Yargıtay 9. Hukuk Dairesine Ait Karar
YARGITAY KARARI | 2022-08-17

17 Ağustos 2022 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31926
YARGITAY KARARI 
Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İ LAMI 
ESAS NO : 2022/4732KARAR NO : 2022/8689
MAHKEMESİ: Diyarbakır 3. İş Mahkemesi 
TARİHİ: 08.05.2018

NUMARASI : 2017/1162-2018/389
DAVACI : İSMAİL AKGÜN ADINA VEKİLİ AVUKAT CANSU GÖKALP 
DAVALI : BURAKSA PETROL İNŞAAT NAKLİYE TAAHHÜT TURİZM 
SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ADINA VEKİLİ
AVUKAT SÜLEYMAN DUMANLIDAĞ
DAVA TÜRÜ: ALACAK 


Taraflar arasında Îlk Derece Mahkemesinde görülen alacak davasında davanın reddine karar verilmiştir.

ilk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili, davacının 01,10.2004 tarihinde ise basladığıni, is sözlesmesinin haksız feshedildiği 02.04.2010 tarihine kadar sondür olarak çalıştığını, davacıın bir kısım işçilik alacaklarının tahsili için davalı aleyhine açtıkları dava sonucunda, Diyarbakır 3. İşMahkemesinin 13.01.2014 tarihli ve 2013/236 Esas, 2014/219 Karar sayılı ilâmi davanın kismen kabulüne karar verildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının 7.563,33 TL kıdem tazminatı alacağı bulunduğunun tespit edildiğini, taleple bağlı kalınmak suretiyle 5.00o,00 TL alacağın tahsiline karar verildiğini, fazlaya ilişkin haklarının saklıtutulduğunu beyan ederek bakiye 2.563,33 TL kidem tazminatı alacağınin 02.04.2010tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davali vekili cevap dilekçesinde; kesin hüküm itirazinda bulunduklarıni, davacının daha önce açtığı davada 5.0o0,00 TL kidem tazminatı alacağının kabulüne karar verildiğini ve diğer tüm taleplerinin reddedildiğini, ayrica davacınin ilk davada fazlava iliskin haklarinı sakli tutmadiğıni, davasıni islah etmesine rağmen kidem tazminati alacağıni islah etmediğini, islah dilekçesinde fazlaya ilişkin hakkını saklı tutmayan tarafin dava açamayacağını savunarak davanin reddini istemiştir.

HII. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
ilk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;11

Davaci taraf daha önceden mahkememizin 2013/236 esas sayili dava dosyasiyla davali işverene karşı açmiş olduğu tazminat ve bir kisim isçilik alacaklarina ilişkin davanin kabulüne karar verilmiş, verilen karar yargıtayın bilirkişi raporlarındaki işçilik alacaklarına 

yönelik hesaplama hatalari nedeniyle bozulmuş, bozma sonrası bu kez mahkememizin 2016/844 esas sayılı dosyasıyla yeniden işleme alınmıştir. İlgili dosya incelenmiş, bozmanın sadece fazla mesai alacakları bakimından yapıldiğı ve davaya sadece bu kisım yönünden devam edildiği, kidem tazminatı bakımından verilen ilk hükmün kesinleşmiş olduğu anlaşılmiştir. Davaci tarafin ilk yargılama sirasinda kidem tazminatı alacağı talebini islah etme hakkı varken islah etmediği görülmektedir.

Davacinin kidem tazminatı alacağının bozma öncesi verilen ve yargitayca onanan ilamla kesinleştiği, davacinın kıdem tazminati talebini yinelediği anlaşılmakla, hakkinda kesin hükme varılmiş dava konusu hakkında yeniden bir karar varılması mümkün olmamakla,davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
..." gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararina Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanliği tarafindan istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığınca, kanun yararına temyize konu davada davacının ilk davada tespit edilen toplam 7.563,33 TL alacaktan bakiye 2.563,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep ettiği, Mahkemece kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan incelemede, davacının 5.000,00 TL kıdem tazminatı alacağı ile birlikte diğer işçilik alacaklarıhakkında fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak suretiyle davalı aleyhine açtığı 13.10.2011tarihli ilk dava sonucunda Diyarbakir 3. Iş Mahkemesinin 13.01.2014 tarihli ve 2013/236Esas, 2014/219 Karar sayılı ilâmında taleple bağli kalınarak 5.000,00 TL kıdem tazminatının kabulüne karar verildiği, söz konusu davada tespit edilen kidem tazminatı bedelinin toplam 7.563,33 TL olduğu, yapılan temyiz incelemesi üzerine Yargitay (Kapatilan) 7. Hukuk Dairesinin 23.03.2016 tarihli ve 2015/6446 Esas, 2016/6879 Karar sayılı kararı ile sadece fazla çalışma alacağına ilişkin bozma kararı verildiği, kıdem tazminatı yönünden verilen kararın kesinleştiği, Mahkemece fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu ilk davada tespit edilen miktara göre bakiye 2.563,33 TL kıdem tazminatı alacağının kesin hüküm oluşturmadığı dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle Diyarbakır 3. İş Mahkemesinin anilan kararının kanun yararına temyizen incelenmesi talep edilmiştir.
C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, ek dava olarak açılan davada verilen kesin hüküm sebebiyle ret kararının yürürlükteki hukuka aykırı olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncümaddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargitayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363üncü maddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.


3. 6100 sayılı Kanun'un "Kısmi dava" kenar başlıklı 109 uncu maddesi şöyledir:
" (1) Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda 
sadece bir kismı da dava yoluyla ileri sürülebilir.
(2) (Mülga: 1/4/2015-6644/4 md.)
(3) Dava açılırken, talep konusunun kalan kısmından açıkça feragat edilmiş olması hâli dışında, kısmi dava açılmasi, talep konusunun geri kalan kısmından feragat edildiği anlamina gelmez."
3. Değerlendirme 
1.Kanun yararına temyize konu uyuşmazlıkta davacı, fazlaya ilişkin haklarını saklıtuttuğu ilk davada kidem tazminati alacağının tamamının 7.563,33 TL olarak belirlendiğini,bu alacağın 5.000TL'lik kismının hüküm altına alındığını ileri sürerek bakiye 2.563,33 TL alacağınin tahsilini istemiş; Mahkemece davacmın ilk yargılama sırasında kidem tazminati alacağı talebini ıslah etme hakkı varken islah etmediği, kıdem tazminatı alacağının bozma öncesi verilen ve Yargıtayca onanan ilâmla kesinleştiği, hakkında kesin hükme varılmış dava konusu hakkında yeniden bir karar verilemeyeceği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

2. Davacının açtığı ilk davada Diyarbakır 3. İş Mahkemesinin 13.01.2014 tarihli ve 2013/236 Esas, 2014/219 Karar sayılı ilâmında taleple bağlı kalınarak 5.000,00 TL kidem tazminatının kabulüne karar verildiği, bu kararın Yargitay 7. Hukuk Dairesinin 23.03.2016tarihli ve 2015/6446 Esas, 2016/6879 Karar sayılı kararı ile kidem tazminatı dışındaki talepler yönünden bozulduğu, Mahkemece yeniden yapılan yargilama sonucunda 25.06.2019tarihli karar ile davanın kismen kabulüne karar verildiği, kidem tazminatının bozma kararıöncesinde olduğu gibi 5.000,00 TL olarak hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Son hüküm Yargitay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 17.10.2019 tarihli ve 2019/7169 Esas ve 2019/19432 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.

3. Bu açıklamalara göre davacının ilk davayı kısmi dava açtığı olarak açtığı açıktır. Bir alacak hakkında daha fazla bir miktar için tam dava açma imkânı bulunmasına rağmen,alacağın bir kesimi için açılan davaya kısmi dava denir.

4. Her dava, kural olarak tespit ve eda olmak üzere iki kısımdan oluşur. Davanın kismi nitelikte olması hâlinde önceden açilan davada kesinleşen ilamın tespit kismi, kalan kisım hakkında açılan ikinci davanın tespit kısmı için kesin hüküm oluşturur ve kuşkusuz bağlayıcıdır. İkinci davaya bakan mahkeme, kısmi davanın davalının sorumluluğuna ilişkin bu tespit bölümüyle bağlıdır. Burada davalının haksızlığı olgusu artık tartışılamaz hâle gelmiştir. Zira kesin hüküm bulunan bir konuda mahkemenin bu yönün doğruluğunu yeniden araştırma ve inceleme konusu yapmasına hukuken olanak bulunmamaktadır. Bu yön kamu düzenine ilişkin olup mahkemeler ve Yargitayca resen göz önünde tutulmalıdır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2020 tarihli ve 2017/19-927 E., 2020/382 K. sayıli karari).
5. Somut olayda ilk davada kidem tazminati alacağinin tamamı 7.563,33 TL olarak belirlenmiş ve bu karar Yargitay incelemesinden geçerek kesinleşmiştir. Mahkemece ilk davada 5.000,00 TL kidem tazminatinın kesinleştiği gerekçesiyle davanın kesin hüküm sebebiyle reddine karar verilmiş ise de kismi davada kesinleşen tespit hükmü 7.563,33 TL kıdem tazminatına ilişkindir. Mahkemece kısmi davadaki tespit hükmünün kesinleştiği ve davacınin kesinleşen tespit hükmüne göre kalan kidem tazminati alacağını talep edebileceği gözetilmeden hatali hukuki değerlendirme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

6. Belirtilmesi gereken bir diğer husus ise kismi davada davacınin, tespit edilen alacağın tamamının tahsili için ıslah işlemi yapmak veya ek dava açmak yahut hiçbir yola başvurmadan sadece tespit hükmü ile yetinmek konusunda seçim hakkına sahip olduğudur.Kısmi davada önemli olan alacağının tamamının tespitine karar verilmiş olmasıdır. Hâl böyle olunca Mahkemece davacının ilk davada islah yoluna başvurmak imkânı varken alacağınııslah etmediği sonucuna varılması da yürürlükteki hukuka aykırıdır.
7. Kanun yararına temyiz isteminin yukarıda açıklanan sebeplerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kanun yararına bozulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalıkanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Kararın bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
05.07,2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.