Anayasa Mahkemesinin 27/9/2023 Tarihli ve 2018/25163 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI | 2023-11-21

21 Kasim 2023 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 32376
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:GENEL KURUL KARAR 
ŞERİFE ALP BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/25163Karar Tarthi : 27/9/2023
Başkan :Zühtü ARSLAN Başkanveklli :Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili :Kadir ÖZKAYA Üyeler :Engin YILDIRIM Muammer TOPAL Rıdvan GÜLEÇYusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldiz SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI Irfan FIDAN Kenan YAŞAR Muhterem INCE Raportör : Ömer MENCIK Başvaracu : Şerife ALP Vekili : Av. Erdal KUZU 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, anayasal haklar kapsammda koruma altında olan bazı eylemlerinin terör õrgütüne üye olma suçundan mahkümiyetinde delil olarak kullanılmaşının başvurucunun toplantı ve gōsteri yūrüyūşü düzenieme hakkını ihlal ettiği iddiastna ilişkindir.Başvuruda ayrıca adil yargılanma hakkı bağlamında makul strede yargılanma hakkının ihlal edildiği ileri sürüimüştür.

I.BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 6/8/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan õn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.


4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Böltm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir. Bölüm Başkanı tarafiından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığma (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlık görūşüne karşısüresinde beyanda bulunmuştur.

6. Birinci Bölüm tarafindan 28/12/2021 tarihinde yapian toplantıda, niteliği itibarıyla başvurunun Genel Kurul tarafindan karara bağlanması gerekli görüldağünden Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 28. maddesinin (3) numaralı fikrası uyarınca Genel Kurula sevkine karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR 
7.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir.
8. Başvurucu 1977 doğumlu olup olayların meydana geldiği tarihte Krzıltepe Belediyesinin başkan vekilidir.

9. Başvurucu, PKK terör örgütüne Üye olduğu gerekçesiyle 8/2/2012 tarihinde trtuklammıştır. Cumhuriyet savcısı 18/5/2012 tarihli iddianame ile başvurucunun terör örgütüne ūye olma, terõr örgūtūnün propagandasını yapma, 6/10/1983 tarihli ve 2911 sayılıToplantı ve Gösteri Yūrüyüşleri Kanunu'na muhalefet etme suçlarından cezalandırılmasınıtalep etmiştir.

10. Yargılama ilk olarak Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesinde görülmüştür.Mahkeme başvurucunun eylemlerinin bir büttin olarak terör örgütüne yardım etme suçunu oluşturduğunu kabul etmiş ve başvurucunun cezalandırımasma karar vermiştir.Başvurucunun kararı temyiz etmesi üzerine Yargıtay 16. Ceza Dairesi, başvurucunun eylemlerinin bir būtān olarak terõr örgütüne tye olma suçunu oluşturduğunu belirtmiş ve bozma kararı vermiştir.

1I. Yargıtay 16. Ceza Dairesinin kararı sonraşında, Diyarbakır 4. Ağr Ceza Mahkemesinin kapatılması nedeniyle başvurucu hakkındaki dosya Mardin 2. Ağır Ceza Mahkemesine (Mahkeme) devredilmiştir. Mahkeme 27/9/2016 tarihinde başvurucu hakkmda beraat kararı vermiştir. Mahkeme, başvurucunun katıldığı yirmi bir eylemin tamamında terör örgütü lehine slogan attığının, terör Örgütü ile ilişkili bayrak, amblem veya resim taşıdığınıtespit edilemediğini, toplantıya katılan kişilerin attıkları sloganlardan ya da taşıdıklarıbayraklardan ise toplantıları düzenlediği hususunda bir tespit bulunmayan başvurucunun sorumlu tutulamayacağımı belirtmiştir. Bundan başka, başvurucunun sadece grup içinde yer almasının ceza hukuku bağlamında söz konusu eylemlere iştirak ettiğini ortaya koymayacağıı, toplantıya katılan gruplarla bütūnleşme şeklindeki açıklamaların hukuki bir temelinin olmadığıı belirtmiş; başvurucunun örgüt adına bir suç işlemediğini vurgulamıştır.
12. fik derece mahkemesinin beraat kararı Cumhuriyet savcısı tarafindan temyiz edilmiştir. Yargıtay 16. Ceza Dairesi 30/3/2017 tarihinde bir kez daha bozma kararı vermiştir.Daire; başvurucumun 13/1/2011 tarihinden 4/1 1/2011 tarihine kadar terör örgütü

propagandasına dönüşen yirmi bir ayrı gösteriye katıldığı, diğer yandan 28/3/2011 ile 9/10/2011 tarihlerinde ise 2911 sayılı Kanun'a aykırı olan eylem icra ettiği, anılan eylemlerin Örgüt faaliyetlerindeki sürekliliği ve yoğunluğu itibarıyla terör ōrgütüne üye olma suçunu oluşturacağı gerekçesiyle bozma kararı vermiştir.

13. Mahkeme, bozma kararı sonrasında başvurucunun terðr Örgütüne üye olma suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına hūkmetmiştir. Îlk derece mahkemesi Öncelikle başvurucunun yirmi bir ayrı eylemie değimmiş; daha sonra terör örgütünün propagandasına dōnüşen, 13/1/2011 ile 4/11/2011 tarihleri arasmda gerçekleşen yirmi bir farklı gösteriye katılmaşıni ve 28/3/2011 ile 9/10/2011 tarihlerinde 2911 sayılı Kanun'a aykırıeylemler icra etmesini dikkate alarak anılan eylemlerin örgüt faaliyetlerindeki süreklilik ve yoğunluk itibarryla terör örgütüne üye olma suçunu oluşturduğunu kabul etmiştir.Başvurucunun cezalandırilmasmda;
i. Başvurucunun PKK ve KCK'ya yönelik yürütülen soruşturmalan ve devam eden yargilamaları protesto etmek amact ile 13/1/2011 tarihinde düzenlenen gösteriye katılması delil olarak değerlendirilmiştir. Sőz konusu gösterinin örgütün j0/1/2011 tarihinde yaptığı çağrı üzerine gerçekleştiği, gösteri sırasında başvurucunun da içinde yer aldığı grubun "PKK Halktır Halk Burada", "Koser (Kizıltepe) Uyuma Iradene Sahip Çik", "Be Serok Jiyan Nabe (Başkansız Yaşam Olmaz)", "Disa Disa Serhildan Seroke Me Öcalan (Yine Yine Eylemler Başkan Öcalan)" ve "Intikam Intikam" şeklinde sloganlar attığı anlaşılmıştır. Mahkeme,başvurucunun gösteride grupla hareket ederek bütünleştiğini, bumun da delil niteliğinde bir eylem olduğunu değerlendirmiştir.

ii. Başvurucunun 250 kişilik bir grup tarafindan Banış ve Demokrasi Partisi (BDP) Kızıltepe ilçe binası önünden başlayıp PKK terör örgütü mensubu olan ve 1997 yılındaki bir çatışma sırasında ðldürülen R.A. adına kurulan taziye çadırına 20/1/2011 tarihinde yapılan bir yūrüyāş sırasındaki cylemlerine delil olarak dayanılmıştr. Söz konusu eylemden ūç gün önce, PKK terör örgütü güdümünde yayın yapan bir internet siteşinde 1997 yuında güvenlik güçleri ile girdiği bir çatışmada öldürülen R.A.nın kimlik bilgilerinin tespit edildiğine dair KCK'nin bir açıklaması haberleştirilmiştir. Gösteride grup içinde yer alan kişilerin üzerinde "Şehide Şoreşe Nemırın (Devrim Şehitleri Ölmez)" yazan, orta kısmında çatişmalarda öldürülen terör örgütü mensuplarının fotoğrafları ile sağ ve sol taraflarında PKK terör örgütüne ait bayrakların olduğu pankartı taşıdıklarıbelirlenmiştir. Aym grubun "Biji Serok Apo (Yaşasın Başkan Apo)","Intikam-Intikam", "PKK Halkaır Halk Burada", "Şehit Namırın (Şehitler Ölmez)","Disa Disa Serhildan Serokeme Öcalan"ve "Dişe Diş Kana Kan Seninleyiz Öcalan"şeklinde sloganlar attığı da anlaşılmıştır. Mahkeme, başvurucunun gösteride grupla hareket etmesini başvurucunun delil niteliğindeki bir eylemi olarak değerlendirmiştir.

ii. Başvurucunun Kürt Dili Araştırma ve Geliştirme Derneğince (KÜRDI DER) 21/2/2011 tarihinde däzenlenen etkinlikteki eylemlerine delil olarak dayamulmıştır. Etkinlik sırasında grup içinde yer alan ve yüzlerini puşì adı verilen bez ile kapatan bazı kişilerin PKK terör örgüt lideri Abdullah Öcalan'ın (A.Ö.)posterini açtığı, bazı kişilerin ise "Disa Disa Serhildan Seroke Me Öcalan", "Biji Serok Apo", "Be Serok Jtyan Nabe", "Öcalan Öcalan", "Şehit Namırın", "Gençlik 

Aponun fedaisidir", "Aposuz Dünyayı Başınıza Yıkarız" ve "PKK Halktır Halk Burada" şeklinde sloganlar attığı anlaştımıştır. Mahkeme başvurucunun gösteride grupla hareket etmesini başvurucunun delil niteliğindeki eylemi olarak değerlendirmiştir.

iv. Başvurucunun 200 kişilik bir grup tarafından BDP Kızıltepe ilçe binasıÖnünden başlayıp PKK terör Örgütā mensubu F.K. adına kurulan taziye çadırına S/3/2011 tarihinde yapılan bir yürüyüş sırasındaki eylemlerine delil olarak dayanılmıştır. Söz konusu eylemden Önce, PKK terör örgütü güdümünde yayın yapan internet sitelerinde 1990-1999 yillan arasında ölen örgüt mensuplarından birinin de F.K. olduğu hususu haberleştirilmiştir. Yürüyüş sırasında yolun trafiğe kapatıldığı ve grup içindeki bazı kişilerin güvenlik güçlerine taşlarla saldırdığıanlaşılmıştır. Öte yandan yürüyüşe katılan grubun ölen örgüt mensubu FK.nın resmini ve "Şehide Me Rumeta Meye (Sehidimiz Omurumuzdur)" yazılı pankarti taşıdığı, bunun yanında "Öcalan-Öcalan", "Şehit Namırın", "Biji Serok Apo" "Be Serok Jiyan Nabe" ve "Dişe Diş Kana Kan Seninleyiz Öcalan" şeklinde slogan attığıtespit edilmiştir. Mahkeme başvurucunun pankart ile resmi taştyan ve sloganları atan grubun içinde yer almasını, alkışlarla sloganlara eşlik etmesini, bu şekilde grupla hareket ederek bütünleşmesini delil niteliğinde eylem olarak değerlendirmiştir.
v. Mahkeme, PKK terör Örgütü lideri A.Ö.nün talimatlarına istinaden kurulduğunu kabul ettiği Kızıltepe'deki demokratik çözüm çadırının güvenlik gūçlerince kaldırılmasını ve bu sırada gerçekleşen gōzaltıları protesto etmek amacryla 28/3/2011 tarihinde yaptlan gösteride başvurucunun eylemlerine delil olarak dayanmıştır. Gösteri sırasında grubun yolu trafiğe kapattığı, yūzleri kapalıbazı kişilerin bazı banka binalarına ve güvenlik güçlerine molotofkokteyli adıverilen yanıcı madde ve havai fişeklerle saldırdığı aniaşılmıştır. Bundan başka Mahkeme, grup içindeki kişilerin terör ðrgütü lideri lehine sloganlar attığını da kabul etmiştir. Gösteri sırasında başvurucunun grubun en ðnünde yürüdüğü,güvenlik güçlerinin ihtarlarına rağmen dağılmayan ve ayrıca slogan atan grubun içinde yer aldığı hususlarımı terör örgütūne ūye olma suçu açısından dikkate almıştır.
vi. Mahkeme, PKK terör Örgütü lideri A.Ö.nün talimatlarıma istinaden kurulduğunu kabul ettiği Kızıltepe'deki demokratik çözüm çadırının güvenlik güçlerince kaldırılmasını ve bu sırada gerçekleşen gözaltıları protesto etmek amacıyla 29/3/2011 tarihinde yapılan gösteride başvurucunun eylemlerine delil olarak dayanmıştır. Mahkeme; gösteri sırasında grup içinde yer alan kişilerin terör örgütü lideri lehine sloganlar attığını, başvurucunun da sloganları atan grupla birlikte hareket ettiğini ve grubun en önünde yürüdüğünü kabul etmiştir. Öte yandan gősteri sırasında bazı şiddet olaylarının yaşandığı da anlaşılmıştır.
vii. Kızıltepe'deki demokratik çōzüm çadırının güvenlik güçlerince kaldırılmasmı ve bu sırada gerçekleşen gözaltıları protesto etmek amacıyla 1/4/2011tarihinde yapilan gösteride başvurucunun eylemlerine delil olarak dayanılmıştır.Mahkeme; gösteri strasında grup içinde yer alan kişilerin terör örgütü lideri lehine sloganlar attığıni, başvurucunun da sloganları atan grupta yer aldığımı, böylece grupla hareket ederek büitünleştiğini kabul etmiştir.


viii. Başvurucunun PKK ve KCK'ya yõnelik yūrütülen soruşturma ve devam eden yargilamaları protesto etmek amacryla 19/4/2011 tarihinde düzenlenen gösteriye katılmasını delil olarak değerlendirilmiştir. Söz konusu gösterinin õrgütūn 14/4/2011 tarihinde yaptığı çağrı üzerine gerçekleştiği kabul edilmiştir. Ote yandan gōsteri sırasında gruptaki kişilerin terör ðrgütü lideri lehine sloganlar attığı, yüzleri kapalı bazı kişilerin ise BDP Kızıltepe fiçe Teşkilatına ait bir arabadan aldıklarımolotofkokteyliyle banka binalarına saldırdığı anlaşılmıştır. Başvurucunun ise sloganları atan grupta yer alması, böylece grupla hareket ederek bütünleşmesi ilk derece mahkemesince delil olarak dikkate alınmıştır.
ix. Başvurucunun Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloğundan yedi bağımsız milletvekili adayının adaylıklarını iptal etmesini protesto etmek amacıyla 21/4/2011 tarihinde düzenienen gösterideki eylemlerine delil olarak dayanılmıştır. Söz komusu gösterinin örgütün yaptığı çağrı üzerine gerçekleştiği kabul edilmiştir. Öte yandan gösteri sırusında grup içindeki kişilerin terör örgütü ve lideri lehine sloganlar attığú yüzleri kapalı bazı kişilerin ise molotofkokteyli, taşlar ve havai fişeklerle kamuya ve ðzel kişilere ait binalar ile güvenlik gūçlerine saldırdığı anlaşılmıştır. Başvurucunun ise sloganları atan grupta yer aldıği, böylece grupla hareket ederek bütünleştigi ilk derece mahkemesince kabul edilmiştir.
x. Başvurucunun Mardin'in Mazıdağı ilçesinde yola mayın dōşediği sırada maymnın patlaması sonucu ölen ve Suriye vatandaşı olan bir terör örgütü mensubu için 23/4/2011 tarihinde yapilan cenaze törenindeki eylemlerine delil olarak dayanılmıştır. Cenaze törenine yaklaşık 3.000 kişinin katıldığı, bu kişiler arasından yaklaşık 500 kişinin ise yüzlerini puşi ile kapattığı anlaşılmıştır. Öte yandan gösteri sırasında gruptaki kişilerin terör ōrgūtü ve lideri lehine sloganlar attığı Mahkemece kabul edilmiştir. Başvurucunun sloganları atan grupta yer aldıği, böylece grupla hareket ederek bütünleştiği ilk derece mahkemesince delil olarak dikkate alınmıştır.Son olarak belirtilmelidir ki gösteri sırasında şiddet olayları da yaşanmıştır.
xi. Başvurucunun 1993 yılında öldürüllen bir milletvekili için 4/9/201 1 tarihide düzenlenen anma törenindeki eylemlerine delil olarak dayanılmıştir. Gösteri sırasında grup içindeki kişilerin terör örgütü ve lideri lęhine sloganlar attığı, PKK.terör örgütüne ait bayraklar taşıdığı anlaşilmıştır. Mahkeme, başvurucunun gösteride sloganları atan grupta yer almasıni, böylece grupla hareket ederek bütünleşmesini delil niteliğinde bir eylem olarak değerlendirmiştir.
xii. Başvurucunun PKK terör örgütü lideri A.Ö.nün avukatları ile görüştürülmemesini protesto etmek amacıyla 7/9/2011 tarihinde dūzenlenen gösterideki eylemlerine delil olarak dayamılmıştir. Gösteri sırasında grupta bulunan iki kişi grubun önünde "Nezikatiye Šerokati Sedema Berxwedena Meye P.A D KOSER (Başkanlığa Yaklaşımıniz Mücadelemizin Nedenidir BDP Kızıltepe)"şeklinde pankart açmıştır. İlk derece mahkemesi, terör örgütünūn propagandasının yapıldığı pankartı açan grupta başvurucunun da olduğunu ve bōylece grupla hareket ederek terör örgütünūn propagandasını yaptığını kabul etmiştir.

xii. Başvurucunun PKK terör õrgütü lideri A.Ö.nūn avukatları ile gōrüştürülmemesini protesto etmek amacıyla 10/9/2011 tarihinde düzenlenen gösterideki eylemlerine delil olarak dayanılmıştır. Gösteri srasında grupta bazıkişiler grubun önünde "Nezikatiye Serokati Sedema Berxwedena Meye P.A D KOSER (Başkanlığa Yaklaşımınız Mūcadelemizin Nedenidir BDP Kızıltepe)"şeklinde pankart açmıştır. flk derece mahkemesi, terör õrgütünün propagandasının yapıldığı pankartı açan grupta başvurucunun da olduğunu ve bõylece grupla hareket ederek terör örgütünün propagandasını yaptığını kabul etmiştir.
xiv. Başvurucunun PKK terör Örgütū lideri A.Ö.nün avukatları ile gōrüştürülmemesini protesto etmek amacıyla 14/9/2011 tarihinde düzenlenen gösterideki eylemlerine delil olarak dayanılmıştır.Gösteri sırasında gruptaki bazıkişiler grubun ōnünde "Nezikatiye Serokati Sedema Berxwedena Meye P.A D KOSER (Başkanlığa Yaklaşımınız Mücadelemizin Nedenidir BDP Kızıltepe)"şeklinde pankart açmıştır. flk derece mahkemesi, terör örgütünün propagandasıın yapıldığı pankartı açan grupta başvurucunun da olduğunu, böylece grupla hareket ederek terör örgütünün propagandasını yaptığını kabul etmiştir.
xv. Başvurucunun BDP ve Kürdi-Der Kızıltepe teşkilatları tarafindan 19/9/201 1tarihinde düzenlenen etkinlikteki eylemlerine delil olarak dayanıimıştir. Gösteri sırasında gruptaki kişilerin terör örgütü ve lideri lehine sloganiar attığı Mahkemece kabul edilmiştir. Ilk derece mahkemesi, sloganlar atarak terör örgütünün propagandasını yapan gruptaki başvurucunun da olduğumu ve böylece grupla hareket ederek terör örgütünün propagandasıı yaptığını kabul etmiştir.
xvi. Başvurucunun PKK terör Örgūto lideri A.Ö.nūn avukatları ile görüştürülmemesini protesto etmek amacryla 24/9/2011 tarihinde düzenlenen gösterideki eylemlerine delil olarak dayanılmıştır. Gösteri sırasında grup içinde bulunan bazı kişiler grubun önūnde "Nezikatiye Serokati Sedema Berxwedena Meye P.A D KOSER (Başkanlığa Yaklaşımınız Mücadelemizin Nedenidir BDP Kızıltepe)”şeklinde pankart açmıştır. Öte yandan grupta kişilerin terör örgütü ve lideri lehine sloganlar attığı Mahkemece kabul edilmiştir. flk derece mahkemesi, sloganlar atarak terör örgütüntn propagandasını yapan gruptaki başvurucunun da olduğumu ve böylece başvurucunun grupla hareket ederek terör örgütünün propagandasınıyaptığını belirtmiştir.

xvii. Başvurucunun 200 kişilik bir grup tarafmdan PKK terör örgütü mensubu olan ve askerî bir hava harekâtında ðldürülen G.E. isimli kişi adına kurulan taziye çadıına doğru 6/10/201 1 tarihinde yapılan bir yūrūyūş sırasındaki eylemlerine delil olarak dayanılmıştır. Yürüyüş sırasında, hava harekâtında ölen dört PKK terör ōrgütü mensubunun resminin ve "Sehide Me Rumeta Meye (Şehidimiz Onurumuzdur)" yazısının yer aldığı bir pankart yürüyüş yapan grup tarafından taşınmıştır. Öte yandan taziye çadırına gelen grup "Öcalan-Öcalan", "Şehit Namırın", "Bijı Serok Apo" "Be Serok Jiyan Nabe", "Dişe Diş Kana Kan Seninleyiz Öcalan" ve "Ey Şehit Xuna Te Li Erdi Namı Ne (Ey Şehit Kanın Yerde Kalmayacak)" şeklinde sloganlar atmıştır. Mahkeme, başvurucunun pankartı taşıyan ve sloganları atan grupta yer aldığını ve böylece grupla hareket ederek terör ðrgūtünūn propagandasını yaptığını kabul etmiştir.


xvii. Başvurucunun PKK terör örgütü lideri AÖ.nün Suriye'den çıkarılışım protesto etmek amacıyla 9/10/2011 tarihinde düzenlenen gösteridekieylemlerine delil olarak dayanılmıştır. Gösteri sırasında gruptaki kişilerin terör örgütü ve lideri lehine sloganlar attığı Mahkemece kabul edilmiştir. Bunun yanında Mahkeme,gösterinin örgütün talimatına istinaden icra edildiğini de belirtmiştir. Söz konusu gösteride bazı kamu bina ve araçlarına taşlarla zarar verildiği de tespit edilmiştir.Mahkeme, başvurucunun sloganları atan grupta yer aldığmı, bõylece grupla hareket ederek terör õrgütūnün propagandasını yaptığını belirtmiştir.xix. Başvurucunun PKK terör örgütü lideri A.Ö.nün avukatları ile görūştürülmemesini protesto etmek amacıyla 15/10/2011 tarihinde dūzenlenen gösterideki eylemlerine delil olarak dayanılmıştır. Söz konusu gösterinin örgütün yaptığı çağrı üzerine gerçekleştiği kabul edilmiştir. Gösteri sırasında gruptaki bazıkişiler grubun Önünde "Nezikattye Serokati Sedema Berxwedena Meye P.A D KOSER (Başkanlığa Yaklaşımınız Mücadelemizin Nedenidir BDP Kızıltepe)"şeklinde pankart açmıştır. flk derece mahkemesi, terör örgütü propagandasının yapıldığı pankartı açan grupta başvurucunun da olduğunu, başvurucunun grupla hareket ederek terör örgütünün propagandasını yaptığını kabul etmiştir.xx. Başvurucunun PKK terör ōrgütü lideri AÖ.nün avukatlar ile görüştürülmemesini protesto etmek amacryla 29/10/2011 tarihinde düzenlenen gösterideki eylemlerine delil olarak dayanılmıştır. Sōz konusu gösterinin Örgütün çağrısı üzerine gerçekleştiği kabul edilmiştir. Mahkeme; gruptaki kişilerin terör örgütü ve lideri lehine sloganlar attiğıni, başvurucunun sloganları atan grupta yer aldığıı, böylece grupla hareket ederek terör örgütünün propagandasını yaptığımıkabul etmiştir.
xxi. Başvurucunun Ttrk Silahlı Kuvvetlerinin yaptığı operasyonlarda ölü olarak ele geçirilen örgüt mensupları için 4/11/2011 tarihinde düzenlenen gösterideki eylemlerine deli olarak dayamlmıştir. Gøsteri sırasında grup, Özerinde õldürülen üçörgüt mensubunun fotoğrafinig ve "Şehide Me Rumeta Meye, Le Rumeta Xuwedi Ter KewinŞehitlerimiz Onurumuzdur, Onurumuza Sahip Çıkalım -HPG" yazısının bulunduğu pankarti, üzerinde öldürülen otuz iki örgüt mensubunun fotoğrafımın ve "Şehideme Rumetame Ye-şehitlerimiz Onurumuzdur" yazilı pankartı ve üzerinde "AKP Kapalı Esir Kampı-BDP li Olmayan Giremez, AKP'nin Başlattığı Askeri ve Siyasi Soykırım Politikasıı KınıyoruzBDP llçe Örgütū" yazan pankartı taşımıştır.Öte yandan grup, gösteri sırasında terör örgütü ve lideri lehine sloganlar atmıştır.Mahkeme; başvurucunun sloganları atan ve pankartları taşıyan grupta yer aldığıni,böylece grupla hareket ederek terör örgütünün propagandasını yaptığını kabul etmiştir.
14. Başvurucunun temyiz etmesi üzerine mahkûmiyet kararz, Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 1/3/2018 tarihli ilamı ile onanmıştır. Ancak Daire, başvurucu hakkındaki hapis cezasını 5 yıl 8 ay 22 gūn olarak dūzeltmiştir.

15. Başvurucu, karardan 12/7/2018 tarihinde haberdar olduğunu belirtmiş; 6/8/2018tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.


IV. İLGİLI HUKUK 
16,2/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun "Terör ōrgütlerī"kenar başlıklı 7. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Madde 7 - (Değișik: 29/6/2006-5532/6 md.)
Cebir ve şiddet kullanılarak; baski, korkutma, yıldırma, sindirme veya tehdit yōntemlertyle, 1 inci muddede belirtilen amaçlara yönellk olarak suç işlemek üzere, terör örgütü kuranlar, yönetenler ile bu örgilte üye olanlar Türk Ceza Kanumunun 314 üncümaddest hükümlerine göre cezalandırlur. Örgütin faaliyetini düzenleyenler de örgütün yöneticist olarak cezalandırılır.

(Değtşik ikincl fikra: 11/4/2013-6459/8 md.) Terōr δrgūtümün; cebir, şșiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gāsterecek veya övecek ya da bu yōntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propagandasım yapan kişi, bir yildan beş yla kadar hapis cezası ile cezalandırilır. Bu suçun basın ve yayın yolu lle işlenmesi hâlinde, verllecek ceza yarıoramnda artırılır. Ayriıca, basın ve yayın organlarının suçun tşlenmestne iştirak etmemişolan yayın sorumluları hakkanda da bin gūnden beş bin güne kadar adli para cezasına hükmolumur. (Ek cümle:17/10/2019-7188/13 md.) Haber verme sinırlarını aşmayan veya eleştirt amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz. Aşağıdaki fill ve davranışlar da bu fikra hūkümlerine göre cezalandırılur:
a) (Mülga: 27/3/2015-6638/10 md.)
b) Toplantı ve gőstert yürüyüşů sırasında gerçekleşmese dahi, terör örgütünün üyesi veya destekçtsi olduğunu belli edecek şekilde;
1. Örgüte ait amblem, restm veya tşaretlerin asılması ya da taşınması.
2. Slogan atilmasi,
3. Ses cihazları ile yayın yapılmasi,
4. Terör ðrgütüne ait amblem, resim veya işaretlerin üzerinde bulunduğu üniformanın giytlmesi."
17. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Tūrk Ceza Kamununun "Siláhlı örgüt" kenar başlıkh 314. maddesi şöyledir.

"(1) Bu kasmın dördüncil ve beşinci bölūmlertnde yer alan suçları işlemek amacīyla,silählı örgült kuran veya yöneten kişi, on yrldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırilır.

(2) Btrinci fikrada tanımianan örgüte ūye olanlara, beş yıldan on yıla kadar hapis cezast verilir.

(3) Suç tşlemek amacyla örgüt kurma suçuna illşkin diğer hükümler, bu suçaçisından aynen uygulanır."
18.Ulusal ve uluslararası hukuka ilişkin diğer bilgiler için bkz. Metin Birdal [GK],B. No: 2014/15440, 22/5/2019, §§ 28-39; Suπı Süreyya Önder [GK], B. No: 2018/38143,3/10/2019, §§ 23-39; Candar Şafak Dōnmez [GK], B. No: 2015/15672, 5/I 1/2020, §§ 29-35.

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
19.Anayasa Mahkemesinin27/9/2023 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği dūşünüldü:
A.Toplantı ve Göstert Yürüyüşü Düzenleme Hakkıpm İhlal Edildiğine İlişkın Iddia 

I.Başvurucunup Îddiaları ve Bakanlık Görüşü
20. Başvurucu; lyesi olduğu BDP'nin yaptığı basın açıklamalarına katıldığını,siyasi partilerin kendi fikirlerini yaymak için toplantılar düzenlemesinin doğasıın gereği olduğunu, şiddet eylemlerine karışmadığını, katıldığı toplantılar nedeniyle hürriyeti bağlayıcıcezą ile karşı karşıya kaldığımı belirterek ifade Özgūrlüğü ile toplantı ve gōsteri yūrüyüşüdüzenleme hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştfr.

21. Bakanlık görüşünde; derece mahkemelerinin soruşturma süresince elde edilen ve iddianame içeriğinde de açıklanan deliliere dayanarak başvurucunun eylemlerinin terör örgütüne üye olma suçunu oluşturduğunu kabul ettiği belirtilmiştir. Bakanlık, Anayasa Mahkemesince yapılacak incelemede bu tespitin dikkate alınmast gerektiğini ifade etmiştir.
22. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında genel hatlarıyla başvuru formunda belirttiği iddialarını tekrarlamıştır.

2. Değerlendirme 
23. Somut olayda başvurucu, düzenlenen bazı toplantılara katıldığı gerekçesiyle terör örgütüne thye olma suçundan cezalandırılmıştır. Bu nedenle başvurucunun şikâyetlerinin toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir (benzer değerlendirmeler için bkz Metin Birdal, § 48; Candar Şafak Dönmez, § 78).

24.Anayasa'nın "Toplantı ve gōstert yūrüyüşü dūzenleme hakkı" kenar başlıkı 34.maddesi şöyledir:
"Herkes, ōnceden izin almadan, silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürūyüşūdüzenleme hakkana sahiptir.

Toplantı ve göstert yürüyüşü hakka ancak, milli güvenlik, kamu düzeni, suçişlenmesinin önlenmesi, genel sağlığın ve genel ahlakan veya başkalarının hak ve özgūrlüklerinin korunması amacıyla ve kanunla sınırlanabilir.

Toplantı ve gösteri yürūyüşü dīzenleme hakkanın kullanımasında uygulanacak şekil,şart ve usuller kanunda gāsterilir."
a. Kabul Edileblltrlik Yönünden 
25. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan toplantı ve gösteri yürüyüşü

düzenleme hakkınım ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

b. Esas Yönünden 
I.Müdahalenin Varlığı
26. Başvurucunun katıldığı toplantların terör örgütüne (tye olma suçundan verilen mahkümiyet kararımın delili olarak kullanılması toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı üzerinde caydırıcı etki doğurabilir. Dolayısıyla başvurucunu Anayasa'nın 34.maddelerinde koruma altına alnan haklarına müdahalede bulunulduğu kabul edilmelidir (Metin Birdal, §§ 48, 49).

fi.Mädahalenin İhlal Oluşturup Olaşturmadığı
27. Yukarıda anılan müdahale, Anayasa'nın 13. maddesinde belirtilen şartlar yerinegetirmediğimüddetçe Anayasa'nı 34.maddesinin ihlalini teşkiledecektir.Anayasa'nın 13. maddesinin ilgili kısıı şöyledir:
“Temel hak ve hürriyeiler, …. yalnızca Anayasamn llgill maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, …. demokratik toplum düzeninin … gereklerine ve ölçülülük ilkestne aykırı olamaz."
28. Bu sebeple müdahalenin Anayasa'nın 13. maddesinde öngörülen ve somut başvuruya uygun düşen, kanunlar tarafından öngörülme, Anayasa'nın ilgili maddesinde belirtilen nedenlere dayantma ve demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk koşullarımı sağlayıp sağlamadığıın belirlenmesi gerekir.

(1)Kanunflik 
29. Müdahaleye dayanak olan 5237 sayılı Kanun'un 314. maddesinin kanunla sınırlama ðlçütünü karşıladığı sonucuna varılmıştır.

(2)Meşru Amaç
30. Başvurucunun cezalandırılmasına ilişkin kararın terör örgütü ve terörizmle mücadele kapsamında kamu düzeninin sağlanmasına yönelik önlemlerin bir parçası olduğu ve meşru bir amaç taşidığı sonucuna varılmıştır.

(3)Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunfuk 
(a) Demokratik Toplumda Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Düzenleme Hakkmın Önemi 

31. Toplantı ve gösteri yürüyāşü dūzenleme hakki, demokratik toplumun en temel değerieri arasmda yer almakta olup bireylerin ortak fikirlerini birlikte savunmak ve başkalarına duyurmak için bir araya gelebime imkânını korumayı amaçlamaktadır. Kolektif bir şekilde kullanılan ve düşüncelerini ifade etmek isteyen kişilere şiddeti dışlayan yöntemlerle düşüncelerini açıklama imkâm veren bu hak, çoğulcu demokrasilerin gelişmesinde zorunlu olan farklı døşüncelerin ortaya çıkması, korunması ve yayılmasını

gūvence altına almaktadır (Ali Rıza (Özer ve diğerleri [GK], B. No: 2013/3924, 6/1/2015, §115; Osman Erbil, B. No: 2013/2394, 25/3/2015, § 45; Eğitim ve Bllim Emekçileri Sendikasıve diğerleri [GK], B. No: 2014/920, 25/5/2017, § 79; Dilan Ögūz Canan [GK], B. No:2014/20411, 30/1 1/2017, § 36; Ferhat Üstündağ, B. No: 2014/15428, 17/7/2018, § 40).
3.Bu hak, ifade özgürlüğünün özel bir biçimidir. Anayasal haklar içinde kendine has ðzerk rolünūn ve özel uygulama alanının varlığına rağmen toplantı ve gösteri yürüyūşüdüzenleme hakkı aynı zamanda ifade õzgürlüğüntn ışığında değerlendirilmelidir. Ifade ðzgürlüğūnün demokratik ve çoğulcu bir toplumdaki ðnemi, toplantı ve gösteri yūrüyüşüdūzenleme hakkı için de geçerlidir (All Rıza Özer ve diğerleri, §115; Osman Erbil, §§31,45; Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası ve diğerleri, § 72; Dilan Ögüz Canan, § 34; Gülşah Öztürk ve diğerleri, B. No: 2013/3936, 17/2/2016, § 66; Ömer Faruk Akyūz, B. No:2015/9247, 4/4/2018, § 52). Sonuç olarak toplumsal ve siyasal çoğulculuğun sağlanabilmesi her türlü düşüncenin barışçıl bir şekilde ve serbestçe ifade edilebilmesine bağldır (Dilan Ögüz Canan,§ 35; Ömer Faruk Akyüz, § 55).

(b)Müdahalenin Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygun Olması
33. Temel hak ve özgürlüklerin koruması altında olan bir eylemin terör örgütüne üye olma suçunun mahkúmiyetinde delil olarak kullanılması suretiyle temel hak ve özgürlüklere yapılan müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılaması ve orantilı olması gerekir. Amaca ulaşmaya yardımcı olmayan bir müdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığısöylenemeyecektir (zorunlu toplumsal ihtiyaç tespitine ilişkin açıklamalar için bkz, Bekir Coşkun [GK], B. No: 2014/1215I, 4/6/2015, §§ 51, 53-55, 57; Mehmet Ali Aydın [GK], B.No: 2013/9343, 4/6/2015, § 68; Ferhat Üstündağ, §§ 45, 46; Tansel Çölaşan, B. No:2014/6128, 7/7/2015, § 51).

(c)Somut Olayın Değerlendirilmesf 
3.Bir kişinin yasa dışı ōrgüt üyeliği suçundan cezalandırılabilmesi için henüz suçişlemiş olması gerekmez. Örgüt ūyeliği başlı başına cezalandırılan bir suçtur. Bu itibarla örgüt üyesinin faaliyetinin mutlaka örgüt tarafımdan gerçekleştirilen suçlara katılma şeklinde olması da gerekmez. Terör ðrgütüne ūye olma suçu, ūye hatta õrgůt henüz bir suç işlememişolsa dahi örgütūn toplum için yarattığı tehlikeyi cezalandıran ve bu yōnūyle bir yandan da ðrgūt faaliyetleri kapsamında suç işlenmesini engelleme amacı taşıyan bir suç türūdūr (Metin Birdal, §§ 60, 61; Candar $afak Dōnmez, § 81).

35. Terör örgütü üyeliği suçu uluslararası hukuk literatüründe statü suçu olarak nitelendirilınektedir. Bu bağlamda kişinin başka bir suç işlemesigerekmeksizin yalnızca örgüte üye olmasının cezalandırılmaşının kişisel cezai sorumluluktan ziyade kolektif cezai sorumluluğa yol açma potansiyeli vardır. Fakat bu suçtan mahküm edilmesi için kişinin örgütün niteliğini ve amaçlarını bilmesi, örgütün bir parçası olmayı istemesi ve örgütün hayatta kalmasına, amaçlanmın gerçekleştirilmesine devamlı bir irade ile katkı sağlamasıgerekir. Örgüte lye olmak, filî bir katıimadır. Dolayısıyla Üyeliğin suç olarak kabul edilmesinin ve cezalandırılmasının altında yatan sebep, terör örgütü üyesi olan kişinin aslında bu şekilde terör örgütünün toplum için arz ettiği tehlikeyi bilerek ve isteyerek terör örgütüne katkı sağlamasıdır (Metin Birdal, § 62).


36. Bireysel başvuru yolunda Anayasa Mahkemesinin görevi bir yargılamanın sonucu itibaryla adil olup olmadığını değerlendirmek değildir. Dolayısıyla başvurucu hakkmda isnat edilen terör örgütünün üyesi olma suçunun sūbuta erip ermediği veya toplanan delillerin suçun sübutu için yeterli olup olmadığı meselesi, ilkesel olarak Anayasa Mahkemesinin ilgi alanı dışındadır (Metin Birdal, § 47; ayrıca bkz. Yılmaz Çelik [GK], B.No: 2014/13117, 19/7/2018, § 45; krş. Ferhat Üstündağ, § 65). Bundan başka bir ceza yargılamasında hangi delillerin hükme esas alınabileceği meselesi de esas itibarıyla Anayasa Mahkemesinin görev alanının dışındadır (Abdulaziz Kaya, B. No: 2015/19363, 8/1/2020, §22).

37. Bir kişinin henüz başka bir suç işlemeden yalnızca terör örgütüne tye olmasınedeniyle cezalandırlabilmesi için yargılama makamlarının o kişinin terðr örgütüyle olan bağlarını ortaya koyması gerekir. Henüz ceza kanunlarında tanımlanan bir suçu işlememişolsa bile bir terör örgütü ile örgült üyeliği olarak kabul edilecek kuvvette bir bağın varlığının araştırılması bireylerin sahip olduğu fikirlerin, bağlı oldukları toplumsal grupların ve ideolojilerinin, davranışlarının anlamlarının ve bunların altında yatan saiklerin de değerlendirilmesini gerektirebilir. Böyle bir değerlendirmenin Örgütlere üye olmak,toplantılara katılmak veya düşünce açıklamaları yapmak gibi kişilerin anayasal haklar kapsamında koruma altında bulunan eylemlerini de kapsadığı durumlarda başta ifade,ōrgütlenme, din ve vicdan özgürlükleri ile toplantı ve gösteri yürūyüşü düzenleme hakkıolmak ūzere temel haklar üzerinde ciddi bir baskı oluşturabilecek potansiyeli olduğu açıktır (Metin Btrdal, §§ 63, 64; Candar Şafak Dönmez, § 83).

38. Kişilerin anayasal hak ve özgürlükler kapsamında kalan faaliyetlerinin terör örgütünün üyesi olma suçumdan verilen mahkümiyet kararlarının delili olarak kullanımasının temel haklar ūzerinde yaratacağı caydırıcı etki nedeniyle -devletin toplumu terör örgütlerinin faaliyetlerine karşı korumak şeklindeki pozitif yükümlāluğünün bir sonucu olarak- insanların terōrsüz bir ortamda yaşama hakkı ile bu streçte bireylerin potansiyel olarak etkilenebilecek temel hakları arasında adil bir denge kurulmalıdır (Metin Birdal, § 65; Candar Şafak Dönmez, § 84).

39.Öte yandan klasik ceza hukukumda ispat, geçmişte meydana gelmiş bir olaym gerçek yönünü ortaya koyma ve kişilerde bu komuda bir kanaat oluşturma faaliyeti olarak kabul edilmiştir. Mesele örgüt üyeliği olunca ispat, iddia makamınca ortaya konulan maddi olayların gerçekleşip gerçekleşmediğinin yanı sıra söz konusu suçun unsurlarının nedensellik bağının, failin kusur yeteneğinim ve kastım onun örgüt üyesi olduğunu gösterip göstermediği olacaktır, Bundan başka ceza hukukunda geçerli olan delil serbestliği ilkesi gereğince somut,gerçekçi, olayla bağlantılı ve olayı temsil eden her şey hukuka uygun yöntemlerle elde edilmiş olmast şartiyla delil olabilir (Metin Birdal, §§ 67, 68).

40.Ceza muhakemesinin amacı gerçeğin ortaya çıkarılması olduğu için ispat değeri açışından deliller arasında bir hiyerarşi getirilemez, hâkimin hükmünü dayandıracağı ve olayıtemsil eden delillerin nelerden ibaret olduğu õnceden sayılarak sınırlanamaz ya da bir ceza davasındaki uyuşmazlığın en az kaç delille ispatlanabileceği düzenlenemez. Dolayısıyla terör örgütlerinin yapılarının ve faaliyetlerinin çeşitliliği söz komusu olunca bir kişinin terör örgütünün üyesi olduğunun ortaya konulması için değerlendirmeye alınabilecek deliller konusunda ortak ve sınirłı bir öngürüde bulunulması mümkün değildir (Metin Birdal, §§ 69,70; Candar Şafak Dönmez, § 85).


41. Bir kişinin terör örgütü üyeliği suçundan cezalandırılması için örgüt faaliyeti çerçevesindeki eylemleri süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk göstermelidir. O hålde her biri örgüt üyeliğine ilişkin bir parçayı açtklayan ve delil olarak kabul edilen faaliyetlerin birleştirilerek olayın bütününün anlaşılması sağlanmalıdır. Kişilerin terör örgütünün hiyerarşik yapısına dâhil olduğunu gösteren delillerin birlikte incelenmesi sonucunda delillerin sağlamlığı smanmalı; her biri her terör örgütünün amacı, niteliği, bilinirliği,kullandığı şiddetin türü ve yoğunluğu ile somut olayın ilgili diğer şartları dikkate alınarak değerlendirilmelidir (Metin Birdal, § 72; Candar Şafak Dönmez, § 89).
42. Somut olayda ilk derece mahkemesi başvurucuyu, delil olarak dayandığıgösterilerdeki eylemlerinden biri nedeniyle cezalandırmış değildir. Mahkeme; başvurucunun açıkça terör örgütünün propagandasının yapıldığı, bir kısmmda ise şiddet olaylarının yaşandığı toplantılara kısa aralıklarla ve sürekli katılmasını, bu toplantılarda ðrgūt ve lideri lehine slogan atan ve pankartlar taşıyan grupların içinde yer almasını, onlarla hareket etmesini, yürümesini ve onların yanında yer almasını söz konusu grupların eylemlerini onaylama ve onlara destek verme olarak kabul etmiştir. Sōz komusu eylemleri başvurucunun örgüt üyeliğini açıklayan faaliyeıler olarak değerlendirmiş ve bōylece eylemlerinin sürekliliğini göstermek için kullanmıştır. Mahkeme başvuruçunun örgüt faaliyeti çerçevesindeki bu eylemlerinin süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gösterdiğine kanaat getirerek başvurucunun PKK, terör örgūtü üyesi olduğu sonucuna ulaşmıştır.
43. Somut olayda başvurucunun katiıldığı toplantılardan biri, kara yoluna mayın döşediği sırada ölen bir terör örgütü mensubu için dützenlenen cenaze törenidir, Söz konusu gösteri 3.000 kişinin katılımıyla gerçekleşmiş olup grup içinden yaklaşık 500 kişinin yüzūpuşi ile kapalıdır. Gösteri, şiddet eyleminde bulunma, insanlara ve mallarına ciddi zararlar verıne amacıyla mayın dōşeyen bir terör örgütü mensubu için düzenlenmiştir. Söz konusu gösteri olağan bir defin töreninin ötesine geçerek ölen kişinin terör eyleminin onaylanması,eylemin meşruluğunun savunulması ve bðylece gelecekte benzer eylemlerin yapılması için başkalarına cesaret verilmesi niteliğine bürünmüştilr. Başvurucunun da içinde bulunarak destek verdiği gösteriyle bir terör eylemi kamu Önünde açıkça onaylanmıştır. Başvurucunun da bu nitelikteki bir gösteriye katılmakla terör örgütünün eylemlerinin meştu gösterilmesine katkı sağladığı kabul edilmiştir (benzer değerlendirmeler için bkz. Özlem Gümüştaş ve Sezin Uçar, B. No: 2018/2014, 18/11/2020, §§ 46, 47; Ferhat Üstündağ, §§ 68-70; Mervan Kayhan, B. No: 2017/34577, 28/1/2021, § 49; Figen Yūksekdağ Şenoğlu ve diğerleri, B. No:2016/39759, 30/3/2022, § 85).

44. Başvurucunun ölen terör Örgütü mensuplarımı anmak amacıyla kurulan taziye çadırlarını ziyaret etmek için düzenlenen gösterilere katiılması da delil olarak değerlendirilmiştir. Birden fazla kez düzenlenen gösterilerin geleneksel bir taziye ziyaretinden ziyade geniş katılımlı bir etkinlik şeklinde organize edildiği anlaşılmıştır.Gösteriler sırasında taşınan pankartların ölen örgüt mensuplarının eylemlerini açıkça onayladığı, atılan sloganların ise ölen örgüt mensubunu sahiplenen, terör örgütü ile liderini öven nitelikte olduğu değerlendirilmiştir. Şiddeti tek ve geçerli bir yöntem olarak benimseyen terör örgūtü mensupları için kurulan taziye çadırlarını bir gösteri yürüyüşü düzenleyerek ziyaret etmek hâlen son derece tehlikeli olan PKK terðr Örgütünün silahlı çatışmalarda ölen mensuplarmi, eylemleri ve örgütsel rolleri bağlamında yüceltmek amacryla hareket etme anlamını taşır. Başvurucu da söz konusu gösteriye, taşınan pankartların niteliğini bilerek katılmış; atilan sloganlara ve yaşanan şiddet olaylarına rağmen gösteriden ayrimamış, bir gösteride alkışlarla sloganlara destek vermiş, bu şekilde terör örgütünün eylemlerinin meşru 

gösterilmesine katkı sağlamıştır (krş. için bkz. Candar Şafak Dönmez, § 72; Figen YüksekdağŞenoğlu ve diğerleri, § 86)

45. Bundan başka başvurucunun da aralarında bulunduğu grubun diğer eylemlerde PKK terör örgütünü ve onun şiddet eylemlerini öven sloganlar atığı, PKK terör örgütüne ait bayraklar, örgütün liderinin ve operasyonlarda ölen Örgüt mensuplarmnın fotoğraflarinın yer aldığı posterler ve ölen örgüt mensuplarını sahiplenen yazılar içeren pankartlar taşıdığıanlaşılmıştır. Bunun yamında gösteriye katılan gruptaki bazı kişilerin yüzlerini bezlerle gizlediği, bazı kişilerin ise şiddet eylemlerine başvurduğu tespit edilmiştir (bkz. § 13).
46. "PKK Halktıur Halk Burada, Şehit Namırın, Dişe Diş Kana Kan Seninleytz Öcalan, Intikam Intikam" şeklinde sloganlar attığı ve "Şehide Me Rumeta Meye, Le Rumeta Xuwedi Ter Kewin-Şehitlerimiz Onurumuzdur, Ömurumuza Sahip Çıkalım —HPG" yazısı ile "Şehideme Rumetame Ye-şehitlerimiz Omurumuzdur" yazısı içeren pankart taşıdığı anlaşılan ve bu şekilde terör örgütünün destekçisi olduğunu açıkça ifade eden bu kişilerin terör örgütünün propagandasını yaptığı Mahkemece kabul edilmiştir. Başvurucu, terör örgütünün propagandasının yapıldığı gōsterilere kısa aralıklarla katıimış; örgütün ve terör eylemlerinin propagandası mahiyetinde sloganlar atılmasi ve şiddet eylemlerine başvurulması üzerine güvenlik güçlerinin yaptığı uyarlardan sonra da gösterilerden aynılmayıp grubun en önünde yer alarak ve bazı durumlarda grubun en Önünde yürüyerek terör eylemlerini meşrulaştırmıştır.

47. Anayasa Mahkemesi, daha Önçeki bir kararıda terör Örgütünün süregelen şiddet eylemlerinin artmasına veya devamına destek olacak şekilde şiddeti savunan sloganlar atılmasi, pankart, örgüte ait bayτak ve işaretlerinin taşımması hâlinde gösterilerin terör ðrgütünün propagandasına dðnüştürülmüş olacağını ifade etmiştir (Ferhat Üstündağ, §§6769). Bir terör örgütünün eylemlerini onaylayarak kamu Önünde ona sahip çıkmak, anılan örgütün işlediği cürümleri iyi görmek ve dolayısıyla desteklemek niteliğindedir. Gösterileri terör örgütünün propagandasma dönūştüren kişiler bir terör örgütünūn toplumsal bilinirliğinin ve kabul edilebilirliğinin artırılmasına, eylemlerini meşru gösterilmesine, toplantı ve gösteri hakkının tanıdığı imkânlar kullanılarak güvenlik güçlerine ve devletin diğer kurumlarına karşı süreklibir çatışma siyasetinin yöntem olarak benimsenmesine hizmet etmektedir (Ferhat Üstündağ,§ 70). Anayasa Mahkemesi terör örgütünün propagandasına dönüştürülen toplantı ve gösterilerde bir terör ōrgütü olan ve hedeflerine ulaşmak için şiddeti bir yðntem olarak benimseyen PKK'nın desteklendiğinin söylenmesinin demokratik topluma yönelik ciddi bir tehdit olduğuna karar vermiştir (Ferhat Üstündağ, § 68).
48. Başvurucunun terör Örgütüne dye olduğunun ortaya konulabilınesi davranışlarmın bir bütün olarak değerlendirilmesi ile anlaşılabilecektir. Somut olayda başvurucunun da içinde bulunduğu gruplar gösteriler sırasında açıkça terör örgütüntın ve terör eylemlerinin propagandası niteliği taşıyan sloganlar atmış, terör eylemlerini Övmūş,terör örgütünün korkutuculuk gücüne vurgu yapan, gerçekleştirdiği şiddet eylemlerini meşru gören, şiddet eylemlerine karışan terör örgütü tyelerini yücelten pankartlar taşımış veya sloganlar atmış; inandıkları ortak düşünceler çerçevesinde bir araya gelmiş, aralarmdaki bağıgüçlendirmek amacıyla çeşitli eylemlerde ve aktivitelerde bulunmuştur. Bir örgütün amaçlarınt gerçekleştirebilmesi için yapılacak her tür katkı, terör ðrgütüne ūye olma suçunda dikkate alınabilir. Başvurucu, örgütün propagandasının sürekli bir şekilde yapıldığı ve bazılarında şiddet olaylarımın yaşandığı toplantılara kısa aralıklarla katılmıştır.

49. Ceza muhakemesi hukukunda geçerli olan delil serbestliği ilkesi de gōzönünde bulundurulduğunda ilk derece mahkemesinin mahkûmiyete ilişkin kararında başvurucunun şiddet eylemlerine başvurulmasıyla barışçı niteliğini kaybeden, terör örgütünün çağrısıüzerine yapılan ya da terõr örgütünün propagandasına dönüştürülen toplantı ve gōsterilere katıłmasını delil olarak kabul etmesi mümkündür.

50. Sonuç olarak başvurucu, terör ōrgütünün ve terör eylemlerinin açıkça savunulduğu ve desteklendiği toplantılarda tesadüfen bulunan biri olarak değerlendirilemez.Başvurucu, tehlikeliliğivarsayımsal olmayan bir terör örgütü olan PKK'nın savumulduğu ve bu örgütün şiddet eylemlerinin desteklendiği eylemlere bir yıldan kısa bir süre içinde -derece mahkemelerinin tespitine göre- en az yirmi bir kez katılmıştır. Başvurucunun o sırada belediye başkan vekili olması söz konusu eylemlere destek vermesini otomatik olarak meşrulaştırmaz. Aksine başvurucunum belediye başkanvekili sıfatını da kullanarak tamamıterör örgütüntn katıma veya sahip çıkma çağriıları ile düzenlenen toplantılara çok sayıda kişinin katılmasını kolaylaştırdığı, örgütün çağrılarınm varlığı nedeniyle bir bütün olarak eylemlerinin şiddetin geçerli ve etkili bir yōntem olduğu görüşünün toplum içinde yayıimasını, terör eylemlerine neden olan fikir ve kanaatlerin kökleşmesini sağlamak amacıtaşıdığı değerlendirilmiştir (benzer bir değerlendirme için bkz. Seyid Narin [GK], B. No:2018/20156, 18/5/2022, § 116). Öte yandan başvurucumum bu amaca ulaşmak için belirli bir çaba ve zaman harcadığı da cylemlerin yoğunluğundan anlaşılmıştır.
S1. Dolayısıyla somut olayın şartlarında ilk derece mahkemesinin başvurucuyu suçoluşturmadığı ve anayasal hakların kullanımından ibaret olduğu ileri sürülen eylemleri nedeniyle mahkūm etiği kabul edilmemiştir. İlk derece mahkemesi, başvurucunun şikâyete konu eylemlerinin delil olarak kullamımasımın bir toplumsal ihtiyacı karşıladığını ilgili ve yeterli bir gerekçe ile gösterıniş; başvurunum eylemlerinin omun PKK terör örgütünün hiyerarşik yapılanmasına kendi isteğiyle ve bilerek dâhil olduğuna dair bilgileri doğrular ve tamamlar nitelikte olduğunu ikna edici biçimde ortaya koymuştur (krş. için bkz. Metin Birdal, § 80). Öte yandan terör suçlarmın birey, toplum ve devlet üzerindeki vahim sonuçlarıdüşünüldöğünde hükmedilen cezanın toplumun terörsüz bir ortamda yaşama hakkı ile başvurucunun toplantı ve gōsteri yūrüyüşü düzenleme hakkı arasında kurulması zorunlu olan adil dengeyi sağlamaya hizmet ettiği, bu sebeple de orantısız olmadığı değerlendirilmiştir.Sonuç olarak başvurucunun toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına yapılan müdahale demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırt olarak değerlendirilemez.
52. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 34. maddesinde güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edilmediğine karar verilmesi gerekir.
Hasan Tahsin GÖKCAN ve Selahaddin MENTEŞ bu görüşe katılmamıştr.
B.Adil Yargılanma Hakknın fhlal Edildiğıne İlişkin İddla 
1. Başvuracunun lddlaları ve Bakanlık Görüşü
53. Başvurucu 8/2/2012 tarihinde tutuklanması ile başlayan yargılama sūrecinin Yargitay 16. Ceza Dairesinin 1/3/2018 tarihli ilamıyla son bulduğunu ve yargılamanın yaklaşık 6 yıl sūrdüğūnū belirtmiş, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştär.


54. Bakanlık görüşünde, başvurucu hakkındaki soruşturmanın Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığıca başlatıldığı ve bu kapsamda başvurucunun 8/2/2012 tarihinde Başsavcıhk tarafindan ifadesinin almdığı, Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 1/3/2018 tarihindeki onama kararıyla da başvurucu hakkındaki adli sürecin son bulduğu belirtilmiştir. Bakaniık bu açıkiama sonrasında makul sūrede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkin yapılacak incelemede bu tespitin dikkate alınması gerektiğini ifade etmiştir.
55. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında genel hatlarıyla başvuru formunda belirttiği iddialarını tekrarlamıştır.

2. Değerlendlrme 
56. Anayasa Mahkemesi, olay ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan Veysi Ado ([GK] B. No: 2022/100837, 27/4/2023) kararında uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiştir. Bu çerçevede Anayasa Mahkemesi 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa Însan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'un geçici 2. maddesinde 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanun'un 40. maddesi ile yapılan değişiklige göre 9/3/2023 tarihi (bu tarih dâhil) itibarıyla derdest olan,yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialariyla yapılan başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağıneticesine varmıştır.Somut başvuruda, anılan kararda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayıgerektiren bir durum bulunmamaktadır. Dolayısıyla makul sürede yargılanma hakkinın ihlal edildiğine ilişkin iddia yönünden başvurunun bu kısmının diğer kabul edilebilirlik nedenleri incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karat verilmesi gerekir.

57. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkıın ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDILEBİLİR OLDUĞUNA OYBIRLİĞIYLE,
2. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarınun tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDILEMEZ OLDUĞUNA OYBIRLIĞIYLE,
B. Anayasa'nın 34. maddesinde gūvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşüdüzenleme hakkinın IHLAL EDİLMEDIĞtNE Hasan Tahsin GÖKCAN ve Selahaddin MENTEŞ'in karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BiRAKILMASINA,
D. Kararın bir Öreğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERILMESiNE 27/9/2023tarihinde karar verildi.


Başvuru Numarasi : 2018/25163Karar Tarihi : 27/9/2023
KARŞIOY GEREKÇESI 
1.Başvurucu hakkıdaki mahkumiyet kararında PKK terör örgütü etrafinda düzenlendiği değerlendirilen taziye törenlerine, çeşili dernek veya parti faaliyeti adı altındaki etkinlik ve protesto gösterilerine salt katılması nedeniyle, bir yıla yakın sürede katıldığıtoplam 21 adet eylemin sayısı ve niteliği gözetilerek fillerinin silahlı terör örgütüme üye olma suçunu oluşturduğu kabul edilmiştir. Yargılama sürecinde Mardin 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin beraat kararında sanığın atılı eylemlerde örgüt lehine slogan attığı veya bayrak, amblem veya resim taşıdığının tespit edilemediği ya da sōz konusu etkinlikleri organize ettiğinin gösterilemediği belirtilmiş ve sanığın örgüt üyeliğine ilişkin kanıt bulunmadığı kanısına varılmış ise de somuçta uyulmasına karar verilen Yargitay bozma ilamıdoğrultusunda yukarıda belirtilen gerekçeyle mahkumiyet kararı verilmiştir.
2.Bilindiği tzere terör örgütüne üye olma suçu süreklilik arzedecek biçimde hukuk düzenine karşı amaçlarını bildiği örgüttın hiyerarşisine dahil olmayı gerektirir. Örgüt hiyerarşisine girilmesi, örgüt içindeki konum veya sıfatından bağımsız olarak terör örgütünün emir ve talimatlarına tabi olmak, başka deyişie örgütün amaçları doğrultusunda iradesini teslim etmek anlamına gelmektedir. Söz konusu hiyerarşi içine girildiği takdirde henüz herhangi bir eylem icra etmese dahi örgūt mensubiyeti oluşur ve suç yakalanma anına kadar kesintisiz devam eder. Sözgelimi örgüte katılıma ilişkin bir video görūntüsü veya örgütsel bir belge elde edilmesi durumunda üyeliğin kanıtı olabilir. Bununla birlikte soyut katılmanın kanıtlanmasıın güçlüğü nedeniyle uygulamada kişinin bu hiyerarşiye girdiğini kanıtlayan faaliyetlerinden hareketle suçunsurlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilmektedir.Bu anlamda Yargıtay'ın müstakar içtihadıyla geliştirilen eylemlerin sürekdiliği, yoğunluğu ve çeşitliliği kriteri de bunlardan biridir. Söz konusu kriter bu anlamda doğru ve önemli bir işlev görmektedir. Ne var ki kriterin uygulanmasında dikkatli olunmaması kıyas ve varsayımlar yoluyla örgüt üyeliği ihdas edilmesine yoi açabilir. Bilindiği Üzere suç unsurlarınm kıyas yoluyla genişletilmesi ve sanıklara atfedilen eylemiere objektif anlamları dışında anlamlar yükleyerek hukuki çıkarımlar yapılması Anayasa'nın 38. maddesinde düzenlenen suç ve cezaların kanuniliği ilkesiyle ve ceza hukuku ilkeleriyle bağdaşmaz.
3.Dosya içeriğine göre başvurucunun terör örgütüyle ilgisi kurulabilecek çok sayıda etkinlik vb, eylemlere katıldığı şüphesizdir. Bununla birlikte terör örgütü tarafından verilen bir talimatla dizenlendiği izlenimi bulunsa dahi söz komusu etkinliklere katılan her bireyin, bu tūr eylemlere katılma sayısını baz alarak örgüt ūyesi olarak kabul edilmesi ceza normumun maksadını aşan bir yorumla suç yaratıması anlamına gelebilir. Ayrıca salt bu tür faaliyetlerin veya bu tür faaliyetlere katılımın tek başına suç oluşturmayabileceğine ilişkin Mahkememizin değerlendirmeleri için ilgili kararlara bakilabilir(örn.;AYM Abdulcelil Demir ve diğerleri, B. No: 2017/27572, 18/6/2020, par. 70-71; Celal Mezarci ve diğerleri, B.No: 2014/12781, 10/12/2019, par. 6061; Sefa Başak, B. No: 2014/15431, 20/1 1/2019, par.4546).

4.Bilindiği üzere terðr örgütlerinin hitap ettiği, kazanmaya çalıştığı bir toplumsal kesim veya sosyal siyasal kitle buiunmaktadır. Örgūtlerin ilk hedefi yarattığı korku iklimi içerisinde ideolojisini benimseyen geniş bir sempatizan kitlesi oluşturmak ve akabinde bunlar arasından örgüt hiyerarşisine tabi kişileri devşirmektir. Sempatizan kitleyi oluşturan bireyler örgütün amaçlarını benimsiyor olsa da henüz örgütün emir-talimat zinciri içerisine girmediği için bu suçun öznesi olarak kabul edilmemektedir. Örgütlerin ideolojik tabanmıgenişletme etkinlikleri kapsamında örgütsel faaliyetiere yüzlerce, binlerce sempatizan 

katılabilmektedir. Somut olayda dosyada delil olarak gösterilen etkinliklerden kimilerine 200- 300 kişi, kimilerine 3000 kişi katılmıştır. Bu tür etkinliklerin düzenlenmesinde, organize edilmesinde örgüt üyelerinin görev alması da muhtemeldir. Nitekim yargı içtihatlarmda benzer konumlarıyla çeşitli faaliyetlerde bulunan, õrgūt talimatıyla etkinlik organizesinde veya ideolojik eğitim faaliyetierinde görev alan, õrgüte tye kazandırma çalışmalarına katılan kimselerin eylemlerinin örgüt üyeliğinin delili olduğu kabul edilmektedir. Bununla birlikte söz konusu eylemlere katılan yūzlerce, binlerce kişiyle aynu davranışları gösteren birinin salt katjlım sayısı nedeniyle õrgūt Öyesi kabulü oldukça sorunludur. Diğer taraftan başvuranın belediye başkanı olmasının sðz konusu eylemler üzerindeki etkilerine ilişkin olarak olay tutanağında veya mahkemenin gerekçelerinde olgusal bir temel veya değerlendirme olmadığıhalde çoğunluk gerekçesinde bu hususun ikame varsayımlara dayanan açıklamalarla başvuran aleyhine yorumlandığı görülmektedir (bkz. par. 50).

5.İncelenen başvuruda olduğu gibi salt kişinin katıldığı Örgütsel etkinlik sayısından hareketle örgüt üyeliği suçunun oluşacağı kabul edildiğinde örgüt üyesi ile sempatizan kitle/kimse arasındaki farkın korunması mümkün olamaz. Öte yandan bu yaklaşımla hangi katılım sayısından itibaren örgūt hiyerarşisine girdiğinin kabul edileceği hususu da diğer bir tartışmayı gerektirir, Bu durumda sāz konusu etkinliklere birkaç defadan fazla katıldığı tespit edilen katılımcıların her birinin salt bu katılımları nedeniyle örgüt üyesi olma suçundan mahkum edilmesi sonucuna ulaşılmak gerektiği sōylenebilir ki bunun anayasal ceza hukuku ilkeleriyle bağdaşmayacağı açıktī.

6.Başka deyişle çoğunluk kararına temel alman ceza mahkemesi kararındaki yaklaşımla ve böylesi bir uygulamayla tam da terör örgütlerinin istediği şekilde, gerçekliği bulunmasa dahi yorum yoluyla normatif olarak “ðrgūt tyesi" yaratılmış ve örgütlere sempatizan kitle içerisinden çok sayıda dye kazandırılmış olabilecektir. Çünkü bu kabul (somut olaydaki şüphelinin kimliği ve sıfatından bağımsız olarak) örgūt üyeliği suçunda yeni bir kriter geliştirmek anlamına gelmektedir. Nitekim incelenen başvuruda kanunilik kriterini karşılamayan bir yorum ve uygulamayla böyle bir sonucun ortaya çıkması sōz konusu olmuştur. Belirtilen nedenlerle başvurucunun toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının ihlal edildiği kanaatindeyim.

Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 

Başvuru Numarașı : 2018/25163Karar Taribi : 27/9/2023
KARŞIOY 
1. Mahkeme saym çoğunluğunun, başvurucumun toplantı ve gösteri yürüyüşüdüzenleme hakkının ihlal edildiğine ilişkin başvurusunun açtkça dayanaktan yoksun olmasınedeniyle kabul edilemez olduğuna dair kararına aşağıda açıkiadığım sebeplerle katıimadım.
2.Başvuru süreci olay ve olgular mahkemenin gerekçeli kararında özetlenmiştir.
3. Başvurucu hakkında PKK terör örgütüne dye olma, terör örgütünün propagandasını yapma, toplantı ve gösteri yürüyüşleri kanuna muhalefet etme suçlarından kamu davası açılmıştır. Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen davada başvurucunun eylemlerinin bir bütün halinde PKK terör örgütüne yardım etmek suçunu oluşturduğu gerekçesiyle örgüte yardımdan cezalandınlmasına karar verilmiştir. Temyiz Üzerine Yargıtay 16. Ceza Dairesi eylemin terör Örgütüne Üye olma suçunu oluşturduğunu gerekçe göstererek bozma kararı vermiştir. Diyarbakır 4. Ağır Ceza Mahkemesinin kapatılması nedeniyle dava Mardin 2. Ağır Ceza Mahkemeside görülmüştür. Mardin 2. Ağır Ceza Mahkemesince beraat kararı verilmiştir. Mahkeme gerekçesinde başvurucunun katildığıiddia edilen 21 eylemde terör örgütü lehine slogan attığının tespit edilemediğini toplantının düzenlenmesi konusunda bir tespitin olmadığı bu nedenle sorumlu tutulamayacağıbelirtilmiştir. Mahkeme başvurucunun sadece grup içerisinde yer almasının ceza hukuku bağlamında sōz konusu eylemlere iştirak ettiğini ortaya koyamayacağını, toplantıya katılan gruplarla bütünleşme şeklindeki açıkdamaların hukuki btr temeli olmadığın belirtilerek başvurucunun örgūt adına suç işlemediğini belirtmiştir.

4.Yargıtay'ın bozma kararı tzerine bozmaya uyularak başvurucunun örgūt Üyeliği suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezasına cezalandırılmasına karar verilmiştir. Mahkúmiyet kararının gerekçesinde başvurucunun 21 eyleme katıldığı bu eylemlerin çoğunda örgüt lehine sloganlar atildığı, başvurucunun cenaze töreni, protesto, taziye çadırı gibi çeşitli amaçlarla bir araya gelen grup içerisinde çeşitli sürelerde yer aldiğı ancak aktif bir hareketinin tespit edilmemekle beraber grupla būtünleştiği kanaatine varıimıştır.

5.Başvurucunun üzerine atilı 21 eyleminden her hangi birinin suç oluşturduğu kabul edilmiş değildir. Derece mahkemeleri eylemleri bir bütün olarak değerlendirmiş ve süreklilikleri ve yoğunlukları itibariyle başvurucumun terör örgütüne üye olduğunu gōsterdikleri kanaatine varmıştır.

6. Anayasa Mahkemesinin kararı Genel Kurulca kabul edilen Metin Birdal kararıgöz önüne alınarak yazılmıştır. Varlan sonucun Metin Birdal kararındaki ilkelere aykırıolduğu düşüncesindeyim. Konunun anlaşıiması bakımından TCK'da düzenlenen Örgüt tyeliği suçunun oluşumu Yargrtay'ın kişinin eylemlerini yorumlayış biçimi ve Anayasa Mahkemesi'nin meseleye bakışım yeniden ortaya koymakta fayda bulunmaktadır.
7. 5237 sayılı Kanun'un 220. inaddesinde, suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu; 3I4. maddesinde ise devletin birliğini ve ülke būtūnlüğünü bozma ve Anayasa'yı ihlal suçlarını işlemek amacıyla silahlı örgüt kurma ve bðyle bir örgüte üye olma suçu düzenlenmiştir. Söz konusu dūzenlemelere ve uygulamaya göre bir suç örgütüne katılma saikiyle hareket eden ve örgütün amaçlarınt benimseyerek örgütün hiyerarşik yapısı içinde 

verilecek görevleri yerine getirmeye hazır olan bir kişi örgüt üyesi olarak kabul edilir. Bu itibarla Örgüt üyesi, suç organizasyonu içinde bulunan ve örgütün üstün iradesine tabi olarak kendi iradesini örgüt iradesine terk eden kişidir.

8.Bir kişinin yasa dışı örgüt üyeliği suçundan cezalandırılabilmesi için henüz bir suç işlemiş olması gerekmez. Örgūt ūyeliği başlı başına cezalandırılan bir suçtur. Bu itibarla örgüt üyesinin faaliyetinin mutlaka örgüt tarafından gerçekleştirilen suçlara katılma şeklinde olması da gerekmez. Örgtte ūye olma suçu, üye ve hatta örgüt henüz bir suç işlememiş olsa dahi örgütün toplum için yaratığı tehlikeyi cezalandıran ve bu yönüyle bir yandan da örgüt faaliyetleri kapsamında suç işlenmesini engelleme amacı taştyan bir suç türüdür. Çūnkübirden fazla kişinin suç işlemek için organize olması topłum için daha açık ve yakın bir tehdit oluşturur. Özellikle günümüzde terörizmin gerek ulusal gerek uluslararası alanda ulaştığıdüizey gōz önūne alındığında bu tehdit oldukça somut hâle gelmektedir.
9. Terðr ðrgütü üyeliği suçu ulusiararası hukuk literatüründe statü suçu olarak nitelendirilmektedir. Bu bağlamda kişinin başka bir suç işlemesi gerekmeksizin yalnızca Örgüte üye olmasımın cezalandırılması kişisel cezai sorumluluktan ziyade, kolektif cezai sorumluluğa yol açma potansiyeline sahiptir. Fakat bu suçtan mahkūm edilmesi için kişinin,örgütün niteliğini ve amaçlarinı bilmesi, örgütün bir parçası olmayı istemesi ve örgütün hayatta kalmasma, amaçlarının gerçekleştirilmesine devamı bir irade ile katkı sağlamasıgerekir. Örgüte Öye olmak, fiilt bir katimadır. Dolayısıyla üyeliğin suç olarak kabul edilmesinin ve cezalandırılmasının altında yatan sebep, terör örgütü üyesi olan kişinin aslmda bu şekilde terör örgütünün toplum için arz ettiği tehlikeye bilerek ve isteyerek katkısağlamasıdır. Bu husus Anayasa Mahkemesi tarafindan terör Örgütü mensuplarının başkalarını eylemi nedeniyle değil kendi istekleriyle böyle bir örgüte girmeleri nedeniyle cezalandırıldığı ve bu durumda ceza sorumluluğunun kişisel olduğu ilkesinin çiğnenmediği belirtilerek ifade edilmiştir (AYM, E.1991/18, K.1992/20, 31/3/1992).
10. Yargıtay, Örgūt üyeliği kriterlerini birçok kararında şu şekilde açıklamaktadır;silahlı örgüte üyelik suçunun oluşabilmesi için örgtütle organik bağ kurulması ve kural olarak süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gerektiren eylem ve faaliyetlerin bulunmasıaranmaktadır. Ancak niteliği, işleniş biçimi, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı,Örgütün amacı ve menfaatlerine katkısı itibariyle süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk özelliği olmasa da ancak Örgüt Üyeleri tarafindan işlenebilen suçların faillerinin de örgüt üyesi olduğunun kabulü gerekir. Örgūte sadece sempati duymak ya da örgütün amaçlarıni,değerlerini, ideolojisini benimsemek, buna ilişkin yayınlar okumak, bulundurmak örgūt liderine saygı duymak gibi eylemler örgüt ūyeliği için yeterli değildir." (16. CD. 27/12/2019,2019/5533-2019/8459). Örgüt üyeliğisuçumun manevi unsuru ise kasttır. Failin Örgüte katılmayı ifade eden iradesinin açik net belirgin olması tereddüte meydan vermemesi gerekir.
11. Başvuru konusu eylemlerin değerlendirirken iik olarak Yargıtay'm da kabul ettiği "organik bağ" kriterlerini ele almakta fayda bulunmaktadır. Örgüt hiyerarşisine katilmak, örgūt yapısryla organik bağ kurulması anlamına geimektedir. Örgütün emir-talimat zincirine dahil olmayı gerektiren hu organik ilişki kesintiye uğramadan devam etmelidir.Örgüt üyesinin organik bağı canlı tuttuğu ve devam ettirdiğini belirleyen bazı delillerden hareket edilerek sonuca varilabilir. Organik bağ, her örgütün organizasyon şekline ve üyenin ðrgüt içerisindeki davranışlarına göre belirlenir. Ceza hukukundaki delfl serbestisi İlkesi her organik bağ her türlü delille gösterilebilir.


12. Nitekim Yargıtay'a göre örgüt üyeliği örgüte katılmayı, bağlanmayı, örgüte hâkim olan hiyerarşik gücüın emrine girmeyi ifade etmektedir. Kişi, örgütle organik bağkurup faaliyetiere katılmalıdır. Organik bağ, canlı geçişken etkin faili emir ve talimat alamaya açık tutan ve hiyerarşik tutumunu tespit eden bağ olup, üyeliğin en önemli unsurudur. Örgüte yardımda veya örgüt adına suç işlemede de emir ve talimatlar vardır.Ancak örgüt üyeliğini belirlemede ayırt edici fark ðrgüt üyesinin örgüt hiyerarşi dahilinde verilen her türlü emir ve talimatı sorgulamakstzın tamamen teslimiyet duygusuyla yerine getirmeye hazir olması ve δylece ifade etmesidir. (16.CD. 18.07.2017, 2016/7162 2017/4786)

13. Yargıtay, yukarıda da ifade edildiği üzere; bir kimsenin terör örgütünüin üyesi sayılması için kural olarak streklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gerektiren eylem ve faaliyetlerin bulunması aramaktadır, Örgüt yapısına iradi olarak girdiğini kabul eden kişiler bakımından suçun oluşabilmesi ve kanıtlanması anlamıda bir sorun bulunmamaktadtr. Yine, õrgütsel belge ve dokümanlar, taruk beyanları yahut diğer başka delillerle birlikte bir kimsenin örgütün hiyerarşisine dahil olduğunun gösterilmesi mümkündür. Bir kimsenin bir örgüte üye olup olmadığının belirlenmesinde karştlaşılan asıl zorluk kişinin örgüt adına bir eylemde bulunduğunun ortaya konulamadığı hallerde ortaya çıkmaktadır. Bu durumlarda Yargıtay, bir kimsenin eylemlerin yoğunluğuna odaklanmaktadır (bkz. Yargıtay9.C.D. 31/10/2007,2007/3379-2007/7646).

14. Yargıtay, "yasadışı örgütün talimatıyla gerçekleştirilen kepenk kapatma eylemine katılmaları için esnafı dolaşan; DHKp-C örgütüne giren örgütsel çalışmalara katılan bildiri dağıtan pankart asılması için talimat veren ve asan örgüte ait kitap ve dergileri lise öğrencilerine dağıtıp, kendilerini yetiştirmelerini isteyen, kod adı alan henüz örgüte girmeyen kişilere siyasi ve ideolojik bilinç vererek onların birtakım kentsel cylemlerine katılmalarınısağlayarak cesaretlerini geliştirmeye çalışan gibi faaliyetlere örgtt adına katılan kişilerin eylemlerini örgüt üyeliği olarak değerlendirmiştir.

15. Yukarıda yer verilen kararlardan Yargıtay'ın sosyal yaşam içerisinde bir şekilde yer almış ancak örgütsel bağı ispatlanamamış sıradan kişileri birbirinden özenle ayurdığı anlaşılmaktadır. Nitekim Yargıtay FETÖ/PDY terör örgütı üyelik kriterlerini belirlerken de kişilerin bir şekilde örgütle bağı olan kişilerle sosyal bir temasının olmasınıhayatın olağan akışıa uygun görerek bu kişiler yönünden ceza kanunun genel ilkelerinden 'hata' hükümlerini uygulamıştır.

16. Somut başvuruda derece mahkemeleri başvurucunun cezalandirilmasina neden olan toplantı ve gösterileri düzenlediğini yahut sőz konusu toplantılarda omun terör örgütüüyesi olarak kabul edilmesine neden olacak bir eyleminin bulunduğunu kabul ctmişdeğillerdir. Başvurucu zan ile cezalandırılmıştır. "Zan ile mahkumiyet kararı verilemez"prensibi ceza muhakemesi hukukunun en önemli prensiplerinden birisidir. Nitekim Mecellenin 4. Kaidesi de "Şek ile yakîn zåil olmaz."şeklindedir. Bir kimsenin katıldığı bir toplantida başkaları tarafmdan dile getirilen düşüncelere orada bulunarak destek verdiği kabulü tam olarak bir zandır. Bu zannın ortadan kaldıriması için mahkemenin ortaya koyduğu tek gerekçe ise başvurucunun belediye başkan yardımcısı olması nedeniyle toplantılarda bulunmasınm açıklanan düşüncelere destek anlamına geldiğidir.
17. Toplantılar bir gurup insanın bir araya gelerek gurup dışındaki kişileri ve toplumu bilgilendirme yoludur, Mahkûmiyet kararında ise çeşitli toplantilara sadece katılımeıolan başvurucunun açıklamada bulunan kişilerden bir farkı olmadığı kabul edilmiştir. Böyle 

bir kabul hukuk alemimizde önüne geçemeyeceğimiz sonuçların doğmasma neden olacaktır.Asli fail veya feri fail oldukları ikna edici delillerle ortaya komulamamış kimselerin "başkalarının" eylemleri nedeniyle cezalandırılmalarının yolu açılacaktır.
18. Çok daha õnemlisi ise ispat hukukunun askıya alınmasıdır. Başvurucunun ne PKK terör örgütünün talimatı doğrultusunda eylemlere katıldığı ne de şiddet olaylarınt organize ettiği kabul edilmiştir. Başvurucumun katıldığı toplantı ve gösteriler ve gösterilerin şekli esas alınarak sonucuna ulaşmıştır. Hiçhir eylemi olduğu kabul edilmeyen başvurucunun katidığı toplantılarda başkalarinın eylemleri nedeniyle cezalandırılması ancak delillerin ohjektif sorumluiuk doğuracak bir şekilde yorumlanması ile mümkūn olmuştur. Objektif sorumluluğun kabul edildiği bir sistemde kimi varsayımlarla kişiler yüksek cezalar alır.Böyle bir sistemde ne soruşturma makamları ne de yargılama makamları kişilerin tipikliğe aykırı somut eylemlerinin neler olduğunu araştırmaları yoluna gitmez.
19. Başvurucu katıldığı eylemlerdeki ortak kabahati "orada bulunmak"tır. Bu "orada bulunma" eyleminin õrgütün talimatı ile gerçekleştiği yönündeki tek delil ise bazıtoplantılara ilişkin örgütün kişiye yönelik olmayan genel çağrılardır. Terör örgütlerinin çağrılarımın bazı sosyal tepkilerle örtüşmesi durumda örgūt çağrısıın karşılık geldiği her insan davranışının bu şekilde varsayım ile cezalandırılması ise mümkün değildir.
20. Açıktır ki kişilerin ceza hukukunun ilkelerine aykıı yorumlarla ağır sonuçlarıolan cezalar ile karşılaşması suç ve cezaların kanuniliği ilkesine de aykırılık oluşturmaktadır.
Üye Selahaddin MENTEŞ