Anayasa Mahkemesinin 7/5/2025 Tarihli ve E: 2023/84 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2025/36 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2025-10-28

28 Ekim 2025 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 33061
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanliğından:
Esas Sayısı : 2023/84 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2025/36

Karar Tarihi : 7/5/2025


I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Kadın Partisinin 2022 yılı kesin hesabımın incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN,Kenan YAŞAR, Muhterem İNCE ve Yılmaz AKÇİL'in katılımlarıyla 7/3/2024 tarihinde yapilan ilk inceleme toplantısında öncelikle mülki amire bildirimde bulunulup bulunulmayacağı sorunu görüşülmüştür.

2. 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 73. maddesinin üçüncüfikrasının ikinci cümlesinde “İller teşkilatından gönderilenler ve parti merkezine ait olan kesin hesaplar, merkez karar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanır ve birleştirilir." denilmiş ve aynı Kanunun 74. maddesinin ikinci fikrasında da “Siyasi partilerin genel başkanlari, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığma vermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri binbeşyüz lirayı aşan taşıır malların, menkul kıymetlerin ve her türlühakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir." denilerek il örgütlerinden gönderilen kesin hesaplar ile parti genel merkezine ilişkin kesin hesabın Merkez Karar ve Yönetim Kurulunca incelenerek karara bağlanacağı, birleştirileceği ve birleştirilmişkesin hesap cetvellerinin Anayasa Mahkemesine sunulacağı, bu belgelere taşınmaz ve değeri bin beş yüz lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listelerinin ekleneceği hükme bağlanmıştır.
3. Diğer taraftan Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 51. maddesinin (1) numarah fikrasının (a) bendinde siyasi partilerin “Merkez karar ve yönetim kurullarınca (parti tüzüğünde kesin hesapları onaylama görevi verilen yetkili organlarınca alınmış parti genel merkezi ve iller örgütleri kesin hesaplarının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin kararın onaylı örneğini, (b) bendinde “Karara bağlanmış ve birleştirilmiş bulunan bir yıllık kesin hesabın onaylı örneğini’, (c) bendinde “Parti genel merkez kesin hesabının onaylıörneğini,", (ç) bendinde “Bağlı ilçeleri de kapsayan ve il sorumluları tarafindan imzalanmışolan iller teşkilatı kesinhesaplarının onaylı örnekleri ile genel merkez tarafindan düzenlenecek olan il teşkilatları kesinhesaplarinın icmal listesini,", (d) bendinde “Parti genel merkez ve il teşkilatlarının aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri yüz lirayı aşan taşınır malların. menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini belirten listeleri,", (e) bendinde ise “Parti genel sekreteri ve genel saymaninın imzasını taşiyan yıl sonu kasa mevcudunu gösteren kasa sayım tutanağı ile banka hesaplarına ilişkin olarak banka yetkililerince onaylanmış mutabakat yazıların” hesap yılımı takip eden yılın Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine sunacakları belirtilmiştir.

4. Kadın Partisinin 2022 yılı kesin hesabım 5/7/2023 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunduğu tespit edilmiştir.

5. 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (b) bendinde Kanun'un 74. madde hükümlerine aykırı hareket eden sorumluları hakkında üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuz milyon liraya kadar hafif para cezası verileceği hüküm altina alınmıştır.

6. 4/11/2004 tarihli ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun Yürürlük Ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un “Hafif hapis ve hafif para cezalarının idari para cezasına dönüştürülmesi” başlıklı 7. maddesinde kanunlarda hafif hapis cezası ve hafif para cezasıolarak öngörülen yaptırımların idari para cezasına dönüştürüldüğü ve idari para cezasına karar vermeye ise mülki idare amirinin yetkili olduğu belirtilmiştir.

7. 2820 sayılh Kanun'un 74. maddesi hükümlerine aykırı hareket eden partìsorumlulanı hakkında Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için konunun Ankara Valiliğine bildirilmesi gerekir.
8. Bu itibarla Kadın Partisinin 2022 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Genel Merkeze ait kesin hesapların sunulması nedeniyle işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
- İstenen bilgilerin istendiği sürede Anayasa Mahkemesine verilmemesi nedeniyle Parti sorumlulanı hakkında 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasımın (b) bendi ve 5252 sayıhı Kanun'un 7. maddesi uyarınca yasal işlem yapılması için konunun Ankara Valiliğine bildirilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESI 
9. Kadın Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2022 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa'nın ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayıh Kanun'un ilgili kuralları,bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
10. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerden Partinin 2022 yilıgelirler toplamının 33.450 TL ve geçen yildan devreden nakit toplamının 161,30 TL, giderleri 

toplamının 31.646,72 TL ve gelecek yila devreden nakit toplamının 1.964,58 TL olduğu anlaşılmıştır.

11. Partinin 2022 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2022 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A. Gelirlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Gelirleri 
12. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 33.450 TL olup bu tutarın 22.500 TL'si aidatlardan, 10.950 TL'si bağışlardan oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin geçen yıldan devreden nakit tutarı 161,30 TL'dir.

13. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandiğı sonucuna varılmıştır.

2. il Örgütleri Gelirleri 
14. Partinin il örgütü bulunmadığından gelir beyan edilmemiştir.
B. Giderlerin Incelenmesi 
1. Genel Merkez Giderleri 
15. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 31.646,72 TL olup bu tutarın 16.500TL'si kira giderlerinden, 7.927,95 TL'si vergi, sigorta ve noter giderlerinden, 7.096 TL'si aidat giderlerinden, 122,77 TL'si diğer genel giderlerden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin gelecek yıla devreden nakit tutarı 1.964,58 TL'dir.

16. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. il Örgütleri Giderleri 
17. Partinin il örgütü bulunmadığından gider beyan edilmemiştir.
C. Parti Mallarımın İncelenmesi 
18. Partinin 2022 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır 
IV. SONUÇ
Kadın Partisinin 2022 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;

Partinin 2022 yılı kesin hesabında gösterilen 33.450 TL gelir, 161,30 TL geçen yıldan devreden nakit toplamı ile 31.646,72 TL gider ve 1.964,58 TL gelecek yila devreden nakit toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna 7/5/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Hasan Tahsin GÖKCAN Basri BAĞCI 
Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞ
Üye Üye Üye İrfan FIDAN Kenan YAŞAR Muhterem INCE 
Üye Üye Üye Yılmaz AKÇİL Ömer ÇINAR Metin KIRATLI