Anayasa Mahkemesinin 13/2/2019 Tarihli ve E: 2018/70 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2019/6 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2019-03-22

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2018/70 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2019/6

Karar Tarihi: 13/2/2019


I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Türkiye Birlik Partisi 2016 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Türkiye Birlik Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2016 yılı kesin hesabına ilişkin belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Raportör Sadettin CEYHAN tarafindan Heyete sunulan ilk inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
2. Parti tarafindan sadece Genel Başkan tarafindan imzalanan ve 2016 yılı içinde elde edilen toplam gelir ve gider miktarının neler olduğunu açıklayan bir yazı gönderilmiştir.Genel Merkez ve il örgütlerinin 2016 yılı kesin hesapları Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafindan alınmış, Parti Genel Merkez kesin hesabının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin karar; yıl içinde edindiği taşınmaz ve değeri 100 TL'yi aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleriyle edinim tarihlerini ve şekillerini gösteren liste, yıl sonu kasa sayım tutanağı ve banka mutabakat yazıları ise gönderilmemiştir.
3. 2820 sayılı Kanun'un 74. maddesinde “Siyasi partilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesince yapilır. Anayasa Mahkemesi, siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin Kanuni uygunluğunu denetler.…/ Siyasi partilerin genel başkanlari, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Ånayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınir malların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir./..." hükmü, 111. maddesinin birinci fikrasının (b) bendinde ise siyasi partilerin “74 üncü madde hükümlerine aykırı hareket eden sorumluları hakkında, üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuz milyon liraya kadar hafif para cezası” verileceği hükmü yer almıştır.
4. Genel Merkez hesap cetveli ile Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafindan alınmış, Parti Genel Merkezi ve il örgütlerinin kesin hesaplarının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin kararı göndermeyen Parti yetkilileri hakkında 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (b) bendine istinaden gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

5. Ayrica Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayit ve belge düzeninin oluşturulmaması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820sayıl Kanun'un . maddesinin birinci fikrasınin (c bendine istinaden gereki işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
6.Diğer taraftan Parti Genel Merkez kesin hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2016 yılı hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesi mümkün değildir.

III. SONUÇ
Türkiye Birlik Partisinin 2016 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
A. Genel Merkeze ait 2016 yılı kesin hesabı ile Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu tarafindan alınmış, Parti Genel Merkezi ve il örgütlerinin kesin hesaplarının incelenip kabul edildiğine ve birleştirildiğine ilişkin kararın gönderilmemesi nedeniyle 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 74. maddesi ve aynı Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsaveılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
B. Mahkemeye hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması ile hesabın dışında gelir ve gider oluşturulması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,
C. Parti Genel Merkez kesin hesabının denetimi gerçekleştirilemediğinden Partinin 2016 yılıi hesabının 2820 sayılı Kanun uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığına,
13/2/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan Zühtü ARSLAN: Üye Serdar ÖZGÜLDÜR
Başkanvekili Burhan ÜSTÜN: Üye Serruh KALELİ
Başkanvekili Engin YILDIRIM: Üye Recep KÖMÜRCÜ

Başkan Zühtü ARSLAN: Üye Hicabi DURSUN
Başkanvekili Burhan ÜSTÜN: Üye Celal Mümtaz AKINCI
Başkanvekili Engin YILDIRIM: Üye Muammer TOPAL

Başkan Zühtü ARSLAN: Üye M. Emin KUZ
Başkanvekili Burhan ÜSTÜN: Üye Hasan Tahsin GÖKCAN
Başkanvekili Engin YILDIRIM: Üye Kadir ÖZKAYA

Başkan Zühtü ARSLAN: Üye
Başkanvekili Burhan ÜSTÜN: Üye
Başkanvekili Engin YILDIRIM: Üye

Başkan Zühtü ARSLAN: Rıdvan GÜLEÇ
Başkanvekili Burhan ÜSTÜN: Recai AKYEL
Başkanvekili Engin YILDIRIM: Yusuf Şevki HAKYEMEZ