Yazma Eser Kütüphanelerinin Görevleri ve Yazma Eser Kütüphanelerinden Yararlanma Yönetmeliği
YÖNETMELİK | 2024-07-18

18 Temmuz 2024 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 32605
YÖNETMELİK
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığından:
YAZMA ESER KÜTÜPHANELERİNİN GÖREVLERİ VE YAZMA ESER
KÜTÜPHANELERİNDEN YARARLANMA YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye Yazma Eserler
Kurumu Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren yazma eser bölge
müdürlükleri ve yazma eser kütüphanelerinin görevleri ile yazma eser bölge
müdürlükleri ve yazma eser kütüphanelerinde bulunan eser ve danışma kaynaklarından
yararlanma usul ve esaslarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Yazma Eserler Kurumu
Başkanlığı yazma eser bölge müdürlükleri ve yazma eser kütüphaneleri
tarafından yürütülen iş ve işlemler ile yazma eser kütüphanelerinde bulunan
eser ve danışma kaynaklarından yararlanma usul ve esaslarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı,
İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 724 üncü maddesinin
ikinci fıkrası ve 796 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Başkan: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanını,
b) Başkanlık: Türkiye Yazma Eserler Kurumu
Başkanlığını,
c) Bölge müdürlüğü: Türkiye Yazma Eserler Kurumu
Başkanlığına bağlı bölge müdürlüklerini,
ç) Danışma kaynakları: Bu Yönetmelikte belirtilen
eser tanımına girmeyip kullanıcıların bilgi gereksinimlerini karşılamak ve
araştırmalarında rehberlik etmek üzere danışma kaynağı olarak hizmete
sunulan biyografik/bibliyografik kaynaklar, sözlükler, ansiklopediler,
bilimsel araştırma sonuçları, kataloglar ve benzeri bilgi kaynaklarını,
d) Demirbaş numarası: Eserin ve danışma kaynağının,
bulunduğu koleksiyona aidiyetini gösteren tekil numarayı, koleksiyon
numarasını,
e) Eser: Yazma eser, nadir basma eser, nadir basma
süreli yayın ile kitap dışı materyalleri,
f) Görüntü depolama aygıtları: Kütüphaneye ait eser
ya da kitap dışı materyallerin dijital nüshaları ile kütüphane envanterine
çeşitli yollarla girmiş olan her tür görüntünün depolandığı mikrofilm,
CD/DVD, harici bellek, server ve hard disk gibi aygıtları,
g) Kitap dışı materyaller: Geleneksel yöntemler
kullanılarak üretilmiş, yapılmış ya da tasarlanmış olup ciltli olmayan veya
birbirine eklenmiş bölümlerden meydana gelmeyen, tarihi veya sanatsal
değeri haiz harita, tablo, çizim, karakalem resim, fotoğraf, portre ve
gravür gibi güzel sanat eserleri ve bunların 3/11/1928 tarihinden önceki
baskıları ile eserlerin ya da koleksiyonların bütünleyici parçası
niteliğinde olan ya da araştırma değerini haiz cilt kapağı, yazı takımları,
mühür, kalıp ve klişeler, matbaa hurufatı, litografi taşları gibi
materyaller ve andaçları,
ğ) Koleksiyon: Dönem, tür, biçim ve içerik yönünden
ya da ortak bir zilyetlik veya ortak tarihsel süreçten gelmiş olma gibi
tasnif ölçütlerine göre birbirleriyle ilişkilendirilmiş eserlerin ve
danışma kaynaklarının bir arada bulunduğu özel bölümleri,
h) Kullanıcı: Yazma eserler veri tabanının üyeleri
ile kütüphane üyelerini,
ı) Kullanıcı adı: Yazma eserler veri tabanında
kayıtlı kullanıcı adını,
i) Kütüphane: Türkiye Yazma Eserler Kurumu
Başkanlığına bağlı bölge yazma eser kütüphaneleri ile yazma eser kütüphanelerini,
j) Nadir basma eser: 1/11/1928 tarihli ve 1353
sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanunun yürürlüğe girdiği
3/11/1928 tarihinden önce basılmış olan kitap ve kitapçıklar ile başka
dillerde yazılmış kitapları,
k) Nadir basma süreli yayın: 1353 sayılı Kanunun
yürürlüğe girdiği 3/11/1928 tarihinden önce basılmış olan gazete, dergi,
yıllık, salname ve benzeri eserleri,
l) Üye numarası: Kütüphane tarafından verilen üye
numarasını,
m) Yazma eser: Elle yazılmış olan ve sanatsal,
tarihsel ya da içerik değeri haiz kitap, mecmua, risale; hat levha, hilye,
müsvedde, belge, mektup, ferman, berat ve benzeri eserleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yazma Eser Bölge Müdürlükleri ve Yazma Eser
Kütüphanelerinin Görevleri
Yazma
eser bölge müdürlüklerinin görevleri
MADDE 5- (1) Yazma eser bölge müdürlüklerinin görevleri
şunlardır:
a) Satın alma, bağış ve devir yoluyla kütüphanelere
kazandırılacak eserlerin gerekli iş ve işlemlerini koordine etmek.
b) Eser ve danışma kaynaklarının ilgili daire
başkanlığının koordinasyonunda kataloğunu, tasnifini ve demirbaş kaydını
yapmak.
c) İlgili daire başkanlığının koordinasyonunda ve
belirlediği kriterler çerçevesinde eserleri dijitalleştirmek ve dijital
arşivi hizmete açmak.
ç) Eserleri uygun standartlarda depoya yerleştirmek
ve eserleri önleyici koruma ilkeleri doğrultusunda muhafaza etmek.
d) Eserlerin konservasyon ve restorasyon
ihtiyaçlarını tespit etmek ve Başkanlık tarafından restorasyon birimi
oluşturulan kütüphanelerde ilgili daire başkanlığının onayı ile eserleri
restore etmek.
e) Kütüphane dışı eserleri talep ya da muvafakat
yoluyla tespit etmek.
f) Kütüphanecilik hizmetlerine ilişkin aylık ve
yıllık istatistikleri hazırlamak, bağlı kütüphaneleri koordine etmek.
g) Planlama ve araştırma faaliyetleri yürütmek ve
koordine etmek.
ğ) Kültürel etkinlikler yapmak.
h) Başkanlıkça verilen diğer görevleri yapmak.
Yazma
eser kütüphane müdürlüklerinin görevleri
MADDE 6- (1) Yazma eser kütüphane müdürlüklerinin görevleri
şunlardır:
a) Satın alma, bağış ve devir yoluyla kütüphaneye
getirilen eserleri tutanak karşılığında teslim almak ve değerlendirilmek
üzere bağlı bulunduğu bölge müdürlüğü aracılığıyla ilgili daire başkanlığına
bildirmek.
b) Eser ve danışma kaynaklarının ilgili daire
başkanlığının koordinasyonunda kataloğunu, tasnifini ve demirbaş kaydını
yapmak.
c) İlgili daire başkanlığının koordinasyonunda ve
belirlediği kriterler çerçevesinde bünyesi dahilinde eserleri
dijitalleştirmek ve dijital arşivi hizmete açmak.
ç) Eserleri uygun standartlarda depoya yerleştirmek
ve eserleri önleyici koruma ilkeleri doğrultusunda muhafaza etmek.
d) Koleksiyonlarında bulunan eserler için Kitap
Şifahanesi ve Arşiv Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen eser durum
tespit ve restorasyon süreçlerinde üzerine düşen sorumlulukları yerine
getirmek ve talep edildiği takdirde Kitap Şifahanesi ve Arşiv Dairesi
Başkanlığı tarafından restorasyonu yapılan eserler ile ilgili raporları ve
istatistikleri ilgili daire başkanlıklarına iletmek.
e) Kitap Şifahanesi ve Arşiv Dairesi Başkanlığı
tarafından yürütülen durum tespit çalışmaları haricinde konservasyon ve
restorasyon ihtiyacı olduğu tespit edilen eserler olması halinde ilgili
daire başkanlıklarına bildirmek.
f) Başkanlığın koordinasyonunda eserler için
gerekli tüm güvenlik önlemlerini almak.
g) Kütüphane dışı eserleri talep ya da muvafakat
yoluyla tespit etmek.
ğ) Kütüphane hizmetlerine ilişkin aylık ve yıllık
istatistikleri hazırlamak.
h) Planlama ve araştırma faaliyetleri yürütmek.
ı) Kültürel etkinlikler yapmak.
i) Başkanlıkça verilen diğer görevleri yapmak.
Satın
alma, bağış ve devir
MADDE 7- (1) Kütüphane, eser ve danışma kaynaklarını
herhangi bir ülkeden mevzuata aykırı bir şekilde çıkarılmadığının eser
sahibi tarafından taahhüt edilmiş olması kaydıyla satın alma, bağış ve
devir yoluyla koleksiyonlarına kazandırır.
a) Satın almaya ilişkin esaslar aşağıdadır:
1) Kütüphane; eserlerin satın alınmasına dönük
başvuruları işleme koyar. Başvuruya konu eserler 4/9/2014 tarihli ve 29109
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Eser Sağlama Kurulu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin
Ek-3’ünde yer alan Yazma ve Eski Harfli Nadir Basma Eser Geçici Alındı
Formu ile teslim alınarak taşınır geçici alındısı düzenlenir. Formun ekine,
gerek görülmesi halinde esere ilişkin görseller ile eserin menşe ve
serencamına dair bilgiler; ayrıca satın alma öncesinde parçası olduğu ya da
neşet ettiği kitaplık hakkındaki genel bilgiler eklenebilir. Eser Sağlama
Kurulu tarafından yapılacak olan toplantıya ilgili daire başkanlığının
belirlediği şartlar dahilinde eser nakli gerçekleştirilir.
2) Eser Sağlama Kurulu tarafından alınmasına karar
verilen eserler, Kurulca takdir edilen bedel üzerinden satın alınır. Takdir
edilen bedelin başvuran tarafından kabul edilmesini müteakip ödeme, bütçe
olanakları dâhilinde gerçekleştirilir.
3) Başvuran, takdir edilen bedeli kabul etmeyerek
ya da başka bir nedenden ötürü eseri tutanakla geri alma hakkına sahiptir.
Bu durumda kütüphane, daha önce düzenlenen bilgi ve evrakı iade
gerekçesiyle birlikte Yazma ve Nadir Eserler Dairesi Başkanlığına bildirir.
Kütüphane, başvurandan muvafakat almak kaydıyla başvuruya konu eseri
dijitalleştirebilir ve dijital arşivinde kullanıcı hizmetine sunabilir.
4) Kütüphane, koleksiyonlarındaki eserlere ilişkin
kaynak gereksinimini ve kullanıcı taleplerini değerlendirerek danışma
kaynaklarını satın alabilir.
b) Bağışa ilişkin esaslar aşağıdadır:
1) Kütüphane, yurt içi ve yurt dışından başvuran
özel ve tüzel kişilerden gelen eser bağışı taleplerini Eser Sağlama
Kuruluna sunar. Eser Sağlama Kurulu tarafından bağış alınmasına karar
verilen eserlerin bağış kabul işlemlerini yapar.
2) Danışma kaynaklarını ihtiyaca göre yapılan
değerlendirme neticesinde bağış yoluyla kabul eder; koleksiyonlarındaki
eserlerden yararlanma yoluyla yapılan güncel çalışmaları takip ederek
bunların basılı ya da dijital nüshalarının kütüphaneye bağışlanmasına dönük
çalışmalar yapar.
3) Bağışlanan eser ve danışma kaynağı ilgiliden
tutanakla teslim alınır. Tutanak ya da ekinde, materyallerin türüne göre
gerekli görülen ayrıt edici özelliklerine ve menşe ve serencamına dair
bilgiye; eser ve danışma kaynağının bağışlanmadan evvel parçası olduğu ya
da neşet ettiği kitaplık veya koleksiyon hakkındaki genel bilgilere yer
verilir.
c) Devire ilişkin esaslar aşağıdadır:
1) Eser ve danışma kaynakları, lüzum görülmesi ya
da devir taleplerinin uygun değerlendirilmesi halinde devri yapılacak
materyallerin evveliyatına ilişkin tüm bilgi ve belgelerle birlikte
tutanakla bedelsiz olarak devralınır.
2) Tutanak ya da ekinde, devri yapılan eser ya da
danışma kaynağının, türüne göre gerekli görülen ayırt edici özelliklerine
tutanak ya da ekinde yer verilir.
Kataloglama,
tasnif ve demirbaş kaydı
MADDE 8- (1) Kütüphane ilgili daire başkanlığının
koordinasyonunda eserlerin ve danışma kaynaklarının kataloğunu, tasnifi ve
demirbaş kaydını yapar.
(2) Kütüphane, koleksiyonlarında yer alan eserlerin
ve danışma kaynaklarının kataloğunu ve tasnifini Yazma ve Nadir Eserler
Dairesi Başkanlığının koordinasyonunda ve belirlediği standartlarda yapar.
Kataloglamada Anglo-Amerikan Kataloglama Kuralları 2 esasları; tasnifte
Dewey Onlu Sınıflama Sistemi ve 297 İslam Dini ve İslam İlimleri Sınıflama
Cetveli esasları; nitelemede ise eser ya da danışma kaynağının türüne göre
MARC21 üst veri standardı kullanılır.
(3) Katalog ve tasnifi yapılan eser ve danışma
kaynakları demirbaşa kaydedilir. Taşınır bilişim sistemlerinde yer alacak
bilgilerin, eserlerin katalog bilgileriyle uyumlu olması gözetilir.
Eserlerin
dijitalleştirilmesi ve dijital görüntülerin hizmete sunulması
MADDE 9- (1) Kütüphane, koleksiyonlarındaki eserleri Kitap
Şifahanesi ve Arşiv Dairesi Başkanlığının koordinasyonunda ve belirlediği
kriterler çerçevesinde dijitalleştirir.
(2) Yazma ve Nadir Eserler Dairesi Başkanlığınca
filigranlanan dijital görüntüler Yazma Eser Veri Tabanı üzerinden uzaktan
yararlanma ile hizmete sunulur. Kütüphane görüntü taleplerini karşılamada
öncelikle filigranlanan görüntüler kullanır. Filigransız görüntü talepleri
ilgili daire başkanının onayı ile karşılanır.
(3) Kütüphane, eserlerin dijitalleştirilmesine
ilişkin ihtiyaç, talep ve değerlendirmelerini ilgili daire başkanlıklarına
bildirir.
(4) Bu maddede düzenlenen tüm iş ve işlemlerde
5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında
korunan eser sahibine ait haklar muhafaza edilir.
Eserlerin
depoya yerleştirilmesi ve korunması
MADDE 10-
(1) Kütüphane, eserleri depoya
demirbaş numaralarına göre yerleştirir ve kapalı raf sistemi ile hizmet
verir.
(2) Kütüphane, eserleri Kitap Şifahanesi ve Arşiv
Dairesi Başkanlığı tarafından uluslararası standartlar referans alınarak
belirlenmiş önleyici koruma kuralları doğrultusunda depoya yerleştirir ve
bu koşullara uygun muhafaza eder.
(3) Eserin depo dışına çıkarılmasını gerektiren
hallerde eseri depodan çıkaran taşınır kayıt yetkilisi ya da taşınır
kontrol yetkilisi, depodan çıkarma nedenini, tarih ve saatini, eserin
depodaki yerine ne zaman ve kim tarafından konulduğunu kayıt altına alır.
Bu işlemler esnasında eserde herhangi bir zarar meydana geldiyse durumu
gerekçesiyle birlikte tutanağa bağlar.
(4) Eserin çeşitli nedenlerle kütüphane dışına
çıkarılmasını gerektiren hallerde eseri kütüphaneden teslim alan ve naklini
gerçekleştiren kişi ve kurumların eser güvenliğini sağlaması ve önleyici
koruma kurallarına uyması esastır. Kütüphane, bu hallerde eser güvenliği ve
önleyici koruma kurallarının açıkça düzenlendiği protokole konu nakil ve
muhafaza şartlarının uygunluğunu her aşamada takip eder.
(5) Eserlerin muhafaza koşullarına ilişkin ihtiyaç,
talep ve değerlendirmelerini ilgili daire başkanlıklarına bildirir.
Kütüphane
hizmetlerine ilişkin istatistikler
MADDE 11-
(1) Kütüphane, bu Yönetmelikte
sayılan görevleri ile tüm hizmet ve faaliyetlerinin sonuçlarını raporlar ve
bunlara ilişkin istatistikleri hazırlar; istatistik formlarını aylık ve
yıllık olarak ilgili daire başkanlıklarına sunar.
Planlama
ve araştırma faaliyetleri
MADDE 12-
(1) Kütüphane, bilgi merkezi
olmanın ve kültür mirasını koruyucu işlevinin bir gereği olarak aşağıdaki
planlama ve araştırma faaliyetlerini yerine getirir:
a) Yerel ihtiyaçlar ve kullanıcı taleplerini göz
önünde bulundurarak koleksiyonları içerik ve tür bakımından
zenginleştirmeye dönük planlama yapmak.
b) Kullanıcıların kütüphaneye ve eserlere etkin
erişimini engelleyen faktörleri öngörerek gerekli tedbirleri almak.
c) Eserlerden daha geniş kullanıcı kitlesinin
istifadesini temin edecek araştırma ve faaliyetleri teşvik etmek.
ç) Yerel düzeyde kurum ve kuruluşlarla iş
birlikleri kurmak.
d) Koleksiyonlarındaki eserlere ilişkin her türlü
bilimsel araştırmayı takip etmek ile hizmet standartlarını geliştirmeye
dönük farklı veritabanları ve akademik içerikli dijital kaynaklara erişim
imkânlarını araştırmak.
e) Koleksiyonlarındaki eserler ile bunların diğer
nüshalarına dair ortaya çıkan güncel bilgi ve verileri derlemek.
f) Eserlerin kataloglanması, tasnifi,
dijitalleştirilmesi, depolanmasına ilişkin gelişmeleri takip etmek.
g) Teknik ve yönetimsel işlemler ile kullanıcı
hizmetlerine ilişkin güncel uygulamaları takip ederek kütüphanenin
ihtiyaçlarına göre yeni teknikleri araştırmak, gerekli araç ve gereçleri
temin etmek.
ğ) Bina, makine, teçhizat, donanım, teknoloji,
altyapı ve onarım gereksinimleri ile personel ihtiyacını planlamak; gerekli
piyasa fiyat araştırmalarını yapmak, cari ya da sermaye gideri
niteliğindeki tüm ihtiyaçlarını ilgili daire başkanlıklarına bildirmek.
Kültürel
etkinlikler
MADDE 13-
(1) Kütüphane; koleksiyonların,
eserlerin, eserleri vücuda getiren müellif ve sanatçıların tanıtılması;
kütüphane hizmetlerinin ve etkinliklerinin duyurulması amacıyla çeşitli
dokümanları hazırlar ve yayınlar yapar; sergi, konferans, sempozyum,
söyleşi ve kurs gibi etkinlikler düzenler.
(2) Başkanlığın onayıyla üniversite, yerel yönetim,
sivil toplum örgütleri, diğer kütüphaneler ve ilgili kurum ve kuruluşlarla
kültürel etkinlikler düzenlemek üzere iş birliği yapar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kütüphane Materyallerinden Yararlanma
Yararlanmanın
kapsamı
MADDE 14-
(1) Üye statüsündeki yerli ve
yabancı kullanıcıların yazma eser veri tabanına üye girişi yaparak ya da
kütüphaneye doğrudan veya uzaktan başvuru yapmak suretiyle eserler ve
bunların dijital görüntüleri ile eserlere ve koleksiyonlara ilişkin bilgi
ve belgelerden; ayrıca kütüphane tarafından açık rafta hizmete sunulan
danışma kaynaklarından yararlanmalarını kapsar.
Yararlanmanın
türleri
MADDE 15-
(1) Yararlanma, kullanıcının yazma
eser veri tabanı üzerinden üye girişi yaparak aldığı hizmetler ile
kütüphaneden üye numarası ya da kullanıcı adıyla doğrudan ya da uzaktan
aldığı hizmetleri kapsar.
(2) Yazma eser veri tabanı üzerinden yararlanma;
Başkanlıkça belirlenen kullanım şartlarını kabul edip üyelik ve aktivasyon
adımlarını tamamlayan üyelerin sisteme kullanıcı adı ve şifreleriyle giriş
yaparak eserlerin katalog bilgileri ile görüntülerinden çevrim içi
yararlanmalarıdır.
(3) Doğrudan yararlanma; üyenin, üye numarası ya da
kullanıcı adını bildirmek koşuluyla kütüphaneden yüz yüze hizmet alarak
yararlanmasını ifade eder. Bu usul, eserlerin görüntüleri ile eser ve
koleksiyonlara ilişkin muhtelif bilgi ve belgelerden yararlanmayı; ayrıca
ilgili daire başkanının onayı ile eserin fiziksel nüshası üzerinde inceleme
yapmak suretiyle yararlanmayı da kapsar. Açık raf sistemiyle hizmete
sunulan danışma kaynaklarından yararlanma da bu kapsamdadır.
(4) Uzaktan yararlanma; üyelerin kütüphane
materyallerinden posta ya da elektronik posta yoluyla uzaktan hizmet alarak
yararlanmalarını ifade eder. Uzaktan yararlanma, başvurunun kabul edilmesi
koşuluyla eserlerin görüntülerinden yararlanma ile eser ve koleksiyonlara
ilişkin bilgi ve belgelerden yararlanmayı kapsar.
Üyelik
MADDE 16-
(1) Yazma eser veri tabanından ya
da kütüphane materyallerinden yararlanmak isteyen kişilerin veri tabanına
ya da kütüphaneye üye olmaları gerekir.
(2) Üyelik başvurusu, yazma eser veri tabanında
çevrim içi yolla yapılabileceği gibi eksiksiz doldurulup imzalanan üye
formu ve ekinde başvuranın kimliğini tevsik edici belgelerin Başkanlığa
bağlı herhangi bir kütüphaneye gönderilmesi ya da verilmesiyle de
gerçekleşir. Üyelik başvurusu uygun görülen yerli ve yabancı kişiler
kullanıcı hizmetlerinden yararlanma hakkı kazanır.
(3) Kullanıcılar veri tabanından edindikleri
kullanıcı adı ve şifreleriyle; kütüphane materyallerinden ise üye
numaraları ya da veri tabanında belirledikleri kullanıcı adlarıyla
yararlanır. Üye statüsünde olmayan kişiler ise kütüphaneye ancak ziyaretçi
kartıyla giriş yapabilir. Üye statüsünde olmayan kişiler yazma eser veri
tabanı ve kütüphane materyallerinden yararlanamaz.
(4) Kullanıcıların üyelik başvuru sürecinin
tamamlanmasını müteakip kişisel verilerinin saklanması, silinmesi, yok
edilmesi ve anonim hale getirilmesinde 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe
konulan mevzuat hükümleri ile Başkanlık Kişisel Veri Saklama ve İmha
Politikası çerçevesinde işlem tesis edilir.
Başvuru
işlemleri
MADDE 17-
(1) Eserlerden ya da eserlere ve
koleksiyonlara ilişkin bilgi ve belgelerden yararlanmayı veya eserlerin
fiziksel nüshaları üzerinde inceleme yapmayı talep eden üyeler kütüphaneye
doğrudan, faks veya elektronik posta yoluyla ya da e-Devlet üzerinden başvurur.
(2) Başvurunun usulüne uygun yapılması ya da
gerekli bilgi ve belgeleri içermesi başvuranın sorumluluğundadır. Ancak
kütüphane, usulüne uygun yapılmadığını ya da içeriğinde eksik bilgi ve
belgelerin bulunduğunu tespit ettiği başvurulara ilişkin hususları, hizmet
kalitesinin gereği olarak kişiye bildirir. Belirtilen eksiklerin ya da
hataların giderilmesiyle başvuru kabul edilir.
(3) Eserlerin görüntülerini doğrudan yararlanma
yoluyla talep eden üye, görüntü talep formunu eksiksiz doldurur ve
imzalayarak kütüphaneye teslim eder. Bu usulle yararlanmada başvuru
formunun ekine üyenin kimliğini tevsik eder nitelikte herhangi bir belge ya
da bunların suretlerinin iliştirilmesi gerekmez. Bu usulde üyenin,
kimliğini tevsik edici belgelerden herhangi birini kütüphaneye ibraz etmesi
yeterlidir.
(4) Eserlerin görüntülerini uzaktan yararlanma
yoluyla talep eden üye, eksiksiz doldurup imzaladığı görüntü talep formunu
çıktı alınabilir ve kolaylıkla okunabilir nitelik ve formatta üyelik
bilgilerinde yer alan e-posta adresinden kütüphaneye gönderir.
(5) Eserlerden yararlanmada dijital görüntülerin
kullanılması esastır. Ancak üyeler dijital arşivde görüntüleri bulunmayan
eserlerin fiziksel nüshaları üzerinde yapmak istedikleri incelemelere
ilişkin taleplerini, eser inceleme talep formuyla yapar. Üyeler, dijital
arşiv görüntüsü mevcut eserlere ilişkin fiziksel nüsha inceleme taleplerini
ise gerekçesini açıkça belirtmiş oldukları dilekçeyle kütüphaneye bildirir.
(6) Eser görüntülerini basılı, çevrim içi ya da
dijital yollarla yayımlayacak ya da görüntüleri ticari amaçla kullanacak
kişiler yayım izin formuyla Başkanlığa başvurur.
(7) Eserlerin veri tabanında yer almayan malzeme,
hat, tezhip ve cilt özellikleri, çeşitli fiziksel nitelikleri ile
koleksiyonların tarihçeleri ve genel özellikleri gibi muhtelif konularda
bilgi ve belgelerden doğrudan ya da uzaktan yararlanmak isteyen üyeler,
kütüphaneye ihtiyacın gerekçesini ve bu bilgi ve belgeleri hangi akademik
çalışmada ya da yayında kullanacaklarını belirttikleri bir dilekçeyle başvurur.
(8) Yararlanmaya ilişkin başvuruların e-Devlet
üzerinden mümkün olması halinde tüm başvurular bu yolla da yapılabilir.
Başvuruların
değerlendirilmesi
MADDE 18-
(1) Üyelerin kütüphane
materyallerinden kolay ve hızlı biçimde yararlandırılması esastır.
(2) Yazma eser, nadir basma eser, nadir basma
süreli yayın ya da kitap dışı materyallerin görüntülerine ilişkin
başvurular kütüphane tarafından değerlendirilir. Değerlendirmede başvuruya
konu eserin özel şarta bağlı olup olmadığı gözetilir. Ayrıca üyenin
bilgileri ve bilgilerin güncelliği, üyenin akademik ve ilmi çalışmaları,
daha önce görüntüsünü talep ettiği eserlerin türleri ve içerikleri ve son
bir yılda temin ettiği görüntü poz adetleri göz önünde bulundurulur. Üyenin
daha önce yararlandığı eserlere ilişkin yaptığı yayınlar ya da ürettiği
akademik içerikler de sonraki başvurularında değerlendirmeye katılır.
(3) Başvuru uygun görüldüğü takdirde eserlerin
görüntüleri kullanıcıya CD/DVD gibi aygıtlarla verilir ya da talebi halinde
elektronik postayla veya şifre güvenliği gerektiren veri transfer
araçlarıyla gönderilir. Gönderilecek ya da verilecek görüntüler, başvuru
formunda talep edilen yaprak aralıklarıyla sınırlı tutulur.
(4) Kütüphane; görüntü talebini karşıladığı
takdirde eserlerin, koleksiyonların ya da dijital arşivin güvenliğinin
tehlikeye girebileceğini ya da kamu yararı ve kamu güvenliğine ilişkin
tehditlerin veya başka bir suç ya da kabahatin ortaya çıkabileceğini
objektif ölçütlerle değerlendirmesi halinde ilgili başvuruyu gerekçeli bir
rapor ile birlikte aynı gün Yazma ve Nadir Eserler Dairesi Başkanlığına
bildirir. Bu durumda başvuru Başkanlıkça incelenerek değerlendirilir.
Talebin Başkanlıkça da uygun bulunmaması halinde reddedilir ve işlemin
gerekçesi başvurana yazıyla ya da e-postayla bildirilir.
(5) Dijital görüntüleri hizmete sunulan eserlerin
fiziksel nüshaları üzerinde inceleme yapmak suretiyle yararlanma talepleri,
ancak Yazma ve Nadir Eserler Dairesi Başkanlığının uygun görüşüyle kabul
edilir. Kütüphane, başvurusu uygun görülen üyeye eseri gerekli güvenlik
önlemlerini alarak ilgili daire başkanlığının öngördüğü sürede inceleme
imkânı verir. Dijital görüntüleri olmayan eserlerin fiziksel nüshaları üzerinde
yapılmak istenen inceleme talepleri ise gerekli güvenlik tedbirleri alınmak
kaydıyla kütüphane tarafından değerlendirilir.
(6) Eser görüntülerini basılı, çevrim içi ya da
dijital yollarla yayımlayacak ya da görüntüleri ticari amaçlı yayınlarında
kullanacak kişilerin başvuruları, başvuruya konu eserin içeriği, yayının ya
da yapılacak çalışmanın türü, kapsamı ile eserin telif haklarına ilişkin
hususlar göz önünde bulundurularak Başkanlıkça objektif ölçütlere göre değerlendirilir.
Yayım izni verilmesi halinde başvurana bu durum yazı ya da elektronik
postayla bildirilir.
(7) Kütüphane, eserlere ya da koleksiyonlara
ilişkin bilgi ve belge taleplerini içerir dilekçeleri, talebin gerekçesiyle
birlikte değerlendirir. Üyelerin hizmetlerden azami düzeyde ve etkin
biçimde yararlanmasını sağlayacak koşulları hazırlamakla yükümlü olan
kütüphane, eser ve koleksiyonlara ilişkin bilgi ve belge taleplerini
değerlendirirken, sunduğu araştırma olanaklarının yeterliliğini ve üyenin
bilgi ve belgeye ulaşmada gerekli araştırmayı yapıp yapmadığını birlikte
gözetir. Hizmet standartları gereğince üyenin varsa fiziksel engelleri de
ayrıca dikkate alır.
Üye
kullanıcının sorumlulukları
MADDE 19-
(1) Başvurusu kütüphane ya da
Başkanlıkça kabul edilen üye, hizmetten yararlanma esnasında ve sonrasında
bu Yönetmelik ve 5846 sayılı Kanun ile 25/9/1986 tarihli ve 86/11038 sayılı
Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait
Eserlerden Faydalanma Usul ve Esasları Hakkında Tüzük gereğince kendisine
yüklenen mali ve hukuki sorumlulukları kabul etmiş sayılır.
(2) Üyeler eser görüntülerini üçüncü kişilerle
paylaşamaz. Görüntülerin üçüncü kişilerle paylaşılmasından doğacak hukuki
sorumluluk tümüyle üyenin kendisine aittir.
(3) Üye bilgileri, kütüphane materyallerinden
yararlanmaya dönük her tür başvurunun değerlendirilmesinde dikkate
alındığından üyenin, bilgilerinde önemli değişiklikler olması halinde
bunları yazma eser veri tabanı üzerinden güncellemesi ya da değişiklikleri
kütüphaneye bildirmesi gerekli olup bu konudaki ihmalin doğuracağı
sonuçlardan üyenin kendisi sorumludur.
(4) Kullanıcı hizmetleri kapsamında temin ettiği
eser görüntülerini basılı, çevrim içi ya da dijital yollarla yayımlayacak
ya da görüntüleri ticari amaçlı yayınlarında kullanacak kişilerin
Başkanlıktan ayrıca yayım izni alması gerekir. Ancak eserlerden, sadece
içerik yönünden yararlanmalarda yayım izni gerekmez. Diğer yandan yayım
izni alınmış olması kullanıcıyı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Eserlerden
Faydalanma Usul ve Esasları Hakkında Tüzükte belirtilen ücretleri ödemekten
muaf kılmaz. Ticari amaçlı yararlanmalar her durumda ücrete tabidir.
(5) Eser görüntülerinden ya da eserlerin
içeriklerinden yararlanarak tez, araştırma ödevi, makale, sempozyum, sunum
ve bildiri gibi çalışmalar yapan ya da basılı veya dijital yayın ve içerik
üreten tüm kullanıcılar, yararlandıkları esere ve demirbaş numarasına
eksiksiz atıf yapmak zorundadır. Çalışmalarının ya da yayınlarının türüne
göre jenerik sayfası, kapak, iç kapak veya künye bölümlerinde yer alması
gereken atıf, Başkanlığın adı ile yararlanılan eserin bulunduğu
kütüphanenin ve koleksiyonun tam adlarını içerir.
(6) Eserlerden yararlanmak suretiyle yayın yapan ya
da akademik içerik üreten kullanıcı, çalışmanın dijital nüshası ile basılı
bir nüshasını (ticari amaçlı yararlanmalarda bunun 20 katını) kütüphaneye
bir yıl içerisinde bağışlamayı kabul etmiş sayılır. Başvurusunda
yararlanmanın tez, araştırma ödevi, makale, sempozyum, sunum ve bildiri
gibi akademik bir çalışmaya ya da belirli bir yayına dönük olduğunu beyan
eden kullanıcının bu yükümlülüğü yerine getirip getirmediği, kütüphane
tarafından takip edilerek ileride yapacağı başvuruların
değerlendirilmesinde ayrıca gözetilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Taşınırların
kayıtlara alınması
MADDE 20-
(1) Yazma eser kütüphanelerinde
bulunan eserler ile diğer kütüphane materyallerinin kayıtlara alınmasında
28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Hüküm
bulunmayan hâller
MADDE 21-
(1) Bu Yönetmelikte hüküm
bulunmayan hâllerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Eserlerden Faydalanma
Usul ve Esasları Hakkında Tüzük hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 22-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 23-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanı yürütür.