Yargıtay 5 ve 6. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2026-03-11

11 Mart 2026 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 33193
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 5. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2025/17014Karar No : 2026/1019
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 29.12.2023
SAYISI : 2023/194 Esas, 2023/863 Karar 
DAVACI 

DAVALI : Milli Eğitim Bakanlığı
KANUN YARARINA 

TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin geçõdenmesinden kaynaklanan munzam zararın tazmini davasında yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin hissedarı olduğu Ankara ili, Yenimahalle ilçesi,İvedik Mahallesi 43391 ada 1 parsel sayılı taşınmaza davalı idarece kamulaştırmasız el atilmasınedeniyle mahkemece hükmedilen bedelinin geç ödenmesi nedeniyle oluşan munzam zarar bedelinin tespiti ile ödeme tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıidareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının hissedarı olduğu Ankara ili, Yenimahalle ilçesi İvedik Mahallesi 43391 ada 1 parsel sayılı taşınmazda bulunan paya karşılık tespit edilen kamulaştırmasız el atma tazminatının geç ödendiği iddiasıyla açılan davanın reddi gerektiğini, geçödemenin mevzuat değişikliklerinden kaynaklandığını, mahkeme kararları sonrasında uzlaştırma tutanağıimzalandığını, munzam zarar şartlarının oluşmadığını ileri sürerek davanın reddini dilemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı kanun yararına temyiz talebinde özetle; dosya kapsamına ve kararın dayandığıgerekçelere göre davaci tarafça temerrüt faizini aşan somut bir zarar olduğu ispat edilemediğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırıolduğundan kararın kanun yararına bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazhk ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atma tazminatının geç ödenmesinden kaynaklanan munzam zararın tazmini istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca İlk Derece Mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulur. 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin gerekçesinde de karar verilirken yürürlükteki hukukun yanlış uygulanmasının her an için söz konusu olabileceği, kanun yararına temyizin, yanlışlık tespit edilip daha sonra benzer işlemlerden kaçınmak için kabul edilen bir sistem olduğu, Yargitayın yaptiğı incelemede uygulamanın yanlış olduğu sonucuna ulaşirsa kararı kanun yararına bozacaği ifade edilmiştir.

2. Temyiz yolu ise olağan kanun yollarından birisidir. Bozma sebepleri, 6100 sayıli Kanun'un 371inci maddesinde sayılmıştır. Bunlar; hukukun veya taraflar arasındaki sözleşmenin yanlış uygulanmışolması, dava şartlarına aykırılik bulunmasi, taraflardan birinin davasını ispat için dayandığı delillerin kanuni bir sebep olmaksızın kabul edilmemesi ve karara etki eden yargılama hatası veya eksiklikler bulunmasıdır. Temyiz yolunda, hüküm mahkemesinin kararı sadece hukuka uygunluk bakımından inceleme konusu yapilir. Madde gerekçesinde bu husus "Temyiz incelemesini, istinaf incelemesinden ayiran temel özellik, temyiz incelemesinin usûl hukuku veya maddî hukuk yönünden incelemeyi gerektirmesi, maddî vakiaların denetimi ile delil değerlendirmesine girmemesidir. Maddede bu hukuki denetimin hangi sebeplerle yapılacağı açıklığa kavuşturulmuştur. Bugüne kadar istinaf yolunun olmamasindan dolayi zaman zaman Yargitay maddî vakialara ve delil değerlendirmesine de girmek zorunda kalabilmekteydi, istinafla birlikte artık bu ihtiyaç ortadan kalkmış ve Yargitay tamamen bir hukukî denetim ve içtihat mercii olmuştur." şeklinde vurgulanmıştır.

3. Belirtilen bu yasal düzenlemeler ve 6100 sayılı Kanun döneminde temyiz yolu ile ilgili õzellikler dikkate alındığında, kanun yararına temyiz ile temyiz yolu arasında bir ayrım yapılması gerekmektedir.Kanun yararına temyiz başvurusunda, başvuru konusu kararın sadece "yürürlükteki hukuka aykırı olup 

olmadiğı" denetlenir. Bu denetim ise, temyiz incelemesinin aksine, kanun yararina temyizde görece sınırlı bir inceleme yapılmasını gerektirir. Kanun yararına temyize ilişkin madde gerekçesinde de belirtildiği gibi yürürlükteki hukukun yanlış uygulanması söz konusu olduğunda, kararın kanun yararına bozulmasi gerekir.

4. Kanun koyucu para borcunun geç ödenmesi ya da ödenmemesi halinde bir zararın mevcut olduğunu kural olarak benimsemiştir. Diğer bir deyişle temerrüt faizi miktarınca alacaklının zarara uğradığı yasal bir karine olarak kabul edilmiştir. Bunun dışında davacının herhangi karineden istifade etme olanaği yasal olarak mevcut değildir. Davaci; para alacağını zamanında tahsil etmesi halinde ne şekilde kullanacağıni, paranın zamanında verilmemesi nedeniyle faiz dışında ne gibi maddi zararlarının oluştuğunu; somut delilerle ispat edemediğinden munzam zarar istemine ilişkin davanın reddi yerine yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

5. Bundan ayri, ekonomik koşullardaki olumsuzluklar nedeniyle paranın satin alma gücünde meydana gelen azalma, alacaklı yönünden aşkin (munzam) zarar olarak nitelendirilemeyeceği gibi salt bu olguya dayanılması neticesinde zararın ispatına dair koşulun gerçekleştiği söylenemez. Zira burada zararın olgusunun, 6100 sayılı Kanun'un 194 üncü maddesi kapsamında ispata elverişli bir şekilde somutlaştırılarak zarar iddiasının ispatı için gerekli tüm deliller ortaya konulmalıdır. Bu itibarla davacıtarafindan ileri sürülen, ülkemizdeki belirli dönemlerde mevcut olan ekonomik olumsuzluklardan enflasyon, yüksek faiz, para değerindeki düşüş gibi olgulara dayalı aşkın (munzam) zarar talebi, zarar olgusunun delili olarak kabul edilemeyeceği gibi ülkemizdeki belirli dönemlerde var olan ekonomik koşullardaki olumsuzluklar nedeniyle paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma, tek başına davacının temerrüt faizi dışında bir zararının varlığının ispatı değildir. Dolayısıyla ekonomik şartlar sebebiyle ortaya çıkan yüksek enflasyon, döviz kurlarındaki dalgalanma, serbest piyasadaki faiz oranlarının yüksek oluşu, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma gibi olumsuzluklar, bir karine olarak kabul edilip davacıyi, kendi somut durumuna özgü vakialarla oluştuğu iddia olunan zararıispat yükümlülüğünden kurtarmayacağı gibi davacıya bu yönde herhangi bir ispat kolaylığı da sağlamaz.Hâl böyle olunca, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 122 nci maddesinde karşılanması öngörülen faizi aşan aşkın (munzam) zararın, genel ekonomik olumsuzlukların (ülkede cari enflasyon orani, yüksek ve değişken döviz kurlari, mevduat faizleri, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma) dışında davacının durumuna özgü somut vakialarla ispatlanması gerekmekte olup kanıtlanacak olgular;ekonomik şartlar sonucu ortaya çikan olumsuzluklar gibi genel ve soyut hususlardan ziyade geç ödeme nedeniyle davacının kendisinin, şahsen ve somut olarak uğradıği zarardır. Ancak mahkemece yapılan yargılama sırasında, davacı tarafından yukarıda belirtildiği şekilde bir zarar olgusunun ileri sürülüp yasal çerçevede ispatlandığı söylenemeyeceğinden kararın kanun yararına bozulması gerekir.
6. Kanun yararına bozma talebi bu yönüyle haklı olduğundan talebin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 6. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2025/4018Karar No : 2026/18
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Antalya 12. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 30.05.2024SAYISI : 2024/67 E., 2024/264 K.DAVACI : Olcay Çınar vekili Avukat Ömer Efe DAVALI : Alev Kılıçkaya vekili Avukat Lütfi KürkçüTALEP EDEN : Kanun Yararına Temyiz Bürosu 
ilk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında tabela yapım işine ilişkin anlaşma yapıldığını, anlaşma gereğince davalının tabelayı yaparak montajladığını ancak tabelanın ayıplı olduğundan çöktüğünü, davalıtarafça tabelanın sökülerek tamir edildiğini, ancak sonrasında yağmur yağmasına bağlı tabeladaki su sızıntısı nedeniyle iş yerine giriş çıkışı imkânsız hale getirdiğini, bu hususa ilişkin davalıya ihtarname çekilerek tabelanın yeniden tamir edilmesinin istenildiğini, tabela tamir edilmediğinden Antalya 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/70 D.İş dosyasında tespit yaptırarak ayıplı iş ve ayıp giderim bedelinin belirlendiğini, eksik ve ayıplı iş bedeli, tespit masraflari, ihtarname ve vekalet ücretinin tahsiline ilişkin Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün 2021/216 Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığıni, davalı tarafça takibe itiraz üzerine takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatina karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP 
Davalı usule uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı borçluya 11.01.2021tarihinde ödeme emri gönderildiği, ödeme emrinin 15.01.2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilince süresinden sonra 28.01.2021 tarihinde borca ve ferilerine itiraz dilekçesi sunulduğu, 06.06.2022 tarihli karar ile dosyanın infazen işlemden kaldırılmasına karar verildiği gerekçesi ile dava konusuz kaldığından 

esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dava açılış tarihinde süresinde sunulan itiraz bulunmadığından icra takibi durmadığından davalının dava açılmasına sebebiyet vermediği gerekçesi ile davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılarak ve davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığı kanun yararına temyiz isteminde; mahkemece borçlu davalının icra takibine süresinde itirazı üzerine icra müdürlüğünün takibin durmasına yönelik işlemine gerek olmaksızin takibin kanun gereği kendiliğinden durduğu dikkate alınarak davacının dava açmakta haklı olduğunun kabulü gerektiği, davalının vekâlet ücreti ile yargılama giderlerinden sorumlu olacağı gözetilerek buna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu gerekçesi ile kararın kanun yararına bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe 
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali istemine ilişkindir.
Yasal dayanağını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinden alan itirazın iptali davasi,müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, normal bir alacak (eda)davasıdır. Takip alacaklısı tarafindan süresi içinde ödeme emrine itiraz etmiş olan borçluya karşı açılır;yani davacı alacakli, davalı ise takip borçlusudur. Davacı alacakli, itirazın iptali davasında, borçlunun itiraz etmiş olduğu alacağın mevcut olduğunu bildirerek, borçlunun itirazının iptaline karar verilmesini talep eder (Kuru, Baki: İcra ve İflas Hukuku El Kitabi, Ankara 2013, s. 251).
Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden, davanın reddi hâlinde alacakli, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davasıaçamayacağı gibi davanın kabulü hâlinde borçlu da alacaklıya karşı menfi tespit veya istirdat davasıaçamayacaktır. Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarınıgenel hükümlere göre inceleyerek borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır.
İtirazın iptali davası ile alacaklı; icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İK'nın 66.maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yaptığı itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir.

Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir (İİK m. 67/1). Dava, özünde tahsil istemini de barındırmakla, burada borçlunun takip sonrası yaptığı ödeme iddialarının da nazara alınmasızorunludur. Borçlu, ödeme emrine itiraz ederken bildirdiği itiraz sebepleri dişinda, itirazın iptali davasında başka itiraz sebeplerini ileri sürebileceğinden, mahkemenin borcun sonradan ödendiği itirazınıaraştırarak, ödemenin takip konusu alacakla ilgili olduğunu belirlemesi hâlinde, alacaklının dava tarihi itibariyle talep edebileceği alacak miktarı üzerinden hüküm kurması gerektiğinde duraksama bulunmamaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki alacak miktarının, takip ya da dava tarihindeki koşullara göre belirlenmesinin,

itirazın iptali davasında hükmolunan miktar üzerinden tahsiline karar verilebilecek bir tazminat türü olan ve bağımsız bir dava konusu yapılamayan icra inkâr tazminatının miktarına da etkili olacağı açıktır.
Henüz alacaklı tarafından itirazın iptali davasının açılmadığı bir evrede, borçlunun, itiraza konu borcu kısmen veya tamamen ödemesi mümkündür ve bunu engelleyen herhangi bir yasa hükmü yoktur. Borçlu,itirazın iptali davası açılmamışken, itirazına konu borcun tamamını öderse, alacaklının itirazın iptali davası açmasına gerek kalmayacak ve böyle bir davayı açmakta hukukî yararı bulunmayacaktır. Zira itirazın iptali davası açılmasında amaç, itiraz nedeniyle kanun gereğince kendiliğinden durmuş olan takibin devamını sağlamaktir. Takibin devamı yoluyla elde edilecek olan sonuç (alacağın tahsili),borçlunun tüm borcu ödemesiyle zaten gerçekleşmiş olacağına göre, gerçekleşmiş olan bu sonucu sağlamak üzere bir dava açılmasında hukukî yarar bulunmayacaktır. Bunun gibi takibe konu borcun kismen õdendiği durumlarda da õdenmeyen borç tutarına yönelik itirazın iptali davasında, itirazdan sonra ödenmiş olan miktar bakimından itirazın iptalinin istenilmesinde hukukî yarar mevcut olmayacaktir.
Tüm bu açıklamalar işığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı alacaklı tarafindan davalı borçlu hakkında 11.01.2021 tarihinde Antalya Genel Icra Müdürlüğü'nün 2021/216 Esas sayılı icra dosyasında eksik ve ayıplı iş bedeli, tespit masrafları, ihtarname masrafları ile vekalet ücreti alacağına dayanılarak 8.063,19 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatılmış, ödeme emrinin davalı borçluya 15.01.2021tarihinde tebliğ edilmesi üzerine, davalı borçlu tarafindan 22.01.2021 tarihinde borcun tamamina itiraz edilmiştir. Davalı alacaklı tarafça 18.02.2021 tarihinde eldeki itirazın iptali davası açılmıştır.
Her ne kadar mahkemece, dava tarihi itibariyle süresinde sunulan itiraz sebebiyle durmuş bir icra takibi bulunmadığından davalının dava açılmasına sebebiyet vermediği gerekçesiyle yargılama giderlerinin davaci üzerinde birakılarak davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmiş ise de; davalı borçlu tarafindan 22.01.2021 tarihinde borca itiraz edildiği gözetilerek davacının itirazın iptali davası açmasında hukukîyararı bulunduğu gözetilerek buna göre bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 363. maddesi gereğince Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın yukarıda belirtilen nedenlerle BOZULMASI gerekmiştir.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığı'nın 6100 sayılı Kanun'un 363/1 hükmüne dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere HMK'nın 363/2 hükmü gereğince KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığı'na gönderilmesine,
06.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.