Asma Fidanı ve Üretim Materyali Sertifikasyonu ile Pazarlaması Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2026-04-28

28 Nisan 2026 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 33237
YÖNETMELİK
Tarım ve Orman Bakanlığından:
ASMA FİDANI VE
ÜRETİM MATERYALİ SERTİFİKASYONU
İLE PAZARLAMASI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmelik; asma türlerine ait fidan ve
üretim materyallerinin, ismine doğru, kaliteli ve sağlıklı biçimde
üretilmesi ve pazarlanmasını sağlamak amacıyla sertifikasyon sistemi
dâhilinde üretim ve pazarlanması ile ilgili usul ve esasları kapsar.
(2) Bilimsel amaçlı araştırma, geliştirme, genetik
çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmalarda kullanılan ve üreticinin
kendi ihtiyacını karşılamak amacıyla ürettiği fidan ve üretim materyalleri
bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 31/10/2006
tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 6 ncı
maddesi ile 8/1/2004 tarihli ve 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait
Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanunun 11 inci maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Araştırma kuruluşu: Bitki çeşitlerinin ıslahı
veya bulunması ve geliştirilmesi ile ilgili faaliyet gösteren, nitelikleri
ve çalışma usul ve esasları, Bakanlıkça belirlenen kamu kurum ve
kuruluşlarını veya özel kuruluşları,
b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
c) Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluş: 15/5/2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği
hükümlerine göre fidan üretici belgesi ve/veya doku kültürü ile tohumluk
üretici belgesine sahip kuruluşları,
ç) Başvuru kuruluşu: Üretimin yapıldığı ildeki
Bakanlık il müdürlüğü veya Bakanlık tarafından beyanname kabulü, parsel
kontrolleri ve numune alma için yetkilendirilen kuruluşları,
d) Bir nolu damızlık
ünitesi: Islahçı materyali ile özel korumalı tül seralarda araştırma
kuruluşları tarafından kurulan, sertifikasyona tabi organizmalardan ari ön temel sınıfta üretim materyali elde edilen
bitkileri,
e) Bitki Muayene Raporu: Fidanların sertifika
şartlarını devam ettirmeleri ve pazarlanabilir olmaları halinde başvuru
kuruluşunca düzenlenen belgeyi,
f) Bitki Pasaport Sistemi: 12/1/2011
tarihli ve 27813 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi
ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelik hükümlerince
kurulan bilgi sistemini,
g) Bitki Pasaportu Kayıt Sertifikası: Damızlık
tesis edilecek alan veya fidan parselinde/harcında Bakanlıkça belirlenen
zararlı organizmalar açısından sakınca olmadığına dair operatör kaydı
sonucu düzenlenen belgeyi,
ğ) Bitki sağlığı kontrol kuruluşu: Zirai mücadele
araştırma enstitüleri veya Bakanlık tarafından sertifikasyona tabi zararlı
organizmaların kontrolü için yetkilendirilen kuruluşları,
h) Çeşit tespitinde yetkilendirilmiş kuruluş:
Bakanlıkça belirlenen kamu araştırma kuruluşları veya üniversiteleri,
ı) Damızlık Ünite Raporu: Damızlık ünitelerin
kurulumunda ilgili uzmanların katılımı ile başvuru kuruluşu tarafından
düzenlenen belgeyi,
i) Fidan: Anaç, çöğür, yoz veya çelik üzerine
aşılama veya doğrudan eşeysiz vejetatif yollarla
çelik, daldırma, doku kültürü yöntemleri ile üretilen aşılı veya aşısız
asma fidanlarını,
j) Fidanın niteliği: Fidanın tüplü aşısız fidan,
tüplü aşılı fidan, açık köklü aşılı fidan veya açık köklü aşısız fidan,
doku kültürü yöntemi ile üretilen fidan olması özelliğini,
k) Genel Müdürlük: Bitkisel Üretim Genel
Müdürlüğünü,
l) Islahçı materyali: Çeşidin ıslahçısı veya hak
sahibi tarafından ıslahçı materyali olduğu belirtilen bitkileri veya
çoğaltım materyallerini,
m) İki nolu damızlık
ünitesi: Bir nolu damızlık ünitelerden elde edilen
veya yurt dışından ithal edilen ve ön temel kademede olduğu belgelendirilen
üretim materyalleri veya fidanlar ile özel korumalı tül seralarda
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından kurulan, sertifikasyona
tabi zararlı organizmalardan ari temel sınıfında
üretim materyali elde edilen bitkileri,
n) İlgili sertifikasyon kuruluşu: Tohumluk Tescil
ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğünü, Fidan ve Fide Test Merkezi Müdürlüğünü
ve Zeytincilik Üretme İstasyonu Müdürlüğünü,
o) İsmine doğruluk: Asma fidanı üreten, pazarlayan,
depolayan veya sevk eden kişi ve kuruluşlarca, etiketinde belirtilen anaç
ve/veya çeşit adının garanti edilmesi halini,
ö) Karekod: Datamatrix tipinde iki boyutlu bir barkodu,
p) Klon: Asma türlerinde, ait olduğu çeşidin sahip
olduğu morfolojik, genotipik ve fenotipik özellikleri bakımından farklılık göstermeyen
ancak meyve teknolojik özellikleri açısından üstün özellik gösteren ve vejetatif olarak çoğaltılan bireyi,
r) Meyve ve asma çeşit listesi: Meyve ve asma
türlerine ait çeşitlerin kayıtlı olduğu listeyi,
s) Ön temel fidan (ÖN): Bir nolu
damızlık ünitelerinden elde edilen üst kademe üretim materyalleri ile Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluş tarafından üretilen fidanları,
ş) Ön temel materyal: Bir nolu
damızlık ünitelerden elde edilen üretim materyalini,
t) Pazarlama: Üretim materyali veya fidanları
kullanılmaya hazır olarak stokta bulundurma, satış için teşhir veya teklif
etme, diğer kişiye satış veya teslimat işlemlerini,
u) Sertifikalı fidan (SE): Bir, iki veya üç nolu damızlık ünitelerinden elde edilen üretim
materyalleri kullanılarak Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluş tarafından
üretilen fidanları,
ü) Sertifikalı materyal: Bir, iki veya üç nolu damızlık ünitelerden elde edilen üretim
materyalini,
v) Sertifikasyon kuruluşu: Bakanlık tarafından bu
Yönetmelikte belirtilen sertifikasyon işlemlerini yapmakla yetkilendirilen
kuruluşları,
y) Standart fidan/üretim materyali (ST): Üretimi ve
ismine doğruluğu Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluş tarafından garanti
edilen, menşei sertifikası olmayan damızlıklardan üretilen, tohumluk
kontrolörü tarafından kontrol edilen ve her türlü kayıt işlemleri başvuru
kuruluşu tarafından tutulan fidan/üretim materyallerini,
z) Temel fidan (TE): Bir veya iki nolu damızlık ünitelerinden elde edilen üst kademe
üretim materyalleri ile Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluş tarafından
üretilen fidanları,
aa) Temel materyal: Bir veya iki nolu
damızlık ünitelerinden elde edilen üretim materyalini,
bb) Tohumluk kontrolörü: Tohumluk sertifikasyonuna
ilişkin kontrolleri yapan, numune alan ve piyasa denetimlerini yaparak bu
konularda belge düzenleyen Bakanlık tarafından yetkilendirilen kamu
görevlilerini veya özel kişileri,
cc) Üç nolu damızlık
ünitesi: Bir veya iki nolu damızlık ünitelerinden
elde edilen veya yurt dışından ithal edilen ve en az temel kademeye sahip
olduğu belgelendirilen üretim materyalleri veya fidanlarla, Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşlar tarafından izolasyon
mesafesine uygun açık alanlarda kurulan ve sertifikasyona tabi zararlı
organizmalardan ari üretim materyali elde edilen bitkileri,
çç) Üretici: Bakanlıkça yetkilendirilen, üretim
materyali veya fidan konularında üretim, pazarlama, koruma ve/veya işlemden
geçirme faaliyetlerini yapan gerçek veya tüzel kişileri,
dd) Üretim materyali: Asma fidanlarının üretilmesinde
kullanılan çelik, aşı gözü, aşı kalemi, klon, doku
kültürü ortamındaki bitkicik, sürgün ucu ve meristem gibi vejetatif, tohum, çöğür ve yoz gibi generatif
materyali,
ee) Zararlı organizma: Bitkilerde ve bitkisel
ürünlerde zarar yapan bütün biyolojik dönemlerdeki tüm hayvanları, bitkiler
âlemine bağlı canlı organizmalar ile fungus,
bakteri, virüs, nematod, fitoplazma
ve diğer patojenleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Üretim, Sertifikasyon ve Pazarlama Esasları
Genel
şartlar
MADDE 4- (1) Asma fidanı ve üretim materyallerinin
üretilmesi ve pazarlanması ile ilgili uyulması gereken genel hükümler
aşağıdaki şekildedir:
a) Asma fidanı ve üretim materyallerinin
sertifikasyonu Ek-1’de yer alan şemaya uygun olarak gerçekleştirilir.
Standart asma fidanı ve üretim materyali üretiminde bu şemayı takip etmek
zorunlu değildir.
b) Asma türlerine ait çeşitlerin fidan ve üretim
materyalinin sertifikalı veya standart olarak üretilmesinde, meyve ve asma
çeşit listesine kayıtlı olma şartı aranır.
c) Bakanlık
ana hizmet birimleri hariç olmak üzere, sertifikasyon sistemi içerisinde
veya standart asma fidanı ve üretim materyali üretimi yapan üreticilerde
fidan üretici belgesine ve/veya doku kültürü ile tohumluk üretici belgesine
sahip olma şartı aranır.
ç) Yurt dışından ithal edilen üretim materyalleri
veya fidanlar, bir, iki ve üç nolu damızlık
ünitelerinin kurulmasında kullanılabilir.
d) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilip
belgelendirilen fidan ve üretim materyallerinin, 18/8/2010
tarihli ve 27676 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın Esasları
ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik esaslarına göre üretildiğinin
belgelenmesi durumunda organik fidan ve üretim materyali olarak pazarlanır.
e) Doku kültüründe ana kaynak olarak ön temel,
temel veya sertifikalı materyal kullanıldığında elde edilen üretim,
sertifikalı ya da standart, standart materyal kullanıldığında ise elde
edilen üretim standart olur. Doku kültürü uygulamasında izlenecek yol ve
yöntem Bakanlıkça belirlenir.
f) Bitki pasaportu kaydı asma fidanı/anaç
üretimlerinde beyanname verme dönemi öncesinde, damızlık ünitelerinde ise
sadece tesisinden önce kullanılacak parsel için kontrol edilir. Damızlık
ünitelerin taşınması halinde parsel güncellemesi, devri halinde bitki
pasaportu kayıt sertifikası güncellenmesi yapılır.
g) Damızlık ünitelerde ve tüm fidan parsellerinde
yapılan kimyasal uygulamalar üretici tarafından kayıt altına alınır ve
istenildiğinde üretici tarafından tohumluk kontrolörüne ibraz edilir.
ğ) Tüplü asma fidanlarında dezenfekte
edilmiş ve nematolojik yönden temiz olduğuna dair
resmî belgesi olan veya daha önce kullanılmamış harç kullanılmalıdır.
h) Yabancı dildeki tüm belgelerin yeminli tercüme
bürosundan onaylı tercümelerinin üretici tarafından sunulması gereklidir.
ı) Klonlar, çeşit adı ile birlikte üretilip,
sertifikalandırılır ve pazarlanır.
i) Aşılı asma fidanında anaç veya çeşide ait üretim
materyali sertifika sınıfında (ön temel/temel veya sertifikalı) farklılık
olması halinde, fidanın sınıfı çeşidin sertifika kademesinde olabilir.
Damızlık
ünitelerinin kurulması
MADDE 5- (1) Damızlık ünitelerin kurulmasına ilişkin genel
hükümler aşağıdaki şekildedir:
a) Damızlık ünitelerde bulunan bitkilerin vasfını
belirten bilgilerin bulunduğu etiketlerle plakalandırma
işlemi yapılır. Plakalandırma işlemlerinde bir,
iki ve üç nolu damızlık ünitelerinde her bir
bitkiye bir numara verilir. Plakalandırma,
sırasıyla damızlık sınıfı kodu (ÖN, TE, SE, ST), Tohumluk Tescil ve
Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü tarafından verilen üretici kodu, meyve ve
asma çeşit listesindeki sıra numarasından oluşan çeşit kodu ve parseldeki
sırasını belirten ağaç numarası dikkate alınarak yapılır.
b) Damızlık ünitelerin kurulması için yapılan
başvurularda, kullanılan asma fidan/üretim materyalinin sertifikası ve
satın alınmış ise faturasının başvuru dosyasında bulunması gerekir.
c) Damızlık ünitelerin kurulması için yurt dışından
ithal edilen ön temel (ÖN) ve temel (TE) asma fidanı veya üretim
materyallerine ait menşei belgelerin, materyalin alındığı ülkenin resmî
veya yetkili sertifikasyon kuruluşlarından alınması zorunludur.
ç) Sertifikasyon sisteminde yer alan damızlıklar
için sertifikasyona tabi zararlı organizma kontrolü yapılırken, standart
üretim materyali alınacak damızlıklar ve fidan üretim parselleri karantina
etmenleri açısından kontrol edilir.
d) Damızlık ünitelerin kurulumunda Damızlık Ünite
Raporu düzenlenerek Genel Müdürlüğe ve ilgili sertifikasyon kuruluşuna
bildirilir.
e) Kurulu olan bir ve iki nolu
damızlık ünitelerde yer değiştirilmesi ve devir işlemleri ile bitki ilave
edilmesi veya çıkarılması durumlarında Genel Müdürlükten yetki alındıktan
sonra başvuru kuruluşu tarafından, durum tutanak altına alınarak Genel
Müdürlüğe ve ilgili sertifikasyon kuruluşuna bildirilir.
f) Başvuru kuruluşu tarafından, damızlık ünitelerde
kuruyan veya imha edilen bitkilerin damızlıklardan düşümü yapılır, krokisi
ve düzenlenen tutanak, Genel Müdürlüğe ve ilgili sertifikasyon kuruluşuna
bildirilir.
g) Damızlık ünitelere bitki eklenmesi durumunda
başvuru kuruluşu tarafından çeşit tespiti ve plakalandırma
işlemi yaptırılır.
(2) Bir nolu damızlık
ünitesi, kurulmasına ilişkin esaslar aşağıdaki şekildedir:
a) Bir nolu damızlık
ünitesi kuracak ve ön temel fidan üretimi yapacak üreticilerin, araştırma
kuruluşu olmaları gerekir.
b) Bir nolu damızlık
ünitesi, ıslahçı materyali ile kurulur.
c) Ülkemizde veya yurt dışında geliştirilmiş ve
yurt içinde tescil edilen çeşitler için çeşit sahibi tarafından bir nolu damızlık ünitesi oluşturmak üzere Genel
Müdürlükten yetki alınır. Alınan yetki çerçevesinde damızlık ünitelerde;
ilgili sertifikasyon kuruluşu, bitki sağlığı kontrol kuruluşu, başvuru
kuruluşu ve çeşit tespitinde yetkilendirilmiş kuruluş uzmanlarının
katılımıyla damızlık bitkilerin plakalandırma
işlemi yapılır. Çeşit sahibinin başka bir kuruluşa bir nolu
damızlık ünitesi kurma yetkisi vermesi durumunda çeşit tespitinde
yetkilendirilmiş kuruluş uzmanları da plakalandırma
işlemlerine katılır. Parsel planı ve krokisi gibi bilgileri içeren Damızlık
Ünite Raporu Genel Müdürlüğe ve ilgili sertifikasyon kuruluşuna gönderilir.
ç) Bir nolu damızlık
ünitesinden ön temel/temel/sertifikalı üretim materyali elde edilir.
d) Bir nolu damızlık
ünitelerinin yenilenmesi Genel Müdürlüğün onayı ile başvuru kuruluşu
gözetiminde yapılır.
(3) İki nolu damızlık
ünitesi kurulmasına ilişkin esaslar aşağıdaki şekildedir:
a) İki nolu damızlık
ünitesi kuracak üreticilerin Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluş olmaları
gerekir.
b) İki nolu damızlık
ünitesi, yurt dışından ithal edilen veya ülkemizde üretilen ön temel
kademede olduğu belgelendirilen asma fidanı/üretim materyali ile kurulur.
c) Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından
ülkemizde ve yurt dışında geliştirilmiş ve yurt içinde tescil edilen
çeşitlerde iki nolu damızlık ünitesi oluşturmak
üzere Genel Müdürlükten yetki alınır. Alınan yetki çerçevesinde damızlık
ünitelerde; ilgili sertifikasyon kuruluşu, bitki sağlığı kontrol kuruluşu,
başvuru kuruluşu uzmanları ve Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluş tarafından
damızlık bitkilerin plakalandırma işlemi yapılır.
Ancak asma fidan/üretim materyali yurt dışından ithal edilmiş ise çeşit
tespitinde yetkilendirilmiş kuruluş plakalandırma
işlemine katılır. Plakalandırılan damızlık
ünitesi için hazırlanan parsel planı ve krokisi gibi bilgileri içeren ünite
raporu Genel Müdürlüğe ve ilgili sertifikasyon kuruluşuna gönderilir.
ç) İki nolu damızlık
ünitesinden temel veya sertifikalı üretim materyali elde edilir.
(4) Üç nolu damızlık
ünitesi kurulmasına ilişkin esaslar aşağıdaki şekildedir:
a) Üç nolu damızlık
ünitesi kuracak üreticilerin Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluş olmaları
gerekir.
b) Üç nolu damızlık
ünitesi, yurt dışından ithal edilen veya ülkemizde üretilen ön temel/temel
kademede olduğu belgelendirilen asma fidanı/üretim materyali ile
kurulur.
c) Üç nolu damızlık
ünitesi raporunun düzenlenmesi ve damızlık bitkilerin plakalandırma
işlemi başvuru kuruluşu uzmanları ve Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluş
tarafından yapılır. Ancak asma fidanı/üretim materyali yurt dışından ithal
edilmiş ise plakalandırma işlemine katılacak
çeşit tespitinde yetkilendirilmiş kuruluş Bakanlıkça görevlendirilir.
ç) Düzenlenen damızlık ünite raporu, parsel planı
ve krokisi başvuru kuruluşu tarafından Genel Müdürlüğe ve ilgili
sertifikasyon kuruluşuna bildirilir.
d) Damızlıkların devri durumuna her iki tarafın
imzaladığı devir sözleşmesi ile başvuru kuruluşuna yazılı başvuru yapılır.
Sonuç, başvuru kuruluşu tarafından Genel Müdürlüğe ve ilgili sertifikasyon
kuruluşuna bildirilir.
e) Damızlık ünitelerinin yer değiştirilmesi başvuru
kuruluşu kontrolünde yapılır. Taşıma işlemi başvuru kuruluşu teknik
elemanları gözetiminde yapılarak plakalandırma
ile ilgili tutanak ve krokiler düzenlenir. Yeni parselle ilgili belgeler,
Genel Müdürlüğe ve ilgili sertifikasyon kuruluşuna bildirilir. Damızlığa
bitki eklenmesi durumunda çeşit tespiti ve plakalandırma
işlemi yapılır.
f) Üç nolu damızlık
ünitesinden sertifikalı/standart üretim materyali elde edilir.
Damızlık
Ünite Raporunun düzenlenmesi
MADDE 6- (1) Damızlık sahibi gerçek veya tüzel kişiler
Damızlık Ünite Raporu ve damızlık ünitesi krokisinin düzenlenmesi için,
Damızlık Ünite Raporu Başvuru Formunu, ünitede kullanılacak asma
fidanı/üretim materyaline ait sertifika ve faturanın aslını ibraz etmek üzere
örneği iki nüsha düzenleyerek başvuru kuruluşuna müracaat eder. Kendi
üretmiş olduğu asma fidanı veya üretim materyallerini kullanarak damızlık
tesis eden üreticilerden fatura talep edilmez. Başvuru kuruluşu tarafından
onaylanan dokümanların bir nüshası dosyasında muhafaza edilir. Diğer
nüshası üreticiye teslim edilir. İthal edilen fidanlarda ise bir nüshası
ilgili çeşit tespitinde yetkilendirilmiş kuruluşa gönderilir.
(2) Damızlık Ünite Raporu 4 üncü ve 5 inci maddeler
kapsamında başvuru kuruluşu tarafından düzenlenir.
(3) Yurt dışından gelen fidanlar/anaçlar için çeşit
tespitinde yetkilendirilmiş kuruluş, konu uzmanını damızlık ünite
kurulumuna katılmak üzere görevlendirir. Görevlendirilen uzman, çeşit
tespitinin en iyi yapılacağı dönemde damızlık ünitesinde gözlemde bulunur.
Başvuru kuruluşundan bir tohumluk kontrolörü söz konusu çeşit tespit kontrollerinin
en az birine katılır. Başvuru kuruluşu tarafından Damızlık Ünite Raporu ve
damızlık krokisi üç nüsha olarak düzenlenir. Raporda, beyan edilen çeşit
ile tespit edilen çeşidin aynı olup olmadığı belirtilir. Görevlendirilen
uzman, düzenlenen rapor ve krokinin bir nüshasını çeşit tespitinde
yetkilendirilmiş kuruluşa, ikinci nüshasını başvuru kuruluşuna, üçüncü
nüshasını ise üreticiye verir. Başvuru kuruluşu, düzenlenen raporu Genel
Müdürlüğe ve ilgili sertifikasyon kuruluşuna bildirir.
Beyanname
verilmesi
MADDE 7- (1) Asma fidanı ve üretim materyalinin
sertifikalandırılabilmesi için başvuru kuruluşuna beyanname verilmesi
gerekir. Fidan ve üretim materyali üretim beyannameleri, üretim
parsellerinin bulunduğu ilin başvuru kuruluşuna verilir.
(2) Beyannamelerin düzenlenmesi ve kabul edilmesi
aşağıdaki şekilde gerçekleştirilir:
a) Asma fidanı ve üretim materyali üretimleri için
Bakanlıkça belirlenen beyanname formu doldurulur.
b) Bir nolu damızlık
ünitesinde çeşit ve anaç için her bitkiye, iki ve üç nolu
damızlık üniteleri, standart üretim materyali ile Bitki Pasaportu Kayıt
Sertifikasına esas her bir fidan üretim parseli için ayrı bir beyanname
düzenlenir. Bitişik parseller için tek beyanname verilmesi yeterlidir.
c) Beyannamelerde belirtilen çeşit ve anaç
isimleri, meyve ve asma çeşit listesinde yayımlandığı şekilde yazılır.
ç) Beyannameler; bir ve iki nolu
damızlık üniteleri ile virüsten ari üretimler için
1 Ocak-31 Mart tarihleri arasında, üç nolu
damızlık ünitesi, standart üretim materyali ve tüm sertifikasyon
kademesindeki asma fidanı üretim parselleri için 1 Ocak-31 Mayıs tarihleri
arasında başvuru kuruluşuna verilir.
d) Nematod tahlili için
numune alındıktan sonra asma fidanı/anaç üretim alanında, beyannamede
belirtilenin dışında herhangi bir bitki ekilemez veya dikilemez.
e) Başvuru sırasında beyannamelere aşağıdaki
belgeler eklenir:
1) Ön temel/temel/sertifikalı asma fidanı
üretimlerinde kullanılan üretim materyaline ait sertifika ve etiket
miktarını gösteren belge/faturanın başvuru kuruluşu onaylı sureti.
2) Temel ve sertifikalı üretim materyali
beyannamelerinde yetkili uzman tarafından onaylı Damızlık Ünite Raporu ve
parselleri gösteren krokilerin, başvuru kuruluşu onaylı suretleri.
f) Asma fidanı üretim beyannamelerinde belirtilen
miktar, kullanılan üretim materyaline ait sertifika ve etikette belirtilen
miktardan veya faturada yazılı miktardan fazla olamaz.
g) Sertifikasyon sürecinin herhangi bir aşamasında
verilen bilgilerin doğru olmadığının belirlenmesi halinde, başvuru kuruluşu
tarafından beyannameler onaylanmış olsalar dahi iptal edilir, bu
beyannameler sonucunda düzenlenen kontrol raporuna sertifikalandırma
yapılmaz, verilen sertifika ve etiketler iptal edilir.
ğ) Tüm asma fidanı ve anaç üretim beyannamelerinde
üreticinin Bitki Pasaportu Kayıt Sertifikası Bitki Pasaport Sistemi
üzerinden kontrol edilir.
Parsel
kontrolleri
MADDE 8- (1) Parsel kontrolü, Bakanlıkça yetkilendirilen
tohumluk kontrolörü tarafından yapılır. Bir ve iki nolu
damızlık ünitelerin kontrolleri ile virüsten ari
fidan üretim parselleri, üretimin yapıldığı ilin başvuru kuruluşu ve bitki
sağlığı kontrol kuruluşunun konu uzmanlarının katılımı ile yapılır.
(2) Üç nolu damızlık
ünitesi, standart üretim materyali alınan damızlıklar ile tüm asma
fidan/anaç üretim parsellerinin kontrolleri, başvuru kuruluşu veya
Bakanlığın yetki verdiği kuruluşların konu uzmanları tarafından yapılır. Bu
kontrollere, ihtiyaç duyulması halinde ilgili bitki sağlığı kontrol
kuruluşu, çeşit tespitinde yetkilendirilmiş kuruluş veya sertifikasyon
kuruluşundan konu uzmanları da davet edilebilir.
(3) Parsel kontrolleri aşağıdaki esaslara göre yapılır:
a) 7 nci madde kapsamında
düzenlenen her beyanname için bir Parsel Kontrol Raporu düzenlenir.
b) Bir ve iki nolu
damızlık ünitelerde sertifikasyona tabi zararlı organizmalar açısından
yapılacak makroskopik analizler ve laboratuvar analizleri, bitki sağlığı kontrol kuruluşu
tarafından görevlendirilen uzman tarafından yapılır. Üç nolu
damızlık ünitesi, standart asma üretim materyali alınan damızlık, ön
temel/temel/sertifikalı/standart asma fidanı üretim parsellerinde ise
gerekli izolasyon mesafesine uyulmak şartıyla
tohumluk kontrolörü tarafından tüm parselde makroskobik
kontrol yapılır. Ancak başvuru kuruluşu, tohumluk kontrolörü tarafından
gerekli görüldüğü hallerde asma fidanlarından/bitkilerinden örnek alarak
bitki sağlığı kontrol kuruluşuna inceleme ve/veya analiz için alınan
numuneleri gönderebilir. Sertifikasyon sistemi dahilindeki
damızlık ve asma fidanlarında sertifikasyona tabi zararlı organizma
kontrolleri yapılırken standart üretim materyali alınacak damızlık ve
standart asma fidanları karantinaya tabi zararlı organizmalar açısından
kontrol edilir.
c) İsmine doğruluk kontrolü amacıyla parsellerde
bulunan bitkiler botanik bakımdan ait olduğu çeşidin özelliğini
taşımalıdır. Kontrol işlemini gerçekleştirenler, parsele dikilen bitkilerin
menşei ile ilgili diğer kayıtları ve Damızlık Ünite Raporu ve arazi
krokisini üreticiden istemeye ve incelemeye yetkilidir.
ç) Asma fidanı üretim parsellerinde, sertifikasyona
tabi zararlı organizmadan ari bulunsa dahi,
yapılan ikinci veya gerektiğinde tekrarlanan kontrol sonucuna göre,
standartlara uymayan asma fidanı ve üretim materyalleri miktarı,
beyannamede belirtilen asma fidanı ve üretim materyali miktarından
düşürülür. Kalan miktar, Parsel Kontrol Raporunda "sertifikalı
olabilir" şeklinde belirtilir.
d) Bitki sağlığı ve ismine doğruluk kontrolleri
amacıyla yapılan parsel kontrolleri, beyanname başvurusunun yapıldığı aynı
takvim yılı içinde damızlıklar ve tüplü üretimler hariç en geç ekim ayı
sonunda tamamlanır.
e) Parsel
kontrolü, damızlıklarda ve tüplü üretimlerde yılın her döneminde, açık
köklü üretimlerde ise yaz ve sonbahar döneminde yapılır.
Parsel
Kontrol Raporunun düzenlenmesi
MADDE 9- (1) Parsel Kontrol Raporu aşağıdaki esaslara göre
tohumluk kontrolörü tarafından düzenlenir:
a) 8 inci madde kapsamında gerçekleştirilecek
parsel kontrolünün tamamlanmasından sonra tohumluk kontrolörü, beyanname
bilgileri ve parsel kontrol standartlarını göz önünde bulundurarak, Parsel
Kontrol Raporunu üç nüsha halinde düzenler.
b) Raporlarda silinti veya kazıntı yapılamaz.
Değişiklik zorunlu ise yanlışlığın üzeri çizilerek doğrusu yazıldıktan
sonra tohumluk kontrolörü tarafından paraflanır.
c) Parsel Kontrol Raporunun iki nüshası üreticiye
verilir, bir nüshası ise başvuru kuruluşunda muhafaza edilir.
Asma
fidanı ve üretim materyallerinde asgari standartlar
MADDE 10- (1) Asma fidanında olması gereken asgari
standartlar aşağıdaki şekildedir:
a) Asma fidanında aşırı güneş yanıklığı, donma ve
kuruma belirtileri, aşı yerinde tırnak kalıntısı ve aşırı şişkinlikler,
açık köklü fidanda sürmüş gözler olmamalıdır.
b) Aşılı asma fidanlarında aşı kalemi ile anaç
birbirine yakın kalınlıkta ve iyi kaynaşmış olmalı ve aşı yerinde aşırı bir
şişkinlik bulunmamalı ve anaçtan sürmüş sürgün olmamalıdır.
c) Asma fidanları, çeşidine özgü bir şekilde
gelişmiş olmalı, yaprak ve dal oluşumu, sürgün ve boğum arası uzunlukları,
kabuk yapısı, rengi ve kök yapısı ile ilgili olarak çeşidin botanik
bakımından özelliklerini taşımalıdır. Fidanın kök, gövde ve sürgününde bir zararlanma olmamalıdır.
ç) Tüplü asma fidanlarında fidan yeterince köklenmiş,
sağlıklı olmalı, aşısız fidanda anaç çeliği en az 35 cm, aşılı fidanda ise
anaç çeliği ve aşı kalemi birlikte en az 35 cm, anaç veya aşıdan süren
sürgün en az 20 cm uzunlukta ve yeterince pişkin olmalıdır.
d) Açık köklü asma fidanında ve
aşısız fidanda anaç çeliği en az 35 cm, aşılı fidanda ise anaç çeliği ve
aşı kalemi birlikte en az 35 cm uzunlukta ve gövde çapı en az 0,8 cm
olmalı, dipte iyi gelişmiş en az iki adet ana kök bulunmalı, sürgün iyi
gelişmiş ve dipte en az 10 cm’lik kısım
odunlaşmış olmalıdır.
(2) Üretim materyalinde olması gereken asgari
standartlar aşağıdaki şekildedir:
a) Aşı kalemi veya çelik kurumamış, sertifikasyona
tabi zararlı organizma içermiyor olmalıdır.
b) Gözün sürmemiş olması gerekir.
c) Üretim materyalinin 0,5 cm’den
az veya 1,5 cm’den fazla çapa sahip olmaması
gerekir.
Asma
fidanı ve üretim materyallerinde bitki sağlığı standartları
MADDE 11- (1) Damızlıklardaki tüm bitkiler ve asma
fidanları, karantina etmenlerinden ari olmak
zorundadır.
(2) Sertifikasyona tabi zararlı organizma
kontrolleri, başvuru kuruluşu veya bitki sağlığı kontrol kuruluşu uzmanları
tarafından yapılır.
(3) Sertifikasyon aşamalarında uygulanacak
sertifikasyona tabi zararlı organizma listesi, izolasyon
mesafeleri ve sertifikasyona tabi zararlı organizma kontrollerinde
izlenecek yol ve yöntem Bakanlıkça belirlenir.
Etiketleme
ve sertifikalandırma
MADDE 12- (1) Üretici, asma fidanı/üretim materyali için en
son düzenlenen Parsel Kontrol Raporunun asıl nüshası ve Etiket ve Sertifika
Talep Formu ile sertifikasyon kuruluşundan sertifika ve etiketi temin eder.
Formda belirtilen asma fidanı/üretim materyali miktarı, Parsel Kontrol
Raporunda belirtilen miktarın üzerinde olamaz.
(2) Doku kültürü üretimleri hariç, açık köklü fidan
için sertifikasyon kuruluşundan yapılacak etiket ve sertifika talebi
üretici tarafından en geç beyanname yılı içinde 31 Aralık tarihi itibarıyla
tamamlanır. Tüplü fidan/üretim materyalinde ve açık köklü üretim materyali
ile aşı kalemi, aşı gözü gibi materyal için sertifikasyon kuruluşundan
yapılacak sertifika ve etiket talebi, en geç beyanname yılını takip eden
yılın nisan ayı sonunda tamamlanır. Talebe ilişkin başvuruda, ilgili
sertifikasyon kuruluşuna giriş kayıt tarihi esas alınır. Sertifika ve
etiket talebi en fazla iki kısım halinde yapılabilir. Yapılacak ikinci
talepte talep formu ekinde birinci talepleri ile alınmış sertifikaların
fotokopileri de bulunmalıdır.
(3) Parsel Kontrol Raporunda laboratuvar
analizinin gerekli olduğunun belirtilmesi halinde, analiz sonucuna göre
sertifika ve etiket düzenlenir.
(4) Asma fidanı ve üretim materyali etiketlerinde;
ön temel üretimlerde “beyaz üzeri mor kuşaklı”, temel üretimlerde “beyaz”,
sertifikalı üretimlerde “mavi” ve standart üretimlerde “sarı” renk
kullanılır. Etiketlerde sertifika bilgilerini içeren karekod
bulunur. Etiket ve etiketleme ile ilgili usul ve esaslar, Bakanlıkça
belirlenir.
(5) Asma fidanları ve üretim materyalleri için
düzenlenen sertifika ve etiketler, beyanname yılını takip eden yılın sonuna
kadar geçerlidir. Üretici veya bayi 1 Ocak- 31 Mayıs tarihleri arasında
Bitki Muayene Raporu için başvuru kuruluşuna müracaat eder. Düzenlenen
Bitki Muayene Raporu, alındığı yılın sonuna kadar geçerli olup,
gerektiğinde tekrar alınabilir. Başvuru kuruluşu uzmanları, makroskobik olarak fidan/üretim materyallerinde
sertifikasyona veya karantinaya tabi herhangi bir zararlı organizma
bulaşıklığının olmamasını ve 10 uncu maddede belirtilen standartlara
uygunluğunu gözetir.
(6) Alıcılar satın aldıkları asma üretim
materyalleri ve fidanlara ait sertifika ve etiketleri, gerektiğinde yetkililere
göstermek amacıyla bir yıl süre ile muhafaza etmek ile sorumludur.
Pazarlama
MADDE 13- (1) Sertifikasyon sistemi dahilinde
üretilen asma fidanları ve üretim materyalleri, Bakanlık tarafından
yetkilendirilmiş fidan üreticileri ve/veya yetkilendirilen tohumluk
bayileri tarafından pazarlanır.
(2) Asma fidanı ve üretim materyalinin, üreticisi veya
tohumluk bayi dışındaki kişilerce pazarlanmasına ve etiketsiz fidan/üretim
materyali satışına izin verilmez.
(3) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilip
belgelendirilen asma fidanı ve üretim materyallerinin organik fidan/üretim
materyali olarak pazarlanabilmesi için Organik Tarımın Esasları ve
Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre belgelendirilmesi gerekir.
Denetleme
MADDE 14- (1) Asma fidanları ve üretim materyallerinin
sertifikasyon sistemi içerisinde üretilmelerine ilişkin parsel kontrolleri
Bakanlıkça aşağıdaki esaslar dahilinde denetlenir:
a) Denetimler, Genel Müdürlükçe görevlendirilen
komisyon tarafından gerçekleştirilir. Komisyon Genel Müdürlük, başvuru
kuruluşu, ilgili sertifikasyon kuruluşu ve gerek görülmesi halinde bitki
sağlığı kontrol kuruluşundan birer personelin katılımı ile oluşturulur.
b) Denetlemede parsel kontrolü yapılır ve sonucunda
Parsel Kontrol Denetleme Raporu düzenlenir.
c) Sertifikasyon işlemlerinde Parsel Kontrol Raporu
esas alınır. Ancak, denetim elemanları tarafından Parsel Kontrol Denetleme
Raporu ile başvuru kuruluşunca düzenlenen Parsel Kontrol Raporu arasında
farklılık olması halinde, Parsel Kontrol Denetleme Raporunun bir nüshası
başvuru kuruluşuna bir nüshası üreticiye verilir ve sertifikasyon
işlemlerinde bu rapor esas alınır.
ç) Denetim komisyonuna ilişkin sekretarya iş ve
işlemleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür.
(2) Denetlenecek üretim alanları Genel Müdürlük
tarafından yıllık olarak belirlenir.
İtiraz
MADDE 15- (1) Üreticiler, başvuru kuruluşu tarafından
düzenlenen kontrol raporlarına dair itirazlarını raporun düzenleme
tarihinden itibaren on beş iş günü içinde Genel Müdürlüğe yapar.
(2) Genel Müdürlük söz konusu itirazı
değerlendirerek, itirazın uzmanlar tarafından yerinde incelenmesi amacıyla
başvuru kuruluşu ve ilgili kuruluş/kuruluşları görevlendirir. Yapılan
görevlendirme itiraz sahibine bildirilir. İtiraz sahibi, görevlendirilen
kuruluşların döner sermaye hesabına kontrol ücretini yatırır. Uzmanlar
tarafından düzenlenen İtiraz Kontrol Raporu ve gerekli görülmesi halinde
yapılan laboratuvar analizlerine ilişkin sonuçlar
en geç bir ay içinde başvuru kuruluşu tarafından Genel Müdürlüğe
gönderilir. Genel Müdürlük sonuçları değerlendirerek itiraza ilişkin kararını
üreticiye, sertifikasyon kuruluşuna ve başvuru kuruluşuna gönderir. İtiraz
Kontrol Raporu sertifikasyona esas nihai rapordur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Yaptırımlar
MADDE 16- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket
edenler hakkında 5553 sayılı Kanunun 12 nci
maddesi hükümleri uygulanır.
Ücretler
MADDE 17- (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki sertifikasyon ve
kontrol hizmetleri 5553 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükümlerince ücrete
tabidir. Bu ücretler, Bakanlık tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir.
Ücretler, 12/2/2026 tarihli ve 33166 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi
Yönetmeliği hükümlerine göre, hizmeti veren kuruluşun döner sermaye
işletmesi hesabına peşin olarak yatırılır.
Başvuru
alma
MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak başvurular,
ıslak veya elektronik imza ile imzalanarak doldurulan bilgi, belge ve
formlardan oluşan eklerle, fiziki olarak veya elektronik ortamda yapılır.
(2) Bakanlık tarafından elektronik sistem üzerinden
alınan başvuru belgeleri asılları ile eşdeğer kabul edilir. Başvuru
sonrasında tespit edilen eksiklikler ile elektronik ortamdan temin
edilemeyen bilgi ve belgeler, yurt dışı kuruluşlardan alınması gereken asıl
belgeler ile gerekli görülmesi halinde başvuru belgelerinin asılları veya
yetkili otoritelerce onaylanmış suretlerinin ıslak imzalı nüshaları
başvuruda bulunan kuruluştan veya başvuru sahibinden istenir.
(3) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak bildirimler
ve davet yazıları, varsa alıcının elektronik belge yönetim sistemi veya
kayıtlı elektronik posta adresi üzerinden, elektronik olarak, yoksa fiziki
belge olarak gönderilir.
Düzenleme
yetkisi
MADDE 19- (1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulamasını
sağlamak üzere düzenleme yapmaya yetkilidir.
Form ve
belgeler
MADDE 20- (1) Bu Yönetmelikte adı geçen belge ve formlar,
Genel Müdürlük resmî internet sayfasında yayımlanır.
(2) Sertifikasyona esas güncel meyve ve asma çeşit
listesi Bakanlık resmî
internet sayfasında yayımlanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 21- (1) 3/7/2009 tarihli ve
27277 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asma Fidanı ve Üretim Materyali
Sertifikasyonu ile Pazarlaması Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş
süreci
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bilgi sistemlerinin
oluşturulması süreci tamamlanana kadar başvurular fiziki olarak
gerçekleştirilir.
(2) Etikette yer alacak karekod
ile ilgili düzenlemeler, bu Yönetmeliğin yayımından itibaren iki yıl
içerisinde tamamlanır.
Yürürlük
MADDE 22- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 23- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman
Bakanı yürütür.
Eki için tıklayınız