Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2023-12-29

29 Aralık 2023 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 32414
YÖNETMELİK
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:
TASARRUF FİNANSMAN ŞİRKETLERİNİN KURULUŞ VE
FAALİYET
ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 7/4/2021 tarihli ve 31447 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları
Hakkında Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bentler
eklenmiştir.
“s) Finansman dönemi: Tasarruf finansman sözleşmesi
kapsamında müşterinin konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimini sağlamak
üzere tahsisatını aldığı tarihten sözleşmenin sonuna kadar geçen dönemi,
ş) İç sistemler: İç denetim, iç kontrol ve risk
yönetim sistemlerini,
t) Risk: Bir işleme ya da faaliyete ilişkin bir
parasal kaybın ortaya çıkması veya bir giderin ya da zararın oluşması
halinde ekonomik faydanın azalması ihtimalini,
u) Tasarruf dönemi: Tasarruf finansman
sözleşmesinin kurulmasından müşterinin tahsisatını aldığı veya cayma/fesih
hakkını kullandığı tarihe kadar geçen dönemi,”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (ç) bendinde yer alan “ticaret sicil müdürlüklerinden” ibaresi
“asliye ticaret mahkemelerinden” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci ve
ikinci fıkralarına “iç kontrol,” ibarelerinden sonra gelmek üzere “iç
denetim,” ibareleri eklenmiştir.
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci
fıkrasında yer alan “ilişkin” ibaresinden sonra gelmek üzere “noter onaylı”
ibaresi eklenmiş, dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve
altıncı fıkrasında yer alan “değişikliklerinin” ibaresinden sonra gelmek
üzere “ilgili ticaret sicil tescilini müteakip” ibaresi eklenmiştir.
“(4) İzin tarihinden itibaren üç ay içinde, şubenin
Ticaret Siciline tescil ve ilan ettirilmesi ve tescilin ilan edildiği
Ticaret Sicili Gazetesi ile 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu
uyarınca şube açılışına ilişkin finansal faaliyet izin belgesi harç
yükümlülüğünün yerine getirildiğine dair belgenin bir nüshasının Kuruma
gönderilmesi zorunludur.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
“(4) Hisseleri borsada işlem gören şirketler
hakkında 1/11/2006 tarihli ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Bankaların İzne Tabi İşlemleri ile Dolaylı Pay Sahipliğine İlişkin
Yönetmeliğin 11/A maddesi hükümleri Kanunun ilgili hükümleri dikkate
alınmak suretiyle kıyasen uygulanır.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendinde yer alan “ticaret sicil müdürlüklerinden” ibaresi
“asliye ticaret mahkemelerinden” şeklinde değiştirilmiş ve üçüncü
fıkrasında yer alan “görevden ayrılan kişi ve” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin dördüncü ve
altıncı fıkralarına sırasıyla aşağıdaki cümleler eklenmiştir.
“Söz konusu risklerin yönetimine
yönelik faaliyetler Kurul tarafından belirlenecek usul ve esaslar
çerçevesinde yürütülür.”
“Risk yönetimi birimi yöneticisi
tarafından belirlenen risk yönetimi birimi personelinde aranacak öğrenim
düzeyi, deneyim, piyasa ve ürün bilgisi de dâhil olmak üzere bilgi ve
beceri seviyeleri ile diğer nitelikler, yönetim kurulunun onayına sunulur.”
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin üçüncü
fıkrasında yer alan “belgelemeyen” ibaresinden sonra gelmek üzere “gerçek
kişi ya da imza sirkülerini/beyannamesini belgelemeyen tüzel kişi” ibaresi
eklenmiş, dördüncü fıkrasının (f) bendinde yer alan “ve bunlara ilişkin
oran ve tutarlara” ibaresi ve (i) bendinde yer alan “, sigortalanacak
tutara, müşteri tarafından ödenecek sigorta primine” ibaresi ile aynı
fıkranın (g) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin beşinci
fıkrasında yer alan “bir örneğini” ibaresinden sonra gelmek üzere “fiziken
veya müşterinin onayı alınmak şartıyla uzaktan iletişim araçları aracılığı
ile” ibaresi eklenmiş, sekizinci fıkrasının ikinci cümlesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“Müşterinin sözleşmede fesih hakkını
kullanması durumunda tasarrufunun iadesi, iade talep tarihinden itibaren
azami altı ay içerisinde müşterinin veya yasal temsilcisinin göstereceği
kendi veya yasal temsilcisinin adına açılmış banka hesabına defaten
yapılır.”
“(9) İlgili mevzuat hükümleri ve sözleşmede
kararlaştırılan şartlar saklı kalmak kaydıyla tahsisat ödemesi sözleşmede
öngörülen tarihten itibaren bir ay içinde ödenir. Kurul, gerekli gördüğü
hallerde bu süreyi değiştirmeye yetkilidir.
(10) Müşteri, tasarruf finansman sözleşmesinin
tasarruf dönemi bitimine kadar konut, çatılı iş yeri veya taşıttan oluşan
finansman konusunu bir defaya mahsus olmak üzere yazılı şekilde veya uzaktan
iletişim araçlarının kullanılması suretiyle mesafeli olarak ileteceği talep
ile değiştirebilir. Söz konusu talep şirketlerce en geç on beş iş günü
içerisinde yerine getirilir. Finansman konusu değişikliklerinde müşteri
tarafından sözleşme tutarının da değiştirilmesinin istenmesi durumunda
sözleşme tutarının artırılması sonucunda ortaya çıkan farka isabet eden
organizasyon ücreti ve oluşacak ek vergiler haricinde ilave bir ödeme talep
edilemez.”
MADDE 10-
Aynı Yönetmeliğin 21 inci
maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde, ikinci fıkrasının (a) bendinde
yer alan “beşte ikisine” ibaresi “yüzde kırkına” şeklinde, (b) bendinde yer
alan “beşte ikisinin” ibaresi “yüzde kırkının” şeklinde değiştirilmiş, aynı
fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiş, üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde,
dördüncü fıkrasında yer alan “üç” ibareleri “beş” şeklinde değiştirilmiş,
aynı fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“(1) Bir şirketin bir gerçek ya da tüzel kişi veya
22/A maddesinde düzenlenen bir risk grubu ile imzalayacağı, finansman
konusuna göre konut ve çatılı iş yeri için beş milyon, taşıt için iki
milyon Türk Lirasını aşan yüksek tutarlı sözleşme tutarlarının toplamı,
şirketin ilgili tarihteki tüm sözleşme tutarlarının toplamının yüzde on
beşini aşamaz ve bu fıkrada belirtilen yüksek tutarlı sözleşmeler,
çekilişli sözleşmelere konu edilemez. Söz konusu tahsisat tutarları Kurul
tarafından farklı bir oran öngörülmedikçe her yıl Türkiye İstatistik Kurumu
tarafından açıklanan yıllık üretici fiyat endeksindeki artış oranı kadar
ocak ayında artırılır ve bulunan tutarlar kendisinden küçük en yakın yüzlük
tam sayıya yuvarlanmak suretiyle uygulanır.”
“Çekilişli sözleşmelerdeki
müşteriler, müşteri bazlı sözleşmeler kapsamında değerlendirilmez.”
“(3) Sözleşme tarihinden itibaren beş ay geçmesi ve
beş tasarruf ödemesi yapılması kaydıyla ikinci fıkranın (a) bendinde
belirtilen yüzde kırk süresi, müşteri tarafından peşinat olarak yapılan
tasarruf ödemesi tutarının toplam sözleşme tutarına oranı nispetinde
azaltılabilir.”
“Aynı grup içerisinde birden fazla
kişiye aynı ayda tahsisat yapılması şeklinde çekiliş düzenlenemez.”
MADDE 11-
Aynı Yönetmeliğin 22 nci
maddesinin birinci fıkrasında yer alan “yetmiş beşini” ibaresi “iki yüzünü”
şeklinde ve altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(6) Kurul, bu maddede yer alan sınırlamaları
değiştirmeye veya bu konuda ilave sınırlamalar getirmeye ve gerekli gördüğü
hallerde bu sınırlamaları şirket bazında artırmaya ve farklılaştırmaya
yetkilidir.”
MADDE 12-
Aynı Yönetmeliğe 22 nci
maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Risk grubu ve mensuplara ilişkin sınırlamalar
MADDE 22/A- (1) Bir gerçek kişi ile eşi ve
çocukları, bunların yönetim kurulu üyesi veya genel müdürü oldukları veya
bunların ya da bir tüzel kişinin birlikte veya tek başlarına kontrol
ettikleri ya da sınırsız sorumlulukla katıldıkları ortaklıklar bir risk
grubunu oluşturur. Şirketlerin bir gerçek ya da tüzel kişi veya bir risk
grubu ile imzalayabilecekleri sözleşmelerin toplam tutarı özkaynaklarının
yüzde yirmi beşini aşamaz.
(2) Bir şirket ile ortakları, yönetim kurulu
üyeleri, genel müdürü, genel müdür yardımcıları ile başka unvanlarla
istihdam edilseler dahi yetki ve görevleri itibarıyla bunlara denk veya
daha üst konumlarda görev yapan yöneticileri ile bunların eş ve çocukları,
birlikte veya tek başına kontrol ettikleri ya da sınırsız sorumlulukla
katıldıkları veya yönetim kurulu üyesi ya da genel müdürü oldukları
ortaklıklar, şirketin dâhil olduğu risk grubunu oluşturur. Şirketlerin
dâhil olduğu risk grubu ile imzalayabilecekleri sözleşmelerin toplam tutarı
özkaynaklarının yüzde yirmisini geçemez.
(3) Şirketin dâhil olduğu risk grubuna sağlanan
finansman koşullarının, finansman kullananın lehine diğer kişi ve gruplara
sağlananlardan ve piyasa koşullarından farklılık arz etmemesi şarttır.
(4) Risk gruplarının belirlenmesinde birlikte
kontrol edilen ortaklıklar, bu ortaklıkların kontrolünü birlikte sağlayan
her bir hissedarın risk grubuna dâhil edilir.
(5) Bu maddenin uygulanmasında aralarında birinin
ödeme güçlüğüne düşmesinin diğer bir veya birkaçının ödeme güçlüğüne
düşmesi sonucunu doğuracak boyutta kefalet, garanti veya benzeri ilişkiler
bulunan gerçek ve tüzel kişiler ilgili risk gruplarına dâhil edilir.
(6) Şirketler;
a) Yönetim kurulu üyeleri, genel müdür, genel müdür
yardımcıları ve finansman sağlamaya yetkili mensupları; bunların eş ve
velâyet altındaki çocukları; tek başlarına ya da birlikte sermayesinin
yüzde yirmi beş veya fazlasına sahip oldukları ortaklıkları,
b) (a) bendinde sayılanlar dışında kalan mensupları
ile bunların eş ve velâyeti altındaki çocukları,
c) Mensuplarının kurduğu veya bunlar için kurulan
sandık, dernek, sendika veya vakıflar,
ile her ne şekil ve surette olursa olsun sözleşme
yapamaz ya da bunların menkul kıymetlerini satın alamazlar.
(7) Altıncı fıkra hükümleri, yönetim kurulu
üyeliklerinde aslen bulunan veya temsilci bulunduran ve şirket sermayesinin
yüzde on ve daha fazla payına sahip gerçek kişi ortaklar ile tüzel kişi ortaklar
hakkında uygulanmaz.
(8) Bir
şirketin yönetim kurulu üyelerine, mensupları ile bunların eşlerine ve
velâyet altındaki çocuklarına, finansman tarihindeki aylık net ücretleri
toplamının beş katını aşmamak üzere sağlanacak finansmanlar üçüncü ve altıncı
fıkra hükümlerine tâbi değildir.
(9) Kurul, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul
ve esasları belirlemeye yetkilidir.”
MADDE 13-
Aynı Yönetmeliğin 23 üncü
maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Tasarruf fon havuzunda toplanan tutarlar,
şirket tarafından ikinci fıkrada belirtilen faizsiz yatırım araçlarında
değerlendirilir. Bu yatırımlardan getiri elde edilmesi halinde söz konusu
getirilerin en az yüzde yetmiş beşi 30 uncu maddenin birinci fıkrasındaki
asgari oranın karşılanıp karşılanmadığına bakılmaksızın ihtiyat fonuna,
kalan kısım ise şirket gelirlerine eklenir. Kurul, bu oranı yüzde elliye
kadar azaltmaya veya yüzde yüze kadar artırmaya veya şirket bazında
farklılaştırmaya yetkilidir.”
MADDE 14-
Aynı Yönetmeliğin 28 inci
maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(8) Kurul, likidite yönetimine ilişkin usul ve
esasları belirlemeye, şirketlerin likidite yapısını ve mali bünyesini
dikkate alarak sınırlama ve oranları şirket bazında artırmaya ve farklılaştırmaya
yetkilidir.”
MADDE 15-
Aynı Yönetmeliğin 29 uncu
maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(3) Kurul, ürün tarifelerine ilişkin usul ve
esasları belirlemeye yetkilidir.”
MADDE 16-
Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici
madde eklenmiştir.
“İntibak
GEÇİCİ MADDE 6- (1) Bu maddenin yayımı tarihi
itibarıyla 22/A maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında belirlenen
sınırlardan herhangi birini aşan şirketler, bu gerçek ya da tüzel kişi veya
risk grubuyla hiçbir şekil ve surette yeni sözleşme imzalayamaz.
Şirketlerin, 22/A maddesine olan aykırılıkları 1/1/2025 tarihine kadar
gidermesi şarttır. Kurul, bu tarihi bir yıla kadar uzatmaya yetkilidir.
(2) Bu maddenin yayımı tarihi itibarıyla şirket yönetim
kurulu üyeleri ve ortaklar hariç olmak üzere şirket mensuplarının, bunların
eş ve velâyet altındaki çocuklarının ve tek başlarına ya da birlikte
sermayesinin yüzde yirmi beş veya fazlasına sahip oldukları ortaklıkların
taraf olduğu mevcut sözleşmeler 22/A maddesine aykırılık olarak
değerlendirilmez. Mevcut sözleşmelerin süresi uzatılamaz, tutarı
artırılamaz veya bu kişiler ile 22/A maddesine aykırı olarak yeni sözleşme
düzenlenemez.”
MADDE 17-
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 18-
Bu Yönetmelik hükümlerini
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.