Anayasa Mahkemesinin 16/3/2022 Tarihli ve 2019/1215 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-05-18

18 Mayıs 2022 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31839
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
İKİNCİ BÖLÜM KARAR VİLDAN MUTLU BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2019/1215Karar Tarihi : 16/3/2022
Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Basri BAĞCl Kenan YAŞAR Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucu : Vildan MUTLU Vekili : Av. Uğur CEYHAN 
I.BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandiğıgerekçesiyle eczacılık görevine başlatıImama iştemine karşı açıłan iptal davasında hukuk kuraflarını öngörülemez biçimde yorumlanarak davanın reddedilmesi nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakknın ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 11/1/2019 tarihinde yapılmıştir.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunułmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul cdilebifirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5._ Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapıłmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık. görüşünü bildirmiştir.

7.Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bułunmamıştır.
II. OLAY VE OLGULAR 
8.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucu 2016 yıhı 5. dönem açıktan atama kurasj sonucunda Ağri Patnos Devlet Hastanesine eczaci olarak yerleştirilmiştir.

10. Başvurucu hakkında 3/10/2016 tarihli ve 676 sayıh Ołağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (676 sayılı KHK)74. maddesiyle 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılt Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birincì fikrasının (A) bendine eklenen (8) numaraliı alt bent uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırılmıştır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması ncdeniyle başvurucunun atanmamasına dair işlem tesis edilmiştir.
11. Başvurucu. söz konusu işlemin iptali istemiyle 24/8/2017 tarihinde dava açmiştir.

12. Ankara 4. Idare Mahkemesi (Mahkeme) 27/4/2018 tarihinde davayi reddetmiştir. Kararda. başvurucunun ağır ceza mahkemesi nezdinde Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) üyeliği suçundan yargılandığı ve hakkında tutuklama kararı veriłdiği. bunun yam sıra ByLock kullanıcısı olduğunun tespit edildiği belirtilerek dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ifade ediłmiştir.
13. Başvurucu karara karşı 5/6/2018 tarihinde istinaf yoluna başvurmuştur. İstinaf dilekçesinde; hakkında açıłmış bir dava bulunmakla birlikte veriłmiş bir ceza bulunmadığını,ByLock kuilanıcısı olduğunun da kesinfeşmediğini belirtmiştir. Başvurucu ayrıca yerleştirme tarihinde 6s7 sayılı Kanun'da güvenlik soruşturma ve arşiv araştırması yapıımş olmak hükmünün bulunmadığını, yasał değişikliğin geçmişe yürütülemeyeceğini ileri sürmüştür.
14. Ankara Bölge Idare Mahkemesi 1. Ídari Dava Dairesi 31/10/2018 tarihinde istinaf talebini kesin olarak reddetmiştir.

15. Nihai karar başvurucuya 20/12/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 11/1/20 19 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK 
A.  Ulusal Hakuk 
1.İlgili Mevzuat 
16.657 sayılı Kanun'un 6. maddesinin birinci fikrasıun birinei cümlesi şöyledir:
"Devlet memurlari. Türkive Cumhuriveti Anayasasma ve künunlarina sadakatla bağli kalmak ve milletin hizmetinde Türkive Cumhuriyeti kanunlarmn sadakatła ugulamak zorundadirlar"
17. 657 sayılı Kanun'un 48. maddesi şöyledir:
"Devlet memurluğuna ulinacaklardu aşuğudaki genel ve özel şartlar aranır.
A) Genel şartlar:
1. Türk Vatandaşı olmak,

2. Bu Kanumun -0 nci maddesindeki vus sartlarin tuşımak.
3. Bu Kamunun 41 nci maddesindeki öğrenim şartlarinı taşımak 
4. Kamu haklarindan mahrum bulunmamak 
5. Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtiten süreler geçmiş olsa bile;kasten işlenen bir suçton dolayi bir yil veya daha fazla süreyle hapis cezasmna ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine kurşı suçłar. Anayasal düzene ve bu düzenin işlevişine karşı suçlar, (…) zimmet, irtikáp. rüşvet, hursızlik. dolandırıılık. sahtecilik. güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat kurıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veva kaçakçılık suçłarmdan muhkům ołmamak.
6. Askerlik durumu itibariyle;
a) Askerlikle ilgisi bulunmamak.
b) Askerlik çağuna gelmemiş hulumuk 
c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veva vedek sunfa geçirilmiş olmak.

7. 53 üncü mudde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasna engel olabilecek (..) akil hastaliğı (..) hulunmamak.

8. [Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73; K.2019/65 sayih kararı ile iptal edilmiştir.]

B) Özel şartlar:
1. Hizmet göreceği sinif için 36 ve 41 nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarımın birinden diploma almiş olmak.

2. Kurumlarm özel kanun veya diğer mevzuatındu aranun şartlurıtaşımak."
18. 676 sayılı KHK'nın 74. maddesiyle 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fikrasının (A) bendine eklenen ve Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73.K.2019/65 sayılı kararıyla iptal edilen (8) numaralı alt bent şöyledir:
"Givenlik soruşturması ve/veya arşiv araştirması yapımış olmak."
19.3/5/2002 tarihli ve 24744 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlerine İik Defa Atanacaklar İçin Yapilacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik'in 14. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
#1
Adayların. 65" savilı Devlet Memurları Kanonu'nun 48 inci maddesinde helirtilen koşullar ile kamu kurum ve kuruluşlarım kendi mevzuatındaki diğer adavłık koşulların da taşimalari coruntudur."
20.10/7/2015 tarihli ve 29412 sayıfı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Açıktan Kura iłe Atanacak Sağhık Personelinin Atama Usûl ve Esaslarına İlişkin Yönetmelikin 8. maddesinin ilgili kısmı şöyłedir:
"(1) Adaylar atamaya esas evrukların. kura sonucu yerleştikleri hağlı kuruluşikamu kurum ve kuruluşuna testim ederler. Atamalar ilgili buğhı kuruluş kamu kurun ve 

kuruluşlarmca yapılır. Çekilen kura sonucunda. görev yerleri belirlenen adayların atama istemlerine derhal başlanur. Bağh kurulus kamu kurum ve kuruluşların kadrolarina verleştirilenlerin kura sonuçları Bakanlık tarafindan sonuçlarm ilanndan itibaren en geçon gün içinde ilgili kurum ve kurułuşun sorumlusuna kapalı ve mühürlü bir zarf içerisinde nutanakla teslim edilir.

(3) Kura tarihi itibariyle atama şartlarinı taşimadikları anlaşilanlurm atamalari yapilmaz. Kura sonucu ataması yapilanlarin belgelerinin gerçek dişı olduğu veva atama şartlarını taşımadıği sonradan anlaşılanların atama onayları iptal edilir.
N 
2. Anayasa Mahkemesi Kararı
21. Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73. K.2019/65 sayih kararının ilgili kismı şöyledir:
"167. Anayusa’nn 20. maddesi uyarınca kişisel veriler ancak kanumda öngörülen hállerde veya kişinin açık rzasıyla işlenebilir. Dolayısyła kişisel verilerin korunmasıisteme hakkma sağlanan anayasal güvencenin vaşama geçirilebilmesi için bu hakkıilgilendiren yasal düzenlemelerin açık. anłaşıabilir ve söz konusu hakkı kullamłabiłnesine elverişli olmast gerekir. Ancak höyle bir düzenleme ile kişilerin özel huyatların ilgilendiren veri. bilgi ve belgelerin resmi mukamlurı keyfi müdahalelerine karşı korunması mümkün hále gelebilir.

169. Bu hağlamda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasņvla elde edilen veriler kişisel veri niteliğindedir. Kuralla güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsammda kamu mercileri tarafindan özel yaşamı ile ilgili sorular sorulması da dâhil olmak üzere bir bireyin özel hayati, iş ve sosyal yaşamıyła ilgili bilgilerinin alınması. kaydedilmesi ve kullumłması özel hayata saygı hakkıa sıırlama niteliğindedir.

170. Anayasa'nm 129. maddesinin birinci fikrasında memurlar ve kamu görevlilerinin Anayasa ve kanunłora sadık kalarak fualivette hulunma yükümlülükleri düzenlenmiştir.Belirtilen hususlar gözetilerek kamu görevlerine atanacak kişiler hakımından birtakım şartiar getirilmesi doğaldv. Bu şekilde aranan nitelikler kamu hizmetinin etkin ve sağhıktıbir biçimde yürütülmesi amacıa yöneliktir. Dolayısņła kamu görevine atanmadan önce kişilerin güventik soruşturması ve arşiv aruştirmaspun yapılmasmı öngören kural kanumn koyucunun takdir yetkisindedir. Ancak bu alanda düzenleme getiren kurallarm kamu makamlarına hangi koşullarda ve hangi smırlar içinde tedbirler uygulama ve özel hayatın gizliliğine yönelik müdahalelerde hulunma yetkisi verildiğini veterince açık olarak göstermesi ve ołası kötüye kullanmalara karşıveterli güvenceleri sağłaması gerekir.
171. Kuralda güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılması memurłuğa atimlarda genel sartlar arasında sayilmasına karşın güvenlik soruşturmasına ve arşiv araştirmasına konu edilecek hilgi ve belgelerin neler olduğuna, bu bilgilerin ne şekilde kullamlacağua, hangi mercilerin soruşturma ve araştırmayı yapacağına ilişkin herhangi bir düzenteme yapılmamıştr. Diğer bir ifadeyle güvenlik soruşturması ve arşiv araştrmasinin vapibmasina ve elde edilecek verilen kullamlmasina ilişkin temel ilkeler belirlenmeksizin kuralla sadece güvenlik soruşturması ve arşiv araştirması yapılması devlet memurluğuna alımlarda aranacak şartlar arasında suyilmiştır.


172. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştrması sonucundu devlet memurluğuna atommtada esas almacak kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanlmasina ve islenmesine yönelik güvenceler ve temet ilkeler kanunla belirlenmeksizin buntarıalmmasma ve kullanimasma izin verilmesi Anayasa'nın 13. 20. ve 128. maddeleriyle bağdaşmamaktadır."
B. Uhuslararası Hukuk 
22. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 6. maddesinin (1) numaralıfkrasının ilgili kısmı şöyledir:
"Herkes davasınm medeni hak ve vükümlülükleri ile ilgili uyuşmachiklurfm] …. esasıkonusunda karar verecek olan . bir mahkeme tarafindan … görülmesini isteme hakkma sahiptir..."
23. Avrupa Insan Hakları Mahkemesi (AiHM) adił yargılanma hakkının demokratik toplumda Önemli bir yere sahip ołduğunu vurgulamaktadı (Airey İrlando. B. No: 6289/73.9/10/1979, § 24). AİHM'e göre hukuk devletinin temel ilkelerinden biri olan hukuki belirlitik Sözleşme'nin bütün maddelerinde mündemiçtir (Jordon Iordanov Bulgaristan, B. No:23530/02, 2/7/2009, § 47). Adil yargılanma hakkı hukukun kabuł ediłmiş evrenseł ilkelerine uygun olarak yorumlanmalıdır. Bu bağlamda hakkın tesliminden kaçınma (denial of justice)yasağı bu ilkelerin başında gelmektedir (Golder/Birleşik Krallık, B. No: 4451/70. 21/2/1975,§ 35).

24. AiHM iç hukukun yorumlanmasıda öncelikti görevin ulusal otoritelere ait olduğunu vurgulamaktadır. AiHM'in görevi ulusal hukuk mercilerinin yorumlarının etkilerinin Sözleşme ile uyumtu olup olmadiğını tespit etmekle sinırlıdır (Waite ve Kennedy/Almama, B. No: 26083/94. 18/2/1999. § 54). AiHM kural olarak kendisinin ulusal mahkemelerin yerine geçerek değerlendirme yapma görevinin bulunmadığıni, ulusal hukukun yorumlanmasına ilişkin sotunları çözmenin öncelikli olarak ulusal otoritelerin -özetlikle ulusal mahkemelerin- yetkisinde olduğunu ifade etmektedir. AřHM bu sebeple ulusal mahkemelerin iç hukukun yorumuna ilişkin tartışmalarına karışmayacağını belirtmektedir.Ancak AfHMt keyfiliğin bulunduğu, diğer bir ifadeyle ułusal mahkemelerin iç hukuku açıkça hatalı veya keyfī ya da adaleti hiçe sayacak şekilde uyguladıklarını gözlemlediği hâllerde bunu sorgulayabileceğine işaret etmektedir (AnđelkoviésStrhistan, B. No: 1401/08. 9/4/2013,§ 24).

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
25. Anayasa Mahkemesinin 16/3/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantida başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A.  Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
26. Başvurucu; idarenin dayandığı mevzuatın hukuka açıkça aykırı olduğunu.yerleştirme işleminin 13/10/2016 tarihinde yapıldığını, güventik soruşturmasına ilişkin düzenlemenin ise 29/10/2016 tarihinde yürürlüğe girdiğini, bu sebeple kendisi hakkıda söz konusu düzenlemeye dayanılarak güvenlik soruşturması yapıłamayacağım belirtmiştir. İdari 

işlemin hukuki dayanağıní bulunmamasıın yanı sıra hakkında açılmış ceza davası olmasına rağmen verilmiş bir mahkûmiyet hükmü bulunmadığını ifade etmiştir. Tüm bu sebepler işiğında adif yargılanma hakkının ihlal edildiği iddia edilmiştir.

27. Bakanłık görüşünde: başvurucunun açmış olduğu davaya ilişkin safhalara yer verildikten sonra FETÖ/PDY üyeliği suçundan yapılan yargılamasında mahkúmiyetine karar verildiği. hükmün hâlen istinaf aşamasında olduğu belirtilmiştir. Başvurucunun ileri sürdüğühususların detillerin değerlendirilmesine ilişkin konular olduğu. yargılamada geçerli olan delil sunma ve inceleme yöntemlerinin uygun olup olmadiğinı denetlemenin Anayasa Mahkemesinin görevi kapsamında olmadığı ifade edilmiştir. Öte yandan başvurucunun çelişmeli yargılama ve silahların eşitliği ilkelerine aykırı bir uygulamaya maruz kalmadığı.güvenlik soruşturmasının olumsuz olmasına ilişkin bilgilerden haberdar olduğu ve buna ilişkin olarak iddia ve savunmalarını yargı mercilerine sunma firsatına sahip olduğu dile getirilmiştir. Yargıtamanın hukuka aykırı ołması ve silahların eşitliği ilkesine aykın bir durum olmaması nedeniyle adił yargilanma hakkmın ihlal edilmediği savunulmuştur.
B. Değerlendirme 
28. Anayasa'nın "Hak arama hürriyeti" kenar başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrasışöyledir:
"Herkes, meşru vasuta ve yollardan faydalanmak suretiyle vurgı mercileri öniünde davacı veya davalı olarak iddia ve savuma ile adil yargilanma hakkınu sahiptir."
29. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ite bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013. § 16). Başvurucu başvuru formunda adil yargilanma hakkının usul güvencelerine ilişkin bir iddia ileri sürmemiş olup başvurucunun şikâyetlerinin genel olarak adil yargılanma hakkımn güvencelerinden biri olan hakkaniyete uygun yargılanma hakkına yönelik olduğu değerlendirildiğinden inceleme bu kapsamda yapılmıştır.
30. Anayasa'nın_ 148. maddesinin dördüncü fikrasında kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yapılmış maddi olay ve olguların kantlanmasi, delillerin değerlendirilmesi, hukuk kurallarinin yorumlanmasi ve uygulanmasıile uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu ołamaz.Ancak bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veya açık bir keyfīlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda değiłdir (konuya ilişkin birçok karar arasından bkz. Ahmet Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013).
31. Ancak temel hak ve özgürlüklere müdahalenin söz konusu olduğu durumlarda derece mahkemelerinin takdir ve değerlendirmelerinin Anayasa'daki güvencelere etkisini nihai olarak değerlendirecek merci Anayasa Mahkemesidir. Bu itibarla Anayasa'da öngörülen güvenceler dikkate ahnarak bireysel başvuru kapsamındaki temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilip edilmediğine ilişkin herhangi bir inceleme kanun yolunda gözetilmesi gereken hususun incelenmesi olarak nitelendirilemez ($ahin Alpay (2) [GK]. B. No: 2018/3007. 15/3/2018, §53).

32. Diğer taraftan Anayasa Mahkemesi çok istisnai durumlarda temel hak ve özgürlüklerden biri ile doğrudan ilgili olmayan bir şikäyeti kanun yolunda gözetilmesi 

gereken hususlara ilişkin yasak kapsamına girmeden inceleyebilir. Açık bir keyfīlik nedeniyle yargıłamanın hakkaniyetinin temelden sarsıldığı ve adil yargılama hakkı kapsamındaki usule ilişkin güvencelerin anlamsız hâle geldiği çok istisnai hâllerde ashnda yargılamanın sonucuna dair olan bu durumun bizatihi kendisi usule ilişkin bir güvenceye dönüşmüş olur. Dolayīsıyła Anayasa Mahkemesinin derece mahkemelerinin değerlendirmelerinin usule ilişkin güvenceleri anlamsız håle getitip getirmediğini ve açık bir keyfīlik nedeniyle yargılamanın hakkaniyetinin temelden sarsıhp sarsilmadiğını incelemesi yargılamann sonucunu değerlendirdiği anlamına gelmez. Sonuç olarak Anayasa Mahkemesi derece mahkemelerinin delillerle ilgili değerlendirmelerine ancak açık bir keyfilik ve adil yargılanma hakkıkapsamındaki usule ilişkin güvenceleri anłamsız hàle getiren bir uygulama varsa müdahale edebilecektir (Ferhat Kara [GK], B. No: 2018/15231, 4/6/2020, § 149).
33. Somut olaydaki dava, başvurucunun eczacı olarak yerleştirilmesi işleminin iptal edilmesine dair işleme karşı açıłmıştır. Davada çözüme kavuşturulması gereken temel mesele başvurucunun memuriyete atanma koşullarını taşıyıp taşimadığıdır. Devlet memurluğuna atanmanın genel ve özel koşulları 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde düzenlenmiştir.Başvurucunun 676 sayıb KHK'nın 74. maddesiyle 657 sayıb Kanun'un 48. maddesinin birinci fikrasının (A) bendine eklenen (8) numaralı alt bent dışındaki şartları taşıdığına yönelik bir ihtilaf bulunmamaktadır. Tartışma konusu olan husus başvurucunun bu bentteki şartı taşıyıp taşımadığıdır. İdare Mahkemesi başvurucunun belirtilen alt hent ile getirilen şartısağlayamadığını kabul etmiştir (benzer yöndeki karar için bkz. Sebiha Koya [GK]. B. No:2018/34124, 20/5/2021, § 43).

34. 657 sayili Kanun'un 48. maddesine eklenen "güvenlik soruşturmast ve/veya arşiv araştırması yapımış olmak" biçimindeki alt bendin başvurucunun yerleştirildiği kadro da dâhil olmak üzere tüm devlet memurfuğu kadrolarına atanabilmek için güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapıłması şartı getirdiği açıktır. Öte yandan kamu görevine ilk defa atanabilmek için başvuruda bulunanłarın 657 sayılı Kanun'un 48.maddesinde belirtilen koşulları taşıması gerektiği de kuşkusuzdur (bkz. § 17).
35. Somut olayda kura sonucu yerleştirilmesi yapildıktan sonra atamaya yönelik işlemlere başlanacak olup başvurucu henüz atanmamıştır (bkz. §§ 9,10). Atamasıgerçekleştirilmediği için başvurucu 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde belirtilen şartlarıtaşimalıdır. Atama işleminin kura sonucu yapilan yerleştirme işleminden ayri. yeni bir işlem olması nedeniyle başvurucunun güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmiş olmak şartından muaf tutulması mümkün değildir. Bu sebeple sözleşmeli memur kadrosuna yerleştirilen başvurucunun kuradan sonra getirilen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulacağının õngörülebilir oimadığı söylenemez.
36. Diğer taraftan anilan kuralın Anayasa Mahkemesinin 24/7/2019 tarihli ve E.2018/73, K.2019/65 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması da bu neticeyi değiştirmemektedir.Anayasa Mahkemesinin iptaf karannda özel hayata saygı hakkıyla sınırlı bir inccleme yapıldığı dikkatten kaçırlmamalıdır. Anayasa Mahkemesinin söz konusu kararında güvenlik soruşturması ve arşiv araştirması sonucu bireylerin kişisel verilerinin toplanmasının,işlenmesinin ve kullanıimasının kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına müdahale teşkil ettiği kabut edilerek bu müdahaleye dayanak oluşturan kanunun hukuk devleti ilkesinin gerektirdiği kriterleri karşılayıp karşılamadığı irdelenmiştir. Anayasa Mahkemesi; güvenlik soruşturması ve arşiv araştirmasi neticesinde devlet memurluğuna atanmada esas alınacak kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına. kullanılmasına ve işlenmesine yönelik 

güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların ahnmasına ve kullanıImasına izin verilmesinin Anayasa'nın 13.. 20. ve 128. maddeleriyle bağdaşmadıği sonucuna ulaşmiştır (Sebiha Kaya, § 45).

37. 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fikrasmın (A) bendinin devlet memurluğuna girişte güvenłik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması şartını getiten (8)numaralı alt bendinin kişise! verilerin korunmasi hakkı yönünden yeterli güvenceleri içermediği gerekçesiyle iptal edilmiş olmasının. yürürlükte bulunduğu dönemdeki uygulamalarına ilişkin ołarak açifan davalarda bu kurahın dikkate alınmasının otomatik olarak adil yargtlanma hakkın zedelediği söylénemez. Kuralın kişisel verilerin korunmasını isteme hakkını ihlalini teşkil etmesi adił yargilanma hakkıni da ihlal ettiği anlamına gelmemektedir.Zira adil yargılanma hakkj uyuşmazhkta uygulanacak kuralın içeriği itibarıyla adił olmasınıdeğil uygulanma şekli itibarıyla adil olmasinı garanti etmektedir. Bu açıdan iptal editen kuralın somut olaydaki uygulanma şeklinin adil yargılanma hakkını zedeleyip zedelemediği irdelenmelidir (Sebiha Kaya, § 46).

38. Bireysel başvuruya konu kararın gerekçesinden Mahkemenin 657 sayılıKanun'un 48. maddesine eklenen alt bentteki şartı güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırmasıın olumlu sonuçlanması biçiminde yorumładiğı anlaşılmıştır (Sebiha Kưva. § 47).
39. Uyuşmazlıkta uygulanacak hukuk kurallarının yorumlanmasında öncelikli yetkinin derece mahkemelerine ait olduğunun altı bir kez daha çizilmelidir. Anayasa Mahkemesinin kendi yorumunu derece mahkemelerininkinin yerine kaim etmesi söz konusu olamaz. Bununla birlikte derece mahkemelerinin yorumlarının etkilerinin adil yargitanma hakkıyla çelişip çelişmediğini incelemek Anayasa Mahkemesinin görevindedir. Bu bakımdan bireysel başvuru kapsamında yapılacak değerlendirmede derece mahkemelerinin söz konusu fikranın güvenfik soruşturmasının olumlu sonuçlanmasını gerektirdiği biçimindeki yorumu veri kabul edilecektir (Sebiha Kưa. § 48).

40. Güvenlik soruşturmasi ve arşiv araştirmasinin olumiu sonuçlanmasi şartinin aranmasının kurah bellì ölçüde muğlakłaştırdığı söylenebilir. Zira güvenlik soruşturmasının olumlu neticelenip neticelenmediği konusunda ulaşßacak sonucun atamaya yetkili konumda bulunan kişi veya kişilere bağh olarak değişmesi riski bulunmaktadır. Bu da keyfī ve ayrımcıuygulamalarin gelişmesine, dolayısıyla bireylerin devlete olan güvenlerinin zedelenmesine sebep olabilecektir. Bununla birlikte kuralların iyi uygulanmayabileceği hususunda ofuşan şüphe tek başına kuralın öngörülemez oiduğu sonucuna varimasına hakhlık kazandırmaz.Hukuk kurallarının muğfak ifadeler içermesi hukuk devletinde arzu edilir bir durum olmasa da modern devlette bundan kaçımłması ve kuralın kapsamına giren tüm durumların kazuistik bir yöntemle önceden düzenlenmesi imkänsızdır. Dolayısıyla kuralın somut olaydaki uygulanma biçimi, diğer ifadeyle mahkemenin somut olayda kuralın kapsamını öngörülemez biçimde genişletip genişletmediği önemli hâle gelmektedir (Sebiha Kaya, § 49)
41. ilk derece mahkemesi başvurucu hakkında yapiłan güvenjik soruşturmasınin ofumsuz sonuçlandığını kabul ederken başvurucu hakkında terör örgütüne üye olma suçu nedeniyle başlatlan yargılama kapsamında verilen tutuklama kararına dayandığıanlaşılmıştır. Bir diğer dayanak noktası ise başvurucunun ByLock kullanıcısı olduğudur.
42.Mahkemenin bu yorumunun keyfī olmadığı vurgulanmahdır. Anayasa'ya ve 657saytßt Kanun'a göre devlete sadakat yükümlülüğü devlet memurlarımn temel ödevlerindendir.Bu sebeple bir kimse hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda bu kişinin devlete 

sadakatinden kuşkulanylmasını haklı gösterecek ölçüde tespitlerin elde ediłmesi hàlinde güvenlik soruşturmasının sonucunun olumsuz olarak nitelenmesi makul karşılanabilir.Olağanüstü hâl ilan edilmesine neden olan olaylar ve olağanüstü hål döneminde alman tedbirlerin amacı gözetildiğinde bir kimsenin terör örgütleriyle bağlantısının bulunduğunun tespit edilmesi durumunda bu kişinin devlete sadakatinden kuşkulanılmasın gerektiren haklınedenlerin var olduğu sonucuna ulaşılması keyfi bir yargı olmaz (Sebiha Kaya. § 52).
43. Buna karşılık kişinin devlete sadakat göstermeyeceğine yönelik kuşku, kişisel değerlendirme ve kanaatlere değil somut ve maddi tespitlere dayanmalıdır. Bu çerçevede güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu elde edilen verilerin somut olmamasıhâlinde bunlara dayanilarak güvenlik soruşturmasıın olumsuz olarak nitelenmesi keyfiliğe yol açabilir ve kuraln uygulanmasını öngörüfebilir olmaktan çıkarabilir. Bu açıdan somut olayda başvurucu hakkında yapılan tespitler gözetildiğinde atamastnın iptal edilmesinin başvurucu açısından öngörülebilir olup olmadığı ve kamu makamlarının yorumlarının keyfīlik taşıyıp taşımadığı değerłendiriłmełídir (Sebiha Kaya. § 53).
44. Başvurucunun güvenlik soruşturmasının sonucunun olumsuz olarak nitelendiriłmesine yol açan tespitlerden biri başvurucu hakkında terör örgütüne üye olma suçuna iłişkin başlatılan kovuşturma kapsamında verilen tutuklama kararıdır. Terör örgütünükurma ya da yönetme suçu nedeniyle hakkmda yargılamaya başlanlan bir kişinin anayasal düzene sadakati hususunda kamu makamlarında kuşku ołuşması kabul edilebilir bir durumdur. Bu hâle uvan bir kimsenin memuriyete alinmamasınin bu kişi açisından öngörülebilir ołduğu söylenebilir. Öte yandan kanu makamfarımın soyut bilgiler içeren bir istihbarat raporundan hareket etmediği gözlemlenmektedir. Aksine başvurucu hakkında açılan ceza davasında verilen tutuklama kararına dayanılmıştir. Bu nedenle Mahkemenin ceza davası kapsamında verilen tutukluluk kararını güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması olarak yorumlamasında herhangi bir keyfilik veya bariz takdir hatasıbulunmamaktadir,
45. Güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına ilişkin diğer bir tespit ise başvurucunun ByLock kuflanıcisı olmasıdır. Anayasa Mahkemesi. ByLock uygulamasının özellikleri gözönüne ahndığında kişilerin bu uygulamayı kułlanmalarının veya kullanmak üzere elektronik/mobil cihazlarına yüklemelerinin soruşturma makamlarınca FETÖ/pDY ile ilgisi bakımından bir belirti olarak değerlendirilebileceğini kaydetmektedir (Aydın Yavuz ve diğerleri {GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, §§ 106, 267; M.T. [GK], 2018/10424.4/6/2020, §§ 112-116). ByLock uygulamasının FETÖ/PDY ile bağlantıh bir suç işlediğine dair kuvvetli belirti olarak kabul edilmesi ve anılan programın özellikleri de dikkate ahndiğinda mahkemenin söz konusu durumu güvenlik soruşturmasinın olumsuz sonuçlanması olarak yorumlaması keyfilik veya bariz takdir hatası olarak değerlendirilemeyecektir.

46. Tüm bu hususlar gözetildiğinde başvurucunun güvenlik soruşturmasınn olumsuz olarak kabul edilmesinin keyfi ve temelsiz olmadiği, bu nedenie başvurucunun iddialarının kanun yolu şikâyeti níteliğinde olduğu değerlendirilmiştir. Dolayısıyla başvurueunun şikâyetinin açıkça dayanaktan yoksun olduğu kanaatine varılmıştır.
47. Açıklanan gerekçelerle başvurunun açıkça daanaktan yoksun ołması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.


VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUI. EDİLEMEZ OLDUĞUNA.
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 16/3/2022tarihinde OYBİRLİĞiYLE karar verildi.