Danıştay Altıncı Dairesine Ait Karar
DANIŞTAY KARARI | 2021-10-26

26 Ekim 2021 SALI 
Resmî Gazete 
Sayi : 31640
DANISTAY KARARI 
Danıştay Altınci Daire Başkanlığından:
Esas No : 2021/7803Karar No : 2021/9514
KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN : Danıştay BaşsavCıliğI - ANKARA 
DAVACI : Osman AlakuşVEKİLİ: Av. Uğur Tarhan (E-Tebligat)
DAVALI : Mamak Belediye Başkanlığı - ANKARA 
YARGILAMA SÜRECi 4
Dava konusu İstem: Ankara İli, Mamak llçesi, Altiağaç - Karaağaç - Hüseyingazi Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi kapsamında imzalanan arsa ve tesis karşılığı konut sözieşmesinin uygulanması sırasında uğranıldığı ileri sürülen 1.000,00 TL'lik maddi zararın, idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Ankara 6. Idare Mahkemesinin 09/03/2021tarih ve E:2021/439. K:2021/469 sayilı kararında: bakilan davanın, taraflariın arasinda imzalanan özel hukuk sözlesmesinden kaynaklandiği, bu kapsamda davacı ile davalı idare arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlığın adli yargının görev alanına girdiği sonucuna varıldiğından davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ SELÇUK ACAR'IN DÜŞÜNCESİ: Danıştay BaşsavCılığI'nın kanun yararına temyiz isteminin kabul edilerek, Idare Mahkemesi kararının 2577 sayılıKanun'nun 51. maddesi uvarınca, hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY_ BAŞSAVCISI_ ABDULKADİR ATALIK'IN DÜŞÜNCESİ: DaVaCI tarafindan,Altiağaç - Karaağaç - Hüseyingazi Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi kapsamında imzalanan arsa ve tesis karşılığı konut sözleşmesinin uygulanmasi sırasında uğranıldiği ileri sürülen 1.000,00 TL'lik maddi zararın, idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle Mamak Belediye Başkanlığına karsı açılan davanın görev yönünden reddi volunda verilen Ankara 6. Idare Mahkemesi Hakimliğinin 09/03/2021 gün ve E:2021/439, K:2021/469 sayılıi kesin kararının;davacı tarafından, kanun yararına temyiz edilmesi istemiyle Başsavcılığımızı bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi:
2577 sayılı Idari Yargilama Usulü Kanunu'nun 51'inci maddesinde, "niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade eden" kararların kanun yararına temyiz olunabileceği belirtilmistir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı" başlıklı 73.maddesinde; "Belediye, belediye meclisi kararıyla; konut alanlari, sanayi alanlari, ticaret alanlari, teknoloji parklari, kamu hizmeti alaniari, rekreasyon alanları ve her türlü sosyal donatı alaniarı oluşturmak, eskiyen kent kisımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin 

tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskine karşi tedbirler almak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Bir alanın kentsel dönüşüm ve gelişim alani olarak ilan edilebiimesi için yukarıda sayılan hususlardan birinin veya bir kaçının gerçekleşmesi ve bu alanın belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması şarttır.Ancak, kamunun mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alani ilan edilebilmesi ve uygulama yapilabilmesi için ilgili belediyenin talebi ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca bu yönde karar alınması şarttır.Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilecek alanın; üzerinde yapıolan veya olmayan imarlı veya imarsız alanlar olmasi, yapı yükseklik ve yoğunluğunun belirlenmesi, alanın büyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektar arasında olmasi, etaplar halinde yapilabilmesi hususlarının takdiri münhasıran belediye meclisinin yetkisindedir.Toplamı 5 hektardan az olmamak kaydı ile proje alani ile ilişkili birden fazla yer tek bir dönüşüm alanı olarak belirlenebilir.
Büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde kentsel dönüşüm ve gelişim projesi alanı ilan etmeye büyükşehir belediyeleri yetkilidir. Büyükşehir belediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyeleri kendi sınırları içinde kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir.
Büyükşehir belediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşüm ve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imar plani, parselasyon planı, bina inşaat ruhsati, yapı kullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı Imar Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmaya büyükşehir belediyeleri yetkilidir.
Kentsel dőnüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunan yapıların boşałtiılmasi, yıkımıve kamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunan gayrimenkul sahipleri ve belediye tarafından açılacak davalar,mahkemelerde öncelikle görüşülür ve karara bağlanır.
Kentsel dönüşüm ve gelişim alanları içinde yer alan eğitim ve sağlık alanları hariçkamuya ait gayrimenkuller harca esas değer üzerinden belediyelere devredilir.Devredilen bu gayrimenkuller için Cumhurbaşkanınca kentsel dönüşüm ve gelişim alanı kararının alındığıtarihten itibaren ecrimisil tahakkuk ettirilmez, tahakkuk ettirilen ecrimisiller terkin edilir, tahsil edilenler ise iade edilir. Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında yıkılarak yeniden yapılacak münferityapılarda ilgili vergi, resim ve harçların dörtte biri alınır. Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarındaki gayrimenkul sahipleri ve 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı Imar ve Gecekondu Mevzuatına Aykını Yapilara Uygulanacak Bazi İşlemler ve 6785 Sayılıi Imar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanuna istinaden, hak sahibi oimuşkimselerle anlaşmaları halinde kentsel dönüşûm ve gelişim proje alanında hakları verilir. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/122 md.) Anlaşma sonucu belediye mülkiyetine geçen gayrimenkuller haczedilemez. 2981 sayılı Kanun kapsamına girmeyen gecekondu sahiplerine enkaz ve ağaç bedelleri verilir veya belediye imkanlan õlçüsünde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı dışında arsa veya konut satişı yapılabilir. Bu kapsamda bulunanlara Toplu Konut Ídaresi Başkanlığı ile işbirliği yapılmak suretiyle konut satışi da yapilabilir. Enkaz ve ağaç bedelleri arsa veya konut bedellerinden mahsup edilir.

Kentsel dönüsüm ve gelişim alani ilan edilen yerierde belediyelere ait gayrimenkuller ile belediyelerin anlaşma sağladığı veya kamulaştırdıklanı gayrimenkuller üzerindeki inşaatların tamamı belediyeler tarafından yapilır veya yaptırılır. Belediye ile anlaşma yapmayan veya belediyece kamulaştırılmasına_ gerek duyulmayan gayrimenkui sahiplerinden proje alanında kendilerine 3194 sayılı Kanunun 18 inci maddesine göre ayri ada ve parselde imar hakkı verilmemiş olanlar kamulaştırmasız el atma davası açabilir.Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında yapılacak ait yapı ve rekreasyon harcamalari, proje ortak gideri sayilır. Belediyelere ait inşaatların proje ortak giderleri belediyeler tarafindan karşılanır. Kendilerine ayrı ada veya parsel tahsis edilen gayrimenkul sahipleri ile kamulaştırma dışı kalan gayrimenkul sahipieri, sahip oldukları inşaatın toplam metrekaresi oranında proje ortak giderlerine katilmak zorundadır. Proje ortak gideri ödenmeden inşaat ruhsati, yapılan binalara yapi kullanma izní verilemez; su, doğalgaz ve elektrik bağlanamaz.
Dönüşüm alanı sınırı kesinleştiği tarihte, bu sınırlar içindeki gayrimenkullerin tapu kütüğünün beyanlar hanesine kaydedilmek üzere tapu sicil müdürlüğüne, paftasında gösterilmek üzere kadastro müdürlüğüne bildirilir. Söz konusu gayrimenkullerin kaydında meydana gelen değişiklikler belediyeye bildirilir.
Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerde; ifraz, tevhit, sınırlı ayni hak tesisi ve terkini, cins değişikliği ve yapı ruhsatı verilmesine llişkin işlemier belediyenin izni ile yapilir.
Belediye, kentsel dönüşüm ve gelişim projelerini gerçekleştirmek amacıyla; imar uygulamasi yapmaya, imar uygulaması yapılan alanlardaki taşınmazların değerlerini tespit etmeye ve bu değer üzerinden hak sahiplerine dağıtim yapmaya veya hasilat paylaşımınıesas alan uygulamalar yapmaya yetkilidir.
Kentsel dönüşûm ve gelişim projelerinin uygulanması sırasında, tapu kayıtlarında mülkiyet hanesi açık olan veya ayni hakları davalı olan taşınmazlar doğrudan kamulaştırılarak bedelleri mahkemece tayin edilen bankaya belli olacak hak sahipleri adına bloke edilir. Belediye kentsel dönüşüm ve gelişim projelerinin uygulama alanında bulunan taşinmazların kamulaştırılması sırasında veraset ilamı çıkarmaya veya tapudaki kayıt malikine göre işlem yapmaya yetkilidir.
Büyükşehirlerde büyükşehir belediye meclisinin, il ve ilçelerde belediye meclislerinin salt çoğunluk ile alacağı karar ile masrafların tamamı veya bir kısmı belediye bütçesinden karşılanmak kaydıyla kentin uygun görülen alanlarında bina cephelerinde değişiklik ve yenileme ile özel aydınlatma ve çevre tanzimi çalışmaları yapılabilir. Cephe değişikliği yapılacak binalarda telif hakkı sahibi proje müelliflerine talep etmeleri hâlinde, değiştirilecek cephe veya cephelerin beher metrekaresi için bir günlük net asgari ücret tutarını geçmemek üzere telif hakkı ödenir. Büyükşehir belediye meclisince uygun görülmesi hâlinde,büyükşehir belediyesi içindeki ilçe belediyeleri kendi sınırlan içinde bu fıkrada belirtilen iş ve işlemleri yapabilir,
Bina cephelerinde değişiklik ve yenileme ile özel aydınlatma ve çevre tanzimi çalışmaları için yapılması gereken iş, işlem ve yetkilendirmeler, kat maliklerinin arsa payıçoğunluğu ile verecekleri karara göre yapılir.


Büyükşehir belediyelerince, kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen alanlar ile 5366 sayılı Kanuna göre yenileme alanı ilan edilen alanlarda veya bu Kanunun 75 inci maddesine göre kamu kurum ve kuruluşları ile protokol yapmaları hâlinde, büyükşehir belediye meclisi kararı ile, yıkilan ibadethane ve yurtların yerine veya ihtiyaç duyulan yerlerde ibadethane ve yurt inşa edilebilir.
Kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamındaki işler, kamu idareleriyle 75 inci madde çerçevesinde ortak hizmet projeleri aracıliğıyla gerçekleştirilebilir.
Bu Kanunun konusu ile ilgili hususlarda Başbakanlik Toplu Konut Ídaresine 2985sayılı Kanun ve diğer kanunlarla verilen yetkiler saklıdır." hükmü yer almaktadır.
2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nun "Iskan sahalarının tespiti,kamulaştırma ve kadastro “ başlıklı 4. maddesinde; "Başkanlık, gecekondu dönüşüm projesi uygulayacağı alanlarda veya mülkiyeti kendisine ait arsa ve arazilerde veya valiliklerce toplu konut iskan sahası olarak belirienen alanlarda çevre ve imar bütünlüğünü bozmayacak şekilde her tür ve ölçekteki planlar ile imar planlarını yapmaya, yaptırmaya ve tadil etmeye yetkilidir. Bu planlar; büyükşehir belediye sınırları içerisinde kalan alanlar için büyükşehir belediye meclisi tarafından, il ve ilçe belediye sınırları ile mücavir alanları içerisinde kalan alanlar için ilgili belediye meclisleri tarafından, beldelerde ve diğer yerlerde ilgili valilik tarafından, planların belediyelere veya valiliğe intikal ettiği tarihten itibaren üç ay içerisinde aynen veya değiştirilerek onaylanır. Belediyeler ve valilik tarafından üç ay içerisinde onaylanmayan planlar Başkanlık tarafından re'sen onaylanır. Belediyeler, valilik veya Başkanlık tarafından onaylanan bu planlar; askı, ilan ve itiraza dair kararlar da dahil olmak üzere 3194 sayılı Imar Kanunu hükümlerine göre belediyeler ve ilgili kamu kurumlarıtarafından yapılacak tüm işlemier Başkanlık tarafından re'sen yapılmak suretiyle yürürlüğe konur.
Başkanlık kanundaki görevleri çerçevesinde gerçek ve tüzel kişilere ait arazi ve arsaları ve bunların içerisinde veya üzerinde bulunan her türlü eklenti ve yapılarıkamulaştırmaya yetkilidir. Başkanlık tarafından yapılacak kamulaştırmalar, 4.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki iskân projelerinin gerçekleştirilmesi amaçlı kamulaştırma sayılır." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelemesinden; Mamak belediyesi ile Toplu Konut Idaresi Başkanlıği arasında 14.08.2012 tarihinde imzalanan protokol ile Altiağaç  Karaağaç - Hüseyingazi Mahalleleri Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesinin ilan edildiği, davaya konu Hüseyingazi Mahallesi, 37357 ada 4 parsel sayılı taşınmazın Altiağaç - Karaağaç Hüseyingazi Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi kapsamında kaldıği,Projenin amacına uygun gerçekleştirilebilmesi için proje kapsamındaki hak sahipleriyle yapilacak protokol, taahhütname, sözleşme, trampa, tahsis, tapu devri, tapu tescili vb, gibi uygulamaya yönelik esasları düzenieyen Yönetmeliğin Mamak Belediye Meclisinin 02.07.2012 tarih ve 386 sayılı kararı ile onaylanarak uygulamaya konulduğu, taraflar arasında, Altıağaç - Karaağaç  Hüseyingazi Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi Arsa ve Tesis Karşılığı Konut Sözleşmesinin imzalandıği, bu sözleşmeye göre 

davacinin, Hüseyingazi Mh. 37357 ada 4 parseldeki 336 m2 imarlı arsasıni ve üzerindeki yapısını davalıya devrettiği, anlaşma gereği iki daire karşılığı eksik arsa payı borçlanmasi için gerekli olan eksik 44 m2 hisseyi, metrekaresi 450,00 TL'den satın alarak hisse miktarini 380 m2'ye yükselttiği, Proje sürecinde oluşan koşullar doğrultusunda alınan idari kararla,sözleşmede vadedilen brüt 116 m2 konut büyüklüğü, brüt 127 m2' ye çıkarıldiği, davacının metrekaresi 450,00 TL'den 27.000,00 TL ödemek sureti ile 60 m2 belediye hissesi daha satın alarak, hisse miktarını toplamda 440 m2'ye çıkardiği, çekilen kura sonucu, davacıya 2.Etap D Blok, 4 ve 9 numarah konutların tahsis edildiği, davacı davalı idare ile yapilan sözleşme gereğince devredilen arsanin tam üzerinde bulunan D7 bloktan daire verilmesi gerekirken daha düşük değere sahip ve metrekaresi daha az olan konutlardan daire tahsisi yapılmasının davalı idarenin hukuka aykirı aldığı idari karariarın ve uygulama esnasındaki hizmet kusurlarının bir sonucu oiduğu ileri sürülerek, uğradığı maddi zararların tazmini istemiyle davanın açıldiğı anlaşılmaktadır.
Incelenen davada, görevli yargı yerinin belirlenebilmesi için, uyuşmazliığa konu sözleşmenin, idari sözleşme niteliğinde olup olmadiğının belirienmesi gerekmektedir. Bir sözleşmenin idari nitelikte kabul edilebilmesi için taraflarından birinin idare olmasi, bir kamu hizmetinin yürütülmesi ya da böyle bir hizmetin yürütülmesine katılınması amacı ile yapılmışolmasi, bu nedenie idareye özgü bir düzenlenişe ihtiyaç duyulmasi, idareye özel hukuk sözleşmelerindekini aşan, tek yanlı fesih, denetleme, ceza verme gibi bazı üstünlük ve ayrıcalikların tanınmış olması gerekmektedir. Dava konusu sözleşme bu açıdan ele alındığında, davalı idare tarafından davaya konu sözleşmenin Altiağaç - Karaağaç Hüseyingazi Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesinin gerçekleştirilmesi kapsamında imzalandıği, yani bir kamu hizmetinin yürütülmesi amacı ile imzalandıği,sözleşmede davalı Mamak Belediye Başkanlığı'na tek taraflı fesih ve iptal yetkileri tanındığı,idarenin üstün hak ve yetkilerinin bulunduğu bir sözleşme olduğu, dolayısıyla tarafların serbest iradeleri ile anlaşmaları niteliğinde olmayıp, idari sözleşme niteliği taşıdiğısonucuna ulaşilmiştir.
2577 sayılı Kanunun 2/1-c bendinde, tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaların idari yargının görev alanına girdiğinin açıkça belirtildiği, bu itibarla idari nitelikteki sözleşmeye uyulmadığı iddiası ile açılan tazminat davasının 2577 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri gereğince idari yargı yerinde görülmesi gerektiğinden, davanın görev yönünden reddi yolunda verilen Idare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle Ankara 6. Idare Mahkemesi Hakimliğinin 09/03/2021 gün ve E:2021/439, K:2021/469 sayılı kararı; usul yönünden, yürürlükteki hukuka aykırı sonucu ifade ettiğinden, 2577 sayılı Yasanın 51'inci maddesi uyarinca, kanun yararına temyiz edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.


TÜRK MİLLETI ADINA 
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDi OLAY :
Ankara İli, Mamak liçesi, Altıağaç  Karaağaç  Hüseyingazi Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi kapsamında taraflar arasında 2012 yılına ait tarihsiz olarak arsa ve tesis karşılığı konut sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşmenin uygulanmasısırasında uğranıldığı ileri sürülen 1.000,00 TL'lik maddi zararın karşılanması için davacıtarafindan 01.12.2020 tarihinde idareye başvurulmuştur. Bu başvuru idare tarafindan cevaplanmayarak 31.01.2021 tarihi itibarıyla zimnen reddedilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGILI MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesinde; "(1) Idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabilir. (2) Temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde karar, kanun yararına bozulur. Bu bozma kararı daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırmaz. (3) Bozma kararının bir örneği ilgili bakanlığa gönderilir ve Resmi Gazete'de yayımianır." hükmü yer aimıştır.
2577 sayılı Idari Yargilama Usulü Kanununun "İdari Dava Türleri ve Idari Yargi Yetkisinin Sınırı" başlıkiı 2. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapilan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasından çıkan uyuşmazlıkiara ilişkin davalar, idari dava türleri arasında sayılmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı" başlıklı 73.maddesinde; "Belediye, belediye meclisi kararıyla; konut alanlari, sanayi alaniari, ticaret alanlari, teknoloji parkiari, kamu hizmeti alanlari, rekreasyon alaniarı ve her türlü sosyal donati alaniarı oluşturmak, eskiyen kent kisimlariını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirier almak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Bir alanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilan edilebilmesi için yukarıda sayılan hususlardan birinin veya bir kaçının gerçekleşmesi ve bu alanın belediye veya mücavir alan sinırları içerisinde bulunmasi şarttır.Ancak, kamunun mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilebilmesi ve uygulama yapilabilmesi için ilgili belediyenin talebi ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca bu yönde karar alınması şarttır.
Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilecek alanın; üzerinde yapıolan veya olmayan imarlı veya imarsız alanlar olmasi, yapiı yükseklik ve yoğunluğunun belirlenmesi, alanın būyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektar arasında olmasi, etaplar 

halinde yapilabilmesi hususlarının takdiri münhasıran belediye meclisinin yetkisindedir.Toplamı 5 hektardan az olmamak kaydı ile proje alanı ile ilişkili birden fazla yer tek bir dönüşüm alanı olarak belirlenebilir.
Büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde kentsel dönüşüm ve gelişim projesi alanı ilan etmeye büyükşehir belediyeleri yetkilidir. Büyükşehir belediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyeleri kendi sınırları içinde kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir.
Būyükşehir belediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşüm ve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imar plani, parselasyon plani, bina inşaat ruhsati, yapı kullanma izni ve benzeri tüm imar işiemleri ve 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı Imar Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmaya büyükşehir belediyeleri yetkilidir.
Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunan yapıların boşaltılmasi, yıkımıve kamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunan gayrimenkul sahipleri ve belediye tarafından açılacak davalar,mahkemelerde öncelikle görüşülür ve karara bağlanır.
Kentsel dönüşüm ve gelişim alanları içinde yer alan eğitim ve sağlık alanları hariçkamuya ait gayrimenkuller harca esas değer üzerinden belediyelere devredilir. Devredilen bu gayrimenkuller için Cumhurbaşkanınca kentsel dönüşüm ve gelişim alanı kararının alındiği tarihten itibaren ecrimisil tahakkuk ettirilmez, tahakkuk ettirilen ecrimisiller terkin edilir, tahsil edilenler ise iade edilir. Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında yıkılarak yeniden yapilacak münferit yapılarda ilgili vergi, resim ve harçların dörtte biri alınır. Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarındaki gayrimenkul sahipleri ve 24/2/1984 tarihli ve 2981sayılı Imar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemier ve 6785Sayılı Imar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanuna istinaden, hak sahibi olmuş kimselerie anlaşmaları halinde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanında hakiarıi verilir. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/122 md.) Anlaşma sonucu belediye mülkiyetine geçen gayrimenkuller haczedilemez. 2981 sayıl: Kanun kapsamina girmeyen gecekondu sahiplerine enkaz ve ağaç bedelleri verilir veya belediye imkaniarı ölçüsünde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı dışında arsa veya konut satiışı yapılabilir. Bu kapsamda bulunanlara Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile işbirliği yapıimak suretiyle konut satışı da yapilabilir. Enkaz ve ağaç bedelleri arsa veya konut bedellerinden mahsup edilir.
Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerde belediyelere ait gayrimenkuller ile belediyelerin anlaşma sağladığı veya kamulaştırdıkları gayrimenkuller üzerindeki inşaatların tamamı belediyeler tarafından yapılır veya yaptırılır. Belediye ile anlaşma yapmayan veya belediyece kamulaştırılmasına gerek duyulmayan gayrimenkul sahiplerinden proje alanında kendilerine 3194 sayılı Kanunun 18 inci maddesine göre ayrıada ve parselde imar hakkı verilmemiş olanlar kamulaştırmasiz el atma davası açabilir.
Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında yapılacak alt yapı ve rekreasyon harcamalari, proje ortak gideri sayılır. Belediyelere ait inşaatların proje ortak giderieri belediyeler tarafından karşılanır. Kendilerine ayrı ada veya parsel tahsis edilen gayrimenkul sahipleri ile kamulaştırma dışi kalan gayrimenkul sahipleri, sahip oldukları inşaatın toplam 

metrekaresi oranında proje ortak giderlerine katilmak zorundadir. Proje ortak gideri ödenmeden inşaat ruhsati, yapiian binalara yapi kullanma izni verilemez; su, doğalgaz ve elektrik bağlanamaz.
Dönüşüm alanı sınırı kesinleştiği tarihte, bu sınırlar içindeki gayrimenkullerin tapu kütüğünün beyanlar hanesine kaydedilmek üzere tapu sicil müdürlüğüne, paftasında gösterilmek üzere kadastro müdürlüğüne bildirilir. Söz konusu gayrimenkullerin kaydında meydana gelen değişiklikler belediyeye bildirilir.
Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerierde; ifraz, tevhit, sınırlı ayni hak tesisi ve terkini, cins değişikliği ve yapı ruhsatı verilmesine ilişkin işlemler belediyenin izni ile yapilir.
Belediye, kentsel dönüşüm ve gelişim projelerini gerçekleştirmek amacıyla; imar uygulamasi yapmaya, imar uygulaması yapılan alanlardaki taşınmazların değerlerini tespit etmeye ve bu değer üzerinden hak sahiplerine dağıtım yapmaya veya hasılat paylaşımınıesas alan uygulamalar yapmaya yetkilidir.
Kentsel dōnüşüm ve gelişim projelerinin uygulanması sırasında, tapu kayıtlarında mülkiyet hanesi açık olan veya ayni hakları davalı olan taşınmazlar doğrudan kamulaştırilarak bedelleri mahkemece tayin edilen bankaya belli olacak hak sahipleri adına bloke edilir. Belediye kentsel dönüşûm ve gelişim projelerinin uygulama alanında bulunan taşınmazların kamulaştırıiması sirasında veraset ilamı çıkarmaya veya tapudaki kayit malikine göre işlem yapmaya yetkilidir.
Büyükşehirlerde büyükşehir belediye meclisinin, il ve ilçelerde belediye meclislerinin salt çoğuniuk ile alacağı karar ile masrafların tamamı veya bir kismı belediye bütçesinden karşılanmak kaydıyla kentin uygun görülen alanlarında bina cephelerinde değişiklik ve yenileme ile özei aydınlatma ve çevre tanzimi çalışmaları yapılabilir. Cephe değişikliği yapılacak binalarda telif hakkı sahibi proje müellifierine talep etmeleri hâlinde, değiştirilecek cephe veya cephelerin beher metrekaresi için bir günlük net asgari ücret tutarını geçmemek üzere telif hakk: ödenir. Büyükşehir belediye meclisince uygun görülmesi hâlinde,büyükşehir belediyesi içindeki ilçe belediyeleri kendi sınırları içinde bu fikrada belirtilen iş ve işlemleri yapabilir.
Bina cephelerinde değişiklik ve yenileme ile özel aydınlatma ve çevre tanzimi çalışmaları için yapılması gereken iş, işiem ve yetkilendirmeler, kat maliklerinin arsa payıçoğunluğu ile verecekleri karara göre yapılır.
Büyükşehir belediyelerince, kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen alanlar ile 5366 sayılı Kanuna göre yenileme alani ilan edilen alanlarda veya bu Kanunun 75 inci maddesine göre kamu kurum ve kuruluşları ile protokol yapmaları hâlinde, büyükşehir belediye meclisi karan ile, yıkılan ibadethane ve yurtların yerine veya ihtiyaç duyulan yerlerde ibadethane ve yurt inşa edilebilir.
Kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamındaki işler, kamu idareleriyie 75 inci madde çerçevesinde ortak hizmet projeleri aracıliğıyla gerçekleştirilebilir.
Bu Kanunun konusu ile ilgili hususlarda Başbakanlık Toplu Konut İdaresine 2985sayılı Kanun ve diğer kanunlarla verilen yetkiler saklıdır." hükmü yer almaktadır.

2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nun "İskan sahalarının tespiti, kamulaştirma ve kadastro" başlıklı 4. maddesinde; "Baskanlik, gecekondu dönüşüm projesi uygulayacaği alanlarda veya mülkiyeti kendisine ait arsa ve arazilerde veya valiliklerce toplu konut iskan sahası olarak belirlenen alanlarda çevre ve imar bütünlüğünü bozmayacak şekilde her tür ve ölçekteki planlar ile imar planlarını yapmaya, yaptirmaya ve tadil etmeye yetkilidir. Bu planlar; būyükşehir belediye sınırları içerisinde kalan alaniar için büyükşehir belediye meclisi tarafından, il ve ilce belediye sinırları ile mücavir alanları içerisinde kalan alanlar için ilgili belediye meclisleri tarafindan, beldelerde ve diğer yerlerde ilgili valilik tarafindan, planların belediyelere veya valiliğe intikal ettiği tarihten itibaren üç ay içerisinde aynen veya değiştirilerek onaylanir. Belediyeler ve valilik tarafiından üç ay içerisinde onaylanmayan planlar Başkanlık tarafından re'sen onaylanır, Belediyeler, vaiilik veya Başkanlık tarafından onaylanan bu planlar; aski, ilan ve itiraza dair kararlar da dahil oimak üzere 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerine göre belediyeler ve ilgili kamu kurumiarı tarafından yapılacak tüm işlemier Başkanlık tarafından re'sen yapilmak suretiyle yürürlüğe konur.Başkanlık kanundaki görevieri çerçevesinde gerçek ve tüzel kişilere ait arazi ve arsaları ve buniarın içerisinde veya üzerinde bulunan her türlü eklenti ve yapılarıkamulaştırmaya yetkilidir. Başkaniık tarafından yapılacak kamulaştırmalar, 4.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki iskân projelerinin gerçekleştirilmesi amaçlı kamulaştırma sayılır." hükmüne yer verilmiştir.HUKUKi DEĞERLENDIRME:
Dosyanın incelemesinden; Mamak belediyesi ile Toplu Konut Idaresi Başkaniığıarasında 14.08.2012 tarihinde imzalanan protokol ile Altiağaç - Karaağaç - Hüseyingazi Mahalleleri Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesinin ilan edildiği, davaya konu Hüseyingazi Mahallesi, 37357 ada 4 parsel sayılı taşınmazın Altiağaç - KaraağaçHüseyingazi Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi kapsamında kaldığı,Projenin amacına uygun gerçekleştirilebilmesi için proje kapsamındaki hak sahipleriyle yapilacak protokol, taahhütname, sözleşme, trampa, tahsis, tapu devri, tapu tescili vb. gibi uygulamaya yönelik esasları düzenleyen Yönetmeliğin Mamak Belediye Meclisinin 02.07.2012 tarih ve 386 sayılı kararı ile onaylanarak uygulamaya konulduğu, taraflar arasında, Altıağaç - Karaağaç - Hüseyingazi Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi Arsa ve Tesis Karşılığı Konut Sözleşmesinin imzalandıği, bu sözleşmeye göre davacının, Hüseyingazi Mahallesi 37357 ada, 4 sayılı parseldeki 336 m2 imarlı arsasını ve üzerindeki yapısını davalıya devrettiği, anlaşma gereği iki daire karşılığı eksik arsa payıborçlanması için gerekli olan eksik 44 m2 hisseyi, metrekaresi 450,00 TL'den satın alarak hisse miktarını 380 m2'ye yükselttiği, proje sürecinde oluşan koşullar doğrultusunda alınan idari kararla, sözleşmede vadedilen brüt 116 m2 konut büyüklüğünün brüt 127 m2'ye çikarildiği, davacının metrekaresi 450,00 TL'den 27.000,00 TL ödemek sureti ile 60 m2belediye hissesi daha satın alarak, hisse miktarıni toplamda 440 m2'ye çıkardıği, çekilen kura sonucu, davaciya 2.Etap D Blok, 4 ve 9 numaral: konutların tahsis edildiği, davacıtarafından ise davalı idare ile yapilan sözieşme gereğince devredilen arsanın tam üzerinde bulunan D7 bloktan daire verilmesi gerekirken daha düşük değere sahip ve metrekaresi 

daha az olan konutlardan daire tahsisi yapılmasının davalı idarenin hukuka aykırı aldığı idari kararların ve uygulama esnasındaki hizmet kusurlarının bir sonucu olduğu ileri sürülerek,uğranıldığı ileri sürülen maddi zararın tazmini istemiyle bakılan davanın açıldıği anlaşılmaktadır.

Öncelikle, görevli yargi yerinin belirlenebilmesi için, uyuşmazlığa konu sözleşmenin,idari sözleşme niteliğinde olup olmadiğının belirlenmesi gerekmektedir.
Bir sözleşmenin idari nitelikte kabul edilebilmesi için taraflarından birinin idare olması, bir kamu hizmetinin yürütülmesi ya da böyle bir hizmetin yürütülmesine katılınmasıamacı ile yapilmış olmasi, bu nedenle idareye özgü bir düzenlenişe ihtiyaç duyulmasi,idareye özel hukuk sözieşmelerindekini aşan, tek yanlı fesih, denetleme, ceza verme gibi bazı üstünlük ve ayrıcalıkların tanınmış olması gerekmektedir.

Dava konusu sözleşme bu açıdan ele alındiğında, dava konusu sözleşmenin Altıağaç - Karaağaç - Hüseyingazi Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesinin gerçekleştirilmesi kapsamında imzalandiğı, yani bir kamu hizmetinin yürütülmesi amacı ile imzalandığı, sözleşmede davalı Mamak Belediye Başkanlığı'na tek taraflı fesih ve iptal yetkileri tanındığı, idarenin üstün hak ve yetkilerinin bulunduğu bir sözleşme olduğu,dolayısıyla tarafların serbest iradeleri ile anlaşmaları niteliğinde olmayıp, idari sözleşme niteliğini taşıdığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibaria, idari nitelikteki sözleşmeye uyulmadığı iddiası ile açılan tazminat davasının 2577 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen 2/1-c bendi uyarinca idari yargıyerinde görülmesi gerektiğinden, davanın görev yönünden reddi yolunda verilen Idare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca Danıştay Başsavcılığı tarafından yapılan kanun yararına temyiz isteminin kabulüne,
2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın görev yönünden reddi yolunda verilen temyize konu Ankara 6. Idare Mahkemesinin 09/03/2021 tarih ve E:2021/439, K:2021/469sayılı kararının, 2577 sayılı Idari Yargilama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca,hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere KANUN YARARiNA BOZULMASINA,
3.Kararın birer örneğinin ilgili Mamak Belediye Başkanlığı ile Danıştay Başsavcıliğı'na gönderilmesine ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasına, 14.09.2021tarihinde oybirliğiyle karar verildi.