Danıştay İkinci Dairesine Ait Karar
DANIŞTAY KARARI | 2025-12-24

24 Aralık 2025 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayi : 33117
DANIŞTAY KARARI 
Danıştay İkinci Daire Başkanlığından:
Esas No : 2025/412Karar No : 2025/3814
KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN : DanıŞtay BaşsaVcılIğI - ANKARA 
DAVACI : Ayşe Vicdan Yalçin VEKİLİ: Av. Meryem Kavak Ertuğrul [16046-40272-80808] UETS 
DAVALI : Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü[35156-06512-75822] UETS VEKİLİ: Av. Mustafa Cem Anadolu 
YARGILAMA SÜRECI :
Dava Konusu İstem: Dava; Boğaziçi Üniversitesinde genel sekreter yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, Boğaziçi Üniversitesi lletişim Fakültesine fakülte sekreteri olarak atanmasına ilişkin 10/03/2022 günlü, 57380 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
ilk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: İstanbul 8. İdare Mahkemesinin 31/10/2022günlü, E:2022/959, K:2022/2134 sayılı kararıyla; davacı hakkında yürütülen adli ve idari soruşturma bulunmadığı gibi davacının başarısızlığı yönünde hukuken. kabul edilebilir nitelikte somut tespitlere dayal: herhangi bir bilgi ve belgenin de ortaya konulamadiği, dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmetin gerekliliği ölçütleri içerisinde hukuka uyarlılık bulunmadığıgerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmistir.

Kanun Yararına Temyiz Edilen Kararın Özeti: istanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince verilen 29/03/2023 günlü, E:2023/364, K:2023/429 sayılı kararla; Idare Mahkemesi kararının dayandığı gerekçenin usul ve yasaya uygun olduğu ve kaldırılmasınıgerektiren bir neden bulunmadıği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 6. bendi ve 46. maddesi uyarınca temyiz yolu kapalıolmak üzere "kesin olarak" karar verilmiştir.

DANIŞTAY BAŞSAVCISI : Nevzat Özgür 
DÜŞÜNCESİ: İstanbul Bölge Idare Mahkemesi 1. Idarî Dava Dairesi'nce kesin olarak verildiği hüküm fıkrasında belirtilen 29/03/2023 tarihli ve E:2023/364, K:2023/429sayılı kararın kanun yararına temyiz edilmesi talebiyle Başsavcılığımızı bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi:
Boğaziçi Üniversitesi "Genel Sekreter Yardımcısı" olarak görev yapan davacının, lletişim Fakültesi'ne "Fakülte Sekreteri"olarak atanmasina ilişkin 10/03/2022 tarihli ve E-83517088-903.02.01-57380 sayılı işlemin iptaline dair Istanbul 8. Idare Mahkemesinin 31/10/2022 tarihli ve E:2022/959, K:2022/2134 sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge Idare Mahkemesi kararının temyiz edilebilecek kararlardan olup olmadığıirdelenerek, kararın kesin olduğunun hüküm fikrasında belirtilmesinin mahkemeye erişim hakkınıihlâl edip etmediğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Âdil yargılanma hakkı Anayasanın 36. ve Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi'nin 6.,maddesinde düzenlenmiş olup hukuk devleti ve hukukun üstünlüğü ilkesi gereği mahkemelere erişme imkanı olmayan bir hukuk devleti tasavvur edilemeyeceğinden, mahkemeye erişim hakkıâdil yargılanma hakkının tabii bir parçasıdır. Mahkemeye erişim hakkı bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilmek ve uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasını isteyebilmek olup,ilgililerin mahkemeye başvurmasını engelleyen uygulamaların mahkemeye erişim hakkını ihlâl 

edeceğinde tereddüt bulunmamaktadır.
Anayasada ve Avrupa Insan Hakları Sözleşmesinde çok dereceli yargilama sistemini zorunlu kılan bir hüküm bulunmamakta ise de istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulabileceğinin kanunda belirtilmiş olması hâlinde ilgilinin kanun yolu incelemesini yapacak mahkemeye de erişebilmesi gerekir.
Hangi yargı kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceğinin belirlenmesi görevi kararıveren mahkemeye ait olmakla birlikte ilk derece ve istinaf mahkemelerince verilen kararın kesin olarak verildiği ifadesinin kararda yer alması, kanun yoluna başvuru hakkını ortadan kaldırmaz. Bu kararlara karşı istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulduğunda, üst kanun yolu mercii bir alt derece mahkemesinin kararının kesin olup olmadiğına ilişkin kararı inceleyerek usule aykırıgörürse kararı kaldırarak esastan inceleme yapabilir.
Anayasanın 40. maddesinin ikinci fikrasında "Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." kuralına yer verildiğinden, Devlet organlarınca tesis edilen işlemlere karşi başvurulacak yargı mercileri veya idari merciler ile başvuru süresinin işlemde gösterilmesi gerekmektedir. Anayasanın bu hükmüne yargi organları da uymak zorunda olduklarından, yargı kararlarına karşı başvurulabilecek kanun yolu varsa hangi kanun yoluna ne kadar süre içerisinde başvurulabileceğinin kararda gösterilmesi gerekir. Bu itibarla, istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulması kanunen mümkün olduğu hâlde başvurulabilecek kanun yolunun bulunmadığı yönündeki hatalı yargı kararlarının ilgilileri kanun yoluna başvurmaktan alikoyması sebebiyle mahkemeye erişim hakkının kullanılmasınızorlaştıracağı kuşkusuzdur.
Hüküm fikrasında kesin olduğunun belirtilmesi nedeniyle temyiz edilmeyen Bölge İdare Mahkemesi kararının mahkemeye erişim hakkının kullanılmasını engelleyip engellemediğinin anlaşılabilmesi için temyizi kâbil kararlardan olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğinden, 2577sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanununun temyiz edilebilecek yargı kararlarını sayma suretiyle belirleyen 46. maddesinin (e) bendinde yer alan " Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama,naklen atama ve görevden alma işlemleri' ' ibaresi irdelenerek dava konusu işlemin bu kapsamda olup olmadiği belirlenmelidir.
Danıştay İkinci Dairesinin E:2019/2487; K:2019/4504 ve E:2019/828; K:2019/6515 sayıli kararlarında üniversite genel sekreterleri ve genel sekreter yardımcılarının daire başkanlarına göre, daha üst düzey kamu görevlisi olmaları sebebiyle bu görevlerden alma işlemlerine karşıtemyiz kanun yoluna başvurulabileceği belirtildiğinden, davacının genel sekreter yardımcılığıgörevinden alınarak fakülte sekreterliğine atanmasına ilişkin işleme karşı açılan dava hakkında Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın temyiz edilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, Ídare Mahkemesince verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine Bölge Idare Mahkemesince verilen karar 2577 sayıli Kanunun 46. maddesinin (e) bendi uyarinca temyiz edilebileceğinden, bu kararın kesin olduğuna ilişkin hüküm fıkrasının davacıyı temyiz kanun yoluna başvurmaktan alıkoyması sebebiyle mahkemeye erişim hakkının kullanılmasının önünde engel oluşturduğu kuşkusuzdur.
Açıklanan nedenlerle, Istanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Idarî Dava Dairesi'nin 29/09/2023 tarihli ve E:2023/364, K:2023/429 sayılı kararının hüküm fikrasında yer alan " kesin olarak " ibaresi niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade ettiğinden, kararın bu kismının kanun yararina temyizen incelenerek bozulması 2577 sayılı Kanunun 51. maddesi uyarinca talep olunur.


DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: Selin Ardıç
DÜŞÜNCESİ: Danıştay Başsavcıliğının kanun yararına temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA 
Karar veren Danıştay Ikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE .
MADDİ OLAY:
Boğaziçi Üniversitesinde genel sekreter yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından,Boğaziçi Üniverşitesi lletişim Fakültesine fakülte sekreteri olarak atanmasına ilişkin 10/03/2022günlü, 57380 sayılı işlemin iptali istemi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen"Temyiz" başlıklı 4. maddesinde, temyiz edilebilecek kararlar tahdidi olarak belirlenmiş; bu kapsamda 46. maddesinin (e) bendinde; "Müşterek kararnameyle yapılan atama,naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkani ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri" nedeniyle açılan davalarda verilen kararlar,temyiz edilebilecek kararlar arasında sayılmıştır.

Ayni Kanun'un"Kanun yararına temyiz" başlıklı 51. maddesinde, idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabileceği, temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde kararın kanun yararına bozulacaği, bu bozma kararının, daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırmayacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda aktarılan 2577 sayılı Kanun'un 51. maddesi ile kanun yararına temyiz edilebilecek kararların kapsami belirtildiğinden, öncelikle kanun yararına temyiz edilen kararın bu kapsamda olup olmadiğının incelenmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, anılan Kanun'un 51/1.maddesinde yer verilen ".…. bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar . "ifadesi ile bölge idare mahkemelerinin, ilk derece mahkemelerinin kararlarına karşi istinaf yoluna başvurulması üzerine istinaf incelemesi sonucunda temyiz yolu kapalı olarak verdikleri kararların anlaşılması gerekmektedir. Kanun yarına temyiz edilen Bölge Idare Mahkemesince kesin olarak verilen kararın, bu kapsamda bulunduğu görülmüştür.

Bölge İdare Mahkemesince "kesin olarak" verilen bu kararın, yürürlükteki hukuka aykırıbir sonucu ifade edip etmediği ayrica incelenmelidir.

Boğaziçi Üniversitesinde genel sekreter yardımcısı olarak görev yapan davacı hakkında tesis edilen Boğaziçi Üniversitesi İletişim Fakültesine fakülte sekreteri olarak atanmasına ilişkin işlem, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin (e) bendi kapsamındatemyiz edilebilecek kararlar arasında yer almakta ve bu kapsamda tesis edilen işlemler de Dairemiz içtihatları gereğince 

temyize konu olabilecek kararlar içerisinde bulunmaktadır. Dolayısıyla davacının genel sekreter yardımcılığı görevinden alınarak fakülte sekreterliğine atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan dava hakkında Bölge Idare Mahkemesinin "kesin olarak" karar veremeyeceği halde kararın kesin olarak verilmesinin, yürürlükteki hukuka aykırı bir sonuç ifade ettiği açıktır.
Öte yandan; Bölge İdare Mahkemesi kararının kesin olduğuna ilişkin hüküm fikrasının,davalı idareyi temyiz kanun yoluna başvurmaktan alıkoyduğu, kararın temyiz incelemesinden geçmeden kesinleştiği de görülmektedir.

Bu itibarla, İstanbul Bölge Idare Mahkemesi 1. Idari Dava Dairesinin 29/09/2023 günlü,E:2023/364, K:2023/429 sayılı kararının hüküm fikrasında yer alan "kesin olarak" ibaresi, niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade ettiğinden, kararın bu kısmının kanun yararina bozulmasi gerekmektedir.

KARAR SONUCU 

Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca Danıştay Başsavcılığı tarafından yapılan KANUN YARARINA TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 29/09/2023 günlü, E:2023/364, K:2023/429 sayılı kararının hüküm fikrasında yer alan "kesin olarak" ibaresine ilişkin kısmının, 2577 sayılı Ídari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51.maddesi uyarınca, hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3. Kararın birer örneğinin Danıştay Başsavcılığına, Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğüne ve davacıya gönderilmesine ve kararin Resmi Gazete'de yayımlanmasina, 23/09/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.


Esas No : 2025/412Karar No : 2025/3814
(X) KARŞI OY:
Kanun yararına temyiz isteminin kabulüne karar verilebilmesi için, idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiğiya da istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan bir kararın olması ve bu kararın yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade etmesi gerekmektedir.

"Kanun yararına bozma üzerine, kararı veren mahkemece davaya yeniden bakılmaz,Mahkemenin bozmaya uygun yeni bir karar vermesi gerekmez. Çünkü kanun yararına bozma kararının daha önce kesinleşmiş olan hükmün hukukí sonuçlarını ve dolayısıyla tarafların hukukî durumunu etkileyen bir sonucu yoktur. Bozmanın amaci, benzeri davalarda mahkemelerin aynı hukukî yanlışlığı yapmalarını önlemek ve usůl ve esasa ilişkin hukuk kurallarının belli bir doğrultuda uygulanmasıni sağlamaktan ibarettir. Bu nedenle, kanun yararına bozulmuş da olsa,kesinleşmiş karar hükmünü yürütecektir. Kanun yararına bozma kararının Resmî Gazetede yayımlanması ile, uygulanan hukuk kuralının Ülkenin her yanında aynı şekilde anlaşılmasınısağlama amacı güdülmüştür." (YENiCE Kâzım, ESiN Yüksel, Açıklamalı İçtihatlı Notlu İdarîYargılama Usûlü, 1983, s. 735, 736)

Bakılmakta olan davada; temyiz kanun yoluna tabi bir işlemin varlığına rağmen, Bölge İdare Mahkemesince "kesin olarak" karar verildiği ve anılan karara karşı davalı idarece temyiz kanun yoluna başvurulmadığı görülmektedir. Bu bağlamda incelenecek husus, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fikrasında yer alan "kesin olarak" ibaresinin kanun yararına bozma sebebi oluşturup oluşturmadığı noktasında toplanmaktadır.

Her ne kadar dava konusu işlemin, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin (e) bendi ile Dairemiz içtihatları gereğince temyize konu olabilecek kararlar arasında yer aldığı sabit ise de olağanüstü bir kanun yolu olan kanun yararına temyizin amacı, yürürlükteki hukukun ülke düzeyinde birlik içinde uygulanmasını, bir başka deyişle içtihat birliğini sağlamak ve hukuki belirliliği güçlendirmektir. Bu çerçevede kanun yararına temyiz müessesesinin konusunu oluşturabilecek kanuna aykırılık halleri, olağan kanun yolu olan temyiz nedenlerine göre dar ve kısıtlı tutulduğunda kesin hükmün otoritesi korunmuş olur.

Olağanüstü kanun yolu olan bu denetim yolunun diğer bir amacı da ismiyle müsemma şekilde kanun yani kamu yararına uygunluktur. Bu bağlamda, sadece o davayı ilgilendiren ve karardaki maddi bir meseleye ilişkin olan hatanın belirtilmesinde kamu yararının bulunmadığı da açıktır.

Öte yandan; Anayasa Mahkemesince verilen 29/09/2021 günlü, 2017/37079 başvuru numaralı kararda; ilk derece/istinaf mahkemesi kararında kararın kesin olduğu ifadesinin bulunmasının kanunen tanınmış üst kanun yoluna başvuru hakkını ortadan kaldırmadiğı, kararın kesin olduğunun belirtilmiş olması başvurucunun yanılgıya düşmesine yol açma potansiyelini haiz ise de -varsa- başvurucunun kanuni hakkını zedelemediği, kaldı ki 610o sayılı Kanun'da istinaf/temyiz dilekçesinin reddine ilişkin kararlara karşı istinaf/temyiz imkanı getirilirken alt derece mahkemelerinin kararın kesin olduğuna dair vardıkları yargının üst derece mahkemesince hukuki denetimden geçirilebilmesinin amaçlandığı, dolayısıyla kararın kesin olduğu şerhinin varlığının tek başına üst derece mahkemesini etkili bir başvuru yolu olmaktan çıkarmadığı, bu itibarla ilk derece/istinaf mahkemesince kesin olarak verilen kararın gerçekte kanun yoluna tabi olduğunun düşünülmesi halinde başvurucunun bu iddiasıni öncelikle ilgili kanun yolu merciinde tartıştırmasının gerektiği belirtilmiş olup, yine Anayasa Mahkemesince verilen 24/10/2024günlü, 2021/15546 başvuru numaralı kararda da; 2017/37079 başvuru numaralı karara atıf 

yapılarak, anılan kararda, ilk derece mahkemesi veya istinaf mahkemesinin verdiği kararın kesin olduğu hususunda yaptığı tespitin yargı denetimi dışında olmadığının ve bu tespite karşı bir üst kanun yoluna müracaat edilmesinin mümkün olduğu hususunun altının çizildiği ifade edilmiştir.Dolayısıyla, uyuşmazlıikta, her ne kadar Bölge Idare Mahkemesince kesin olarak karar verilmiş ise de davalı idarenin bu hususa ilişkin iddialarını Anayasa Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararlarıuyarınca olağan kanun yollarından biri olan temyiz kanun yolunda ileri sürmesi gerektiği açıktır.
Yukarıda belirtilen hukuki gerekçeler işığında; uyuşmazlıkta, kanun yararına temyizin amacı gözetilerek yapılan inceleme neticesinde, Danıştay Başsavcılığının kanun yararına temyiz isteminin hükmün niteliğine ilişkin olmayıp sadece maddi bir meseleye ilişkin olması nedeniyle bu hususta kanun yararına bozma talebinde bulunulamayacağı anlaşıldığından, Bölge Idare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "kesin olarak" ibaresine ilişkin Danıştay Başsavcılığının kanun yararına temyiz isteminin reddi gerektiği oyuyla, kararın kanun yararına bozulmasına ilişkin çoğunluk kararına katılmıyoruz.