Anayasa Mahkemesinin 29/9/2021 Tarihli ve 2017/32972 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI | 2021-12-02

2 Aralık 2021 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31677
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:GENEL KURUL KARAR T.A. BAŞVURUSU 
Başvuru Numarasi : 2017/32972Karar Tarihi : 29/9/2021
Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Öyeler : Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL YusufŞevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI Irfan FIDAN Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucu : T.A.
Vekili : Av. Aytül ARIKaN 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
I. Başvuru; kadına yönelik şiddete ilişkin koruyucu ve önleyici tedbirlerin kamu görevlilerinin ihmali ile etkin olarakuygulanmaması sonucunda ðlümün gerçekleşmesi,ihmali bulunan kamu görevlileri hakkında cezai takibat yapılmaması ve fail hakkında orantılıbir ceza verilmemiş ołması nedeniyle yaşam hakkmın ihial edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 17/8/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.


4. 28/8/2017 tarihinde yapilan 2017/33554 numaralı ve 19/6/2018 tarihinde yapılan 2018/22822 numaralı bireysel başvuru dosyaları, aralarında konu yönünden hukuki irtibat bulunması nedeniyle 2017/32972 numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmişolup inceleme 2017/32972 numarah bireysel başvuru dosyası üzerinden yürütülmüştür 
5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesininBölüm tarafindan yapılmasina karar verilmiştir.

6.Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7.Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
8. İkinci Bölüm tarafından, niteliği itibarıyla Genel Kurul tarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden başvurunun Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük)28. maddesinin (3) numaralı fikrası uyarınca Genel Kurula sevkine karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR 
.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:
10. Başvurucunun İzmir'de ikamet eden ve akademisyen olarak görev yapan kızıS.E. 26/8/2011 tarihinde V.A. ile evlenmiştir. Çiftin 19/4/2012 tarihinde doğan bir erkek çocukları vardır. S.E. evlilik birliğinin temelden sarsıldığı iddiasıyla 12/6/2013 tarihinde boşanma davası açmıştır. İzmir 2. Aile Mahkemesi 1/7/2013 tarihli karan ile çiftin boşanmasına, çocuğun velayetinin anneye ait olmasına ayrıca müşterek çocuğun şahsi ilişki kurulması için ber hafta sonu cumartesi saat 10.00 ile pazar saat 18.00 arasinda babasında kalmasına hükmetmiştir. Karar temyiz edilmeden 10/9/2013 tarihinde kesinleşmiştir.
A. 21/6/2013 Tarihindeki Olaya İlişkin Süreç
11. Boşanma davasına dair yargılama süreci devam ederken 21/6/2013 tarihinde V.A.. S.E.yi telefonla aramış; hakaret ve küfrederek öldürme tehdidinde bulunmuştur.21/6/2013 tarihli Müşteki İfade Tutanağı'na göre V.A., telefon görüşmesi sırasında S.E.ye "Sen babamı m koynuna alıyorsun, başkalarıyla düşüp kalkıyorsun, seni öldüreceğim.çocuğumu senden alacağım, gerekiyorsa onu da öldüreceğim, anneni babanı da yakacağım.çocuğu senden almazsam anamla zina yapayım." ifadelerini kullanmıştır.
12. Telefon görüşmesinin akabinde V.A. araçla S.E.nin evinin Önüne gelmiş, hakaret ve tehditlere devam etmiştir. S.E., V.A.nın israrla çocuğu görmek istemesi ve evi yakma tehdidinde bulunması üzerine çocukla birlikte araca binmiştir. S.E.nin bu olayla ilgili olarak yapılan soruşturmada müşteki sıfatıyla ahnan ifadesine göre araç içindeyken V.A., S.E.ye "Seni alıp anneme götüreceğim, onlar senin hakkından gelmesini hilirler, anandan emdiğin sütü burnundan getirsinler, aklın başına gelsin." şeklinde söylemlerde bulunmuştur. Araçla bir süre dolaşmalarının ardından S.E., çocuğun eşyalarını alma bahanesiyle V.A.yı ikna ederek eve dönmelerini sağlamış ve çocuğu alarak arabadan çıkmış, evine girmiştir. S.E.nin polisi araması ve polis ekiplerinin gelmesi üzerine V.A. evin õnünden ayrılmıştır.

13. S.E. olayın ardından V.A.dan şikâyetçi olmuştur. S.E. Müşteki İfade Tutanağı'nda özetle kocasının kendisine hakaret edip ve küfrettiğini, ayrıca öldürme tehdidinde bulunduğunu belirtmiştir. Şikâyet üzerine V.A.nın karakola çağrılarak ifadesi alınmıştır. V.A. ifadesinde çocuğunu görmek için eşini aradığıni, daha sonra evine gittiğini bir sûre otomobil ile dolaştıklarını. eşiyle tartıştığım ancak hakaret ve küfürün söz komusu olmadığını beyan etmiştir.

14. Kolluk tarafindan 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 5. maddesi uyarınca håkim onayına sunulmak üzere õnleyici tedbir kararı alınmıştır. Kararda, V.A.nın S.E.ye karşı "her türlü şiddet. şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması(6 ay geçerli): S.E.nin işyerine, evine, kendisine ve çocuğuna 100 metreden daha fazla yaklaşmaması (3 ay geçerli)" yönünde tedbir alındığı belirtilmiştir. Söz konusu kararda tedbir kararının 6284 sayılı Kanun gereği hâkim tarafindan onaylanmazsa yirmi dört saat içinde kendiliğinden kalkacağı da ifade edilmiştir. Karar aynı gün V.A.ya tebliğ edilmiştir. Kolluk amiri, kararı hâkim onayına sunarken olayı õzetlemiş;6284 sayılı Kanun'un 4. ve 5.maddelerinde yer alan tedbirlerin alınabileceğini beyan etmiştir.

15.Izmir 15. Aile Mahkemesi 25/6/2013 tarihinde 6284 sayılı Kanun'un 4, maddesi kapsamında koruyucu tedbir alınmasına ilişkin şartların oluşmadığına, 6284 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fikrasının (a) bendi uyarınca V.A.nın her türlü şiddet. şiddet tehdidi.hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bułunmaması yönûnde önleyici tedbir kararı alınmasına, tedbirin bir ay uygulanmasına, diğer tedbirlerin alınmasına yer olmadığına karar vermiştir. Sõz konusu karar 2/7/2013 tarihinde S.E.ye ve V.A.ya tebliğedilmiştir.

16. Kolluk amiri olaya ilişkin olarak bilgi verdiği nöbetçi Cumhuriyet savcısının talimatı üzerine, hazırlanan tahkikat evrakınıİzmir Cumhuriyet Başsavcılığına iletmiştir.Başsavcılık, sõz konusu olayı temel alarak ve yukarıda alıntılanan ifadeleri de aktararak V.A.hakkında zincirleme şekilde hakaret ve tebdit suçu isnadıyla 9/9/2013 taríhli iddianame düzenlemiştir. Ízmir 4. Sulh Ceza Mahkemesinde 2013/809 numaralı dosya üzerinden V.A.aleybine dava açılmıştır.

B.20/9/2013 Taribindeki Olaya İlişkin Süreç
17. 20/9/2013 tarihinde V.A. ebeveyn görüşmesinin ardından çocuğu teslim etmek için S.E.nin işyerine gitmiştir. S.E. eski eşinin işyerine gelmesini istememiş, çocuğu dedesine bırakmasını talep etmiştir. V.A. işyerine ulaşmadan önce yapılan telefon görüşmesinde ve işyerine ulaştığında iddiaya göre eski eşine küfredip hakaret etmiştir. S.E.nin şikâyeti üzerine polis ekipleri işyerine gelmiş ve tarafları Buca Polis Merkezine götürmüştür.
18. S.E. müşteki ifadesinde özetle V.A.ya telefonda meşgul olduğunu işyerine gelmemesi gerektiğini söylediğini. buna karşın V.A.mın 'Boşanałı iki gün oldu hemen or..luk mu yapmaya başladın?' dediğini. işyerine gelmesinin ardındon V.A.nın 'Sen or...luk yapiyorsun, baban da pe...liğini yapıyor, seni hocalıktan attıricam.' diyerek suratına tükürdüğümü ve çocuğu kendisine doğru 'Git or.….u anana.' diyerek ittirdiğini beyan etmiştir.S.E., ifadesinde ayriıca “can güvenliğinden endişe ettiğini, can güvenliğinin sağlanmasını ve lehine verilen tedbir kararının uzatıilmasım istediğini, kendisine sürekli hakaret eden ve tehditte bulunan V.A.dan şikâyetçi olduğunu" belirtmiştir.


19.S.E.nin telefonuna V.A. tarafindan "Oraya geliyorum, sen o zaman rezilliğin ne demek olduğunu görürsün." ifadelerini içeren kısa mesajın iletilmiş olduğunu polis memurları tespit etmiş ve bu tespitiİfade Tutanağına eklemiştir. V.A. ise ifadesinde "eşine tehdit ya da hakarette bulunmadığım, çocuğu teslim etmek için işyerine gittiğini, tehdit içeren mesaj atmadīğını" beyan etmiştir.

20. Buca Polis Merkezi Amirliği tarafindan 6284 sayılı Kanun uyarınca koruyucu ve önleyici tedbirlere karar verilmesi için mahkemeye tahkikat evrakı sunulmuştur. İzmir 2.Aile Mahkemesi 24/9/2013 tarihli kararı ile 6284 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fikrasının (a) bendi uyarınca "V.A.nın her türlù şiddet, siddet tehdidi, hakaret. aşağılama veya küçük dūşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması yönünde önleyici tedbir alınmasına, tedbirin bir ay uygulanmasına, diğer tedbirlerin alınmasına yer olmadığıno"hükmetmiştir. Sõz konusu karar S.E.ye 29/9/2013 tarihinde Uzman Jandarma Çavuş 1.Ö.tarafindan tebliğ edilmiştir. Kararın V.A.ya tebliğ edilip edilmediği dosya içeriği ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden elde edilen verilerden tespit edilememiştir.
21. Kolluk amiri, olaya ilişkin olarak bilgi verdiği Cumhuriyet savcısının "süphelinin ifadesinin alımarak serbest burakılması. evrakın ikmalen gönderilmesi" talimatıüzerine hazırlanan tahkikat evrakını İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına iletmiştir. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı olaya ilişkin olarak hakaret ve tehdit suçu için dava açmaya yeter kanıt bulunmadığı gerekçesiyle 9/12/2013 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir.

C.14/11/2013 Tarihindeki Olaya İlişkin Süreç
22. 14/11/2013 tarihinde S.E., V.A.nın işyerine gelmesi üzeríne polisi aramış ve işyerine intikal eden polis ekipleri, tarafları Buca Polis Merkezine götürmüştür.
23. S.E. müşteki olarak verdiği ifadesinde "V.A.nın boşanmayı hazmedemediğini.barışmak istediğini. V.A.dan daha önce de şikâyetçi olduğunu. daha önce koruma kararıbulunduğunu ancak süresinin bittiğini, sürenin bitmesini takiben V.A.mın kendisini gerek telefonla aramak gerekse de işyerine gelmek suretiyle sürekli rahatsız ettiğini, işyerine gelip gittiğini, kendisiyle barışmazsa 'Seni öldürürüm. çocuğunu öldürürüm, çocuğu öyle bir yetiştiririm ki senin cezanı o verir, anneni. babanı öldürürüm.' diyerek tehdit ettiğini. bu durumun psikolojisini bozduğunu, olay günü ise (14/11/2013) V.A.nın işyerine geldiğini.odasının kapısım çaldığım, hep gelip gittiği için odayı kilitli tuttuğumu ve çalınmasına rağmen kapıyı açmadığını, bunun üzerine V.A.nın bölüm sekreterine gidip telefon numarasıile oda numarasını istediğini, kendisinin hemen 155 i aradığın. V A.nın, eşyalarının arasında kalmş olan babasına ait telefonu getirmek için geldiğine de inanmadığını" beyan etmiştir.
24. Polis memurları, S.E.nin telefonuna V.A.nin gönderdiği mesajları -S.E.nin talebi üzerine- 14/11/2013 tarihli tutanak ile kayıt altına almıştır. Tutanak uyarıca V.A.nın S.E.ye 29/9/2013 tarihinde "Eve ne kadar or...pu varsa toplamışsın"; 29/10/2013 tarihinde de "Ama böyle yaparsan ben de elimden gelen her pisliği yaparım..." ifadelerini içeren mesajlar gönderdiği anlaşılmıştır. V.A. ise ifadesinde "daha õnce kendisinde kalan ve S.E.nin babasına ait olan telefonu vermek için eski eşinin işyerine gittiğini, hakaret veya tehdidin sõz konusu olmadığını" beyan etmiştir.

25. Buca Polis Merkezi Amirliği tarafından 6284 sayılı Kanun uyarınca koruyucu ve önleyici tedbirlere karar verilmesi adına 15/11/2013 tarihinde mahkemeye tahkikat evrakı

sunulmuştur. Izmir 16. Aile Mahkemesi 15/11/2013 tarihinde 6284 sayıh Kanun'un 5.maddesinin (a), (c) ve (f) bentleri uyarınca V.A.nın bir ay boyunca S.E.ye yönelik her türlüşiddet, şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması. S.E.ye ve işyerine 100 metreden daha fazla yaklaşamamasi, S.E.yi iletişim araçları ile rahatsız etmemesi yönünde bir ay geçerli tedbir kararı almıştır. Mahkeme 6284sayılı Kanun'un 4. maddesinde yer alan koruyucu tedbirlerin alınmasına yer olmadığına kanaat getirmiştir. Kararda ayrıca tedbir kararına uyulmadığı takdirde V.A. aleyhine zorlama hapsine hükmolunacağı belirtilmiştir. Karar S.E.ye 21/11/2013 tarihinde Uzman Jandarma Çavuş l.Ö. tarafindan tebliğ edilmiştir.

26. İzmir 16. Aile Mahkemesi tarafindan verilen 15/11/2013 tarihli tedbir kararının V.A.ya tebliğ edilmediği. V.A.nın ikamet ettiği Bayraklı ilçesi Emniyet Müdürlüğütarafindan düzenlenen, Izmir 16. Aile Mahkemesine yazilan 27/12/2013 tarihliyazıdan anlaşılmıştır. Sõz konusu yazıda V.A.mn 23/12/2013 tarihinde -eski eşi S.E.yi ðldürmesi üzerine (bkz. §§ 34-38)- kolluk kuvvetlerine teslim olarak ceza infaz kurumuna ahnmasınedeniyle tebligatın yapılamadığı ifade edilmiştir.

27. Buca Polis Merkezi Amirliği tarafindan nöbetçiCumhuriyet savcısına bilgi verilmiş, savcımn 6284 sayılı Kanun uyarınca işlem yapılması, şūphelinin ifadesinin alınarak serbest bırakılması ve evrakın ikmalen gönderilmesi talimatı üzetine ilgili evrak 18/11/2013tarihli yazı ile işlem yapılmak üzere İzmir Cumhuriyet Başsavcılığıa gönderilmiştir.
D.29/11/2013 Tarihli Şikâyete İlişkin Süreç
28. 29/11/2013 taribinde V.A. hakkında İzmir 4. Sulh Ceza Mahkemesinde 2013/809 sayılı dosya üzerinden hakaret ve tehdit suçundan açılan davanın duruşmasıyapıłmış, V.A.nın usulüne uygun tebligata rağmen gelmemesi nedeniyle bakkında zorla getirilme kararı alınmıştır. S.E. duruşma esnasında hayatından endişe ettiğini, koruma kararlarının V.A. tarafindan ihlal edildiğini, müşterek çocukla ilişkinin sonlandırılmasıgerektiğini ileri sürmüştür. S.E. söz konusu taleplerine ilişkin olarak işlem yapılmasıamacıyla İzmir Barosu Adli Yardım Komisyonuna müracaat etmiş ve Komisyonun yönlendirmesi sonucu Izmir Barosu Kadın Hakları Danışma ve Hukuk Araştırmaları Merkezi aracılığıyla İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına 29/11/2013 tarihli şikâyet dilekçesini sunmuştur.

29. S.E. 29/11/2013 tarihli dilekçesinde özetle "eski eşinin kendisini koruma kararıolmasına karşın sürekli rahatsız ettiğini, hakaret ederek çocuğunu. kendisini ve ailesini öldürmekle tehdit ettiğini, V.A.mn ailesinin de tehditlerde bulunduğunu, telefon kayıtlarıincelendiğinde bu durumun anlaşılacağını. daha önce kendisini darbetmesine rağmen utancından darp raporu alamadiğıni, koruma kararlarının ihlal edildiğini. V.A.nın çocukla şahsi ilişki kurması yömündeki kararın kaldırılması gerektiğini, ailesinin yurt dışında bulunması nedeniyle çok korktuğunu, kolluk kuvvetlerinden başka dayanağı olmadığını, can güvenliğinden endişe ettiği için V.A.nın tutuklanmasını istediğini" beyan etmiştir. Ayrıca S.E.eski eşinin hakaret ve tehditlerine, şikâyet üzerine olaya müdahale eden bazı polis memurlarıve jandarmaların da şahit olduğunu belirtmiştir. S.E. bu başvuruyu yaparken eski eşinin kendisine gönderdiği kısa mesajların dökümünü de dilekçesine eklemiş. ve telefon görüşmelerinin saveılık aracıhğı ile tespit edilebileceğini öğrendiğini, bu konuda da gerekenin yapılmasını istediğini beyan etmiştir.


30. Başvurucunun iddiasına göre S.E. sőz konusu dilekçeyi sunarken savcı E.A.kendisine "Sen yine neye geldin?", "Çan çan çan bu ne çene, sizinle mi uğraşacağız." gibi ifadeler kullanmıştır.

31. İzmir CumhuriyetBaşsaveılığı29/1 1/2013tarihli şikäyet dilekçesiüzerine açılan 2013/109466 sayılı soruşturma dosyasında, S.E. tarafindan sunulan cep telefonlarıüzerinde bilirkişi incelemesi yapılması yönünde karar almıştır. Mesaj dökümlerini içeren rapor 5/12/2013 tarihinde Izmir Cumhuriyet Başsavcıhığına sunulmuştur.
E.15/12/2013 Tarihindeki Öldürme Fiili ve Ceza Davası Süreci 
32. 15/12/2013 tarihinde V.A. kişisel ilişki kurmak amacıyla oğlunu almak için saat 10.00 siralarında S.E.nin evine gitmis, -tanık ifadelerine ve S.E.nin evinin yakınında bulunan kamera kayıtlarına gõre- çocuğu uyuduğu için önce annesinden alamamış, birkaç defa otobüs durağına gidip gelmiştir.

33. Başvurucunun olaydan sonra alınan ifadesine göre kızıyla olay günü yaptığıtelefon görüşmesinde kızı kendisine V.A.nın çocuğu almaya geldiğini, çocuğun uyuduğunu,uyandırıp çocuğu vereceğini söylemiş ve kendisi de cevaben kızına "V.A.ya söyle bir saat sonra gelsin alsın çocuğu." demiştir.

34. S.E.nin ikamet ettiği evin sahibi olan ve S.E.nin bir üst katında ikamet eden H.T.nin eşi B.T.nin ifadesine göre olay günü V.A. evin bahçesine gelerek kendisine "B. abla S.E.ye söyleyin çocuğu hazırlasın." diyerek otobüs durağına gitmiştir. Pazar alışverişine çıkan H.T. ve eşi B.T., S.E.ye V.A.nın otobüs durağında beklediğini iletmiş ve S.E. cevaben çocuğu uyanınca hazırlayıp V.A.ya vereceğini söylemiştir. B.T. ifadesinde ayrıca V.A.nın çocuğu almak için eve geldiği dönemlerde hep tartışma sesi duyduğunu belirtmiştir. Ev sahibi H.T ise ifadesinde V.A.nin olaydan iki ay kadar önce kendisine "Sen S.E.yi evden çıkarmazsan ben senin işyerine gelip seni rezil ederim ve ben yapocaklarımı bilirim."ifadelerini kullanarak tehdit ettiğini beyan etmiştir.

35. V.A. çocuğu aldıktan sonra çocuğun altını kirletmesi üzerine S.E.nin evine dönmüş ve eski eşinden çocuğun altını değiştirmesini talep etmiştir. Bu sırada aralarında tartışma çıkmış,V.A. çocuğunun bulunduğu ortamda S.E.ye vurmaya başlamış, boğazınısıkmış ve akabinde mutfaktan aldığı bıçağı kullanarak göğüs bölgesine yönelik çok sayıda bıçak darbesiyle S.E.yi öldürmüştür. V.A. evden çıkarken S.E.nin çantasını ve cep telefonunu da beraberinde götürmüştür.

36. Tanık ifadelerinden ve olaya ilişkin araştırma raporlarından anlaşıdığı üzere başvurucunun telefonuna kizının telefonundan saat 13.46'da "Hastanedeyim, çocuk rahatsızlandi, müsait olunca arayacağım." ifadelerini içeren mesaj atilmıştır (V.A. o sırada kendisinde olan telefondan bu mesaji attığını savunmasinda ikrar etmiştir.). Başvurucu daha sonra kızının evine gitmiş ancak zili çalmasına rağmen kapı açıłmayınca beklemeye başlamıştır. Bu sırada komşuları -ev sahibi ve çocuğa bakan şahıs- ile birlikte hastaneleri aramış ancak torununun hastaneye götürülmediğini anlamışlardır. Çocuğun bakıcısında bulunan yedek anahtarla kapıyı açmayı denemiş iseler de başarılı olamamışlardır. Bir süre sonra saat 15,00 siralarında başvurucu kendi evine gitmiş ve telefonla aramasına rağmen kızına ulaşamamıştır.

37. V.A.nın evden çıkarken aldığı çantadaki S.E.ye ait banka kartı ile farklı yerlerde bulunan para çekme makinelerinden toplamda 2.500 TL civarında para çektiği jandarma tarafindan yapılan araştırma ile saptanmıştır.


38. V.A. olayı takiben ablası G.A.ya gönderdiği mesajla S.E.yi öldürdüğünü beyan etmiştir. Bunun üzerine G.A. jandarmaya haber vermiş ve jandarma ekipleri S.E.nin evine intikal etmiştir. Jandarma ekipleri, ev sahibi H.T. ile kilidi kırarak kapıyı açmış ve S.E.nin cesedini koridor zemininde yatay vaziyette bulmuştur.

39. V.A. Gümüşpala semtinde, ağaçhık alanda kullanılmayan bir evde bir süre saklandıktan sonra 23/12/2013 tarihinde kolluk kuvvetlerine teslim olmuştur. Kolluk birimleri tarafindan olayın bemen akabinde olay yeri fotoğraflanarak deliller toplanmış, Olay Yeri İnceleme Tutanağı ve Ölū Muayene Tutanağı düzenlenmiş, kamera kayıtları incelenmiş,tanıkların ifadeleri alınmış, Izmir Adli Tıp Grup Başkanlığı tarafindan otopsi işlemleri yapılmiştır.

40. Izmir Adli Tıp Grup Başkanlığı tarafindan düzenlenen 27/12/2013 tarihliotopsi raporunun sonuç bölümünün ilgili kısmı şöyledir:
" ….Harici muayenede belirlenen 1 numara ile toplu halde gösterilen (6 adet) kesici delici alet yaralarının göğüs boşluğuna nafiz olduğu ve her birinin müstakilen öldürücünitelikte olduğu, 2 numaralı lezyonun cilt aluı yumuşak doku seyirli olduğu ve öldürücünitelikte olmadıği,
Kesici delici alet yaraları cilt bulgularına göre bu yaraları oluşturan aletin bir kenorının keskin, bir kenarının künt vasıfta olduğu.

Kişinin ölümünún kesici delici alet yaralanmasına bağlı, iç organ ve büyük damar kesilmesinden gelişen iç kanama ve boyuna bağ tatbikine bağlı mekanik asfiksinin müşterek etkisi sonucu meydana gelmiş olduğu kanaatini bildirir rapordur."
41. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı kasten öldürme, tehdit ve hakaret suçlarından V.A. hakkında 8/1/2014 tarihli iddianameyi düzenlemiştir. Iddianamenin son paragrafinda "V.A.nın S.E.ye karşı telefon ile ve yüzüne karşı birçok kez ölümle tehdit. küfürle hakaret suçlarını işlediği, 15/12/2013 tarihinde S.E.nin evine müşterek çocuklarım almaya gittiğinde S.E yi öldürdüğü" ifade edilmiştir.

42. V.A.ya yönelik olarak isnat edilen suçlara (hakaret, tehdit, hırsızlık, kasten Öldürme) ilişkin davalar birleştirilmek suretiyle İzmir 6. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılama yapılmıştır. Ceza davası sürecine Aile, Çahşma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı da katılmıştır.
43. İzmir 6. Ağır Ceza Mahkemesi 29/9/2015 tarihli kararında eylemlerin sübut bulduğu sonucuna ulaşmıştır. Cinayetin tasarlanarak işlenmediğine kanaat getiren Mahkeme kasten öldürme suçundan V.A.yı 26/9/2004 taribli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 81.maddesi uyarınca müebbet hapse mahkûm etmiş ancak aynı Kanun'un 62. maddesi uyarınea V.A.nın sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları ve cezanın geleceği üzerindeki olası etkilerine göre verilen cezada indirim yaparak 25 yıl hapis cezasına hükmetmiştir. Mahkeme ayrıca V.A.yı hakaret için 6 ay 7 gün, tehdit için 1 yıl.14 gün,hırsızlık için 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezasına mahkûm etmiştir. Mahkemenin hakaret ve tehdit suçuna ilişkin gerekçesine, yukarıda bir kısmı alıntılanmış olan telefon mesajları ve aktarılan olay silsilesine dair tutanak, tespitler ve tedbir kararları esas olmuştur. Öldürme suçuna ilişkin gerekçeye de tanıkların ifadesi, V.A.nın S.E.yi öldürdüğünü ikrar eden,yakınlarına gönderilmiş telefon mesajları, V.A.nın ikrarı, olay yerinden elde edilen deliller esas olmuştur. Kararın ilgili kısmı şöyledir:

"Sank V.A.‘nın ikinci eşi S.E.den 01/07/2013 tariħinde şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşandıktan sonra S.yi rahatsız etmeye devam ettiği, ayrıntısı 14/11/2013 ve 17/12/2013tarihli tutanaklarda yazılı olduğu biçimde, 20/09/2013 günü saat 14.57'de çektiği 'Oraya geliyorum, sen o zaman rezilliğin ne demek olduğunu görürsün' şeklindeki, 29/09/2013 günüsaat 19.32'de çektiği 'Eve ne kadar o... varsa toplamışsın' şeklindeki, aynı gün saat 10.16'da çektiği 'Ama böyle yaparsan ben de elimden gelen her pisliği yuparım, ama ben sana değil,oğluma maddi ve manevi yardim etmek istiyorum, tamam her şey bitti artik, seni rahatsiz etmeyeceğim, ama son kez aç şu telefonu' şeklindeki, 04/11/2013 günü saat 07.04'de çektiği 'Yeminler olsun bu senin yomına kalmayacak, işín içinde ölüm bile olsa sen aynı kilperi gibi olacan' şeklindeki ve 06/11/2013 günü saat 07.55'de 'Senin de yolun açık olsun, ama oğlumu bir gün senden tamamen koparıp alacağım bunu unutma' şeklindeki mesajların da dahil olduğu 47 adet mesajla aynı kasu altında birden fazla hakaret edip tehdit ettiği, sanığın yazılı ileti ile hakaret ve tehditlerí nedeniyle önce Izmir 2. Aile Mahkemesinin 24/09/2013tarih, 2013/401 D.1ş sayılı kararıyla, 6284 saylı Yasa'nın 5/1 ve 8/2.maddeleri gereğince S.E. ye karşı şiddet, iehdit, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması için aleyhinde I ay süreyle önleyici tedbir kararı verildiği.saniğın yazılı ileti ile hakaret ve tehditlerine devam etmesi nedenivle daħa sonra Izmir_16.Aile Mahkemesinin 15/11/2013 tarih. 2013/470 D.Is sayılı kararıyla aleyhinde ikinci kez bir ay süreyle ōnleyici tedbir kararı verildiği. tedbirin sona erdiği15/11/2013 günü saot 10.10sıralarında belediye otobüsüyle oğlunu almak için Izmir Buca Kaynaklar 29 Ekim Mahallesi Sokak No:. oturan S.E.'nin evine gittiği, kapının önünde S.E. ile görüştüğü. S.E.nin çocuğun uyuduğunu söyleyerek sanığın daha sonra gelmesini istediği, sanığın S.E ile görüştükten sonra S.E.nin ev sahibine seslendiği ve çocuğun uyuduğunu söyleyip çocuk uyandiğında Š.E.nin kendisine haber vermesini istediği, ev sahibinin telefonla S.E.yi arayıp sanığın kendisine söylediklerini ilettiği, S.E.nin de ev sahibine sanıkla daha önceden konuştuğunu, bu konuyu kendisine söylemesinin gereksiz olduğunu söylediği, saat 10.21sıralorında sanığın otobüs durağına geldiği, tek başma durakta beklediği, hir ara duraktan ayrıldığı, tekrar geri geldiği, saat 10.52 sıralarında tekrar S.E.nin evine gittiği, oğlunu aldığı. çocuk arabasıyla otohüs durağına geldiği, çocuğun kakasıın geldiğini anlayınca saat 11.30 siralarında tekrar otobüs durağından bebek arabasņyla birlikie S.E.nin evine gittiği, SE.den çocuğun alunı değiştirmesini istediği, çocuğun altının değiştirilmesi yūzünden taraflar arasında tartışma meydana geldiği, tartışmanın şiddetlenmesi üzerine sanığın aralarındaki geçimsizlikten ve olay tarihinden önce S.E.ye yönelik olarak sürekli cep telefomuyla arayıp rahatsız edip mesaj çekerek birden fozla hakaret ve teħdit etmesinden kaynaklanan husumet nedeniyle kapıłdığı öfkeyle S.E ye vurmaya haşladığı. S.E.nin hurnunu kırdīğı, ardından boğazını sıktğı, daha sonra bir havluyu boğazına dolayıp S.Enin boğazınısıkarken mutfaktan aldığı dūşünüłen adli emanetin 2013/20311sırasında kayıtlı bir tarafi keskin ekmek bıçağıyla S.E.nin göğsünün ön đuvarı sol üst hölümüne 6 kez vurduğu. S.E.nin göğsünde 6 adet ve sağ el üçüncü parmağında 1 adet kesi meydana geldiği, S.E.nin boğazınıeliyle ve daha sonra havlu dolayıp sikması sebebiyle hiyoíd kemiğinin her iki boynuzunun do kırıldığı, göğüs boşluğuna nafiz ve her biri müstakilen öldürücü nitelikte olan kesici-delici alet yaraları nedeniyle iç organda ve búyük damarlarda meydana gelen kesilmelerden kaynaklanan iç kanuma ve boyuna bağ uygulanmasına bağlı mekanik asfiksinin müşterek etkisi sonucu S.E.nin olay yerinde öldüğü, sanuğın S.E. yi öldürdükten sonra oğłu ile hirlikte evde bulunan S.E.ve ait, içinde banka ve kredi kartlarının bulunduğu çantayı alarak saat 11.49 sıralarında evden ayrıldığı, …. mumaralı hatiı kullanarak ablasının kullandığı ….mumaralt hatta saat 12.07'de 'abla Syi öldürdüm' şeklinde mesaj çekerek ablasına S.E.yi öldürdüğünü bildirdiği. S.E.nin çantasındaki kredi kartıyla saat 13.o9'da Buca Yıkıkkemer'deki İş Bankası ATM'sinden I.000 TL para çektiği, işportadan kendisine yeni giysiler aldiğı, ardından ablasımın evine gittiği, ablasının hastaneye gitmesi sebebiyle oğlumu, kardeşi S.A.nın gayri resmi eşi H.E.ye teslim ettiği, cep telefomunu da ablasının evine bıraktığı. işportadan aldīğı yeni giysilerle üstünü değiştirdiği, saat 13.46 sıralarında 

S.nin annesi katılan T.A.nın ... no.lu hattan kızı S.E,nin .. no.lu hattını aradiğı, sanığın, eski kaynanası T.A.nın S.E.yi aradiğını görünce, S.E nin cep telefonuyla eski kaynanasına saat 13.46.52'de 'astanedeyim eyup rahatslzlandl musayit olunca arica' şeklinde mesaj çektiği.bu görüşmeden yaklaşık bir dakika sonra saat 13.47'de samığı kardeşinin S.E:nin banka kartıyla Bayraklı ilçesi Gümüşpala Mahallesindeki Iş Bankası ATM'sinden 1.000 TL, 250 TL ve 250 TL olmak üzere toplam 1.500 TL para çektiği, sanığın eski eşi S.E.ye yönelik ołarak gerçekleştirdiği eylemleriyle zincirleme biçimde yazılı ileti ile hakaret, tehdit. kasten insan öldürme ve kişinin ölmesinden yararlanarak hırsızlık suçlarını işlediği anlaşıłmıştır.
Sanık olay günü oğlunu almaya gittiğinde eski eşinin kendisine oğlunu vermek istemediğini ve hakaret ettiğini ileri sürmüştür. Ayrıntısı kantlar bölümünde yazılı olan yazılı iletiler, maktulun olay tarihinden önce meydana gelen yazılı ileti ile hakaret ve tehdit suçlarıyla ilgili otarak yaptığı şikayet üzerine kolluk tarafindan düzenlenen tutanak kapsamtari, hakaret ve tehdit suçlarından soruşturma yapılırken sanık aleyhinde verilen tedbir kararları, yazıhı iletilerle ve kolluk tarafindan düzenlenen tutanak kapsamlarıyla uyumlu katilan T.A.nın anlatımları, tanıklar B.T. ve H.T. nin yeminli beyanları birtikte değerlendirildiğinde, şiddetli geçimsizlik nedeniyle S.E.den boşanmasına ve müşterek çocuklarının velayetinin annesine verilmesine karar verilmesinden sonra sanığın sürekli S.E.yi telefonla arayarak, mesaj çekerek, evine ve işyerine giderek rahatsız edip hakaret ve öldürmekle ailesine zarar vermekle tehdit ettiğini, sürekli saldırgan bir tutum sergilediğini S.E.nin bu sebeplerle sanıktan korktuğunu, korktuğu için annesinden ve resmi makamlardan koruma isteminde bulunduğunu, sanığın olay günü de saldırgan tutumunu sürdürerek çocuğun altının değiştirilmesi bahanesiyle S.E.ye saldırarak önce S.E.yi dövdüğünü,ardından boğazını sıkıp bıçakla vurmak suretiyle öldürdüğümü kahul etmek gerekmiş. bu sebeplerle sanığın aksi yöndeki savunmasına itibar edilmemiş, sanık hakkıda haksız tahrik hükümlerinin uygulanma koşullarının oluşmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Katlanlar, sanığı eylemini tasarlayarak gerçekleştirdiğini ileri sürmüşler, sanığın tasarlayarak insan öldürmek suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi isteminde bulunmuşlardır.

Yukarıda kanıtlar bölümünde ayrıntısıyła yazılı olduğu biçimde, sank, boşanma kararından sonra olay günü oğlu ile kişisel ilişki kurmak maksadıyla oğlumu almak için S.E.nin evine gitmiştir. Güventik kamerası kayitları ile tanıkların anlatımları birlikte değerlendirildiğinde. gerekçede yazılı olduğu biçimde sanığın, oğlunu almak için S.E. ile birden fazla görüştüğünü, çocuğun uyuması sebebiyle ilk seferde S.E.nin çocuğu sanığa veremediğini, ikinci seferde çocuğu samğa verdiğini. çocuğun ihtiyaçlarının karşılanmasıiçin S.E. tarafindan bir çocuk çantası hazırlandığıni, hazırlanan çocuk çantası ile birlikte çocuk arabasıyla çocuğun sanığa teslim edildiğini, sanığın oğlunu çocuk arabasryla alıp otobüs durağina gittiğini, bir süre burada bekledikien sonra çocuğun kaka yapmasısebebiyle altmn değiştirmek üzere S.E.nin evine geri döndüklerini. çocuğun altının değiştiriłmesi meselesi yúzünden taraflar arasında meydana gelen tartışmanın etkisiyle ani gelişen olay neticesinde sanığın, S.E. yi önce eliyle, daha sonra havluyla boğazını sikarak ve bıçakla vurarak kasten öldürdüğünü kabul etmek gerekmiş, bu sebeple katılanlarm öldürme eyleminin tasarlanarak gerçekleştirildiği yônündeki iddialarına itibar edilmemíştir.
Sanik çantada S.E. nin cep telefonunun olduğumu bilmediğini, S.Enin cep tetefonu çalımca eski kaynanasının aradiğını fark edip mesaj çektikten sonra cep telefonunu taksinin penceresinden attiğmı ileri sürmüş, hırsizlik suçunu işleme kastının olmadığını ifade etmiştir.
Sanığın hırsızlık kastı olmadığı şeklindeki savunmasına mahkememizce itibar edilmemiştir. Sanık, S.E.nin içinde cep telefonu ve banka kartlarının bulunduğu çantayı alıp evden saat 11.49'da ayrilmıştır. Buca ilçesinden Bayraklı ilçesine geldikten ve aradan 

yaklaşık iki saat geçtikten sonra suç konusu cep telefonuyła eski kaynanasına 'astanedeyim eyup rahatslzlandi musayit olunca arica' şeklinde mesaj çekmiştir. Ayrica cep telefonunun bulunduğu çantadaki S.E.ye ait banka kartıyla ATM'den saat 13.09 ve 13.47'de para çekilmiştir. Hukuka aykarı biçimde ele geçirilen kredi kartu sank tarafından kullanılmıştır.Maktule ait kartın samk tarafindan kullamlmış olması, ölüm olayının gerçekleştirildiği saatten yaklaşık iki saat sonra S.E.nin cep telefomuyla annesine mesaj çekilmiş olmasıhususları birlikte değerlendirildiğinde, sanığın kartla birlikte cep teiefonunu maddi çıkar sağlamak amacıyla aldığı ve üzerinde taşımaya devam ettiğíni, eylemin kredi kartiyla cep telefonunun mülkiyetine yönelik olduğu kanaatine ulaşılmış. bu sebeplerle sanığın hursızlık kastı olmadığı şeklindeki savunmasına itibar edilmemiş. eylemiyle kişinin ölmesinden yararlanarak hırsızlık suçunu işlediğini kabul etmek gerekmiştir.

Ölen S.E.nin kredi kartının sanık ve kardeşi S.A.nın kullandığı dosya kapsamındaki kanulordan anlaşıłmış ise de: kredi kartımın hukuka aykırı olarak kullanılması suçundan kamu davası açılmadığı için bu komuda mahkememizce herhangi bir karar verilmemiş, kredi kartinın hukuka aykırı olarak kullanıłması suçundan sanık ve kardeşi hakkında suçduyurusunda bulumulması gerektiği dūşünülmüştür.

Tüm bunlara göre, sanığın sabit olan eski eşi S.E.yi kasten öldürmek, zincirleme hakaret, zincirleme tehdit ve kişinin ölmesinden yararlanarak hursızlık suçlarından eylemlerine uyan 5237 sayılı TCK'nun 81/1, 125/2.maddesi yollamasıyla 125/1, 43/1,106/1-1.cümle, 43/1 ve7/2. maddesi yollamasıyla 6545 sayılı Yasa'nın 62. maddesi ile değişiklik yapılmadan önce yürürlükte olan 142/2-a maddeleri gereğince cezalandırılmasına, suçtan kaynaklanan zarar kamu davası açıldıktan sonra giderildiği için samuk hakkında hirsizhık suçundan verilen cezasından 5237 sayilı TCK'nun 168/2. maddesi gereğince indirim yapılmasına, kredi kartınin hukuka aykarı olarak kullanılması suçundan sanık ve kardeşi S.A, hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar vermek gerekmiştir.
44. Söz konusu mahkûmiyet hükmü suçun niteliğine, cezadan indirim yapılmamasıgerektiğine ilişkin iddialarla başvurucunun yanında Aile,Çalışma veSosyalHizmetler Bakanlığı, İzmir Barosu Başkanlığı ve Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platforīnu Derneği tarafindan da temyiz edilmiştir. Mahkûmiyet hükmü Yargıtay1. Ceza Dairesi tarafindan 13/2/2018 tarihli kararla onanmıştır.

F. Hâkimler ve Savcılar Kuruluna Yapılan Şikâyete İlişkin Süreç
45. Başvurucu; S.E. hakkında verilen tedbir kararlarını almış olan aile mahkemesi hâkimleri N.M., K.B.Ç., Z.H., tehdit suçuna ilişkin yargılamaya bakan Ü.G. ile yukarıda aktarılan sürecin gerçekleştiği dönemde İzmit Adliyesinde görev yapan saveılar E.A, K.Ç. ve N.P. hakkında şikâyet tarihindeki adıyla Häkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK)nezdinde 20/5/2014 ve 27/5/2014 tarihli dilekçelerle șikâyette bulunmuştur.
46. Söz konusu şikäyet dilekçelerinde ileri sürülen iddialar şu şekildedir 
- Savcı E.A. eski eş V.A.ya yönelik 29/11/2013 tariħli şikáyet dilekçesi sunulurken S.E.ye hitaben "Sen yine neye geldin?". "Çan çan çan bu ne çene, sizinle mi uğraşacağız."gibi küçük düşürücü, yalnızlaştırıcı ifadeler kullanmıştır,
- Hákim Ü.G. tehdit suçuna ilişkin yapılan yargılamanın 29/11/2013 tarihli duruşmasında. S.E.nin hayatından endişe ettiğine, koruma kararlorının V.A. tarafindan ihlal 

edildiğine, müşterek çocukla ilişkinin sonlandırılması gerektiğine ilişkin yakınmalara karşın konu ile ilgili olarak savcılığa ya da aile mahkemesi hâkimliğine bildirimde bulunmamıştır,
- Aile maħkemesi häkimleri etkili koruma karariarı almamış. kasa süreli ve durumun vehameti ile bağdaşmayan hafif tedbir kararları almıştır,
- Tedbir kararlarınm infazını takip etmekle görevli olan savcılar görevlerinin gereğini yerine getirmemiştir.

47. HSYK Genel Sekreterliği17/9/2015 tarihli işlemiyle başvurucunun talebinin HSYK Üçüncü Dairesinin 9/4/2015 tarihli kararı uyarınca işleme konulmadığını bildirmiştir.Kararda "ileri sürülen hususların bir kismımn yargılama faaliyetine, hakimin takdirine ilişkin bulunduğu, iddiaların soruşturma gerektirir niteliği haiz olmadiğı" ifade edilmiştir.
48. Başvurucunun söz konusu kararın yeniden incelenmesi için yaptığı başvuru HSYK Üçüncü Dairesinin 7/1/2016 tarihli kararı ile "kararın kaldırılmasını gerektirecek bir durumun bulunmadığı“ belirtilerek reddedilmiştir.

49. Yeniden inceleme talebinin reddine yönelik itiraz da HSYK Genel Kurulunun 29/3/2016 tarihli kararı ile "yeniden inceleme talebinin reddine dair kararın yerinde olduğu"ifade edilerek reddedilmiştir.

50.Başvurucu,HSYK nezdindegerçekleştirdiği şikâyetin olumsuz sonuçlanmasının ardından anayasal haklarının ihlal edildiğiiddiasıyla bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvuru, Anayasa Mahkemesinin 19/6/2018 tarihli ve 2017/34294 sayılı kararıile aleyhine yargı yoluna başvurulamayan HSYK işlemlerine karşı bireysel başvuruda bułunulamayacağı gerekçesiyle konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez bulunmuştur.

G. Kolluk Görevlileri ile İzmir Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürünün Şikâyet Edilmesine İlişkin Süreç

51. Başvurucu, Buca Polis Merkezinde görevli polis ve memurlar ile Buca llçe Jandarma Komutanlığında görevli bir jandarma. hakkında (l.Ö.) cezalandırılmaları talebiyle İzmir Cumhuriyet Başsavcıhğı nezdinde başvuruda bulunmuş; 27/5/2014 tarihli dilekçede özetle şikäyet edilen görevlilerin 6284 sayıh Kanun uyarınca şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin olarak uygulanmasına yönelik görevlerini gereği gibi yerine getirmediğini ileri sürmüştür.

5. İlgili kamu görevlileri hakkında soruşturma açılmasını karara bağlamakla görevli olan Buca Kaymakamlığı 27/3/2017tarihinde şikâyet edilen kamu görevlileri hakkında soruşturma izniverilmemesinekarar vermiştir. Kararda"şikâyet edilen kamu görevlilerinin süreçte üzerlerine düşeni yaptıklari, tedbir için yargı merciine ihbarda bulundukları, gerekliyazışmaları gerçekleştirdikleri"ifade edilmiştir.Bununla beraber kararda Ízmir 2. Aile Mahkemesinin 24/9/2013 tarihli koruma kararının V.A.ya tebliğ olunup olunmadiğımn tespit edilemediği hususuna da değinilmiştir. Ayriıca soruşturma izni verilmemesine dair sürece ilişkin belgelerden, Uzman Jandarma Çavuş 1.Ö.nün 15/11/2013tarihli tedbir kararın, komutanlığa ulaşmasından sonra iki günlük gecikme ile S.E.ye tebliğetmiş olması ve geçici olarak trafik biriminde görevlendirilmesinin ardından tedbir kararının uygulanmasım izleme gőrevini bir başka personele tevdi etmemiş olması nedenleriyle hizmet yerini terk etmeme disiplin cezası ile cezalandırıldığı anlaşıłmıştır.

53. Başvurucunun sőz konusu karara karşı yaptığı itiraz, Izmir Bölge Idare Mahkemesi I. Ídari Dava Dairesi tarafindan "ön inceleme raporu ve eki belgelerin, isnat edilen filden dolayı Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma yapılmasım gerektirecek nitelik ve yeterlikte ołmadığı" gerekçesiyle 7/6/2017 tarihinde reddedilmiştir.
54. Başvurucu ayrıca İzmir Aile ve Sosyal Politikalar Müdürlüğü eski il müdürünün cezalandırıłması talebiyle İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınezdinde başvuruda bulunmuştur.27/5/2014 tarihli dilekçede özetle şikäyet edilen görevlinin 6284sayılı Kanun uyarınca şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin olarak uygulanmasına yönelik izleme çalışmaları yapılması ve destek hizmetleri verilmesiyönünden göreviniyerine getirmediğini ileri sürmüştür.

55. İlgili kamu görevlisi hakkında soruşturma açılmasını karara bağlamakla görevli olan İzmir Valiliği il İdare Kurulu 26/5/2017 tarihinde şikâyet edilen kamu görevlisi hakkında soruşturma izni verilmemesine karar vermiştir.Karar, konu hakkında yapılan 25/5/2017 tarihli ön inceleme raporuna dayanmaktadır. Anılan raporda, dikkati çeken tespit ve ifadeler bulunmaktadir. Bu tespitler ve ifadeler özetle S.E. lehine verilmis tedbir kararlarının Şiddet Önleme ve Izleme Merkezi (ŞÖNiM) kayıtlarına girdiği. tedbir kararlarının ve somut durumun bilindiği, Izmir Aile ve Sosyal Politikalar Müdürlüğü eski il müdürünün olayın gerçekleştiği dönemde yurt dışı gezisinde olduğu, kurum yetkililerinin hiçbir şekilde S.E. ile iletişime geçmediği/görüşmediği. S.E.nin ŞÖNİM tarafindan riskli olaylar kategorisine alınmadiğı; S.E.nin ŞÖNīM nezdinde bir müracaatta bulunmamışolduğu hususlarına ilişkindir. Sonuç olarak soruşturma izni verilmemesine dair İzmir Valiliği il Idare Kurulu kararında "öncelikletedbirkararlarının uygulanması ve izlenmesinde kolluğun görevli ve yetkili olduğu vurgulanmış, muhtelif tarihlerde verilen koruma kararlarını ilgili mercilere bildiren il müdürünün maktulü koruyamadığı ve ölümüne neden olduğu iddiasımn gerçeği yansıtmadığı. ilgilinin ceza soruşturmasını gerektiren eyleminin bulunmadığı" ifade edilmiştir.

5. Başvurucunun söz konusu karara karşı yaptığı itiraz, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1. Idari Dava Dairesi tarafindan "ön inceleme raporu ve eki belgelerin. isnat edilen fiilden dolayı Cumhuriyet Başsavcıliğınca soruşturma yapılmasım gerektirecek nitelik ve yeterlikte ołmadığı" gerekçesiyle6/7/2017 tarihli kararla reddedilmiştir.
57. Başvurucu, aktarılan itiraz süreçlerini tamamlamasının ardından süresinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
1.İlgili Mevzuat 
58.5237 sayılh Kanun'un "Kasten öldürme" kenar başlıklı 81. ve "Nitelikli haller"kenar başlıklı 82. maddesi sırasıyla şöyledir:

" Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır."
"Kasten öldürme suçunun;
a) Tasarlayarak,
b) Canavarca hisle veya eziyet çektirerek,
c) Yangın, su baskım, tahrip, batırma veya bombalama ya da nūkleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanmak suretiyle,
d) Üstsoy veya altsoydan birine ya da eş veya kardeşe karşı,
e) Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı.

f) Gebe olduğu bilinen kadma karşı.
g) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle.
h) Bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işłenmesini kolaylaştırmak ya da yakalanmamak amacıyla.

i)Bir suçu işleyememekten dolayı duyduğu infialle.
j) Kan gütme saikiyle.
k) Töre saikiyle.
İşlenmesi halinde, kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır."
59. 5237 sayılı Kanun'un "Tehdit" kenar başlıklı 106.maddesinin (1) numaralıfikrası şöyledir:
"Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırıdır. Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikayeti üzerine. altı aya kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur."
60. 5237 sayılı Kanun'un "Hakarer" kenar başlıkh 125. maddesinin ilgili kısmışöyledir:
"(1)Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sôvmek suretiyle bir kímsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıła kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılir. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için filin en az úç kişiyłe ihtilat ederek işlenmesi gerekir.

(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntütü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarudaki fikrada belirtilen cezaya hükmolunur."

61. 5237 sayılı Kanun'un "Takdiri indirim nedenleri" kenar başlıkı 62. maddesi şöyledir:
"(1) Fail yararına cezayı hafifletecek takdiri nedenlerin varlığı halinde, ağırlaştırılmıs müebbet hapis cezası yerine, müebbet hapis; müebbet hapis cezası yerine, yirmibeş yıl hapis cezası verilir. Diğer cezaların altida birine kadarı indirilir.

(2) Takdiri indirim nedeni olarak, failin geçmişi, sosyal ilişkileri, filden sonraki ve yargiluma súrecindeki davranışlari, cezanı failin geleceği üzerindeki olası etkileri gibi hususlar göz önünde bulundurulabilir. Takdiri indirim nedenleri kararda gösterilir."
62. 6284 sayılı Kanun'un "Amaç, kapsam. temel ilkeler" kenar başhıkhı 1. maddesi şöyledir:
"(1) Bu Kamunun amaci; şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerínin ve tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilerin korunması ve bu kişilere yónelik şiddetin önlenmesi amacıyla almacak tedbirlere ilişkin usul ve esaslaridüzenlemektir.

(2) Bu Kanunun uygulanmasında ve gereken hizmetlerin sunulmasında aşağıdaki temel ilkelere uyulur:
a) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile Türkiye'nin taraf olduğu uluslararasısözleşmeler, özellikle Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Ilişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi ve yürürlükteki diğer kanuni düzenlemeler esas almur.

b) Şiddet mağdurlarına verilecek destek ve hizmetlerin sunulmasında temel insan haklarına dayali, kadın erkek eşitliğine duyarli, sosyal devlet ilkesine uygun, odil, etkili ve süratli bir usul izlenir.

c) Şiddet mağduru ve şiddet uygulayan için alınan tedbir kararları insan onuruna yaraşır bir şekilde yerine getirilir.

ς) Bu Kanun kapsamında kadınlara yönelik cinsiyete dayalı şiddeti önleyen ve kadınları cinsiyete đayalı şiddetten koruyan özel tedbirler ayrımcılık olarak yorumłanamaz."
63. 6284 sayılı Kanun'un "Mülki amir tarafindan verilecek koruyucu tedhir kararları" kenar başlıkh 3. maddesi şöyledir:
"(1) Bu Kanun kapsamında korunan kişilerle ilgili olarak aşağıdaki tedbirlerden birine.hirkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere mülki amir tarafindan karar verilebilir:
a) Kendisine ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara, bulunduğu yerde veya başka bir yerde uygun barınma yeri sağlanması.

b) Diğer kamunlar kapsamında yaplacak yardımlar saklı kalmak üzere. geçici maddi yardım yapılması.

c) Psikolojik, mesleki, hukuki ve sosyal bakımdan rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi.

c) Hayati tehlikesinin bulunması hálinde, ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altina alınması.


d) Gerekli ołması hálinde, korunan kişinin çocukłorı varsa çalışma yaşamına katlımınıdesteklemek üzere dört ay, kişinin çalışması hälinde ise iki aylık süre ile sınırlı olmak kaydıyla, on altı yaşından büyükler için her yıl belirlenen aylık net asgari ücret tutarının yarısım geçmemek ve belgelendirilmek kaydyla Bakanlık bütçesinin ilgili tertibinden karşılanmak suretiyle kreş imkânının sağlanması.

(2) Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde birinci fikranın (a) ve (c) bentlerinde yer alan tedbirler, ilgili kolluk amirlerince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tariħi takip eden ilk işgünü içinde mülki amirin onayına sunar, Mülki amir tarafından kırksekiz saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar."
64. 6284 sayılı Kanun’un "Hákim tarafindan verilecek koruyucu tedbir kararları"kenar başlıklı 4. maddesi şöyledir 

"(1) Bu Kanun kapsamında korunan kişilerle ilgili olarak aşağıdaki koruyucu tedbirlerden birine, hirkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hâkim tarafindan karar verilebilir:
a)İşyerinin değiştirilmesi.
b) Kişinin evli olması hálinde müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi.

c) 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunundaki şartların varlığı hálinde ve korunan kişinin talebi üzerine tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması.
c) Korunan kişi bakimndan hayati tehlikenin bulunması ve bu tehlikenin önlenmesi için diğer tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması hálinde ve ilgilinin aydınlatılmışrizasına dayalı olarak 27/12/2007 tarihli ve 5726 sayılı Tamk Koruma Kanunu hükümlerine göre kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesi."
65. 6284 sayılı Kanun'un "Hákim tarafindan verilecek önleyici tedbir kararları"kenar başlıklı 5. maddesi şöyledir:
"(1) Şiddet uygulayanlarla ilgili olarak aşağıdaki önleyici tedbirlerden birine.birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere hákim tarafindan karar verilebilir:
a) Şiddet mağduruna yönelik olarak şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranşlarda bulunmaması.

b) Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve müşterek komutun korunan kişiye taħsis edilmesi.

c) Korunan kişilere, bu kişilerin hulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması.
c) Çocuklarła ilgili daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kurma kararı varsa, kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, kişisel ilişkinin sımırlanması ya da tümúyle kaldırılmasi.

d) Gerekli görülmesi hälinde korunan kişinin. şiddete uğramamış olsa bile yakınlarına,tanıklarına ve kişisel ilişki kurułmasına ilişkin háller saklı kalmak üzere çocuklarına yaklaşmaması.


e) Korunan kişinin şaħsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi.
f) Korunan kişiyi iletişim araçlarıyla veya sair surette rahatsız etmemesi.
g) Bulundurulması veya taşınmasına kanunen izin veriten silahları kolluğa teslim etmesi.

ğ) Silah taşıması zorunlu olan bir kamu görevi ifa etse bile bu görevi nedeniyle zimmetinde bulunan silahi kurumuna teslim etmesi.

h) Korunan kişilerin bulundukları yerlerde alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaması ya da bu maddelerin etkisinde iken korunan kişilere ve hunların bulunduklarıyerlere yaklaşmamasi, bağınlilığının olması hâlinde, hastaneye yatmak dåhil, muayene ve tedavisinin sağlamması.

i) Bir sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için başvurması ve tedavisinin sağlanmast.

(2) Gecikmesinde sakınca bulunan hállerde birinci fikranın (a). (b). (c) ve (d)bentlerinde yer alan tedbirler, ilgili kolluk amirlerince de alınabilir. Kolluk amiri evrakı en geç kararın alındığı tarihi takip eden ilk işgünü içinde hákimin onayına sunar. Hákim tarafından yirmidört saat içinde onaylanmayan tedbirler kendiliğinden kalkar.
(3) Bu Kanunda belirtilen tedbirlerle birlikte ħäkim, 3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılıÇocuk Koruma Kanununda yer alan koruyucu ve destekleyici tedbirler ile 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kurułması hususlarında karar vermeye yetkilidir.

(4) Şiddet uygulayan, aynı zamanda ailenin geçimini sağlayan yahut katkıdo bułunan kişi ise 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre nafakaya hükmedilmemiş olması kaydıyla hákim, şiddet mağdurunun yaşam düzeyini göz önünde hulundurarak talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir."
66.6284 sayılı Kanun'un "İhbar" kenar başlıkhı 7. maddesi şöyledir:
"Şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin varlığı hâlinde herkes bu durumu resmi makam veya mercilere ihbar edebilir. Ihbarı alan kamu görevlileri bu Kanun kapsamındaki görevlerini gecikmeksizin yerine getirmek ve uygulanması gereken diğer tedbirlere ilişkin olarak yetkilileri haberdar etmekle yükümlüdür."
67. 6284 sayılı Kanun'un "Tedbir kararlarımn bildirimi ve uygulanması" kenar başlıkhı 10. maddesi şöyledir:
"(1) Bu Kanun hükümlerine göre alınan tedbir kararları, Bakanlığın ilgili il ve ilçe müdürlükleri ile verilen kararın niteliğine göre Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa en seri vasitalarla bildirilir.

(2) Bu Kanun kapsamında ilgili mercilere yaplan başvuruar ile bu başvuruları kabul ya da reddine ilişkin kararlar, başvuru yapılan merci tarafindan Bakanlığın ilgili il ve ilçe müdürlüklerine derhäl bildirilir.


(3) Korunan kişinín geçici koruma altina alınmasına ilişkin koruyucu tedbir kararı ile şiddet uygulayan hakkında verilen önleyici tedbir kararlarının yerine getirilmesinden,hakkında koruyucu veya önleyici tedbir kararı verilen kişilerin yerleşim yeri veya bulunduğu ya da tedbirin uygulanacağı yer kolluk birimi görevli ve yetkilidir.
(4) Tedbir kararının, kolluk amirince verilip uygulandiğı veya korunan kişinin kollukta bulunduğu hállerde, kolluk birimleri tarafindan kişi, Bakanlığın ilgili il veya ilçe müdürlüklerine ivedilikle ulaştırılır; bunun mümkün olmaması hälinde giderleri Bakanlık hütçesinín ilgili tertibinden karşılanmak üzere kendisine ve beraberindekitere geçici olarak barınma imkänı sağlanır.

(5) Tedbir kararının ilgililere tefhim veya tebliğ edilmemesi, kararın uygulanmasına engel teşkil etmez.

(6) Hakkında barınma yeri sağlanmasına karar verilen kişiler, Bokanlığa ait veya Bakantığın gözetim ve denetimi altında bulunan yerlere yerleştirilir. Barınma yerlerinin yetersiz kaldığı hållerde korunan kişiler; mülki amirin, acele hállerde kolluğun veya Bakanlığın talebi üzerine kamu kurum ve kuruluşlarına ait sosyal tesis, yurt veya benzeri yerlerde geçici olarak barındırilabilir.

(7) İşyerinin değiştirilmesi yönündeki tedbir karari, kişinin tahi olduğu ilgili mevzuat hükümlerine göre yetkili merci veya kişi tarafindan yerine getirilir."
68. 6284 sayılı Kanun'un "Tedbir kararlarına aykırılık" kenar başłıklı 13. maddesi şöyledir:
"(1) Bu Kanun hükümlerine göre hakkında tedbir kararı verilen şiddet uygulayan, bu kararın gerekterine aykırı hareket etmesi hälinde, fiili bir suç oluştursa bite iħlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hákim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur.

(2) Tedbir korarmın gereklerine aykırılığın her tekrarında, ihlat edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırliğına göre zorlama ħapsinin süresi onheş günden otuz güne kadardır. Ancak zorlama ħapsinin toplam süresi altı ayı geçemez.
(3) Zorlama hapsine ilişkin kararlar, Cumhuriyet başsavcılığınca yerine getirilir. Bu kararlar Bakanlığın ilgili il ve ilçe müdürlüklerine bildirilir."
69. 6284 sayılı Kanun'un "Şiddet önleme ve izleme merkezlerinin kurulması" kenar başlıkhı 14. maddesi şöyledir:
"(1) Bakanlık, gerekli uzman personelin görev yaptiığı ve tercihen kadın personelin istihdam edildiği, siddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin olarak uygulanmasına yönelik destek ve izleme hizmetlerinin verildiği. çalışmalarını yedi gün yirmidört saat esasına göre yürüten, çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenen, şiddet önleme ve izleme merkezlerini kurar.

(2) Kurulan merkezlerde şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin olarak uygulanmasına yönelik izleme çalışmaları yaplır ve destek hizmetleri verilir."
70. 6284 sayılı Kanun'un "Destek hizmetleri" kenar başlıklı 15. maddesi şöyledir:

"(1) Bu Kanun kapsamıda şiddetin önlenmesi ve verilen tedbir kararlarımın etkin olarak uygulanmasının izlenmesi bakımından şiddet önleme ve izleme merkezleri tarafindan verilecek destek hizmetleri sunlardır:
a) Koruyucu ve önteyici tedbir kararları ile zorlama hapsinin veritmesine ve uygulanmasına ilişkin veri ioplayarak hilgi bankası oluşturmak, tedbir kararlarının sicilini tutmak.

b) Korunan kişiye verilen barmma, geçici maddi yardım, sağlık, adli yardım hizmetleri ve diğer hizmetleri koordine etmek.

c) Gerekli hâllerde tedbir karurlarının alınmasına ve uygulanmasına yönelik başvurularda bulunmak.

c) Bu Kanun kapsamındaki şiddetin sonlandırılmasına yönelik bireysel ve toplumsal ölçekte programlar hazırlamak ve uygulamak.

d) Bakanlık bünyesinde kurulan çağrı merkezinin bu Kanumun amacma uygun olarak yaygınlaştırılması ve yapılan müracaatların izlenmesini sağlamak.
e) Bu Kanun kapsamındoki şiddetin sonlandırılması için çalışan ilgili sivil toplum kuruluşłarıyla işbirliği yapmak.

(2) Korunan kiştlerle ilgili olarak şiddet önleme ve izleme merkezleri tarafindan verilecek destek hizmetteri şunlardır:
a) Kişiye haklari, destek alabilecekleri kurumlar, iş bubma ve benzeri konutarda rehberlik etmek ve meslek edindirme kurslarına katılmasına yönelik faaliyetlerde bulunmak.
b) Verilen tedbir kararıyla ulaşımak istenen amacın gerçekleşmesine yönelik ónerilerde bulunmak ve yardımlar yapmak.

c)Tedbir kararlarımn uygulanmasının sonuçlarıı ve kişiler üzerindeki etkilerini izlemek.

c) Psiko-sosyal ve ekonomik sorunların çözümünde yardım ve danışmanlık yapmak.
d) Hákimin isteği üzerine; kişinin geçmişi, ailesi. çevresi, eğitimi, kişisel, sosyal.ekonomik ve psikolojik durumu hakkında ayrıntılı sosyal araştırma raporu hazırlayıp sunmak.

e) Ilgili merci tarafindan istenilmesi hälinde, tedbirlerin uygulanmasını somuçları ve ilgitiler üzerindeki etkilerine dair rapor hazırlamok.

f) 29/5/1986 tarihli ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu hükümleri uyarınca maddi destek sağlanması konusunda gerekli rehberliği yopmak.
(3) Şiddet uygulayanla ilgili olarak şiddet önleme ve izleme merkezleri tarafindan verilecek destek hizmetleri şunlardır:

a) Hákimin isteği üzerine; kişinin geçmişi, ailesi, çevresi. eğitimi. kişisel, sosyal.ekonomik ve psikolojik durumu ile diğer kişiler ve topłum açısından taşıdığı risk hakkında ayrıntılı sosyal araştırma raporu hazırlayıp sunmak.

b) Ilgili makam veya merci tarafindan istenilmesi hälinde, tedbirlerin uygulanmasımın sonuçları ve ilgililer üzerindeki etkilerine dair rapor hazırlamak.

c) Teşvik edici, aydınlatiei ve yol gösterici mahiyette olmak üzere kişinin:
1) Öfke kontrolü, stresle başa çıkma, şiddeti önlemeye yönelik farkındalık sağlayarak tutum ve davranış değiştirmeyi hedefleyen eğitim ve rehabilitasyon programlarına katilmasma,
2) Alkot, uyuşturucu, uçucu veya uyarıcı madde bağımhhğının ya da ruhsal bozukluğunun olması hâlinde, bir sağlık kuruluşunda muayene veya tedavi olmasına.
3) Meslek edindirme kurslarına katılmasına. yônelik faaliyetlerde bulunmak.
(4) Şiddet mağduru ile şiddet uygulayana yönelik hizmetler, zorunlu háller dışında farklı birimlerde sumulur."
71. 6284 sayılı Kanun'un "Kurumlararası koordinasyon ve eğitim" kenar başlıklı 16.maddesinin ikinci fikrası şöyledir:
"Kamu kurum ve kuruluşları ile diğer gerçek ve tüzel kişiler, bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak kendi görev alanına giren konularda işbirliği ve yardımda bulunmak ve alınan tedbir kararlarını ivedilikle yerine getirmekle yükümlüdür. Gerçek ve tüzel kişiler, bu Kanun kapsamında Bakanlık çalışmalarını desteklemek ve ortak çalışmalar yapmak üzere teşvikedilir."
72. 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Daír Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği (Yönetmelik) 18/1/2013 tarihli ve 28532 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Önleyici ve koruyucu tedbirler bakımından 6284sayılı Kanun'la koşut hükümler içeren Yönetmelik'in amaç ve kapsamını belirleyen 1.maddesi şöyledir:
"Bu Yönetmelik, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınlar,çocuklar, aile bireyleri ve tek taraflı israrlı takip mağduru olan kişilerin korunması ve bu kişilere yönelik șiddetin önlenmesi ile şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali olan kişiler hakkında şiddetin önlenmesine yönelik tedbirler ile bu tedbirlerin almması ve uygulanmasına ilişkin usul ve esaslari kapsar."
7. Yönetmelik'in tanımların ve kısaltmaların yer aldığı 3. maddesinin birinci fikrasının (o) ve (r) bendi şöyledir:
"(1) Bu Yönetmelikte geçen;
.
o) Şiddet Önleme ve Izleme Merkezi (ŞÖNtM): Şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin bir biçimde uygulanmasına yönelik güçlendirici ve destekleyici danışmanlık, rehberlik, yönlendirme ve izleme hizmetlerinin verildiği, yeterli ve gerekli 

personelin görev yaptığı ve tercihen kadın personelin istihdam edildiği. çalışmaların yedi gün yirmidört saat esasına göre yürütüldüğü merkezi.

.
r) Şikâyet mercileri: Kolluğu, mülki amiri, Cumhuriyet başsavcılığın, hákimi.Bakanlığın ilgili birimlerini,
... ifade eder."
74. Yönetmelik'in "İhbar ve şikayet" kenar başlıkhı 4. maddesi şöyledir:
"Kişinin, şiddete uğraması veya şiddete uğrama tehlikesi altında bulunması halinde herkes durumu yazıli, sözlü veya başka bir suretle ilgili makam ve mercilere ihhar edebilir.Şiddet veya siddete uğrama tehlikesinden haberdar olan kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ise durumu derhal, şikäyet mercilerine bildirmek zorundadır.

Şiddet mağduru, şiddet veya şiddete uğrama tehlikesine maruz kalması halinde durumu şikåyet mercilerine yazıli, sözlü veya başka bir şekilde bitdirebilir.

Şikâyet mercileri Kanun kapsamındaki görevlerini gecikmeksizin yerine getirmekle yükümlüdür.

Müdürlük veya ŞÖNiM’e yaplan şikáyet ve ihbarlar, bunlar tarafindan olayın özelliğine göre, kolluğa, mülki amire, Cumhuriyet başsavcılığına veya häkime gecikmeksizin bildirilir.

Sözlü yapılan şikáyet ve ihbarlar derhal tutanağa geçirilir."
75. Yönetmelik'in "Yapılacak işlemler" kenar başhkhı S, maddesi şöyledir:
"Kolluk, kendisine yapılan ihbar veya şikáyet üzerine genel hükümler doğrultusunda gerekli işlemleri yapar. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Kanun kapsamında almışolduğu koruyucu ve önleyici tedbirleri onaylanmak üzere tedbirin niteliğine göre mülki amire veya häkime sunar. Kolluk, kendisine intikal eden her olay hakkında gecikmeksizin en seri vasitalarla ŞÖNtM'e bilgi verir.

Cumhuriyet başsavcıığı, yapılon ihbar ve şikäyet üzerine evrakın bir örneğini ivedilikle olayın niteliğine göre uygulanabilecek olan koruyucu veya önleyici tedbir hakkında karar verilmek üzere häkime veya mülki amire gönderir.
Mülki amire yapılan ihbar veya şikáyet üzerine Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen koruyucu tedbirlerden birine. birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere karar verilebilir. Ayrıca mülki amir olayın niteliğine göre şikáyet veya ihbarı, kolluğa veya Cumhuriyet başsaveihiğına bildirir.

Hákim veya mülki amir tarafindan verilen kararlar ivedilikle ŞÖNtM’e hildirilir."

76. Yönetmelik'in "Geçici koruma altına alma" kenar başlıkhı 10. maddesi şöyledir:
"Mülki amir veya gecikmesinde sakinca bulunan hallerde kolluk amiri tarafindan,olayın niteliği, şikâyet ve ihbar göz önünde bulundurularak şiddet mağdurunun hayati tehlikesinin bulunması halinde ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altına alma tedbiri verilir.

Geçici koruma altına alınma tedbir kararının yerine getirilmesinden, hakkında koruyucu tedbir kararı verilen kişilerin yerleşim yeri, bulunduğu veya tedbirin uygulanacağıyerdeki kolluk görevli ve yetkilidir. Korunan kişi acil durumlarda hemen, diğer hallerde ise yirmidört saat öncesinden gideceği yere ilişkin olarak görevli ve yetkili kolluğa bilgi verir.Kolluk tarafindan korunan kişinin gideceği yerdeki kolluk gecikmeksizin haberdar edilir ve tedbir kararı uygulanmaya devam olunur.

Korunan kişinin ne şekilde koruma altına alınacağı, şiddet mağduruna yönelik muhtemel tehdit ve risk göz önüne almarak şiddet mağduru ve şiddet uygulayanın durumumun değerlendirilmesi suretivle 11/11/2008 tarihli ve 27051 sayilı Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhuriyet Başsavcilikları ve Mahkemelerce Almacak Tank Koruma Tedbirlerine İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelikte ver alan fiziki koruma tedbirleri ħâkim veya mülki amir tarafından, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk tarafindan belirlenir.

Korunan kişiye, geçici koruma kararmn kapsam ve içeriği, şiddet veya şiddete uğrama tehlikesinin varlığı halinde arayabileceği telefon mumaraları. kolluğun sorumlulukları.hangi durumlarda kolluğa hilgi vermesi gerektiği, hangi kolluk biriminin geçici koruma hizmetinden sorumlu olduğu ve benzeri hususlar, kolluk tarafindan açıklanarak tutanağa geçirilir ve tebliğ edilir."
77. Yönetmelik'in "Tedbir kararının verilmesi" kenar başlıklı 30. maddesinin ilgili kısmı şõyledir:
"Tedbir kararı ilgilinin talebi, müdürlük. ŞÖNiM veya kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine verilir. Tedbir kararları en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yer håkiminden, mülki amirden ya da kolluktan talep edilebilir.
Tedbir kararı ilk defasında en çok aluı ay için verilebilir. Ancak şiddet veya şiddet uygulanma tehlikesinin devam edeceğinin anlaşılması hálinde, resen, korunan kişinin,müdürlük, ŞÖNiM veya kolluk görevlilerinin talebi üzerine. tedbirlerin süresinin veya şeklinin değiştirilmesine ya da aynen devam etmesine karar verilehilir.
Koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için, şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz. Önleyici tedbir kararı. geciktirilmeksizin verilir. Kararın verilmesi,Kanunun amacmı gerçekleştirmeyi tehlikeye sokabilecek şekilde geciktirilemez. .
78. Yönetmelik'in "Tedbir kararıın tebliği"kenar başlıklı 31. maddesi şöyledir:
"Tedbir kararı, karorı veren merci tarafindan korunan kişiye ve şiddet uygulayana tefhim veya tebliğ edilir. Bu karar, yerine getirilmek üzere görevli olan kurum veya kuruluşa gönderilir.

Tedbir talebinin reddine ilişkin karar, sadece korunan kişiye tebliğ edilir.

29 uncu maddenin birinci fikrası kapsamında alınan tedbirlerin belirtilen sürelerde yetkili merci tarafindan onayłanmaması halinde tedbir kararının kalktığı korunan kişiye tebliğ edilir, ilgili kolluğa bildirilir.

Gecikmesinde sakınca bulunan hállerde ilgili kolluk birimi tarafimndan alınan önleyici tedbir, şiddet uygulayana bir tutanakla derhäl tebliğ edilir ve bu husus hakkıda ŞÖNIM’e ve mahkemeye bildirimde bulunulur.

Şiddet uygulayana, tedbir kararına aykırı davranması halinde hakkında zorlama hopsine tabi tutulmasına karar verilebileceği ihtarı kararda belirtilir. Ayrica tedbir kararının tefhim ve tebliğ işlemlerinde de bu ihtar yapılır."
79. Yönetmelik'in "Tedbir kararımn ilgilimakamlara iletilmesi ve yerine getirilmesi" kenar başhkhı 35. maddesi şöyledir:
"Tedbir kararları, kararın niteliğine göre Cumhuriyet başsavcılığına, kolluğa veya müdürlüğe gecikmeksizin en seri vasıtalarla bildirilir.

Kanun kapsamında ilgili mercilere yapılan başvurular ile bu basvuruların kabul ya da reddine ilişkin kararlar, başvuru yapılan merci tarafından ŞÖNiM'e gecikmeksizin bildirilir.
Tedbir kararları, kararın niteliğine göre kamu kurum ve kuruluşları tarafından ŞÖNİM ile işbirliği içerisinde ivedilikle yerine getirilir. Koruyucu veya ōnleyici tedbir kararlarının alınması ve yerine getirilmesi aşamasında şiddet mağduru ile şiddet uygulayan arasında uzlaşma ya da arabuluculuk önerilemez.

Korunan kişinin geçici koruma altına alınmasına. gecikmesinde sakınca bulunan hailerde barınma yeri sağlanmasına ilişkin koruyucu tedbir kararları ile şiddet uygulayan hakkında verilen önleyici tedbir kararlarınm yerine getirilmesinden, hakkında koruyucu veya önleyici tedbir kararı verilen kişinin yerleşim yeri veya bulumduğu ya da tedhirin uygulanacağı yerdeki kolluk görevli ve yetkilidir.

Önleyici tedbir kararı, Cumhuriyet başsavcılığı tarafindan görevli ve yetkili kolluğa ivedilikle gönderilir ve kolluk marifeti ile uygulanması izlenir. Cumhuriyet başsavcıiğınca gerektiğinde tedbir kararımın başvuruda bulunanlar tarafindan kolluğa götürülmesine imkán tanımr, Onleyici tedbir kararlarının yerine getirilip getirilmediği karar süresince kolluk tarafindan kontrol edilir. Bu kontrol korunan kişinin;
a) Bulunduğu komutun haftada en az bir kez ziyaret edilmesi.
b) İkinci derece dähil olmak üzere yakınları ile iletişim kurulması.
c) Komşularının bilgisine başvurulmasi,
c) Oturulan yerin muhtarından bilgi almması,
d) Bulunduğu komutun çevresinde araştirma yapılması,
şeklinde yerine getirilir. Tedbir kararlarıma aykırılığın tespit edilmesi halinde bu husus hakkanda tutanak tutulur ve Cumhuriyet başsavcıliığına gönderilir.


Tedbir kararlarıın alınması ve uygulanması için yapılan iş ve işlemlerin aşamaları ve sonucu hakkında ilgili kurum tarafindan aynı gūn en geç saat 16.00 ya kadar en seri vasitalarla ŞÔNIM'e bildirilir.

Korunan kişi, korunduğu yer dışında başka bir yere gitmesi gerektiğinde gideceği yer hakkında kolluğa bilgi verir, bu durumda dahi hakkında verilen kararın uygulanmasına devam edilir. Korunan kişí tarafindan tedbir kararına uyulmaması halinde hu husus kolluk amiri tarafindan bir tutanak ile tespit edilir.

Tedbir kararının ilgililere tefhim veya tebliğ edilmemesi, kararın uygulanmasına engel teşkil etmez."
80. Yönetmelik'in "Tedbir kararlarına aykırılık" kenar başhıkhı 38. maddesinin ilk fikrası şöyledir:
"Tedbir kararlarının ihlal edildiğinin kolluk tarafindan tespit edilmesi ħalinde tutulan tutanak Cumhuriyet başsavcıliığına iletilir. Bu tutanak Cunhuriyet başsavcılığı tarafindan ivedilikle aile mahkemesine gönderilir. Tedbir kararlarının ihlal edildiğinin aile mahkemesince tespit edilmesi halinde ise başka bir işleme gerek kalmaksizm resen zorlama hapsine ilişkin karar verilebilir."
2.ilgili Raporlar 
81. Ülkemizde kadına yönelik şiddete ilişkin hazırlanan çalışmalara/raporlara kısa da olsa değinilmesi, konunun kamusal etkilerinin yaygınlığı doğrultusunda taşıdığı önem ve iblal iddiasının değerlendirilmesinde sağlayacağı perspektif ile yapacağı olast katkı nedeniyle yerinde olacaktır.

82. Kadına yönelik şiddete ilişkin olarak ülkemizde kamu kurumları, üniversiteler ve çeşitli sivil toplum kuruluşları tarafindan farklı dönemlerde çalışmalar yapılmış ve raporlar düzenlenmiştir. Avrupa Insan Hakları Mahkemesi (AiHM) de yukarıda alıntısı yapılan kararların verilmesi sürecinde tek dayanak olarak ele almasa da bu gibi çalıişma ve raporlardan faydalanmıştır.

83. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (2009 yılında Başbakanlık bünyesinde bulunan) Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü tarafindan 2009 yılında Hacettepe Üniversitesinin de katılımıyla hazırlanan “Türkiye'de Kadına Yönelik Aile lçi Şiddet" başhkl çalışmada kadına yönelik şiddet geniş çaphı bir alan araştırması ile tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada ülkenin dört bir yanından kadınlarla görüşmeler yapılmış ve cevaplandırıcıların eğitim durumundan yaşadıkları bölgeye kadar birçok parametre değerlendirilmiştir. Kadına yönelik şiddetin ülke genelinde yaygın bir biçimde yaşandığını ve hayatının bir döneminde şiddete maruz kalmış kadınların oranının yüzde 39 olduğunu tespit eden çalışmanın "Politika Önerileri" kısmında araştırmanın iki temel bulgusu "şiddet olgusunun bilinenden daha yaygın olması" ve "şiddet olgusunun yaygınlığına rağmen kadınların şiddetle mücadelelerinde kendilerini yalnız hissetmeleri" olarak ifade edilmiştir.
84. Öte yandan Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü tarafindan 2016 yılında hazırlanan "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Ulusal Eylem Planı (2016-2020)" başlıklıçalışmada konu çok yönlü olarak ele alınmıştır. Çalışmada, ülkemizde kadına şiddet olgusuna ilişkin genel bir değerlendirmeye yer verilmesinin yanında istatistiki veriler ve yasal gelişmeler ele ahınmış, ayrıca ayrıntılı bir eylem planı belirlenmiştir. Bu planda farkhı

bakanlıklar bünyesinde oluşturulacak birimlerden kurumlar arasıkoordinasyona, toplumda farkındalk yaratmaya yönelik programlardan izleme, takip ve politika geliştirmeye kadar birçok alanda yapılacak çalışmalar için belirlemeler yapılmıştır. Çalışmada kadına şiddete ilişkin olarak genel bakış ve istatistiklerin aktarıldığı bölümlerin ilgili kısmı şöyledir:
"Kadına yönelik şiddet; bir insan hakkı ihlali ve ayrımcılık biçimi olarak kültürel.ekonomik, coğrafisınır tanımaksızın tüm dünyada varlığını sürdürmektedir.
Kadına yönelik şiddet, kadınların insan haklarından yararlanmalarını ciddi biçimde engellemekte; yaşam, güvenlik, özgürlük, saygınlık. fiziksel ve duygusal sağlık hakkı gibi temel haklarım ihlal etmekte veya pratikte geçersiz kılmaktadır. Engelli kadınlar ve kız çocukları gibi belirli gruplar ise çoğu durumda, gerek kendi evlerinde gerekse dhşarıda:şiddet, yaralanma, suistimal, ihmal, ihmalkâr davranış. kötü muamele veya sömürú gibi risklere karşı daha açık durumdadır.

Çok boyutłu bir sórun alanı olan kadına yönelik şiddet ve kadına yönelik ev içi şiddet.yalnızca kadınları olumsuz etkilemekie kalmamakta, bir būtün olarak toplumu da olumsuz etkilemektedir. Kadına yönelik şiddeti doğuran etkenler toplumsal cinsiyet eşitsizliği temelinde çoklu ve karmaşık bir yapı sergilemektedir. Kültürel faktörler. evlilik içinde çatışma yaşama, ilişkide sorunları çözememe gibi ilişki faktörleri: kadının ekonomik bağımsızlığının olmaması, istihdam olanaklarıa erişimde sınırlilıklar gibi ekonomik faktörler ile karar alma mekanizmalarında ve yasal düzeyde kadın-erkek eşitliğinin sağlanamamış olması şiddetin ortaya çıkmasını etkileyen temel faktörlerdir. Bu nedenle şiddetin ortadan kaldırılması, kapsamlı ve eşgüdümlü politikalar gerektirmektedir.
Türkiye'de Kadıa Yönelik Aile İçi Şiddet Araştırması,2013-2014 yıllarında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanhğı (ASPB) Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü (KSGM) tarafından yürütülmüş ve Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü tarafindan gerçekleştirilmiştir.

Bu araştırma, 2008 yılında gerçekleştirilen Türkiyede Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Araştırması’nın ardından geçen yaklaşık aluı yıl içinde, kadına yönelik şiddet hiçimlerinin yaygınlığındaki farklılaşmayı ortaya çıkarmayı ve bu sürede şiddetle mücadele alamında gerçekleşen yasal düzenlemeleri, 6284 sayılı Kanun öncelikli olmak üzere değerlendirmeyi omaçlamiştir.

Araştırma sonuçlarına göre, kadına yônelik şiddet, her yaştan, her eğitim grubundan.her bölge ve refah düzeyinden kadın için tehdit oluşturmakla birtikte. erken yaşlarda evlenen kadınlar ile hoşanmış/ayrı yaşayan kadınlar daha fazla şiddet riski altındadır.
2014 Araştırması’na göre şiddet türleri ve Türkiyedeki yaygınlığına ilişkin veriler şu şekildedir:
Ülke genelinde hayatının herhangi bir döneminde fiziksel şiddete maruz kaldığımıbelirten kadınların orum %36, son 12 ayda ise %8dir. Başka bir ifadeyle, her 10 kadından yaklaşık dördü eşi veya birlikte olduğu erkeklerin fiziksel şiddetine maruz kalmıştır. 2008yilında yapilan araştirma sonucuna gôre bu oran %39’dur.

Türkiye genelinde evlenmiş kadınların %12'si yaşamının herhangi bir döneminde. %5’i ise son 12 ay içinde cinsel şiddete maruz kaldiğıı belirtmiştir. Cinsel şiddetin en fazla dile getirildiği bölge ise Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi'dir. Evlenmiş kadınların %38'i yaşamlarıın herhangi bir döneminde fiziksel ve/veya cinsel şiddete maruz kalmıştır.

Türkiye genelinde kadınların yaşamlarının herhangi bir döneminde maruz kaldıklarıpsikolojik şiddet %44, son 12 ayda ise %26’dir. Batı Anadolu ve Orta Anadolu bölgelerinde yaşayan kadınların yarısi, yaşamlarının herhangi bir döneminde psikolojik şiddete maruz kaldıklarını belirtmiştir. 2014 yılında gerçekleştirilen araştırma sonuçları 2008 araştırma sonuçları ile paralellik göstermektedir."
B. Uluslararası Hukuk 
85. Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (CEDAW), 1979 yılında BirleşmişMilletler Genel Kurulu tarafindan kabul edilmiş ve ülkemiz tarafindan 19/1/1986 tarihinde imzalanmıştır. CEDAW'ın 1. maddesinde kadınlara karşı yapılan aytımcılık "kadınların medeni durumlarına bakılmaksızın ve kadın ile erkek eşitliğine dayalı olarak politik, ekonomik, sosyal, kültürel, medeni ve diğer alanlardaki insan hakları ve temel ōzgürlüklerinin tamnmasını, kullamlmasını ve bunlardon yararlanılmasım engelleyen veya ortadan kaldıran veya bunu amaçlayan ve cinsiyete bağlı olarak yapılan herhangi bir ayrım, mahrumiyet veya kısılama" şeklinde tanımlanmaktadır.
86. CEDAW'ın 2. maddesinde devletin yükümlülüklerine ilişkin olarak aşağıdaki hususlara yer verilmektedir:
"Taraf Devletler, kadınlara korşı her türlü ayrımı kımar, tüm uygun yollardan yararlanarak ve gecikmeksizin kadınłara karşı ayrımı ortadan kaldırıcı bir politika izlemeyi kabul eder ve hu amaçla aşağıdaki hususları taahhüt ederler:
(e) Herhangi bir kişi veya kuruluşun kadınlara karşı ayrun yapma girişiminí önlemek için hütün uygun önlemleri olmayi:
(f) Kadınlara karşı ayrımcılik oluşturan mevcut yasa, yônetmelik, adet ve uygulamalarıdeğiştirmek veya feshetmek için yasal düzenlemeler de dahil gerekli bütün uygun önlemleri almayi;
87. CEDA W'ın 17. maddesi uyarınca ihdas edilen Kadınlara Karşı Her TürlüAyrımcılığın Ortadan Kaldırılması Komitesi (Komite) 19 No.lu genel tavsiye kararında (11.Oturum, 1992) cinsiyete dayalı şiddetin kadınların erkeklerle eşitlik temelinde hak ve őzgürlüklerden yararlanma imkânına ciddi bir engel teşkil eden ve bu nedenle CEDA W’ın 1.maddesinde yasaklanmışbir ayrımcıhık şekli olduğunu tespit etmiştir. Komite, cinsiyete dayalı şiddet genel kategorisine özel kişi tarafından uygulanan şiddeti ve aile içi şiddeti de dâhiletmektedir. Sonuç olarak cinsiyete dayalı şiddete karşı devletlerin sorumluluklarıbulunduğunu ifade eden Komite, devletlerin "kadınları her türde şiddetten korumaya yönelik cezai yaptırımlar, medeni çözûmler ve tazminat da dahil olmak üzere kadımın etkili bir şekilde korunmasının sağlanması için gerekli tüm yasal ve diğer tedbirleri alma görevi bulunduğunu" vurgulamaktadır.

88. Taraf devletlerin görev ve sorumluluklarını aldığı tavsiye kararlarıyla sürekli hatırlatan Komite 2010 yılında gerçekleştirilen 47. Oturumunda alınan 28 sayılı genel tavsiye kararıyla da "şiddetin nerede meydana geldiğine bakılmaksızın fiziksel, ruhsal ya da cinsel açıdan kadına zarar veren veya acı çekmesine neden olan, zarar vermeye yönelik tehditler.zorlama ve özgürlükten mahrum bırakma gibi eylemleri ve aile içerisinde veya kişiler arası

ilişkilerde yaşanan veya Devlet ya da devlet organları tarafindan uygulanan ya da göz yumulan şiddeti içerdiğini. taraf devletlerin bu tür toplumsal cinsiyete dayalı şiddet girişimlerini önlemek, soruşturmak, kovuşturmak ve cezalandırmak hususunda özen yükümlülüğüne sahip olduğunu:kadınlara yönelik ayrımcılığın aymı zamanda yaşama hakkıve fiziksel dokunulmazlık, aile içi şiddet ve diğer şiddet türleri gibi diğer insan haklarıihlallerini de beraberinde getirmesi hallerinde taraf devletlerin suçlulari mahkeme õnüne çıkarmak ve en uygun cezaya çarptırmak üzere soruşturma ve yargılama süreçlerini devreye sokmakla yükümlü olduğunu" ifade etmiştir.

89. 11/5/2011 tarihinde imzalanan Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sõzleşmesi'nin (İstanbul Sözleşmesi) 24/11/2011 tarihli ve 6251 sayılı Kadınlara Yönelik $iddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun'la onaylanması uygun bulunmuş ve İstanbul Sözleşmesi 8/3/2012 tarihli ve 28227 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bakaniar Kurulu kararıyla onaylanmıştır. İstanbul Sözleşmesi 20/3/2021 tarihli ve 31429 sayılı ResmîGazete'de yayımlanan 19/3/2021 tarihlive 3718 sayılı Cumhurbaskanı kararı ile Türkiye Cumhuriyeti yönünden feshedilmiştir. Fesih, İstanbul Sözleşmesi'nin 80. maddesi gereğince 2021 yılının Temmuz ayında yürürlüğe girmiştir. Mevcut durumda yürürlükte bulunmamakla birlikte ihlal iddiasına konu olay tarihinde ve olayı takip eden hukuki süreç boyunca yürürlükte olduğundan İstanbul Sözleşmesi hükümlerine "İ/gili Hukuk" kısmında yer verilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

90. Istanbul Sözleşmesi'nin 1. maddesinde,Sözleşme'nin amaçlarından birinin "kadınları her türlü şiddete karşı korumak, kadına karşı şiddeti ve aile içi şiddeti önlemek,kovuşturmak ve ortadan kaldırmak" olduğu belirtilmiş:2.maddesinde yer alan kapsama ilişkin düzenlemede de "aile içi şiddet de dáhil olmak üzere kadınları orantısız bir biçimde etkileyen kadına karşı her tûrlü şiddet için geçerli olacağı" ifade edilmiştir. 3. maddesinde kadına karşı şiddeti "kadınlara karşı bir insan hakları ihlali ve ayrımcılık, ister kamu ister ōzel yaşamda meydana gelsinler, sõz konusu eylemlerde bulunma tehdidi. zorlama veya özgürlüğün rastgele bir biçimde kisıtlanması da dahil olmak üzere. kadınlara fiziksel, cinsel,psikolojik veya ekonomik zarar ve acı verilmesi sonucunu doğuracak toplumsal cinsiyete dayalı tüm şiddet eylemleri" olarak tanımlayan Istanbul Sözleşmesi 4., 5. ve 12. maddeleri ile taraf devletlere "kadınların, gerek kamu gerekse özel alanda şiddete maruz kalmaksızın yaşama hakkının yaygınlaştırılması, korunması; kadına yönelik her türlü şiddet eyleminin õnlenmesi, soruşturulmasi, cezalandırılması ve bu eylemlernedeniyle tazminat verilmesi.hassas konuma gelmiş insanların ihtiyaçlarının göz önüne alınarak karşılanması adına gerekli yasal ve diğer tedbirlerin alınması" ödevini yüklemektedir. Ayrıca İstanbułSözleşmesi 50. ve 53. maddeleri ile taraf devletlerin "kolluk kuvveti birimlerinin kadına yõnelik her türlü şiddet eylemine karşı, mağdurlara yeterli korumayı derhal sağlayarak süratle ve gereken biçimde mukabelede bulunmalarını temin edecek: şiddet mağdurlarının uygun engelleme veya koruma emirlerinden yararlanmasım sağlayacak gerekli yasal veya diğer tedbirleri alacağını" ifade etmiştir.

91. Avrupa İnsan Hakları Sõzleşmesi'nin (Sözleşme) "Yaşam hakkı" kenar başlıklı2. maddesinin (1) numaralı fikrasının birinci cümtesi şöyledir:
"Herkesin yaşam hakkı yasayla korunur."
92. AiHM'in kadına yönelik şiddete ilişkin olarak verdiği bazı kararlar için bkz.Opuz/Türkiye, B. No: 33401/02, 9/6/2009; M.G./Türkiye, B. No: 646/10, 22/3/2016; Halime 

Kılıç/Tūrkiye, B. No: 63034/11, 28/6/2016 ve Civek/Türkiye, B. No: 55354/11, 23/2/2016.Sözleşme'nin 2. ve 3. maddelerine yönelik ihlal kararlan ile sonuçlanan söz konusu başvurular, fail ve/veya ihmal gösterdiği ileri sürülen kamu görevlileri hakkında yürütülen ceza soruşturmasına dair süreçler üzerine gerçekleştirilmiştir.

93. AiHM kadına yönelik şiddete ilişkin olarak önüne gelen uyuşmazlıklarda fiziksel, psikolojik şiddetten sözlü saldırıya kadar çeşitli türleri olan şiddet sorunun salt somut davaların koşulları ile sınırlı olarak ele alınamayacağım vurgulamış ve şiddetin üye devletlerin tamamını ilgilendiren yaygın bir sorun olduğunu, günümüzde Avrupa toplumlarında özellikle kaygı verici olmaya devam ettiğini, aile içi şiddetin -genelde şahsi ilişkilerde veya kapalı çevrelerde yaşandığı için- her zaman su yüzüne çıkmayan genel bir problem olarak belirdiğini, bu yönüyle başvuruları incelerken sorunun ciddiyetini gözönünde bulunduracağını ifade etmiştir (Opuz/Türkiye. § 132; Civek/Türkiye. § 50).
94.AİHM, konunun ülkemize ilişkin boyutunu çeşitli örgütlerin/kurumların (İnsan Hakları Izleme Örgütü, Mor Çatı Kadın SığınağıVakfi, KA-MER, Hacettepe Üniversitesi gibi) farkh tarihlerde yayımlanan raporlarına atifta bulunmak suretiyle belirlemeye çahışmıştır. AlHM verdiği ihlal kararlarında salt bu raporlara dayanmamakla beraber söz konusu raporlar ve istatistikler bağlamında ülkemizdeki aile içi şiddetin esas olarak kadınlarıetkilediğini, genel ayrımcı adli etkisizliğin/pasifliğin bulunduğunu ve bunun şiddeti teşvik ettiğini tespit etmiştir (Opuz/Türkiye, §§192-198; M.G./Türkiye, §116). Bununla birlikte AfHM, ülkemizde Opuz/Türkiye davasından sonra kadınlara yönelik şiddetle mücadele etmek amacıyla çok sayıda yasal ve politik girişimde bulunulduğunu, bu çerçevede 6284 sayılıKanun'un kabul edildiğini ifade etmiştir (Halime Kılıç/Türkiye, § 115).
95. Sözleşme'nin 2. maddesi bağlamında devletin temel görevinin kişi hayatına yönelik eylemleri caydırıcı somut bir ceza mevzuatı oluşturmak ve ihlalleri caydırmak.önlemek ve cezalandırmak için oluşturulan uygulama mekanizmasına dayanarak yaşam hakkını güvenceye almak olduğunu hatırlatan AlHM, maddenin ayriıca belirli bazı koşullarda devletlere, başkalarının suç unsuru teşkil eden tutumları nedeniyle yaşamı tehdit altında olan kişileri korumak üzere önleyici tedbirler almak yönünde pozitif bir yükümlülük de getirdiğini ifade etmektedir. Aynıca Sözleşme'nin 2. maddesinde güvence altına alınan hakkın niteliği gözönünde bulundurulduğunda başvuranın kamu makamlarının gerçek ve yakın bir tehdidi önlemek için makul olarak onlardan yapmaları beklenen her şeyi yapmadıklarınıgöstermesinin yeterli olduğunu belirten AfHM, bu konunun her davanın kendi koşullarıışiğında aydınlatılabileceğini tespit etmiştir (Opuz/Türkiye, §§ 128-130).
96. AlHM, aile içi şiddet mağduru olan çocukların ve diğer savunmasız kişilerin kişi dokunulmazlığı hakkının ağır şekilde iblal edildiği durumlara karşı devlet tarafından etkin önleyici tedbirler alınmak suretiyle korunmaları gerektiğini belirtmiştir (Opuz/Türkiye,§159). Aile içi şiddete ilişkin şikâyetlerin giderilmesi için gerekli özel özen üzerinde duran ve aile içi şiddetin kendine özgü özelliklerinin ulusal yargılamalar çerçevesinde dikkate alınması gerektiğini vurgulayan AiHM, kadınlara yönelik şiddet konusundaki ihtilafın hukuki yönden ele alınmasında mağdurun güvensizlik ve kırılganlık durumu ile moral, fiziksel ve/veya maddi durumunu gözõnünde bulundurmak, netice itibarıyla durumu en kısa sürede değerlendirmek görevinin ulusal makamlara ait olduğunu ifade etmektedir (M.G./Türkiye, §§92, 95).

97. Sözleşme'nin 2. maddesinin ilk cümlesinde belirtilen pozitif yükümlülüklerin aym zamanda cinayetin sebebini ortaya koymaya ve sorumluları cezalandırmaya imkàn veren 

etkin ve bağımsız bir adli sistem kurma zorunluluğu getirdiğini belirten AiHM soruşturmanın temel amacının iç hukukta yaşam hakkını koruyan hükümlerin etkin şekilde uygulanmasınıve devlet görevlilerinin veya makamlarının davranışları şikāyet konusu yapıldığında söz konusu görevlilerin veya makamların kendi sorumlulukları altında meydana gelen ölüm olaylarına ilişkin sorumluluk üstlenmelerini sağlamak olduğunu vurgulamıştır (Halime Kılıç/Türkiye. § 92).

98. Halime Kıhç/Türkiye kararında AiHM, õlümde ihmali bulunan kamu görevlileri hakkında yürütülen ceza soruşturması üzerine yapılan başvuruyu incelemesi sonucunda söz konusu soruşturmanın Sözleşme'nin 2. maddesinin gereklerini karşılamakta yetersiz kaldığına karar vermiştir. Olayda başvuranın kızı Cumhuriyet savcısına yaptığı müracaatında eşinin şiddetine maruz kaldığını belirterek hayatından endişe ettiğini bildirmiştir. Başvuranın kızıeşinden gördüğü şiddetten ve yapılan tehditlerden dolayı toplamda dört defa yetkili makamlara başvurmuş, bu şikâyetlerinin hepsinde de kendisinin ve çocuklarının hayatından endişe ettiğini ifade etmiş, birçok defa da korunma talebinde bulunmuştur. Anulan şiddet eylemleri, adli tıp raporları ve tanık ifadeleriyle desteklenmiştir. Başvuranın kızının bu șikâyetlerine karşılık Cumhuriyet savcısı aile mahkemesine başvurarak koruma tedbiri uygulanmasını talep etmiştir. Bunun üzerine üç koruma ve tedbir kararı verilmiştir ancak AiHM söz konusu kararların başvuranın kızına berhangi bir koruma sağlama konusunda tamamen etkisiz olduğunu tespit etmiştir. Keza AfHM, somut olayda tedbir kararlarına uymayan eşin cezalandırılmayarak ve karısına karşı herhangi bir endişe duymadan şiddet uygulamayı tekrar edebileceği bir cezasızlık ortamı oluşturularak söz konusu tedbir kararlarının tamamen etkinlikten yoksun bırakıldığı kanaatindedir. AiHM kararında şiddet uygulayan kişinin tekrarlayan şiddet ve tehdit eylemlerinin her defasında kamu makamlarına iletilmesine rağmen kamu makamlarının öngörülebilir bir öldürülme riskini dikkate alarak etkili bir koruma ve tedbir kararı uygulayamadıklarını tespit etmiş, öldürmeye giden olaylar dizisinin belirleyici bir aşamasında kamu makamlarının gerçek ve yakın riskin varlığınıgözönüne alarak yaşamı koruyucu önlemleri almaları gerektiğini vurgulamıştır (Halime Kilıç/Türkiye. §§ 93-101).

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
99. Mahkemenin 29/9/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
100. Üç ayn formda kızının ölümü ile sonuçlanan sürece ilişkin olay ve olgularıdetaylı şekilde aktaran ve özetle kızının kamu makamları tarafindan korunamadığını belirten başvurucu; kizının gereken önlemlerin etkin bir şekilde alınmaması sonucu kamu görevlilerinin ihmali neticesinde ve sürekli tehditlerde bulunan eski eşi tarafindan öldürüldüğünü ileri sürmüştür. Başvurucu; ilgili kamu görevlilerinin kızını şiddetten korumak için yerine getirmesi gereken gözetim, denetim, koordine etme ve bilgilendirme görevlerini yerine getirmediğini, tedbir kararlarının infazının takibinin yapılmadığını hatta tedbir kararlarının tebliğ edilmediğini dile getirmiştir. Başvurucu devamla kızmın kamu görevlilerinin ilgisizliğive ihmali ile yalnızlaştırıldığını, kamu görevlilerinin bu konudaki ihmallerinin gözardı edildiğini, kamu görevlilerine cezai takibat yapılmadığını, faile yönelik ceza yargılamasında ise tasarlayarak öldürme hâli söz konusu olmasına karşın bu durumun dikkate alınmadığını, verilen cezanın orantısız, yapılan ceza indirimlerinin de baksız olduğunu belirterek adil yargılanma, etkili başvuru ve yaşam haklarının ihlal edildiğini iddia etmiştir.


B. Değerlendirme 
101. Anayasanın “Kişinin dokunulmazlığı. maddi ve manevi varlığı” kenar başlıklı17. maddesinin birinci fikrasmın ilgili kısmı şöyledir:
"Herkes, yaşama .. hakkına sahiptir."
102. Anayasa'nın "Devletin temel amaç ve görevleri" kenar başlıkhı 5. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
“Devletin temel amaç ve görevleri, ..Cumhuriyeti ve demokrasivi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak: kişinin temel hak ve hürriyetlerini sosyal hukuk devleti ve adalet ilketeriyle bağdaşmayacak surette sıurlayan siyasal ekonomik ve sosyal engelleri kaldrmaya, insanın maddi ve manevi varlığıın gelişmesi için gerekli şartłarı hazırlamaya çalışmaktir."
1. İddiaların Nitelenmesi ve İncelemenin Kapsamı
103. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucu özetle kızının öldürülmesine ilişkin sürecin öncesi ve sonrasını kapsayacak şekilde, kamu görevlileri tarafindan gereken Önlemlerin etkin olarak alınmamasının ölüme neden olduğunu, buna karşın kamu görevlileri hakkında soruşturma izni verilmediğini, fail olan eski eşin de gereken cezayı almadığını ileri sürdüğünden başvuruda yaşanan ölüm olayı bir bütün olarak, yaşam hakkı bağlamında incelenecektir.

104. Anayasa Mabkemesi yaşam hakkına yönelik bulunan başvuruları devletin negatif ve pozitif yükümlülüklerini dikkate alarak maddi ve usul boyutları bakımından ayrıayrı incelemektedir. Devletin negatif yükümlülüğü, kamusal bir yetkiyle güç kullanan görevlilerin kasıtlı ve hukuka aykırı bir şekilde biçbir bireyin yaşamına son vermeme ödevini (öldürmeme yükümlülüğü) içerirken pozitif yükümlülük hem her türlü tehlikeye karşıbireylerin yaşam hakkını korumayı (yaşamı koruma yükümlülüğü) hem de doğal olmayan her ölüm olayının tüm yönleriyle ortaya konulmasına, sorumlukişilerinbelirlenmesine ve gerektiğinde bu kişilerin cezalandırılmasına imkân tanıyan bir soruşturma yapmayı (etkili soruşturma yükümlülüğü) içermektedir. Yaşam hakkının maddi boyutu, negatif yükümlülük ile yaşamı koruma yükümlülüğünü kapsamakta iken yaşam hakkının usul boyutu, pozitif yükümlülüğün bir başka unsuru olan etkili soruşturma yükümlülüğünden ibarettir (Aziz Biter ve diğerleri, B. No: 2015/4603, 19/2/2019, § 58).

105. Başvurucu birden fazla süreci esas alarak bireysel başvuruda bulunmuştur.Başvurucunun hâkim ve savcıları şikäyet etmesine ilişkin sürece yönelik yaptığı bireysel başvuru daha önce Anayasa Mahkemesi tarafindan karara bağlanmış olduğundan (bkz. § 50)bu hususta ayrica bir değerlendirme yapılmayacaktır.

106. Başvurucunun bireysel başvuruya esas aldığı süreçlerden ikisi kolluk görevlileri ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İzmir İl Müdürlüğü yetkililerinin sahip oldukları imkânłara karşın görevlerini yerine getirmedikleri iddiasıyla bu kişileri ilgili makamlara şikâyet etmesine ilişkindir. Başvurucu bu süreçlere ilişkin olarak açık bir 

tehlikeye rağmen kızı için gereken etkin önlemlerin kamu görevlilerince alınmadığını ve kamu görevlilerinin bu bağlamda suę işlediklerini ancak kamu görevlileri hakkında soruşturma izni verilmediğini ileri sürmektedir. Bu öz esas alnarak anılan kısım yönünden başvuru yaşam hakkı kapsamında koruma ve etkili soruşturma yükümlülüğü bağlamında incelenecektir.

107. Başvuruya esas olan diğer süreç ise fail V.A. hakkındaki ceza yargılamasına ilişkindir. Başvurucunun bu sürece ilişkin olarak üzerinde durduğu husus, cinayetin tasarlanarak gerçekleştirilmediği sonucuna ulaşılması ve takdiri indirim hükümlerinin uygulanması sonucu fail lehine orantısız bir cezaya hükmedilmiş olmasıdır. Başvurunun failin ceza yargılamasına ilişkin süreci esas alan bu kısmı etkili soruşturma yükümlülüğübağlamında incelenecektir. Başvurucu her ne kadar sőz konusu ceza soruşturması sürecinde isnat edilen diğer suçlarla ilgili (hırsızlık, tehdit, hakaret) yargılamaya dair de iddialarda bulunmuş ise de esas olarak yaşam hakkına ilişkin olduğu tespit edilen somut başvuruda söz konusu hususlara yönelik bir değerlendirme yapılmayacaktır.

2. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
a. Fail V.A. Hakkında Yürütülen Ceza Soruşturmasına İlişkin 
108. Devletin yaşamhakkı kapsamındaki pozitif yükümlülüklerinin usulboyutu çerçevesinde devlet, doğal olmayan her ölüm olayının sorumlularının belirlenmesini ve gerekiyorsa cezalandırılmasını sağlayabilecek etkili resmi bir soruşturma yürütmek durumundadır (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, B. No: 2012/752, 17/9/2013, §54). Usul boyutundaki yükümlülüğün yerine getirilmesindeki amaç; yaşamı etkili ve caydırıcıyaptırımlarla koruma altına almak, yaşam hakkını koruyan hukukun etkili bir şekilde uygulanabilmesini sağlamaktır (Aziz Biter ve diğerleri, § 58).

109. Etkili soruşturma yükümlülüğünün bir olayda gerektirdiği soruşturma türünün yaşam hakkının esasına ilişkin yükümlülüklerin cezai yaptırım gerektirip gerektirmediğine bağlı olarak tespiti gerekir. Kasten ya da saldırı veya kötü muameleler sonucu meydana gelen ölüm olaylarında Anayasa'nın17. maddesi gereğince devletin sorumluların tespitine ve cezalandırılmalarına imkân verebilecek nitelikte cezai soruşturmalar yürütme yükümlülüğübulunmaktadır (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 55).

110. Ceza soruşturmasının etkili olması için soruşturma makamlarının resen harekete geçerek ölüm olayını aydınlatabilecek ve sorumluların belirlenmesini sağlayabilecek bütün delilleri tespit etmeleri gerekir. Soruşturmada ölüm olayının nedeninin veya sorumlu kişilerin belirlenmesi imkänını zayıflatan bir eksiklik, etkilisoruşturma yükümlülüğüne aykınlık oluşturabilir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 57). Ceza soruşturmasının fiilen hesap verilebilirliği sağlamak için soruşturma sürecinin kamu denetimine açık olması, ayrıca ber olayda ölen kişinin yakınlarının meşru menfaatlerini korumak için bu sürece gerekli olduğu ölçüde katılmalarının sağlanması gerekir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 58). Hukuk devletine bağlılığın sağlanması ve hukuka aykırı eyłemlere hoşgörü ve teşvik gösterildiği görünümü verilmesinin engellenmesi amacıyla ceza soruşturmasının makul bir özen ve süratle yürütülmesi şarttır (Salih Akkuş, B. No: 2012/1017, 18/9/2013, § 30).
111. Bu usul yükümlülüğünün gerektiği şekilde yerine getirilmemesi hälinde devletin negatif ve pozitif yükümlülüklerine gerçekten uyup uymadığının tam olarak tespit edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle soruşturma yükümlülüğü, devletin bu madde kapsamındaki negatif ve pozitif yükümlülüklerinin güvencesini oluşturmaktadır (Salih Akkuş.§ 29).


112. Başvuru konusu olaydaki gibi doğal olmayan her ölüm olayında olası cezai sorumluluğun tespiti için soruşturma sonrasında kovuşturma aşamasına geçildiği durumlarda,ilk derece mahkemesi Önündeki yargılama aşaması dähil bütün sürecin 17. maddenin gereklerine cevap verebilecek nitelikte olması gerekmektedir. Bõylece derece mahkemeleri mağdur olan kişilerin yaşam hakkına ve maddi ve manevi varlığına karşı yapılan saldırıların hiçbir durumda cezasız bırakılmamasını teminat altına alabilecektir (Sadık Koçak ve diğerleri, B. No: 2013/841, 23/1/2014, § 77).

113. Anayasa'nın 17. maddesi başvuruculara üçüncü kişileri bir suç nedeniyle yargılatma ya da cezalandırma hakkı vermediği gibi devlete tüm yargılamaları mahkûmiyetle sonuçlandırma ödevi de yüklemez. Bu, bir sonuç yükümlülüğü değil uygun araçların kullanılması yükümlülüğüdür (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 56). Soruşturma yükümlülüğünün sonuç yükümlülüğü değiluygun araçların kullanılması yükümlülüğüolması, her soruşturmada mağdurtarın olaylarla ilgili beyanlarıyla bağdaşan bir sonuca varılması gerektiği anlamına gelmemektedir ancak soruşturma kural olarak olayın gerçekleştiği koşulların belirlenmesini ve iddiaların doğru olduğunun kanıtlanması hâlinde sorumluların tespit edilerek cezalandırılmasını sağlayacak nitelikte olmalıdır (Doğan Demirhan, B. No: 2013/3908, 6/1/2016, § 66). Temel anlayiş bu yönde olmakla birlikte -her somut olayın şartlarında ayrıca değerlendirilmesi yapılmak koşuluyła- derece mahkemelerinin yaşama hakkına yönelik eylemlerin cezasız kalmasına imkàn vermemeleri de gerekmektedir (Filiz Aka, B. No: 2013/8365, 10/6/2015, § 32).

114. Bu bağlamda Anayasa Mahkemesi tarafindan ele alınması gereken Önemli bir diğer husus da derece mahkemelerinin bu tür olaylara ilişkin yürüttükleri yargılamalarda bir sonuca varırken Anayasa'nın 17. maddesinin gerektirdiği seviyede derinlik ve özenle bir inceleme yapıp yapmadıklarını ya da ne ölçüde yaptıklarını değerlendirmektir zira derece mahkemeleri tarafindan bu konuda gösterilecek hassasiyet, yürürlüktekiyargı sisteminin daha sonra ortaya çıkabilecek benzer yaşam hakkı ihlallerinin önlenmesinde sahip olduğu Önemli rolün zarar görmesine engel olacaktır (Filiz Aka, § 32). Bu busus hukuk devletine bağlılığın sağlanması, hukuka aykırı eylemlere hoşgörü ve teşvik gösterildiği görünümüverilmesinin engellenmesi yönünden bir gerekliliktir (Fahriye Erkek ve diğerleri, B. No:2013/4668, 16/9/2015, § 91).

115. Diğer taraftan olayların oluşumuna ilişkin delillerin değerlendirilmesi idari ve yargısal makamların ödevidir (Rifat Bakır ve diğerleri, B. No: 2013/2782, 11/3/2015, § 68).Anayasa Mahkemesinin ilgilisoruşturma ve yargılama makamlarının yerine doğrudan geçecek şekilde delillerin değerlendirmesini yapmasının veya yürütülmesi gerekli olan soruşturma işlemlerinibelirlemesinin sõz konusu olamayacağıbelirtilmelidir.Başka bir ifadeyle Anayasa Mahkemesinin görevi, bu makamların maddi olayłara ilişkin yaptıklarıdeğerlendirmenin yerine kendi değerlendirmesini koymak değildir (Hıdır Öztürk ve Dilif Öztürk, B. No: 2013/7832, 21/4/2016, § 185). Anayasa Mahkemesinin bu husustaki görev ve yetkisi ilgiliyargısal sürecin Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkıın güvencelerinde aranan hususların sağlanıp sağlanmadığının incelemesinden ibarettir.
116. Anavasa Mahkemesi kural olarak doğal olmayan bir ölüm olayı sonrasında ölümün gerçekleştiği gün resen ceza soruşturmasının açıldığı, titiz ve hızlı bir çalışma sonucunda elde edilen deliller işığında soruşturma ve ilk derece yargilama makamlarinın olayların seyrini aydınlatmak istediğinden kuşku duyulmadığı, yürütülen soruşturmaların Ölüm nedenlerini kesin olarak saptamaya ve failin cezalandırıłmasına imkân verdiği kanısına 

varılan durumlarda -yürütülen soruşturmanın ve davaların derinliği ve ciddiyeti üzerinde etki gösterecek nitelikte bir eksikliğin bulunmaması koşuluyla- yürütülen soruşturmaların ve alınan kararların yetersiz veya çelişkiliolduğunun ileri sürülemeyeceğinikabul etmektedir (Sadık Koçak ve diğerleri. § 95).

117. Somut olayda başvurucunun kızının eski eşi V.A. tarafindan öldürülmesini takiben V.A.nin ablasının yaptığı ihbar üzerine kolluk kuvvetlerinin aynı gün olay yerine intikal ettiği, uzman ekiplerce olay yerinde inceleme yapıldıği, olay tutanaklarının, fiziki inceleme raporlarının düzenlendiği, ölü muayenesi ve otopsi işlemlerinin gerçekleştirildiği,tanıkların ifadelerinebaşvurulduğu ve olay yerinden elde edilen maddi deliller üzerinde kriminal inceleme yapıldığı anlaşılmıştır (bkz. §§ 38-40).

118. Söz konusu süreçte başvurucunun kızını öldüren V.A.nın işlediği suçu ablasına gönderdiği mesaj yoluyla ikrar etmesi, ablasının polise ihbarda bulunması ve nihayetinde V.A.nın da kolluk kuvvetlerine teslim olması nedeniyle failin belirlenmesi/yakalanması,Ölüm nedeninin kesin olarak saptanmasi, bir başka ifadeyle öldürme olayının seyrinin aydınlatılması noktasında -gerek olayın koşulları ve failin tutumu gerekse de kolluk kuvvetlerinin vakit kaybetmeden soruşturmanın gereklilikleriniyerine getirmesisonucu- bir belirsizliğin veya soruşturmanın seyrini etkileyecek şekilde eksik kalan bir hususun varlığından söz edilemeyecektir. Sadece kasten öldürme değil tehdit, hakaret ve hırsızlık suçlarının da yargılamasının yapıldığı süreç, ölümün vuku bulmasını takiben iki yıldan az bir sürede mahkûmiyet hükmü ile neticelenmiştir. Yargıtay süreci ile birlikte toplam beş yıl gibi bir sürede tamamlanan siłsilenin -ceza hükmünün iki yıldan az sürede verildiği ve birden fazla suçun yargılamasının yapıldığı dikkate alındığında- makul bir sürede sonuçlandırılmadığı söylenemeyecektir.

119. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile başvurucunun da dâhil olduğu yargılara sürecine ilişkin olarak katılım ve kamuya açıklık noktasında başvurucunun bir iddiası bulunmadığı gibi bu açıdan etkili soruşturma yükümlülüğüne olumsuz manada etki edecek bir hususun varliğı konusunda herhangi bir emare de tespit edilmemiştir.
120. Temel amacı yaşam hakkını korumaya yönelik hukuk kurallarının etkili bir şekilde uygulanmasını ve olayın failinin hesap vermesini sağlamak olan soruşturmanın etkililiği bakımından başvuruya konu olayda üzerinde durulması gereken bir diğer önemli husus ise söz konusu davada benzer yaşam hakkı ihlallerinin önlenebilmesibakımından caydırıcıhğın sağlanıp sağlanmadığıdır. Başvurucunun iddiaları da esasen bu noktaya ilişkindir.

121. Devletin bu usul yükümlüğünün genel itibarıyla bir sonuç yükümlülüğünden ziyade bir araç kullanma yükümlülüğü olduğunun bu aşamada özellikle ve önemle vurgulanması gerekmektedir. Bu hatırlatma ile birlikte yaşam hakkına yōnelik ağır saldırılara ilíşkin ceza davalarında verilen hükmün sanığın eylemine karşılık olarak uygunluğunun ve/veya yeterliliğinin -devletin caydırıcılığı sağlamaya ilişkin etkilisoruşturıa yürütme konusundaki yükümlülüğü kapsamında- kamu güvenliğinin idamesi, hukukun üstünlüğünün sağlanması ve hukuka aykırı eylemlere müsamaha gösterildiği görünümünün verilmesinin engellenmesi açisından önem arz ettiği de unutulmamalıdır.

122. Somut süreçte ceza mahkemesi başvurucunun kızını öldüren eski eş V.A.yı 25yıl hapis cezası ile cezalandırmıştır. Mahkeme bu kanaate ulaşırken eylemin tasarlanarak gerçekleştirilmediğini, daha önce de V.A. tarafından alınan müşterek çocuğun teslimi 

esnasında çıkan tartışmanın/kavganın etkisiyle olayın vuku bulduğunu ifade etmiştir. Ayrıca ceza mahkemesi 5237 sayıhı Kanun'un 62. maddesi uyarınca takdiri indirim hükümlerini kullanarak V.A.nın sosyal ilişkilerini, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışlarını,cezanın geleceği üzerindeki olası etkilerini dikkate almak suretiyle müebbet hapis cezasından indirim yaparak 25 yıl hapis cezasına hükmetmiştir.

123. Cinayetin işleniş biçimine/olayın koşullarına dair değerlendirme ve yorum ile mevzuat uyarınca tanınan cezada indirim nedenlerinin varlığına yönelik belirlemeler derece mahkemelerinin takdirindedir. Anayasa Mahkemesi, yaşam hakkının içerdiği güvencelerin sağlanıp sağlanmadığının incelemesi dışında maddi olaylara ve ilgili mevzuata ilişkin olarak derece mahkemelerince yapılan değerlendirmenin yerine kendi değerlendirmesini koyamaz.Bu noktada yaşam hakkının sabip olduğu güvenceler bağlamında değerlendirilebilecek olan husus ceza mahkemesinin verdiği hükmün bir cezasızlık izlenimi veya bu tür eylemlere müsamaha gösteriliyor ve/veya bu tür eylemler teşvik ediliyor kanısı yaratıp yaratmadığıdır.
124. Konu bu perspektiften ele aliındığında ceza mevzuatı dähilinde tek eyleme karşılık olarak verilebilecek cezalar silsilesinde en üst sıralarda yer alan 25 yıl hapis cezasının böyle bir izlenime yol açtığı söylenemeyecektir. S.E.ye yönelik tehdit suçundan da ceza alan eski eş V.A.nın cezasında takdirî indirime gidilmesi bir problem olarak gözükebilecek ise de verilen ceza hükmü V.A.nın cezasız kalmasına, eylemi ile açık bir orantısızlık oluşturacak şekilde kısa bir sürede tekrar serbest kalmasına yol açacak nitelikte bir cezaya karşılık gelmemektedir. Dolayisiyla derece mahkemesinin bu kararının ağir bir suç meydana getiren eylemin sonuçlarını orantısız bir biçimde hafiflettiği ya da ortadan kaldırdığı izlenimi verdiği söylenemez.

125. Tüm bu tespitler ışığında devletin yaşam hakkının içerdiği güvenceler çerçevesinde failin uygun ve yeterli ceza ile cezalandırılmasına imkân veren nitelikte bir ceza soruşturması yürütme konusundaki yükümlülüğüne açıkça aykırılık oluşturan bir hâlin somut süreçte söz konusu olmadığı ve yargısal tepkinin yetersiz olduğundan bahsedilemeyeceği kanaatine ulaşılmiştır.

126. Sonuç olarak fail V.A. için yürütülen ceza soruşturması bağlamında yaşam hakkının usul boyutuna yönelik bir ihlal bulunmadığımın açık olduğu sonucuna varılmıştır.
127. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının açıkça doyanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

b.Kamu Görevlilerinin İhmal Gösterdiği İddiasına İlişkin 
128. Yaşam hakkının doğal niteliği gereği, yaşamını kaybeden kişi açısından bu hakka yönelik bir başvuru ancak yaşanan ölüm olayı nedeniyle ölen kişinin mağdur olan yakınları tarafindan yapılabilecektir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri. §41). Başvurucu,başvuruya konu olan süreçte hayatını kaybeden S.E.nin annesidir. Bu nedenle başvuruda başvuru ehliyeti açısıdan bir eksiklik bulunmamaktadır.

129. Yaşam hakkının veya vücut bütünlüğünün ihlaline kasten sebebiyet verilmediği durumlarda pozitif yükümlülük (koruma ve etkilisoruşturma yükümlülüğü) her olayda mutlaka ihmali bulunan kamu görevlilerine karşı ceza davası açılmasını gerektirmez.Mağdurlara hukuki, idari ve hatta disiplinle ilgili hukuk yollarının açık olması yeterli olabilir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 59). Bununla birlikte kasıth olmayan fřiller nedeniyle 

meydana gelen ölüm olayłarında kamu makamlarının muhakeme hatası veya dikkatsizliği aşan bir kusuru olduğu yani olası sonuçların farkında olmalarına rağmen söz konusu makamların kendilerine verilen yetkiler kapsamında tehlikeli bir faaliyet nedeniyle oluşan riskleri bertaraf etmek için gerekli ve yeterli önlemleri almadığı durumlarda kişilerin hayatinın tehlikeye girmesine neden olanlar hakkında bir ceza soruşturması yürütülmesi gerekir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 60).

130. Bu açıdan bakıldığında yaşam hakkına ilişkin pozitif yükümlülüğün ihlal edildiğinin ileri sürülebilmesi için hangi yargısal sürecin tüketilmesigerektiğinin tespit edilmesi şarttır. Bunun için de yukarda yer verilen açıklamalar ışığında başvurucu tarafindan ihmal gösterdikleri ileri sürülen kamu makamlarının basit muhakeme hatası veya dikkatsizliği aşan bir kusurları bulunacak şekilde olası sonuçların farkında olmalarına rağmen kendilerine verilen yetkiler uyarınca riskleri bertaraf etmek için gerekli ve yeterli önlemleri alıp almadığının belirlenmesi gerekmektedir. Bu tespitin yapılabilmesi de ancak başvurunun esasının incelenmesi ile mümkündür. Bir başka ifadeyle somut süreçte yaşam hakkına dair pozitif yükümlölükler bağlamında etkili yargısal yolun tüketilip tüketilmediği ihlal iddiasının esasının değerlendirilmesi ile anlaştlacağından başvuru yollarının tüketilmesi kriterine ilişkin belirlemenin esas incelemesi dâhilinde gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmiştır.
131. Bu nedenle kamu görevlilerinin ihmal gösterdiği iddialarına ilişkin olarak yaşam hakkına dair pozitif yükümlülükler bağlamında yapılan şikäyet yönünden başvurunun açıkça dayanaktan yoksun ołmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden bulunmadığı anlaşıldığından kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

3. Esas Yõnünden 
a. Genel İlkeler 
132. Anayasa'nın 17. maddesinde düzenlenen yaşam hakkı Anayasa'nın 5.maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde devlete pozitif ve negatif ödevler yükler (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri. § 50).

133. Söz konusu pozitif yükümlülükler, bireyler arasıilişkiler alanında olsa da belirtilen haklara saygıyı sağlamaya yönelik tedbirlerin alınmasını zorunlu kılar (Marcus Frank Cerny [GK], B. No: 2013/5126, 2/7/2015, §§ 36, 40). Alınmast gereken tedbirlerin neler olduğu her somut olayın kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.
134. Devlet, bireyin maddi ve manevi varlığını her türlü tehlikeden, tehditten ve şiddetten korumakla yükümlüdür (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 51; AYM, E.2005/151,K.2008/37,3/1/2008; E.2010/58.K.2011/8, 6/1/2011). Devletin sorumluluğunu gerektirebilecek şartlar altında can kaybının gerçekleştiği durumlarda Anayasa'nın 17.maddesi devlete elindeki tüm imkânları kullanarak yaşam hakkını korumak için oluşturulan yasal ve idari çerçevenin gereğí gibi uygulanmasını, bu hakka yönelik ihlallerin durdurulup cezalandırımasını sağlayacak etkili idari ve yargısal tedbirieri ałma görevi yüklemektedir. Bu yükümlülük -kamusal olsun veya olmasın- yaşam hakkının tehlikeye girebileceği her türlüfaaliyet bakımından geçerlidir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 52).
135. Devlet, öncelikle yaşam hakkına yönelen tehdit ve risklere karşı caydırıeı ve koruyucu yasal düzenlemeler yapmal; bununla da yetinmeyerek gerekli idari tedbirleri 

almahıdır. Bu ödev ayrıca bireyin yaşamını her türlü tehlike, tehdit ve şiddetten koruma yükümlülüğünü de içerir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 51). Pozitif yükümlülükler kapsamında devletin sahip olduğu koruma yükümlülüğü, hem hukuki hem de fili tedbirler alınmasını gerektirmektedir. Bu tedbirler korumasız kişilerin etkili bir şekilde korunmalarınısağlamali, yetkililerin bilgi sahibi oldukları veya olmaları gerektiği durumlarda makul adımlar atmalarını içermelidir (R.K., B. No: 2013/6950, 20/4/2016, § 75).
136. Bir kişinin yaşamına yönelik gerçek ve yakın bir tehlikenin bulunduğunun kamu makamlarınca bilindiği ya da bilinmesi gereken durumlarda makul ölçüler çerçevesinde kamu makamlarının bu tehlikenin gerçekleşmesini önleyebilecek şekilde önlem alması gerekir ancak özellikle insan davranışlarının Öngörülemezliği, öncelikler ve kaynaklar değerlendirilerek yapılacak işlem veya yürütülecek faaliyet tercihi dikkate alındığında pozitif yükümlülük kamu makamları üzerinde aşırı yük oluşturacak şekilde yorumlanamaz (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 53).

137. Öte yandan yaşam hakkının gerektirdiği pozitif yükümlülüklerin yerine getirilmesi kapsamında alnacak tedbirlerin belirlenmesi, idari ve yargısal makamların takdirinde olan bir husustur. Hak ve õzgürlüklerin güvence altına alınması adına pek çok yöntem benimsenebilir ve mevzuatta düzenlenmiş herhangi bir tedbirin yerine getirilmesinde başarısız olunsa bile pozitif yükümlülükler diğer bir tedbir ile yerine getirilebilir (Bilal Turan ve diğerleri, B. No: 2013/2075, 4/12/2013, § 59).

138. Devletin yaşam hakkı kapsamındaki pozitif yükümlülüklerinin usule ilişkin yõnü, doğal olmayan her ölüm olayınin sorumlularının belirlenmesini ve gerekiyorsa cezalandırılmasını sağlayabilecek etkili bir soruşturma yürütülmesinigerektirmektedir.Yürütülecek bu soruşturmanın temel amacı yaşam hakkım koruyan hukukun etkili bir şekilde uygulanmasıni, kamu görevlilerinin müdahalesiyle veya onların sorumlulukları altında meydana gelen ya da diğer bireylerin filleriyle gerçekleşen ölümler nedeniyle ilgililerín hesap vermelerini sağlamaktır (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 54).
139. Ceza soruşturmasının amacı, yaşam hakkını koruyan hukukun etkili bir şekilde uygulanmasını ve sorumluların hesap vermesini sağlamak olmakla birlikte bu yükümlülük kesin olarak bir sonuç elde etmeyi değil uygun araçların kullanılmasını gerektirir.Anayasa'nın 17, maddesi başvuruculara üçüncü kişileri bir suç nedeniyle yargılatma ya da cezalandırma hakkı vermediği gibi devlete tüm yargılamaları mahkūmiyetle sonuçlandırma ödevi de yüklemez (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, § 56).

140. Kamu görevlilerinin gěrevlerini devlet adına ifa etmeleri ve görevlerinin ifasıile ortaya çıkan birtakım durumlarla bağlantılı olarak sık sık şikäyet edilme ve soruşturma tehdidi altmda olma riski ile karşı karşıya ołmaları nedeniyle haklarında adlisoruşturma yürütülmesinin belirli bir makamın iznine bağlanması hukuk devletinde makul görülebilir (Hidayet Enmek ve Eyüpsabri Tinaș, B. No: 2013/7907, 21/4/2016, § 106).
141. Nitekim Anayasa'nın 129. maddesinin altıncı fikrasında, memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında işledikleri iddia edilen suçlardan ötürü ceza kovuşturmasıaçılmasının -kanunla belirlenen istisnalar dışında- kanunun gösterdiği idari mercinin iznine bağlı olduğu hüküm altına alınmıştır (Hidayet Enmek ve Eyüpsabri Tinaş, § 107)
142. Anayasa'nın bütünlüğü ilkesi çerçevesinde Anayasa kurallarının bir arada ve hukukun genel ilkeleri gözönünde tutularak uygulanması zorunlu olduğundan etkili 

soruşturma yükümlülüğünü ve kamu görevlilerinin soruşturulmasının izin şartına bağlıolmasını düzenleyen kurallar bütününün birbiriyle uyumlu bir şekilde yorumlanmasıgereklidir (Hidayet Enmek ve Eyüpsabri Tinaş, § 108).

b. İlkelerin Somut Olaya Uygulanması
143. Ülkemizde kadına yönelik şiddet olgusunun bir insan hakkı ihlali, toplumsal ve çok boyutlu bir mesele olarak kabul edildiği “flgili Hukuk" kısmında değinilen raporlardan.konuya ilişkin mevzuat düzenlemelerinden ve oluşturulan yasal/idari altyapıdan açıkça anlaşılmaktadır. Bakanlıklar gibi en üst düzeyde kamusal makamlar tarafindan çözümü için üzerine politikalar üretilen bir problem olarak ele alınan kadına yönelik şiddetin üstesinden gelinmesi adına gereken adımların (mevzuat, altyapi, personel, eğitim vb.) ulusal planlar çerçevesinde atılmaya çalışıldığı görülmektedir. Kadına yönelik şiddet konusunun en üst düzeydeki kamu makamları tarafindan ele alınması, çok boyutlu toplumsal bir mesele olarak algılanıp üzerine geniş çaplı/katılımlı politikalar üretilmesi aynı zamanda şiddete dair bu olgunun vahametine ve ciddiyetine de işaret etmektedir (bkz. §§ 81-84).
144. Anavasa Mahkemesi daha önce birçok başvuruda, kadına yönelik şiddet şikäyetleri yönünden şiddete uğrayanların veya şiddete uğrama tehlikesi bulunanların korunmasına yönelik mevzuat altyapısının yeterli olup olmadığını incelemiştir. Bu kararlarda da belirtildiği üzere ailenin korunması, kadına karşı şiddetin önlenmesi için etkili ve süratli bir yöntem izlenmesi, şiddete maruz kalan veya uğrama tehlikesi altında olan kişinin gecikmeksizin korunması amacıyla Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerle belirlenen standartlara uygun olarak 6284 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca çıkarılan yönetmelik yürürlüğe konulmuştur, 6284 sayılı Kanun'da, şiddete uğrayan veya şiddete uğrama tehlikesi bulunan kadınların, çocukların, aile bireylerínin korunması ve bu kişilere yönelik şiddetin önlenmesi amacıyla alınacak tedbirlere ilişkin usul ve esaslar ile yaptırımłarın ayrıntıh olarak düzenlendiği, ayrıca 6284 sayılı Kanun ile öngörülen kadına yönelik şiddeti önlemeye yönelik olarak ŞÖNiM gibi idari birimlerin ołuşturulduğu görülmektedir. Buna göre devletin koruma yükümlülüğü çerçevesinde gereklihukuki altyapının oluşturulduğu, şiddete uğrayanların veya şiddete uğrama tehlikesi bulunanların korunması yönünden kurulan hukuk sisteminin yetersiz olmadığı anlaşılmaktadır (Semra Özel Üner, B. No: 2014/12009, 26/10/2016, § 39; A.Z.Ö., B. No: 2014/546, 19/12/2017, §76; Ö.T., B. No: 2015/16029, 19/2/2019, § 32). Bunun yanında başvurucunun kadına yönelik şiddet şikâyetleri yönünden şiddete uğrayanların veya şiddete uğrama tehlikesi bulunanların korunmosına yönelik hukuki altyapının yeterli olmadığı hususunda bir iddiası da bulunmamaktadir.

145. Devletin koruma yükümlülüğü çerçevesinde oluşturulan yasal altyapı ve kurulan sistemin yeterli olduğu değerlendirildiğinden somut olaybağlamında incelenmesi gereken husus, yetkili kamu makamlarının S.E.nin eski eşi V.A. tarafından õldürülme riskini bilipbilmediklerinin veya bilmelerinin gerekip gerekmediğinin (öngörülebilirliğin) ortaya konulması, böyle bir durum söz konusu ise kamu görevlilerinin yetkileri çerçevesinde kendilerinden makul olarak beklenebilecek etkin ve pratik tedbirleri alıp almadıklarının açıklığa kavuşturulmasıdır. Bu doğrultuda öncelikle öldürülme olayına götüren olaylar dizisinde S.E.nin yaşamına yönelen gerçek ve yakın bir riskin varłığıın kamu makamlarıtarafindan bilindiğiveya bilinmesigerektiğinin söylenebileceğibir durumun, bir başka ifadeyle öngörülebilirliğin somut olayda var ołup olmadığına bakmak gerekir.

146. Başvuru formu ve ekindeki belgeler ve UYAP üzerinden ulaşılabilen verilerden hareketle somut sürece bakıldığında (bkz. §§ 11-31) S.E.nin V.A. tarafindan -gerek iletişim kanalları (sesli arama, kısa mesaj) aracılığıyla gerekse fiziken- sürekli rahatsız edildiği,hakarete uğradığı, tehdit edildiği, taraflar arasında kısa bir zaman diliminde (yaklaşık 6 ay)kolluk kuvvetlerine yansıyan şikâyete konu birden fazla olayın vuku bulduğu görülmektedir.
147. Bu vakalara konu davranışların/eylemlerin fiziksel şiddet boyutuna ulaştığıyönünde -S.E.nin beyani hariç (bkz. § 29)- veri bulunmamakla birlikte polis memurlarıtarafindan tutanak altına alınan kısa mesajlardan ve Ízmir 4. Sulh Ceza Mahkemesi nezdinde 2013/809 dosya numarasıyla zincirleme hakaret, tehdit suçu isnat edilerek açılan davadan anlaşıldığı üzere V.A.nın S.E.yi ölümle tehdit ettiği ve bu tehdidin süreklilik arz ettiği anlaşılmıştır. Nitekim V.A. bu sürecin sonunda salt kasten öldürmeden değil sarf ettiği sözler nedeniyle tehdit ve hakaret suçundan da hapis cezasına çarptırılmıştır. Bir başka ifadeyle S.E.ye yönelik tehdidin varlığı ceza mahkemesi kararı ile tevsik edilmiştir.
148. S.E., boşanma davası açmasindan sonraki süreçte gerçekleşen hemen hemen her olayda kolluk kuvvetlerine şikâyette bulunmuş ve verdiği ifadelerle hayatından endişe ettiğinden, eşinin kendisiyle birlikte çocuğunu ve ailesini ölümle tehdit ettiğinden yakınarak V.A.dan șikâyetçi olmuştur. Ayrıca S.E. son olarak 29/1 1/2013 tarihinde -öldürülmeden 16gün önce/koruma kararının süresi sona ermemiş iken- V.A.nın gönderdiği kısa mesajların dökümünü de eklemek suretiyle ve bayatından endişe ettiğini de belirterek Izmir Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde V.A.dan koruma kararımı ihlal, hakaret, tehdit, şantaj suçlarını işlediği iddiasıyla şikâyetçi olmuş hatta V.A. hakkında hakaret ve tehdit suçundan açılan davanın 29/11/2013 tarihinde yapılan duruşmasında “hayatından endişe ettiğini, koruma kararlarının V.A. tarafindan ihlal edildiğini, müşterek çocukla ilişkinin sonlandırılması gerektiğini" beyan ederek şikâyetlerini sulh ceza båkimi önünde de dile getirmiştir.

149. S.E.nin boşanmasından başlayan ve öldürülmesi ile sona eren süre zarfinda S.E. lehine, sonuneusu yaklaşmama olmak üzere birden fazla tedbir kararı verilmiştir. Söz konusu tedbir kararlarının hüküm fikrasından amlan kararlarınŞÖNiM'e tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Ayrıca İzmir aile ve sosyal politikalar ilmüdürü hakkında düzenlenen ön inceleme raporunda, S.E. lehine verilen tedbir kararlarından ŞÖNiM'in haberdar olduğunun ifade edildiğìanlaşılmıştır. Sõz konusu süreçte S.E.nin V.A.ya yönelik şikâyetlerinden vazgeçmediği görüldüğünden kamu makamlarının olaya ilgisini azaltacak bir duruma sebebiyet verilmediğinin de altı çizilmelidir.

150. Buna göre sürecin sık yaşanan olaylar, şikäyetler nedeniyle sürekli olarak kolluk makamları ile adli makamłara ciddi yakınmalarda bulunulması suretiyle yansıması ve alınan tedbir kararlarının süreci izlemekle görevli şÖNiM'e her seferinde bildirilmiş olmasıkarşısında kadına karşı şiddetin önlenmesi noktasında görevli/yetkili olmakla birlikte aynızamanda is birliği/koordinasyon içinde de olması gereken kamu makamlarinın S.E.nin yaşamına yönelen gerçek ve yakın bir riskin varlığından haberdar olduğu, yaşamsal açıdan ciddi sonuçlar doğuracak bir saldırıyı tahmin edebilecek konumda bulunduğu şüpheye yer birakmayacak şekilde açıktır.

151. Diğer taraftan Ceza Mahkemesince V.A. hakkında hüküm verilirken cinayetin tasarlanmadan ani gelişen olay sonucu işlendiği sonucuna ulaşılmasının ve yukarıda belirtildiği üzere (bkz.§§ 108-127) bu konuda etkili soruşturma yükümlülüğü açısından sorun bulunmamış olmasının kamu makamları açısından şiddetin/saldırının tahmin edilebilirliğihususunda ulaşılan yargıya etki etmediği değerlendirilmiştir. Zira cinayetin 

işleniş şekli (ani gelişen ya da tasarlayarak) yukarıda aktarılan tehdit ve hakaretle dolu süreçteki şiddete ilişkin açık riskin varlığını ortadan kaldırmayacaktır. Söz konusu risk V.A.nın S.E.ye yönelik şiddet gösterme ihtimalidir ve bu riskin varlığının şiddetin/saldırının gerçekleşme sürecine, biçimine bağlı olduğu söylenemez.

152. Bu aşamadan sonra tespitigereken husus, riskin varhığından haberdar olan kamu makamlarının yaşamı koruma yükümlülüğü bağlamında kendilerinden beklenen etkili/pratik tedbirleri almak adına makul adımlar atıp atmadığıdır. Bir başka ifadeyle kamu makamlarının bilhassa cezalandırıcı ve Önleyici nitelikte uygun õnlemler alarak S.E.ye yönelik olası şiddet eylemlerini engellemek için gereken özeni gösterip göstermediğinin belirlenmesi gerekmektedir.

153. Somut süreçte kolluk makamları 21/6/2013 tarihindeki ilk olayın akabinde 6284 sayılı Kanun uyarınca V.A.nın S.E.ye yüz metreden fazla yaklaşmaması da dàhil Önleyici/koruyucu tedbir kararı alarak bunu hâkim onayına sunmuş ancak Aile Mahkemesi koruyucu önlem alınmasına gerek olmadığına karar vererek bir ay süreyle geçerli olmak üzere her türlü şiddet, şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunułmaması yönünde Önleyici tedbir kararı almıştır. Bu karar V.A.ya makul bir süre zarfinda tebliğ edilmiştir. Ayrıca aynı olay nedeniyle V.A. hakkında hakaret ve tehdit suçu isnadiyla ceza davasi da açılmiştır.

154. 20/9/2013 tarihindeki ikinci olayı takiben yine kolluk kuvvetleri tedbir kararıalınması için tahkikat evrakınıyargı merciine sunmuş; Aile Mahkemesi her türlü şiddet,şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunulmaması yönünde Önleyici tedbir karanı almış ve diğer tedbirlerin alınmasına gerek görmemiştir. Ayrica kolluk kuvvetlerinin durumu Başsavcılığa bildirmesi üzerine Başsavcılığın talimatı ile V.A. ifadesi alınarak serbest bırakılmıştır. Aile Mahkemesinin aldığı tedbir kararının V.A.ya tebliğ edilip edilmediği belirsizdir.

155. 14/1 1/2013 tarihindeki üçüncü olayın akabinde ise kolluğun sunduğu tahkikat evrakı üzerine Aile Mahkemesi "V.A.nın bir ay boyunca S.E.ye yönelik her túrlü şiddet.şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmamasi, S.E.ye ve işyerine 100 metreden daha fazla yaklaşamamasi, S.E.yi iletişim araçları ile rahatsız etmemesi yönünde bir ay geçerli" tedbir kararı almıştır. 15/11/2013tarihli tedbir kararı muhatabi V.A.ya tebliğ edilmemiştir. Ayrıca kolluk kuvvetlerinin durumu Başsavcılığa bildirmesi üzerine Başsavcılığın talimatı ile V.A. ifadesi alınarak serbest bırakılmıştır. Son olarak S.E.nin 29/11/2013 tarihli şikäyet dilekçesi üzerine İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlatmış ve S.E.nin sunduğu telefonlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırmiştir.

156. Kadına yönelik şiddetin önlenmesi bususunda detaylı düzenlemeler içeren,koruma altına almadan işyeri değişiminin sağlanmasına, maddi destekten kimlik belgelerinin değiştirilmesine hatta tedbir kararını ihlal eden kişinin zorlama hapsine tabi tutulmasına kadar geniş yelpazedeki koruyucu/önleyici tedbirlere, yaptırımlara yer veren ve devletin koruma yükümlülüğü çerçevesinde gerekli yasal altyapının temelini oluşturan 6284 sayılı Kanun;ilgili kamu makamlarına izleme, uygulamayı sağlama, destek hizmetleri verme gibi görevlerin yanında gereken hâllerde resen harekete geçerek tedbir kararları alabilme ve/veya tedbir kararı alınması adına yargısal makamlara başvuru yapma imkānı getirmiştir. Üstelik 6284 sayılı Kanun uyarınca çıkarılan Yönetmelik, koruyucu Önlemlerín gecikmeden bir an önce alınması adına delile/belgeye gereksinim dahi duyulmadan koruyucu tedbir kararıverilebilmesini öngörmüştür.


157. ŞÖNiM, 6284 sayılı Kanun uyarınca kadına yönelik şiddetin önlenmesi adına tedbirlerin etkín bir şekilde uygulanması amacıyla destek hizmetleri sunulması için ihdas edilmiş bir idari birimdir. Bir başka ifadeyle ŞÖNiM'in varlık sebebi kadına yönelik şiddetin Önlenmesi adına kamu hizmeti sunulmasıdır.ŞÖNiM'in şiddetin önlenmesi ve tedbir kararlarının etkin şekilde uygulanması için; sunulacak hizmetleri koordine etmek, tedbir kararlarının uygulanması amacıyla önerilerde bulunup yardım yapmak, tedbir kararlarımın sonuçlarin takip etmek ve hatta gereken hallerde tedbir kararı alımması ve uygulanmasına yönelikmülki amirlere/adli makamlara başvurularda bulunmak (bkz.§§ 62-80) yönünde kanunla tevdi edilmiş görevleri bulunmaktadır, Kanunda bunlar için mağdur tarafindan bir başvuru yapılması şartı aranmamaktadır zira bu hukuki durumu destekleyecek şekilde tedbir kararları resen ŞÖNiM'e bildirilmektedir. Diğer taraftan kolluğun da yine 6284 sayılı Kanun uyarınca tedbir kararlarının uygulanmasindan sorumlu olduğu, kararların takibini yapmasıgerektiğiaçıktır. Ayrıca kolluğun gereken hâllerde geçici koruma altına alma, barınma ve belli mesafenin altında kadına yaklaşılmaması yönünde tedbir kararlarını resen alıp ilgili mülki amire ya da adlimakama sunma görevi bulunmaktadır. Özetle anılan kamu makamlarının sahada şiddet mağduruna ilk elden temas edecek ve süreci izleyecek birimler olduğu açıktır.

158. S.E.nin öldürülmesi ile sonuçlanan sürece bakıldığında yakın temasta bulunulmasını yasaklayan tek karar olan 15/11/2013 tarihli tedbir kararının V.A.ya tebliğedilmediği, 24/9/2013 tarihli tedbir kararının tebliğ edilip edilmediğinin ise kamu makamlarıtarafindan bile tespit edilemediği, S.E.nin eski eşi tarafından hakarete uğradiğına, tehdit edildiğine (ceza mahkemesi kararı ile de tevsik edilen), can güvenliğinden endişe ettiğine yönelik süreklilik arz eden şikâyetlerine rağmen V.A.nın S.E.yi rahatsız etmeye/tehdit etmeye devam edebildiği, V.A.nın bu süreçte söz konusu davranışlarının Önüne geçilmesi şiddetin önlenebilmesi için ciddi bir uyari, engelleme ve/veya yaptırım ile karşı karşıya kalmadığı, tedbir kararının ihlali iddiasına rağmen zorlama hapsinin gündeme gelmediği -hatta bu iddiaya ilişkin bir inceleme yapıldığına dair bir veri bulunmadığı-, ŞÖNīM'in S.E.ile şiddetin önlenmesi için destek hizmeti sunulması adına hiç iletişime geçmediği, elinde resen tedbir kararı alma ve ilgili makam onayına sunma imkânı olan ve bunun için de delile dahi gereksinim duymayan ilgili kamu makamlarının şiddeti önlemek adına bu adımlarıatmaya tevessül etmediği, alnan tedbir kararlarının da gereği gibi takip edilmediği açıkça görülmektedir.

159. S.E., her ne kadar V.A.ya tebliğ edilmemiş ise de 15/11/2013 tarihli tedbir kararının bittiği gün eski eşi tarafindan ebeveyn görüşmesi için müşterek çocuğun teslimi esnasında öldürülmüştür. Süreci takip etmekle görevli olan ilgili kamu makamlarının boşanmadan beri süregelen silsileyi dikkate alarak açık ve yakın bir risk altında olduğu anlaşılan S.E. lehine (yakın teması engelleyecek, koruma sağlayacak) tedbir kararı alınmasıyönünde başvuru yapmaları ve/veya bu kararı alarak hâkim onayına sunmaları imkân dâhilindedir. Bu bağlamda hayatından endişe ettiğini, eski eşinin koruma kararlarını ihlal ettiğini adli ve idari makamlara birçok kez bildiren S.E.yi ilgili kamu makamlarının resen koruma altına alması ve/veya 6284 sayılı Kanun ile tanınan yetkiler çerçevesinde diğer tedbirleri devreye sokması mümkündür. Bir önceki paragrafta da değinildiğiüzere temasıazaltacak etkili tedbir kararlarının alınması yōnünde girişimde bulunulmaması, verilmiştedbir kararlarının infazının takip edilmemesi ve V.A.nun süreç boyunca şikâyet edilmesine karşın ciddi herhangi bir zorlayıcı yaptırımla karşılaşmamış olması bu konuda pasif kalındığını açıkça göstermektedir. 15/11/2013 tarihli tedbir kararının bittiği gün öldürülen S.E.nin õldürülmeden 16 gün önce (tedbir koruması altında iken) gerçekleştirdiği ve daha 

Önce pek çok kez yinelemiş olduğu, eski eşinden ölüm tehdidi aldığına ilişkin şikâyeti de kamu görevlilerinin tedbir almak için harekete geçmeleri yönündeki gerekliliğe dair somut bir işarettir.

160. Ayrıca 6284 sayılı Kanun uyarınca eski eşle temasın azaltılması için ebeveyn görüşmesinin refakatçi eşliğinde yapılması, görüşmenin sınırlanması ya da tümüyle kaldırılması gibi tedbirlerin alınabilmesi adına ilgili kamu makamlarının resen adli makamlara başvuru yapması imkân dâhilindedir. Bu bağlamda öldürme olayının ebeveyn görüşmesi için müşterek çocuğun teslimi esnasında gerçekleştiği dikkate alındığında ilgili kamu makamlarının somut süreci gözeterek müşterek çocuğun teslimi veya ebeveyn görüşmesi ile ilgili bir değerlendirme yapmamış olması da hayati tehlikenin önlenmesi için gereken önlemlerin alınmadığına, 6284 sayılı Kanun'un etkin ve pratik bir şekilde uygulanmasına yönelik adım atılmadığına işaret eden bir diğer ciddi ihmal/özensizliktir.
161. Tüm bu tespitler ışığında somut süreçte şiddetin önlenmesini sağlamak adına ilgili kamu makamları tarafindan gereken makul adımların atıldığı söylenemez.
162. Bu durum karşısında S.E.ye yönelik şiddetin engellenmesi adına koruyucu ve önleyici tedbirlerin pratik ve etkili bir biçimde ahnmamış olmasının kamu makamları için yaşamın korunması noktasındaki pozitif yükümlülük bakımından ciddi bir ihmale/özensizliğe işaret ettiği açıktır. Ayrıca sürecin sık yaşanan olaylar ve şikâyetler nedeniyle sürekli olarak kolluk makamlarına yansıyor oluşu ve alınan tedbir kararlarının süreci izlemekle görevli ŞÖNīM'e her seferinde bildirilmesi karşısında S.E. adına koruyucu tedbirlere başvurulmasıyönündeki imkânın hayata geçirilmesinin kamu makamlarına aşırı bir yük yükleyeceğinden de söz edilemeyecektir.

163. Sonuç olarak kamu makamlarının ellerindeki hukuki/kurumsal altyapı ile desteklenmiş kamusal gücü 6284 sayıł Kanun ve ilgilimevzuat gereği yaşamıkoruma yükümlülüğü doğrultusunda etkili bir biçimde devreye soktuğu söylenemeyecektir. Bir başka ifadeyle kamu makamlarının S.E.nin korunmasına dair sonuç doğurmaya elverişli tedbirleri almak ve uygulamak konusunda yetersiz kaldığı açıktır.

164. Bu aşamadan sonra başvuru yollarının tüketilmesi kuralı ile doğrudan yakın bağlantılı ołması nedeniyle yaşama ilişkin etkili yargısal korumanın sağlanıp sağlanmadığıdeğerlendirilmelidir. Dosya içeriğinden başvurucunun tazminat davası açtığına dair bir belgeye rastlanmadığı gibi başvurucu bu hususta bir beyanda da bulunmamıştır. Başvurucu;kusurubulunduğunu/suçlu olduğunu iddia ettiğikamu görevlilerinin olaydan sorumlu tutulmadığını, haklarında gereken ceza soruşturmasının yapılmadığını ileri sürmüştür 
165. Bu değerlendirme yapılırken öncelikle Anayasa Mahkemesinin içtihadının yaşam hakkının ihlaline kasten sebebiyet verilmeyen durumlarda etkili bir yargısal sistem kurma yönündeki pozitif yükümlülüğün mağdurlara hukuki, idari ve hatta disiplinle ilgili hukuk yollarıın açık olması ile yerine getirilmiş sayılabileceği ancak kamu makamlarının olası sonuçların farkında olmalarına rağmen kendilerine verilen yetkiler kapsamında oluşan riskleri bertaraf etmek için gerekli ve yeterli önlemleri almadığı durumlarda bireylerin hayatının tehlikeye girmesine neden olan kişiler aleyhine hiçbir suçlamada bulunulmamasının ya da bu kişilerin yargılanmamasının yaşam hakkının ihlaline neden olabileceği yönünde olduğunu hatirlatmakgerekir (Kadri Ceyhan [GK], B. No: 2014/1924, 17/5/2018, § 89). Bu noktada karar verilmesi gereken husus devletin etkili yargısal sistem kurmaya ilişkin pozitif 

yükümlülüğü kapsamında hangi tür yargısal başvuru yolunun öngörülebilen teblikelere rağmen ihmal gösterilerek makul tedbirler alınmaması sonucu ölümlere yol açılan bu olaylara verílmesi gereken (yeterli) yargısal cevap olabileceğidir (Kadri Ceyhan. § 92).
166. S.E.nin eski eşi tarafından sürekli tehdit ediliyor ve gerçekleşen her vakada bu durumu ilgilimakamlara şikâyet yoluyla iletiyor olması karşısında eski eşi tarafindan öldürülmesi olayının kamu görevlilerinin basit bir hatası ya da dikkatsizliği sonucu meydana geldiğinin söylenmesi mümkün görünmemektedir. Ayrıca kadına karşı şiddetin önlenmesi bağlamında devletin bu gibi olaylara göstereceği yargısal tepkinin benzer olayların yaşanmaması bakımından önem taşıdığının altı çizilmelidir, Bu bağlamda konunun ülkemizde en üst düzeyde kamusal makamlar tarafindan cözümü için üzerine politikalar üretilen bir problem olarak görülmesi dikkate alındığında- ciddi ve yakın riskle karşı karşıya olduğu açık olan kadınlar için gereken etkin ve pratik önlemlerin alınmaması sonucu gerçekleşen ölümler nedeniyle yalnızca tazminata hükmedilmesinin devletin bu tür -korunmaya muhtaç kişilere dair- olaylara (bkz. § i38) ilişkin olarak etkili yargısal koruma sağlaması yükūmlülüğü bakımından yeterli olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
167. Bu durumda tazminat davasının başvuru yollarının tüketiłmesi ve etkili yargısal koruma sağlama gereklilikleri yönünden somut başvuruya etkisi olmadığıdeğerlendirilmiştir.

168. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde başvurucunun kizı S.E.nin yaşamının korunması noktasında devlete ait koruma yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmediği, yaşam bakkını koruma yükümlülüğü yönünden ihlal edildiğisonucuna ulaşılmiştir.

169. Diğer taraftan yaşam hakkına ilişkin olarak koruma yükümlülüğünün ihlaline karar verildiğinden koruma yükümlülüğünün usule ilişkin yönü olan etkili soruşturma yükümlülüğünün de (kamu görevlileri yönünden) değerlendirilmesi gerekir. Somut süreçte,şikâyet edilen kamu görevlileri hakkında ilgili birimlerce soruşturma izni verilmemiş ve itiraz mercileri de soruşturma izni verilmemesi işlemlerini uygun bulmuştur (bkz.§§51-56).Soruşturma izni verilmemesi nedeniyle şikâyet edilen kamu görevlileri yönünden àdli sürecin sona ermesi söz konusudur. Soruşturma izniprosedürü, kamu görevlileriningörevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı ileri sürülen iddia ve şikäyetler nedeniyle gereksiz ithamlarla karşılaşmamaları ve bu şekilde kamu görevlerinin aksamaması için kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri iddia olunan suçlar bakımından ceza soruşturmasına geçilmeden önce bir õn inceleme yapılması ve ceza soruşturmasıyürütülmesini gerekli kılacak bir durum bulunup bulunmadığına ilişkin bir ön değerlendirme yapılması amacını taşımaktadır. Soruşturma izni verilmesi usulünün ilgilikişilerin cezai sorumlulukları açısından asıl değerlendirmeyi yapacak olan soruşturma ve yargılama makamlarının önüne çıkmalariına engel olmak adına kullanılmaması gerekmektedir.Soruşturma izni prosedürü, anılan amacın ötesinde ceza yargılamasının işleyişini geciktirecek ve soruşturmanın etkin olarak yürütülmesine engel olacak şekilde ya da kamu görevlilerinin ceza soruşturmasından muaf tutulduğu izlenimini oluşturacak biçimde uygulanmamalıdır.Aksi bir uygulama, bu tür olaylarda kamu gücünü kullanan görevlilerin olası cezai sorumluluklarının ortaya çıkmasının engellenmek istendiği şüphesini doğurabilir. Kişilerin yaşamı ile vücut bütünlüğü üzerinde ortaya çıkan risklerin en aza indirilmesi ve gerekli 

õnlemlerin alınmasıkonusunda sorumluluğu bulunan kişilerin tespit edilebilmesi ve tespit edilen sorumluluklar karşısında devletin göstereceği yargısal tepki, benzer olayların yaşanmaması bakımından da önem taşımaktadır.

170. S.E.nin eski eşi tarafindan öldürülmesi olayında kamu görevlilerinin basit bir hata ya da dikkatsizliği aşan ihmallerinin/kusurlarının bulunduğu, ciddi/yakın riskin varlığına karşın etkin ve pratik önlemlerin alınmasında yetersiz kahındığı, özetle kamu görevlilerinin eylemleri/eylemsizlikleri ile bağlantılı olarak yaşamı koruma yükümlüğünün iblal edildiği sonucuna ulaşıldığından kamu görevlileri hakkında soruşturma izni verilmemesinin ve bu bağlamda sorumluların ortaya çıkarılmasının engellenmesinin yaşam hakkı kapsamında etkili ceza soruşturması yürütülmesi yükümłülüğü bakımından ihlal sonucu doğurduğu kanaatine ulaşılmiştır.

171. Etkili ceza soruşturması yürütülmesi yükümlülüğü yönünden ihlal sonucuna ulaşılması nedeniyle yeniden yapılacak soruşturma sürecinde hangi makam ve kamu görevlilerinin (önceki soruşturma sûrecinde mevcut olan ya da olmayan) sorumluluklarının bulunduğunun tespitinoktasında takdir ve yetki -ihlal kararının gerekleri çerçevesindesoruşturmayı yürütmekle görevli olan mercilere aittir.

172. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkına ilişkin koruma ve etkili soruşturma yükümlülüklerinin ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

4.6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
173. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayıh Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir;
"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. Ihlal kararı verilmesi hálinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir ….

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlati ve sonuçlarımıortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yargılama yaplmasında hukuki yarar bulunmayan hállerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir.Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarımı ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir."
174. Başvurucu, ihlalin tespiti ve yeniden yargilanma talebinde bulunmuş; tazminat talebinde bulunmamiştir.

175. Anayasa Mahkemesinin Mehmer Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varıldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesinin sonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamıanlamına geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlał edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etiniştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).

176. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıldığından sõz edilebilmesi için temel kural mümkün olduğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulması, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldırılması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrica bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması gerekmektedir (Mehmet Doğan,§§ 55,57).

177. İhlalin mahkeme kararından kaynaklandığı durumlarda Anayasa Mahkemesi,6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fikrası ile Içtüzük'ün 79. maddesinin (1)numaralifikrasının(a) bendiuyarınca, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasıiçin yeniden yargılama yapılmak üzere kararın bir örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. Anılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkh olarak, ihlali ortadan kaldırmak amacıyla yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya özgülenen bir giderim yolunu Öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlı olarak yeniden yargılama kararı verildiğinde usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farklı olarak ilgili mahkemenin yeniden yargılama sebebinin varlığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyle bir kararın kendisine ulaştığı mahkemenin yasal yükümlülüğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden yargtlama kararıvererek devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirnektir (Mehmet Doğan, §§ 58, 59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).
178. İncelenen başvuruda, yaşam hakkı kapsamında koruma ve etkili soruşturma yükümlülüğünün ihlal edildiğisonucuna ulaşılmıştır, Başvuruya temel olan süreç ise İzmir Bölge Idare Mahkemesi 1. Idari Dava Dairesinin başvurucunun itirazını reddeden kararlarıyla sonuca bağlanan şikâyet süreçleridir. Bu bağlamda yaşamı koruma pozitif yükümlülüğüne dair ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargıama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Yapılacak yeniden yargilama ise usul hukukunda yer alan benzer kurumlardan farklı ve bireysel başvuruya özgü bir düzenleme içeren 6216 sayıh Kanun'un 50. maddesinin (2) numarahı fikrasına göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Bu kapsamda yeniden yargılama sürecinde mahkemelerce yapılması gereken iş,Öncelikle hak ihlaline yol açan mahkeme karariının ortadan kaldırılmasından ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştiran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir örneğinin yeniden yargılama yapılmak üzere Izmir Bölge İdare Mabkemesi I. İdari Dava Dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.

179. Ayrıca ihlal kararının gereğinin yerine getirilmesi bağlamında soruşturma izni veriłmemesi yönündeki kararların kaldırılması neticesinde yeniden yapılacak soruşturma sürecinde hangi makam ve kamu görevlilerinin (önceki soruşturma sürecinde mevcut olan ya da olmayan) sorumluluklarının bulunduğunun tespiti noktasında takdir ve yetkiye sahip olan İzmirValiliğive İzmir Cumburiyet Başsavcılığına da kararın bir örneğinin gönderilmesi gerekmektedir.

180. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 809,70 TL harç ve 3.600 TL vekälet ücretinden oluşan toplam 4.409,70 TL yargılama giderinin başvurucuya Ödenmesine karar verilmesi gerekir.


VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Kamuya açık belgelerde başvurucunun kimlik bilgilerinin gizli tutulmasıtalebinin KABULÜNE,
B.1. Yaşam hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kamu görevlilerine dair süreçbakımından KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
2. Yaşam hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın fail V.A.ya yönelik etkili soruşturma yükümlülüğü bakımından KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
C. Kamu görevlilerine ilişkin süreç yõnünden Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkının koruma ve etkili soruşturma yükümlülüğü bakımından İHLAL EDİLDİĞİNE,
D. Kararın bir örneğinin Anayasa'nın 17. maddesinin ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmaküzere Ízmir Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesine (ihlal E.2017/403, K.2017/462 sayılı ve E.2017/510, K.2017/546sayıli dosyalara ilişkindir.) GÖNDERİLMESİNE,
E. Kararın bir örneğinin İzmir Valiliği ve İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE,
F. 809,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 4.409,70 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,
G. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sūrenin sona erdiği tarihten ödeme taribine kadar geçen süre için yasal FAÍZ UYGULANMASINA,
H. Kararın bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 29/9/2021tarihinde OYBİRLİĞIYLE karar verildi.

Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 
Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI 

Üye Üye Öye Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ
Üye Öye Üye Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞ
Üye Üye Basri BAĞCI Irfan FIDAN