Anayasa Mahkemesinin 3/2/2022 Tarihli ve 2019/9279 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-02-25

25 Şubat 2022 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31761
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR 
MÜSLİM ŞENTÜRK BAŞVURUSU (2)
Başvuru Numarası: 2019/9279Karar Tarthi : 3/2/2022
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Öyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞRaportör : Ayhan KILIÇBaşvurocu : Müslim ŞENTÜRK Vekili : Av. Güler ÇETIN 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
I. Başvuru 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Mūessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle YapılacakYardımlara Dair Kanun kapsamında verilen tapunun iptali nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 22/3/2019 tarihinde yapılmıştır.
3.Başvuru,başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5.Böltüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir õrneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.

7.Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı stresinde beyanda bulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR 
8.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:

9.Başvurucu 1959 doğumlu olup Kocaeli'nde ikamet etmektedir.
AHak Sahipliğinin İptaline İlışkin Süreç
10.Başvurucu, Kocaeli'nin Gölcük ilçesi Ihsaniye beldesi Denizevler Mahallesi'nde kâin bir taşınmazın malikidir. Anılan taşınmaz üzerinde iki işyeri, dört konut inşa edilmek fzere 27/6/1994 tarihinde yapı ruhsatı alınmıştır, İnşa edilen binaya ilişkin yapı kullanma izni (iskân ruhsati) alınmamıştır.

11. I7/8/1999 tarihinde meydana gelen Kocaeli'nin Göleük ilçesi merkezli depremden sonra düzenlenen 10/9/1999 tarihli hasar tespit raporunda, anilan taşinmaz Üzerinde bulunan yapının ağı hasarlı olduğu ifadelerine yer verilmiştir. Raporda ayrıca taşınmazın "yeni inşaat" olduğu saptaması da yer almaktadır.

12. Başvurucu 15/11/1999 tarihli talep ve taahhütname ile 7269 sayılı Kanun hūkümleri uyarınca inşaat yardımı yapılması talebinde bulunmuştur. Mahallî Hak Sahibi Inceleme Komisyonunca (Komisyon) yapilan incelemeden sonra 14/5/2000 tarihinde başvurucunun hak sahipliği kabul edilerek yeniköy kalıcı konutlarındaki bir konut başvurucuya tahsis edilmiş ve sõz konusu konutun tapusu başvurucu adına tescil edilmiştir.
13. Sonradan yapılan detaylı araştırma neticesinde başvurucunun yıkılan konutunun deprem sırasında inşaat hâlinde olduğu gerekçesiyle 24/4/2007 tarihli işlemle hak sahipliği iptal edilmiştir.

14.Başvurucu bu işleme karşı Kocaeli 1. İdare Mahkemesinde (İdare Mahkemesi)dava açmıştır. Dava dilekçesinde başvurucu; inşaatın depremden önce tamamlandığını ve 7/5/(999 tarihinden itibaren anılan konutta oturulmaya başlandığını, dolayısıyla hak sahipliğinin iptal edilmesinin hukuka aykır olduğunu ileri sürmūştür. İdare Mahkemesince 18/5/2011 tarihli kararla dava reddedilmiştir. Kararın gerekçesinde 7269 sayılı Kanun'un 29.maddesine atıfta bulunularak yıkılan, yanan veya ağır hasara uğrayan binalardan ötürü hak sahibi olumabilmesi için afet tarihi itibarıyla bu binaların ikamet etmeye elverişli olması ve inşaat hâlinde bulunmaması gerektiği görüşü izhar edilmiştir. Gerekçede, başvurucunun taşınmazın inşaat hâlinde olduğu tespitini içeren 10/9/1999 tarihli hasar tespit raporuna herhangi bir itirazda bulunmadığı hatırlatılmıştr. Idare Mahkemesi ayrıca başvurucunun anlan konutta oturduğunu ispatlayan elektrik, su, doğal gaz ve benzeri tüketiın faturalari sunamadığını vurgulamıştır. Idare Mahkemesi sonuç olarak başvurucunun sõz konusu konuta ilişkin olarak deprem õncesi döneme ait faturaları ibraz edemediğini ve konutun inşaat hâlinde olduğuna dair I0/9/1999 tarihli tespite itiraz etmediğini gözeterek hak sahipliğinint bulunmadığı sonucuna ulaşmıştır.

15. Bu karar Damştay Ondördüncü Dairesinin (Danıştay) 27/11/2012 tarihli kararīyla onanmış; karar düzeltme istemi de Danıştayın 30/1/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir.

16. Başvurucu 8/4/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucu 7269 sayılt Kanun kapsamında kabul edilen hak sahipliğinin iptali nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğinden şikâyet etmiştir.

17. Anayasa Mahkemesi başvurucunun mülkiyet hakkının ihlal edildiğine 21/6/2017 tarihinde karar vermiştir (Müslim Şentürk, B. No: 2014/49/30, 21/6/2017).

Anayasa Mahkemesi başvurucunun konutun depremden önce tamamlandığı ve 7/5/1999tarihinden itibaren anılan konutta oturulmaya başlandığıiddiasınt ispatlamaya yõnelik olarak konuta taşındığını gösterir nakil ilmühaberini, belediye tarafindan düzenlenen ve su aboneliğinin bulunduğunu gösteren 28/12/1999 tarihliyazıyi, yine Belediye tarafından tanzim edilen ve ihtilaf konusu konutta yapı kullanma izni alınmadan iskân edildiğini belirten bir yazı ile başvurucunun değinilen konutta ikamet ettiğini ifade eden 2/9/1999 tarihli muhtarlık yazisını derece mahkemelerine sunduğuna dikkat çekmiştir. Anayasa Mahkemesi ayrıca başvurucu tarafindan aboneliklerini gösteren belgelerin verilmesi ilgili kamu kurumlarından istendiği hâlde aboneliklere ilişkin bilgi ve belgelerin bulunduğu binaların yıkıldığı gerekçesiyle bunların başvurucuya verilmediğini vurgulamıştır. Anayasa Mahkemesi son olarak dosyada bulunan 10/9/I999 tarihliraporun başvurucunun imzasınıtaşimadığına işaret etmiştir. Tüm bu hususları değerlendiren Anayasa Mahkemesi başvurucunun depremden önce anılan konutta oturduğu açık olduğu hâlde derece mahkemelerinin aksi sonuca ulaşmasının bariz takdir hatasına dayandığı kanaatine vararak başvutucunun mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi giderim olarak yargilamanın yenilenmesine hükmetmiş ve kararın bir örneğinin yeniden yargılama yapılmak Üzere Idare Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
18. Idare Mahkemesince Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı Üzerine yeniden yargılama yapılarak7/6/2018 tarihli kararla idari işlemin (hak sahipliğinin iptaline ilişkin işlemin) iptaline karar verilmiştir. Idare Mahkemesi Anayasa Mahkemesinin ihlal kararındaki gerekçelere dayanmiştır.

[9. Idare Mahkemesi kararı Dairenin 18/10/2018 tarihli kararıyla onanmıştır, Karar düzeltme istemi ise Dairenin 18/12/2019 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
B. Tapu İptaline Îlişkin Säreç
20. Hazine tarafindan 15/10/2014 tarihinde başvurucu aleyhine Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Asliye Hukuk Mahkemesi) tapu iptali ve tescil davası açılmıştır.Dava dilekçesinde, başvurucunun hak sahipliğinin 24/4/2007 tarihli işlemle iptal edildiği ve bu işleme karşı Kocaeli I. Idare Mahkemesinde açılan davanın reddedilerek kararın kesinleştiğibelirtilmiştir. Dava dilekçesinde,hak sahipliğikapsamında başvurucuya verilen tapunun iptal edilmesi talep edilmiştir.

21. Başvurucu, Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu cevap dilekçesinde hak sahipliğinin iptaline ilişkin işlem için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunduğunu ve Anayasa Mahkemesinin vereceği kararın neticesinin beklenmesi gerektiğini belirtmiştir,
22. Asliye Hukuk Mahkemesi 21/4/2015 tarihinde davayı kabul ederek başvuruçu adıa kayıthı olan tapunun iptaline karar vermiştir. Kararın gerekçesinde, başvurucunun hak sahipliğinin iptaline ilişkin işleme karşı açılan davanın Idare Mahkemesince reddedildiği ve bu kararın kesinleştiği vurgulanarak tapunun iptali ile Hazine adına tesciline hükmedilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

2.Başvurucu bu karara karşı temyiz yoluna başvurmuştur. Temyiz dilekçesinde başvurucu, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunduğunu ve Anayasa Mahkemesinin vereceği kararın neticesinin beklenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Yargıtay I.Hukuk Dairesi (Yargrtay) 24/10/2018 tarihinde temyiz istemini reddederek AsliyeHukuk Mahkemesi kararını onamıştir.


24.Başvurucu 19/11/2018 tarihinde karar düzeltme yoluna müracaat etmiştir. Karar düzeltme dilekçesinde başvurucu, Anayasa Mahkemesinin 21/6/2017 tarihli ihlal kararıUzerine Edare Mabkemesince yeniden yapılan yargılama sonucu hak sahipliğinin iptaline ilişkin idari işlemin iptal edildiğini belirtmiştir. Ayrıca karar dützeltme dilekçesinde böylece hak sahipliğinin tespit edildiğinive tapunun iptalinin kanuni dayanağının kalmadığınıifade etmiştir. Yargitay 7/2/2019 tarihli kararla, kararın düzeltilmesi sebeplerinden hiçbirinin bulunmadığını belirterek karar düzeltme istemini reddetmiştir.

25. Nihai karar 26/2/2019 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu 22/3/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV, İLGİLİ HUKUK 
26.Îlgili mevzuat için bkz. Müslim Şentürk, §§ 19-28.
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
27.Anayasa Mahkemesinin3/2/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantda başvuru incelenip gereği dūşüntüldü:
A. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşä
28. Başvurucu; Idare Mahkemesinin7/6/2018 tarihlikararıyla hak sahipliğinin iptaline ilişkin idari işlemin iptaline karar verildiğini, Yargıtayın bilgisine sunduğu hâlde bu hususun dikkate alınmadığını belirtmiştir.Başvurucu, hak sahipliğinin Idare Mahkemesinin iptal kararıyla sabit duruma geldiği hâlde tapusunun iptal edilmesinin mülkiyet hakkını ihlal ettiğini ifade etmiştir.

29. Bakanlık görüşünde, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı üzerine Idare Mahkemesinin hak sahipliğinin iptaline ilişkin idari işlemi iptal ettiği ve söz konusu kararın kesinleştiği vurgulanarak tapunun iptal edilmesi suretiyle mülkiyet hakkına yapılan mūdahalenin kanunilik koşulunu sağlayıp sağlamadığı değerlendirilirken bu hususun dikkate alınmasıın Anayasa Mahkemesinin takdirinde olduğu ifade edilmiştir.
30. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında başvuru formundaki iddialarıtekrarlamıştır.

B. Değerlendirme 
31. Anayasa'nın "Mülkiyet hakka" kenar başlıklt 35. maddesi şöyledir:
"Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir 
Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir.
Mülktyet hakkanın kullanılması toplum yararına aykırı olamaz."
1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
32. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.


2. Esas Yönünden 
a. Mälkün Varhğı
33. Mülkiyet hakkının ihlai edildiğinden şikâyet eden bir kimse, önce böyle bir hakkının var olduğunu kanrtlamak zorundadır. Bu nedenle Öncelikle başvurucunun Anayasa'nın 35. maddesi uyarınca korunmayı gerektiren mülkiyete ilişkin bir menfaate sahip olup olmadığınoktasındaki hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekir (Cemile Ünlti, B.No: 2013/382, 16/4/2013, § 26; Ihsan Vurucuoğlu, B. No: 2013/539, 16/5/2013, § 31). Somut olayda Asliye Hukuk Mahkemesince iptal edilen tapunun başvurucu adına tescilli olduğu hususunda tereddtīt bułunmadığına göre mülkün varlığı açıktır.

b. Mädahalenin Varlığı ve Türä
34. Anayasa'nın 35. maddesi ile mülkiyet hakkına temas eden diğer hükümleri birlikte değerlendirildiğinde Anayasa'nın mülkiyet hakkına mūdahaleyle ilgili üç kural ihtiva ettiği görülmektedir. Buna göre Anayasa'nın 35. maddesinin birinci fikrasında, herkesin mūlkiyet hakkına sahip ołduğu belirtilmek suretiyle mülkten barışçıl yararlanma hakkına yer verilmiş; ikinci fikrasında da mūlkten barışçıl yararlanma hakkına müdahalenin çerçevesi belirlenmiştir. Maddenin ikinci fikrasında, genel olarak mülkiyet hakkının hangi koşullarda sınırlanabileceği belirlenerek aynı zamanda mülkten yoksun brrakmanın şartlarının genel çerçevesi de çizilmiştir. Maddenin son fikrasında ise mülkiyet hakkının kullanımının toplum yararına aykırı olamayacağı kurala bağlanmak suretiyle devletin mülkiyetin kullanımım kontrol etmesine ve düzenlemesine imkân sağlanmıştır. Anayasa'nın diğer bazı maddelerinde de devlet tarafindan mülkiyetin kontrolüne imkân tanıyan 8zel hükümlere yer verilmiştir.Ayrica belirtmek gerekir ki mülkten yoksun bırakma ve müilkiyetin düzenlenmesi, mülkiyet hakkına müdahalenin özel biçimleridir (Recep Tarhan ve Afife Tarhan, B. No: 2014/1546,22/2017, §§ 55-58).

35. Başvurucunun tapusunun iptal edilmesi mülkiyet hakkına müdahale niteliği taşımaktadır, Tapunun iptaliyle başvurucunun taşınmaz Üzerindeki mülkiyet hakkını yitirdiği gözetildiğinde müdahalenin mülkten yoksun bırakma niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
e.Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
36.Anayasa'nın 13. maddesi şõyledir:
"Temel hak ve hürriyetler, özlertne dokumulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde beltrtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınurlamalar, Anayasanın sÜzüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkestne aykrı olamaz."
37. Anayasa'nın 35. maddesinde mülkiyet hakkı sınırsız bir hak olarak dÜzenlenmemiş, bu hakkın kamu yararı amacıyla ve kanunla sınırlandırtlabiłeceği öngðrülmüştür. Mülkiyet hakkına müdahalede bulunulurken temei hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'nın 13. maddesinin de gözönünde bułundurulması gerekmektedir. Anılan madde uyarınca temel hak ve özgürlükler,demokratik toplum dūzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykır olmaksızın Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sinırlanabilir Dolayısıyla müilkiyet hakkına yönelik mtidahalenin Anayasa'ya uygun olabilmesi için 

mūdahalenin kanuna dayanması, kamu yararı amacı taşıması ve ölçülolūk ilkesi gözetilerek yapilması gerekmektedir (Recep Tarhan ve Afife Tarhan, § 62). Bu bağlamda Öncelikle mūdahalenin kanuni dayanağının bulunup bulunmadığı incelenmelidir.
38. Anayasa'nın 35. maddesinin ikinci fikrasıda mülkiyet hakkının ancak kamu yarar amacıyla kanunla sınırlanabileceği belirtilmek suretiyle mülkiyet hakkına yönelik müdahalelerin kanunda õngörülmesi gereği ifade edilmiştir. Öte yandan temel hak ve Özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkelerin dttzenlendiği Anayasa'nın 13.maddesinde de hak ve özgürlüklerin ancak kamunla sınırlanabileceği temel bir ilke olarak benimsenmiştir. Buna göre mülkiyet hakkına yapılan müdahalelerde dikkate alınacak Öncelikli Ölçüt, müdahalenin kanuna dayalı olmaşıdır. Bu ölçütūn sağlanmadığı tespit edildiğinde diğer ölçütler bakımından inceleme yapılmaksızın mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varilacaktır (Ford Motor Company, B. No: 2014/13518, 26/10/2017, § 49).
3. Müdahalenin kanuna dayalı olması Öncelikle şeklî manada bir kanunun varlığınızorunlu kılar. Şeklî manada kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafindan Anayasa'da belirtilen usule uygun olarak kanun adı altında çıkarılan düzenleyici yasama işlemidir. Hak ve Özgürltiklere müdahale edilmesi ancak yasama organınca kanun adt altında çıkarılan düzenieyici işlemlerde müdahaleye imkân tanıyan bir hükmūn bulunması şartına bağlıdır. TBMM tarafından çıkarılan şeklî antamda bir kanun hükmünūn bulunmaması hakka yapılan müdahaleyi anayasal temelden yoksun bırakır (Ali Hıdır Akyol ve diğerleri [GK], B.No: 2015/17510, 18/10/2017, § 56).

40. Hak ve ðzgürlöklerin, bunlara yapılacak müdahalelerin ve sınırlandırmaların kanunla düzenlenmesi bu haklara ve özgüriüklere keyfi müdahaleyi engelleyen ve hukuk güvenliğini sağlayan demokratik hukuk devletinin en önemli unsurlarından biridir (Tahsin Erdoğan, B. No: 2012/1246, 6/2/2014, § 60). Kanunun varlıği kadar kanun metninin ve uygulamasımın da bireylerin davranışlarının sonucunu öngõrebileceği kadar hukuki belirlilik taşıması gerekir. Bir diğer ifadeyle kanunun kalitesi de kanunilik koşulunun sağlanıp sağlanmadığının tespitinde Önem arz etmektedir (Necmiye Çiftçi ve diğerleri, B. No:2013/1301, 30/12/2014, § 55). Mūdahalenin kanuna dayalı olması, müdahaleye ilişkin yeterince erişilebilirveöngörülebilir kurallarınbulunmasııgerektirmektedir (Türkiyels Bankası A.$. [GK], B. No: 2014/6192, 12/I 1/2014, § 44).

41. Somut olayda başvurucunun tapusu, hak sahipliği belgesinin iptal edildiği gerekçesiyle iptal edilmiştir. Diğer bir ifadeyle başvurucunun tapusunun iptal edilmesinin maddisebebini hak sahipliğinin iptal edilmesi oluşturmaktadır.Dolayısıyla başvurucunun tapusunun iptalinin kanuni dayanağı olabilmesi için hak sahipliğinin hukuka uygun bir işlemle iptal edilmiş olmasi gerekir.

42. Asliye Hukuk Mahkemesi başvurucunun hak sahipliğinin iptaline ilişkin işleme karşı açtığı davanın Idare Mahkemesi tarafından reddedildiğinive bu kararın kesinleştiğini gōzeterek sőz konusu hak sahipliğine bağlı olarak başvurucuya verilen tapuyu iptal ctmiştir.Başvurucunun hak sahipliğinin iptaline ilişkin işleme karşı açılan dava fdare Mahkemesince [8/5/2011 tarihli kararla reddedilmiş ve bu karar Danıştay tarafindan onanarak kesinleşmişise de Anayasa Mahkemesinin 21/6/2017 tarihli ihlal karari Üzerine Idare Mahkemesi yeniden yargılama yapmış ve idari işlemi bu sefer 7/6/2018 tarihinde iptal etmiştir, Iptal kararıDanıştay tarafindan 18/10/2018 tarihinde onanmiş, karar dttzeltme istemi 18/12/2019tarihinde reddedilerek iptal kararı kesinleşmiştir.Böylece başvurucunun hak sahipliğinin iptaline ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu yargı kararıyla kesinlik kazanmıştır.

43. Başvurucunun hak sahipliğinin iptalineilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu Idare Mahkemesince saptandığına göre bu sebebe dayalı olarak tapunun iptal edilmesinin kanuni dayanaktan yoksun hâle geldiği anlaşılmıştır. Başvurucu, karar düzeltme aşamasında hak sahipliğinin iptaline ilişkin işlemin Idare Mahkemesince iptal edildiği hususunda Yargıtayı bilgilendirdiği hâlde Yargrtay bu konuda bir değerlendirme yapmadan karar düzeltme istemini reddetmiş ve böylece mūlkiyet hakkına yapılan müdahalenin giderilmesi firşatını kaçırmıştır.

44.Bu durumda başvurucunun tapusunun iptal edilmesi suretiyle mūlkiyet hakkına yapılan mūdahalenin kanuni dayanağının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Varılan sonuca göre mūdahalenin meşru bir amacıın bulunup bulunmadığının veya öIçūla olup olmadığının değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

45. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

3. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
46.30/3/2011 tarihli ve 6216 saytlı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargtlama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkanun ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. Ihlal kararı verilmesi hålinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldıruması için yapımast gerekenlere hükmedilir. …

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarııortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yargulama yapımasıda hukuki yarar bulunmayan hällerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açuması yolu gösterilebilir.Yeniden yargılama yapmakla yükümlū mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkinse dosya izerinden karar verir."
47.Başvurucu;ihlalin tespit edilmesini veyeniden yargılamaya hükmedilmesini,ayrica 300.000 TL maddi, 300.000 TL de manevi tazminata hūkmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

48. Anayasa Mahkemesinin Mehmer Doğun ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varldiğında ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getiriimemesininsonuçlarına da değinmiş vebu durumun ihlalin devamıanlamına geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerlerl (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
49. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıldığından söz edilebilmesi için temei kural,mümkün olduğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülınesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulmast, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldırılması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrıca bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması gerekmektedir (Mehmet Doğan, §§55,57).


50. Ihlalin mahkeme kararından kaynaklandığı veya mahkemenin ihlali gideremediği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüığü'nün 79. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a) bendi uyarınca ihlalin ve sonuçlarnın ortadan kaldırılması için yeniden yargilama yapılmak üzere kararın bir örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. Antlan yasal düizenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farklı olarak ihlali ortadan kaldırmak amacıyla yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya Özgülenen bir giderim yolunu Öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlı olarak yeniden yargılama kararı verildiğinde usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farklı olarak ilgilimahkemenin yeniden yargılama sebebinin varlığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyle bir kararın kendisine ulaştığımahkemenin yasal yükümlülüğu, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karart nedeniyle yeniden yargilama kararı vererek devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek üzere gereken işlenıleri yerine getirmektir (Mehmet Doğan, §§58, 59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).

51. İncelenen başvuruda, başvurucunun tapusunun iptal edilmesinin kanuni temelden yoksun olması sebebiyle mtłkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır.Dolayısıyla ihlalin mahkeme kararından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
52. Bu durumda mülkiyet hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırıması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Yapılacak yeniden yargılama ise bireysel başvuruya özgü düzenleme içeren 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrasına göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Bu kapsamda yapılması gereken iş, yeniden yargılama kararı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştuıran nedenieri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir Örneğinin yeniden yargılama yapılmak Üizere Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.
53. Ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılamanın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesigerektiği sonucuna ulaşilmiștır.

54. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam4.864,60 TLyargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının IHLAL.EDILDIĞINE,
C. Kararım bir Örneğinin mülkiyet hakkının ihlalinin sonuçlarnın ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak Üzere Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2014/806, K.2015/318) GÖNDERILMESINE,

D.Başvurucunun tazminat talebinin REDDINE,
E. 364,60 TL harç ve 4.500 TL vekâlet Ücretinden oluşan toplam 4.864,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESINE,
F. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapıłmasına, õdemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAlZ UYGULANMASINA,
G. Kararn birörneğinin AdaletBakanlığınaGÖNDERİLMEŞiNE3/2/2022tarihinde OYBİRLIĞIYLE karar verildi.