Yargıtay 2. ve 9. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2022-11-18

18 Kasim 2022 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32017
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 2. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO:KARAR NO:2022/77612022/7383
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN:MAHKEMESİ: Erzincan Aile Mahkemesi TARİHİ: 11.11.2021NUMARASI : 2021/448-2021/811DAVACI : Yusuf Kılç
DAVALI : Yasemin Kılıç
DAVA TÜRÜ: Yoksulluk Nafakasının Kaldırılmasi 
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen,hükmün kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 02.09.2022tarihli yazısı ile istenilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı erkek dava dilekçesi ile, davalı kadin yararına boşanma davası ile hükmedilen 250 TL yoksulluk nafakasının kaldırılmasını talep etmiş, davalı kadın süresinde verdiği cevap dilekçesi ile davayı kabul cttiğini ancak vekalet ücreti ve yargılama giderlerini kabul etmediğini beyan etmiş, ön inceleme duruşmasında da bu beyani tekrarlamiştir. Mahkemece yapilan yargilama sonunda davanın kabul nedeni ile kabulüne, davalının dava açılmasına sebebiyet vermediği anlaşıldığından yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına, vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiş,hükme karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince kararın miktar itibari ile kesin olması sebebi ile istinaf dilekçesinin reddine karar verilmis.karar 28.04.2022 tarihinde kesinleştirilmiştir. Davacı vekilinin talebi üzerine Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 02.09.2022 tarihli yazısı ile, karar ile ilgili kanun yararına temyiz talebinde bulunulmuş, dosya Dairemize gönderilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 312. maddesinin ikinci fikrasına göre davali,davanın açılmasına kendi hal ve davranışları ile sebebiyet vermemiş ve yargilamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilmez.

Somut olayda dosyanin incelemesinden; davaci erkeğin bu davadan önce de yoksulluk nafakasının kaldırılması için dava açtığı, davalı kadının davacı hakkında birikmiş nafaka alacağı için icra takibi yaptığı, nafaka yükümlülüklerine uyulmaması sebebi ile davacı erkek hakkında şikayetçi olduğu, bunun neticesinde davacı erkeğin Erzincan 1. Icra Ceza Mahkemesinin 23.12.2020 tarih ve 2020/408 Esas 2020/536 Karar sayılı dosyasinda yapilan yargılama sonucunda tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verildiği ve davalı kadının bu eylemleri sonucu davanın açılmasına sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda HMKnın 312/2. maddesinde öngörülen davalının dava açılmasına sebebiyet vermemiş olması koşulu bu dava için sağlanmamiştır. Bu nedenle davalı kadın aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363/1. maddesine dayalı kanun yararına temyiz isteğinin yukarıda açıklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA oy birliğiyle karar verildi.26.09.2022 (Pzt.)


Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  Y ARG I TAY İ L AMI 
ESAS NO : 2022/10141KARAR NO : 2022/9947
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 7. İş Mahkemesi 
TARİHİ: 30.07.2021

NUMARASI : 2019/55-2021/430

DAVACI : SÜLEYMAN ÜSKÜDARLI VEKİLİ

AVUKAT SEBAHATTİN KONYAR 
DAVALILAR : 1-) VÍA DMC GAYRİMENKUL YÖNETİM HİZMETLERİ
ANONİM ŞİRKETİ VEKİLİ AVUKAT COŞKUN OĞUZHAN 
2-) SCS GÜVENLİK SİSTEMLERİ DANIŞMANLIK 
HİZMETLERİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ VEKİLİ
AVUKAT FERHAT GÜNEŞ

DAVA TÜRÜ: ALACAK 


Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen alacak davasında davanın kismen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 11.08.2016-24.01.2019 tarihleri arasında davalı alt işveren Şirket nezdinde diğer davalı asıl işveren VİA DMC Gayrimenkul Yönetim Hiz. A.ş. işyerinde özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, müvekkilinin ücretinin sürekli gecikmeli yatırıldığıni, son 2 aya ait ücretin ödenmediğini, müvekkilinin yol ücretinin elden ödendiğini, bu şekilde sigorta bildiriminin eksik yapıldığını, işyerinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar yaptığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde vardiyası gelince çalıştığını,müvekkilinin molalarını tam kullanamadığıni, müvekkiline görevinin dışında kalan işler yaptırıldığını, işyerinde psikolojik taciz ve baskı olduğunu, müvekkilinin yıllık izinlerini kullanamadığını ve yukarıda sayılan haklı sebeplere binaen iş sözleşmesini 24.01.2019tarihinde eylemli olarak feshettiğini, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığıni, müvekkilinin kidem tazminati, yıllık izin ücreti alacağı talepleri ile ilgili kismi dava, diğer alacaklar olan fazla çalışma ücreti alacaği, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı talepleri ile ilgili olarak belirsiz alacak davası açtiklarını beyanla fazlaya ilişkin talep ve dava haklarını saklı tutarak dava konusu alacakların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilin e karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
1. Davalı VÍA DMC Gayrimenkul Yönetim Hiz. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazında bulunduklarını, müvekkili Şirketin diğer davalı Şirket SCS Güvenlik Hizmetleri Dan. Hiz. Tic. Ltd. Şti.'den hizmet alım sözleşmesi çerçevesinde kurulu ticari ilişki uyarınca güvenlik hizmetleri satın aldığını, müvekkili Şirket ile diğer davalı Şirket arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin olmadığıni, davacının diğer davalı Şirketinin çalışanı olduğunu,müvekkili Şirket ile davacı arasında herhangi bir şekilde iş ilişkisi kurmayı sağlayacak bir 

sözleşme veya ilişki bulunmadığını, müvekkili Şirketin işçileri ile ilgili yönetim hakkıolmadığını, işçilerini işe alım ve işten çıkarma yetkisi bulunmadığını, diğer davalı Şirketten aldıkları bilgilere göre davacının iş sözleşmesini hiçbir haklı neden göstermeksizin feshettiğini, işçinin tüm ücretlerinin, fazla çalışma ücretlerinin, yıllık izin ücretlerinin zamanında ve eksiksiz olarak banka hesabı üzerinden ödendiğini, elden herhangi bir ödeme yapılmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
2. Davalı SCS Güvenlik Sistemleri Dan. Hiz. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde;zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığıni, davacının müvekkili Şirkette 24.01.2019 tarihine kadar çalıştığını, davacı ile birlikte davaları görülen 24 işçinin haksız olarak işyerini terk ederek istifa ettiğini, müvekkilini zarara uğrattıklarıni, sayılan fesih sebeplerinin gerçeği yansitmadığıni, davacının ücretlerinin zamanında ödendiğini, gerçek net ücretinin ücret bordrolarında yazan rakamlar olduğunu, bordro ya da banka ödemesi harici herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili Şirketin 2019 yılı itibarı ile çalışanlarına yol ücreti vermeye karar verdiğini, bu durumu bordrolarına yansıttiğını, daha önce yol ücreti adı altında elden ödeme yapılmadığını, fazla çalışma durumu olmadığını, haksız fesih sebcbi ile davacıların kıdem tazminatına hak kazanamayacağıni, davacıların 24.01.2019 tarihinde işe giriş saatinde işyerine girişi gerçekleştirmiş olmalarına rağmen görev yerlerine gitmediklerini, toplu olarak işyerinde eylem yaparak çalışmadıklarını, bu toplu eylemin grev niteliğinde olduğunu, özel güvenlik görevlilerinin grev yapamayacağını, müvekkilinin fazla çalışma olduğu takdirde bordrolara yansıtıp ödemesini banka aracılığı ile yaptığını, müvekkili Şirkette üç vardiya sisteminin uygulandığını, davacının fazla çalışma alacağı bulunmadığıni, davacı ulusal bayram ve genel tatil çalışması gerçekleştirmişse karşılığının ücret bordrosunda tahakkuk ettirildiğini, davacının tüm yıllık izinlerinin sözleşmenin feshinden önce kullandırıldığınısavunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ VE BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARLARI 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 11.08.2016-24.01.2019 tarihleri arasında 2 yil, 5 ay, 13 gün davalı SCS Güvenlik $irketinde çalıştığı hususunda ihtilaf bulunmadığı, yine yargılama aşamasında kıdem tazminatıalacağına ilişkin kısmi ödeme yapıldığından iş sözleşmesinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdiğinin de uyuşmazlık konusu olmadıği, davalılar arasında asıl alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacının işçilik alacaklarından davalıların müteselsilen sorumlu oldukları, tanık beyanlari, emsal ücret araştırması ve yapılan işin niteliği de gözetilerek davacının son aylık brüt ücretinin 3.006,00 TL, giydirilmiş brüt ücretinin ise 3.561,00 TL olduğu kanaatine varıldığı, tanık beyanlarına göre dava konusu fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının ispatlandıği, davacıya kullandırıldığı ispat edilemeyen 1 günlük yıllık ücretli izin alacağının bulunduğu, yargılama devam ederken dava konusu alacaklara ilişkin yapılan kısmi ödemelerin değerlendirildiği gerekçesi ile davanın kismen kabulüne karar verilmiştir.

2. ilk Derece Mahkemesi kararı istinaf yolu açık olarak verilmiştir.
3. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalılar vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.
4. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 27.10.2021 tarihli ve 2021/3016Esas, 2021/2023 Karar sayılı kararı ile Ílk Derece Mahkemesince verilen kararın davalılar yönünden kabul edilen miktar itibarıyla kesin olduğundan bahisle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 341 inci maddesinin ikinci fikrası gereğince taraflar vekillerinin istinaf dilekçelerinin reddine dair kesin olmak üzere karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı temyiz dilekçesinde; davalı alt işveren Şirketin elemanı olarak diğer davalı asıl işverene ait işyerinde iş sözleşmesi kapsamında çalışan davacinın ödenmeyen işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesinin istendiğini, İlk Derece Mahkemesince davanın kismen kabulüne karar verildiğini ve kararın kesin olduğunu, dosya kapsamından aynı işverenlere karşı aynı mahkemede açılmış olan ondan fazla dava bulunduğu ve yapılan yargılama neticesinde davanın kismen kabulüne karar verildiğini, davacı taraf lehine karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirtilen maktu 4.080,00 TL vekalet ücreti takdir edildiğini, İlk Derece Mahkemesince aynı mahkemede aynı işverenlere karşı ondan fazla seri mahiyette dava açıldığı ve duruşmalarının da aynı gün yapıldığıgözetilip karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 üncümaddesinin ikinci fikrası ve 22 nci maddeleri dikkate alınarak vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde tam vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının usul ve kanuna aykırıolduğunu belirterek kararın kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe 
1. Uyuşmazhk ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, seri dava olarak görülen dosyalar yönünden davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinde, bu husus gözetilmeksizin karar verilip verilmediği noktasındadır.
2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına tcmyiz yoluna başvurulur.
2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363üncü maddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

3. 6100 sayılı Kanun'un "Yargılama giderlerinin kapsamı" kenar başlıklı 323 üncümaddesinin birinci fikrasının (ğ) bendinde yer alan düzenlemeye göre "Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti" yargılama giderleri arasında sayilmiştir.

4. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun (1136 sayılı Kanun) "Yargı mercilerine karşıtarafa yükletilecek avukatlık ücretinin miktarı" kenar başlıklı 169 uncu maddesi şöyledir:
"Yargı mercilerince karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücreti, avukatlık ücret tarifesinde yazılı miktardan az ve üç katından fazla olamaz."
5. Karar tarihinde yürürlükte olan 24.11.2020 tarihli ve 31314 sayılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Amaç ve kapsam" kenar başlıklı 1 inci maddesinin birinci fikrasında yer alan düzenlemeye göre" Mahkemelerde, tüm hukuki yardımlarda, taraflar arasındaki uyuşmazlığı sonlandıran her türlü merci kararlarında ve ayrıca kanun gereği mahkemelerce karşı tarafa yükletilmesi gereken avukatlık ücretinin tayin ve takdirinde, 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve bu Tarife hükümleri uygulanır."

6. Karar tarihinde yürürlükte olan 24.11.2020 tarih ve 31314 sayılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" kenar başlıklı 13 üncü maddesi şöyledir:
"(1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğümahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fikrasi, 10 uncu maddenin üçüncü fikrası ile 12 nci maddenin birinci fikrasi, 16 ncı maddenin ikinci fikrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktari geçemez.
(3) Maddi tazminat istemli davanin kismen reddi durumunda, karşi taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kismına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.

(4) Maddi tazminat istemli davalarin tamaminın reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kismının ikinci bölümüne göre hükmolunur."
7. Karar tarihinde yürürlükte olan 24.11.2020 tarih ve 31314 sayılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Seri davalarda ücret" kenar başlıklı 22 inci maddesi de şöyledir:
" (1) İhtiyari dava arkadaşlığının bir türü olan seri davalar ister ayrı dava konusu yapılsın ister bir davada birleştirilsin toplamda on dosyaya kadar açilan seri davalarda her bir dosya için ayri ayrı tam avukatlık ücretine, toplamda elli dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %50'si oranında avukatlık ücretine,toplamda yüz dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayri tam ücretin %40'i oranında avukatlık ücretine, toplamda yüzden fazla açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %25'i oranında avukatlık ücretine hükmedilir. Duruşmalıişlerde bu şekilde avukatlık ücretine hükmedilmesi için dosyaya ilişkin tüm duruşmaların aynıgün aynı mahkemede yapılmasi gerekir."
3. Değerlendirme 
1. Yargılama giderlerinden sayılan ve 6100 sayılı Kanun'un 323 üncü, 1136 sayıli Kanun'un 169 uncu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 1 inci maddelerinde düzenlenen,ancak müstakil bir varlığı olmayan ve ait olduğu davanın konusunu teşkil eden hak ve alacağa sıkı sıkıya bağlı bulunan avukatlık ücretinin, davada haksız çıkan tarafa yükletilmesi gerekir. Zira, haksız davranışta bulunan bir kimsenin, bu haksız davranışının bütün sonuçlarından sorumlu tutulmasi, hukukun genel kurallarındandır. Kural olarak davada haklıçıkan taraf kendisini vekil ile temsil ettirmiş ise, vekalet ücreti diğer yargılama giderleri gibi haksız çıkan taraftan alınarak haklı çıkan tarafa verilir. Her iki tarafın kısmen haklı kısmen haksız çıkması durumunda, her iki taraf ayrı ayrı vekalet ücretinden sorumlu tutulacak,vekalet ücreti kabul edilen miktara göre davacı yararına, reddedilen miktara göre ise davali yararına hüküm altina alınacaktir.

2. Kanun yararına temyize konu uyuşmazlıkta, aralarında davacının da bulunduğu ondan fazla işçinin uyuşmazlık konusu dosyanın davalılarını taraf göstererek açtıkları bir kısım işçilik alacaklarının tahsiline ilişkin davalarda; tüm duruşmaların aynı gün aynımahkemede yapıldığı ve davaların ihtiyari dava arkadaşlığının bir türü olan seri dava şeklinde görülerek hüküm altına alındığı anlaşılmış olup karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 22 nci maddesi uyarınca; toplamda elli dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam ücretin %50'si oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği halde bu husus gözetilmeksizin hatalı hukuki değerlendirme ile davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde görülmemiştir.

3. Kanun yararına temyiz isteminin yukarıda açıklanan sebeplerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kanun yararına bozulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
V. KARAR 
Açıklanan sebeple;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalıkanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dosyanın Mahkemesine iadesine, bozma kararının bir örneğinin Resmi Gazete'de yayınlanması için Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilmesine,
20.09.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.