Arıcılık Yönetmeliği
YÖNETMELİK | 2024-05-23

23 Mayıs 2024 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 32554
YÖNETMELİK
Tarım ve Orman Bakanlığından:
ARICILIK YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, arıcılıkta
yetiştiricilik, araştırma, gen kaynaklarının tespiti, muhafazası, ıslahı,
suni tohumlama, yeni hatların oluşturulması, ana arı yetiştiriciliği temel
esaslarının belirlenmesi ve sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi amacıyla, arıcılık
işletmeleri, bal arısı kolonileri ile arı ürünlerinin kayıt altına
alınmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, arıcılıkla ilgili
sürdürülebilirliğin sağlanmasında her türlü üretim, ıslah, konaklama,
damızlık materyali elde etme, sabit ve gezginci arıcılık konusundaki
esasların belirlenmesi, arı kolonilerinin nakline ilişkin gerekli
tedbirlerin alınması, alet, makine ve malzemelerin standardizasyonu, ballı
bitkiler tarımının geliştirilmesi, eğitim, projelendirme, ana arı
yetiştiriciliği, bal arılarında suni tohumlama ve bal arı kolonilerinin
kayıt altına alınmasına ilişkin hususları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı
Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 7 nci, 10 uncu
ve 36 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Arı konaklama belgesi (AKB): Arı konaklatmak
amacıyla il/ilçe müdürlüklerinden alınmış EK-1’de yer alan belgeyi,
b) Arı konaklama noktası: Arılık yeri ve
kapasiteleri ile arıcılık faaliyetini etkileyen unsurların AKS’de bulunan
haritaya işlendiği arı konaklama alanını,
c) Arı nakil belgesi: Arı kolonilerinin
nakillerinde kullanılan, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri
Hakkında Yönetmelik hükümlerine istinaden istenilen belgelere ek olarak
düzenlenen Bakanlık veri tabanından alınmış EK-2’de yer alan belgeyi,
ç) Arı ürünleri: Arıcılık çalışmaları sonunda
doğrudan arıya bağlı olarak üretilen bal, polen, arı sütü balmumu,
propolis, arı ekmeği, apilarnil, arı zehiri ve benzeri ürünleri,
d) Arıcı: Arıcılığı meslek edinen ve geçimlerini
kısmen veya tamamen bu yoldan kazananları,
e) Arıcı kimlik kartı: Merkez birlikleri tarafından
üyelerine verilen arıcının bilgilerini içeren belgeyi,
f) Arıcılık: Bal arısını canlı materyal olarak
kullanarak, arı ve arı ürünleri üzerinde fiilen yapılan çalışmaları,
g) Arıcılık kayıt sistemi (AKS): Arıcılık
işletmelerinde kimliklendirilmiş arı kolonilerine ait tüm bilgilerin Bakanlık
veri tabanında kayıt altına alındığı, izlendiği ve raporlandığı Bakanlık
kayıt sistemini,
ğ) Arılık: Arılı kovan ile ekipmanların bulunduğu
açık ya da kapalı tesis ve alanları,
h) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
ı) Bal arısı: Bal, polen, arı sütü balmumu,
propolis, arı ekmeği, apilarnil, arı zehiri gibi birincil arı ürünleri üretimi
ile damızlık veya diğer amaçlarla yetiştirilen Apidae familyasına bağlı
Apis mellifera türünde yer alan hayvanları,
i) Birlik: 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı
Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile 29/6/2004
tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu çerçevesinde
faaliyet gösteren arıcı örgütlerini,
j) Damızlık ana arı: Üzerinde durulan özellikler
bakımından seçilen larva kaynağı koloninin ana arısını,
k) Genel Müdürlük: Hayvancılık Genel Müdürlüğünü,
l) Gezginci arıcı: Farklı çiçeklenme dönemlerindeki
bitkilerin nektar ve polenleri ile salgı kaynaklarından üst düzeyde
faydalanmak ve kış koşullarından arılarını korumak maksadıyla kolonilerinin
yerini değiştiren arıcıyı,
m) Hobi arıcı: Arıcılığı meslek edinmeyen, ancak
merak ve zevk nedeniyle 10’dan az koloniye sahip olan kişiyi,
n) İl/ilçe müdürlüğü: Tarım ve Orman Bakanlığı
il/ilçe müdürlüğünü,
o) İşletme: Bu Yönetmelik kapsamında bulunan
kolonilerin devamlı veya geçici olarak tutulduğu, yetiştirildiği herhangi
bir tesis, kuruluş veya açık alan durumunda bulunan üniteyi,
ö) İşletme tanımlama numarası: İl/ilçe müdürlüğü
tarafından Türkvet Kayıt Sisteminde tanımlanan her bir işletme için verilen
numarayı,
p) İzole bölge: Bakanlıkça belirlenen ve yarıçapı en
az 15 km olan yalnızca saf ırk, ekotip veya üretilecek hibritin baba
hattını oluşturan kolonilerin bulunduğu yabancı kolonilerden arındırılmış
ve dışarıdan arı girişine kapalı çiftleştirme bölgesi ve ırk muhafaza
alanı,
r) Kanun: 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı
Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu,
s) Koloni: Yumurtlayan ana arısı bulunan ve üretim
faaliyetlerinin sürdürüldüğü aktif dönemde en az 3-4’ü açık/kapalı yavrulu,
5-6 ve üzeri arılı çerçeve, pasif dönemde ise en az 3 arılı çerçeve ihtiva
eden bal arı ailesini,
ş) Komisyon: İlçe müdürü veya ilgili şube müdürü
başkanlığında, il/ilçe müdürlüğünde görevli teknik personel, birlik
temsilcisi ve ihtiyaç duyulması halinde konusunda uzman ilgili
kurum/kuruluş temsilcisi, muhtar/azanın dâhil edildiği en az üç kişiden
oluşan kurulu,
t) Konaklama kapasitesi: Bir bölgedeki bitkisel
flora, Devlet ormanlarında doğal olarak yaşama alanında bulunan salgı yapan
böcek yoğunluğu ve ekolojik şartlar dikkate alınarak, mevcut kolonilerin
verimini düşürmeden, birim alanda bulundurulabilecek koloni sayısını,
u) Kovan: Taşınabilir arı kolonisi barınağını,
ü) Kovan sahibi: Kovanların mülkiyet hakkını
üzerinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi,
v) Orman amenajman planı: Bir orman işletmesini
veya onun ayrıldığı alt işletme ünitelerini tespit edilen amaçlara göre
planlayan ve planın uygulanmasını izleyen bir ormancılık bilim dalını,
y) Sabit arıcı: Kolonilerini işletme tanımlama
numarası ile kayıtlı olduğu yerdeki arılıkta tüm yıl boyunca bulunduran arıcıyı,
z) Suni tohumlama: Çiftleşme olgunluğuna gelmiş
erkek arının spermi alınarak alet yardımıyla çiftleşme olgunluğuna gelmiş
ana arının döl yoluna nakledilmesini,
aa) Tanımlama araçları: Kolonilerin tanımlanmasında
kullanılan plastik kovan plakası, elektronik kovan plakası veya kovan takip
cihazı gibi araçları,
bb) Türkvet kayıt sistemi: Bakanlık tarafından
oluşturulan, işletme, hayvan sahibi ve hayvanların kimlik ve hareket
bilgilerinin kayıt altına alındığı ve izlendiği veri tabanını,
cc) Veteriner sağlık raporu: Kolonilerin Kanunda
belirlenen sağlık şartlarına uygun olduğunu gösteren, resmî veya
yetkilendirilmiş veteriner hekim tarafından düzenlenen belgeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Bal Arısı İşletme ve Kolonilerinin Kayıt Altına
Alınması
Yetki
MADDE 5- (1) Bal arısı işletme ve kolonilerinin kayıt
altına alınması, izlenmesi ile ilgili tüm işlemlerin yürütülmesinde Genel
Müdürlük yetkilidir. Genel Müdürlük, gerektiğinde kolonilerin tanımlanması
ve kayıt altına alınması yetkisini Genel Müdürlüğün kontrol ve denetimi
altında olmak şartı ile birliklere devredebilir.
Genel
Müdürlüğün ve il/ilçe müdürlüğünün görevleri
MADDE 6- (1) Genel Müdürlük arı kolonilerinin kayıt altına
alınması ve hareketlerine yönelik bilgisayar destekli veri tabanının
oluşturulması, il/ilçe müdürlükleri arasında bilgi akışının sağlanması,
il/ilçe müdürlükleri ile yetki verilen birliklerin çalışmalarının kontrolü,
denetimi, eğitimi ile merkezî veri tabanının işletilmesi, geliştirilmesi,
işlemlerin uygulanması ve bilgilerin güncel olarak muhafaza edilmesinden
sorumludur.
(2) İl/ilçe müdürlükleri, görev ve yetki sahasında
bulunan kolonilerin tanımlamasında kullanılacak kovan plaka ve işletme
numaralarını işletmelere tahsis etmek, işletmeleri kayıt altına almak ve
bilgisayar destekli veri tabanına kaydetmek, tanımlanan koloniler ile
işletmelerin kontrol ve denetimlerini sağlamakla yükümlüdür.
Alıcı ve
satıcı kovan sahibinin yükümlülükleri
MADDE 7- (1) Arıcı, işletme veya işletmelerinin kayıt
altına alınmasını sağlamak, dolu veya boş duruma geçen kovanlar ile
işletmelerine ve işletmelerinden olacak tüm koloni hareketlerini ilgili
il/ilçe müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür.
(2) Alıcı ve satıcılar bu Yönetmelik hükümleri
çerçevesinde aldıkları veya sattıkları kolonilere ilişkin gerekli
bildirimleri EK-2’de yer alan arı nakil belgesini doldurarak ilgili il/ilçe
müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür. Alımı satımı yapılan kolonilerin
nakillerinde il içinde arı nakil belgesi, iller arasında ise arı nakil
belgesi ile birlikte veteriner sağlık raporu kullanılır.
(3) Kovan sahibi bu Yönetmelikte yer alan
yükümlülüklerini eksiksiz ve hatasız olarak yerine getirmekten ve
beyanlarının doğruluğundan sorumludur.
İşletmelerin
tanımlanması ve kayıt altına alınması
MADDE 8- (1) Arıcılık faaliyetinde bulunan gerçek/tüzel
kişiler takip ve kontrol sağlamak adına işletmelerini ve kolonilerini kayıt
altına aldırmak zorundadır.
(2) İşletmelerin tanımlanması ve kaydı için işletme
sahibi tarafından işletmenin bulunduğu yerdeki il/ilçe müdürlüğüne müracaat
edilir. İşletme sahibinin müracaatı üzerine Türkvet Kayıt Sistemi üzerinden
özgün bir işletme tanımlama numarası tahsis edilir. İşletme tanımlama
numarası, iki haneli ülke kodu, iki haneli il trafik kodu ve on haneli
bireysel işletme tanımlama numarası olmak üzere en fazla on dört
karakterden oluşur.
(3) Türkvet üzerinden işletme tanımlama numarası
verilen kişilere AKS kaydı açılarak kovan plakası tahsis edilir.
(4) Bakanlık AKS’de kişi kaydı oluşturmada ikamet
kayıtlarına esas sınırlama koyabilir.
Kolonilerin
tanımlanması ve müracaat
MADDE 9- (1) Koloniler, kovan sahiplerinin il/ilçe
müdürlüğüne veya Bakanlıkça yetki verilen birliğe müracaatları üzerine, bu
Yönetmeliğin ilgili hükümleri çerçevesinde tespit edilerek basılmış kovan
plakaları ile tanımlanır.
(2) Koloniler bu Yönetmelik şartlarına göre
tanımlanmadan bulunduğu işletmeden nakledilemez.
(3) Kolonilerin tanımlanmasına ilişkin masraflar
kovan sahipleri tarafından karşılanır.
Kovan
plakalarında bulunması gereken özellikler
MADDE 10- (1) Kolonilerin tanımlanmasında kullanılacak kovan
plakalarının üzerine, asgari olarak aşağıda belirtilen bilgiler lazer
tekniği ile silinmez şekilde yapılacak baskıyla işlenir:
a) Bakanlık logosu.
b) Tanımlama numarası.
c) Barkod ve karekod.
(2) Kovan plakası üzerindeki tanımlama numarası en
fazla on dört karakterden oluşur. Bu karakterlerden;
a) İlk iki hane ülke kodunu (TR),
b) Ülke kodundan sonraki iki hane kovanın bulunduğu
ilin trafik kodunu,
c) İl trafik kodunu takip eden en fazla on hane,
kovanın bireysel tanımlama numarasını,
belirtir.
Kovan
plakalarının teknik özellikleri ve taşıması gereken şartlar
MADDE 11- (1) Kovan plakalarının teknik özellikleri ve
taşıması gereken şartlar şunlardır:
a) Kovan plakaları, dış etkilere karşı fiziksel
olarak dayanıklı, okunması kolay, sağlam ve yüksek kaliteli plastik
hammaddeden imal edilmiş ve sarı renkte olmak zorundadır.
b) Kovan plakalarının köşelerinde, kovanlara
sabitlenmesi amacıyla delik bulunur, bu plakalarda keskin kenar ve köşeler
bulunamaz.
c) Kovan plakasının eni en az 55 mm, boyu en az 95
mm olmak zorundadır.
ç) Kovan plakası üzerindeki Bakanlık logosu, karekod,
ülke kodu, il trafik kodu ve bireysel tanımlama numarası en az 15 mm
yüksekliğinde, barkod en az 10 mm yüksekliğinde olmak zorundadır.
(2) Bakanlık, kovanlara uygulanan kovan plakaları
dışında, bu Yönetmelikte belirtilen hükümleri karşılaması şartıyla, tanımlama
için ilave tanımlama araçları belirleyebilir.
Kovan
plakalarının takılması
MADDE 12- (1) Kovan plakaları, Bakanlıkça belirlenecek usul
ve esaslar dâhilinde plakanın kayıtlı olduğu ya da arılığının bulunduğu
il/ilçe müdürlüğü veya yetki verilmiş birlikler tarafından işletmelere
EK-3’teki kovan plakaları teslim taahhütnamesi ile tahsis edilir ve kovan
sahipleri tarafından kovanlara, kovan uçuş deliğinin bulunduğu yüze sağ alt
köşeye dışarıdan okunabilecek şekilde takılır.
(2) Kovan plakaları, kovanların bulunduğu ilgili
il/ilçe müdürlüğü veya yetki verilmiş birlik tarafından veri tabanına kayıt
edilir.
(3) Kovan plakalarının kovanlara takılması,
korunması, tahribatı durumunda il/ilçe müdürlüğüne bilgi verilmesi kovan
sahibinin sorumluluğundadır.
Kovan
plakalarının sökülmesi veya değiştirilmesi
MADDE 13- (1) Kovan plakaları ilgili il/ilçe müdürlüğünün
izni olmaksızın hiçbir surette sökülemez veya değiştirilemez.
(2) Kovan plakalarının tahrip olması veya
parçalanması sonucunda kullanılamayacak durumda olanların yerine yeni
numaralı kovan plakası takılır ve eski kovan plaka numarası veri tabanından
düşülür.
Kovanların
kaybolması veya çalınması
MADDE 14- (1) Tanımlanmış kovanın kaybolması veya çalınması
halinde, kovan sahibi tarafından otuz gün içinde bu durum ilgili il/ilçe
müdürlüğüne bildirilir. Kaybolan veya çalınan kovanların durumları il/ilçe
müdürlüğünce veri tabanına kayıt edilir. Çalınan veya kaybolan kovanların
daha sonra bulunması halinde bulunan kovanların durumu kovan sahibi
tarafından il/ilçe müdürlüğüne bildirilir ve il/ilçe müdürlüğünce bu
kovanların veri tabanındaki kayıtları güncellenir.
AKS veri
tabanı
MADDE 15- (1) Bakanlık, AKS’nin oluşturulmasına ilişkin usul
ve esasları belirler.
(2) Genel Müdürlük tarafından oluşturulan AKS veri
tabanında, kovan plaka numaraları, işletme tanımlama numarası, işletmenin
ait olduğu veya kanuni olarak işletmeden sorumlu kovan sahibinin
adı-soyadı, kimlik numarası, işletmenin adresi, koordinatları ve iletişim
bilgileri ile diğer arıcılık bilgileri kaydedilir.
(3) Yetkilendirilmiş il/ilçe müdürlük personeli,
Türkvet’te kayıtlı arıcılara ait verilerin AKS’ye girilmesi işlemlerini yürütür.
Birlik personelinin sisteme veri giriş yetkileri Genel Müdürlükçe veya il
sistem sorumlusu tarafından belirlenir.
(4) AKS veri tabanı, diğer ulusal veri tabanları
ile uyumlu ve karşılıklı bilgi alış verişine imkân verecek şekilde
oluşturulur.
(5) AKS, Bakanlığın belirlediği esaslar dâhilinde
birlikler ile iş birliği halinde yürütülür.
Veri
tabanında bilgi erişimi
MADDE 16- (1) Genel Müdürlük veri tabanındaki tüm bilgilere,
il/ilçe müdürlükleri ise kendi görev ve yetki sahasındaki bilgilere
erişebilir.
(2) Bakanlık, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde
bilgi gizliliğinin ve korunmasının sağlanması şartıyla, ilgili kurum, kuruluş,
gerçek ve tüzel kişilere, gerekli önlemleri alarak bu bilgilere erişimleri
için izin verebilir.
(3) Erişilen ve/veya erişimine izin verilen
bilgiler arasında kişisel verilerin bulunması halinde, ilgililerin açık
rızasının alınması kaydıyla, bu nitelikteki veriler gerekli teknik ve idarî
tedbirler alınarak 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin
Korunması Kanunu hükümlerine uygun şekilde ilgili üçüncü kişilere
aktarılabilir.
Kovan
hareketlerinin kısıtlanması
MADDE 17- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre tanımlanmamış
hiçbir koloninin işletme dışına çıkışı için vize belgesi ve veteriner
sağlık raporu düzenlenmez.
(2) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kayıt
altına alınmış işletmelerde bulunan kolonilerin, bal arısı hastalıklarını
önleme ve koruma/ıslah amaçlı ilan edilmiş izole bölgeleri koruma
gerekçeleri dışında, işletmeye giriş-çıkışlarına veri tabanında kısıtlama
konulmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Arı Konaklama Noktası ve İzni, Arı Kışlatma,
Arıcılıkta Usulsüzlük
Arı
konaklama noktası
MADDE 18- (1) Arı konaklama noktaları, aşağıdaki hususlar
çerçevesinde belirlenir:
a) Arı konaklama noktalarını belirlemeye, il/ilçe
müdürlüklerince oluşturulacak komisyon yetkilidir.
b) Gezginci, sabit ve hobi arıcıların konaklama
noktaları ile koloni kapasiteleri komisyon tarafından belirlenir. Komisyon,
koloni kapasitesini ve konaklama noktalarını; nektar, polen ve salgı veren
tüm kaynakları göz önünde bulundurarak, bölgenin bitkisel florası,
topografik ve ekolojik yapısı, yerleşim birimlerine uzaklığı ile varsa
sabit arıcılara ait koloni varlığını da dikkate alarak belirler ve harita
üzerinde işaretler. Komisyon oy çokluğu ile karar alır. Oyların eşitliği
halinde başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır. Bunun
için;
1) Mera alanlarında konaklama noktaları
belirlenirken il mera komisyonunun görüşü alınır.
2) Orman bölgelerinde arı konaklama noktası ve
kapasiteleri belirlenirken Orman Genel Müdürlüğünden temsilcilerin
komisyonda yer alması sağlanır.
3) Doğal Sit Alanlarında arı konaklama noktası belirlenirken
ilgili Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun görüşü alınır.
4) Özel Çevre Koruma Bölgelerinde arı konaklama
noktası ve kapasiteleri belirlenirken Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğünden temsilcilerin komisyonda yer alması sağlanır.
5) Hazine taşınmazlarında arı konaklama noktası
belirlenirken Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği il müdürlüğü milli
emlak birimlerinin görüşü alınır.
6) Şahıs arazilerinde arı konaklama noktası
belirlenirken arazi sahibinin ve/veya kullanıcısının onayı alınır.
7) Bölge koloni kapasitesi, bitkisel flora ve salgı
yapan böcek varlığında iklimsel şartlar veya yeni yerlerin açılması
sebebiyle kayda değer değişiklik olması durumunda güncellenir.
8) Yangın, sel, dolu, fırtına, deprem gibi doğal
afetler neticesinde mağdur olan arıcılar için uygun olan başka alanlarda
komisyon tarafından geçici arı konaklama noktası tespit edilerek il/ilçe
müdürlüğünce konaklama izni verilebilir. Geçici arı konaklama noktası
tespit edilirken söz konusu alan ve komşu parsellerdeki ürün deseni ve
zirai mücadele faaliyetleri dikkate alınır, sık aralıklarla zirai mücadele
yapılacak alanlara yakın yerlere arı konaklama izni verilmez.
c) Komisyonca belirlenen arı konaklama noktaları ve
kapasiteleri AKS’ye işlenir.
ç) Arı konaklama noktaları, köy veya mahalleyi ilçe
yoluna bağlayan yollar ile yerleşim yerlerindeki stabilize ara yollara en
az 50 metre, bir ilçeyi diğer bir ilçeye bağlayan yollara ise en az 200
metre uzaklıkta olmak zorundadır. Mümkün olmadığı takdirde arılık ile
yol/konut arasına arının uçuş tahtası yola/konuta bakıyor ise 3 metre,
yola/konuta bakmıyor ise 2 metre yükseklikte sıkı bir çit ile kapatılır.
Konaklama yerinin yol kenarındaki başlangıç ve bitiş noktalarına ‘‘Arı
Konaklama Bölgesi’’ uyarı işareti konur. Bu mesafelerin topografik durum
gözetilerek belirlenmesinde il/ilçe müdürlükleri yetkilidir.
d) Arı konaklama kapasitesi ve noktası
belirlenirken sabit ve hobi arıcılarının o yerleşim birimindeki toplam
koloni sayıları dikkate alınır.
e) Arı kolonileri köy/mahalle ve beldelerde çevreye
rahatsızlık vermeyecek şekilde ve insanların toplu olarak hizmet aldıkları
cami, okul, sağlık ocağı, karakol ve çeşme gibi benzeri alanlardan en az
200 metre uzağa yerleştirilir. Yerleşimin dağınık olduğu bölgelerde ise bu
mesafe en yakın ev, komşu bina, arsa ve arazinin sınırı ile uzaklığı en az
50 metre olur. İhtilaflı durumlarda il/ilçe müdürlüğü mesafe belirlemede
yetkilidir.
f) Hobi arıcısı da il/ilçe arı konaklama noktaları
ve kapasitelerini belirleme komisyonunca belirlenen noktalarda konaklama
yapmakla yükümlüdür.
g) İl/ilçe müdürlüğü ile arazinin mülkiyetine sahip
kamu kurum ve kuruluşları, arıcılık faaliyetinin yürütüldüğü arı konaklama
noktalarının verimli kullanımı hususunda gerekli planlamaları yapar.
ğ) Orman bölgelerinde konaklamak isteyen arıcılar
yanlarında yangın söndürme tüpü bulundurmakla yükümlüdür.
Arı
konaklama izni
MADDE 19- (1) Arı konaklama izin işlemleri, aşağıdaki
hususlar çerçevesinde yürütülür:
a) Arıcı; arılarını konaklatacağı nokta gerçek
kişiye ait ise şahısla, köy/mahalle tüzel kişiliği sorumluluğunda ise
muhtarla, Bakanlığa ait ise ilgili kurumla, hazine taşınmazı ise Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği il müdürlüğü milli emlak birimiyle, Devlet
ormanlarında ise Orman Genel Müdürlüğünün ilgili birimleri ile o yer için
kurumlardan izin belgesi, şahıstan ise muvafakatname alarak anlaşma yapar.
9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu uyarınca ilan edilen
milli park, tabiat parkı ve tabiat anıtlarında yapılacak arıcılık
faaliyetleri için Bakanlığın ilgili taşra birimlerinden izin alınır. Özel
Çevre Koruma Bölgeleri ile Doğal Sit Alanlarında bulunan Devletin Hüküm ve
Tasarrufu Altındaki Alanlarda konaklayacak arıcılar, Tabiat Varlıklarını
Koruma Genel Müdürlüğünden bahse konu alanları kiralamadan izin talebinde
bulunamazlar. Mülkiyet sahibi gerçek veya tüzel kişiler, arı konaklama
noktası olarak arıcılara uzun süreli kiralama yapabilir.
b) Arıcının konaklaması için anlaşma yapılan yerin,
daha önceden komisyonca AKS’de konaklama noktası olarak belirlenmiş olması
gerekir. Aksi durumlarda arazi sahibi ve/veya arıcı il/ilçe müdürlüğüne
başvurur. Anlaşma yapılan yerin uygunluğu durumunda komisyonca ilgili yer
AKS’de konaklama noktası olarak belirlenir. Uygun değilse; arıcı,
konaklaması için komisyonca belirlenmiş uygun konaklama noktalarına
yönlendirilir.
c) İller arası arı nakillerinde konaklama noktasını
arazi sahibi ile anlaşarak beyan eden arıcı, çıkış yapacağı il/ilçe
müdürlüğüne başvurur. İl/ilçe müdürlüğü AKS üzerinde konaklama noktasını
seçerek o yer için EK-1’de yer alan Arı Konaklama Belgesini (AKB) oluşturur
ve arıcıya onaylatır. Arıcı, il/ilçe müdürlüğünden AKB ve veteriner sağlık
raporu alarak arılarını sevk eder. Arıcının veteriner sağlık raporundaki
adresi ile AKB’deki konaklama noktasının adresi aynı olmak zorundadır.
Arılarını nakleden arıcının, arazi sahibine giderek AKB’yi imzalatması ve
veteriner sağlık rapor tarihinden başlamak üzere belgesini on iş günü
içerisinde il/ilçe müdürlüğüne onaylatması ile konaklama izin işlemi
tamamlanır.
ç) İl içi arı nakillerinde konaklama noktasını
arazi sahibi ile anlaşarak beyan eden arıcı, çıkış yapacağı veya konaklama
yapacağı il/ilçe müdürlüğüne başvurur. İl/ilçe müdürlüğü AKS üzerinde
konaklama noktasını seçerek o yer için EK-1’de yer alan Arı Konaklama
Belgesini (AKB) oluşturur ve arıcıya onaylatır. Arılarını nakleden
arıcının, arazi sahibine sonra da on iş günü içerisinde konaklama yapacağı
il/ilçe müdürlüğüne giderek AKB’yi onaylatması ile AKS’de konaklama izin
işlemi tamamlanır.
d) AKB’si olmayan arıcının veteriner sağlık raporu
vize edilmez.
e) Gezginci arıcılık yapan, kayıtlı olduğu adrese
ve/veya kendi arazisine dönen arıcının da arı hareketlerinin kontrolü ve
takibi için AKB alması zorunludur.
f) AKB işlemlerini arıcı adına üçüncü şahıslar
takip edebilir.
g) Arı konaklatan arıcılardan şahıs arazileri
dışında, muhtarlık ile kamu kurum ve kuruluşlarınca, mevzuatta aksi bir
hüküm bulunmadığı takdirde konaklama ücreti dâhil hiç bir ad altında ücret
alınamaz. Ayni menfaat sağlanmaz.
ğ) Arıcılar, konaklama yapılan yerlerde arıların
çevreye zarar vermemesi için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Arı
konaklatılan alanlarda otlayan hayvanların arıdan zarar görmemesi için
tedbirleri almak hayvan sahiplerinin sorumluluğundadır.
Arı
kışlatma bölgesi
MADDE 20- (1) Arı kışlatma bölgelerini ve arılıklar arası
uzaklığı belirlemeye il/ilçe müdürlüğü yetkilidir.
a) Arılıklar, arı kışlatma bölgelerindeki bitkisel
flora kapasitesine bakılmaksızın arılıklar arasında gerekli mesafeyi
sağlayacak uygun aralıkla yerleştirilir. Ancak narenciye alanlarında
kışlatma yerleşimi yapılırken arılıklar arası mesafe bölgenin flora
kapasitesine göre ayrıca düzenlenir. Araziye özel durumlarda uzaklığı
belirlemeye il/ilçe müdürlüğü yetkilidir.
b) İl/ilçe müdürlükleri kendi görev ve yetki
sahasındaki kışlatma başlama ve bitiş tarihlerini belirler.
c) İl/ilçe müdürlüklerince arılıklara kışlatma izni
verilirken, kışlatma bitimi olan nektar ve polen akımı başladığında hangi
arıcıların arılıklarını kaldıracağı belirlenir ve kışlatma bitiminde
arılıkların kaldırılması sağlanır. Kışlatma izni verilen ancak verilen süre
sonunda arılarını kaldırmayan arıcının arılığı, uygun konaklama noktasına
nakledilir.
Usulsüz
arı konaklatılması
MADDE 21- (1) Usulsüz arı konaklatılmasında, aşağıdaki
hususlar uygulanır:
a) Arı konaklama noktası olarak belirlenmemiş yerde
konaklayan arıcılar ile konaklayacağı yer için 19 uncu maddede belirtildiği
şekilde anlaşma yapmadığı ve il/ilçe müdürlüğünden o yer için AKB almadığı
tespit edilmiş arıcının kolonileri;
1) Arı konaklama noktası uygun ise, il/ilçe
müdürlüğünün uyarısı üzerine on iş günü içerisinde arazi sahibi/kurum ile
anlaşma yaparak il/ilçe müdürlüğüne başvurur ve AKB belgesini onaylatır.
İl/ilçe müdürlüğü tarafından belirlenen yer AKS ye konaklama noktası olarak
kaydedilir.
2) Konaklanan yer uygun değil ise, il/ilçe
müdürlüğünün yazılı uyarısı üzerine on iş günü içerisinde bulunduğu yerden
AKB alması için uygun bir bölgeye veya kayıtlı olduğu işletme adresine sevk
edilmek üzere kaldırılır.
b) İl/ilçe müdürlüğünce verilen kaldırma süresine
rağmen arıların kaldırılmaması halinde;
1) İl/ilçe müdürlüğünün talebi ile mülkî idare
amirliğince güvenlik birimleri nezaretinde öncelikle konakladığı yerde
bulunan birlik, bu mümkün değil ise il/ilçe belediyesi/kamu kurumları araç
ve iş gücünden istifade ederek bulunduğu yerden mevzuat hükümlerine uygun
bir alana kaldırılır.
2) Fiil hakkında ayrıca Cumhuriyet başsavcılığına
suç duyurusunda bulunulur.
3) Kaldırma sürecinde meydana gelen zarardan arıcı
sorumludur. Arılar kaldırıldığı yerde sahibine yediemin olarak teslim
edilir. Nakliye ve işçilik ücreti arıcıdan alınır.
c) Sahibi belirlenemeyen arılar için de yukarda
belirtilen arı kaldırma prosedürü uygulanır ve idari para cezası uygulanmak
üzere kimlik tespiti için güvenlik birimlerine bildirim yapılır.
Uygunsuzluğa ait tutulan tutanak yerinde uyarı niteliğinde bırakılır ve on
iş günü içinde teslim alınmayan arılar öncelikle konakladığı yerde bulunan
birliğe, bu mümkün değil ise il/ilçe belediyesi/kamu kurumları araç ve iş
gücü ile mevzuata uygun bir alana kaldırılır. Sahibi tespit edilemeyen arı
kovanlarına 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında
el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesi temin edilir.
ç) Mücbir sebepten dolayı arısını izin aldığı adres
dışına götürmek zorunda kalan arıcıya il/ilçe müdürlüğünce mazeretinin
uygun görülmesi durumunda cezai işlem uygulanmaz, arıcı on iş günü
içerisinde izin aldığı veya izin verilecek uygun adrese sevk edilir.
Diğer
hususlar
MADDE 22- (1) Arıcılıkla ilgili diğer hususlar aşağıda
belirtilmiştir:
a) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı
Kanunu uyarınca ilan edilen Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayatı
Geliştirme Sahaları ile 2873 sayılı Kanun uyarınca ilan edilen milli park,
tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarındaki arıcılık
faaliyetleri, ilgili mevzuat çerçevesinde onaylanan yönetim ve gelişme
planı/uzun devreli gelişme planı/gelişme planı/yönetim planı kararları
çerçevesinde yapılır.
b) Devlet ormanlarında konaklayacak arıcılara
verilecek izinle ilgili usul ve esaslar Orman Genel Müdürlüğünce
belirlenir. Arı konaklama noktaları ile ilgili ulaşım yolları Orman Genel
Müdürlüğünün yol şebeke planlarında yer alan mevcut orman yollarından
sağlanır. Devlet ormanlarında, orman idaresi özellikle yangın sezonunda
valilik kararı ile yangın anında her türlü arıcılık faaliyetini durdurma
hakkına sahiptir. Konaklama yapılan bal üretimi ormanlarında mevcut durum
konaklamaya elverişli hale gelene kadar herhangi bir hak talebinde
bulunulamaz.
c) Arıcılık faaliyeti ile ilgili resmî görevliler
tarafından talep edilmesi durumunda güncel AKS belgesi, AKB, veteriner
sağlık raporu veya arıcı kimlik kartının gösterilmesi zorunludur.
ç) Bakanlık, sevk ve konaklamalara ilişkin sorunlar
için ilave tedbirler alır, bölgesel ve ülkesel projeler yapar, farklı
kurumlarca yapılan proje tekliflerini değerlendirir. Onaylanan projelerin
uygulanabilmesini teminen sevk ve konaklamaların usul ve esaslarını
düzenleyerek ilgili birimlerini talimatlandırır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Arı Üretim Verilerinin Toplanması ve Arı Gen
Kaynaklarının Korunması
Üretim
verilerinin toplanması
MADDE 23- (1) Arıcılıkla ilgili üretim verileri aşağıdaki
hususlar çerçevesinde toplanır:
a) Arıcılık desteklemelerine ve yürütülecek
projelere esas olmak üzere AKS’ye kayıtlı arıcılar, koloni ve pasif kovan
varlıklarını her yılın üretim sezonu boyunca bulundukları bölgeye göre
Mayıs-Ekim ayları içerisinde bir defaya mahsus olarak arılarının bulunduğu
il/ilçe müdürlüğüne başvuru yaparak, AKS’de kayıtlı arılığında ya da AKB’de
belirtilen arılıkta tespitini yaptırmak zorundadır.
b) Koloni tespitinde arıcı üretmiş olduğu arı
ürünleri üretim verilerini beyan etmekle ve kayıt altına aldırmakla
yükümlüdür.
c) Arıcılık faaliyetine ilişkin il/ilçe
müdürlüğünün tespitleri ve arı ürünleri üretim verileri de AKS’ye işlenir.
Gen
kaynaklarının korunması
MADDE 24- (1) Arı gen kaynaklarının tespiti ve yerinde
korunması amacıyla bilimsel çalışmalar sonucunda oluşturulacak izole
bölgeler, İzole Bölge Komisyonu kararı doğrultusunda Bakanlıkça belirlenir.
(2) Genel Müdürlükçe İzole Bölge Komisyonu; Genel
Müdürlük, üniversite, birlik ve il müdürlüğünden temsilcilerin katılımıyla
en az 5 kişiden oluşturulur. Komisyon oy çokluğu ile karar alır.
(3) Bakanlık, onaylanan arı ıslahı projesi
yürütülecek bölgelerde de izole bölge oluşturmaya yetkilidir.
(4) İzole bölgelerde olması gereken en az 15 km
yarıçap alan, ada veya derin vadi bölgelerinde İzole Bölge Komisyonu kararı
çerçevesinde Bakanlıkça daraltılabilir.
(5) İzole bölgelere dışarıdan arı girişleri
yasaktır.
(6) Konaklama noktaları belirlenirken izole bölgeye
yakınlık durumu komisyonca ayrıca değerlendirilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Arı Ürünleri, Ana Arı Yetiştiriciliği ve Arılarda
Suni Tohumlama
Arı
ürünleri
MADDE 25- (1) Bakanlık, arı ürünleri üretimini geliştirici
ve özendirici tedbirler alır.
(2) Bakanlık, arı ürünleri üretimi ile ilgili
eğitim yapar/yaptırır. Bakanlık, eğitim ücretleri dâhil olmak üzere bu
eğitimlerin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları belirler.
Ana arı
yetiştiriciliği
MADDE 26- (1) Damızlık ana arı, ana arı yetiştiriciliği ve
eğitimi uygulama usul ve esasları Bakanlıkça çıkarılan yönerge ile
belirlenir.
(2) Bakanlık, arıcılara yönelik Ana Arı
Yetiştiriciliği Sertifikası vermek üzere, ana arı yetiştiriciliği
eğitimleri düzenler ve düzenletir; eğitim ücretleri dâhil olmak üzere bu
eğitimlerin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları belirler.
Arılarda
suni tohumlama
MADDE 27- (1) Suni tohumlama yapacak gerçek kişilere eğitim
sonucunda Bakanlıkça sertifika verilir. Suni tohumlama ile ilgili usul ve
esaslar Bakanlıkça belirlenir.
ALTINCI BÖLÜM
Ballı Bitkiler, Orman Amenajman Planı ve Zirai
Mücadele Tedbirleri
Ballı
bitkiler
MADDE 28- (1) Ballı ve polenli bitkiler tarımını geliştirici
ve özendirici tedbirler Bakanlıkça alınır.
Orman
amenajman planı
MADDE 29- (1) Arıcılığın yoğun olarak yapılacağı orman
alanları ve uygulamalar Orman Genel Müdürlüğünce hazırlanacak uygun bir
amenajman planında yer alır.
(2) Bal üretimi için ayrılacak orman alanların;
amenajman planlarının tespiti, faydalanma zamanı, süresi, şartları,
faydalanmada öncelik alacak yetiştiricilerle ilgili kriterler ve birim
alana konulacak koloni sayıları, Bakanlık il müdürlükleri, bölge
müdürlükleri ve birlik temsilcilerinin yer aldığı il/ilçe müdürlüklerince
oluşturulacak komisyon ile tespit edilir.
Zirai
mücadele tedbirleri
MADDE 30- (1) İlaçlamada aşağıdaki hususlara uyulur:
a) Arıcılar arılıklarını ilaçlama yapılan
alanlardan uzak yerlerde bulundurmaya özen gösterir.
b) Bitkisel üretim yapan üreticiler, zirai mücadele
faaliyetine başlamadan on gün önce il/ilçe müdürlüğüne ve köy/mahalle
muhtarlıklarına bilgi verir. Bilgiyi alan kurumlar ile ilaçlamayı kendisi
yapacak olan kurum ve kuruluşlar tarafından ilaçlama yapılacak yerlerdeki
ve çevresindeki arıcılara, yedi gün öncesinden, ilaçlama programı
duyurulur.
c) Arıcılar, il/ilçe müdürlüklerinden, bulundukları
yöredeki zirai mücadele programları hakkında bilgi alır.
ç) Bitki koruma ürünleri, kullanıma arz edilen
hâliyle ve etiketinde belirtilen tavsiyelere göre uygulanır. Buna aykırı
uygulamalarda sorumluluk uygulayana aittir.
d) Kullanılan bitki koruma ürünlerinin artık ve
ambalajları kullanıcıları tarafından uygun şekilde imha edilmek zorundadır.
e) Zirai mücadelede bal arılarını korumak için sıvı
ilaç kullanılmasına öncelik verilir.
f) İlaçlamalar sırasında arıların su içtiği kaynaklara
ilaç bulaştırılamaz.
g) İlaçlamalar akşamüzeri arıların uçuş
yapmadıkları zamanlarda yapılır.
(2) Bitki koruma ürünlerini etiket bilgilerine
uygun şekilde kullanmayanlar ve bitki koruma ürünlerinin artık ve
ambalajlarını Bakanlıkça belirlenen esaslara göre imha etmeyenler hakkında
Kanunun 39 uncu maddesine göre işlem yapılır.
(3) Bakanlıkça; arıcılara, üreticilere ve bitki
koruma ürünü uygulayıcılarına, arıcılıkta zirai mücadele tedbirleri
konusunda eğitim verilir/verdirilir.
(4) Arıcılar, konaklama yapılan yerlerde yapılacak
zirai mücadele faaliyetlerinden arıların zarar görmemesi için bitkisel
üretim yapan üreticilerle iş birliği yaparak ilaçlama zamanında gerekli
tedbirleri almakla yükümlüdür.
YEDİNCİ BÖLÜM
Denetim ve İdari Yaptırım
Denetim
MADDE 31- (1) Bakanlıkça; gerçek ve tüzel kişilerin
ürettikleri damızlık ana arılar ile ana arı yetiştiriciliği ve suni
tohumlama konularındaki çalışmalar ilgili mevzuat çerçevesinde denetlenir.
(2) İl/ilçe müdürlükleri, arıcıların ilgili
mevzuata uygun olarak bal ve diğer arı ürünleri üretimi yapmaları için
gerekli tedbirleri alır, denetimleri yapar. Ayrıca diğer arı ürünlerinin
yurt içi denetim ve kontrollerini Kanun hükümleri çerçevesinde yürütür.
(3) Arıcılar, veteriner tıbbi ürünlerinin
kullanımında, ilgili mevzuata riayet etmek, kullandıkları veteriner tıbbi
ürünleri kayıt altına almak, reçeteleri muhafaza etmek ve denetimlerde
Bakanlığa sunmak zorundadır.
(4) İl/ilçe müdürlükleri; üretilen arı, arı
ürünleri ve arıcılıkla ilgili her türlü alet, makine, petek, kovan ve arıcılık
malzemesini, arıcılık konusunda yetişmiş personel aracılığıyla kontrol
etmeye/ettirmeye ve rapor tanzimine yetkilidir.
İdarî
yaptırım
MADDE 32- (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin ihlali hâlinde
Kanunun 36 ncı maddesine göre aşağıdaki idarî yaptırımlar uygulanır:
a) Plakaların sökülmesi veya değiştirilmesi
durumunda işletme başına Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e)
bendi uyarınca idarî para cezası verilir.
b) Bu Yönetmelikle belirlenen şekilde tanımlanmayan
koloniler hakkında Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine
göre idarî para cezası verilir ve idarî yaptırımın uygulanmasından sonra
tanımlama işlemi gerçekleştirilir.
c) Kolonilerin tanımlanmasında kullanılan tanımlama
araçlarında tahrifat yapanlara, sahtelerini üretenlere veya uygulayanlara
fiil suç oluşturmadığı takdirde Kanunun 36 ncı maddesinin birinci
fıkrasının (e) bendi uyarınca idarî para cezası verilir.
ç) İl/ilçe müdürlüklerince, ilan edilen izole
bölgeye mevzuata aykırı giriş yapanlar hakkında Kanunun 36 ncı maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca idarî para cezası verilir.
(2) Yapılan denetleme sonucunda damızlık ana arı,
ana arı yetiştiriciliği veya arı suni tohumlaması yapan gerçek veya tüzel
kişilerin ürettikleri ana arıların kusurlu veya yetersiz bulunmaları
halinde sorumluları bir defaya mahsus yazılı olarak ikaz edilir, ihmalin
veya kusurun sürdürülmesi halinde çalışma izinleri iptal edilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelikler
MADDE 33- (1) 30/11/2011 tarihli ve 28128 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Arıcılık Yönetmeliği ile 22/4/2022 tarihli ve 31817
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Arı Kolonilerinin Kimliklendirilmesi ve
Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş
süreci
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmelik
kapsamında uygulanacak olan arı konaklama izin işlemlerinde 19 uncu
maddenin birinci fıkrasının (b) bendi 31/12/2024 tarihine kadar uygulanmaz.
(2) 19 uncu maddenin birinci fıkrasının (c) ve (ç)
bentleri 31/12/2024 tarihine kadar aşağıdaki hususlar çerçevesinde
yürütülür:
a) İller arası arı nakillerinde konaklama noktasını
anlaşarak beyan eden arıcı, çıkış yapacağı ilin il/ilçe müdürlüğüne
gideceği adresi sözlü ya da yazılı beyan ederek veteriner sağlık raporu
alır ve arılarını sevk eder. Arıcının veteriner sağlık raporundaki adresi
ile AKB’deki konaklama noktasının adresi aynı olur. Arılarını nakleden
arıcının, anlaştığı arazi sahibine AKB’yi imzalatması ve veteriner sağlık
rapor tarihinden başlamak üzere belgesini on iş günü içerisinde il/ilçe
müdürlüğüne onaylatması ile konaklama izin işlemi tamamlanır. İl/ilçe
müdürlüğü tarafından konaklama noktaları AKS’ye kaydedilir.
b) İl içi arı nakillerinde arılarını nakleden
arıcının, anlaştığı arazi sahibine AKB’yi imzalatması ve belgesini on iş
günü içerisinde il/ilçe müdürlüğüne onaylatması ile konaklama izin işlemi
tamamlanır. İl/ilçe müdürlüğü tarafından konaklama noktaları AKS’ye
kaydedilir.
c) Arı konaklatılacak yerin uygun olmaması
durumunda arıcıya AKB verilmez ve 21 inci maddenin birinci fıkrasının (a)
ve (b) bentleri doğrultusunda işlem yapılır.
ç) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce basılan
ve arıcılar tarafından kullanılan ya da kullanılacak olan kovan plakaları
için teknik özellikleri belirlenmiş kriterler aranmaz.
Yürürlük
MADDE 34- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 35- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman
Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.