Anayasa Mahkemesinin 3/11/2022 Tarihli ve 2019/3078 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-11-09

9 Kasım 2022 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32008
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM 
KARAR 
CİHAT AYDOĞMUŞ BAŞVURUSU 

Başvuru Numarası: 2019/3078Karar Taribi : 3/11/2022
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞMuhterem INCE Raportör : Yunus HEPER Bagvurucu : Cihat AYDOĞMUŞVekilierl : 1. Av. Haydar DIKTAŞ2. Av. Ahmet ÖZTEKIN 
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1.Başvuru; başvurucununbir derneğin şube başkanı oimasının terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünde delil olarak değerlendirilmesi nedeniyle örgütlenme özgürlüğünün, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

2. 2010 yıhnın sonlarma doğru başvurucu hakkında Kürtçe adı Tevgero Şoreja Islamiya Kürdistan olan Kürdistan İslami Devrim Hareketi (KİDH) isimli bir terör örgütünün üyesi olduğu suçlamasıyla bir soruşturma başlatılmış, yapılan yargılama sonucunda Malatya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 3/2/2015 tarihli bir kararıyla başvurucunun isnat edilen suçtan 6yıl 10 ay 15 gūn hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
3. Mahkeme gerekçeli karorında, KİDH terőr ðrgütünün yapısını ve işleyişini kısaca açıklamıştır. Mahkemenin verdiği bilgilere göre 1993 yılında Türkiye'nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri ile Orta Doğu'yu kapsayacak şekilde dinî esaslara dayalı bir Kürt devieti kurmak amacıyla tesis edilen örgüt o tarihlerde Diyarbakır, Elazığ, Van,Malatya, Gaziantep ve Batman'da faaliyet göstermiş; Diyarbakır ve Elâzığ'da ise “SilahlıSavunma Birliklerī" adı atında askerî kanadını kurmuştur. Mahkemeye göre KiDH'nin silahlısavunma birlikleri tim şeklinde bir yapılanmaya giderek banka, ATM ve para bulunan kamu kurum ve kuruluşlarının, turistlerin, kuyumcu ve mağaza gibi işyerlerini soyma., fidye alma ve haraca bağlama gibi cylemlerle örgüte gelir elde etmiştir. Kuruiduktan sonra yapılan güvenlik operasyonları neticesinde KİDH terör örgütünün lider kadrosu ve üyeleri çeşitli cezalarla mahkûm edilmiştir.


4. İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında; KiDH terör örgütü üyelerinin ceza infaz kurumundan tahliyeleri sonrasinda yeniden yapılanma içine girdiklerini, yasal alanda faaliyet gösteren derekler ve dergiler aracılığı ile topluma ulaşmayı hedeflediklerini, 2003yılında Diyarbakır merkezli, Toplum Hakları ve Değerlerini Koruma Eğitim Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (Toplum-Der/Dernek) adıyla bir dernek kurduklarını, 2004 yılından itiboren "Iman Deryasından Gelen Mizgin" isimli bir derginin yayımıma başladıklarını, yeni dönemde örgüt üyelerinin KİDH adını değil Toplum-Der adıı kuflandıklarını ifade etmiştir.flk derece mahkemesine göre KiDH terör örgütü mensuplan yasal olmayan yollardan faaliyetlerini sürdürmekte karşılaştıkları zorluklar ve ðrgüte daha çok yeni üye kazandırmak,güvenlik gūçlerinin takibatından kaçmak, daha rahat çalışmak için Toplum-Der çatısı altında faaliyetlerini sürdürmüştür.

5. Ilk derece mahkemesi son olarak başvurucu hakkındaki değerlendirmelerine geçmiştir. Mahkemenin başvurucunun terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılmasıa dayanak yaptığı delil ve değerlendirmeleri özetle şu şekildedir:
i. Başvurucu ilk olarak Toplum-Der Malatya Şubesinde Üye, daha sonra da dernek başkanı olmuştur. Başvurucu, aynı suç kapsamında başka mahkemelerde yargılanan sanıklarla telefon görüşmeleri yapmış; bu kişileri Dereğe davet etmişveya bu kişilerle başka şehirlerde görüşmeler yapmıştır.

ii. Başvurucu, Dernckte periyodik toplantılar düzenlemiş; Kürt kökenli Úniversite Öğrencileri ile tamışarak bu toplantılara katılmalarını sağlamış ve bðylece bu şahısların örgüte kazandırılmasını amaçlamıştir. Söz konusu toplantılarda Kürt kimliği õn planda tutulmuş, Kürtlerin yaşadıkları sıkıntılara vurgu yapılmış, bu sıkıntılardan kurtulmanın yolunun bağımsız bir Kürdistan devleti kurmak olduğu anlatılmış, amaçlarin dine de uygun olduğu savunulmuş ve dinî referanslar bulunmuş, Demekte yapılan bu faaliyetlere başka kişilerin katılmasını sağlanmasıiçin telkinlerde bulunulmuştur. Derneğin yönetim kurulu başkanı olarak sőz konusu toplantıları başvurucu organize etmiş ve sunumların büyük bölümünü de yapmıştır.Başvurucu Örgütün yayın organı olan Mizgin dergisinin dağıtılması, satılması, başka şehirlere de gönderilmesi için çaba gōstermiş, başkaları da bu yðnde teşvik etmiştir.
iii. Başvurucu, kendisinin düzenlediği Ehmede Xani Mem U Zin isimli toplantıda yaptığı konuşmada Kürt halkının geçmişten günümüze kadar neden bir devlet kuramadıkları meselesini ele almış ve Kürtlerin çektikleri sıkıntılarıkendilerine ait bir devletleri olmamasına bağlamıştır. Başvurucu, devlet kurmak için Kürtlerin birlikte bareket etmeleri gerektiğini vurgulamıştır. Ayrıca Toplum-Derin internet sitesinde konu ile ilgili haberde "Ehmede Xani'nin 17. yüzyılda dile getirdiği özlemlerin inşallah 21. yüzyılda gerçekleşeceğine dair ümidimizin günbegün çoğaldığı yönündeki temenniler dile getirildi."şeklinde ifadeler kullanılmıştır.Bundan başka başvurucu "Bediüzzaman Said-i Kūrdi'yi Anma Programı" isimli toplantıda yaptığı konuşmada "Kürdistanlı müslüman halk" vurgusu yapmış, yine "Şehadetinin 63. Yıl Dönümünde Gazi Muhammed" konulu bir toplantıda "Kürt Cumhuriyeti önderi Gazi Muhammed'in faaliyetleri ve idam edilişini" ele alan bir konuşma yapmıştır. Başvurucu, kutlu doğum ve mevlit etkinlikleri dūzenlemiş;Mizgin dergisinin bir yazarının Dernekte "Kızıl Kürdistan" başlıklı bir konuşma yapmasını organize etmiş ve bu kişi ile fotoğraf çektirerek Demeğin internet sitesinde yayimlamiştir.


iv. Başvurucunun cvinde yapılan aramada Örgütün yayın organı olarak faaliyet gösteren derginin yasaklanmış sayılar, yasaklanmış ve toplatma kararı bulunan "Mehabad Kürt Cumhuriyeti" isimli kitabın fotokopisi, Fetħi Şinnavi'nin yazarıolduğu İslam Ümmetin Yetimleri Kürtler isimli kitabın dört fotokopisi, 1900'den 2000’e Kronolojik Kürtler Albümü isimli yasaklanmış kitabın fotokopisi, yasaklı ve hakkında toplatma kararı bulunan "Dersimli Memik Ağa" isimli bir kitap, üzcrinde el yazısı ile Kızı Kürdistan, Dağlık Karabağ, Laçin Kondoru ve Nahçivan ibareleri bulunan coğrafi bir harita bulunmuştur. Başvurucunun başkanı olduğu Dernekte de Kürt kimliği ve Kürdistan devletine vurgu yapan çeşitli ses, görüntü ve yazıdosyalar bulunan CD'ler, DVDler, bazı CD'lerin içinde örgütçe belirlenen Kürdistan bayrağı ve örgütün belirlediği Kürdistan haritaşı elde edilmiştir.
v. Başvurucunun mahkümiyetinde aynı örgüte yönelik olarak başka bir ilde yürütülen soruşturmada polis tarafindan alınan bir tanık beyanının ctkili olduğu anlaşıłmıştır. Sδz konusu tanık K.B. "2002 yılında Malatya Inönü Üniversitesi'ne kayıt olduğunu, 2005 yılında başvurucu ile aynı evde kaldığıni, Mizgin dergisinin eve geldiğini, gerek Cihat'tan gerekse Mizgin isimli dergiden KDtHi duyduğunu..dārt kişi birlikte Diyarbakır'a gittiklerini, …M.P. isimli şahısla tanıştıklarını.. bu şahsın burada iman ile küfür mücadelesi olduğunu, külfrü temsil edenin TC, imanın ise kendileri olduğunu sõyleyip buna benzer konuşmalar yaptığını, yine bu şahsın Islami bir devlet kurmak niyetinde olduklarını söylediğini, burada bir gün kalıp Malatya'ya döndüklerini, Malatya'da haftada bir gün aralarında toplantı tarzında sohbetler düzenlediklerini, toplantılarda konuları Cihat Aydoğmuş'un belirlediğini,Mizgin Dergisi'nin aylık olarak geldiğini, bu dergiden gündemi takip ettiklerini,Cihat ile birlikte Diyarbakır'a bir kaç kez gittiklerini,. 2007 yılında okuldan ayrılarak Istanbul lli’ne gittiğini, …. Istanbul'da bulunduğu sirada Cihat ile telefon görüşmelerinin devam ettiğini...* ifade etmiştir. Bahsi geçen tanık Toplum-Derin faaliyetleri ve Derneğin farklt şubelerinde tanıştığı kişiler hakkında bilgiler verdikten sonra "KlDH'in 1993 yılında kurulduğunu, ancak bir süre sonra Toplum-Der adt alnnda faaliyetlerine devam ettiğini, şuanda da bu isim alnnda faaliyet yürüttüğünü.dernek içerisinde bulunan şahısların da genellikle KIDH adını kullanmadıklarını,onun yerine Toplum-Der'in olduğunu bildiklerini, yine KlDH'in de Toplum-Der'den önce var olduğunu bildiklerini, bir nevi ad değişikliği olduğunu, faaliyette bulunduğu sıralarda bu yapı içerisinde bulunan şahusların ayrılmak istemeleri halinde bir takam cezalar verildiğini, yine evlenmek isteyen şahısların bir takım bedeller ödemeleri gerektiğini, …KIDH içerisinde silahlı faaliyet yürüten şahısların olduğunu da duyduğunu, ancak bu şahısları görmediğini, bu şahısların nerede,kimler tarafindan ve ne şekilde eğitildiklerini bilmediğini, …Toplum-Der'in amacının dünyadaki bütün Müslümanların bir araya getirilerek Islam esaslarına dayalı bir devlet kurmak ve parçalanmış Kürtlerin de bir araya getirilmesi olduğunu.Kürdistan bayrağının renklerinin ise sari-karmızi-yeşil ve beyaz renklerden oluştuğunu.." beyan etmiştir.

6. [lk derece mahkemesi karan Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 19/11/2018 tarihli ilamı ile onanmıştır. Başvurucu, nihai hükmü 2/1/2019 tarihinde Öğrendikten sonra 24/1/2019tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.


II. DEĞERLENDIRME 
7. Başvurucu, yainızca başkanı olduğu Dernekte düzenlenen ve suç oluşturduğu iddia edilmeyen faaliyetlerin terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünde delil olarak kullanılması nedeniyle adil yargılanma hakkımın ihlal edildiğini ileri sürmlştür.

8. Eldcki başvuruya konu olayda başvurucunun Derneğin başkanı olmast, ayn Dereğin başka şehirlerdeki ilgilileri ile görüşmeleri, Dernekte toplantılar ve başka bazıetkinlikler düzenlemesi, Dernekte üçüncü kişilerin ve kendisinin yaptığı konuşmalarda geçen bazı sözler onun örgüt tyeliği suçuna ilişkin mahkümiyetinde delil olarak kullanılmıştır.Başvurucu münhasıran açıkladığı düşüncelerinden dolayı değil ama belirli düşünceleri Toplum-Der çatisı altında açıklaması ve sözü geçen Derneğin başkanı olması nedeniyle cezalandırılmıştır. Örgütlenme özgürlüğünün temeli, hiç kuşkusuz ifade özgürlüğüdär. İfade özgürlūğü dūşünceyi korkmadan, engellenmeden açıklama ve yayma özgürlüğünün yanı sıra bu düşünceler çerçevesinde örgütlenme kişi toplulukları oluşturma hakkını da kapsamaktadır.Bu nedenle başvuru örgütlenme özgürlüğü kapsamında incelenmiştir (Ahmet Urhan, B. No;2014/13961, 9/10/2019, §§ 27-28; Hakan Ytlmazðz, B. No: 2017/37725, 3/6/2020, §§ 22, 31).
9. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

10. Kişilerin anayasal hak ve özgürlükler kapsamında kalan faaliyetlerinin mahkůmiyet kararlarında delil olarak kullanılması, bireysel başvuru kapsamındaki hak ve Özgürlükler üzerinde caydırıcı etki yaratabilir ve dolayısıyla bu da Anayasa Mahkemesinin ilgi alanındadır (Metin Birdal [GK], B. No: 2014/15440, 22/5/2019, §§ 47, 48). Bu nedenlc somut olayda örgütlenme Özgürlüğüne bir müdahalede bulunulduğu kabul edilmiştir ( Hakan Yilmazõz, § 26).

II. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Tūrk Ceza Kanunu'nun 220. ve 314.maddelerinin müdahalenin kanuni dayanağı olduğu ve Anayasa'nı 33. maddesinin üçüncüfikrasında yer alan millî güvenlik ve kamu dūzeninin korunması meşru amaçlanı kapsamında kaldığı değerlendirilmiştir. Geriye müdabalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olup olmadığıın değerlendirilmesi kalmıştır.

12.Terör Örgütūne ūye olma suçu, örgüt ūyesi hatta örgüt henüz bir suç işlememişolsa dahi örgütün toplum için yarattığı tehlikeyi cezalandıran ve bu yönüyle bir yandan da örgüt faaliyetleri kapsamında suç işlenmesini engelleme amacı olan bir suç türüdür.Dolayısıyla bir kişinin henüz başka bir suç işlemeden yalnızca terör Örgütüne üye olmasınedeniyle cezalandırılabilmesi için yargılama makamlarımın o kişinin terör örgütüyle olan bağlarını ortaya koyması gerekir. Henüz ceza kanunlarında tanımlanan bir suçu işlememişolsa bile bir terör örgütü ile örgüt üyeliği olarak kabul edilecek kuvvette bir bağın varlğının araştırılması bireylerin sahip olduğu fikirlerin, bağlt oldukları toplumsal grupların ve ideolojilerinin, davranışlarınım anlamlarının ve bunların altında yatan saiklerin de değerlendirilmesini gerektirebilir. Böyle bir değerlendirmenin örgütlere üye olmak,toplantılara katılmak veya dūşünce açıklamaları yapmak gibi kişilerin anayasal haklar kapsamunda koruma altında bulunan eylemlerini de kapsadığı durumlarda başta ifade,

Örgütlenme, din ve vicdan özgürlükleri ile toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkıolmak üzere temel haklar üzerinde ciddi bir baskı oluşturabilecek niteliği olduğu açıktır (Metin Birdal, §§ 61-64).

13. Bununla birlikte kişilerin anayasal hak ve özgürlükler kapsamında kalan faaliyetlerinin terör örgütünün üyesi olma suçundan verilen mahkümiyet kararlarmım delili olarak kullanulmasının temel haklar üzerinde yaratacağı caydırıcı etki nedeniyle -devletin toplumu terör örgütlerinin faafiyetlerine karşı korumak şeklindeki pozitif yükümlüloğünün bir sonucu olarak- insanların terörsüz bir ortamda yaşama hakkı ile bu süreçte bireylerin potansiyel olarak etkilenebilecek temel hakları arasında adil bir denge kurulmalidır (Merin Birdal, § 65). Sōz konusu dengenin sağlandığının kabul edilebiłmesi için derece mahkemelerinin kişilerin anayasal hak ve Özgüriükler kapsamında kalan faaliyetlerini terör Örgütünün Öyesi olma suçundan verilen mahkümiyet kararlarında delil olarak kullanıkmalanımn zorunlu bir ihtiyacı karşıladığını göstermeleri gerekir. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaki denetimi temel haklara bu şekilde yapılan müdahalenin zorunlu bir ihtiyacı karşıladığının ilgili ve yeterli bir gerekçeyle gösterilip gösterilemediği ile sinırlı olacaktır (Metin Birdal, § 72).

14. Somut olayda terör örgütüne Öye olma suçundan verilen mahkâmiyet hükmünde esas itibarıyla başvurucunun KiDH terôr õrgütü adına dernek faaliyetlerinde bulunmasına dayanıldığı görülmüştür. Bahsi geçen örgütūn 1993 yılưnda kurulduğu ancak güvenlik güçlerinin operasyonları neticesinde başlatılan soruşturma ve kovuşturmalarda üyelerinin çeşitli suçlarla ceza infaz kurumlarına kapatıldığı, ilk derece mahkemesinin bu kişilerin ceza infaz kurumlarından tahliye edilmelerini müteakip başka kişilerle birlikte Toplum-Der ve "Mizgin" dergisi etrafinda toplandıklarıni, sôz konusu dernck ve dergi temelinde gerçekleştirilen faäliyetleri KİDH terör örgütünün faaliyetleri olarak kabul ettiği anlaşılmıştır.
15. Buna karşın KiDH terör örgütüne ilişkin olarak ilk dercce mahkemesinin verdiği bilgiler son derece sırhıdır. Geçmişte KiDí isimli bir yapılanmanın bulunduğu anlaşılmakla birlikte ilk derece mahkemesi, KiDH'nin gerçekten de Türk hukukunda terör örgütü olarak kabul edildiğini gösteren hiçbir delile dayanmamıştır. KfDH'in bir terör örgütüolarak kabul edilmesinin tüm dayanaklarmın denetime elverişli olacak şekilde gösterilmesi varsa müstakar içtihatların karara eklenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda sonuç olarak ilk derece mahkemesi KiDH'nin neden bir terör örgütü olarak nitelendirilmesi gerektiğini açıklamadığı gibi bu mesele başka mahkeme kararında tartışılmış ise o kararlarıgöstermemiştir.

16. Üstelik Anayasa Mahkemesine sunulan belgelere göre ilk derece mahkemesinin KİDH adına işlendiğini iddia ettiği hırsızlık ve yağma gibi suçların samıkları hakkında açılan ceza davasında verilen mahkûmiyet karan Yargitay 9. Ceza Dairesinin S/10/2012 tarihli ilamı(E.2012/1751, K.2012/10497) ile esasa ve usule möteallik sebeplerle bozulmuştur. Bundan başka ilk derece mahkemesinin mahkûmiyet kararında başvurucunun Örgütsel ilişki kurduğunu kabul ettiği kişiler hakkında aynı terör örgütüne ūye olma, Anayasa'yı ihlalve başka bazı suçları işlediklerinden bahisle açılan davada verilen mahkümiyet kararı da Yargitay 9. Ceza Dairesinin 8/7/2014 tarihli ilamıyla (E.2014/4617, K.2014/8261) Mizgin adlı dergi ile Toplum-Der adlı derneğin silahlı terör örgütü ile irtibatı ve örgütsel niteliği yeterince ortaya konulamadığı gerekçesiyle bozulmuştur, Bahsi geçen davalar Diyarbakır 6.Ağır Ceza Mahkemesinde derdest durumdadır. Yukarıdaki kararlardan başka Diyarbakır 4.Ağır Ceza Mahkemesinin 25/12/2012 tarihli bir kararı ile üyesi oldukları Toplum-Der çatısıaltında yasa dışı KīDH terör örgütü adına faaliyet yürüttüklerinden bahisle birden fazla sanık 

hakkında verilen mahkûmiyet kararının Yargitay 16. Ceza Dairesinin 1/6/2017 tarih ve E.2015/2152, K.2017/4279 sayılı kararı ile onanması üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının hükümlöler hakkında atılı suçtan delil yetersizliği nedeniyle beraatlerine hükmedilmesi gerektiğinden hahisle yapılan itiraz, Yargitay Ceza Genel Kurulunun önündedir.

17. KiDH terör örgütüme ilişkin olarak Anayasa Mahkemesine sunulan kararlardan en çok dikkati çeken ise 2010 yılnda Örgütün lideri olduğu iddiasıyla hakkıda soruşturma başlatılan M.P. hakkında verilendir. Anayasa Mahkemesine sunulan soruşturma evraklarında ve maħkeme kararlarında őrgüt kurucusu ve lideri olarak geçen M.P. terör örgütü yöneticisi olma suçundan yargılandığı Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/2/2011 tarihli ve E.2010/621, K.2011/67 sayılı kararıyla beraat etmiştir. Aynı davada Mahkeme on ūç sanık hakkında da terör Örgütüne üye olma suçundan beraat karan vermiştir. Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesine göre sanıklarn cezalandırılması için sunulan telefon görüşmcleri,yazışmalar ve konuşma tutanakları onları terör Örgütü üyesi ve yöncticisi olarak cezalandırmak için yeterli değildir. Mahkeme ayrıca sanıklar ve örgüt hakkında tanıkltk yapan K.B.nin beyanlarıın somut ve açık olmadığının, Toplum-Der'in de suç tarihi itibaryla yasal bir dernek olarak faaliyetlerini sürdürdüğünün altını çizmiştir. Dosyadaki bir belgeye göre bahsi geçen karar temyiz edilmeden 22/3/2011 tarihinde kesinleşmiştir.
18.Sonuç olarak ilk derece mahkemesinin başvurucuyu mahkûm ederken dayandığıve terār örgütünün başka şehirlerdeki yapılanmasına mcnsup olarak kabul ettiği kişilerden örgüt yöneticisi beraat etmiş, diğer kişilerin de örgüt mensuhiyetleri son derece şüpheli hâte gelmiştir. Eldeki verilerden, başvurucunun lideri beraat etmiş, Üyeleri hakkında verilen mahkúmiyet kararlanı bozulmuş bir terör örgütü ile ilişkili olduğu iddia edilen bir derneğin şube başkam olduğu gerekçesiyle mahkúm edildiği sonucu çıkmaktadır. O hälde geriye başvurucunun Toplum-Der çatısı altında gerçekleştirdiği faaliyetlerin ve bu kapsamds gerek başvurucunun gerekse Demeğin faaliyetlerine katlan kişilerin düşünce açıklamalarının incelenmesi kalmaktadir,
19. Anayasa Mahkemesi başvuru dosyasını dikkatli bir şekilde incelemiştir. Derece mahkemeleri; başvurucunun üzerine atilı suçun sübutuna esas alinan Derneğin internet sitesinde yayımlanmış haberleri, basın açıklamalarıı ve belirli konularda dūşünce açıklamasıve yorum tarzındaki yazilar, kermes düzenleme yahut dint günlerde mevlit okutulması gibi etkinlikleri, çoğu aynı Derneğe mensup kişiler arasında tespit edilen iletişim kayitlarını suçteşkil eden Örgütsel faaliyetler olarak kabul ctmiş değildir. Başvurucunun evinde ve Dernek binasında yapılan aramalanında ele geçirilen materyallerin içeriğinde herhangi bir suç unsuru olduğu yahut başvurucuda ele geçirilen hakkında toplatma olan bulunan kitapların sadece bulundurulmasının suç olduğu ne iddia edilmiş ne de mahkemelerce bu yônde bir kabule gidilmiştir. Geriye başvurucunun ve arkadaşlarının sahibi olduğu bazı fikirler kalmaktadır.
20. llk derece mahkemesinin kararına bakıldığında başvurucunun Malatya Şubesinin başkanı olduğu Derneğin diğer şubelerindeki faaliyetlerin ve ınüzahir yayın organıolarak kabul edilen "Mizgin" isimli derginin güvenlik güçlerince uzun bir süre takip edildiği anlaşılmıştır. Başvurucunun ve arkadaşlarının fikirlerinin tam bir değerlendirmesinin yapılabilmesi ancak düşünce açıklamalarının ve faaliyetlerinin tamamımn bütünsel bir değerlendirmesi ile mümkündür (Surrı Süreyya Önder [GK], B. No: 2018/38143, 3/10/2019,§§ 67-68; 4li Rıza Üçer (2) [GK], B. No: 2013/8598, 2/7/2015, § 49). Buna karşın ilk derece mahkemesi uzun bir periyotta Toplum-Der çatısı altında açıklanan bazı sözlere bağlamından koparmak suretiyle odaklanmış; ne sözlerin söylendikleri ortama, zamana, hitap edilen 

kişilerin kim olduklarına, sözlerin sõylerıme amaçlarına bakılmış ne de olaylar ve açıklamalar bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Öte yandan ilk derece mahkemesi, herbangi bir olgudan daha çok kişisel değerlendirme ve kanaatlerine dayanan tanuğın beyanmda geçen başvurucunun bağlamı tespit edilmemiş açtklamalarına ve tam olarak niteliği belirlenmemişseyahat ve toplantılarına aşırı anlamlar yüklemiştir. flk derece mahkemesi özellikle tanık beyanında belirtilen faaliyetlerin örgütsel bir ilişki çerçevesinde yapılan faaliyetler olduğu noktasında herhangi bir açıklama yapmamıştır (terör propagandasıın anlamına ilişkin genişaçtklamalar için bkz, Ömer Faruk Gergerlioğlu [GK], B. No: 2019/10634, 1/7/2021, §§155-163).

21. Bununla birlikte ilk derece mahkemesinin verdiğisimırlı bilgiden hareket edildiğinde genellikle Kürtlerin yaşadığı coğrafyada faaliyet gösteren Derneğin çatısı altında bulunan başvurucu ve arkadaşlarının bazı söylemlerinde Kürt milliyetçiliğinin baskın olduğunun, daha çok Kürtlerin sorunları ile ilgilendiklerinin, Kürdistan olarak tanımladıklarıOrta Doğu coğrafyasımı da kapsayan bölgede huzur ve barışın İslami esaslara dayalı bir devlet kurulması ile mümkün olacağına inandıklarının kabul edilmesi mümkündür. Ancak bu kabul başvurucunun ve derek faaliyeti çerçevesinde açtklanan düşüncelerin şiddeti teşvik ve terör eylemlerinin yapilmasına çağrda bulunduğu anlamına gelmez. İlk derece mahkemesinin kabul ettiği hâliyle bile açıklanan düşüncelerde şiddetin övüldüğū,dūşüncelerin kişileri terör yöntemlerini benimsemeye, başka bir deyişle şiddet kullanmaya,nefrete, intikam almaya, silahlı direnişe teşvik ve tahrik ettiği yahut savaş propagandası veya ayaklanmaya çağrı niteliğinde olduğu değerlendirilmemiştir (Abdullah Öcalan [GK], B. No:2013/409, 25/6/2014, §§ 105-108).

22. Içinde şiddete başvurmnayı cesaretlendirici ifadeler yer almayan ve terör suçlarının işlenmesi tehlikesine yol açmayan düşüince açıklamaları sırf bir terör örgütünün ideolojisi, toplumsal veya siyasał hedefleri, siyasi, ekonomik ve sosyal sorunlara ilişkin görüşlerine benzerlik gösterdiğinden bahisle terörizmin propagandası olarak kabul edilemez.Toplumsal ve siyasal ortama, etnik sorunlara, ülke nüfusundaki farklihklara, daha fazla özgürlük talebine, ülke yönetim biçiminin eleştirisine ve somut olayda Özellikle "Kürdistan bölgesinde islami esaslara dayalı bir devlet kurulmasının Kürtlerin yaşadikları sorunların nihai çōzümü olacağına" yönelik düşüncelerin -Anayasa Mahkemesinin daha Önce ifade ettiği gibi- devlet yetkilileri veya toplumun ōnemli bir bölümü için rahatsız edici olsa bile açıklanması şiddet doğurduğu veya şiddete teşvik ettiği somut delillere dayalı olarak gösterilmediği müddetçe bir terör eylemi olarak nitelendirilemez ve ifade özgürlüğünün koruması altındadır ( Zübeyde Füsun Üstel ve diğerleri [GK], B. No: 2018/17635, 26/7/2019,§§ 79-84; Ayșe Çelik, B. No: 2017/36722, 9/5/2019, § 44).

23. Eldeki başvurunun çözümlenmesinde en önemli noktalardan biri de -eğer gerçekten de KiDH Tork hukukunda bir terör örgütü olarak kabul edilmişse bilebaşvurucunun şube başkanı olduğu Toplum-Der ile KfDH arasındaki ilişkinin türüdür. İlk derece ınahkemesi bu kapsamda KiDH ile bağlantılı birtakım suçlardan yargılanan ve tutuklanarak ceza infaz kurumlarına kapatılan bazı kişilerin tahliye olmalarmın ardıudan Toplum-Der ve "Mizgin" dergisinin çatısi altında toplanmalarını ve meşru alanda sürdürülen faaliyetlerini KtDH terör örgütünün devamı olarak kabul etmiştir. Başka bir deyişle terör örgütünün yasal alandaki paravan kuruluşu olarak kabul edilmesi için Toplum-Derin çatısıaltına toplanan, sayıları ve kim oldukları zikredilmeyen infazları tamamlanmış bazı kişilerin KİDH ile irtibath olmaları yeterli görülmüştür. Oysa ilk derece mahkemesi ne bu kişilerin kimler olduklarını ne hangi suçlardan yargılandıklarını ne de tahliye olmalarımı müteakip 

Dernekle kurdukları bağlantılarının derecesini göstermiştir. Üstelik başvurucunun daha önce KíDH ile bağlantıh bir suçtan mahkům olduğu da ileri sürülmemiştir.
24. Öyle görüntyor ki ilk derece mahkemesi ideolojik, siyasal veya toplumsal hedeflerine terõr eylemlerine başvurarak ulaşmaya çalışan kimseler ile aynı hedeflere meşru alanda kalarak ulaşmaya çalışan kimseler arasıda fark görmemiştir. Bu kapsamda daha Önce terör suçfarından mahkûm edilmiş bile olsalar kişilerin cezalarmın infaz edilmesinin ve topluma kazandınimalarının ardından hukuksal alanda kalmayı tercih cderek gerçekleştirdikleri faaliyetlerinin yalnızca fikir ve hedefleri ile benzerliği ileri sürülerek terör örgütünün cylemleri olarak kabul edilmesi temel hak ve özgürlükleri derin bir şekilde ctkileme potansiyeli olan son derece indirgemeci bir yaklaşımdır.

25. Dahası mahkemelerin terör örgütüne üye olma gibi son derece ağır bir suçtan dolayı cezalandırırken kişilerin daha Önce terör örgütüne Öye olma suçundan mahkûm edilmesini delil olarak değerlendirmeleri halinde masumiyet karinesi ihlal edilmişolmaktadır. Çünkü bu tūr bir durumda ispat yūkü iddia makamında kalmamış; suç isnadıaltında bulunan kişilere devredilmiştir, Zira daha önce terör örgütüne Öye olma suçundan mahkûm olan bir kimsenin daha sonraki bir tarihte şiddet içermeyen, herhangi bir suçoluşturmayan ancak terör örgütünün hedefleri ile benzerlikicr bulunan bazı görüşlerini açıklaması nedeniyle yeniden terör örgütüne ūye olma suçunu işlediği biçimindeki bir kabul ile bu kişilerin terör örgütüyle yeniden irtibat kurmadığını ispat etmesi zorunlu hâle gelmektedir. Mahkemenin bu yaklaşımu, daha önce hakkında terör örgütü Öyesi olma suçundan kesinleşmiş bir mahkümiyet hükmü bulunan kişilerin herhangi bir yeni eyleminin önceki eylemleri ile birlikte değerlendirilip yeniden ve otomatik olarak terör örgütn üyesi olma suçundan cezalandırlmaları sonucunu doğuracaktr. Bu nedenle mahkemeler kişilerin suç oluşturmayan eylemlerine sırf önceki mahkümiyetlerine dayanarak aşını anlamlar veremez (Umur Çongar [GK], B. No: 2017/36905, 21/10/2021, §§ 48-50).
26. Anayasa Mahkemesinin birçok kararımda vurguladığı gibi demokrasilerde vatandaşların bir araya gelerek ortak amaçları izleyebileceği örgütlerin varlığı sağhıklı bir toplumun Önemli bileşenidir (Tayfun Cengiz, B. No: 2013/8463, 18/9/2014 §§ 30-32; Ahmet Parmaksız [GK], B. No: 2017/29263, 22/5/2019, §§70-72). Bununla birlikte suç işlemek amacıyla kurulmuş, suçun odağı hâline gelmiş, bilhassa terör örgütlerinin amaçlarıdoğrultusunda faaliyet gösteren Örgütler, kanunlarla korunmuş menfaatlere karşı özel bir tehdit oluşturur. Bu tür örgütler sahip olduklan örgütlenmiş insan kaynaklarını ve maddi kaynakları kullanarak, özlerinde var olan motivasyonla suç oluşturan eylemleri kolaylaştırır ve destckler. Böyle bir örgütte suç işlemeye iştirak etmeyen diğer üyelerin ya sorumluluk duygusu giderek zayıflamakta ya da suç işlemeye karşı bireysel dirençleri azalmaktadır. Bu tür örgütlerin daha fazla suç işleme güdüsü yarattıkları kabul edilmclidir (Hint Aseel Hayvanları Koruma ve Geliştirme Derneği ve Hikmet Neğuç, B. No: 2014/4711, 22/2/2017, §54).

27. O hâlde eldeki başvuruya benzer durumlarda yapılması gereken iş dereğin veya diğer herhangi bir sivil toplum örgütünün faaliyetlerinin ilişkide olduğu iddia edilen terör örgütüne yüklenebilir olup olmadığının tespit edilmesidir. Burada derneğin niteliğinin Öyelerinin veya dernck çatiısı altında bulunan diğer kişilerin iddia edilen terör Örgütü ile olan bağları nedeniyle işledikleri suçlarla şekillenip şekillenmediğine bakılmahıdır.

- Başvurucunun şube başkanı olduğu gerekçesiyle cezalandırıldığı Derneğin doğrudan KiDH terör örgütünün talimatı ile kurulduğu, başvurucunun terör örgütünden aldığı talimatlar doğrultusunda terör örgütünün hareketlerini kolaylaştırdığı, etkinliğini artırdığı, etki alanını genişlettiği veya varlığını devam ettirmesini sağladığı kabul edilmiş değildir.

- Dernck çatisı altında cezalandırmaya dayanak yapılan faaliyetlerin icra edildiği sırada tehlikeliliği devam eden bir terör örgütünün bulunduğu da kabułedilmiş değildir.

- Geçmişte mevcut olduğu kabul edilen KiDH terör örgütünün Dernek çatısıaltında terör eylemlerine devam ettiği de kabul edilmiş değildir.
- Derneğin kendisinden aynı bir varlığı bulunan terör örgütünün mevcudiyetini koruması, büyümesi, güçlenmesi, ōrgütsel amaçlan gerçekleştirmesi için maddi ya da manevi bir katkıda bulunduğu, terör eylemlerinin işlenmesine neden olduğu yahut kolaylaştırdığı da iddia edilmiş değildir.

- Toplum-Derin yasal bir dernek olduğu kabul edildiğine göre böyle bir örgütün hangi surette hem yasalar çerçevesinde faaliyette bulunmasınım liem de terör Örgütünün uzantısı olmasınun mümkün olduğu hususunda tatminkâr bir açıklamada bulunulmalidır (Ahmet Urhan, § 48).

28.Çağımızda terör eylemlerinin toplumları tehdit eden en önemli tehlikelerden biri olduğu kuşkusuzdur. Terör, bir azınlığın iradesini şiddet yolu ile halkın iradesine kabul ettirmek için başvurduğu bir yöntemdir. Elbette kurulu düzeni değiştirmek için terör denen her türden zor ve şiddet eylemlerinin, silahlı ayaklanma ve hükümet darbesi gibi girişimlerin olağan ve meşru kabul edilmesi asla düşünülemez. Her konunun tartışılabildiği ve iktidarın meşru yollarla değiştirilebildigi bir demokratik düzende zora ve şiddete başvurmak gayrimeşrudur. Ancak terör örgütü olmaya bağlanan ağır hukuksal sonuçlar gözetildiğinde kamu makamlarımın bu konudaki değerlendirmelerini daha özenli yapmaları beklenir (Yılmaz Çelik [GK], B. No: 2014/13117, 19/7/2018, § 57).

29. Bir kez daha hatırlatrmak gerekirse hiç kuşkusuz başvurucuya atfedilen sőz ve eylemlerin hukuk sistemimizde bir suça tekabül edip etmediğinin takdir yetkisi derece mahkemelerine aittir. Ancak derece mahkemeleri bu konuda gerekçelerini ilgili ve yeterli şekilde ortaya koymahdır. Gerekçeli karar, kurulan hükmün dayanaklarmın tatminkâr bir şekilde açıklanmasını amaçlar (Yıłmaz Çelik. § 42). Buna karşın ilk derece mahkemesi, hiçbir şiddet eylemine karışmamış başvurucunun ve yasalara uygun şekilde kurulmuş, faaliyetlerini topluma açık bir şekilde gerçekleştiren bir derneğin çatısı altında toplanan arkadaşlarının temel hakları kapsamında bulunan demek faaliyetlerinin terör Örgütüyle olan bağlarımı ortaya koyamamış; böylece örgütlenme özgürlüğu üzerinde haksız bir caydırıcı etki oluşturmuştur.
30. Sonuç olarak ilk derece mabkemesi, başvurucumun şikayete konu eylemlerinin mahkümiyet bükmünde delil olarak kullantlmasının zorunlu bir toplumsal ihtiyacıkarşıladığını ilgilí ve yeterli bir gerekçe ile gösterememiştir. Başvurucunun Anayasa'nın 33.maddesinde güvence altına alınan örgütlenme özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.


31. Diğer yandan Anayasa Mahkemesinin Nevriye Kuruç ([GK], B. No:2021/58970, 5/7/2022) kararında uzun süren yargılamalar nedeniyle tazminat talep edilebilecek bir mekanizmanın mevcut olmaması sebebiyle makul strede yargilanma hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. Bunun yanında söz konusu kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihe kadar makul sürede yargılanma hakkının ihlali iddiasıyla yapılmış başvurular ile bu tarihten sonra kaydedilecek aynı mahiyetteki başvuruların incelenmesinin kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren dört ay süreyle crtelenmesine karar verilmiştir (Nevriye Kuruç, § 114). Bu durumda başvurumun makul sürede yargılanma hakkının ihlal cdildiğine ilişkin şikâyet yönünden ayrıımasına karar verilmesi gerekir 

III. GİDERIM 
32. Başvurucu, ihlalin tespiti ve yeniden yargılama yapılması ile 100.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

33. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştiran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Doğan [GK], B. No:2014/8875, 7/6/2018, §§ 5460; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506,7/11/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§93-100).

34. Ayrıca başvurucuya manevi zararları karşılığında net 13.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A.Başvurunun makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin kısmının AYRILMASINA,
B. Örgütlenme özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
C. Anayasa'nın 33. maddesinde güvence altına alınan Örgütlenme Özgürlüğünün IHLAL EDİLDIĞINE,
D. Kararın bir örneğinin örgütienme özgürlüğünün ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Malatya 3. Ağır Ceza Mahkemesine (E.2014/292, K.2015/37) GÖNDERILMESINE,
E.Başvurucuya net 13.500 TL manevi tazminat ÖDENMESINE,
F.364,60 TL harç ve 9.900 TL vekâlet Ücretinden oluşan toplam 10.264,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESiNE,

G. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanliğına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAIZ UYGULANMASINA,
H. Kararın bir Ömeğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESiNE 3/11/2022tarihinde OYBlRLIGlYLE karar verildi,