Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Fas Krallığı Hükümeti Arasında Denizcilik Anlaşmasının Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 1263)
MİLLETLERARASI ANDLAŞMALAR | 2019-06-27

27 Haziran 2019 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 30814 (Mükerrer)
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA 
C 
Karar Sayısı: 1263
3 Haziran 2013 tarihinde Rabat'ta imzalanan ve 6902 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Fas Krallığı Hükümeti Arasında Denizcilik Anlaşması"nın onaylanmasına, 9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Karamamesinin 2 nci ve 3 üncümaddeleri gereğince karar verilmiştir.

26 Haziran 2019
Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
İLE 
FAS KRALLIĞI HÜKÜMETİ
ARASINDA DENİZCİLİK ANLAŞMASI 

Bundan sonra taraflar olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Fas KrallığıHükümeti,

İki taraf arasındaki ilişkileri geliştirmeyi ve denizcilik alanındaki işbirliğini, eşitlik ve karşılıkłı yarar ilkeleri çerçevesinde arttırmayı hedefleyerek,
26 Mart 1987 tarihinde imzalanan Türkiye Cumhuriyeti ile Fas Krallığı arasındaki “Türkiye Cumhuriyeti ile Fas Krallığı arasıda Deniz Ulaştırmasına dair Anlaşma’nın geliştirilmesini göz önünde bułundurarak 

Aşağıdaki hususlarda mutabakata varmışlardır:
Madde 1Anlaşmanı Amacı
İşbu Anlaşmanın amaçları;
İki devlet arasında denizcilik alanındaki ilişkilerin düzenlenmesi ve geliştirilmesi;
Deniz ticareti alanında ve denizcilik eğitimi gemi adamları kimlik belgeleri iłe liman aktivitelerinde eşgüdümün geliştirilmesi ve deniz emniyeti ile seyir güvenliğinin artırıiması,gemilerden kaynaklanan kirliliğin önlenmesi;
İki devlet arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine genel olarak katkıda bulunulmasıdır.

Madde 2Tanumlar 
Bu Anlaşmanı amaçları bakımından;
"Bir Tarafin Gemisi" terimi, Tarafiardan birinin gemi siciline kayıtlı bulunan ve o devletin mevzuatına uygun olarak bayrağını taşıyan herhangi bir gemi anlamına gelmektedir.
Bununla birlikte bu terim aşağıdakileri içermez:
Savaş gemileri ve ticari amaçlar dışında kullanılan diğer devlet gemileri,
-its 
Hidrografik, osinografik ve bilimsel araştırma gemileri,
Spor ve gezinti tekneleri,
Tehlikeli atık taşıyan gemiler,
Nükleer güçle çalışan gemiler 
"Mürettebat" terimi, mürettebat listesine dâhil olan ve sefer esnasında geminin çalıştırılmasıveya hizmet vermek amacıyla istihdam edilmiş, iş bu anlaşmanın 7. Maddesinde belirtilen gemiadamı kimlik belgesi taşıyan kaptan veya diğer herhangi bir kişi anłamına gelmektedir.
“Bir tarafın Limanı” terimi; uluslararası deniz taşımacılığımın yapıldığının ilan edildiği malların ve/veya yolcuları yüklenmesi, boşaltılması veya transit taşınması için akit tarafin 

hukumranlik alanmda altyapısı ve liman ağzı da dahil olmak üzere bulunan deniz limanınıifade eder.

“Denizcilik şirketi terimi“ terimi; bir akit tarafın topraklarında merkezi bulunan ve o akit tarafin ulusal kanunlarına göre kayıtı olan, uluslararası deniz taşımacılığı yapan gerçek yada tüzel kişi manasına gelir.

"Yetkili makamlar" terimi;
Türkiye Cumhuriyeti tarafında; “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı'n”’;Fas Krallığı tarafında; “Fas Krallığı Teçhizat ve Ulaştırma Bakanlığı'nı” ifade eder.
“Kabotaj Taşımacılığı" terimi; Akit taraflardan birinin limanları arasında yük ve yolcu taşımacılığıni ifade eder.

Taraflar; yetkili makamlarda değişiklik olması durumunda, birbirlerine diplomatik kanallardan yazılı bildirimde bulunacaklardır.

Madde 3Anlaşmanın Uygulama Alanı
İşbu anlaşma, Türkiye Cumhuriyeti ve Fas Krallığında karasuları da dahil olmak üzere hükümranhık alanlarında uygulanır.

Madde 4Limanlarda ve Karasularda gemilere uygulanacak önlemler 
1. Her bir Taraf, diğer Tarafin gemilerine, mütekabiliyet şartına dayanarak limanlarına serbest giriş, rıhtımlarda yer tahsisi ve yükleme ve boşaltma, gemiden gemiye nakil, yolcu iniş ve binişi için liman imkânlarının kullanımı, seyrüsefere yönelik hizmetlerin kullanımıkonularında, uluslararası deniz taşımacılığı yapan kendi gemilerine yaptığı muamelenin aynısını yapacaktır.

2. Taraflar, kendi mevzuatlari, liman düzenlemeleri ve uluslararası hukuka göre yükümlüfükleriçerçevesinde, gemilerin limanlarda bekleme sürelerinden mümkün olduğu ölçüde kaçınılması için uygun tedbirleri alacaklar ve bu limanlarda yürürlükte bulunan idari,gümtük ve sağlık işłemlerinin basitleştirilmesini sağlayacaklardır.
3. İşbu maddenin 1. paragrafında yer alan hükümler;
(a) Yabancı gemilerin girişine açık olmayan limanlara uygulanmayacaktır.
(b) Denizde kabotaj taşımacılığına ve her bir Tarafça sakhı tutulan pilotaj, römorkaj ve kurtarma gibi diğer faaliyetlere uygulanmayacaktır.

(c) Taraflardan birinin, kendi gemilerine verdiği zorunlu kilavuz alma gereklerinden muatiyetlerin diğer taraf gemilerine teşımil edilmesini zorunlu kılmayacaktır.

Madde 5Denizeilik ve liman faaliyetlerinin geliştirilmesi 
Taraflar, kendi mevzuatları çerçevesinde, deniz taşımacılığı ve gemi inşa alanındafaaliyet gösteren kendi ticari organizasyonları ve onların yetkili makamları arasında işbirliğinin geliştirilmesi için çaba sarf edeceklerdir 

Bu çerçevede; Taraflar, aşağıda belirtilen konularda işbirliği yapacak, tecrübe ve görüşpaylaşımında bulunacak ve denizcilik alanında faaliyet gösteren özel ve kamu şirketlerinin bu işbirliği mekanizmasıma dahil olmasını teşvik edeceklerdir:
(a) Limanların insası ve geliştirilmesi,
.._-..:.
(b) Gemi ve yat inşası, gemi bakım-onarım, gemi geri dönüşümü ve tersane inşaatı
-Gemi inşası ve yat inşası, gemi bakım onarımi, gemi geri dönüşümü ve modern 
teknolojilerin oluşturułması/uygulanmasi,

-Taraf ülkelerdeki tersanelerin inşa ve modernizasyonu,
(c) Acil Müdahale merkezinin kurulması
(d)Mesleki eğitim alanında,
-Deniz emniyeti ve güvenliği 
-Deniz kirliliğinin önlenmesi 
-Liman ve filo yönetimi 

-Gemi inşası, gemi bakımı, onarımı ve gemi geri dönüşümü.

(e)Taraflar arasında çok modlu taşımacılığın geliştirilmesi.
Madde 6Gemilerin Sertifika ve Belgeleri 
1. Bir Tarafin ilgili uluslararası düzenlemeler ve kendi ułusal mevzuatı uyarınca düzenlediği ya da tanıdığı, bu gemilerin uyruğunu gösteren belgelerle diğer durum sertifikaları ile gemilere ait diğer belgeler, diğer Tarafça tanınacaktır.

2. Her bir Tarafin, 1969 Gemilerin Tonajinı Ölçme Uluslararası Sözleşmesi uyarınca düzenlenmiş ułuslararası tonaj belgesine sahip gemileri, diğer Taraf Devletin limanlarında yeniden ölçüme tabi tutulmayacaktır.

3. Taraflardan birinin, 24 metrenin altındaki gemiler için kendi Devletinin mevzuatı uyarınca düzenlediği tonaj sertifikalari, diğer Tarafça tanınacaktır.


Madde 7Gemi adamları kimlik belgeleri 
Her bir Taraf, diğer Tarafın yetkili makamları tarafından ilgili uluslararası düzenlemeler ve kendi Devletinin mevzuatıma uygun olarak verilmiş olan gemi adamları kimlik belgelerini tanıyacak ve bu belgeleri taşıyanlara Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Fas KrallığıHükümetinin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde belirtilen hakları sağlayacaktır.
Söz konusu kimlik belgeleri:
Türkiye Cumhuriyeti tarafinda - Gemiadamı Cüzdanı veya Gemiadamları Belgesi;Fas Krallığı tarafinda - “le Livret maritime”

Madde 8Uğrak limanlarında karaya çıkma 
1. Bir Tarafin gemisinin bu Anlaşmanın 7. Maddesinde değinilen bir kimlik belgesini taşıyan mürettebati, kaptanın mürettebat fistesini yetkili yerel idarelere vermiş olması şartıyla,geminin diğer Tarafiın limanında bulunduğu süre zarfında vize almaksızın kıyıya çıkabilir ve geçici olarak kıyıda kalabilir.

2. Bu kişiler, karaya çıkarken ve gemiye dönerken, mevcut ulusal mevzuata, hudut ve gümrük kontrollerine riayet edeceklerdir.

Madde 9Mürettebat Üyelerinin giriş, çıkış ve transit geçişleri 
1.Bu Anlaşmanın 7. Maddesinde değinilen kimlik belgelerinin sahipleri, kullanılan ulaşım aracıa bakılmaksızın, gemilerine katılmak, diğer bir gemiye aktarılmak, kendi Devletlerine dönmek veya diğer Tarafin idareleri tarafindan onaylanan diğer herhangi bir amaçdoğrultusunda seyahat etmek amacıyla, söz konusu Tarafın giriş ve çıkış işlemlerini uygun şekilde yerine getirmek koşuluyla diğer Tarafın Devletinin ülkesine giriş veya ülkesinden transit geçiş yapma hakkına sahip olacaklardır.

Sözkonusu bu durumlarda, ilgili Tarafin Devletinin mevzuatına göre vize gerekli ise, bu vizeler mümkün olan en kısa sürede verilecektir.

2. Bu Anlaşmanın 7. Maddesinde değinilen kimlik belgesinin sahipleri her iki Taraf Devletin uyruğunda da değil ise, bu maddenin 1. paragrafinda belirtilen vizeler, belge sahiplerine gemiadamı kimlik belgesini düzenleyen Tarafin Devletinin ülkesine dönülmesinin garanti edilmesi şartıyla verilecektir.

aşmaMaesinde değnin kimik besni yamüette d   e   a T 


4. Bu Anlaşmanın 7. Maddesi ve bu maddenin 1. - 3. paragraflarındaki hükümlere halel getirmeksizin, Taraf Devletlerin ülkelerinde yabancıların giriş, kalma ve aynımalarma ilişkin ołarak yürürlükte olan hükümler geçerli olmaya devam edecektir.
5. Her bir Taraf, yukarıda tanımlanan gemiadamı kimlik beigesine sahip olan şahıslardan uygun bulımadıklarımın ülkesine girişini reddetme hakkını saklı tutar.
Madde 10Deniz Kazaları
1.Taraflardan birinin gemisi, diğer tarafin karasuları veya iç sularında enkaz haline gelir, karaya oturur, terk edilir veya başka herhangi bir kaza geçirirse; gemi,kazanın geçirildiği Tarafiın, ülkesinde ulusal gemilere uyguladığı muamelenin aynısindan yararlanacaktir.

2. Bu maddenin 1. paragrafinda belirtilen bir gemide bulunan mürettebata, yolculara veya yüke, her zaman ulusal bir gemi ile aynı ölçüde yardım ve destek sağlanacaktır.
3.Bu maddenin 1. paragrafinda belirtilen gemiden boşaltilan ya da kurtarılan yük ve eşyalar, diğer Tarafın ülkesinde kullanılmadığı yada tüketilmediği sürece herhangi bir gümrük vergisine tabi tutulmayacaktır.

Madde 11Gemilerden kaynaklanan kirliliğin önlenmesi 
1-Her bir Tarafın gemileri, diğer Taraf devletin ülkesi hükümranlık alanında çevresel tahribatın önlenmesi için, ilgili uluslararası düzenlemelere ve diğer Tarafin mevzuatına göre gerekli olan tüm tedbirleri alacaktır.

2-Her bir Akit tarafin gemileri diğer tarafin hükümranlık alanında bulunduğu diğer Akit tarafin yürürlükte olan çevrenin korunması alanındaki kanunlarına göre sorumlu olacaktır 
3- Her bir akit tarafin karasularında ve münhasır ekonomik bölgesinde diğer Akit tarafın gemisi tarafindan çevresel kirlilikten oluşan bir hasarın ortaya çıkması durumunda, kirleten gemi, ilgili uluslararası sözleşmeler ve Akit tarafiın kanunlarına göre sorumlu olacaktır.

Madde 12Denizciliğin geliştirilmesi 
1. Taraflar, Taraflardan birinin gemilerinin, diğer Tarafin limanları ile üçüncü ülke limanlarıarasında yapılacak deniz ticaretine katılmalarına; Taraf devletlerin mevzuatiarına,teamüllerine ve politikalarına uygun ołmak kaydıyla engel olmayacaklardır.
2. Bu maddenin hükümleri, üçüncü ülkelerin gemilerinin her iki Taraf devletin limanlarıarasındaki deniz ticaretine katılma haklarını, Taraf devletlerin mevzuatlarına, teamüllerine ve politikalarma uygun olması koşuluyla etkilemeyecektir.

3. Taraflar, ikili ticarette, her iki Tarafın gemilerinin yük taşımacılığına katılmalarımıdestekleyecekler ve özellikle karşılıklı menfaat ilkesine uygun olacak şekilde her iki ülke limanları arasında düzenli deniz hatları kurulmasını teşvik edeceklerdir.
4. Taraflar, 3. Paragraf'da belirtilen düzenli hatların kurulması için azami çabayıgöstereceklerdir. Bu çerçevede, Taraflar, 3. paragrafın uygulanması için ilgili paydaşların da katılımıyla geçici çalişma grupları kuracaklardır.

Madde 13Ortak teşebbüsłer ve denizcilik şirketlerinin temsilciliklerinin kurulması
Taraflar, karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, diğer Tarafın denizcilik kuruluşlarının kendi ülkelerinde deniz taşımacılığı alanında faaliyet gösteren ortak teşebbüsler ve ticari faaliyetlerle uğraşmayan temsilcilikler kurmasını destekleyeceklerdir. Bu tür ortak teşebbüslerin ve temsilciliklerin kurulması ve faaliyetleri, ev sahibi devletin mevzuatına tabi olacaktır.

Madde 14Ortak teknik komite 
1.Taraflar arasında işbu anlaşmanın uygulamasının sağlanaması ve işbirliğinin teşvik edilmesi amacıyla, taraflarca görevlendirilen yetkili temcilciler ve uzmanlardan oluşan bir ortak denizcilik komitesi kurulacaktır 

2.Tarafların yetkili makamlarının temsilcileri, gerekli görüldüğünde dönüşümlü olarak, bu Anlaşmanm uygulanması ile ilgili konular da ve karşıłıklı menfaati ilgilendiren denizcilik ile ilgili konularında istişarelerde bulunmak için Türkiye Cumhuriyetinde veya Fas Krallığında toplanacaklardır.

Madde 15Uluslararası taahhütler 
İşbu Anlaşmanın hükümleri, Türkiye Cumhuriyeti ile Fas Krallığı'nın tarafı olduğu diğer uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve yükümfülüklerini etkilemez.

Madde 16Anlaşmazhkları çözümü
İşbu Anlaşmanın yorumlanması veya uygulanması ile ilgili herhangi bir anlaşmazlık,Tarafların yetkili makamları arasında yapılacak doğrudan müzakerelerle karşıhıkı anlayışiçerisinde çözümlenecektir. Söz konusu makamların bir anlaşmaya varamaması halinde,uyuşmazlık diplomatik yollardan giderilecektir.

Madde 17Yürürlüğe giriş, değişiklik ve fesih 
İş bu Anlaşma, tarafların, anılan belgenin yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal usullerin tamamlandiğıni birbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri son yazıhı bildirimin alındığıtarihte yürürlüğe girecektir.

İşbu Anlaşma, tarafların karşılıklı yazılı rızalarıyla herhangi bir zamanda değiştirilebilir.Değişiklikler bu maddenin 1. Fıkrasında belirtilen usule uygun şekilde yürürlüğe girecektir.
İşbu Anlaşma, 5 yıl yürürlükte kalacaktır. Taraflardan biri, Anlaşmayı sona erdirme niyetini herhangi bir zamanda diğer Tarafa diplomatik yollardan yazılı olarak 6 (altı) ay önceden bildirebilir.

Taraflardan biri, Anlaşmayı sona erdirme niyetini, anlaşmanın yürürlük süresi dolmadan 6(altı) ay önce karşı Tarafa diplomatik kanallardan yazılı olarak bildirmediği sürece, Anlaşma 5 yıllık süreler halinde otomatik olarak yenilenecektir.

İş bu anlaşmanın yürürlüğe girmesi ile 26 Mart 1987 tarihinde imzalanan Türkiye Cumhuriyeti ile Fas Krallığı arasındaki “Türkiye Cumhuriyeti ile Fas Krallığı arasında Deniz Ulaştırmasına dair Anlaşma” yürürlükten kalkacaktır.

Bu Anlaşma, Rabat şehrinde 3 Haziran 2013 tarihinde Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde,hepsi aynı derecede geçerli olmak üzere iki nüsha olarak düzenlenmiştir. Yorumlamada farklılık olduğu takdirde İngilizce metin geçerli olacaktır.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Adıma 
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı
Fas Krallığı Hükümeti Adına 
Ulaştırma ve Teçhizat Bakanı
Binali YILDIRIM 
Λziz RABBAH 

 

         
C     5  ?'
   8
S 
 
  
,i.......√
                          
          
    
                   
    
            
 
    
    
   
   

                
             V          
   "V             
              
           X 
          
    
                                       
                             

                                               
     
                      
                               
  
       
               
              
       
    
   
   
    
         
     

 
                                 ..ow 
                     ..
               
                                     
   
    
     
                         
 

   
                                              .
                  
                                   G9*
                                                          
                         .
                   
                          

         
  ?
            
                 
                              
  
                                 
                            
                    
                                  

 
        
                                                 
   
                                
                      
 
 
                  
 
                            

 
 
            
  
  )  ( 
              
         86 
               
 
 
 
  

MARITIME AGREEMENT 
BETWEEN 
THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF TURKEY 
AND 
THE GOVERNMENT OF THE KINGDOM OF MOROCCO 

The Government of the Republic of Turkey and the Government of the Kingdom of Morocco,hereinafter referred to as the Parties,
Aiming to develop the relations between the two Parties and to enhance their co-operation in the maritime field according to the principles of equality and mutual benefit,
Taking into consideration of the improvement of Maritime Transport Agreement between the Republic of Turkey and the Kingdom of Morocco signed on 26 March 1987,
Have agreed as follows:
Article 1Purpose of the Agreement 
The aims of this Agreement are:
-to regulate and develop the relations between the two States in the maritime field;
-to promote co-ordination in the field of maritime trade and enhance maritime safety and security of navigation, prevention of pollution from ships, maritime training and certification of seafarers, port activities,
-to contribute in general to the development of commercial and economic relations between the two States.

Article 2Definitions 
For the purposes of this Agreement, the terms:
"vessel of a Party”: means any vessel registered in the shipping register of the State of the Party and flying the flag of that State in compliance with its national laws.
This term does not, however, include:
-warships and other government vessels operated for non-commercial purposes;
,,..
-hydrographic, oceanograpbic and scientific research vessels,
-sport and pleasure vessels,
-vessels carrying hazardous waste,
- Nuclear propelled vessels,
"crew member" : means the master and any other person, actually employed for duties on board during a voyage in the working or service of a vessel and included in the crew list and holding seafarer's identity document as referred to in Article 7 of this Agreement;
“Port of a Party" : any seaport with its infrastructure, including roadsteads, in the territory of a Party that is declared open to international shipping for Ioading, unloading or transshipment of goods and/or passengers by that party,
“shipping company” : means a legal or a real person, registered and has its headquarter in the territory of the one of the Parties in accordance with its national legislation and which carries 

The term "competent authorities" means:
in respect of the Republic of Turkey : “Ministry of Transport, Maritime Affairs and Communications".

in respect of the Kingdom of Moroeco : the “Ministry of Equipment and Transport"
In case the competent authorities are changed, the Parties shall notify each other in writing through diplomatic channels.

" Cabotage transportation" means the transportation of cargoes and/or passengers between the ports of the Parties.

Article 3Application 
This Agreement shall apply to the territory of the Republic of Turkey and to the territory of the Kingdom of Morocco that includes their territorial waters.

Article 4Treatment of vessels in ports and territorial waters 
1. Each Party shall accord to the vessels of the other Party on the condition of reciprocity the same treatment as it accords to its own vessels engaged in international maritime transport in respect of free access to ports, allocation of berths and use of port facilities for loading and unloading cargoes, transshipment, embarking and disembarking of passengers, use of services intended for navigation.

2. The Parties shall, within the framework of their legislation, port regulations as well as of their obligations under international law, take the appropriate steps to avoid as far as possible unnecessary delays to vessels in the ports of their States and simplify the administrative, customs and health formalities in force in those ports.
3. The provisions of paragraph 1 of this article shall not:
(a) apply to ports not open to the entry of foreign vessels;
(b) apply to maritime cabotage and to other activities reserved by each of the Parties such as pilotage, towing and salvage;
(c) oblige a Party to extend to vessels of the other Party exemptions from compulsory pilotage requirements granted to its own vessels.


Arucie 5Development of maritime and port activities 
The Parties shall make, within the limits of their legislation, efforts to develop co-operation between their commercial organizations engaged in maritime transport and ship building and their competent authorities.

In this respect, the Parties shall cooperate and exchange views and experiences on the following subjects and encourage their interested public and/or private maritime companies or port operators to involve in this cooperation mechanism:
a) Construction and development of ports 
- Establishment of joint ventures for operation and/or management of ports 
b) Ship and yacht building, ship maintenance and repair, ship recycling and construction of shipyards.

-Ship and yacht building, ship maintenance and repair, ship recycling and creation/application of modern technologies,
-Construction and modernization of shipyards on both parties.
c) Establishment of emergency response center unit 
d) Professional training in the field of:
-Maritime safety and security;
-Prevention of marine pollution;
-Port and fleet management;
-Ship building, ship maintenance, repair and recycling services.
e) Development of the multimodal transport between the Parties.
Article 6Vessel's certificates and documents 
1. The documents, certifying the nationality of vessels, statutory certificates and other documents of these vessels issued in accordance with national legislation or recognized by on of the Parties, in accordance with the relevant interational regulations and the legislation of its State, shall be recognized by the other Party.

2. The vessels of each of the Parties bearing international tonnage certificates, issued in accordance with the International Convention on Tonnage Measurement of Ships, 1969 shall not be subject to re-measuring of tonnage in the ports of the State of the other Party.
3. The tonnage certificates of vessels below 24 meters issued by one of the Parties in accordance with the legislation of its State shall be recognized by the other Party.

Article ?
Seafarer’s identity documents 
Each Party shałl recognize the seafarer's identity documents duly issued by the appropriate rt legislation of its State and shall grant the holders of such documents the rights granted by the international conventions to which the Government of Republic of Turkey and the Government of the Kingdom of Morocco are parties.

The said identity documents are:
for the Republic of Turkey : “ the Seaman's Book and Certificate of Seafarers-Gemiadanu eueaaemmmmene Cüzdanı/Gemiadamları Belgesi" ;
for the Kingdom of Morocco : “le Livret maritime”


Article 8Stay ashore during port ealls of the vessels 
I. Crew members of the vessel of one Party holding an identity document referred to in Article 7 of this Agreement may go ashore and stay for temporary shore Ieave without visas during the stay of their vessel in a port of the State of the other Party provided that this person is included into the vessel's crew list handed by the master to the competent focal authorities.
2. Both on going ashore and on returning on board the vessel, such persons shall comply with the established national legislation, frontier and customs controls.

Article 9Entry, exit and transit of crew members 
1. Holders of the identity documents referred to in Article 7 of this Agreement shall be entitled, irrespective of the means of transportation used, to enter or pass in transit the territory of the State of the other Party to join their vessel, to be transferred on board another vessel, to return to their own State or to travel for any other purpose approved by the authorities of the other Party, subject to completion of the appropriate entry and exit procedures of that Party.

In such cases, according to the legislation of the State of the respective Party if visas are required they shall be granted within the shortest possible time.

2. If the holder of the seafarer's identity document referred to in Article 7 of this Agreement is not a national of the State of either Party, the visas specified in paragraph 1 of this article shall be granted to the holder provided that return to the territory of the State of the Party, which had issued the seafarer's identity document is guaranteed.

3. Where a crew member, holding the identity document referred to in Article 7 of this Agreement is disembarked at a port of the State of the Party for health reasons or for other reasons recognized as valid by the appropriate authorities, the latter shall permit the person concerned to remain in the territory of its State and to return to his country of origin or proceed to another port of embarkation by any means of transportation.
4. Without prejudice to the provisions of Article 7 of this Agreement and also paragraphs 1-3of this article, the provisions in force in the territories of the States of the Parties relating to entry, stay and departure of foreigners shail remain applicable.

5. Each Party reserves the right to deny entry to the territory of its State to any person 

possessing the above-mentioned seafarers identny document whom it considers undesirable.
Article 10Maritime accidents 
1. If a vessel of one of the Parties suffers shipwreck, runs aground, is cast ashore or suffers any other accident in the internal waters or territorial sea of the State of the other Party, the vessel shall enjoy in the territory of that State the same treatment which is accorded to its national vessels.

2. The crew, passengers and the cargo on board the vessel referred to in paragraph 1 of this article shall be granted at any time help and assistance to the same extent as in the case of a national vessel.

3. The cargo and articles unloaded or saved from the vessel referred to in paragraph 1 of this article, provided that they are not delivered for use or consumption in the territory of the State of the other Party, shall not be liable to any tax and customs duties.
Article 11Prevention of pollution from ships 
1- The vessels of the Each Contracting Party shall take all necessary measures to prevent environmental damage within the territory of the Parties in accordance with the relevant international regulations and the legislation of the Parties.

2-Vessels of Each Contracting Party, in the territory of the other Contracting Party, shall be liable, according to the latter Contracting Party's legislation in force in the field of environmental protection.

3-In case of a marine pollution caused by a vessel of one of the Contracting Parties in the territory as well as exclusive economic zone of the State of the other Contracting Party, the polluting vessel will be responsible according to the legislation of that Contracting Party and relevant international conventions 

Article 12Development of shipping 
1. The Parties shail not hinder the participation of the vessels of one Party in sea-borne trade between the ports of the State of the other Party and the ports of third States to the extent that it is in conformity with the legislation, practices and policies of the States of the Parties.
2. The provisions of this article shall not affect the right of the vessels of third States to participate in sea-borne trade between the ports of the States of the two Parties to the extent that it is in conformity with the legislation, practices and policies of the States of the Parties.
3. The Parties shall support the participation of vessels of both Parties in cargo transportation in bilateral trade and especially encourage the establishment of liner services in accordance with the principle of mutual benefit.

4. The parties shall make maximum efforts in order to establish joint liner services mentioned in paragraph 3 of this article. In this respect, The Parties shall establish Ad Hoc Working Groups with the participation of the related stakeholders for the implementation of paragraph 3 of this article.


Article 13
Establishment of joint enterprises and representatives of professional shipping 
organizations 

The Parties shall support the establishment in the territories of their States of joint enterprises engaged in maritime transport and of representative offices not engaged in commercial activities of shipping organizations of the other Party, according to the principle of reciprocity. The establishment and activities of such joint enterprises and representative offices shall be subject to the legislation of the host State.

Article 14Joint technical committee 
1- To ensure the implementation of this Agreement and promote cooperation between the Parties, a Joint Shipping Committee is hereby established, consisting of representatives of the competent authorities and other experts designated by the Parties 
2- The Committee shall when necessary meets alternately in the Republic of Turkey and in the Kingdom of Morocco to hold consultations on matters concerning the implementation of this Agreement and on other maritime matters of mutual interest.

Article 15International commitments 
The provisions of this Agreement shall not affect the rights and obligations of each of the Parties arising from other internationai agreements to which the Republic of Turkey and the Kingdom of Morocco are parties.

Article 16Settlement of disputes 
Any dispute between the Parties relating to the interpretation or application of this Agreement shall be settled by direct negotiations between the competent authorities of the Parties in a spirit of mutual understanding. If the said authorities fail to reach an agreement, the dispute shall be settled through diplomatic channels.


Article 18 Entry into force, amendments and termination 
The present Agreement shall enter into force on the date of the receipt of last written notification by which Parties notify each other, through diplomatic channels, of the completion of their internal legal procedures required for the entry into force of the concerned document.

This Agreement may be amended by mutual written consent of the Parties at any time. The amendments shall enter into force in accordance with the same legal procedure prescribed under Paragraph 1 of this Article.

This agreement shall remain in force for a period of five (5) years. Either contracting parties hereto may terminate this agreement at any time upon notification of its intention to terminate this agreement in writing through diplomatic channels to the other Contracting Party at least six (6) months prior to the effective date of termination.

The Agreement will automatically renew itself for a period of five (5) years unless either Contracting Party notifies its intention to terminate this agreement six (6) months prior to the expiration of this agreement in writing through diplomatic channels.
The Maritime Transport Agreement between the Government of Republic of Turkey and the Government of the Kingdom of Morocco signed on 26 March 1987, shall terminate by the entry into force of this Agreement.

Done at Rabat on $3^{\mathrm{r d}}$ June 2013 in two copies, each in the Turkish, Arabic and English languages, all texts being equally authentic. In case of divergence of interpretation, the English text shall Prevail.

For the Government of the Republic of Turkey 
For the Government of the Kingdom of Moroeco 
Minister of Transport, Maritime Affairs and Communications 
Binali YILDIRIM 
Minister of Equipment and Transport 
Aziz RABBAH