Paris Anlaşmasının İlişik Beyanla Birlikte Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 4618)
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA | 2021-10-07

7 Ekim 2021 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31621 (Mükerrer)
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA 
C*


Karar Sayısı: 4618
6/10/2021 tarihli ve 7335 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ckli "Paris Anlaşması"nın ilişik beyanla birlikte onaylanmasına, 9 sayılı CumhurbaşkanlığıKararnamesinin 2 nci ve 3 üncü maddeleri gereğince karar verilmiştir.
7 Ekim 2021
Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI 

PARİS ANLAŞMASI 
Bu Anłaşmann Tarafları,
Bundan sonra “Sözleşme" olarak adlandırılacak Birleşmiş Milletier İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin Taraflari olarak,
Taraflar Konferansı’nın on yedinci oturumunda 1/CP.17 sayılı kararla kurulan Durban GüçlendirilmişEylem Platformu’na uygun olarak,
Farklı ulusał koşullar ışığında, hakkaniyet ilkesi, ortak fakat farkiılaştırılmış sorumłułuklar ve tarafłarın görece kabifiyetleri dahil olmak üzere Sözleşme'nin ilkeleri rehberliğinde Sözleşme'nin hedefine ulaşmak amacıyla,
Mevcut en iyi bilimsel bilgiye dayanarak iklim değişikliğiyle iłgili acii tehdide karşı etkili ve ileriye dönük mücadele ihtiyaciı kabul ederek,
Sözleşme’de belirtildiği şekilde, õzellikle iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı hassas durumda olan Gelişmekte Olan Ülkejerin özel ihtiyaçları ve koşulłarıı da ayrıca kabul ederek,
Teknolojiye fon sağlanması ve teknoloji transferi konusunda en az gelişmiş ülkelerin öze! ihtiyaçları ve koşullarımı dikkate alarak,
Tarafların sadece iklim değişikliğinden değil, iklim değişikliğine karşı alınan tedbirlerin etkilerinden de etkilenebileceğini kabul ederek,
İklim değişikliği eylemleri, müdahaleleri ve etkileri ile sürdürülebilir kalkınmaya adil erişim ve yoksulluğun ortadan kaldırıłması arasındaki yapısal ilişkiyi vurgulayarak,
Gida güvenliğinin güvence altına alınması ve açliığın sona erdirilmesinin temel öncelik olduğunu ve gıda üretim sistemlerinin iklim değişikliğinin ołumsuz etkileri karşısında özel olarak hassas durumda olduğunu kabul ederek,
Ulusal düzeyde tanımlanmış kalkıma öncelikleri doğrultusunda, işgücünün adil geçişi ile onurlu ve nitelikli işler oluşturmanın gerektirdiği şartları dikkate alarak,
İklim değişikliğinin insanoğłunun ortak bir endişe konusu olduğunu ve Tarafları, iklim değişikliğinin ele alınması için eyieme geçerken insan hakları, sağlık hakkı, yerli halklar, yerel topluluklar, göçmenler,çocuklar, engelli bireyler ve hassas durumdaki kişilerin hakları ve kałkınma hakkının yanı stra topłumsal cinsiyet eşitliği, kadınların güçlendirilmesi ve kuşaklar arası adalet konularına yönelik sorumluluk!arına saygı göstermeleri, bunları teşvik etmeleri ve dikkate almaları gerektiğini de göz önünde bulundurarak,
Sözleşme'de atifta bulunulan sera gazı yutak ve rezervuarlarının uygun şekilde korunmasını ve geliştirilmesinin önemini kabul ederek,
Okyanuslar dahil ołmak üzere tüm ekosistemlerin bütünlüğünü sağlamanın ve bazı kültürler tarafmdan Toprak Ana olarak kabu! edilen biyoiojik çeşittitiği korumanın önemine dikkat çekerek ve iklim değişikliğiyle mücadele için eyleme geçerken “iklim adaleti" kavramım bazıları için önemine dikkat çekerek,
Bu Sözleşme’de belirtilen konularda eğitim, öğretim, kamu farkındalıği, kamunun katılımı, kamunun bilgiye erişimi ve her seviyede işbirliğinin önemini teyi ederek,
bilgiye erişimi ve her seviyede işbirigiin Sltentin teya euerek,
İklim değişikliğiyle mücadelede Tarafların ilgili ulusal mevzuatları doğrultusunda devlvitli i.
aktörierin her seviyede katıhmının önemini kahul ederek,


Anlaşma'ya Taraf olan gelişmiş ülkelerin liderlik ettiği sürdürülebilir yaşam tarzı ve sürdürülebitir tüketim ve üretim eğilimlerinin iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir rol oynadığını da ayrıca kabul ederek,
Aşağıdakiler üzerinde anlaşmaya varmiştır:
Madde 1
Bu Anlaşma'da , Sözleşme’nin 1. Maddesinde yer alan tanımlar geçerlidir. Ayriça:
1. “Sözleşme", 9 Mayıs 1992 tarihinde New York'ta kabul edilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi anlamına gelir.

2.“Taraflar Konferansı", Sözleşıe Tarafları Konferansı anlamına gelir.
3.“Taraf” bu Anlaşma’nun Tarafi anlamına gelir.
Madde 2
1. Hedefi dahil olmak üzere Sözleşme'nin uygulanmasınt geliştirmek amacıyla bu Anlaşma,sürdürütebilir kalkınma ve yoksulluğun ortadan kaldırılınası çabaları bağlamında iklim değişikliği tehdidine yönelik küresel müdahaleyi aşağıda belirtilenler aractlığıyla güçlendirmeyi amaçlamaktadır:
(a) İklim değişikliği risk ve etkilerini öneınli ölçüde azaltacağı bilinciyle, küreseł ortalama sıcaklıktaki artışı sanayileşme öncesindeki seviyeye göre 2°C'nin oldukça altında tutmak ve sıcaklık artişını sanayileşme öncesi dönemdeki seviyelerin 1,s°C üzeri ile sınırlandırmak için çaba göstermek;
(b) Gıda üretimini tehdit etineyecek şekilde, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine uyum sağlayabilme kabiliyctini artırmak, iklim değişikliğine direnci geliştirnek ve düşük emisyonlu kalkınmayi teşvik etmek;
(c) Finans akışlarını, düşük sera gazı emisyonları ve iklim değişikliğine dirençli kalkımaya yönelik eğilimle tutarlı hale getirmek.

2. Bu Anlaşma, farkhı ulusal koşullar işığında, hakkaniyet, ortak fakat farklılaştırılmışsorumluluklar ilkesi ve tarafların görece kabiliyetlerini yansıtacak şekilde uygulanacaktır.
Madde 3
İklim değişikliğine karşı küresel mücadeleye yönelik ulusal katkılar doğrultusunda bütün Taraflar,Anlaşma’nım 2. Maddede belirtilen amacıa ulaşmak için 4, 7, 9, 10, 11 ve 13. Maddelerde tanımlandığıüzere iddialı çabalar üstlenecek ve bunları tebliğ edecektir. Bu Anlaşma'nın etkili bir şekilde uygulanmasını sağlamak amaciyla, gelişmekte olan Taraf ülkelere destek verme ihtiyacı da göz önünde bulundurularak, tüm Tarafların çabaları zaman içerisinde bir ilerleme ortaya koyacaktır.
Madde 4
1. Madde 2'de belirtilen uzun vadeli sicaklik hedefinin gerçekleştirilebilmesi amacıyla Tarafłar,gelişmekte olan Taraf ülkeler için en iyi seviyeye ulaşmanın daha uzun süreceğini göz önünde bulundurarak, sera gazı emisyonlarıda küresel düzeyde en iyi seviyeye ulaşmayı ve bu seviyeye ulaşılmasını ardından, hakkaniyet temelinde ve sürdürülebilir kalkınma ile yoksulluğun ortadan kaldırılması bağlamında, bu yüzyılın ikinci yarısıda antropojenik emisyon kaynakları ile yutaklar tarafindan tutulan sera gazı emisyonları arasında gge çalışmaları gerçekleştirmeyi amaçlar.


2. Tarafların her biri ulaşmayı amaçladığı ulusal katkıları hazırlar, tebliğ eder ve muhafaza eder.Taraflar, bu katkıların hedeflerine ulaşmak amacıyla ülke içi azaltım tedbirleri uygular.
3. Tarafların müteakip ulusal katkıları, Taraf ülkenin o sırada geçerli ołan ułusal katkısına kıyasla bir ilerleme içerecek olup farklı ulusal koşullar işığında, ortak fakat farklıłaştırılmışsorumlulukları ve tarafların görece kabiliyetlerini yansıtan, mümkün olan en iddialı seviyeleri sunacaktir.

4.Anlaşmaya Taraf olan gelişmiş ülkeler, ekonomi genelinde mutlak emisyon azaltım hedefleri belirleyerek liderlik etmeyi sürdürmelidir. Gelişmekte olan Taraf ülkeler, azaltım çabalarınt geliştirmeye devam etmełidir; bu ülkeler, farklı ulusal koşullar işiğında, ekonomi genelinde emisyon azaltun ya da sınırlama hedeflerine doğru ilerleine konusunda teşvik edilımektedir.
5. Gelişmekte olan Taraf ülkelerin, destekler sayesinde eylemleri için daha iddialı hedefler belirleyebilecek olması göz önünde bulundurularak, 9, 10 ve 11. Maddeler uyarınca bu Maddenin uygulanınast için gelişmekte olan Taraf ülkelere destek sağlanır.
6. En az gelişmiş ülkeler ve gelişmckte olan küçük ada Devletler kendi özel durumlarıı yansıtacak şekilde düşük emisyonlu kalkınımaya yönelik stratejiler, planlar ve eylemleri hazırlayabilir ve tebliğ edebilir.

7. Tarafların uyum faaliyetleri ve/veya ekonomik çeşitlendirme planları sonucunda azaltıma yönelik ortak faydalar, bu Madde kapsamında azaltım konusunda elde edilecek çtktılara katkıda bulunabilir.

8. Ulusat katkılarını tebliğ ederken tüm Taraflar 1/CP.21 sayılı karar ve Paris Anlaşması Taraflar toplantısı niteliğindeki Tarafłar Konferansı’nın diğer ilgili kararları uyarınca netlik, şeffafhık ve anlaşilırlik açisıudan gerekli bilgileri sunar.

9. Tarafłarın her biri, 1/CP.21 sayılı karar ve Paris Anlaşması Taraflar toplantısi niteliğindeki Taraflar Konferansı'nı diğer ilgili kararları uyarınca her beş yılda bir ulusal katkılarını tebliğeder ve 14. Maddede atifta bulunulan küresel durum değerlendirmesinin sonuçları hakkında bilgi alır.

10. Paris Anlaşması Taraflar toplantisı niteliğindeki Taraflar Konferansi, ilk oturumunda, ulusal katkılar için ortak zaman çerçevelerini değerlendirir.

11. Paris Anlaşması Taraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansında kabul edilen ilkeler ışığuda, Taraflardan herhangi biri, herhangi bir zaman, iddialılık seviyesini artıracak şekilde mevcut ulusal katkisini yeniden düzenfeyebilir.

12. Taraflarca tebliğ edilen ulusal katkılar, sekretarya tarafından muhafaza edilen bir kamu siciline kaydedilir.

13. Taraflar, ulusal katkılarından soruınludur. Paris Anlaşması Taraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansında kabul edilen ilkeler doğrultusunda kendi ulusal katkılarına tekabül eden antropojenik emisyonlar ve giderimler ile ilgili hesap verirken Taraflar, çevresel bütünlük,şeffafltk, doğruluk, tamlık, karşılaştırılabilirlik. tutarlılık ilkelerini gözetir ve çifte sayımın önlenmesini sağlar.

14. Bu Madde'nin 13. paragrafındaki hükümier işığında Taraflar, ulusal katkıları bağlamında antropojenik emisyonlar ve giderimlere ilişkin azaltim eyleinlerini dikkate alırken ve almalıdir.
i*

15. Taraflar, bu Anlaşma'nın uygulanmast sırasında karşı önlemlerin etkilerinden en fazla etkilenen ekonomilere sahip Tarafların, özellikle de gelişmekte olan Taraf üfkclerin kaygılarını dikkate alir.

16. Böłgeseł ekonomik entegrasyon teşkiłatları ve bunların üye Devletleri dahil olmak üzere, bu Madde'nin ikinci paragrafı uyarınca beraber hareket etme konusunda anlaşmaya varmış olan Taraflar, ulusal katkıların tebliğ ederken, ilgili dönemde her bir Tarafa tahsis edilmiş emisyon seviyesi dahil olmak üzere, sekretaryaya bu anlaşmanın koşullarını bildirir. Bunun ardından sekretarya, Sözleşme'nin Taraflarına ve imzacıłarına, anlaşmanın koşułłarı hakkında bilgi verir.
17. Böyle bir anlaşmanın taraflarının her biri, bu maddenin 13. ve 14. paragrafları ile 13. ve 15.Maddeler doğrultusunda, yukarıda J6. paragrafta atifta bulunulan anlaşmada belirlendiği şekilde kendi emisyon seviyesinden sorumludur.

18. Taraflar, kendisinin de bu Anlaşmaya Taraf olduğu bir bölgesel ekonomik entegrasyon teşkilatıçerçevesinde ve bu teşkiłatia birlikte hareket ederlerse, bu teşkilatının her üye Devleti tek başına ve bölgesel ekonomik entegrasyon teşkilatı ile birlikte, bu Maddenin 13. ve 14. paragrafları ile 13. ve 15. Maddeler doğrultusunda, bu Maddenin 16. paragrafi kapsamında tebliğ edilen anlaşmada belirtilen emisyon seviyesinden sorumtudur.

19. Bütün Taraflar, 2. Maddeyi de göz önünde bulundurarak, farklı ulusal koşullar tşığında, ortak fakat farklılaştırılmış sorumlulukları ve görece kabiliyetleri dikkate alarak uzun vadeli düşük emisyonłu kalkınma stratejileri geliştirmeye ve bunları tebliğ etmeye çaliışmalıdır.
Madde 5
1. Sözleşme'nin 4. Maddesi 1(d) paragrafında belirtildiği üzere Taraflar, uygun olan şekilde,ormanlar da dahil olmak üzere sera gazı yutak ve rezervlerini korumak ve güçlendirmek için eyleme geçmelidir.

2. Taraflar, ormansızlaşmadan ve ormanların bozulmasından kaynaklanan emisyonların azaltiłlmasına, korumanın rolüne, ormanların sürdürülebilir yönetimine ve gelişmekte olan ülkelerdeki orman karbon stoklarının güçiendirilmesine yönelik faaliyetlere ilişkin politika yaklaşımları ve olumlu teşvikler ile; ormanları bütüncül ve sürdürülebilir yönetimi için ortak azaltım ve uyuın yaklaşımları gibi alternatif politika yakłaşımları için Sözleşme kapsamında kabuł edilmiş ilgili ilke ve kararlarta belirlendiği üzere, sonuç temelłi ödemeler dahil olmak üzere, mevcut çerçeveyi uygulamaya ve desteklemeye yönclik adımlar atmaya teşvik edilir; bu doğrultuda, bu tür yaklaşımların karbon dışı faydalarının da teşvik edilmesinin önemi dikkate almir.

Madde 6
1. Taraflar, azaltım ve uyum eylemłerinin iddiahılık seviyesini artırmak ve sürdürülebilir kalkınma ile çevresel bütünlüğü teşvik etmek amacıyla ulusal katkılarınun uygułanmasında bazı Tarafların gönüllü işbirliği yapmayı tercih edebileeckłerini kabul eder.

2. Taraflar, uluslararası olarak transfer edilen azałtum çıktılarının ulusal katktlara yönelik kulłanımını içeren gönüllü işbirliği yaklaşımłarına katılırken, Paris Anlaşması Taraflar toplantisı niteliğindeki Taraflar Konferansında kabul edilen ilkeler doğrultusunda,sürdürülebilir kalkımayı teşvik eder, çevresel bütünlüğü ve yönetişim dahił olmak üzere uygulamalarda şeffafliği temin eder, diğerler konuların yanı sira çifte sayımı önlemeyi-d sağlamak amacıyla sağltklı hesap tutar.C 

3._Bu Anlaşma kapsamında, uluslararası ołarak transfer edifen azaltim çıktılarını ulusal katkılara yönelik kullanımı gönüllülük esasma dayanır ve katılan Tarafların onayına tabidir.
4.Paris Aniaşması Taraflar topiantısı niteliğindeki Taraflar Konferansı'nın yetkisi ve rehberliğinde, sera gazı emisyonłarını azaltılmasına katkıda bułunmak ve sürdürülebilir kalkınmayı desteklemek amacıyla işbu Anlaşmada, Tarafların gönüllülük esasına göre kullanabilecekleri bir mekanizma ołuşturułmuştur. Bu mekanizma, Paris Anlaşması Taraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferanstnca belirlenen bir organ tarafindan gözetilir ve aşağıdakileri amaçlar:
(a) Sürdürülebilir kalkımayı teşvik cderken, sera gazı emisyonlarının azaltımmu desteklemek;
(b) Bir Tarafça yetkilendirilen kamu kurumları ve özel kurułuşlar tarafından sera gazıemisyonlarmın azałtmna katıłımi teşvik etmek ve kolaylaştırmak;
(c) Ulusał katkısıa ulaşmak için başka bir Tarafça da kullanılabilecek emisyon azaltimlariyla sonuçlanan azaltim_ faaliyetlerinden yararlanacak ev sahibi Tarafın emisyon seviyelerinin azaltlmasına katkı sağlamak;
(d) Küresel emisyonlarda genel bir azaltım sağlamak.
5._Bu Maddenin 4. paragrafinda belirtifen mekanizmadan kaynaklanan emisyon azaltumlari, ulusal katkısına ulaştığını göstcrmek için bir başka Tarafça kullanılmışsa, bu durumda ev sahibi Tarafın ulusal katkısına ulaştığıni gösterımek için kullanıłmaz.

6. Paris Anlaşması Taraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansi, bu Maddenin 4.paragrafıda belirtilen mekanizma kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen kazançların bir kısmının idari masraftarı karşılamak ve bunun yanı sıra iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı özellikle hassas durumdaki gelişmekte olan Taraf ülkelerin uyum maliyetlerinin karşılanmasına yardumeı olmak için kułlanıłmasını sağlar.

7. Paris Anlaşması Taraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansının ilk oturumunda, bu Maddenin 4. paragrafında belirtilen mekanizmaya yönelik kurallar, yöntemler ve prosedür!er belirlenir.

8. Taraflar, sürdürülebilir kalkınma ve yoksuiłuğu ortadan kaldırma bağlamında, koordineli ve etkili bir şekilde, uygun olduğu doğrultuda, diğerlerinin yanı sira azaltim, uyum, finansman,teknołoji transferi ve kapasite geliştirme gibi yöntemler dahil olmak üzere, ulusal katkıların uygulanmasına yardımeı olmak için entegre, bütüncüł ve dengeti piyasa dışı yaklaşımların Taraflarca kullanıtabilir olmasıın önemini dikkate alır. Bu yaklaşımlar şunları amaçlar:
(a) Azaltım ve uyum konusundaki iddiahlığı teşvik etmek,
(b) Ulusal katkıların uygulanmasında kamu ve özel sektörün katılımını arttırmak,
(c) Araçlar ve ilgili kurumsal düzenlemeler arasında koordinasyon olanaği sağlamak.
9. Bu Maddenin 8. paragrafında atıfta bulunulan piyasa dışı yaklaşımları teşvik etmek amacıyla,işbu Anlaşmada sürdürülebiłir kalkınmaya yönelik piyasa dışı yaklaşımlara ilişkin bir çerçeve tanumlanmiştir.

Madde 7
1. Tarafłar işbu Anlaşmayła, sürdürülebilir kalkınmaya katkıda bulunmak ve 2. Maddede belirtilen sıcaklık hedefi bağlamında uyum müdahalelerinin yeterli düzeyde olmasını sağlamg ātmacıyla 

uyum kapasitesini geliştirmeye, iklim değişiktiğine direnci güçlendirmeye ve iklim değişikliği karşısındaki hassasiyeti azaltınaya uyum hususunda küresel bir hedef belirlcmiştir.
2. Taraflar, uyumun; yerel, alt ulusal, ulusal, bölgesel ve uluslararası boyutlarda herkesçe karşılaşılan küresel bir güçlük olduğunu ve iklim değişikliğinin olumsuz etkileri karşısında özellikle hassas durumdaki gelişmekte olan Taraf ülkelerin ivedi ve acil ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak insanlari, geçim kaynaklarını ve ekosistemleri korumak amacıyla iklim değişikliğine yönelik uzun vadeli küresel mücadelenin önemli bir unsuru olup buna katkıda bulunduğunu dikkate alır.

3. Gelişmekte olan Taraf ülkelerin uyum çabaları, Paris Anlaşması Taraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansının ilk oturumunda kabul edilecek yöntemlere göre tanınır.
4. Taraflar, mevcut uyum ihtiyacının önemli olduğunu, daha yüksek azaltım seviyelerinin ilave uyum çabalarına duyulan ihtiyacı azaltabileceğini ve daha büyük uyum ihtiyaçlarının daha büyük uyum maliyetlerine yol açabileceğini kabul eder.

5. Taraflar, uygun olan şekilde, uyum konusunu ilgili sosyo-ekonomik politikalar ile çevre politikaları ve eylemlerine entegre etmek amaciyla, hassas gruplari, toplulukları ve ekosistemleri göz önünde bulundurarak uyum eyleminin ülkeye özel, toplumsal cinsiyete duyarli, katılımeı ve tamamen şeffaf bir yaklaşım takip etmesi, mevcut en iyi bilim ve uygun durumlarda geleneksel bilgiye, yerli halkin bilgisine ve yerel bilgi sistemlerine dayanmasıgerektiğini kabul eder.

6.Taraflar, uyum çabalarında uluslararası işbirliğine destek vermenin ve özellikle iklim değişikliğinin olumsuz etkileri karşısında en hassas durumdaki gelişmekte olan Taraf üłkelerin ihtiyaçlarını dikkate almanın önemini kabul eder.

7. Taraflar, Cancun Uyum Çerçevesini dikkate alarak, uyum konusunda eylemlerini geliştirmeye yönelik işbirliklerini aşağıda belirtilen alanlar dahil ołmak üzere güçłendirmelidir:
(a) Uyum eylemleriyle ilgili olarak bilim, planlama, politika ve uygulamalar bağlamında uygun şekilde bilgi, iyi uygulamalar, deneyimler ve edinilen dersleri paylaşmak;
(b) İlgili bilgilerin sentezini desteklemek ve Taraflara teknik destek iłe rehberlik sağlamak amacıyla, bu Anlaşmaya vesile olan Sözleşme kapsamındakiler dahil olmak üzere kurumsal düzenlemeleri güçlendirmek,
(c) Araştırmalar, iklim sisteminin ve erken uyarı sistemlerinin sistematik olarak gözlemłenmesi de dahil olmak üzere iklime yönclik bilimsel bilgileri, iklim hizımetlerine bilgi sunacak ve karar almayı destekleyecek şekilde güçlendirmek;
(d) İyi uygulamaları teşvik edici şekilde, etkili uyum uygulamałarı, uyum ihtiyaçlari,öncelikler, uyum eylemteri ve çabalari, güçlükler ve eksikliklere yönetik verilen ve alınan desteklerin tespit edihnesinde gelişmekte olan Taraf üfkelere yardımci olmak;
(e) Uyum eylemłerinin etkililiğini ve kalıcılığıni getiştirmek.
8. Birleşmiş Milletlerin uzman kurum ve kuruluşlari, bu Maddenin 5. paragrafinda yer alan hükümler göz önünde bulundurularak, Taraflarin bu Maddenin 7. paragrafinda belirtilen eylemleri uygulamaya yönelik çabalarıı desteklemeye teşvik edilir.
9. Tarafların her biri, uygun şekilde, ilgili płanlar, politikalar ve/veya katkıłarın geliştirilmesi veya güçlendirilmesidahil olmak üzere uyum planlama süreçlerine ve eylemlerin uygułafīasiņa katthr; bunlar aşağıdakileri içerebilir:

(a) Uyum eylemierinin, taahhütlerinin ve/veya çabalarinm uygulanmasi;
(b) Ulusal uyum planlarıni ħazırlama ve uygułama süreci;
(c) Hassas kişiler, yerler ve ekosistemler göz önünde bulundurularak, ulusal öncelikli eylemlerin oluşturulması amacıyla, iklim değişikliği etkilerinin ve hassasiyetin değerlendirilmesi;
(d) Uyum planfari, pofitikalari, programları ve eylemlerinin izlenmesi, değerlendirilmesi ve buntardan dersler ediniłmesi;
(e) Ekonomik çeşitlendirme ve doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi dahil olmak üzere çeşitłi yöntemlerle sosyo-ekonomik ve ekolojik sistemlerin ditencinin geliştirilmesi.

10. Tarafların her biri, gelişmekte otan Taraf ülkelere herhangi bir iłave yük getirmeden,önceliklerini, uygulama ve destek ihtiyaçlarıni, plan ve eylemlerini içerebilecek bir uyum bildirimini, uygun şekilde, düzenli olarak sunmalı ve günceliemelidir.
11. Bu Maddenin 10. paragrafinda belirtilen uyum bildirimi; ulusal uyum plani, 4. Maddenin 2.paragrafında atifta bulunulan ulusal katkı ve/veya ulusal bildirim dahil ołmak üzere diğer bilgi veya beigelerin bir parçasi olarak ya da bunlaria birlikte, uygun şekitde, düzenli olarak sunulur ve güncelienir.

12. Bu Maddenin 10. paragrafîında atifta bulunulan uyum bildirimi, sekretarya tarafiından muhafaza edilen bir kamu siciline kaydedilir.

13. 9, 10 ve 11. Maddelerin hükümleri uyarınca ve bu Maddenin 7, 9, 10 ve 11. paragraflarmın uygulanmast için gelişmekte olan Taraf ülkelere sürekli ve güçlendiriłmiş uluslararası destek sağlanir.

14. 14. Maddede atifta bulunulan küresel durum değerlendirmesi, diğerlerinin yani sira:
(a) Gelişmekte olan Taraf ülkelerin uyum çabalarını dikkate ahır;
(b) Bu Maddenin i0. paragrafinda atifta bulunulan uyum bitdirimi göz önünde butundurularak, uyum eyleminin uygulanması geliştirir;
(c) Uyumun ve uyuma verilen desteğin yeterliliği ve etkililiğini gözden geçirir;
(d) Bu Maddenin 1. paragrafında belirtilen küresel hedefe ulaşmada kaydediten genel ilerlemeyi gözden geçirir.

Madde 8
1. Taraflar, aşırı hava olayları ve yavaş gelişen ołaylar dahił olmak üzere iklim değişikliğinin olumsuz etkileriyle ilişkili kayip ve zararlarin engellenmesi, en aza indirilmesi ve ele ahınmasının Önemi ile kayıp ve zarar riskinin azaltılmasında sürdürülebilir kalkınmanın oynadiği rolün önemini kabul eder.

2.İklim Değişikliğinin Etkilerinden kaynakł Kayıp ve Zararlar için Varşova UłuslararasıMekanizması, Paris Anłaşması Taraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansı'nın yetkisi ve yönlendirmesi altında yürütülür ve Paris Anlaşması Taraflar toplantisı niteliğindeki Taraflar Konferansıu belirlediği şekilde geliştirilip güçlendirilebilir.

.Taraflar, Varşova Ułuslararası Mckanizması dahil olmak üzere çeşitli yollarla, uygungkiżde kayıp ve zararta ilgili anlayışi, eyłemleri ve destekleri geliştirmelidir.

4. Bu doğrultuda, anlayış, eylemler ve desteklerin geliştiriłmesine yönelik işbirliği ve kolaylaştırma yapıłlabilecek alanlar aşağıdakiłeri de içerebiłir:
(a) Erken uyarı sistemleri;
(b) Acil durumlara hazırliık;
(c) Yavaş gelişen olaylar;
(d) Geri dönüşü ołımayan ve kalıcı kayıp ve zararlara yol açabilecek olaylar;
(e) Kapsamtı risk değerłendirmesi ve yönetimi;
(t)Risk sigortası olanakları, iklim risk havuzu ve diğer sigorta çözümłeri;
(g) Ekonomik olmayan kayıplar;
(h) Toplulukłarın, geçim kaynaktarıın ve ekosistemlerin dirençliliği.
5. Varşova Uluslararast Mekanizmasi, Anlaşma kapsamındaki mevcut organlar ve uzman gruplarla, bunların yanı sıra da Anlaşma'nu dışındaki ilgili kuruluş ve uzıan organlarła işbirliği yapar.

Madde 9
1. Anlaşmaya Taraf olan gelişmiş ülkeler, Sözleşme kapsamındaki mevcut yükümtülüklerinin devainı olarak, gelişmekte olan Taraf ülkelere hem azaltım hem de uyum konusunda yardımeıolmak amacıyla finans kaynağı sağłar.

2. Diğer Taraflar da gönüllülük esasına dayalı olarak bu tür bir desteği sunmaya veya sunmayıdevam ettirmeye teşvik edilir.

3.Küresel çabanın bir parçası olarak, Anlaşmaya Taraf olan gelişmiş ülkeler, kamu fonlarınım önemli rolünü göz önünde bulundurarak ve gelişmekte olan Taraf ülketerin ihtiyaçları ile önceliklerini dikkate alarak ülkeye özel stratejilerin desteklenmesi de dahil olmak üzere çeşitli eyłemler aracılığıyla geniş bir kaynakłar, araçłar ve kanałlar yelpazesi ile iklim finansmanının harekete geçirilmesine liderlik etmeye devam ctmelidir. İklim finansmanuın bu şekilde harekete geçirilmesi, daha önceki çabalarun ötesinde bir ilerleme göstermelidir.
4.Genişletilmiş finans kaynaklarının sunulmasında, uyum ve azaltım arasında bir denge sağłanmasi amaçlanmalıdır; bu doğrultuda, ülkeye özel stratejiler dikkate alınmali, uyum için kamu kaynakları ve hibe bazlı kaynaklara olan ihtiyaç göz önünde bulundurularak, en az gelişmiş üłkeler ile gelişmekte olan küçük ada Devletleri gibi iklim değişikliğinin olumsuz etkileri karşısında özellikle hassas durumda bułunan ve önemli kapasite kısıtłarına sahip gelişmekte olan Taraf ülkelerin öncelikleri ve ihtiyaçları göz önüne alınmalıdır.
5.Anlaşmaya Taraf olan gelişmiş ülketer, mümkünse, gelişmekte olan Taraf ülkelere sağlanacak kamu mali kaynaklarının tahmini seviyeleri de dahil olmak üzere, iki yılda bir bu Maddenin 1.ve 3. paragrafları ile ilgili gösterge niteliğindeki kantitatif ve kalitatif bilgileri uygun şekilde tebliğ eder. Kaynak sağlayan diğer Taraflar, bu bilgileri iki yılda bir gönütlülük esasıa dayałıolarak sunmaya teşvik edilir.

6. 14. Maddede belirtilen küresel durum değerlendirmesi, Anlaşmaya Taraf olan gelişmiş ülkelerin ve/veya Anlaşma organlarıın sunduğu iklin finansmanı bilgilerini dikkate alır.
7. Anlaşmaya Taraf olan gelişmiş ülkeler, 13. Maddenin 13. paragrafında belirtildiği üzere Paris AnlaşmasıTaraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansının ilk oturumuaga kab edilecek yöntemler, prosedürler ve ikeler doğrultusunda iki yılda bir, gelişımckte Taraf 

ülkeler için kamu müdahaleleri aracılığıyła sunulan ve harekete geçirilen desteğe yönelik şeffaf ve tutarlı bilgiler sunar. Diğer Taraflar da bunu yapmaya teşvik edilir.
8. Uygulama birimleri de dahil olmak üzere, Sözleşme’nin Finans Mekanizmasi, bu Anlaşma'nın finans mekanizması niteliğindedir.

9. Sözleşme'nin Finans Mekanizmasıın uygulama birimleri de dahił olmak üzere bu Anlaşmaya hizmet eden kurumlar, ulusal iklim stratejileri ve planları bağlamında, özellikle en az gelişmişülketer ve gelişmekte olan küçük ada Devletler dahil olmak üzere gelişmckte olan Taraf ülkeler için sadeleştirilmiş onay prosedürleri ve gejiştirilmiş hazırlık desteği aracıhığıyia, mali kaynaklara etkin erişim sunulmasıni amaçlar.

Madde 10
1. Tarafłar, iklim değişikliğine direnci arttırmak ve sera gazı emisyonlarını azaltmak amacıyla teknoloji geliştirmenin ve teknoloji transferinin tam manasıyla gerçekleştirilmesinin Önemine yönelik uzun vadeli bir vizyonu paylaşnaktadır.

2.Bu Anlaşma kapsamında azaltım ve uyum eylemlerinin uygulanması için teknolojinin önemini dikkate alarak ve teknołojinin kulłanılması ve yaygınlaştırılmasına yönelik mevcut çabaları göz önünde bulundurarak, Taraflar, teknoloji geliştirme ve teknoloji transferi konusundaki işbirliğini güçlendirir.

3. Sözleşme kapsamında kurułan Teknoloji Mekanizması, bu Anlaşmaya hizmet eder.
4.Bu Maddenin 1. paragrafında belirtiłen uzun vadeli vizyon doğrultusunda, bu Anlaşma'nın uygulanmasımı desteklemek amacıyla, teknoloji geliştirme ve teknoloji transferi konularında geliştirilen eylemleri teşvik etmek ve kolaylaştırmak bakımından, Teknoloji Mekanizmasının çalışmalarına genel bir rehberlik sağlamak amacıyła, işbu Anlaşmayła bir teknołoji çerçevesi oluşturulmuştur.

5.İklim değişikliğine yönelik etkili ve uzun vadeli bir küresel mücadele ve ekonomik büyüme ile sürdürüłebilir kaikumanın destekłenmesi için yenilik çalışmalarını hızlandırmak, teşvik etmek ve bunłara olanak sağlamak büyük öneme sahiptir. Buna yönelik çabalar, uygun şekilde,Teknoloji Mekanizması ve finans araçları dahil olmak üzere Sözleşme'nin Finans Mekanizmasıtarafından, işbirliğine dayalı araştırma ve geliştirme yaklaşımları temelinde ve gelişmekte olan Taraf ülkelerde özellikle teknoloji döngüsünün ilk aşamalarında teknolojiye erişimi kolaylaştirmak amaciyla desteklenir.

6.Bu Maddenin uygulanması için, gelişmekte olan Taraf üfkelere azaltım ile uyum arastnda bir denge kurabilmek için teknoloji döngüsünün farklı aşamalarında teknoloji geliştirme ve teknoloji transferine ilişkin işbirliğine dayalı eylemleri güçlendirmek amacryla, finans desteği dahil olmak üzere, destek sunulur. 14. Maddede belirtilen küresel durum değerlendirmesinde,gelişmekte olan Taraf ülkelere sunulan teknoloji geliştirme ve teknoloji transferi desteğine yönelik çabalarla ilgili mevcut bilgiler dikkate alınir.

Madde 11
1. Bu Anlaşma kapsamında kapasite geliştirme çalışmalari; uyum ve azaltım eylemlerinin uygulanması dahil olmak üzere iklim değişikliği konusunda etkili eylemlerde bułunabilmesi amacıyla, özelfikłe en az gelişmiş ülkeler gibi en az kapasiteye sahip ülkeler ve iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşi en hassas durumdaki gelişmekte olan küçüksda Devletleri gibi gelişmekte olan Taraf üßkelerin kapasitelerini ve kabiliyetlerini güçlenğel 

teknolojinin geliştirilmesi, yaygıalaştırılması ve kuilanıłması, ikłim finansmanına erişim, eğitim ve kamu farkındalığının ilgili unsurları ve bilginin şeffaf, zamanında ve doğru bir şckilde dletilmesi hususlarıni kolavlaştirmahidır.

2. Kapasite geliştirme çalışmaları ülkeye özel, ulusal jhtiyaçłara dayanan ve bunları karştłlayan nitelikte olmalıdır ve ulusal, alt-ufusal ve yerel düzeyler dahił olmak üzere özelikle gelişımekte olan Taraf ülkeler açısından Tarafların sahiplenme yaktaşımını teşvik etmelidir. Kapasite geliştirme çałışmaları, Sözleşme kapsamıdaki kapasite geliştirme faaliyetlerinden edinilenler dahil olmak üzcre, alınan dersler temelinde yönlendirilmeli ve katılımci, farklı alanlarla ilişkili ve toplumsał cinsiyete duyarlt, etkiłi ve tekrarlayan bir süreç olımalıdır.
3. Tüm Taraflar, gelişmekte olan Taraf ülkelerin bu Anlaşmayı uygułama kapasitelerini arttırmak için işbirliği yapmaiıdır. Anlaşmaya Taraf olan gelişmiş ülkeler, gelişmekte ołan Taraf ülkelerde kapasite geliştirme çalışmalarına desteği arttırmalıdır.

4.Bu Anłaşmanı uygulanması için bölgesel, iki taraflı ve çok taraflı yaklaşımlar dahil olmak üzere çeşitli yoffarla, gelişmekte olan Taraf ülkelerin kapasitesini güçlendiren bütün Taraflar,kapasite getiştirmeye yönelik bu eylemlerini veya tedbirlerini düzenli olarak tebliğ eder.Gelişmekte ołan Taraf ülkeler, bu Anlaşmanın uygulamasına yönelik kapasite geliştirme planlari, politikalari, eyłemieri ve tedbirlerinde kaydedilen ilerlemeyi düzenti olarak tebliğetmelidir.

S. Kapasite geliştirme faaliyetleri, bu Anlaşmaya vesile olan Sözleşme kapsamında oluşturulan uygun kurumsal düzenlemeler de dahil olmak üzere, bu Anlaşma'nın uygulanmasınıdestektemeye yönelik uygun kurumsal düzenlemełer aracılığıyla güçlendiriłir. Paris AnlaşmasıTaraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansının ilk oturumunda kapasite geliştirmeye ilişkin birincil kurumsal düzenlemeler görüşür ve karara bağlanır.
Madde 12
Taraflar, uygun şekiłde, iklim değişikliği eğitimi, kamu farkındalığı, kamu katılımı ve kamunun bilgiye erişimini güçlendirmeye yönelik tedbirler alma konusunda işbirliği yapar ve bu Anlaşma kapsamındaki güçlendirme eylemleri için bu adımları önemini kabul eder.
Madde 13
1. Karşılıklı güven tesis etmek ve etkili uygulamay) teşvik etmek amacıyla, Tarafların farklıkapasitelerini göz önünde bulunduran ve ortak deneyimi temel alan bir esnekliğe sahip, eylem ve desteklere yönelik geliştirilmiş bir şeffaflık çerçevesi işbu Anlaşmayla oluşturulmuştur.
2. Şeffaflık çerçevesi, kapasiteleri doğrultusunda ihtiyaç duyan gelişmekte olan Taraf ülkelere bu Maddenin hükümlerinin uygulanmasında esneklik sağlar. Bu Maddenin 3. paragrafinda belirtilen yöntem, prosedür ve ilkeler bu esnekłiği yansıtır.

3.Şeffaflık çerçevesi, gelişmekte olan Taraf ülkeler ve gelişmekte olan küçük ada Devłetlerin özel duruınłarıı göz önünde bulundurarak, Sözieşme kapsamındaki şeffafliık düzenlemelerini temel ałır, bunları gełiştirir ve kolaylaştırıei, ułusal egemenliğe saygıli, müdahaleci olmayan, cezaya dayanmayan bir şekiłde uygulanır ve Taraflar üzerine gereksiz yük getirmekten kaçınır.
4.Ulusal bildirimler, iki yllık raporlar ve iki yıida bir sunulan güncelleme raporlarí, uluslararasıdeğerlendirme ve gözden geçirme, uluslararası istişare ve anafizler dahil olmak üzere, Sözleşme kapsamındaki şeffaflık düzenlemeleri bu Maddenin 13. paragrafiında belirtilenönžem,proscdür ve ilkelerin getiştirilmesi için başvurulan deneyimin bir kısmımı oluşturu 

5. Eylemlere yönelik şeffaflik çerçevesinin amaci; Sözieşme'nin 2. Maddesinde belirtilen hedef ışığında, 14. Madde kapsamındaki küresel durum değerlendirmesine bilgi sunmak amacıyla, iyi uygulamalar, öncetikler, ihtiyaçlar ve eksiklikler dahil olmak üzere, 4. Madde kapsamında Tarafları münferit ulusal katkılarının ve 7. Madde kapsamında Tarafların uyum çalışmalarınıgerçekleştirilmesine yönelik iłerlemelerin netleştirilmesini ve takip edilmesini de içerecek şekilde, iktim değişikliği eyłemlerine ilişkin net bir anlayış sağlamaktır.
6.Desteklere yönelik şeffaflık çerçevesinin amaci; 14. Madde kapsamındaki küresel durum değerlendirmesine bilgi sunmak amaciyla, 4, 7, 9, 10 ve 11. Maddeler kapsamındaki iklim değişikliği eylemleri bağlamında ilgili münferit Taraflarca vcrilen ve alınan desteklerin netleştirilmesi ve mümkün olan ölçüde, verilen topiam mali desteğe ilişkin bir gene! bilgi sunulmasıdir.

7. Tarafların her biri, düzenli olarak aşağıdaki bilgileri sunar;
(a) Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli tarafından kabut edilen ve Paris AnlaşmasıTaraflar toplantısi niteliğindeki Taraflar Konferansınca hemfikir oluman iyi uygulama yöntemieri kullanılarak hazırlanan, antropojenik emisyon kaynakları ile yutaklar tarafundan tutulan sera gazı emisyontarina ilişkin ulusal envanter raporu;
(b) 4. Madde kapsamındaki ulusal katkının uygulanması ve gerçekleştirilmesinde kaydedilen ilerlemenin takip edilmesi için gerekli bilgi.

8. Tarafların her biri, ayrıca, uygun şekilde, 7. Madde kapsamında iklim değişikłiğinin etkileri ve uyuma lişkin bilgi sunmalıdır.

9. Anlaşmaya Taraf olan gelişmiş üikeler 9, 10 ve 1 1. Maddeler kapsamında gelişmekte olan Taraf ülkelere verilen finansman, teknoloji transferi ve kapasite geliştirme desteğine ilişkin bilgi sunar ve destek veren diğer Taraflar da bu bilgileri sunmalıdır.

10. Gelişmekte olan Taraf Ülkeler, 9, 10 ve 11. Madde kapsaminda finansman, teknoloji transferi ve kapasite geliştirme alanlarında ihtiyaç duyulan ve alınan desteğe ilişkin bilgi sunmalıdır.
11. Bu Maddenin 7. ve 9. paragrafları kapsamında Taraflarca sunulan bilgiler, 1/CP,21 sayıli karara göre teknik uzmanlar tarafından gözden geçirilir. Kapasiteleri doğrultusunda buna ihtiyaçduyan gelişmekte olan Taraf ülkeler için bu gözden geçirme süreci, kapasite geliştirme ihtiyaçlarının belirlenmesine ilişkin yardumı da içerir. Ayrıca, Tarafların her biri, 9. Madde kapsamındaki çabalarının ve ułusal katkılarının uygulanması iłe gerçekleştiriłmesinde kaydedilen ilerlemenin kolaylaştırıcı ve çok taraflı bir şekilde değerlendiriłmesi sürecine katılır.
12. Bu paragraf kapsamındaki teknik uzman gözden geçirmesi, iłgili durumłarda, Taraf ülkece verilen desteğin değerlendirilmesini ve ułusal katkısının uygulanması ile gerçekleştirilmesinin değerlendirilmesini içerir. Gözden geçirmede, Taraf ülkece geliştirilmesi gereken alanlar ayrıca belirlenir ve bu Maddenin 2. paragrafı kapsamında Tarafa sağlanan esnekliği dikkate alarak,bilgilerin 13. paragrafta belirtilen yöntem, prosedür ve ilkelerle tutarłılığı da gözden geçirilir.Gözden geçirmede, gelişmekte olan Taraf ülkelerin ulusa! kabiliyetleri ve koşullarına özel olarak dikkat edilir.

13. Paris Anlaşması Taraflar toplaatısı niteliğindeki Taraflar Konferansi, ilk oturumunda,Sözleşıe kapsamıda şeffaflıkla ilgili düzenlemelerde edinilen deneyimi temel alarak ve bu yönelik, uygun şekilde, ortak yöntemier, prosedürler ve ifkeler kabul eder.
erin seffafligma 
′4. Bu Maddenin uygulanmast için gelişmekte olan ülkelere destek verilir.

15. Gelişmekte olan taraf ülkelerin şeffafliğa ilişkin kapasitelerini geliştirmelerine de sürekli olarak destek verilir.

Madde 14
1. Paris Anlaşması Taraflar topłantisı niteliğindeki Taraflar Konferansi, bu Anlaşmanın amacı ve uzun vadeli hedeflerine ulaşılmasında kaydedilen ilerlemeyi değerlendirmek üzcre, Anlaşmanın uygulanmasıma iłişkin düzenli durum tespiti yapar (“küresel durum değerlendirmesi’”). Bunu,azaltım, uyum, uygulama ve destek araçları dikkate alınarak, hakkaniyet ilkesi ve mevcut en iyi bilimseł bitgiler ışığıda, kapsamłı ve kołaylaştırıcı bir şekilde yerine getirir.
2. Paris Anlaşması Taraflar toplantısı niteliğindcki Taraflar Konferansi, ilk küresel durum değerlendirmesini 2023 yılında yürütür ve Taraflar Konferansınca aksi kararlaştırılmadığıtakdirde bu tarihten sonra beş yılda bir gerçekleştirir.

3. Küresel durum değerlendirmesinin sonucu, bu Anlaşma'nın ilgili hükümleri doğrultusunda Taraflar ülkelere, eylem ve desteklerinin ulusal düzeyde güncellenmesi ve geliştirilmesi hususunda ve iklim eytemlerine yönelik uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi konusunda bilgi sunar.

Madde 15
1. Bu Anlaşma hükümlerinin uygulanmasını kolaylaştırmak ve bu hükümlere uygunfuğu teşvik etmek üzere, işbu Anłaşma ile bir mekanizma oluşturulmuştur.

2. Bu Maddenin 1. paragrafıuda belirtilen mekanizma, uzman bazlı ve kolayłaştırıeı yapıdaki bir komiteden oluşup. şeffaf, çekişmesiz ve cezai olmayan bir şekilde işler. Komite, Tarafların görece kabiliyetlerine ve ulusal koşullarıa õzellikle dikkat eder.

3. Komite, Paris Anlaşması Taraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansının ilk oturumunda kabul edilen yöntem ve prosedürler kapsamında işler ve Paris Antaşması Taraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansına yıllık raporlamada bulunur.
Madde 16
1. Sözleşmenin en yüksek organı olan Taraflar Konferansi, işbu Anlaşma Taraflar toplantısıniteliğindedir.

2.Bu Anłaşma'nı Tarafı olmayıp Sözleşme’ye Taraf ołanlar, Paris Anlaşması Taraflar toplantısıniteliğindeki Taraflar Konfcransınun herhangi bir oturumuna gözlemei olarak katılabilir.Taraflar Konferansi, bu Anlaşma Taraflar toplantisı niteliğinde düzenlendiğinde, bu Anlaşıma kapsamındaki kararlar yalnızca Anlaşma Taraflarınca alınır.

3. Taraflar Konferansı bu Anlaşma Taraflar toplantısı niteliğinde düzenlendiğinde, Taraflar Konferansı Bürosunun, Sözleşme'ye Taraf olup o dönemde bu Anlaşma'ya Taraf olmayan birini temsil eden herhangi bir üyesi yerine, bu Anlaşıma Taraflarınca ve arasından seçilecek ilave bir üye getirilir.

4.Paris Anfaşması Taraflar topiantısı niteliğindeki Taratlar Konferansı bu Anlaşma'nın uygulanmasını düzenli olarak gözden geçirir ve etkili bir şekiłde uygulanmasını sağlamak için yetkisi dahilinde gerekli kararları alır. Bu Anlaşma kapsamında kendisine verilen işlevleri yerine getirir ve:
(a)Bu Anlaşmanın uygulanması için gerekliliğine karar verilen yardımcı organjr-Ryr*ve 

(b) Bu Anlaşmanın uygulanması için gerekli olabilecek diğer görevleri de ifader,

5. Taraflar Konferansıın usuł kuralları ve Sözleşme kapsamında uygulanan mali prosedürier,gerekli değişikliklerte birlikte, Paris Anlaşmas: Tarafiar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansmda oybirliğiyle aksine karar verilmediği sürece, geçerlidir.
6. Paris Anlaşması Taraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansının ilk oturumu, bu Anlaşma'nın yürürlüğe girdiği tarihten sonra planlanan Taraflar Konferansının ilk oturumuyla birlikte, sekretarya tarafindan düzenlenir. Paris Anlaşması Taraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansıun daha sonraki ofağan oturumlari, Taraflar Konferansınca aksi bir karar alınmadığı takdirde, Taraflar Konferansının olağan oturumları ite birlikte düzentenir.
7.Paris Anlaşması Taraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansının olağanüstü oturumları,Taraflar Konferanşının gerekli gördüğü hallerde veya Taraflardan birinin yazılı isteği üzerine,Sekretaryanın söz konusu isteği Taraflara tebliğ etmesinden sonraki altı ay içerisinde Taraflarıen az üçte birinin desteklemesi şartı ile düzenlenir.

8. Birleşmiş Milletler Teşkilati, Birleşmiş Milletler’in uzman kuruluşları ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile Sözleşme'ye taraf olmayıp buniara taraf veya gözlemci olan üye Devletier,Paris Anłaşması Taraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansı oturumlarında gözlemei sifatıyła temsil edilebilirler. Paris Anlaşmas: Taraflar toplantisı niteliğindeki Taraflar Konferansı oturumuna gözłemci sıfatıyla temsil editmeyi arzu ettiklerini Sekretaryaya haber vermiş olan, Sözleşme'nin kapsadığı konularda yetkili Ułusal, Uluslararasi, Hükümet veya Hükümet dışı tüm kurum ve kuruluşlar, meveut Taraflarm en az üçte birinin reddi bulunmamasıkaydı ile bu sifatla kabul edilebilirłer. Gözlemcilerin kabulü ve katilım, bu maddenin 5.paragrafiında betirtilen usul kurallarına tabidir.

Madde 17
l. Sözłeşme'nin 8. Maddesi ile kurułan sekretarya, bu Anłaşma'nın sekretaryası niteliğindedir.
2. Sözleşme'nin sekretaryanın görevlerine ilişkin 8. Maddesinin 2. paragrafı ve sekretaryanın işleyişine yönelik düzenlemelerle ilgili 8. Maddesinin 3. paragrafi, gerekli değişikliklerle birlikte, bu Anlaşmaya için de geçerlidir. Sekretarya ayrıca bu Anlaşma ve Paris AnlaşmasıTaraflar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferans: kapsamında kendisine verilen işlevleri yerine getirir.

Madde 18
1. Bilimsel ve Teknolojik Danışma Yardımcı Organ: ve Sözleşme'nin 9. ve 10. Maddeferi kapsamında kurulan Uygulama Yardımcı Organi, bu Anlaşmanın sırasıyla Bilimsel ve Teknolojik Danışma Yardımcı Organı ve Uygulama Yardımcı Organı olarak hizmet verir. Bu iki organın işleyişine ilişkin Sözleşme hükümleri, gerekli değişikliklerle birlikte, bu Anlaşma için de geçerlidir. Bilimsel ve Teknolojik Danışma Yardımcı Organı ve Uygulama YardımcıOrganının toplantıłart, sırasıyła Sözleşmenin Bilimsel ve Teknolojik Danışma Yardımeı Organıve Uygulama Yardımeı Organı toplanularıyla birlikte düzenlenir.
2. Bu Anlaşma'ya Taraf olmayıp Sözleşme'ye Taraf olanlar, yardımcı organtarın tüm toplantıłarına gözlemci olarak katilabilirler. Yardımci organlar bu Anfaşmanın yardımcıorganları olarak faaliyet gösterdiklerinde, işbu Anlaşma kapsamında kararłar yalnızca bu Anlaşma’ya Taraf ołanlar tarafımdan alıuir.

3.Sözleşme'nin 9. ve 10. Maddeleri kapsamında kurulan yardımcı organlar bu Anlaşmaşk konulardaki işlevlerini yerine getirdiklerinde, bu yardımeı organlann bürolarımınSölşme'ye a Re :

Taraf ołup o dönemde bu Anlaşma'ya Taraf olmayan birini temsil eden herhangi bir üyesi yerine, bu Anlaşma'ya Taraf olanlar arasından ve tarafından seçilecek ilave bir üye getirilir.
Madde 19
1._Bu Anłaşma'da atıfta bułunulanlar dışında, Sözleşme ile veya Sözleşme kapsamında kurulmu yardimci organlar ya da diğer kurumsal düzenlemeler, Paris Anlaşması Taraflar toplantısi niteliğindeki Taraflar Konferansı'nn kararı üzerine bu Anlaşma'ya hizmet verir. Paris Anlaşması Taraflar toplantisi niteliğindeki Taraflar Konferansi, bu vardimei organlar veya düzenlemeler tarafindan yerine getirilecek görevleri belirler.

2. Paris Anlaşması Taraftar toplantısı niteliğindeki Taraflar Konferansi, bu tür yardımcı organfar ve kurumsal düzenlemelere rehberlik sağlayabilir.

Madde 20
t. Bu Anlaşma imzaya açılacak olup Sözleşme'ye Taraf olan Devletler ve bölgesel ekonomik entegrasyon teşkilatlarının onayına, kabulüne ya da uygun bułmasıa tabiidir. BirleşmişMilletlerin New York'taki merkezinde 22 Nisan 2016 tarihinden 21 Nisan 2017 tarihine kadar imzaya açıktır. Bu Anlaşma, imzaya kapandığı son tarihten itibaren katılıma açık olacaktır.Onay, kabul, uygun bułma ve katılum belgeleri Depoziter’e tevdi edilir.
2.Anlaşmadan doğan tüm yükümlülükler, üye Devletlerinden herhangi biri Taraf olmadiğı halde Anlaşma'ya Taraf olan herhangi bir bölgesel ekonomik entegrasyon teşkilatiı için bağlayıcıniteliktedir. Bölgesel ekonomik entegrasyon teşkilatının bir veya daha fazla üyesinin Anlaşma'ya Taraf ołması halinde, bu teşkilat ve üye Devletleri, bu Anlaşmadan doğan yükümlülüklerinin ifası için her birinin üstlenecekleri sorumlułuklar hususunda karar verir. Bu tür duruımlarda, teşkiłat ve Üye Devletler, Anłaşmadan doğan hakları aynı zamanda kutlanma hakkıni haiz değildirler.

3. Bölgese! ekonomik entegrasyon teşkilatlari, onay, kabul, uygun bulma veya katilma belgelerinde, Aalaşma'nn kapsadığı konularla ilgili olarak yetkilerinin derecesini belirtirler.Ayrıca, bu teşkiłatlar, yetkilerinin derecesinde meydana gelen tüm önemli değişiklikłeri Taraflara bildirecek olan Depoziter’e bildirirler.

Madde 21
1. İşbu Anłaşma, Sözieşme'nin toplam küresel sera gazı emisyonłarının minimum tahmini yüzde 55’ine neden olan en az 5s Tarafinın kendi onay, kabul, uygun bulma veya katiłma belgelerini tevdi etmelerini izleyen otuzuneu gün yürürlüğe girer.

2. Bu Madde'nin sadece 1. paragrafinda geçerli olmak üzere, “toplam sera gazi emisyonłarı”ifadesi Sözleşme'ye Taraf olanların bu Anlaşma'yı kabuł etme tarihinde ya da öncesinde bildirdikleri en güncel miktar anlamına gelmektedir.

3. Onay, kabul, uygun bulma veya katiłma belgesinin tevdiimnden sonra, Sözleşme’yi onaylayan,kabul eden veya Sözłeşıe'ye katılan her Devlet veya bölgesel ekonomik entegrasyon teşkilatıiçin Anlaşma, bu Devlet veya teşkilatın onay, kabul. uygun bulma veya katılma belgesini tevdii tarihini izieyen otuzuncu gün yürürlüğe girer.

4. 1. paragrafin amacı açısından, bir bölgesel ekonomik entegrasyon teşkilatı tarafından tevdi Imaze 
S 

Šözleşme'nin, Sözleşmede yapılacak değişiklikłerin kabulüne ilişkin !5. Maddesinin hükümleri gerekli değişikliklerle birlikte bu Anlaşma'ya uygulanır.

Madde 23
1. Sözleşme'nin, Sözleşme eklerinin kabulü ve değişikliğine ilişkin 16. Maddesinin hükümleri gerekli değişiklikłerłe birłikte bù Anlaşma'ya uygulanır.

2. Ekler, bu Anlaşma'nın ayrılmaz bir parçasıdır ve açıkça aksi ifade edilmediği sürece, bu Anlaşma'ya yapılacak atıf aynı zamanda eklere de yapılacak atif anlamına gelir. Bu ekler bilimsel, teknik, prosedürel veya idari niteliğe sahip listeler, formlar ve diğer tanımlayıeınitelikte materyaller ile smirtidir.

Madde 24
Sözleşme'nin uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin 14. Maddesinin hükümleri gerekli değişikliklerle birlikte bu Anlaşma'ya uygulanır.

Madde 25
1.Bu Maddenin ikinci paragrafında belirtilenler hariç olmak üzere, Anlaşma’ya taraf olanların her biri bir oy hakkia sahiptir.

2.Bölgesel ekonomik entegrasyon teşkilatları, kendi yetki aianlarına giren konularda, Anlaşıma'ya Taraf olan kendi Üye Devletlerinin sayısına eşit oy sayısı ile, oy kullanma hakkına sahiptirler.Bu teşkilatlar, eğer kendi Üye Devletlerinden herhangi birisi oy hakkını kułlanmış ise oy hakkıkullanmayacak veya kulłanmamış ise oy hakkını kullanabilecektir.
Madde 26
Birłeşmiş Milletłer Teşkiłatı’nın Genel Sekreteri Anlaşma'nın Depoziter’idir.
Madde 27
İşbu Anlaşma'ya hiç bir çekince konulamaz.
Madde 28
1. Anlaşma'nın, bir Taraf için yürürlüğe girdiği tarihten üç yıłl sonrasından itibaren söz konusu Taraf, Depoziter'e yazılı bildirimde butunarak Anlaşma'dan çekilebilir.
2.Anlaşma'dan çekiłıme bildiriminin Depozitör tarafından alındığı tarihten bir yıl geçtikten sonra veya bildirimde belirtilecek herhangi bir daha ileri tarihte, söz konusu çekilme yürürtüğe girer.3. Sözleşme'den çekilen herhangi bir Taraf, Anlaşma'dan da çekilmiş olarak kabul edilir.
Madde 29
Arapça, Çince, Ingilizce, Fransızca, Rusça ve Íspanyolca metinleri eșit derecede geçerli olan bu Anlaşma'nın orijinal nüshasi, Birieşmiş Milletler Teşkilatı'nı Genet Sekreteri'ne tevdi edilecektir.

İkibinonbeş yıłı Aralık ayıun on ikinci günü Paris’te AKDEDİlMişTİR.
İşbu Anlaşma, aşağıda imzası bułunan taın yetkili temsilciler tarafından usulüne uygun olarak imzalanmiştir.


PARIS AGREEMENT 
UNITED NATIONS 2015

PARIS AGREEMENT 
The Parties to this Agreement,
Being Parties to the United Nations Framework Convention on Climate Change, hereinafter referred to as "the Convention",
Pursuant to the Durban Platform for Enhanced Action established by decision 1/CP.17 of the Conference of the Parties to the Convention at its seventeenth session,
In pursuit of the objective of the Convention, and being guided by its principles, including the principle of equity and commion but differentiated responsibilities and respective capabilities, in the light of different national circumstances,
Recognizing the need for an effective and progressive response to the urgent threat of climate change on the basis of the best available scientific knowledge,
Also recognizing the specific needs and special circumstances of developing country Parties, especially those that are particularly vulnerable to the adverse effects of climate change, as provided for in the Convention,
Taking full account of the specific needs and special situations of the least developed countries with regard to funding and transfer of technology,
Recognizing that Parties may be affected not only by climate change, but also by the impacts of the measures taken in response to it,
Emphasizing the intrinsic relationship that climate change actions,responses and impacts have with equitable access to sustainable development and eradication of poverty,
Recognizing the fundamental priority of safeguarding food security and ending hunger, and the particular vulnerabilities of food production systems to the adverse impacts of climate change,

Taking into account the imperatives of a just transition of the workforce and the creation of decent work and quality jobs in accordance with nationally defined development priorities,
Acknowledging that climate change is a common concern of humankind,Parties should, when taking action to address climate change, respect, promote and consider their respective obligations on human rights, the right to heaith, the rights of indigenous peoples, local communities, migrants, children, persons with disabilities and people in vulnerable situations and the right to development, as well as gender equality, empowerment of women and intergenerational equity,
Recognizing the importance of the conservation and enhancement, as appropriate, of sinks and reservoirs of the greenhouse gases referred to in the Convention,
Noting the importance of ensuring the integrity of all ecosystems, including oceans, and the protection of biodiversity, recognized by some cultures as Mother Earth, and noting the importance for some of the concept of "climate justice",when taking action to address climate change,
Affirming the importance of education, training, public awareness, public párticipation, public access to information and cooperation at all levels on the matters addressed in this Agreement,
Recognizing the importance of the engagements of all levels of government and various actors, in accordance with respective national legislations of Parties, in addressing climate change,
Also recognizing that sustainable lifestyles and sustainable patterns of consumption and production, with developed country Parties taking the lead, play an important role in addressing climate change,
Have agreed as follows:
Article 1
For the purpose of this Agreement, the definitions contained in Article 1 of the Convention shail apply. In addition:

(a) "Convention" means the United Nations Framework Convention on Climate Change, adopted in New York on 9 May 1992;
(b) “Conference of the Parties" means the Conference of the Parties to the Convention;
c) “Party" means a Party to this Agreement.
Article 2
This Agreement, in enhancing the implementation of the Convention,including its objective, aims to strengthen the global response to the threat of climate change, in the context of sustainable development and efforts to eradicate poverty, including by:
(a) Holding the increase in the global average temperature to well below 2°C above pre-industrial levels and pursuing efforts to limit the temperature increase to 1.5°C above pre-industrial levels, recognizing that this would significantly reduce the risks and impacts of climate change;
(b) . Increasing the ability to adapt to the adverse impacts of climate change and foster climate resilience and low greenhouse gas emissions development, in a manner that does not threaten food production; and 
(c) Making finance flows consistent with a pathway towards low greenhouse gas emissions and climate-resilient development.
2.This Agreement will be implemented to reflect equity and the principle of common but differentiated responsibilities and respective capabilities, in the light of different national circumstances.

Article 3
As nationally determined contributions to the global response to climate change, all Parties are to undertake and communicate ambitious efforts as defined in Articles 4, 7, 9, 10, 11 and 13 with the view to achieving the purpose of this Agreement as set out in Article 2. The efforts of all Parties will represent a progression over time, while recognizing the need to support developing country Parties for the effective implementation of this Agreement.

Article 4
1.In order to achieve the long-term temperature goal set out in Article 2,Parties aim to reach global peaking of greenhouse gas emissions as soon as possible, recognizing that peaking will take longer for developing country Parties,and to undertake rapid reductions thereafter in accordance with best available science, so as to achieve a balance between anthropogenic emissions by sources and removals by sinks of greenhouse gases in the second half of this century, on the basis of equity, and in the context of sustainable development and efforts to eradicate poverty.
2.Each Party shall prepare, communicate and maintain successive nationally determined contributions that it intends to achieve. Parties shall pursue domestic mitigation measures, with the aim of achieving the objectives of such contributions.
3.Each Party's successive nationally determined contribution will répresent a progression beyond the Party's then current nationally determined contribution and reflect its highest possible ambition, reflecting its common but differentiated responsibilities and respective capabilities, in the light of different national circumstances.
4.Developed country Parties should continue taking the lead by undertaking economy-wide absolute emission reduction tatgets. Developing country Parties should continue enhancing their mitigation efforts, and are encouraged to move over time towards economy-wide emission reduction or limitation targets in the light of different national circumstances.
5.Support shall be provided to developing country Parties for the implementation of this Article, in accordance with Articles 9, 10 and 11,recognizing that enhanced support for developing country Parties will allow for higher ambition in their actions.
6.The least developed countries and small island developing States may prepare and communicate strategies, plans and actions for low greenhouse gas emissions development reflecting their special circumstances.7,Mitigation co-benefits resulting from Parties' adaptation actions and/or economic diversification plans can contribute to mitigation outcomes under this Article.


8.In communicating their nationally determined contributions, all Parties shall provide the information necessary for clarity, transparency and understanding in accordance with decision 1/CP.21 and any relevant decisions of the Conference of the Parties serving as the mecting of the Parties to this Agreement.
9.Each Party shall communicate a nationally determined contribution every five years in accordance with decision 1/CP.21 and any relevant decisions of the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement and be informed by the outcomes of the global stocktake referred to in Article 14.
10. The Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement shall consider common time frames for nationally determined contributions at its first session.

11. A Party may at any time adjust its existing nationally determined contribution with a view to enhancing its level of ambition, in accordance with guidance adopted by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement.

12. Nationally determined contributions communicated by Parties shall be recorded in a public registry maintained by the secretariat.

13. Parties shall account for their nationally determined contributions. In accounting for anthropogenic emissions and removais corresponding to their nationally determined contributions, Parties shall promote environmental integrity,transparency, accuracy, completeness, comparability and consistency, and ensure the avoidance of double counting, in accordance with guidance adopted by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement 
14. In the context of their nationally determined contributions, when recognizing and implementing mitigation actions with respect to anthropogenic emissions and removals, Parties should take into account, as appropriate, existing methods and guidance under the Convention, in the light of the provisions of paragraph I3 of this Article.

15. Parties shall take into consideration in the implementation of this Agreement the concerns of Parties with economies most affected by the impacts of response measures, particularly developing country Parties.


16. Parties, including regional economic integration organizations and their member States, that have reached an agreement to act jointly under paragraph 2 of this Article shall notify the secretariat of the terms of that agreement, including the emission level allocated to each Party within the relevant time period, when they communicate their nationally determined contributions. The secretariat shall in turn inform the Parties and signatories to the Convention of the terms of that agreement.
17. Each party to such an agreement shall be responsible for its emission level as set out in the agreement referred to in paragraph 16 of this Article in accordance with paragraphs 13 and 14 of this Article and Articles 13 and 15.
18. If Parties acting jointly do so in the framework of, and together with, a regional economic integration organization which is itself a Party to this Agreement, each member State of that regional economic integration organization individually, and together with the regional economic integration organization,shall be responsible for its emission level as set out in the agreement communicated under paragraph 16 of this Article in accordance with paragraphs 13and 14 of this Article and Articles 13 and 15.

19. All Parties should strive to formulate and communicate long-term low greenhouse gas emission development strategies, mindful of Article 2 taking into account their common but differentiated responsibilities and respective capabilities,in the light of different national circumstances.

Article 5.
1.Parties should take action to conserve and enhance, as appropriate, sinks and reservoirs of greenhouse gases as referred to in Article 4, paragraph 1 (d), of the Convention, including forests.

2.Parties are encouraged to take action to implement and support, including through results-based payments, the existing framework as set out in related guidance and decisions already agreed under the Convention for: policy approaches and positive incentives for activities relating to reducing emissions from deforestation and forest degradation, and the role of conservation, sustainable management of forests and enhancement of forest carbon stocks in developing countries; and alternative policy approaches, such as joint mitigation and adaptation approaches for the integral and sustainable management of forests,while reaffirming the importance of incentivizing, as appropriate, non-carbon benefits associated with such approaches.


Artiele 6
1.Parties recognize that some Parties choose to pursue voluntary coóperation in the implementation of their nationally determined contributions to allow for higher ambition in their mitigation and adaptation actions and to promote sustainable development and environmental integrity.

2.Parties shall, where engaging on a voluntary basis in cooperative approaches that involve the use of internationally transferred mitigation outcomes towards nationally determined contributions, promote sustainable development and ensure environmental integrity and transparency, including in governance, and shall apply robust accounting to ensure, inter alia, the avoidance of double counting, consistent with guidance adopted by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement.

3,The use of internationally transferred mitigation outcomes to achieve nationally determined contributions under this Agreement shall be voluntary and authorized by participating Parties.

4.A mechanism to contribute to the mitigation of greenhouse gas emissions and support sustainable development is hereby established under the authority and guidance of the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement for use by Parties on a voluntary basis. It shall be supervised by a body designated by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement, and shall aim:
(a) To promote the mitigation of greenhouse gas emissions while fostering sustainable development;
(b) To incentivize and facilitate participation in the mitigation of greenhouse gas emissions by public and private entities authorized by a Party;
(c) To contribute to the reduction of emission levels in the host Party,which will benefit from mitigation activities resulting in emission reductions that can also be used by another Party to fulfil its nationally determined contribution;and 

(d) To deliver an overall mitigation in global emissions.

5.Emission reductions resulting from the mechanism referred to in paragraph 4of this Article shall not be used to demonstrate achievement of the host Party's nationally determined contribution if used by another Party to deimonstrate achievement of its nationally determined contribution.

6,The Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement shall ensure that a share of the proceeds from activities under the mechanism referred to in paragraph 4 of this Article is used to cover administrative expenses as well as to assist developing country Parties that are particularly vuinerable to the adverse effects of climate change to meet the costs of adaptation.
7.The Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement shall adopt rules, modalities and procedures for the mechanism referred to in paragraph 4 of this Article at its first session.

8.Parties recognize the importance of integrated, holistic and balanced non-market approaches being available to Parties to assist in the implementation of their nationally determined contributions, in the context of sustainable development and poverty eradication, in a coordinated and effective manner, including through,inter alia, mitigation, adaptation, finance, technology transfer and capacitybuilding, as appropriate. These approaches shall aim to:
(a) Promote mitigation and adaptation ambition;
(b) Enhance public and private sector participation in the implementation of nationally determined contributions; and 
(c) Enable opportunities for coordination across instruments and relevant institutional arrangements.

9.A framework for non-market approaches to sustainable development is hereby defined to promote the non-market approaches referred to in paragraph 8 of this Article.


Article 7
1.Parties hereby establish the global goal on adaptation of enhancing adaptive capacity, strengthening resilience and reducing vulnerability to climate change,with a view to contributing to sustainable development and ensuring an adequate adaptation response in the context of the temperature goal referred to in Article 2.2.Parties recognize that adaptation is a global challenge faced by all with local,subnational, national, regional and international dimensions, and that it is a key component of and makes a contribution to the long-term global response to climate change to protect people, livelihoods and ecosystems, taking into account the urgent and immediate needs of those developing country Parties that are particularly vulnerable to the adverse effects of climate change.3.The adaptation efforts of developing country Parties shall be recognized, in accordance with the modalities to be adopted by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement at its first session.4.Parties recognize that the current need for adaptation is significant and that greater leveis of mitigation can reduce the need for additional adaptation efforts,and that greater adaptation needs can involve greater adaptation costs.5.Parties acknowledge that adaptation action should follow a country-driven,gender-responsive, participatory and fully transparent approach, taking into consideration vulnerable groups, communities and ecosystems, and should be based on and guided by the best available science and, as appropriate, traditional knowledge, knowledge of indigenous peoples and local knowledge systems, with a view to integrating adaptation into relevant socioeconomic and environmental policies and actions, where appropriate.
6.Parties recognize the importance of support for and international cooperation on adaptation efforts and the importance of taking into account the needs of developing country Parties, especially those that are particularly vulnerable to the adverse effects of climate change.
7.Parties should strengthen their cooperation on enhancing action on adaptation, taking into account the Cancun Adaptation Framework, including with regard to:

(a) Sharing information, good practices, experiences and lessons learned,including, as appropriate, as these relate to science, planning, policics and implementation in relation to adaptation actions;
(b) Strengthening institutional arrangements, including those under the Convention that serve this Agreement, to support the synthesis of relevant information and knowledge, and the provision of technical support and guidance to Parties;
(c) Strengthening scientific knowledge on climate, including research,systematic observation of the climate system and early warning systems, in a manner that informs climate services and supports decision-making;
(d) Assisting developing country Parties in identifying effective adaptation practices, adaptation needs, priorities, support provided and received for adaptation actions and efforts, and challenges and gaps, in a manner consistent with encouraging good practices; and 

(e) Improving the effectiveness and durability of adaptation actions.
8.United Nations specialized organizations and agencies are encouraged to support the efforts of Parties to implement the actions referred to in paragraph 7 of this Article, taking into account the provisions of paragraph 5 of this Article.
9.Each Party shall, as appropriate, engage in adaptation planning processes and the implementation of actions, including the development or enhancement of relevant plans, policies and/or contributions, which may include:
(a) The implementation of adaptation actions, undertakings and/or efforts;
(b) The process to formulate and implement national adaptation plans;
(c) The assessment of climate change impacts and vulnerability, with a view to formulating nationally determined prioritized actions, taking into account vulnerable people, places and ecosystems;
(d) : Monitoring and evaluating and learning from adaptation plans,policies, programmes and actions; and 


(e) Building the resilience of socioeconomic and ecological systems,including through economic diversification and sustainable management of natural resources,
10. ·Each Party should, as appropriate, submit and update periodically an adaptation communication, which may include its priorities, implementation and support needs, plans and actions, without creating any additional burden for developing country Parties.

11. The adaptation communication referred to in paragraph 10 of this Article shall be, as appropriate, submitted and updated periodically, as a component of or in conjunction with other communications or documents, including a national adaptation plan, a nationally determined contribution as referred to in Article 4,paragraph 2, and/or a national communication.

12. The adaptation communications referred to in paragraph 10 of this Article shall be recorded in a public registry maintained by the secretariat,
13. Continuous and enhanced international support shall be provided to developing country Parties for the implementation of paragraphs 7, 9; 10 and 11 of this Article, in accordance with the provisions of Articles 9, 10 and 11,
14. The global stocktake referred to in Article 14 shall, inter alia:
(a) Recognize adaptation efforts of developing country Parties;
(b) Enhance the implementation of adaptation action taking into account the adaptation communication referred to in paragraph 10 of this Article;
(c) Review the adequacy and effectiveness of adaptation and support provided for adaptation; and 

(d) Review the overall progress made in achieving the global goal on adaptation referred to in paragraph I of this Article.


Article 8
1._ Parties recognize the importance of averting, minimizing and addressing loss and damage associated with the adverse effects of climate change, including extreme weather events and slow onset events, and the role of sustainable development in reducing the risk of loss and damage.

2.The Warsaw International Mechanism for Loss and Damage associated with Climate Change Impacts shall be subject to the authority and guidance of the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement and may be enhanced and strengthened, as determined by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreemènt.
3.Parties should enhance understanding, action and support, including through the Warsaw International Mechanism, as appropriate, on a cooperative and facilitative basis with respect to loss and damage associated with the adverse effects of climate change.

4.Accordingly, areas of cooperation and facilitation to enhance understanding,action and support may include:
(a)Early warning systems;
(b)Emergency preparedness;
(c)Slow onset events;
(d)Events that may involve irreversible and permanent loss and damage;
(e)Comprehensive risk assessment and management;
(f)Risk insurance facilities, climate risk pooling and other insurance solutions;
(g)Non-economic losses; and 
(h)Resilience of communities, livelihoods and ecosystems.

5.The Warsaw International Mechanism shall collaborate with existing bodies and expert groups under the Agreement, as well as relevant organizations and expert bodies outside the Agreement.

Article 9
1.Developed country Parties shall provide financial resources to assist developing country Parties with respect to both mitigation and adaptation in continuation of their existing obligations under the Convention.
2.Other Parties are encouraged to provide or continue to provide such support voluntarily.

3.As part of a global effort, developed country Parties should continue to take the lead in mobilizing climate finance from a wide variety of sources, instruments and channels, noting the significant role of public funds, through a variety of actions, including supporting country-driven strategies, and taking into account the needs and priorities of developing country Parties. Such mobilization of climate finance should represent a progression beyond previous efforts.
4.The provision of scaled-up financial resources should aim to achieve a balance between adaptation and mitigation, taking into account coúntry-driven strategies, and the priorities and needs of developing country Parties, especially those that aré particularly vulnerable to the adverse effects of climate change and have significant capacity constraints, such as the least developed countries and small island developing States, considering the need for public and grant-based resources for adaptation.

5.Developed country Parties shall biennially communicate indicative quantitative and qualitative information related to paragraphs 1 and 3 of this Article, as applicable, including, as available, projected levels of public financial resources to be provided to developing country Parties. Other Parties providing resources are encouraged to communicate biennially such information on a voluntary basis.

6.The global stocktake referred to in Article 14 shall take into account the relevant information provided by developed country Parties and/or Agreement hodies on efforts related to climate finance.


7.Developed country Parties shall provide transparent and consistent information on support for developing country Parties provided and mobilized through public interventions biennially in accordance with the modalities,procedures and guidelines to be adopted by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement, at its first session, as stipulated in Article 13, paragraph 13. Other Parties are encouraged to do so.
8.The Financial Mechanism of the Convention, including its operating entities,shall serve as the financial mechanism of this Agreement.

9.The institutions serving this Agreement, including the operating entities of the Financial Mechanism of the Convention, shall aim to ensure efficient access to financial resources through simplified approval procedures and enhanced readiness support for developing country Parties, in particular for the least developed countries and smail island developing States, in the context of their national climate strategies and plans.

Article 10
1.Parties share a long-term vision on the importance of fully realizing technology development and transfer in order to improve resilience to climate change and to reduce greenhouse gas emissions.

2.Parties, noting the importance of technology for the implementation of mitigation and adaptation actions under this Agreement and recognizing existing technology deployment and dissemination efforts, shall strengthen cooperative action on technology development and transfer.

3.The Technology Mechanism established under the Convention shall serve this Agreement.

4.A technology framework is hereby established to provide overarching guidance to the work of the Technology Mechanism in promoting and facilitating enhanced action on technology development and transfer in order to support the impiementation of this Agreement, in pursuit of the long-term vision referred to in paragraph 1 of this Article.


5.Accelerating, encouraging and enabling innovation is critical for an effective, long-term global response to climate change and promoting economic growth and sustainable development. Such effort shail be, as appropriate,supported, including by the Technology Mechanism and, through financial means,by the Financial Mechanism of the Convention, for collaborative approaches to research and development, and facilitating access to technology, in particular for early stages of the technology cycle, to developing country Parties.
6.Support, including financial support, shail be provided to developing country Parties for the implementation of this Article, including for strengthening cooperative action on technology development and transfer at different stages of the technology cycle, with a view to achieving a balance between support for mitigation and adaptation. The global stocktake referred to in Article 14 shall take into account available information on efforts related to support on technology development and transfer for developing country Parties.

Article 11
1.Capacity-building under this Agreement should enhance the capacity and ability of developing country Parties, in particular countries with the least capacity,such as the least developed countries, and those that are particularly vulnerable to the adverse effects of climate change, such as small island developing States, to take effective climate change action, including, inter alia, to implement adaptation and mitigation actions, and should facilitate technology development,dissemination and deployment, access to climate finance, relevant aspects of eduçation, training and public awareness, and the transparent, timely and accurate communication of information.

2.Capacity-building should be country-driven, based on and responsive to national needs, and foster country ownership of Parties, in particular, for developing country Parties, including at the national, subnational and local levels.Capacity-building should be guided by lessons learned, including those from capacity-building activities under the Convention, and should be an effective,iterative process that is participatory, cross-cutting and gender-responsive.
3.All Parties should cooperate to enhance the capacity of developing country Parties to implement this Agreement. Developed country Parties should enhance support for capacity-building actions in developing country Parties.

4.All Parties enhancing the capacity of developing country Parties to implement this Agreement, including through regional, bilateral and multilateral approaches, shall regularly communicate on these actions or measures on capacitybuilding. Developing country Parties should regularly communicate progress made on implementing capacity-building plans, policies, actions or measures to implement this Agreement.

5.Capacity-building activities shall be enhanced through appropriate institutional arrangements to support the implementation of this Agreement,including the appropriate institutional arrangements established under the Convention that serve this Agreement. The Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement shall, at its first session, consider and adopt a decision on the initial institutional arrangements for capacity-building.
Article 12
Parties shall cooperate in taking measures, as appropriate, to enhance climate change education, training, public awareness, public participation and public access to information, recognizing the importance of these steps with respect to enhancing actions under this Agreement.

Artiele 13
1. In order to build mutual trust and confidence and to promote effective implementation, an enhanced transparency framework for action and support, with built-in flexibility which takes into account Parties' different capacities and builds upon collective experience is hereby established.

2. The transparency framework shall provide flexibility in the implementation of the provisions of this Article to those developing country Parties that need it in the light of their capacities. The modalities, procedures and guidelines referred to in paragraph 13 of this Article shali reflect such flexibility.
3. The transparency framework shall build on and enhance the transparency arrangements under the Convention, recognizing the special circumstances of the least developed countries and small island developing States, and be implemented in a facilitative, non-intrusive, non-punitive manner, respectful of national sovereignty, and ayoid placing undue burden on Parties.


4.The transparency arrangements under the Convention, including national communications, biennial reports and biennial update reports, international assessment and review and international consultation and analysis, shall form part of the experience drawn upon for the developmcnt of the modalities, procedures and guidelines under paragraph 13 of this Article.

5. The purpose of the framework for transparency of action is to provide a clear understanding of climate change action in the light of the objective of the Convention as set out in its Article 2, including clarity and tracking of progress towards achieving Parties' individual nationally determined contributions under Article 4, and Parties' adaptation actions under Article 7, including good practices,priorities, needs and gaps, to inform the global stocktake under Article 14.
6.The purpose of the framework for transparency of support is to provide clarity on support provided and received by relevant individual Parties in the context of climate change actions under Articles 4, 7, 9, 10 and 11, and, to the extent possible, to provide a full overview of aggregate financial support provided,to inform the global stocktake under Article 14.

7.Each Party shail regularly provide the following information:
(a) A national inventory report of anthropogenic emissions by sources and removals by sinks of greenhouse gases, prepared using good practice methodologies accepted by the Intergovernmental Panel on Climate Change and agreed upon by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement; and 

(b) Information necessary to track progress made in implementing and achieving its nationally determined contribution under Article 4.
8.Each Party should also provide information related to climate change impacts and adaptation under Article 7, as appropriate.

9.Developed country Parties shall, and other Parties that provide support should, provide information on financial, technology transfer and capacity-building support provided to developing country Parties under Articles 9, 10 and 11.

10. Developing country Parties should provide information on financial,technology transfer and capacity-building support needed and received under Articles 9, 10 and 11.

11. Information submitted by each Party under paragraphs 7 and 9 of this Article shall undergo a technical expert review, in accordance with decision 1/CP.21. For those developing country Parties that need it in the light of their capacities, the review process shall include assistance in identifying capacity-building needs. In addition, each Party shall participate in a facilitative, multilateral consideration of progress with respect to efforts under Article 9, and its respective implementation and achievement of its nationally determined contribution.
12. The technical expert review under this paragraph shall consist of a consideration of the Party's support provided, as relevant, and its implementation and achievement of its nationally determined contribution. The review shall also identify areas of improvement for the Party, and include a review of the consistency of the information with the modalities, procedures and guidelines referred to in paragraph 13 of this Article, taking into account the flexibility accorded to the Party under paragraph 2 of this Article. The review shall pay particular attention to the respective national capabilities and circumstances of developing country Parties.

13. The Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement shall, at its first session, building on experience from the arrangements rélated to transparency under the Convention, and elaborating on the provisions in this Article, adopt common modalities, procedures and guidelines, as appropriate,for the transparency of action and support.

14. Support shall be provided to developing countries for the implementation of this Article.

15. Support shall also be provided for the building of transparency-related capâcity of developing country Parties on a continuous basis.
Article 14
1.The Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement shall periodically take stock of the implementation of this Agreement to assess the collective progress towards achieving the purpose of this Agreement and its long-term goals (referred to as the “global stocktake"). It shall do so in a comprehensive and facilitative manner, considering mitigation, adaptation and the 

means of implementation and support, and in the light of equity and the best available science.

2.The Conference of the Parties serving as the mceting of the Parties to this Agreement shall undertake its first global stocktake in 2023 and every five years thereafter unless otherwise decided by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement.

3.The outcome of the global stocktake shall inform Parties in updating and enhancing, in a nationally determined manner, their actions and support in accordance with the relevant provisions of this Agreement, as well as in enhancing international cooperation for climate action.

Article 15
1.A mechanism to facilitate implementation of and promote compliance with the provisions of this Agreement is hereby established.

2.The mechanism referred to in paragraph 1 of this Article shall consist of a committee that shall be expert-based and facilitative in nature and function in a manner that is transparent, non-adversarial and non-punitive. The committee shall pay particular attention to the respective national capabilities and circumstances of Parties.

3.The committee shall operate under the modalities and procedures adopted by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement at its first session and report annually to the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement.

Article 16
1,The Conference of the Parties, the supreme body of the Convention, shall serve as the meeting of the Parties to this Agreement.

2.Parties to the Convention that are not Parties to this Agreement may participate as observers in the proceedings of any session of the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement. When the Conference of the Parties serves as the meeting of the Parties to this Agreement,decisions under this Agreement shall be taken only by those that are Parties to this Agreement.


3.When the Conference of the Parties serves as the meeting of the Parties to this Agreement, any member of the Bureau of the Conference of the Parties representing a Party to the Convention but, at that time, not a Party to this Agreement, shall be replaced by an additional member to be elected by and from amongst the Parties to this Agreement.

4.The Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement shall keep under regular review the implementation of this Agreement and shall make, within its mandate, the decisions necessary to promote its effective implementation. It shall perform the functions assigned to it by this Agreement and shall;
(a) Establish such subsidiary bodies as deemed necessary for the implementation of this Agreement; and 

(b) Exercise such other functions as may be required for the implementation of this Agreement.

5.The rules of procedure of the Conference of the Parties and the financiat procedures applied under the Convention shall be applied mutatis mutandis undér this Agreement, except as may be otherwise decided by consensus by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement.
6.The first session of the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement shall be convened by the secretariat in conjunction with the first session of the Conference of the Parties that is scheduled after the date of entry into force of this Agreement. Subsequent ordinary sessions of the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement shall be held in conjunction with ordinary sessions of the Conference of the Parties,unless otherwise deċided by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement.

7.Extraordinary sessions of the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement shall be held at such other times as may be deemed necessary by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement or at the written request of any Party, provided that,within six months of the request being communicated to the Parties by the secretariat, it is supported by at least one third of the Parties.

8.The United Nations and its specialized agencies and the International Atomic Energy Agency, as well as any State member thereof or observers thereto not party to the Convention, may be represented at sessions of the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement as observers. Any body or agency, whether national or international, governmental or non-governmental,which is qualified in matters covered by this Agreement and which has informed the secretariat of its wish to be represented at a session of the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement as an observer, may be so admitted unless at least one third of the Parties present object. The admission and participation of observers shall be subject to the rules of procedure referred to in paragraph 5 of this Article.

Article 17
1.The secretariat established by Article 8 of the Convention shall serve as the secretariat of this Agreement.

2.Article 8, paragraph 2, of the Convention on the functions of the secretariat,and Article 8, paragraph 3, of the Convention, on the arrangements made for the functioning of the secretariat, shall apply mutatis mutandis to this Agreement. The secretariat shall, in addition, exercise the functions assigned to it under this Agreement and by the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement.

Article 18
1,The Subsidiary Body for Scientific and Technological Advice and the Subsidiary Body for Implementation established by Articles 9 and 10 of the Convention shall serve, respectively, as the Subsidiary Body for Scientific and Technological Advice and the Subsidiary Body for Implementation of this Agreement. The provisions of the Convention relating to the functioning of these two bodies shall apply mutatis mutandis to this Agreement. Sessions of the meetings of the Subsidiary Body for Scientific and Technological Advice and the Subsidiary Body for Implementation of this Agreement shall be held in conjunction with the meetings of, respectively, the Subsidiary Body for Scientific and Technological Advice and the Subsidiary Body for Implementation of the Convention.


2.Parties to the Convention that are not Parties to this Agreement may participate as observers in the proceedings of any session of the subsidiary bodies.When the subsidiary bodies serve as the subsidiary bodies of this Agreement,decisions under this Agrcement shall be taken only by those that are Partiés to this Agreement.

3.When the subsidiary bodies established by Articles 9 and 10 of the Convention exercise their functions with regard to matters concerning this Agreement, any member of the bureaux of those subsidiary bodies representing a Party to the Convention but, at that time, not a Party to this Agreement, shall be replaced by an additional member to be elected by and from amongst the Parties to this Agreement.

Article 19
1.Subsidiary bodies or other institutional arrangements established by or under the Convention, other than those referred to in this Agreement, shall serve this Agreement upon a decision of the Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement. The Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement shall specify the functions to be exercised by such subsidiary bodies or arrangements.

The Conference of the Parties serving as the meeting of the Parties to this Agreement may provide further guidance to such subsidiary bodies and institutional arrangements.

Article 20
1. This Agreement shail be open for signature and subject to ratification,acceptance or approval by States and regional economic integration organizations that are Parties to the Convention. It shall be open for signature at the United Nations Headquarters in New York from 22 April 2016 to 21 April 2017.Thereafter, this Agreement shall be open for accession from the day following the date on which it is closed for signature. Instruments of ratification, acceptance,approval or accession shall be deposited with the Depositary.
2. Any regional economic integration organization that becomes a Party to this Agreement without any of its member States being a Party shall be bound by all the obligations under this Agreement. In the case of regional economic integration organizations with one or more member States that are Parties to this Agreement,

the organization and its member States shall decide on their respective responsibilities for the performance of their obligations under this Agreement. In such cases, the organization and the member States shall not be entitled to exercise rights under this Agreement concurrently 

3.In their instruments of ratification, acceptance, approval or accession,regional economic integration organizations shall declare the extent of their competence with respect to the matters governcd by this Agreement. These organizations shall also inform the Depositary, who shall in turn inform the Parties,of any substantial modification in the extent of their competence.
Article 21
1.This Agreement shall enter into force on the thirtieth day after the date on which at least 5s Parties to the Convention accounting in total for at least an estimated 55 per cent of the total global greenhouse gas emissions have deposited their instruments of ratification, acceptance, approval or accession.
2,Solely for the limited purpose of paragraph I of this Article, “total global greenhouse gas emissions" means the most up-to-date amount communicated on or before the date of adoption of this Agreement by the Parties to the Convention.
3.For each State or regional economic integration organization that ratifies,accepts or approves this Agreement or accedes thereto after the conditions set out in paragraph I of this Article for entry into force have been fulfilled, this Agreement shall enter into force on the thirtieth day after the date of deposit by such State or regional economic integration organization of its instrument of ratification, acceptance, approval or accession.

For the purposes of paragraph 1 of this Article, any instrument deposited by a regional economic integration organization shall not be counted as additional to those deposited by its member States.

Article 22
The provisions of Article 15 of the Convention on the adoption of amendments to the Convention shall apply mutatis mutandis to this Agreement.

Article 23
1.The provisions of Article 16 of the Convention on the adoption and amendment of annexes to the Convention shall apply mutatis mutandis to this Agreement.

2.Annexes to this Agreement shall form an integral part thereof and, unless otherwise expressly provided for, a reference to this Agreement constitutes at the same time a reference to any annexes thereto. Such annexes shall be restricted to lists, forms and any other material of a descriptive nature that is of a scientific,technical, procedural or administrative character.

Article 24
The provisions of Article 14 of the Convention on settlement of disputes shall apply mutatis mutandis to this Agreement.

Article 25
1.Each Party shall have one vote, except as provided for in paragraph 2 of this Article.

2.Regional economic integration organizations, in matters within their competence, shall exercise their right to vote with a number of votes equal to the number of their member States that are Parties to this Agreement. Such an organization shall not exercise its right to vote if any of its member States exercises its right, and vice versa.

Article 26
The Secretary-General of the United Nations shall be the Depositary of this Agreement.

Article 27
No reservations may be made to this Agreement.

Article 28
1,At any time after three years from the date on which this Agreement has entered into force for a Party, that Party may withdraw from this Agreement by giving written notification to the Depositary.

2.Any such withdrawal shall take effect upon expiry of one year from the date of receipt by the Depositary of the notification of withdrawal, or on such Iater date as may be specified in the notification of withdrawal.

3. Any Party that withdraws from the Convention shall be considered as also having withdrawn from this Agreement.

Article 29
The original of this Agreement, of which the Arabic, Chinese, English,French, Russian and Spanish texts are equally authentic, shall be deposited with the Secretary-General of the United Nations.

DONE at Paris this twelfth day of December two thousand and fifteen.
IN WITNESS WHEREOF, the undersigned, being duly authorized to that effect,have signed this Agreement.


BEYAN 
Türkiye Cumhuriyeti, 9 Mayıs 1992 tarihli Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Paris Anlaşmasında açıkça ve kesin olarak kabul edilen “hakkaniyet,ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar ve göreli kabiliyetler" temelinde ve Sözleşmenin Tarafłar Konferansinda kabul edilen 26/CP.7, 1/CP.16, 2/CP.17, 1/CP.18 ve 21/CP.20 sayilıkararlarımı hatırlatarak, Paris Anlaşmasıni gelişmekte olan bir ülke olarak ve ulusal katkıbeyanları çerçevesinde, Anlaşmanın ve mekanizmalarının ekonomik ve sosyal kalkınma hakkına halel getirmemesi kaydıyla uygulayacağını beyan eder.

DECLARATION 
The Republic of Turkey, on the basis of "equity, common but differentiated responsibilities and respective capabilities" as clearly and accurately recognized under the United Nations Framework Convention on Climate Change of 9 May 1992 and the Paris Agreement, and by recalling decisions 26/CP.7, 1/CP.16, 2/CP.17, 1/CP.18 and 21/CP.20adopted by the Conference of the Parties to the Convention, declares that she will implement the Paris Agreement as a developing country and in the scope of her nationally determined contribution statements, provided that the Agreement and its mechanisms do not prejudice her right to economic and social development.