Anayasa Mahkemesinin 19/10/2022 Tarihli ve 2019/37721 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-01-27

27 Ocak 2023 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32086
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI  Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
İKİNCİ BÖLÜM  KARAR 
ERCAN MUMCU VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası; 2019/37721Karar Tarihi ÷19/10/2022
Başkan : Kadir ÖZKAYA Cyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇKenan YAŞAR Raportör : Ayhan KILIÇBaşvurucular : . Ercan MUMCU 2. Güldeste MUMCU 3. Mercan TÜFEK 4. Müsläm MUMCU Vekili : Av. Uğur TARHAN 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1.Başvuru, tapu taħsis belgesinin iptal edilmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 19/1 1/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan õn incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunum kabul edilebilirlik incelemesinin Bðlüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5.Başvuru belgelerinin bir öreği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
II. OLAY VE OLGULAR 
6.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili oiaylar ðzetle şöyledir:
7. Başvurucular 12/5/2017 tarihinde δlen M.M.nin mirasçılarıdır. M.M., Ankara ili Mamak ilçesi Altıağaç Mahallesi'nde kâin 37362 ada 1 parsel numaralı ve Hazine adına tapuda kayıtlı olan taşınmazın üzerine inşa edilmiş iki katlıyapı için tapu tahsis belgesi 

verilmesi talebiyle 4/2/1985 tarihinde Mamak Belediyesine (Belediye) başvurmuştur.Belediye 1992 yılında başvurucu adına 79 m²lik arsa tahsisi yapmıştır.
8.Belediye 6/3/2014 tarihinde, gecekondu iki katßı olduğu için M.M.nin dar gelirli olma şartını sağlamadığı gerekçesiyle tapu tahsis belgesini geri almıştır.
9. M.M. tapu tahsis belgesinin geri alınmasına ilişkin işlemin iptali talebiyle 4/6/2014 tarihinde Ankara 1. Idare Mahkemesinde (Idare Mahkemesi) dava açmiştır. Dava dilekçesinde başvurucu; yargı kararı olmadan tapunun iptal edilemeyeceğini, tahsisin 22 yıl sonra geri alınmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmūştür.

10. Idare Mahkemesi 3/3/2016 taribinde davayı reddetmiştir. Karar gerekçesinde DanıştayAltıncı Dairesinin (Daire) 13/10/2009 tarihlive E.2007/7877, K.2009/9652 sayılıkararına da atifta bulunarak 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı Imar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı Imar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun'un amacının dar gelirli olan ve konut sahibi olmayan kimselere bir defaya mahsus olmak Üzere konut edindirmek ve ruhsatsız veya ruhsata aykın yapıları ruhsata bağlamak olduğunu vurgulamış; M.M.nin gecekondusunun iki katlı olmasısebebiyle dar gelirli olma şartını sağlamadığı ifade edilmiştir.

1I. M.M., bu karara karşı temyiz yoluna mūracaat etmiştir. Temyiz dilekçesinde M.M. Idare Mahkemesinin 2981 sayılı Kanun'un 13. maddesinin birinci fikrasının (a)bendindeki şartlan genişlettiğini, idarenin tapu tahsis belgesi düzenlenmesi hususunda bağlıyetki içinde olduğunu ileri sürmüştür. Dilekçede ayrıca gecekondunun iki katlı olmasının tapu tahsis belgesi verilmesine engel teşkil etmediğini iddia etmiştir.
12. Daire 24/9/2019 tarihinde Idare Mahkemesi kararını onamıştır. Nihai karar 21/10/2019 tarihinde başvuruculara tebliğ edilmiştir. Başvurucular19/11/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

JV. İLGİLİ HUKUK 
13.2981 sayılı Kanun'un 2. maddesi şöyledir:
"Bu Kanun; imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilen aşağıda belirtilen yerlerdeki bütün yapıları kapsar:
a) Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki yapılar,
b) 6785 sayılı Kamuna 1605 sayılı Kanunla eklenen Ek 7 ve 8 inci maddeler gereğince çıkarılan yönetmeliğin 103 maddesi kapsamına giren alanlardaki yapılar,
c) (b) bendi dışında kalan sanayi. depolama, turistik ve tarımsal yapılar"
14.298l sayılı Kanun'un 7. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Imar mevzuatına aykırı yapılar ve gecekondular için yapının bulunduğu yerin valilik veya belediyelerine aşağıdaki esaslara göre müracaat edilir.

Bu Kanun kapsamına giren bütún yapılardan tek maliki olanların sahibi. …. veya bunların vekilleri form dilekçe ile Belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediyelere;

Belediye ve mücavir alan sunırları dişında ise valiliğe ... miracaat ederler. .…
*•.
16/3/1983 tarihli ve 2805 saylı Kanun gereğince yapılmış olan mūracaat işlemleri ayrica bir ücret alınmadan geçerli olup, hak sahipleri bu Kanuna göre istenilecek belgeleri dosyalarına ilave ederler.

Ancak yeni yapılacak mūracaatlar için belediye veya il ōzel idareler hesabuna milli bir bankaya 2.000 TL. Müracaat masrafi olarak yatırılır. Banka şubesi bulunmayan belediyelerde bu bedel belediyeye yatưıu.

(Değişik : 18/5/1987 - 3366/1 md.) Süresi içinde belediye veya valiliğe müracaat eden fakat 2981 sayılı Kanuna göre kurulan yeminli özelteknik bürolara başvurmąvan kişilere ait yapuların belediye veya valilikçe tespit ve değerlendirme işlemleri tamamlanır. Ancak bu gibi hallerde 18 inci maddeye göre alınacak harçlar ve ekli cetvele göre tahakkuk ettirilecek harç iki kat peşin almur.

(Ek : 18/5/1987 - 3366/1 md.) 2981 sayılı Kanuna göre kurulan yeminli özel teknik būrolar, kendilerine intikal eden müracatlara ilişkin tespit ve değerlendirme ișlemlerine ait dosyaları en geç 7 Eylūl 1987 tarihine kadar tamamlayarak sonuçlandırması için beledive hazine, õzel idare veya vakflar idaresine teslim etmekle ve bu idareler de, kendilerine intikal eden dosyalari, intikal tarihinden itibaren en geç 3 av içinde sonuçlandırmakla görevli ve sorumludurlar.

Yukarıda belirtilen müracaatların usulüne uygun yapılmasımı temin için valilik veya belediyelerce yeterli bürolar kurulur ve gerekli her türlü tertip ve tedbirler alınır."
15.2981 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (a) fikrast şõyledir:
"a) Bu Kanun hükümlerine gōre hazine, belediye, il özel idaresine ait veya Vakflar Genel Müdürlüğünün idare ettiği arsa veya araziler üzerinde, gecekondu sahiplerince yapımış yapılar. 12 nci madde hükümlerine gáre tespit ettirildikten sonra. kavu maliki kamu kuruluşunca bu yer hak sahibine tahsis edilir ve bu tahsisin yapıldığı tapu sicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgiltsine Tapu Tahsis Belgesi' verilir.
Tapu tahsis belgesi, islah imar planı veya kadastro planları yapıldikaan sonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkil eder.

(Ek : 18/5/1987 - 3366/4 md.) Ancak islah imar planı veya kadastro planları ile belirlenen alanlarda tapu tahsis belgesi yerine hak sahiplerine doğrudan tapularıverilebilir."
16. 2981 sayılı Kanun'un 13. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Tapu tahsis belgest verilen gecekondular hakkında aşağıdaki uygulamalar yupılır.
a) (Değişik : 22/5/1986 - 3290/6 md.) Bu Kanun gereğince arsa tahsis edilecek kimselerin; kendisinin veya eşinin veya reşit olmavan çocuğumun oturduğu belediye ve mücavir alan sınırı içinde ev yapmaya müsait arsaya veya bir eve veya apartmanın bağımsız bir bölümüne veya bir bōlümū iş yeri olarak kullanılan bir yapıya sahip bulunmamast gerekir.


V. İNCELEME VE GEREKÇE 
17.Anayasa Mahkemesinin 19/10/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği dūşūnüłdo:
A. Başvurucuların Iddiaları
18. Başvurucular, gecekondunun iki katlı olması sebebiyle 291 sayılı Kanun'un kapsamında kabul edilmemesinin kanuna aykırı olduğunu, 1992 yılında verilen tapu tahsis belgesinin 2014 yılında iptal edilmesi suretiyle mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin Anayasa'nın 35. maddesini ihlal ettiğini ileri sürmūştür.

B. Değerlendirme 
19.Anayasa'nın"Mülkiyet hakka" kenar başlıklı 35. maddesi şöyledir:
"Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir.
Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kamunla sınılanabilir.
Mülkiyet hakkının kullanıması toplum yararına aykırı olamaz."
20. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucular tarafindan yaptian hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Cann, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucuların şikâyetinin 8z0, tapu tahsis belgesiningeri alınmasına yöneliktir.Bu nedenle başvurucuların şikâyetlerinin mülkiyet hakkı kapsamında incelenmesi uygun görülmūştür.

1, Kabul Edilebilirlik Yönünden 
21. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığıve kabul edilemezliğine karar veriłmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine flişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden 
a. Mülkün Varlığı
22. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğinden şikâyet eden bir kimse, önce bðyle bir hakkının var olduğunukanıtlamakzorundadır (Mustafa Ateşoğlu ve diğerleri,B. No:2013/1178, 5/11/2015, §§49-54). Anayasa'nın35. maddesinin birinci fikrasında"Herkes.mülkiyet ve miras haklarına sahiptir." denilmek suretiyle mülkiyet hakkı güvenceye bağlanmıştır. Anayasa'nın anılan maddesiyle güvenceye bağlanan mülkiyet hakkı, ekonomik değer ifade eden ve parayla değerlendirilebilen her türlü mal varlığı hakkını kapsamaktadır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015. § 20). Bu bağlamda mülk olarak değerlendirilmesi gerektiğinde kuşku bulunmayan menkul ve gayrimenkul mallar ile bunların Üzerinde tesis edilen sıırlı ayni ve fikrî hakların yanı sıra icraşı kabil olan her türlü alacak da mülkiyet hakkının kapsamına dâhildir (Mahmut Duran ve diğerleri, B. No: 2014/11441, 1/2/2017, §60).


2. Anayasa'nın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkı mevcut mal, mülk ve varlıkları koruyan bir güvencedir. Bir kişinin hâlihazırda sahibi olmadığı bir mülkün mülkiyetini kazanma hakk: -kişinin bu konudaki menfaati ne kadar gūçlü olursa olsunAnayasa'yla korunan mülkiyet kavramı içinde değildir. Bu hususun istisnası olarak belli durumlarda bir ekonomik değer veya icrası mümkün bir alacağı elde etmeye yðnelik meşru bir beklenti Anayasa'da yer alan mülkiyet hakkı güvencesinden yararlanabilir. Meşru beklenti, makul bir şekilde ortaya konmuş icra edilebilir bir alacağın doğurduğu, ulusal mevzuatta belirli bir kanun hükmüne veya başarılı olma ihtimalinin yüksek olduğunu gösteren yerleşik bir yargı içtihadına dayanan, yeterli somutluğu olan beklentidir. Temelsiz bir hak kazanma beklentisi veya sadece mülkiyet hakkı kapsamında ileri sürülebilir bir iddianın varlığı meşru beklentinin kabulü için yeterli değildir (Kemal Yeler ve Ali Arslan Çelebi, B. No: 2012/636, 15/4/2014, §§ 36, 37).

24. Meşru beklenti objektif temelden uzak bir beklenti olmayıp bir kanun hükmü.yerleşik bir yargısal içtihat veya ayni menfaatle ilgili hukuki bir işleme dayalı beklentidir (Selçuk Emiroğlu, B. No: 20[3/5660, 20/3/2014, § 28). Dolayısıyla Anayasa ve Avrupa Insan Hakları Sõzleşmesi'nin ortak koruma kapsamında olan meşru beklentiye dayalı mülkiyet hakkının tespiti mevcut hukuk sisteminde iddia edilen mülkiyet iddiasının tanınmasına bağlıolup bu tanım, mevzuat hükümleri ve yargı kararları ile yapılmaktadır (Üçgen Nakiyat Ticaret Ltd. Şti., B. No: 2013/845, 20/11/2014, § 37). Bu çerçevede mülkiyet hakkının ihlal edildiğinden şikâyet eden bir kimse, önce böyle bir hakkının var olduğunu kanıtlamak zorundadır (Mustafa Ateşoğlu ve diğerleri, B. No: 2013/1178, 5/11/2015. §§ 49-54).
25. Anayasa Mahkemesinin õnceki kararlarında tapu tahsis belgesinin taşınmazın mülkiyetinin elde edileceğine dair meşru beklenti oluşturan bir kanun hükmünün veya yerleşik yargısal içtihadın bulunmadığı vurgulanarak Anayasa'nın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkına ilişkin korumadan yararlandırılmaşının mümkün olmadığıkabui edilmiştir (Åyşe Öztürk, B. No: 2013/6670, 10/6/2015 § 60; Süleyman Üstün, B. No:2013/6767, 4/2/2016, §§ 59-61; Mehmet Anduse, B. No: 2013/6821, 3/2/2016, §§ 37-57).Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi Osman Ukav (B. No: 2014/[2501, 6/7/2017) kararında tapu tahsis belgesine dayalı tescil koşullarının dava tarihi itibarıyla sağlandığının derece mahkemesince tespit edildiğini dikkate alarak başvuruçunun uyuşmazlık konusu taşınmazın mülkiyetini edinme yönünde meşru bir beklentisinin olduğu sonucuna ulaşmıştır (Osman Ukav, §§ 51-59}. Anayasa Mahkemesi Mehmet Ukav (B. No: 2015/12898. 29/11/2018)kararında da aynı yaklaşımını sürdūrmüştūr (aynı kararda bkz.§§ 30-32).
26.Somut olayda başvurucuların murisinin 4/2/1985 tarihinde yaptığı tapu tahsis belgesi verilmesi yðnündeki müracaat 1992 yılında neticelendirilerek muris adına tapu tahsis belgesi düzenlenmiştir. Tapu tahsis belgesinin düzenlenmesi tek başına kişiye taşınmazın mülkiyetini edinme yönünde meşru bir beklenti doğurmasa da sõz konusu belgenin mülkiyet hakkı kapsamında korunmaya değer bir ekonomik menfaat teşkil ettiği açıktır. Zira tahsis belgesinin verilmesiyle kişi taşınmazı kullanabilmekte, diğer koşulları da sağladığı takdirde kişiye tapu da verilebilmektedir. Bu itibarla Osman Ukav ve Mehmet Ukav kararlarıgözetilerek başvurucuların Anayasa'nın 35.maddesi kapsamında korunması gereken bir menfaatinin olduğu değerlendirilmiştir.

b. Mädabalenin Varlığı ve Tärüi 
27. Anayasa'nın 35. maddesi ile mülkiyet hakkına temas eden diğer hükümleri birlikte değerlendirildiğinde Anayasa'nın mülkiyet hakkına müdahaleyle ilgili üç kural ihtiva 

ettiği görülmektedir. Buna göre Anayasa'nın 35. maddesinin birinci fikrasında, herkesin mūlkiyet hakkına sahip olduğu belirtilmek suretiyle mülkten barışçıl yararlanma hakkına yer verilmiş; ikinci fikrasında da mülkten barışçıl yararianma hakkına müdahalenin çerçevesi belirlenmiştir. Maddenin ikinci fikrasında genel olarak mülkiyet hakkının hangi koşullarda sınırlanabileceği belirlenerek aynı zamanda mülkten yoksun bırakmanın şartlarının genel çerçevesi de çizilmiştir. Maddenin son fikrasında ise mülkiyet hakkının kullanımının toplum yararına aykırı olamayacağı kurala bağlanmak suretiyle devletin mülkiyetin kullanımınıkontrol etmesine ve düzenlemesine imkân sağlanmıştır. Anayasa'nın diğer bazı maddelerinde de devlet tarafindan mülkiyetin kontrolüne imkân tanıyan özel hükümlere yer verilmiştir.Aynıca belirtmek gerekir ki mülkten yoksun bırakma ve mülkiyetin düzenlenmesi, müIkiyet hakkına müdahalenin Özel biçimleridir (Recep Tarhan ve Afife Tarhan, B. No: 2014/1546,2/2/2017, §§ 55-58).

28. Başvuruculara 2981 sayılt Kanun uyarınca verilen tapu tahsis belgesinin geri alınması mülkiyet hakkına müdahale oluşturmuştur. Meşru beklentinin karşılanmamasıbiçiminde tezahür eden müdahalenin mülkiyetten barışçıl yararlanma hakkana saygıya ilişkin genel kural çerçevesinde incelenmesi gerekir.

c. Müdahalenh İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
29.Anayasa'nın 13. maddesi şõyledir:
"Temel hak ve hürriyetler, Özlerine dokunumaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sımrlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözune ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz."
30. Anayaşa'nın 35. maddesinde mtilkiyet hakkı sınırsız bir hak olarak düzenlenmemiş, bu hakkın kamu yararı amacıyla ve kanunla sınırlandırılabileceği öngörülmüştür. Mülkiyet hakkına müdahalede bulunulurken temel hak ve özgürlüklerin sınirlandırılmasına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'nın 13. maddesinin de gözöntnde bulundurulması gerekmektedir. Anılan madde uyarınca temel hak ve özgürlükler,demokratik toplum düzeninin gereklerine ve öiçülölāk ilkesine aykırı olmaksızın Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sıntrlanabilir.Dolayısıyla mülkiyet hakkına yōnelik mtıdahalenin Anayasa'ya uygun olabilmesi için mūdaħalenin kanuna dayanması, kamu yararı amacı taşıması ve ölçülolūk ilkesi gözetilerek yapılması gerekmektedir (Recep Tarhan ve Afife Tarhan, § 62). Bu bağlamda öncelikle müdahalenin kanuni dayanağının bulunup bulunmadığı incelenmelidir.
31. Anayasa'nın 35. maddesinin ikinci fikrasında mülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceği belirtilmek suretiyle mülkiyet hakkıa yōnelik mūdahalelerin kanunda õngörülmesi gereği ifade edilmiştir. Öte yandan temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkelerin düzenlendiği Anayasa'nın 13.maddesinde de hak ve özgürlüklerin ancak kamunla sınırlanabileceği temel bir ilke olarak benimsenmiştir. Buna göre müilkiyet hakkına yapılan müdahalelerde dikkate alınacak öncelikli ölçūt, müdahalenin kanuna dayalı olmasıdır. Bu õlçütün sağlanmadığı tespit edildiğinde diğer ölçütler bakımından inceleme yapılmaksızın mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varilacakur (Ford Motor Company, B. No: 2014/13518, 26/10/2017, § 49).

32. Müdahalenin kanuna dayałı olması Öncelikle şeklî manada bir kanunun varlığınızorunlu kılar. Şeklî manada kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından Anayasa'da belirtilen usule uygun olarak kanun adı altında çıkarılan düzenleyici yasama işlemidir. Hak ve ōzgūrlüklere müdahale edilmesi ancak yasama organınca kanun adı altında çıkarılan düzenleyici işlemlerde müdahaleye imkân tanıyan bir hūkmün bulunması şartına bağlıdır. TBMM tarafindan çıkarılan şeklî anlamda bir kanun hükmünün bulunmaması hakka yapılan müdahaleyi anayasal temelden yoksun bırakır (Ali Hıdır Akyol ve diğerleri [GK], B.No: 2015/17510, 18/10/2017, § 56).

33. Hak ve Özgürlüklerin, bunlara yapılacak müdahalelerin ve sınırlandırmaların kanunla düzenlenmesi bu haklara ve özgürlüklere keyfi müdahaleyi engelleyen ve hukuk güvenliğini sağlayan demokratik hukuk devletinin en önemli unsurlarından biridir (Tahsin Erdoğan, B. No: 2012/1246, 6/2/2014, § 60). Kanunun varlığı kadar kanun metninin ve uygulamasının da bireylerin davranışlarının sonucunu öngörebileceği kadar hukuki belirlilik taşiması gerekir. Bir diğer ifadeyle kanunun kalitesi de kanunilik koşulunun sağlanıp sağlanmadığının tespitinde önem arz etmektedir (Necmiye Çifiçi ve diğerleri. B. No:2013/1301, 30/12/2014, § 55). Müdahalenin kanuna dayalı olmasi, müdahaleye ilişkin yeterince erişilebilirve öngõrülebilir kuralların bulunmasını gerektirmektedir (Türkiye l$ Bankası A.$. [GK], B. No: 2014/6192, 12/11/2014, § 44).

34. Somut olayda başvurucuların murisine verilen tapu tahsis beigesi, ihtilaf konusu gecekondunun iki katlı olduğu gözetilerek geri alınmıştır. Belediye, gecekondunun iki katlıolduğunu dikkate alarak başvurucunun dar gelirli olma şartını sağlamadığını kabuł etmiştir.İdareMahkemesinin Danıştaydenetiminden geçen kararında da Belediyenin bu görüşünün benimsendiği görülmüştür.AnayasaMahkemesince incelenecek temelmesele dargelirli olma şartının kanuni dayanağının bulunup bulunmadığıdır.

35. 2981 sayılı Kanun'un 2. maddesine bakıfdığında sözü edilen Kanun'un imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilen ve ūç bent hâlinde sayılan yapıları kapsadığıanlaşılmaktadır. Anılan maddedeki "imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilen . yapıları" ibaresi õzeilikle dikkati çekmekte ve maddede, yapıdaki kat ve daire sayısıyla ilgili olarak herhangi bir sınırlamanın yer almadığı gözlemlenmektedir. Kanun'a tabi yapıların gecekondularla sınırlandırılmadığı da göze çarpmaktadır. Nitekim Kanun'un mūracaat esaslarını düzenleyen 7. maddesinin birinci fikrasında "imar mevzuatına aykırıyapılar ve gecekondular için" başvuru yapılabileceği belirtilerek bu husus pekiştirilmiştir.
36.Idare Mahkemesinin gerekçesi dikkatlibir şekilde incelendiğinde2981sayılıKanun'daki açık bir hükümden değil Kanun'un gerekçesinden yararlanılarak tespit edilen amacından hareket edildiği görülmüştür. Kanunun gerekçesinin kanunda yer alan hükümlerin anlam ve kapsamının yorumlanmasında dikkate alınması tabiidir. Ancak kanunun gerekçesinden tespit edilen amacından hareketle kanunda açıkça öngörülmeyen bir kısıtlamanın ihdas edilmesi Anayasa'nın 2.maddesinde düzenlenen hukuk devleti ilkesini zedeleyebilir.

37. 2981 sayılı Kanun'da hak sahibi sayılabilme yönünden imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilen yapılarda kat ve daire sayısı bakımından bir ayrım yapılmasına imkân veren herhangi bir düzenleme bulunmadığı gözetildiğinde İdare Mahkemesinin yorumunun yeni bir şart ihdası niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir. Hak ve özgürlükleri kısıtlayan hükümlerin kanun koyucunun muradının, dolayısıyła kanunun olağan anlamının õtesine geçilerek genişletici yorumlara tabi tutulması hukuk devleti ilkcsinin bir 

güvencesi olan öngörülebilirliği zedeler. İdare Mahkemesinin 2981sayılıt Kanun'un imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilen yapılar arasında kat sayısı yönünden ayrım yapıldığı şeklindeki yorumunun öngörülebilir olmadığı sonucuna varılmıştır.
38. Bu durumda başvurucuların mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin kanuni dayanağının olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Varılan sonuca göre müdahalenin meşru bir amacının bulunup bulunmadığının veya ölçülü olup olmadığının değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

39. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

3. Giderim Yönünden 
40. Başvurucular, ihlalin tespit edilmesini ve yargilamanın yenilenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

41. Başvuruda tespit edilen mülkiyet hakkı ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulummaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiğiyargı mercilerince yapılması gereken iş. yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fikrasında düzenlenen bireysel başvuruya ðzgü yeniden yargılama kurumunun Özelliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz. Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875,7/6/2018, §§ 5460; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/1 (/2019, §§ 53-60,66; Kadri Emis Berberoğlu (3) [GK], B, No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).
VI. HM 
Açıklanan gerekçelerle;
A.Molkiyethakkının ihlal edildiğineilişkin iddianınKABUL EDiLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan inülkiyet hakkının İHLAL EDİLDİĞINE,
C. Kararın bir Örneğinin mülkiyet hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapıimak üzere Ankara 1. Idare Mahkemesine (E.2014/1104, K.2016/590) GÖNDERİLMESINE,
D. 364,60 TL harç ve 9.900 TL vekâlet Ücretinden oluşan toplam 10.264,60 TL yargılama giderinin başvurucufara MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dðrt ay içinde yapılmasına, õdemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten õdeme tarihine kadar geçen stre için yasal faiz UYGULANMASINA,
F. Kararın bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMEStNE 19/10/2022tarihinde OYBfRLİĞİYLE karar verildi.