Anayasa Mahkemesinin 10/3/2021 Tarihli ve 2018/35775 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI | 2021-04-01

1 Nisan 2021 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31441
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET KÖKTAŞ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/35775Karar Tarihi : 10/3/2021Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞIrfan FIDAN Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucu : Mehmet KÖKTAŞVekili : Av. Tuğçe ÜNAL 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1.Başvuru, askerlik hizmeti sırasında meydana gelen ölüm ołayına ilişkin etkiti bir ceza soruşturması yürütüłmemesi nedeniyle yaşam hakkının ihlał edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 30/11/2018 tarihinde yapılmıştiır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan čn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabuł edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkan tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR 
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ulaşılan bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucunun oğlu M.K., Hakkâri/Yüksekova/Çobanpınar mezrasındaki 7.Hudut Alayı 1. Hudut Taburu 3. Hudut Bölük Komutanlığı (Komutanhık) emrinde sözleşmeli 

piyade er olarak askerlik görevini ifa ederken 21/6/2018 tarihinde ateşli silah yaralanmasi sonrasında hełikopterle kaldırıldığı Yüksekova Devlet Hastanesinde yaşamım yitirmiştir.
9. Olay hakkında Yüksekova Cumhuriyet Başsavcıliığınca (Başsavcılık) resen ve derhäl soruşturma başlatłmıştır. Cumhuriyet savcısı kolluk görevlilerine görgü tanıklarımın ve üstlerinin beyamnın alınması, olayda kullanılan silah ve boş kovanın muhafaza altına alınmasi, Olay Yeri İnceleme (OYi) Biríminin hastaneye gitmesi, şahsın dertleştiği arkadaşi varsa bilgisine başvurulmasi, günlüğü var ise bu günlüğün incelenmesi, olay yerindeki deliflerin olduğu gibi muhafaza ediimesi talimatlarıı iletmiştir 
10. Dosya kapsamındaki 21/6/2018 tarihli tutanakta, Cumhuriyet savcisının talimatına rağmen İç Güvenlik Tim Komutanlığı personeli ile Yüksekova İlçe Jandarma Komutanhığı OYi Biriminin olay yerinin teröre müzahir bölgede olması ve bölgeye yapiłacak kara yołu seyahatinde terör saldırısıyla karşılaşma ihtimali bulunması nedeniyle olay yerine sevk edilemediği belirtilmiştit.

11. OYi Birimince Başsavcılığa iletilen fotoğraflı olay yeti krokisinde bölgenin güvenlik ve ulaşim durumu nedeniyle olay yerinde inceleme yapiamadıği, olay yerinin fotoğraf krokisinin Çobanpınar Komutanlığınca tanzim edilerek gönderildiği belirtilmiştir.
12. Başsavctlık tarafindan 21/6/2018 tarihinde hastanede adli tabip ve patolog bulunmadığından hastanede görevli nöbetçi doktor ile birlikte fotoğraf ve kamera çekimi eşliğinde ölü muayene işlemi gerçekleştirilmiştir. Ölü muayene işlemi neticesinde tomografi sonucuyla birlikte yapılan değerlendirme ite gözetien bulgular uyanınca kesin ölüm nedeni,ateşli silah yaralanmasına bağhı baş ve beyin bütünłüğünün bozulması ve kan kaybı olarak tespit edilmiş: otopsi yapılmasına gerek görülmemiştir. Ölü Muayene Tutanağ'nın ilgili kismi şöyłedir:
"..
Cesedin Harici Muayenesinde:
Muayeneye geçmeden önce talimat ile olay yeri inceleme ekihince şehidin saģ el, sol el ve vüz bölgesinden atiş artiğı svapları ile 10 parmak ve avuç izleri atındı.
Ölenin hirlikte yaplan harici muayenesinde; Naaşının morg masası üzerinde 
Ceset torhası açıldı. Şehidin naaşınm giysilerden arvdırıłmış vaziyete olduğu görüldü.
Şehidin baş bölgesinin sargı bezi ile hağliı olduğu görüldü
Şehidin üzerinden I adet kahverengi cüzdam çıknğı, içerisinde kimlik, banka ve kredi kartının bulunduğu haşkaca herhangi bir değerli eşyann çıkmadığı görüldü.
Şehidin siyah saçh, kahve renkli gözlü. 175 cm boyunda 60 - 65 kg ağırlığında sünnetli..günlük sakal tıraşit bir erkek şaħsa ait olduğu görüldü. Kafasmdaki atış noktasından sağ el parmak ucunun 101 cm olduğu ölçüldü, Şehidin cesedinde ölū kanlığı ħenüz oluşmadīğı, ölümorlukłarmın hemüz ołuşmaya başladığı görüldü.


Baş ve Boyun Bölgesinin Harici Muayenesinde: Şehidin haş ve hoyun hölgesinde, başkısmından alın orta alt kismı iki kaş arası 4x3 cm genişlikie mermi girişinin ołduğu. mermi giriş de yakın mesafeden atiş yapildığına ilişkin yamk izlerinin meveu otduğu, kufa kemiğinde çokiu parçalı kırığın mevcut olduğu, mermi girişinin daireset yıldız şeklinde olduğu. bunun sebebinin G3 silahma takılı 'alevgizleyen' aparatı sebebiyle olduğunun değerlendirildiği. kafasıın arka kısmında 7x3 cm boyutlarında düzensiz mermi çikışvın olduğu görüldü.

Göğüs, Kollar ve Sırt Harici Muayenesinde: Herhangi bir patolojik bulguya rastlanmadi.

Genital bölgenin harici muayenesinde; Herhangi bir patolojiye rastlanlmadiği görüldü.

Bacaklar ve ayaklarm harici muayenesinde: Herhangi bir patolojiye rastłamlmodiğıgörüldü.

liçede tek nöbetçi adli hekim hulunduğundan, adli tabipve patołog hulunmadiğıdan ve temin edilemediğinden zorunlu olarak tek hekim ile yetinerek işłemler vapildi 
...
Bilirkişi Doktor Beyanmda:
Yukarıda Cumhuriyet Savcısı ile birlikte yaptığımız tespitłere aynen katilıyorum.Tomografi sonuçlari ile yapilan şehit muayene sonucunda ölúm sebchinin muhtenel ateşli silah yaralanmasına bağhı baş ve beyin bütünlüğünün bozulması ve kan kayhı olduğu kanaatindeyim.

Klasik otopsi yapıłmasını gerekli olmadığı kanaatindeyim..."
13.  Dosyadaki Muhafaza Altna Alma Tutanağī'nın ilgili kısmı şöyledir:
"21 Haziran 2018 tarihinde 1'imnei Hd. Tb. 3'üncü Hd. Bl. K.hğina (Çohanpmar) hağlt 7Numaraliı Nöhet kulesi tarafndan saat 03:15 sularmda atiş sesi gelmesi üzerine Gece AMM Çavuşu P. Söz. Er [T.B.] atiış sesinin geldiği bölgeyi kontrol maksatlı gittiğinde P. Söz. Er [M.K.nin] başından vurulmuş şekilde yerde yattığını görmesi üzerine P. Ütġm. [C.K.] ve P.Uzm. çv$. [A.K.ya] haber vermiştir. P. Utğm. [C.K.]. P. Uzm. çv$. [A.K.] ve P. Sőz. Er [T.B.] nöbet yerine gelerek p. Säz. Er [M.K.nin] mevzide haşmdan vurułduğunu tespit etmişlerdir. Olay yerinde P. Söz. Er [M.K.nin] vanımda kendisine zimmetli .9 seri numaralışarjörü taklı ve emniyet mandalı seri konumunu gösterir şekilde G3 Piyade Tüfeği.üzerinde hücum yeleği ve hüeum veleğinin ceplerinde 4 tdört) adet G3 Piyade Tüfeğine ait şarjörü bulunmuştur. Bölgeye derhal sihhi tahliye için helikopter istenmiştir. Helikopterin gelmesine müteakip P. Söz. Er [M.K.] hastaneye seyk edilmiştir. Olay yerinde bulunan nöbet kulesinin vamaçta olmas; ve sik otlarła kaplı olması sebebiyle detektōr ile aranmasına rağmen boş kovan buhunamamıştır. P. Söz. Er [M.K.ya] ait .9 seri numaralı G3 Piyade Tüfeği ve takılı şarjörü, Tüfeğe takılı şarjörün incelenmesi sonucunda tespit edilen, şarjóre basılı şekilde 17 (On Yedi) adet ve tüfeğin atm yatağmnda 1 (Bir) adet olmak üzere toplamda 18 (On sekiz) adet G3 Piyade Tüfeği müħimmatı ve P. Söz. Er [M.K.nin] nöbete çikmadan önce P. Uzm. çvş. [A.K.ya] testim ettiģi cep telefonumu ve sigara paketi muhafaza altına almmıştır. P. Söz. Er [M.K.nin] yatak ve dolabında yapilan kontrolde herhangi bir mektup ve henzeri yaziya rastłanmamıştır.."

14. Olaya ilişkin olarak düzenlenen mesaj formunda, M.K.nın 01.30-03.30 saatleri arasıdaki nöbeti sırasıda kendisine zimmetli G3 piyade tüfeğini seri atış durumuna alarak alnına ateşlemek suretiyle intihar ettiği, silahın iki kez ateş ałdığı belirtilmiştir.
15. Olay hakkında yürütülen idari tahkikat kapsamında olay tarihinde izinde olan Bölük Komutanı A.E.nin, olay yerine ilk giden şahıslardan oļan A.K,nın, ayrıca görevde buhunan diğer askerlerin beyanları alınmıştır. Tüm bu şahıslar genel olarak müteveffanın sakin, sessiz, problemsiz, emir verildiginde yerine getiren bir personel otduğunu, intihara yönelik bir düşünce ya da eylemine rastlamadıkłarınt, herhangi bir psikolojik problemini bilmediklerini belirtmiştir.

16. Sitah sesi duyulması üzerine nöbet mevzilerini kontrole giden ve müteveffayıbulan T.B. idari tahkikat kapsamında alınan beyanında, gece saat O3.00 civarında sifah sesi duymaları üzerine santrale uygulama atışı olup olmadığı sorduklarıni, atış olmadiğınıöğrenmeleri üzerine kendisinin nöbetçileri kontrole gittiğini ve 7 numaralı mevzide müteveffanın yerde yattığını gördüğünü, santrale geri gelip durumu bildirdiğini, sonrasında C.K. ve A.K. ile birlikte mevziye gittiklerini, şahsı başından yarałı şekilde yerde yatarken gördüklerini ifade etmiştir.

17. Olay tarihinde vekâleten bölük komutanı olarak görev yapan C.K.nın idari tahkikat kapsamında alınan beyaninın ilgili kısmi şöyledir:
"r 
.Saat 03:15 sularinda 2 el silah sesi duyarak dişarı ciktim. Taciz veva baskın oluvor düşüncesiyle mevziilere sesin nereden geldiğini sordum, Birkaç dakika içerisinde mevzileri kontrole gönderdiğim p. Söz. Er [T.B.] o saatte nöbetçi olan P. Söz. Er (M.K.nin] nőhet mevziisinde yerde yatuğıı söyledi. Koşarak mevziye gittiğimde p. Söz. Er [M.K.nin]alnından vurulduğunu gördüm. Sthhi tahliye için helikopier istedim. Shh. Uzm. ÇvŞ.[Y.E.K.yi] ilk yardon yapması için olay yerine çuğırdım. Bu sırada personelin hırıltı şekilde nefes alıp verdiğini gördüm. Olay yerini incelediğimde mermilerin. kompozit haşlığın arka tarafindan çikış vapmış olduğunu gördüm ve intihar ettiği kanaatine vardım. Yaraliyısedveve yatırdik ve acil hir şekitde helikopter pistine taşıdık. Helikopterin gelmesiyle sıhhi tahliyeyi gerçekłeştirdik. Olay yerinde personele ait G3 piyade tüfeği ve takılı şarjörü ile hücum yeleğindeki 4 adet dołu şarjörünü Tabur Komutanı P. Yb. [E.D.] tarafinđan eldiven ile muhafaza aluna alindi. Personele ait G3 pivade tüfeğinin emniyet mandali seri konumdaydı. Silahın atim yatağında 1 adet fişek bulunmaktaydı. Takılı şarjörde ise 17 adet fişek hulunmaktaydı.

Personeli yaklaşık 20 gündür tanivorum. Yapnğım görüşmede sessiz. sakin bir personel olduğunu gördüm. Herhangi hir sikmtısı olup olmadığını sorduğumda. sikıntıst olmadiğm beyan etti. Böyle bir girişimde bulunacağmu beklemivordum 
SOrulDU_ 4_ : Size veya başka bir personele herhangi bir rahatsızlğm, șikavetini hildirdi mi? Bildirdi ise hu konuda ne tür önlemler aldmiz?

CEVABEN 4 : Olaydan 3 gün önce izin talebi ile yamıma geldi. ilk helikopter faaliyetinde izne gidebileceğini kendisine söyłedim. Izin istemesinin sebebini sorduğumda sikmntilı bir durumun söz konusu olmadiğın belirui.


CEVABEN 5 : Áşırı sessiz ve sakin gördüğüm personełe herhangi hir sikıntısı olup olmadığını sorduğumda. askerliği severek yapmadığını ima eden sözler söyledi. Görüşmek istediği her an vanma gelebileceğini kendisine söyledim ve vamımdan avrldi.Gözłemlediğim kadarıyla höyte bir davramşta bulunacak bir personel olduğunu düşünmedim..."
18. Dosya kapsamındaki damışmanlık kartından 26/11/2015 tarihinde M.K. ile bölük astsubayı odasıda yapılan görüşmede müteveffanın maddi, manevi, psikolojik herhangi bir problemi olmadığını bildirdiği anlaşılmiştır.

19. Dosyadaki taşmır mal senedine göre müteveffaya 1 adet G3 piyade tüfeği, 5adet kompłe dolu şarjör, 100 adet 7,62 mm fişek, 1 adet askı kayışı, 1 adet kompozit başlık, !adet koruyueu plaka teslim ediłmiştír.

20. 11/8/2015 tarihli Kayit Kabul Muayenesi ilk Değerlendirme Anketi'nde ise müteveffanı "Daha önce psikiyatrik/ruhsal/psikolojik bir rahatsızlık geçirdiniz mi?" ve "Hälen psikolojik durumumuzla ilgili belirtmek istediğiniz önemli bir husus var m?"sorularına "Hayır." cevabı verdiği görülmüştür.

21. Dosya kapsamındaki 28/6/2018 tarihli Teslim Tesellüm Tutanağı'na göre üzerinde 1 adet çekirdek giriş ve çıkış delīği bulunan, müteveffaya ait kompozit başlık, 18adet 7,62 mm çaph fişek, 1 adet metal G3 şarjörü, 1 adet sabit dipçikli .9 ibareli G3 piyade tüfeği, 1 adet cep telefonu, müteveffanın görev yaptığı birlik tarafindan OYi Birimine teslim edilmiştir.

22. Ovi Birimi müteveffaya ait cep telefonu, iki adet SlM kart ite olay yerine ait video ve fotoğraflłarı Başsavciliğa teslim etmiştir.

23. OYi Birimi 28/6/2018 tarihinde Van Jandarma Kriminal Laboratuvar Amirliğinden (Kriminal Laboratuvarı) kriminal inceleme isteğinde bulunmuştur. Talep yazısıın ilgili kısmı şöyledir:
1
...
7. GÖNDERİLEN BULGULAR :
a) 1 adet kompozit başlik (üzerinde I adet çekirdek giriş-çikışı mevcut).
b) 18 adet 7,62 mm çapłı fişek (Olay esnasında şarjör içerisinde hulunduğu hildirilen 17 adet fişek şarjör içerisinde, atım yatağmdan çıkurtıldığı bildirilen 1 udet fişek bulgu poşeti içerisinde gônderildi),
c) 1 adet metal G3 şarjörü (olay anında tüfekte taklı ołduğu bildirilen).
c) 1 adet sabit dipçikli. .9 ... ihareli G3 piyade tüfeği.
d) 1 set (sağ el, sol el ve yüz) atıs artiğı svabı (Ölù muayene islemi strasinda Cumhuriyet Savcisı talímatiyla [M.K.dan] alınan).

e) 1 adet parmak izi ve fotoğruf kayut formu ve 1 adet avuç izi kayi formu jÖlümuayene istemi sirasında Cumhuriyet Savcisı talimatryła [M.K.dan] ałman).

f) 1 adet haki yeşil renkli kar başlığı
8. INCELEME ISTEĞI 
a) 7.nci maddenin (a, d ve f) bendinde belirtilen bulgular üzerinde atiş artığı olup olmadiğmın tespiti, (a ve fj bendindeki bulgular üzerinde ateşli silaha ait delinme olup olmadiğının tespiti, delinme var ise çekirdek gidiş istikametinin (kar başlığı ve kompozit başlik üzerinde içten dişa veya dıştan içe ołduğunun belirtibmesi) ve atiş mesafesinin tayini.
b) 7.nci maddenin (b, c ve ç) bentlerinde yazılı bulgular üzerinde vüeut izi olup olmadiğının tespiti. vücut izi tespiti halinde (e) hendinde yazıli parmak ve avuç izieri ile mukayese edilmesi, mukayese sonucunda sahibi tespit edilemeyen iz kalması holinde OPTES ve APFiS veri tabanlarıa kaydının yapdarak mukayese edilmesi. (e) bendinde yazilıparmak ve avuç izlerinin OPTES ve APFIS veri tabanlarında mukayese edilmesi.
c) 7.nci maddenin (b, c ve ç) bentlerinde yazili bulgular üzerinde vaptlacak gerekli balistik inceleme ile bulguların tip, cins, menşei, teknik özellikleri, kullanilabilirlik durumu,hangi kanun ve maddesi kapsamında değerlendirilehileceğinin tespiti, (c) bendinde yazıhıtüfeğin kullanlabilirlik durumunum, emniyet sisteminin çalışıp çalışmadığının. tetik kuvvetinin tespiti hususlarinm incelenerek.."
24. Başsaveılık tarafindan Kriminal Laboratuvarından temin edilen 20/7/2018 tarihli raporun ilgili kısmı şöyledir:
"•>
INCELEMEYE VERILEN BULGU:..
1. '..9' numaralı 7.62x51 mm çapında fişek istimal eden. Türkiye yapısi, G3 marka, yarıve tam otomatik çalışma sistemine sahip túfek ve şarjörü.

2. On sekiz adet 7.62x51 mm çapında fișek.
1. inceleme ve karşılaştirma neticesinde, incelemeye verilen bulgu bölumioün;
a. l’inci maddesinde özellikleri helirtilen tüfeğin emniyet ve ateşleme sisteminin sağlam ve işter durumda olduğu, şarjörü ile yapdan deneme ve mukayese atşlarında 2'nci maddesinde belirtilen fişekter içerisinden rasigele alınan dört adet 7.62x51 mm çupında fişeği patlattığı.

b. Yukarıda belirtilen tespitler kapsamında, inceleme konusu, tüfek ve fişeklerin; 6136Sayılı Kanun kapsamında vahim nitelíkteki ateşli silah ve fışeklerinden oldukları. şarjörün ise ateşli silahların tamamlayıcı parçalarından olduklarından, 6136 Sayilı Kammn kapsaminda değerlendirilemeyeceģi.

c. l'inci maddesinde helirtilen tüfeğin tetiğinin düşürülebilmesi için vaklaşık '5.7'kilogramlik bir kuvvet uygulonması gerektiği,
sonucuna varilmiştir.
"

25. Başsaveılık tarafindan Kriminal Laboratuvarından temin edilen 20/7/2018 tarihli bir raporun ilgili kısmı şöyledir:
".
INCELEMEYE VERILEN BULGU:..
1. Inceleme komusu hulgu:
a. 1 (bir) adet '.9' numaralı 7.62x51 mm çapında Türkiye yapısı. G3 marka tüfek ve şarjörü.

b. 18 (on sekiz) adet 7.62x51 mm çap ve tipinde muhtelifibareli fişek.
2. Mukayese konusu hulgu:
[M.K.ya] ait olduğu belirtilen parmak izi ve fotoğraf kayu formuna alınmış parmak izłeri ve avuç izi kayit formuna alinmış avuç izleri.

Söz konusu olay ile ilgili olarak.. bulgular üzerinde yapılan inceleme ve mukayese sonuçları aşağıva çikartıłmıştır.

1. İnceleme konusu bulgu bötümünde özellikleri helirtilen bulgular üzerinde bulunabilecek izlerin görünür hale getirilebilmesi için, öncelikle çok dalga boylu ışık kaynağı ile yapuan 'ıştksal' incelemeyi müteakip 'sivamoakrilat kimyasał iz belirleme tekniġi uygulanmiştir.

2. Yapilan iz belirleme teknikleri neticesinde söz konusu bulgular üzerinde herhangi bir iz olmadığı tespit edilmiştir.

3. Mukayese konusu bulgu bölümünde [M.K.ya] ait olduğu helirtilen purmak ve avuçizlerinin 16 Temmuz 2018 günü saot 11.00 itibariyla OPTES veri tabanlarının son durumuna göre vapian araştırmasında. OPTES veri tabantarmda kayulı herhangi bir parmak ve avuç izi (Aday olarak listelenen) ile ayni olmadığı tespit edilmiştir.
11
26. Başsavcthk tarafindan Kriminal Laboratuvarından temin edilen 31/7/2018 tarihli raporun ilgili kısmı şöyledir:
:
INCELEMEYE VERILEN BULGU:
1. P. Söz. Er [M.K.ya] ait olhuğu belirtilen hirer adet sağ el, sol el ve yüz höigesinden atş artiğı transfer kiti ile alman 3 adet svap.

2. P. Söz. Er [M.K.ya] ait …. Birer adet; haki renkli aşırı kanlı kar maskesi ve kompozit haşlık.

... analizler neticesinde:

1. P. Söz. Er [M.K.ya] ait tüm swaplar üzerinde atış artıkları tespit edilmiştir.
2. P. Söz. Er [M.K.yal ait kar maskesinin alm üst bölgesinde vaklaşık (7x5; cm ebadmda bir adet delinme (D.N.:!), kafa orka bölgede vaklașık (3x3) em ebadında bir adet delinme (D.N.:2): kompozit baslığın kafa arka bölgesine denk gelen holgede vaklaşık (1.5x1.5) cm ebadımnda bir adet delinme (D.N.:3) ve bu delinmenin hemen üstünde yirtilma tarzmda delinme (D.N.:4) olduğu tespit edilmiştir. Kar maskesi ve kompozit başlik üzerinde atiş artiklarina rastłanmamış ołup, üzerinde hulunan delinme bölgeleri etrafinda atşartiklarına rastlanmamış olup. fiziksel ve kinyasal bulgular örtüşmediğinden anş mesafesi konusunda herhangi bir değerlendirme_ yapilamayacağı kanaatine varılmıştır. (NOT:Kompozit başlığu yırtıłma tarzı delinme bölgesi içerisinde bir adet mermi çekirdeği olduğu tespit edilmiştir.)

"1
27. Dosyadaki idari tahkikat sonucuna dair raporun itgili kısmı şöyledir:
a 
..
(1) intihar eden personelin, sessiz, sakin ve pek konuşmavan bir kişiliğe sohip olduğu bu nedenle arkadaşları ile sikmtilarını paylaşmadiğı. intihar etme důşüncesini söz ve hareketleri ile belli etmediği tespit ediłmiştir.

(2) Personelin …. komutanlarıa herhangi bir şikayet veya sıkmntısın anlatmadıği.komutanlarıın da personel ile yaptikiarı görüşmelerde personetin herhangi bir şikayet yada sikmtismi tespit edemedikleri anlaşılmştır.

(3) Personele temel eğitim birliğine katildığmda 'Kayi-Kabul Muayenesi Ilk Değerlendirme Anketi' uvgulandiği. personelin söz komusu ankette sorulan sorulara herhangi bir psikolojik rahatsizhığmın olmadığı, ailevi ya da başkaca hir probleminin hulunmadiğı yönūnde cevaplar verdiği tespit edilmiştir.

(4) Personelin.…. katlışma müteakip düzenlenen Danışmanlik Kartma, 26 Kasım 2015tarihinde.…. 'psikolojik herhangi bir probleminin olmadığut beyan etti.' kaydımın düşüldüğütespit edilmiştir.

(5) Personefin intihar eylemini nöbet esnasıda... kendisine zimmetli tüfeği ile gerçekleştirdiği hölgenin Terörle Mücadele Harekat (TMH) Bölgesinde olması ve nöhet faaliyetlerinin şarjörlü ve mühimmatlı olarak tutulduğu bu nedenle personelin intihar eylemini gerçekleştirdiği silah ve mühimmata ulaşımı ile ilgili komutanlarımın kusur ve ihmalinin hulunmadiğı değerlendirilmiştir.

(7) Meydana gelen olayda: personelin intiharma sebebiyet verebilecek somut bir bulguya rastlanmadiğı (borç, ailevi sorunlar, kız arkadaş, fena muameleye maruz kalma vb.), içine kapanuk, sessiz sakin yapıda olan personelin anlık bir düşünceyle intihar ettiği.herhangi bir personelin.. kusurunun hulunmadiğı tespit edilmiştir.
n 
28. Başsavcıłık 24/7/2018 tarihinde olay hakkında kovuşturmaya yer olmadığıkararı vermiştir. Karar gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:

".…7 numaralı nöbet mevzi olurak tabir edilen noktada nöbet tuttuğu esnada hirlik personelinin ilgili noktadan silah sesi duyması üzerine olay yerine gittiklerinde müteveffanın yerde yatar vaziyette olduğu. elinde bulunan ve müteveffava zimmetli G3 piyade tüfeğinin şarjörü takılı. emniyet mandalı seri konumu gösterir şekilde ve müteveffanın başından vurulmuş vaziyette olduğunun görülmesi üzerine sedve ile ivedi olarak hastaneye kaldırıldığı, ancak yapıan müdahaleye rağmen yaşamını vitirdiği olayła ilgili soruşturma ișlemleríne başlanutmişsa da.

Edinilen tank beyanlari, olay tutanağı ve yapidlan ölü muayene işlemi neticesinde müteveffanın kendisine zimmetli bulunan piyade tüfeği ile intihar ettiğinin anlaşıldıği, sóz konusu intihar olayıyla ilgili herhangi bir üçüncü kişiye kusur atfedilemediği, herhangi bir suç unsuruna rastlanulamadiğı anlaşıbmakla..."
29. Başvurucu 17/9/2018 tarihli dilekçeyle, oğlunun annesiyle telefonda görüşerek askerliğini uzatıp uzatmamasına dair görüşünü sorduğunu, annesinin dönmesini söylemesi üzerine evienmek için bir aday aramalarıı söylediğini. oğlunun intihar etmiş olamayacağımıbelirterek kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz etmiştir.
30. Başvurucunun itirazı Yüksekova Sulh Ceza Hâkimliğince 10/10/2018 tarihinde reddedilmiştit.

31. Ret kararı 31/10/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş olup başvurucu 30/1 1/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV, İLGİLİ HUKUK 
32. Konuyla ilgilì ulusał ve uluslararası hukuk Anayasa Mahkemesinin Yasin Ağca (B. No: 2014/13163, 11/5/2017, §§ 86. 91-96) başvurusu hakkında verdiği kararda yer almaktadır.

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
33. Mahkemenin 10/3/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
34. Başvurucu; oğlunun askerlik öncesinde hayata bağhı biri olduğunu, askerdeyken gelecek planları yaptığını ve evlenmek istediğini annesine söylediğini, bu nedenle intihar etmiş olamayacağım, olayın cinayet olduğunu fakat delillerin karartılarak olayın üstünün örtüldüğünü, tanık ifadelerinin çelişkili ve basmakalıp olduğunu, olayın kurgulandığını.oğlunun parmak ve avuç izlerinin veri tabanında kayıtlı olmadığını. tüfeğinde parmak izi bulunamamasının da delillerin karartıldığına dair bir bulgu olduğunu, olay sonrasında oğlunun görev yaptiığı birliğin komutanıyla ancak uzun süren uğraşları sonucunda görüşebildiğini, olaydan hemen sonra birlik komutanının değiştiğini belirtmiştir.
35. Başvurucu ayrıca G3 tüfeği gibi güçlü bir silahla intihar edilmesi zor olduğu hâlde iki el kafasına ateş etmek suretiyle intihar eden birinin kafatasının parçałanmış olmasıgerekirken oğlunun bulunduğu sirada nefes almakta olduğunu, bu hususlara rağmen otopsi işlemi yapılmadığını, olay yerinde boş kovan bulunamadığının oğlunun görev yaptığı birlik 

tarafindan bildirildiğini, detayl bir olay yeri incelemesi yapdmadığıni, oğlunun telefon kayıitlarının incelenmediğini, soruşturmada kendisinin bilgisine başvurulmadığı ve soruşturmaya dâbil edilmediği için soruşturmaya etkiłi katılım sağlayamadığını ifade etmiş;ölüm olayıyla ilgili olarak eksik soruşturma yürütülmesi sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar veriłmesi nedeniyle yaşam hakkının etkili soruşturma yükümlüğüne dair usul yönünün ihlal edildiğini iddia etmiştir.

B. Değerlendirme 
36. Anayasa’nın 17. maddesinin birinci fikrası şöyledir:
"Herkes, yaşama, maddi ve manevi varliığmı koruma ve geliştirme hakkına sahiptir."
1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
37. Yaşam hakkının doğal niteliği gereği, yaşamını kaybeden kişi açısından bu hakka yönelik bir başvuru ancak yaşanan ölüm olayı nedeniyle ölen kişinin mağdur olan yakınlan tarafindan yapılabilecektir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri. B. No: 2012/752,17/9/2013, § 41). Başvuru konusu olayda müteveffa, başvurucunun oğludur. Bu nedenle başvuruda başvuru ehliyeti açısından bir eksiklik bulunmamaktadır.
38. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşıłan yaşam hakkının usul yönünün ihlal ediłdiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
2. Esas Yönünden 
a. Genel İlkeler 
39. Yaşam hakkı kapsamındaki devletin pozitif yükümlülüğü çerçevesinde etkili soruşturma yükümlülüğü bułunmaktadır. Bu yükümlülük, doğal olmayan her ölüm olayının sorumlularımin belirlenmesini ve gerekiyorsa cezalandırılmasını sağlayabilecek etkili bir soruşturma yürütmeyi gerektirir. Bu soruşturmanın temel amacı, yaşam hakkını koruyan hukukun etkili bir şekilde uygulanmasını, varsa sorumluların hesap vermelerini sağlamaktır (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 54).

40. Devletin söz konusu pozitif yükümlülüğünün sonuç yükümlülüğü olmayıp uygun araçların kullanılması yükümlülüğü ołlması, başvuruculara üçüncü tarafları adli bir suçnedeniyle yargılatma ya da cezalandtrma hakkı verdiği tüm yargılamaları mahkûmiyetle ya da belirli bir ceza kararıyla sonuçlandırma ődevi yüklediği anlamına gelmemektedir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 56).

41. Şüpheli bir ölüm olayı hakkıda yürütülen ceza soruşturmasının Anayasanın 17. maddesinin gerektirdiği etkinlikte olduğunun kabul edilebilmesi için;
- Soruşturma makamłarmın haberdar olur olmaz resen harekete geçerek ölüm olayın: aydınlatabilecek ve sorumluların belirlenmesini sağlayabilecek bütün delilleri tespit etmeleri gerekir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri. § 57). Soruşturmada ölüm olayının nedeninin veya sorumlu kişilerin belirlenmesi imkánıı zayıflatan bir eksiklik, etkili soruşturma yükümlülüğüne aykırılık oluşturabilir.

- Soruşturma sürecinin kamu denetimine açık olması ve ölen kişinin yakınlannın meşru menfaatierini korumak için soruşturma sürecine gerekli olduğu ölçüde katılabilmeleri gerekir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri. § 58).
- Soruşturmanın makul bir özen ve süratle yürütülmesi (Salih Akkuy, B. No:2012/1017, 18/9/2013 § 30) ve soruşturmada görevli olan kişilerin olayların içinde olan veya olması mubtemel kişilerden bağımsız olması gerekmektedir. Bu bağlamda soruşturma makamlarının sadece hiyerarşik ve kurumsal bağımsızhığı yeterli olmayıp aynı zamanda soruşturma da fiilen bağımsız yürütülmelidir (Cemil Danişman, B. No: 2013/6319, 16/7/2014, § 96).

- Soruşturma makamlarınca olayın sebebinin objektif analizi yapilmali;soruşturma sonucunda alınan karar soruşturmada elde edilen tüm bulguların kapsamlı, nesnel ve tarafsız bir analizine dayalı oimahıdır (Cemil Damişman, § 99).
42. Soruşturmanın etkililiğini sağlayan en alt seviyedeki inceleme, başvuruya konu soruşturmanın kendine özgü koşullarına göre değişir. Bu koşullar, ilgili bütün olay ve olgular temelinde ve soruşturmanın pratik gerçekleri gözönünde bulundurularak değerlendirilir. Bu nedenle soruşturmanın etkilitiği bakumından her olayda geçerli olmak üzere bir asgari soruşturma işlemler listesi veya benzeri bir asgari ölçüt belirlemek mümkün değildir (Fahriye Erkek ve diğerleri, B. No: 2013/4668, 16/9/2015, § 68).

43. Fakat ölüm ołayına ilişkin olarak yapılacak etkili bir soruşturma kapsamında yetkililerin tanıkların ifadelerinin alınmasi, bilirkişi incelemeleri, yaralanmalar ile ilgili olarak gerektiğinde eksiksiz ve detayhı bir rapor hazırlanmasına imkân verecek şekilde bir otopsinin yapılması, ölüm sebebinin objektif analizinin yapılması ve söz konusu olaylarla ilgili kanıtların elde edilmesi için mümkün olan tüm tedbirlerin alınmast gibi işlemleri gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Ölüm sebebinin veya olası sorumlulukların tespit edilmesini olumsuz yönde etkileyecek nitelikteki her türlü eksiklik, etkili bir soruşturma yürütülmesi açısından risk teşkil edecektir (Meral Eșkili, B. No: 2013/7586, 4/11/2015, § 89).
44. İfade etmek gerekir ki Anayasa Mahkemesinin ilgili soruşturma ve yargılama makamlarının yerine doğrudan geçecek şekilde, gerçekleşen olaylardaki delillerin değerlendirmesini kendisinin yapması söz konusu olamaz; bu konuda astl sorumlu ve yetkili olanlar olaylan ilk elden inceleyen yetkili adli ve idari mercilerdir (Cemil Danışman, § 58)fakat Anayasa Mahkemesinin başvuru konusu olayın gelişim şeklini anlayabilmck ve başvurucuların yakınlarmın ölümünün tüm yönlerinin aydınlatıiması noktasında soruşturma makamları ve derece mahkemeleri tarafindan atlması gereken adıimları nesnel bir şekilde değerlendirmek için olayın oluş şeklini incelemesi gerekebilmektedir (Rfar Bakır ve diğerleri, B. No: 2013/2782, 11/3/2015. § 68).

45. Ayrıca etkili soruşturma yükümlülüğü kapsamında başvuru konusu olaylar açısından yer verilen somut tespitlerin kişilerin masumiyetine veya suçluluğuna ilişkin olarak Anayasa Mahkemesince bir yorum yapildığı şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğinin altıçizilmelidir (Rifat Bakır ve diğerleri, § 143).

b. İlkelerin Somut Olaya Uygulanması
46. Olayın bildirilmesi üzerine Başsavcthğın resen ve derhal başlattiığısoruşturmada, başvurucunun soruşturmaya etkili katıhm sağlayamadığı iddiasına yönelik 

olarak yapılan incelemede başvurucu ya da müteveffanın diğer aile üyelerinin soruşturma kapsamında beyanlarının alınmadığı anlaşımıştır. Bu husus bir eksiklik olarak değerlendirilse de oğlunun öłümünden haberdar olan başvurucunun soruşturmayı takip ettiğine yahut soruşturma sürecine herhangi bir biçimde katılmak isteyip de katıłamadığına,bu hususta bir engelle karşıaştığına dair bir bulguya rastlanmadığı, başvurucunun soruşturma dosyasından örnek alabilme imkànı olduğu. kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşıitirazını sunabildiği ve itirazının bir başka merci tarafindan incelenip karara bağlandığıgözetildiğinde başvurucunun meşru menfaatlerini korumak için soruşturma sürecine gerekli olduğu ölçüde katılımının sağlanmadığını söylemek mümkün değildir.
47. Öte yandan kovuşturmasızhık kararına karşı yapılan itirazın değerlendirilmesi sürecini de kapsayan şekilde dört ayitk bir sürede sonuçlandırılan soruşturmanın makul bir süratle yürütüldüğü anlaşılmıştır.

48. Başvurucunun soruşturmanın şeffaf olarak yürütülmediği ve delillerin karartıldiğına dair iddiası bakımından olaylarn içinde olan veya olması muhtemel olan kişilerden bağımsız olarak soruşturmanın yürütülmesi gerekliliğinin (bkz. § 41) somut başvuru açısından incelenmesi gerekir. Bu bağlamda olayın terörle mücadele harekât bölgesinde olan bir komutanliıkta gerçekleşmesi ve buraya kara yolu ile yapılacak bir seyahatte terör saldırısına uğrama ihtimali olması nedenleriyle Cumhuriyet savcısı ve Ovi Birimi görevlilerinin olay yerine gidemediği görülmüştür (bkz. § 10). Bu nedenle detaylı olay yeri incelemesi yapılamamış, müteveffanın görev yaptığı komutanlıkta görevli askerler tarafiından olay yerinin fotoğraflanması ve krokisinin çizitmesiyle yetinilmek zorunda kalınmıştır (bkz. § 11). Aynı şekilde müteveffaya ait kar maskesi, kompozit başłık ve tüfek gibi önemli deliller de ayni askerler tarafindan muhafaza altina alınarak OYi Birimi görevlilerine teslim edilmiştir (bkz. § 13).

49. Terörle mücadeleden doğan zorunlu şartlar gözönünde bułundurulduğunda soruşturmanın kendine özgü şartları nedeniyle bu hususların soruşturmanın bağımsızlığınt zedelediğini değerlendirmenin mümkün olmadığı belirtilmelidir fakat yürütülen adli soruşturma kapsamında herhangi bir tanik beyanmın temin edilmemiş olmasi, olayın gerçekleştiği komutanlığın kendi içinde yürüttüğü idari tahkikat kapsamında temin edilen.komutanłıkta görevli askerlerin kısa ve detaysız beyanlarını içeren Bilgi Alma Tutanaklarıyla yetinilmiş olması (bkz. §§ 15-17) soruşturmanın bağımsız ve tarafsız yürütülmesi gerekliliği bakımından önemli bir eksiklik olarak göze çarpmaktadır.

50. Diğer taraftan başvurunun soruşturma makamlarınca ölüm olayınıaydınlatabilecek ve sorumtuların belirlenmesini sağlayabilecek bütün delillerin tespit edilip edilmediği, olayın sebebinin objektif analizinin yapilarak elde edilen tüm bulguların kapsamli, nesnel ve tarafsız bir analizine dayalı karar verilip veritmediği yönlerinden de incelenmesi gerekmektedir.

51. Bu noktada müteveffanın sevk edildiği hastanede vefat cttiği ve yine hastanede ölü muayenesi yapıldığı hâlde Cumhuriyet Başsavcılığı tarafindan otopsi yapıłmasına gerek olmadıği değerlendirilerek otopsisinin yapılmamış olması (bkz. § 12) dikkat çekmektedir.Müteveffa, olay yerinden hava yoluyla ilçedeki hastaneye sevk edilmiştir ancak otopsi işleminin gerçekleştirilmesi için Adli Tıp Grup Başkanlığının bulunduğu bir şehre sevkinin güvenlik gerekçesiyle sağlanamaması gibi bir durumun olduğuna dair bir veriye rastlanmamuştir.


52. Ölü muayenesi neticesinde M.K.nın alnının orta alt kısmında iki kaşının arasında 4x3 cm genişlikte mermi girişinin bulunduğu, mermi girişinde yakın mesafeden atışyapıldığina ilişkin yanık izlerinin meveut olduğu, kafa kemiğinde çoklu parçalı kınk olduğu.kafasının arka kısmında ise 7x3 em boyutlarında düzensiz mermi çıkış deliğinin bulunduğu.mermi girişinin dairesel yıldtz şeklinde olduğu, bunun sebebinin G3 silahına takıhıalevgizleyen aparatı olabileceği tespit edilmiștir (bkz. § 12).

53. M.K.ya ait tüfekte parmak izine rastlanmadığı (bkz. § 25), yine Kriminal Laboratuvarı tarafindan M.K.nın kompozit başliğında olduğu tespit edilen ve deforme olduğuna dair bir tespit bulunmayan mermi çekirdeğinin (bkz. § 26) niteliğine ve müteveffanın tüfeğinden atılmış olup olmadığına dair bir inceleme yapılmadığı, Kriminal Laboratuvar raporuna göre tüfeğin tetiğini düşürmek için 5.7 kg kuvvet gerektiğinin tespit edildiği (bkz. § 24). ölü muayenesini gerçekleştiren doktorun adli tıp konusunda bir uzmantığının olmadığı (bkz. § 2) hususlanı gözönüne alındığında müteveffanın otopsisinin yapilması suretiyle öncelikle atış mesafesinin kesin olarak tespit edilmemesinin,müteveffanın başında oluşan 4x3 cm ve 7x3 cm ebadındaki giriş ve çıkış delikleri şeklindeki ateşli silah yarasımın uzun namlułu, ateşli bir silah olan G3 tüfeğiyle ateş ediimesi hålinde oluşmasının mümkün olup olmadığının, ayrıca olay anıda müteveffanın başındaki kompozit başhiğın yaranın oluşma derecesine etkisinin tespit edilmemesinin ölüm olaymıaydınlatabilecek delillerin soruşturma sırasında toplanması bakımından kayda değer bir eksiklik olduğu değerlendirilmiştir.

54. Diğer taraftan müteveffava G3 tüfeği ile birlikte 5 adet dolu şarjör ve 100 adet fişek teslim edilmiş (bkz. § 19), olay sonrasında 4 adet dolu şarjör ile tüfeğinde 18 adet fişek bulunmuştur (bkz. § 21), Müteveffanın silahında 2 adet fişek eksik olmakla birlikte olay yerinde Komutanhıktaki götevlilerce yapılan aramaya rağmen boş kovan elde edilememiştir (bkz. § 13).

55. Bununia birlikte müteveffaya ait tüfekte parmak izi (bkz. § 25), kar maskesi ve kompozit başhıkta ise atış artığı tespit edilememiştir (bkz. § 26). Tüm bu veriler ışiğında Kriminal Laboratuvarı tarafindan kompozit başhıktaki ikinci delikte kałdığı tespit edilen (bkz.§ 26) mermi çekirdeğinin müteveffaya ait tüfekten atılıp atılmadığının tespiti amacıyla kriminal inceleme yaptırılmaması da olayın şartlarının ve sorumluları tespiti için delillerin toplanması bakımından önemli bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir.
56. Soruşturma makamı tarafindan müteveffanın intihar ettiği sonucuna ulaşılabilmesi açısından M.K. tarafindan tetiği düşürmek için 5,7 kg kuvvet gerektiren G3tüfeği ile baş kısmına ne şekilde ateş edilebileceğine dair bir canlandırma raporu temin ediłmemesi, müteveffanin tüfeğinde parmak izine rastlanmamasinın ołast nedenleri hakkında bir bilirkişi raporu alınmaması yahut olay sonrası defilleri muhafaza altına alan ve olay yerinde bulunan Komutanlık personelinin beyanma başvurularak bu hususun araştırılmamışolması soruşturmanın etkinłiğini zayıflatan diğer eksiklikler olarak tespit ediłmiştir.
57. Son olarak olay sonrası müteveffayı bulan personelin, ayrica delilleri muhafaza altına alan personelin, bunların yanı sıra M.K.ya ilk ubbi müdahaleyí yapan sıhhi personel Y.E.K.nın yürütülen adli soruşturma kapsamında beyanlarına başvurularak müteveffanın olay sonrası ne şekilde bulunduğu, yaralarının ne şekilde ołduğu, tüfeğinin nerede durduğu,müteveffanın ne şekilde ateş etmiş olabileceğinin tespiti amacıyla müteveffa ile tüfeğin duruşaçılarının ve konumlarının nasıł olduğu, tüfeğinin sıcak olup olmadığı gibi olayın 

gerçekleşme şartlarını netleştirmeye yarayacak ayrıntıların tespit edilmemesi de etkilìsoruşturma yürütülmesini zedeleyen eksikliklerdir.

58. Müteveffanın olay tarihinde hangi nedenle tek başına nöbet tuttuğu, olay günüveya öncesinde Komutanlıiktaki herhangi bir personelle herhangi bir sorun yaşayıp vaşamadığı hususłarının da ayrıntılı tanık beyanlariyla netleştirilmesi gerektiği gözden kaçitılmamasi gereken bir husustur.

59. Bu itibarla ölüm olayını çevreleyen koşulların tespiti ve varsa ölüm olayının sorumlularının belirlenmesi için Başsaveılık tarafindan gerekli tüm delillerin toplanmışolduğu, dolayısıyla da kovuşturmaya yer olmadığına dair kararin elde edilen delilterin kapsamli, nesnel ve tarafsız bir analizine dayanılmak suretiyłe sonuca ulaşiarak verildiği söylenemez. Somut başvuruya konu soruşturma bütün hâlinde ele alındığında ötüm olayının tüm yönlerinin Cumhuriyet Başsaveshğı tarafindan ortaya konulamadığı sonucuna ulaşılmıştit.

60. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nun 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkının usul yönünün ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.
3. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
61, 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas inceleme sonunda. başvurucunun hakkımm ihtal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir, Ihtal kararı verilmesi hälinde ihlalin ve sonuçlarmın oriadan kaldırılması için yapłması gerekenlere hükmedilir ..

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararindan kaynaklanmışsu, ihlati ve sonuçlarıi ortadan kaldırmak için yeniden yargulama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulummayan hallerde başvurucu lehine tazmimata hükmedilebilir veya gene! mahkemelerde dava açılması yolu gösteritebilir.Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mūmkünse dosya üzerinden karar verir."
62. Başvurucu ihlalin tespiti ve yeniden soruşturma yapılması talebinde bulunmuştur.

63. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varıldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesinin sonuçlarina da değinmiş ve bu durumun ihlalin devami anlamına geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
64. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihtal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıldığından söz edilebilmesi için temel kural.mümkün olduğunca eski hàle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulmast, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunları yoł açtīğı sonuçların ortadan 

kaldırıłması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrıca bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması gerekmektedir (Mehmet Doğan, §§ 55.57).

65.İhlalin kovuşturmaya yer olmadığı ya da daimî arama kararı gibi bazı nedenlerle soruşturmanın_ sonlandırılmasıdankaynaklandiğı_ durumlarda_Anayasa_Mahkemesi, 6216sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numarahı fikrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 79. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a) bendi uyarınca, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıłması için yeniden soruşturma yapıłması için karann bir örneğinin ilgili Cumhuriyet Başsavcıhığına gönderilmesine hükmeder. Anılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farklı olarak, ihlali ortadan kaldırmak amacıyla yeniden soruşturma yapılması sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlı olarak yeniden soruşturma yapılması kararı verildiğinde usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farkhı olarak ilgili Cumhuriyet Başsavcıhğının yeniden soruşturma yapılması sebebinin varlığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır.Dolayısıyla böyle bir kararın kendisine ulaştığı Cumhuriyet Başsavcılığının yasal yükümlüłüğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden soruşturma yapma karari vererek devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek üzere gereken işlemleri yeríne getirmektir (benzer yöndeki kararlar için bkz. Mehmet Doğan, §§ 58,59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).

66. incelenen başvuruda etkili bir soruşturma yapılmaması nedeniyle yaşam hakkmın usul yönünün ihlal edildiği sonueuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla ihlalin Cumhuriyet Başsaveıhğı işlemlerinden/kararmdan kaynaklandığı anlaşımaktadır.
67. Bu durumda yaşam hakkının usul yönünün ihialinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden soruşturma yapıłmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Yapılacak yeniden soruşturma ise bireysel başvuruya özgü düzenleme içeren 6216 sayılı Kanun'un 50.maddesinin (2) numaralı fikrasına göre ihtalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Bu kapsamda yapılması gereken iş, yeniden soruşturma kararı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştiran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir örneğinin yeniden soruşturma yapılmak üzere Yüksekova Cumhuriyet Başsaveılığına gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.

68. Başvurucunun tazminat talebi bulunmadığından yaşam hakkının usul yönünün ihlal edilmesiyle ilgili olarak tazminata hükmediłmemiştir.

69. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekälet ücretinden oluşan toplam_ 3.894,70 TL yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Yaşam hakkının usul yönünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA.


B. Anayasa'nın I7. maddesinin birinci fikrasında güvence altına alnan yaşam hakkının usul vönünün İHLAL EDİLDİĞiNE.

C. Kararın bir örneğinin yaşam hakkının usut yönünün ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden soruşturma yapılmak üzere Yüksekova Cumhuriyet Başsaveılığına (Soruşturma No:2018/2592) GÖNDERİLMESiNE,
D. 294,70 TL. harç ve 3.600 TL vekålet ücretinden oluşan toplam 3.894.70 TL yargilama giderinin başvurucuya ÖDENMESiNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanltığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme oimasıhälinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAiZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERiLMESiNE 10/3/2021tarihinde OYBiRLiĞIYLE karar verildi.

Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Recai AKYEL 
Üye Selahaddin MENTEŞ
Üye Irfan FIDAN