Anayasa Mahkemesinin 21/5/2020 Tarihli ve E: 2016/43 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2020/13 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2020-06-29

29 Haziran 2020 PAZARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 31170
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2016/43 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2020/13

Karar Tarihi: 21/5/2020


I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Devrimci İşçi Partisinin 2015 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELI, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Recep KÖMÜRCÜ, Nuri NECİPOĞLU, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ'in katılımlarıyla 31/5/2017 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantisında;
2. Devrimci İşçi Partisinin 2015 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
-Dosyada eksiklik bulunmadığıdan işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanłığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Devrimci İşçi Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2015 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarınıiçeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanıp Raportör Burak FIRAT tarafindan Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983 tarihli ve 2820sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerde Partinin 2015 yılıgelirler toplamının 18.950 TL, önceki yildan devreden nakit toplamının 323,74 TL; giderler toplamının 18.832,31 TL, gelecek yila devreden nakit toplamının 441,43 TL olduğu anlaşılmaktadır.


5. Partinin 2015 yılı kesin hesabıın gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2015 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varilmiştir.

A. Gelirlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Gelirleri 
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 17,530 TL olup bunun 16.110 TL'si üye yıllık aidat gelirlerinden ve 1.420 TL’si il örgütlerinden aktarılan paylardan oluşmaktadır.
7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.
2. il Örgütleri Gelirleri 
8. Partinin 2015 yılında il örgütlerine ilişkin gelirleri toplamı 1.420 TL olup bunun tamamı üye yıllık aidat gelirlerinden oluşmaktadır.

9. Parti il örgütlerinin 2015 yılı kesin hesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin Încelenmesi 
1. Genel Merkez Giderleri 
10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 17.412,31 olup bunun 14.957,89 TL'si kira giderlerinden ve 2.454,42 TL'si kirtasiye ve büro malzemesi giderlerinden oluşmaktadır.
11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gider beigeleri üzerinde yapılan incelemede aşağıda belirtilen dışındaki giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmiştır:
Devrimci İşçi Partisi Genel Merkezine gönderilen yazıyla 2015 yılı kesin hesap cetvelinde yer alan giderler ile işletme defterinde kayıtlı giderler arasındaki farktan doğan ve elektrik, su ve haberleşme giderlerine ait olan 471,91 TL tutarındaki harcamaya ilişkin belgelerin ibraz edilmesi istenmiştir.

Parti tarafindan anılan yazıya verilen cevapta söz konusu harcamaya ilişkin belge bulunamadığı ifade edilmiştir.

2820 sayılı Kanun'un 74. maddesinin altıncı fikrasında “Siyasi partiler harcamalarinı fatura, fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerin temin edilmesinin mümkün olmadığı hallerde harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik ederler. Ancak kaybolma, yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilemediği hallerde, fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerden alınacak tasdikli örnekleri kullanılabilir.", 75. maddesinin 

dördüncü fikrasında “Anayasa Mahkemesi denetimi sonunda, o siyasi partinin gelir ve giderlerinin doğruluğuna ve kanuna uygunluğuna veya kanuna uygun olmayan gelirler ile giderler dolayısıyla da bunların Hazineye gelir kaydedilmesine karar verir" ve 76.maddesinin son fikrasında “Belgelendirilmesi gerektiği halde belgelendirilmeyen parti giderleri miktarınca parti malvarlığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla Hazineye irat kaydedilir." denilmektedir.

Yukarıda yer alan hükümler gereğince siyasi partiler harcamalarını fatura,fatura yerine geçen belgeler ile bu belgelerin temin edilmesinin mümkün olmadığı hâllerde harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip olmak şartıyla diğer belgelerle tevsik etmek zorundadırlar. Ayrica kaybolma, yırtılma ve yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilmediği hâllerde de fatura ve fatura yerine geçen belgeler yerine bu belgeleri düzenleyenlerden alınacak tasdikli örneklerin kullanılması gerektiği ilgili Kanun maddesinde ifade edilmiştir. Yapılan incelemede ise elektrik, su ve haberleşme giderlerine ait olan 471,91TL tutarındaki harcamaya ilişkin fatura, fatura yerine geçen belge veya harcamanın doğruluğunu gösterecek muhtevaya sahip herhangi bir tevsik edici belgenin bulunmadığıtespit edilmiştir.

Buna göre tevsik edilemeyen 471,91 TL gider karşılığı Parti mal varlığının Hazineye irat kaydedilmesi gerekir.

2. il Örgütleri Giderleri 
12. Partinin 2015 yılında il örgütlerine ilişkin giderler toplamı 1.420 TL olup bunun tamamı Genel Merkeze aktarılan paylardan oluşmaktadör.

13. Parti il örgütlerinin 2015 yılt kesin hesap çizelgelerinin gider bölümü üzerinde yapılan incetemede giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarmın İncelenmesi 
14. Partinin 2015 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapilan incelemede herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Devrimci İşçi Partisinin 2015 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
A. Kanun'a uygun olmayan toplam 471,91 TL gider karşılığı Parti mal varlığının 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 75. ve 76. maddeleri uyarınca Hazineye irat kaydedilmesine,
B. Partinin 2015 yilı kesin hesabında gösterilen 18.950,00 TL gelir ve 323,74 TI önceki yıldan devreden nakit toplamı ile 18.832,31 TL gider ve 441,43 TL gelecek yıla devreden nakit toplamının Hazineye irat kaydedilenler dışında kalan bölümünün eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun’a uygun olduğuna,

21/5/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi 
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 
Üye Üye Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Engin YILDIRIM 
Üye Üye Üye Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL 
Üye Üye Üye M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞ