Anayasa Mahkemesinin 29/6/2022 Tarihli ve 2018/34924 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-09-07

7 Eylül 2022 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31946
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR 
AYŞE ÇİLEK VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/34924Karar Taribi : 29/6/2022
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞIrfan FIDAN Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucular : I.Ayşe ÇİLEK 2.Erhan ÇILEK 3.Recep ÇİLEK Başvurucular Vekil : Av. Menderes KARATAŞ
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
.Başvuru, mesai bitiminde kurum içinde bırakılması gereken ateşli silahla kurum dişında işlenen cinayet ve bu cinayet temelinde açılan tam yargı davası süreci nedeniyle yaşam hakkı ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 19/1 1/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yaptlan õn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5.Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6.Başvurų belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR 
7.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar Özetle şöyledir:

8. Devlet Malzeme Ofīsi (ldare) İstanbul Böige Müdürlüğo bünyesinde güvenlik görevlisi olarak çalışan C.M., gōrevi nedeniyle bulundurduğu ateşli silahı (tabanca) 4/8/2001tarihi mesai bitiminde işyerinde burakması gerekirken bu gerekliliği ihlal ederek yanına almıştır. C.M., aynı gün gerçekleştirdiği gasp eylemi sırasında daha õnceden tanımadığı K.D.ve Y.Ç.yi yanına aldığı tabanca ile saat 22.00 sıralarında öldürmüştür. Vefat eden kişilerden Y.Ç., başvurucular Ayşe ve Recep Çilek'in müşterek çocuklars, Erhan Çilek'in ise ağabeyidir.
9. C.M.; K.D, ile Y.Ç.yi gasp eylemini kolayłaştırmak için δłdürdüğu hususu sabit görülerek Kartal 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 8/7/2008 tarihli kararı ile iki ayrı öldürme eylemi için ayrı ayrı ağırlaştırımış müebbet hapis cezaşı ile cezalandırılmıştır. Aynı hūkümle gasp suçundan da ayriıca cezalandırılan C.M.nin sõz konuşu cezaların bir bölümtnü hūcrede tecrit edilerek geçirmesine karar verilmiştir. Hükmün temyiz incelemesi aşamasında 26/4/2009 tarihinde fail C.M. tutulu bulunduğu ceza infaz kurumunda vefat etmiştir.
10. Başvurucular, C.M.nin silahı kurum dışına çıkarmasında, dolayısıyla cinayetin gerçekleşmesinde hizmet kuşuru bulunduğu iddiasıyla Idare ve fail C.M, aleyhine Kartal 4.Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde 2002 yılında tazminat davası açmuş ancak tarafların takip etmemesi Üzerine I 1/9/2003tarihinde açılan dava işlemden kaldırılmıştir. Bu süreci takiben başvurucular 2003 yılının sonunda Kartal 1. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde yine Idare ve C.M. aleyhine tazminat davası açmıştır. Davanın idareye yöneltilen kısmı için görevsizlik kararı verilmiştir. Kartal 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 17/11/2011 tarihli kararı ile 29.403,05TL destekten yoksun kalma tazminatının ve 800 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yaşal faiziyle birlikte C.M.nin mirasçıları tarafindan başvuruculara Ödenmesine hükmetmiştir. Hüküm 12/2/2013 tarihinde Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından onanmiştir.

11. Kartal 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin tazminatdavasının Idareye yöneltilen kısmı için verdiği görevsizlik kararı Özerine başvurucular 16/6/2004 tarihinde İstanbul 2.Îdare Mahkemesi (Mahkeme) nezdinde tam yargı davası açmıştır. Mahkeme 10/4/2008 tarihli kararı ile davayı süre aşımı yöntinden reddetmiştir. Mahkeme, gerekçesinde "ōlüm tarihi (2001 yılı) itibarıyla zarar ve eylem arasındaki nedensellik bağının ōğrenildiği, 6/1/1982tarihli ve 2577 saylı Idari Yargilama Usulü Kanunu uyarınca, öğrenmeden itibaren bir yıl içinde idareye başvurulması suretiyle dava açuması gerekirken ōlümün üzerinden üç yıl gibi bir süre geçmesinin ardından, adli yargı merci tarafindan verilen görevsizlik kararı üzerine açılan davada sūre aşımı bulunduğumu" ifade etmiştir.

12. Danıştay Onuncu Dairesi, süre aşımı gerekçesiyle verilen ret kararını12/12/2011 tarihinde bozmuş; bozma gerekçesinde "tazminat davası açıldığı tarihte hemüz fall hakkanda yürütülen ceza soruşturmasının somuçlanmadığı, kusur ve zarar kavramlarının da bu ceza yargılaması ile ōğrenilebileceği, dolayısıyla tam yargı davası için süre aşımının söz komusu olmadığını" ifade etmiştir.

13. Bozma kararina uyarak esas incelemesine geçen Mahkeme 30/5/2014 tarihli kararı ile davayı reddetmiştir. Ret kararının ilgili kısmı şöyledir:
a ...
Idarenin sorumluluğuna hükmedilebilmesi için bazı şartlar gerekir. Oncelikle idarentn sorumluluğundan bahsedilebilmesi içtn, ortada idarenin bir filinin bulunması gerekir. Fiil bir idari işlem veya eylem şekltnde ortaya çıkar. Ortada idarenin bir fili bulunmadan 

idarenin sorumluluğundan bahsedilebilmesi mümkün değildir. Idarenin sorumluluğundan bahsedilebllmesi için ikdnci olarak idarenin filintn kusurlu olması gerekir. Kusur mevcut bir ödevin yerine getirilmesindeki ekslkdiktir. Idarenin sorumluluğundan bahsedebilmek için üçuncü olarak ortada btr zararın otması gerekir. Dördüncü olarak da idarenin sorumluluğuna hükmedilebilmesi için ortaya çrkan zararın idarenin bir filinden kaynaklanmış olması gerekir. Diğer btr tfadeyle zarar ile zarar veren olay arasında illiyet bağı bulumalıdır. Illiyet bağından kastedilen şey, bir zarar ile bu zararın sebebi olan olay arasındaki sebep-sonuç ilişkistdir.

Idareye atfedilen bir filden dolayı idarenin sorumlu tutulabilmesi için, bu fil ile zarar arasındakd illiyet bağının dolaylı bir şekilde değil doğrudan doğruya olması gerekir.Diğer bir ifadeyle, idareye atfedilen fil, ortaya çıkan zararın doğrudan nedeni olmalıdır.
Dava dosyasının tncelenmestnden; Istanbul Bölge Müdürlüğü'nde güvenlik görevlisi olarak görev yapan [C.M.] istmli şahsın mesai bitimtnde görev yaptığı kuruma teslim etmesi gereken silahını teslim etmeyerek davacıların oğlu olan [Y.Ç.Îyi dava dosyasında bulunan belgeden de anlaşıldığı üzere Tuzla fiçe Jandarma Komutanlığının teslim tesellüm tutanağunda belirtilen 06/08/2001 tarihinde öldürmesi tzerine davalı idare ve sanık [C.M.]aleyhine Kartal 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:2002/1038 esas sayılı davasınin 03/12/2002 tarihli dilekçe ile 20/12/2002 tarihinde açıldığı fakat davanın taraflarca takip ediimemesi üzerine, 11/09/2003 tarihinde işlemden kaldrudiğ, bumun izerine 19/12/2003tarihinde yine davalı idare ve sanık [C.M.] aleyhine Kartal 1.Asltye Hukuk Mahkemesi'nin E:2003/1337 esas saylı davanın açudiği bu defa anulan mahkemece 18/05/2004 tarihli kararı ile davah idareyi, davadan ayrarakyargı yolu yömünde reddi kararı vermesi üzerine bakalan davanın açıdığı anlaşılmakadrr.

Dava komusu olayda güvenlik gōrevlisi olan kiştye işinden dolayı silah verilmiş olmasıve bu sllahi lşyeri dışına çıkararak bu silahla cinayet işlemesi arasında doğrudan illiyet bağı bulunmamaktadır. Bu olayda idare cinayeti işleyen kişiye silah vermeseydi veya silahını geri alsaydi, belki cinayet işlenmeyebilecekti. O nedenle idarenin silah verme veya geri almama işlemi aslmda ortaya çıkan zorarın bir nedenidir. Ancak bu neden hayatun normal akaşında kabul edilebileçek makul btr neden değildir. Zira sōz kamusu kişi surf cinayet işlemek için güvenlik görevltsi olmamıştr. Kaldı ki, bu kişi, bu cinayeti. güvenlik görevlisi olması sebebiyle kendisine silah verilmese bile başka bir araçla işleyebilirdi. lşte bu nedenlerden dolayı idarenin verdiği silahla ctnayet işlenmesi haltnde silahın verilmest veya geri alınmaması tşlenen cinayettn doğrudan bir nedeni olmadığından böyle bir olayda uygun illiyet bağı yoktur. Dolayisıyla idarenin ortaya çıkan zarardan sorumlu tutulmasımümkin değildir..."
14. Esasa ilişkin olarak verilen ret hükmūnü başvurucular temyiz etmiştir. Danıştay Onuncu Dairesi İdareden temin ettiği belgeler uyarınca Idare bünyesinde güvenlik görevlisi olan personele zimmetlenen silahların soyunma odasında bulunan çelik kasalarda muhafaza edildiğini, silahların nöbete geliş ve gidişlerde ilgilipersonel tarafiından kasadan alınarak nöbet bitiminde kasaya bırakıldığını, söz konusu kasaların da güvenlik amiri tarafindan her saat, idari işler şefi tarafindan ise güntbirlik kontrol edildiğini ancak C.M.nin işlediği suçta kullandığı silahın ne zaman ve ne şekilde kasadan alundığının Idarece belirlenemediğini tespit etmiştir. Daire 15/4/2015 tarihli kararı ile ret bükmünü bozmuştur. Bozma gerekçesinin ilgili kısmı şōyłedir:
a ...
Anayasanm 125 inci maddesinin son fikrasında; idarenin eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. ldarenin kamu hizmetinin 

yürütülmestnden doğan zarardan sorumlu tutulmasım gerektiren kuramlardan birisi de hizmet kusurucur. Idarenin yürütmekle yükümlü olduğu bir hizmetin kuruluşunda,dizenlenişinde veya işleyiştndeki nesnel nttelikli bozukłuk, aksakık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarentn tazmin yükümlülüğümūn doğmasına yol açmaktadı.
2495 sayhı müllga Bazı Kurum Ve Kuruluşların Korunması Ve Güvenlikderinin Sağlanması Hakkında Kamun'un kayafet ve teçhtzat' başlıkı 12. maddesinde, özel güvenlik teşkilatiı personelinin İçişleri Bakanlığınca saptanan özel kayafetleri ile silah, teçhizat, araçve gereçlerinin bağlı oldukları kuruluş tarafindan temin edileceği, sağlam ve işler halde bulundurulacaği, görev sürest dışındaki zamanlarda bu kuruluş tarafindan muhafazasısağlanacağı; özel güvenlik teşkdlatı mensuplarının özel kayafetlerini, silah ve teçhizatınıancak gōrev alanları içinde veya görev dişarıda sürdurülüyorsa, görev süresince dışarıda da giyeblleceği ve taşıyabileceğt düzenlenmlștir.

Bazi Kurum Ve Kuruluşların Korunması Ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun'un uygulanmasına ilişkin yönetmeliğin 'Silah, Mermi ve Teçhizatın Muhafozası'başlikiı 27. maddestnde: silah, mermíler ve teçhizatin ózel oda, kasa veya dolaplarda muhafoza edileceği, bu depo ve odaların beton veya taştan muhkem duvarli, kapalı tavanlıolacağı, kapı ve pencerelerinin demirden yapilacağı, muhafaza edilecek silah ve merminin adedi az lse, demirli kuşakı ve takviye kilitli çelik dolap veya kasolardo bulundurulabileceği, bu silah, mermi ve teçhizatın muhafazasında statülerine göre yetkili amir veya sahiplerinin sorumlu oldukları hükmüne yer verilmiştir.
Bakalan uyuşmazlıkta, davalı idarece, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşıldiğı szere görev alanı dışına çıkarıması yasak olun ve davalı idare bünyesinde görev yapan güvenlik görevlistne görevi gereği tahsis edilen silahın görev alanın dışına çıkarımasın önlemeye yöneltk etkili tedbirlerin alınmadığı, söz komusu silahın ne zaman ve ne şekilde kasadan aivndığinın davalı idarece bilinmemesinin de bu durumu kanutlar nitelikte olduğu dikkate alındığında olayın meydan gelmesinde davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu sonucuna varilmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır."
15. Mahkeme 30/5/2016 tarihinde, bozma hükmüne direnerek davanın reddi yðnūndeki kararında ısrar etmiştir.

16. Danıştay Idari Dava Daireleri Kurulu 24/S/2018 tarihli kararı ile ret yönündeki israr hükmünü onamıştır.

17. Başvurucular anılan nihai hükm0 3/11/2018 tarihinde tebellağ etmelerinin ardından 19/11/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLI HUKUK 
18. 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılt Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi şöyledir.

"1. Idari dava türleri şunlardır:

b) Idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafindan açılan tam yargı davaları"
[9. Olay tarihi itibarıyla ytrürlükte bulunan 22/7/1981 tarihli ve 2495sayılı mülga Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Gtvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun'un "Amaç" kenar başlıklı 1. maddesinin ilgili kısmı şōyledir:
"Milli ekonomiye veya Devletin savaş gūcüne önemli Ölçüde katkası bulunan, kısmen veya tamamen yıkalmalari, hasara uğratilmaları veya geçici bir zaman için dahi olsa çalışmadan alıkomulmalar,ülke güvenliği,ülke ekonomisi veya toplum hayatı bakımından olumsuz neticeler yaratacak, kamuya veya özel kişilere alt kurum ve kuruluşların sabotaj,yangın, hırsızlık, soygun, yağma, yrkma burada bulunanların zorla işten alıkoyma,sağlıklarını ve vücut bütünlüklerini tehdit ve tehlikelere karşı korunması ve güvenlikerinin sağlanmasi, yurt dışına giriş çıkış yapılan yerlerde giriş ve çıkaşa yarayan belgelerin kontrolu lle giriş çıkuş işlemlerinin yapiması, aranan ve giriş çıkışı yasaklananların resmi güvenlik görevlilerine tesltminin sağlanmasıdı."
20.2495 sayılı mülga Kanun'un "Kryafet ve teçhizat" kenar başlıklı 12. maddesinin ilgili kısmu şõyledir:
"Özel güvenlik teşkdlatı personelintn İçişleri Bakanlığıca saptanan özel kayafetleri ile silah, teçhtzat, araç ve gereçleri baği oldukdarı kuruluş tarafindan temin edilir, sağlam ve isşler halde bulundurulwr, görev süresi dışındaki zamanlarda bu kurulus tarafindan muhafazası sağlanır.

Ozel güvenlik teşkilatı mensupları özel kıyafetlerini, silah ve teçhtzatını ancak görev alanları içinde veya görev dışarıda sūrdürülüyorsa, görev süresince dışarıda da giyebilir ve taştyabllbler."
21. 2495 sayılı mülga Kanun'un gerekçesini içeren 18/2/1981 tarihli ve 202 sayılıBazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Gttvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun Tasarısı ve İçişleri Komisyonu raporunun ilgili kısmı şõyledir:
"Gerekçe Madde 12. — 3 ncü maddenin gerekçesinde de açıklandığı gibi, özel güvenlik teşkilatının bütün giderleri, bu teşkilatın bağlı bulunduğu kuruluş tarafindan karşılanacaktr. Herhangi bir tereddüde yer bırakalmaması için, bu teşkilat personelinin biçimi ve diğer nitelilderi Içtşlerl Bakanlığınca saptanacak ōzel kiyafetlerinin, silah.teçhizat, araç ve gereçlertntn aynı kuruluşça karşulanacağının ayrica belirtilmesinde yarar görülmüştür. Ozel güvenlik teşkllatı mensuplarının, görevlerini yapacakları ve yetkllerini kullanabilecekleri alan Kanunda açık ve kesin hükümlerle belli edilmiş olduğundan özel kayafetin, silah ve teçhtzatın ancak bu görev alanı içinde, görev dışarda sürdürülüyorsa bu görev süresince, dışarda da gtyilmesi ve taşınması öngörülmúş, bu haller dışında giyilmesintn ve taşınmasının yasaklanması, hizmetin niteliğine uygun ve kötü kullanmalarıengelleyici bir önlem olarak düşünülmüş ve hükme bağlanmıştır."
22. Anayasa'nın 125. maddesinin son fikrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zarart ödemekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Bu hüküm Türk hukukunda idarenin mali sorumluluğunun anayasal temelini oluşturmaktadır. Idarenin kamu hukukundan kaynaklanan mali sorumluluğunun Anayasa'nın 125. maddesinin son fikrası

haricinde bir yasal dayanağı bulunmamaktadır. Özel hukuktan farklı olarak -somut bazıkonuları düzenleyen birkaç istisna dışında- idarenin idari nitelikteki işlem ve eylemlerinden doğan zararlara ilişkin mali sorumluluğunu düzenleyen genel bir kanun hükmü yoktur.Idarenin kamu hukuku alanından kaynaklanan mali sorumluluğunun çerçevesi ile hüküm ve esaslari, Anayasa'nın anılan hükmünden yola çıkılmak suretiyle Danıştay içtihatlarıyla belirlenmiştir. Danıştay içtihatlarına göre idarenin mali sorumluluğu, kusur sorumluluğu ve kusursuz sorumluluk şeklinde ikiye ayrılmakta; kusursuz sorumluluk da dayandığı sebebe göre tehlikeli faaliyetler, mesleki risk, sosyal risk ve fedakârlığın denkleştirilmesi biçiminde tasnif edilmektedir. Kusur sorumluluğunda idarenin kusurlu hulunması sorumluluğun temel şartı iken kusursuz sorumluluk hâllerinde idarenin kusuru bulunmasa dahi idarenin mali sorumluluğu diğer şartłarın da (zarar, illiyet bağı) gerçekleşmesi koşuluyla- sðz konusu olabilmektedir (Recep Tarhan ve Afife Tarhan, B. No: 2014/1546, 22/2017, §§ 28, 29, 30).
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
23. Anayasa Mahkemesinin 29/6/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantida başvuru incelenip gereği dūşünüldü:
A. Başvurucularm İddłaları
24. Başvurucular; güvenlik görevlisi failin işyerinde bırakmaşı gereken silahını,-açıkça yasaklayıcı norm bulunmasına karşın- amirlerinin ihmali nedeniyle işyeri dışına çıkarabildiğini, bu suretle gasp eyłemini kolaylaştırmak için Y.Ç.yi öldürdöğünü, bu bağlamdaY.Ç.nin hayatını kaybetmesinde Idarenin sorumluluğu olduğunu, ayrıca açılan tazminat davasının makul streyi aşacak şekilde oldukça uzun bir sürece yayıldığımı belirterek yaşam ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme 
25. Anayasa'nın "Kişinin dokumulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" kenar başlıklı17. maddesi şõyledir:
Herkes, yaşama, maddi ve manevi varliığını koruma ve geliştirme hakkana sahiptir.
Tibbi zorunlulukdar ve kaunda yazılı haller dışında, kiştnin vūcut būtünlüğüne dokumulamaz; rizası olmadan bilimsel ve tibbi deneylere tabi tuulamaz.
Kimseye işkence ve eziyet yaplamoz; ktmse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz.

Meşru müdafaa hali, yakalama ve tutukloma kararlarmın yerine getirilmesi, bir tutuklu veya hükümlümün kaçmasının ōnlenmesi, bir ayakdanma veya isyanın bastrılması veya olağanüstü hallerde yetkilimercitn verdiğiemirlertn uygulanması sırasında silah kullamimasına kanumun cevaz verdiği zoruniu durumlarda meydana gelen öldürme flilleri,birinci fikra hūkmi dışındadır."
26. Anayasa'nın "Devletin temel amaç ve görevleri" kenar başlıklı 5. maddesinin ilgili kısmı şōyledir:
"Devletin temel amaç ve görevleri, .…. kiştnin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkelertyle bağdaşmayacak surette sınırlayan słyasal, ekonomik ve sosyal 

engelleri kaldırmaya, tnsanın maddi ve manevi varlığının gellşmesi için gerekli şartlarıhazırlamaya çalışmakaır."
27. Anayaşa'nın "Hak arama hūrriyeti" kenar başlıkiı 36. maddesinin ilgili kısmış$õyledir:
"Herkes, meşru vasua ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkana sahipttr."
28. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16).

29. Başvurucular yakınlarının öldürülmesine ilişkin olaylar silsilesinde Idarenin silahın kurum dişına çıkarılmasını engellememek suretiyle tezahür eden ihmalini esas alarak ðlümde İdarenin kusurlu olduğu temelinde yaşam hakkının -koruma yükümlöloğa bağlamında- ihlal ediłdiğini, ayrıca açılan tazminat davasının uzun strmesini esas alarak adil yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmektedir. Başvurucuların faile ilişkin ceza yargılaması sürecine yönelik bir ihlal iddiası bulunmamaktadır. Başvurucuların ileri sürdūğo hususlar doğrultusunda inceleme, yaşam hakkı bağlamında pozitif yükümlölükler (koruma)üzerinden, uzun yargılama iddiası nedeniyle de adil yargılanma hakkı yönünden yaplacaktır.
1. Yaşam Hakkmm İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
30. Yaşam hakkının doğal niteliği gereği, yaşamını kaybeden kişi açısından bu hakka yönelik bir başvuru ancak yaşanan ðlüm olayı nedeniyle ölen kişinin mağdur olan yakınlan tarafından yapılabilecektir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, B. No: 2012/752,I7/9/z013, § 41). Başvurucular, başvuruya konu olan süreçte hayatımı kaybeden Y.Ç.nin yakınları olduğundan başvuru ehliyeti açısından bir eksiklik bulunmamaktadır.
31. Başvuru formu ile eklerinin incelenmesi sonucunda açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
b. Esas Yönfnden 
L Genel İlkeler 
32. Anayasa'nın 17. maddesinde düzenlenen yaşam hakkı Anayasa'nın 5.maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde devlete pozitif ve negatif ödevler yükler (Serpil Kerimoğłu ve diğerleri, § 50). S8z konusu pozitif yüktmlülükler, bireyler arası ilişkiler alanunda olsa da belirtilen haklara saygıyı sağlamaya yönelik tedbirlerin alınmasını zoruniu kılar (Marcus Frank Cerny [GK], B. No: 2013/5126, 27/2015, §§ 36, 40). Alınması gereken tedbirlerin neler olduğu her somut olayın kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.
33. Devlet bireyin maddi ve manevi varlığını her türlü tehlikeden, tehditten ve şiddetten korumakla yükümlüdür (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 51; AYM, E.2005/151,K.2008/37, 3/1/2008; E,2010/58,K.2011/8, 6/1/2011). Devletin s0rumluluğunu 

gerektirebilecekşartlar altında can kaybının gerçekleştiği durumlarda Anayasa'nın17.maddesi devlete elindeki tūm imkânlart kullanarak yaşam hakkını kotumak için oluşturulan yasal ve idari çerçevenin gereği gibi uygulanmaşım, bu hakka yönelik ihlallerin durdurulup cezalandırılmasını sağlayacak etkili idari ve yargısal tedbirleri alma görevi yüklemektedir. Bu yükümlülük -kamusal olsun veya olmasın- yaşam hakkının tehlikeye girebileceği her türlüfaaliyet bakunından geçerlidir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 52).
34. Devlet, öncelikle yaşam hakkına yönelen tehdit ve risklere karşı caydırıcı ve koruyucu yasal düzenlemeler yapmalı; bununla da yetinmeyerek gerekli idari tedbirleri almalıdır. Bu ödev ayrıca bireyin yaşamını her türlü tehlike, tehdit ve şiddetten koruma yükümlülüğünü de içerir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 51). Pozitif yükümlülakler kapsamında devletin sahip olduğu koruma yükūmlülūğū, hem hukuki hem de filî tedbirler alınmasını gerektirmektedir (R.K., B. No: 2013/6950, 20/4/2016, § 75). Öte yandan yaşam hakkının gerektirdiği pozitif yüktımlüläklerin yerine getirilmesi kapsamında alınacak tedbirlerin belirlenmesi, idari ve yargısal makamların takdirinde olan bir husustur. Hak ve δzgürlüklerin güvence altına alınması adına pek çok yöntem benimsenebilir ve mevzuatta düzenlenmişherhangi bir tedbirinyerinegetirilmesinde başanısizolunsabilepozitif yükümlülükler diğer bir tedbirle yerine getirilebilir (Bilal Turan ve diğerleri, B. No:2013/2075, 4/12/2013, § 59).

35. Bir kişinin yaşamına yönelik gerçek ve yakın bir tehlikenin bułunduğunun kamu makamlarınca bilindiği ya da bilinmesi gereken durumlarda makul ölçüler çerçevesinde kamu makamlarının bu tehlikenin gerçekleşmesini önleyebilecek şekilde önlem almasıgerekir ancak özellikle insan davranışlarıntn öngörülemezliği, öncelikler ve kaynaklar değerlendirilerek yapılacak işlem veya yürütülecek faaliyet tercihi dikkate alındığında pozitif yükümlālük kamu makamlanı üzerinde aşırı yük oluşturacak şekilde yorumlanamaz (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 53).

il. ilkelerin Olaya Uygulanması
36.Yaşamı koruma ytikümltlüğü açısından somut olayın gerçekleşme biçimi, olayıçevreleyen koşullar ve başvurucuların ileri sürdüğü hususlar bağlamında incelenmesi gereken husus; yetkili kamu makamlarının faile ait kurum içinde bırakılması gereken tabancanın dışarı çıkarılması ile bağlantıh olarak Y.Ç.nin (veya herhangi birinin) öldürüłme riskini bilip bilmediklerinin veya bilmelerinin gerekip gerekmediğinin (Öngörülebilirliğin) ortaya konulması, bōyle bir durum söz konusu ise kamu görevlilerinin yetkileri çerçevesinde kendilerinden makul olarak beklenebilecek etkin ve pratik tedbirleri alip almadıklarının açıkłığa kavuşturułmaşıdır.

37. Bu noktada öncelikle C.M.nin eylemine bağlı ölüm olayıın görevden kaynaklanan bir eylemle ilgisinin bulunmadığının, görevin ifası sıraşında gerçekleşmediğinin, bir başka ifadeyle kamusal bir gūç kullanımına bağłt bulunmayan kişisel bir eyłem olduğunun altı çizilmelidir. Bu perspektiften mevcut süreçte yaşama yönelen gerçek ve yakın bir riskin varlığının kamu makamları tarafından bilindiğiveya bilinmesi gerektiğinin söylenebileceği bir durumun/öngörülebilirliğin somut olayda var olup olmadığına bakmak gerekir.

38. Fail C.M., bir kamu kurumunda çalışan ve mesleği gereği mesai saatleri içinde tabanca bulunduran bir güvenlik görevlisidir. fIgili normdan da anlaşıldığıÖzere güvenlik görevlileri belirli bir alanla (kurumla) sınırlı olarak hizmet vermekte, o alan sınırları dâhilinde 

cana/mala yönelik tehlikelerin bertaraf edilmesi ve güvenliğin sağlanması maksadıyla görev yapmaktadır. Yukarıda alntı yapılan 2495 sayılı mülga Kanun'un 12. maddesi uyarınca C.M.nin mesai saati bitiminde tabancasını kurum içinde bırakmasi, kurum dışına çıkarmaması gerekmektedir. Bu gerekliliğin ilgili yasal düzenleme ve gerekçesine bakıldığında güvenlik görevlisinin görev alanı ve yetkisinin belirli bir alanla sınırlanması,ilgili teçhizatı ancak görev alanı sınırları içinde kullanmasının mümkün olması, bu kullanım kısrtının hizmetin niteliğine uygun düşmesi ve son olarak kötü kullanımın engellenmesi gibi müılahazalardan ileri geldiği anlaşılmıştır.

39. C.M.nin silahını mesaibitiminde kurumiçinde bırakmasınınşart olduğu hususunda bir duraksama bulunmamaktadır. C.M.nin gasp eyleminde ve gasbıgerçekleştirmek için işlediği cinayette kurum tarafindan kendisine görevi nedeniyle verilmiştabancayı kullandığı açıktır. Hatta söz konusu tabancanın eylem sırasında C.M.nin yanında bulunmasının suçu kolaylaştırdığı da sőylenebilecektir. Ancak yaşamı koruma yükümlülüğüne ilişkin güvenceler perspektifinde değerlendirildiğinde gerçekleşen olumsuz neticenin güvenlik görevlişinin silahının kurum içinde tutulmaması biçimindeki idarenin filinin doğrudan ve uygun sonucu olduğu söylenememektedir. Yaşam hakkı bağlamında bir ihlal sonucuna ulaşılabilmesi için yaşama yönelikgerçek, yakın bir riskin Öngörülebilir olmast ve buna karşın makul önlemlerin alınmamış olması şarttur.

40. Tūm bu belirlemelerle birlikte tabancanın C.M.nin yanında bulunmasının, daha doğru ifadeyle -gerçekleşen sonuçtan bağımsız olarak- C.M.nin tabancayı kurum dışına çıkarmış olmasının herhangi birinin yaşamı yönünden gerçek, açık ve öngörülebilir bir risk oluşturduğunu söylemek için tek başına yeterli bir veri olduğunu değerlendirmek mümkün görünmemektedir. Zira kamu makamları için riskin öngörülebilirliği bağlamında, görev ve yetki alanının sınırlılığı itibarıyla tabancasını kurum içinde bırakması gereken C.M.nin daha önce benzer suçlar işlediğine, suç işlemeye eğilimli olduğuna, tabanca taşımasının risk taşıdığına/tehliketi biri olduğuna, Y.Ç.ye husumet beslediğine ve/veya eyleminin pek muhtemel olduğuna ilişkin bir iddia başvurucular tarafindan ileri sürülmemiş; bu hususlara işaret eden/emare teşkil edebilecek herhangi bir veri sunulmamtş/tespit edilememiştir.Tabancanın görev bitiminde kurum içinde bırakılmamasına dair ihmal dışında yaşama yönelik riskin öngörülebilirliğin başka verilerle desteklenmesi gerekmektedir. Ayriıca 2495sayılı mülga Kanun'un gerekçesinde yer verilen kötü kullanımın engellenmesi yönündeki mülahaza, kategorik olarak ateşli silah bulunduran her kamu görevlisinin -çoğu zaman Öngörülemez eyleminin- doğrudan açık öngörülebilir risk olarak kabulü için yeterli değildir.Aksi düşünceyle, görevi nedeniyle silah bulunduran tüm çalışanların kurum içinde ve/veya dışında insanların yaşamına yönelik açık, gerçek ve öngörülebilir bir risk taşıdığımı kabułetmek kamu makamlarına sınirları belirsiz, ağır bir külfet yüklemek anlamına gelecektir.
41. Bu perspektif bağłamında görevi gereği mesai saatleri ile sınırlı da olsa ateşli silah taşıyabilen, daha önce benzer -stça yönelik- davranışlar gösterdiğine, sabıkasıbulunduğuna, tehlike arz eden biri olduğuna dair emare bulunmayan güvenlik görevlisinin silahının kurum içinde muhafaza edilmemesi şeklindeki idari ihmalin ölüm sonucu ve riskin Öngörülebilirliği ile doğrudan ve uygun bir bağlantı teşkil etmediği değerlendirilmiştir. Bir başka ifadeyle ateşli silahın mesaiden sonra muhafaza altına alınmaması ile -Bngõrülemez insan davranışlarına bağlı olarak, görev sonrası/kişisel alanda gerçekleşen- ölüm sonucu arasında doğrudan bağlantı kurulmasının kamu makamları üzerinde aşırı bir külfet yüklenmesi anlamına geleceği değerlendirilerek yaşam hakkıa yönelik bir ihlal bulunmadığısonucuna ulaşilmıștir.


42. Açıklanan gerekçelerle yaşam hakkının ihlal edilmediğine karar verilmesi gerekir.

Selahaddin MENTEŞ bu görüşe katılmamıştır.
. Adil Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
a. Kabul Edßebllirlik Yönünden 
43. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul strede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
b. Esas Yönfnden 
44. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin idari yargılamanın stresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalar yõnünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargtlanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınư (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013, §§ 45, 47).

45. Medeni hak ve yükümitilüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin idari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Selahattin Akyrl, § 41).

46.Başvurucuların hizmet kusuruna dayalı olarak doğru yargı yolu olan idari yargımerciinde 16/6/2004 tarihinde açtığı tam yargı davası 24/5/2018 tarihinde sonuçlanmıştır.Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında 14 yıl gibi bir sürede gerçekleşen yargılamanın makul sürede tamamlanmadığısonucuna varmak gerekir.

47. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.
3. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
48. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucumun hakkanin ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar vertltr. Ihlal kararı vertimest hålinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldıruması içtn yapılması gerekenlere hükmedilir. ..

(2) Tesplt edilen thlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarım ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yentden yargılama yaplmasında hukuki yarar bulunmayan hállerde başvurucu lehine 

tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açuması yolu gösterilebilir.Yeniden yargılama yapmakda yükümla mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçların ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir."
49. Başvurucular, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia yönünden toplam 300.000 TL manevi tazminat talep etmiştir.

50. Somut olayda, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.

51, fhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında net 81.000 TL tutarındaki manevi tazminatın başvuruculara müştereken ödenmesine, tazminata ilişkin diğer taleplerin reddine karar verilmesi gerekir.

52. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 4.500 TL vekâlet Ocretinden oluşan toplam 4.794,70 TLyargilama giderinin başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜκÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Yaşam hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA OYBİRLIĞIYLE,
2. Adilyargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA OYBİRLİĞİYLE,
B. 1. Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkının IHLAL EDİLMEDİĞİNE Selahaddin MENTEŞ'in karşıoyu ve OYÇOKLUĞUYLA,
2. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkıkapsamındaki makul strede yargılanma hakkının İHLAL EDILDIĞINE OYBIRLIĞtYLE,
C. Makul strede yargılanma hakkının ihlali nedeniyle net 81.000 TL manevi tazminatın başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDINE,
D. 294,70 TL harç ve 4.500 TL vekâlet Ücretinden oluşan toplam 4.794,70 TL yargılama giderinin başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine ve Maliye Bakanhğına başvuru tarihinden itibaren dōrt ay içinde yapilmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona crdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAlZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir Öreğinin bilgi için İstanbul 2. Idare Mahkemesi (E.2016/850,K.2016/I143))ile Daniştay yOnuncu Dairesine (E.2014/5412,K.2015/1852)GÖNDERİLMESINE,
G. Kararınbir örneğinin Adalet BakanlığınaGÖNDERILMESfNE 29/6/2022tarihinde karar verildi.


Başvuru Numarasi : 2018/34924Karar Tarihi : 29/6/2022
KARŞIOY 
Anayasa Mahkemesi 1. Bölum 2018/34924 esas sayılı dosyada, sayın çoğunluk başvurucunun yaşam hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna ancak Anayasa Mahkemesi'nin 17. Maddesinin güvence altına alınan yaşam hakkının ihlal edilmediğine karar vermiştir.

Aşağıda açıkladığım sebeplerle başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve yaşam hakkının ihlal ediłdiğine karar verilerek somut olay incelenip etkili soruşturma yükümlüłüğu yerine getirilmesi amacıyla ihlal kararı verilmesi gerektiği düşüncesiyle sayı çoğunluğun görüşüne katılmadım.

Olay ve olgular mahkememizin gerekçeli kararında özetlenmiştir.
Başvuruya konu olay, mesai bitiminde kurum içinde bırakıłması gereken ateşli silahıkurumda birakmadığı için kurum dışında işlenen cinayet nedeniyle yaşam bakkının ihlal edildiğine ilişkindir.

Devlet Malzeme Ofisi İstanbuí Bölge Müdürlüğünde güvenlik görevlisi olarak çalışan C.M kurumda bırakması gereken silaht bırakmayarak planlamış olduğu kast eyleminde iki kişiyi öldürmtüştür. Başvurucular vefat eden Y.Ç'nin yasal mirasçıları ve ağabeyidir.

Başvurucuların Asliye Hukuk Mahkemesine açmış oldukları dava adli ve idari yargıda geçen süreçlerden sonra Damştay Idari Dava Daireler Kurulunun 24/05/2018 tarihli karar ile ret yönündeki israr hükmünü onamasıyla yargısal sūreç nihayete ermiştir.Başvurucular bu stireci Anayasa Mahkemesine taşımışlardır.

Anayasa Mahkeniesinin yaşam hakkı kapsamında devletin sahip olduğu pozitif yükümiültükler açısından benimsediği temel yaklaşıma göre devletin sorumluluğunu gerektirebilecek şartlar altında gerçekleşen ölüm olaylarında Anayasa'nın 17. maddesi devlete, elindeki tüm imkânları kullanarak bu konuda ortaya konulmuş yasal ve idari çerçevenin yaşamı tehlikede olan kişileri korumak için gereği gibi uygulanmaşını ve bu hakka yönelik ihlallerin durdurulup sorumluların ortaya çıkarıłmasını sağlayacak etkili idari ve yargısal tedbirleri alma görevi yüklemektedir. Bu yükümiülüık -kamusal olsun veya olmasın- yaşam hakkının tehlikeye girebileceği her türlü faaliyeti kapsamaktadır (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 52).

Yaşam hakkı kapsamında hukuki sorumluluğu ortaya koymak adına adli ve idari yargıda açılacak tazminat davalarında makul derecede ivedilik ve özen şartının yerine getirilmesi, dolayısıyla derece mahkemelerinin bu tür olaylara ilişkin yürüttäkleri yargılamalarda, Anayasa'nın 17.maddesiningerektirdiğiseviyede bir inceleme yapip yapmadıklarının Anayasa Mahkemesi tarafindan değerlendirilmesigerekmektedir.Zira derece mahkemeleri tarafindan bu konuda gösterilecek hassasiyet, yürürlükteki yargısisteminin daha sonra ortaya çıkabilecek benzer hak ihlallerinin önlenmesinde sahip olduğu Önemli rolün zarar görmesine engel olacaktır (Perihan Uçaπ, B. No: 2013/5860, 1/12/2015, §52).

Bu ilkeler ışığında somut olay incelendiğinde idareye karşı açılan davada idari yargıorganları cinayet zanlısımın silahı idareye teslim etmemesi nedeniyleyapılan başvurularda 

cinayet ile silahın teslim edilmemesi arasında doğrudan illiyet bağı olmadığını gerekçe göstererek idareyi sorumlu tutmamışlardır. Ancak Anayasa'nın 125. Maddesinin son fikrasında; idarenin eylem ve işlemlerinden doğan zararın ðdemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. Idarenin kamu hizmetinin yürütülmesinden doğan zarardan sorumlu tutulmasınıgerektiren durumlardan birisi de hizmet kusurudur. İdarenin yürütmekle yükümlü olduğu bir hizmetin kuruluşunda düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel niteliklibozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetinin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümiülüğünün doğmasına yol açmaktadır.
2495 sayılı mülga Bazı Kurum Ve Kuruluşłarın Korunması ve güvenliklerinin Sağlanması Hakkıda Kanun'un ‘kıyafet ve teçhizat' başlıklı 12. Maddesinde, özel güvenlik teşkilatı personelinin İçişleri Bakanlığınca saptanan özel kıyafetleri ile silah, teçhizat, araç ve gereçlerinin bağlı oldukları kuruluş tarafından temin edileceği, sağlam ve işler halde bulundurulacağı, görev sūresi dişındaki zamanlarda bu kuruluş tarafindan muhafazasısağlanacağı; özel güvenlik teşkilatı mensupłarının özel kıyafetlerini, silah ve teçhizatınıancak görev alantarını içinde veya görev dışarıda sürdürültyorsa, görev sūresince dışarida da giyebileceği ve taşıyabileceği dūzenlenmiştir.
Bazı Kurum Ve Kuruluşların Korunması Ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun'un uygulanmasına ilişkin yönetmeliğin 'Silah, Mermi ve Teçhizatın Muhafazası'başlıklı 27. Maddesinde; silah, mermiler ve teçhizatın Özel oda, kasa veya dolaplarda muhafaza edileceği, bu depo ve odaların beton veya taştan muhkem duvarli, kapalı tavanlıolacağı, kapı ve pencerelerinin demirden yapilacağı, muhafaza edilecek silah ve merminin adedi az ise, demirli kuşaklı ve takviye kilitli çelik dolap veya kasalarda bulundurulabileceği,bu silah, mermi ve teçhizatın muhafazasında statülerine göre yetkili amir veya sahiplerinin sorumlu oldukları hükmūne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere görev alanı dışına çıkarılması yasak olan ve davah idare bünyeside görev yapan güvenlik görevlisine görevi gereği tahsis edilen silahın görev alanın dışına çıkarilmastnı Önlemeye yönelik etkili tedbirlerin alınmadığı, söz konusu silahın ne zaman ve ne şekilde kasadan ahndığının davalıidarece bilinmemesinin de bu durumu kanıtlar nitelikte olduğu dikkate alındığında olayın meydan gelmesinde davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu somut olay çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Başvuruya konu olay nedeniyle idare, silahın gõrev alanına dışına çıkmastyla ilgili adlive idari bir süreç işletmemiştir. İdarenin hizmet kusurunun açık olmasına rağmen adli süreçbaşvurucularının aleyhine sonuçlanmıştır. Kamu görevlilerinin yerine getirmedikleri sorumlulukları ile ölümler arasındaki illiyet bağı tartışılıp göz önünde tutulmalıdır. Yargtsal sürecin bu şekilde sonuçlanması kamu görevlilerinin sorumluluklarının tespit edildiğinin ve benzer olayların gerçckleşmesi önlenerek yaşam hakkının korunması amacıyla yargısal sürecin etkin bir şekilde uygulandığı sonucunu doğurmadığı izlenimini vermektedir.
Yukarıda belirttiğim gerekçelerle yaşam hakkıın ihlal edildiğisonucuna varlarak Sayın çoğunluğun görüşüne katilmadım.

Oye Selahaddin MENTE$