Anayasa Mahkemesinin 24/9/2024 Tarihli ve E: 2024/56, K: 2024/166 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI | 2024-11-19

19 Kasim 2024 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 32727
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2024/56Karar Sayısı : 2024/166Karar Tarihi : 24/9/2024
ITİRAZ YOLUNA BAŞVURANLAR:
1, Muğla 4. Asliye Ceza Mahkemesi (E.2024/56)
2. [Izmir 45. Asliye Ceza Mahkemesi (E.2024/166)
İTİRAZLARIN KONUSU: 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Tūrk Ceza Kanunu'nun 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesiyle değiştirilen 191. maddesinin 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanum'un 18. maddesiyle değiştirilen (3) numaralı fikrasının dördüncü cümlesinin Anayasa'nın 13., 17., 19. ve 38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talepleridir.

OLAY: Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulumdurmak ya da uyuşturucu veya uyaricı madde kullanmak suçundan açılan ceza davalarında itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkemeler, iptali için başvurmuştur.

L. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
Kamun'un itiraz konusu kuralın da yer aldığı 191, maddesi şöyledir:
"Kullanmak için uyuşturucu veya uyaricı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyaricı madde kullanmak 
Madde 191- (Değtșik: 18/6/2014 — 6545/68 md.)
(1) Kullanmak için uyuşturucu veya uyaricı madde satin alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyaricı madde kullanan kişi, iki yıldan beş yla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 saylı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beșyıl sūreyle kamu davasının açılmasının ertelenmestne karar verilir. Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfinda kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek somuçlar konusunda uyarır. (Ek cümle:28/3/2023-7445/18 md.) Erteleme kararı kolluk birimlerine de bildirilir.

(3) (Değiştk:28/3/2023-7445/18 md.) Erteleme süresi zarfinda şüpheli hakkında asgart bir yil süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre denetimli serbestlik müdürlüğünün teklifi üzerine veya resen Cumhurtyet savcısının kararı ile altişar aylık sürelerle en fozla iki yıl daha uzatılabilir. Hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen kişi,gerek görülmesi hälinde denetimli serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulabilir.Cumhurtyet savcisi, erteleme sürest zarfinda uyuşturueu veya uyaricı madde kullanıp 

kullanmadiğını tespit etmek lçin yılda en az lki defa şüphellnin Ugil kuruma sevkine karar verir.

(4) Kiştntn, erteleme süresi zarfinda;
a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta israr etmesi,
b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almasi, kabul etmesi veya bulundurmasi,
c) Uyuşturucu veya uyaricı madde kullanmasi,
hálinde, hakkanda kamu davası açılır.
(5) Erteleme süresi zarfinda kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcımadde satin almasi, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyaricı madde kullanmasi, dördincü fikra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayr bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapımaz.

(6) Dördūncü fikraya göre kamu davasının açumasından sonra, btrtnci fikrada tanımlanan suçun tekrar İşlendiğı iddtasıyla açılan soruşturmalarda ikinci fikra uyarınca kamu davasının açumasının ertelenmesi kararı verilemez.

(7) Şüpheli erteleme sūresi zarfinda dördüncü fikrada belirtilen yūkümlülüklere aykarıdavranmadığı ve yasakları ihlal etmediği takdtrde, hakkmnda kovuşturmaya yer olmadığıkararı verilir.

(8) Bu Kamumn;
a) 188 tnci maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarici madde imal ve ticareti,
b) 190 mcı maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyaricı madde kullanılmasınt kolaylaştırma,
suçundan dolayı yapılan kovuşturma evresinde, suçun münhasıran bu madde kapsamına girdiğinin anlaşıması hálinde, sanık hakkında bu madde hükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakalması karart veriltr.

(9) Bu maddede aksine düzenleme bulunmayan hállerde, Ceza Muhakemesi Kamununun kamu davasının açumasının ertelenmesine ilişkin 17l inci maddesi veya hükmün açıklanmasının geri brakalmasına ilişkin 231 inci maddesi hükümleri uygulanır.
(10) (Ek: 27/3/2015-6638/12 md.) Bbrinci fikradaki fillerin; okul, yurt, hastane, kaşla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerí ve sosyal amaçla toplu bulumulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvari, tel ōrgü veya benzert engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına lkd yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi hálinde vertlecek ceza yarı oranında artırılır."

IL İLK İNCELEME 
A. E.2024/56 Sayılı Başvuru Yönünden 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü (İçtüzük) hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN,Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M, Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL,Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI,İrfan FIDAN, Kenan YAŞAR, Muhterem INCE ve Yılmaz AKÇİL'in katılımlarıyla 7/3/2024tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBIRLIĞIYLE karar verilmiştir.

B. E.2024/166 Sayıh Başvuru Yönünden 
2. Anılan İçtüzük hūkūmleri uyarınca Hasan Tahsin GÖKCAN, Basri BAĞCI, Engin YILDIRIM, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERINOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Irfan FIDAN, Kenan YAŞAR, Muhterem INCE,Yılmaz AKÇİL, Ömer ÇINAR ve Metin KIRATLI'nın katılımlanıyla 24/9/2024 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantisında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine OYBİRLIGfYLE karar verilmiştir.

III. BİRLEŞTİRME KARARI 
3. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayıl Tūrk Ceza Kanunu'nun 18/6/2014 tarihli ve 6545sayılı Kanun'un 68. maddesiyle değiştirilen 191. maddesinin 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılıKanun'un 18. maddesiyle değiştirilen (3) numaralı fikrasının dördüncüt cümlesinin iptaline karar verilmesi talebiyle yapılan itiraz başvurusuna ilişkin E.2024/166 sayılı davanın,aralarındaki hukuki irtibat nedeniyle E.2024/56 sayılı dava ile BtRLEŞTİRİLMESİNE esasının kapatılmasına, esas incelemenin E.2024/56 sayılı dosya üzerinden yürūtülmesine 24/9/2024 tarihinde OYBfRLIĞIYLE karar verildi.

IV. ESASIN İNCELENMESİ
4. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Ahmet Hakan SOYTÜRK tarafindan hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu kanun hükmü, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp dūşünüldü:
A. Anlam ve Kapsam 
5. Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alma veya bulundurma ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma suçu 5237 sayılı Kanun'un 191. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan maddenin (1) numaralı fikrasına göre sõz konusu suçu işleyen kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacaktır.

6. Maddenin (2) numaralı fikrasında söz konusu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada kamu davası açılması için yeterli şüpheye ulaşılması hålinde şüpheli hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayıl Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 171. maddesindeki şartlar aranmaksızın beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verileceği 

hūkūm altına alınmıştır. Bu itibarla soruşturma evresi sonunda kamu davasının açılması için yeterlişüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma imkânının bulunmamasıhâlleri dişında kamu davasının açılmasımın ertelenmesi kararının verilmesi zorunluluğu Öngörülmüştür. Başka bir ifadeyle anılan fikrada kovuşturma yapılmasını gerektirmeyen hâller dişında kamu davasının açılmasının ertelenmesi konusunda Cumhuriyet savcısına herhangi bir takdir yetkisi tanınmamıştır.

7. Fikranın ikinci ve üçüncü cümlelerinde ise Cumhuriyet savcısının erteleme süresi içinde kendisine yüklenen yükümlülöklere uymamanın ve yasakları ihlal etmenin ortaya çıkaracağı sonuçlar hakkında şüpheliyi uyaracağı, erteleme kararının kolluk birimlerine de bildirileceği belirtilmiştir.

8. (3) numaralı fikranın hirinci, ikinci ve üçüncü cümlelerinde erteleme süresi içinde şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı, bu sürenin denetimli serbestlik müdürlüğünün teklifi üzerine veya resen Cumhuriyet savcısınun kararı ile altışar aylık sürelerle en fazla iki yıl daha uzatılabileceği, hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen kişinin gerek görültnesi hâlinde denetimli serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulabileceği hükme bağlanmıştir. Anılan fikranın Cumhuriyet savcısının erteleme süresi içinde uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanıp kullanmadığım tespit etmek için şüphelinin yılda en az iki defa ilgili kuruma sevkine karar vereceğini öngören dördüncü cümlesi ise itiraz konusu kuralı oluşturmaktadır.

9. 3/7/2005 tarihli ve 5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu'nun 12/A maddesinde Cumhuriyet savcısı tarafindan hakkında denetimli serbestlik tedbiri veya tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri verilen şüpheliyle ilgili olarak denetimli serbestlik müdürlüğünce uygulanacak yükümlülüklere yer verilmiştir. Anılan maddenin (1) numaralıfikrası uyarınca şüpheli hakkında hükmedilecek yükümlülüklerin yanı sıra gerekli görülmesi hâlinde denetimli serbestlik süresi içinde şüphelinin uyuşturucu veya uyaricı madde kullanıp kullanmadığının tespit edilmesi için denetimli serbestlik müdürlüğü tarafindan test yapılabileceği veya bu amaçla şüphelinin ilgili kuruma sevkinin sağlanabileceği belirtilmiştir.
10. 5237 sayılı Kanun'un 191. maddesinin (4) numaralı fikrasında erteleme süresi içinde kamu davasının açılmasına neden olan hâtler düzenlenmiştir. Buna göre kişinin erteleme süresi içinde kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta israr etmesi, tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcımadde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyaricı madde kullanması hâlinde hakkında kamu davası açılacaktır. (5) numaralı fikra uyarınca erteleme stresi içinde kişinin kullanmak için tekrar uyuşturueu veya uyarıeı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyaricı madde kullanması ihlal nedeni sayılarak ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmayacaktır.
11. (6) numaralı fikrada da (4) numaralı fikraya göre kamu davasının açılmasından sonra (1) numaralı fikrada tanımlanan suçun tekrar işlendiği iddiasıyla açılan soruşturmalarda (2) numarałı fikra uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının verilemeyeceği hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla erteleme kararının ihlalinden sonra antlan suçun tekrar işlendiğinin iddia edilmesi hâlinde bu iddiaya ilişkin ayrı bir soruştuma yapılacak ve bu soruşturmada kamu davasının açılmasımn ertelenmesine karar verilemeyecektir.

12. Erteleme süresi içinde (4) numaralı fikrada belirtilen yükümiülüklere aykırıdavranmayan ve yasakları ihlal etmeyen şüpheli hakkında (7) numaralı fikra uyarınca kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilecektir.

B. İtirazların Gerekçeleri 
13. Başvuru kararlarında özetle; hakkında kesinleşmiş mahkūmiyet hükmübulunmayan bir kimsenin itiraz konusu kural uyarınca yıida en az iki defa kolluk görevlilerince sağlık kuruluşuna götürülmesinin kişi Özgürlūğü ve güvenliği hakkına ölçüsüz bir sınưrlama getirdiği, kuralla kişinin maddi ve manevi varlığına yönelik ağır müdahalede bulunulmasına karşın bu konuda hâkim güvencesine yer verilmediği, yine kişi hakkında erteleme süresince uygulanan adli işlemin makul şüpheye dayanmadığı ve kişinin bu süre zarfinda sürekli olarak suç isnadı altında kaldığı, bu durumun masumiyet karinesini ihlal ettiği, ayrıca kuralın, yürürlüğüne ilişkin düzenleme yapılmadığından geçmişe etkili olarak uygulanabildiği ve bu durumun suçta ve cezada kanunilik ilkesiyle de bağdaşmadığıbelirtilerek kuralın Anayasa'nın 2., 13., 15., 17., 19., 36. ve 38. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

C. Anayasa'ya Aykırıhk Sorunu 
14. Anayasa'nın 17. maddesinde devletin kişilere tanınmış olan yaşam hakkım güvence altına almakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Amlan maddenin birinci fikrasında "Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığım koruma ve geliştirme hakkına sahiptir."denilmektedir. Kişinin yaşam hakkı ile maddi ve manevi varlığını koruma hakkı birbirleriyle sıkı bağlantıları olan, devredilmez ve vazgeçilmez haklardandır.

15. Maddenin ikinci fikrasında ise “Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dişında, kişinin vūcut bütünlüğüne dokumulamaz; rizası olmadan bilimsel ve tibbi deneylere tâbi tutulamaz." denilmek suretiyle fiziksel ve ruhsal bütünlük hakkı açısından özel bir güvence hükmtne yer verilmiştir (AYM, E.2020/30, K.2023/12, 25/1/2023, § 92; Halime Sare Áysal [GK], B, No: 2013/1789, 11/11/2015, § 47).

16. Bununla birlikte kişinin sağlığı ve beden bütünlüğü üzerindeki tasarruf hakkıgerek kendisi gerekse üçüncü kişilerin müdahalesi yönünden mutlak ve sıırsız değildir.Devlet, pozitif bir yükümlülük olarak yetki alanında bulunan tüm bireylerin yaşam hakkınıgerek kamusal makamların gerek diğer bireylerin gerekse kişinin kendisinin eylemlerinden kaynaklanabilecek bilinen ve öngörülebilen risklere karşı koruma yükümlülüğü altındadır.Nitekim söz konusu fikrada yer alan “Tibbı zorunluluklar ve kamunda yazılı haller dışında"ibaresi ile kişilerin kendi bedenleri üzerinde karar verme yetkisinin sınırları belirlenmiştir.
17. Itiraz konusu kuralda hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilen şüphelinin uyuşturucu veya uyaricı madde kullanıp kullanmadığını tespit etmek için yılda en az iki defa ilgili kuruma sevkine karar verileceği öngörülmektedir. Anılan maddelerin kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesi için kişinin vücudundan kan veya benzeri biyolojik örekłerle kıl, saç, tükürük, tırnak gibi materyallerin alınabilmesi mümkündür. Dolayısıyla kuralla kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sınırlama getirilmektedir.


18. Anayasa'nın 13. maddesinde "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokumulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde beltrtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kamunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykarıolamaz."denilmektedir. Buna göre temel hak ve özgüriüklere sunurlama getiren dūzenlemelerin kanunla yapılması, Anayasa'da Öngörülen sınırlama sebebine uygun ve õlçülūolmasi gerekir.

19. Bu itibarla kişinin maddi ve manevi varlığım geliştirme hakkını sınırlamaya yõnelik bir kanuni düzenlemenin şeklen var olması yeterli olmayıp yasal kuralların keyfiliğe izin vermeyecek şekilde belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir nitelikte olması gerekir.
20. Esasen temel hak ve özgüriükleri sınırlayan kanunun bu niteliklere sahip olmasıAnayasa'nın 2. maddesinde güvence altina alınan hukuk devleti ilkesinin de bir gereğidir.Hukuk devletinde; kanuni düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gerekir. Kanunda bulunması gereken bu nitelikler hukuki güvenliğin sağlanması bakımından da zorunludur. Zira bu ilke hukuk normlarının ðngörülebilir olmasını, hireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (AYM, E.2015/41, K.2017/98,4/5/2017, §§ 153, 154). Dolayısıyla Anayasa'nın 13. maddesinde sınırlama Ölçütü olarak belirtilen kanunilik, Anayasa'nın 2. maddesinde güvenceye bağlanan hukuk devleti ilkesi işığında yorumlanmalıdır,
21. 5237 sayıhı Kanun'un 191. maddesinin (2) numarah fikrası uyarınca kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak suçundan başlatılan soruşturmada kamu davasının açılması için yeterli şüpheye ulaşılması hâlinde şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmekte, söz konusu maddenin (3) aumaralı fikrasınun birinci ve ikinci cümlelerine göre ise asgari bir yıl streyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanmakta ve belli durumlarda bu süre Cumhuriyet savcısının kararıyla altışar aylık sürelerle azami iki yıl daha uzatilabilmektedir.

22. Kural uyarınca şüphelinin erteleme süresi içinde uyuşturucu veya uyaricı madde kullanıp kullanmadığının tespiti için yılda en az iki kez Cumhuriyet savcısı tarafindan ilgili kuruluşa gönderilmesi gerekmektedir. Kuralda yer alan ilgili kuruluş kavramının anılan maddeleri kullanıp kullanmadığına dair resmf raporun düzenlenebilmesi için şüphelinin vūcudundan örnek alınabilecek yeterliliğe sahip bir sağlık kuruluşu olduğu anlaşılmaktadır,Dolayısıyla bu ibarenin belirsiz olduğu sõylenemez. Yine kuralda ilgili kuruma sevk kararıverecek merci, sevkin hangi dönem içinde uygulanacağı ile asgari sayıst ve sevkin amacı da açıkça düzenlenmiştir.

23. Diğer yandan kural uyarınca şüpheliden alınan vücut örneklerinde uyuşturucu veya uyarıcı madde tespit edildiği takdirde maddenin (4) numaralı fikrasının (c) bendinin ihlal edilmiş sayılacağı açıktır.


24. Sevk kararına rağmen şüpheliye ulaşılamaması ve vücut Örneklerinin alınamaması hâlinde bu durumun şüpheli açısından doğuracağı sonuçlar hakkında ise bir düzenleme bulunmamaktadır. Bununla birlikte bu durumun şüpheliye yüklenen yüktmlüilüklere uygun davranmamakta israr etme olarak kabul edilip edilemeyeceği her somut olayın özelliği dikkate alınarak kuralın amacına uygun şekilde yorumianmak suretiyle mahkeme içtihatlarıyla çözülebilecektir. Bu itibarla kapsam ve sınırlarının belirli ve sonuçlarının öngörülebilir olduğu anlaşılan kuralın kanunilik şartını taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.

25. Öte yandan kuralla uyuşturucu veya uyaricı madde kullanma suçu ile daha etkin şekilde mūücadele edilerek hem şüphelinin kendisinin hem de toplumdaki diğer kişilerin maddi ve manevi varhklarının korunması amaçlanmaktadır. Nitekim Anayasa'nın 17. maddesinin ikinci fikrasında da tabbi zorunluluklarda ve kanumda yazılı hâllerde kişinin vūcut būtüniüğüne dokunulabileceği belirtilmiştir. Bu itibarla kural anayasal anlamda meşru bir amaç taşımaktadır.

26. Kuralla kişinin maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkına getirilen sınırlamanın kanunilik ve meşru amaç şartlarımı taşıması yeterli olmayıp aynı zamanda õlçūit olması gerekir. Anayasa'mn 13. maddesinde güvence altına alıman ölçülülūk ilkesi elverişlilik,gereklilik ve orantılılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır. Elverlşlilik öngörülen sınırlamanın ulaşılmak istenen amacı gerçekleştirmeye elverişli olmasını, gereklilik ulaşılmak istenen amaç bakımından sınılamanın zorunlu olmasını, diğer bir ifadeyle aynı amaca daha hafif bir sinırlama ile ulaşılmasının mümkün olmamasını, orantılılık ise hakka getirilen sınırlama ile ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir dengenin gözetilmesi gerekliliğini ifade etmektedir.

27. Şüphelinin erteleme süresi zarfinda uyuşturucu veya uyarcı madde kullanıp kullanmadığını tespite imkân tanıyan kuralın hem şüphelinin kendisinin hem de toplumdaki diğer kişilerin maddi ve manevi varlıklarının korunmasına katkıda bulunacağı açıktır.Dolayısıyla kuralın ulaşılmak istenen amacın gerçekleştirilmesi bakımından elverişli olduğu anlaşılmaktadır.

28. Kural uyarınca şüphelinin uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanıp kullanmadığının tespitine yönelik sevk işleminin şüpheliye önceden bildirilmeyen bir zamanda ve yılda en az iki sefer yapılabilmesi kişinin maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkına yönelik ağır sayılabiłecek bir müldahale ołduğu söylenebilir. Bu sebeple daha hafif bir müdahale aracımın bulunup bulunmadığı gereklilik ilkesi yönünden Önem taşımaktadır.
29. Bu bağlamda şüphelinin önceden belirlenmiş bir denetim ve tedavi programına tabi tutulması da başvurulabilecek araçlardan biridir. Ancak belirli bir denetim programıçerçevesinde şüpheliden vücut örneklerinin alınmasının meşru amaca ulaşılması bakımından şüpheliye Önceden bildirimde bulunulmaksızın yapılacak bir denetim kadar etkili sonuçdoğurmayabileceği anlaşılmaktadır. Bu itibarla kuralın kanun koyucunun suç ve suçlulukla mūcadelede ceza siyasetinin bir parçası olarak takdir yetkisi kapsamında õngörebileceği bir sistem olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Dolayısıyla kuralın ulaşılmak istenen amacın gerçekleştirilmesi bakımmdan gerekli olmadığı söylenemez.

30. Kuralın da yer aldığı maddenin (2) numaralı fikrası uyarınca hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilen şüphelinin bu karara karşı itiraz kanun yoluna 

başvurabilmesi mümkündür. Başka bir ifadeyle söz konusu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada kamu davası açılması için yeterli sūpheye ulaşılıp ulaşılmadığı denetlenebilir niteliktedir, (7) numaralı fikra uyarınca erteleme süresi zarfinda öngörülen yükümlülüklere aykırı davranmayan ve yasakları ihlal etmeyen şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığıkararı verilecektir.

31. Yine kuralda Cumhuriyet savcısı tarafindan ilgili kuruma yapilacak sevk işleminin amacıın şüphelinin uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanıp kullanmadığını tespit etmek olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla kural uyarınca iki seferden fazla sevk işlemi konusunda Cumhuriyet savcısına tanınan takdir yetkisinin ancak hakkında erteleme kararıverilen şüphelinin uyuşturucu veya uyarıcı madde kullandığı yönünde bir emarenin ortaya çıkması hâlinde kullanılabileceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla kamu davasının açılmasının ertelenmesi kurumunun amacı ve niteliği dikkate alındığında kuralın Cumhuriyet savcısına tanıan yetkinin keyfî olarak kullanılmasına imkân tanıdığı söylenemez.
32. Bu itibarla kuralla kişinin maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkına getirilen sınırlamayla ulaşılmak istenen meşru amaç ile kişinin beden bütünlüğü üzerindeki tasarruf hakkından kaynaklanan menfaat arasında makul dengenin sağlandığı, dolayısıyla kuralla elde edilecek kamusal yararla kıyaslandığında kuralın kişilere aşırı bir külfet yüklemediği sonucuna ulaşilmiştir.

33. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 13. ve 17. maddelerine aykırı değildir.Itirazın reddi gerekir.

Kuralım Anayasa'nın 2. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa'nın 13. ve 17. maddeleri yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasa'nın 2. maddesi yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kuralın Anayasa'nın 15., 19., 36. ve 38. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
V. HÜKÜM 
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Ttrk Ceza Kanunu'nun 18/6/2014 tarihli ve 6545sayılı Kanun'un 68. maddesiyle değiştirilen 191. maddesinin 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayıhıKanun'un 18. maddesiyle değiştirilen (3) numaralı fikrasının dördüncü cümlesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE 24/9/2024 tarihinde OYBİRLIĞİYLE karar verildi.

Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 
Başkanvekili Basri BAĞCI 
Üye Engin YİLDIRIM 

Üye Oye Üye Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAK YEMEZ 
Üye Üye Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞIrfan FIDAN 
Üye Oye Oye Kenan YAŞAR Muhterem INCE Yılmaz AKÇİL 
Öye Oye Ömer ÇINAR Metin KIRATLI