süre içerisinde ilgili hizmetlere katılmakla yükümlü olup, bu hizmetlere
ilişkin yenilenmiş test sertifikalarını 60 gün içerisinde TEİAŞ’a sunmakla yükümlüdür.”
“(8) 1/1/2025 tarihinden
sonra elektrik üretim lisansı almış üretim tesisleri, sınırlı frekans
hassasiyet modu hizmeti testini yapmakla
yükümlüdür.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci
fıkrasının (a) ve (b) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı
fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.
“a) Elektrik Piyasası Dengeleme
ve Uzlaştırma Yönetmeliği uyarınca dengeleme birimi olarak kaydı yapılmış,
lisanslı toplam kurulu gücü 30 MW ve üzerinde olan, tedarik süreci katılım
anlaşmalarında belirtilen asgari PFK ve/veya SFK rezerv miktarını
sağlayabilen ve iletim sistemine bağlı olan üretim tesisleri veya bu üretim
tesislerine ait dengeleme birimi olmayan can suyu üniteleri hariç olmak
üzere üniteler.
b) Elektrik tüketimi ihale ilanında belirtilen
seviyenin üzerinde olan ve anlık talep kontrol röleleri vasıtasıyla otomatik
olarak devreden çıkarılabilecek nitelikte olup katılımı sistem işletmecisi
tarafından uygun bulunan tüketim tesisleri.”
“ç) Toplayıcı portföyünde
yer alan üretim ve/veya tüketim tesisleri.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 12 nci
maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, ikinci fıkrasında
yer alan “dengeleme güç piyasasına teklif edildiğinin” ibaresinden sonra
gelmek üzere “veya bildirimde bulunduğu primer
frekans kontrolü rezervi için yeterli kapasite ayırmadığının” ibaresi
eklenmiştir.
“(1) Lisanslı üretim tesisleri ve müstakil elektrik
depolama tesislerinden 8 inci madde uyarınca belgelendirilmiş yan hizmet
birimleri tarafından sağlanacak primer frekans
kontrol yedeği, TEİAŞ tarafından yürütülen ve bu Yönetmelikte düzenlenen
tedarik süreci sonunda doğrudan veya yükümlülüklerin transfer yoluyla
devralınması neticesinde ilgili yan hizmet birimleri tarafından sağlanır.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin
13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “yedeğininin” ibaresi “yedeğinin” şeklinde değiştirilmiş,
aynı fıkranın (e) bendinde yer alan “1 (bir) saat” ibaresi “30 (otuz)
dakika” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkranın (ğ) bendinin (2) numaralı alt
bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı bende aşağıdaki alt bent
eklenmiş, üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“2) İlgili tedarik dönemi için
yürütülen primer frekans kontrol kapasitesi
tedarik sürecinde fiyat sırasına dizilen ve teklifleri (g) bendi uyarınca
geçerli olan teklif sahipleri, teklif edilen primer
frekans kontrol rezerv miktarını, bulunduğu çalışma seviyesinin durumuna
göre arttırmak ya da azaltmak istemeleri halinde teslim saatinden en geç 2
(iki) saat öncesine kadar miktar güncellemesi yapabilir. Miktarın arttırılması durumunda, artan miktar kadar
rezerv kapasitesi, katılımcının mevcut primer
rezerv teklif fiyat seviyelerinin en düşük olanı üzerinden arttırılır.
Miktarın azaltılması durumunda ise, primer rezerv
kapasitesinin teklif fiyat seviyesi en yüksek olanından başlanacak şekilde
rezerv miktarı azaltılır.”
“3) TEİAŞ, ek rezerv tedarik
süreci için geçerli teklifi bulunan bir yan hizmetler piyasası
katılımcısına, ilgili saat içerisinde ek rezerv tedarik sürecinde seçilme
sırası kendisine gelmesine rağmen adına kayıtlı yan hizmet birimlerinin
çalışma seviyesinin uygun olmadığı durumlarda, ilgili yan hizmet biriminin
asgari PFK rezerv miktarından az olmayacak ve ilgili saatteki çalışma
seviyesine uygun olacak şekilde kısmi ek rezerv talimatı verebilir. Ek
rezerv tedarik süreci için geçerli teklifi bulunan bir yan hizmetler
piyasası katılımcısına ait yan hizmet birimlerinin arıza ve benzeri
nedenlerle devre dışı olması nedeniyle kendisinden ek rezerv tedarik
edilemeyen rezerv miktarı ile kısmi ek rezerv talimatı kapsamında seçilemeyen
rezerv miktarı kadar; söz konusu piyasa katılımcısının ilgili saat için
hizmeti yerine getirmediği kabul edilir ve 30 uncu madde uyarınca yaptırım
uygulanır.”
“(3) TEİAŞ tarafından birinci
fıkranın (ğ) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca yürütülen ek rezerv
tedarik sürecinden sonra, ek primer frekans
kontrol rezerv ihtiyacının tamamının veya bir kısmının tedarik edilememesi
durumunda; TEİAŞ ihtiyaç duyulan ek rezerv miktarını Yükümlülük Transfer
Platformu üzerinden, rezervin sağlanacağı saate en geç 90 (doksan) dakika
öncesine kadar ilan eder ve Yükümlülük Transfer Platformunun İşletilmesine
İlişkin Usul ve Esaslar doğrultusunda rezervin sağlanacağı saate en geç 70
(yetmiş) dakika öncesine kadar platform üzerinden tedarik edebilir.”
“(4) TEİAŞ tarafından transfer platformu üzerinden primer frekans kontrolü ek rezerv duyurusuna çıkılan
saatler için, transfer işlemlerinin bitiş zamanından en geç 5 dakika
öncesine kadar, piyasa katılımcıları transfer platformu üzerinden PFK
transfer işlemleri için yeni teklif girişi, mevcut tekliflerinin
güncellenmesi ve mevcut tekliflerinin silinmesi işlemlerini yapabilirler.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 17 nci
maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “90 (doksan)” ibaresi “70 (yetmiş)”
şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
“(4) TEİAŞ tarafından ek primer frekans kontrol rezervinin tedarik edildiği
saatlerde ek rezerv sağlayan piyasa katılımcısının aynı saat içerisinde
eksik primer frekans kontrol rezerv bildirimi, primer frekans kontrol arıza bildirimi veya seçilemeyen
primer frekans kontrol ek rezerv teklifinin
olması durumunda, ilgili piyasa katılımcısına teklif bedeli veya ek rezerv
bedeli ödenirken ilgili saatteki eksik bildirim, arıza bildirimi ve
seçilemeyen ek rezerv toplam miktarına kadar ilgili saatteki yan hizmet
kapasite bedeli üzerinden, kalan ek rezerv miktarına ise teklif bedeli veya
ek rezerv bedeli üzerinden ödeme yapılır.”
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 20 nci
maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Lisanslı üretim tesisleri ve
müstakil elektrik depolama tesislerinden 8 inci madde uyarınca belgelendirilmiş
yan hizmet birimleri tarafından sağlanacak sekonder
frekans kontrolü yedeği, bu Yönetmelikte ele alınan usul ve esaslar
çerçevesinde TEİAŞ tarafından yürütülen bu Yönetmelikte düzenlenen tedarik
süreci sonunda doğrudan veya yükümlülüklerin transfer yoluyla devralınması
neticesinde ilgili yan hizmet birimleri tarafından sağlanır.”
“(3) Yan hizmet piyasa katılımcıları, birinci
fıkrada belirtilen sekonder frekans kontrolü için
ayırmış oldukları rezervleri dengeleme mekanizması kapsamında başka bir
piyasaya teklif edemez veya ikili anlaşmalar yoluyla satamazlar. Sekonder
frekans kontrolü hizmeti kapsamında yükümlülüğü bulunan bir uzlaştırmaya
esas veriş çekiş biriminin, emre amade kapasitesi içerisinden ayırmakla
yükümlü olduğu sekonder frekans kontrolü
rezervinin, ilgili yan hizmet piyasası katılımcısı tarafından ayırmakla
yükümlü olduğu sekonder frekans kontrolü
rezervinin, ilgili yan hizmet piyasası katılımcısı tarafından dengeleme güç
piyasasına teklif edildiğinin veya bildirimde bulunduğu sekonder
frekans kontrolü rezervi için yeterli kapasite ayırmadığının tespit
edilmesi halinde, yükümlülük yerine getirilmemiş kabul edilir ve 31 inci
madde gereği yerine getirmeme bedeli uygulanır.”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin
21 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan “1 (bir) saat”
ibaresi “30 (otuz) dakika” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkranın (g)
bendinin (2) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı bende
aşağıdaki alt bent eklenmiş, üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş
ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“2) İlgili tedarik dönemi için
yürütülen sekonder frekans kontrol kapasitesi
tedarik sürecinde fiyat sırasına dizilen ve teklifleri (f) bendi uyarınca
geçerli olan teklif sahipleri teklif edilen sekonder
frekans kontrol rezerv miktarını çalışma seviyesinin durumuna göre
arttırmak ya da azaltmak istemeleri halinde teslim saatinden en geç 2 (iki)
saat öncesine kadar miktar güncellemesi yapabilir. Miktarın arttırılması durumunda, artan miktar kadarlık rezerv kapasitesi katılımcının mevcut sekonder rezerv teklif fiyat seviyelerinin en düşük
olanı üzerinden arttırılır. Miktarın azaltılması durumunda ise sekonder rezerv kapasitesinin teklif fiyat seviyesi en
yüksek olanından başlanacak şekilde rezerv miktarı azaltılır.”
“3) Ek rezerv tedarik süreci için
geçerli teklifi bulunan bir yan hizmetler piyasası katılımcısına, ilgili
saat içerisinde TEİAŞ tarafından ek rezerv tedarik sürecinde seçilme sırası
kendisine gelmesine rağmen yan hizmet biriminin çalışma seviyesi uygun
olmadığı durumlarda, ilgili yan hizmet biriminin asgari SFK rezerv
miktarından az olmayacak ve ilgili saatteki çalışma seviyesine uygun olacak
şekilde kısmi ek rezerv talimatı verebilir. Ek rezerv tedarik süreci için
geçerli teklifi bulunan yan hizmet birimlerinin arıza ve benzeri nedenlerle
devre dışı olması nedeniyle kendisinden ek rezerv tedarik edilemeyen rezerv
miktarı ile kısmi ek rezerv talimatı kapsamında seçilemeyen rezerv miktarı
kadar; söz konusu piyasa katılımcısının ilgili saat için hizmeti yerine
getirmediği kabul edilir ve 31 inci madde uyarınca yaptırım uygulanır.”
“(3) TEİAŞ tarafından birinci
fıkranın (g) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca yürütülen ek rezerv
tedarik sürecinden sonra, ek sekonder frekans
kontrol rezerv ihtiyacının tamamının veya bir kısmının tedarik edilememesi
durumunda; TEİAŞ ihtiyaç duyulan ek rezerv miktarını Yükümlülük Transfer
Platformu üzerinden rezervin sağlanacağı saate en geç 90 (doksan) dakika
öncesine kadar ilan eder ve Yükümlülük Transfer Platformunun İşletilmesine
İlişkin Usul ve Esaslar doğrultusunda platform üzerinden tedarik edebilir.”
“(4) TEİAŞ tarafından transfer platformu üzerinden sekonder frekans kontrol ek rezerv duyurusuna çıkılan saatler
için, transfer işlemlerinin bitiş zamanından en geç 5 dakika öncesine kadar
piyasa katılımcıları transfer platformu üzerinden sekonder
frekans kontrol transfer işlemleri için yeni teklif girişi, mevcut
tekliflerinin güncellenmesi ve mevcut tekliflerinin silinmesi işlemlerini
yapabilirler.”
MADDE 10-
Aynı Yönetmeliğin 25 inci
maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “90 (doksan)” ibaresi “70 (yetmiş)”
şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 11-
Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(4) TEİAŞ tarafından ek sekonder frekans kontrol rezervinin tedarik edildiği
saatlerde ek rezerv sağlayan piyasa katılımcısının aynı saat içerisinde eksik
sekonder frekans kontrol rezerv bildirimi veya sekonder frekans kontrol arıza bildirimi veya
seçilemeyen sekonder frekans kontrol ek rezerv
teklifinin olması durumunda, ilgili piyasa katılımcısına teklif bedeli veya
ek rezerv bedeli ödenirken ilgili saatteki eksik bildirim, arıza bildirimi
ve seçilemeyen ek rezerv toplam miktarına kadar ilgili saatteki yan hizmet
kapasite bedeli üzerinden kalan ek rezerv miktarına ise teklif bedeli veya
ek rezerv bedeli üzerinden ödeme yapılır.”
MADDE 12-
Aynı Yönetmeliğin 29 uncu
maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş,
beşinci fıkrasının (ç) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, altıncı
fıkrasının (ç) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“c) Yan hizmet birimine ait aktif çıkış gücü
verilerinin tolerans bandının dışında olduğu süre, göz önünde bulundurularak,
ilgili saat için yan hizmet biriminin PFK izleme sonuçları;
1) Tolerans bandının dışında olan sürenin ilgili
uzlaştırma döneminin % 10’una eşit veya %10 değerinden daha küçük olduğu
durumda “sağladı”,
2) Tolerans bandının dışında olan sürenin ilgili
uzlaştırma döneminin % 10’undan büyük ve % 50 değerinden daha küçük olduğu
durumda “sağlamadı”,
3) Tolerans bandının dışında olan sürenin ilgili
uzlaştırma döneminin % 50’sine eşit veya % 50 değerinden büyük olduğu
durumda “katılmadı”,
olarak değerlendirilir.”
“ç) Ek rezerv talimatı ile TEİAŞ tarafından Sekonder Frekans Kontrolü hizmetine dahil
edilen yan hizmet birimleri bu ek rezerv talimatını hizmeti yerine
getireceği saat içinde veya talimatın gönderildiği anda MKÜD’ün
üzerinde ve bildirmiş olduğu KGÜP seviyesinde üretim gerçekleştiren yan
hizmet birimleri hariç olmak üzere hizmetin yerine getirileceği saate 15
dakikadan daha az süre kala almışsa, hizmetin sağlanmaya başladığı
dakikadan itibaren saat sonuna kadar kalan süre için % 10’luk tolerans
dahilinde hizmeti yerine getirip getirmediğine bakılır. Bu durumda olan
santrallere o saat için ödenecek sekonder hizmet
bedeli, hizmeti yerine getirdikleri dakikaların toplamının 60’a bölünmesi
suretiyle çıkan oran değeri ile çarpılması suretiyle hesaplanır.”
“ç) Primer
frekans kontrolü ve sekonder frekans kontrolü
hizmetlerine eşzamanlı olarak katılan bir yan hizmet biriminin, ilgili
saatin içerisinde dengeleme güç piyasası kapsamında almış olduğu yük alma
ve yük atma talimatları, KGÜP değişiklikleri veya arıza bildirimleri
haricinde TEİAŞ’ın SCADA sisteminde yer alan
Otomatik Üretim Kontrol (AGC) programında kayıtlı MAXC-MINC değerlerinin
değişmesi halinde ilgili saat için primer frekans
kontrolü ve sekonder frekans kontrolü hizmetini
sağlamadığı kabul edilir.”
“(8) Yan hizmet birimlerinin PFK ve/veya SFK
hizmetlerine katılmadan önce yan hizmet birimi ile TEİAŞ arasında veri,
haberleşme ve kontrol sinyallerinin karşılıklı olarak ve doğru biçimde
iletildiğinin tespiti amacıyla Point-to-Point testlerini başarıyla
tamamlamaları gerekmektedir.”
MADDE 13-
Aynı Yönetmeliğin 30 uncu
maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye
aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“(2) 13 üncü madde kapsamında
yükümlülük üstlenmiş veya 17 nci madde
kapsamındaki yükümlülük transferi suretiyle yükümlülük devralmış ve devrede
olan bir yan hizmet biriminin, primer frekans
kontrol hizmetine katılımını engelleyen bir arıza sebebiyle primer frekans kontrol rezerv miktarını sağlayamaması,
beklenmedik işletme şartları sebebiyle devre harici olması veya beklenmedik
işletme şartları sebebiyle MKÜD’ün altına düşmesi
durumlarında, olayı müteakiben önce sözlü daha sonra da arızanın başladığı
ilgili saat içinde YHPYS aracılığıyla olmak üzere; yükümlü olduğu primer frekans kontrol rezerv miktarının tamamını ya da
bir kısmını içerecek şekilde arızaya düşen rezerv miktarını arızaya sebep
olan teknik gerekçe ile birlikte TEİAŞ’a
bildirmesi kaydıyla; ilgili yan hizmet piyasası katılımcısı tüzel kişiye,
bildirimin yapıldığı saat ve takip eden 1 (bir) saat için, arıza bildirdiği
miktar kadar kapasite bedeli ödenmez ve ilgili yan hizmet piyasası
katılımcısı tüzel kişi, primer frekans kontrol
yükümlülüğünden arıza bildirdiği miktar kadar muaf sayılır. Ancak, bu süre içerisinde arızanın giderildiği ve
yan hizmet biriminin MKÜD seviyesine çıktığı andan itibaren, ilgili yan
hizmet biriminin yükümlülüğü yeniden başlar. Benzer bir durumun bu süreyi
takip eden saatlerde tekrar etmesi veya devam etmesi halinde ise, 13 üncü
madde uyarıca yükümlülük üstlenmiş olan yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel
kişinin, yükümlülüğünü, uzlaştırma hesabına kayıtlı bulunan diğer yan
hizmet birimlerinden sağlaması veya transfer etmesi gerekir. Aksi takdirde,
yükümlülük yerine getirilmemiş sayılarak kapasite bedeli ödenmez ve birinci
fıkrada yer alan yerine getirmeme bedeli uygulanır. Arıza bildirimi
yapılacak yan hizmet biriminin, arıza başlangıç saatindeki nihai KGÜP
değerinin ilgili saatte bildirilen PFK rezerv miktarından büyük olmaması
halinde yan hizmet biriminden arıza bildirimi yapılamaz.”
“(4) Sistem işletmecisinin eksik PFK rezervini
sağlamak için 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (ğ) bendinde belirtilen
adımların uygulanması suretiyle belirlenecek ek rezerv oluşturma maliyeti,
rezerv sağlama yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve 29 uncu madde kapsamında
“katılmadı” olarak değerlendirilen yan hizmetler piyasası katılımcısı tüzel
kişilerden karşılanır. 13 üncü madde kapsamında yükümlülük üstlenmiş olan
bir yan hizmet piyasa katılımcısına, hizmete katılım durumunun “katılmadı”
olarak değerlendirilmiş olduğu uzlaştırma dönemi için MW başına ödenmesi
öngörülen PFK kapasite bedelinin %25’i kadar yerine getirmeme bedeli
uygulanır. İhlalin gerçekleştirildiği uzlaştırma
dönemindeki toplam ek rezerv maliyetinin söz konusu yan hizmet piyasası
katılımcısının payına düşen kısmının, ilgili uzlaştırma döneminde yan
hizmet piyasası katılımcısına ödenmesi öngörülen PFK kapasite bedelinin
%25’ini aşması halinde söz konusu uzlaştırma dönemine ilişkin ek rezerv
tedarik maliyetinin yan hizmet piyasası katılımcısının payına düşen kısmı
aşağıdaki formül uyarınca ilgili saatin yerine getirmeme bedeli olarak
hesaplanır:
YGBp,f,y,s = maks [((PKBf,y,s x YGPRMf,p,y,s)÷4), (TEMf,s x (YGPRMf,p,y,s
÷TYGRMf,s))]
(5) Dördüncü fıkradaki formülde geçen;
a) YGBp,f,y,s: 21 inci madde uyarınca adına kayıtlı “y” yan
hizmet birimi için yükümlülük üstlenmiş olan yan hizmet piyasası katılımcısı
“p” tüzel kişisine, yükümlülüğü bulunan “f” fatura döneminin “s” saati için
hizmete katılım durumunun 29 uncu madde kapsamında “katılmadı” olarak
değerlendirilmesi halinde tahakkuk ettirilecek yerine getirilmeme bedelini
(TL),
b) PKBf,y,s: 21 inci madde uyarınca adına kayıtlı “y” yan
hizmet birimi tarafından sağlanmak üzere üstlenmiş olduğu yükümlülük
çerçevesinde “f” fatura döneminin “s” saati için yan hizmet piyasa
katılımcısına uygulanacak olan ve 26 ncı madde
uyarınca belirlenen saatlik primer frekans
kontrol kapasite bedelini (TL/MW),
c) YGPRMf,p,y,s: Yan hizmet piyasa katılımcısı “p” tüzel kişisinin
“f” fatura döneminin “s” saatinde, adına kayıtlı “y” yan hizmet birimi
tarafından sağlanmak üzere yükümlülüğü bulunan ancak hizmete katılım durumu
“katılmadı” olarak değerlendirilen primer frekans
kontrol rezerv miktarını (MW),
ç) TEMf,s:
TEİAŞ tarafından “f” fatura döneminin “s” saati için tedarik süreci ile
belirlenmiş yan hizmet birimlerinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi
veya eksik olarak yerine getirmesi neticesinde primer
frekans kontrol rezerv miktarları toplamının yetersiz kalması ve ek primer frekans kontrol rezerv miktarı ihtiyacı doğması
halinde 13 üncü madde uyarınca “s” saati için TEİAŞ tarafından tedarik
edilen primer frekans kontrol ek rezervlerin
toplam maliyetini (TL),
d) TYGRMf,s:
TEİAŞ tarafından “f” fatura döneminin “s” saati için tedarik süreci ile
belirlenmiş yan hizmet birimleri tarafından “s” saatinde hizmete katılım
durumu “katılmadı” olarak değerlendirilen toplam primer
frekans kontrol rezerv miktarını (MW),
ifade eder.”
MADDE 14-
Aynı Yönetmeliğin 31 inci
maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) 21 inci madde kapsamında
yükümlülük üstlenmiş veya 25 inci madde kapsamında yükümlülük devralmış ve
devrede olan bir yan hizmet biriminin, sekonder
frekans kontrol hizmetine katılımını engelleyen bir arıza sebebiyle bu
hizmeti sağlayamaması veya beklenmedik işletme şartları sebebiyle devre
harici olması veya beklenmedik işletme şartları sebebiyle minimum kararlı
üretim düzeyinin altına düşmesi durumlarında, olayı müteakiben önce sözlü
daha sonra da arızanın başladığı ilgili saat içerisinde YHPYS aracılığıyla
olmak üzere; yükümlü olduğu sekonder frekans
kontrol rezerv miktarının tamamını ya da bir kısmını içerecek şekilde,
arızaya düşen rezerv miktarını arızaya sebep olan teknik gerekçe ile
birlikte TEİAŞ’a bildirmek kaydıyla; ilgili yan
hizmet piyasası katılımcısı tüzel kişiye, arızanın bildirildiği saat ve
takip eden 1 (bir) saat için kapasite bedeli ödenmez ve ilgili yan hizmet
piyasası katılımcısı tüzel kişi, sekonder frekans
kontrol yükümlülüğünden arıza bildirdiği miktar kadar muaf sayılır. Ancak, bu süre içerisinde arızanın giderildiği ve
yan hizmet biriminin minimum kararlı üretim düzeyi seviyesine çıktığı andan
itibaren yükümlülüğü yeniden başlar. Benzer bir durumun bu süreyi takip
eden saatlerde de tekrar etmesi veya devam etmesi halinde, 21 inci madde
kapsamında yükümlülük üstlenmiş olan yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel
kişinin, yükümlülüğünü, adına kayıtlı bulunan diğer yan hizmet birimlerinden
sağlaması veya yükümlülüğünü transfer etmesi gerekir. Aksi takdirde sistem
işletmecisinin bu rezervi sağlamak için 21 inci maddenin birinci fıkrasının
(g) bendinde belirtilen adımların uygulanması suretiyle belirlenecek ek
rezerv oluşturma maliyeti, rezerv sağlama yükümlülüğünü yerine getirmeyen
ve 29 uncu madde kapsamında “katılmadı” olarak değerlendirilen yan
hizmetler piyasası katılımcısı tüzel kişilerden karşılanır. Arıza bildirimi
yapılacak yan hizmet biriminin, arıza başlangıç saatindeki nihai KGÜP
değerinin ilgili saatte bildirilen SFK rezerv miktarından büyük olmaması
halinde yan hizmet biriminden arıza bildirimi yapılamaz. 21 inci madde
kapsamında yükümlülük üstlenmiş olan bir yan hizmet piyasa katılımcısına
hizmete katılım durumunun “katılmadı” olarak değerlendirilmiş olduğu
uzlaştırma dönemi için MW başına ödenmesi öngörülen sekonder
frekans kontrol kapasite bedelinin %25’i kadar yerine getirmeme bedeli uygulanır.
İhlalin gerçekleştirildiği uzlaştırma dönemindeki toplam
ek rezerv maliyetinin söz konusu yan hizmet piyasası katılımcısının payına
düşen kısmının, ilgili uzlaştırma döneminde yan hizmet piyasası
katılımcısına ödenmesi öngörülen sekonder frekans
kontrol kapasite bedelinin %25’ini aşması halinde söz konusu uzlaştırma
dönemine ilişkin ek rezerv tedarik maliyetinin yan hizmet piyasası
katılımcısının payına düşen kısmı aşağıdaki formül uyarınca ilgili saatin
yerine getirmeme bedeli olarak hesaplanır:
YGBp,f,y,s = maks [((SKBf,y,s x YGSRMf,p,y,s)÷4), (TEMf,s x (YGSRMf,p,y,s
÷TYGRMf,s))]”
MADDE 15-
Aynı Yönetmeliğin 5/A bölümü
başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“BÖLÜM 5/A
Sınırlı Frekans Hassasiyet Modu Esasları
Sınırlı frekans hassasiyet modu
esasları
MADDE 31/A- (1) Sınırlı frekans hassasiyet modu hizmetine katılmakla yükümlü olan yan hizmet
birimi sahibi tüzel kişilerin TEİAŞ ile hizmete ilişkin yan hizmet
anlaşmasını imzalar.
(2) İlgili yan hizmet anlaşmasında yer alan
üniteler, TEİAŞ’ın belirleyeceği teknik kriterler doğrultusunda sınırlı frekans hassasiyet modu hizmetine katılmakla yükümlüdür.
(3) Sınırlı frekans hassasiyet modu
hizmetine katılan yan hizmet birimlerinin hizmeti sağlayıp sağlamadıkları
ilgili yan hizmet anlaşmasında yer alan kriterler
ile belirlenir.
(4) Sınırlı frekans hassasiyet modu
hizmetine katılan yan hizmet birimlerine yansıtılacak yerine getirmeme bedellerinin
detayları ilgili yan hizmet anlaşmasında yer alır.
(5) Sınırlı frekans hassasiyet modu
hizmetini sağlayan yan hizmet birimlerine, rezervin kullanılması halinde sağlanan
rezerv miktarına karşılık gelen tutar kesinleşmiş üretim tüketim programı
sapma tutarına dahil edilmez.”
MADDE 16-
Aynı Yönetmeliğe 5/A bölümünden
sonra gelmek üzere aşağıdaki bölüm eklenmiştir.
“BÖLÜM 5/B
Talep Tarafı Katılımı Hizmeti
Talep tarafı katılımı hizmeti tedarik esasları
MADDE 31/B - (1) Şebekedeki arz-talep dengesinin
sağlanması amacıyla, TEİAŞ tarafından yürütülen ve bu Yönetmelikte
düzenlenen tedarik süreci sonucunda toplayıcılar aracılığıyla bölgesel veya
ülke genelinde talep tarafı katılımı hizmeti alınabilir.
(2) Toplayıcılar, talep tarafı katılımı hizmetine
toplayıcılık hizmet anlaşması imzaladıkları tüketim tesislerinin yüklerinin
düşürülmesi suretiyle katılırlar.
(3) Toplayıcıların toplayıcılık hizmet anlaşması
imzaladıkları tüketiciler, tedarik sürecine ilişkin TEİAŞ tarafından
yapılan duyuruda belirtilen nitelikleri haiz olmalıdır. Tedarik süreci
duyurusunda TEİAŞ tarafından belirlenecek teknik kriterler
kapsamında gerekli olan sayaç, uzaktan okuma, uzaktan kumanda, izleme,
doğrulama ile diğer donanım ve yazılıma ilişkin yatırımlar toplayıcı
tarafından Elektrik Piyasasında Toplayıcılık Faaliyeti Yönetmeliğinin 13
üncü maddesi uyarınca yapılır.
(4) Talep tarafı katılımı tedarik
ihalesine teklif verecek olan toplayıcının, tedarik dönemi boyunca
kendisinin ve anlaşmasında kayıtlı olan tüketim tesislerinin gerekli
kontrol, ölçme, izleme ve doğrulama altyapısına sahip olduğunu ve TEİAŞ’ın istediği şekilde gerekli veri akışını sağlayabileceğini
TEİAŞ tarafından belirlenecek gerekli bilgi, belge ve/veya sertifikalarla
belgelendirmesi ve buna dair TEİAŞ tarafından verilen test raporuna sahip
olması zorunludur.
(5) Toplayıcı, yan hizmet anlaşmasında kayıtlı olan
tüketim tesislerinin bağlı olduğu ilgili şebeke işletmecisine ait kontrol
sayaçlarına TEİAŞ’ın belirleyeceği niteliklere
sahip uygun donanım, teçhizat ve cihaz altyapılarıyla bağlantı sağlar.
EPİAŞ gerekli kontrol, ölçme, izleme ve doğrulama işlemleri için ilgili
toplayıcının yan hizmet anlaşmasında kayıtlı olan kullanıcıların sayaç
verilerini TEİAŞ ile paylaşır. TEİAŞ gerekmesi halinde ilgili dağıtım
şirketlerinden ihtiyaç duyulan verileri temin eder.
(6) Toplayıcı, portföyünde
yer alan ve talep tarafı katılımı hizmetine katılacak iletim veya dağıtım
sistemine bağlı tüketim tesislerini ilgili yan hizmet anlaşmasına
kaydettirir.
(7) Toplayıcılar, TEİAŞ’a
başvurduğu aydan geriye dönük olarak nihai uzlaştırmaya esas son on iki aya
ilişkin toplam asgari elektrik enerjisi tüketim miktarı 5.000 (beş bin) MWh olan tüketim tesislerini talep tarafı katılımı portföyüne
dahil edebilir. Söz konusu verisi bulunmayan
tüketim tesisleri için asgari anlaşma gücü 3 MW’tır.
(8) Toplayıcı, portföyünde
yer alan ve talep tarafı katılımı hizmetine katılacak iletim veya dağıtım
sistemine bağlı tüketim tesislerini ilgili yan hizmet anlaşmasına
kaydettirir.
(9) Bir tüketim tesisine ait sayaçların tamamı aynı
toplayıcının yan hizmet anlaşmasına kaydedilir.
(10) Toplayıcının yan hizmet anlaşmasında kayıtlı
olan tüketim tesislerinde, veya tüketim tesisi ile
ilişkili sayaç bilgilerinde veya sayılarında değişiklik olması, bir tüketim
tesisinin sahibi gerçek veya tüzel kişi ile toplayıcı arasındaki anlaşmanın
sona ermesi veya feshedilmesi durumlarında, en geç 3 (üç) iş günü
içerisinde toplayıcı tarafından TEİAŞ’a bildirim
yapılır.
(11) Toplayıcının yan hizmet anlaşmasına kayıtlı
tüketim tesislerinin sahibi olan gerçek ve tüzel kişiler, toplayıcılık
faaliyeti kapsamında ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde TEİAŞ’tan herhangi bir hak talep edemez.
Talep tarafı katılımı hizmeti tedarik süreci
MADDE 31/C- (1) Talep tarafı katılımı hizmeti
tedarik süreci bu Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür. Tedarik süreci,
kapasite tedariki ve aktivasyon tedariki olmak üzere iki aşamadan oluşur.
(2) Kapasite tedarik sürecine, TEİAŞ ile talep
tarafı katılımı hizmetine ilişkin yan hizmet anlaşması imzalamış olan ve
kapasite tedarik ihalesinden, ihale şartnamesinde belirtilen süre kadar
önce emreamade kapasitesini talep tarafı katılımı
hizmeti testi ile doğrulayan toplayıcılar katılabilir.
(3) Kapasite tedarik süreci aşağıdaki adımlardan
meydana gelir:
a) TEİAŞ kapasite tedarik sürecini, kapasite
tedarikinin gerçekleşeceği günden en geç 90 gün önce TEİAŞ internet
sitesinde duyurur. Duyuruda;
1) Hizmetin tedarik edileceği bir veya birden fazla
dengeleme bölgesinden oluşan bölge veya bölgeleri,
2) Bir yılı geçmeyecek şekilde belirlenen tedarik
dönemi,
3) Sistemin kritik günlerde ihtiyaç duyacağı
öngörülen talep tarafı katılımı kapasitesinin minimum ve maksimum
değerleri,
4) Kritik ayları,
5) Kritik saatler ve kritik günlerde talimat
verilecek azami saat sayısı,
6) Kapasite tedarik ihalesinin yapılacağı günü,
7) Toplayıcı tarafından kapasite tedarikine teklif
verilebilecek MW cinsinden asgari ve azami kapasite miktarı ile asgari portföy büyüklüğü,
8) Tedarik sürecine katılacak toplayıcılar
tarafından teklif edilebilecek azami kapasite fiyatı, fiyat yapısı ve
içeriği,
9) Teklif verecek toplayıcıların portföyünde
bulunan tüketim tesislerinin sağlaması gereken, teklif dönemi öncesindeki TEİAŞ’a başvurduğu aydan geriye dönük olarak nihai
uzlaştırmaya esas son kayıt tarihinden önceki on iki aya ilişkin MWh cinsinden toplam tüketim miktarı, nihai
uzlaştırmaya esas son on iki aylık tüketim verisi olmayan tüketim tesisleri
için ise MW cinsinden belirlenecek asgari anlaşma gücü,
10) Aktivasyon tedariki için MWh
cinsinden verilecek tekliflerin fiyat yapısı ve içeriği,
11) TEİAŞ tarafından verilecek aktivasyon
talimatlarının ne şekilde verileceği,
12) Tedarik sürecinin hangi şartlarda
sonlandırılacağı,
13) Kapasite tedarikine ilişkin sürecin iptal
şartları,
14) TEİAŞ tarafından gerekli görülen diğer konular,
yer alır.
b) Kapasite tedariki ihalesine katılan toplayıcılar
31/C maddesi ve tedarik süreci duyurusu kapsamında hazırladıkları
tekliflerini TEİAŞ’a sunarlar. Söz konusu
niteliklere sahip olmayan teklifler değerlendirmeye alınmaz ve değerlendirmeye
alınmama gerekçeleri başvuru sahibine bildirilir.
c) TEİAŞ, verilen tekliflerin fiyat sıralamasını
gözeterek, tedarik süreci duyurusunda yer alan minimum ve maksimum
miktarları (MW) dikkate alarak teklif edilen toplam talep tarafı katılımı
rezerv miktarına eşit teklifi seçer.
ç) Kapasite tedariki sonucunda talep tarafı katılımı
hizmeti sağlamaya hak kazanan toplayıcıların kazanmış oldukları kapasite
miktarları, bu miktarların hangi tüketim tesislerinden sağlanacağı ve
tüketim tesisleri ile ilişkili tüm sayaçlar yan hizmet anlaşmasının ekinde
yer alır.
d) Kapasite tedariki sonucunda seçilen ve kazanmış
oldukları kapasite miktarları ile bu miktarların sağlanacağı tüketim
tesisleri yan hizmet anlaşmasına kaydedilen toplayıcılar, imzalamış
oldukları yan hizmet anlaşmasına uygun olarak talep tarafı katılımı
hizmetini yerine getirmeyi kabul etmiş sayılır.
e) TEİAŞ, kritik günden bir önceki gün en geç saat
18.00’ye kadar kritik gün duyurusunu yapar.
Teklif sunma süresi, itiraz süresi, teklifleri seçilen toplayıcılara
bildirim süresi ve kritik gün ilanının emreamadelik
kontrolü kapsamında olup olmadığı hususu ile ihtiyaç duyulan diğer hususlar
duyuruda belirtilir.
(4) Aktivasyon tedarik sürecine, TEİAŞ tarafından
yapılan kapasite tedarik sürecinde seçilen toplayıcılar katılır.
(5) Aktivasyon tedarik süreci aşağıdaki adımlardan
meydana gelir:
a) TEİAŞ, kapasite tedarik ihalesinde belirtilen
kritik aylar içerisinde gerekli gördüğü durumlarda ertesi gün için kritik
gün ilanında bulunur ve aktivasyon tedarik süreci başlatılır.
b) Kapasite tedariki sonucunda teklifleri seçilen
toplayıcılar aktivasyon tedarik ihalesine kapasite tedarik ihalesinde
hizmet kapsamında sunmayı taahhüt ettiği kapasitenin tamamı kadar teklif
verir. Fiyat teklifi vermeyen toplayıcının kapasite tedarik sürecinde
sunmayı taahhüt ettiği kapasitenin tamamı için teklif fiyatı 0 TL/MWh olarak kabul edilir.
c) TEİAŞ verilen teklifleri fiyat sıralamasını
gözeterek kritik günde ihtiyaç duyulan kapasite kadar teklifi seçer ve tüm
teklif sahiplerine bildirimde bulunur. TEİAŞ, seçilen son teklif için kısmi
aktivasyon talimatı verebilir.
ç) Aktivasyon tedariki sonucunda seçilen toplayıcı,
kritik gün için yükümlenmiş olduğu talep tarafı katılımı rezervini,
anlaşmalı olduğu tüketim tesislerinde ihale şartnamesinde belirtilen kritik
saatlerde emreamade bulundurur ve kritik günde
TEİAŞ tarafından verilen yük düşümü talimatını yerine getirerek talep
tarafı katılımı hizmetini sağlar.
d) Kritik olarak ilan edilen günde, aktivasyon
tedarikinde seçilen toplayıcılara TEİAŞ tarafından bu maddenin (c) bendinde
duyurulan aktivasyon miktarı kadar en az bir saatlik yük düşümü talimatı
verilir.
e) Aktivasyon talimatları en geç gerçek zamandan
iki saat önce verilir.
(6)TEİAŞ, kritik aylar içerisinde aktivasyon süreci
işletilmeksizin, toplayıcıların emreamadeliğini
kontrol etmek amacıyla kapasite tedarik süreci sonucunda hizmeti sağlamaya
hak kazanan toplayıcılara en fazla iki defa ve en fazla birer saat olacak
şekilde eşit miktarda yük düşme talimatı verebilir.
(7) Aktivasyon talimatları, tedarik süreci
sonucunda hizmeti tedarik etmeye hak kazanan toplayıcılar arasında ayrım
gözetilmeyecek şekilde oluşturulur.
(8) Tedarik süreci duyurusunda yer alan kritik
aylar ve saatler ile tedarik dönemi boyunca ilan edilen kritik günler
dışında ve tedarik süreci duyurusunda yer alan azami kritik saat sayısını
aşacak şekilde aktivasyon talimatı verilemez.
(9) Ertesi günün kritik gün ilan edilmesi halinde
aktivasyon tedarikinde seçilen toplayıcıların, dengeleme güç piyasası
kapsamında vermiş oldukları teklifleri kritik saatler için silinir.
Talep tarafı katılımı hizmeti sağlanmasına ilişkin
tekliflerin yapısı ve içeriği
MADDE 31/Ç- (1) Kapasite tedarikinde verilen
teklifler, yük düşümüne esas rezerv kapasitesini (MW) ve birim rezerv
kapasitesine teklif edilen saatlik kapasite bedelini (TL/MW) içerecek
yapıda ve TEİAŞ’ın tedarik süreci duyurusunda
belirtildiği şekilde TEİAŞ’a bildirilir.
(2) Aktivasyon tedarikinde verilen teklifler, yük
düşümüne bağlı olarak oluşacak elektrik enerjisi miktarını (MWh) ve birim elektrik enerjisi miktarı için teklif
edilen bedeli (TL/MWh) içerecek yapıda ve TEİAŞ’ın tedarik süreci duyurusunda belirtildiği
şekilde TEİAŞ’a bildirilir.
(3) Aktivasyon tedariki için teklif edilen MW
başına saatlik aktivasyon bedeli, ilgili kritik aydaki “Gün Öncesi
Piyasasında ve Dengeleme Güç Piyasasında Asgari ve Azami Fiyat Limitlerinin
Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar” uyarınca belirlenen fiyatın 1,5
katını geçemez.
(4) Tüm teklif fiyatları, Türk Lirası (TL)
cinsinden 1 TL ve katları olacak şekilde bildirilir.
Talep tarafı katılımı hizmetine ilişkin tekliflerin
değerlendirilmesi
MADDE 31/D - (1) TEİAŞ, kapasite tedarikinde
verilen teklifleri toplam talep tarafı katılımı kapasite tedarik maliyetini
en aza indirecek şekilde seçer. Kapasite tedariki için verilen teklifler
fiyat sırasına göre dizilerek tedarik dönemi için sistemin ihtiyaç duyacağı
öngörülen talep tarafı katılımı rezerv miktarı kadar teklif seçilir ve tüm
teklif sahiplerine bildirimde bulunulur.
(2) Kapasite tedarikinde rezerv miktarı içerisinde
kalan fiyat sıralamasının sonunda yer alan teklifin sahibi toplayıcıdan,
rezerv miktarını tamamlayacak şekilde, teklif ettiği kapasitenin altında
kapasite tedarik edilebilir. Bu durumda ilgili toplayıcıdan tedarik
edilecek kapasitenin, tedarik süreci duyurusunda yer alan kapasite
tedarikine teklif verilebilecek asgari kapasitenin altında kalması halinde,
ilgili toplayıcıdan asgari kapasiteye eşit kapasite tedarik edilir ve
kapasite tedarik süreci duyurusunda yer alan talep tarafı katılımı rezerv
miktarının üzerinde kapasite tedarik edilebilir.
(3) Aktivasyon tedarikinde verilen teklifler fiyat
sırasına dizilerek ilan edilen kritik gün ve kritik saatler için sistemin
ihtiyaç duyacağı öngörülen talep tarafı katılımı rezerv miktarı kadar
teklif seçilir ve tüm teklif sahiplerine bildirimde bulunulur.
(4) TEİAŞ, talep tarafı katılımı hizmetine ilişkin
tekliflerin değerlendirilmesi hususunda, teknik ve bölgesel gereklilikler
ile sistem şartlarını dikkate alarak eşit taraflar arasında ayrım
gözetmeksizin hareket eder.
Talep tarafı katılımı hizmetinin ücretlendirilmesi
MADDE 31/E- (1) Kapasite tedariki sonucunda hizmeti
sağlamaya hak kazanan her bir toplayıcı için, ilgili tedarik dönemine
ilişkin tedarik süreci duyurusunda belirtilen azami teklif fiyatını aşmamak
koşuluyla, kapasite tedariki için vermiş olduğu teklif, ödenecek saatlik
kapasite bedeli (TL/MW) olarak belirlenir.
(2) Hizmeti sağlamaya hak kazanan toplayıcılar
için, ilgili tedarik dönemine ilişkin tedarik süreci duyurusunda belirtilen
azami teklif fiyatını aşmamak koşuluyla, aktivasyon tedariki sonucunda
oluşan en yüksek teklif fiyatı aktivasyon bedeli (TL/MWh)
olarak belirlenir.
(3) Toplayıcılara kritik ayları takip eden fatura
dönemlerinde talep tarafı katılımı hizmeti kapsamında yapılacak ödemeler, aylık
kapasite bedeli ile aktivasyon talimatı alıp yerine getirilmesi halinde
oluşan aktivasyon bedelinin toplamından oluşur ve aşağıdaki formüller
uyarınca hesaplanır:
(4) Üçüncü fıkradaki formülde geçen;
a) TTKÖTt,f:
“t” toplayıcının “f” fatura döneminde talep tarafı katılımı hizmetinden
dolayı tahakkuk ettirilecek ödeme tutarını (TL),
b) KBÖTt,f:
“t” toplayıcının “f” fatura döneminde emre amade tuttuğu talep tarafı
katılımı hizmetinden dolayı tahakkuk ettirilecek kapasite bedeli ödeme
tutarını (TL),
c) ABÖTt,f:
“t” toplayıcının “f” fatura döneminde sağladığı talep tarafı katılımı
hizmetinden dolayı tahakkuk ettirilecek aktivasyon bedeli ödeme tutarını
(TL),
ç) TTKKMt,f:
“t” toplayıcının “f” fatura döneminde talep tarafı katılımı için tedarik
edilen kapasite miktarını (MW),
d) TTKKBt,f,s: “t” toplayıcının “f” fatura döneminde “s”
saatinde talep tarafı katılımı hizmeti için uygulanacak saatlik kapasite
bedelini (TL/MW),
e) TTKAYMt,f,s: “t” toplayıcının “f” fatura dönemine ait “s”
saati için de yükünün düşülmesi suretiyle sağladığı talep tarafı katılımı
miktarı (MWh),
f) TTKABt,f,s: “t” toplayıcının “f” fatura döneminde “s”
saatinde talep tarafı katılımı hizmeti için uygulanacak saatlik aktivasyon
bedelini (TL/MWh),
g) TTKTMt,f,s: “t” toplayıcının “f” fatura döneminde “s”
saatinde talep tarafı katılımı hizmeti kapsamında emreamadeliğin
kontrolü için verilen talimat miktarı (MWh),
ğ) AFLf,s: Elektrik
Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği uygulamaları uyarınca “f” fatura
döneminin “s” saatine ilişkin ilgili mevzuat uyarınca Kurul kararı ile
belirlenen “Gün Öncesi Piyasasında ve Dengeleme Güç Piyasasında Asgari ve
Azami Fiyat Limitlerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar” uyarınca
belirlenen azami fiyat limiti (TL/MWh),
h) m: “d” döneminde yer alan saat sayısını,
ı) h: Kritik gün ilan edilebilecek asgari günler
için azami aktivasyon saat sayısı,
i) n: Asgari kritik gün sayısına ulaştıktan sonra
aktivasyon yapılacak kritik gün sayısı,
j) KAS: Kritik ay sayısı,
k) ATS: Kritik gündeki azami aktivasyon saat
sayısı,
l) k: Emre amadeliğin kontrolü için talimat
verilmesi ve hizmetin sağlanması durumunda “1” diğer durumlarda “0” olan
katsayıyı,
ifade eder.
Talep tarafı katılımı hizmetinin izlenmesi ve
kontrolü
MADDE 31/F- (1) Toplayıcılar, portföyünde
yer alan her bir tüketim tesisinin tüketim değerlerini sayaç bazlı olarak
ve portföyünde yer alan tüm tüketim tesislerinin toplam tüketim değerini
anlık olarak izler ve elde ettiği verileri eş zamanlı olarak Talep Tarafı
Katılımı Modülü üzerinden TEİAŞ’a iletir.
(2) Aktivasyon tedarik süreci sonucunda seçilen
toplayıcıların tüketim düşüm miktarlarının izlenmesi ve tüketim
düşümlerinin toplayıcı tarafından sağlanıp sağlanamadığının tespiti
amacıyla TEİAŞ aşağıdaki veri ve bilgileri dikkate alır:
a) Toplayıcıların portföyünde
yer alan tüketim tesislerine ait sayaçlar vasıtasıyla elde edilen veri ve
bilgiler.
b) Toplayıcılar tarafından Talep Tarafı Katılımı
Modülü aracılığıyla yapılan bildirimler.
(3) Talep tarafı hizmeti kapsamında kapasite
ihalesini kazanan toplayıcılar, TEİAŞ tarafından kritik ilan edilen aylarda,
pazar ve resmi tatil günleri hariç olmak üzere, her gün için bir gün önce
saat 15:30’a kadar toplayıcılık hizmeti anlaşması
yaptıkları ve yan hizmet anlaşmasına kayıtlı tüketim tesislerine ait her
bir sayaç için ertesi güne ait saatlik tüketim programlarını TEİAŞ’a bildirir. TEİAŞ yapılan bildirim çerçevesinde
her bir toplayıcının temel tüketim değerini belirler ve temel tüketim
değerinden sapma olması durumunda ilgili toplayıcıya temel tüketim
değerinden sapma tutarı yansıtır. Temel tüketim değerinden sapma tutarının
hesaplanmasına ilişkin metodoloji Kurul Kararı ile
belirlenir.
(4) Toplayıcının portföyünde
yer alan tüketim tesislerine ait sayaçlardan elde edilen tüketim
verilerinin olmadığı durumlarda, her bir eksik tüketim miktarı kadar yük
düşme talimatının yerine getirilmediği kabul edilir.
(5) Talep tarafı katılımı hizmetine katılan
toplayıcıların aktivasyon tedarikinin izlenmesi saatlik bazda;
toplayıcıların, kendilerine talimat verilen aktivasyon miktarı ile
toplayıcılar tarafından gün öncesinde TEİAŞ’a
bildirilen tüketim programından, toplayıcıların portföyünde yer alan
tüketim tesislerine ait toplam tüketim verilerinin çıkarılması sonucunda
elde edilen fark karşılaştırılarak fiilen düşülen yük miktarı belirlenir.
(6) Toplayıcının toplayıcılık hizmeti anlaşması
yaptıkları tüketim tesislerinin, TEİAŞ tarafından talimat verilen her bir
saat için sağladıkları toplam talep tarafı katılım miktarının, verilen
talimat miktarına oranına göre izleme sonuçları;
a) Talimat verilen aktivasyon miktarı ile düşülen
yük miktarı arasındaki fark, talimat miktarının %10’una eşit veya daha
küçük ise “sağladı”,
b) Talimat verilen aktivasyon miktarı ile düşülen
yük miktarı arasındaki fark, talimat miktarının %10’u ile %25 arasında ise
“sağlamadı”,
c) Talimat verilen aktivasyon miktarı ile düşülen
yük miktarı arasındaki fark, talimat miktarının %25’ine eşit veya daha
büyük ise “katılmadı”,
olarak değerlendirilir.
(7) TEİAŞ tarafından kritik gün ilan edilen
günlerde toplayıcılar tarafından yapılan KGÜP değişiklikleri bu hizmet
kapsamında dikkate alınmaz.
Talep tarafı katılımı hizmetine ilişkin yerine
getirmeme bedelleri
MADDE 31/G- (1) 31/B maddesi
kapsamında üstlendiği yükümlülük kapsamında herhangi bir sebeple 31/E
maddesi kapsamında yapılan izleme sonucunda talep tarafı katılımı hizmetini
“sağlamadı” olarak tespit edildiği durumda, 31/B maddesi kapsamında
yükümlülük üstlenmiş olan ilgili toplayıcıya ihlalin söz konusu olduğu
fatura dönemi için kapasite bedeli ödenir ancak aktivasyon bedeli ödemesi
yapılmaz.
(2) 31/B maddesi kapsamında
üstlendiği yükümlülük kapsamında herhangi bir sebeple 31/E maddesi kapsamında
yapılan izleme sonucunda talep tarafı katılımı hizmetine “katılmadı” olarak
tespit edildiği durumda, 31/B maddesi kapsamında yükümlülük üstlenmiş olan
ilgili toplayıcıya ihlalin söz konusu olduğu fatura dönemi için aktivasyon
bedeli ve fatura dönemi için de kapasite bedeli ödemesi yapılmaz.
(3) İkinci fıkra kapsamında “katılmadı” olarak
değerlendirilen fatura dönemleri için toplayıcıya aşağıdaki formül ile
hesaplanan yerine getirmeme bedelleri uygulanır.
(4) Üçüncü fıkradaki formülde geçen;
a) TTKYGBt,f:
“t” toplayıcının “f” fatura dönemine ait talep tarafı katılımını yerine
getirmeme bedelini (TL),
b) TTKARMt,f,s: “t” toplayıcıdan “f” fatura dönemine ait “s”
saatinde talep tarafı katılımı hizmeti için aktive edilmek üzere tedarik
edilen rezerv miktarını (MW),
c) TTKABt,f,s: “t” toplayıcısı için “f” fatura döneminin “s”
saatinde talep tarafı katılımı hizmeti için uygulanacak saatlik aktivasyon
bedelini (TL/MW),
ç) m: “f” fatura dönemindeki kritik günlerde
verilen aktivasyon talimatının saat sayısını,
d) pt,f,: “t”
toplayıcısı için “f” fatura döneminde talep tarafı katılımı hizmetine
katılımın “katılmadı” olarak değerlendirildiği uzlaştırma dönemleri için
“1”, diğer durumlarda “0” değerini alan katsayıyı,
e) k: ceza katsayısını,
f) n: “t” toplayıcısına, “f” fatura döneminde verilen
aktivasyon talimat sayısı,
ifade eder.
(5) Üçüncü fıkra kapsamında uygulanacak k ceza
katsayısı, Aynı fatura dönemi içerisinde her biri farklı talimatlar
kapsamında olmak üzere; birinci ve ikinci ihlalde 1, üçüncü ihlalde 2 ve
dördüncü ve üzeri sayıdaki ihlallerde 3 olarak uygulanır. Dördüncü ihlalde
toplayıcı mevcut tedarik sürecinden çıkartılır.
(6) Üçüncü fıkra kapsamında hesaplanacak yerine
getirmeme bedellerinde aktivasyon bedelinin 0 TL/MWh
olarak oluştuğu durumda yerine getirmeme bedeli “Gün Öncesi Piyasasında ve
Dengeleme Güç Piyasasında Asgari ve Azami Fiyat Limitlerinin Belirlenmesine
İlişkin Usul ve Esaslar” uyarınca belirlenen azami fiyat limiti (TL/MWh) üzerinden hesaplanır.
Talep tarafı katılımı hizmetine ilişkin yan hizmet
anlaşmaları
MADDE 31/Ğ - (1) Talep tarafı katılımı hizmetini
sağlamak üzere tedarik sürecine katılmak isteyen toplayıcı ile TEİAŞ
arasında, genel hükümleri Kurul tarafından onaylanan talep tarafı katılımı
hizmeti sağlanmasına dair yan hizmet anlaşması imzalanır.
(2) TEİAŞ ile yan hizmet anlaşması imzalayacak olan
toplayıcılar, anlaşmanın imzalanabilmesi için gerekli şartların
sağlandığının tespit edilmesi amacıyla TEİAŞ’a
başvurur. Başvuru için talep edilen bilgi ve belgeler ile gerekli şartlar
TEİAŞ tarafından hazırlanarak internet sitesinde yayımlanır.
(3) TEİAŞ ikinci fıkra kapsamındaki başvuruları,
başvuru tarihinden itibaren bir ay içerisinde sonuçlandırarak sonucu
başvuru sahibine bildirir.
(4) Başvurusu kabul edilen toplayıcı ile TEİAŞ arasında
Talep Tarafı Katılımı Hizmeti Sağlanmasına Dair Yan Hizmet Anlaşması
imzalanır.
(5) Talep Tarafı Katılımı Hizmeti Sağlanmasına Dair
Yan Hizmet Anlaşması aşağıdaki bilgi ve belgeleri içerir:
a) Anlaşmanın kapsadığı süre.
b) Toplayıcının anlaşma yapmış olduğu tüketim
tesislerine ilişkin sayaç bilgileri, tüzel kişilik bilgileri, anlaşma
güçleri ve varsa geçmiş on iki aya ilişkin tüketim değerleri.
c) Kapasite tedariki sonucunda teklifi kabul
edilmiş olan toplayıcının yükümlendiği kapasite.
ç) Toplayıcılık lisans belgesinin veya tedarik
lisansının tadil edildiğine ilişkin belgenin aslı, noter onaylı sureti veya
lisans suretinin aslı.
d) Anlaşmanın feshi veya sonlandırılmasına ilişkin
hükümler.
e) TEİAŞ’ın anlaşmada yer
almasını uygun gördüğü ve ilgili mevzuat ile tedarik süreci duyurusunda yer
alan hususlarla çelişmeyen nitelikteki diğer hususlar.
(6) Toplayıcı, yan hizmet anlaşmasına kayıtlı
tüketim tesislerine ilişkin bilgileri, hizmeti sağlamaya hak kazandığı bir
tedarik döneminde yer alan kritik aylarda değiştiremez, kaydedilen tüketim
tesislerine ekleme veya çıkarma yapamaz. Ancak, anlaşmaya kaydedilen bir
tüketim tesisine ilişkin sayaç bilgilerinin sehven yanlış kaydedilmiş
olması veya tüketim tesisine ilişkin sayaçların sehven eksik kaydedilmiş
olması veya tüketim tesislerinin kapasite artışına bağlı olarak kayıtlı
tüketim tesislerine sayaç ilave edilmesi durumlarında, kritik aylarda
anlaşmada kayıtlı tüketim tesislerine ilişkin bilgiler değiştirilebilir.
(7) Toplayıcı, yan hizmet anlaşmasına kayıtlı
tüketim tesislerine ilişkin bilgileri, hizmeti sağlamaya hak kazandığı bir
tedarik döneminde yer alan kritik aylarda değiştiremez, kaydedilen tüketim
tesislerine ekleme veya çıkarma yapamaz. Ancak, bir tüketim tesisinin
toplayıcı ile olan anlaşmasının herhangi bir sebebe bağlı olarak sona
ermesi veya feshedilmesi durumunda, toplayıcı bu durumu en geç bir hafta
içerisinde TEİAŞ’a bildirir. TEİAŞ toplayıcı ile
anlaşması sona eren veya feshedilen tüketiciyi anlaşmadan çıkarır.
Toplayıcının anlaşmasında kayıtlı kapasitenin, kapasite tedarikinde kazanılan
toplam kapasitenin altına düşmesi durumunda, toplayıcı ilgili kritik ay
veya aylar için kapasite bedeli alamaz ve aktivasyon tedarikine katılamaz.
(8) Toplayıcının anlaşmasında kayıtlı tüketim
tesisine sayaç ilave edilmesi durumunda kritik aylarda anlaşmada kayıtlı
tüketim tesislerine ilişkin bilgiler değiştirilir.”
MADDE 17-
Aynı Yönetmeliğin 63 üncü maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 63- (1) Bir önceki fatura döneminde sağlanan
yan hizmetlere ilişkin 60 ıncı maddede belirtilen
süre içinde tespit edilemeyen hatalara ilişkin itirazlar Elektrik Piyasası
Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 133 üncü maddesinde belirtilen
süreler dahilinde yazılı olarak yapılır. Yan
hizmet sağlayan tüzel kişiler tarafından yapılan ödeme bildirimlerine
ilişkin itirazların içeriğine uygun olarak EPİAŞ veya TEİAŞ tarafından
değerlendirilmesi sonucunda haklı bulunması durumunda gerekli düzeltmeler
EPİAŞ tarafından gerçekleştirilir. İtirazın sonuçlandırılmasını takiben EPİAŞ
tarafından ilgili yan hizmet faaliyetini gösteren tüzel kişiye sistem
üzerinden bildirim yapılır. Yapılan düzeltme sonucunda, tüzel kişi ya da
kişilere yapılması gereken veya tüzel kişi ya da kişilerin yapması gereken
ödeme, düzeltmeye ilişkin bildirimin yapıldığı tarihten sonraki ödeme
bildiriminde, geçmişe dönük düzeltme kalemi olarak yer alır.
(2) Reaktif güç desteği sağlayan tüzel kişilere
yansıtılan yerine getirmeme bedellerine ilişkin itirazlar Elektrik Piyasası
Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde belirtilen süreler dahilinde TEİAŞ’a yazılı
olarak yapılır. Yan hizmet sağlayan tüzel kişiler tarafından yapılan
itirazların içeriğine uygun olarak TEİAŞ tarafından değerlendirilmesi
sonucunda haklı bulunması durumunda gerekli düzeltmeler TEİAŞ tarafından
gerçekleştirilir.
(3) 63/A maddesi kapsamında yapılacak düzeltmeler
süre sınırına tabi olmaksızın yapılır.”
MADDE 18-
Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici
maddeler eklenmiştir.
“Talep tarafı katılımı hizmetine ilişkin maddelerin
yürürlüğe girme tarihi ve ilk ihale duyurusu
GEÇİCİ MADDE 7 - TEİAŞ, talep tarafı katılımı
hizmeti alımı için ilk ihale duyurusunu en geç 1/3/2025
tarihine kadar yapar.
Talep tarafı katılımı hizmetine katılım için
aranacak asgari tüketim miktarı
GEÇİCİ MADDE 8- (1) Bu Yönetmeliğin 31/B maddesinin
yedinci fıkrasında belirtilen 5.000 (beşbin) MWh tüketim değeri, 2025 yılı için 10.000 (onbin) MWh olarak uygulanır.
Yan Hizmet Anlaşmalarının Güncellenmesi ve Sınırlı
Frekans Hassasiyet Modu Yan Hizmeti Anlaşması
GEÇİCİ MADDE 9–(1) TEİAŞ, mevcut yan hizmet
anlaşmalarını bu Yönetmeliğin yayımı tarihi itibarıyla iki ay içerisinde
güncelleyerek Kuruma sunar.
(2) TEİAŞ sınırlı frekans hassasiyet modu hizmetine ilişkin yan hizmet anlaşmasını
hazırlayarak 1/3/2025 tarihine kadar Kuruma
sunar.”
MADDE 19-
(1) Bu Yönetmeliğin;
a) 5 inci, 6 ncı, 7 nci, 9 uncu, 10 uncu, 11 inci, 12 nci,
13 üncü ve 14 üncü maddeleri 1/3/2025 tarihinde,
b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
MADDE 20-
Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.