Anayasa Mahkemesinin 11/2/2021 Tarihli ve 2018/20868 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-04-15

15 Nisan 2021 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31455
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
İKİNCİ BÖLÜM KARAR 
RAFET GÜNEY BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/20868Karar Tarihi : 11/2/2021
Başkan : Kadir ÖZKAYA Öyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCl M.Emin KUZ Basri BAĞCI 
Raportör : Tuğba TUNA İŞIK Başvuruca : Rafet GÜNEY Vekili : Av. Muat KÜTÜKLÜ
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1.Başvuru, karar düzeltme talebinin temyiz yoluna başvurulmadığı gerekçesiyle incelenmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
IL BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 3/7/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılimasına karar verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR 
.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar õzetle şõyledir:
7. Başvurucu ve kayınbiraderi F.K. bir taşınmazı iki ortak olarak satın almaya karar vermiştir. Fakat başvurucu ve F.K. tarafından bankadan kredi çekilmesi mümkün olmadığı için başvurucunum kayınvalidesi G.K. tarafindan kredi çekilmek suretiyle taşınımazıG.K. adına almışlardır. Bankadan G.K. adına çekilerek alınan kredinin ödemeleri başvurucu ve F.K. tarafindan yapılmıştır. Başvurucu ve eşinin aralarında meydana gelen anlaşmaziık sebebiyle boşanmalarī Özerine F.K. ile G.K. taşınmazı satacaklarını ve başvurucumun hakkınıÖdemeyeceklerini beyan etmişlerdir.


. Başvurucu, Beykoz 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) F.K. ve G.K.aleyhine tapu iptal ve tescil davası açmıştır. Başvurucu; dava dilekçesinde, tapu iptal ve tescil talebinin kabul edilmediğitaktirde tazminat talebinin olduğunu da belirtmiştir. Mahkeme 8/4/2014 tarihli kararmda tapu iptal ve tescil talebinin reddine, tazminat davasının kismen kabulüne karar vermiştir. Tarafların temyiz talebi üzerine Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (Daire)hükmü bozmuştur.

9. Mahkeme 1/3/2016 tarihli kararıyla bozma ilamına uymuş, tapu iptal ve tescil talebinin reddine ve tazminat davasının kismen kabulüne karar vermiştir. Karar gerekçesinde;tazminat talebinin F.K. yönünden reddine, G.K. aleyhine 29.686 TL'nin kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine hükmedišdiği belirtilmiştir.

I0. Başvurucu, mahkeme kararımı 27/4/2016 tarihinde UYAP Özerinden temyiz etmiş ve aynı tarihte temyiz harcınu yatırmıştır,
1I. Daire 22/12/2016 tarihinde mahkeme kararını onamıştır. Kararda, temyiz incelemesinin davalımın temyiz talebi dikkate alınmak suretiyle yapıldığı belirtilmiştir.
12. Başvurucu teınyiz kararına karşı karar düzeltme başvurusunda bulunmuştur.Dilekçede, mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu belirtilmiş; temyiz kararının formal onama olduğu ve temyiz dilekçesindeki itirazların karşılanmadığı ifade edilmiştir.
13. Başvurucumun karar düzeltme talebi Dairenin S/4/2018 tarihli kararıyla reddedilmiştir.Karar gerekçesinde, başvurucununhūkme karşı temyiz yoluna başvurmamışolmast sebebiyle karar dūzeltme isteminde bulunulmasında hukuki yarar olmadığıbelirtilmiştir.

14. Karar düzeltme talebinin reddine ilişkin karar başvurucuya 5/6/2018 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu 3/7/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK 
15. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3.maddesi şöyledir:
"(1) Bölge adltye mahkemelerinin, 26/9/2004 tarihli ve 5235 saylı Adli Yargı Ilk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş. Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmi Gazete'de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 saylı Kamunun temyize illşkin yürürlükaeki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

(2) Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 saylı Kamunun 26/9/2004 tarihli ve S236 sayılı Kanunla yapıan değişikdikten önceki 427 ilá 454 üncümadde hükümlerintn uygulanmasına devam olunur.

(3) Bu Kamunda bölge adliye mahkemelerine görev verilen hallerde bu mahkemelertn göreve başlama tarihtne kadar 1086 saylı Kanumun bu Kamuna aykarı olmayan hükümleri uygulanır."
16.18/6/1927 tarihli ve 1086 sayıIı mülga Hukuk Usula Muhakemeleri Kanununun 432, maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

" Temyiz süresi onbeş gündür..Temyiz süreleri, ilamın usulen taraflardan her birine tebliği le işlemeye başlar.

17.1086 sayılı mtiga Kanun'un 440. maddesinin ilgili kısmı ş8yledir:
" Yarguay kararlarına karşı tefhim veya tebliğden ttibaren 15 gūn lçinde aşağıdaki sebeplerden dolayı karar düzeltilmesi Istenebilir:
a ...

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
18. Mahkemenin 11/2/2021 tarihindeyapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği dūşünüldū:
ABaşvurucopan İddiaları
19.Başvurucu; Mahkemenin 1/3/2016tarihli kararını27/4/2016 tarihinde UYAP Üzerinden temyiz ettiğini, temyiz harç ve masraflarını aynı tarihte yatırdığını açıklamıştır.Başvurucu temyiz talebinin Dairece dikkate alınmadığıni, yalnızca davalının temyiz talebi yönünden inceleme yapılarak hükmün onanmasına karar verildiğini ifade etmiştir.Başvurucu, karar düzeltme talebinin temyiz yoluna başvurmadığından karar düzeltme isteminde bulunmanın hukuki yararı olmadığı gerekçesiyle reddedilmesi sebebiyle adil yargılanma hakkıın ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme 
20.Anayasa'nın I48. maddesinin ūçüncü fikrasışõyledir:
"... Başvuruda bulunabilmek için olağan kamun yollarının tüketilmiş olması şarttur."
21. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 45, maddesinin (2) numaralı fikrası şöyledir:
"Ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüșidari ve yargısal başvuru yollarının tamamının bireysel başvuru yapımadan önce tüketilmişolması gerekir."
22. Anayasa'nın 148. maddesinin Üçüncü fikrası ile 6216 sayılı Kanun'un 45.maddesinin (2)numaralı fikrası uyarınca Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmak için ihlale neden olduğu iddia edilen işlem veya eylem için idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması gerekir.

23. Temel hak ve 8zgürlüklere saygı, devletin tüm organlarının uyması gereken bir ilke olup bu ilkeye uygun davranılmadığı takdirde ortaya çıkan ihlale karşı öncelikle yetkili idari mercilere ve derece mahkemelerine başvurulmalıdır.

24. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, ikincil nitelikte bir kanun yoludur.Temel hak ve 8zgüriüklerin ihlal edildiğiiddialarının öncelikle genel yargı mercilerinde olağan yasa yolları ile çözūme kavuşturulmaşı esastır. Bireysel başvuru yoluna, iddia edilen hak ihlallerinin bu olağan denetim mekanizması içinde giderilememesi durumunda başvurulabilir (Bayram Gðk, B. No: 2012/946, 26/3/2013, § 18).


25. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek içinöncelikle hukuk sisteminde düzenlenen başvuru yollarının tüketilmesi zorunludur. Bu ilke uyarınca başvurucunun Anayasa Maħkemesi önüne getirdiği şikâyetini öncelikle ve süresinde yetkili idari ve adli metcilere usulüne uygun olarak iletmesi,bu konuda sahip olduğu bilgi ve kanıtlarını zamanında bu makamlara sunması, aynı zamanda bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için gerekli özeni göstermiş olması gerekir (Bayram Gōk, § 19).

26. Bireysel başvurunun ikincil niteliğinin bir sonucu olarak olağan kanun yollarında ve genel mahkemeler Önünde dayamlmayan iddialar Anayasa Mahkemesi Önünde şikayet konusu edilemeyeceği gibi genel mahkemelere sunulmayan yeni bilgi ve belgeler de Anayasa Mahkemesine sunulamaz (Bayram Gōk, § 20).

27. Başvuruya konu somut olayda, başvurucunun karar dūzeltme dilekçesinde mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu belirttiği ve temyiz dilekçesindeki itirazlarının Daire tarafiından karşılanmayarak formal onama kararı verildiğinden yakındığı tespit edilmiştir.22/12/2016 tarihli temyiz kararında davalının temyiz talebi üzerine inceleme yapıldığı belirtilmiştir. Fakat başvurucunum karar dūzeltme dilekçesinde temyiz başvurusunda bulunmaşına rağmen kendi temyiz talebi yönünden inceleme yapılmadığına ilişkin hiçbir husustan bahsetmediği, buna ilişkin belge ve bilgisunmadığı anlaşılmıştır. Başvurucunun anılan iddiasını etkili bir iç hukuk yolu olarak başvurduğu karar dttzeltme aşamasında ileri sürmemiş olması neticesinde iddialarin Anayasa Mahkemesince incelenmesi bireysel başvurunun ikinçillik ilkesi gereği mümkün değildir.

28. Açıklanan gerekçelerle anılan ihlal iddialarının başvuru yolları usuftne uygun şekilde tüketilmeden bireysel başvuru konusu yapıldığı anlaşıldığından başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşullan yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının rüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

VI. HÜÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adilyargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu ūzerinde BIRAKILMASINA 11/2/2021tarihinde OYBİRLIĞtYLE karar verildi.

Başkan Üye Üye Kadir ÖŽKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI 
Oye M.Emin KUZ 
Uye Basri BAĞCI