Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2023-12-19

19 Aralık 2023 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 32404
YÖNETMELİK
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
ELEKTRİK
PİYASASI DENGELEME VE UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİNDE
DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 14/4/2009 tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 66/C
maddesinin birinci, üçüncü, beşinci ve altıncı fıkraları aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“(1) Gün içi piyasasına saatlik kontratlar için
teklif sunulabilir. Saatlik kontratlar için sunulan teklifler bölünebilir.”
“(3) Gün içi piyasası teklifleri farklı kontratlar
için değişiklik gösterebilen miktar ve fiyat bilgilerinden meydana gelir.
Gün içi piyasasında sunulabilecek minimum fiyat adımları Piyasa İşletmecisi
tarafından belirlenerek piyasa katılımcılarına PYS aracılığıyla duyurulur.
Teklif miktarları lot cinsinden 1 lot ve katları olacak şekilde bildirilir.
Daha iyi fiyat, satış tekliflerinde daha düşük fiyatı, alış tekliflerinde ise
daha yüksek fiyatı ifade eder.”
“(5) Katılımcılar, aşağıda belirtilen teklif
opsiyonlarını kullanabilir:
a) Standart: Sunulduğu anda kısmen ya da tamamen
eşleşebilen, tamamen eşleşmediği takdirde kapı kapanış zamanına kadar
geçerli olan tekliflerdir.
b) Süreli: Kapı kapanış zamanını aşmaması koşuluyla
piyasa katılımcıları tarafından belirlenen süre boyunca eşleşme için teklif
defterinde bekleyen tekliflerdir.
c) Tamamını eşle veya yok et (TEYE): Sunulduğu anda
teklif defterinde var olan teklifler ile tamamen eşleşebilen, tamamen
eşleşmez ise teklif defterinden çıkarılan tekliflerdir.
ç) Olanı eşle ve yok et (OEYE): Sunulduğu anda
teklif defterinde var olan teklifler ile tamamen veya kısmen eşleşebilen,
kalan miktarı teklif defterinden çıkarılan tekliflerdir.
d) Fiyat seviyeli: Seviyeli olarak sunulabilen
tekliflerdir. Fiyat seviyeli tekliflerde önce birinci seviye teklif, teklif
defterinde yer alır. Teklif defterinde yer alan her bir seviyedeki teklifin
tamamı eşleştikten sonra takip eden seviyedeki teklifler sırasıyla teklifin
tamamı eşleşene kadar ya da teklifin geçerlilik süresi sona erene kadar
teklif defterinde yer alır. Alış yönlü fiyat seviyeli tekliflerde her
seviye için girilen fiyat bir önceki seviyedeki teklifin fiyatına eşit veya
düşük, satış yönlü fiyat seviyeli tekliflerde ise her seviye için girilen
fiyat bir önceki seviyedeki teklifin fiyatına eşit veya yüksek olacak
şekilde sunulur. Fiyat seviyeli tekliflerde seviye sayısı ve her bir seviye
için girilebilecek en düşük miktar Piyasa İşletmecisi tarafından
belirlenerek en az on gün öncesinden PYS aracılığıyla piyasa
katılımcılarına duyurulur.
e) Zaman seviyeli: Her seviyede miktar sabit olmak
kaydıyla zamana göre seviyelendirilerek
sunulabilen tekliflerdir. Birinci seviyeden sonraki her bir seviye için
aktif olma zamanı girilir. Alış yönlü zaman seviyeli tekliflerde her seviye
için girilen fiyat bir önceki seviyedeki teklifin fiyatından yüksek, satış
yönlü zaman seviyeli tekliflerde ise her seviye için girilen fiyat bir
önceki seviyedeki teklifin fiyatından düşük olacak şekilde sunulur. Seviye
sayısı ve seviyeler arasındaki en yakın güncelleme zamanı Piyasa
İşletmecisi tarafından belirlenerek en az on gün öncesinden PYS
aracılığıyla piyasa katılımcılarına duyurulur.
f) Buzdağı: Toplam teklif miktarı ve seviye miktarı
girilerek sunulabilen tekliflerdir.
Toplam miktarın seviye miktarına göre seviye sayısı hesaplanır.
Buzdağı tekliflerde önce birinci seviye teklif, teklif defterinde yer alır.
Teklif defterinde yer alan her bir seviyedeki teklif eşleştikten sonra
takip eden seviyedeki teklifler sırasıyla teklifin tamamı eşleşene kadar ya
da teklifin geçerlilik süresi sona erene kadar teklif defterinde yer alır.
Her bir seviyesi aktif olduğunda teklifin ilgili seviyesi yeni bir zaman
damgası alır. Buzdağı teklifinin öncelikli olması durumunda eşleşme fiyatı
her seviye için buzdağı teklifinin fiyatına eşit olacaktır. Buzdağı
tekliflerinde toplam miktar ve seviye miktarı için girilebilecek en düşük
ve en yüksek miktarlar Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenerek en az on
gün öncesinden PYS aracılığıyla piyasa katılımcılarına duyurulur.
(6) Gün içi piyasası teklifleri için fiyat alt ve
üst limitleri Gün Öncesi Piyasasında ve Dengeleme Güç Piyasasında Asgari ve
Azami Fiyat Limitlerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslarda
belirtilen fiyat limitlerinin en düşüğü ve en yükseğinin, pozitif ve
negatif dengesizlik katsayıları ile çarpılması suretiyle belirlenir. Fiyat
alt ve üst limiti PYS aracılığıyla piyasa katılımcılarına bildirilir.”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 66/D maddesi yürürlükten
kaldırılmıştır.
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 66/E maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
“(4) Sunduğu tekliflerle gün içi piyasası
işletiminde aksaklıkların yaşanmasına veya sistemde aşırı yük oluşmasına
neden olan piyasa katılımcıları hakkında uygulanacak tedbirlere dair
hususlar Piyasa İşletmecisi tarafından hazırlanan ve internet sitesinde
yayımlanan Gün İçi Piyasasında Sunulan Tekliflerin Teknik Gerekliliklerine
Dair Yöntemde düzenlenir.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 66/F maddesinin birinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve ikinci fıkrası yürürlükten
kaldırılmıştır.
“(1) Piyasa katılımcılarının tüm teklif bölgeleri
için gün içi piyasasına sundukları tekliflerin aktif olarak kaydedilmesini
takiben ilgili teklif bölgesinde aynı saatlik kontrat için eşit veya daha
iyi fiyata sahip saatlik karşı tekliflerin olması durumunda;
a) Karşı teklif eşit miktarda ise tamamen eşleşme,
b) Karşı teklif eşit miktarlı değil ise eşleşme
miktarı en düşük miktarlı teklifin miktarına eşit olacak şekilde kısmen
eşleşme,
gerçekleştirilir. Gerçekleşen işlemin fiyatı,
teklif defterine önce girilen teklifin fiyatıdır.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 66/G maddesinin ikinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) Piyasa İşletmecisi; PYS’nin
arızalanması, PYS’de bakım yapılması veya bu
Yönetmelik hükümleri doğrultusunda tamamlaması gereken süreçleri
belirlenmiş olan sürede tamamlayamayacağının ortaya çıkması durumunda,
Piyasa İşletmecisi tarafından ilgili kontratlar askıya alınabilir ve söz
konusu durumların sona ermesi halinde kapı kapanış zamanı geçmemiş askıya
alınan kontratlar tekrar işleme açılabilir. PYS bakım zamanları başlama ve
sona erme zamanı Piyasa İşletmecisi tarafından gün içi piyasası
katılımcılarına duyurulur.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 66/H maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“MADDE 66/H- (1) Gün içi piyasası katılımcılarına,
ticari işlem onaylarına ilişkin bildirimlerde hata bulunması durumunda
itiraz edebilmeleri için bildirimden sonra en geç kapı kapanış zamanından 5
dakika sonrasını geçmemek kaydıyla 15 dakika süre tanınır. Yapılan itiraza
Piyasa İşletmecisi tarafından kapı kapanış zamanından 10 dakika sonrasını
geçmemek kaydıyla 20 dakika içerisinde cevap verilir.
(2) 66/G maddesinde belirlenen PYS arıza prosedürleri
uyarınca itiraz imkanı bulamayan piyasa katılımcılarına, arızanın
giderilmesinden sonra başlamak üzere Piyasa İşletmecisi tarafından 15
dakikalık itiraz süresi tanınır.
(3) Piyasa İşletmecisinden kaynaklanan bir hatanın,
yapılan itirazlar üzerine veya resen, tespit edilmesi halinde Piyasa
İşletmecisi tarafından teknik imkanlar dahilinde aşağıdaki şekilde düzeltme
işlemi gerçekleştirilir:
a) Hatanın eşleşme fiyatına ilişkin olması
durumunda eşleşme fiyatı olarak ilgili kontratın ait olduğu saate ilişkin
PTF dikkate alınır.
b) Hatanın eşleşme miktarına ilişkin olması
durumunda eşleşme iptal edilir.
c) Düzeltme işleminin mümkün olmaması durumunda
eşleşme iptal edilir.
(4) Yapılan düzeltme sonucunda, piyasa
katılımcılarına yapılması gereken ya da piyasa katılımcılarının yapması
gereken ödeme, kontrata ait avans dönemine ilişkin avans ödeme bildiriminde
yer alır.
(5) Yapılan itiraz, Piyasa İşletmecisi tarafından
kabul edilmediği sürece, ilgili piyasa katılımcısının yükümlülüklerini
ortadan kaldırmaz. Kendisine tanınan süre içinde itirazda bulunmayan piyasa
katılımcısı, ticari işlem onayını tüm içeriğiyle birlikte kabul etmiş
sayılır. İtiraz süresinin tamamlanmasından sonra ticari işlem onayları
sözleşme niteliği kazanır.
(6) Bir kontrata ait ticari işlem onaylarına
ilişkin itiraz olması durumunda, Piyasa İşletmecisi itirazları değerlendirerek
ilgili kontratı askıya alabilir.
(7) Piyasa İşletmecisi tarafından kabul edilmeyen
itiraz başına 1.000 TL ücret, katılımcının gün içi piyasası işletim
ücretine ilave edilir. İtirazlar neticesinde toplanan ücret, gün içi
piyasası işletim ücreti değişken payından düşülür.”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 132/E maddesinin beşinci
fıkrasının (ç) ve (d) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“ç) Piyasa katılımcısının adına PYS’ de kayıtlı tüm
serbest tüketicilerin kayıtları, katılımcının teminat seviyesinin saat
11:00 itibarıyla sunması gereken toplam teminat tutarını karşılamadığı ilk
iş gününden itibaren geçerli olacak şekilde silinir ve bu işlem ile ilgili
olarak Piyasa İşletmecisi tarafından TEİAŞ’a,
ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye ve ilgili görevli tedarik
şirketine; ilgili görevli tedarik şirketi veya OSB tarafından da iki iş
günü içerisinde ilgili serbest tüketicilere bilgi verilir. Yapılan işlem
hakkında piyasa işletmecisinin internet sitesinden bilgilendirme yapılır.
Bu piyasa katılımcısının piyasa işletmecisine karşı tüm mali
yükümlülüklerini tamamlamasını takip eden üç fatura dönemi için portföyüne
serbest tüketici kaydetmesine izin verilmez. Söz konusu piyasa katılımcısı
hakkında ivedilikle Kuruma bilgi verilir ve Kanunun 16 ncı
maddesi çerçevesinde işlem tesis edilir.
d) Görevli tedarik şirketinin portföyüne düşen veya
dağıtım lisansı sahibi ilgili OSB bünyesinde enerji tedarik edecek olan
serbest tüketicilerin yapmış olduğu çekişler sebebiyle, ilgili tedarik
şirketinin dengesizlik olarak almış olduğu enerji miktarı, portföye düşüş
tarihinden itibaren Piyasa İşletmecisi tarafından ilgili dağıtım şirketine
veya TEİAŞ’a yapılan bildirimi takip eden ikinci
iş günü dahil olmak üzere belirlenen uzlaştırma dönemleri için piyasa takas
fiyatı üzerinden değerlendirilir.”
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 132/G maddesinin birinci
fıkrasının (c) ve (ç) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“c) Piyasa katılımcısının adına PYS’de
kayıtlı tüm serbest tüketicilerin kayıtları;
1) Lisansının kendiliğinden sona erdiği tarihten,
2) Lisansın iptal edilmesine veya piyasa
katılımcısının talebi üzerine sona erdirilmesine ilişkin Kurul Kararının
piyasa işletmecisine bildirildiği tarihten,
itibaren geçerli olacak şekilde silinir ve bu işlem
ile ilgili olarak Piyasa İşletmecisi tarafından TEİAŞ’a,
ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye ve ilgili görevli tedarik
şirketine; ilgili görevli tedarik şirketi veya OSB tarafından da iki işgünü
içerisinde ilgili serbest tüketicilere bilgi verilir. Katılımcının, varsa
sonraki fatura dönemine ilişkin serbest tüketici talepleri silinir.
ç) Görevli tedarik şirketinin portföyüne düşen veya
dağıtım lisansı sahibi ilgili OSB bünyesinde enerji tedarik edecek olan
serbest tüketicilerin yapmış olduğu çekişler sebebiyle, ilgili tedarik
şirketinin dengesizlik olarak almış olduğu enerji miktarı, portföye düşüş tarihinden itibaren Piyasa
İşletmecisi tarafından ilgili dağıtım şirketine veya TEİAŞ’a
yapılan bildirimi takip eden ikinci işgünü dahil olmak üzere; lisansı iptal
edilen veya sona eren piyasa katılımcısının ise portföyünden çıkarılan
serbest tüketicilerin çekişleri nedeniyle oluşan enerji dengesizliklerinin
portföye düşüş tarihinden itibaren kayıtların silindiği tarihe kadar
belirlenen uzlaştırma dönemleri için piyasa takas fiyatı üzerinden
değerlendirilir.”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 133 üncü maddesinin birinci ve
üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Piyasa katılımcıları, fatura dönemine ait
uzlaştırma bildirimlerine ya da faturalara ilişkin itirazda bulunabilir.
Fatura itiraz başvuruları, itirazların veriş-çekiş ölçüm değerlerine
ilişkin olması halinde TEİAŞ’ın ilgili birimlerine
veya ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye, Yenilenebilir Enerji
Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik
hükümleri uyarınca hesaplanan LÜYTOB değerine ilişkin olması halinde ilgili
görevli tedarik şirketine, diğer durumlarda Piyasa İşletmecisine faturanın
tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde yazılı olarak yapılır. İtiraz
başvurularında, itiraz sebeplerinin belirtilmesi zorunludur.”
“(3) Yapılan itirazın veriş-çekiş ölçüm
değerlerine, 17 nci maddenin ikinci fıkrası
uyarınca oluşturulan kategorilerin toplam tüketim değerlerine veya LÜYTOB
değerlerine ilişkin olması halinde;
a) TEİAŞ’ın ilgili
birimleri ya da ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kendisine yapılan
itirazı, 15 gün içerisinde sonuçlandırarak ilgili piyasa katılımcısına ve
Piyasa İşletmecisine bildirir.
b) Piyasa İşletmecisi TEİAŞ’ın
ilgili birimleri ya da ilgili dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından
kendisine sonuçları yazılı olarak veya PYS üzerinden bildirilen itirazları
5 iş günü içerisinde sonuçlandırır ve gerekli düzeltme işlemi yapılır.
Yapılan düzeltme piyasa katılımcısına yazılı olarak veya PYS üzerinden
bildirilir.
c) Piyasa İşletmecisi, görevli tedarik şirketleri
tarafından LÜYTOB değerlerine ilişkin yazılı olarak veya PYS üzerinden
kendisine bildirilen sonuçlara göre gerekli düzeltme işlemini 134 üncü
madde hükümleri kapsamında yapar. Yapılan düzeltme ilgili görevli tedarik
şirketine yazılı olarak veya PYS üzerinden bildirilir.”
MADDE 10-
Bu Yönetmelik 1/1/2024 tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 11-
Bu Yönetmelik hükümlerini Enerji
Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.