Anayasa Mahkemesinin 18/1/2024 Tarihli ve E: 2023/61, K: 2024/10 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2024-03-26

26 Mart 2024 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 32501
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2023/61Karar Sayısı; 2024/10Karar Tarihi: 18/1/2024
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Kayseri 2. Ídare Mahkemesi 
İTİRAZIN KONUSU: 24/8/2021 tarihli ve (83) numaralı CumhurbaşkanlığıTeşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişik Yapıimasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı ResmîGazete'de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında CumhurbaşkanlığıKaramamesi'nin 241. maddesinin (2) numaralı fikrasının yürürlükten kaldırılmasının iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY: Defterdarlık uzmanı olan davacinun denetim ve inceleme yetkisinin kaldırılması suretiyle atanmasına ilişkin işlemin iptali talebiyle açtığı davada itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
I. İPTALİ İSTENEN CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİ KURALI VE İLGİLİ GÖRÜLEN KANUN HÜKMÜ

A. İptali İstenen Cumhurbaşkanhığı Kararnamesi Kuralı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin (CBK) 2. maddesiyle (1) numaralı CBK'nin 241. maddesinin yürürlükten kaldırılan (2) numaral fiıkrası şöyledir:
“(2) Birinci fikra kapsamında istihdam edilen Defterdarlık Uzman ve Defterdarlık Uzman Yardımcisına yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde denetim ve inceleme yaptırılabilir."
B. İlgili Görülen Kanun Hükmü
14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurlan Kanunu'nun ek 44. maddesi şöyledir:
“Taşra teşkilatında uzman istihdamı
Ek Madde 44  (Ek: 2/7/2018- KHK-703/175 md.)
Bakanlıklar ite diğer kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatlammasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülmesi kaydıyla taşra teşkilatlarında uzman ve uzman yardımcisı istihdam edilebilir.

Uzman ve uzman yardımcısı istihdamında, ek 41 inci maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fikraları ile yabancı dil ve tez hazırlama şartı hariç olmak üzere beşinci fikrasında yer alan hükümler kıyasen uygulanır.


Uzman ve uzman yardımcılarının mesleğe almmalari, yetiştirilmeleri, yarışma ve yeterlik sınavları, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar Devlet Personel Başkanlığınım görüşü alınarak kurumlarınca çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.
Bu madde kapsamında istihdam edilen uzman ve uzman yardımcilarına teşkilatlanmaya lişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülmesi kaydıyla diğer görevlerinin yanısira yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yaptirilabilir. Ancak bu şekilde teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yupmakla görevlendirilenler yer değiştirme suretiyłe atamaya tabi tutulurlar. Uzman ve uzman yardimcilarına teftis, denetim, inceleme ve soruşturma işlerine ilişkin görevlendirmelerinde,10/2/1954 tarihli ve 6245 sayıl: Harcırah Kanununun 33 üncü maddesinin (b) fikrası hükmüuygulanır. Bunlarm görevlendirme, çalışma ve yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esaslar Devlet Personel Başkanlığının görüşü alımarak çıkarılacak kurumsal yönetmelikle düzenlenir.

Bu madde kapsamında ilk defa ihdas edilecek uzman ve uzman yardımcısı kadrolarında bulunanlar, defterdarlık uzman ve uzman yardımcıları için mevzuatında kadrolarına bağlıolarak öngörülmüş olan mali ve sosyal hak ve vardımlar ile 36 ncı maddenin "Ortak Hükümler" bölümünün (A) fikrasının (11) numaralı bendi hükmünden aynı usul ve esaslar çerçevesinde yararlanırlar."
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, Basri BAĞCI, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR ve Muhterem İNCE'nin katlımlarıyla 5/4/2023 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadiğından işin esasının incelenmesine OYBİRLİĞİYLE karar veriłmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
2. Başvuru kararı ve ekleri, Raportör Abdullah ATAY tarafindan hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, itiraz konusu CBK kuralı ve ilgili görülen kanun kuralı, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Anayasal Çerçevesi .ve Yargısal Denetimi 

3. Anayasa Mahkemesi CBK'ların anayasal çerçevesini ve yargisal denetimine ilişkin ilkeleri daha önceki kararlarında beliriemiştir. Buna göre CBK'ların yargısal denetiminde öncelikle Anayasa'nın I04. maddesinin on yedinci fikrasının birinci ila dördüncücümlelerinde belirtilen konu bakımından yetki kurallarına uygunluğunun ele alınmasıgerekmekte olup bu kapsamda düzenlemenin; yürütme yetkisine ilişkin olması, Anayasa'nın İkinci Kısmı'nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle Dördüncü Bölümü'nde yer alan siyasi hakiar ve ödevlerle ilgili olmaması,Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen ya da kanunda açıkça düzenlenen konulara ilişkin olmaması gerekir. Anılan fikra yönünden herhangi bir aykınılık tespit edilmemesi durumunda ise bu defa CBK'ların içerik yönünden Anayasa'ya uygunluk 

denetimi yapilmalidir (AYM, E.2019/78, K.2020/6, 23/01/2020, §§ 3-13; E,2019/31,K.2020/5, 23/01/2020, §§ 3-13; E.2018/119, K.2020/25, 11/06/2020, §§ 3-13; E.2018/155,K.2020/27, 11/06/2020, §§ 3-13).

B. CBK'nın 2. Maddesiyle (1) Numaralı CBK'nım 241. maddesinin (2) numaralıFıkrasının Yürürlükten Kaldırılmasının İncelenmesi 
1. Anlam ve Kapsam 
4. (1) numarahı CBK'nin 241, maddesinin (I) numaralı fikrasında Hazine ve Maliye Bakanlığının taşra teşkilatında 657 sayılı Kanun'un ek 44. maddesine göre defterdarlık uzmanı ve defterdarlık uzman yardımcısı istihdam edilebileceği belirtilmiş, (2) numaralıfikrasında ise (1) numaralı fikra kapsamında istihdam edilen defterdarlık uzman ve defterdarlık uzman yardımcilarına yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde denetim ve inceleme yaptırılabileceği hükme bağlanmıştır.

5. CBK'nın 2. maddesiyle (1) numaralı CBK'nun 241. maddesinin (1) numaralıfıkrasında yapılan değişiklikle Hazine ve Maliye Bakanlığının taşra teşkilatında defterdarlık uzmanı ve defterdarlik uzman yardımcısına ek olarak defterdarlıkların teşkilat ve görev alanına giren konularda teftiş, denetim, soruşturma ve inceleme işleri yaptırımak üzere 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı KHK'nın ek 24. maddesi uyarınca doğrudan defterdara bağlımuhasebe denetmeni ve muhasebe denetmen yardımcisı istihdam edilmesi öngörülmüş, dava konusu kuralla da defterdarlık uzman ve defterdarlık uzman yardımeılarına yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde denetim ve inceleme yaptirdabileceğini öngören (2)numarah fikrası yürürlükten kaldırılmıştır.

6. Buna göre değişiklikle birlikte Hazine ve Maliye Bakanlığının taşra teşkilatında yer alan defterdarlıkların teşkilat ve görev alanına giren konularda teftiş, denetim, soruşturma ve inceleme yapma yetkisi muhasebe denetmeni ve muhasebe denetmen yardimcilarina tanınmiş; defterdarlık uzman ve defterdarlık uzman yardımcisina yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde denetim ve inceleme yetkisi veren düzenlemeler itiraz konusu kuralia yürürlükten kaldırılmıştır.

2. İtirazın Gerekçesi 
7. Başvuru kararında özetle; defterdarlık uzmanlarının 26/9/2011 tarihli ve 659 sayılıGenel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin KHK uyarınca on yıla yakın bir süre denetim ve inceleme yetkilerine sahip bulunduğu, bu bağlamda kanunların uzun süreli uygulanmasına dayanan haklarının devam edeceğine ilişkin beklentilerinin korunması gerektiği, õte yandan memurlar ve kamu görevlilerinin görev ve yetkilerinin kanunla düzenlenmesi gereken konulardan olduğu belirtilerek kuralın Anayasa'nın 10. ve 128. maddelerine aykırı olduğu iłeri sürülmüştür.

3. Anayasa'ya Aykırıbk Sorunu 
a. Kuralın Konu Bakımından Yetki Yönünden İncelenmesi 
8. Başvuru kararında konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa'nın 128.maddesine aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK'ya ilişkin konu bakımından yetki kurallarıAnayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasında düzenlendiğinden 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 43.maddesi uyarınca itiraz konusu kural ilgisi nedeniyle Anayasa'nın 104. maddesi yönünden incelenmiştir.

9. Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının merkez teşkilatlarında uzman ve uzman yardimcisı istihdam edilmesine ilişkin usul ve esaslar temel olarak 657 sayılıKanun'un ek 41. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin dokuzuncu fikrasında bu madde kapsamında istihdam edilen uzman ve uzman yardımcılarına teşkilatlanmaya ilişkin CBK'larda öngörülmesi kaydıyla diğer görevlerinin yanı sıra yönetmelikle belirlenen usuł ve esaslar çerçevesinde araştirma, analiz, teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yaptırılabileceği hükme bağlanmıştır.

10. Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının taşra teşkilatlarında uzman ve uzman yardımcısı istihdam edilmesine ilişkin usul ve esaslar ise temel olarak 657 sayılıKanun'un ek 44. maddeşinde düzenlenmiştir. Maddenin dördüncü fikrasında bu madde kapsamında istihdam edilen uzman ve uzman yardımcılarına teşkilatlanmaya ilişkin CBK'larda öngörülmesi kaydıyla diğer görevlerinin yanı sıra yönetmelikie belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yaptırılabileceği hükme bağlanmıştır.

11. Anayasa Mahkemesi 5/4/2023 tarihli ve E.2019/111, K.2023/63 sayılı kararında Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının merkez teşkilatlarında 657 sayılıKanun'un ek 41. maddesi kapsamında istihdam edilen uzman ve uzman yardımcılarının denetim, inceleme ve soruşturma yetkilerinin CBK ile düzenlenmesinin konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya uygunluğunu incelemiştir (bkz. AYM, E.2019/111, K.2023/63,5/4/2023, §§ 214-226). Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının taşra teşkilatlarında 657 sayılı Kanun'un ek 44. maddesi kapsamında istihdam edilen uzman ve uzman yardimcılarının denetim, inceleme ve soruşturma yetkilerinin CBK ile düzenlenmesi yönünden belirtilen karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.
12. Kuralla Hazine ve Maliye Bakanlığının taşra teşkilatında istihdam edilen defterdarlık uzman ve defterdarlık uzman yardımcılarıyla ilgili düzenleme öngörüldüğügözetildiğinde kuralın yürütme yetkisine ilişkin konułardan olduğu açıktır.
13. Kural, defterdarlık uzman ve defterdarlık uzman yardımcılarının kamu hizmetine girmeleri ve hizmete alınmada hangi nitelik ve şartların aranacağına dair herhangi bir düzenleme öngörmemesi sebebiyle Anayasa'nın 70. maddesi kapsamında yer almadığı gibi Anayasa'da CBK ile düzenlenmesi yasaklanmış diğer alanlara ilişkin herhangi bir düzenleme de içermemektedir.


14. Dava konusu kural, defterdarlık uzman ve defterdarlık uzman yardımcılarıyönünden görev ve yetkilerinin tamamen CBK, ile yeniden düzenlenmesi biçiminde inşai bir hüküm niteliğini taşımamaktadır. Başka bir ifadeyle, anılan personelin sahip olduğu ve kuralla kaldırılan denetim ve inceleme yetkilerinin asıl hukuki dayanağı 657 sayılı ek 44.maddesi olup dolayısıyla kurał 657 sayılı Kanun'un ek 44. maddesi uyarınca uzman ve uzman yardımcılarının zaten görev tanımı ve kapsamı içinde sayılan bu yetkilerin anılan madde kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığının taşra teşkilatında istihdam edilen defterdarlık uzmanı ve defterdarlık uzman yardımcıları tarafından kullanıłıp kullanılamayacağına dair bir belirleme yapılmasından ibaret bulunmaktadır. Bu itibarla kural, Anayasa'nın 128.maddesinin ikinci fikrası bağlamında kamu görevlilerinin görev ve yetkilerine ilişkin bir düzenleme öngörmemektedir (benzer değerlendirme için bkz. AYM, E.2019/111, K.2023/63,5/4/2023, § 218).

15. Diğer yandan Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken diğer konulara yönelik de herhangi bir düzenleme içermeyen kuralın Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasımın üçüncü cümlesini ihlal eden bir yönü bulunmamaktadır.
16. Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının dördüncü cümlesi uyarınca CBK'lar bakımından aranan bir diğer husus, kanunda açıkça düzenlenen konularda CBK çıkarılamamasıdır. Bu kapsamda inceleme yapılırken CBK ile karşılaştırmaya esas olabileceği değerlendirilen ilgili kanunun CBK ile düzenlenen afanda hüküm ifade edip etmediğinin belirlenmesi gerekmekte olup bu bağlamda CBK olmasaydı, karşılaştırmaya esas alınan kanun hükmünün CBK ile düzenleme yapılan konuya uygulanacak olup olmamasi, CBK'nın kanun ile düzenlenen konuda çıkarılıp çıkanlmadığına dair bir göstergedir.
17. 657 sayılı Kanun'un ek 44. maddesinde bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kurułuşlarının taşra teşkilatlarında istihdam edilen uzman ve uzman yardımcılarına yönetmelikle belirlenen usul ve esastar çerçevesinde denetim, inceleme ve soruşturma yaptırılabileceği öngörülmekle birlikte belirtilen yetkilerin kullanılabilmesi için ilgili bakanlığın veya kurumun teşkilatlanmasına ilişkin CBK'da bu hususun öngörülmesi gerekmektedir. Dolayısıyla anılan Kanun'un ek 44. maddesinde belirtilen yetkiler her bir bakanlığın veya kurumun uzman ve uzman yardımeıları bakımından ancak bu yöndeki bir CBK hükmü ile işlerlik kazanmakta, kullanılabilir hâle gelmektedir. Bu bağłamda dava konusu kuralla defterdarlik uzman ve defterdarlk uzman yardımcılarının denetim ve inceleme yetkisini haiz olup olmadığına dair bir düzenleme öngörülmemiş olsaydı anılan personelin Kanun'un ek 44. maddesinde belirtilen söz konusu yetkileri kullanabilmeleri mümkün olmayacak, başka bir deyişle belirtilen kanun hükmü bu konuya doğrudan uygulanabilecek bir hüküm niteliği taşımayacaktı. Bu itibarla anılan Kanun hükmünün dava konusu kuralla aynıalanda hüküm ifade etmediği, başka bir deyişle açıkça aynı konuyu düzenlemediği anlaşılmaktadır (benzer değerlendirme için bkz. AYM, E.2019/111, K.2023/63, 5/4/2023, §221).

18. Öte yandan defterdarlık uzman ve defterdarlık uzman yardımcılarının denetim ve inceleme yetkisine ilişkin yürürlükte olan başka bir kanuni düzenleme de saptanmamıştır. Bu itibarla CBK, kanunda açıkça düzenlenen bir konuya ilişkin değildir.
19. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasına aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.


Zühtü ARSLAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ve Kenan YAşAR bu görüşe katılmamışlardır.

Hasan Tahsin GÖKCAN bu görüşe farklı gerekçeyle katılmıştır.
b. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi 
20. 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa'nın 2.maddesi yönünden incelenmiştir.

21. Anayasa'nın 2, maddesinde belirtiłen hukuk devleti; eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılt, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, hukuki güvenliği sağlayan, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargıdenetimine açık olan devlettir.

22. Hukuk devletinin temel unsurlarından biri de belirlilik ilkesidir. Anayasa Mahkemesinin yerleşik kararlatına göre anılan ilke, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net,anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olmasını gerektirmektedir. Anılan ilkenin yürütmenin asli düzenleyici işlemi niteliğinde olan CBK'lar bakımından da geçerli olduğunda şüphe bulunmamaktadır (AYM, E.2022/113, K.2023/112, 22/6/2023, § 29; E.2018/149,K.2022/163, 29/12/2022, § 26; E.2019/96, K.2022/17, 24/2/2022, § 47; E.2018/134,K.2021/13, 3/3/2021, § 38; E.2018/125, K,2020/4, 22/1/2020, § 28).
23. Kural, Hazine ve Maliye Bakanlığının taşra teşkilatında defterdarlıkların teşkilat ve görev alanına giren konularda teftiş, denetim, soruşturma ve inceleme işleri yaptırmak üzere muhasebe denetmeni ve muhasebe denetmen yardimcisı istihdam edilmesinin öngörülmesi nedeniyle defterdarlık uzman ve defterdarlık uzman yardımcılarına denetim ve inceleme yaptıriabileceğini düzenleyen hükmün yürürlükten kaldırılmasını öngörmektedir.Kuralın düzenlenme amacı ve kapsamı açıkça belirlenmiş olup hem kişiler hem de idare yönünden belirli ve öngörülebilir olduğu anlaşılmaktadır.

24. Anayasa'nun 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin temel gereklerinden biri de kazanılmış haklara saygı gösterilmesidir. Kazanılmış haklara saygı, hukuk güvenliği ilkesinin bir sonucudur. Kazanılmış hak; kişinin bulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmişve kendisi yönünden kesinleşmiş, kişisel alacak niteliğine dönüşmüş haktır (AYM,E.2017/160, K.2017/178, 28/12/2017, § 17; E.2015/41, K.2017/98, 4/5/2017, § 201).
25. Kamu görevlilerinin kazanılmış hakları, istihdam türüne bağlı olarak tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş haklardır.Objektif ve genel hukuksal durumun şart işlemle özel hukuksal duruma dönüşmesi kazanılmışhak yönünden yeterli değildir. Kural işlemler her zaman değiştirilebilir ya da yargı organlan tarafından Anayasa'ya veya kanuna aykırı görülerek iptal edilebilir. Kural işlemin değişmesi ya da ortadan kaldırılması, ona bağlı kişi ile ilgili şart işlemi de etkiler. Kişi, yeni kural tasarrufa göre oluşan statüde yerini alır. Bu nedenle bir statüye bağlı olarak ileriye dönük,beklenen haklar kazanılmış hak kapsamında değerlendirilmez (AYM, E.2017/160,K.2017/178, 28/12/2017, § 18; E,2016/133, K.2017/155, 15/11/2017, § 95).

26. Bu bağlamda defterdarlık uzman ve defterdarlık uzman yardımcılarının meslek derecelerinde, kadrolarında, ünvanlarında ve diğer özlük haklarında bir değişiklik yapılmaksızın yalnızca ünvanlarına bağłı olarak bunlara denetim ve inceleme yaptırılabilmesini düzenleyen kuralın yürürlükten kaldırılmasının kazanılmış haklara saygı ve hukuki güvenlik ilkelerini ihlal eden bir yönü de bulunmamaktadır.
27. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2. maddesine aykın değildir. İptal talebinin reddi gerekir,
Kuralın Anayasa'nın 10. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.
IV. HÜKÜM 
24/8/2021 tarihli ve (83) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişik Yapılmasına Dair CumhurbaşkanlığıKararnamesi'nin 2. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında CumhurbaşkanlığıKaramamesinin 241. maddeşinin (2) numaralı fikrasının yürürlükten kaldırılmasının;
A. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE, Zühtü ARSLAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
B. İçeriği itibarıyla Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDiNE OYBİRLIĞIYLE,
18/1/2024 tarihinde karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 
Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Muammer TOPAL M. Emin KUZ 
Üye Üye Üye Rıdvan GÜLEÇYusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU 
Üye Üye Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI 
Üye Üye İrfan FIDAN Kenan YAŞAR 

Esas Sayısı : 2023/61Karar Sayısı; 2024/10
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. (83) numarahı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin (CBK) 2. maddesiyle (1)numaralı CBK'nın 241. maddesinin (2) numaralı fikrasının yürürlükten kaldırılmasının konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verilmiştir.
2. Yürürlükten kaldırılan CBK hükmü şu şekildedir: "(2) Birinci fikra kapsamında istihdam edilen Defterdarlık Uzman ve Defterdarlık Uzman Yardımcısına yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde denetim ve inceleme yaptırilabilir”.Buna göre iptali istenen kural, Defterdarlık Uzman ve Uzman Yardımcılarımın denctim ve incelęme görevlerine ilişkin düzenlemeyi yürürlükten kaidırmaktadır.
3. Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının üçüncü cümlesi uyarınca “Anayasada münhasıran kanunła düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığıkararnamesi çıkarılamaz". Anayasa'nın 128. maddesinde memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmalan, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işlerinin kanunia düzenleneceği belirtilmiştir.
4. Kuralla görev ve yetkilerine ilişkin düzenleme yapılan Defterdarlık Uzman ve Uzman Yardımcılarının Anayasa'nın 128. maddesi anlamında memur veya diğer kamu görevlisi sıfatına sahip bulunduklarında tereddüt bulunmamaktadır. Kamu görevlilerinin görev ve yetkilerinin ihdas veya ilga yołuyla düzenlenebileceği izahtan varestedir. İtiraz konusu CBK hükmü de kamu görevlisi olan Defterdarlık Uzman ve Uzman Yardımcılarının denetim ve inceleme görevlerini kaldırmak suretiyle söz konusu kamu görevlilerinin görev ve yetkilerinde değişiklik yapmaktadır. Bu itibarla münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konuda düzenteme yapan CBK hükmünün Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının üçüncü cümlesine aykırı olduğu anlaşıłmaktadır.
5. Açıklanan gerekçeyle, itiraz konusu kuralın konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olduğunu düşündüğümden red yönündeki çoğunluk kararına katılmiyorum.

Başkan Zühtü ARSLAN 

Esas Sayisi : 2023/61Karar Sayisi: 2024/10
KARŞIOY GEREKÇESİ
Dava konusu kural konu yönünden Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasına aykırılık taşıdığından çoğunluk kararına katılmadım.

Üye Engin YILDIRIM 

Esas Sayisı : 2023/61Karar Sayısi: 2024/10
KARŞIOY GEREKÇESİ
(1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin (CBK) 241. maddesinin (2)numaralı fikrasının (83) numaralı CBK'nın 2. maddesiyle yürürlükten kaldırılmasının Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddine karar verilmiştir.
Konu yönünden red kararının gerekçesinde; 5/4/2023 tarihli ve E.2019/111,K.2023/63 sayıh kararımıza da atıf yapılarak, mezkůr düzenlemenin yürütme yetkisine ilişkin olduğu, Anayasada CBK ile düzenlenmesi yasaklanan haklar ve ödevler ile ilgisinin bulunmadığı, Anayasanın 104. maddenin onyedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı bir yönü olmadığı gibi daha önce kanunlarda da açıkça düzenlenmediği, bu nedenlerle Anayasanın 104. maddesine aykırı olmadığı belirtilmiştir.

(83) numarah CBK'nın 2, maddesiyle (1) numaralı CBK'nun 241. maddesinin başlıği “Uzman ve Denetmen İstihdamı” şeklinde değiştirilerek, (1) numaralı fikrasına yapılan ilâve ile Hazine ve Maliye Bakanlığınin taşra teşkilâtında 375 sayılı KHK'nın ek 24. maddesi uyarınca Muhasebe Denetmeni ve Denetmen Yardımcisı istihdam edilebilmesi öngörülmüş ve anılan maddenin (2) numaralı fikrası yürürlükten kaldırılmıştır.

Çoğunluğun gerekçesinde yukarıda belirtilen karara atıfla red sonucuna ulaşıImışsa da, anılan karara ilişkin karşıoy gerekçemde ayrıntılı olarak açıklanan sebeplerle bu karara katılmam da mümkün olmamıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, anilan düzenlemenin konu bakımından yetki yönünden Anayasanın 104. maddesinin onyedinci fikrasına aykırı olduğu ve ipta! edilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluğun red kararına karşıyım.

Üye M. Emin KUZ 

Esas Sayısı : 2023/61Karar Sayısı: 2024/10
KARŞIOY GEREKÇESÍ
1. Mahkememiz çoğunluğunun 24/8/2021 tarihli ve (83) numaralı CumhurbaşkanlığıTeşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı ResmîGazete'de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında CumhurbaşkanlığıKararnamesi'nin 241. maddesinin (2) numaratı fikrasının yürürlükten kaldırılmasının konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykın olmadığına ve iptal talebinin reddi gerektiği şeklindeki kararına katılmamaktayım.

2. 241. maddenin yürürlükten kaldırılan (2) numaralı fikrası hükmü şu şekildedir:"Birinci fikra kapsamında istihdam edilen Defterdarlık Uzman ve Defterdarlık Uzman Yardimcisına yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde denetim ve inceleme yaptırılabilir".

3. Yürürlükten kaldırılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmü ile 657 sayılıDevlet Memurları Kanunu'na tabi kamu görevlisi konumunda olan Defterdarlik Uzman ve Defterdarlık Uzman Yardımcılarının denetim ve inceleme yetkisi ile ilgili hususların yönetmelikle belirleneceği öngörülmektedir. Dolayısıyla kural Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fikrası bağlamında kamu görevlilerinin görev ve yetkileri ile ilgili hususlarıdüzenlemektedir.

4. Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fikrasında memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer õzlük işlerinin kanunla düzenlenmesi gerektiği ifade edilmektedir.
5. Dołayısıyla Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının üçüncü cümlesi gereğince Anayasa'da münhasiran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamayacağına göre bu konularda düzenlenmişCumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerini yürürlükten kaldıran CumhurbaşkanlığıKararnamesi hükümlerinin de Anayasa'ya aykın olacağı açıktır. Zira yürürlükten kaldırılan dava konusu kuraldaki konular Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının üçüncücümlesi gereğince münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken konulardır.
6. Yukarıdaki sıralanan gerekçelerle dava konusu kuralın Anayasa'nın 104.maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı olduğu için konu bakımından yetki yönüyle iptali gerektiği gerekçesiyle çoğunluğun aksi yöndeki kararına katıłmamaktayım.
Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ 

Esas Sayısı : 2023/61Karar Sayısı: 2024/10
KARŞI OY GEREKÇESİ
Mahkememiz çoğunluğu (83) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığ Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair CumhurbaşkanlığıKararnamesi'nin (CBK);
2. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayilı Resmî Gazete'de yayımlanan (1)numaralı Cumhurbaşkanhığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 241.Maddesinin (2) numaralı fikrasının yürürlükten kaldırılmasının iptaline ilişkin düzenlemenin konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına karar vermiştir. Aşağıda açıklanan nedenłerle bu karara katılma imkânı olmamıştır.
1. Yürürlükten kaldırılan kural, Defterdarlık Uzman ve Defterdarlık Uzman Yardımcısının görev ve yetkilerine ilişkin bir düzenlemedir.

2. Kural ile düzenleme yapıian kadrolarda görev ałacak kişilerin Anayasa'nın 128.maddesinde belirtilen memur veya diğer kamu görevlisi niteliğini haiz olduklar: konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır.

3. Kamu görevlilerinin görev ve yetkilerinin düzenlenmcsi ile kadro ihdası ve iptaline ilişkin bir kural getirmek ile mevcut bir kuralı yürürlükten kaldırmak arasında bir fark bulunmamaktadır. Anayasa'nın 128. Maddesi uyarınca bu tür düzenlemelerin kanunla yapilması gerekmektedir.

4. Açıklanan nedenle kural Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının üçüncü cümlesine aykırıdır.

Üye Kenan YAŞAR