Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonunun, Doğal Sit Alanları Koruma ve Kullanma Koşulları İlke Kararı (No: 109)
İLKE KARARI | 2019-12-07

7 Aralik 2019 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 30971
İLKE KARARI 
Çevre ve Şehircilik Bakanlığından:
Toplantı Tarihi ve Sayısi : 16.10.2019 -36Karar Tarihi ve Sayısı: 16.10.2019 -109
Toplantı Yeri ANKARA 
DOĞAL SİT ALANLARI KORUMA VE KULLANMA KOŞULLARI İLKE KARARI 
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve 19.07.2012 tarih ve 28358 sayılıResmi Gazetede yayımlanan Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik cerçevesinde, kesin korunacak hassas alanlar, nitelikli doğal koruma alanları ve sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanları olarak tescil edilen doğal sit alanları için koruma ve kullanma koşulları aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
A- Kesin Korunacak Hassas Alan: Ulusal ve uluslararası öneme sahip tür, habitat ve ekosistemleri bünyesinde barındıran, biyolojik, jeolojik ve jeomorfolojik özellikleri açısından ekosistem hizmetlerine katkı sağlayan, insan faaliyetleri sonucu bozulma veya tahrip olma riski yüksek olan, bitki örtüsü, topoğrafya ve siluetin korunması ve gelecek nesillere aktarılması gereken ve Cumhurbaşkanı Kararı ile ilan edilen kara, su ve deniz alanlarıdır.

Bu alanlarda, doğal afet (deprem, yangın, sel, heyelan, taşkın vb.) durumunda yapılmasıgerekli acil müdahaleler yapılabilir.

Bu alanlarda madencilik faaliyeti yapılamaz, taş, toprak, kum alınamaz, toprak, cüruf, çöp,sanayi atiğı vb. malzeme dökülemez.

Bu alanlarda; koşullari, kapsami, süresi Tabiat Varliklarını Koruma Bölge Komisyonlarıtarafından belirlenmek şartı ile aşağıdaki faaliyetlere izin verilebilir.

a.Bilimsel amaçli araştırma, eğitim ve izleme faaliyetleri yapılabilir.
b. Alanda taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlığı bulunması veya rastlanması halinde bilimsel kazı, ortaya çıkarma ve koruma çalışmaları ilgili Bakanlığın izni ile yapılabilir.
c. Bu alanların korunmasına ve islah edilmesine yönelik bilimsel rapor sonucu teklif edilen projeler yapılabilir.

ç. Güvenlik, uyarı ve bilgilendirme amaçlı levha ve işaretler konulabilir.
d. Orman yangın yolu açılmasına, ormanların bakım ve onarımi, orman zararlıları ile mücadele edilmesi amacıyla çalışmalar yapılmasına izin verilebilir.
e. Alan içerisinde yer alan; anıt ağaç, grup tescilli ağaçlar ile tescili bulunmayan ağaçların ilgili kurumdan alınacak teknik rapor doğrultusunda bakım ve onarımları yapılabilir.
f. Ekolojik dengenin devamlılığı ve tozlaşmanın sağlanabilmesini destekleyen arıcılık faaliyetleri yapılabilir.

g. Kuş gözlem kulesi yapılabilir.
ğ. Bu alanlarda Bakanlıkça gerekli görüldüğü takdirde bakım çalışmaları ve çevre temizliği yapılabilir.


B- Nitelikli Doğal Koruma Alanı: Doğal yapısı değişmemiş veya az değişmiş, modern yaşam ve önemli ölçüde insan faaliyetleri tarafindan etkilenmemiş, doğal süreçlerin hakim olduğu,koruma amaçlarına uygun olarak yörede yaşayanların alanın mevcut kaynaklarını kullanmasınısağlayarak doğal hayata dayalı geleneksel yaşam şekillerinin korunduğu kara, su, deniz alanlaridır.

Bununla birlikte; Nitelikli Doğal Koruma Alanı tescili yapılmadan önce mevcut bulunan ve bu ilke kararı kapsamında yenisine izin verilemeyen mevzuata uygun yapılar, ckonomik ömrünütamamlayıncaya kadar kullanılabilir.

Bu alanlarda madencilik faaliyeti yapılamaz, taş, toprak, kum alınamaz, toprak, cüruf, çöp,sanayi atiği vb. malzeme dökülemez.

Bu alanlarda; koşullari, kapsami, süresi Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonlarıtarafindan belirlenmek koşulu ve faaliyetin niteliğine göre geçiş dönemi koruma koşulları ve kullanım şartları veya koruma amaçlı imar planları ile aşağıdaki faaliyetlere izin verilebilir.
a. Kesin Korunacak Hassas Alanlarda izin verilebilen faaliyetler bu alanlarda da yapılabilir.

b. Entegre tarım ve hayvancılık uygulamaları hariç, barınma amaçlı olmamak ve diğer kurum görüşlerindeki sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla tarım ve hayvancılık faaliyetlerine izin verilebilir.

c. Doğal dengenin devamlılığının sağlanması amacıyla ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri doğrultusunda alanın özelliğinden kaynaklanan faaliyetler sürdürülebilir.

ç. Koruma amaçlı imar planı yapılması koşulu ile alanın ve çevrenin özelliklerinden kaynaklanan faaliyetlerin korunması ve geliştirilmesi amacına yönelik iskele, balıkçıbarınaği, bekçi kulübesi yapilabilir,
d. Günübirlik alanlar, A tipi hariç mesire alanları ile kıyı mevzuatına uygun olarak park ve rekreaktif alanlar yapilabilir.

e. Doğal kaynak suyunun kullanımına ve kaynak tuzlasına yönelik uygulamalar, ekolojik dengeye etkisine ilişkin ÇED İzin Denetim Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün görüşleri doğrultusunda yapılabilir.

f. Herhangi bir yapılaşmaya gidilmeden Avlakların Kuruluşu, Yönetimi ve Dcnctimi Esas ve Usulleri ile İlgili Yönetmelik çerçevesinde avlak sahası ayrılabilir.
g.Kadastral yola cepheli parsellerde koruma amaçlı imar plani yapilması veya imar planlarında fonksiyon ayrilması koşuluyla Turizm Tesislerinin Belgelendirmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik çerçevesinde ve vaziyet planı doğrultusunda kamping alanları düzenlenebilir. Bu alanlar 10.000 m² altında olamaz. Kampçı Unitesi (çadır,çadır-araba, oto karavan ve bungalov) başına hesaplanacak birim alan en az 200 m²dir.Kamping alanının büyüklüğüne bakılmaksızın 150 kampçı ünitesinden fazla yapılamaz. Bungalovlar kampçı ünite sayısının en fazla % 20'si kadar ve bölge dokusuna uygun malzemeden yapılır. Bungalovların taban alanı 45 m²'yi, yüksekliği 4,5 metreyi aşamaz.

ğ. Zorunluluk halinde; teknik alt yapı hizmetlerinden; atik su aritma tesisi, atık su deşarji,kanalizasyon şebekesi, içme suyu temini, jeotermal suyun çıkartılması ve iletim hatti,cnerji nakil hattı, trafo, şalt sahasıi, iletişim hatti, ulaşım hatti, açık otopark, teleferik ve telesiyej yapılabilir.

h. İmar ve kiyı mevzuatı çerçevesinde, imar planı yapılmasına gerek duyulmayan denize girme, güneşlenme ve amatör su sporları gibi faaliyetleri gerçekleştirmek amacıyla sabit olmayan duş, gölgelik, soyunma kabini, büfe, tuvalet, su sporları için kullanılan malzemelerin depolanabileceği sökülür takılır nitelikte yapılar ve ahşap iskele ile koruma amaçlı imar planı yapılması koşuluyla iskele yapılabilir.

i. Sulama amaçli (içme suyu olmayan) baraj ve göletlerde Tarım ve Orman Bakanliğindan izin alınarak su ürünleri faaliyetlerine izin verilebilir.

i. Şehitlik ve/veya mezarlık alanları ile ilgili uygulamalar gerçekleştirilebilir.
j. Koruma amaçli imar plani veya geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarına uygun olarak bitkisel (süs bitkisi, tibbi ve aromatik bitki, fidan) üretimi yapılabilir.
C- Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alani: Barındırdiği siluet, jeolojik ve ekolojik değerlerin korunması ve geliştirilmesi amaciyla alanın potansiyeli ve kullanım özellikleri göz önünde bulundurularak, doğal ve kültürel bakımdan uyumlu düşük yoğunlukta faaliyetler, turizm ve yerleşimlere izin veren alanlardir.

Bu alanlar; ulusal, bölgesel ve yerel seviyelerde doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımına ve kalkınmaya destek olan, insanlar ve doğa arasında dengeli ilişkilerin geliştirilmesine ve muhafaza edilmesine katkıda bulunan, ekonomik ve sosyal boyutları dikkate alarak doğal kaynakların sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanımına elverişli yerlerdir.
Bu alanlar; Kesin korunacak hassas alanlar veya nitelikli doğal koruma alanlarınıetkileyen, bu koruma bölgeleri ile bütünlük gösteren tampon bölgeler olup düşük yoğunluklu yerleşim yerleri olarak planlanabilir. Sit kararı öncesi alınan ruhsatlı yapılar mevcudiyetini korur.

Kentsel yerleşik alanlarda ve kentsel dönüşüm alanlarında yoğunluk, yapılacak koruma amaçli imar planlarinda belirlenebilir.

Bu alanlarda sanayi tesislerine izin verilmez, ancak mevcut ruhsatlı sanayi tesisleri,gerekli çevresel tedbiri almak koşulu ile kullanılabilir.

Bu alanlarda; koşulları, kapsamı, süresi Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonlarıtarafından belirlenmek şartı ile aşağıdaki faaliyetlere izin verilebilir.

a. Kesin Korunacak Hassas Alanlar ile Nitelikli Doğal Koruma Alanlarındaki faaliyetler bu alanlarda da yapılabilir.

b. Teknik rapor ile tespit edilmiş zorunlu haller dışında delme-patlatma yöntemlerinin kullanılmaması, habitat bölünmesi ile flora, fauna kaybının en aza indirilerek ekolojik koridor oluşturacak tedbirlerin alınmasi, bölgeye ilişkin olarak ekolojik etki değerlendirme raporu hazırlanması koşullarıyla; Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve Hafriyat Topraği, Inşaat ve Yikıntı Atiklarının Kontrolü Yönetmeliği, ÇED Yönetmeliği hükümleri ve diğer ilgili mevzuata uygunluğun sağlanması şartlarıyla madencilik faaliyetleri yapılabilir. Doğal peyzaj ve siluet dikkate alınarak kum, çakıl, taş, maden vb. malzeme alınabilir, bu amaçla ocak açılabilir, ancak bozulan alanların doğaya yeniden kazandırılması amaçlı toprak dökümü hariç toprak,cüruf, çöp, hafriyat, sanayi artiğı vb. dökülemez.

c.Koruma amaçli imar planına uygun olması koşulu ile turizm tesisleri, yat limani, tekne imal ve çekek yeri ve 1. sinif hariç düzenli depolama tesisi yapılabilir.
ç. Koruma amaçlı imar planı veya geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarina uygun olmak ve diğer kurum görüşlerindeki sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla tarım ve hayvancılık faaliyetlerine izin verilebilir.

05.01.2017 tarihli ve 99 sayılı Doğal Sit Alanları Koruma ve Kullanma Koşullari İlke Kararı yürürlükten kaldırılmıştır.