Ulusal Gıda Referans Laboratuvar Müdürlüğünün Görev Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2019-12-11

11 Aralık 2019 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 30975
YÖNETMELİK
Tarım ve Orman Bakanlığından:
ULUSAL GIDA REFERANS LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜNÜN GÖREV
YETKİ VE SORUMLULUKLARI İLE ÇALIŞMA USUL VE
ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; Tarım ve Orman Bakanlığının kurumsal kapasitesini
güçlendirerek gıda kontrol hizmetlerini desteklemek ve gıda, gıda ile temas
eden madde ve malzemeler, takviye edici gıda ve yem ile ilgili analizleri
yapmak üzere kurulan Ulusal Gıda Referans Laboratuvar
Müdürlüğünün görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Ulusal Gıda Referans Laboratuvar Müdürlüğünün çalışma şekli, yönetimi ve
faaliyet alanları ile ilgili hizmetlerin yürütülmesine ilişkin usul ve
esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 11/6/2010
tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem
Kanununun 33 üncü maddesi, 21/12/1967 tarihli ve 969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kuruluşlarına
Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi, 22/3/1971 tarihli
ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 434 üncü ve 508 inci maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Akreditasyon: Bir laboratuvarın
bağımsız, TS EN ISO/IEC 17011 standardına göre öncelikli olarak Avrupa
Akreditasyon Kurumunca yetkilendirilmiş ulusal bir kuruluş tarafından,
ulusal akreditasyon kurumunun faaliyet kapsamının yetersizliğinde ise
Avrupa Akreditasyon Kurumunca uluslararası yetkilendirilmiş bir kuruluş
tarafından TS EN ISO/IEC 17025 deney ve kalibrasyon
laboratuvarlarının yetkinliği için genel
gereklilikler ve destekleyici alt referanslar ile teknik kriterlere göre
değerlendirilmesi, yeterliliğinin onaylanmasını ve düzenli aralıklarla
denetlenmesini,
b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
c) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel
Müdürlüğünü,
ç) Gıda: Doğrudan insan
tüketimine sunulmayan canlı hayvanlar, yem, hasat edilmemiş bitkiler,
tedavi amaçlı kullanılan tıbbî ürünler, kozmetikler, tütün ve tütün
mamulleri, narkotik veya psikotropik maddeler ile
kalıntı ve bulaşanlar hariç, insanlar tarafından yenilen, içilen veya
yenilmesi, içilmesi beklenen işlenmiş, kısmen işlenmiş veya işlenmemiş her türlü
madde veya ürün, içki, sakız ile gıdanın üretimi, hazırlanması veya
muameleye tâbi tutulması sırasında kullanılan su veya herhangi bir maddeyi,
d) Gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler:
Gıda maddeleri ile temasta bulunan veya bulunmak üzere imal edilen her
türlü maddeyi,
e) Gıda kontrol laboratuvarı:
Bakanlık Gıda Kontrol Laboratuvarları ile
mülkiyeti özel, kamu yetkinliği Bakanlık tarafından verilmiş özel gıda
kontrol laboratuvarlarını,
f) Laboratuvar: Ulusal
Gıda Referans Laboratuvar Müdürlüğünü (UGRLM),
g) Laboratuvar tecrübesi:
Resmî ve özel kurum ve kuruluşlara bağlı laboratuvarlarda,
laboratuvar faaliyet alanları ile ilgili tam
zamanlı çalışma sonucunda elde edinilen tecrübeyi,
ğ) Şahit numune: Numunenin alındığı parti ve
kitleden, numune ile birlikte yeterli miktarda alınan, itiraz ve ihtilaflı
durumlar için ayrılan, uygun koşullarda muhafaza edilen numuneyi,
h) Takviye edici gıda: Normal beslenmeyi takviye
etmek amacıyla, vitamin, mineral, protein, karbonhidrat, lif, yağ asidi, amino asit gibi besin öğelerinin veya bunların dışında
besleyici veya fizyolojik etkileri bulunan bitki, bitkisel ve hayvansal
kaynaklı maddeler, biyoaktif maddeler ve benzeri
maddelerin konsantre veya ekstraktlarının tek
başına veya karışımlarının kapsül, tablet, pastil, tek kullanımlık toz
paket, sıvı ampul, damlalıklı şişe ve diğer benzeri sıvı veya toz formlarda
hazırlanarak günlük alım dozu belirlenmiş ürünleri,
ı) Üst çalışma komisyonu: Bilimsel ve analitik
işlerden sorumlu müdür yardımcısı başkanlığında, konuyla ilgili bölüm
sorumluları, bölüm uzmanları, gerekli görülmesi halinde üniversitelerdeki
uzmanlardan veya konu ile ilgili bilimsel çalışma yapan kurum dışı diğer
uzmanlardan oluşan komisyonu,
i) Yem: Hayvanların ağız yoluyla beslenmesi
amacıyla kullanılan işlenmiş, kısmen işlenmiş veya işlenmemiş yem katkı
maddeleri dâhil her türlü madde veya ürünü,
j) Yeterlilik testi: Bir laboratuvarın
performansını veya sonuçlarını kontrol eden TS EN ISO/IEC 17043 standardına
göre akredite ulusal/uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından organize
edilen testleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Laboratuvarın Oluşumu, Faaliyet Alanları,
Çalışma Bölümleri ve Personeli
Laboratuvarın oluşumu ve faaliyet alanları
MADDE 5 – (1) Laboratuvar
yönetimi, bir müdür ve müdür yardımcısı/yardımcılarından oluşur.
(2) Laboratuvarın
faaliyet alanları aşağıda belirtilmiştir:
a) Gıda kontrol laboratuvarları
arasında ortak çalışmalar düzenlemek, öncelikli olarak ülkemizde ihtiyaç
duyulan analiz metotlarını geliştirmek ve bunları konuyla ilgili diğer laboratuvarlarla paylaşmak, analiz metotları ve kalite
güvencesine ilişkin rehber dokümanlar hazırlamak ve yayınlamak.
b) Bakanlığa bağlı gıda kontrol laboratuvarlarında
yapılamayan analizler başta olmak üzere, gerektiğinde söz konusu laboratuvarlarda yapılabilen gıda, gıda ile temasta
olan madde ve malzemeler ile yem numunelerine ait analizleri de yapmak.
c) Gıda Kontrol Laboratuvarlarında
yapılan analiz sonuçlarına itiraz olması halinde ihtisaslaştığı konularda şahit
numune analizleri yapmak.
ç) Faaliyet alanı içine giren konularda mevzuat
çalışmalarına katılmak.
d) Gıda kontrol laboratuvarlarına
ve talep halinde gerçek ve tüzel kişilere ihtisaslaştığı konularda eğitim
vermek.
e) Faaliyet alanına giren konularda yeterlilik
testleri veya laboratuvarlar arası karşılaştırma
testleri düzenlemek, bunların değerlendirmesini ve takibini yaparak
sonuçları Bakanlığa bildirmek.
f) Gıda güvenilirliği ve kalitesi
ile ilgili konularda üniversiteler, diğer kamu kurum ve kuruluşları, Avrupa
Birliği Komisyonu, Avrupa Birliği Topluluk Referans Laboratuvarları,
diğer ülkelerin ulusal referans laboratuvarları,
ulusal ve uluslararası bilimsel kurum ve kuruluşlar, özel sektör ve konuyla
ilgili sivil toplum kuruluşları ile işbirliğinde bulunarak proje
yapmak/yürütmek ya da ortak projelerde yer alarak gerektiğinde ulusal veya
uluslararası kongre, çalıştay ve benzeri
toplantılara katılım sağlamak.
g) Halk sağlığını korumaya yönelik çalışmalara
katılmak ve bu konuda ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak.
ğ) Faaliyet alanıyla ilgili bilimsel yayın yapmak.
h) Metot birlikteliği ve ulusal gıda kodeksi (UGK)
çalışmalarına katılmak.
ı) Faaliyet alanlarına uygun olarak Bakanlıkça
verilecek diğer görevleri yürütmek.
(3) Laboratuvarın etkin
ve sürdürülebilir bilimsel hizmetlerinin güncel olarak takip edilmesi ve
yürütülmesi, kısa, orta ve uzun vadeli stratejilerin geliştirilmesi,
bilimsel kalitenin devamlılığının sağlanması, yayın politikası oluşturulması
ve diğer gerekli tavsiyelerde bulunulması iş ve işlemleri bölüm
sorumlularınca yürütülür.
Müdürlük
MADDE 6 –
(1) Müdür, laboratuvarın
en üst amiridir. Laboratuvarın faaliyet ve
işlemlerinden Bakanlığa karşı sorumludur.
(2) Müdür yardımcısı/yardımcıları, Laboratuvar personeli niteliğine uygun, Bakanlık gıda
kontrol laboratuvarlarının hizmetlerinin yürütülmesinde
müdüre teknik ve/veya idari yönden yardımcı olan en az lisans düzeyinde
eğitim almış personel olup müdüre karşı sorumludur.
(3) Müdürlüğün çalışma bölümleri şunlardır:
a) Bilimsel ve Analitik İşler Müdür Yardımcılığı;
Numune Kabul ve Rapor Düzenleme, Mikrobiyoloji, Biyoteknoloji
ve Genetiği Değiştirilmiş Organizma, Katkı, Orijin Tespiti, Taklit ve
Tağşiş, Histoloji, Pestisit, Mikotoksin,
Dioksin, Gıda Takviyeleri, Gıda ile Temasta
Bulunan Madde ve Malzemeler, Mineral Madde, Çevre ve Atık Yönetimi bölümlerinden
oluşur.
b) Kalite ve Koordinasyon İşleri Müdür
Yardımcılığı; Kalite Yönetimi, Yeterlilik Testi, Kalibrasyon, Eğitim ve
Koordinasyon, Proje ve Yayın Yönetimi ile Bilgi İşlem bölümlerinden oluşur.
c) İdari ve Mali İşler Müdür Yardımcılığı; İdari
İşler, Mali İşler, İdari Amirliği, Mekanik Elektrik bölümlerinden oluşur.
(4) Ayrıca üçüncü fıkraya ek olarak Müdürlük
bünyesinde Döner Sermaye Saymanlığı, Sivil Savunma ve Güvenlik, İç Kontrol,
Taşınır Kayıt bölümleri bulunur.
(5) Bakanlık onayı ile Bakanlık faaliyet alanına
giren konularda laboratuvar bünyesinde çalışmalar
yapılabilir ve ihtiyaca göre yeni bölümler oluşturulabilir veya
kapatılabilir.
Personel
MADDE 7 – (1) Laboratuvarda
istihdam edilecek müdür, müdür yardımcıları ile idari, teknik ve sağlık hizmetleri
personelinde, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A)
bendinin (1), (4), (5), (6) ve (7) numaralı alt bentlerinde belirtilen
genel şartlara ek olarak aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür, müdür yardımcısı olarak
atanmak ve bölüm sorumlusu olarak görevlendirilmek için; ziraat mühendisliği
bölümlerinden süt teknolojisi, gıda teknoloğu, zootekni,
su ürünleri ve bitki koruma, gıda mühendisliği, kimya mühendisliği, kimya,
biyokimya, su ürünleri/su bilimleri mühendisliği, veteriner hekimliği,
biyoloji, biyoteknoloji, tarımsal biyoteknoloji ve genetik dallarında en az lisans
düzeyinde eğitim veren kurumlar ve bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca
kabul edilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak veya
doktora unvanına sahip olanlarda en az üç yıl, yüksek lisans yapanlarda en
az beş yıl, lisans eğitimi alanlarda en az yedi yıl laboratuvar
tecrübesine sahip olmak gerekir.
b) Laboratuvarda
istihdam edilecek teknik ve sağlık hizmetleri personeli için; ziraat
mühendisliği bölümlerinden süt teknolojisi, gıda teknoloğu,
zootekni, su ürünleri ve bitki koruma, gıda mühendisliği, kimya
mühendisliği, kimya, biyokimya, su ürünleri/su bilimleri mühendisliği,
veteriner hekimliği, biyoloji, biyoteknoloji,
tarımsal biyoteknoloji ve genetik dalları ile
istatistik, bilgisayar, elektrik ve elektronik mühendisliği, fizik, makine
mühendisliği, mekatronik mühendisliği ve malzeme
mühendisliği dallarında en az lisans düzeyinde eğitim veren kurumlar ve
bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen yurt dışındaki
yükseköğretim kurumlarından mezun olmak gerekir.
c) Laboratuvara atanacak
teknik ve sağlık hizmetleri sınıfı personelinin hizmet süresinin yedi
yıldan az olması, hizmet süresinin yedi ile on yıl arası olması durumunda
en az üç yıl, on yıldan fazla olması durumunda ise en az beş yıl laboratuvar tecrübesine sahip olması gerekir.
ç) İstatistik, bilgisayar, elektrik ve elektronik
mühendisliği, fizik, makine mühendisliği, mekatronik
mühendisliği ve malzeme mühendisliği ve benzeri programlardan mezun
personelden (c) bendindeki şartlar aranmaz.
d) Laboratuvarın faaliyet
alanları ile ilgili konularda, atanacak orta öğretim/lise ve ön lisans mezunu
personelde laboratuvar tecrübesi aranmaz.
e) Laboratuvar tecrübesi
ve laboratuvarda bilfiil çalışma gerektirmeyen
İdari ve Mali işler ile benzeri bölümlerde görev alacak personelde laboratuvar tecrübesi şartı aranmaz.
f) Müdür, müdür yardımcıları ve bölüm
sorumluları, teknik ve sağlık hizmetleri sınıfı personelinin atanmalarında,
dil gerekliliği bakımından, İngilizce, Almanca ve Fransızca dillerinden en
az birinden, son beş yıl içerisinde kamu kurum ve kuruluşlarında geçerli
olan merkezi sistem ile yapılan Yabancı Dil Sınavından (D) seviyesi ve
üzeri ya da uluslararası geçerliliği olan yabancı dil bilgisi seviye tespit
sınavlarından eşdeğer puan almış olma şartı aranır. En az 2 yıl süreyle UGRLM’de
çalışan personelin görevde yükselme, unvan değişikliği gibi nedenlerle
kurum içinde yeniden atanması durumunda dil puanı ve laboratuvar
tecrübesi şartı aranmaz. Orta öğretim ve ön lisans mezunları ile idari ve
mali işler bölümlerine atanacak personelden dil puanı şartı aranmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Analiz ve
verilen hizmet ücretleri
MADDE 8 – (1) Laboratuvar
tarafından yapılan analizler ve verilen hizmetler için alınacak ücretler
her yıl Bakanlıkça belirlenir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 9 – (1) 14/1/2009 tarihli ve
27110 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Gıda Referans Laboratuvar Müdürlüğü Kuruluş ve Görev Esaslarına Dair
Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 10
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Tarım ve Orman Bakanı yürütür.