İstilacı Yabancı Türlerin Girişinin ve Yayılmasının Önlenmesi ile Yönetimi Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2026-02-21

21 Şubat 2026 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 33175
YÖNETMELİK
Tarım ve Orman Bakanlığından:
İSTİLACI YABANCI TÜRLERİN GİRİŞİNİN VE YAYILMASININ
ÖNLENMESİ İLE YÖNETİMİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; istilacı yabancı
türlerin biyolojik çeşitlilik, ekonomi ve insan sağlığı üzerinde meydana
getirebileceği olumsuz etkilerin önlenmesi, azaltılması veya en aza
indirilmesi için ülkeye girişlerine ve yayılmalarına dair tedbirler ile
yönetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, karasal ve sucul istilacı
yabancı türlerin kasıtlı veya kasıtsız girişinin ve yayılımının önlenmesi
ile yönetimine ilişkin usul ve esasları kapsar.
(2) Bu Yönetmelik;
a) İnsan müdahalesi olmadan, ekolojik koşullar veya
iklim değişikliği sebebiyle doğal yayılış alanını değiştiren türleri,
b) 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı Biyogüvenlik
Kanununda tanımlanan genetiği değiştirilmiş organizmaları,
c) 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner
Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununda tanımlanan hayvan
hastalıklarına yol açan patojenleri,
ç) 5996 sayılı Kanunda tanımlanan bitki veya
bitkisel ürünlere zarar veren organizmaları,
d) 5996 sayılı Kanunda tanımlanan bitki koruma
ürünlerinde kullanılmak üzere üretilen veya ithal edilen mikroorganizmaları,
e) 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri
Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde avcılığı, yetiştiriciliği
ve ticareti yapılan türlerden, risk değerlendirmesi neticesinde biyolojik
çeşitliliği ve ilgili ekosistem hizmetlerini tehdit etmediği veya olumsuz
etkilemediği tespit edilen türleri,
f) 31/12/2009 tarihli ve 27449 dördüncü mükerrer
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Biyosidal Ürünler Yönetmeliği kapsamında
biyosidal ürünlerde kullanılmak üzere üretilen veya ithal edilen
mikroorganizmaları,
kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 29/8/1996 tarihli ve 4177 sayılı
Kanunla onaylanması uygun bulunan Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi,
27/9/1994 tarihli ve 4041 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan Nesli
Tehlike Altında Olan Yabanî Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası
Ticaretine İlişkin Sözleşme ve 9/1/1984 tarihli ve 84/7601 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararıyla yürürlüğe giren Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Doğal Yaşama
Ortamlarının Korunması Sözleşmesi, 1380 sayılı Kanunun 1 inci maddesi,
9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 9 uncu maddesi, 1/7/2003
tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun 4 üncü maddesi, 5996 sayılı
Kanunun 10 uncu, 15 inci ve 34 üncü maddeleri ile 4 sayılı Bakanlıklara
Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 792/Z maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Araştırma: İstilacı yabancı türlerin istilacı
özelliklerinin yanı sıra üremeleri için gerekli genetik özelliklerin
tanımlanması, karakterizasyonu ve izolasyonunun ilk aşamalarını içeren,
yeni bilimsel bulgular elde etmek veya yeni ürünler geliştirmek amacıyla
düzenlenmiş koşullar altında yapılan, tanımlayıcı veya deneysel
çalışmaları,
b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
c) Bilimsel kanıt: Üniversiteler ile araştırma
kurum ve kuruluşları tarafından, gözlem ve deneye dayanarak bilimsel
yöntemlerle elde edilmiş kesin bilgiyi,
ç) Biyolojik çeşitlilik: Karasal ve sucul
ekosistemler ve parçası oldukları tüm diğer yaşam ortamları dâhil olmak
üzere tüm kaynaklardaki canlı organizmalar arasındaki çeşitlilik ile bu
türlerin kendi içerisindeki genetik çeşitliliği ve ekosistemler arasındaki
çeşitliliği,
d) Danışma grupları: Sucul İstilacı Yabancı Türler
Teknik Danışma Grubu ile Karasal İstilacı Yabancı Türler Teknik Danışma
Grubunu,
e) Ekosistem hizmetleri: Ekosistemlerin doğrudan ya
da dolaylı olarak insan refahına olan katkılarını,
f) Erken tespit: Geniş alanlara yayılmadan önce
istilacı yabancı türlere ait bir veya birkaç bireyin varlığının
doğrulanmasını,
g) Eylemsizlik maliyeti: Müdahale yapılmaması veya
sınırlı müdahale edilmesi halinde doğacak zararın parasal olarak ifade
edilmesini,
ğ) Fayda-maliyet analizi: Faaliyetin
gerçekleştirilmesi için gereken maliyetin, elde edilecek faydalarla karşılaştırılmasını
sağlayan fayda ölçüm yöntemini,
h) Geliş yolları: İstilacı yabancı türlerin
girişlerinin ve yayılmalarının rota ve mekanizmalarını,
ı) Geliş yolları eylem planı: İstilacı yabancı
türlerin girişlerinin ve yayılmalarının rota ve mekanizmalarını içeren
eylem planını,
i) Genel Müdürlük: Doğa Koruma ve Milli Parklar
Genel Müdürlüğünü,
j) Geniş yayılımlı istilacı yabancı tür:
Popülasyonunun uyum sağlama aşamasının ötesine geçip kendini idame ettiren,
hayatta kalabileceği ve üreyebileceği potansiyel yayılış alanının büyük bir
bölümünü işgal eden istilacı yabancı türü,
k) Giriş yapma: İnsan müdahalesi sonucu bir türün
kendi doğal yayılışı dışındaki hareketini,
l) GTİP numarası: Gümrük Tarife İstatistik
Pozisyonu Cetveline ilişkin numarayı,
m) İhtiyat ilkesi: Bir madde veya faaliyetin çevre
açısından olumsuz etkiler doğuracağı konusunda ciddi bir şüphenin varlığı
halinde bilimsel bir kanıtın ortaya çıkışı beklenmeden önleyici tedbirlerin
alınmasını öngören ilkeyi,
n) İlgili kurum ve kuruluş: Komisyon tarafından
belirlenen kamu kurum ve kuruluşlarını,
o) İmha etme: İstilacı yabancı türlerin
popülasyonunun tamamen ve kalıcı olarak ortadan kaldırılmasını,
ö) İmha planı: İstilacı yabancı türlerin
popülasyonunun tamamen ve kalıcı olarak ortadan kaldırılması için türlere
özgü hazırlanan planı,
p) İstilacı yabancı tür: Girişinin veya
yayılmasının biyolojik çeşitliliği ve ilgili ekosistem hizmetlerini tehdit
ettiği veya olumsuz etkilediği tespit edilen bir yabancı türü,
r) İstilacı yabancı türler acil durum planı: UİST
listesinde olup izne konu edilen istilacı yabancı türlerin olası bir kaçma
veya yayılma durumunda alınacak önlemleri, sürekli izleme ve imhayı da
içeren planı,
s) İstilacı yabancı türler acil eylem planı: UİST
listesinde bulunmayan ancak bilimsel ve teknik kanıtlara dayanarak UİST
listesine dâhil edilme kriterlerini karşılaması muhtemel olan bir istilacı
yabancı türün ülke sınırları içerisinde var olduğuna ya da sınırları
içerisine girişi konusunda muhtemel riskin bulunduğuna dair kanıtların
varlığı halinde uygulanacak acil eylem planını,
ş) İstilacı yabancı türler strateji ve eylem planı:
İstilacı yabancı türlerin girişi, tespiti, takibi, kontrolü, imha edilmesi
ve neden olduğu zararların engellenmesi veya azaltılması konularında ulusal
ve uluslararası bağlamda gerekli uygulama ve tedbirlerin belirlendiği
dokümanı,
t) İstilacı yabancı türler yönetim planı: İstilacı
yabancı türlerin tespiti, önlenmesi, imha edilmesi, kontrolü ve yönetimine
ilişkin hususların belirlendiği yönetim planlarını,
u) İstisnai faaliyet izni: UİST listesinde bulunan
türlere yönelik olarak; bilimsel amaçlı çalışmalar, bilimsel üretim veya
tıbbi kullanım için verilen izinler haricinde, üstün kamu yararı ve zaruret
içeren faaliyet için verilen izni,
ü) İzin sistemi: Genel Müdürlük tarafından
oluşturulan ve UİST listesindeki türler üzerinde araştırma yapılmasına veya
saha dışı korunmasına izin veren sistemi,
v) Kapalı muhafaza: Bir organizmanın kaçmasının
veya yayılmasının engellendiği kapalı tesislerde tutulmasını,
y) Kasıtlı giriş: Bir türün doğal yayılış alanının
dışına insanlar tarafından bilinçli olarak taşınmasını,
z) Kasıtsız giriş: Bir türün, insan faaliyetlerine
bağlı olarak doğal yayılış alanının dışına istemsiz veya kazara
taşınmasını,
aa) Komisyon: Ulusal İstilacı Yabancı Türler
Komisyonunu,
bb) Maliyet verimliliği: Bir ürünü veya süreci daha
iyi çalışacak şekilde değiştirerek tasarruf etme eylemini,
cc) Markalama: Bir canlının tanınmasını sağlamak
amacıyla vücudunun içine veya dışına yerleştirilen ve değişik tiplerde
olabilen gereçler veya maddeler ile canlının vücudunda yapılan işaretleme
işlemini,
çç) Popülasyon kontrolü: İstilacı yabancı türleri
ortadan kaldırmanın mümkün olmadığı durumlarda, istilacı yabancı türlerin
olumsuz etkilerini asgari düzeye indirmek, istilacılık kapasitesini ve
birey sayısını mümkün olduğunca azaltmak amacıyla türlerin popülasyonuna ve
habitatlarına uygulanan ölümcül ya da ölümcül olmayan eylemleri,
dd) Restorasyon: Ekosistemin ekolojik
işlevselliğini yeniden kazanmak ve toplumun ihtiyaçlarını karşılamak üzere
üretkenliğini ve kapasitesini iyileştirmek için ekosistemin bozulmasını
tersine çevirme sürecini,
ee) Risk değerlendirmesi: Yabancı türlerin
biyolojik çeşitliliği ve ilgili ekosistem hizmetlerini tehdit ettiği veya
olumsuz etkilediği durumların belirlenmesi için, riske yol açan faktörler
ile risk kaynaklarının analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol
tedbirlerinin belirlenmesi amacıyla yapılan analizi,
ff) Saha dışı koruma: Türlerin kendi doğal yaşam
alanları dışında korunmasını,
gg) Sınırlandırma: İstilacı yabancı tür
popülasyonunun istila ettikleri alanın ötesine dağılması ya da yayılması
riskini engeller oluşturarak en aza indirmeyi amaçlayan herhangi bir
eylemi,
ğğ) Ulusal istilacı yabancı tür (UİST) listesi:
Türkiye Cumhuriyeti istilacı yabancı tür listesini,
hh) Uygulama maliyeti: Bir faaliyetin uygulanması
için gerekli olan hazırlama, uygulama, izleme ve süreç yönetimi ile
sonuçların iletilmesi, kullanılması, dağıtılması ve bunların
değerlendirilmesi maliyetlerinin tamamını,
ıı) Yabancı tür: Doğal yayılış alanlarının dışına
giriş yapmış tür, alt-tür veya daha alt taksonomik seviyedeki hayvan,
bitki, mantar veya mikroorganizmaların canlı bireyleri ile bu türlerin
üreyebilen herhangi bir parçasını, eşey hücrelerini, tohumlarını,
yumurtalarını veya propagüllerini, hayatta kalıp üreyebilen melezlerini,
kültivarlarını ve soylarını,
ii) Yetkili kurum ve kuruluşlar: Gümrük kapılarında
ve sınır kontrol noktalarında resmî kontrolleri yapma yetkisi verilen kurum
ve kuruluşları,
jj) Yönetim: Bir istilacı yabancı tür
popülasyonunun kontrolü, sınırlandırılması ya da imhası amacıyla, hedef
dışı türler ve bu türlerin habitatları üzerindeki etkisi en az olacak
şekilde gerçekleştirilen ölümcül ya da ölümcül olmayan eylemleri,
kk) Yönetim tedbirleri: Geniş yayılımlı istilacı
yabancı türlerin kontrolü ve yönetimi için alınan önlemleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ulusal İstilacı Yabancı Tür Listesi
Ulusal
istilacı yabancı tür listesinin belirlenmesi
MADDE 5- (1) İstilacı yabancı türlerin kasıtlı ve kasıtsız
girişinin ve yayılımının önlenmesi ve etkin bir şekilde yönetilmesi için
bir UİST listesi oluşturulur ve düzenli olarak güncellenir.
(2) Bir türün UİST listesine dâhil edilebilmesi
için aşağıda belirtilen kriterlerin tamamını karşılaması gerekir:
a) Bilimsel ve teknik kanıta dayanılarak ülke
sınırları içinde yabancı tür olduğunun tespit edilmesi.
b) Bilimsel ve teknik kanıta dayanılarak, mevcut
koşullarda ve öngörülen iklim değişikliği koşullarında karasal ve sucul
ortamlarda yaşayabilir bir popülasyon oluşturmaya, çevrede yayılmaya veya
yaşamaya elverişli olduğunun tespit edilmesi.
c) Bilimsel ve teknik kanıta dayanılarak, biyolojik
çeşitlilik ya da ilgili ekosistem hizmetleri, insan sağlığı ya da ekonomi üzerinde
önemli olumsuz etki oluşturma ihtimalinin olması.
ç) 6 ncı madde uyarınca yapılan risk
değerlendirmesinin, istilacı yabancı türün girişi, yerleşik hale gelmesi veya
yayılmasını önlemek için tedbir alınması gerekliliğini göstermesi.
d) UİST listesine dâhil edilmesi durumunda istilacı
yabancı türün olumsuz etkilerinin etkili bir şekilde önleneceği, asgari
düzeye indirileceği ya da azaltılacağının muhtemel olması.
(3) UİST listesi ikinci fıkrada belirtilen
kriterlere dayanarak, danışma grubu tarafından hazırlanır ve karar verilmek
üzere Komisyona sunulur. Komisyonun belirlediği UİST listesi Bakanlığın
internet sitesinde yayımlanır.
(4) Komisyon üç yılda bir UİST listesini kapsamlı
bir biçimde gözden geçirerek;
a) Yeni istilacı yabancı türlerin eklenmesine,
b) İkinci fıkrada yer alan kriterlerden birini ya
da birden fazlasını artık karşılamayan türlerin çıkarılmasına,
karar vererek UİST listesini günceller.
(5) Kurum ya da kuruluşlar ile sivil toplum
kuruluşları, istilacı yabancı türlerin UİST listesine dâhil edilmesi için
Genel Müdürlüğe taleplerini iletebilirler. Bu talepler;
a) Türlerin bilimsel ve varsa yerel isimlerini,
b) 6 ncı madde uyarınca yapılmış bir risk
değerlendirmesini,
c) İkinci fıkrada belirtilen kriterlerin
karşılandığına dair kanıtları,
içermek zorundadır.
(6) Komisyon, UİST listesini oluştururken ve
güncellerken, uygulama maliyeti, eylemsizlik maliyeti, maliyet verimliliği
ve sosyo-ekonomik boyutları göz önünde bulundurur.
Risk
değerlendirmesi
MADDE 6- (1) UİST listesinin belirlenmesi için aşağıdaki
hususlar dikkate alınarak bir risk değerlendirmesi yapılır:
a) Türlerin taksonomik kimlikleri, istila geçmişi,
doğal ve muhtemel yayılış alanlarının tanımlanması.
b) Üremesi ve yayılması için gerekli çevresel
koşulların mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi de dâhil olmak üzere,
istilacı yabancı türün üreme ve yayılma biçimlerinin ve dinamiklerinin
tanımlanması.
c) Türlerin genel olarak ilişkili olduğu eşya da
dâhil olmak üzere, kasıtlı ve kasıtlı olmayan potansiyel giriş ve yayılma
yollarının tanımlanması.
ç) Mevcut şartlarda ve öngörülebilir iklim
değişikliği koşullarında giriş, yerleşik hale gelme ve yayılma riskinin
kapsamlı bir değerlendirmesi.
d) Türlerin ülke içerisinde ya da komşu ülkelerde
mevcut dağılım durumu ve gelecekteki muhtemel dağılım durumu.
e) Bilimsel ve teknik kanıtlar ışığında,
gelecekteki muhtemel etkileri de dâhil edilerek; yerli türler, korunan
alanlar, tehlike altındaki habitatlar, insan sağlığı ve güvenliği ile
ekonomi ve biyolojik çeşitlilik üzerine olan olumsuz etkilerinin
tanımlanması.
f) Muhtemel zararın maliyetinin değerlendirilmesi.
g) Türler için bilinen kullanımların ve bu
kullanımlardan sağlanan sosyal ve ekonomik faydaların değerlendirilmesi.
(2) Risk değerlendirmesinin yapılmasına ilişkin
usul ve esaslar Genel Müdürlükçe belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tedbirler ve İzinler
Tedbirler
MADDE 7- (1) UİST listesindeki istilacı yabancı türler
kasıtlı bir şekilde;
a) Transit olarak taşınamaz ve ülke sınırları içine
sokulamaz.
b) Kapalı muhafaza da dâhil olmak üzere herhangi
bir yerde bulundurulamaz.
c) Kapalı muhafaza da dâhil olmak üzere üretilemez,
büyütülemez ve yetiştirilemez.
ç) İmha için özel tesislere taşınması hariç,
taşınamaz.
d) Ticarete konu edilemez, satılamaz, trampaya konu
edilemez veya kullanılamaz.
e) Çevreye salınamaz.
(2) İlgili kurum ve kuruluşlar UİST listesindeki
türlerin kasıtlı olmayan girişini ve yayılmasını önlemek için gerekli tüm
tedbirleri alır.
İzinler
MADDE 8- (1) UİST listesinde bulunan türler için;
a) Bilimsel amaçlı çalışmalar için üniversiteler,
araştırma enstitüleri ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına,
b) Bu türlerden elde edilen ürünlerin insan
sağlığının iyileştirilmesi amacıyla kullanımının gerekli olduğu durumlarda
bilimsel üretim ve tıbbi kullanım için üniversiteler, araştırma enstitüleri
ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına,
c) Zaruret olması halinde, (a) ve (b) bentlerinde
yer alan konular dâhilinde, bu türlerin yurtdışından ülkeye girişlerine 13
üncü maddede belirtilen resmî kontroller çerçevesinde,
danışma grubunca uygun görülmesi durumunda Komisyon
tarafından izin verilebilir.
(2) İzin verilme şartları şunlardır:
a) Türler çalışma süresince kapalı muhafazada
tutulur.
b) Kapalı muhafazada tutma ya da taşıma işlemi
istilacı yabancı türün kaçmasını engelleyecek şekilde yapılır.
c) İstilacı yabancı türlerin hayvan olması
durumunda, ağrı, stres ya da acıya neden olmayan yöntemlerin kullanılması
kaydıyla bu hayvanlar uygun şekilde markalanır ya da işaretlenmesi
sağlanır.
ç) Türlerin taksonomik kimliği, biyolojisi, dağılma
yöntemleri, yapılacak faaliyetler, kapalı muhafaza yöntemi, çevre ile
etkileşim ve diğer ilgili faktörler dikkate alınarak kaçma ya da yayılma
riskine yönelik tedbirler alınır.
d) İzin başvurularında ilgili kurum ve
kuruluşlardan uygun görüş alınır.
e) Olası bir kaçma veya yayılma durumu için acil
durum planı hazırlanır.
(3) İzin müracaatı sırasında ikinci fıkrada yer
alan şartların sağlanacağına dair belgeler müracaat ekinde sunulur.
(4) Bir kaçma ya da yayılma durumunda acil durum
planı derhal uygulanır. Kaçma veya yayılma riskinin devamı halinde verilen
izin Komisyon tarafından iptal edilebilir.
(5) İzin, kapalı muhafaza kapasitesini aşmayacak
sayıdaki istilacı yabancı tür ve o türe ait bireylerle sınırlıdır. İzne
ilişkin tüm belgeler, türlerin tutulduğu, muhafaza edildiği ve taşındığı
tüm aşamalarda türle birlikte bulundurulur.
(6) Türe ait örnekler fiziksel olarak izole edilir,
kaçması veya yayılması engellenecek durumda tutulur. Temizlik, atık
yönetimi ve bakım protokolleriyle, hiçbir bireyin ya da üreyebilir kısmının
kaçamayacağı, yayılamayacağı ya da yetkili olmayan kişilerce
çıkarılamayacağı garanti altına alınır.
(7) Türe ait bireylerin veya örneklerin kapalı
muhafazalardan çıkarılması, bertaraf edilmesi, imhası ya da insancıl
itlafı, kapalı muhafazaların dışında üremeye ya da yayılmaya müsaade
etmeyecek şekilde yetkili kişilerce yapılır.
(8) Biyolojik çeşitlilik, ekonomi ve insan sağlığı
üzerinde beklenmedik olumsuz etkilerin ortaya çıkması durumunda verilen
izin Komisyon tarafından iptal edilir. İznin iptali, bilimsel ve teknik
kanıta dayandırılarak veya ihtiyat ilkesine göre gerekçelendirilerek
yapılır.
(9) İlgili kurum ve kuruluşlar, verilen izinlerde
belirtilen koşulların yerine getirilip getirilmediğini denetler, aykırı bir
durumun tespiti halinde Genel Müdürlüğe bildirir.
(10) Genel Müdürlük, UİST listesindeki türler
üzerinde araştırma yapma taleplerini değerlendirmek üzere bir izin sistemi
kurar ve müracaatlar izin sistemi kullanılarak yapılır.
İstisnai
faaliyet izinleri
MADDE 9- (1) Komisyon, danışma grubunun uygun görmesi
halinde, UİST listesindeki türler için üstün kamu yararı ve zaruret olması
durumunda 8 inci maddenin ikinci fıkrasındaki şartlar dâhilinde istisnai
faaliyet izni verebilir. İzin için başvurular, izin sistemi kullanılarak
yapılır.
(2) İstisnai faaliyet izni için yapılan başvurular
aşağıdaki hususları içerir:
a) Başvuru sahibi kurum veya kuruluşa ilişkin
ayrıntılı bilgi.
b) İzin talep edilen türlerin taksonomik bilgileri
ve yaygın isimleri.
c) İzne konu örneklerin sayısı ya da hacmi.
ç) Talep edilen iznin gerekçesi.
d) Üstün kamu yararı ve zaruret hali olduğuna dair
araştırma enstitüleri veya üniversiteler tarafından düzenlenmiş rapor.
e) Türlerin tutulacağı ve kullanılacağı kapalı
tutma tesislerinden kaçışlarının ya da yayılmalarının önlenmesi ile
türlerin taşınmasının gerekli olduğu durumlarda, kaçma veya yayılma riskini
ortadan kaldıracak koşulları garanti altına alan ayrıntılı tedbirler.
f) Olası bir kaçma veya yayılma durumu için acil
durum planı.
(3) Bir kaçma ya da yayılma durumunda acil durum
planı derhal uygulanır.
(4) İstisnai faaliyet izni, kapalı muhafaza
kapasitesini aşmayacak sayıdaki istilacı yabancı tür ve o türe ait bireylerle
sınırlıdır. İzne ilişkin tüm belgeler, türlerin tutulduğu, muhafaza
edildiği ve taşındığı tüm aşamalarda türle birlikte bulundurulur.
(5) Türe ait örnekler fiziksel olarak izole edilir,
kaçması veya yayılması engellenecek durumda tutulur. Temizlik, atık
yönetimi ve bakım protokolleriyle, hiçbir bireyin ya da üreyebilir kısmının
kaçamayacağı, yayılamayacağı ya da yetkili olmayan kişilerce
çıkarılamayacağı garanti altına alınır.
(6) Türe ait bireylerin veya örneklerin kapalı
muhafazalardan çıkarılması, bertaraf edilmesi, imhası ya da insancıl
itlafı, kapalı muhafazaların dışında üremeye ya da yayılmaya müsaade
etmeyecek şekilde yetkili kişilerce yapılır.
(7) Biyolojik çeşitlilik, ekonomi ve insan sağlığı
üzerinde beklenmedik olumsuz etkilerin ortaya çıkması durumunda verilen
izin Komisyon tarafından iptal edilir. İznin iptali, bilimsel ve teknik
kanıta dayandırılarak veya ihtiyat ilkesine göre gerekçelendirilerek
yapılır.
(8) İlgili kurum ve kuruluşlar, verilen izinlerde
belirtilen koşulların yerine getirilip getirilmediğini denetler, aykırı bir
durumun tespiti halinde Genel Müdürlüğe bildirir.
(9) Üstün kamu yararı ve zaruret halinin ortadan
kalkması ya da türlerin kaçma veya yayılma riskini ortadan kaldıracak
koşulların sağlanamaması durumunda verilen izin Komisyon tarafından iptal
edilebilir.
Acil
eylem planları
MADDE 10-
(1) UİST listesinde bulunmayan
ancak 5 inci maddenin ikinci fıkrasındaki kriterleri karşılaması muhtemel
olan bir istilacı yabancı türün ülke sınırları içerisinde var olduğu ya da
giriş riskinin bulunduğuna dair bilimsel ve teknik kanıtların varlığı
halinde, 7 nci maddenin birinci fıkrasında yer alan kısıtlamaları da
içerecek şekilde hazırlanan acil eylem planları derhal uygulanır.
(2) Acil eylem planları, danışma grupları
tarafından hazırlanır veya hazırlattırılır ve Komisyon tarafından
onaylanır.
Geliş yolları
eylem planları
MADDE 11-
(1) UİST listesinin kabul
edilmesini takiben 18 ay içerisinde bu türlerin kasıtlı veya kasıtsız olarak
giriş ve yayılma yollarının kapsamlı analizi gerçekleştirilir. İstilacı
yabancı türlerin miktarı, geliş yolları ve oluşabilecek muhtemel zararlar
göz önüne alınarak öncelikli geliş yolları belirlenir.
(2) Danışma grupları, UİST listesinin kabul
edilmesini takip eden 36 ay içinde, birinci fıkra gereğince belirlenmiş
öncelikli geliş yolları eylem planlarını hazırlar veya hazırlattırır ve
Komisyonun onayına sunar.
(3) Geliş yolları eylem planlarının fayda-maliyet
analizlerine dayanması ve aşağıdaki hususları içermesi gerekir:
a) Yapılacak faaliyetleri içeren zaman çizelgeleri.
b) Kasıtsız girişi ve yayılmayı önlemek için
alınacak tedbirler.
c) Gönüllü eylemler ve iyi uygulama kuralları.
ç) İstilacı yabancı türler konusunda bilinçlendirme
faaliyetleri.
d) İstilacı yabancı türlerin eşyalarla, araçlarla
ve ekipmanlarla temasının asgari düzeye indirilmesi için alınacak
tedbirler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Erken Tespit ve Hızlı İmha
İzleme
sistemi
MADDE 12-
(1) Genel Müdürlük istilacı
yabancı türlerin ülke içinde varlığını tespit etmek ve yayılmasını önlemek
amacıyla, UİST listesinin yayımlanmasını takiben 36 ay içerisinde
araştırma, izleme ya da diğer usuller yoluyla istilacı yabancı türlere
ilişkin verilerin toplanması ve kayıt altına alınması için bir izleme
sistemi kurar.
(2) İzleme sistemi;
a) Deniz yetki alanları sınırı ile kara sınırları
dâhil olmak üzere ülke sınırları içinde yerleşmiş türlerin ve yeni tespit
edilen istilacı yabancı türlerin varlığına ve dağılımına ilişkin hususları
içerir.
b) Ülke sınırları dâhilinde daha önce varlığından
habersiz olunan istilacı yabancı türleri ivedilikle tespit etmek için
dinamik ve sürdürülebilir bir yapıda kurulur.
c) Mümkün olduğu ölçüde istilacı yabancı türlerin sınır
ötesi etkileri ve özellikleri dikkate alınarak oluşturulur.
ç) Biyolojik çeşitlilik, ilgili ekosistem
hizmetleri ve insan sağlığı veya ekonomi üzerindeki etkilerin en aza indirilmesi
amacıyla uygulanan imha, popülasyon kontrolü veya sınırlandırılması
önlemlerinin etkinliğini izlemek için tasarlanır ve kullanılır. İzlemeye
gerektiğinde hedeflenmeyen türler üzerindeki etki de dâhil edilir.
(3) İzleme sistemi oluşturulurken, istilacı yabancı
türlerle ilgili bilimsel çalışma yapan üniversite ve diğer bilimsel
kurumlar arasında işbirliğinin gerçekleştirilmesi ve tüm kurumların
çalışmalarının birbiri ile uyumlu olarak yürütülmesi sağlanır.
Resmî
kontroller, gümrük ve karantina işlemleri
MADDE 13-
(1) UİST listesindeki türlerin,
ülke sınırlarına yasadışı girişinin önlenmesi için gerekli kontroller,
ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, GTİP numaraları esas alınarak,
Bakanlık ve Ticaret Bakanlığının ilgili birimleri tarafından yapılır.
(2) Yetkili kurum ve kuruluşlar, ülkeye girişine
izin verilecek istilacı yabancı türlerin resmî kontrollerini, 8 inci ve 9
uncu maddelerde belirtilen hususları göz önüne alarak ilgili mevzuat
hükümleri çerçevesinde gerçekleştirir.
Erken
tespit bildirimleri
MADDE 14-
(1) İstilacı yabancı türlerin
girişinin veya mevcudiyetinin erken tespiti için 12 nci maddede oluşturulan
izleme sisteminde ve resmî kontrollerde toplanan bilgiler kullanılır.
(2) Daha öncesinde var olduğu bilinmeyen istilacı
yabancı türlerin ülke sınırlarında görülmesi veya imha edildiği rapor
edildikten sonra yeniden görülmesi halinde, durumu tespit eden kurum,
kuruluş ya da gerçek kişiler, herhangi bir gecikmeye mahal vermeksizin
Genel Müdürlüğe bildirmek zorundadır.
(3) Bildirimin nasıl yapılacağı, alınacak önlemler,
müdahale yöntemleri ve müdahale yapacak kurum ve kuruluşlara ilişkin
hükümler Genel Müdürlükçe belirlenir.
İstilanın
erken evresinde hızlı imha
MADDE 15-
(1) Erken tespit bildirimini
takiben Genel Müdürlük imha önlemlerinin uygulanması için ilgili kurum ve
kuruluşlara bildirimde bulunur.
(2) İlgili kurum ve kuruluşlar tarafından uygulanan
imha önlemleri ve sonuçları Genel Müdürlüğe bildirilir.
(3) İmha önlemlerinin uygulanması sırasında, insan
sağlığının ve çevrenin korunması, hedef dışı türler ve habitatlar göz
önünde bulundurularak ilgili istilacı yabancı türlerin popülasyonunun
tamamen ve kalıcı olarak ortadan kaldırılması gerekir. İmha yöntemleri
uygulanırken hayvanların önlenebilir ağrı, stres ya da acıdan korunması
sağlanır.
(4) Genel Müdürlük imhanın etkinliğini, hedef dışı
türler üzerindeki etkisini de dâhil ederek izler. Bu amaçla 12 nci
maddedeki izleme sistemi kullanılır.
Hızlı
imha yükümlülüğünün istisnası
MADDE 16-
(1) İstilacı yabancı türler tespit
edildiğinde aşağıdaki durumlardan birinin varlığı halinde bilimsel ve
teknik kanıtlara dayanılarak hızlı imha önlemleri uygulanmayabilir:
a) İstilacı yabancı türlerin yerleşik hale geldiği
bölgede çok geniş alanlara yayılması ve mevcut imha yöntemlerinin teknik
olarak imkânsız olması.
b) Fayda-maliyet analizinin uzun vadede maliyetin
çok yüksek ve imhanın faydalarına göre orantısız olduğunu göstermesi.
c) Türe özgü uygun imha yöntemlerinin olmaması.
ç) Mevcut imha yöntemlerinin insan sağlığı, çevre
ve diğer türler üzerinde ciddi olumsuz etkilere sahip olması.
(2) Hızlı imhanın uygulanmadığı durumlarda istilacı
yabancı türlerin daha fazla yayılmasını engellemek için sınırlandırma
önlemleri alınır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geniş Yayılımlı İstilacı Yabancı Türlerin Yönetimi
Yönetim
tedbirleri
MADDE 17-
(1) Danışma grupları, UİST
listesine bir istilacı yabancı türün dahil edilmesini takip eden 18 ay
içerisinde, biyolojik çeşitlilik, ilgili ekosistem hizmetleri ve insan
sağlığı ya da ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerini asgari düzeye indirmek
amacıyla, geniş yayılımlı istilacı yabancı türler için etkili yönetim
tedbirlerini belirler ve Komisyonun onayına sunar.
(2) Yönetim tedbirlerinin türün çevre üzerindeki
etkileri ile orantılı olması, fayda-maliyet analizi ile 18 inci maddede yer
alan restorasyon tedbirlerine dayanması esastır.
(3) Yönetim tedbirleri, risk değerlendirmesine ve
maliyet verimliliğine dayanılarak önceliklendirilir.
(4) Yönetim tedbirleri, bir istilacı yabancı türün
popülasyonunun imhası, kontrolü veya sınırlandırılmasına yönelik ölümcül veya
ölümcül olmayan fiziksel, kimyasal veya biyolojik eylemlerden oluşur.
(5) Yönetim tedbirleri, mevcut ve gelecekteki
istilalara karşı ekosistem direncini artırmayı hedefleyen eylemleri de
içerir.
(6) Geniş yayılımlı istilacı yabancı türlerin
ticari kullanımına; daha fazla yayılmayı önlemek için tüm önlemlerin
alınması koşuluyla, bunların yok edilmesine, popülasyon kontrolüne veya
sınırlandırılmasına yönelik yönetim tedbirlerinin bir parçası olarak geçici
süre ile izin verilebilir.
(7) Yönetim tedbirlerinin belirlenmesinde ve
uygulanmasında; insan sağlığını, çevreyi, özellikle hedeflenmeyen türleri
ve habitatlarını korumak amacıyla gereken özen gösterilir. Yönetim
tedbirlerinin etkinliği de dikkate alınarak, hayvanların önlenebilir ağrı,
stres ya da acıdan korunmaları sağlanır.
(8) Geniş yayılımlı istilacı yabancı türlerle
mücadelede, ilgili kurum ve kuruluşlar yönetim tedbirlerini uygular ve
sonuçlarını Genel Müdürlüğe bildirir.
(9) Genel Müdürlük yönetim tedbirlerine ilişkin
uygulamaların sonuçlarını, 12 nci maddedeki izleme sistemini kullanarak
izler.
Hasar
gören ekosistemlerin restorasyonu
MADDE 18-
(1) UİST listesindeki istilacı
yabancı türler tarafından bozulmuş, hasar görmüş ya da tahrip edilmiş
ekosistemin restorasyonu için fayda-maliyet analizi yapılır. Restorasyonun
maliyetinin, faydalarına kıyasla yüksek veya orantısız olmaması halinde
restorasyon yöntemleri uygulanır.
(2) Restorasyon tedbirleri;
a) Olumsuz etkiye maruz kalan bir ekosistemin,
bozulmaya karşı direnç, özümseme, uyum sağlama ve bunlardan kurtulma
yeteneğini artırmaya yönelik önlemleri,
b) Bir imha eylemini takiben istilanın yeniden
gerçekleşmesini engelleyen önlemleri, içerir.
(3) Restorasyon tedbirlerini uygulayacak kurum ve
kuruluşlar ile uygulama usul ve esasları Komisyon tarafından belirlenir.
ALTINCI BÖLÜM
Ulusal İstilacı Yabancı Türler Komisyonu ve Teknik
Danışma Gruplarının
Teşekkülü ile Çalışma Usul ve Esasları
Ulusal
İstilacı Yabancı Türler Komisyonunun teşekkülü
MADDE 19-
(1) İstilacı yabancı türlerle
mücadeleye ilişkin ilke ve kuralları belirlemek, UİST listesi ve izin
süreçlerine dair kararları almak, bu türlerin ülkeye girişlerinin önlenmesi
ve yönetimine ilişkin planlar ile strateji ve eylem planını onaylamak,
kurumlar arası koordinasyonu sağlamak ve uygulamaları yönlendirmek
amacıyla, Ulusal İstilacı Yabancı Türler Komisyonu Bakanlıkça oluşturulur.
Komisyonun
görevleri
MADDE 20-
(1) Komisyonun görevleri
şunlardır:
a) İstilacı yabancı türlerle mücadele konusunda
ilke ve kuralları belirlemek.
b) UİST listesine ilişkin kararlar almak.
c) İstilacı yabancı türlerin ülke sınırlarına
girişinin önlenmesine ilişkin kararlar almak, geliş yolları eylem planlarını
onaylamak.
ç) İstilacı yabancı türlerin ekosistem ve halk
sağlığı açısından zararları konusunda halkı bilinçlendirmeye ilişkin
kararlar almak.
d) İstilacı yabancı türler tarafından bozulmuş,
zarar görmüş ya da tahrip edilmiş ekosistemin restorasyon ve
rehabilitasyonuna yönelik kararları almak.
e) Kamu kurumları ile yükseköğretim kurumları
tarafından yapılan istilacı yabancı türlerle ilgili araştırma-geliştirme
çalışmalarının sonuçlarının ulusal politika, program ve eylem planlarına aktarılmasını
sağlayacak kararları almak.
f) İstilacı yabancı türler strateji ve eylem
planını onaylamak ve uygulanmasında koordinasyonu sağlamak.
g) 8 inci ve 9 uncu maddelerde belirtilen izinleri
vermek.
ğ) İstilacı yabancı türlerle ilişkili izin
sistemine ilişkin kararları almak.
h) İstilacı yabancı türlerle ilişkili veri
tabanlarının entegrasyonuna ilişkin kararları almak.
ı) İstilacı yabancı türler yönetim planlarını
onaylamak.
i) İstilacı yabancı türler acil eylem planlarını
onaylamak.
j) Geniş yayılımlı istilacı yabancı türler için
belirlenen yönetim tedbirlerini onaylamak.
k) Bu Yönetmelik kapsamında gerçekleştirilecek iş
ve işlemlere ilişkin olarak ilgili kurum ve kuruluşları belirlemek,
kurumlar arasında yetki ve görev konusunda ortaya çıkan sorunları
çözümlemek ve kurumlar arasında koordinasyonu sağlamak.
Komisyonun
çalışma usul ve esasları
MADDE 21-
(1) Bakanlık Bakan Yardımcısı,
Komisyon Başkanıdır. Sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yerine
getirilir.
(2) Komisyon, Komisyon Başkanının daveti ile yılda
en az bir kere gündemli olarak toplanır. Başkan ilgili kurum ve
kuruluşların talebi üzerine Komisyonu olağanüstü toplantıya çağırabilir.
(3) Komisyon salt çoğunlukla toplanır, toplantıya
katılan üyelerin oy çokluğu ile karar verilir. Oy sayısının eşitliği
halinde Başkanın oyu doğrultusunda karar verilir.
(4) Komisyon kararları toplantıya katılan tüm
üyeler tarafından imzalanır.
(5) Komisyon tarafından verilen kararlar nihaidir.
Ulusal
istilacı yabancı türler teknik danışma gruplarının teşekkülü
MADDE 22-
(1) İstilacı yabancı türler
konusunda yürütülen çalışmalara bilimsel ve teknik destek vermek amacıyla,
Sucul İstilacı Yabancı Türler Teknik Danışma Grubu ile Karasal İstilacı
Yabancı Türler Teknik Danışma Grubu Bakanlıkça oluşturulur.
Danışma
gruplarının görevleri
MADDE 23-
(1) Danışma gruplarının görevleri
şunlardır:
a) İstilacı yabancı türleri tanımlamak ve
etkilerine göre sınıflandırmak.
b) İstilacı yabancı türlerin girişlerinin
önlenmesi, erken tespiti, hızlı müdahalesi, kontrolü ve yok edilmesi hususlarında
yöntemi belirlemek ve uygulanması için gereken teknik desteği sağlamak.
c) Bilimsel ve teknik kanıta dayalı olarak erken
tespit edilen istilacı yabancı türlere ait risk değerlendirmesi yapmak veya
yaptırmak.
ç) UİST listesini oluşturmak.
d) 8 inci ve 9 uncu maddelerde belirtilen izin
taleplerini değerlendirmek.
e) İstilacı yabancı türler acil eylem planlarını
hazırlamak veya hazırlatmak.
f) Geniş yayılımlı istilacı yabancı türler için
yönetim tedbirlerini belirlemek.
g) İstilacı yabancı türler geliş yolları eylem planlarını
hazırlamak veya hazırlatmak.
ğ) İstilacı yabancı türler strateji ve eylem
planını hazırlamak veya hazırlatmak.
h) İstilacı yabancı türler yönetim planlarını
hazırlamak veya hazırlatmak.
ı) İstilacı yabancı türler tarafından bozulmuş,
zarar görmüş ya da tahrip edilmiş ekosistemin restorasyon ve rehabilitasyonuna
yönelik tedbirleri belirlemek.
i) Komisyon tarafından alınan kararların
uygulanmasına teknik destek vermek ve uygulama sonuçlarını değerlendirmek.
j) İstilacı yabancı türler yönetim planlarının
uygulamalarını izlemek, uygulama sürecini değerlendirmek ve uygulamada
karşılaşılan sorunlara teknik destek vermek.
Danışma
grupları çalışma usul ve esasları
MADDE 24-
(1) Danışma gruplarının
başkanlığını Genel Müdürlüğün ilgili genel müdür yardımcısı yapar.
Sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yerine getirilir.
(2) Danışma grupları yılda en az iki kez toplanır.
Başkan, danışma gruplarını gerekli hallerde toplantıya çağırabilir.
Komisyon
ve danışma grupları tarafından alınan kararların uygulanması
MADDE 25-
(1) Gündem gereği görüşülen
konular ile ilgili alınan kararlar üyeler tarafından imzalanır.
(2) Alınan kararlar sekretarya tarafından,
uygulanmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlara yazışma usullerine göre
gönderilir.
(3) Uygulama sonuçları ilgili kurum ve kuruluşlar
tarafından sekretaryaya bildirilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Önlemlerin
maliyetinin karşılanması
MADDE 26-
(1) Restorasyon maliyetleri de
dâhil olmak üzere, istilacı yabancı türlerin biyolojik çeşitlilik, ekonomi
ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini önlemek, asgari düzeye
indirmek ya da azaltmak için gerekli önlemlerin maliyetlerinin karşılanması
ve oluşan maliyetlerin 2872 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(g) bendi kapsamında istilacı yabancı türlerin kasıtlı olarak girişine ve
yayılmasına sebep olanlara rücu edilmesi esastır.
(2) Birinci fıkradaki önlemlerin istilacı yabancı
türlerin kasıtlı olarak girişine ve yayılmasına sebep olanlar tarafından
alınmaması veya bu önlemlerin yetkili makamlarca doğrudan alınması
nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan harcamalar, 2872 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında 21/7/1953
tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre istilacı yabancı türlerin girişine ve yayılmasına sebep
olandan tahsil edilir.
Teşvik
sistemi
MADDE 27-
(1) Komisyon tarafından istilacı
yabancı türlerle mücadele kapsamında ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde
ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından ayni veya nakdi teşvik sistemleri
uygulanmasına ilişkin tavsiye kararı alınabilir.
Gayrimenkul
sahibinin izni
MADDE 28-
(1) UİST listesindeki türler veya
erken tespit edilen ve hızlı imha edilmesi gereken türler için gerekli
önlemlerin alınması maksadıyla öncelikle gayrimenkul sahibinin izni alınır.
İzin verilmemesi halinde; 2872 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(a) bendi kapsamında, Genel Müdürlükçe belirlenen önlemler gayrimenkul
sahibi tarafından alınır.
Halkın
katılımı
MADDE 29-
(1) Ülke sınırlarına girmiş olan
istilacı yabancı türlerin erken tespitini ve hızlı imhasını sağlamak
amacıyla bu türler ile mücadelede halkın katılımının sağlanması esastır. Bu
amaçla yöre halkının istilacı yabancı türler konusunda eğitimi ve
bilgilendirilmesi, ilgili kurum ve kuruluşlar ile sivil toplum kuruluşları
tarafından yapılır.
Ticari
olmayan türler
MADDE 30-
(1) UİST listesindeki istilacı
yabancı türlerden ticari amaçla tutulmayan evcil hayvanların sahiplerine,
hayvanlarını doğal yaşamlarının sonuna kadar tutma izni;
a) Hayvanların UİST listesine dâhil edilmeden önce
alınmış olması veya 31 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi
kapsamında edinilmiş olması,
b) Hayvanların kapalı muhafazada tutularak,
üremesinin ya da kaçmasının önlenmesi amacıyla tüm uygun tedbirlerin
alınması,
koşullarıyla verilir.
(2) Birinci fıkradaki koşulların sağlandığını
garanti edemeyen hayvan sahiplerinin ilgili hayvanları tutmasına izin
verilmez. Bu hayvanlara Genel Müdürlükçe el konulur ve 8 inci maddede
belirtilen şartları sağlayan tesislerde tutulabilir.
(3) Genel Müdürlük, birinci fıkrada belirtilen
hayvan sahipleri için, hayvanların muhafaza edilmesi sırasında ortaya
çıkabilecek riskler ile üreme ve kaçma ihtimalini en aza indirmeye yönelik
önlemler hakkında eğitim programları düzenler.
Ticari
stoklar
MADDE 31-
(1) UİST listesine dâhil edilmeden
önce edinilmiş istilacı yabancı türlerin örneklerine ait stokların ticari
sahiplerine, türlerin bu listeye dâhil edilmesini takip eden bir yıllık
süre ile aşağıdaki faaliyetler için Genel Müdürlükçe izin verilebilir:
a) Üremelerine ya da kaçmalarına engel olacak
koşulların sağlanmasına yönelik tüm tedbirlerin alınması ve kapalı
muhafazada taşınması şartıyla canlı bireylerin ya da bu türlerin üreyebilir
kısımlarının ticari ve ticari olmayan kullanıcılara satılması.
b) Araştırma veya saha dışı muhafaza tesislerine
gönderilmesi ve tutulması.
c) 8 inci madde kapsamında tıbbi faaliyette
bulunulabilmesi.
ç) Stokların eritilmesi amacıyla bu örneklerin
önlenebilir ağrı, stres ya da acı vermeden yok edilmesi.
Serbest
bölgeler
MADDE 32-
(1) Bu Yönetmelik kapsamında yer
alan hükümler, aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece serbest bölgelerde
de uygulanır.
İdari
yaptırımlar
MADDE 33-
(1) 8 inci ve 9 uncu maddelerde
belirlenen usul ve esaslara aykırı olarak;
a) Sahte ve geçersiz belge kullanılması,
b) Belgelerin alınmasında yalan beyanda
bulunulması,
c) Belgelerde tahrifat yapılması,
durumlarında bu belgelere dayanılarak verilen
izinler Genel Müdürlükçe iptal edilir ve bulundurulan istilacı yabancı
türlere el konulur. Konuyla ilgili olarak Cumhuriyet başsavcılığına suç
duyurusunda bulunulur. El konulan türlerin kaçma, yayılma ya da yer
değiştirme riski; türlerin aidiyeti, biyolojisi ve dağılma yöntemleri,
öngörülen faaliyetler ve öngörülen kapalı muhafaza, çevre ile etkileşim ve
diğer ilgili faktörler dikkate alınmak suretiyle etkili bir şekilde
yönetilir.
(2) UİST listesindeki istilacı yabancı türlerin 8
inci ve 9 uncu maddelerde belirtilen izinler alınmaksızın ülke sınırları
içine sokulmak veya transit olarak taşınmak istenmesinin tespiti halinde
27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun ilgili maddelerindeki
yaptırımlar uygulanır.
(3) 7 nci maddedeki kısıtlamalara aykırı davranmak
ve 8 inci ve 9 uncu maddelerde belirtilen önlemlere uymamak suretiyle
biyolojik çeşitliliği tahrip edenlere 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin
birinci fıkrasının (k) bendi uyarınca idari para cezası uygulanır.
(4) 7 nci maddedeki kısıtlamalara aykırı
davranılması ve 8 inci ve 9 uncu maddelerde belirtilen önlemlere uyulmaması
halinde; 4915 sayılı Kanun kapsamındaki yaban hayvanları için, mezkûr
Kanunun 18 inci ve 19 uncu maddeleri uyarınca 26 ncı maddesindeki idari
para cezası uygulanır.
(5) UİST listesindeki sucul istilacı yabancı
türlerle ilgili olarak 7 nci maddedeki kısıtlamalara aykırı davranılması ve
8 inci ve 9 uncu maddelerde belirtilen önlemlere uyulmaması halinde 1380
sayılı Kanunun 36 ncı maddesi kapsamında idari yaptırım uygulanır.
Avrupa
Birliği mevzuatına uyum
MADDE 34-
(1) Bu Yönetmelik, istilacı
yabancı türlerin girişinin ve yayılmasının önlenmesi ile yönetimi hakkında
22/10/2014 tarihli ve (AB) 1143/2014 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey
Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde
hazırlanmıştır.
Yürürlük
MADDE 35-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 36-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Tarım ve Orman Bakanı yürütür.