7351 Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
KANUN | 2022-01-22

22 Ocak 2022 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 31727
KANUN
BİREYSEL EMEKLİLİK TASARRUF VE YATIRIM SİSTEMİ
KANUNU İLE
BAZI KANUNLARDA VE 375 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE
KARARNAMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA
DAİR KANUN
Kanun
No. 7351
Kabul Tarihi: 19/1/2022
MADDE 1 –
14/1/1970 tarihli ve 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası Kanununun 40 ıncı maddesinin (III)
numaralı fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
“c) Banka nezdinde bulunan yabancı ülke merkez bankalarına
ait para, alacak, mal, hak ve varlıklar haczedilemez, üzerlerine ihtiyati
tedbir veya ihtiyati haciz konulamaz.”
MADDE 2 –
6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanununun 27 nci maddesinin (4) numaralı
fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“Vergi kanunları uyarınca iadesi
talep edilen vergilere ilişkin olarak açılan davalarda, dava konusu tutarın
yüzde ellisi oranında teminat alınmadan yürütmenin durdurulması kararı
verilemez.”
MADDE 3 –
28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf
ve Yatırım Sistemi Kanununun 2 nci maddesinin
birinci fıkrasının (a), (b), (c), (d), (h) ve (ı) bentleri aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“a) Bakanlık: Kurumun ilişkili olduğu Bakanlığı,
b) Kurum: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme
ve Denetleme Kurumunu,
c) Kurul: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme
ve Denetleme Kurulunu,
d) Katılımcı: Emeklilik sözleşmesine göre ad ve
hesabına şirket nezdinde bireysel emeklilik hesabı açılan gerçek kişiyi,”
“h) Portföy yöneticisi: Sermaye Piyasası Kurulundan
portföy yöneticiliği yetki belgesi almış ve
Sermaye Piyasası Kurulunca uygun görülen portföy yönetim şirketini,
ı) Saklayıcı: Emeklilik yatırım fonu portföyündeki varlıkların saklandığı ve Sermaye Piyasası
Kurulunca uygun görülen saklama kuruluşunu,”
MADDE 4 – 4632 sayılı Kanunun 6 ncı
maddesinin üçüncü fıkrasının üçüncü ve dördüncü cümleleri aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“Ancak Kurumca belirlenen hallerde
ve koşullarda katılımcıya sistemden ayrılmadan, Devlet katkısı hesabındaki
tutarlar hariç hesabındaki birikim tutarının yüzde ellisine kadar kısmen
ödeme yapılabilir. Bu durumda kısmen yapılan ödeme tutarının yüzde yirmibeşini aşmamak üzere Devlet katkısı hesabındaki
tutardan da ödeme yapılabilir.”
“Bu fıkra kapsamında yapılacak
işlemlere ilişkin, Devlet katkısına dair uygulamalar dahil
olmak üzere, esas ve usuller Bakanlığın uygun görüşü alınarak Kurum
tarafından belirlenir.”
MADDE 5 – 4632 sayılı Kanunun 17 nci
maddesinin ikinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“11/1/2011
tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun ilgili hükümlerine göre
bireysel emeklilik sözleşmelerinin yahut bu sözleşmelerden kaynaklı
alacağın devredilmesi durumunda, 5 inci ve 6 ncı
maddelerde belirtilen hakların kullanımı ile söz konusu uygulamaya ilişkin
diğer esas ve usuller Kurum tarafından belirlenir.”
MADDE 6 –
4632 sayılı Kanunun ek 1 inci
maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dördüncü fıkrasında
yer alan “veya katılımcılara yapılacak Devlet katkısı ödemesine mahsup
edilebilir. Hak kazanılmayan tutarlarla ilgili
mahsuplaşma işlemleri ile bu işlemlerin gerçekleştirilme sürelerine ilişkin
esas ve usuller Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Müsteşarlıkça
belirlenir” ibaresi madde metninden çıkarılmış, fıkrada yer alan “Müsteşarlığa”
ibaresi “Bakanlığa” şeklinde, “Müsteşarlıkça” ibaresi “Bakanlığın uygun
görüşüyle, Kurumca” şeklinde, altıncı fıkrasında yer alan “Müsteşarlığa”
ibaresi “Bakanlığa” şeklinde, sekizinci fıkrasında yer alan “Müsteşarlıkça
emeklilik” ibaresi “Bakanlıkça emeklilik” şeklinde, “Müsteşarlıkça
tanımlanan” ibaresi “Kurumca tanımlanan” şeklinde, “için Müsteşarlıkça
emeklilik” ibaresi “için Bakanlıkça veya Kurumca emeklilik” şeklinde,
dokuzuncu fıkrasında yer alan “Müsteşarlıkça” ibareleri “Bakanlıkça”
şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“İşveren tarafından ödenenler hariç Türkiye
Cumhuriyeti vatandaşı katılımcılar ile 5901 sayılı Kanunun 28 inci maddesi
kapsamındaki katılımcılar adına bireysel emeklilik hesabına ödenen katkı
paylarının yüzde otuzuna karşılık gelen tutar, şirketler tarafından
emeklilik gözetim merkezine iletilen bilgiler esas alınarak Devlet katkısı
olarak emeklilik gözetim merkezince hesaplanır. Cumhurbaşkanı, yabancı para
cinsinden yapılan katkı payı ödemeleri için bu oranı yüzde ona kadar
indirmeye yetkilidir. Devlet katkısı, Bakanlık bütçesine konulan ödenekten
katılımcıların ilgili hesaplarına şirketler aracılığıyla aktarılmak üzere
emeklilik gözetim merkezine ödenir. Bir katılımcı için bir takvim yılında
ödenen ve Devlet katkısı tutarının hesaplanmasına esas teşkil eden katkı
paylarının toplamı ilgili takvim yılına ait hesaplamaya ilişkin dönemin
sona erdiği tarihte geçerli brüt asgari ücretin hesaplama dönemine isabet
eden toplam tutarını aşamaz. Şu kadar ki, anılan sınırı aşan katkı payları
için, Bakanlığın uygun görüşüyle, Kurumca belirlenecek usul ve esaslar
çerçevesinde, ilgili katkı payının ödendiği yılı takip eden takvim yıllarında
da Devlet katkısı hesaplaması ve ödemesi yapılabilir. Bu ödenekten bütçenin
diğer kalemlerine hiçbir şekilde aktarma yapılamaz. Devlet katkısı, katkı
payı ödemelerinden ayrı olarak takip edilir.”
“Bu madde çerçevesinde, Bakanlık hesabına emeklilik
şirketlerince yapılan ödemelerden, ilgili mevzuatında belirlenen usul ve
esaslar dahilinde fazla veya yersiz ödendiği
tespit edilenler, Bakanlık bütçesine konulan ödenekten emeklilik
şirketlerinin ilgili hesaplarına aktarılmak üzere emeklilik gözetim merkezine
ödenir. Fazladan ödenen tutarlar için ayrıca faiz ödenmez.”
MADDE 7 – 4632 sayılı
Kanunun ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasında
yer alan “Müsteşarlıkça” ibaresi “Kurumca” şeklinde değiştirilmiş ve
fıkraya birinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiş,
beşinci fıkrasında yer alan “Müsteşarlık” ibaresi “Bakanlığın uygun
görüşüyle, Kurum” şeklinde, “Müsteşarlıkça” ibaresi “Bakanlığın uygun
görüşüyle, Kurumca” şeklinde, yedinci fıkrasında yer alan “Bakan” ibaresi
“Bakanlığın uygun görüşüyle, Kurul” şeklinde, “Müsteşarlığın” ibaresi
“Bakanlığın uygun görüşüyle, Kurumun” şeklinde değiştirilmiş, fıkrada yer
alan “güvenli” ibaresi madde metninden çıkarılmış ve sekizinci fıkrasında
yer alan “Müsteşarlık” ibaresi “Bakanlığın uygun görüşüyle, Kurum” şeklinde
değiştirilmiştir.
“Kırk beş yaşını doldurmuş
çalışanlar, talep etmeleri halinde anılan planlara dahil
edilebilir.”
MADDE 8 – 4632 sayılı
Kanunun, bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikleri saklı kalmak
kaydıyla, anılan Kanunda yer alan “Müsteşarlık” ibareleri “Kurum” şeklinde,
“Müsteşarlıkça” ibareleri “Kurumca” şeklinde, “Müsteşarlığın” ibareleri
“Kurumun” şeklinde, “Müsteşarlığa” ibareleri “Kuruma” şeklinde, “Bakan”
ibareleri “Kurul” şeklinde, “Bakanlığın” ibareleri “Kurulun” şeklinde,
“Kurulca” ibareleri “Sermaye Piyasası Kurulunca” şeklinde, “Kurul”
ibareleri “Sermaye Piyasası Kurulu” şeklinde, “Kurulun” ibareleri “Sermaye
Piyasası Kurulunun” şeklinde, “Kurula” ibareleri “Sermaye Piyasası
Kuruluna” şeklinde, “Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme
Kurumunca” ibaresi “Kurumca” şeklinde ve “Sigortacılık ve Özel Emeklilik
Düzenleme ve Denetleme Kurumu” ibaresi “Kurum” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 9 – 4632 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 5 – Ek 1 inci madde
kapsamında, yabancı para cinsinden yapılan katkı payı ödemeleri hariç olmak
üzere, Devlet katkısına konu katkı paylarının; bu maddenin yürürlük
tarihinden önce şirket hesaplarına intikal edenler için yüzde yirmibeşine ve yürürlük tarihinden sonra şirket
hesaplarına intikal edenler için ise yüzde otuzuna karşılık gelen tutar,
bireysel emeklilik sözleşmelerinde herhangi bir tadil işlemine gerek
kalmaksızın, Devlet katkısı olarak hesaplanmaya devam eder.”
MADDE 10
– 18/4/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası
Kanununun 11 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“BOTAŞ tarafından Bakanlık görüşü alınmak kaydı ile
bölgesel ve iklimsel koşullar dikkate alınarak il veya bölge bazında
kademeli doğal gaz satış fiyatı uygulanabilir.”
MADDE 11
– 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri
Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“Ek fiyat farkı ve/veya sözleşmelerin devri
GEÇİCİ MADDE 5 – Ülkemizde ve dünyada hammadde temininde
ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar ile girdi fiyatlarındaki
beklenmeyen artışlar nedeniyle 1/12/2021
tarihinden önce 4734 sayılı Kanuna göre ihalesi yapılan ve bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla devam eden veya bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihten önce fesih veya tasfiye edilmeksizin kabulü/geçici kabulü
yapılan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk lirası
üzerinden yapılan sözleşmelerde, 1/7/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında
(bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için, ihale dokümanında fiyat
farkı verilmesine ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın,
1/7/2021 ile 30/11/2021 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) ihalesi
yapılan işlerde ihale tarihinin (son teklif verme tarihi) içinde bulunduğu
aya ait endeks, 1/7/2021 tarihinden önce ihale edilen işlerde ise 2021 yılı
Haziran ayına ait endeks temel endeks olarak kabul edilerek ve sözleşme
fiyatları kullanılarak yüklenicinin başvurusu üzerine sözleşmesine göre
hesaplanan fiyat farkına ilave olarak ek fiyat farkı verilebilir.
Ayrıca bu kapsamdaki sözleşmeler, yüklenicinin
başvurusu ve idarenin onayı ile devredilebilir. Devredilen sözleşmelerde
devir alacaklarda ilk ihaledeki şartlar, devir tarihi itibarıyla aranacak
olup devirden kaynaklanan kısıtlama ve yaptırımlar uygulanmaz. Yüklenimi
ortak girişim tarafından yürütülen sözleşmelerde ortaklar arasında devir
veya hisse devirlerinde ilk ihaledeki yeterlik şartları aranmaz. Sözleşmeyi
devreden yüklenicinin teminatı iade edilir. Bu kapsamda devredilecek
sözleşmelerden damga vergisi alınmaz.
Sözleşmenin bu madde kapsamında devredilmesi
durumunda birinci fıkra hükmü saklı kalmak üzere yüklenici devir tarihine
kadar gerçekleştirdiği işler ya da imalatlar dışında idareden herhangi bir
mali hak talebinde bulunamaz. Yüklenici tarafından idarece uygun görülecek
can ve mal güvenliği ile yapı güvenliğine yönelik tedbirlerin alınması
şarttır.
Bu madde kapsamında ek fiyat farkı verilebilecek
alım türlerini, ürün ve girdileri, ek fiyat farkı verilmesi veya
sözleşmenin devri için idareye başvuru süreleri ile devir işlemlerinin
tamamlanacağı süre dâhil ek fiyat farkı hesaplamalarına ve sözleşmelerin
devrine ilişkin esas ve usulleri tespite Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından birinci
fıkrada sayılan nedenlerle, 1/12/2021 tarihinden
önce ihale edilen ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte devam eden
sözleşmelerle ilgili olarak; 1/7/2021 tarihi ile 31/12/2021 tarihleri
arasındaki iş programına göre gerçekleştirilemeyen iş miktarı için süre
uzatımı ve fiyat farkı verilmesine yönelik Cumhurbaşkanı tarafından
düzenlemeler yapılabilir.
4734 sayılı Kanundan istisna edilen mal ve hizmet
alımları ile yapım işlerinden Türk lirası üzerinden yapılan sözleşmeler
için idareler tarafından bu maddeye uygun olarak ilgili mevzuatında
düzenleme yapılabilir.
Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları ve üst
birliklerinin taraf olduğu veya bu kuruluş veya birliklerin kaynaklarıyla
karşılanan mal ve hizmet alımı ile yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden
yapılan sözleşmelerde, bu maddeye göre fiyat farkı ödenebilmesine yönelik
ilgili kuruluş veya üst birliğin mevzuatında düzenleme yapılabilir.”
MADDE 12
– 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç
Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanuna aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 35 – Finansal istikrara katkı
sağlamak ve gerçek kişilerin mevduat ve katılma hesaplarının getirilerini
kur artışlarına karşı desteklemek amacıyla bankalar nezdinde 21/12/2021 ve 31/12/2022 tarihleri arasında açılan Türk
lirası vadeli mevduat ve katılma hesaplarına aktarılmak üzere Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasına nakit kaynak aktarmaya ve nakit kaynak aktarımı
için Bakanlık bütçesinde mevcut ya da yeni açılacak tertiplere ödenek
eklemeye Hazine ve Maliye Bakanı yetkilidir.
Bu madde kapsamında ödenecek
destek tutarını ve hesaplama yöntemini, destekten yararlanacak gerçek kişi
kapsamını, hesap türlerini, vadeleri, limitleri, hesapların vadeden önce
kapatılması durumunda yapılabilecek kesintiler ile bu kesintilerin Hazine
ve Maliye Bakanlığına aktarılmasını, bu madde kapsamında destek olarak
aktarılacak kaynağın kullandırılması ile uygulamaya ve denetime ilişkin
usul ve esasları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Birinci fıkrada yer alan nihai hesap açma tarihini
öne çekmeye veya 31/12/2023 tarihine kadar
uzatmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, bu maddenin uygulanması
kapsamında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve bankalardan gerekli veri ve
bilgiyi talep edebilir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veya bankalar
talep edilen veri ve bilgiyi Hazine ve Maliye Bakanlığının belirleyeceği
şekil ve süreler içerisinde vermekle yükümlü olup, veri ve bilginin birinci
fıkrada belirtilen amaç çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığına verilmesinde
diğer kanunlardaki yasaklayıcı ve sınırlayıcı hükümler uygulanmaz.
Bu madde kapsamında Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası tarafından aktarılacak desteğin hak sahipliğinin tespiti ile
desteğin doğru ve tam hesaplanmasından, Türk lirası vadeli mevduat ve
katılma hesaplarının açıldığı banka sorumludur. Haksız olarak verildiği
tespit edilen destek tutarı, bankaya ödendiği tarihten tahsil edildiği
tarihe kadar 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak
gecikme zammıyla birlikte anılan Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.”
MADDE 13
– 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel
Sağlık Sigortası Kanununun ek 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer
alan “1.500” ibaresi “2.500” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 14
– 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun
5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine aşağıdaki alt bent
eklenmiş ve bendin son cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“4) Tam mükellefiyete tabi diğer yatırım fonu
katılma paylarından elde ettikleri kâr payları (portföyünde
yabancı para birimi cinsinden varlık ve altın ile diğer kıymetli madenler
ve bunlara dayalı sermaye piyasası araçları bulunan yatırım fonlarından
elde edilen kazançlar hariç).”
“Diğer yatırım ortaklıklarının hisse senetlerinden
elde edilen kâr payları bu istisnadan yararlanamaz.”
MADDE 15
– 5520 sayılı Kanunun 32 nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“(7) İhracat yapan kurumların münhasıran ihracattan
elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli uygulanır.
(8) Sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim
faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetinden elde
ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli uygulanır.
Bu kazançların ihracata isabet eden kısmı için yedinci fıkra hükmüne göre
ayrıca indirim uygulanmaz.
(9) Yedinci ve sekizinci fıkralardaki indirimli
oranlar, bu madde kapsamındaki diğer indirimler uygulandıktan sonraki
kurumlar vergisi oranı üzerine uygulanır.”
MADDE 16
– 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye
aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 38 – 4688 sayılı
Kanuna göre düzenlenen Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına
Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6.
Dönem Toplu Sözleşmenin İkinci Kısım Birinci Bölümünün 5 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca %5 artış oranı üzerinden belirlenmiş olan katsayılar,
sözleşme ücreti artış oranları ve ücret tavanları ile 7 nci
maddesi uyarınca 2022 yılının birinci altı aylık dönemi için belirlenmiş
olan ortalama ücret toplamı üst sınırı %7,5 oranına göre yeniden
belirlenerek uygulanır. Aynı
Bölümün 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan %5 oranı
%7,5 olarak uygulanır.”
MADDE 17
– Bu Kanunun;
a) 12 nci maddesi 21/12/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere
yayımı tarihinde,
b) 13 üncü maddesi 2022 yılı Ocak ayı ödeme
döneminden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde,
c) 14 üncü ve 15 inci maddeleri 1/1/2022
tarihinden, özel hesap dönemine tabi olan mükelleflerde 2022 takvim yılında
başlayan özel hesap döneminin başından itibaren elde edilen kazançlara
uygulanmak üzere yayımı tarihinde,
ç) 16 ncı maddesi 1/1/2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı
tarihinde,
d) Diğer maddeleri yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 18
– Bu Kanun hükümlerini
Cumhurbaşkanı yürütür.
21/1/2022