Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2025-03-11

11 Mart 2025 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 32838
YÖNETMELİK
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığından:
PLANLI ALANLAR
İMAR YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA
DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 3/7/2017 tarihli ve 30113
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 5 inci
maddesinin otuzuncu fıkrasının (b) bendinin son cümlesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“Kapalı çıkma yapılabilen yerinde
dökme betonarme binalarda ise; çıkmayı teşkil eden konsolun mesnetlendiği/bağlantılı olduğu düşey taşıyıcı
elemanların, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğinin eki Deprem Etkisi Altında
Binaların Tasarımı İçin Esasların Tablo 4.1.’inde
yer alan A12, A13 veya A32 tipi taşıyıcı sistemlerin kullanıldığı binalar
hariç olmak üzere, kirişler ile birbirine bağlanması suretiyle çerçeve
teşkil edilmesi zorunludur.”
“(33) Rüzgâr kaynaklı yenilenebilir enerji
sistemlerinin yapı inşaat alan hesabında; rüzgâr türbinlerinin tabi veya
tesviye edilmiş zemin altı dâhil temel alanı ile kulenin yüzey alanı
toplamı dikkate alınır.
(34) Özellik arz eden yapılardan
ibadet yeri, sinema, tiyatro, opera, konferans salonu hariç olmak üzere
umumi binalardaki ve birden fazla bağımsız bölüme sahip konut yapılarının
ortak alanlarındaki katlar arası boşluklarda, can güvenliğini teminen; TS EN 1263-1 Geçici İş Donanımları-Güvenlik
Ağları-Bölüm 1: Güvenlik Gereklilikleri, Deney Yöntemleri Standardı ile TS
EN 1263-2 Geçici İş Donanımları - Güvenlik Ağları - Bölüm 2: Konumlandırma
Sınırları İçin Güvenlik Kuralları Standardına uygun olarak, gerekli
ölçülerde güvenlik ağı projelendirilmesi ve yapıdaki imalatların
tamamlanmasını müteakiben uygulanması zorunludur. Bu yapılarda güvenlik ağları tesis edilmeden yapı
kullanma izin belgesi verilemez. Bu ağların ilgili standardlara
göre bakımı, tadilatı veya yenilenmesi bina yönetiminin sorumluluğundadır.”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendine aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“Park alanlarındaki genel
tuvaletlerden en az bir kadın ve bir erkek tuvaletinin ve bu alanlardaki
yürüyüş yolları ile peyzaj ögelerinin Türk Standardları Enstitüsü (TSE) erişilebilirlik standardlarına uygun olacak şekilde tasarlanması ve
inşa edilmesi, 2500 m² ve üzeri her bir park alanının en az % 4’ünün
engelli çocukların da kullanımına imkân sağlayacak şekilde tüm çocukların
birlikte kullanabileceği engelsiz/erişilebilir çocuk oyun alanı olarak
tasarlanması ve bu kısımlardaki zemin kaplamaları, çocuk oyun ekipmanları ve peyzaj ögelerinin
erişilebilirlik mevzuatına ve standardlarına uygun
olması zorunludur.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 27 nci
maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(2) İçinde patlayıcı madde bulundurulan yerlerle,
sivri ve yüksek bina ve tesislere Binaların Yangından Korunması Hakkında
Yönetmelik gereği, TSE standardlarına uygun
paratoner konması mecburidir.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 53 üncü maddesi başlığıyla
birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Mescitler
MADDE 53- (1) 19 uncu maddenin birinci fıkrasının
(c), (ç), (e) ve (h) bentlerinde sayılan yerlerin yanı sıra tersanelerde,
634 sayılı Kanun kapsamındaki toplu yapılarda, organize
sanayi-endüstri-teknoloji geliştirme bölgelerindeki yapılarda ve dinlenme
tesislerinde kullanıcıların, çalışanların veya müşterilerin ihtiyaçlarının
karşılanması amacıyla mescit kullanımı için yeterli mekânlar ayrılır.
Mimari projelerde mescit alanı olarak ayrılacak mekânlar gösterilmeksizin
ilgili idarece proje onayı yapılamaz ve yapı ruhsatı düzenlenemez.
(2) Birinci fıkra kapsamındaki yerlerde mescit
olarak ayrılacak mekânlar için aşağıda belirtilen şartlar aranır:
a) Yeterli aydınlatma ve iklim koşullarına göre
merkezî sistem veya klima ile iklimlendirme sağlanır.
b) Kolay erişilebilir bir konumda bulunması
esastır.
c) Kadınlar ve erkekler için ayrı alanlarda abdest
almaya ve ibadet etmeye elverişli olacak şekilde tesis ve tanzim edilir.
Abdest alınan ıslak hacimlerde tuvalet yer almaz ve ibadet mekânlarına
doğrudan geçiş sağlanmaz.
ç) Toplam personel sayısı yüze veya toplam emsale
esas alanı bin metrekareye kadar olan yerlerde kadın ve erkekler için ayrı ayrı tesis edilen ibadet mekânlarından her birinin net
alanı abdest alanı hariç 15 m²’den az olamaz. İlave her yüz personel veya
her üç bin metrekare emsale esas alan için kadınlara ve erkeklere ayrı ayrı olmak üzere on beşer metrekare alan eklenir.
Personel sayısına veya emsale esas alana göre yapılan hesaplamadan çok
olanı esas alınır.
(3) Birinci fıkrada sayılan kullanımların;
a) Aynı yapı bünyesinde bulunması ve bunlardan
birinde ikinci fıkrada belirlenmiş şartları karşılayan nitelikleri haiz
mescit bulunması halinde,
b) Yer aldığı parselde veya tesis, kampüs, yerleşke ve benzeri içerisinde ya da toplu yapı
kapsamında 250 metre yürüyüş mesafesi dahilinde
cami bulunması halinde,
ayrıca mescit bulundurma şartı aranmaz. Bu fıkra yapı sahibince
talep edilmesi halinde mescit yapılmasına engel teşkil etmez.
(4) Birinci fıkra kapsamındaki yapıların bu madde
uyarınca denetimi belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler,
belediye ve mücavir alan sınırları dışında il özel idareleri tarafından
yapılır. Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yapılacak bildirim üzerine
ilgili idarece gerekli tedbirlerin alınması sağlanır.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 57 nci
maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “peyzaj projesi” ibaresinden
sonra gelmek üzere “ve Bakanlıkça belirlenecek projelerde uygulanmak üzere
bina yaşam döngüsü analizi” ibaresi eklenmiş, yedinci fıkrasının (a) bendi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“a) Binalarda tesis edilecek yerinde içilebilir
olmayan su sistemleri yapı ruhsatı eki mekanik tesisat projesinde
gösterilir. Yağmur suyu toplama sistemi bulunan yapılarda, gri su
sisteminin yağmur suyu toplama sisteminden ayrı planlanması esastır.
Sistemde kullanılacak depolama tankları; bina bünyesinde, çekme
mesafelerini ihlal etmemek kaydıyla bahçe zemini üstü veya altında, arka ve
yan bahçelerde zemin altında, ön bahçede ise yol cephesine 2 metreden fazla
yaklaşmamak kaydıyla zemin altında, herhangi bir öncelik sırası olmaksızın
konumlandırılabilir. Bunlardan;
1) Yağmur suyu toplama sistemleri için TS EN
16941-1 Yerinde içilemez su sistemleri - Bölüm 1: Yağmur suyu kullanımı
için sistemler standardına uyulur. Yağmur suyu yalnızca çatı yüzeylerinden
elde edilir ve parsel bahçelerinin sulanmasında veya tuvalet
rezervuarlarında/sifonlarında kullanılır. Depolama hacmi; binanın bulunduğu
ilin m²’ye düşen yıllık toplam yağış miktarı ortalaması, çatının yüzey tipi
ve izdüşüm alanına göre hesaplanan yıllık toplanabilir
yağmur suyu miktarının en az %6’sını karşılayacak şekilde, TS EN 16941-1
standardının EK-A’sında verilen yöntemlerden
uygun olanı kullanılarak belirlenir. Depolama tankı tahliye hattı, varsa
yağmur suyu şebekesine bağlanır. Yağmur suyu toplama sistemi tahliye
hattının, aynı binada bulunan gri su depolama tankına bağlanması halinde
tahliye edilen yağmur suyu gri su olarak değerlendirilir.
2) Gri su sistemleri için TS EN 16941-2 Yerinde
içilemez su sistemleri - Bölüm 2: Arıtılmış gri suyun (lavabo atık suyu)
kullanımına yönelik sistemler standardına uyulur. Gri su sistemlerinde
yalnızca duş, küvet gibi yıkanma yerlerinden ve el-yüz yıkama
lavabolarından elde edilen hafif gri su toplanabilir. Gri su sistemlerinden
temin edilen su yalnızca tuvalet rezervuarlarında/sifonlarında kullanılabilir.
Gri su sistemlerinde depolama hacmi, sistemin bağlantılı olduğu
rezervuarlarda/sifonlarda kullanılacak günlük toplam su miktarının en az
yarısını karşılayacak şekilde, TS EN 16941-2 standardının EK-A’sında verilen yöntemlerden uygun olanı kullanılarak
belirlenir. Depolama tankı tahliye hattı, yağmur suyu şebekesine ve
binadaki yağmur suyu depolama tankına bağlanamaz, atık su şebekesine
bağlanır.”
“(30) Bakanlıkça belirlenecek projelerde uygulanmak
üzere yapı ruhsatı eki proje, resim, hesap ve raporlar; Bakanlıkça
belirlenecek esaslara, ilgili yapı bilgi modellemesi (BIM) standartlarına
uygun şekilde ve sayısal olarak Bakanlıkça veya yetkilendireceği idarelerce
elektronik ortamda tesis edilecek veri altyapısına kaydedilir, elektronik
ortamda kontrol edilir, onaylanır ve saklanır. Otomasyon sistemi üzerinden
yapılacak işlemler için bu maddede yazılı belgelerin basılı olma şartı
aranmaz.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 57/A maddesine aşağıdaki fıkralar
eklenmiştir.
“(5) Binalarda su verimliliğinin artırılması
amacıyla 57 nci maddenin yedinci fıkrasının (a)
bendindeki esaslara uyulmak suretiyle;
a) Yağmur suyu toplama sistemlerinin;
1) Depo hacmi ihtiyacı 7 m3’ün
üzerinde olması kaydıyla; parsel alanı 2.000 m²’den büyük alanlardaki yapılarda
veya parseldeki toplam çatı izdüşüm alanı 1000
m²’den büyük yapılarda,
2) Depo hacmi ihtiyacı 7 m3’ü
geçen kamu yapılarında,
tesis edilmesi zorunludur.
b) Gri su toplama sistemlerinin;
1) Yatak sayısı 200’den fazla olan konaklama amaçlı
binalarda,
2) Yapı inşaat alanı 10.000 m²’den büyük alışveriş
merkezlerinde,
3) Yapı inşaat alanı 30.000 m²’den büyük kamu
binalarında,
tesis edilmesi zorunludur. Sağlık ve eğitim yapılarında
gri su sistemlerinin tesis edilmesi zorunlu değildir.
(6) Yeni yapı ruhsatı alınacak kamuya ait sağlık,
eğitim, yurt ve hizmet binalarından toplam yapı inşaat alanı 10.000 m² ve
üzerinde olan binalar için YeS-TR sistemi
üzerinden hazırlanmış olan yeşil sertifika alınması zorunludur.”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 59 uncu maddesinin ikinci
fıkrasında yer alan “kendi ihtiyacı için yapılacak güneş kaynaklı
yenilenebilir enerji sistemleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “, site ve
apartmanların ortak otopark alanlarında elektrikli araç şarj ünitelerinin
kurulumu için yapılması zaruri olan elektrik tesisatı” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin
geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “, riskli yapı tespiti
yapılmış ya da riskli alan kapsamına alınmış olup maliklerin en az üçte
ikisi ile noter onaylı kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlenmiş olan
yapılar” ibaresi “ve 6306 sayılı Kanun kapsamında noter onaylı inşaat
sözleşmesi düzenlenmiş olan yapılar” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddeye
aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“(6) 57/A maddesinin beşinci
fıkrasının yürürlüğe girdiği tarihten önce yapı ruhsatı başvurusunda
bulunulmuş olan yapılar ve 6306 sayılı Kanun kapsamında noter onaylı inşaat
sözleşmesi düzenlenmiş olan yapılar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yapım
işlerine yönelik ihale kararı veya ihale tarihi alınmış olan yapılar için
anılan fıkrada belirtilen zorunluluklar aranmaz. 57/A maddesinin beşinci fıkrasındaki zorunluluklar
parselde yeni yapılacak yapılar için aranır. Ancak bu fıkranın yürürlüğe
girdiği tarihten önce parselde ruhsat alınmış bir yapı bulunması halinde parselde
yeni yapılacak diğer yapılar için 57/A maddesinin beşinci fıkrasındaki bu
sistemlerin tesis edilmesine ilişkin zorunluluklar aranmaz. Bu fıkranın
yürürlüğe girdiği tarihten önce yapı ruhsatı alınmış yapılarda yapılacak
esaslı tadilat ve diğer ruhsat işlemlerinde de 57/A maddesinin beşinci
fıkrasındaki zorunluluklar aranmaz.
(7) 57/A maddesinin altıncı
fıkrasının yürürlüğe girdiği tarihten önce yapı ruhsatı başvurusunda
bulunulmuş olan yapılar ve 6306 sayılı Kanun kapsamında noter onaylı inşaat
sözleşmesi düzenlenmiş olan yapılar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yapım
işlerine yönelik ihale kararı veya ihale tarihi alınmış olan yapılar için
anılan fıkrada belirtilen zorunluluk aranmaz.
(8) Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce
mevcut yapılarda bulunan mescitler için bu fıkrayı ihdas eden Yönetmelik
ile değiştirilen 53 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi dışındaki
hükümler uygulanmaz.”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin EK-9’unun FORM-18 Yapı Kullanma
İzin Belgesi Formunun Föy 1/a’sı
ile EK-10’unun FORM-19 Yapı Ruhsatı Formunun Föy
1/a’sı ekteki şekilde değiştirilmiştir.
MADDE 10-
Bu Yönetmeliğin;
a) 5 inci maddesi ile 57 nci
maddenin ikinci fıkrasının (b) bendine eklenen ibare ve 57 nci maddeye eklenen otuzuncu fıkra 1/1/2027
tarihinde,
b) 6 ncı maddesi ile 57/A
maddesine eklenen altıncı fıkra 1/1/2026
tarihinde,
c) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
MADDE 11-
Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.
Eki için tıklayınız