Anayasa Mahkemesinin 27/9/2023 Tarihli ve 2021/8967 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-11-30

30 Kasim 2023 PER$EMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 32385
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
GENEL KURUL KARAR 
OZAN GÜVEN BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2021/8967Karar Tarihi : 27/9/2023
Başkan :Zühtü ARSLAN 
Başkanvekili :Hasan Tahsin GÖKCAN 
Başkanvekilf :Kadir ÖZKAYA 
Üyeler : Engin YILDIRIM 
Muammer TOPAL 
Rıdvan GÜLEÇ

Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Yıldız SEFERİNOĞLU 
Selahaddin MENTEŞ
Basri BAĞCI 
Îrfan FIDAN 
Kenan YAŞAR 
Muhterem INCE 
Raportör : Tahir Hami TOPAÇ
Başvuracu : Ozan GÜVEN 
Vekili : Av. Sevgi KALAN GÜVERCİN 

L. BAŞVURUNUN KONUSU 
1.Başvuru, bir şirket hakkında yaptığı sosyal medya paylaşımı sebebi ile tazminat ödemesine karar verilen başvurucunun ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasıa ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 12/2/2021 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabu!edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar vermiştir.
3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığıa (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşıbeyanda bulunmuştur.

4.Birinci Bölüm, başvurunun Genel Kurula sevkine karar vermiştir.
III. OLAY VE OLGULAR 
5.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şōyledir.

6.Başvurucu 1984 doğumlu olup İstanbul'da ikamet etmektedir.
7.Davacı T., telekomünikasyon alanında faaliyet gösteren, haberleşme ve iletişim sektöründe ticari faaliyetleriyle kamu tarafindan tanınan bir şirkettir. Davacr; ticari faaliyetlerinin yanı sua kültür, sanat, spor ve eğitim alanlarmda yürütülen birçok toplumsal sorumluluk proje ve kampanyalarına da destek sağladığınt belirtmektedir.
8. 2016 yılmın Mart ayı başlarında ulusal bir gazetede bir vakif ve bir dernekle bağlantılı olduğu söylenen yurtlarda kalan en az on Öğrencinin yurt sorumlusu bir öğretmen tarafindan tacize uğradığına ilişkin bir haber yayımlanımıştır. Haberde, çocuklardan birinin yaşadıklarımı bir psikoloğa anlatması ve psikoloğun da konuyu yetkililere bildirmesiyle olayın ortaya çıktığı, Karaman'da Cumhuriyet savcısının konuyla ilgili soruşturma başlattığıyer almıştir. Daha sonraki haberlere göre sanık kısa sürede tutuklanmış ve yine mart ayıiçinde iddianame tamamlanarak yargı süreci başlamıştur, Kamuda būyük infial uyandrran olay çok sayıda sivil toplum kuruluşunca takip edilmiş, Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine gelmiş, ulusał ve uluslararası yayın organlarında sayısız habere konu olmuştur (Hayriye Özde Çelikbilek, B. No: 2016/13543, 24/10/2019, § 10; Kemal Kılıçdaroğlu (6), B. No:2017/27971, 18/5/2021, § 9; Ceyhun Tunç, B. No: 2017/20822, 14/9/2021, § 10).
9. Bahse konu haberlerin ardından davacı Şirket ile söz konusu vakıfarastnda mali destek ilişkisi bulunduğu iddiaları kamunun gündemine gelmiş ve haberlere konu edilmiştir (benzer nitelikteki haber için bkz. Ceyhun Tunç, § 11). Nitekim davacı Şirket, iddialara ilişkin olarak 24/3/2016 tarihinde kamuoyu açıklaması yapmıştır. İlgili açıklama şöyledir:
"Türkiye'nin T.'st olarak,, onbinlerce gencimize umut işiğı olan, geleceğe daha güvenle yürümelerini sağlayan Kardelenler, Van lçin Türkiye Kumbarası, Engelsiz Eğitim,Gðnūl Kōprūsü gibi projeler, milyonlarca İnsanımızın da takdirtni ve gönlünü kazanmıştır Tüm bu projelerle 16 yıl boyunca kesintisiz olarak l00 binin üzerinde eğitim bursu sağladık.Saygıdeğer kamuoyumuzun bilmesini isteriz ki, doğrudan öğrencllerimize giden burslarla biz herhangi bir vakfi, derneği veya sivil toplum kuruluşumy değil, öğrencllerimizin eğitimini destekliyoruz,., ülkemizin geleceğinin garantisi olan gençlerimizi desteklemeye devam edeceğlz"
10. Başvurucu, antlan haberin ardından 17/5/2016 tarihinde bir sosyal medya platformundaki hesabında "Pedofili destekçici ve sansürcü @.. ile olan 16 yıllık sōzleşmemi iptal ettirdim,#sansür... @.…Boykot" şeklinde bir gönderi paylaşmıştır.
II. Davacı, sõz konusu paylaşım nedeniyle kişilik haklarına saldırıda bulunulduğu iddiasıyla 24/10/2016 tarihinde İstanbul Anadolu 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) başvurucu aleyhine manevi tazminat davası açmıştır, Dava dilekçesinde, Şirketin uzun yıllardan beri çok sayıda proje ile öğrencilere burs sağladığını, bu burslarla herhangi bir vakıf ya da dereği değil Öğrencilerin eğitimini desteklediğini, bir vakfa ait yurtta gerçekleşen cinsel istismar olayının sosyal medyada çarpıtilarak bir karalama kampanyasına dönüştürüldüğunü, bu kapsamda başvurucunun da haksız bir fille kişilik haklarınızedelediğini belirtmiş ve 10.000 TL tutarında manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
12.Mahkeme 29/6/2017 tarihinde davantn kismen kabulü ile başvurucumun 500 TL manevi tazminat ödemesine karar vermiştir. Mahkemenin gerekçeli kararmn ilgili kismışõyledir:

"Davalının sosyal paylaşım twitter hesabından davacı şirket aleyhine 'Pedofill destekçici ve sansürct @…. ile olan 16 yıllık sőzleşmemi iptal etttrdim.tsansür…. @.…Boykot'şeklinde yazarak kişilik haklarını ve ticari itbarini ihlal eden açıklamaları ve tarafların mall içtimai durumları davalının ekonomik durumu, sarf edilen sõzler nedeniyte davacının ticari itibarının zedelenme düzeyi dikkate alınarak 500,00-TL, manevi tazminatın davahdan tahsiline, fazla talebin reddine karar verilmesi gerekmekle"
I3. Başvurucunun istinaf başvurusu Özerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4.Hukuk Dairesi (Daire) 2/5/2019 tarihinde istinaf başvurusunun esastan reddine miktar itibarıyla kesin olarak karar vermiştir. Dairenin gerekçeli kararının ilgili kısmı şöyledir:
"Somut olaya gelince; davałı paylaşumında davaciı Pedofli destekçisı olarak itham etmiştir. Pedofili ya da sūbyancılık, yetişkin bir kimsenin ergenlk ōncesi çocukları veya ergenliğe yent girmtşleri cinsel açıdan çekici bulması ve cinsel eğlliminin çocuklara yönelik olmasına neden olan psikoseksüel rahatsızlık olarak tanımlanmakta olup davacının, pedofili destekçisi olarak uham edllmest; yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde doğrudan saygınlığına ve şöhretine yönelik saldırı mahiyetindedir."
IV. İLGİLI HUKUK 
A. Ulasal Hukuk 
I4. 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kamunu'nun "Sorumluluk" kenar başlıkh 49. maddesi şöyledir:
Kusurlu ve hukuka aykarı bir fille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici flili yasaklayan bir hukuk kuralı bulummasa bile, ahlaka aykırı bir flule başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüldür."
B. Uluslararası Hukuk 
15. Avrupa Insan Haklan Mahkemesinin (AfHM) UJ/Macaristan (B. No:23954/10, 19/7/2011) kararında, günlük bir gazetede yayımlanan makalede devlete ait bir şirket tarafindan üretilen şaraplaria kalitesi ile ilgili kullandığı bir kelime sebebi ile başvurucunun cezalandırumasının ifade özgürlūğūnü ihlal edip etrnediği incelenmiştir.
16. Söz konusu makalede üretici şirket tarafindan imal edilen şarapların kalitesi konu edilmiştir, Şirket ilgili makalenin ticari itibarını zedelediği gerekçesi ile başvurucu hakkında hakaret davası açmıştır. Yapılan yargılama sonucunda başvurucunun makalede sőz konusu şarapları nitclemek için kullandığı "b..k" kelimesinin hakaret suçuna vūcut verdiği belirtilerek başvurucu kınama cezasıma mahkûm edilmiştir (UJ/Macaristan, §§ 6-8).
17. AlHM; başvurucunun kullandığı ifadenin saldırgan olduğunu belirtmekle birlikte ifadenin değer yargısı niteligi taşıdığım, başvuranın birincil amactnın okurların zihninde şirketin ürünlerinin kalitesini düşürmek değil devlet mülkiyetinin dezavantajlart hakkında farkındaük yaratmak olduğunu tespit etmiştir. Makalede ifade edilen fikirlerin kamu yararını ilgilendirdiğini, başvuranın ifadesinin abartılı olmakla birlikte düşük kaliteli şarabı nitelendirmek için kullandığı ve bu ifadenin taşıdığı kabalığın başvurucunun gūçlü

anlatımının bir parçasımı oluşturduğunu kabul eden AlhM başvurucunun ifade özgürlüğünūn ihlal edildiğine karar vermiştir (UJ/Macaristan, §§ 23-26).

V. INCELEME VE GEREKÇE 
18.Anayasa Mahkemesinin 27/9/2023 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldo:
A.Başvurucunun İddiaları ve Bakanhk Görüşü
19.Başvurucu; bir vakfa ait yurtta kalan bazı çocukların yurtta görevli bir Öğretmen tarafindan cinsel istismara uğradığına ilişkin tartışmalar devam ederken davacı Şirketin ilgili vakıf tarafindan yürütülen bir organizasyona sponsor oldugunun öğrenilmesi tzerine sosyal medyada durumun tepkiyle karşılandığını, kendisinin de bu kapsamda durumu eleştirdiğimi,paylaşımın olgusal temelleri olan bir değer yargısı niteliğinde olduğunu, davacıın bir şirket olması ncdeniyle eleştiriye katlanma yūkümlüloğünün geniş yorumlanması gerektiğini,paylaşımın tek başına davacı üzerinde etkisi bulunmadığıni, paylaşımı nedeniyle tazminat ödemesine karar verilmesinin ifade āzgürloğünü ihlal ettiğini, ayrıca kararın gerekçe içermemesi ve benzer davalardan farkh olarak aleyhine tazminat karart verilmesi nedeniyle adil yargılanına hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

20. Bakanlık görüşünde; başvurucunun sosyal medya hesabından yaptığıpaylaşimda sarf ettiği ifadeler nedeniyle tazminat ödemeye mahkům edilmesinin başvurucunun ifade özgürlüğüne bir müdahale olup olmadığı, bu müdahalenin tüzel kişilerin itibarının korunması meşru amacı kapsamında görülüp görülemeyeceği, sonuç olarak çatışan iki değer arasında (ifade özgürlüğü ile itibar hakkı) yerel mahkemclerce adil bir denge kurulup kurulmadığı değerlendirilirken Anayasa Mahkemesi tarafindan ilgili Anayasa hükümlerinin, içtihatlarm ve diğer tespitlerin dikkate alınması gerektiği ifade edilmiştir.
21. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında daha Önccki iddialarınıyinelemiştir.

B. Değerlendirme 
22. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun iddialarmı bir būtün olarak ifade özgürlüğü kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

23.Anayasa'nın 26. maddesinin ilgili kısm şöyledir.
“Herkes, dūşünce ve kanaatlerini sāz, yazı, resim veya başka yollarła tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahipttr. Bu hūrriyet resmi makamların mūdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar...
Bu hürrłyetlerin kallanimasi, .. kamu düzeni, kamu gtvenliği, ... šuçların önlenmesi. ..gereğine uygun olarak yerine getirilmesi amaçlarıyia sınırlanabilir...
Düņūnceyi açıklama ve yayma hürrtyetinin kullanıłmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunla dizenlentr."

. Kabul Edllebilirlik Yönünden 
24. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığıve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yöpünden 
a. Müdahafenin Varhığı
25. Başvurucunun sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşım nedeniyle 500TL tazminat ödemesine karar verilmiştir. Söz konusu mahkeme kararı ile başvurucumun ifade Özgüriüğüne yönelik bir müdahalede bułunulmuştur 
b.Müdahalenin İħlal Oluşturup Olnşturmadığı
26.Anayasa'nın 13. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Temel hak ve hürriyetler, … yalnızca Anayasanın tilgili maddelertnde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, .… demokratik toplum düzeninin …. gereklerine ve ðlçülülük ilkesine aykırı olamuz.“
27. Yukarida anılan müdahale Anayasa'nn 13. maddesinde belirtilen şartları yerine getirmediği müddetçe Anayasa'nın 26. maddesinin ihlalini teşkil edecektir. Bu sebeple sınırlamanı Anayasa'mn I3. maddeside düzenlenmiş olan kanun tarafindan Öngörülme,Anayasa'nın 26. maddesinin ikinci fikrasında belirtilen haklı sebeplerden bir veya daha fazlasına dayanma, demokratik toplum düizeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykır olmama şartlarma uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

L Kanunflik 
28. Yapilan değerlendirmeler neticesinde 6098 sayılı Kanun'un49. maddesinin kanunła sınırlama ölçūtünū karşıladığı sonucuna varıimıştır.

li. Meşru Amaç
29. Başvurucunun davaciya manevi tazminat &demesine karar verilmesinin başkalarının şōhret veya haklarının korunmasıa yönelik önlemlerin bir parçası olduğu ve meşru bir amaç taşıdığı sonucuna varimıştır.

Ht. Demokratik Toplum Düzenhnin Gereklerine Uygunluk 
(1)Genel İlkeler 
30. Anayasa Mahkemesinin davacının ve başvuru konusu olayların aynı olduğu benzer bir başvuruda ưyguladığı genel ilkeler için bkz. Ceyhun Tunç, §§ 32-36.

(2)İlkelerin Olaya Uygulanması
31. Başvuruya konu olayda başvurucu, bir vakfa ait yurtta kalan bazı çocuklarıyurtta görevli bir öğretmen tarafindan cinsel istismara uğradığına ilişkin tartişmalar devam ederken davacı Şirketin ilgili vakıf tarafından yürütülen bir organizasyona sponsor olmasıÜzerine başka bir GSM operatörüne geçiş yaptığına dair ekran gõrüntüsū ile birlikte "Pedofili destekçici ve sansürcü @.. lle olan 16 yıllık sōzleşmemi iptal ettirdim.#sansūr... @..Boykot"şeklinde bir iletiyi sosyal medya hesabından paylaşmıştır. Paylaşımda kullanılan "pedofili destekçici" ibaresi sebebi ile başvurucu hakkında açılan davanın somucunda başvurucunun tazminat õdemesine karar verilmiştir.

3. Anayasa Mahkemesi Ceyhun Tunç kararında, aynı olaya ilişkin olarak davacışirket hakkında yapılan benzer nitelikteki (#BabaßeniE.yeGönderme T. lle ilişkint bitir,tecavūzlere destek olma) sosyal medya paylaşımmı ifade ðzgūriūgü açısından incelemiştir.Anayasa Mahkemesi sőz konusu kararında, başvuru konusu paylaşımın yapıldığı dōnemde davacı Şirket tarafindan ilgili vakfa mali destek verildiği haberlerinin güncel olduğunu ve davacı Şirketin anılan haberlerin aksi yönünde bir iddiada bulunmadığını değerlendirerek kullanılan ifadelerin olgusal temeli olan bir değer yargısı olduğu kanaatine ulaşmıştır (Ceyhun Tunç, §§ 40, 41; olgusal iddia-değer yargısı ayrımına ilişkin olarak bkz flhan Cihaner (2), B. No: 2013/5574, 30/6/2014, § 64; Kadir Sağdiç [GK], B. No: 2013/6617,8/4/2015, § 57). Bu anlamda başvuru konusu paylaşımın Ceyhun Tunç kararına konu paylaşım ile aynı dönerde yapıldığı gözönüne alındığında paylaşımın mali destek tartışmalarının güncelliğini koruduğu ve kamusal ilginin yüksek olduğu bir dönerde yapıldığı anlaşılmakta olup bu nedenle kullanılan ifadelerin olgusal temeli olduğu kabul edilmelidir. Bunun yanında kullantlan ifadenin bir değer yargısıdan ibaret olduğu açıktır.
33. Başvurucu, kamuya hitaben davacı Şirket ile kurulacak ticari ilişkinin davacıŞirketin ilgili vakfin kampanyasına destek vermesi sebebi ile çocuk istismarcılarımıdesteklemek anlamına geleceğini sert ve kışkırtıcı bir dille ifade etmiştir. Anayasa Mahkemesinin birçok kararında vurgulandığı üzere ifade özgürlüğü sadece kabul gören,zararsız, kayıtsızltk içeren bilgiler ya da fikirler için değil ayaı zamanda kırıcı, şok ediei veya rahatsız edici olanlar için de geçerlidir (Bekir Coşkun [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015, §52; Ceyhun Tunç, § 43). Bu anlamda paylaşıma konu ifadeler her ne kadar rahatsız edici nitelikte olsa da ifadelerin davacının ticari itibarından ziyade temelde vakıf ve davacıarasındaki mali destek ilişkisini hedef alarak davacı Özerinde bir baskı oluşturmayıamaçladığı açıktır (Ceyhun Tunç, § 44). Dolayısıyla başvurucunun tek amacının hakaret yoluyla saldırgan bir söylemde bulunmak olduğunun kabuiüyle paylaşımın ifade Özgürlüğükorumasının dışında kaldığı sonucuna ulaşmak mümkūn değildir.

34. Öte yandan davacı Şirket, bahse konu haber ve iddialara cevaben kamuya açıklamada bulunmuştur. Davacı, söz konusu mali desteklerin eğitim bursu niteliğinde olduğunu ve herhangi bir vakfi, derneği veya sivil toplum kuruluşunu desteklemekten ziyade ōğrencilerin eğitimi için verildiğini belirtmiş olup bunun dışımda ilgili haberlerin tekzibi niteliğinde herhangi bir ifadeye yer vermemiştir (bkz § 9). Bu yönüyle davacının hakkındaki iddialara nasıl cevap verileceğini bildiği ve telekomünikasyon alanında faaliyet göstermesi nedeniyle de konu ticari itibarın korunması olduğunda daha avantajlı bir konuma sahip olduğu tartişmasızdır. Dolayısıyla davacıın kendisine yönelen bu nitelikteki eleştirilere herhangi bir kimseye göre katlanma yükümiaiağü daha fazladır.


35. Sonuç olarak başvuru konusu olayın şartları da anılan Ceyhun Tunç kararı ile aynıdır. Nihayetinde mahkemeler başvurucunun ifade Özgürlüğüne yapian müdahalenin zorunlu bir toplumsal ibtiyacı karşıladığını, dolayısıyla demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olduğunu ikna edici bir şekilde, ilgili ve yeterli bir gerekçe ile ortaya koyamamuştir (Ceyhun Tunç, § 45).

36. Anılan gerekçelerle başvuru konusu tazminat kararı nedeniyle başvurucunun Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verilınesi gerekir.

37. Yıldız SEFERINOĞLU, Selahaddin MENTEŞ ve Muhterem INCE bu görüşe katılmamıştır.

C. 6216 Sayh Kanun'un 50. Maddest Yönünden 
38. Başvurucu, ihlalin tespiti ve yargilamanın yenilenmesi ile 10.000 TL maddi,50.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

39. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarınm ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapuması gereken is, yeniden yargilama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştiran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (6216 sayılı Kanun'un 50.ınaddesinin (2) numaralı fikrasında düzenlenen bireysel başvuruya özgü yeniden yargılama kurumunun Özelliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz. Mehmet Doğan [GK], B. No:2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; Allgül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506,7/1 1/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Ents Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§93-100).

40. Ihialin niteliği dikkate alınarak başvurucuya net 18.000 TL manevi tazminat Ödenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştr. Öte yandan başvurucu, uğradığını iddia ettiği zararla ilgili bilgi ve belge sunmadığmdan maddi tazminat talebi reddedilmiştir.
VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. İfade Özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianı KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA OYBIRLIĞIYLE,
B. Anayasa'nn 26. maddesinde güvence altına alınan ifade Özgürlüğünün ÎHLAL EDİLDİĞINE Yildiz SEFERINOĞLU, Selahaddin MENTEŞve Muhterem INCE'nin karşıoylan ve OYÇOKLUĞUYLA,
C. Kararın hir örneğinin ifade özgürlüğünün ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak Üzere İstanbul Anadolu 3. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2016/415, K. 2017/233) GÖNDERILMESINE,
D.Başvurucuya net 18.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDINE,

E. 487,60 TL harç ve 18.800 TL vekålet ücretinden oluşan toplam 19.287,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESiNE,
F. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itībaren dört ay içinde yapilmasına, ōdemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAlZ UYGULANMASINA,
G. KararınbirÖrneğinin Adalet BakanlığınaGÖNDERİLMESiNE 27/9/2023tarihinde karar verildi.


Başvuru Numarası : 2021/8967Karar Tarihi : 27/9/2023
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. Anayasa Mahkemesi sayın çoğunluğu başvurucunun ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar vermiştir. Aşağıda açıkladığım sebeplerle bu karara katılmadık 
2.Başvurucu hakkında sosyal medyada ortamında bir şirket ile ilgilipaylaşımınedeniyle tazminat ödenmesine karar verilmiştir. Başvurucu ifade Özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasıyla mahkememize başvurmuştur.

3. Mahkememizin gerekçeli kararında başvurucu strcci, olay ve olgular ayrıntılıolarak yazıldığından bu süreçler karşı oy yazısıda tekrar edilmemiştir.
4. Başvurucu 2016 yılı Mart aymda meydana gelen taciz olayı nedeniyle telekomünikasyon firmasının taciz olaymda adı geçen vakıf üzerinden bir kısım öğrencilere maddi burs sağlaması nedeniyle telekomünikasyon firmasının "Pedofili destekçisi ve sansürcü şeklinde ctiketleyerek sosyal medyada paylaşrmda bulunmuştur. figili firma paylaşım nedeniyle firmanın ticari itibarının zedelendiğini uğradığı haksız fil nedeniyle kişilik haklarının zedelendiğini ileri sürerek tazminat davası açmıştır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 2/5/2019 tarihli istinaf başvurusunun esastan reddedilmesiyle karar kesinleşmiştir. Istinaf Mahkemesi davacının, pedofili destekçisi olarak itham edilmesi kararda açıklanan ilkeler çerçevesinde doğrudan saygınlığına ve şöhretine yönelik saldırımahiyetindedir." Gerekçesiyte ilk derece mahkeme kararın onamıştır.
5. Başvurucu sõz konusu dava nedeniyle tazminata hüikmedilmesinin ifade özgürlüğünün ihlal edildiğimi ileri sürmüştür.

6. Anayasa'nın dūşüncesini açıklama ve yayma hūrriyeti ve basın hūrriyetine ilişkin haklara bir mūdahalenin olup olmadığı değerlendirirken Anayasa'nın 13. Maddesinde Öngörülen somut başvuruya uygun düşen kanun tarafından öngörülen, Anayasa'nın 26.Maddesinin 2. Fikrasında belirtilen hakhı sebeplerden bir veya daha fazlasına dayanma demokratik toplum düzenin gereklerine ve ðlçülūlok ilkesine aykırı olmama şartlarına uygun olup olmadığıın belirlenmesi gerekir.

7. Ifade ve basın özgürlükleri mutlak olmayıp sıırlandırılabilir nitelikli haklardandır. Anayasa'nın 26. Maddesinin 2. Fikrasında sınırlama sebepierine yer verilmiştir.Basın özgürlüğünün sınırlanmasında ise kural olarak 28. Maddenin 4. Fıkrası gereği Anayasa'nın 26. ve 27. Madde hükümleri uygulanacaktır.

8. Anayasa'mın 12. Maddesi "temel ve hak ve hürriyetler kişinin topluma ailesie ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını ihtiva eder." düzenlemesiyle kişilerin sahip olduklan temel hak ve hürriyetieri kullamıbrken ödev ve sorumluluklarıntn bulunduğuna gönderme yapmaktadır. Ifade ve bastn özgürlükleri kullanırken de geçerli olan bazı görev ve sorumluluklar. bulunmaktadtr. Mahkememizin (Orhan Pala, B. No:2014/2983, 15/2/2017Önder BALIKÇ1 B. No: 2014/6009 , 15/2/2017) kararlarında da basın Özgürlüklerinin mutlak olarak düzenlenmediği Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak sımırlandrıldığına izin verildiği vurgulanmıştır.


9. Orantiltlığa ilişkin yapılan değerlendirilmelerde anayasa mahkemesi ilk derece mahkemeler tarafindan būkmolunan manevi tazminat, adli para cezası, hükmün açıklanmasının geri btrakılması kararlarmın mağdurun şeref ve itibartaın korunmasını isteme hakkı ile ifade özgürłüğü arasıda kurulması gereken dengeyi başvurucu aleyhine bozmadığıgerekçesiyle düşünceyi açıklama ve yayma Özgürlüğünü ihlal etmediğini karar vermiştir.(Nilgūn Halloran, B. No: 2012/1184, 16/7/2014 ve Emin Aydın, B. No: 2013/2602,23/1/2014 ).

I0. Başvurucu aleyhine hükmedilen tazminat nedeniyle Anayasa Mahkemesine başvurmuştur. lik derece yargısı somut olayı TMK 48. Maddesi ve Borçlar Kanunun 58.Maddesi bağlamında kişilik haklarımın zedelenmesi dolayısıyla inceleyerek sonuçlandırmıştır.
I1. Yargitay Hukuk Genel Kurulu 22.01.2016 tarihli içtihadmda TMK'nin 48.Maddesinde yer alan "Tüzel kişiler cins, yaş, hısımlık gibi yaradılış gereği insana özgüniteliklere bağlı olanlar dışmdaki bütün haklara ve borçlara ehildirier." Şeklindeki düzenlemeden de anlaşılacağı üzere kamun koyucunun ana kuralı tüzel kişilerin tam hak ehliyetine sahip olması şeklinde koyduğunu, ancak bazı haklara fiziki ve sosyal yapısınedeniyle sahip olamayacağını vurguladığını, dolayısıyla gerçek kişinin ve tüzel kişinin hak ehliyeti arasında bir nitelik değil, içerik farkı olduğunu kabul ettiğini ifade etmiştir. Yargıtay gerçek kişilere açık olan kamu hukuku ve özel hukuk kaynaklı bütün hak ve borçlara kural olarak sahip olabilecek durumdaki tūzel kişilerin, kişilik hakkına da sahip olabileceğini bu hakka tanınan korumadan yararlanabileceğini belirtmiştir.

I2. Anayasanın 26. Maddesinin ikinci fikrasına göre ifade Özgürlügünün sınırlandırlma nedenierinden ve bu bağlamda ifade özgürlüğünü kullananların uymasıgereken görev ve sorumluluklarndan biri de başkalarının şöhret veya haklarının korunmasıdır. Bireyin şeref ve itibarı, kişisel kimliğinin ve manevi bütünlüğünüi bir parçasınıoluşturur ve Anayasanın 17. Maddesinin birinci fikrasının korumasından faydalanır. Nitekim Anayasa Mahkemesi vermiş olduğu kararlarda kişinin şeref ve itibarına Anayasa'nın I7.Maddesinde yer alan manevi varlğı kapsamımda ele almış ve devletin bireyin manevi varlığının bir parçası olan kişisel şeref ve itibarına keyfi olarak müdahale etmemek ve 3.Kişilerin bu hakka yönelik saldırılarını önlemek ile yükümlü olduğunu belirtmiştir. (Ömür Çağdaş Ersoy B.No: 2015/11715, 12/12/2018)

13. Anayasa Mahkemesine göre Devletin, bireylerin maddi ve manevi varliığının korunması ile ilgili pozitif yükümiülākleri çerçevesinde şeref ve itibarın korunması hakkı ile diğer tarafin Anayasa'da güvence altna alımmış olan ifade Özgürlüğünden yararlanma hakkıarasmda adil bir denge kurması gerekir. Bu türden başvurularda başvurunun sonucu kural olarak başvurunun ihtilaflı sōzlerin sahibi tarafından Anayasa'nın 26. maddesine dayanılarak yapılmış olması ile bu sõzlere konu olan kişi tarafindan Anayasa'nın 17. maddesinin birinci fikrasına dayanılarak yapılmış olmasına gōre değişmez. Aksi hâlde Anayasa'nın anılan maddelerinde korunan haklarm dengelenmesinde, benzer olaylarda çelişkili somuçlar ortaya çıkabilir. Yargı mercilerinin bu iki maddede düzenlenen haklar arasında Anayasa'nın 13.maddesinde ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin Anayasa Mahkemesi içtihadında ortaya konulan kriterlere uygun bir denge kurmalari gerekir. (Ergün Poyraz (2) (GK) B.No:2013/8503, 27/10/2015)

I4. Anayasa Mahkemesi bu değerlendirmeleri yaparken AfHM ile aynı doğrultu da birtakım ilkeleri göz önünde bulundurmaktadır. Bu kapsamda başvurucu tarafindan yapıian düşünce açıklamalarının tamamının söylendiği bağlamdan kopartılmaksızın olayın 

bütünselliği içinde değerlendirilip değerlendirilmediğini, müdahaleyi haklı göstermek için ulusal makamlar tarafindan ortaya konan gerekçelerin ilgili ve yeterli görünüp görünmediğini başvuru konusu olan müdahalenin gøzetilen meşru amaçla orantılt olup olmadığınıincelemektedir. Anayasa Mahkemesi somut olayın özelliğine göre kullanılan ifadelerinin tirüntı ifadelerin kamusal tartışmalara katki sunma kapasitesini ifadelere yönelik kısıtlamaların nitelik ve kapsammıkim tarafından ve kime karşı yöneltildiğini kamuoyu ile diğer kişilerin kullanıan ifädeler karşısında sahip oldukları hakları ağırlığının gerektiği gibi gözetilip gözetilmediğini değerlendirilmelidir.

15. Yargı organları kamu otoriteleri Anayasa Mahkemesi ve AfHM yarışan haklarıdengelerken; Internet ortamının sosyal hayata müdahalesini ve işleyiş şeklini göz Öntne alarak hakları dengelemeleri gerekmekiedir.Internet ortamında tretilen/yer verilen bir kıstm içeriklerin millet ve Devlet hayatı için ciddi riskler barındırabildiği, sosyal hayatızenginleştiren, bilgi edinme süreçlerini kolaylaştıran, yeni iş firsatları doğuran internetin;aymı zamanda bireylerin başta kişilik hakları olmak üzere, bir kısım temel haklarına ağır saldırıların gerçekleştirildiği, yanlış bilgilerin yayımasına, siber zorbalığın, sanal dolandıricıliğın, pomografinin, çocuk istismarınin, fuhşun, kumarın, şiddetin, nefretin ve ırkçılığın yayılmasına, terörizmin desteklenmesine ve yaygınlaştırılmasına, bðylece topluma ve devlete yönelik gerçek güvenlik risklerinin ve zararlarınin oluşmasına neden olan bir ortam haline dönüştürülebildiği de herkesçe bilinen bir gerçekliktir.
1. Ayrica, suç ve suçlularla mūcadelede, kişilerin şeref ve itibarını korunmasında internet trafiğinin farklı ülkeleri şaniyeler içerisinde geçerek akmast, karmaşık bir yapıiçerisinde belli bir noktadaki bir sorunun, dünyanm uzak başka bir noktasındaki internet trafiğini olumsuz yönde etkileyebilmesi, web sitelerini barındıran sunucuların dünyanm her tarafina yayılmış olmasi, genel veya bölgesel internet noktalarının kontrol ve bakımının gerekli olması gibi internetin diğer kitle iletişim araçlarından farklı doğa ve özellikleri, çok boyutlu çok aktörlū dinamik ve dağıtık yapısı, tekniği, işleyiş biçimi, alt yapı ve “ulusal sınırsızlık/uluslararası niteliği" bir takım zorlukları beraberinde getirmekte, bu da internet platformunun düzenlenmesini ve bu alana özgü bazı özel sımırlamalar getirilmesini zorunlu kılmaktadır. Kamu otoriteleri geliştirdikleri içtihatları ve hakların yarışması halinde dengelemeyi yeni işleyen bu sisteme göre yeniden gözden geçirmelidirler.
I7. Somut başvuruda başvurucunun kişisel Twitter hesabından paylaşmış olduğu tweet nedeniyle davacı şirket tarafından aleyhine kişilik haklarının ve ticari itibarının zedelendiği gerekçesiyle manevi tazminat talebi ile dava açılmıştir. Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan değerlendirmede davacının kişilik hakları ve Ticari haklarının zedelenmesi nedeniyle manevi tazminat talebine hüikmedilmiştir. Istinaf başvurusunun esastan reddi ile karar kesinleşmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kamuoyuna yansıyan adli olayın gerçekleştiği vakıf kapsamında bazı öğrencilere destek bursu sağladığını belirtilen davacı şirketin olayla doğrudan ilişkilendirilemeyeceği toplumda infial yaratan olay ile bağlantılı olarak davacı şirket hakkında başvurucunun paylaşımda yer alan ifadelerin küçük düşürüctı nitelikte ağır ve rencide edici olduğu kullanan ifadelerin haksız olgu isnadımahiyetinde olup haksız olgu kişisel değer yargısı olarak değerlendirilemeyeceği bu nedenle ifade ve eleştiri özgürlüğü sınırlarını aştığını belirtmiştir.

18. Başvuruya konu olay ilk derece yargısı ve İstinaf hukuk dairesi denetiminden geçerek kesinleşmiş bir karardir. Istinaf hukuk dairesi değerlendirilmesinde başvuru tarafından kullanılan ifadelerin ifade özgürlüğü kapsamında kalmadığı, kamunun bilgilendirilmesi sınırlarımı aştığı ve davacmın kişilik haklarına saldırı teşkil ettiğini kabul 

etmiştir. Derece mahkemelerince kullanilan ifadeler bu ifadelerin eleştiri sınırında kalip kalmadığı kamunun bilgilendirilip bilgilendirilmediğiamacını taşıyıp taşımadığı eleştiri sımırlarının aşıp aşmadığı hususlanı değerlendirilmiştir.

19. Vakıalar değerlendirilirken derece mahkemelerince çatışan iki değer (ifade özgürlüğü ile şeref ve itibar hakkı) adil denge kurulup kurulmadığı dengeleme işlemleri yapıhırken de başvuruya konu sőzlerin eleştiri sıırlarınt aştığına ilişkin yargılama makamlarmım takdirlerini ilgilive yeterligerekçe içerip içetmediği konusunda Anayasa Mahkemesince değerlendirme yapmak gerekir.

20. Kişilerin şeref ve itibarını korunması basın ve ifade özgürlüğü hürriyetinin korunması konusunda değerlendirme yapilirken mahkemelerce bir dengelenme yapılma zorunluluğu vardır. Maddivakıaların değerlendirilmesi, yorumlanması ve nitelendirilmesi derece mahkemelerinin takdirindedir. Maddi vakıalar uyuşmazlıkta uygulanacak hukuk kurallarından farklt olarak sadece somut bir olayı değerlendirdiğinde ancak somut olayın şartları çerçevesinde yorumlanabilir ve anlamlandirılabilir. Derece mahkemelerince yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde somut olay değerlendirilmiş kullanılan söz ve ifadenin ağırlığıyayılma hızı ve biçimi şirketin ticari itibarı Üzerinde bırakacağı etki ifadenin internet ortamındaki etiketleme etkisi somut olayla şirket arasında bir ilişkinin olmaması gõz önüne alınarak kullanılan ifade haksız olgu isnadı mahiyetinde kabul edilerek tazminat yoluyla müdahalede bulunmuştur.

21. Kişinin maddi manevi varlığının korunması kapsamında kamu makamlarıtazminat yoluyla müdahalede bulunıtuştur. Hakların dengelenmesi kapsamında tazminata hükmedilmesi orantısız değildir.

22. Yukanda belirtilen gerekçelerle basın ve ifade özgürlüğünün ihlal edilmcdiği görüşüyle sayın çoğunluğun görüşüne katılmadık.

Oye Yıldız SEFERİNOĞLU 
Oye Selahaddin MENTEŞ
Üye Muhterem INCE