Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2026-05-16

16 Mayıs 2026 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 33255
YÖNETMELİK
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:
ÇALIŞMA VE SOSYAL
GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye
İşletmesinin faaliyet alanları, gelirleri, giderleri, idari ve mali
işlemleri ile denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesini
kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 9/1/1985
tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali
Hükümler Hakkında Kanunun 39 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakan: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanını,
b) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığını,
c) Bölge laboratuvar
müdürlüğü: İSGÜM’e bağlı bölge laboratuvar müdürlüklerini,
ç) Gelir gerçekleştirme görevlisi: İşletme
gelirlerinin tahakkuk ve takip işlemlerini yürüten kişiyi,
d) Genel Müdür: İş Sağlığı ve Güvenliği Genel
Müdürünü,
e) Genel Müdürlük: İş Sağlığı ve Güvenliği Genel
Müdürlüğünü,
f) Gider gerçekleştirme görevlisi: Harcama talimatı
üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmet alınması, teslim almaya ilişkin
işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin
hazırlanması görevlerini yürütmek üzere görevlendirilen kişiyi,
g) Harcama yetkilisi: Bütçeyle ödenek tahsis edilen
her bir harcama biriminin en üst yöneticisini veya anılan görevi yürütmekle
görevlendirilen kişiyi,
ğ) İSGÜM: İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve
Geliştirme Enstitüsü Başkanlığını,
h) İşletme: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş
Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesini,
ı) İşletme müdürü: İşletmenin görev ve faaliyetleri
ile ilgili idari ve mali işleri yürüten kişiyi,
i) Mali yıl: Takvim yılını,
j) Muhasebe birimi: Gelir ve alacakların tahsili,
giderlerin ve borçların hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade
edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere
verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm mali işlemlerin kayıtlarının yapılması
ve raporlanması işlemlerini yürüten birimi,
k) Muhasebe yetkilisi: Muhasebe hizmetlerinin
yürütülmesinden ve muhasebe biriminin yönetiminden sorumlu, usulüne göre
atanmış yöneticiyi,
l) Muhasebe yetkilisi mutemedi: Muhasebe yetkilisi
adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak
almaya, muhafaza etmeye, vermeye, göndermeye yetkili ve bu işlemlerle
ilgili olarak doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumlu olan görevlileri,
m) Ön mali kontrol: İşletmelerin gelir, gider,
varlık ve yükümlülüklerine ilişkin mali karar ve işlemlerinin; İşletme
bütçesine, kullanılabilir ödenek tutarına ve mevzuat hükümlerine uygunluğu
ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması
yönlerinden yapılan kontrolünü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sermaye, Faaliyet Alanları, Gelirler ve Giderler
Sermaye
MADDE 5- (1) İşletmeye 95.000.000-TL (Doksan beş milyon)
Türk lirası sermaye tahsis edilmiştir.
(2) Bağış ve yardımlar tahsis edilen sermaye ile
sınırlı olmaksızın tahsis edilen sermaye tutarına eklenir.
Sermaye
kaynakları
MADDE 6- (1) İşletmenin sermaye kaynakları şunlardır:
a) Bakanlık bütçesine bu amaçla konulacak
ödenekler.
b) Ayni yardımlar.
c) Döner sermaye faaliyetlerinden elde edilecek
kârlar.
ç) Bağış ve yardımlar.
(2) Döner sermayenin işletilmesinden doğan kârlar,
ödenmiş sermaye, tahsis edilen sermaye tutarına ulaşıncaya kadar sermayeye
eklenir.
(3) Ödenmiş sermaye tutarı, tahsis edilen sermaye
tutarına ulaştıktan sonra kalan kârlar, izleyen mali yılın şubat ayı sonuna
kadar Hazineye gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimine yatırılır.
(4) İşletmenin zararları, dönem net zararı hesabına
alınarak, geçmiş yıllar zararları hesabında bekletilir ve ertesi yıllar
kârları ile kapatılır.
Faaliyet
alanları
MADDE 7- (1) İşletmenin faaliyet alanları şunlardır:
a) İş sağlığı ve güvenliği alanında ulusal ve
uluslararası kurum ve kuruluşlarla iş birliği ve koordinasyonun
sağlanmasına yönelik faaliyetler.
b) İş sağlığı ve güvenliği alanında standart ve
norm çalışmalarının yapılmasına yönelik faaliyetler.
c) Kişisel koruyucu donanımların piyasa gözetimi ve
denetimi ile standartlara uygunluğunun test edilmesine yönelik faaliyetler.
ç) İş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi
konularında inceleme ve araştırma yapılması ve araştırma sonuçlarının
uygulanması ile ilgili faaliyetler.
d) Mesleki eğitim görenler, rehabilite
edilenler, özel risk grupları ve kamu hizmetlerinde çalışanlar da dâhil
olmak üzere tüm çalışanların fiziksel, kimyasal, biyolojik ve psikososyal riskler ile iş kazaları ve meslek
hastalıklarına karşı korunmaları amacıyla yapılacak faaliyetler.
e) İş sağlığı ve güvenliği alanında yayın ve dokümantasyon
çalışmalarının yapılmasına yönelik faaliyetler.
f) İş sağlığı ve güvenliği alanında hizmet verecek
gerçek ve tüzel kişi ve kuruluşlara Genel Müdürlükçe verilecek yetki
belgelerinin üretilmesi ve ücreti karşılığında verilmesine yönelik
faaliyetler.
g) İş sağlığı ve güvenliği alanında ulusal ve
uluslararası seminer, sempozyum, panel, konferans
ve benzeri etkinlikler düzenlenmesi veya söz konusu etkinliklere katılım
sağlanmasına ilişkin faaliyetler.
ğ) İş sağlığı ve güvenliği alanında ölçüm, analiz,
teknik kontrol, risk değerlendirmesi, eğitim, danışmanlık, uzmanlık
hizmetleri ile ilgili faaliyetler.
h) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili bilimsel
araştırmalar yayımlanmasına yönelik faaliyetler.
ı) İş sağlığı ve güvenliğini etkileyen bazı
maddelerin ithalatının kontrolüne ilişkin faaliyetler.
Gelirler
MADDE 8- (1) İşletmenin gelirleri şunlardır:
a) 7 nci maddede
belirtilen faaliyetlerinden elde edilen gelirler.
b) Yurt dışından sağlanan hibe ve proje yardımları
ile her türlü ticari gelirler.
c) Bağış ve yardımlar.
ç) Faiz ve komisyon gelirleri.
d) İşletme faaliyetleri ile ilgili diğer gelirler.
Giderler
MADDE 9- (1) İşletmenin harcama ve giderleri şunlardır:
a) 7 nci maddede
belirtilen iş, hizmet ve faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için yapılan her
tür harcama, masraf, ödemeler ve yatırımlar.
b) Kadroları İşletmede bulunan memurların
aylıkları, sosyal hak ve yardımları, İşletme adına vizesi yapılmış
sözleşmeli personel ücretleri, sürekli ve geçici işçi kadrolarında istihdam
edilen işçilerin ücretleri.
c) İşletmenin faaliyet alanları kapsamında;
1) 10/2/1954 tarihli ve
6245 sayılı Harcırah Kanunu uyarınca yapılacak harcırah ödemeleri.
2) Mal ve hizmet alımı ile yapım işleri.
3) Araç ve taşıt satın alınması ve kiralanması.
4) Gayrimenkul kiralanması.
5) Demirbaş, donanım malzemeleri, taşınabilir mal,
makine, ekipman, teçhizat, alet, araç, gereç,
cihaz ve laboratuvar malzemelerinin satın
alınması, kiralanması, bakımı, onarımı ve benzeri giderler.
6) Ulaştırma, taşıma, haberleşme, ilan, tanıtım,
sigorta ve komisyon giderleri.
7) Binaların bakım, onarım, su, ısıtma, aydınlatma,
temizlik, ilaçlama ve benzeri giderleri.
8) Taşıtların bakım ve onarımı ile akaryakıt, yağ
ve diğer giderleri.
9) Kırtasiye, baskı ve yayın giderleri.
10) Telif, tercüme ve patent hakkı giderleri.
11) 5/6/1986 tarihli ve
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince eğitim gören stajyer
öğrencilere ödenecek ücretler.
12) Araştırma, inceleme, planlama, etüt, fizibilite
çalışması, proje hazırlama, sistem analizi, programlama ve danışmanlık
hizmetleri giderleri.
13) Hukuki ve ticari işlemler dolayısıyla mali ve
hukuki giderler.
14) Belgelendirme, eğitim ve eğitici giderleri.
15) Eğitim, tanıtım, kurs, konferans, fuar ve sergi
düzenlenmesi ile ilgili giderler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yönetim ve
Diğer Görevliler
Yönetim
MADDE 10- (1) İşletmenin hizmetleri; harcama yetkilisi,
İşletme Müdürü, İşletme Müdür Yardımcısı, gerçekleştirme görevlisi,
muhasebe yetkilisi ve diğer İşletme personeli tarafından yürütülür.
(2) İşletmenin görev ve faaliyetleri ile ilgili
idari ve mali işleri, İşletme Müdürü tarafından yürütülür.
Harcama
yetkilisi
MADDE 11- (1) Genel Müdür İşletmenin harcama yetkilisidir.
(2) Harcama yetkilisi İşletme bütçesinden yapılacak
harcamaların ilgili mevzuat hükümleri dâhilinde ve amacına uygun olarak gerçekleştirilmesinden,
harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına uygun olmasından, ödeneklerin
etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Yönetmelik çerçevesinde
yapılması gereken diğer işlemlerden sorumludur.
(3) Harcama yetkilisi harcama yetkisini;
yardımcılarına veya hiyerarşik olarak alt kademedeki yöneticilere ilgili
mevzuat çerçevesinde kısmen veya tamamen devredebilir.
Gerçekleştirme
görevlileri
MADDE 12- (1) Gelir gerçekleştirme görevlileri, İşletme
gelirlerinin tahakkuk ve takip işlemlerini yürütürler.
(2) Gider gerçekleştirme görevlileri harcama
talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim
almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için
gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
(3) Gider ve gelir gerçekleştirme görevlileri,
kendilerine verilen görevlerin ilgili mevzuata ve usulüne uygun olarak
yürütülmesinden, düzenledikleri belgelerin doğruluğundan ve diğer
gerçekleştirme görevlileri tarafından düzenlenen belgeler üzerinde yapmaları
gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.
İşletme
müdürü
MADDE 13- (1) İşletme müdürü Bakan onayıyla görevlendirilir.
(2) İşletme müdürünün görevleri şunlardır:
a) İşletmenin idari ve mali işlerini; ilgili
mevzuat hükümleri ile çalışma programları, bütçe esasları ve işletmecilik
ilkelerine uygun biçimde yürütmek.
b) İşletmenin bütçe ve muhasebe işlemlerini, 1/5/2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği
hükümlerine göre yürütmek ve gerekli denetimi yapmak.
c) İşletmenin kadrolarına atanan personel veya
görevlendirilen memurlar ile İşletmeye alınan işçilerin görevlerini iş
bölümü esasları dâhilinde düzenlemek, izlemek ve denetlemek.
ç) İşletme birimlerinin iş ve işlemlerini denetlemek.
d) Yıllık iş programlarının, kesin hesabın ve bütçe
taslağının süresinde hazırlanmasını sağlamak.
e) Taşınır ve taşınmaz malların amacına uygun
şekilde kullanılmasını sağlamak için gerekli tedbirleri almak.
f) Taşınır mal işlemlerini 9/10/2024
tarihli ve 9014 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır
Mal Yönetmeliği hükümlerine göre yürütmek, gerekli denetimi yapmak.
g) İşletmenin kaynaklarının ve ödeneklerinin
etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlayacak tedbirlerin alınmasını
sağlamak.
ğ) Döner sermaye hesaplarını, ayniyat ve ambar
işlemlerini takip edip denetlemek.
h) İşletmenin alım, satım işlerini düzenlemek.
ı) İşletmenin yönetimi ve faaliyetlerine ilişkin
olarak Genel Müdür tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
Muhasebe
yetkilisi
MADDE 14- (1) İşletmenin muhasebe hizmetleri, Bakanlıkça
atanan ve muhasebe yetkilisi sertifikasına sahip olan personel tarafından
yürütülür.
Muhasebe
yetkilisi mutemetleri
MADDE 15- (1) Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve
parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve
göndermeye yetkili olanlar, muhasebe yetkilisi mutemedidir. Muhasebe
yetkilisi mutemetleri, bu işlemlerle ilgili olarak doğrudan muhasebe
yetkilisine karşı sorumludur. Muhasebe yetkilisinin muvafakati alınarak
seçilecek personel, harcama yetkilisi tarafından muhasebe yetkilisi
mutemedi olarak görevlendirilir.
Birleşemeyecek
görevler
MADDE 16- (1) 10/12/2003 tarihli ve
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 60 ıncı
maddesi uyarınca harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisi görevi aynı kişide
birleşemez. Mali hizmetler biriminde ön mali kontrol görevini yürütenler
mali işlem sürecinde görev alamaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bütçe İşlemleri
Bütçe
MADDE 17- (1) Metin kısmı ile ekli cetvellerden oluşan bütçe;
İşletmenin belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların
uygulanmasına ilişkin hususlardan oluşur.
(2) Bütçenin hazırlanması ve uygulanmasında
aşağıdaki ilkelere uyulur:
a) Bütçeyle verilen harcama yetkisi, mevzuatla
düzenlenen görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla kullanılır.
b) Bütçe, izleyen iki yılın bütçe tahminleriyle
birlikte hazırlanır ve değerlendirilir.
c) Bütçe, mali işlemlerin kapsamlı ve saydam bir
şekilde görünmesini sağlar.
ç) Tüm gelir ve giderler gayrisafi olarak bütçede
gösterilir.
d) Belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis
edilmemesi esastır.
e) Bütçede giderlerin gelirleri aşmaması esastır.
f) Bütçe, Bakan tarafından onaylanmadan uygulamaya
konulamaz.
g) Bütçe gelir ve gider tahminleri ile uygulama sonuçlarının
raporlanmasında açıklık, doğruluk ve mali saydamlık esas alınır.
ğ) İşletme hizmetleri, bütçeye konulacak
ödeneklerle, mevzuatla belirlenmiş yöntem, ilke ve amaçlara uygun olarak
gerçekleştirilir.
Bütçenin
uygulamaya konulması
MADDE 18- (1) Hazırlanan bütçe taslağı en geç kasım ayı
sonunda onaylanmak üzere Bakana sunulur. Bakanın onayı ile kesinleşen bütçe
uygulanmak üzere İşletmeye gönderilir. Bütçelerin bir örneği de muhasebe
yetkilisine verilir.
(2) İşletme gelirleri, bütçedeki harcama kalemleri
ile program hedefleri dışındaki amaçlara tahsis edilemez.
(3) Bütçede bölümden bölüme ve harcama kalemleri
arasında yapılacak aktarmalar harcama yetkilisinin teklifi ve Bakan onayı
ile olur. Personel giderleri bölümünden diğer bölümlere aktarma yapılamaz.
Ek bütçe
MADDE 19- (1) Yıl içinde, bütçede öngörülen ödeneklerin
yetersiz kalması veya faaliyet programında öngörülmeyen işlerin
yapılmasının gerektiği hallerde kaynağı gösterilmek kaydıyla ve süre
şartları hariç olmak üzere ek bütçe yapılabilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Denetim
MADDE 20- (1) İşletme; Bakanlık, Hazine ve Maliye Bakanlığı
ve Sayıştay tarafından denetlenir.
Fiyat
tespiti
MADDE 21- (1) İşletme tarafından üretilen mal veya hizmet
satış bedelleri Bakan onayıyla mali yılın başında yürürlüğe girer. Gerek
görüldüğü hallerde mali yıl içerisinde gerekçe gösterilmek kaydıyla mal
veya hizmet satış listeleri ve fiyatlarında değişiklik veya düzenleme
yapılabilir.
Alım ve
satım işleri
MADDE 22- (1) İşletme, 4/1/2002
tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı
Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümlerine tabidir. Satış işlemleri ise 15/6/1984 tarihli ve 84/8213 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla yürürlüğe konulan Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale Yönetmeliği
hükümlerine göre yürütülür.
Ücretlerin
istisnası
MADDE 23- (1) İlgili mevzuat kapsamında ücretsiz veya
indirimli tarife uygulanması ile ilgili hükümler saklı kalmak üzere,
İşletme tarafından üretilen mal ve hizmet bedellerinde, işletmecilik gereği
yapılması gereken ticari indirimler hariç, herhangi bir kişi veya kuruma
ücretsiz veya indirimli fiyat uygulanamaz.
Devir ve
teslim
MADDE 24- (1) Devir ve teslim işlemlerinde, Döner Sermayeli
İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Tereddütlerin
giderilmesi
MADDE 25- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında doğabilecek
tereddütleri gidermeye, Bakan yetkilidir.
Hüküm
bulunmayan haller
MADDE 26- (1) Bu Yönetmelikte muhasebe iş ve işlemleri ile
ilgili hüküm bulunmayan hallerde, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve
Muhasebe Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 27- (1) 31/3/2010 tarihli ve
27538 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 28- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 29- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanı yürütür.