Milli Savunma Bakanlığı Tarafından 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü Maddesinin (n) Bendi Kapsamında Yapılacak Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Usul ve Esaslar (Karar Sayısı: 7804)
CUMHURBAŞKANI KARARLARI | 2023-11-18

18 Kasim 2023 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32373
CUMHURBAŞKANI KARARI 
Karar Sayısi: 7804
Ekli “Milli Savunma Bakanlığı Tarafından 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncüMaddesinin (n) Bendi Kapsamında Yapılacak Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Usul ve Esaslar"ın yürürlüğe konulmasına, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fikrasının (n) bendi ile ek 11 inci maddesi gereğince karar verilmiştir.
17 Kasim 2023
Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI 

TT NNI  TI  TA NNN ANN  NAN NENNNNN  TI IA  A TI LIT IA TI 
RT 
Amaç
d e t dn B nC  Tn   c  g c t  e t (n) bendi kapsamında yapılacak mal ve hizmet alimlarında uygulanacak usul ve esaslarıbelirlemektir.

Kapsam 
MADDE 2- (1) Bu Usul ve Esaslar, Milli Savunma Bakanlığının uluslararasımükellefiyetlerden doğan veya ulusal amaçli; savunma, güvenlik, insani yardım gibi durumlarda ortaya çıkabilecek acil ihtiyaçların, süratli ve etkin bir biçimde temini amacıyla,önceden güvenceler alınmasına olanak sağlayan sözleşmeler yapmak suretiyle mal ve hizmet alımları ile erbaş ve erler ile askerî malzemelerin hava yoluyla taşıtılması için Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığından yapılacak hizmet alımlarını kapsar.
Dayanak 
MADDE 3- (1) Bu Usul ve Esaslar, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fikrasının (n) bendi ve ek 11 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar 
MADDE 4- (1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;
a) Alım: Milli Savunma Bakanlığının uluslararası mükellefiyetlerden doğan veya ulusal amaçli; savunma, güvenlik, insani yardım gibi durumlarda ortaya çıkabilecek acil ihtiyaçları için gerekli olan mal ve hizmet alımları ile erbaş ve erler ile askerî malzemelerin hava yoluyla taşıtılması için Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığından yapılacak hizmet alımlarıni,
b) Alım dokümanı: Bu Usul ve Esaslar kapsamındaki alım konusu işlere ilişkin,isteklilere yönelik talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısi, teknik şartname,teknik şartname yerine geçen belge, onaylı katalog, alima esas numune, stok numarasi, ihale dokümanı ile proje ve alım sürecine dair diğer ilgili belgeleri,
c) Alım yetkilisi: İdarenin, bütçe ile ödenek tahsis edilen harcama birimindeki ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi veya kurulları ile usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış görevlilerini,
c) Bakan: Milli Savunma Bakanını,
d) Bakanlık: Milli Savunma Bakanlığıni,
e) Bekleme bedeli: Garanti edilmiş yararlanma hakkı sözleşmesinde; tutari, oranı,ödeme esas ve usulleri ayrıntıları ile açıklanan bedeli,

f) Garanti edilmiş yararlanma hakkı sözleşmesi: Bir veya daha çok idare ile bir veya daha çok istekli arasında akdedilen ve belli bir dönem süresince ihtiyaç doğdukça karşı tarafa yapılacak ikaz bildirimi ile devreye girecek mal ve/veya hizmet alımına ilişkin şartları tesis eden, geçerli olduğu sürece, mal ve/veya hizmet alımı yapılmasa bile istekliye/isteklilere belli aralıklarla bekleme bedeli ödenen sözleşmeyi,
g) İdare: Bu Usul ve Esaslar kapsamında mal ve hizmet alımı yapacak Bakanlık veya Bakanlıkça alım yetkisi verilen birimleri,
ğ) İstekli: Bu Usul ve Esaslar kapsamında yapılacak olan alımlara teklif veren gerçek veya tüzel kişiyi,
h) Münferit sözleşme: Uyuyan sözleşme kapsamında yapılan alımlarda istekliler ile idare arasında imzalanan yazılı sözleşmeyi,
i) Sözleşme: Bu Usul ve Esaslar kapsamında yapılacak alımlarda idare ile yüklenici arasında yapılan yazılı anlaşmayi,
i) Uyuyan sözleşme: Bir veya daha çok idare ile bir veya daha çok istekli arasında akdedilen ve belli bir dönem süresince ihtiyaç doğdukça karşı tarafa yapılacak ikaz bildirimi ile uygulaması yapılacak mal ve/veya hizmet alımına ilişkin şartları belirleyen ve bekleme bedeli ödenmeyen sözleşmeyi,
j) Yaklaşık maliyet: Alım öncesi her türlü fiyat araştırması yapılmak suretiyle katma değer vergisi hariç olmak üzere belirlenen değeri,
k) Yüklenici: Bu Usul ve Esaslar kapsamında mal ve hizmet alımı yapılan gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade eder.
(2) Bu Usul ve Esaslarda tanımı bulunmayan hususlar hakkında, 4734 sayılı Kanun ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununda yer alan tanımlar esas alinir.

Temel ilkeler 
MADDE 5- (1) İdare, bu Usul ve Esaslara göre yapılacak alımlarda; saydamlıği,rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Savunma,güvenlik veya istihbarat alanlarına ait veya gizlilik gerektiren ihtiyaçlar ile insani yardım gibi durumlarda ortaya çıkabilecek acil ihtiyaçların karşılanmasında; ulusal menfaat,standardizasyonun korunması ile acil harekât ihtiyaçları gibi hususlar da dikkate alınır.
(2) Garanti edilmiş yararlanma hakkı sözleşmesi veya uyuyan sözleşme yapılmışolması idareye alım yapma yükümlülüğü getirmez.

(3) Uyuyan sözleşmeye konu alıma çıkılabilmesi için ödeneğin bulunması şartıaranmaz. Ancak münferit sözleşme aşamasında ödeneğin bulunması zorunludur.
(4) Bu Usul ve Esaslar kapsamında yapılacak alımlar, birlikte veya kısımlar hâlinde yapılabilir.

(5) Garanti edilmiş yararlanma hakkı sözleşmesinin ve uyuyan sözleşmenin süresi sözleşmede belirtilir.

(6) Bu Usul ve Esaslar kapsamında yapılacak alımlarda; Devlet güvenliğine ilişkin menfaatlerin korunmasını gerektiren hâller veya her türlü gizlilik dereceli bilgi, belge, proje ve bunlarla ilgili yerlerin güvenliğinin sağlanması gözetilir.


İKİNCİ BÖLÜM  Alım Usulleri 
Alm usulleri 
MADDE 6- (1) Bu Usul ve Esaslar kapsamında uygulanacak alim usulleri, pazarlık usulü ve doğrudan temin usulüdür.

Pazarlık usulü
MADDE 7- (1) Pazarlık usulü, idarenin bu Usul ve Esaslar kapsamındaki mal ve hizmet ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, ilan yapılmaksızın idarece davet edilen isteklilerin teklif verebildiği alım usulüdür.

(2) Davet edilecek istekliler alim yetkilisince belirlenir ve davet edilecek istekli sayısıivedi veya zorunlu hâller dışında üçten az olamaz. Davet edilecek isteklilerden istenecek ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterliklerine ilişkin hususlar alım dokümanında belirtilir.
(3) Davet edilen istekliler, doğrudan teklif vermeye davet edilir. Teklif veren isteklilerde sayı sınırı aranmaz. Davet edilen istekliler kendi aralarında veya davet edilmeyen diğerleri ile ortak girişim kurarak teklif sunamazlar. Davet edilenler dışında herhangi bir istekli pazarlık usulü ile alıma katılamaz.

(4) Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesini müteakip, alım dokümanında belirtilen şartları karşılayan istekli/istekliler ile daha önceki fiyat teklifini aşmamak üzere fiyat üzerinde görüşme yapılarak alım sonuçlandırılır.

(5) Ídare, pazarlık usulü ile gerçekleştirilecek alımları, teknik kriterleri görüşerek ya da bu kriterleri görüşmeksizin yalnızca fiyat üzerinde görüşme yaparak sonuçlandırmakta serbesttir. Bu husus alım dokümanında belirtilir.

(6) Alim dokümani, davet edilenler tarafindan idarede bedelsiz görülebilir. Davet edilen isteklilerden alıma katılmak isteyenlerin, alım dokümanında aksi belirtilmedikçe alım dokümanını satın almaları zorunludur.

Doğrudan temin 
MADDE 8- (1) İdare aşağıda belirtilen hâllerde, bu Usul ve Esaslar kapsamdaki mal ve hizmet ihtiyaçlarını, onay belgesinde gerekçesinin belirtilmesi kaydıyla, doğrudan temin yöntemiyle tedarik edebilir:
a) İkili veya çok taraflı anlaşmalar veya mutabakat muhtıraları gereği oluşturulan organizasyonlardan ve Türkiye'nin dâhil olduğu uluslararası askerî organizasyonlardan ve benzeri organizasyonlardan yapılacak alımlar.

b) Yabancı devletlerden, ulusal veya uluslararası kurum, kuruluş veya şirketlerden yapılacak alımlar.

c) Türk Silahlı Kuvvetlerini güçlendirmek amacıyla özel kanunlar ile kurulan vakıf ve bunun sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketler, kamu kurum ve kuruluşları ile kamunun sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu teşebbüslerin ürettiği ve sunduğu mal ve hizmetlerden, Bakanlık tarafindan onaylanarak yapılacak alımlar.
ς) 4734 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fikrasının (d) bendindeki alımlar hariç olmak üzere, özelliği nedeniyle dış temsilcilikler aracılığıyla bu Usul ve Esaslar kapsamında gerçekleştirilecek acil yurt dışı alımları.


d) Ulusal menfaat, gizlilik, standardizasyonun korunması veya acil harekât ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla; ihtiyaç duyan birimlerce teklif edilip, Bakan tarafindan onaylanan tek kaynak alımları.

e) Bakanlık merkez teşkilatının ihtiyaç duyduğu ve/veya AR-GE projeleri için gerekli olan ve Bakan tarafindan onaylanan tek kaynak alımları.

f) Kuvvet Komutanlıklarının tedarik yetkisi dâhilinde olmak üzere sadece acil harekât ihtiyacı olarak belirlenen ve ilgili Kuvvet Komutanlıklarınca onaylanan alımlar.
g) İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi tarafindan karşılanabileceğinin tespit edildiği alımlar.

ğ) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olduğu alimlar.

h) Mevcut mal, ekipman, teknoloji veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonun sağlanması için zorunlu olan mal ve/veya hizmetlere yönelik, asıl sözleşmeye dayalı olarak düzenlenecek ve toplam süreleri üç yılı geçmeyecek sözleşmelerle ilk alım yapılan yükleniciden yapılacak alımlar.

i) Erbaş ve erler ile askerî malzemelerin hava yoluyla taşıtılması için Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığından yapılacak hizmet alımları.

i) 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fikrasının (d) bendinde belirtilen ve her yıl Kamu İhale Kurumunca güncellenen parasal limitin beş katına kadar olan alımlar.
(2) Türk Silahlı Kuvvetleri unsurlarının üstlenecekleri yurt dışı görevlerde ortaya çıkabilecek acil ihtiyaçların zamanında karşılanabilmesi amacıyla, birinci fikranın (i) bendinin uygulanmasında esas alınan parasal limit, Bakanlık tarafindan belirlenecek birlikler için yirmi katı olarak uygulanır.

(3) Birinci fikranın;
a) (a) bendi kapsamında tedarik edilecek ihtiyaçların fiyatları anlaşmanın taraf olduğu ülke/kurum ve kuruluşlarca belirlendiğinden, ayrıca yaklaşık maliyet belirlenmez ve fiyat üzerinde görüşme yapılmaz.

b) (b), (c), (e) ve (i) bentlerinde belirtilen alımlar fiyat üzerinde görüşme yapılarak sonuçlandırılır. Ancak bu bentler kapsamında yapılacak alimlarda, onay belgesi veya alım dokümanında belirtilmesi kaydıyla fiyat üzerinde görüşme yapılmayabilir.
c) (c), (d), (f), (g), (ğ) ve (h) bentlerinde belirtilen alımlar fiyat üzerinde görüşme yapılarak sonuçlandırılır. Bu bentler kapsamında yapılacak olan alımlarda geçici teminat istenilmesi hâlinde, alınacak nakit teminattaki eksik kısım tamamlattırılabilir veya teminat mektubundaki eksiklikler düzelttirilebilir.

c) (i) bendine göre yapılan alımlarda, alım yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak ihtiyaçlar temin edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Alıma İlişkin Esaslar 
Alim onayının alınması
MADDE 9- (1) Bu Usul ve Esaslar kapsamında yapılacak alımlarda; alım konusu işe ilişkin şartnameler, standart formlar, sözleşme tasarısı ile tespit edilmesi hâlinde yaklaşık 

maliyet hesap cetveli ve diğer alım dokümanlari, onay belgesine eklenir ve bu belge onayıalınmak üzere alım yetkilisine sunulur.

Alim komisyonu 
MADDE 10- (1) Alım yetkilisi; biri başkan olmak üzere en az üç ve tek sayıda kişiden oluşan alım komisyonunu, yedek üyeler de dâhil olmak üzere görevlendirir. İhtiyaç duyulmasıhâlinde diğer ilgili birimler ile kamu kurum ve kuruluşlarından alım komisyonuna üye/üyeler alınabilir.

(2) Alım komisyonu eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır.Kararlarda çekimser kalınamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludur. Karşı oy kullanan komisyon başkanı veya üyeleri gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır.

Yaklaşık maliyet 
MADDE 11- (1) Yaklaşık maliyetin belirlenmesinin gerektiği hâllerde, alım öncesi gerekli fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere alıma yönelik yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Belirlenen yaklaşık maliyet; alım yetkilisi, alım komisyonu ile alım süreciyle resmi ilişkisi olanlar dışında, isteklilere ve diğer kişi ve kurumlara açıklanmaz. Ancak yaklaşık maliyetin sınaî ve teknolojik zorunluluklar veya acil ihtiyaçlar nedeniyle belirlenemediği veya yaklaşık maliyetin belirlenmesinde güçlüklerin yaşandığı durumlarda, gerekçeleri onay belgesinde belirtilmesi kaydı ile yaklaşık maliyet belirlenmeksizin alıma çıkılabilir.
(2) Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığından gerçekleştirilecek olan hizmet alımlarında, alım dokümanında belirtilmesi kaydıyla yaklaşık maliyet belirlenmeksizin ve belli bir bedel ihtiva etmeksizin, belirlenecek indirim oranı üzerinden alıma çikilabilir ve sözleşme imzalanabilir.

(3) Garanti edilmiş yararlanma hakkı sözleşmesi ve/veya uyuyan sözleşmelerde yaklaşık maliyet, bu sözleşmelerin süreleri dikkate alınarak, alımı planlanan tahmini ihtiyaçmiktarının tamamı veya birim fiyatlar üzerinden hesaplanır. Hesaplanan yaklaşık maliyetin münferit sözleşme aşamasında güncellenmesine veya yenilenmesine ihtiyaç duyulmasıhâlinde, alım dokümanında belirlenen esaslara göre güncelleme veya yenileme yapılabilir.
Alıma katılabilmek için gerekli belgeler ve yeterlik kuralları
MADDE 12- (1) Alım dokümanında düzenlenmek şartiyla alıma katılacak isteklilerden, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin bilgi ve belgeler ile bu belgelerden istifade edilerek düzenlenen belgeler istenebilir.

(2) Alım konusu işin niteliğine göre istenilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı ve belgelerin taşıması gereken yeterlik kriterleri alım dokümanında veya davet belgelerinde belirtilir.

(3) Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği idare tarafindan belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya alım üzerinde kalan istekli tarafindan taahhüt altına alınan durumu tevsik 

eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce idareye verilmemesi hâlinde, bu durumda olanlar alım dışı bırakılarak alınmışsa geçici teminatları gelir kaydedilir.
Alima katılamayacak olanlar 
MADDE 13- (1) Savunma, güvenlik veya istihbarat alanında faaliyet gösteren idare bünyesinde bulunan veya bu idareler ile ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf,dernek, birlik, sandık, şirket gibi kuruluşlar ile bu kuruluşların ortak oldukları şirketler hariçolmak üzere, 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde belirtilenler doğrudan veya dolaylıveya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde alımlara katılamazlar.
(2) Birinci fikrada belirtilen yasaklara rağmen alıma katılan istekliler, alım dışıbırakılarak alınmışsa geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrica bu durumun tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine alım kararıverilmişse, varsa teminatı gelir kaydedilerek alım iptal edilir.

(3) Garanti edilmiş yararlanma hakkı sözleşmesi ve/veya uyuyan sözleşmelerde,yeterliklerinin devam ettiğine ilişkin on iki ayda bir yapılacak belgelendirme sırasında istekliler tarafindan yukarıdaki hüküm çerçevesinde ilgili belgelerin sözleşmede belirtilen tarih itibarıyla sunulması zorunludur. On ikinci ayın başlangıç tarihi sözleşmede belirtilir.Münferit sözleşme imzalayacak olanların, ilk alım tarihinde aranan ve yukarıda belirtilen hükümler ile ilgili durumlarını gösteren belgeleri sunmaları gerekir.
Alım dokümanının hazırlanması ve şartnameler 
MADDE 14- (1) Alım konusu işlerin her türlü özelliğini belirten alım dokümanının idarece hazırlanması esastır. Ancak alımın özelliği nedeniyle idarece hazırlanması mümkün olmayan teknik şartnameler, alım yetkilisinin onayının alınması kaydıyla hizmet alımıyapılmak suretiyle de hazırlattırılabilir.

(2) Alımın konusuna göre gerekçesi alım onaylarında belirtilmek kaydıyla idari ve/veya teknik şartname düzenlenmeden alıma esas numune veya katalog ile alıma çıkılabilir.
(3) Garanti edilmiş yararlanma hakkı sözleşmesi ve/veya uyuyan sözleşmelerine konu alımlarda, gerek duyulması hâlinde ihtiyacın teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren teknik şartnameler hazırlanarak alım dokümanına dâhil edilebilir.

(4) Onay belgesinde belirtilmesi kaydıyla, teknik şartname düzenlenmesine gerek kalmaksızın uluslararası kabul gören stok numarası veya parça numarası veya Türk Standartları Enstitüsü veya ülkelerin standartları belirlemeye yetkili kurumları tarafindan verilen standart numaraları ile alıma çıkılabilir, özelliği nedeni ile onay belgesinde alım konusu işin tek kaynaktan ve/veya üretici firma kodu ve/veya teknik bilgi paketi veya katalog ile alınabildiği durumlarda, idari ve/veya teknik şartname düzenlenmeyebilir.
Alım dokümanında değişiklik yapılması ve açıklama istenmesi 
MADDE 15- (1) Davet yapıldıktan sonra alım dokümanında değişiklik yapılmamasıesastır. Ancak zeyilname düzenlenmesi ve açıklama istenmesine ilişkin hususlar alım dokümanında belirtildiği sekilde yapılır.

(2) Doğrudan temin alımlarında, alım süreci içerisinde alım yetkilisinden alınacak ek onay ile alım dokümanında değişiklik yapılabilir.


Geçici ve kesin teminat 
MADDE 16- (1) Alımlarda geçici ve kesin teminat alınıp alınmayacağı alım dokümanında belirlenir.

(2) Geçici ve kesin teminat alınması hâlinde teminat olarak 4734 sayılı Kanunda belirtilenler kabul edilir ve teminatların geçerlilik süresi ile bu Usul ve Esaslara uygun olarak yerine getirilecek yükümlülükler dışında, 4734 sayılı Kanun ile 4735 sayılı Kanunda belirlenen hükümler uygulanır.

Tekliflerin hazırlanmasi, sunulması ve idareye verilmesi 
MADDE 17- (1) Teklif mektubu ve istenmiş ise geçici teminata ilişkin belge de dâhil olmak üzere alıma katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfin üzerine isteklinin bilgileri ile teklifın hangi işe ait olduğu ve alımı yapacak idarenin bilgileri yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafindan imzalanarak kaşelenir/mühürlenir.
(2) Teklifler alım dokümanında belirtilen tarih ve saate kadar sira numaralı alındılar karşılığında idareye verilir. Bu saatten sonra verilen teklifler kabul edilmez ve açılmaksızın iade edilir.

(3) Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hâli hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz ve değiştirilemez.

Tekliflerin geçerlilik süresi 
MADDE 18- (1) Tekliflerin geçerlilik süresi alım dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması hâlinde bu süre, teklif ve alım koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla en fazla alım dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir Ancak bu sürenin bitimine rağmen alımın sonuçlandırılamayacağının alım komisyonunca belirlenmesi hâlinde alım yetkilisinin onayı ve isteklinin kabulü ile bu süre, idarece yeteri kadar uzatılabilir.

Tekliflerin açılması
MADDE 19- (1) Alım komisyonunca alim dokümanında belirtilen gün ve saate kadar kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek hazır bulunanlara duyurulur. Alım komisyonu, teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. Bu Usul ve Esaslarda belirtilen teklif hazırlama usullerine uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.
(2) İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile istenmişse geçici teminatların usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile istenilen geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak alım komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler alım komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.
Tekliflerin değerlendirilmesi 
MADDE 20- (1) Alım komisyonu; tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili, isteklilerden yazılıolarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında 

değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hâle getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

(2) Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile istenilmişse geçici teminatın usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak teklif mektubu ile istenilmişse geçici teminat dışındaki belgelerde eksiklik veya bilgi eksikliği bulunmasıhâlinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik belgelerin veya bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenebilir. Belirlenen sürede belgeleri veya bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve varsa geçici teminatları gelir kaydedilir.

(3) Yukarıdaki fikralarda belirtilen ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile istenilen geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlilik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadiğı incelenir. Hata bulunması hâlinde, isteklilerce teklif edilen birim fiyatlar esas alınmak kaydıyla, aritmetik hatalar alım komisyonu tarafindan re'sen düzeltilir.Bu durum hemen istekliye yazı ile bildirilir veya imza karşılığı tebliğ edilir. İstekli düzeltilmişteklifi kabul edip etmediğini tebliğ tarihini izleyen beş iş günü içinde yazılı olarak bildirmek zorundadır. İsteklinin düzeltilmiş teklifi kabul etmediğini süresinde bildirmesi veya bu süre içinde herhangi bir cevap vermemesi hâlinde, teklifi değerlendirme dışi bırakılır ve varsa geçici teminatı gelir kaydedilir.

(4) Alım kararının alım yetkilisine sunulmadan önceki herhangi bir safhada veya sözleşmenin imzalanmasından önce isteklinin yasaklandığının tespiti hâlinde istekli değerlendirme dışı bırakılır.

(5) İdare herhangi bir yükümlülük üstlenmeksizin, verilen teklifleri kabul edip etmemekte, tekliflerin tamamini reddetmekte ve alimi iptal etmekte tamamen serbesttir. Bu hususlar alım dokümanında belirtilir.

Aşırı düşük teklifler 
MADDE 21- (1) Aşırı düşük teklifin/tekliflerin sorgulanıp sorgulanmayacağına ilişkin hususlar alım dokümanında belirtildiği şekilde yapılır.

Alımın karara bağlanması, onaylanması ve bildirilmesi 
MADDE 22- (1) Bu Usul ve Esaslarda fiyat üzerinde görüşme yapılacağı belirtilen alımlarda, teklifi uygun görülen istekli/istekliler ilk fiyat teklifleri üzerinden indirim yapmak için alım komisyonunca fiyat görüşmelerine davet edilirler. Yapılacak davet tebligatında;davet günü, saati ve yeri belirtilir. Ayrıca idare veya alim komisyonunca karar verilmesi hâlinde istekli/istekliler ile yazışma yoluyla veya elektronik ortamda fiyat üzerinde görüşme yapılabilir. Fiyat üzerindeki görüşmede istekliler daha önce verdikleri teklif fiyatlarınıartiramazlar.

(2) Alım komisyonlari, mevcut tekliflerde alım dokümanındaki şartları sağlayan ekonomik açıdan en avantajlı fiyat teklifini esas alır. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif,sadece en düşük fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet 

etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği alımlarda, alım dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nisbi ağırlıkları belirlenir.

(3) Alım komisyonlarınca alınan kararlar, alım yetkilisince karar tarihinden itibaren beş iş günü içinde onaylanır veya iptal edilir.

(4) Alıma yönelik karar, alım yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen beş iş günüiçinde, alım üzerinde bırakılan istekli de dâhil alıma teklif veren bütün isteklilere, 4734 sayılıKanunun 65 inci maddesi çerçevesinde tebliğ edilir. Aliım yetkilisi tarafindan alımın iptal edilmesi durumunda da isteklilere aynı şekilde bildirim yapılır.

Alımlarda esas alınacak para birimi 
MADDE 23- (1) Alımlarda esas alınacak para birimi Türk Lirasıdır. Ancak zorunlu hâllerde ve/veya yurtdışı faaliyetler kapsamında yapılacak alımlarda yabancı para birimleri üzerinden teklif alınabilir. Bu husus alım dokümanında belirtilir.

Fiyat farkı verilebilmesi 
MADDE 24- (1) Alım dokümanında belirtilmesi kaydıyla Türk Lirası esas alınarak yapılan alımlarda, 4735 sayılı Kanunun 8 inci maddesi gereğince yürürlüğe konulan esaslara göre fiyat farkı verilebilir.

(2) Alımlarda esas alınacak para birimi yabancı ülke para birimi olduğunda fiyat farkıverilmez.

Sözleşme 
MADDE 25- (1) Bu Usul ve Esaslar kapsamında yapılacak alımlarda, sözleşme yapılıp yapılmayacağına alım yetkilisince karar verilir. Bu husus alım dokümanında belirtilir.Alımlar sonucu yapılacak sözleşmelerin, alım dokümanında aksi belirtilmedikçe noter tasdiki/tescili zorunlu değildir.

(2) Bu Usul ve Esaslar kapsamında yapılan değerlendirmeler neticesinde, fiyat üzerinde görüşme yapılarak veya alım dokümanında belirtilmesi hâlinde fiyat üzerinde görüşme yapılmadan yapılacak alımlarda;
a) Ayrıntılı özellikleri ve miktarı idarece belirlenen işin tamamı için tespit edilen toplam bedel üzerinden götürü bedel sözleşme,
b) İşin ayrıntılı özelliklerine dayalı olarak, idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için tespit edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyatlı sözleşme,
düzenlenebilir.
(3) Alımlarda, alım konusu işin özelliği nedeniyle, alım miktarının, yerinin ve zamanının önceden tespit edilmesinin mümkün olmadığı durumlarda ve idarece bu alım için ayrılan ödeneği aşmayacak şekilde, ayrıntıları alım dokümanında belirtilerek, birim fiyatlısözleşme, götürü bedel sözleşme, karma sözleşme veya indirim oranı üzerinden sözleşme ya da değişik türde sözleşmeler düzenlenebilir.


Sözleşmede yer alacak hususlar ve sözleşme dili 
MADDE 26- (1) Bu Usul ve Esaslar kapsamında yapılacak olan alımlara yönelik düzenlenecek sözleşmelerde; mal ve hizmetin özelliğine göre alım dokümanında belirtilmesi kaydıyla, 4735 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde sayılan hususlara ilaveler yapılabilir veya bazı hususlar çıkarılabilir.

(2) Sözleşmelerde, Türkçenin yanında başka bir dilde de sözleşme düzenlenebilir. Bu durumda sözleşmenin yorumunda Türkçe metin esas alınır. Ancak sözleşmenin eki olan Türkçeye çevrilememiş bölümlerde yabancı dil geçerli olarak kabul edilebilir.
Sözleşme kapsamında yapılacak iş miktarında artma veya eksilme olması
MADDE 27- (1) Bu Usul ve Esaslar kapsamında yapılacak olan alıma yönelik sözleşmelerde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması hâlinde,artışa konu olan iş;
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmamasi,
şartıyla, birim fiyat teklifi almak suretiyle yapılan alım sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar olan oran dâhilinde, süre hariç sözleşme ve alım dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir. İşin bu şartlar dâhilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir.

(2) Sözleşme bedelinin % 80'inden (hizmet alımlarında % 70'inden) daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i (hizmet alımlarında % 70'i) ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarıarasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir 
Münferit sözleşme yapılmasına ilişkin hususlar 
MADDE 28- (1) Münferit sözleşmeye konu alımının gerçekleştirilmesi için alım yetkilisinin onayı alınır.

(2) Koşullarının tamamının baştan belirlendiği durumlarda, yeniden teklif alınmasına gerek görülmeyen hâllerde;
a) Sözleşmede belirlenen koşullar dâhilinde istekli listesinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen istekli, münferit sözleşmeyi imzalamak için davet edilir.
b) Sözleşmeye davet yazısında, alım konusu mal veya hizmetin miktarı belirtilerek istekliye münferit sözleşmeyi imzalaması için yeterli süre verilir. Ancak bu süre davet yazısının bildirim tarihini izleyen günden itibaren üç iş gününden az olamaz.
c) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından süresi içinde yasal yükümlülüklerin yerine getirilerek sözleşmenin imzalanmaması durumunda, istekli listesinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin teklifinin alım yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla bu istekli (b) bendi hükümlerine uygun olarak münferit sözleşme imzalamaya davet edilebilir. Bu isteklinin de münferit sözleşmeyi imzalamamasi durumunda ilk sözleşme feshedilir.


c) Münferit sözleşmenin imzalanacağı tarihte isteklinin 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.İsteklinin yasaklı olduğunun anlaşılması hâlinde münferit sözleşme imzalanmaz. Kendisiyle imzalanan ilk sözleşme feshedilir.
(3) Koşullarının tamamının baştan belirlenemediği durumlarda, yeniden teklif alınmasına gerek görülen hâllerde;
a) Sözleşmede belirlenen koşullar dâhilinde istekli listesinde yer alan istekliler teklif vermeye davet edilir. Teklif vermeye davet yazisında, alim konusu mal veya hizmetin miktarıve alım tarih ve saati ile tekliflerin geçerlik süresi belirtilir. İsteklilere alım konusu işin karmaşıklığı ve özgünlüğü gibi hususlar dikkate alınarak tekliflerini sunmaları için yeterli süre tanınir. Teklif vermeye davet yazısi, alim tarih ve saatinden en az üç gün öncesinde ulaşacak şekilde isteklilere bildirilir.
b) İstekliler teklif mektubunu ve ekinde yer alan bilgi ve belgeleri, bir zarf içerisine koyarak alim tarih ve saatinden önce idareye sunar. Davet yazisında belirtilen tarih ve saatten sonra sunulan teklifler reddedilir ve teklif zarfları açılmaksızın iade edilir.
c) Teklifler alım komisyonu tarafindan değerlendirilerek, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli belirlenir.Alım komisyonu tarafindan alınan gerekçeli karar alım yetkilisinin onayına sunulur. Karar alım yetkilisince onaylanmadan önce idare, alım üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını, buna ilişkin belgeyi ve 13 üncü maddede belirtilen şartları yeniden teyit ettirerek, alım kararına eklemek zorundadır.
ς) Alım yetkilisi en geç üç iş günü içinde alım kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. Alım, kararın onaylanması hâlinde geçerli, iptal edilmesi hâlinde ise hükümsüz sayılır. Alım kararının onaylanmaması, ilk sözleşmenin feshedilmişolduğu anlamına gelmez.
d) Kesinleşen alım kararı teklif veren tüm isteklilere bildirilir. Alım üzerinde kalan istekliye gönderilen bu alım kararında ayrıca kararın bildiriminden itibaren üç iş günü içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir.
e) Alım üzerinde kalan istekli tarafından süresi içinde yasal yükümlülüklerin yerine getirilerek sözleşmenin imzalanmaması veya yasaklı olduğunun anlaşılması durumunda, alım yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla listede yer alan en avantajlı fiyat esasına göre alıma teklif veren istekliler sırayla sözleşme imzalamaya davet edilir.
f) Münferit sözleşmenin imzalanacağı tarihte isteklinin yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur. İsteklinin yasaklı olduğunun anlaşılması hâlinde münferit sözleşme imzalanmaz. Kendisiyle imzalanan ilk sözleşme feshedilir. Bu durumda (e) bendinde yer alan usul uygulanir.
g) Münferit sözleşmeye davet edildiği halde mücbir sebep halleri dışında süresi içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirerek münferit sözleşmeyi imzalamayan istekli hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesine göre kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararıverilerek kendisiyle imzalanan ilk sözleşme feshedilir.
(4) Koşullarının tamamının uyuyan sözleşme ile baştan belirlenemediği durumlarda uyuyan sözleşme kapsamında birden fazla istekli ile yapılacak münferit sözleşmelerde;

tekliflerin alınması, değerlendirilmesi ve sözleşmenin imzalanmasına ilişkin işlemler üçüncüfikrada belirtilen hükümlere göre gerçekleştirilir.

(5) Alım komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek münferit sözleşme aşamasında alım yapılmasından vazgeçebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler 
Mücbir sebepler 
MADDE 29- (1) Bu Usul ve Esaslar kapsamında mücbir sebep olarak kabul edilebilecek hâller aşağıda belirtilmiştir:
a) Doğal afetler.
b) Kanuni grev.
c) Genel salgin hastalık.
c) Kısmi veya genel seferberlik ilanı.
d) Gerektiğinde idare tarafından belirlenecek benzeri diğer hâller.
(2) Süre uzatimı verilmesi, sözleşmenin feshi gibi durumlar da dâhil olmak üzere,idare tarafindan birinci fikrada belirtilen hâllerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için;yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olmasi, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemişbulunması, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafindan belgelendirilmesi zorunludur.

(3) Mücbir sebeplerden dolayı sözleşmenin feshedilmesi hâlinde yüklenicinin hesabıgenel hükümlere göre tasfiye edilerek kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar iade edilir.
(4) İdarenin sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini öngörülen süreler içinde yerine getirememesi veya sonradan yüklenicinin kusuru olmaksızın idareden kaynaklanan nedenlerle sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi hâlinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.
Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler 
MADDE 30- (1) Yerli istekliler ve yerli malı ile ilgili hususlar alım dokümanında belirlenir.

Avans ve krediler 
MADDE 31- (1) Bu Usul ve Esaslar kapsamındaki alımlarda avans ve kredi işlemleri,işin özelliğine göre 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 2/7/1992 tarihli ve 3833 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Stratejik Hedef Planının Gerçekleştirilmesi Maksadıyla Gelecek Yıllara Sari Taahhütlere Girişme Yetkisi Verilmesi Hakkında Kanun ve bu Kanunlara dayanılarak çıkarılan ikincil mevzuat hükümlerine göre yürütülür. Yükleniciye avans verilip verilmeyeceği, verilecekse oranı alım dokümanında belirtilir.


Yasak fiil ve davranışlar 
MADDE 32- (1) Alımlarda, 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır, bu yasak fil veya davranışlarda bulunanlar hakkında 4734 sayılı Kanunun dördüncü kismında belirtilen hükümler ile 4735 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.

Sürelerin hesabı
MADDE 33- (1) Sürelerin hesaplamasına ilişkin olarak bu Usul ve Esaslarda hüküm bulunmayan hâllerde 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

Bildirim ve tebligat 
MADDE 34- (1) Bu Usul ve Esasların uygulanması kapsamında yapılacak her türlübildirim ve tebligatlar, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesine göre yapılır. Söz konusu maddede hüküm bulunmayan hâllerde yapılacak tebliğler hakkında ise 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.

Diğer hususlar 
MADDE 35- (1) Bu Usul ve Esaslara göre yapılacak alımlarda sözleşme yapılmasında isteklinin ve idarenin görev ve sorumluluğu, alımın sözleşmeye bağlanması, sözleşmeye davet, idare tarafından şikâyetlerin incelenmesi, sözleşmesinde sözleşme değişikliği yapılacak durumlar belirtilmek kaydıyla ek sözleşme düzenlenmesi, gizlilik içinde yürütülmesi gereken alımlarla, denetim-muayene ve kabul işlemleri ile ilgili esaslar alım dokümanında belirlenir.
(2) İdarece ihtiyaç duyulması hâlinde hizmet alımları kapsamında yapılan garanti edilmiş yararlanma hakkı sözleşmesi veya uyuyan sözleşmelerin hükümleri doğrultusunda tatbikat, deneme, gösteri ve benzeri faaliyetler yapılabilir.

(3) 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fikrasının (j) bendinin (1) numaralı alt bendi gereğince Kamu İhale Kurumu hesabına yatırılması gereken sözleşme bedelinin on binde beşi miktarındaki tutar, bu Usul ve Esaslara göre yapılan alımlarda alınmaz.

(4) 4734 sayılı Kanunun 54, 55 ve 56 ncı maddelerinde yer alan şikayet ve itirazen şikayet incelemelerine ilişkin hükümler, bu Usul ve Esaslara göre yapılan alımlarda uygulanmaz.

(5) Bu Usul ve Esasların uygulanmasında doğacak tereddütleri gidermeye Bakanlık yetkilidir ve Bakanlık bu Usul ve Esaslarda yer alan hükümlerin uygulanmasına yönelik olarak düzenlemeler yapabilir.

(6) Bu Usul ve Esaslarda yer almayan hususlarla ilgili olarak 4734 sayılı Kanun ve 4735 sayılı Kanun ile ilgili diğer ikincil mevzuat hükümleri uygulanır.
Mevzuattaki atıflar 
MADDE 36- (1) Mevzuatta 26/3/2010 tarihli ve 27533 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 4734 Sayılı Kanunun 3-n Maddesi Kapsamında Yapılacak Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Yönetmeliğe yapılan atıflar bu Usul ve Esaslara yapılmış sayılır.

Sonuçlanmamış alım faaliyetleri 
GEÇİCi MADDE 1- (1) Bu Usul ve Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce 26/3/2010 tarihli ve 27533 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 4734 Sayılı Kanunun 3-n Maddesi Kapsamında Yapılacak Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre başlanmış ve henüz sonuçlanmamış ihale ve/veya alım faaliyetleri, söz konusu yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır.

Yürürlük 
MADDE 37- (1) Bu Usul ve Esaslar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme 
MADDE 38- (1) Bu Usul ve Esasları Milli Savunma Bakanı yürütür.