Hurdaya Ayrılan Türk Bayraklı Gemilerin Yerlerine Yeni Gemi İnşa Edilmesinin Teşvikine Dair Yönetmelik
YÖNETMELİK | 2021-04-28

28 Nisan 2021 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 31468
YÖNETMELİK
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından:
HURDAYA AYRILAN TÜRK BAYRAKLI GEMİLERİN YERLERİNE
YENİ
GEMİ İNŞA EDİLMESİNİN TEŞVİKİNE DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı;
Ülkemizin deniz ticaret filosunun yenilenmesi, kabatojda ve uluslararası
sularda deniz çevresine zararsız, etkin, güvenli, sürdürülebilir bir
taşımacılığın oluşturulabilmesini desteklemek üzere; ticari yük
taşımacılığında kullanılan gemilerden hurdaya ayrılanların yerine inşa edilecek
yeni gemilere verilecek teşvikin usul ve esaslarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, Milli Gemi
Sicili veya Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı, 1.000 GT ile 5.000 GT
arası, Bakanlığın resmi internet sitesinde yayımlanan gemi sicili için gemi
cinsleri tanımlamaları listesinde yer alan sıvı dökme yük, katı dökme yük,
konteyner, genel yük (karışık yük) ve özel amaçlı gemiler sınıfındaki
ticari yük taşımacılığında kullanılan 20 yaş ve üzeri gemileri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 10/7/2018
tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 478 inci maddesi ve 490
ıncı maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
b) Boş gemi ağırlığı (Lightship): Geminin geçerli
stabilite kitapçığında yer alan tekne, makine, donanımlar, yedek parçalar
ve tüm sabit cihazların ağırlıklarının metrik ton cinsinden toplamını,
c) Gemi: Tahsis edildiği amaca uygun olarak
kendiliğinden hareket imkanı bulunan, ticari maksatlı yük taşımacılığında
kullanılan deniz araçlarını,
ç) Gemi yaşı: Gemi sicilindeki kayıtlı olan inşaa
yılı esas alınarak hesaplanan yaşı,
d) Gros tonilato (GT): Gemi sicilinde kayıtlı gros
tonilatosunu,
e) Hurda fiyatı: Londra Metal Borsası (London Metal
Exchange-LME) çelik hurda (LME steel scrap) değerinin %75’i baz alınarak
belirlenecek ton başına döviz cinsinden güncel hurda fiyatını,
f) Hurda gemi: Sökülmek amacıyla gemi söküm
bölgesine gelen ve/veya getirilen bu Yönetmelik kapsamındaki gemiyi,
g) İdare: Denizcilik Genel Müdürlüğünü,
ğ) Klas kuruluşu: Türk Loydu Uygunluk Değerlendirme
Hizmetleri A.Ş.’yi,
h) Mücbir sebep: Doğal afetler, kanuni grev, genel
salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı ve benzeri sebepleri,
ı) Taahhütname: İdare tarafından, belirli bir
formatta tanzim edilen ve yararlanıcı tarafından imzalanan metni,
i) Temlikname: Bu Yönetmelik kapsamında
yararlanıcıya ödenecek olan hurda teşvik bedelinin devrine ilişkin belgeyi,
j) Yararlanıcı: Hurda teşvikinden faydalanması
uygun bulunan geminin sicil tasdiknamesinde kayıtlı gemi sahibini veya
sahiplerini,
k) Yeni gemi: Söz konusu teşvik kapsamında inşa
edilecek gemileri,
l) Yüklenici: Yararlanıcı ile aralarında yeni
geminin inşası için sözleşme yapılmış, 28/6/2015 tarihli ve 29400 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında
Yönetmelik kapsamında Bakanlıktan işletme izin belgesi almış tesisi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Usul ve Esaslar
Genel
kurallar
MADDE 5 – (1) Hurda teşvikinden faydalanmak isteyenler, her
yılın Haziran ayı içerisinde bu Yönetmelik kapsamında yer alan gemi
cinsleri için, Ek-1’de yer alan başvuru formu ve 6 ncı maddede yer alan
diğer belgelerle birlikte başvuru yapabilir.
(2) Yapılan
hurda teşviki başvurularının, Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi bütçe
imkanları doğrultusunda her yıl en fazla beş adet gemi için, yaşı en büyük
olan gemiden başlamak üzere değerlendirmesi yapılır. Kabul edilen başvurular
için İdare tarafından yararlanıcıya, belirlenen toplam teşvik tutarını
içeren Teşvik Uygunluk Belgesi düzenlenir.
(3) İkinci fıkra uyarınca başvurusu kabul edilen
yararlanıcının, Teşvik Uygunluk Belgesi düzenlenme tarihinden itibaren dört
ay içerisinde yüklenici ile yeni geminin inşaasına yönelik sözleşme yaparak
İdareye ibraz etmesi gerekir. Aksi halde Teşvik Uygunluk Belgesi hiçbir
işleme gerek duyulmaksızın iptal edilmiş sayılır.
(4) Yararlanıcı sözleşmeyle birlikte Ek-2’de yer
alan taahhütname ve Ek-3’te yer alan temliknameyi İdareye ibraz eder.
(5) Hurdaya ayrılacak gemi için verilecek teşvik
tutarı, geminin boş ağırlığı ile güncel hurda fiyatının çarpılması
suretiyle tespit edilir.
(6) Bu Yönetmelik kapsamında hurdaya ayrılmak üzere
sicilden terkin edilen gemiler hiçbir şartta tekrar sicile kaydedilmez.
(7) Hurdaya ayrılacak geminin başvuru tarihi
itibarıyla son altı ay yararlanıcının mülkiyetinde olması gerekir.
(8) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra Milli
Gemi Sicili veya Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıt olan gemiler, altı
ay süreyle sicilde kaldıktan sonra teşvikten yararlanabilir.
Başvuru
şartları
MADDE 6 – (1) Hurda teşvikinden yararlanmak isteyen gerçek
veya tüzel kişiler; başvuru formu ve aşağıdaki belgeler ile birlikte
başvuruda bulunur:
a) Tüzel kişiler açısından şirketi birinci derecede
temsil ve ilzama yetkili kişilere ait noter tasdikli imza sirkülerinin
aslı.
b) Gerçek kişilerde noter onaylı imza beyannamesi,
ortaklık olması halinde ise imza beyannamesine ilave olarak tüm ortakların
muvafakatının alındığını gösteren noter onaylı belge.
c) Başvuran kişinin vekil olması halinde, vekil
adına açıkça “Hurdaya Ayrılan Türk Bayraklı Gemilerin Yerlerine Yeni Gemi
İnşa Edilmesinin Teşvikine Dair Yönetmelik kapsamında yapılacak işlemler
için İdareye başvuruda bulunmak, taahhütname, temlikname ve diğer belgeleri
imzalamak ve takibini yapmak” ibaresinin yer aldığı geçerli bir vekaletname.
ç) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yetkili kişi
ve/veya kişilerin 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele
Kanunu kapsamındaki kaçakçılık suçları ile 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı
Türk Ceza Kanununun 79 uncu, 157 nci, 161 inci, 252 nci maddeleri ile 197
ila 212 nci maddelerinde yer alan suçların bir veya bir kaçına ilişkin olarak
son beş yıl içinde kesinleşmiş cezası bulunmadığına dair adli sicil kaydı
belgesi.
d) Gerçek ve tüzel kişilerin vergi dairesine ve
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına borcunun bulunmadığını gösteren borcu
yoktur belgeleri.
e) Gemi boş ağırlığının tespiti için hurdaya
ayrılacak geminin teknik kütük dosyasının bulunduğu liman başkanlığından
alınacak yazı.
f) Yeni inşa ettirilecek geminin özellikleri ve
planlanan inşa süreci.
(2) Hurdaya ayrılacak geminin Milli Gemi Siciline
veya Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı olması gerekir.
(3) Başvuru tarihi itibarıyla hurdaya ayrılacak
gemi üzerinde sabıka kaydı, seferden men, ipotek, haciz veya herhangi bir
takyidat olmaması gerekir.
(4) Hurdaya ayrılacak geminin geçerli Denize
Elverişlilik Belgesi olması gerekir.
Hurdaya
ayrılacak gemiye ilişkin hususlar
MADDE 7 – (1) Yeni inşa olunan geminin Milli Gemi Sicili
veya Türk Uluslararası Gemi Siciline kaydının yapılmasından önce hurdaya
ayrılacak geminin sicilden terkin edilerek hurdaya verildiğinin tevsiki
yapılır.
(2) Bakanlık tarafından uygun görülen ve gemi geri
dönüşüm konularında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarından mücbir
sebep, kapasite yetersizliği veya sipariş yoğunluğu gibi sebeplere dayalı
olarak hurda teslim işleminin gerçekleştirilemediğinin tevsik olunması veya
söz konusu geminin yurt dışında tutulması halinde, İdare tarafından en
fazla üç aya kadar ilave süre verilir.
(3) Hurda teşviki için başvurusu kabul edilen
geminin hurdaya teslim işlemi sonuçlandırılana kadar siciline satılamaz,
devredilemez, başka bayrak altında faaliyet için kiralanamaz şerhi konulur.
Yeni inşa
edilecek gemiye ilişkin hususlar
MADDE 8 – (1) Yeni inşa edilecek geminin, 1.000 GT veya
üzerinde ve sıvı dökme yük, katı dökme yük, konteyner, genel yük (karışık
yük) veya özel amaçlı gemiler sınıfındaki ticari yük taşımacılığında
kullanılan gemi cinslerinden olması gerekir.
(2) Yeni inşa edilecek gemi, Teşvik Uygunluk
Belgesi düzenlendiği tarihten itibaren en geç üç yıl içerisinde yapımı
tamamlanarak Milli Gemi Siciline veya Türk Uluslararası Gemi Siciline yararlanıcı
tarafından tescil ettirilir.
(3) Yeni inşa edilecek geminin klas kuruluşu
gözetiminde inşa edilmesi zorunludur.
(4) Yeni inşa edilen geminin Milli Gemi Siciline
veya Türk Uluslararası Gemi Siciline kaydını müteakip en az beş yıl
süresince 18/1/2017 tarihli ve 29952 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Gemiler İçin Yetkilendirilmiş Kuruluşlar Yönetmeliği uyarınca
yetkilendirilmiş bir kuruluş tarafından düzenlenen klas sertifikalarına
sahip olması gerekir.
(5) Yeni geminin Türkiye’de inşa edilmesi ve
inşasındaki yerli katkı oranının işçilik dahil en az %50 olması gerekir.
(6) Teşvik kapsamında yeni inşa edilen gemi Milli
Gemi Siciline veya Türk Uluslararası Gemi Siciline tescil tarihinden
itibaren en az beş yıl süre ile Türk Bayrağı altında işletilir ve bu süre
içerisinde siciline, satılamaz, devredilemez, başka bayrak altında faaliyet
için kiralanamaz şerhi konulur.
Sigorta
MADDE 9 – (1) Yararlanıcı, inşa halindeki gemi için, inşa
süresi ile uyumlu ve teslim tarihine kadar olan süreyi kapsayacak şekilde,
yüklenici ile aralarında imzaladıkları sözleşme tutarına göre yapılacak
geçerli bir sigorta poliçesinin bir suretini İdareye sunar. Bu sigorta
geminin inşası esnasında öngörülebilir her türlü riske karşı gerekli
teminatları bulundurur. Anılan sigorta poliçesi asgari aşağıda belirtilen
teminat alanlarını kapsar:
a) Tüm inşaat rizikoları, bu rizikolardan bir veya
birkaçının gerçekleşmesi sonucu sigortalı gemiye gelecek zarar ve ziyanı,
gizli kusur nedeniyle kusurlu parçanın onarımı ve yenilenmesi masraflarını.
b) Kusurlu çizimden doğan ziyan, hasar ve
masrafları.
c) Kızaktan inişi sırasında meydana gelebilecek
kazaları.
ç) Donatılmak üzere, havuza götürülüp getirilmesi
esnasında oluşacak hasarları.
d) Deneme seferleri çatışma sorumluluğunu.
(2) Yararlanıcı, yeni geminin denize
indirilmesinden itibaren beş yıl boyunca yıllık olarak 13/1/2011 tarihli ve
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1352 nci maddesinin birinci fıkrasında
sıralanan deniz alacaklarını teminat altına alan bir koruma ve tazmin
sigortası veya mali sorumluluk sigortasına tekabül eden bir sigorta
poliçesini bulundurur. Ayrıca, beş yıl boyunca yıllık olarak tekne ve
makine sigortası veya bu sigortalara tekabül eden bir sigortayı yaptırır.
Her yenilemede söz konusu sigorta poliçelerinin birer suretini İdareye
sunar.
(3) Bakanlık tarafından kabul gören ve ilan edilmiş
olan kulüp ve sigortacıların mali sorumluluk poliçeleri dışındaki belgeler
kabul edilmez.
(4) Söz konusu sigorta poliçesinde meydana gelecek
herhangi bir değişiklik yararlanıcı tarafından otuz gün içerisinde İdareye
yazılı olarak bildirilir.
(5) Yeni geminin işletilmesinin sebep olduğu zıya
veya hasardan Bakanlık sorumlu tutulamaz.
(6) Bu Yönetmelik kapsamında sigortanın
yenilenmesine ilişkin yazılı veya sözlü bildirim konusunda Bakanlığa
herhangi bir hukuki sorumluluk atfedilemez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bütçe ve Ödeme
Hurda
teşvik bütçesi
MADDE 10
– (1) Hurda teşviki için
sağlanacak kaynak, Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi bütçesinden karşılanır.
(2) Yeni inşa olunan gemi üzerine, ödeme yapılmadan
önce kullandırılacak teşvik tutarının bir buçuk katı tutarında birinci
derece ve birinci sıradan ipotek konulur.
Ödeme
usülü
MADDE 11
– (1) Ödeme yapılacak tarihe ait
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif döviz satış kuru dikkate alınarak
Türk Lirası olarak, yeni inşa olunacak geminin;
a) Yapı halindeki gemilere özgü sicile
kaydedilmesinde hurda teşvik tutarının % 40’ı,
b) Kabuk inşaasının tamamlanmasında hurda teşvik
tutarının % 30’u,
c) Tescilinde hurda teşvik tutarının % 30'u,
ödenir.
(2) Yararlanıcı, hurda teşvik tutarı ödemesi için
birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde yer alan aşamaların bitirilmesini
müteakip yerli katkı oranını da içeren klas kuruluşu raporu ile birlikte
geçerli tekne inşa sigortasını İdareye sunar.
(3) Son taksidin ödenmesinde hurdaya verilecek
geminin terkin edilerek hurdaya ayrılması ve tevsiki gerekmekte olup aksi
durumda herhangi bir ödeme yapılmaz.
(4) Düzenlenen klas raporunun İdare tarafından
uygun bulunması halinde yükleniciye ödeme yapılır.
(5) Bu Yönetmelik kapsamında yapılan ödemeler
haricinde, klas kuruluşu, yüklenici ve yararlanıcı Bakanlıktan ayrıca bir
ücret veya sair hak ve alacak talep edemez.
Yerli
katkı oranı
MADDE 12
– (1) Yerli katkı oranı, aşağıdaki
formüle uygun olarak klas kuruluşu tarafından tespit edilir:
(2) Nihai ürünü teşkil eden yerli ve ithal girdi
maliyetlerinin hesaplanmasında aşağıdaki kalemler dikkate alınır:
a) Kullanılan doğrudan ve dolaylı malzeme
giderleri.
b) Doğrudan ve dolaylı işçilik giderleri.
c) Ürünle ilgili genel giderler.
(3) Yurt içinden temin edilen girdilerin ithal olup
olmadığı hakkında, yüklenici tarafından ibraz edilecek fatura ile tevsik
olunmak kaydı ile yüklenicinin beyanı esas alınır ve girdi ithal ise ithal
girdi hesaplamasına dahil edilir.
(4) İthal girdi tutarının hesaplanmasında, ithal
girdinin tesise teslim fiyatı ve teslim tarihindeki Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası efektif döviz satış kuru dikkate alınır.
(5) Yeni geminin yapımı aşamasında kullanılan tüm
girdilere ait belgeler sicile tescil edildiği tarihten itibaren beş yıl
süresince muhafaza edilir. İdarenin talep etmesi durumunda bu belgeler
İdareye sunulur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İdari Yaptırımlar, Denetim ve Son Hükümler
İdari
yaptırımlar ve denetim
MADDE 13
– (1) Teşvikten yararlanma
öncesinde, sırasında veya sonrasında bu Yönetmelik hükümlerine aykırı
davranılması halinde, yararlanıcı için ödenen teşvik tutarı, ödeme
tarihinden itibaren 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve
Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 1 inci maddesi hükmü uyarınca hesaplanacak
faiziyle birlikte rızaen, bunun mümkün olmaması halinde; gemi ipoteği
9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre
tahsil edilir.
(2) 7 nci maddenin ikinci fıkrası uyarınca verilen
ilave süreye rağmen söz konusu edimin ifa edilmemesi halinde birinci fıkra
hükmüne göre işlem yapılır.
(3) Teşvikten yararlanma öncesinde, sırasında veya
sonrasında gerçeğe aykırı ve yanıltıcı beyanda bulunan, belge tanzim eden,
bunları kullanan gerçek veya tüzel kişiler hakkında 5237 sayılı Kanunun
ilgili hükümleri tatbik olunur.
(4) Yeni inşa edilen geminin sicil kaydından
itibaren beş yıllık süre içerisinde Türk bayrağı altında işletilmesini
engelleyecek şekilde kiralanması, satılması, devir veya temlik olunması
halinde birinci fıkra hükmüne göre işlem yapılır.
(5) 9 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen
sigorta belgelerinin yenilenmesini müteakip otuz gün içerisinde İdareye
bildirilmemesi durumunda yeni inşa edilen geminin Denize Elverişlilik
Belgesi askıya alınır.
(6) İdare yükleniciyi, hurdaya ayrılacak ve yeni
inşa edilecek gemiyi her zaman denetleme yetkisine sahiptir. Bakanlık,
denetim yapmak üzere merkez teşkilatı veya liman başkanlıklarından denizcilik
uzmanı ve denizcilik sörvey mühendisi kadrolarında bulunan personel veya
sıralı amirleri arasından gerektiği kadar personeli görevlendirir.
Yürürlük
MADDE 14
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.