Anayasa Mahkemesinin 12/4/2023 Tarihli ve 2018/5640 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-05-24

24 Mayıs 2023 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32200
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET OĞUR BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/5640Karar Taribi : 12/4/2023
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Cyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL 
Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞRaportör : Zehra GAYRETLI Başvurucu : Mehmet OĞUR Vekili : Av. Saide ARSLAN ÇALIŞKAN 
L BAŞVURUNUN KONUSU 
I. Başvuru, kollukta ifade alma işlemleri sırasında başvurucunun kendi seçtiği mūdafiiyle görüşememesi nedeniyle müdafi yardımından yararlanma hakkımn ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

IL BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 14/2/2018 tarihinde yapılmıştür.
3. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkına ilişkin şikâyetin kabul edilemez olduğuna, hakkaniyete uygun yargılanma hakkına yönelik şikâyetlerin kabul edilebilirlik incelemesinin Böltüm tarafmdan yapilmasına karar verilmiştir.

4.Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
IIL OLAY VEOLGULAR 
5.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şõyledir:
6. 1986 doğumlu olan başvurucu, bireysel başvuruya konu olayların meydana geldiği tarihte Kocaeli'nin Gebze ilçesinde ikamet etmektedir. Olay tarihinde başvurucu,ailesiyle birlikte bir market işletmektedir.

7. Başvurucunun ailesinin işlettiği markete yakın bir mcvkidc müştekiler tarafindan yeni bir market açılmış, bu market henüz faaliyete geçmeden önce kimliği belirsiz 

kişilerce mtiştekilere telefon edilerek "yend ts yertnin açılış bedeli olarak 50,000 TL ðdenmesı" istenmiştir. Telefonla arayan kişiler müştekileri bu parayı ödememeleri hâlinde işyerlerine zarar vernekle tehdit etmiştir. Telefon görüşmesinin ardından müştekilere ait marketin farkh subelerine 20/4/2006, 8/5/2006 ve 21/5/2006 tarihlerinde benzin dōkülerek yakma (kundaklama) girişiminde bulunulmuştur. En son 21/5/2006 tarihinde meydana gelen kundaklama olayı üzerine Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcıhk) olayla ilgili soruşturma başlatmiştır.

8. Soruşturma kapsamında başvurucunun da aralarında olduğu bazı şupheliler 21/5/2006 tarihinde gözaltına almmıştur. $üpheliler M.O. ve A.Y.O. başvurucunun akrabalarıdır, Şüphelilerin Gebze Kaçakçılik ve Organize Suçlarla Mücadele Grup Amirliğinde ifade alma işlemleri surasında baro tarafindan Av. D.T. görevlendirilmiştir.
9. Süpheli H.A. 21/5/2006 taribinde kollukta verdiği ifadesinde her üç kundaklama olayıyla ilgili olarak ayrıntılı açıklamalarda bulunmuştur. H.A. ifadesinde özetle başvurucuyla müştekiler arasında bir husumet olduğunu, kendisini başvurucunun yönlendirmesi tzerine müştekileri telefonla arayarak onlardan para istediğini, bu parayıvermedikleri takdirde mallarma zarar vermekle onları tehdit ettiğini ifade etmiştir.Müştekilerin parayı vermemesi tzerine durumu başvurucuya ilettiğini ifade eden H.A.başvurucunun talimatı üzerine diğer şüpheliler ile birlikte üç kez kundaklama girişiminde bulunduklarını kabul etmiştir. 20/4/2006 tarihindeki ilk kundaklama olayını diğer şüpheli Y.G. ile birlikte gerçekleştirdiklerini, 8/S/2006 tarihli olayda ise şüpheli M.O. ve başvurucuyla birlikte hareket ettiğini, son kundaklama olayım da yine şüpheli Y.G. ve başvurucu ile birlikte gerçekleştirdiklerini belirtmiştir. H.A.ya ait İfade Tutanağı'nın altında Av. D.T.nin imzası bulunmaktadır.

10. Şüpheli Y.G. kollukta verdiği 21/5/2006 tarihli ifadesinde δzetle başvurucu iie müştekiler arasinda husumet olduğunu, başvurucunun müştekilerin parayı vermemesi üzerine müştekilere ait marketi benzin dökerek yakmayı planladığı, bu plan dâhilinde başvurucuyla birlikte hareket ederek marketi yakma girişiminde bulunduklarınt belirtmiştir.
11. Başvurucu 22/5/2006 tarihinde saat 01.00'de kollukta verdiği ifadesinde 5zetle her üę kundaklama olaymı da kendisinin tasarladığını ve diğer şüpbelilerle birlikte hareket ederek mtiştekilere ait marketi yakmaya çalıştıklarını kabul etmiştir. Ifade Tutanağına göre başvurucu "Her ne kadar yukarida bu kundaklama olaylarıu kabul ettiğimi söylesem de benim bu olaylarla btr alakam bulunmamakzadır." şeklinde açıklamada bulunarak ifadesini tamamlamıştır. Başvurucunun kollukta verdiği ifadeye ilişkin tutanakta Av. D.T.nin imzasıbulummaktedrr.

12. Başvurucu 22/5/2006 tarihli Başsavcılk sorgusunda ise kollukta baskı altında ifade verdiğini belirterek kundaklama olayına ilişkin tīim suçlamaları reddetmiştir, Başvurucu müdafii de kollukta verilen ifadeyi kabul etmediklcrini, ifadenin baskı altında alındığınt,ifade alma işlemleri sırasmda başvurucumm vekâletli avukatıyla görüşmcsine izin verilmediğini, başvurucunun baro tarafindan görevlendirilen avukatla da görüştürülmeden ifadesinin almdığım belirtmiştir.

13. Soruşturmanım tamamlammasının ardından Başsavcılığın 5/6/2006 tarihli iddianamesi ile başvurucunun da aralarında bulunduğu şüpheliler hakkında kasten mala zarar verme ve yağmaya teşebbüs suçlarından kamu davası açıhmıştır. İddianamede şüphelilerin kollukta verdikleri ifadelere delil olarak yer verilmiştir, İddianamenin ilgili kışmı şöyledir:

"Yukarda açık kimliği yazılı olan şüphelilerden Mehmet OĠUR'un kardeşintn Lşlettigi market yanına müştekilerin market açması nedeniyle Mehmet OĠUR ile müstekiler arasında sorun çuktiıği, diğer şüphelilerin Mehmet OGUR'un arkadaşları olduğu, 20/04/2006tarihinden I0 gün kadar önce Mehmet OGUR'un müstekiler ile arasında kl olayıarkadaşları olan diğer süphelilere anlatnığ, şüphelllerin biraraya toplanıp şüphelilerden [M.O.], Mehmeı OĠUR ve anköserlü telefondan müştekdlere telefon edip yeni açtıkları işyeri içtn 50.000 YTL para istedikleri, vermedikleri takdirde kendilerine ve tş yerlerine zarar verecekderini söyledikderi, müştekiler istedikleri parayı vermeyince bir araya gellp bu durumu konuştuklari, süphelilerin Emniyet Müdurlüğünde avukat huzurunda alınan Iadelerinde 20/04/2006 tarthli yakma olayim Mehmet OĠUR, [A.Y.O.un] ve [HA._ntn]yaptığım ileri sürmüşler ise de dosya içeriğine ve şüphelilerin çelişkili beyanlarına göre ilk yakma olayını birlikte konuşup gerçekleşttrdikderi;
08/05/2006 tarthtnde kt yakama olayın ytne tüm şüphelilertn gerçekleştirdikieri şüphelllerin beyanlarından anlaşuldığı;:
21/05/2006 tarihinde ki yakma olayınında [Y.G.] [HA.] .…] ve [M.O..nun]gerçekleştirdtği beyan edilmiş ise de bu dört şüpheli yanında [A.Y.O.un] da bulunduğu,şüphelilertn her olayda nerede ktmlerle birlikte giderek benzin aldıkdarıu açıkça beyan ettikleri dosya içeristnde kl beyanlarından, tuanaklardan ve soruşturma evrakından anlaşıldığından;
Şuphelllertn atılı suçtan kovuşturmalarının yapılarak eylemlerine uyan ve yukarida tatbikd istenllen kanun ve maddeleri uyarınca cezalandırılmalarına karar verilmest kamu adina talep ve iddia olumur."
14. Gebze Ağir Ceza Mahkemesinde (Mabkeme) görülen yargilama on bir celsede tamamlanmıştır. Başvurucu, müdafinin de hazır bulunduğu duruşmanın 6/7/2006 tarihli ilk celsesinde yaptığı savunmada atılı suçlamayı kabul etmeyerek kollukta verdiği ifedeyi reddetmiştir. Başvurucu savunmasında, kollukta ifade almdığı sırada görevli memurlar tarafindan kendisine şiddet uygulandığını ve vekâletname ile görevlendirilen bir avukatıolduğu halde avukatıyla görüştürülmediğini ileri sürmüştür. Başvurucunun savunmasının ilgili kısmı şöyledir:
"Sank Mehmer Oğur Savunmasında; Ben atulı suçlamayı kabu etmiyorum. Müştekileri tanımıyorum. Diğer sanukdar lle btr araya gelmiş değilim. Müştekilerin işyerlerini yakmışdeğiliz. Telefon edip, 50000.00 YTL para istemedtm, Suçsuzum, [H.A.yı] komşum olarak tanırım. [Y.G.yi] ise daha ōnceden tanımıyorum. 1 kere yoldan geçerken gördüm. [A.Y.O.]bentn dayımın oğłudur, suçsuzum. Karakolda beni poltsler dövdüler dedt.
Samğın sorgudaki savunması okundu, soruldu. O savunmam doğrudur, tekrar ederim dedi 

Sanğın pollstekd fadest okundu, soruldu. Ben o şekdlde tfade vermedim. Sadece bana imzalattırdılar. Ben fadem alındığı strada avukat görmedim, Benim kendi avukatım vard.Ifadem sirasmda alunmadı dedi.

El svapları tutanaklari, sesten teşhis tutanağı, sanuğın C.Savcilığındaki jfadesi, olay yakalama, ūst arama tutanaği, ses teşhis tutanaği, olay yert krokdsi, olay yeri inceleme raporu, sanuğa ait nüfus ve adli stcil kaydi, okunması gereken diğer bütün belgeler ayrı ayrıokundu, sanktan soruldu. Nüfus ve adli sicil kaydı bana alttir. Diğerlerinden aleyhtme olanları kabu etmtyorum. C.Savclığındaki tfademe de bir diyeceğim yoktur dedi. "

15. Yargılamada savunmaları alman diğer sanıklar, kollukta verdikleri ifadelerinin baskı altında alındığın belirterek bu ifadeleri reddetmiştir.

16. Başvurucu müdafii başvurucunun kollukta ifadesi alınırken seçilmiş müdafii Av.M.K.nın hazr bulunduğunu, buna rağmen başvurucu ile görüşmesine görevli memurlarca izin verilmediğini belirterek Av. M.K.nın tanık olarak dinlenmesi talebinde bulunmuştur.Mahkeme talebi kabul ederek bahsi geçen müdafinin beyanınım alınması için duruşmayıertelemiştir.

17. Duruşmanın 31/8/2006 tarihli ikinci celsesinde Mahkeme, Av. M.K.yı tank olarak dinlenmiştir. Av. M.K. beyanında başvurucunun gözaltına alınması üzerine ailesinin talebiyle başvurucu ile birlikte diğer şüpheliler M.O. ve A.Y.O.nun avukatlığım Üstlendiğini,müvekkilleriyle görüşmek Üzere Gebze Kaçakçıltk ve Organize Suçlarla Mücadele Grup Amirliğine gittiği hâlde müvekkilleriyle görüşmesine izin veriłmediğini ifade etmiştir.
18. Duruşmanın 3/4/2007 tarihli celsesinde Başsavcıhk makamı esas hakkındaki mütalaayı dosyaya surmuştur. Mūtalaada başvurucunun yağma suçuna teşebbūs ettiği sabit olmadığmdan bu suçtan beraatine, yangın çıkarmak suretiyle kasten mala zarar verme suçundan ise cezalandırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

19. Mahkemenin 24/4/2007 tarihli kararıyla başvurucumun yağmaya teşebbüs suçumdan beraatine, yangın çıkarmak sureti ile kasten mala zarar verme suçundan 4 yıl 2 ay hapis cezasma hükmedilmiştir. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:
".… farkds suç tarihlerinde - 20.04.2006 / 08.05.2006 / 21.05.2006 - ve farkdı roller üstlenerek - henzin almak, benzin dökmek, camları karmak-delmek, kibrit çakmak- Çetinkaya marketin yakalması ve bu suretle üzerlerine atılı kasten mala zarar vermek suçunu işledikleri kabul edilmiştir. Iddianame lle hernekadar üç kez cezalandırma tstenlimtş tse de eylemlerin aynı yere yönelik otması ve yakın tarihlerde, kasa aralıklarla meydana gettriimesi gözönine alındığında aynı kamun maddesinin aynı suç işleme karar ile birden fazla thlali hali mevcut kabul edilmiş ve eylem bütün olarak zincirleme suç kabu edilmistir."
20. Yargrtay 6. Ceza Dairesinin 12/1 1/2012 tarihli kararı ile hüküm bozulmuştur.Bozma kararinın gerekçesinde "sanuklar [H.A.] Mehmet Oğur [başvurucu] ve [Y.Gnin]hazırlık aşamasında savunman huzurunda alınan fadelerinde olaya lişkin ikrarda bulun[dukları] (….) sabit olduğu halde (…) yağma suçundan mahkümtyetlert yerine yazılıbiçimde beraatlertne karar verilmesi"nin bozmayı gerektirdiği belirtilmiştir.
21. Bozma kararina uyularak Gebze 1. Ağr Ceza Mahkemesinin E.2013/5 sayılıdosyası Ozerinden devam edilen yargılama beş celsede tamamlanmiştir. Yargilama sonucunda 6/6/2013 tarihli kararla başvurucu hakkında yağmaya teşebbüs suçundan 7 yıl 6ay, mala zatar verme suçundan ise 4 yıl 2 ay hapis cezalaņna hükmedilmiştir. Gerekçeli kararda başvurucunun ve diğer samkların kollukta suçu ikrar yönünde verdikleri ifadelere delil olarak dayanılmıştır. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:
"Maddi olay kasmında ve Yarguay bozma ilamında beltrtlidiğı üztere; sanıkiarın 10/4/2006 tarthinde fikir ve eylem birliği içerisinde katlan [I.Ç..yi] arayarak yenl isyeri açıyorsumuz açılış için btzim paramızı ödemedintz' dedikleri, bu tarthten 3 gün sonra samkdarın katilam tekrar arayarak 'yeni lşyertnin açılış bedeli olarak 50.00o TL ödemeniz gerekiyor, bu parayı ödemediğiniz takdirde işyertnize yada canmıza zarar vererek bu bedeli altrız, lşyerinizi yakarz' dedikleri, katilanın bu parayı ödemeyi kahul etmedtği, sanukların 

20/042006 gürü saat:00.26 sralarında katlanın Osman Yimoz mahallesinde bulunan hemüz faaltyete geçmemis olan isyerinde çikardikdarı yangın neticesinde isyerinin camli bölmesintn plastik fitillerinin, 08/05/2006 günü saat:01.20 stralarında ise katilanın Ibrahim ağa caddesinde bulunan ve akty olarak çalışan isyerinde çikardikdarı yangın sonucundo ise ahşap tezgah ve plastik meyve kasalarinın bir kasmının zarar gördüğü; 08/üs/2006tarihinden yaklaşık I hafła sonra sankdarın yine karlan arayarak isyerintze zarar verdik,ancak siz bizt dikkate aimıyorswnuz malinizo acimtyorsanız çoluk çocuğunuza caninıza acryın, btr dahakd sefere size ve çocuklarımza zarar vereceğiz' dedikderi ve bu telefon görüşmesinden 3 gün sonra ise sanukların yine katilanı arayarak 'stz bizi dikkate almiyorsunuz bu işyerini size açtirmam' dedikderi ve 2I/0s/2006 gūnü saat:02.00 da sanikların katlanın ytne Ibrahim ağa caddestnde hulunan isyerinin diğer bir şubesinde çıkardıkdarı yangın neticestnde lşyert gtrtş kapısının zarar görmesi biçtminde gelişen olayda; sankdarın eyleminin belirtilen şekide Nneliki Yağmaya teşebbus boyutunda oiduğu sonucuna varilmiştur."
22. Başvurucu 28/6/2013 tarihli temyiz dilekçesinde -diğerlerinin yanı sıraaralarında menfaat çatişması buiunduğu halde soruşturma aşamasında diğer şüphelilerle birlikte aym müldafi tarafindan temsil edildiğini, kollukta ifade alınırken kolluk görvlilerinin kðtü muamelesine maruz kaldığıı, bu nedenle kollukta verdiği ifadelerin hukuka aykın şekilde alındığını belirtmiş; bu ifadeye dayanılarak kurulan hükmün bozulmasımı talep etmiştir.

23.Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 6/12/2017 tarihli kararı ile htiküım onanmıştır.
24.Başvurucu 14/2/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
25. 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun "Stphelinin veya samğın müdafi seçhmi" kenar başlıkh 149. maddesinin (1) ve (3) numaralı fikralan şöyledir.

"Şupheli veya sanık, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafin yardımından yararlanablltr; kamuni temsilcist varsa, o da şūpheliye veya sanuğa müdafi seçeblltr.

Soruşturma ve kovuşturma evrelerinin her aşamasında avukatın, şupheli veya samkla gōrüşme, fade alma veya sorgu sürestnce yanında olma ve hukukí yardtmda bulunma haka engellenemez, kasıtlanamaz."
26. 5271 sayılı Kamun'un "Müdafin görevlendtrilmesi" kenar başiıkh 150.maddesinin ilgili kısmı şöyledir 

"(1) Şupheli veya sanıktan kendisine bir müdaft seçmesi istentr. Şüpheli veya sank,müdafi seçebilecek durumda olmadiğun beyan ederse, istemi halinde bir müdafi görevlendtrllir.

(2) Müdafi bulunmayan şüpheli veya sank; çocuk, kendistni savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz ise, istemi aranmaksrzın bir müdafi görevlendirilir."

27. 5271 sayılı Kamun'un "Mūdafi ile görüşme"kenar başlıklı 154. maddesinin ügil kısmı şõyledir:
"(1) Şüpheli veya sanık, vekäletname aranmaksizin müdafii ile her zaman ve komuşulanları başkalarmnon duyamayacağı bir ortamda görūşebilitr. Bu kişilerin mūdafi lie yazışmaları denetime tábi tutulamuz.'
28. 527l sayılı Kanun'un "Müdafitn görevlendirilmesinde usul" kenar başlıklı 156.maddesi şöyledir:
"(1) 150 nci maddede yazlı olan hållerde, müdafi;
a) Soruşturma evresinde, fadeyl alan merclin veya sorguyu yapan hákimtn istemi izerine,
b) Kovuşturma evresinde, mahkemenin istemi üzerine,
Baro tarafindan görevlendtriltr.
(2) Yukarıda belirtilen hallerde müdafi soruşturmanın veya kovuşturmanın yaprldığr yer barosunca görevlendirlltr.

(3) Şüpheli veya samğın kendisintn sonradan müdafi seçmesi halinde, baro tarafindan görevlendirllen avukatın görevi sona erer."
29. 5271 sayılı Kanun'ưm "Şüphell veya samğın birden fazla olması hälinde savunuma" kenar başlıklı 152. maddesi şöyledir:
"Yararları birbtrine uygun olan birden fazla şüphelt veya sanığın savarması aymımüdafie verllebllir."
30. Yargitay 1. Ceza Dairesinin 26/9/2022 tarihli ve E.2022/1965, K.2022/7275sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:
"CGK'ntn 20.10.2009 gün ve 2009/1-85/242 saylı kararında açklandığı üzere,katlan [….] yönelik aynı eylemtn failleri olarak yargılanan sanıklardan birisinin savunulmasının diğer sanuk yönünden savunmada zagfiyet yarattığı durumlarda sanklar arasında menfact uyuşmazlığı bulunduğunun kabulü gerektlğinden, somu olayda kardeş olan sanıkdar arasında menfaat çatışması bulunduğu anlaşılmakda, samkların savunmalarının ayrı müdafiler yertne ayn müdafi tarafindan yapiması suretiyle 1136 saynli Avukatlık Kanununun 38/1 ve 5271 sayilı CMKnin 152. maddelerine aykarı davranlmast,
Bozmayı gerekttrdiğinden, sanklar müdafinin yerinde görülen temyiz sebeplerinin kabulü ile satr yönleri incelenmeyen Izmtr Bölge Adliye Mahkemest I. Ceza Dairesinin 18/04/2019 tarth, 2019/703 (E) ve 2019/947 (K) saylı hükmbmin CMKnin 302/2, maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA... [karar vermek gerekmiştir.]"
31. Yargitay 4. Ceza Dairesinin 1/7/2022 tarihli ve E.2022/6986, K.2022/16424sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir 

"25/02/2016 tarihlt celsedekd sanuklar müdafistnin esas hakkındakd savunmasının içerigt karşismnda, Ceza Genel Kurulunun 20/10/2009 tarih ve 2009/1-85/242 sayrlı

kararında açıklandığı üzere; samklardan birtsi adına savunma yapuırken diğer sanık yönünden savunmada zaafiyete düşülduğu takdirde aralarında menfaat çatişması bulunan sunkların ayr müdafiler tarafindan temsil edilmeleri gerekirken, aynı müdafii tarafindan temsil edilmelert suretiyle 1136 sayrlı Avukatlık Katunu'nun 38. ve 5271 saylı CMK'nm 152. maddelerine muhalefet edlimest,
Kamuna aykırı ve sanddar [.…] temytz nedenlert yerinde görülmekle, tebliğnameye uygun olarak, başkaca yönlert incelenmeksizin HÜKÜMLERİN BOZULMASINA.…. [karar vermek gerekmiştir.]"
B. Uluslararası Hukuk 
1. İlgili Säzleşme 
32. Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) "Adil yargılanma hakkı" kenar başlıklı 6, maddesinin (3) numaralı fikrasının ilgili kısmı şöyledir:
"3. Bir suç tle tham edilen herkes aşağıdaki asgari haklara sahiptir:
c) Kendłstnt btzzat savunmak veya seçeceği bir müdafiin yardımından yararlanmak;eğer avukat tutmak tçin gerekdi maddi olanaklardan yoksun ise ve adaletin yerine geimesi için gerekli görüldüğünde, resen atanacak btr avukatın yardımından ücrersiz olarak yararlanabilmek;"
. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadı
33. Avrupa Insan Hakları Mahkemesine (AlHM) göre S8zleşme'nin 6. maddesinin (3) numaralı fikrasımn (c) bendi kapsamında, suç isnadi altında bulunan kişi savunma hakkının kullanılmasında üç aynı hakka sahiptir. Bunlar kendisini bizzat savunma, seçtiği bir müdafi yardımından yararlanma, bir müdafi tayin etme olanağından yoksun ise ve adaletin tecellisi için gerekli görülürse resen atanacak bir müdafi yardımından yararlanma haklarıdưr (Pakelli/Federal Almanya, B. No: 8398/78, 25/4/1983, § 31). Bir suçla itham edilen herkesin müdafi yardımından etkili bir şekilde yararlanma hakkı, mutlak bir hak olmamakla beraber adil yargıłanma ilkesinin temel özelliklerinden birini oluşturmaktadır (Saldhuz/Türkfye [BD],B. No: 36391/02, 27/11/2008, § 51).

34. İlke olarak şüpheliye gözaltına alındığı ya da tutuklandığı andan itibaren müdafi yardımından yararlanma imkânt sağlanmalıdır (Beuze/Belçika [BD], B. No: 7[409/10,9/11/2018, §124). AfHM, Beuze/Belçika kararında Önceki içtihadı doğrultusunda avukata erişim hakkı vasıtasıyla amaçlanan hususları şu şekilde saymıştır: adaletin hataya düişmesini engellemek ve her şeyin ðtesinde soruşturma ya da iddia makamı ile sanık ya da şüpheli arasındaki silahların eşitliği ilkesi başta olmak üzere Sözleşme'nin 6. maddesinin gereklerini sağlamak, güzaltındaki şüphelinin kırılgan durumuna karşı güvence sunmak, kolluk tarafindan zorlama ve kötü muameleye karşı temel gtvenceler sağlarnak, şüpheli ya da samığın kendisini suçlayıcı beyanda bulunmama ve susma haklarına saygı duyulmasıısağlamak. Bu bağlamda usule ilişkin süreçler hakkında kişiye bilgi verebilecek bir avukata erişimin derhâl sağlanması bu hakların bilinmemesi durumunda ortaya çıkabilecek hukuka aykırılıklara engel olabilecektir (Beuze/Belçika, 88125-130).


35. Söz konusu kararda ayrıca müdafi yardımmdan yararlanma hakkının kapsamıdetaylandırılmıştır. AłħM bu kapsamda iki asgari gerekliliğin altını çizmiştir. Buniardan. ilki herhangi bir ifade ya da mülakat sürecinden önce müdafiyle görüşme ve danışma hakkıyìa birlikte müdafiye gizli olarak talimat verme imkânıdır. İkincisi ise müdafinin ilk ifade ya da mülakat benzeri yargılama öncesi sorgulamalar sırasında hazır buiunmasıdır. Ancak avukatın ifade alma işlemi sırasında hazır bulunması tek başına yeterli değildir. Anılan mevcudiyet,avukatın -soyut olmaktan Öte- etkili ve pratik bir hukuki yardım sunmasına olanak sağlamalıdır (Beuze/Belçika, §§133, 134). AfHM sağlanan hukuki yardımın etkili ve pratik olup olmadığmım tespitinin davanın kendine has koşulları dikkate alınarak yargılamanın bütünüinün adilliği değerlendirilmek suretiyle yapılması gerektiğini belirtmektedir. Bu kapsamda uyuşmazlığın tartışılması, savunmanın düzenlenmesi, lebe olan delillerin toplanmasi, ifadeye hazırlık, stres altındaki şüpheli ya da sanığa destek ve tutukluluk koşullarımn gözden geçirilmesi gibi hukuki yardımla bağlantılı tüm hususların gözömünde bulundurulması gerekmektedir (Beuze/Belçıka, § 136).

36. Diğer taraftan AlHM; kolluk tarafindan ifade alım aşamasını da kapsayan mūdafi yardımından yararlanma hakkının zorlayıcı bir nedene dayamlarak kısıtlanabileceğini,bu durumda somut olay açısından yargılamanım hütüntıne bakılarak söz konusu kısıtlamanın adil yargılanmaya engel olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğini ifade ctmiştir (Beuze/Belçika §§142, 143; Simeonovi/Bulgartstan [BD], B. No: 21980/04, 12/5/2017, §§1[6, 117; İbrahim ve diğerleri/Birleşik Krallık, B. No: 50541/08, 13/9/2016, §§ 258, 259;Salduz/Tarkiye, §55). Bununla birlikte AlHM, bukuki yardımı kısrtlamak için herhangi bir zorlayıcı nedenin bulunmadığı durumlarda yargılamanın bütününün adilliğine ilişkin değerlendirmenin daha katı hir incelemeye tabi olacağını ve dengenin ihlal tespiti yöntinde bozulabileceğini ifade etmektedir (Beuze/Belçika,§165).

37. AIHM; Dvorski/Htrvatistan ([BD], B. No: 25703/I1, 20/10/201S) kararında birtakım suçları işlediği şüphesiyle yakalanarak kollukta şüpheli sıfatryla ifadesi alınan başvurucunun kendi seçtiği müdafiyle ifade alma işlemi strasmda görüşmesine izin verilınemesi nedeniyle müdafi yardimından yararlanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetini incelemiştir. Başvuru konusu olayda yakalanmasının ardından ailesinin kendisini temsil etmesi için yetkilendirdiği avukatla görüşmesine kolluk görevlilerince izin verilmediğini ileri stren başvurucu, görevlendirilen bir müdafinin yardımmı kabul etmek zorunda kalmasını ve kendi seçtiği bir avukatın yardımı olmaksızın kendisini suçlayıcıbeyanlarda bulunmaya zorlanmasuu şikâyet konusu yapmıştır.

38. AlHM, Dvorskd/Hgrvatistan kararinda başvurucumun ilk sorgusundan itibaren bir avukata erişiminin sağlandığına dikkat çekerek kendisinin seçtiği (own choosing) bir avukatla görüştürülmemesine ilişkin bir durumun şikāyet konusu yapıldığının altını çizmiştir.AlHM; böyle durumlarda müldafi yardımımdan yararlanma hakkının kısıtlanabilmesi için gerekli olan zorlayıcı sebeplere ilişkin geçerl! ve yeterli neden koşulunun daha esnek uygulanabileceğini belirtmiştir. AfHM bu gibi durumlarda yargılamanın bütünü dikkare almarak savunma haklarmın genel adalete zarar verecek ölçüide olumşuz etkilenip etkilenmediğinin tespit edilmesi gerektiğini ifade etmiştir. AtíM hu tespiti yaparken ilk adım olarak -her somut davanın özel koşulları ışığında- kişinin kendi seçtiği avņkatla görüşmesinin engellenmesinin ilgili ve yeterli bir neden dayalı olup olmadiğın değerlendireceğini belirtmiştir. Karara göre böyle bir nedenin buiunmadığı durumlarda ceza yargılamasıun genel olarak adil olup olmadiğı incelenmeye devam edilmelidir (Dvorski/Hrvatistan, §§ 81,82).


V. İNCELEME VE GEREKÇE 
39. Anayasa Mahkemesinin 12/4/2023 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Hakkaniyete Uygun Yargılanma Hakkıyla Bağlantılı Olarak Müdafl Yardımından Yararlanma Hakkıın İhlal Edildiğine İlitşkin İddla 
. Başvurucunun İddialari 
40.Başvurucu, kendisini temsil etrnesi için ailesi tarafindan görevlendirilen avukatıbulunduğu hâlde kollukta ifade alma işlemlęri sırasmda kendi seçtiği avukatla görüşmesine izin verilıneyerek -dosyamın diğer samklarıyla aralarmda menfaat çatişması bulunmasıma rağmen- baro tarafindan görevlendirilen aynı müdafi tarafindan temsil edildikierini belirtmiş;adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri strmüştür.

2. Değerlendlrme 
41. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hukuki mitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucumum iddialarının hakkaniyete uygun yargılanma hakkıyla bağlantılı olarak müdafi yardımından yararlanma hakk: yönüınden incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

8.Kabul Edilebilirlik Yönünden 
42. Açıkça dayanaktan yoksum olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulurmadığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

b. Esas Yönünden 
t.Genel İlkeler 
4. Ceza yargılamasında savunma baklarımın gūvence altına alınması, demokratik toplumun temel ilkelerindendir (Erol Aydeğer, B. No: 2013/4784, 7/3/2014, § 32). Savuma,ceza adaletinin hakkaniyete uygun gerçekleşmesini sağlamaktadır. İddiaya karşı savunma hakkı tanınmadığı strece silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerine uygun muhakeme yapılması ve maddi gerçeğe ulaşılması da mthmkūn değildir (Yusuf Karakuş ve diğerlerl, B. No: 2014/12002, 8/12/2016, § 69).

44.Savunma hakkının sağladığı güvenceler esasen adil yargılanma hakkı içinde yer almaktadır. Savunma hakki, hukuk devletl ilkesinin gereklerinden ve adil yargılanma hakkmın Önemli güvencelerinden biri olması nedeniyle Anayasa'nın 36. maddesinde açıkça ifade edilmiştir. Anılan hükümde, herkesin meşru vasita ve yoltardan faydalanmak suretiyle savunma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Savunma hakk: tanınmadan kişilerin cezalandirilmasi, Anayasa'nın 38. maddesinde güvence altına alınan masumiyet karinesine de uygun değildir. Bu nedenle savunma hakkının sağlanmadığı bir yargılamamn adil olduğundan söz edilemez (Yusuf Karakuş ve diğerleri, § 70).


45. Şüpheli ve sanığa salt savunma hakkmın tanınması yeterli değildir. Şüpheli ve sanığın savunma için Anayasa'nın 36. maddesinde belirtilen meşru vasita ve yollardan yararlandırıiması da gerekir. Savunmada başvurulacak meşru vasita ve yollar arasında avukatların teknik bilgilerinden ve tecrübelerinden yararlanma olanağı da bulunmaktadır.Şüpheli ve sanık için Anayasa'nın 36. maddesinde sõzü edilen meşru vasıta ve yollardan en Önemlisi müdafiyardımından yararlanmaktır, Diğer bir ifadeyle müdafi yardımından yararlanma hakkı, Anayasa'nn 36. maddesinde belirtilen meşru vasua ve yollar kavrammın kapsamındadır. Bu itibarla müdafiyardımından yararlanmanın adilyargılanma hakkının kapsam ve içeriğine dâhil ve bu hakkın doğal sonucu olduğu ortaya çıkmaktadır. Dolayısīyła suç isnadı altındaki kişi, adil yargılanma hakkı kapsamında kendisini bizzat savunma veya seçeceği bir müdafinin yardımından yararlanma hakkına sahiptir (Yusuf Karakuş ve diğerleri,§ 72).

46. Diğer yandan Anayasa'nın 36. maddesine adil yargilanma ibaresinin eklenmesine ilişkin gerekçede, taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelerce de güvence altına alınan adilyargulama hakkının madde metnine dahil edildiği vurgulanmıştir. Nitekim Sðzleşme'nin 6. maddesinin (3) numaralt fikrasının (c) bendinde; bir suç ile itham edilen herkesin kendisini bizzat savunması veya seçeceği bir müdafinin yardımından yararlanması,eğer avukat tutmak için gerekli maddi imkânlardan yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi için gerekli görüldüğünde resen atanacak bir avukatın yardımından Ücretsiz olarak yararlanabilmesi hakkı düzenlenmiştir (Yusuf Karakuş ve diğerlert, § 73).
47. Savunmamın iddia makamı karşısında dezavantajùı konuma dūşmemesi için şüpheli ve sanığın kendisini bireysel olarak (bizzat) savumabilmesinin yani sıra müdafi yardımından yararlandırılması da gerekebilir. Suç isnadı altındaki kişinin müdafi yardımına olan ihtiyacr; delillere ulaşma bakımımdan yaşanan güçłtüklerin aşılması, hukuki bilgi eksikliği veya içinde bulumulan psikolojik durumdan kaynaklanabilir. Bu kapsamda savunma hakkım etkin bir şekilde kulianma imkânımı sağlayan müdafi yardımından yararlanma hakkıaym zamanda adil yargılanma hakkıın diğer bir unsuru olan silahları eşttliğı ilkesinin de gereğidir. Diğer bir ifadeyle müdafi yardımından yararlanma hakkı hem savunma hakkıun etkin bir şekilde kullanılmasını sağlamakta hem de silahların eşitliği ilkesine işlerlik kazandırmaktadır (Yusuf Karakuş ve dlğerleri, § 74).

48. Suç isnadı altındaki kişiye savunma hakkının şeklen değil gerçek anlamda sağlanması gerekir. Bunun için suç işnadı altındaki kişi, savunma için yeterli imkâna yani gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olmalıdır (Ufuk Rifat Çobanoğłu, B. No: 2014/6971,1/2/2017, § 37). Anayasa Mahkemesi, suç isnadı altındaki kişinin müdafiiyle görüşmesine izin verilmesinin savunma için gerekli kolaylıklardan biri olduğunu ifade etmiştir (Ufuk Rifat Çobanoğlu, § 45).

49. Anılan hakkın ilke olarak şüphelinin kolluk tarafindan ilk kez sorgulanmasından itibaren sağlanması gerekir. Şüpheliye kolluk tarafindan ilk kez sorgulanmasmdan itibaren avukata erişim hakkı sağlanması, kendisini suçlamama ve susma hakları yamnda genel olarak da adil yargılanma hakkının etkili bir koruma işlevine sahip olması bakımından gereklidir.Çtnkü bu aşamada elde edilen deliller, yargılama sırasında söz konusu suçun hangi çerçevede ele alınacağınt belirlemektedir. Özellikle delillerin toplanması ve kullanilmasıaşamasında cezai yargılamaya ilişkin mevzuat giderek daba karmaşık hâle geldiğinden şüpheliler, ceza yargılamasının bu evresinde kendilerini savunmasız bir durumda bulabilir.Belirtilen savunmasizlık hâli, ancak bir müdafinin hukuki yardımı ile gereği gibi telafi 

edilebilīr (Aligıl Alkaya ve diğerleri [GK], B. No: 2013/1 138, 27/10/2015, §§ 118, 135; Sami Özbil, B. No: 2012/543, 15/10/2014, § 64).

50. Müdafi yardımından yararlanma hakkı mutiak değildir. Bu hakkın istişnai hallerde sınırlandırılması mümkündür. Zorunlu sebeplerin ortaya çıkması hålinde bu hak kısıtlanabilir. Avukat erişiminin sağlanmamasına istisnai olarak zorunlu sebeplerin gerekçe gösterilmesi durumunda bile böylesi bir kısıtlama şüphelinin/sanığın adil yargılanma bağlamında gūvence altına alman haklarına zarar vermemelidir (Aligúl Alkaya ve diğerleri,§§118, 137). Müdafi yardımmdan yararlanma hakkı bakımından önemli olan, yargılamaya bir bütın olarak bakaidığında şüphelinin/samğı müdafi yardımından etkili bir biçimde yararlanmış olmasıdır. Ancak avukata erişim yöntnden getirilen kısitlama yargilamarın sonraki aşamalarında telafi edilmiş ise savumuna hakkı iblal edilmiş sayılmaz (Yusuf Karakuşve diğerleri, § 78).

51. Müdafi yardımından yararlanma hakkmın Anayasa'nın 36. maddesinde düzenlenen adil yargılanma bakkı bakımından başka bir önemi, suç isnadı altında olan kişinin bu haktan yararlandırılması yöntnden devletin pozitif bir yükümiülüğü olduğunun kabul edilmesidir. Anayasa'nın 36. maddesinde suçisnadı altında bulunan kişinin ekonomik durumunun elverişli olmaması veya ceza adaletinin hakkaniyete uygun gerçekleşmesi için gerekli görülmesi hâlinde resen atanacak bir müdafinin yardımmndan yararlandırlması da gerekir. Diğer yandan yetkili adli makamlar, görevlendirilen müdafinin etkin bir hukuki yardımda bulunmadığını (görevini gerektiği gibi yerine getirmekten kaçındığını) tespit etiklerinde -ðzen yükümltlükleri gereği- gerekli müdahalelerde bulunmalıdr (Yusuf Karakuşve diğerleri, § 75). Bu kapsamda suç isnadı aitındaki kişinin kendi seçtiği müdafinin yardımından yararlandırilmaması durumunda bunun geçerli bir sebebin bulunup bulunmadiğıdeğerlendirilmelidir. Geçerli bir nedenin mevcut olmadiğı durumlarda yargılama detayli incelemelere tabi tutularak suç isnadı altndaki kişinin kendi seçtiği bir müdafi tarafindan temsil edilememiş olmasının bir bütün olarak yargılamanın adilliğini zedeleyip zedelemediği ortaya çıkarılmalıdır.

fİlkelerin Olaya Uygulanması
52. Başvurucunun gözaltına alınarak kolluk tarafından ilk kez ifadesinin alındığıandan itibaren baro tarafindan görevlendirilen Av. D.T.nin hazır bulumdurulduğu görülmektedir. Ancak başvurucu, gözaltıma alındığı sırada vekäletnameli bir avukauıbulunduğu hâlde bu avukatla gōrüşerek savunmasım hazırlamasına kolluk görevlilerince izin verilmediğinden yakınmaktadır. Buna göre başvuru konusu olayda çözülmesi gereken mesele başvurucunun kendiseçtiği bir müdafinin hukuki yardımımı alamamış olmasının savunma haklarına zarar verip vermediğinin tespitidir. Bu tespiti yapabilmek için ncelikle başvurucumun kendi seçtiği bir müdafinin hukuki yardımım alamamasının geçerli bir sebebe dayalı olup olmadığını ortaya çıkarılması gerekmektedit.

53. Başvurucu, gözaltıma alındığım Sğrenen ailesinin kendisini temsil etmesi amacıyla Av. M.K.yı görevlendirdiklerini ancak kolluk görevlilerince M.K nın kendisiyle görüşmesine izin verilmediğini yargılama aşamalarında ileri sürmüştir. Detece mahkemesince başvurucunun iddiasının gerçekliğini araştırmak üzere Av. M.K. tanik olarak dinlenmiş;beyanında, kollukta başvurucuyla görüşmesine izin verilmediğini belirtmiştir.Buna rağmen Mahkemenin gerekçeli kararında tanığın beyanları hakkında herhangi bir değerlendirmeye yer verilmemiştir. Bu durumda başvurucunun kendi seçtiği bir müdafinin hukuki yardımından yararlanmasını hangi nedenle engellendiği dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Dolayısryla başvurucunun kendi seçtiği müdafinin hukuki yardımından 

mahrum bırakılmasının geçerli bir nedene dayalı olduğunu gösterme yükümlülüğünün derece mahkemelerince yerine getirildiğini söylemek mümkün gözükmemektedir.
54.Geçerli bir nedenin mevcut olmadığı durumlarda şüphelinin veya sanuğın ilk kez sorgulandığı sırada kendi seçtiği bir müdafi tarafindan temsil edilememiş olmasının bir būtün olarak yargilamamın adilliğini zedeleyipzedelemediği ortaya konulmalıdır. Somut olayda başvurucu Baro tarafindan görevlendirilen müdafiinin hazır bulummasıyla kollukta verdiği ifadede suçu ikrar ederek kendisine yöneltilen eylemlere ilişkin ayrıntılı açıklamalarda bulummuştur. Bu beyanlar yargılamada delil olarak kullanılmıştır. Böyle bir durumda başvurucumun kendi seçtiği müdafinin hukuki yardımdan yararlanma imkânının kendisine tanınmadığı ve Baro tarafindan görevlendirilen avukattan yeterli hukuki yardım alamadığıyönündeki iddialarının yargı makamlarınca dikkatlice incelenmesi gerekmektedir.
55. Somut olayda derece mahkemesince mahkümiyet kararmın gerekçesinde başvurucumun suçu ikrar etmesine delil olarak dayanılmış olmasına rağmen başvurucunun Baro tarafindan görevlendirilen müdafiden yeterli hukuki yardım alamadığı yönündeki iddiaları hakkında herhangi bir değerlendirmede bulunulmamıştır. Dahası kollukta ifadesi alınan ve Baro tarafindan görevlendirilmiş aym avukat tarafindan temsil edilen diğer şüpheliler de başvurucuyu suçlayarak başvurucuya yöneltilen eylemlerin ne şekilde gerçekleştiğine dair detaylı anlatımlarda bulunmuşlardır. İlgili Yargıtay kararlarında aynıeylemin failleri olarak yargılanan sanıklardan birişinin savunulmasının diğer sanık yönünden savunmada zaafiyet yarattığı durumlarda samklar arasında menfaat uyuşmazlığıbulunduğunun kabul edilmesi gerektiği ve böyle bir durumda samıkların aynı müdafi tarafindan temsil edilmelerinin hukuka aykırı olacağı belirtilmektedir (bkz. §§ 30, 31).Başvuru komusu olayda kolluk ifadelerinde her bir şüphelinin bir diğerini suçlayıcıaçıklamalar yaptıkları hususunda tartışma bulunmamaktadir. Bu durumda başvurucu ile diğer süpheli veya sanıklar arasında menfaat çatışması bulunduğu açıktır, Başvurucu da bu hususu derece mahkemesi önünde ve temyiz aşamasında dile getirerek kolluk ifadelerinin delil olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür. Başvurucumun bu iddiaları hakkında da derece mahkemelerince herhangi bir açıklama yapılmamıştır.

56.Başvurucumun bir müdafinin hukuki yardımından etkili bir şekilde yararlanmast için adli makamların gerekli müdahalede bulunmadıklari, bu konuda kendilerine düşen pozitif yüktmlültklerini yerine getirmedikleri anlaşılmaktadır. Mabkūmiyet kararının gerekçesinde başvurucunun kollukta verdiği kendini suçlayıcı beyanlara delil olarak dayanılmış olmaşına rağmen ifade alma işlemleri sırasında Baro tarafindan atanan avukatın kendisine etkili hukuki yardımda bulunmadığı yönündeki iddiaları karşında yargımakamlarınca sessiz kalınması nedeniyle yargılamanın bir bütün olarak adilliğinin zedelendiği sonucuna ulaşılmıştır.

57. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun hakkaniyete uygun yargılanma hakkıyla bağlantılı olarak müdafi yardımından yararlanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir,
B. Diger fhlal İddialar 
58. Başvurucunun müdafi yardımundan yararlanma hakkının ihlal edildiğine karar verildiğinden hakkaniyete uygun yargılanma hakkı kapsamındaki diğer şikâyetleri hakkında kabul edilebilirlik ve esas yōntnden ayriıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

C. Giderim Yöntnden 
59. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yargrlama yapılması ile manevi tazminat taleplerinde bulunmuştur.

60. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş, yeniden yargilama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Doğan [GK], B. No:2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; Aligūl Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506,7/11/2019, §§ 53-60, 66; Kadrl Enis Berberoğlu (3) [GKj, B. No: 2020/32949, 21/1/2021,§§ 93-100).

61. Belirli bir davaya ilişkin olarak delilleri değerlendirme ve gösterilen delilin davayla ilgili olup olmadığına karar verme yetkisi kural olarak yargılamayı yürtten derece mahkemelerine aittir (Orhan Kilıç [GK], B. No: 2014/4704, 1/2/2018, §44). Bu bağlamda somut olayda başvurucunun yağma suçuna teşebbūs edip etmediği yōnünde karar vermek Anayasa Mahkemesinin görevi değildir. Anayasa Mahkemesince verilen ihlal karari, samğın beraat ettiği anlamına gelmediği gibi ihlal kararınm gereklerinin yerine getirilmesi amacıyla yapılacak yeniden yargılama neticesinde sanık hakkında mutlaka beraat kararı verilmesi gerektiği anlamına da gelmemektedir. fhlalin sonuçlarını gidermek üzere gereken işlemler yerine getirildikten sonra yapilacak değerlendirmede mahkemenin delillerin takdir biçimine göre benzer veya farklı bir sonuca varılması mümkündür.

62. Öte yandan ihlalin niteliğine göre yeniden yargılamanın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığmdan başvurucunun manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

VL. HKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Hakkaniyete uygun yargılanma hakkıyla bağłantılı olarak müdafi yardımımdan yararlanma hakkıın iblal edildiğine ilişkin iddianı KABÜL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adilyargılanma hakkıkapsamındaki hakkaniyete uygun yargılanma bakkıyla bağlantılı olarak müdafi yardımından yararlamma hakkımn IHLAL EDILDIGINE,
C. Kararın bir Örneğinin hakkaniyete uygun yargılanma hakkıyla bağlantılı olarak mūdafi yardımından yararlanma hakkıın ihlalinin sonuçlarmın ortadan kaldırılması için yeniden yargilama yepılmak Özere Gebze 1. Ağır Ceza Mahkemesine (E.2013/5,K.2013/187) GÖNDERILMESINE,
D. Başvurucunun tazminat talebinin REDDiNE,
E. 294,70 TL harç ve 9.900 TL vekâlet Ücretinden oluşan toplam 10.194,70 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESINE,

F. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapıimasına, Sdemede gecikme olmasıhâlinde bu sthrenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen stire için yasal FAlZ UYGULANMASINA,
G. Kararın birörneğinin Adalet Bakanlığma GÖNDERİLMEShNE12/4/2023tarihinde OYBlRLIĞfYLEkarar verildi.