Anayasa Mahkemesinin 15/12/2021 Tarihli ve 2020/27974 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI | 2022-01-21

21 Ocak 2022 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31726
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
GENEL KURUL KARAR 
MUSTAFA TAKYAN BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2020/27974Karar Tarihi : 15/12/2021
Başkan : Zübtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERÍNOĞLU Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI 
Irfan FiDAN Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : Mustafa TAKYAN 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1._ Başvuru, açık ceza infaz kurumuna ayrilma ve denetimli serbestlik tedbirinden yararlanma taleplerinin reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 24/8/2020 tarihinde yapılmıştır.
3._ Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyon tarafindan yapilan inceleme sonunda başvurucunun adli yardim talebi kabul edilerek kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı ile eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarıyla ilgili olarak i1/2/2021 tarihinde açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilmezlik kararı verilmiştir.


5._ Komisyonca adil yargianma hakkına ilişkin iddiaların incelemesinin ise Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanłık, görüşünü bildirmiştir.

7. Başvurueu, Bakanhığı görüşüne karşt süresinde beyanda bulunmuştur.
8. Birinci Bölüm tarafindan 26/5/2021 tarihinde yapilan toplantida, niteliği itibarıyla Genel Kurul tarafindan karara bağlanması gerekli görüldüğünden başvurunun Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 28. maddesinin (3) numaral fikrası uyarınca Genel Kurula sevkine karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR 
9. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:
10. Başvurucu, Fetullahçı Terör Örgütüne üye olma suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezasına mahkùm edilmiş ve cezası 7/6/2018 tarihinde kesinleşmiştir.
11. Başvurucunun ilgili mevzuata göre bihakkın tabliye tarihi 17/11/2022, koşullu saliverilme tarihi ise 26/4/202['dir.

12. Niğde E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda cezası infaz edilen başvurucu,koşullu sałīverilme tarihine bir yıl kala 27/4/2020 tarihinde açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve kalan cezasının denetimi serbestlik tedbiri uygulanarak infaz edilmesi talebinde buluomuştur.

13. Niğde E Tipi Kapah Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığı (İdare ve Gözlem Kurulu) 30/4/2020 tarihli kararı ile başvurucunun talebini reddetmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:
“…Adı geçenin kurumumuza geldiği tarihten itibaren terör hükümlü ve tutukluların bulunduğu C-2 Koğuşunda kaldiğı. kaldığı süre içerisinde örgütten ayrıddığına dair bir talebinin olmadığı gibi bu günü kadar Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma (FETÖ/PDY)suçundan hükümlü ve tutuklular ile birlikte kaldīğı, kurum idaresine bugüne kadar örgütle bağlantısı olmadiğına dair somut bir olay, bilgí ve belge sunmadıği. koğuşların yatakhane bölümü givenlik kamerası ile kontrol ediłemediği. terör suçłutarın tekli koğuşlara ayrima taleplerin olması halinde kurumumuzun fiziki konumu itibari ile tekli odatarinon olmadıġi,tekli oda açtlsa bile bunun örgütten ayrilma anlamınada gelmeyeceği terör hūkümlüsünün koşullu salrverme tarihi 1 Yıl'dan aşağı kaldiğıdan cezaevinden çıkmak için bu yolu denediği hükümtü hakkında yapılan gözlem ve değerlendirmede órgütten ayrildiğıa dair kanaate varıdmadığıdan Açık Ceza Infaz Kurumuna Ayrılma Şartarıı Taşımadığı. Açık hakka olmayanların denetim hakkından da faydalanamadığmdan Hükümlü_ MUSTAFA TAKYAN' in denetimti serhestlikten yararlanma talebinin reddine.…[karar verildi.]“
14. Başvurucu yeniden denetimli serbestlik talebinde bulunmuş, Idare ve Göziem Kurulu 28/5/2020 tarihli kararı ile başvurucunun talebini reddetmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmi şöyledir:

"Silahlı Terör Örgüt suçundan Hükümlü Mustafa TAKYAN'ın öngörülen gözlem süresinde: Bağımsiz koğuşa geçme tatebi ve iyileştirme kapsamında 27/04/2016 tarihinden 28/05/2020 tarihine kadar olan muhtelif tarihlerde kendisi ile bireysel görüşme talebinde bulunmadiğından bireysel görüşme yapilmadiğı,
Adı geçenin. gerek mahkeme aşamasında, gerekse sonrasında istihbari bilgi payłaşımi, etkin pişmanlık talebi vb. beyanı olmadıği, idareye başvurduğu dilekçelerinđe C-4 koğuşunda bulunan diğer Silahlı Terör Örgütü (fetö/pdy) suçundan hükümlü ve tutukluların koğuş ortamında arkadaştarı ile iyi anlaştiığıni, bir sorununun olmadığıu beyan ettiği, terör suçlusu hükümlü ve tutukluların koğuşlarımda sorun olmadıği, birbirleri ile anlaştiklari genel bir durum alup. idarecede hu durumun gözlenmekte olduğu,
Adi geçenin, toplu koğuş da kaldığından kendisini antatamaya bildiğinden idare heyetine görüşmeye gelebileceği, örgüt ile ilgili istiħbaratiı bilgi ve pişmanlık duyduğunu beyan eden ifade de bulunmasma imkan verildiği halde, hiçbir görüşmeye gelmediği 
Hükümlünün Kapalı Ceza Infaz Kurumundan Açık Ceza Infaz Kurumuna ve Denetimli Serbestlikten Faydalanma talehinin bulunduğu; Açık Ceza Infaz Kurumuna Ayrilma Yönetmeliğinin 6. Madde (ç) şikkında ise: "Terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup mensup oldukları örgütten ayrıldıkları ldare ve Gözlem Kurulu kararıyla tespit edilenlerin, koşullu saliverme tarihine hir yıldan az süre kałması olduğu ve toplam cezałarınin üçte birini bu kurumlarda iyi halli olarak geçiren ve koşullu saltverme tarihine Bir yıl veya daħa az sûre kalanlar, açık ceza infaz kurumuna ayrilabilir' denildiği, 5272 sayıhı Kanunun 52.Maddesinde; 3713 sayıhı Terörle Mücadele Kanunu Kapsamına giren suçlar hariç olmak üzere 105/A maddesinin 1. Fikrasmda; terör suçlularının şartla taħliye tarihine 1 yil kala denetimli serhestlikten yararlanabileceği.

Hükümlünün koşullu salvermesinin 26/04/2020 tarihi itibariyłe 1 yılın altıa düştüğüve toplam cezasinm 1/3 ünù kapalı ceza infaz kurumunda tamamladıği, 26/04/2020 tarihine kadar tekli oda, iyileştirme ve örgütten ayriıldiğına đair somut beyanı olmadığı.
Hükümlünün bu güne kadar örgütten ayrıildiğına ve pişman olduğuna dair bir talebinin bulunmadığı. Silahhı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan 3713 SY 7/1.maddesi delaletiyle 5237 SY TCK'nn 314/2, 3713 SY 5/1, TCK 62, 53/1,2,3, 58/9, 63. maddelerinin uygulandiğı., etkin pişmanlık hüküm maddesi olan TCK'nn 221. maddesinden yararlanma imkanı olduğu halde bu hakkını kullanmadığı, kurumumuzda kaldığı süre içerisinde de, ayın tutum ve davramışłarı sergilediği, koğuş dişına çıknğında órgüle ilgili herhangi bir istihbari bilgi vermediği, tutum ve davranşlari nedeni ile bir kanaat oluşmadiğından.mahkemesince de pişmanlik duymadığından dolayı hüküm giydiği,
Adi geçenin kurumumuza geldiği tarihten itibaren, terör hükümlü ve tutuklularmın hulunduğu C-Blok Koğuşlarımda kaldığı. kaldiğı süre içerisinde örgütten ayrıldığına dair bir talebinin olmadiğı gibi, bu günü kadar Silahlı Terōr Örgūtüne Üye Olma (FETÖ/PDY)suçundan hükümlü ve tutuklular ile birlikte kaldiğı. kurum idaresine bugüne kadar örgütle bağlantısı ołmadiğına dair bilgi ve belge sunmadhği, koğuşların yatakhane bölümünün güvenlik kamerası ile kontrol edilemediği. terör suçlularının tekli ve hağımsiz koğuşlara ayriłma taleplerinin olması halinde ise; Kurumumuzun fiziki konumu itibari ile tekli odalarımın olmadiği, tekli oda açılsa bite bunun órgütten ayrilma anlamına da gelmeyeceği,terör hükümlüsünün koşullu salverme tarihi I Yıl'dan aşağı kaldığından, cezaevinden çıkmak için bu yolu denediği, bir yıl kalana kadar hiç bir somut talebinin olmadığı
Adı geçen hakkında yapılan gözlem ve değerlendirmede sonucu: Idare ve Gözlem kurulunca Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma (FETÖ/PDY) örgütünden ayrildiğına dair kanaate varilmamuştiır [karar verildi.]"

15. Başvurucunun her iki karara karşı itirazı, Niğde İnfaz Hâkimliğinin 21/7/2020tarihli kararı ile reddedilmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:
".Açik Ceza Infaz Kurumuna Ayrılma Yönetmeliğinin 6. Madde (ç) bendinde: "Terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup mensup oldukları őrgütten ayrıldıkları Ídare ve Gözlem Kurulu kararıyla tespit edilenlerin. koşullu saltiverme tarihine bir yıldan az süre kalmasıolduğu ve toplam cezatarvın üçte birini bu kurumlarda iyi halli olarak geçiren ve koşullu saltverme tarihine Bir vıl veya daħa az süre kalanlar, açık ceza infuz kurumuna ayrilahilir'denildiği, Bu bağlamda terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olanların, ancak mensup oldukları örgütten ayriıldıklarının idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilmesi halinde diğer komuní şartlar da oluşmuşsa açık ceza infaz kurumuna ayrilabilecekleri, Itiraza komu idare ve gözlem kurułu kararında ise, 'Adi geçenin Kurum Müdürü Başkanlığında İdare ve Gözlem Kurulu Heyeti ile görüşme talehinin olduğu, yapılan görüşmelerde hareket.davranş ve tutumunun olumlu olmadığı, suç işlediğine dair bir pişmanlığının olmadıği,bireysel sorunları dile getirdiği, tüm görüşme ve telkinlere rağmen silohlı terör örgütünden (Fetö/Pdy) ayrildığına dair somut istihbari bir bilgi vermediği. pişmanlık duymadığıgözlenmiştir. Hükümlünün bu güne kadar örgütten ayrıldīğına ve pişman olduğuna dair hir talebinin bulunmadiğı, kurumumuzda kaldıği süre içerisinde de, aynı tutum ve davranışlarısergilediği, koğuş dışına çıktığında örgütle ilgili herhangi bir istihbari hilgi vermediği.tutum ve davranışları nedeni ile bir kanaat oluşmadıği, adı geçenin kurumumuza geldiği tarihten itibaren kaldığı süre içerisinde örgütten ayrtldığına dair bir talehinin olmadiğı gibi,terör hükümlüsünün koşullu saltverme tarihi 1 Yıl'dan aşağı kaldığından cezaevinden çıkmak için bu yolu denediği. bir yıl kalana kadar hiç hir somut talebinin olmadığıörgütünden ayrildiğına duir kanaate varilmamıştir.' denilmek suretiyle somua gerekçe gösterilmiş ve hükümlünün örgütten ayrılmadığı kanaatine varıldığı belirtilerek hükümlünün talebinin reddine karar verildiği anłaşılmıştır. Bu suretle somut gerekçe gösterilerek verilen idare ve gözlem kurulu kararında usul ve yasaya aykırı olan bir yön bulunmadığıunlaşıhmakla, hükümlünün itirazmın reddine.…. [karar verilmiştir.]"
16.Başvurucu, İnfaz Hâkimliğinin kararına karşı 23/7/2020 tarihli dilekçeyle itiraz etmiştir. İtiraz dilekçesinde başvurucu; ceza infaz kurumu idaresinin uygun gördüğü koğuşta kaldığıni, herhangi bir disiptin cezası almadığıni, ceza infaz kurumunda geçirdiği süre içinde de hiçbir olumsuz tutum ve davranışının hulunmadığıní, ayrica aynı suç tipinden ceza infaz kurumunda kalan başka hükümlülerin tahliye olduğunu ancak kendisinin tahliye edilmediğini bildirerek bu yöndeki tateplerinin ceza infaz kurumu ile İnfaz Häkimliğince soyut gerekçelerle reddedildiğini ileri sürmüştür.

17. Başvurucunun itirazi, Niğde 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 28/7/2020 taribli kararı ile reddediłmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyłedir:
".Hükümlü Mustafa Takyan hakkında Niğde Infaz Hakimliği'nin 21/07/2020 tarih 2020/1908 Esas 2020/2400 Karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun olduğundan hükümlünün itirazıın reddine karar vermek gerekmiştir.."
18. Karar, başvurucuya 30/7/2020 tarihinde tebliğ edilmiștir.
19. Başvurucu 24/8/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
20. Başvurucu, Niğde E Tipi Kapahı Ceza Infaz Kurumunda cezasını infaz etmekte iken 26/4/2021 tarihinde koşullu saliverilmiştir.


IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
21. 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayıl Ceza ve Güvenlik Tedbirierinin İnfazıHakkında Kanun'un “Açık ceza infaz kurumları" kenar başhıkh 14. maddesinin ilgili kısmışöyledir:
"(1) Açık ceza infaz kurumlari, hükümlülerin iyileştirilmelerinde, çalıştırilmaları ve mestek edindirilmelerine öncelik verilen, firara karşı engelleri ve dış güvenlik görevlisi bulunmayan. güvenlik bakmondan kurum görevlilerinin gözetim ve denetimi ile yetinilen kurumlardır. Açik ceza infaz kurunłarı ihtiyaca göre ayrica; a) Kadın açık ceza infaz kurumlari, b) Gençlik açik ceza infaz kurumlart.

seklinde kurulabilir.
*.
(3) Hükümlülerin kapalt ceza infaz kurumundan açık ceza infaz kurumuna ayritmalarina 89 uncu madde uyarınca yaplan değerlendirme sonucunda karar verilir.
(4) Toplam on yil ve daha fazta ħapis cezasma mahkúm olanlar ile terör suçlari, örgût kurmak, yönctmek veya õrgüte üye olmak suçlari, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar.kasten öldürme suçlari, cinsel dokunułmazliğa karşı işlenen suçlar ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkúm olanların kapalı ceza infaz kurumundan açik ceza infaz kurumuna ayriłmalarına ilişkin idare ve gözlem kurulu kararlari, infaz hákiminin onayından sonra uygulanr.

H 
22. 5275 sayıh Kanun'un "Hükümlülerin değerłendiriłmesi ve iyi hálin belirlenmesi"kenar başhklı 89. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Hükümlüler, ceza infaz kurumlarında bułundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarımın düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği,uygulanan iyileştirme programlarına_ gôre toplumia bütünleşmeye hazir olup olmadıği.tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığıhususlarmda idare ve gözlem kurulu tarafindan iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç alti ayda hir değerlendirmeye tabi tutulur.

(2) Birinci fikra uyarınca yapilacak değerlendirmede, infazıin tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetłer, kültür ve sanat programlari, aldīğı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlù ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dişarıyla olan ilişkileri, işłediği suçtan dołayı duyduğu pişmanlığı. ceza infaz kurumu kuralłarı ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarma uyumu ve aldīığı disiplin cezaları dikkate alınır.
(3) Toplam on yił ve daha fazla hapis cezasma mahkúm olanlar ile terör suçlari, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçlari, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar.kasten öldürme suçlari, cinsel dokumulmazlığa karşı işlenen suçlar ve uyuşturucu veya uyaricı madde imat ve ticareti suçtarından mahkúm olantar hakkında yapilacak açık ceza infaz kurumuna ayirmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazıa ve koşullu saliverilmeye ilişkin değerlendirmelerde idare ve gözlem kuruluna Cumhuriyet 

başsavcisı veya belirleyeceği bir Cumhuriyet saveisı başkanlik eder. Ayrica, idare ve gözlem kuruluna Cumhuriyet başsavcısı tarafindan belirlenen bir izteme kurulu üyesi ile Aile.Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Sağłık Bakanlığı il veya ilçe müdürlükleri tarafindan belirlenen birer uzman kişi katilır.

(5) Kanunlarda iyi hálliliğin arandığı durumlarda. hükümlülerin tutum ve davranışlarvın değerlendirilmesi bakmımndan bu madde hükümleri uygulanır.
(6) Açık ceza infaz kurumuna ayirmaya. denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazuna ve koşullu saltverilmeye ilişkin olarak tutum ve davramişları olumsuz değerlendirilen hükúmlülerin yeniden değerlendirilmeye tahi tutulma süreleri bir yıilıgeçemez.

(7) Ídare ve gözlem kurułu tarafindan yapilacak değerlendirmelere esas olacak ilkeler ve kurulun bu maddeye ilişkin çaliışma usuł ve esasları ile tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendiriłmeye tabi tutulma süreleri yönetmelikle düzenlenir."
23. 5275 sayıhı Kanun'un "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı"kenar başhkh 105/A maddesinin (1) numaralı fikrası şöyledir:
"(1) (Değişik: 14/4/2020-7242/46 md.) Hükümlülerin dış dünyayo uyumlarını sağlamak,aileleriyle bağlarım sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amociyła, açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu sativerilmesine bir yil veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlüterin talebi hálinde, cezalarvın koşullu saliverilme tarihine kadar olan kısminm denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazina, ceza infoz kurumu idaresince hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak, hükmün infazına ilişkin iştemteri yapan Cunhuriyet başsavcılığınm bulunduğu yer infaz hákimi tarafindan karar verilebilir..."
24. 2/9/2012 tarihli ve 28399 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Açık Ceza İnfàz Kurumuna Aynılma Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) "Kapalı kurundan açık kuruma ayrılacak hükümlüler" kenar başhkhı 6. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Hükümlülerden;
α)  (Değişik:RG-22/8/2015-29453) Toplam  (Değişik ibare:RG-22/2/2017-29987)cezalorı on yildan az olanlar bir ayıni, on yıl ve yukarı olanlar ise onda birini kurumlarda infaz edip, iyi hâlli olan ve koşullu saliveriłme tariħine yedi yıl veya daha az süre kalanłar,
açık kurumłara ayrılabilir 
(2) Açık kurumlara ayrılabilmek için, ayrıca;
c) Terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup, mensup oldukłarı örgütten ayrildıklarıidare ve gözlem kurułu kararryla tespit edilenlerin koşullu salrverilme tarihine hir yidan az süre kalması,
şarti aranır ..."

25. Yönetmeliği'nin "Açık kuruma ayrılamayacak hükümlüler" kenar başlıkhı 8.maddesinin (1) numaralı fikrasımın ilgili kısmı şöyledir:
"(Değişik;RG-22/8/2015-29453) (1) Kapalı kurumlarda bulunan hükümlülerden;
c) Terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup, 6 neı maddenin ikinci fikrasının (c) ve (ç)bentleri dişında kalanlar,
açık kurumłara ayrilamaz.8
26."Kapalı kurumdan açık kuruma ayırma kararı" kenar başlıkh 10. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Kapalı kurumlarda hulunan hükümlülerin talepleri üzerine, koşulları taşıdıklorımn anlaşılması hálinde kurun idare ve gözlem kurulu torafindan açık kurumlara ayrılmalarma karar verilir. Hükümlünün koşulları taşımadhğının anlaşılması halinde ise talebin reddine dair verilen gerekçeli karar ilgiliye tebliğ edilir.

(3) Idare ve gözlem kurulu kararı ile birlikte:
ç) łyi hál karar,
d) Gözlem ve sımflandirma formu,
Cumhuriyet haşsaveiiğına gönderilir.
(7) (Ek:RG-22/8/2015-29453) Hükümlülerin talebi obmasa dahi, açık kurumda barınmalarında risk bulunmadığı takdirde ve bu Yônetmelikte belirtiten şartları taşımalarıhalinde idare ve gözlem kurulunun vereceği açığa ayırma kararı üzerine Cumhuriyet başsavciliğınca resen açık kuruma gönderilir.."
B. Uluslararası Hukuk 
1.Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
27.Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) "Adil yargılanma hakkı" kenar başlhkhı 6. maddesi şöyledir:

"Herkes medeni hak ve yükümlülükteri ile ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar komusunda karar verecek olan, kanunla kurułmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafindan davasının makut bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini istemek hakkıma sahiptir."
2. Avrupa İnsan Hakları Mabkemesi İçtiħadı
28. Avrupa İnsan Hakiarı Mahkemesinin (AiHM) süregelen içtihatlarına göre Sözleşme'nin 6. maddesinin uygulanabilmesi için ya cezoi anlamda bir suçlamanın ya da medeni hak ve yükümlülüklerin esasıyla ilgili bir uyuşmazlığın olması gerekmektedir (pek çok karar arasından bkz. Boulois/Lüksemburg [BD], B. No: 37575/04, 3/4/2012, §§ 85, 86).
29. AiHM'in yerleşik içtihadı gereğince, serbest bırakılma taleplerinin veya hürriyeti kısitlayıcı bir cezanın infaz editme şekillerine ilişkin sorunların incelenmesi, 6.maddenin (1) numaralı fikrası kapsamunda değildir (Neumeister/Avusturya. B. No: 1936/63,27/6/1968, §§ 22, 23; Lorsé et autres/Hollanda, B. No: 52750/99, 28/8/2001).
30. AiHM, Sözleşme kurumlarının-tutarlı bir şekilde- Sözleşme'nin 6. maddesinin infaz meseleleri için geçerli olmadığıa karar verdiklerini ifađe etmektedir (AB /İsviçre (k.k.),B. No: 20872/92, 22/2/1995).

31, Ganusauskas/Lityanya ((k.k.), B. No: 47922/99, 7/9/1999) kararında AiHM, bir hükümlünün iç hukuktaki koşulları sağlayarak koşullu salıverilmeyi hak edip etmediğine ilişkin anlaşmazlığın görüldüğü davanın yeterli usule ilişkin güvenceleri içermediği için Sözleşme'nin 6. maddesinde düzenlenen adit yargılanma hakkını ihtal ettiği şikâyetini incelemiştir. Bu davada AlHM, Sözleşme'nin koşullu salıverme yönünden bireylere bir hak temin etmediğini, koşullu sahvermenin bir mahkeme tarafindan verilmesini yahut incelenmesini gerekli kılmadığını vurgulamıştır. Uyuşmazlığa konu şikâyet kapsamında başvurucuya yöneltilen bir suç ithamının da bulunmadığını tespit eden AiHM, adil yargılanma hakkı şikäyetini konu bakımından yetkisizlik gerekçesiyle kabul edilemez bulmuştur.

32. Benzer şekilde adił yargılanma hakkı kapsamında af yahut koşullu salıverme imkânlarından yararlanamama şikáyetinin dile getirildiği bir başka başvuruda da AiHM.Sözleşme'nin izne bağlı ya da bir gereklilik olarak şarthı tahliye kararı verilmesi yönünde bir hak tesis etmediğini belirtmiştir (.Jankauskas/Litvanya, B. No: 59304/00, 16/[2/2003). AlHM bu içtihadını benzer yönde şikâyetler barındıran başka kararlarda da istikrarlı şekilde sürdürmüştür (şartlı tahliye ile ilgili uyuşmazhklar için bkz. Hudec/Slovakya (k.k.), B. No:4123/02, 24/10/2006; infaz ile iłgili uyuşmazhıklar için bkz. Beier/Almanya (k.k.), B. No:20579/04, 22/1/2008; af başvurusu ile ilgili davalar için bkz. Montcornet de Caumont/Fransa (k.k.), B. No: 59290/00, 13/5/2003).

33. AlHM, başvuranın cezasını sağlık durumuna uygun bir kurumda çekmesi ya da sahverilmesi talebine ilişkin uyuşmazhğı bir suç isnadı veya medeni hak ve yükümlülük kapsamında değerlendirmemiştir. AiHM bu kanaate ulaşırken başvuranın talebinin doğrudan cezanın infaz edilme şekline ilişkin olduğunu vurgulamıştır (Dybeku/Arnavutluk. B. No:41153/06, 18/12/2007, § 55).

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
34.Anayasa Mahkemesinin 15/12/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru ineelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlk Görüşü
35. Başvurucu; denetimli serbestlikten yaralanma koşußarı gerçekleştiği hâlde terör örgütünden ayrılmadığı gerekçesiyle açık ceza infaz kurumuna ayrıłma ve denetimli serbestlik tedbirinden faydalanma talebinin Mahkemece reddedildiğini oysa terör örgütüyle hiçbir ilgisinin bulunmadığıni, kararın bireysel durumunun değerlendirildiği nesnel ve ohjektif gerekçeler içermediğini belirterek adit yargılanma hakkının ihlał edildiğini jleri sürmüştür.

36. Bakanlık görüşünde özetle İdare ve Gözlem Kurulu ve Infaz Hâkimliğinin başvurucunun açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve denetimłi serbestlikten yararlanma şartlarını taşımadığı kanaatine ulaşırken_ yaptığı değerlendirmelerin bireysel başvurunun ikincilliği ilkesi uyarınea derece mahkemeleri önünde dava konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanmasi, delillerin değerlendirilmesi, hukuk kurallarmın yorumlanması ve uygulanması ile derece mahkemelerince uyuşmazlıkla ilgili varilan sonucun esas yönünden adil olup olmaması husustarıyla ilgili olduğu. dolayısıyla iddiaların bireysel başvuruya konu edilemeyeceği vurgulanmiştir.

37.Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı daha önceki beyanlarını yinelemiştir.
B. Değerlendirme 
38.Anayasa'nın I48, maddesinin üçüncü fikrasıın ilgili ktsmı şöyledir:
"Herkes, Anayasada güvence altma alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi kapsamımdaki herhangi birinin kamu gücü tarafindan. ihlal edildiği iddiasıyla Anoyasa Mahkemesine başvurabilir..."
39. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 45, maddesinin (1) numarahı fikrası şöyledir:
"Herkes, Anayasada güvence altiına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa Ínsan Hukları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafindan. ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine hayvurabilir."
40. Anılan Anayasa ve Kamun hükümlerine göre Anayasa Mahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun esasının incelenebilmesi için kamu gücü tarafindan müdahale edildiği iddia edilen hakkın Anayasa'da güvence altına alınmış olmasının yanı sıra Sözleşme ve Türkiye’nin taraf ołduğu ek protokollerin de kapsamına girmesi gerekir. Bir başka ifadeyle Anayasa ve Sözleşme'nin ortak koruma alanı dışında kalan bir hak ihlali iddiasıni içeren başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi mümkün değildir (Onurhan Solmaz, B.No; 2012/1049, 26/3/2013, § 18).

41. Anayasa'nin 36. maddesinin birinci fikrasında herkesin meşru vasita ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddiada bulunma ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Anayasa'da adil yargılanma hakkının kapsamı düzenlenmediğinden bu hakkın kapsam ve içeriğinin Sözleşme’nin 6. maddesi çerçevesinde belirlenmesi gerekir (Onurhan Solmaz, § 22).

42. Sözleşme'nin adil yargılanma hakkımı düzenleyen 6. maddesinde adil yargılanmaya ilişkin hak ve ilkelerin medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıkların ve bir suç isnadımın esasmın karara bağlanması esnasında geçerli oiduğu belirtilerek hakkın kapsamı bu konularla sınırlandırılmıştır. Bu ifadeden, hak arama hürriyetinin ihłal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilmek için başvurucunun ya medeni hak ve yükümlüłükłeriyle ilgili bir uyuşmazhığın tarafi ołması ya da başvurucuya yönelik bir suçisnadı hakkında karar veriłmiş olması gerektiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bahsedilen hâller dışında adil yargılanma bakkının ihlali iddiasıa dayanan başvurular Anayasa ve Sözleşme kapsamı dışında kalacağından bireysel başvuruya konu olamaz (Onurhan Solmaz, § 23).
43. Başvuruda, açık ceza infaz kurumuna ayrilma ve denetimti serbestlikten yararlanma taleplerinin reddine ilişkin olarak Idare ve Gözlem Kurulu kararına yapılan şikâyetle ilgili İnfaz Hâkimliği kararının bu itirazları karşılayacak ölçüde yeterli gerekçe içermemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği ileri sürülmüştür.
44. Somut olayda hükümlünün açık ceza infaz kurumuna ayrıilma ve denetimli serbestlikten yararlanma taleplerinin reddine ilişkin vapıłan şikâyetin adil yargılanma hakkıkapsamında kalip kalmayacağının incelenmesi gerekmektedir.

45. 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesinde, haklarındaki kesinleşmiş ceza hükmüinfaz edilmekte ołan ve cezasının son altı ayını kesintisiz şekilde açık ceza infaz kurumunda iyi hålli olarak geçirmiş olup koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az bir süre kalan hükümlülerin ceza infaz kurumunda geçirdikleri sürenin son bir yıbnı denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle dışarıda infaz edebilmelerine yönelik yeni bir infaz rejimi öngörülmüştür.

46. Denetimli serbestlik; kanunlarla belirlenen, şüpheli, sanik ve hükümlüler hakkında mahkemelerce hapis cezası yerine verilen seçenek ceza ve tedbirlerin uygulanmasıile şüpheli, sanık ve bükümlülerin toplum içinde denetim, takip ve iyileştirilmesini kapsayan alternatif bir ceza ve infaz müessesesidir (AYM, E.2017/170, K.2018/77, 5/7/2018, § 13).
47. 5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesinde hükümlülerin şartlı tahliyesine bir yıl kala denetimli serbestlikten_ yararlanabilecekleri belirtilmiştir. Yönetmelik'in 6. maddesinin (2) numarahı fikrasının (ç) bendinde ise terör suçu ve örgütlü suçlardan hükümlü olup mensup oldukları örgütten ayrıldıkları idare ve gözlem kuruiu kararıyla tespit edilenlerin koşullu sahverilme tarihine bir yıkdan az süre kalması hâlinde hükümlülerin açık ceza infaz kurumuna ayrılabilecekleri düzenlenmiştir. Somut olaydaki gibi denetimli serbestlik ile açık ceza infaz kurumuna ayrłma sürelerinin çakıştığı durumda açık ceza infaz kurumuna ayrılma prosedürü_ işletilmeden_ hükümfülerin_denetimli_serbestlikten_faydalanabildikleri görülmektedir.

48. Koşulları taşıyan hükümlü hakkında denetimli serbestlik tedbirine karar verilmesi zorunłu olmayıp bu konuda infaz hâkiminin takdir yetkisi bulunmaktadır. Yine bu çerçevede denetimli serbestlik tedbirinin belirleyici unsurlarından olan bükümłünün iyi hålfi olma şartı da aranmaya devam edecektir. Salīverildikten sonra hükümlünün bir veya birden fazla yükümlülüğe tabi tutulması ve gereklerine uyułmaması durumunda denetimli serbestlik tedbirinin uygulanarak cezanın infazı kararımın geri ahnabilmesi bu kapsamdaki hükümlüler bakımından da geçerli olacaktiır (AYM, E.2020/44, K.2020/41, 17/7/2020, §§ 53, 54).

49. Başvurucu hakkında mahkümiyet kararı verilmiş ve ceza yargılamasıkesinleşerek sona ermiştir. İnfaz Hâkimliği kararına konu olan başvurucunun açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve denetimli serbestlikten yararlanma şartlarını taşıyıp taşımadığı.meselesi doğrudan doğruya başvurucunun cezasının infaz edilme şekline ilişkindir. Başka bir ifadeyle denetimli serbestlikten yararlanma talebi ile ilgili meseleler tamamen infaz hukukunun şekline yönelik olup suçun esası ya da cezanın miktarı ile herhangi bir ilgisi bulunmamaktadir.

50. Dolayısıyla başvurucunun suç isnadı altnda bulunmadığı bir döneme ilişkin olarak açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve denetimli serbestlikten yararlanma talebiyle ilgili ileri sürdüğü ihlal iddiasının cezai anlamda suç isnadı niteliği taşımadığı bu yönüyle başvuru konusu uyuşmazlığın adil yargılanma hakkımın cezai boyutu kapsamında kałmadığı açıktır.
51. Bu durumda suç isnadı niteliğinde olmadığı anlaşılan başvuru konusu uyuşmazhık çerçevesinde dile getirilen adil yargılanma hakkına dair şikäyetlerin Anayasa ve Sözleşme'nin ortak koruma alanının dışında kaldığı ve bireysel başvuruya konu yapilamayacaği sonucuna varılmiştır.

52. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartiarı yönünden incelenmeksizin konu bakumından yetkisizlik nedeniyle kahul edilemez olduğuna karar verilnesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adil yargılanma hakkına ilişkin iddiaların konu bakımından yetkisizlik nedeniyle KABUL EDILEMEZ OLDUGUNA,
B. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayih Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339.maddesinin (2) numaralı fikrası uyarınca tahsil edilmesi mağduriyetine neden olacağıdan adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 15/12/2021 tarihinde OYBÍRLİĞÍYLE karar verildi.