İslam Konferansı Teşkilatı Üyesi Devletler Arasında Tercihli Ticaret Sistemi (TPS-OIC) Menşe Kuralları Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2022-06-29

29 Haziran 2022 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 31881
YÖNETMELİK
Ticaret
Bakanlığından:
İSLAM
KONFERANSI TEŞKİLATI ÜYESİ DEVLETLER ARASINDA TERCİHLİ
TİCARET
SİSTEMİ (TPS-OIC) MENŞE KURALLARI ANLAŞMASI
ÇERÇEVESİNDEKİ
TİCARETTE EŞYANIN TERCİHLİ
MENŞEİNİN
TESPİTİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Başlangıç
Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı;
28/11/1991 tarihli ve 91/2470 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan
İslam Konferansı Teşkilatı Üyesi Devletler Arasında Tercihli Ticaret
Sistemi Çerçeve Anlaşması ile 2/5/2008 tarihli ve 2008/13638 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan İslam Konferansı Teşkilatı Üyesi
Devletler Arasında Tercihli Ticaret Sistemi Kurulmasına ilişkin Tercihli
Tarife Düzenlemesi Protokolü kapsamında tercihli tavizlerden yararlanacak
eşyanın menşeini tespit etmek üzere 2/11/2009 tarihli ve 2009/15533 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan İslam Konferansı Teşkilatı Üyesi
Devletler Arasında Tercihli Ticaret Sistemi (TPS-OIC) Menşe Kuralları Anlaşmasının
uygulanmasına dair usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, İslam
Konferansı Teşkilatı Üyesi Devletler Arasında Tercihli Ticaret Sistemi
(TPS-OIC) Menşe Kuralları Anlaşmasının uygulanmasına dair usul ve esasları
kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 1
sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
448 inci maddesi ile 2/11/2009 tarihli ve 2009/15533 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile onaylanan İslam Konferansı Teşkilatı Üyesi Devletler Arasında
Tercihli Ticaret Sistemi (TPS-OIC) Menşe Kuralları Anlaşmasına dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte yer
alan;
a)
Anlaşma: 2/11/2009 tarihli ve 2009/15533 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
onaylanan İslam Konferansı Teşkilatı Üyesi Devletler Arasında Tercihli
Ticaret Sistemi (TPS-OIC) Menşe Kuralları Anlaşmasını,
b)
Armonize Sistem: 10/11/1988 tarihli ve 3501 sayılı Kanunla katılmamız uygun
bulunan Uyumu Sağlanmış (Armonize) Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi Hakkında
Uluslararası Sözleşmede belirtilen şekilde ve Sözleşmenin ekinde yer alan
pozisyonları, alt pozisyonları ve bunlara ait sayısal kodları, Bölüm, Fasıl
ve Alt Pozisyon Notlarını ve Armonize Sistemin yorumu ile ilgili Genel
Kuralları kapsayan Nomanklatürü,
c)
Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
ç)
Çerçeve Anlaşma: 28/11/1991 tarihli ve 91/2470 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile onaylanan İslam Konferansı Teşkilatı Üyesi Devletler Arasında
Tercihli Ticaret Sistemi Çerçeve Anlaşmasını,
d)
Elektronik sistem: Menşe ispat ve dolaşım belgelerinin düzenlenmesine
yönelik başvurunun yapılması, belgelerin düzenlenmesi, kontrol edilmesi,
onaylanması ve vize işlemlerinin gerçekleştirilmesini sağlamak üzere
Bakanlık ya da Bakanlıkça uygun görülen kişi ve kuruluşlarca elektronik
ortamda verilen hizmet ve bu hizmete dair altyapıyı,
e)
En az gelişmiş ülkeler kategorisinde yer alan Taraf Ülkeler: 7 ve 8 inci
maddelerin uygulanmasında bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih
itibarıyla en az gelişmiş ülkeler kategorisinde yer alan Taraf Ülke ibaresi
Bangladeş Halk Cumhuriyeti’ni,
f)
Eşya: Hem girdileri hem de ürünleri,
g)
Fabrika çıkış fiyatı: Ürün için Taraf Ülkelerden birinde, nihai işçilik
veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya fabrika çıkışı
itibarıyla ödenen, kullanılan bütün girdi kıymetlerinin dahil edilmiş
olduğu, elde edilmiş ürünün ihracında geri ödenmiş veya ödenecek yurt içi
vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,
ğ)
Fasıllar, pozisyonlar ve alt pozisyonlar: Armonize Sistem veya AS olarak
geçen, Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemini oluşturan Nomanklatürde
kullanılan fasıllar, pozisyonlar (dört haneli kodlar) ve alt pozisyonları
(altı haneli kodlar),
h)
Girdi: Ürünün imalatında kullanılan herhangi bir madde, hammadde, parça
veya aksam ve benzerlerini,
ı)
Girdilerin kıymeti: Kullanılan menşeli olmayan girdilerin ithalatı
esnasındaki gümrük kıymetini veya bunun bilinmemesi veya tespit edilememesi
halinde Taraf Ülkelerden birinde girdiler için ödenen tespiti mümkün ilk
fiyatı,
i)
Gümrük kıymeti: İthalat ülkesine ihraç amaçlı satışlarda diğer tahsil
edilebilir vergiler ve ödenen miktarlar da dâhil olmak üzere eşya için
gerçekte ödenen veya ödenebilir ücret olan ithal eşyasının satış bedelini;
eşyanın satış bedeline göre belirlenemediği hallerde;
1)
Aynı eşyanın satış bedelini,
2)
Benzer eşyanın satış bedelini,
3)
İndirgenmiş kıymet yöntemini,
4)
Hesaplanmış kıymet yöntemini,
5)
Geri dönüş yöntemi kullanılarak belirlenen bedeli,
j)
İmalat: Montaj veya özel işlemler de dâhil olmak üzere sanayi ve tarım
ürünleri üzerinde her türlü işçilik veya işlemi,
k)
Katma değer: Fabrika çıkış fiyatından, eşyaya dâhil edilen diğer Taraf
Ülkeler menşeli her bir girdinin gümrük kıymetinin ya da bu kıymetin
bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde diğer Taraf Ülkelerde girdiler
için ödendiği doğrulanabilir ilk fiyatın çıkarılması ile bulunan değeri,
l)
Menşe İspat Belgesi: Eşyanın Anlaşma kapsamında menşeli olduğunu ispat
etmek üzere düzenlenen ve bir örneği Ek-1’de yer alan TPS-OIC Menşe İspat
Belgesini,
m)
Menşeli girdilerin kıymeti: (ı) bendinde tanımlandığı şekilde, gerekli
değişiklikler yapılarak uygulanan bu tür girdilerin kıymetini,
n)
Protokol: 2/5/2008 tarihli ve 2008/13638 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
onaylanan İslam Konferansı Teşkilatı Üyesi Devletler Arasında Tercihli
Ticaret Sistemi Kurulmasına ilişkin Tercihli Tarife Düzenlemesi
Protokolünü,
o)
Sevkiyat: Bir ihracatçıdan bir alıcıya aynı anda gönderilen ya da
ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan veya
böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura kapsamına giren ürünleri,
ö)
Sınıflandırılma: Ürün veya girdilerin belirli bir fasıl, pozisyon ve alt
pozisyon altında sınıflandırılmasını,
p)
Taraf Ülkeler: Anlaşmayı onaylamış ülkelerden biri olarak;
1)
Türkiye Cumhuriyeti,
2)
Bahreyn Krallığı,
3)
Bangladeş Halk Cumhuriyeti,
4)
Birleşik Arap Emirlikleri,
5)
Fas Krallığı,
6)
İran İslam Cumhuriyeti,
7)
Katar Devleti,
8)
Kuveyt Devleti,
9)
Malezya,
10)
Pakistan İslam Cumhuriyeti,
11)
Suudi Arabistan Krallığı,
12)
Umman Sultanlığı,
13)
Ürdün Haşimi Krallığı’nı,
r)
Ülkeler: Karasularını da içerecek şekilde Taraf Ülkeler topraklarını,
s)
Ürün: Bilahare başka bir imalat işleminde girdi olarak kullanılması söz
konusu olsa bile imal edilmiş ürünü,
ifade
eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Menşeli
Ürün Kavramının Tanımı ve Koşulları
Menşeli ürünler
MADDE 5- (1) Protokole tâbi olarak
tercihli ticaret düzenlemeleri kapsamında yer alan, bir Taraf Ülkeden diğer
Taraf Ülkeye ihraç edilen aşağıda belirtilen ürünler, Taraf Ülkelerden biri
menşeli kabul edilir:
a) 6
ncı maddede belirtildiği şekilde, tamamen ihracatçı Taraf Ülkede üretilen
veya elde edilen ürünler.
b) 7
nci maddede belirtildiği şekilde, ilgili Taraf Ülkede yeterli işçilik veya
işlemden geçirilmiş olmaları kaydıyla, söz konusu Taraf Ülkede tamamen elde
edilmemiş girdiler ihtiva ederek o Taraf Ülkede elde edilen ürünler.
Tamamen üretilmiş veya elde edilmiş
ürünler
MADDE 6- (1) Aşağıdaki ürünler
tamamen ihracatçı Taraf Ülkede üretilmiş veya elde edilmiş kabul edilirler:
a)
Taraf Ülkenin kendi topraklarından, sularından veya deniz yatağından
çıkartılan işlenmemiş ürünler veya madencilik ürünleri.
b)
Ormancılık ürünleri dâhil Taraf Ülkede hasat edilen, toplanan veya
harmanlanan bitkisel ürünler.
c)
Taraf Ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar.
ç)
Taraf Ülkede doğmuş ve/veya yetiştirilmiş hayvanlardan elde edilen ürünler.
d)
Taraf Ülkede avcılık, balıkçılık veya su ürünleri yetiştiriciliği faaliyetlerinden
elde edilen ürünler.
e)
Taraf Ülkelerin karasuları dışındaki denizlerden kendi gemileri ile elde
edilen balıkçılık ürünleri ve diğer deniz ürünleri.
f)
Münhasıran (d) ve (e) bentlerinde belirtilen ürünlerden kendi fabrika
gemilerinin bordalarında işlenen ve/veya üretilen ürünler.
g)
Yalnızca hammaddelerin geri kazanılmasına müsait o ülkede toplanan
kullanılmış girdiler.
ğ)
Taraf Ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu ortaya çıkan atık ve hurdalar.
h)
Münhasıran (a) ila (ğ) bentlerinde tanımlanan ürünlerden üretilen eşya.
(2)
Birinci fıkranın (e) ve (f) bentlerinde belirtilen kendi gemileri veya
kendi fabrika gemileri terimi sadece aşağıda belirtilen gemi ve fabrika
gemileri için uygulanır:
a)
Taraf Ülkelerden birinde kayıtlı veya tescilli olanlar veya
b)
Taraf Ülkelerden birinin bayrağı altında seyredenler veya
c)
En az yüzde 60'ı bir Taraf Ülke vatandaşlarına ait olanlar veya en az yüzde
75’i Taraf Ülkelerin vatandaşlarına ait olanlar veya yönetim merkezi bu
Taraf Ülkelerden birinde bulunan, müdür veya müdürleri, yönetim kurulu veya
denetleme kurulu başkanı ve bu kurullar üyelerinin çoğunluğunun bir Taraf
Ülke vatandaşı olan ve ilave olarak, ortaklık veya limited şirket
durumunda, sermayesinin en az yarısı bu Taraf Ülkelere veya bu Taraf
Ülkelerin kamu kuruluşları ya da vatandaşlarına ait olanlar.
Yeterli işçilik veya işlem görmüş
ürünler
MADDE 7- (1) Bir Taraf Ülkede elde
edilen ürünler, imalatlarında kullanılan menşeli olmayan girdilerin
kıymetinin, ürünün fabrika çıkış fiyatının yüzde 60’ını aşmaması kaydıyla,
5 inci madde hükümleri kapsamında, yeterli derecede işçilik veya işlem
görmüş olarak kabul edilir.
(2)
En az gelişmiş ülkeler kategorisinde yer alan Taraf Ülkeler, bu
Yönetmeliğin uygulanmaya başlandığı tarihten itibaren beş yıl boyunca
ürünlerin imalatında yüzde 70 oranında menşeli olmayan girdi kullandığı
takdirde, nihai ürün yeterli işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilir.
Menşe kümülasyonu
MADDE 8- (1) 5 inci madde hükümleri
saklı kalmak kaydıyla, diğer Taraf Ülkeler menşeli girdiler bir Taraf
Ülkede elde edilmiş ürün içine dahil edildikleri takdirde;
a) O
Taraf Ülkede gerçekleştirilen işçilik veya işlemin, 9 uncu maddede
belirtilen işçilik ve işlemlerin ötesinde olması,
b) O
Taraf Ülke menşeli girdiler toplamının, ürünün fabrika çıkış fiyatının
yüzde 40’ından az olmaması,
c)
En az gelişmiş ülkeler kategorisinde yer alan bir Taraf Ülke menşeli
içeriğin toplamının ise, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren beş yıllık süre boyunca, ürünün fabrika çıkış fiyatının yüzde
30'undan az olmaması kaydıyla,
o
Taraf Ülke menşeli kabul edilir.
(2)
Taraf Ülkede gerçekleştirilen işçilik veya işlem, 9 uncu maddede belirtilen
işlemlerin ötesine geçmez ise yalnızca o Taraf Ülkede eklenen katma
değerin, imalatta kullanılan diğer Taraf Ülkeler menşeli girdilerin
kıymetini geçmesi halinde, elde edilen ürün o Taraf Ülke menşeli olarak
kabul edilir. Eğer bu gerçekleşmez ise elde edilen ürün, söz konusu Taraf
Ülkedeki imalat işlemlerinde kullanılan kıymeti en yüksek girdiye sahip
ülke menşeli olarak kabul edilir.
(3)
Taraf Ülkelerden herhangi biri menşeli olup bir Taraf Ülkede hiçbir işçilik
ve işleme tabi tutulmamış ürünler, Taraf Ülkelerden birine ihraç edilmeleri
halinde menşeini korur.
Yetersiz işçilik veya işlemler
MADDE 9- (1) 7 nci ve 8 inci
maddelerde belirtilen koşulların yerine getirilmiş olup olmadığına bakılmaksızın
aşağıda belirtilen işlemlerin menşeli ürün statüsü vermede yetersiz işçilik
veya işlem oldukları kabul edilir:
a) Paketleme.
b)
Basit karıştırma (Basit karıştırma kimyasal reaksiyonu kapsamaz).
c)
Basit şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma, torbalama, sandıklama,
kutulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm diğer basit
paketleme işlemleri.
ç)
Etiketleme, ürün veya paketler üzerine marka, etiket, logo ve diğer benzeri
ayırt edici işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri, parçalara ayırma.
d)
Parçalara bölme.
e)
Ayırma veya kalibrasyon.
f)
İşaretleme.
g)
Setler oluşturma.
ğ)
Özel tasarım makineler veya alet veya teçhizat kullanımı ve konuyla ilgili
eğitim gerektirmeyen faaliyetleri kapsayacak şekilde basit montaj.
h)
Nakliyat ve depolama süresince ürünlerin iyi şartlarda muhafazasını
sağlamaya yönelik koruyucu işlemler.
ı)
Ambalaj ayırma ve birleştirme.
i)
Yıkama; temizleme; toz, oksit, yağ, boya veya diğer tabakalardan arındırma.
j)
Dokuma kumaşları ütüleme veya presleme.
k)
Basit boyama ve cilalama işlemleri, tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma,
kısmi veya tam ağartma, parlatma ve perdahlama.
l)
Şeker renklendirme veya şeker topaklarını biçimlendirme işlemleri.
m)
Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin kabuklarını soyma, zarlarını
ayıklama, çekirdeklerini çıkarma.
n)
Keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme.
o)
Eleme, kalburdan geçirme, ayırma, tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme
(girdilerden setler oluşturma dâhil), hayvan kesimi.
(2)
Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya işlemin birinci fıkra hükümleri
çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine karar verilirken bir
Taraf Ülkede gerçekleştirilen işlemlerin tümü bir arada değerlendirilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Nitelendirme
Birimi, Aksesuarlar, Yedek Parçalar,
Aksam,
Setler ve Etkisiz Unsurlar
Nitelendirme birimi
MADDE 10- (1) Bu Yönetmelik
hükümlerinin uygulanması amacıyla nitelendirme birimi, Armonize Sistem
Nomanklatürünü kullanarak sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul
edilen belirli bir üründür. Buna göre;
a)
Muhtelif girdilerin montajı veya gruplandırılmasından oluşan bir ürün,
Armonize Sistemde tek bir pozisyonda sınıflandırıldığında, bu ürünün tümü,
nitelendirme birimini oluşturur.
b)
Bir sevkiyat, Armonize Sistemde aynı pozisyon içinde sınıflandırılan belli
sayıda aynı üründen oluşuyorsa her bir ürün, bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilir.
(2)
Armonize Sistemin 5 inci Genel Yorum Kuralı çerçevesinde ambalaj, sınıflandırma
açısından ürüne dâhil ediliyorsa menşe tespiti açısından da dâhil edilir.
Aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam
MADDE 11- (1) Bir cihaz, makine,
alet veya aracın parçası beraberinde teslim edilen, normal olarak bir
cihazın bölümü durumundaki ve fiyata dâhil edilmiş bulunan ve bu nedenle
ayrıca fatura edilmemiş olan aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam; söz
konusu cihaz, makine, alet veya araç içinde mütalaa edilir.
Setler
MADDE 12- (1) Armonize Sistemin 3
üncü Genel Kuralında tanımlanan setler, kendisini meydana getiren tüm
ürünler, menşeli ürün ise o ülke menşeli olarak addedilir. Ancak bir set,
menşeli ve menşeli olmayan ürünlerden müteşekkil ise 7 nci ve 8 inci madde
hükümlerine uygun olarak set, bir bütün olarak menşeli kabul edilir.
Etkisiz unsurlar
MADDE 13- (1) Bir ürünün menşeli
olup olmadığını belirlemek için imalatında kullanılabilecek;
a)
Enerji ve yakıt,
b)
Tesis ve teçhizat,
c)
Makine ve aletler,
ç)
Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan eşyaların,
menşeini
belirlemeye gerek bulunmamaktadır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Ülkesel
Gereklilikler
Doğrudan nakliyat
MADDE 14- (1) Protokol kapsamında
sağlanan tercihli muamele, sadece bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine
getirmiş, Taraf Ülkeler arasında doğrudan nakledilen ürünler için
uygulanır.
(2)
Üçüncü ülkelerde aktarma yapılıp yapılmadığına veya geçici olarak depolanıp
depolanmadığına bakılmaksızın, aracı niteliğindeki bir veya daha fazla
üçüncü ülke üzerinden transit edilen ürünler;
a)
Bu transit geçişin, coğrafi nedenlerle veya münhasıran nakil koşullarının
değerlendirilmesi suretiyle haklı görülmesi,
b)
Ürünlerin söz konusu ülkelerde ticaret veya tüketime konu olmamaları,
c)
Ürünlerin yükleme, boşaltma veya iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için
gerekli olanların dışında herhangi bir işleme tabi tutulmamaları,
halinde
ihracatçı Taraf Ülkeden doğrudan nakledilmiş sayılırlar.
(3)
İkinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde yer alan hükümlerin yerine
getirildiğinin, ithalatçı ülkenin gümrük yetkililerine ispatı, aşağıdaki
belgelerden birinin ibrazı yoluyla yapılır:
a)
Ürünün, ihracatçı ülkeden transit ülkesi aracılığıyla geçişini kapsayan
konşimento veya tek taşıma belgesi.
b)
(a) bendinde belirtilen belgelerin temin edilememesi halinde herhangi bir
nevide ikame kanıtlayıcı belgeler.
Sergiler
MADDE 15- (1) Taraf Ülkelerin
birinden bir başka ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve sergi sonrasında
diğer Taraf Ülkeye ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler, yetkili
idarelerin;
a)
Bir ihracatçının bu ürünleri bir Taraf Ülkeden serginin yapıldığı ülkeye
nakletmesi ve orada sergilemesi,
b)
Ürünlerin aynı ihracatçı tarafından diğer Taraf Ülkedeki bir kimseye
satıldığı veya tasarrufuna verildiği,
c)
Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere
gönderildiği durumunu koruyarak sevk edildiği,
ç)
Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri andan itibaren, bu sergide
teşhir edilmek dışında başka bir amaçla kullanılmadığı,
hususlarında
tatmin edilmesi kaydıyla ithallerinde Protokol hükümlerinden yararlanır.
(2)
Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenen veya hazırlanan Menşe
İspat Belgesi, normal usullere uygun olarak ithalatçı ülke gümrük
yetkililerine ibraz edilir. Bu belge üzerinde serginin adı ve adresi
belirtilir. Gerektiği takdirde ürünlerin durumu ve sergilenmelerine ilişkin
koşullar hakkında ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
(3)
Özel amaçla yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda
düzenlenmemiş olan, süresi zarfında eşyanın gümrük denetimi altında kaldığı
her türlü ticaret, sanayi, tarım ve el sanatları sergi, fuar veya benzeri
umumi gösterilere birinci fıkra hükümleri uygulanır.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Eşyanın
Menşeinin İspatı, Menşe İspat Belgesinin
Düzenlenmesi
ve Vize İşlemleri
Menşe İspat Belgesi
MADDE 16- (1) Taraf Ülkelerden biri
menşeli ürünler, ithal edilmeleri esnasında bir örneği Ek-1’de yer alan
Menşe İspat Belgesinin ibrazı üzerine Protokolden yararlanır.
Menşe İspat Belgesinin şekli, basımı ve
dağıtılması
MADDE 17- (1) Menşe İspat Belgesi
ve Başvuru Formu, Ek-1’de yer alan basım talimatına ve örneğe uygun olarak
ve seri numaraları verilerek Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşlarca bastırılır ve ihtiyaca göre dağıtılır.
(2)
Menşe İspat Belgesi yalnızca ihracatçı veya ihracatçının gümrük
beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni temsilcisi tarafından, Menşe İspat
Belgesi ve Başvuru Formunun bu Yönetmeliğe uygun olarak doldurulması
suretiyle düzenlenir.
Menşe İspat Belgesi düzenlenme
işlemleri
MADDE 18- (1) Menşe İspat Belgesi
ve Başvuru Formu, ihracatçılar veya yetkili kanuni temsilcileri tarafından,
aşağıda yer alan hükümler çerçevesinde doldurulur:
a)
Belgeler, Taraf Ülkelerin İngilizce dahil resmî dillerinden birinde
ihracatçı ülkenin ulusal mevzuat hükümleri çerçevesinde doldurulur.
b)
Belge üzerinde silinti ve birbiri üzerine yazılmış sözcük ve ilaveler
bulunamaz; değişiklikler doğru olmayan kayıtların üzeri çizilerek gerekli
düzeltmelerin eklenmesi suretiyle yapılır. Bu şekilde yapılan düzeltmelerin
belgeyi düzenleyen kişi tarafından imzalanması ve gümrük idaresi tarafından
tasdik edilmesi gerekir.
c)
Menşe İspat Belgesinde bulunması zorunlu bilgilerin beyan edilmesi
zorunludur. Bu alanlar ihracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcileri tarafından eksiksiz doldurulur.
Belgelerde kayıtlı eşyanın, tanınmalarına olanak verecek kesinlikte ve
ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde yer vermeyecek açıklıkta cins, nevi,
nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan edilir.
ç)
Eşyanın menşe ülkesi belgenin (3) numaralı kutusunda belirtilir.
d)
Belgeler, ulusal uygulamadaki istisnalar çerçevesinde, elektronik sistem
üzerinden veya elle doldurulabilir. Elle doldurulmaları halinde;
1)
Mürekkepli kalem ve matbaa harfleri kullanılır. Eşyanın tanımı, Menşe İspat
Belgesinin (7) numaralı kutusunda boş satır bırakılmaksızın yapılmalıdır.
Eğer kutunun tamamı dolmaz ise tanımın son satırının altına bir yatay çizgi
çekilerek boş alan çapraz bir çizgi ile kapatılır.
2)
Belgelerde kayıtlı her bir maddeye sıra numarası verilir ve madde
aralarında boşluk bırakılmaz. Son kaydın hemen altına sonradan bir ilave
yapılmasını önlemek üzere yatay bir çizgi çekilerek kullanılmayan yerler
çapraz bir çizgiyle iptal edilir.
İhracatçının ibraz yükümlülüğü
MADDE 19- (1) Menşe İspat Belgesi
düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, bu belgeleri düzenleyecek
gümrük idarelerinin ve/veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya
kuruluşların talep edebileceği, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu
Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden
ilgili bilgi ve belgeleri vermekle yükümlüdür.
Belgelerin elektronik sistem üzerinden
sunulması
MADDE 20- (1) İhracatçılar veya
yetkili kanuni temsilcileri tarafından 18 inci madde hükümlerine uygun
olarak doldurulan Menşe İspat Belgesi gümrük idareleri ve Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşlar tarafından onaylanmak üzere elektronik sistem
üzerinden sunulur.
(2)
Elektronik sistem üzerinde Menşe İspat Belgesi düzenlenmesi için, beyanda
bulunulan eşyanın menşeinin tespitini teminen, eşyanın imalatında
kullanılan menşeli olmayan girdilere uygulanan işlem ve işçiliğin, eşyanın
imalatında kullanılan Taraf Ülke menşeli girdiler ve bu girdiler üzerinde
gerçekleştirilen işlem ve işçilikleri gösteren tüm bilgi ve belgeler ile
birlikte, ihracata ait diğer belgeler, gümrük idaresi tarafından ya da
Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlarca kontrol edilmesi için
elektronik sisteme yüklenir. İlgili mevzuat uyarınca elektronik olarak
düzenlenen ya da beyanda kullanılmak amacıyla elektronik ortama aktarılmış
belgelerin ve talep edilmesi halinde asıllarının, Bakanlık veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi ve kuruluşların doğrudan erişimine hazır halde
tutulması zorunludur. Bu türde belge ve bilgiler, 27/10/1999 tarihli ve
4458 sayılı Gümrük Kanununda öngörülen belge saklama sürelerine tabidir.
Menşe İspat Belgesinin gümrük
idaresince incelenmesi, vize edilmesi ve kullanıma hazır hale getirilmesi
MADDE 21- (1) Gümrük idareleri veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar, başvuru formları ile Menşe
İspat Belgesinin kurallara uygun olarak doldurulup doldurulmadığını kontrol
edip belgede kayıtlı eşyanın 5 inci veya 8 inci madde hükümleri gereğince
Türkiye menşeli olduğu veya sayıldığı hususunda, ihracata ait diğer evrakı
da inceleyerek kesin bir kanıya vardıktan sonra gerekli işlemleri tamamlar.
(2)
Birinci fıkra uyarınca gümrük idareleri;
a)
Menşe İspat Belgesinin bu Yönetmelikteki şartlara uygun olup olmadığını,
özellikle ürünün tanımı için ayrılmış bulunan boşluğun her türlü sahte
ilaveler yapılması imkânını ortadan kaldıracak şekilde doldurulup
doldurulmadığını,
b)
İhraç konusu eşyanın cins, nevi, nitelik ve miktar itibarıyla dolaşım
belgesindeki kayıtlara uygun olup olmadığını,
c)
İhraç konusu eşyanın menşeli olduğunu veya sayıldığını,
ürün
ve imalatında kullanılan girdilere ait diğer evrakın yanı sıra,
nakliyeciler tarafından verilen kara, demiryolu, hava ve deniz taşımalarına
ilişkin konşimento, manifesto, yük senetleri, fatura ve beyannameye eklenen
diğer belgeleri ve gerektiğinde muhasebe kayıt ve defterlerini incelemek ve
ihraç konusu eşyayı 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğindeki esaslara göre muayene etmek
suretiyle kontrol eder.
(3)
Menşe İspat Belgesi, Protokol ile sağlanan tercihli ticarette yazılı delil
olarak ancak gümrük idaresinin mührü veya kaşesi ile hüküm ifade
ettiğinden, bu maddenin yedinci fıkrasında belirtildiği şekilde alınan
dökümde, belgenin (11) numaralı vize kutusunda elektronik sistem tarafından
basılan ve beyanı değerlendirerek belgeyi vize eden gümrük idaresinin adı,
vize tarihi, gümrük mührü veya kaşesi yer alır.
(4)
Menşe İspat Belgesinin gümrük vizesine ayrılmış (11) numaralı kutusunun
doğru olarak ve noksansız doldurulması şarttır. Yanlış veya noksan yapılan
vize işlemi belgeyi geçersiz kılar ve sonradan kontrol sebeplerinden birini
teşkil eder.
(5)
Menşe İspat Belgesinin vize edilmesini talep etme hakkı, bizzat ihracatçıya
veya gümrük beyannamelerini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisine aittir.
Yetkili olmayan kimseler tarafından yapılan vize talepleri gümrük
idaresince reddedilir.
(6)
Düzenlenen Menşe İspat Belgesi fiili ihraç gerçekleştiği veya kesinleştiği
anda ihracatçıya verilmek üzere hazır bulundurulur.
(7)
İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya
yetkili kanuni temsilcilerince, vize işleminin tamamlanmasından sonra
elektronik sistem üzerinde yer alan bilgilerin 17 nci maddeye göre
belirlenen şekil şartlarını taşıyan ve aynı maddede belirtilen şekilde
temin edilen yeşil meneviş zeminli matbu Menşe İspat Belgesi üzerine yazıcı
vasıtasıyla dökümü alınır.
(8)
İhracatçılar veya yetkili kanuni temsilcileri, dökümü alınan Menşe İspat
Belgesinin (10) numaralı kutusunu ve İhracatçı Beyanını yer ve tarih
belirterek imzalar.
ALTINCI
BÖLÜM
Menşe
İspat Belgesinin Sonradan Verilmesi, İkinci Nüsha
Düzenlenmesi
ve Değiştirilmesi
Menşe İspat Belgesinin sonradan
verilmesi
MADDE 22- (1) 21 inci madde
hükümlerine istisna olarak, Menşe İspat Belgesi; hata, istenmeyerek yapılan
ihmal veya özel durumlar nedeniyle ihraç anında düzenlenmemiş olması veya
belgenin düzenlenmiş, ancak teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş
olduğu hususunun gümrük idarelerine veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşlara tatmin edici bir şekilde ispat edilmesi halinde, ürünün
sevkiyat tarihinden itibaren altı ayı geçmemek kaydıyla sonradan
düzenlenebilir.
(2)
Birinci fıkrada belirtilen durumlarda ihracatçı söz konusu eşya için ihraç
sırasında Menşe İspat Belgesi verilmediğini veya Menşe İspat Belgesinin
Taraf Ülke yetkili idarelerince teknik nedenlerle kabul edilmediğini
sebepleri ile birlikte yazılı olarak beyan eder. İhracatçının elektronik
sistem üzerinden yaptığı talep ilgili gümrük idareleri ve Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşlar tarafından incelenir. Söz konusu ihraç eşyasına
ait gümrük beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile varsa bu işleme dair
dosyaların incelenmesi ve kontrolü sonucunda, ihracatçının talebinin
tamamen uygun olduğu anlaşıldığı takdirde Menşe İspat Belgesi vize edilerek
onaylanır.
(3)
İhracattan sonra verilen Menşe İspat Belgesinin (6) numaralı “Gözlemler”
başlıklı kutusuna, belgenin sonradan verildiğini belirtmek üzere İngilizce
“ISSUED RETROSPECTIVELY” ifadesi veya bu ifadenin Taraf Ülkelerin resmi
dillerindeki uyarlaması yazılır.
İkinci nüsha Menşe İspat Belgesi
düzenlenmesi
MADDE 23- (1) Menşe İspat
Belgesinin çalınması, kaybedilmesi veya hasar görmesi hallerinde ihracatçı
veya gümrük beyannamelerini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi elektronik
sistem üzerinden, ilk belgeyi düzenleyen gümrük idaresi veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi veya kuruluşun belgenin ikinci nüshasını onaylamasını
talep edebilir.
(2)
Gümrük idareleri veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar, kendilerinde
bulunan ve ihraç işlemi yapılmış olan eşyaya ait belgelere ve ilk belgeye
uygun olarak düzenlendiğini tespit ettikten sonra, ikinci nüsha Menşe İspat
Belgesini onaylar.
(3)
İkinci nüsha belgenin (11) numaralı gümrük vizesi kutusuna vize tarihi
olarak hüküm ifade etmek üzere, ilk menşe ispat belgesinin onay tarihi ve
seri numarası yazılır.
(4)
İkinci nüsha olarak düzenlenen belgenin (6) numaralı “Gözlemler” başlıklı
kutusuna, belgenin ikinci nüsha olduğunu belirtmek üzere İngilizce
“DUPLICATE” ifadesi veya bu ifadenin Taraf Ülkeler resmi dillerindeki
uyarlaması yazılır.
Menşe İspat Belgesinin değiştirilmesi
MADDE 24- (1) Menşeli ürünler
gümrük idaresinin kontrolü altında iken ürünün tamamının veya bir bölümünün
Türkiye içinde başka bir yere gönderilmesi gerektiği durumda, gönderilecek
kısım için asıl belge yerine geçmek üzere bir veya birden çok müfrez Menşe
İspat Belgesi düzenlenir ve durum, esas Menşe İspat Belgesi üzerine kayıt
düşülür.
a)
Müfrez Menşe İspat Belgesi düzenlenme talebi eşyayı kontrol altında
bulunduran gümrük idaresine yazılı olarak yapılır. İlgili idare tarafından
gerekli her türlü inceleme yapılarak bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması
halinde talep yerine getirilir.
b)
Düzenlenen müfrez belge Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında Menşe İspat
Belgesi olarak kabul edilir.
c)
Esas Menşe İspat Belgesinin tarih ve seri numarası müfrez belgenin veya
belgelerin (6) numaralı "Gözlemler" kutusuna yazılır, aslına ve
tüm nüshalarına "MÜFREZ BELGEDİR" kaşesi basılır.
(2)
Bir Taraf Ülkenin gümrük idaresinin kontrolü altında bulunan gümrük
antrepolarına ithal edilen veya konulan Taraf Ülkelerden biri menşeli
ürünlerin tamamının veya bir kısmının diğer bir Taraf Ülkeye gönderilmesi
halinde, ürünleri kontrolü altında tutan gümrük idareleri veya yetkili
idarelerince yeni bir Menşe İspat Belgesi düzenlenir. Bu durumda menşe
ülkesi Menşe İspat Belgesinin (3) numaralı kutusuna dercedilir.
YEDİNCİ
BÖLÜM
İbraz
Menşe İspat Belgelerinin geçerliliği
MADDE 25- (1) Menşe İspat Belgesi,
ihracatçı ülkedeki vize tarihinden itibaren altı ay geçerli olur ve bu süre
zarfında ithalatçı ülkenin yetkili idarelerine ibraz edilmesi gerekir.
(2)
İthalatçı ülkenin yetkili idarelerine ibraz edilecek Menşe İspat Belgeleri,
ithalatçı gümrük idaresine birinci fıkrada belirtilen sürenin bitiminden
sonra sunulması halinde, gecikmenin olağan dışı koşullardan kaynaklanması
durumunda, uygulanan tercihli muamele çerçevesinde kabul edilebilir.
(3)
Diğer geç ibraz hallerinde, ithalatçı ülkenin yetkili idaresi, eşyanın
belirtilen son tarihten önce gümrüğe sunulmuş olması kaydıyla menşe ispat
belgelerini kabul edebilir.
(4)
Menşe İspat Belgelerinin ibraz süresinden sonra tercihli muameleden
yararlanması için bu sürenin bitiminden önce eşyanın gümrüğe gelmiş ve yine
bu süreden önce ithalatçı veya gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili
kanuni temsilcisi tarafından yazılı olarak ilgili gümrüğe başvurulmuş
olması gerekir.
(5)
İlgili gümrük idaresi durumu bağlı olduğu bölge müdürlüğüne intikal
ettirir. İlgili bölge müdürlüğü konuyu inceleyerek mücbir sebep ve
olağanüstü hal mevcudiyetine kanaat getirir ve ek süre istemine ilişkin
gerekçeleri haklı bulur ise belgelerin süresini en çok bir ay uzatabilir.
Menşe İspat Belgesinin ibrazı
MADDE 26- (1) Menşe İspat Belgesi,
gümrük mevzuatı ve ilgili mevzuat gereğince ithalatçı ülkenin yetkili
idarelerine ibraz edilir. Söz konusu yetkili idare, Menşe İspat Belgesinin
tercümesini talep edebilir. Ayrıca idare beyannameye ek olarak
ithalatçıdan, eşyanın Protokolün koşullarına uygunluğunu gösteren yazılı
bilgi ve belgeleri talep edebilir.
(2)
Eşyanın tercihli rejiminden yararlanmasını teminen ibrazı gereken Menşe
İspat Belgesinin, bu belgeyle ilgili eşyanın fiili ithalinden evvel veya
fiili ithali sırasında ibraz edilememesi ve ilgili ithalatçı tarafından
eşyanın bekletilmeden ithalinin istenilmesi durumunda, tercihli rejim
uygulanmaz ve indirimsiz vergi nispetleri üzerinden tahakkuk yapılarak
vergiler kesin olarak tahsil edilir. Ancak bu kabil eşyanın fiili ithalini
müteakip süreleri içerisinde, usulüne uygun Menşe İspat Belgesi işlemi yapan
gümrük idaresine ibraz olunduğu takdirde; ibraz olunan Menşe İspat
Belgesinin ithal edilen eşyaya ait olduğunun gümrük beyannamesi ve ekleri
belgelerle karşılaştırılarak anlaşılması ve belgenin geçerlilik süresinin
geçirilmemiş olduğunun tespiti kaydıyla tercihli vergi oranına göre
hesaplanan vergi tutarları ile tercihsiz vergi oranına göre hesaplanan
vergi tutarları arasındaki fark mükelleflerine iade edilir.
(3)
İbraz edilen Menşe İspat Belgesinde Protokol kapsamında tercihli taviz
tanınmayan eşyanın da belirtilmiş olması halinde tercihli muamele yalnızca
belgede yer verilen, Protokol kapsamında tercihli taviz tanınan eşyaya
uygulanır.
Parçalar halinde ithalat
MADDE 27- (1) İthalatçının talebi
üzerine ve Bakanlıkça belirlenen şartlara binaen, Armonize Sistemin 2(a)
Genel Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde olan
ve Armonize Sistemin XVI ncı ve XVII nci bölümlerinde ya da 7308 ve 9406
no.lu pozisyonlarında yer alan ürünlerin, parçalar halinde ithal edilmesi
halinde, bu tür ürünler için tek bir Menşe İspat Belgesi, ilk parçanın
ithalatı esnasında gümrük idaresine verilir.
Destekleyici belgeler
MADDE 28- (1) Aşağıda sayılan
belgeler, bir Menşe İspat Belgesi kapsamındaki ürünlerin Türkiye menşeli
olduğunu ve bu Yönetmeliğin diğer koşullarını yerine getirdiği hususlarını
desteklemek amacıyla, 19 uncu maddede belirtilen belgeler arasındadır:
a)
İhracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu eşyanın elde edilmesi için
gerçekleştirilen işlemleri doğrudan kanıtlayıcı nitelikte, örneğin ihracatçı
veya tedarikçinin hesaplarında veya iç muhasebe kayıtlarında yer alan bilgi
ve belgeler.
b)
Türkiye’de düzenlenmiş veya hazırlanmış, imalatta kullanılan girdilerin
menşe statüsünü tevsik eden, ulusal mevzuat uyarınca kullanılan belgeler.
c)
Türkiye’de düzenlenmiş veya hazırlanmış, girdiler üzerinde Türkiye’de
yapılan işçilik veya işlemi tevsik eden, ulusal mevzuat uyarınca kullanılan
belgeler.
ç)
Kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik etmek üzere, Taraf Ülkelerden
birinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş olan Menşe İspat
Belgesi.
Menşe İspat Belgeleri ile destekleyici
belgelerin muhafazası
MADDE 29- (1) Yürürlükteki
kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak üzere;
a)
Menşe İspat Belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, 19 uncu
maddede belirtilen belgeleri,
b)
Menşe İspat Belgesini onaylayan gümrük idaresi veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşlar ihracatçı tarafından kendilerine sunulan tüm
vesaiki,
c)
İthalatçı ülkenin yetkili idareleri, kendilerine ibraz edilen Menşe İspat
Belgesini,
en
az üç yıl muhafaza eder.
Farklılıklar ve şekli hatalar
MADDE 30- (1) Menşe İspat
Belgesindeki beyanlar ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek
amacıyla gümrük idarelerine ibraz edilen belgelerdeki ifadeler arasında
küçük farklılıkların bulunması, belgenin gümrüğe sunulan ürünlere tekabül
ettiğinin kesin olarak ortaya konması kaydıyla, söz konusu Menşe İspat Belgelerinin
geçerliliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
(2)
Menşe İspat Belgesi üzerindeki ifadelerin doğruluğu üzerinde şüphe
yaratması söz konusu olmayan, yazım hatası gibi bariz maddi hatalar, bu
belgelerin reddedilmesini gerektirmez.
SEKİZİNCİ
BÖLÜM
Yetkili
İdareler Arasında İşbirliği
Mühür ve adreslerin iletilmesi
MADDE 31- (1) Taraf Ülkelerin
yetkili idareleri, kendi idarelerinde Menşe İspat Belgelerini vize ederken
kullandıkları mühürlerin örnek baskılarını ve Menşe İspat Belgesinin
kontrolünden sorumlu yetkili idarelerinin adreslerini birbirlerine iletir.
Bu bilgilerdeki değişiklikler, diğer Tarafın yetkili idarelerine,
değişikliğin hangi tarih itibarıyla geçerli olacağını belirtmek suretiyle
bildirilir.
Karşılıklı yardım
MADDE 32- (1) Taraf Ülkeler,
yetkili idareleri vasıtasıyla birbirlerine Menşe İspat Belgelerinin geçerliliklerinin
ve bu belgelerde yer alan bilgilerin doğruluğunun kontrolünde yardımcı
olur.
Sonradan kontrol talebi
MADDE 33- (1) İthalatçı ülke
yetkili idareleri, Menşe İspat Belgesinin sonradan kontrolünü talep edebilir.
(2)
İthalatçı ülke yetkili idaresi, ihracatçı ülke yetkili idaresince verilen
Menşe İspat Belgesinin gerçekliği veya eşyanın gerçek menşeine ilişkin
bilgilerin doğruluğu hakkında makul bir şüphesi olduğunda veya sondaj usulü
ile yapacağı kontrol sonucunda anılan belgeleri sonradan kontrol talebi ile
vizeyi yapan ihracatçı ülke yetkili idaresine geri gönderir.
(3)
İthalatçı ülke yetkili idareleri Menşe İspat Belgesi ve faturayı yahut bu
belgelerin birer kopyasını, gerektiğinde araştırmanın gerekçelerini de
belirterek ihracatçı ülkenin yetkili idarelerine geri gönderir. Menşe İspat
Belgesinde yer alan bilgilerin doğru olmadığı kanaatini uyandıran elde
edilmiş tüm belge ve bilgi, kontrol talebini desteklemek üzere gönderilir.
(4)
Sonradan kontrol işlemleri veya eldeki başka bilgilerden bu Yönetmelik
hükümlerinin ihlal edildiğinin anlaşılması durumunda gümrük idaresi, resen
veya Taraf Ülkenin talebi üzerine inceleme yapar ya da bu tür bir ihlalin
belirlenmesi ve önlenmesine yönelik olarak ivedi bir inceleme başlatır.
Sonradan kontrol işlemleri
MADDE 34- (1) Menşe İspat
Belgesinin kontrol talebi, bu belgelerin Bakanlığa (ilgili bölge müdürlüğüne)
gönderilmesi suretiyle yapılır.
(2)
Menşe İspat Belgesinin kontrol talebi; belgenin arkasında yer alan
doğruluğun kontrolü istemi bölümünün, kontrol talebinde bulunan ithalatçı
ülke yetkili idaresinin adı ve açık posta adresi, yazı makinesi veya
mürekkepli kalemle ve matbaa harfleri ile yazılarak doldurulması suretiyle
yapılır.
(3)
Kontrol talebinde bulunulan yer ve tarih belirtilip mühür, imza ve kaşe
koymak suretiyle onaylanır.
Sonradan kontrol talebinin incelenmesi
MADDE 35- (1) Kontrol, ihracatçı
ülke yetkili idaresi tarafından yapılır. Bu amaçla, ihracatçı ülke yetkili
idaresi, her türlü delil talep etme ve ihracatçının hesaplarını denetleme
veya gerekli gördüğü diğer kontrolleri yapabilme yetkisine sahiptir.
(2)
İhracatçı ülke yetkili idareleri Menşe İspat Belgesinin kontrol sonucunu
belgenin arkasında yer alan kontrolün sonucu bölümünü aşağıdaki şekilde
doldurmak suretiyle belirtir:
a)
Birinci veya ikinci açıklamalardan uygun olanın önündeki kutucuğa (x)
işareti konur.
b)
Kontrolü yapan yetkili idaresinin adı ve kontrol tarihi yazılır.
c)
Okunabilir mühür, imza ve kaşe koymak suretiyle onaylanır.
Sonradan kontrol sonuçları
MADDE 36- (1) Sonradan kontrol
talebinde bulunan ithalatçı ülke yetkili idaresi, kontrol sonucundan en
kısa zamanda haberdar edilir.
(2)
Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup olmadığı, söz konusu ürünlerin
Taraf Ülkelerden biri menşeli olarak kabul edilip edilemeyeceği ve bu
Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup olmadığı hususları açıkça
belirtilir.
(3)
8 inci madde kapsamında kümülasyon uygulandığı hallerde, kontrol
sonuçlarına ithal edilen girdilere eşlik eden Menşe İspat Belgesinin bir
örneği de eklenir.
(4)
Gümrük idaresi, kontrol sonucunun beklenmesi süresinde söz konusu ürünlere
tercihli muamele uygulanmasını askıya almaya karar verirse ürünlerin
gerekli görülen ihtiyati tedbirlere bağlı olarak serbest bırakılmasını
ithalatçıya önerir. Bu önerinin kabulü halinde, söz konusu belge kapsamı
eşyanın kanuni vergisi ile tercihli vergisi arasındaki fark kadar nakit
veya teminat mektubu alınarak eşyanın gümrük işlemleri tamamlanır. Sonradan
kontrol amacıyla gönderilen belgelerin, ihracatçı ülke yetkili idaresince
doğruluğunun teyidi yapılarak geri gönderilmesinden sonra teminata bağlanan
gümrük vergileri iade edilir.
(5)
Makul şüphe durumlarında, on ay içinde cevap alınamaması veya cevapta söz
konusu belgelerin doğruluğunun ya da ürünlerin gerçek menşeinin tespitine
imkân verecek ölçüde yeterli bilginin bulunmaması halinde, talepte bulunan
ithalatçı ülke yetkili idareleri, istisnai durumlar hariç olmak üzere söz
konusu eşyaya Protokol hükümlerinin uygulanmasını reddeder.
Anlaşmazlıkların çözümü
MADDE 37- (1) Bu Yönetmelik
esasları çerçevesinde yapılacak uygulamada meydana gelecek tereddüt ve
anlaşmazlıklar, bu Yönetmeliğe ilişkin işlemlerin yürütülmesiyle görevli
kuruluşlarca Bakanlığa (Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel
Müdürlüğüne) iletilir.
(2)
Bu tereddüt ve anlaşmazlıklardan 33 ila 36 ncı maddelerde belirtilen
sonradan kontrol işlemlerine ilişkin olup Taraf Ülkeler yetkili
idarelerince kendi aralarında çözümlenemeyenler veya 1 inci maddede belirtilen
Anlaşmanın yorumlanmasında ortaya çıkan sorunlar Anlaşmanın 28 inci maddesi
uyarınca Ticaret Müzakereleri Komitesine sunulur.
(3)
Tatmin edici bir çözüme varılamaması halinde, etkilenen Taraf, Ticaret
Müzakereleri Komitesine başvurarak sorunun çözümü için geçici bir alt
komite kurulmasını talep edebilir.
DOKUZUNCU
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Cezalar
MADDE 38- (1) Bu Yönetmelik
hükümlerine aykırı fiiller hakkında, 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 21/3/2007
tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile yürürlükteki ilgili
diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Serbest bölgeler
MADDE 39- (1) Yetkili gümrük
idaresi, nakliyeleri esnasında bir serbest bölgeyi kullanan ve bir Menşe
İspat Belgesi kapsamında ticarete konu olan eşyanın başka eşyayla
değiştirilmemesinin veya hasara uğraması ve bozulmasını önleyici normal
işlemler dışındaki herhangi bir işleme tabi tutulmamasının temini
konusundaki her türlü tedbiri alır.
(2)
Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak, Taraf Ülkelerden biri menşeli
herhangi bir ürün, bir Menşe İspat Belgesi kapsamında bir serbest bölgeye
ithal edildiği ve bir işçilik veya işlemden geçirildiği takdirde, tatbik
edilmiş olan işçilik veya işlemin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması
koşuluyla, ihracatçının talebi üzerine yeni bir Menşe İspat Belgesi, ilgili
gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar
tarafından düzenlenir.
Transit haldeki veya antrepodaki eşyaya
ilişkin geçici hükümler
MADDE 40- (1) Bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olan ve Protokolün yürürlüğe girdiği tarihte transit
halinde olan ya da antrepolarda veya serbest bölgelerde geçici depolanan
eşyaya, ithalatçı ülkenin gümrük idaresine söz konusu tarihten itibaren
dört ay içinde, eşyanın 14 üncü madde hükümleri çerçevesinde doğrudan nakledilmiş
olduğunu gösteren belgelerle beraber ihracatçı ülkenin gümrük idaresince
sonradan verilmiş bir Menşe İspat Belgesinin sunulması kaydıyla tercihli
rejim uygulanabilir.
Diğer hususlar
MADDE 41- (1) Bu Yönetmelikte yer
almayan hususlar hakkında Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 42- (1) Bu Yönetmelik
1/7/2022 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 43- (1) Bu Yönetmelik
hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Eki için tıklayınız.