Anayasa Mahkemesinin 25/12/2024 Tarihli ve E: 2024/106, K: 2024/224 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2025-03-13

13 Mart 2025 PER$EMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 32840
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2024/106Karar Sayısı : 2024/224Karar Tarihi : 25/12/2024
İPTAL DAVASINI AÇAN: Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri Murat EMİR,Gökhan GÜNAYDIN, Ali Mahir BAŞARIR ile birlikte 125 milletvekili 
ÍPTAL DAVASININ KONUSU: 5/4/2024 tarihli ve (158) numarali Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;
A. 1. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (1)numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 128.maddesinin (1) numaralı fikrasının değiştirilen (i) bendinde yer alan “.taleplerini değerlendirerek.." ibaresinin,
B. 26. maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 160. maddesine eklenen (10) numaralı fikranın,
C. 28. maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 162. maddesine eklenen (2) numaralı fikranın,
Ç. 29. maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin AltıncıKısmının Beşinci Bölümüne eklenen geçici 1. maddenin,
D. 35. maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin AltıncıKısmının Onuncu Bölümüne eklenen geçici 1. maddenin,
E. 38. maddesiyle;
1. Ekli (1) Sayılı Liste'de yer alan kadroların iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (I) Sayılı Cetvel'in ilgili bölümlerinden çıkarılmasının,
2. Ekli (2) Sayılı Liste'de yer alan kadroların ihdas edilerek (2) numaralıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (I) Sayılı Cetvel’in ilgili bölümlerine eklenmesinin,
Anayasa'nın Başlangıç kismı ile 2., 6., 7., 8., 11., 104., 128., 153. ve 161.maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talebidir.

I.İPTALİ İSTENEN CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİKURALLARI 


Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin (CBK) iptali talep edilen kuralların da yer aldığı;
1. 1. maddesiyle (1) numaralı CBK'nin 128. maddesinin (1) numaralı fikrasının değiştirilen (i) bendinin de yer aldığı ilgili kısmı şöyledir:
“Görev 
MADDE 128 - (1) Dışişleri Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır:
i) (Değişik:RG-6/4/2024-32512-CK-158/1 md.) Kamu kurum ve kuruluşları tarafindan yurtdışı teşkilatı kurulması ve dış temsilcilik açılması taleplerini_değerlendirerek görüşbildirmek,
":
2. 26. maddesiyle (1) numaralı CBK'nın 160. maddesine eklenen (10) numaralı fikra şöyledir:
(10) (Ek:RG-6/4/2024-32512-CK-158/26 md.) Bakanlıkta, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 26 ncı maddesine göre sözleşme ile yerli veya yabancıuzman istihdam edilebilir.

3. 28. maddesiyle (1) numaralı CBK'nin 162. maddesine eklenen (2) numaralı fikra şöyledir:
"(2) (Ek:RG-6/4/2024-32512-CK-158/28 md.) Genel_müdür yardımcılari, hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak Bakan tarafindan Bakanlığın diğer birimlerinde görevlendirilebilir. Yapılan görevlendirmeler Cumhurbaşkanlığına bildirilir."
4. 29. maddesiyle (1) numaralı CBK'nın Altıncı Kısmı'nın Beşinci Bölümü'ne eklenen geçici 1. madde şöyledir:
"GEÇİCİ MADDE 1- (Ek:RG-6/4/2024-32512-CK-158/29 md.)
(1)_Bu_maddenin_yürürlüğe_girdiği_tarihte_Bakanlıkta;_İkili_Siyasi_İşler_Genel Müdürlükleri, Uluslararası Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü, Çok Taraflı Siyasi İşler Genel Müdürlükleri, Küresel ve İnsani Konular Genel Müdürlüğü, Dış Politika, Analiz ve Esgüdüm Genel Müdürlüğü, Çok Taraflı Ekonomik İşler Genel Müdürlüğü, İkili Ekonomik İşler Genel Müdürlükleri, Uluslararası Hukuk Genel Müdürlüğü, Andlaşmalar Genel Müdürlüğü, Konsolosluk İşleri Genel Müdürlükleri, Araştırma ve Güvenlik İşleri Genel_Müdürlüğü,_Enformasyon_Genel Müdürlüğü ve Protokol Genel Müdürlüğünde Genel Müdür_ve Genel Müdür_Yardımcısı kadrolarında bulunanlar ile Diplomatik Arşiv Dairesi Başkanı ve Tercüme Dairesi Başkanının görevleri başkaca bir işleme_ gerek kalmaksızın sona erer..

5. 35. maddesiyle (1) numaralı CBK'nın Altıncı Kismı'nın Onuncu Bölümü'ne eklenen geçici 1. madde şöyledir:

“GECICi MADDE 1- (Ek:RG-6/4/2024-32512-CK-158/35 md.) (1)_Bu_maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Araştırma ve Eğitim Genel Müdürü kadrosunda bulunan personelin görevi başkaca bir işleme gerek kalmaksızın sona erer.
6.38. maddesi şöyledir:
“MADDE 38- Ekli (1) sayılı listede ver alan kadrolar iptal edilerek 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı Cetvelin ilgili bölümlerinden çıkarılmış ve ekli (2) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 2 sayıli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı Cetvelin ilgili bölümlerine eklenmiştir.'
(1) SAYILI LİSTE 
KURUMU : DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ 
İPTAL EDİLEN KADROLARIN: SINIFI

İPTAL EDİLEN KADROLARIN: GİH

İPTAL EDİLEN KADROLARIN: GİH

İPTAL EDİLEN KADROLARIN: TOPLAM
KURUMU_ : KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ 

İPTAL EDİLEN KADRONUN: SINIFI

İPTAL EDİLEN KADRONUN: GH

İPTAL EDİLEN KADRONUN: TOPLAM
(2) SAYILI LİSTE 
KURUMU : DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ 
İHDAS EDİLEN KADROLARIN: SINIFI

İHDAS EDİLEN KADROLARIN: GİH

İHDAS EDİLEN KADROLARIN: GİH

İHDAS EDİLEN KADROLARIN: TOPLAM
KURUMU_ : KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI TEŞKİLATI : MERKEZ 

İHDAS EDİLEN KADRONUN: SINIFI

Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürü: TOPLAM
1: 1
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Hasan Tahsin GÖKCAN,Engin YILDIRIM, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR, Muhterem İNCE,Yılmaz AKÇİL ve Ömer ÇINAR'ın katılımlarıyla 30/5/2024 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürlüğüdurdurma talebinin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. AYIRMA VE ESASA KAYIT KARARI 
2. 5/4/2024 tarihli ve (158) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair CumhurbaşkanlığıKararnamesi'nin 26. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında CumhurbaşkanlığıKararnamesi'nin 160. maddesine eklenen (10) numaralı fikranın iptaline ve yürürlüğünün durdurulmasına ilişkin davanın E.2024/106 sayılı davadan ayrılmasına, yeni bir esasa kaydedilmesine ve esas incelemenin bu yeni esas sayılı dosya üzerinden yürütülmesine 25/12/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

IV. ESASIN İNCELENMESİ
3. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Fatih TORUN tarafindan hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu CBK kuralları, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Anayasal Çerçevesi ve Yargısal Denetimi 

4. Anayasa Mahkemesi CBK'ların anayasal çerçevesini ve yargisal denetimine ilişkin ilkeleri daha önceki kararlarında belirlemiştir. Buna göre CBK'ların yargısal denetiminde öncelikle Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının birinci ila dördüncücümlelerinde belirtilen konu bakımından yetki kurallarına uygunluğu ele alınmalıdır. Bu kapsamda düzenlemenin; yürütme yetkisine ilişkin olması, Anayasa'nın İkinci Kısmı'nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle DördüncüBölümü'nde yer alan siyasi haklar ve ödevlerle ilgili olmaması, Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen ya da kanunda açıkça düzenlenen konulara ilişkin olmamasıgerekir. Anılan fikra yönünden herhangi bir aykırılık tespit edilmemesi durumunda ise bu defa CBK'ların içerik yönünden Anayasa'ya uygunluk denetimi yapılmalıdır (AYM,E.2019/78, K.2020/6, 23/1/2020, §§ 3-13; E.2019/31, K.2020/5, 23/1/2020, §§ 3-13;E.2018/119, K.2020/25, 11/6/2020, §§ 3-13; E.2018/155, K.2020/27, 11/6/2020, §§ 3-13).

B. CBK'nın 1. Maddesiyle (1) Numaralı CBK'nın 128. Maddesinin (1) Numaral Fıkrasının Değiştirilen (i) Bendinde Yer Alan “.….taleplerini değerlendirerek.” İbaresinin Íncelenmesi 

1. İptal Talebinin Gerekçesi 
5. Dava dilekçesinde özetle; kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilatları ile dış temsilciliklerinin kurulmasına ilişkin iş ve işlemlerin CBK ile düzenlemesi gerektiği, dava konusu kuralla Dışişleri Bakanlığına (Bakanlık) tanınan kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilatları ile dış temsilciliklerinin kurulması konusunda olumlu ya da olumsuz görüşbildirme yetkisinin Cumhurbaşkanına tanınan CBK ile düzenleme yetkisinin devri anlamına geldiği, Cumhurbaşkanına yürütme erki olarak verilen bu yetkinin Bakanlığın ön görüşünün alınması şartına bağlanamayacağı, yürütme organına yetki devri içeren bir düzenleme yapılmasının yasama yetkisinin devredilmezliği ile kuvvetler ayrılığı ilkeleriyle bağdaşmadığıbelirtilerek kuralın Anayasa'nın Başlangıç kismı ile 2., 6., 7., 8., 11. ve 104. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu 
a. Kuraln Konu Bakımından Yetki Yönünden İncelenmesi 
6. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa'nın Başlangıç kısmı ile 6., 7., 8. ve 11. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK'ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fikra kapsamında yapılacaktır.
7. (1) numarali CBK'nın 128. maddesinin (1) numaralı fikrasının (i) bendinde kamu kurum ve kuruluşları tarafindan yurt dışı teşkilatı kurulması ve dış temsilcilik açılmasıtaleplerini değerlendirerek görüş bildirmek Bakanlığın görev ve yetkileri arasında düzenlenmiştir. Anılan bentte yer alan “….taleplerini değerlendirerek.…" ibaresi dava konusu kuralı oluşturmaktadır.

8. Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının birinci cümlesi "Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılabilir." hükmünü öngörmektedir. Bu durumda ilk olarak dava konusu kuralın düzenlediği hususun yürütme yetkisine ilişkin konular kapsamında olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

9. Kuralın yer aldığı maddede Bakanlığın görev ve yetkileri düzenlenmiştir. Kuralla da Bakanlığın görev ve yetkilerinden biri düzenlenmekte olup Anayasa'nın 106. maddesinin on birinci fikrasında bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulmasının CBK ile düzenleneceğinin ayrıca belirtildiği gözetildiğinde kuralın yürütme yetkisine ilişkin konulardan olduğu anlaşılmaktadır.
10. Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının ikinci cümlesinde ise CBK ile düzenlenemeyecek konular Anayasa'nın İkinci Kisım Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle Dördüncü Bölümde yer alan siyasi haklar ve ödevler olarak belirtilmiştir. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yurt dışı teşkilatı

kurulması ve dış temsilcilik açılması taleplerini değerlendirerek görüş bildirmek konusunda Bakanlığın görev ve yetkili olduğunu öngören kural, anılan konulara ilişkin bir düzenleme içermemektedir.

11. Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının üçüncü cümlesi uyarınca CBK'lar bakımından aranan bir diğer husus, CBK kuralının Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken konulara ilişkin olmaması gereğidir. Anayasa koyucunun bir konunun kanunla düzenlenmesini özel olarak öngörmesi bu alanın münhasıran kanunla düzenlenmesini istediği anlamına gelir. Bu kapsamda Anayasa bir konunun kanunla düzenleneceğini öngörmüşse bu konuda CBK çıkarılamaz. Bununla birlikte Anayasa'da CBK'larla düzenleneceği özel olarak öngörülen konulara ilişkin Anayasa hükümlerinin açıkça izin verdiği hususlarda CBK'larla düzenleme yapılabilir.

12. Anayasa'nın 123. maddesinin birinci fikrasına göre “İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir." Ancak Anayasa'nın 106. maddesinin on birinci fikrasında “Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısıile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir."denilmek suretiyle bakanlıkların kurulmasi, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısıile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Anayasa'nın 106. maddesinin on birinci fikrasıuyarınca CBK ile düzenlenebileceği özel olarak belirtilen konular kapsamında kalmaktadır.
13. Anayasa'nın CBK'lar tarafindan düzenleneceğini özel olarak öngördüğübakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulmasının düzenlenmesi kapsamında, bu konularla sınırlı olmak üzere Anayasa'nın 123. maddesinin anılan hükmünde belirtilen hususlarda düzenleme yapılabilir (AYM, E.2019/31, K.2020/5, 23/1/2020, § 31).

14. Bu çerçevede kuralın, Anayasa'nın 106. maddesinin on birinci fikrasında öngörülen Bakanlıkların görevleri ve yetkilerine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan kuralın yurt dışı teşkilatı kurulmasına yönelik bir hususu düzenlemediği, sadece yurt dışıteşkilatı kurulmasına ilişkin kamu kurum ve kuruluşlarının taleplerini incelemeye yönelik olduğu, taleplerin değerlendirilmesi üzerine Bakanlıkça verilen görüşün bağlayıcı olmadığı ve kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilatı kurulması ile dış temsilcilik açmalarına ilişkin süreçteki işlemleri üzerinde bir denetim yetkisi de öngörmediği görülmektedir. Bu itibarla kuralın Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının üçüncü cümlesine aykırıbir yönü de bulunmamaktadır.

15. Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının dördüncü cümlesinde "Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz."denilmiştir. Buna göre CBK'ların anılan Anayasa hükmü yönünden yapılacak denetiminde öncelikle karşılaştırmaya esas olabilecek, daha önce kabul edilmiş bir kanun hükmünün bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekir. Sonrasında ise -böyle bir kanun hükmüvarsa- incelenen CBK kuralının kanunun açıkça düzenlediği konuya ilişkin olup olmadığıbelirlenmelidir. Bu değerlendirme yapılırken önce ilgili kanunun CBK ile düzenlenen alanda hüküm ifade edip etmediğinin belirlenmesi, ardından da kanundaki düzenlemenin açık olup olmadığının tespit edilmesi gerekir. Bu bağlamda CBK kuralı olmasaydı, karşılaştırmaya esas alınan kanun hükmünün CBK ile düzenleme yapılan konuya uygulanacak olup olmamasi,

CBK kuralının kanun ile düzenlenen konuda çıkarılıp çıkarılmadığına dair bir gösterge olacaktır (AYM, E.2019/31, K.2020/5, 23/1/2020, § 17).

16. Kuralla aynı alanda hüküm ifade eden karşılaştırmaya esas olabilecek nitelikte, kanunla yapılan herhangi bir düzenleme tespit edilememiştir. Bu itibarla kuralın kanunda açıkça düzenlenen bir konuya ilişkin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
17. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasına aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

b. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi 
18. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuki güvenliği sağlayan, hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargıdenetimine açık olan devlettir.

19. Hukuk devletinin temel ilkelerinden biri belirliliktir. Belirlilik ilkesi yalnızca yasal belirliliği değil daha geniş anlamda hukuki belirliliği de ifade etmektedir. Hukuki belirlilik ilkesinde asıl olan, bir hukuk normunun uygulanmasıyla ortaya çıkacak sonuçların o hukuk düzeninde öngörülebilir olmasıdır. Anılan ilkenin yürütmenin asli düzenleyici işlemi niteliğinde olan CBK'lar bakımından da geçerli olduğunda şüphe bulunmamaktadır (AYM,E.2020/34, K.2023/25, 16/2/2023, § 49; E.2020/54, K.2022/165, 29/12/2022, § 28;E.2019/38, K.2022/148, 30/11/2022, § 40-41).

20. (1) numaralı CBK'nın"Ortak Hükümler” başlıklı On Sekizinci Bölümü'nde düzenlenen “Yurtdışı teşkilatı" başlıklı 510. maddesinin (1) numaralı fikrasında yurtdışıteşkilati, kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışında devamlı veya geçici görev yapan, dıştemsilcilik niteliği taşıyan veya taşımayan bütün kuruluşlar olarak tanımlanmış; “Yurtdışıteşkilatı kurulma usulü” başlıklı 510/B maddesinde ise “Yurtdışı teşkilatı kurulurken niteliği,kurulacağı yer, görevleri, yer itibarıyla görev alani, bağlı veya ilgili olacağı misyon,konsolosluk şefliği ve geçici olanların süresi, Cumhurbaşkanı kararında belirtilir." hükmüne yer verilmiştir.

21. Dava konusu kuralla Bakanlığa sadece kamu kurum ve kuruluşları tarafından yurt dışı teşkilatı kurulması ve dış temsilcilik açılması taleplerini değerlendirerek görüşbildirme görev ve yetkisi verilmiştir. Bunun dışında söz konusu yurt dışı teşkilatlarının niteliği, kurulacağı yer, görevleri, yer itibarıyla görev alanı gibi konularda düzenleme yapma yetkisi ise Bakanlığa tanınmamıştır.

22. Buna göre Bakanlığın kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilatı veya dıştemsilciliklerinin açılması hususundaki taleplerini değerlendirerek bağlayıcılığı olmayan görüş bildirme dışında icrai karar alma yetkisine sahip olmadığı, kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilatının ancak Cumhurbaşkanı kararı ile kurulabileceği açıktır. Bu durumda Bakanlık tarafindan kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilatı kurulması ve dış temsilcilik açılması taleplerini değerlendirerek bildirmiş olduğu görüşlere herhangi bir 

hukuki sonuç bağlanmadığı ve bu kararların kendiliğinden icra edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

23. Bu itibarla Bakanlığa tanınan görev ve yetkinin sadece kamu kurum ve kuruluşları tarafından yurt dışı teşkilatı kurulması ve dış temsilcilik açılması taleplerini değerlendirerek görüş bildirmekten ibaret olduğu, bu görev ve yetkinin yurt dışı teşkilatının kurulmasına ilişkin düzenleme yapma yetkisini içermediği, bunun yanı sıra yurt dışı teşkilatıkurma usulünün de hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıkça düzenlendiği gözetildiğinde kuralın açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel şekilde saptanmış olduğu ve bir belirsizlik içermediği sonucuna varılmıştır.

24. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2. maddesine aykırı değildir. Iptal talebinin reddi gerekir.

C. CBK'nın 28. Maddesiyle (1) Numaralı CBK'nın 162. Maddesine Eklenen (2)Numaralı Fikranın İncelenmesi 

1. İptal Talebinin Gerekçesi 
25. Dava dilekçesinde özetle; kamu görevlilerinin atanmaları ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenmesi gerektiği, bunun yanı sıra memurların ve diğer kamu görevlilerinin kadrolarının haricinde başka bir kadro veya pozisyonda görevlendirilmelerine ilişkin düzenlemelerin 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer aldıği gözetildiğinde kuralın kanunda açıkça düzenlenen konulara ilişkin olduğu, yürütme organına yetki devri içeren bir düzenleme yapılmasının yasama yetkisinin devredilmezliği ve kuvvetler ayrılığı ilkeleriyle bağdaşmadığı, genel bir çerçeve belirlenmeden ve objektif ölçütler öngörülmeden genel müdür yardımcılarının atandıkları kadro haricinde Bakanlık bünyesinde başka bir görevde görevlendirilebilmeleri hususunda Dışişleri Bakanının (Bakan) yetkili kılınmasının belirsizliğe ve keyfiliğe sebebiyet verdiği belirtilerek kuralın Anayasa'nın Başlangıç kısmı ile 2., 6., 7., 8., 11., 104. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
2. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
a. Fıkranın Birinci Cümlesi 
i. Kuraln Konu Bakımından Yetki Yönünden İncelenmesi 
26. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa'nın Başlangıç kısmı ile 6., 7., 8., 11. ve 128. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK'ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fikra kapsamında yapılacaktır.
27. (1) numaralı CBK'nın Bakanlığın merkez teşkilatındaki unvanlar ve atamalara ilişkin düzenlemeler içeren 162. maddesinin (1) numaralı fikrasında Bakanlık bünyesinden hizmet birimlerinin başına atanacaklar ile elçi-genel müdür yardımcılarının, birinci ünvan grubundaki meslek memurları arasından atanacağı hükme bağlanmıştır.

28. Anılan maddenin dava konusu (2) numaralı fikrasının birinci cümlesinde ise,genel müdür yardımcılarının, hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak Bakan tarafından Bakanlığın diğer birimlerinde görevlendirilebileceği öngörülmüştür.

29. Kamu personelinin görevlendirilmesine ilişkin düzenlemelerin kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat yapısı ile ilgili olduğu ve kuralla genel müdür yardımcılarının, hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak Bakan tarafindan Bakanlığın diğer birimlerinde görevlendirilebileceğine ilişkin düzenleme öngörüldüğü gözetildiğinde kuralın yürütme yetkisine ilişkin konulardan olduğu anlaşılmaktadır.

30. Kural Anayasa'nın CBK ile düzenlenmesi yasaklanan İkinci Kısmı'nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle Dördüncü Bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler ile ilgili herhangi bir düzenleme içermemektedir.
31. Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fikrasında kanunla düzenlenmesi gereken konular memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri,hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işleri şeklinde sayılmıştır. Bu itibarla genel müdür yardımcılarının, hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak Bakan tarafından Bakanlığın diğer birimlerinde görevlendirilebileceği hususunun kanunla düzenlenmesi gereken konulardan olmadığı anlaşılmaktadır.

32. Kuralla aynı alanda hüküm ifade eden karşılaştırmaya esas olabilecek nitelikte, kanunla yapılan herhangi bir düzenleme tespit edilememiştir. Bu itibarla kuralın kanunda açıkça düzenlenen bir konuya ilişkin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
33. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasına aykırı değildir. Iptal talebinin reddi gerekir.

ii. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi 
34. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa'nın 123maddesi yönünden de incelenmiştir.

35. 10/7/2018 tarih ve (3) numaralı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usûllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2. maddesinin (2) numaralı fikrasında bu CBK'ya ekli (II) sayılı cetvelde yer alan genel müdür yardımcılarımın Cumhurbaşkanı kararı ile atanacağı öngörülmüştür.
36. Anılan CBK uyarınca Cumhurbaşkanı kararıyla ataması yapılan genel müdür yardımcılarının hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak Bakanlığın diğer birimlerinde görevlendirilmesi yetkisi kuralla Bakana verilmiş ise de Bakanın yapacağı görevlendirmenin kapsamı, içeriği ve süresine ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır. Bu çerçevede kuralda söz konusu görevlendirmenin geçici süreli mi yoksa sürekli mi olacağı, genel müdür yardımcısının diğer birimde görevlendirilmesi durumunda Cumhurbaşkanının kararı ile atamasının yapıldığımevcut görevlendirmesinin devam edip etmeyeceği hususlarında bir düzenleme yer almamaktadır.


37. Bunun yanı sıra kuralda söz konusu görevlendirmenin yine genel müdür yardımcısıünvanıyla mı yapılacağı yoksa başka bir ünvanla ve başka bir kadro veya pozisyonda mıgörevlendirmesinin yapılacağı hususunda da açıklık bulunmadığı görülmektedir.
38. Dolayısıyla kuralla (3) sayılı CBK'nın 2. maddesinin (2) numaralı fikrasıuyarınca Cumhurbaşkanı kararı ile ataması yapılan genel müdür yardımcılarının atandıklarıbirimin dışında Bakanlığın diğer birimlerinde görevlendirilmesi hususunda Bakana tanınan görevlendirme yetkisine ilişkin objektif bir ölçütün belirlenmediği, yetkinin genel çerçevesinin çizilmediği, temel esaslar ve ilkelerin belirlenmediği, bu konulardaki takdir yetkisinin bütünüyle Bakana bırakıldığı anlaşılmaktadır.

39. Bu itibarla genel müdür yardımcılarının hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak Bakanlığın diğer birimlerinde görevlendirilmesi konusundaki ölçütlere ilişkin olarak genel çerçeve belirlenmeksizin yürütme organına sınırları ve kapsamı belirli olmayan bir yetki tanıyan kural, belirlilik ilkesini ihlal etmektedir.

40. Anayasa'nın 123. maddesinde de idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu ve kanunla düzenleneceği öngörüldükten sonra idarenin kuruluş ve görevlerinin merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayandığı hükme bağlanmıştır. İdarenin bütünlüğü ilkesiyle idari görevleri yerine getiren kurumlar arasında birliğin sağlanması ve idari yapı içinde yer alan kurumların bir bütünlük içinde çalışması öngörülmüştür. İdarenin bütünlüğünü sağlamak için hiyerarşi ve idari vesayet olmak üzere başlıca iki hukuksal araçkullanılmaktadır. Hiyerarşi, hem merkezi yönetim içinde yer alan örgütler ve bunlara bağlıbirimler arasındaki hem de yerinden yönetim kuruluşlarımın kendi içerisindeki bütünleşmeyi sağlamaktadır. İdari vesayet ise merkezi yönetim ile yerinden yönetim kuruluşları arasındaki bütünleşmeyi sağlayan araçtır (AYM, E.2018/15, K.2018/78, 5/7/2018, § 7; E.2022/142,K.2023/32, 16/2/2023, § 20).

41. Bakana hiyerarşik amiri olan Cumhurbaşkanı tarafindan ataması yapılan genel müdür yardımcıları hakkında atama niteliğinde sonuç doğuracak bir görevlendirme yapmak suretiyle üst makamın (hiyerarşik amirin) tesis ettiği işlemi -onun onayı ve herhangi bir şekilde müdahalesi olmadan- değiştirme, kaldırma veya etkisiz kılma sonucunu doğurabilecek yeni bir işlem tesis etme yetkisi tanınmasının hiyerarşi ilkesiyle de bağdaşmayacağı açıktır.
42. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa'nın 2. ve 123. maddelerine aykırıdır. Íptal gerekir.

Muhterem İNCE, Yılmaz AKÇİL, Ömer ÇINAR ile Metin KIRATLI bu görüşe katılmamışlardır.

b. Fıkranın İkinci Cümlesi 
43. (158) numaralı CBK'nin 162. maddesinin (2) numaralı fikrasının birinci cümlesinin iptali nedeniyle anılan fikranın ikinci cümlesinin uygulanma imkânı kalmamıştır.Bu nedenle söz konusu cümle 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesinin (4) numaralı fikrasıkapsamında değerlendirilmiş ve bu kural yönünden Anayasa'ya uygunluk denetiminin yapılmasıa gerek görülmemiştir.


Ç. CBK'nın 29. Maddesiyle (1) Numarah CBK'nın Altıncı Kısmı'nın Beşinci Bölümü'ne Eklenen Geçici 1. Maddenin ve 35. Maddesiyle Anılan CBK'nın AltıncıKısmı'nın Onuncu Bölümü'ne Eklenen Geçici 1. Maddenin İncelenmesi 
1. İptal Talebinin Gerekçesi 
44. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kurallarla kadro iptaline ilişkin düzenlemelerin öngörüldüğü, bu yönde düzenlemelerin münhasıran kanunla yapılabileceği,kurallarla kadroya ilişkin bir hususta düzenleme yapıldığından bu durumun yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesini ihlal ettiği, genel bir çerçeve belirlenmeden ve objektif ölçütler öngörülmeden yürütme organına yetki verilmesinin hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkeleriyle bağdaşmadığı belirtilerek kuralların Anayasa'nın 2., 7., 104. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
a. Kuralların Konu Bakımından Yetki Yönünden İncelenmesi 
45. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralların Anayasa'nın 7.maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK'ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fikra kapsamında yapılacaktır.

46. (1) numaralı CBK'nın Altıncı Kısmı'nın Beşinci Bölümü'nde yer alan dava konusu geçici 1. maddede bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Bakanlıkta; İkili Siyasi İşler Genel Müdürlükleri, Uluslararası Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü, Çok Taraflı Siyasi İşler Genel Müdürlükleri, Küresel ve İnsani Konular Genel Müdürlüğü, Dış Politika, Analiz ve Eşgüdüm Genel Müdürlüğü, Çok Taraflı Ekonomik İşler Genel Müdürlüğü, İkili Ekonomik İşler Genel Müdürlükleri, Uluslararası Hukuk Genel Müdürlüğü, Andlaşmalar Genel Müdürlüğü, Konsolosluk İşleri Genel Müdürlükleri, Araştırma ve Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü, Enformasyon Genel Müdürlüğü ve Protokol Genel Müdürlüğünde Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcısı kadrolarında bulunanlar ile Diplomatik Arşiv Dairesi Başkanı ve Tercüme Dairesi Başkanının görevlerinin başkaca bir işleme gerek kalmaksızın sona ereceği düzenlenmiştir.

47. Anılan CBK'nın Altıncı Kısmının Onuncu Bölümünde yer alan dava konusu geçici 1. maddede ise bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Kültür ve Turizm Bakanlığında Araştırma ve Eğitim Genel Müdürü kadrosunda bulunan personelin görevinin başkaca bir işleme kalmaksızın sona ereceği hükme bağlanmıştır.

48. Teşkilat yapısındaki değişiklikler neticesinde kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolarının ihdası veya iptali, başka bir deyişle kadro usulüne ilişkin düzenlemeler idarenin teşkilat yapısı ile ilgili olup idarenin kuruluş ve görevlerinin belirlenmesinin bir parçasınıoluşturmaktadır (AYM, E.1965/32, K.1966/3, 4/2/1966; E.2018/119, K.2020/25, 11/6/2020, §18; E.2020/8, K.2021/25, 31/3/2021, §17; E.2020/52, K.2023/223, 27/12/2023, § 118).
49. Anayasa Mahkemesi bakanlıkların kadrolarının ihdası ve iptaline ilişkin düzenlemelerin CBK'larla yapılmasının konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya uygun 

olup olmadığı hususunu daha önceki bazı kararlarında değerlendirmiştir. Bu kapsamda bakanlıkların kadrolarının ihdası ve iptaliyle ilgili düzenlemelerin idarenin teşkilat yapısı ile ilgili olup yürütme yetkisine ilişkin konulardan olduğu, Anayasa'da CBK ile düzenlenmesi yasaklanan haklar ve ödevlerle ilgisinin bulunmadığı ve Anayasa'nın 106. maddesinin on birinci fikrasının “Bakanlıkların kurulmasi, kaldırılmasi, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapisıile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir." şeklindeki hükmüyle bağlantılı olarak Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının üçüncü cümlesine aykırı bir yönünün de bulunmadığı ifade edilmiştir (AYM,E.2020/8, K.2021/25, 31/3/2021, §§ 17-23; E.2021/50, K.2021/89, 16/12/2021, §§ 18-24;E.2021/91, K.2021/106, 30/12/2021, §§ 19-26; E.2022/95, K.2024/52, 22/2/2024, § 54).
50. Kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat yapısı içinde yer alan kadro unvanlarındaki değişikliklere bağlı olarak söz konusu kadrolarla ilgili olarak gerçekleştirilen atama veya göreve son verme işlemleri de idarenin teşkilat yapısıyla ilgili düzenlemelerin bir sonucudur (AYM, E.2021/131, K.2024/51, 22/02/2024, § 60). Dolayısıyla bakanlıkların teşkilat yapısıyla ilgili bir düzenleme getiren dava konusu kurallar yönünden söz konusu kararlardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

51. Kurallarla aynı alanda hüküm ifade eden karşılaştırmaya esas olabilecek nitelikte,kanunla yapılan herhangi bir düzenleme tespit edilememiştir. Bu itibarla kuralların kanunda açıkça düzenlenen bir konuya ilişkin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
52. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasına aykırı değildir. İptalleri talebinin reddi gerekir 

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ve Kenan YAşAR bu görüşe katılmamışlardır.

b. Kuralların İçerik Yönünden İncelenmesi 
53. Kurallarla Bakanlık ile Kültür ve Turizm Bakanlığında görevleri başkaca bir işleme gerek kalmaksızın sona erecek kadro ve makamlar açık, net ve anlaşılır bir şekilde düzenlendiğinden kurallarda a belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırılık bulunmamaktadır.

54. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa'nın 2. maddesine aykırı değildir. İptalleri talebinin reddi gerekir.

D. CBK'nın 38. Maddesiyle Ekli (1) Sayılı Liste'de Yer Alan Kadroların İptal Edilerek (2) Numaral CBK'nın Eki (1) Sayılı Cetvel'in İlgili Bölümlerinden Çıkarılmasının ve Ekli (2) Sayılı Liste'de Yer Alan Kadroların İhdas Edilerek Anılan CBK'nın Eki (1) Sayılı Cetvel'in İlgili Bölümlerine Eklenmesinin İncelenmesi 
1. İptal Talebinin Gerekçesi 
55. Dava dilekçesinde özetle; kamu görevlilerinin kadrolarının ihdasına ve iptaline ilişkin hükümlerin kanunla düzenlenmesi gerektiği, münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konuda CBK çıkarıldıği, kadro ihdas ve iptaline ilişkin hükümlerin kamu 

görevlilerinin özlük haklarıyla doğrudan bağlantılı olduğu, kadro ve pozisyon ihdası veya iptalinin aynı zamanda bütçe ile ilgili olması nedeniyle de kanunla düzenlenmesi gereken bir konu olduğu, bu durumun yasama yetkisinin devredilemezliği ile Anayasa'nın bağlayıcılığıve üstünlüğü ilkeleriyle bağdaşmadığı, Anayasa Mahkemesi tarafından verilmiş benzer düzenlemelere ilişkin iptal kararlarına rağmen kuralın ihdas edilmesinin kuvvetler ayrılığıilkesini ihlal ettiği belirtilerek kuralların Anayasa'nın Başlangıç kısmı ile 2., 6., 7., 8., 11.,104., 128., 153. ve 161. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu 
a. Kuralların Konu Bakımından Yetki Yönünden İncelenmesi 
56. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralların Anayasa'nın Başlangıç kismı ile 2., 6., 7., 8., 11., 128., 153. ve 161. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK'ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa'nın 104.maddesinin on yedinci fikrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fikra kapsamında yapılacaktir.

57. Kurallarla Bakanlık ile Kültür ve Turizm Bakanlığı merkez teşkilatına ilişkin ekli (1) Sayılı Liste'de yer alan kadroların iptal edilerek (2) numaralı CBK'nın eki (I) SayılıCetvel'in ilgili bölümlerinden çıkarılması; Bakanlık ile Kültür ve Turizm Bakanlığı merkez teşkilatına ilişkin ekli (2) Sayılı Liste'de yer alan kadroların ise ihdas edilerek (2) numaralıCBK'nın eki (I) Sayılı Cetvel'in ilgili bölümlerine eklenmesi öngörülmektedir.
58. (158) numaralı CBK'nın 29. maddesiyle (1) numaralı CBK'nın Altincı Kismı'nin Beşinci Bölümü'ne eklenen gecici 1. madde ile 35. maddesiyle (1) numaralı CBK'nın AltıncıKısmı'nın Onuncu Bölümü'ne eklenen geçici 1. maddenin konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya uygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bu kurallar yönünden de geçerlidir.Kamu görevlilerinin kadrolarının iptali ve ihdasına yönelik düzenlemeler öngören, dolayısıyla anılan bakanlıkların teşkilat yapısıyla ilgili bir düzenleme getiren kurallar, Anayasa'nın 104.maddesinin on yedinci fikrasının birinci, ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırı bir düzenleme içermemektedir.

59. Kurallarla aynı alanda hüküm ifade eden karşılaştırmaya esas olabilecek nitelikte,kanunla yapılan herhangi bir düzenleme tespit edilememiştir. Bu itibarla kuralların kanunda açıkça düzenlenen bir konuya ilişkin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
60. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasına aykırı değildir. İptalleri talebinin reddi gerekir.

Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ve Kenan YAşAR bu görüşe katılmamışlardır.

b. Kuralların İçerik Yönünden İncelenmesi 
61. (158) numaralı CBK'nın 29. maddesiyle (1) numaralı CBK'nın Altincı Kismı'nın Beşinci Bölümü'ne eklenen geçici 1. madde ile 35. maddesiyle (1) numaralı CBK'nın Altıncı

Kısmı'nın Onuncu Bölümü'ne eklenen geçici 1. maddenin içerik yönünden Anayasa'ya uygunluk denetiminde belirtilen gerekçeler bu kurallar yönünden de geçerlidir.
62. Kurallarla iptal ve ihdas edilen kadrolar ve sayıları açık, net ve anlaşılır bir şekilde düzenlendiğinden kurallarda belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırılık bulunmamaktadır.

63. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa'nın 2. maddesine aykırı değildir. İptalleri talebinin reddi gerekir.

V. İPTALİN DİĞER KURALLARA ETKİSİ
64.6216 sayılı Kanun'un 43. maddesinin (4) numaralı fikrasında kanunun,Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün belirli kurallarının iptali, diğer kurallarının veya tümünün uygulanmaması sonucunu doğuruyorsa bunların da Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilebileceği öngörülmektedir.
65. CBK'nin 28. maddesiyle (1) numaralı CBK'nin 162. maddesine eklenen (2)numaralı fikrasının birinci cümlesinin iptali nedeniyle uygulanma imkânı kalmayan anılan fikranın ikinci cümlesinin 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesinin (4) numaralı fikrası gereğince iptali gerekir.

VI. İPTAL KARARININ YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ GÜN SORUNU 
66. Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fikrasında “Kanun, Cumhurbaşkanlığıkararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarihi ayrica kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez." denilmekte,6216 sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fikrasında da bu kural tekrarlanarak Mahkemenin gerekli gördüğü hâllerde Resmî Gazete'de yayımlandığı günden başlayarak iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi bir yılı geçmemek üzere ayrıca kararlaştırabileceği belirtilmektedir.

67. (158) numaralı CBK'nin 28. maddesiyle (1) numaralı CBK'nin 162. maddesine eklenen (2) numaralı fikranın iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararınıihlal edecek nitelikte görüldüğünden Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fikrasıyla 6216sayılı Kanun'un 66. maddesinin (3) numaralı fikrası gereğince bu fikraya ilişkin iptal hükmünün kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.

VII. YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ
68. Dava dilekçesinde özetle, dava konusu kuralların uygulanmaları hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğabileceği belirtilerek yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.


5/4/2024 tarihli ve (158) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair CumhurbaşkanlığıKararnamesi'nin;
A. 28. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (1)numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 162.maddesine eklenen (2) numaralı fikraya yönelik iptal hükmünün yürürlüğe girmesinin ertelenmesi nedeniyle bu fikraya ilişkin yürürlüğün durdurulması talebinin REDDİNE 
B. 1. 1. maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 128.maddesinin (1) numaralı fikrasının değiştirilen (i) bendinde yer alan “.….taleplerini değerlendirerek..." ibaresine,
2. 29. maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Altıncı Kısmının Beşinci Bölümüne eklenen geçici 1. maddeye,
3. 35. maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Altıncı Kısmının Onuncu Bölümüne eklenen geçici 1. maddeye,
4.38. maddesiyle;
a.Ekli (1) Sayılı Liste'de yer alan kadroların iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (I) Sayılı Cetvel'in ilgili bölümlerinden çıkarılmasına,
b. Ekli (2) Sayılı Liste'de yer alan kadroların ihdas edilerek (2) numarali Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (I) Sayılı Cetvel'in ilgili bölümlerine eklenmesine,
yönelik iptal talepleri 25/12/2024 tarihli ve E.2024/106, K.2024/224 sayılı kararla reddedildiğinden bu maddelere, ibareye, eklemeye ve çıkarmaya ilişkin yürürlüğün durdurulması taleplerinin REDDÍNE,
25/12/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
VIII. HÜKÜM 
5/4/2024 tarihli ve (158) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair CumhurbaşkanlığıKararnamesi'nin;
A. 1. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayimlanan (1)numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 128.maddesinin (1) numaralı fikrasının değiştirilen (i) bendinde yer alan “.….taleplerini değerlendirerek.." ibaresinin konu bakımından yetki ve içerik yönünden Anayasa'ya aykırıolmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
B. 28. maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 162. maddesine eklenen (2) numaralı fikranın;

1. Birinci cümlesinin;
a. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
b. İçeriği itibarıyla Anayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Muhterem İNCE,Yılmaz AKÇİL, Ömer ÇINAR ile Metin KIRATLI'nın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,iptal hükmünün Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fikrası ile 30/3/2011 tarihli ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 66.maddesinin (3) numaralı fikrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE'DE AA A AAA ITTARIII 

   tt c t  t t t     t      t S r    e cnh c REAE AA RT GAIA TR IR ITE 
C. 29. maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Altıncı Kısmının Beşinci Bölümüne eklenen geçici 1. maddenin;
1. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2. İçeriği itibarıyla Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
Ç. 35. maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Altıncı Kısmının Onuncu Bölümüne eklenen geçici 1. maddenin;
1. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
2. İçeriği itibarıyla Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
D. 38. maddesiyle;
1.Ekli (1) Sayılı Liste'de yer alan kadroların iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (I) Sayılı Cetvel'in ilgili bölümlerinden çıkarılmasının;
a. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile 

Kenan YAŞAR'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
b. İçeriği itibarıyla Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
2. Ekli (2) Sayılı Liste'de yer alan kadroların ihdas edilerek (2) numarali Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (I) Sayılı Cetvel'in ilgili bölümlerine eklenmesinin;
a. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
b. İçeriği itibarıyla Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,
25/12/2024 tarihinde karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Hasan Tahsin GÖKCAN Basri BAĞCI 
Üye Üye Üye Engin YİLDIRIM Rıdvan GÜLEÇYusuf Şevki HAKYEMEZ 
Üye Üye Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞİrfan FIDAN 
Üye Üye Üye Kenan YAŞAR Muhterem ÍNCE Yılmaz AKÇİL 
Üye Ömer ÇINAR 
Üye Metin KIRATLI 

Esas Sayısı : 2024/106Karar Savısı : 2024/224
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. 158 numaralı CBK'nın 29. maddesiyle 1 numaralı CBK'nın Altincı Kismının Beşinci Bölümü'ne eklenen geçici 1. madde ile bazı unvanlı görevlilerin görevlerinin sona ermesine dair düzenlemeler yapilmiştir. CBK'nın 35. maddesiyle de 1 numaralı CBK'nın Altıncı Kısmının Onuncu Bölümü'ne eklenen geçici 1. madde ile Araştırma ve Eğitim Genel Müdürü kadrosunda bulunan personelin görevinin başka bir işleme gerek kalmaksızın sona ereceği öngörülmektedir.

2. CBK'nın 38. maddesiyle ise Ekli 1 ve 2 sayılı listelerdeki kadrolara ilişkin listeden çıkarma ve ihdas düzenlemeleri yapılmıştır.

3. Benzer düzenlemeler iceren ve daha önce Mahkememiz tarafindan incelenen 60numaralı CBK ile 1 numaralı CBK'nın ilgili maddelerinde yapılan değişikliklere ilişkin olarak 29.12.2022 tarihli ve 2020/54 E. - 2022/165 sayılı karara yazdığım karşıoydaki gerekçelerim yukarıda belirtilen düzenlemeler bakımından da geçerlidir. Dolayısıyla incelenen kural ile mevcut görevlere ilişkin ve ekli listelerden kadro çıkarma-ihdas yönündeki kuralların yasak alanda düzenleme yaptığı ve kuralların konu bakımından yetki yönünden Anayasanın 104. maddesinin 17. fikrasının 3. cümlesine aykırı olduğu için iptal edilmesi gerektiği görüşündeyim.

Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 

Esas Sayisi : 2024/106Karar Sayısı : 2024/224
KARŞIOY GEREKÇESİ
Daha önce benzer kurallar yönünden yazdığım karşıoy gerekçeleri dava konusu kural yönünden de geçerli olduğundan, kuralın konu yönünden Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasına aykırılık taşıdığı kanaatiyle çoğunluk kararına katılmadım.
Üye Engin YILDIRIM 

Esas Sayisi : 2024/106Karar Sayısı : 2024/224
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Mahkememiz çoğunluğunun 5/4/2024 tarihli ve (158) numaralı CumhurbaşkanlığıTeşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 29. maddesiyle (1) numaralı CumhurbaşkanlığKararnamesi'nin Altıncı Kismının Beşinci Bölümüne eklenen geçici 1. maddenin, 35.maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Altıncı Kismının Onuncu Bölümüne eklenen geçici 1. maddenin ve 38. maddesinin konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddine ilişkin karara katılmamaktayım.
2. İptali talep edilen Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerinde kadro ihdası ve mevcut bazı kadroların iptalini de içeren kadro ile ilgili hususlara ilişkin düzenlemeler yer almaktadir.

3. Dava konusu kuralların “konu bakımından yetki" boyutu ile Anayasa'ya uygunluk denetiminde Mahkememiz çoğunluğunca Anayasa'nın 104. maddesinin onyedinci fikrasına bir aykırılık bulunmadığı kanaatine ulaşılsa da kuralların Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının birinci, ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırı olduğu için iptali gerekmektedir.

4. Nitekim Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kadro ihdası konusunu düzenleyen bir kurala ilişkin Anayasa Mahkemesinin daha önce verdiği bir kararda bu konunun Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenmesinin Anayasa'ya aykırılık teşkil ettiği görüşünde olduğumdan Mahkememiz çoğunluğunun iptal isteminin reddi yönündeki kanaatine katılmamıştim (Bkz.: E. S.: 2018/119, K. S.: 2020/25, K. T.: 11/06/2020 §§ 6-22,27-31, 33). Aynı hukuki gerekçelerin kadro ile ilgili düzenlemenin yer aldığı dava konusu (158) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmünde de geçerli olduğu kanaatindeyim.
5. Dolayısıyla E. S.: 2018/119, K. S.: 2020/25 sayılı kararın karşıoyunda yer verdiğim gerekçelerle (158) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair CumhurbaşkanlığıKararnamesi'nin 29. maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin AltıncıKısmının Beşinci Bölümüne eklenen geçici 1. maddenin, 35. maddesiyle (1) numaralıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Altıncı Kısmının Onuncu Bölümüne eklenen geçici 1.maddenin ve 38. maddesinin Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasına aykırı olmasi nedeniyle iptali gerektiği kanaatinde olduğum için çoğunluk görüşüne katılmamaktayım.
Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ 

Esas Sayisi : 2024/106Karar Sayisi : 2024/224
KARŞIOY GEREKÇESİ
Mahkememiz çoğunluğu (158) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair CumhurbaşkanlığıKararnamesi'nin (CBK); 29., 35. ve 38. maddelerinin konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olmadığına karar vermiştir.

1. (158) numaralı CBK'nin 29. maddesiyle (1) numaralı CBK'nin altincı kisminin beşinci bölümüne eklenen dava konusu geçici 1. maddede bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Dışişleri Bakanlığı'nda; İkili Siyasi İşler Genel Müdürlükleri, Uluslararası Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü, Çok Taraflı Siyasi İşler Genel Müdürlükleri, Küresel ve İnsani Konular Genel Müdürlüğü, Dış Politika, Analiz ve Eşgüdüm Genel Müdürlüğü, Çok Tarafl Ekonomik İşler Genel Müdürlüğü, İkili Ekonomik İşler Genel Müdürlükleri, UluslararasıHukuk Genel Müdürlüğü, Andlaşmalar Genel Müdürlüğü, Konsolosluk İşleri Genel Müdürlükleri, Araştirma ve Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü, Enformasyon Genel Müdürlüğü ve Protokol Genel Müdürlüğünde Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcısıkadrolarinda bulunanlar ile Diplomatik Arşiv Dairesi Başkanı ve Tercüme Dairesi Başkanının görevlerinin başkaca bir işleme gerek kalmaksızın sona ereceği düzenlenmiştir.
2. (158) numaralı CBK'nin 35. maddesiyle (1) numaralı CBK'nın altıncı kismının onuncu bölümüne eklenen dava konusu geçici 1. maddede ise bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Kültür ve Turizm Bakanlığında Araştirma ve Eğitim Genel Müdürü kadrosunda bulunan personelin görevinin başkaca bir işleme kalmaksızın sona ereceği hükme bağlanmıştır.

3. (158) numaralı CBK'nın 38. maddesiyle Dışişleri Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı merkez teşkilatına ilişkin ekli (1) sayılı listede yer alan kadroların iptal edilerek (2)numaralı CBK'nın eki (I) Sayılı Cetvel'in ilgili bölümlerinden çıkarılmasi; Dışişleri Bakanlığıile Kültür ve Turizm Bakanlığı merkez teşkilatına ilişkin ekli (2) sayılı listede yer alan kadroların ise ihdas edilerek (2) numaralı CBK'nin eki (I) Sayılı Cetvel'in ilgili bölümlerine eklenmesi öngörülmektedir.

4. Çoğunluk görüşünde iptale konu kurallar ile yapılan düzenlemenin Anayasa'nın 123. maddesi ve 106. maddesinin on birinci fikrası uyarınca teşkilat yapısı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve bu yönüyle Anayasa'ya aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
5. Kamu kurum ve kuruluşlarında kadro ihdasına ve iptaline yönelik hususlar bütçe hakkıyla ilgisi, başta mülkiyet hakkı olmak üzere temel hak ve hürriyetlere ilişkin olması ve münhasıran kanunla öngörülen bir konu olması nedeniyle CBK ile düzenlenemez. Dolayısıyla bu yönde düzenleme yapan CBK hükümleri Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının birinci, ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırılık teşkil eder. Bu gerekçelerle kadro ihdası ve iptali içeren dava konusu kurallar Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının birinci, ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırıdır.

6. Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasının üçüncü cümlesine göre “Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığıkararnamesi çıkarılamaz". Anayasa'nın 128. maddesi gereğince kamu görevlilerinin 

görevlerinin sona erdirilmesine, kadro ve pozisyonların dağitılmasına ilişkin hususlar münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken konulardandır.

7. Açıklanan gerekçelerle dava konusu kuralların konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya aykırı olduğu kanaati ile red yönündeki çoğunluk kararına iştirak edilmemiştir.
Üye Kenan YAŞAR 

Esas Sayisi : 2024/106Karar Sayısi : 2024/224
KARŞIOY GEREKÇESİ
5/4/2024 tarihli ve (158) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 28. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı ResmîGazete'de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında CumhurbaşkanlığıKararnamesi'nin 162. maddesine eklenen (2) numaralı fikranın birinci cümlesinin içerik yönünden Anayasa'nın 2. maddesine aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir. Anılan kuralda genel müdür yardımcılarının, hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak Dışişleri Bakanı(Bakan) tarafından Dışişleri Bakanlığının (Bakanlık) diğer birimlerinde görevlendirilebileceği öngörülmüştür.

İptal kararının gerekçesinde özetle; kuralda Bakan'ın yapacağı görevlendirmenin kapsamı, içeriği ve süresine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, kural uyarınca yapılacak görevlendirmenin geçici süreli mi yoksa sürekli mi olacağı ile görevlendirme durumunda genel müdür yardımcısının Cumhurbaşkanının kararıyla atamasının yapıldığı mevcut görevlendirmesinin devam edip etmeyeceği hususlarında bir düzenleme yer almadığıbelirtilmiştir. Bu bağlamda kuralla genel müdür yardımcılarının hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak Bakanlığın diğer birimlerinde görevlendirilmesi konusundaki ölçütlere ilişkin genel çerçeve belirlenmeksizin yürütme organına sınırlı ve kapsamı belirli olmayan bir yetki tanınmasının belirlilik ilkesine aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anayasa'nın 2. maddesinde güvence altına alınan hukuk devleti ilkesi gereğince kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (CBK) kamu yararı gözetilerek çıkarılması zorunludur. Anayasa Mahkemesinin kararlarına göre kamu yararı genel bir ifadeyle bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir. Kanunun ya da CBK'nın amaç ögesi bakımından Anayasa'ya uygun sayılabilmesi için çıkarılmasında kamu yararı dışında bir amacın gözetilmemiş olması gerekir. Kamu yararıdışında bir amaçla çıkarılmış olduğu açıkça anlaşılabiliyorsa amaç unsuru bakımından Anayasa'ya aykırılık söz konusudur (AYM, E.2019/111, K.2023/63, 5/4/2023, § 141).
Anayasa'ya uygunluk denetiminde kuralın öngörülmesindeki kamu yararı anlayışının isabetli olup olmadığı değil incelenen kuralın ihdasında kamu yararı dışında belli bireylerin ya da grupların çıkarlarının gözetilip gözetilmediği incelenir. Diğer bir anlatımla bir kuralın Anayasa'ya aykırılık sorunu çözümlenirken kamu yararı konusunda Anayasa Mahkemesinin yapacağı inceleme, yalnızca kuralın kamu yararı amacıyla çıkarılıp çıkarılmadığının denetimiyle sinırlıdır. (AYM, E.2019/111, K.2023/63, 5/4/2023, § 142).
Öte yandan, hukuk devletinin temel unsurlarından biri olan ve yürütmenin asli düzenleyici işlemi niteliğinde olan CBK'lar bakımından da geçerli olduğunda şüphe bulunmayan belirlilik ilkesi, düzenlenen konudan yalnız kavram, ad ve kurum olarak söz edilmesini değil, bunların CBK metninde kurallaştırılmasını gerekli kılar. Kurallaştırma ise düzenlenen alanda temel ilkelerin konulmasını ve çerçevenin çizilmiş olmasını ifade eder.Buna karşılık söz konusu düzenlemelerin tamamının aynı CBK'da yapılması zorunlu olmayıp incelenen CBK dışındaki CBK'lar ya da kanunlarla yapılmış olması da belirlilik ilkesi açısından yeterli bulunmaktadır (AYM, E.2020/66, K.2023/199, 30/11/2023, § 25).

Dava konusu kural Anayasa'nın 2. maddesinde güvence altına alınan hukuk devleti ilkesine ilişkin Anayasa Mahkemesi kararlarında ortaya konulan bu genel ilkeler çerçevesinde incelendiğinde, anılan hükmün Dışişleri Bakanlığının uluslararası ilişkilerin doğası gereği süratli müdahale ve karar alma misyonu çerçevesinde konulmuş olup, benzer bir düzenlemenin diğer bakanlıklar bakımından öngörülmemiş olmasının bu amacı ve düzenlemenin anılan Bakanlık bakımından gerekliliğini gösterdiği anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte genel müdürlük ve genel müdür yardımcılıkları kadrolarıbakımından Dışişleri Bakanlığının diğer bakanlıklardan farklı bir teşkilat yapısının bulunduğu da bilinmektedir. Gerçekten aynı isimde birden fazla genel müdürlük ya da genel müdür yardımcılığı teşkilatı bulunan, bazı genel müdür yardımcılıklarının ise doğrudan görev alanıyla tespit edildiği tek bakanlık Dışişleri Bakanlığıdır. Bu kapsamda örneğin Bakanlıkta “İkili İlişkiler Genel Müdürlüğü" adı altında on altı ayrı genel müdürlük bulunmakta olup bu genel müdürlüklerin sorumlu oldukları coğrafi görev alanı (1) numaralı CBK'nın 130.maddesinin (2) numaralı fikrası uyarınca Bakan tarafindan belirlenmektedir. Yine "İkili İlişkiler Genel Müdür Yardımcılığı" veya "Konsolosluk Hizmetleri ve Yurtdışında Yaşayan Vatandaşlar Genel Müdür Yardımcılığı" ya da "Protokol Genel Müdür Yardımcılığı"unvanlarıyla (birebir aynı unvan) ihdas edilen birden fazla genel müdür yardımcılığı kadrosu bulunmaktadır. Özellikle genel müdür yardımcılığı kadroları bakımından bu durumun yalnızca Dışişleri Bakanlığına özgü olduğu düşünüldüğünde anılan düzenlemenin gerekli ve yararlı olduğu da açıktır. Örneğin İkili İşler Genel Müdür Yardımcısı olarak atanan bir yöneticinin Bakan tarafından öncelikle Afrika bölümünde, bilahare aynı unvanla Ortadoğu bölümünde ve nihayet Amerika bölümünde görevlendirilmesi gerekliliği her zaman doğabilecektir. Ayrıca anılan görevlendirme, kadro, unvan veya özlük hakkı bakımından herhangi bir değişiklik oluşturmadığından, bakan tarafından yapılan geçici görevlendirmenin bu yönüyle de Anayasa'ya aykırılığından söz edilemeyecektir.

Öte yandan, anılan hüküm uyarınca Bakan tarafindan farklı unvanlı bir genel müdür yardımcılığı kadrosuna da görevlendirme yapılması mümkündür. Örneğin, İkili İlişkiler Genel Müdür Yardımcılığına atanan bir yöneticinin (1) numaralı CBK'nın 162. maddesinin (2)numaralı fikrası uyarınca Uluslararası Hukuk Genel Müdür Yardımcılığına görevlendirilmesi yapılabilir. Maddenin bu suretle uygulanması halinde dahi hükmün Anayasa'ya aykırılığı söz konusu değildir. Nitekim gerek Anayasa'da gerekse 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda memurların kendi kurumlarında görevlendirilmelerine ilişkin özel bir düzenleme de bulunmamaktadır. Esasen böyle bir düzenlemeye gerek de yoktur. Zira aynıteşkilatta yapılan görevlendirme işlemi iş bölümü gereği hangi işin hangi personel tarafından yapılacağına ilişkin bir belirlemeden ibaret olup en üst amirin genel yetkisi kapsamındadır.Bu yetkinin bakanlıklar yönünden (1) numaralı CBK'nın 503. maddesinde belirtilen yetki kapsamında bakana ait olduğu kabul edilmelidir. Bu hususta Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sisteminden önce de bir düzenleme bulunmamaktaydi. Önceki dönemde bakanlıkların teşkilatını düzenleyen 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında 174 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 13/12/1983 gün ve 174 SayılıBakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kaldırılması ve Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında 202 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un mülga 44. maddesinde yalnızca bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarından merkez teşkilata görevlendirme hususu düzenlenmekte ve görevlendirme yetkisinin yine bakana ait olduğu belirtilmekteydi. Mülga 44. maddede “Bakanlıklar kendi bağlı ve ilgili kuruluşları personelinden ihtiyaç duyduklarını

yatırim programları ve projelerin hazirlanması gibi konularda ve uzmanlık isteyen işlerde geçici olarak süre ve çalışma konusu belirtilmek şartıyla ve bakanın onayı ile bakanlık merkez teşkilatında görevlendirebilirler." hükmüne yer verilmişti.
Ayrıca Anayasa'nın 104. maddesinin dokuzuncu fikrası üst kademe yöneticilerinin atamasını düzenlemekle birlikte görevlendirilmesine yönelik bir hüküm içermediği gibi görevlendirmeyi yasaklayan mahiyette de değildir. Bu kapsamda iptali talep edilen hükmün esas itibarıyla görevlendirmeye ilişkin özel bir hüküm olarak kabulü gerekmektedir.Dolayısıyla Cumhurbaşkanı'nın, kendi atadığı üst kademe yöneticisinin bakan tarafından hizmet gereği gözetilerek başka birimde görevlendirilmesine izin verdiği kabul edilmelidir.Bununla birlikte görevlendirme işlemi doğası gereği geçici mahiyette olup üst yöneticiye ait genel idare yetkisi kapsamında bulunduğundan sınırlarının atama işlemi gibi aynı ölçüde belirli olması zorunlu değildir. Özellikle üst kademe yöneticileri bakımından böyle bir zorunluluğa gerek de bulunmamaktadır. Zira üst kademe yöneticileri Cumhurbaşkanıtarafindan atanmakla statüye girmekte ve görevden alınıncaya ya da görev süresi sona erinceye kadar anılan statüye ait hakları muhafaza edilmektedir. Bu hakların görevlendirme suretiyle değiştirilmesi veya kısitlanması da söz konusu değildir.

Bu itibarla, yukarıda da belirtildiği üzere, Dışişleri Bakanlığına özgü konulan dava konusu hükmün anılan Bakanlığın teşkilat yapısından kaynaklandığının kabulügerekmektedir. Nitekim dava konusu kuralla müstakil genel müdür yardımcılığımahiyetindeki kadroların genel müdürlük kadrolarına benzerliğinden dolayı 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan (3) numaralı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair CBK'nın 2. maddesinin (3) numaralıfikrasında yer alan hükme benzer bir düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır. (3) numaralıCBK'ya ekli (I) sayılı cetvelde yer alan üst kademe yöneticileri için üst yönetici tarafindan görevlendirme yapılabilmesine dair düzenleme içeren aynı CBK'nın 2. maddesinin (3)numaralı fikrası da özel bir görevlendirme hükmü olup iptali talep edilen kuralla benzer mahiyettedir.

Açıklanan nedenlerle, hukuk devleti ilkesi bağlamında kamu yararı amacına aykırılık ve belirsizlik bulunmadığı anlaşılan (158) numaralı CBK'nın 28. maddesiyle (1) numaralıCBK'nın 162. maddesine eklenen (2) numaralı fikranın birinci cümlesinin içerik yönünden Anayasa'nın 2. maddesine aykırı olmadığı sonucuna ulaşıldığından, aksi yönde oluşan çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.

Üye Muhterem ÍNCE 
Üye Yılmaz AKÇİL 
Üye Ömer ÇINAR 
Üye Metin KIRATLI