İnönü Üniversitesi İnsan Hakları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği
YÖNETMELİK | 2026-06-07

7 Haziran 2026 PAZAR
Resmî Gazete
Sayı : 33273
YÖNETMELİK
İnönü Üniversitesinden:
İNÖNÜ
ÜNİVERSİTESİ İNSAN HAKLARI UYGULAMA VE
ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; İnönü Üniversitesi
İnsan Hakları Uygulama ve Araştırma Merkezinin amacına, faaliyet
alanlarına, yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine ve
çalışma şekline ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, İnönü Üniversitesi İnsan
Hakları Uygulama ve Araştırma Merkezinin amacına, faaliyet alanlarına,
yönetim organlarına, yönetim organlarının görevlerine ve çalışma şekline
ilişkin hükümleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981
tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 7 nci
maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 14
üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Merkez: İnönü Üniversitesi İnsan Hakları
Uygulama ve Araştırma Merkezini,
b) Müdür: Merkez Müdürünü,
c) Rektör: İnönü Üniversitesi Rektörünü,
ç) Üniversite: İnönü Üniversitesini,
d) Yönetim Kurulu: Merkez Yönetim Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Merkezin Amacı ve Faaliyet Alanları
Merkezin
amacı
MADDE 5- (1) Merkezin amacı; insan hakları hukuku ve
insancıl hukuk alanlarında bilimsel araştırmalar yapmak, ulusal ve
uluslararası düzeyde eğitim, uygulama ve iş birliği faaliyetlerini
yürütmek, toplumsal farkındalığı artırmak, insan
hakları kültürünün gelişmesine katkı sağlamak ve yeni ortaya çıkan hak
alanlarına yönelik bilimsel bilgi üretmektir.
Merkezin
faaliyet alanları
MADDE 6- (1) Merkezin faaliyet alanları şunlardır:
a) İnsan hakları hukuku ve insancıl hukuk
alanlarında temel ve uygulamalı araştırmalar yapmak ve desteklemek.
b) İnsan hakları ve insancıl hukuk alanlarında
ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla iş birliği yaparak proje,
seminer, panel, çalıştay, konferans, sempozyum ve eğitim programları düzenlemek.
c) İnsan hakları ve insancıl hukuk alanlarında
rapor ve politika önerileri hazırlamak, toplumsal farkındalık
projeleri geliştirmek.
ç) İnsan hakları ve insancıl hukuk alanlarında
araştırma yapmaya elverişli nitelikte bir kütüphane ve arşiv oluşturmak,
ulusal ve uluslararası bir elektronik iletişim ağı kurmak, Merkeze ait bir
süreli yayın veya bülten hazırlayıp yayımlamak.
d) Dezavantajlı grupların insan hakları konusunda farkındalığını artırmak ve insan haklarına erişimini
sağlamaya yönelik destekleyici bilimsel ve akademik faaliyetler yapmak.
e) İnsan hakları ve insancıl hukuk alanlarında,
ulusal ve uluslararası mahkeme kararlarını, sözleşmeleri ve uygulamaları izlemek,
gerektiğinde ülke raporları hazırlamak ve bu konulardaki değerlendirmeleri
ve çalışmaları ulusal ve uluslararası kamuoyunun bilgisine sunmak.
f) Merkezin çalışma alanlarıyla ilgili konularda,
ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, insan hakları alanında bilimsel
danışmanlık benzeri faaliyetlerde bulunmak.
g) Çocukların korunması, eğitim hakkı, çocuk
işçiliği, çocuk adalet sistemi gibi konularda bilimsel araştırmalar
yürütmek, çocuk hakları alanında farkındalık
programları ve saha çalışmaları gerçekleştirmek, yerel kurumlar ve UNICEF
gibi uluslararası kuruluşlarla ortak projeler yürütmek.
ğ) Göçmen ve mültecilerin temel haklarına erişimi,
sosyal uyum, eğitim ve sağlık hakları üzerine çalışmalar yapmak, ulusal ve
uluslararası göç hukuku bağlamında analizler ve politika önerileri
geliştirmek, sahada araştırmalar yaparak yerel yönetimlere ve karar
vericilere veri temelli öneriler sunmak.
h) Dijital ortamda ifade özgürlüğü, kişisel
verilerin korunması, çevrimiçi mahremiyet gibi yeni nesil hak alanlarını
araştırmak, sosyal medya platformları, algoritmik
karar alma sistemleri ve dijital gözetim gibi konularda hukuki
değerlendirmeler yapmak, dijital haklar konusunda eğitim modülleri
ve rehberler hazırlamak.
ı) Yapay zekâ sistemlerinin insan haklarına
etkilerini ayrımcılık, mahremiyet, adil yargılanma, özerklik ve benzeri
konularda incelemek, etik ilkeler ve uluslararası standartlar çerçevesinde
politika önerileri geliştirmek, yapay zekâ ve hukuk ilişkisine dair çok
disiplinli araştırmalar yapmak ve seminerler düzenlemek.
i) Sağlıklı çevre hakkı, iklim değişikliği ve
sürdürülebilir kalkınma konularında insan hakları perspektifinden
çalışmalar yürütmek, çevresel adalet ve topluluk haklarına yönelik farkındalık programları ve raporlar hazırlamak.
j) İlgili mevzuat hükümleri kapsamında Merkezin
amacı ile ilgili olan diğer her türlü konuda faaliyette bulunmak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Merkezin
Yönetim Organları ve Görevleri
Merkezin
yönetim organları
MADDE 7- (1) Merkezin yönetim organları şunlardır:
a) Müdür.
b) Yönetim Kurulu.
Müdür
MADDE 8- (1) Müdür, Merkezin faaliyet alanları
doğrultusunda araştırmalar ve yayınlar yapmış Üniversite öğretim üyeleri
arasından Rektör tarafından 3 yıl için görevlendirilir. Görev süresi biten
Müdür aynı usulle tekrar görevlendirilebilir veya süresinden önce görevden
alınabilir.
(2) Müdüre çalışmalarında yardımcı olmak üzere
Müdürün önerisi üzerine Üniversite öğretim elemanları arasından en fazla
iki kişi Rektör tarafından üç yıllık süre için müdür yardımcısı olarak
görevlendirilebilir. Müdürün görevi sona erdiğinde yardımcısının da görevi
kendiliğinden sona erer. Görev süresi biten müdür yardımcısı yeniden
görevlendirilebilir.
(3) Müdürün görevi başında bulunmadığı zamanlarda
müdür yardımcısı Müdüre vekâlet eder. Vekâlet altı aydan fazla sürerse
yerine aynı usulle yeni Müdür atanır.
(4) Müdür, Merkezin amaçları doğrultusundaki
çalışmaların düzenli bir biçimde yürütülmesinden, etkinliklerin gözetim ve
denetiminden sorumludur.
Müdürün
görevleri
MADDE 9- (1) Müdürün görevleri şunlardır:
a) Yönetim Kuruluna başkanlık etmek.
b) Merkez çalışmalarının düzenli ve etkin bir
biçimde yürütülmesi ve denetimi ile ilgili gerekli önlemleri almak.
c) Merkez bünyesinde Merkez çalışmalarının
gerektirdiği görevlendirmeleri yapmak.
ç) Merkezin yıllık faaliyet raporunu hazırlamak ve
Yönetim Kurulunun görüşünü aldıktan sonra Rektöre sunmak.
Yönetim
Kurulu
MADDE 10- (1) Yönetim Kurulu; Müdür ve Merkezin faaliyet
alanlarıyla ilgili çalışmaları bulunan Üniversite öğretim üyeleri arasından
Müdürün önerisi üzerine Rektör tarafından üç yıllık süre için
görevlendirilen dört üye ile birlikte toplam beş üyeden oluşur. Müdür Yönetim
Kurulunun başkanıdır.
(2) Görev süresi biten üye aynı usulle tekrar
görevlendirilebilir veya süresinden önce görevden alınabilir. Herhangi bir
sebeple boşalan Yönetim Kurulu üyeliğine, kalan süreyi tamamlamak üzere
yeni bir üye görevlendirilir.
(3) Yönetim Kurulu, yılda en az bir kez Müdürün
çağrısı üzerine, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlar
oy çokluğuyla alınır. Oylar kabul veya ret şeklinde verilir. Oyların
eşitliği durumunda Müdürün kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış
sayılır.
Yönetim
Kurulunun görevleri
MADDE 11- (1) Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Merkezin çalışmaları ile ilgili plan ve
programların hazırlanmasını ve uygulanmasını sağlamak.
b) Gerekli gördüğü durumlarda geçici çalışma
grupları kurmak ve bunların görevlerini düzenlemek.
c) Merkezin yatırım, plan ve bütçe tasarısını
hazırlamak ve Rektörün onayına sunmak.
ç) Merkez çalışanlarının uygulama, araştırma ve
yayın konularındaki isteklerini değerlendirip önerilerde bulunmak.
d) Müdürün, Merkezin yönetimi ile ilgili getireceği
bütün işlerde karar almak.
e) İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde verilen
diğer görevleri yapmak.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Personel
ihtiyacı
MADDE 12- (1) Merkezin akademik, teknik ve idari personel
ihtiyacı, 2547 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca Rektör tarafından
görevlendirilen personel ile karşılanır.
Ekipman
ve demirbaşlar
MADDE 13- (1) Merkez tarafından desteklenen araştırma ve
çalışmalar kapsamında alınan her türlü alet, ekipman
ve demirbaş Merkezin kullanımına tahsis edilir.
Hüküm
bulunmayan haller
MADDE 14- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 2547
sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 15- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 16- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini İnönü Üniversitesi
Rektörü yürütür.