Nükleer Tesislerde Bağımsız Gözetim Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2026-06-19

19 Haziran 2026 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 33285
YÖNETMELİK
Nükleer Düzenleme Kurumundan:
NÜKLEER TESİSLERDE BAĞIMSIZ GÖZETİM FAALİYETLERİNE
İLİŞKİN
YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 1/8/2024 tarihli ve 32619 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Nükleer Tesislerde Bağımsız Gözetim Faaliyetlerine İlişkin Yönetmeliğin adı
“Nükleer Tesislerde ve Radyoaktif Atık Tesislerinde Bağımsız Gözetim
Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 1 inci maddesinin birinci
fıkrasına “nükleer tesislere” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve radyoaktif
atık tesislerine” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 2 nci
maddesinin birinci fıkrasına “nükleer tesislere” ibaresinden sonra gelmek
üzere “ve radyoaktif atık tesislerine” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine “Nükleer tesislere”
ibaresinden sonra gelmek üzere “veya radyoaktif atık tesislerine” ibaresi,
(c) bendine “Nükleer tesise” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya
radyoaktif atık tesisine” ibaresi, (ç) bendine “Nükleer tesislerde”
ibaresinden sonra gelmek üzere “veya radyoaktif atık tesislerinde” ibaresi,
(d) bendine “Nükleer tesislere” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya radyoaktif
atık tesislerine” ibaresi eklenmiş, aynı fıkranın (g) bendi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.
“g) Kuruluş: Bir nükleer tesis veya radyoaktif atık
tesisi kurmak üzere Kuruma niyet bildiriminde bulunan, onay almak veya
yetkilendirilmek üzere başvuran ya da yetkilendirilen ve düzenleyici
kontrol kapsamında bulunan Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına göre kurulmuş
tüzel kişiyi,”
“i) Tesis: Nükleer tesis veya radyoaktif atık
tesisini,”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin
5 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Nükleer tesislere” ibaresi
“Tesislere” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddeye üçüncü fıkrasından sonra
gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre
teselsül ettirilmiş, mevcut yedinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “pay
sahibi olduğu” ibaresi “pay sahibi olduğu veya yönetim kurullarında görev
aldığı” şeklinde değiştirilmiş, mevcut yedinci ve sekizinci fıkralarında
yer alan “projelendirme,” ibareleri yürürlükten kaldırılmış, mevcut onuncu
fıkrasının (c) bendinde yer alan “durdurulması ve devam etmesine” ibaresi
“gözetiminin reddedilmesine ve gözetime devam edilmesine” şeklinde
değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“(4) Bu Yönetmeliğin ekipman
imalatına ilişkin hükümleri, radyoaktif atık tesislerine uygulanmaz.
(5) BGŞ’ler gözetim
faaliyetlerini bağımsız yürütür, kontrol noktalarını bağımsız belirler. BGŞ’ler gözetim faaliyetlerini Kuruluşun kendisine
bildirdiği iletişim yöntem ve araçlarına ilişkin prosedüre
uygun şekilde yürütür, bu prosedürlere uygun olmayan çağrılara dayalı
yürütmez. BGŞ habersiz denetimler yapabilir.”
“Sözleşmede BGŞ’nin
bağımsızlığıyla bağdaşmayacak şekilde hizmet bedelinin ödenmesini gözetim
faaliyetinin sonuçlarına bağlayan hükümlere yer verilmez.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin
6 ncı maddesinin birinci fıkrasına (a) bendinden
sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş ve diğer bentler buna göre
teselsül ettirilmiş, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve dördüncü fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dördüncü fıkradan sonra gelmek üzere
aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş ve
mevcut beşinci fıkrada yer alan “faaliyetin durdurulması da dâhil olmak
üzere” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
“b) Bağımsız gözetime konu faaliyetin tanımını, BGŞ’nin bağımsız denetim programı yaparak gerekli insan
kaynağını belirlemesine izin verecek ayrıntıda yapar; bu kapsamda gizlilik
ilkelerine riayet ederek gerekli bilgi ve belgeleri BGŞ ile paylaşır.”
“a) Kalite planlarını, uygulama projelerini ve
işletmeye alma faaliyetleri kapsamındaki test program ve prosedürlerini
işin başlamasından en az yirmi iş günü önce ve varsa güncellemeleri,
güncellemeye konu iş başlamadan en az on iş günü önce,”
“(4) BGŞ’nin işin
gözetimini reddetmesi hariç herhangi bir nedenle görevini yerine
getirememesi ya da sözleşmesinin sona ermesi durumunda Kuruluş, BGŞ’nin gözetimi altındaki ilgili faaliyetin veya işin
durdurularak uygun niteliklere sahip başka bir BGŞ gözetiminde
sürdürülmesini sağlayacak önlemleri alır. BGŞ’nin
işin gözetimini reddetmesi durumunda ise 10 uncu maddenin altıncı fıkrası
uygulanır.”
“(5) Kuruluşun;
a) BGŞ ile arasındaki iletişim yöntem ve
araçlarına,
b) Gözetim taleplerinin oluşturulmasına,
yönetilmesine ve buna ilişkin onay süreçlerine,
c) Gözetim sonuçlarının değerlendirilmesi, uygun
olmayan hususların kayıt altına alınması ve giderilmesine,
ç) BGŞ’lerin gözetimi
reddetmesi veya gözetimlere katılmaması durumunda yapılacak işlemlere,
d) Bu Yönetmelikle çelişmemek koşuluyla BGŞ için
tanımladığı ilave görev, yetki ve sorumluluklar ile niteliklere,
e) Herhangi bir nedenle BGŞ değişikliği olması
hâlinde uygulanacak usule,
ilişkin prosedürleri bulunur. Kuruluş bu prosedürlere uygun hareket eder, bu prosedürleri BGŞ’lere iletir ve talep edilmesi hâlinde Kuruma
sunar.”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 7 nci
maddesine birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş
ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş ve mevcut dördüncü fıkrasına
aşağıdaki bent eklenmiştir.
“(2) BGŞ’nin mali yapısı,
Kuruluştan sağlanan gelire münhasır bir bağımlılık oluşturmayacak ve
faaliyetlerinin sürdürülebilirliğini temin edecek nitelikte olmalıdır.”
“ğ) Proje yöneticisinin görev, yetki ve
sorumluluklarını,”
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin
8 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, altıncı
fıkrasına “açık bir arşiv” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve elektronik
veri tabanı üzerinde çalışan bir uygunsuzluk yönetimi sistemi” ibaresi
eklenmiş ve aynı maddenin dokuzuncu fıkrasında yer alan “çeyreğini” ibaresi
“çeyrek dönemini” şeklinde, “on beş” ibaresi “yirmi” şeklinde
değiştirilmiştir.
“(2) BGŞ, Kuruluşla sözleşme yapması durumunda işin
gerektirdiği yetkinliklere sahip yeterli sayıda personel istihdamını sağlar
ve sürdürür. BGŞ tesis sahasında yürütülen gözetim faaliyetleri için sahada
tam zamanlı olarak bir proje yöneticisi bulundurur. Proje yöneticisi;
Kuruluş ile BGŞ arasındaki koordinasyonun sağlanmasından, gözetim
faaliyetlerinin planlanması ve yürütülmesinin izlenmesinden ve BGŞ
personelinin görevleri kapsamında gerekli organizasyonun tesis edilmesinden
sorumludur. BGŞ’ler, görev ve sorumlulukları ile
orantılı olarak personelinin güvenlik kültürüne sahip olmasından ve tesisin
gerektirdiği emniyet önlemlerine uygun davranmalarının sağlanmasından sorumludur.”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin üçüncü
fıkrasının (b) bendinde yer alan “ve muayenelerde” ibaresi “, muayene ve
ölçüm faaliyetlerinde” şeklinde değiştirilmiş; dördüncü fıkrasının (ç) ve
(d) bentlerinde yer alan “muayene, test ve” ibareleri “test, muayene ve
ölçüm faaliyetleriyle” şeklinde, (f) bendinde yer alan “ölçüm ve muayene”
ibaresi “muayene ve ölçüm” şeklinde değiştirilmiş, beşinci fıkrasında yer
alan “ekipmanın” ibareleri “bileşenin” şeklinde
değiştirilmiş ve aynı fıkrada yer alan “nükleer” ibaresi yürürlükten
kaldırılmıştır.
MADDE 10-
Aynı Yönetmeliğin 10 uncu
maddesinin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş, üçüncü fıkrasına “yerde” ibaresinden sonra gelmek üzere “en
az iki” ibaresi eklenmiş, aynı maddeye dördüncü fıkrasından sonra gelmek
üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül
ettirilmiş, mevcut beşinci fıkrasına (l) bendinden ve mevcut altıncı fıkrasına
(ğ) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiş ve diğer
bentler buna göre teselsül ettirilmiş ve mevcut yedinci fıkrasının (d)
bendinde yer alan “prosedürlerinde” ibaresi “programlarında ve
prosedürlerinde” şeklinde, (f) bendinde yer alan “prosedür
ve programlara” ibaresi “program ve prosedürlere” şeklinde
değiştirilmiştir.
“(1) BGŞ’nin yapacağı
denetimler; varsa ilgili uygunluk değerlendirmesi raporlarının ve işin
kalite planı, uygulama projeleri ile işletmeye alma faaliyetleri
kapsamındaki test program ve prosedürlerinin BGŞ
tarafından incelenmesiyle başlar. BGŞ; kalite planı, uygulama projeleri
veya işletmeye alma faaliyetleri kapsamındaki test program ve prosedürleri üzerinden işe özel denetim programını
bağımsız olarak ve dereceli yaklaşımla belirler, Kuruluşa, varsa
tedarikçiye ve Kuruma bildirir. BGŞ; kalite planı, uygulama projeleri veya
işletmeye alma faaliyetleri kapsamındaki test program ve prosedürleri
üzerinden belirlediği kontrol noktalarını ve bu noktalara ilişkin
değişiklikleri kayıt altına alır ve kontrol noktalarını ve değişiklikleri
faaliyetten önce Kurumun erişimine açar.
(2) BGŞ, denetimlerde faaliyete ilişkin bilgi ve
belgeleri inceler; izleme, tetkik, test, muayene ve ölçümleri yapar;
gerekli kontrolleri gerçekleştirir ve denetim sonuçlarını kanıtlayıcı bilgi
ve belgeleriyle izlenebilir olarak kayıt altına alır.”
“(4) BGŞ, denetim sonucunda tespit ettiği uygun
olmayan hususlar ile kanıtlayıcı bilgi ve belgeleri BGŞ’nin
kendi bünyesinde oluşturduğu uygunsuzluk yönetimi sisteminde kayıt altına
alır, giderilmek üzere Kuruluşa raporlar ve Kurumun bilgisine sunar. BGŞ,
uygunsuzluk yönetimine dair sistemini Kurum ve Kuruluşun erişimine açar.”
“(5) BGŞ, gerek gördüğü takdirde işin önemi, geri
dönülmesinin zorluğu, faaliyetin gerçekleşmesi sonrasında kontrolün
zorluğu, test, muayene ve ölçüm faaliyetleri için numune talebinin
reddedilmesi gibi hususları da dikkate alarak uygun olmayan hususlar
giderilinceye kadar ilgili işin gözetimini gerekçeleriyle birlikte
reddeder. BGŞ gözetimin reddedilmesine ilişkin kararını Kurum ve Kuruluşa
ivedilikle bildirir.
(6) Kuruluş ve tedarikçileri BGŞ tarafından işin
gözetiminin devamına karar verilinceye kadar geçen süreçte BGŞ gözetimi
olmaksızın faaliyet yürütemez. Faaliyetin yürütülmesine, ancak BGŞ’nin gerekçeleriyle birlikte vereceği karar
sonrasında devam edilebilir. Kuruluş, BGŞ’nin
işin gözetiminin devamına ilişkin kararını ve bu karara esas gerekçeleri
Kuruma ivedilikle bildirir.”
“m) Yangına karşı alınan önlemlerin 5/5/2023 tarihli ve 32181 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Nükleer Tesislerde Yangın Güvenliği Yönetmeliği hükümlerine
uygunluğunu,”
“h) Yangınla ilişkili uygulama projelerinin 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında
Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu,”
MADDE 11-
Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Nükleer
tesisler” ibaresi “Tesisler” şeklinde değiştirilmiş ve (c) bendine “bilgileri,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “mali yeterliliğini ve çalıştıracağı
personelinin yetki kapsamıyla uyumlu iş deneyimine sahip olduğunu gösteren
belgeleri,” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 12-
Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Nükleer
tesisler” ibaresi “Tesisler” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 13-
Aynı Yönetmeliğin 19 uncu
maddesinin ikinci fıkrasına “Mevzuatta,” ibaresinden sonra gelmek üzere
“yetki koşullarında, Kurum kararlarında ve talimatlarında,” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 14-
Aynı Yönetmeliğin geçici 1 inci
maddesinin birinci fıkrasında yer alan “nükleer yapı denetimi kuruluşları,”
ibaresi “nükleer yapı denetimi kuruluşları BGŞ olarak kabul edilir ve”
şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış ve aynı
maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(5) 17/3/2023 tarihinden
önce nükleer tesisler için Kurum tarafından verilen yetkiler kapsamında
yürütülmekte olan nükleer yapı denetimi faaliyetleri için bu Yönetmelikle
getirilen ilave yükümlülükler, 31/12/2027 tarihine kadar Kuruluş ve BGŞ
tarafından yerine getirilir.”
MADDE 15-
Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici
madde eklenmiştir.
“İlave yükümlülükler için geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu maddeyi ihdas eden
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle bağımsız gözetim faaliyetleri için
getirilen ilave yükümlülükler, 31/12/2027 tarihine
kadar yerine getirilir.”
MADDE 16-
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 17-
Bu Yönetmelik hükümlerini Nükleer
Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.