Anayasa Mahkemesinin 8/6/2021 Tarihli ve 2018/6838 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-10-05

5 Ekim 2021 SALI 
Resmî Gazete 
Sayi : 31619
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
İKİNCİ BÖLÜM  KARAR 
ALİ SADET VE DİĞERLERÍ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2018/6838Karar Tarihi : 8/6/2021
Başkan : Kadir ÖZKA YA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Rıdvan GÜLEÇ
Basti BAĞCI Raportör : Murat Ilter DEVECi Başvurucular : 1, Ali SADET 2, Ceren ÇOBAN 3. Dilek KAYA 4, Mehmet ÖZKAN 5. Mehnet Şerif AKHAMUR 6. Nimet YURTGÜL 7. Özge SADET SEMİZ 8. Özgen SADET 9. Sułtan YILDIZ 10. Sunay SADET 11. Ümran AKHAMUR 12. Yağıur ŞEKER ÖZER 13. Yasin CAN Başvurucular Vekili : Av. Gülhan KAYA 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1.Başvuru, kamu makamtarı tarafindan önceden bilindiği iddia edilen canlı bomba saldırısının önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınmamast ve önleme araması kararına rağmen olayın meydana geldiği yerde önleme araması yaptırmadiğı için görevini ihmal ettiği derece mahkemesi kararlarıyla sabit ołan kamu görevlisi hakkında adfi para cezasıa hükmedilmesi nedeniyie yaşam bakkınn ihtał edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 6/3/2018 tarihinde yapıłmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuștur.

4. Komisyonca başvurunun kabuf edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafiından yapılmasıa karar verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanltk, görüşünü bildirmiştir.

6.Başvorucular, Bakanhığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuşłardır.
IHI. OLAY VE OLGULAR 
7. Başvuru formu ve eklerine. Ulusal Yargi Aği Bilişim Sistemi (UYAP)aracthığıyta erişilen belgelere ve Abdullah Akhamur ve diğerleri (2) (B. No: 2016/9605,9/6/2020. §§ 8-21) kararına göte ilgili olaylar özetle şöyledir:
8. Bir terör örgütünün gençlik yapılanmasımn üyeleri olduğu iddia edilen bazt kişiler Suriye Arap Cumhuriyeti (Suriye) surlart içinde bulunan bir şehri yeniden inşa edecekleri savıyla 19/7/2015 tarihinden itibaten bulundukları şehirlerden Şanlürfa'nın Suruçilçesine doğru hareket etmiştir.

9. Suruç İlçe Jandarma Komutanlığının Suruç Kaymakamlığına gönderdiği 19/7/2015 tarihli bir yazıda, bahsi geçen kişilerin Suruç Cumhuriyet Meydanı'nda yapılacak basın açıklaması sonrasında Suriye sınırına doğru gösteri yürüyüşü yapacaklarına ilişkin ihbar alındığı belirtilmiştir.

10. Sözü edjlen kişiler, basın açıklaması yapmak amacıyla 20/7/2015 günü saat 12.00 sıralarnda Suruç Belediyesine ait Amara Kültür Merkezinin (Kültür Merkezi)bahçesinde topłanmıştır.

11. Basın açıklaması yapılırken üzerindeki patlayıcı maddeteri patlatan bir kişi kendi ölümü dişında pek çok kişinin ölümüne. birçok kişinin de yaralanmasına neden olmuştur.

A.Olayın Failleri Hakkında Yürütülen Ceza Soruşturması Süreci 
12. Ołay hakkuda Suruç Cumhuriyet Başsavcılığı (Cumhuriyet Başsaverhğı) derhāl soruşturma başlatmıştır.

13. Bírkaç soruşturma işlemi sonrastnda Cumhuriyet Başsaveıhği. soruşturmaya konu fiüllerin ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlardan olduğu gerckçesiyle fezleke düzenleyip soruşturma evrakını 22/7/20t5 tarihinde Şanhurfa Cumhuriyet Başsaveıltığına göndermiştir.

14. 24/1/2017 tarihinde Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavetlıği; bombalı saldırıyıgerçekleştiren Ş.A.A.nın olay esnasında öldüğü, bu kişiye tafimat veren Y.D. ve H.i.D.nin de üzerilerine yerleştirdikleri patlayıcı maddeleri patlatmak suretiyle güvenlik güçlerine karşt gerçekleştirdikieri saldırdar sonucu farkłı tarihlerde öldükleri; N.D., H.T., H.Ş.. F.T.. S.T.

E.i., A.Ö.A., A.B. ve H.A.D.nin ise faillerie ve/veya olayla bağlantılarının bulunduğuna dair delil elde edilemediği gerekçeleriyle antan kişiler bakkında ek kovuşturmaya yer ołmadığına dair karar vermiştir.

15. Şanlurfà Cumhuriyet Başsavcıltği_25/1/2017 tarihinde saldırınun DEA$ terör örgütünün emir ve talimatları doğrultusunda Ş.A.A. tarafindan gerçekleştirildiği, Ş.A.A.ya talimatin bizzat Y.D. ve H.i.D. tarafindan verildiği, bu şüphefilere ise talimati örgütün haklarında yakalama kararı olan yönetiei kadrosundaki D.B. ve l.B.nin verdiği, olayın şüphelileri ile birlikte DEAş adına birtakım eylemlere karışan ve olay hakkında detayls bilgiye sahip olan Y.Ş.nin de olaya dahlinin olduğuna dair şüphelerin bulunduğu iddiasıyla Y.Ş., D.B. ve L.B. hakkında bír iddianame düzenlemiştir. Olay nedeniyle otuz dört kişinin öldüğü, yetmiş kişinin ise yaralandığı belittilen iddianamede; şüphelilerin anayasal düzeni ortadan kaldirmaya teşebbüs etime suçunu bir kez, siłahlı terör örgütü kurma veya yönetme suçunu bir kez, tasarlayarak ve yangın, su baskin, tahrip, batirma, bombałama ya da nükleer,biyolojik. kimyasal silah kuflanarak öldürme suçunu otuz dört kez, teşebbüs aşamasında kalimış tasarlayarak ve yangı, su baskıni, tahrip, batirma, hombalama ya da nükleer,biyolojik, kimyasal silah kułlanarak őldürmeye teşebbüs etme suçunu yetmiş kez ve tehlikeli maddeleri izinsiz olarak bulundurma veya el değiştirme suçupu bir kez işledikleri iddia edilmiştir.

16. İddianame, Şanhurfà 5. Ağir Ceza Mahkemesince 7/2/2017 tarihinde kahul edilmiştir,
17. Yargılama. Şanłıurfa 5. Ağır Ceza Mahkemesince açık olarak yürütülmekte olup henüz sonuçlandirılmamiştit.

B. Soruç Kaymakamı ve Suruç İçe Emniyet Müdürü Hakkında Yürütülen Ön İncelemeyle İlgili Süreç

18. İçişleri Bakanlığı, olay tarihinde Kültür Merkezi önünde ve çevresinde yeterli güvenlik tedbiri alınmadığı iddiası yönünden Suruę Kaymakamı A.Ç. ve Suruç İlçe Emniyet Müdürü M.Y. hakkında õn inceleme yapmak üzere iki mülkiye müfettişi ile iki polis müfettişi görevlendirmiştir.

1. Ön İncelemede Topłanan Bitgi ve Belgeter 
19. Amlan müfettişter, yaptikları ön ineclemede başka işlemler yanında alnan güvenlik önlemleri konusunda Suruç Kaymakamhğından, Suruç lçe Emniyet Müdürlüğünden ve Suruę İtçe Jandarma Komutanlığından bilgi talep etmiştir. Bahsi geçen Kurumlarn verdikleri bilgiler ile gönderdikleri belgelere göre:
i. Suruç'a farkh illerden gelecek gruplar 20/7/2015 tarihinde Kültür Merkezinde toplanacak, gerekli izinlerin alınması hälinde Suriye'ye geçecek ve orada 24/7/2015tarihine kadar çeşitli etkintikler yapacaktır. Gruplar Suruç ilçesinde basın açıklamasıda dåhil herhangi bir etkinłik yapmayacaktır.

ii. 16/7/2015 tarihinde yapdan asayiş toplantisında Suruç'a gelecek gruplarla ilgili gerekli emniyet tedbirlerinin alınması kararlaştırılmş ve Şanhurfa il Emniyet Müdürlüğü ile Şanlıurfa İl Jandanna Komutanhığından takviye kuvvet istenmiştir.

iii. Olaydan bir gün Önce saat 21.30 sralariında iki siyasi partinin ilçe temsilciłeri ite toplantı yapıłmıştò. Bu toplantı sirasında bahsi geçen siyasiler özetle Suruç'a gelecek grubun Suriye'ye geçmek istediğini, gelecek gruptaki kişilerin olay çıkarmasına izin vermeyeceklerini, grubun Çaykara köyünde bir bası açıkłamasıyapacağını ve ilçe girişinde yapılacak kontrol dışında güvenlik tedbirìistemediklerini söylemiştir. Yetkililer ise gelecek grupta yer alan kişilerin tamamının Suriye'ye geçişine izin vetemeycceklerini ancak her ilden bir kişinin Suriye'ye geçişine izin verilebileceğini ifade etmiştir.

iv. 19/7/2015 tarihinde saat 08.30'dan itibaren ilçe girişinde şüphcli kişilerin üstlerì ile araçlarını aranmasına bașlanmiştür. 20/7/2015 tarihinde de Suruç'a gelen gruplardaki kişilerin üstleri ve araçları aranmıştır. Nitekim sözü edilen gruplara dåhil olan iki kişi, haklarında yakalama kararı bulunduğu gerekçesiyle adli makamlara sevk edilmiştir. Uygulama noktasına ilişkin kamera görüntülerini içeren CD'ler müfettişlere sunulmuştur.

v. Olay günü Kültür Merkezi önünde, Suruç'a gelen grupları takip edip gelişmelerden haber vermesi için bir güvenlik ekibi görevlendirilmiştir. Ayrıca Kültür Merkezine 500 m mesafede bulunan asayiş binasının önünde ve yine Kültür Merkezine yaklaşık 700 m mesafedeki Suruç İlçe Emniyet Müdürtüğü önünde herhangi bir olayın vuku bulmasi durumunda sevk edilmeye hazir kuvvetler bulundurulmuştur.

vi. Suruç'a gelen gruplarda yer alan bazı kişiler olay sonrasında güvenjik güçlerine taşlar ve şişelerle saldrmiştır.

vii. Saldırıya dair genel veya Özel hiçbir ihbar ve istihbarat bilgisi olay öncesinde güvenlik güçlerinin elinde bulunmamaktadir.

viii. Kültür Merkezi Onbirnisan Caddesi üzerindedir, etrafi 120 em yüksekliğinde duvarlarla çevrilidit ve tek giriş kapisıa sahiptir. Burası kamuya açık değildir ve yalnızca Suruç Belediyesince yapılan etkinlikler için kullanılmaktadır.Bu bakımdan talep olmadan Kültür Merkezinin girişinde ve içinde kolluğun arama yapması mümkün değildir. Nitekim anlan yerde yapılan hiçbir etkinlikte arama yapılmamıştır. Kültür Merkezinin güvenliğinin zabīta veya özel güvenlik görevlilerince sağlanması gerekir. Bir sabit MOBESE kamerası Kültür Merkezinin girişini gösterınektedir.

20. Ön inceleme dosyastnda yer alan ve Şanhurfa i1 Emniyet Müdürlüğünce bazı içbirimler ile ilçe emniyet müdürlüklerine gönderilen 13/6/2015 tarihliyazida, Adiyaman Emniyet Müdürlüğünün 10/6/2015 tarihli yazısına göre $.A.A. ve kardeşi Y.E.A. hakkında babaları Z.A.A,nın 22/5/2015 tarihinde kayp başvurusu yaptığı ve çatişma bölgelerinde faaliyet gösteren radikal gruplarla terör örgütü kamplarına katlmak için yasa dışt yollardan yurt dışına çıkabilecekleri değerlendirildiğinden Ş.A.A. ve Y.E.A.nın arama kayıtlarına "terör nitelikli kayıp şahıs“ olarak kaydedildiği belirtilerek bahsi geçen kişilere rastlanmasıdurumnunda Terörle Mücadele Şube Müdürlüğüne bilgi verilmesi istenmiştir.
21. Suruç İlçe Emniyet Müdürlüğünün Suruç'un Surive sintrında olmasi nedeniyle oluşabilecek güvenlik riskini gerekçe göstererek önleme karari talep etmesi üzerine SuruçSulh Ceza Hâkimliği 7/7/2015 tarihinde, aralarında Onbirnisan Caddesi’nin de bulunduğu pek 

çok cadde ve sokakta 8/7/2015-8/8/2015 tarihleri arasında 24 saat esasına göre kişilerin üstlerinde ve araçlarında önleme aramasi yapilmasına karar vermiştir. Önleme aramasına ilişkin talep yazısında olası bir terör saldırısına ilişkin herhangi bir istihbarat bilgisinden söz edilmemiştir.

22. Şanhurfa Valisi tarafindan imzalanan ve Şanliurfa il Emniyet Müdürlüğünce Suruç İlçe Emniyet Müdürlüğüne gönderilen “Takviye Kuvvet" konulu 17/7/2015 tarihli yazıda bir terör örgütünün yapısı içinde faaliyet gösteren grupların ¿9/7/2015 tarihinde Suruç'a giderek buradan sınír ihlali yapmak suretiyle Suriye'ye geçmeye çabşacaklanıyönünde istibbarat bilgisi olduğu ve sinir ihlaline izin verilmeyeceği belirtilerek Suruç'ta yaşanması muhtemel olayların Önlenip müessif bir olayın yaşanmaması için alınan bazt emniyet tedbirleri açıklanmıştır. Anılan yazıda başka hususlar yanında;
- İki petrol istasyonu önünde uygulama noktaları oluşturularak ilçeye giren kişilerin ve araçların kontrol edileceği,
- Alinan emniyet tedbirlerinden M.Y nin sorumlu olduğu 
- Görev alan tüm personelin tam teçbizatlı olarak görev yapacağı ve meydana gelebilecek canłı bomba saldırıları vb. konulara karş görev yerlerinde dikkatli,duyarlı ve mûteyakkız olacaği,
- Görevli personelin görev yaptiğı yer ve çevresinde gerekłi güventik arama ve kontrollerini (yanıci, yakıci, patlayıcı. kesici, delici materyaller ile yasa dışı dăviz,afiş vb.) yaparak tutanak tanzim edeceği ve şüpheli bir durumła karşılaşmalarıdurumunda çevre emniyetini alarak uzman ekip talebinde bulunmaları gerektiği belirtilmiştir.

23. Yukarıda bahsi geçen "Takviye Kuvver" konulu yazıya uygun olarak M.Y.emniyet tedbirlerinin almmas: noktasında görevlendirmeler yapmiştır.
2.Ön İncelemenin Sonucu ve Müteakip İşlemler 
24. Ön incelemeyi yürüten müfettişlerce hazırlanan 12/10/2015 taribli ön inccleme raporunda Şanłiurfa Il Emniyet Müdürlüğünün “Takviye Kuvver” konulu yazısina ve SuruçSulh Ceza Hâkimfiğince verilen önleme kararına işaret edilerek Kültür Merkezi önünde ve çevresinde topłanan gruba yönelik olarak dışaridan gelmesi muhtemel saldırıłara karşı her türlü patlayıcı madde veya eşyanın tespiti amaciyla kişilerin üstleriņde ve eşyalarında önleme araması yaptırılmadığı, böylece yeterli güvenlik tedbirlerinin alınmadığı gerekçesiyle A.Ç. ve M.Y. hakkında soruşturma izni veriłmesi gerektiği belirtilmiştir.

25. Şanhurfa Valisi 20/11/2015 taribli karar ile õn inceleme raporundaki tespit ve değerlendirmelere istinaden M.Y. hakkında soruşturma izni vermiş. A.Ç. hakkında ise soruşturma izni vermemiştir. Vali'ye göre A.Ç. her türlü güvenlik tedbirinin ałtnması için asayiş toplantisında gerekli talimatları vermiştir.

26. Anilan karar, ckleriyle birlikte 18/2/2016 tarihinde Şanlurfa Cumhuriyet Başsaveiığuna gönderilmiştir.


27. A,Y. yönünden işlemden kaldırma karar veren Şanhurfa Cumhuriyet Başsavcılıği, yer yönünden görevli olmadığı gerekçesiyle verdiği yetkisizlik kararına istinaden M.Y. hakkındaki soruşturma evrakını Cumhuriyet Başsaveıhğına göndermiştir.
28. Cumhuriyet Başsavcıliği amlan soruşturma dosyasın, Şanlturfa Cumhuriyet Başsaveıhğını yetkisizlik kararı vererek gönderdiği M.Y. hakkındaki bir başka soruşturma dosyası ile birleştirmiştir. Sözü edilen soruşturmaya ilişkin bilgiler aşağıda yer almaktadır (bkz. §§ 38-49).

C. Cumburbaşkani, Bazı Siyasiler ve Bir Kısım Kamu Görevlisi Hakkında Yapilan Suç Duyurusuyla İlgili Süreç

29. Ceren Çoban, Yağmur Şeker Özer ve Yasin Can dişıda kalan başvurueuların da aralarında bulunduğu bazı kişiler, vekilleri aracılığıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcıhığına verdikleri 15/t2/2015 tarihli dilekçelerinde; yaşanan olaydan Cumhurbaşkanı'nın,Başbakan'ın, İçişleri Bakanı'nın, Milli Savunma Bakanı'nın, Genel Kurmay Başkanının,Emniyet Genel Müdürü'nün, Şanhurfa Valisinin, Suruç Kaymakamı'nın, Suruç İçe Emniyet Müdürünün, Şanlturfa İl Emniyet Müdürlüğünde görevli Çevik Kuvvet Şube Müdürü ile Olay Yeri Ínceleme ve Kimlik Tespit Şube Müdürünün, Milli İstihbarat Teşkilatı (MiT)Müsteşarı'nın, suç işlemiş MiT ve emniyet görevlilerinin de sorumlu olduğunu ileri sürmüştür. Bahsi geçen dilekçeyi verenlere göre insanlığa karşı suç işleyen söz konusu kişiler; kasten öldürmenin ihmaliī davranışla işlenmesi, kasten yaralamanın ihmałi davranışla işlenmesi, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, kamu hizmetlerinden yararlanma hakkının engellenmesi, suç deliłlerini yok etme, gizleme veya değiştirme ve suçluyu kayırma suçlarınedeniyle yargı önüne çikarilmahdır.

30.Anılan dilekçede başka hususłar yanında;
i. Güvenlik güçlerinin 19/7/2015-24/7/2015 tarihleri arasında yaptacak etkintiklerin içeriğinden haberdar olmasına rağmen Kültür Merkezinin içinde ve çevresinde gerekli güvenlik öntemlerini almadığı oysa etkinlikler için Suruç'a gelen ve ilçe girişinde durdurulan kişilerin üstleri ile eşyalarının arandıği, ayrıca söz konusu kişilerin kimliklerinin sorgulandığt,
ii. DEAş bağlantisı bilínen ve polis tarafindan kayıp şahıs olarak aranan Ş.A.A.nın Kültür Merkezine girmesini güvenlik güçlerinin önleyemediği,
iii. MiT'in canlı bombalar konusunda istihbarata sahip olduğu, buna rağmen canlı bombalarla ilgili istihbaratın saldırının önlenmesini sağlayacak şekilde değerlendirilmediği ve güvenłik güçleri arasunda istihbarat paylaşımı yaptlmadığı,
iv. Ulusał düzeyde yayımlanan bir gazetenin genel ağ adresinde yer alan bir habere göre güvenlik güçlerinin saldıridan önce Ankara Tren Gart önündeki saldırının faillerinden Y.E.A.nın iletişimlerini dinlediği, Suruç'ta ve 10/10/2015Cumartesi günü Ankara Tren Garı önünde meydana gelen sakdırıları gerçekleştiren canhı bombalar hakkında daha önce terör örgütü üyeliği nedeniyle haklarında soruşturma başlatılmasına rağmen söz konusu kişilerin serbest bırakıkdığı oysa güvenlik güçlerinin canlı bombalar tarafindan saldırılar yapıacağından habcrdar olduğu (t7/10/2015 tarihinde yayimlanan söz konusu haberde Ankara_ Tren Gari Önündeki saldırıyı gerçekleştirdiği iddia edilen Y.E.A.nın Suruç'taki saldırıdan iki ay 

kadar önce telefonda görüştüğü kardeşi Y.A.ya “…Belki seninle son görüşmem.…Allah için sanu vasiyetim, yani aileye sahip çık.”", “Vallahi burası kadar … bir yer yok. Burası kadur güzel bír yer yok a daha iki tane kurdeşi gömdük tez hemen gömdük, gitiler ahilerine kavuştular yani daha bir saut ołmudı kendim gömdüm yani kardeş Allah volunda paramparça olmuşlardı." dediği. Ankara Tren Gari önündeki saldırıyı gerçekleştirenlerden bir diğeri olduğu iddia edilen Ö.D.D.nin DEAŞ bağlantısı nedeniyle gözaluna alınıp daba sonra serbest bırakıłdığı ve Y.A.nun Suruç'taki saldırıdan beş gün sonra 25/7/2015 tarihinde şüpheli olarak ifade verdiği hususlari yer almiştir.).

v. Ulusal düzeyde yayintanan bir başka gazetenin genel ağ adresindeki bir habere göre Ankara Tren Gant önündeki saldnnın faillerinden Y.E.A. bakkında 23/7/2015 tarihinde yakałama kararı çıkarıłmasına rağmen vakalamaya yönelik herhangi bir işlem yapımadıği, ayrıca saldırı yapılacağının üę gün öncesinden bilindiği (15/10/2015 tarihinde yayımlanan söz konusu haberde Y.E.A. ve Ö.D.D.nin dört aydır arandıkları, anılan kişijerin olay günü taksiyle Ankara Garīna geldikleri,DEAŞ'ın Gaziantep'te bulunan uyuyan hücrelerinde -Suruç'taki saldırıyıgerçekleştirdiği iddia edilen Ş.A.A. gibi- satdırıya hazırlandıkları, Suruç'taki saldindan sonra emniyet istihbarati tarafindan hazirlanan on altı kişilik canlı bomba listesinde Y.E.A. ve Ö.D.D.nin isim ve resimlerinin de bulunduğu, söz konusu listenin bütün illerin güvenlik birimlerine gönderildiği, mitinge yönelik saldırıyapılabileceğine dair istihbaratın Ankara Tren Garı önündeki saldtrıdan üç gün önce geldiği, bu istihbarata istinaden Ankara'nın birçok noktasında yapilan operasyonlara rağmen saldırganlarin bulunamadığı ve saldirının öntenememesi nedeniyle bazıkamu görevlilerinin görevden alındıkları hususłarı ifade edilmiştir.),
vi. Başbakan'n beyanlarına ve basında yer alan haberlere göre canlı bombalara ait liste bilinmesine rağnen ete geçen hir kisim ses kaydina istinaden ifadeleri alınan bazı canłı bombalarn serbest birakildıği, hu hususun devletin görey ve sorumluluklarını bilinçli olarak yerine getirmediğinin göstergesi olduğu (Suçduyurusunda bulunan başvurucuların dilekçelerinde belirttikleri genel ağ adresinde yer alan haberde DEAŞ hücresi lideri olduğu iddia edilen M.D. ve ikì arkadaşıhakkında 2014 yılında silahlı terör Šrgütü üyeliği suçundan kamu davası açıldığı.ayni soruşturma kapsamunda aralarında $.A.A., Ö.D.D. ve Ö.D.D.nin ikiz kardeși M.G.D,nin de bulunduğu on dokuz şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği hususları belirtilmiştir.),
vii. DEAş mensupları hakkında soruşturma yapıłmasında ve aranan örgüt mensuplarının yakalanmasında isteksiz davranılmasının Ankara Tren Garı önündeki saldırıın gerçekleşmesini kolaylaştırdığı öne sürülmüştür.

31. Ankara Cumhuriyet Başsaveılığı, yetkisizlik kararı verip soruşturma evrakınıŞanhurfa Cumhuriyet Başsaveılīğına gôndermiştir.

32. 24/2/2016 tarihinde görevi köttye kullanma suçu nedeniyle hakkmda zaten yürütülmekte olan bir soruşturmanın bulunduğu (Bahsi geçen soruşturma paragraf 27'de belirtilen soruşturmadir.) gerekçesiyle Suruç İlçe Emniyet Müdürü M.Y. ile ilgili soruşturmayı meveut soruşturmadan ayıran Şanhurfa Cumhuriyet Başsaveılıği, yer bakimından soruşturma görevinin Cunhuriyet Başsaveıhğına ait olduğu gerekçesiyle 25/2/2016 taribinde yetkisizlik karan verniştir. M.Y. hakkında Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütüien soruşturmaya ilişkin bilgiler aşağıda yer almaktadır.


33. Şanhurfa Cumhuriyet Başsaveılığı iddialann soruşturma yapilmasını gerektirir nitelikte olmadığı ve suçlama yöneltilen kişilerin kusurlu olarak değerlendirilecek eylemlerinin bulunmadığı gerekçesiyle kovuştunmaya yer olmadığına karar vermiştir.
34. 15/12/2015 tarihli dilekçelerinde dile getirdikleri iddialan yineleyerek kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz eden Ceren Çoban, Yağmur Şeker Özer ve Yasin Can dışında kalan başvurucular; -öz itibarīyla- Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığının şikâyet edilen kamu görevlileri ve onların idari amirleri yönünden resen soruşturma yapabileceğini, soruşturmada müşteki, tanık ve şüpheli ifadelerinin ahnmadığını. şikáyet dilekçelerinin gerekli ölçüde delil barındürdığını öne sürmüştür.

35. Yaptığı itiraz incelemesinde Şanhurfa Cumhuriyet Başsaveılığıyla ayni sonuca ulaşan Şanhıurfa 1. Sulh Ceza Hákimliği, terör eylemleri nedeniyle uğranılan zararların tazmini için idari yargıda dava açılabileceğine işaret ederek kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yapilan itirazı reddetmiştir.

36. Ceren Çoban. Yağmur Şeker Özer ve Yasin Can dışında kalan başvurueular.başka kişilerle birlikte kendilerinin ve/veya yakmlarımın yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yukarıda bahsi geçen Abdullah Akhamur ve điğerleri (2) başvurusuno 18/5/2016taribinde yapmiştir.

37. Anulan başvuru hakkıda verilen 9/6/2020 tarihli kabul edilemezlik kararının ilgili kısmı şöyledir:
*..
61. Başvurucular söz konusu şikávetlerini desteklemek için somua herhangi bir kant ortava koymadan ve şikávet ettikleri kişilerin başvuruya konu saldırryla bağlanulı herhamgi bir eyteminden söz etmeden güventik güçlerinin DEAş üyelerine yönelik sistemli hir ihmalkârlık içinde olduġunu soyut bir biçimde ileri sûrüp genel ağda vayımlammış birkaçhabere gönderme yapmıştır. Ne vor ki bahis konusu haberlerde kamu makanłaruu olay günü basm açıklamusıa kattan kişilere saldirı yupılacağı ónceden bildiklerine veya bilmeleri gerektiğine. buna rağmen söz konusu kişilerin Kültür Merkezi içinde ve çevresinde gerekli güvenlik öntemlerini almadıklarma ilişkin bir bilgi bulunmodığı gibi güventik güçlerince aranan ve başkalarmn vaşamı için tehdit oluşturduğu bilinen veya bilinmesi gereken Ş.A.A.nm saldiri öncesinde nerede saklamdiğı kamu makamlormca bilinmesine rağmen yakalanmadığıa dair bir malumat da buluimamaktadr... O hülde huşvurucuların Cumhuriyet Başsavcılığı önünde dile getirdikieri_ iddiuların koruma yükümlülüğübağlamında savumulabilir nitelikte olduğu söylenemez. Suruç Sulh Ceza Hâkimliğinden onteme araması karart ulınmasına rağmen Kültür Merkezi önünde ve çevresinde toplanan gruba yönelik olaruk dişardan gelmesí muhtemel saldırilara karşı her türlü pattayicı mudde veya eşyanın tespiti amaciyła kişilerin üstlerinde ve eşyalarmda önteme aramasi yaptrmadığı iddiasıyla Içe Enniyet Müdürü M.Y. hakkmdo Suruç Astiye Ceza Mahkemesinde açilan kumu davasinda samnğin neticeten 7.50o TL adli para cezusiyła cezalandırıbmasma karar verilmesinm de bu sonuca bir etkisi yoktur, Zira buşvuruva komu edilen soruşturma M.Y. hakkındaki soruşturmayı kapsamadiğı -Cumhuriyet Başsavcdığmca verilen kovuşturmasızlik kurarmda M.Y. hakkmda Suruç Cumhuriyet Buşsaveiığmca ayri bir soruşturma yúrütüłdüğü açıkça belirtilmiştir- gibi başvurucnłarı M.Y. hakkuda yürütülen soruşturmayla ilgili herhaigi bir şikävetleri de bulunmomakiadir. Kaldı ki M.Y.hakkmdaki yargıłama başvuruculurı ve/veya ölen yakmlarımm yuşam hakkın korunmasıyła llgili ołmuyıp ihmal suretiyle görevi kótüye kullmma suçundan M.Ynin 

sorumlu tutulup nutulamayacağın betirlenmesine ilişkindir (Ihmal suretiyle görevi kötve kullanma suçunun yaşam hakkının korunmosıyła ilgili olmadiığına ilişkin bkz.Öneryıldiz/Türkiye [BD]. B. No: 48939/99, 30/11/2004. § 116).

62. Hiç süphesiz devletin yaşam hakkı kapsamındaki pozitif yükümlülüklerinin usule ilişkin yönü uyarmca doğal otmayan her ölūm olayımn tüm yónleriyłe ortava komulması.sorumlu kişilerin belirlenmesi ve gerektiğinde bu kişilerin cezalandırımasına imkán tanıyan bağimsız bir soruşturma yürütmesi gerekir (Serpil Kerimoğlu ve diğerleri. § 54: Sadık Koçak ve diġerleri. B. No: 2013/841, 23i1/2014. § 94). Ancak bu mecrubiyet, ölín olavına karıştiğı iddia edilen herkes hakkmda etkili bir ceza soruşturması yürütülmesini zorunłu kılmaz. Nitekim Anayasa Mahkemesi. olüm ołaymn jailleri ile hirlikte hareket ettikleri üdldia edilen kişiler ħakkında kovuşturmasızlık kararı verilmesi nedeniyle yaşam hakkum ihlałediidiği iddiasınm incelendiği Beste Güler Aslan ve diğerleri (B. No: 2015/9669. 19/2/2019,§ 95) başvurusunda őlüm olavı hakkuda yürütülen ceza soruşturmasın bir bütün olarak ele alip daha derin ve etkili bir soruşturma yürütülmesi kousunda hakhı bir hektentiye girebilmeleri için başvurucuların iddiaları hakkmda soruşturma makamlarma daha suğlam argüman veya emore sunmalari gerektiği sonueuno varmiştır.

63. Basvurunun hálihazırda (Şanliurfa 5. Ağir Ceza Mahkemesince] vürütübmekte olan ceza soruşturmasıyla ilgili olmadığını ve başvuruda koruma yükümlülüğü hağłamında savunulahilir bir iddianın bulumadiığın dikkate alan Anayasa Mahkemesi, somut olayın koşullarında etkili soruşturma yükümłülüğünün doġmadığı somucuui varmıştır 
"...

D.M.Y. Hakkında Yürütülen Ceza Soruşturmasıyla İlgili Süreç
38. Şanhurfa Cumhuriyet Başsaveıığının verdiği yetkisizlik kararları (bkz. §š 27,32) üzerine M.Y. hakkında soruşturma işlemterine başlayan Cumburiyet Başsaveıbığı4/4/2016 tarihinde istinabe yoluyla M.Y.nin ifadesini almıştır. M.Y.nin ifadesí şöyłedir:
"16/07/2015 ginü İstumbul ağırhklı olmak üzere çeşitli illerden Kobaniye geçmek üzere bazı vatandaşlarm Suruç ilçesine geleceği istihharatım aldıktan sonra gerekli tedbirlerimizi aldık, hatta personel sayımz yeiersiz olduğu için Şanlurfo il Emniyet Müdürlüğünden personet talebinde hulwuduk ve bu taleħimizde karşilundt. 19/07/2015gününden itibaren ilçe giriş-çikış ve genelinde gerekli tedbirlerimizi 24 saat esasłı ołmak üzere aldık, ilçeye giren bütün araçları gerekli kontrollerini yaptik. Bunun öncesinde SuruęSulh Ceza Hukimliğinden 07/07!2015 tarihli önleme aramasi kararı almıştik. hu karar doğrultusunda gerekli kontrollerimizi yaptk. 20/07/2015 gümü yaklaşık 150 kişilik bir grup peyderpey çeşitli araçlarlo  ilçemize geldi. Bu_ kişiler geldikçe gerekii aramałarın henüz kenditeri ilçeye girmeden ilçe girişinde yapuk. İçeye gelen grupłar bir müddet ilçe içerisinde dolaşuktan sonra bu kişiler Suruç Beledivesine ait Amara Kültür Merkezi içerisine gittiler. Bu kişiler Kobaniye geçmek için Kerymakamlıktan ve Valilikten izin talebinde bulunacaklardi. hatta bu kişileri organize eden, yer temin eden HDP'nin İlçe Başkan ile lçe Kaymakamımuz ile hirlikte bizzot görüşerek hu kişilerin [tamamunı]Kobaniye geçişine izin verilmeveceğini, en fazla 10 kişilik bir grubun izin dahilinde geçme ihtimalinin bulunduğunu kendilerine söylemiştik. Bahsi geçen grubu Amora Kültür Merkezinde herhangi bir basm açıklamast yudu gösteri vapacaklarma dair resmi olarak Suruç Kaymakamliığma herhangi bir müracaatları olmadı. Ayrica buna dair herhangi bir istihbari bilgi atmadik. Belediye ait olan Amara Kültür Merkezinde gelen gruhun yaklaşık bir 150 kişi kadar toplandīğı. ahnan hilgiler dahilinde bu suynn 300 kişi olacağıı ve diğer geri kalan grubun ise de ilçemize gelecekleri tarafimizca bilinmekteydi ve ayrica Belediye ve HDP Hçe Boşkantığı ile yapıłan göruşmeterde [Belediyeye] ait olan Kültür Merkezi 

içerisinde herħangi bir basın açiklaması etkinliği vaplmayacağı sadece burayi toplanuna alunı olarak belirlediklerini ve herhangi bir şekilde Emniyet Birimlerinden aramu talebinde bułunmadıklarını beyan [ettiler]. [B]una [rağmen] Emniyet Görevlileri olarak Amara Kültür Merkezinin önünde ve yanında iki sivil ekip tarafimdan görevlendirildi. Kültür Merkezine 100 Metre mesafede ikí ayrı noktada takviye kuvvetlerimiz konuşlundırılht. Kültür Merkezi civarmda ve ana cadde üzerinde sivil ekiplerimiz şüpħeli şahuslar üzerinde gerekli arumayn yapmışlordır. Patlamanm olduğu esnada Amara Kültür Merkezinin içerisinde bir grubun kimseye bilgi vermeden spontane bir şekilde basi açiklamast vaptiği olay esnasmda Kültür Merkezinde bulunan sivil memurlar bana söylediler. Tan bu basın açıklamasının yapldiğı esnada da patlama meydana gelmiştir. liçeye gelen gruplara yönelik saldırıi gerçekleştirileceğine dair herhangi bir istihbori bilginin olmamasi, bu organizasyomu gerçekleştiren kişiterden herhangi bir talep olmoması, basm açilamosı yaptlucağua dair bir hilgi verilmemesi ve betediveye ait olan özel mülk içerisinde önleme aramasıyapitamayacoğı gerekçesiyle biz bu Kültür Merkezi içerisine giren kişileri bire bir aroyarak içerive sokma gihí bir eylemimiz ołmad. Benim yada o dönenı ilçede görev yapan bir memurw herhangi bir ihmali yoktur.

39. Cumhuriyet Başsaveılığı, daha önce Suruç Sulh Ceza Håkimliğinden Önleme araması kararı alınmasına rağmen Kültür Merkezi önünde ve çevresinde toplanan gruba yönelik olarak dışarıdan gełmesi muhtemel saldırılara karşı her türlü patlayıci madde veya eşyanın tespiti amaeıyla kişilerin üstlerinde ve eşyalarında önteme araması yaptırmadığı.böylece yeterli güvenlik tedbirini almadığı gerekçesi ve görevi kötüye kullanma suçunu işlediği iddiasıyla M.Y. hakkında Suruç Asliye Ceza Mahkemesi (Ceza Mahkemesi)nezdinde kamu davası açmiştir. Iddianamede aralarinda Onbirnisan Caddesi'nin de bulunduğu pek çok cadde ve sokakta 8/7/2015-8/8/2015 tarihleri arası için 24 saat esasına göre önleme araması yapılmasına imkân veren Suruç Ceza Hâkimliği kararının bulunduğu,Vali tarafindan imzalanan Şanlıurfa Il Emniyet Müdürlüğünün “Zakvýye Kuvver“ konulu 17/7/2015 tarihli yazısma göre emniyet tedbirletinin alınmasından M.Y.nin sorumlu olduğu ve amlan yazida tüm personelin meydana gelebilecek cantiı bomba saldiriarı vb. konulara karşı görev yerlerinde dikkatłi, duyarłı ve müteyakkız şekilde bułunacağına ilişkiņ talimat bulumduğu belirtilmiştir.

40. Ceza Mahkemesi sanığın sorgusunun yapilması için Muğla I. Asliye Ceza Mahkemesinden istinabe talep etmiştir.

41. Başvurucular Ali Sadet, Sunay Sadet, Özgen Sadet ve Özge Sadet Semiz,vekilleri aracılığıyla Ceza Mahkemesine gönderdikleri 30/6/2016 tarihli dilekçeterinde saniğın sorgusunun istinabe yołuyla yapilmamasıı ve sanığın duruşmada hazir edilmesini istemiştir. Adı geçen başvuruculara göre sanığın sorgusunun istinabe yoluyla yapilması,sanuğa soru sorma imkāniarını elinden alacak ve maddi gerçeğin ortaya çıkması mümkün olmayacaktır. Böylece olaydan sorumlu başka kişiler de tespit edilemeyecektir.
42. Muğla 1. Asliye Ceza Mahkemesi sanığın sorgusunun 14/7/2016 tarihinde yapıłmasına karar vermiş ancak sanuğın sözü editen tarihte şehir dışında olacağına ilişkin dilekçesine istinaden sanğın sorgusuru 13/7/2016 tarihinde yapmiştır. Santk sorgusunda daha önce verdiği ifadesini tekrat edip savunmafarını içerir bir dilekçe sunmuştur. Bahsi geçen diłekçede sanığın önceki beyanfarıyła uyumlu hususlar yanında Şanlıurfa il Emniyet Müdürlüğünün “Takviye Kuvvef“ konulu yazısında belirtilen tedbirlerin güvenlik güçlerinin korunmasına ilişkin olduğu yoksa olay yerinde bulunan topluluğa yönelik canłı bomba saldırısı olacağına dair bir bilgi ve belgenin ołmadiığı savunutmuştur.

43. Başvurucular Ali Sadet, Sunay Sadet, Özgen Sadet ve Özge Sadet Semiz,vekilleri aracığıyla Ceza Mahkemesine verdikleri 19/7/2016 tarihli dilekçelerinde sanığın sorgusunun yapilacağt14/7/2016 tarihinde Muğla 1. Asliye Ceza Mahkemesine gittiklerini ancak kendilerine haber verilmeden saniğın sorgusunun duruşmadan bir gün önce yapıdığınıöğrendiklerini belirterek sanığı sorgu için duruşmada hazır edilmesini ya da kendilerinin de hazır bulunacağı bir duruşmada samğın sorgusunun yapılması için yeniden istinabe talep edilmesini istemiştir.

44.Başvurucuların davaya katilma talepleri Ceza Mahkemesince kabul edilmiştir.
45. Başvuruya konu olay nedeniyle yaralanan başvurucular Ceren Çoban ve Yasin Can ile O.K., Ceza Mahkemesince altnan ifadelerinde özetle Suruç'a başka illerden gełdiklerini ve yolda herhangi bir kontrolle karşılaşmadıkłarını beyan etmiştir. Ek oiarak O.K., Kültür Merkezine girilirken arama yaptłlmadığını söylemiş; başvurucu Yasin Can ise Suruç ilçesinde arkadaşları iłe gezerlerken kendilerini polis olarak tanitan bazı kişilerin genel bilgi toplama (GBT) sorgusu yapuklannı hatta bir polis memurunun kendilerine “Burada Daeş var. Neden Geldimz?“ dediğini ifade etmiştir.

46. Ceza Mahkemesi bazı katilanlar vekillerinin talebine istinaden başvuruya konu olaynedeniyle Cumhuriyet Başsaveiliğinca_ yürütülen soruşturma dosyasınin_ bir örneğini istese de Şanłıurfa Cumburiyet Başsavethıği, dosya içeriğini inceleme veya belgelerden örnek alma yetkisine getirilen kisıtlamayı gerekçe göstererek soruşturma dosyasının örneğini göndermemiştir.

47. Yapılan yargılamada katılanłar ve/veya katiılanlar vekillerince sanığa isnat edilen eylemin_ kasten öldürmenin ibmalî davranışla işlenmesì suçunu oluşturmast nedeniyle görevsizlik kararı veriłmesi gerektiğine, sanığın sorgu için duruşmada hazır edilmesine ya da katlanlar vekillerinin de hazır bulunacağı bir duruşmada sanğın sorgusunun yapılması için yeniden istinabe talep edilmesine, iki siyasi partinin ilçe temsileileri ile Suruę Kaymakamımın tanık olarak dinlenmesine ve başvuruya konu olay nedeniyle Cumhuriyet Başsaveihığınca yürütülen soruşturma dosyası ile Ankara Tren Gan ðnünde 10/10/2015 tarihinde meydana gelen canhı bomba saldırısına ilişkin dava dosyasının getirtilmesine ilişkin talepler dile getirilmiştir. Ceza Mahkemesi meveut delit durumunu gerekçe göstererek görevsizlik kararıverilmesine ilişkin talepleri, samığın sorgusunun yapilmış olması ve yeniden yapilacak sorgunun yargılamaya yenilik katmayacağt gerekçesiyle sanığın mahkemede hazir edilmesine ilişkin talepleri ve yargılamaya yenilik getirmeyeceği gerekçesiyłe diğer talepleri reddetmiştir.
48. Yaptiğt yargılama sonunda sanığin neticeten 8 ay 10 gün hapis cezasiyla cezalandirılmastna karar veren Ceza Mahkemesi, sanığın kabul etmemesi nedeniyle hükmün açıklanımasını geri birakmamış ve hapis cezasıı sonuç olarak 7.500 Tl, adli para cezasina çevirmiştir. Karara göre hükmedilen adli para cezası eşit taksitler hâlinde (2 ayda ödenecektir. Anlan kararın gerekçesi şöyledir:
.. Canlı bomba olarak Suruç Ilinde Meydana gelen patlamada kendisini patlaton [Ş-A.A.] isimli şahsm terör nitelikli kayip şahīs olduğunun Suruę Ilçe Emniyet Müdürlüğüne bildirildiğí, sanģa Suruę Içesinde meydana gelebilecck muhiemet olayların önlenmesi ve Görev alan tütm personel meydana gelebilecek canlt bomha saldvrilart vb, konulara karşıgörev yerlerinde dikkatli duyurlı ve müteyokkız bulumacaktır' şeklinde tatimat, görev ve 

sorumluluk verildiği. İlee Emnivet Müdürlüğünün talehi dogrultusunda aralarmda canli bomba saldırismnm da meydana geldiġi Onbirnisan Caddesinin de buluanduğu pek çok cadde ve sokakta 08/07/2015-08/08/2015 tarihleri arası için 24 saaa esasına gôre, milli givenlik ve komu düzeninin, başkalurının hak ve hürriyetlerinin korunmasi, suç iştenmesinin önlenmesi.taşinması veya bulundurulmast yasak olan her türlü silah. patlayicr madde veya eşvanm tesptti amaciyla, kişilerin-üstlerinde. aracinda Adli ve Onleme Aramatarı Yönetmeliğinin 19. maddesine göre önleme araması yaplmasina karar verildiği. arama karurinm bulunduğu cadde üzerinde olan Amara Kültür Merkezinin tek girişinin olduğu, Kültür Merkezi çevresinin 1 metrenin üzerinde olon duvarlarta örülü olduğu, sanuğın görev ve sorumtulugunda olmasina rağmen olay tarihinde potlamanin meydana geldigi Amara Küttür Merkezi önünde gerekli tedbirleri almayarak Kültür Merkezi içerisinc giren şahıstarın kimlik kontrolü ve üst aramasını yapurmayarak görevinin gereklerini yapmakta ihmal gösterdiği ve bu sebeple kişilerin muğduriyetine yol açuğı amlaşılmakla sunığm üzerine atilı suçu işłediği vicdami kanaati Mahkememizde husıl olmuştur. Oluvda mevdana gelen zararın ağirliğı da nazara almarak samk hakkında hukmolwun cezada alt smurdan uzaktaşılarak hüküm tesis edilmiştir.

49. Ceza Mahkemesince verilen karar aleyhine yapılan istinaf başvurusu, Gaziantep Bölge Adlive Mahkemesi (0. Ceza Dairesince (Ceza Dairesi) 4/1/2018 tatihinde esastan kesin olarak reddedilmiştir (Başvuruya ilişkin dilekçede istinaf isteminde bulunanları “Ali Sadet vd." şeklinde ifade edilmesi. katılma talebine ilişkin bir dilekçede isimleri geçen bazıbaşvurucutarın duruşmalarda yeniden katilma talebinde bulunup kendilerini farktt vekillerle temsit ettirmeleri, UYAP üzerinden yapilan incelemede dava dosyasinda herhangi bir vekâletnameye rastlanmaması ve en önemlisi istinaf istemine ilişkin dilekçeyi kaleme alan vekil tarafindan verilen ve yukarıda bahsi geçen 30/6/2016 ve 19/7/2016 tarihli dilekçelerde söz konusu vekilin başvurucułar Ali Sadet, Sunay Sadet, Özgen Sadet ve Özge Sadet Semiz'i temsiì ettiğinin belirtilmesi nedeniyle sôzü edilen istinaf başvurusunun kimler adına yapıldığısaptanamamiştir. Öte yandan Ceza Dairesince verilen kararda istinaf isteminde bulunanlar Ali Sadet, Sunay Sadet, Özge Sadet, Özgen Sadet olarak befirtitmiştir.). İstinaf istemine ilişkin 16/1/20t7 tarihli dilekçede kararın yeterli olmayıp kanuna ve hukuka aykırı olduğu belirtilerek istinaf isteminin gerekçelerinin gerekçeli kararın tebliğ alınmasından sonra detaylıolarak sunulacağı açıklanmıştır. Gerekçeti kararın istinaf isteminde bulunantarın vekillerinc tebliğe çıkarıldığı anlaşıłmakla birlikte istinaf isteminin gerekçelerine ilişkin dilekçe verilip verilmediği tespit edilememiştir.

50. Başvurueu Mehmet Şerif Akhamur 6/7/2020 tarihinde vefat etmiştie.
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
51, 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayil Polis Vazife ve Salâhivet Kanununun “Önleme aramasť” kenar başhkłı 9, maddesinin ilgili kısmı şöyledit:
“Polis, tehlikenin veya suç işlemnesinin önlenmesi amaciyla usülüne göre veribmiş sulh ceza hákiminin kararı veya bu sebeplere bağhi olarok gecikmesinde sakunca buiunan hállerde mülki ámirin vereceği yazdı emirle: kişilerin üstterini, araçlorı. özel káğularıve esyasınt arar: atmması gereken tedbirleri alrr, suç delillerini korima altıma alarak 5271sayıı Ceza Muhakemesi Kammnu hükimlerine göre gerekli işlemteri yapar.

Arama talep yazısında, arama için makul seheplerin oluştuğumun gerekçeleriyle hirlikte gösterilmesi gerekir.

Arama kararmda veya emrinde;
a) Aramunin sebebi.
b) Arumanın konusu ve kapsami.
c) Aramanın yapilacaġi ver,
ç) Aramanm yapilacağı zaman ve geçerli olacağı sure.
belirtilir.
Önteme araması aşağıdaki yerlerde yapılabilir:
a) 2911 saytlı Topiantı ve Gösteri Yüriyuşleri Kumunu kapsamma giren toplant ve gösteri yürüyüşleriin vapıldığı yerde veya yakın çevresinde.

c) Halkm topłuca bulunduğu veva toptanabileceği yerlerde.
d) Umumi veya umuma açik yerlerde.
e) Her türlü toplu tasıma araçlarmda. seyreden taşulorda 
Konutta, yerleşim yeride ve kamuya açik olmavan işverlerinde ve  eklentilerinde önleme aromust yaplamaz.

Spor karşilaşmasi, miting. konser. festival, toplamtı ve gösteri yürüyüşünian düzenlendiği veya aniden topluluklarm oluştuğu hullerde gecikmesinde sakunca bulunan hal var sayilr.

Önleme arumasinın sonucu, arama karari veya emri veren merci veva makama bir tutanakla bildirilir."
52. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun “Kıso süreli hapis cezasıa seçenek vaptırımtar" kenar başlıktı 50. maddesinin (1) numarał fikrasıın ilgili kısmı şöyledir:
"Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna,yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre;
a) Adlli paro cezasina,

Çevrilebilir."
53. 5237 sayılı Kanunun “Adli para cezasť kenar haşlıkh 52. maddesi şöyledir:
“(1) Adli para cezası, beş günden az ve kanunda aksine hüküm bulumayan hallerde yediyüzotuz günden fazla olmumak üzere belirlenen tam gün sayısmun, hir gün karşılığıolarak takdir edilen miktar ile çarpilması suretiyle hesaplanun meblağın húkümlütarafimdan Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.

(2) En az yirmi ve en fazla yūz Türk Lirası olun bir gün karşılığı adli para cezasmn miktari, kişinin ekonomik ve diger şaħsi halleri göz önünde bulundurularak takdir edilir.

(3) Kararda, adli para cezasıim belirleumesínde esas atman tom gün sayist ile bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktur oyrı ayrı gösterilir.

(1) Hakim. ekonomik ve şahsi hallerini göz onünde bulundurarak, kişive adlípara cezasıa ödemesi için hüłmün kesinleşme tarihinden itiharen bir yıldan fazla olmamak üzere mehil verebileceği gibi, bu cezamon belirli taksitler halinde ödenmesine de karar verebilir. Taksit süresi iki yılt geçemez ve taksit miktarı dörtten az olamaz. Kararda,taksitterden birinin zamanumda ödenmemesi halinde geri kalan kismm tamamımm tahsil edileceği ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceği helirtilir."
54. 5237 sayıh Kanun'un “Görevi kötüye kulłomma" kenat başlkh 257, maddesinin (2) numaralı fikrası şöyledir:
"Kanunda ayrıca suç olarak tanmlanan haller dişmdo. görevinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme göstererek, kişilerin mağdurivetine veya kamunun zarurvna neden olan va da kişilere haksız bir menfaat sağlayan kamu görevlisi. üç aydon bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandirittr."
55. 1/6/2005 tarihli ve 25832 sayılı Resmi Gazete'de yayimlanan Adli ve Önleme Aramalärı Yönetmeliği'nin “Önleme araması karart” kenar başlīkhı 20. waddesinin birinci fikrasının ilgili ktsmı şöyłedir:
"Yönetineliğin 8 mci maddesi. 9 uncu maddesinin birinci fikrasi ve 25 inei maddesi hükümleri saklı kalmak üzere, ömleme oramalarında işlemin yopilacaği kommdu belirtiłen umuni ve umuma açık verlerde makul sebepłerin oluştuğunu ve milli güvenlik ve kamu düzeninin, genel sağlık ve genel ahläkın veya başkalarınm hak ve hürrivetlerinin korummast.suç iştenmesinin önlemmesi, taşıması veya bulundurułması yasak olan her türlü siláh.patlayiet madde veya eşyanm tespiti amucmm ortaya çiknğmı ve tehlikenin oluştuğunu gösteren belirtemeler, kolluk tarafindan önceden tespit edilir ve aramanm vapilmast önerilen yer ve zaman ile birlikte o ver mülki ámirine. gerekçeleri ile birlikte vazih ohurak iletilir..."
B. Uluslararası Hukuk 
56. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (Sözleşme) 2. maddesinin bitinci fikrasınun ilk cümlesi, devlete sadece kasten ve hukuka aykir olarak öldürmekten kaçmma yükümlülüğü değit aynı zamanda kendi egemenlik alanı içinde bulunan kişilerin yaşamlarınıkotumak için uygun tedbirler alma yükümlülüğü de getirmektedir (L.C.B/Birleşik Kralhk, B.

No: 23413/94, 9/6/1998, § 36; Osman/Birleşik Kralhk, B. No: 23452/94, 28/10/1998, § 115;Paul ve Audrey Eåwards/Birleşik Krallik, B. No: 46477/99. 14/3/2002, § 71).
57. Devłetin bu konudaki yükümlülüğü, bir kimseye karşı suç işlenmesini caydıreıetkili ceza kanunu hükümlerini yürürlüğe koymak ile bu hükümlerin ihlalini őnlemek, suçu bastırmak ve cezalandırmak için adli bir mekanizma kurmak suretiyle yaşama hakkınıkoruma şeklindeki temel_ görevinin ötesine geçmektedir (Nachova_ve diğerleri/Bulgaristan [BD]. B. No: 43577/98 ve 43579/98, 6/7/2005, §160; Mariano ve diğerleri/Ítalya, B. No:28634/06, 15/12/2009, § 104). Bu bakımdan Sözleşme'nin 2. maddesi devlete, belirli bazi koşullarda vetkililere başka birinin suę niteliğindeki eylemleri nedeniyle yaşamı tehlike altmda olan kişileri korumak için önleyici operasyonel tedbirler alma şeklinde pozitif bir yükümlülök de yükler (Masıromatteo/łtałya, B. No: 37703/97, 24/10/2002, § 67: Branko Tomašić ve diğerleri/Hirvatistan, B. No; 46598/06. 15/1/2009, § 50; Opuz/Türkiye. B. No:33401/02, 9/6/2009, § 128).

58, Anılan yükümlülük, sadece ölümcül bir olayın potansiyel hedefi olarak önceden belirlenebilir bir veya daha_ fazla bireyin kişiseł korunma gereklüliğine ilişkin_ durumlar açısından değil aynı zamanda topluma genel koruma sağlama yükümlülüğünü doğuran durumlar açisından da geçerli olabilir (Mastromatteo/Italya, § 74). Bununla birlikte bahsi edilen durum, Sözleşme'nin 2. maddesinden her tür potansiyel şiddeti önfeme şeklinde bir pozitif bir yükümlülük çıkanlabileceği anlamına gelmez. Esasen bu yükümlülük. modern toplumlarda güvenliği sağlamadaki güçlükler, insan davranışlarını önceden kestirilemezliği,operasyonel tereihlerin önceliklere ve kaynaklara göre yapilmak zorunda oluşu akılda tutularak yetkililere imkânsız veya orantısız bir külfet yüklemeyecek şekilde yorumłanmalıdır (Osman/Birleşik Krallik, § 116; Mariono ve diğerleri/İtalya, § 105).
59. Avrupa lusan Haklari Mahkemesine (AiHM) göre devletin koruma yükümlülüğünün ihlatinden sorumlu tutulabilmesi, ölüm neticesinin yetkiti ulusal makamtarın bildikleri ya da bilmeleri gereken yaşama yönelik gerçek ve yakın bir riskin gerçekłeşmesini önlemek için kendilerinden yetkileri dâhilinde makul olarak beklenebilecek her şeyi vapmamaları nedeniyle gerçekłeştiğinin kanitlanmasına bağhıdır (Osman/Birleşik Krallk, § 116; Mastromatteo/Italya, § 74; Mariano ve diğerleri/halyo, § 109).
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
60. Mahkemenin 8/6/2021 tarihinde yapmiş olduğu toplantida başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A.Başvurucuların İddiaları ve Bakanhık Görüşü
61. Başvurucular bazı haberterden (bkz, § 30/iv, v, vi), başta Dink Türkiye (B.No:2668/07, 6102/08, 30079/08, 7072/09 ve 7124/09, 14/9/2010) olmak üzere bazi AiHM kararlarndan, Anayasa Mahkemesinin Osmam Erhil (B. No: 2013/2394, 25/3/2015)karanndan ve yukarda bahsi geçen t2/10/2015 tarihli ön inceleme raporundan hareketle canlı bomba saldıntarına ilişkin istihbarata rağmen kamu makamtarının saldırın gerçekleşmesini önlemek için asgari tedbirleri bile almadiğını oysa devletin toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının kullammı için gerekłi şartları bazırłamakla yükümlü olduğunu,olaydan sorumłu olduğunu iddia ettikleri siyasiler ve kamu görevtileri hakkında hiçbir araştirına yapıłmadığını ve M.Y.nin vaímzca görevi kötüye kullanma suçu nedeniyle adli para cezasina mahkûm edilmesinin eylemin cezasız kalması sonucunu doğurduğunu 

belirterek yaşam ve etkili başvuru haklarımn ihlal ediłdiğini öne sürmüşlerdir. Başvuruculara göre -başvuruya konu olay öncesinde ve sonrasında meydana gelen benzer saldırılar dikkate alındığında- kamu götevłilerinin sistematik ihmalleri, insanhığa karşı işlenmiş suçlardır.
62. Sözü edilen ibłal iddiaları kapsamında başvurucular ayrıca özet olarak;
i. Güvenlik güçlerinin saldından önce Ankara Tren Garı önündeki saidırının faillerinden Y.E.A.nin iletişimlerini_ dinlediğini, Suruç'ta ve 10/10/2015 Cumartesi günü Ankara Tren Garı önünde meydana gelen saldırıiarı gerçekleştiren canlıbombalar bakkında daha önce terör örgütü üyeligi nedeniyle soruşturma başlatıłmasına rağmen söz konusu kişilerin serbest bırakıldığını hälhuki güvenłik güçlerinin canlı hombalar tarafindan saldırılar yapılacağından haberdar olduğunu,
iì. Canh bombalara ait liste bilinmesine rağmen ele geçen bir kısim ses kaydına istinaden ifadeleri alınan bazı canh bombaların serbest birakıldiğıni ve bu hususun devletin görey ve sotumluluklarınt bilinçli olarak yerine getirmediginin göstergesi olduğunu.

iii. Canh bombałarın yakalanması için güvenlik güçlerinin isteksiz davrandığınıve teknik takip de dâhil olmak üzere canlı bombaların yakalanması için hiçbir tedbire başvurulmadığım, bu nedenle Başbakanltk, MiT ve İçişleri Bakanlığı başta olmak üzere konuyla iłgíli tüm kamu makamlarının ołaydan sorumlu olduğunu,
iv. Saldīrının faili Ş.A.A.nın 13/10/2014 tarihinde Suriye'ye gittiğine itişkin bilginin ilgili istiħbarat birimlerine ulaştirılmadığmí,
v. 19/7/2015-24/7/2015 tarihinde gerçekleştirileeek etkinliklere katilmak maksadıyla yola çıkan kişilerin içinde bulundukları araçłarın Suruę girişinde polis ve jandarma tarafindan durdurularak bu kişilerin üstleri ile eşyalarınun didik didik aranmasına, sözü edilen kişilerin GBT kontrolüne tabi tutulmasına ve olay günüSuruç'un giriş çıkışların güvenlik güçlerince kontrol altına alınmasına rağmen saldırıyı gerçekleştiren canh bombanın hiçbir güvenlik öniemine tabi tutulmadan olay yerine geldiğini,
vi. Olay öncesinde Kültür Merkezi önünde ve çevresinde hiçbir güvenlik önleminin ahnmadiğum.

vii. Hakkında “terör nitelikdi kayp şahıs” kaydı bulunan $.A.A.nın S/6/2015taribinde Diyarbakır'da yapılan terör saldıriısını failiyle bağlantıłı olduğunu,
viií. Olay sonrasmnda bir polis araeının içinden havaya iki el ateş edildiğini 
ix. Küttür Merkezinin önündeki caddeyi trafiğe kapatan güventik güçlerinin cankurtarānn geçişine ve ołay verindeki yarahıłarın sağlk kurułuşlarına sevkine engel olduğunu, ayrica güvenlik gūçlerinin toplumsal olaylara müdahale araçları(TOMA) ile panzerlerden gaz atuklarin -gaz fişeğinin kastedildiği değerlendiriłmiştir- ve Suruç Devlet Hastanesini uzun süre giriş çıkışa kapattıkłarınıileri sürmüşlerdir.


63. Bakanlık görüşünde öncelikle dosyada başvurucuların hukuk veya idare mahkemelerinde tazminat davası açuığına dair bir bilgiye rastianmadığı belirtilerek ihlałiddialan yönünden olağan başvuru yollarının tüketilip tüketilmediği konusunda değerlendirme yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Ardından Bakanlık görüşünde; devletin pozitif yükümlülüğü çerçevesinde olay günü gerekli tüm tedbirlerin alındıği, olayda ihmali bulunduğu tespit edilen kamu görevlisi hakkında makuł sürat ve özenle yürütülen soruşturma ve kovuşturma sonunda gerekli cezanın verildiği, ihmati nitelikteki eylemin cczasız kalmadığı iddia ediłmiştir. Bakanlık görüşünde olay günü ałınan tedbirlerle ilgili olarak;
- Tüm ilçede önleme araması yapilmasına ilişkin sulh ceza bâkimliġi karanının temín edildiği,
- İlçenin giriş ve çıkışlarında arama ve kontrol noktalanı oluşturulduğu, güvenlik güçlerinin titizlikle önleyiei mahiyette faaliyette bulunduğu,
- Hâkim noktalara fazladan güvenlik görevlisi yerleştirildiği,
- TOMA'lar ile diğer zırhhı araçların takviye kuvvet ołarak ilçeye gönderildiği,
- Önemti noktalarda sesli ve görüntülü kayıt yapıldığı,
- Çöp konteyneri ve menfez gibi gizti bölümlerde patlayıci madde aramalarıyapıldıği,
- lçeye giriş ve çtkışlarda kimlik kontrolü yaptidığı, polis memurłarının iłçede düzenli olarak devriye gezdiği belirtiłmiştir 
64. Başvurucular, Bakanlık görüşüne karşı beyanlarında ihłal iddialarını yineleyip başvurunun ceza yargtłamasına ilişkin ołduğunu ve bu nedenle tüketmeleri gereken başvuru yollarını tükettiklerini öne sürmüşłerdir.

B. Değerlendirme 
1. İddiaları Hukuki Açıdan Nitelendirilmesi ve Yaşam Hakkıın Başvuruya Uygulanabilirliği Yönünden 

65. Anayasa Mahkemesi, olaylarin başvurucu tarafiından yapdan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16).

66. Dile getitiliş biçimlerigözönünde tutulduğunda başvurueuların etkili başvuru hakkımn ihlal edildiğine dair şikäyetleri ile devletin toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının kullanümı için gerekli şartlan hazırlamakia yükümlü olduğuna ilişkin iddiałarının özü de yaşam hakkının ihla) edildiğine yöneliktir. Bu nedenle başvuruda etkili başvuru hakkı ile toplanti ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı yönünden inceleme yapılmamıştır. Ayriıca başvuruya konu olay, basın açıklaması yapmak üzere toplanan kalabalığın bulunduğu bir yerde üzerindeki patlayıcı maddełeri patlatan bit kişinin saldırısı sonucu gerçekleştiği için öldürücü niteliğe sahip olduğunda tereddüt bulunmayan olayda yaralanan başvurucular yönünden de başvurunun yaşam hakkı kapsammda incelenmesi gerektigi sonucuna varılmiştır.


67. Öte yandan başvurucular olay sonrasında bir polis aracının içinden havaya iki el ateş edildiğini, Kültür Merkezinin önündeki caddeyi trafiğe kapatan güvenlik güçlerinin cankurtaranın geçişine ve olay yerindeki yaraltların sağlk kuruluşlarına sevkine engel olduğunu, ayrıca güvenlik gūçlerinin TOMA ile panzerlerden gaz fişeği attığını ve SuruçDevlet Hastanesini uzun süre giriş çıkışa kapattıklarını ileri sütseler de ölen yakınlarının patlamadan sağ kurtulup kurtulmadığt, patlamanın ardından acil sağhk hizmetlerine ihtiyaçduyup duymadığı ve güvenlik güçlerince yapıan gazhı müdahale ile Suruç Devlet Hastanesinin bir süreliğine giriş çıkışa kapatlmasının kendilerini veya ölen yakınlarımı ne şekilde etkilediği yönünde herhangi bir açıklama yapmamışlardır. Ayrıca başvurucułar.yakınłarının patlamalardan sağ olarak kurtulduğunu ancak güvenfik güçlerinin gazlımüdahatesi ve/veya Suruç Devlet Hastanesinin bir süreliğine giriş çıkışa kapatılmasınedeniyle vefat ettiğini de iddia etmemişlerdir. Bu nedenle toplumun menfaatinin korunmasım amaçlayan ve halk davası (actio popularis) olarak isimlendirilen başvuruların bireysel başvuru hakkı kapsamında olmadığı (Tezcan Karakuş Candan ve diğerlerí, B. No:2013/1977, 9/1/2014 § 21; Mahma Tunol, B. No: 2014/11368. 23/7/2014, § 20; Liberal Demokrat Parti, B. No: 2014/11268, 23/7/2014, § 18) da dikkate alındiğında başvurueuların sözü edilen şikáyetlerinin yaşam bakkı veya Anayasa ile Sözleşıne'nin ortak koruma alamındaki bir başka hak, ilke veya yasak kapsamında incelenmesinin mümkün olmadığısonueuna varilmiştir.

68. Anayasanin_ iddianın_ değerlendirilmesinde_dayanak_ alınacak“Kişinin dokunulmazlığt, maddi ve manevi varlıği" kenar başlıkh 17. maddesinin birinci fikrasının ilgili kismı şöyledir:
“Herkes. yaşuma.. hakkına sahiptir."
69. Anayasa’nin “Devletin temel amaç ve görevler’" kenar başliklı 5. maddesinin ilgili ktsmu şöyledir:
"Devletin temel amaç ve görevleri, …. kisinin temel hak ve hürriyetlerini. sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyłe baġdaşmayacak surette sımrlayan sivasal, ekomomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanım maddi ve manevi varliğının gelişmesi için gerekli şartlarıhazırlamaya çalışmaktır."
2. İncelemenin Kapsamı Yönünden 
70. Başvurucular işbu başvuruyu, Suruç Sulh Ceza Hâkimliğinden önteme aramasıkararı alınmasına rağmen Kültür Merkezi önünde ve çevresinde toplanan gruba yönefik olarak dişarıdan geimesi mubtenel saldırılara karşı her türlü patlayiei madde veya eşyanın tespiti amacıyla kişilerin üstlerinde ve eşyalarında önleme atamast yaptirmadığí, böylece yeterli güvenlik tedbirini almadtğı iddiasıyla M.Y. hakkında yapıłan ceza yargtłamasıüzerine yapmışlardır. Aynica aralarında Ceren Çoban. Yağmur Şeker Özer ve Yasin Can dışında kalan başvurucuların da bulunduğu bazı kişilerin olaydan Cumhurbaşkaninın.Başbakan'ın, İçişteri Bakanı'nu, Milli Savunma Bakanı'nın, Genel Kurmay Başkannın,Emniyet Genel Müdürü'nün, Şanlıorfa Valisinin, Suruç Kaymakamının, Suruç Éiçe Emniyet Müdürü'nün, Şanlurfa Il Emniyet Müdürlüğünde görevli Çevik Kuvvet Şube Müdürü ile Ołay Yeri Inceleme ve Kimlik Tespit Şube Müdürü'nün, MiT Müsteşar'nın ve suę işlemişMiò ve emniyet görevłilerinin de sorumłu olduğunu ileri sürerek yaptikları suç duyurusu 

üzerine ayri bir soruşturma süreci işlemiş (bkz, §§ 29-35) hatta anılan başvurocuların kendilerinin veya yakınlarımn yaşam haklarının iblal edildiğine ilişkin iddialan Abdullah Akħamur ve diğerleri (2) başvurusunda (bkz. § 37) ineefenmiştir. Bu nedente başvurueutariın olaydan sorumłu olduğunu iddia ettiği siyasiler ve kamu görevlileri hakkında hiçbir araştırma yapılmaması nedeniyle yaşam hakkınn ihlal edildiğine ilişkin iddia yönünden işbu başvuru kapsamunda ayrı bir inceleme yapıimamış, ihlal iddjaları M.Y. hakkında yürütülen ceza soruşturmasi çerçevesinde değerlendirilmiştir.

3. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
a. Başvurueu Mehmet Şerif Akhamur Yönünden 
71. Bireysel başvuru yolunu işletebilecekler esas itibarıyla ihlale yol açtiığı ileri sürülen kamu güeü eylem veya işleminden ya da ihmałinden dotayi güncel bir kişisel hakki doğrudan etkilenen kişiler olmakia birlikte somut olayın koşullarına ve (hlal edilen hakkin niteliğine göre doğrudan mağdur ile arasında kişisel ve özel bir bağ bulunan ve dolayisıyla da Anayasa ve Sözleşme'nin ihlalinden olumsuz olarak etkilenmiş veya ihlalin sona ermesinden meşru ve kişisel bir menfaati bulunan kimseler de dolayßt mağdur sıfatıyla bireysel başvuruda bulunabileceklerdir (Engin Gök ve diğerleri, B. No: 2013/3955, 14/4/2016, § 47). Nitekim mağdurun bizzat başvuru yapmasının mümkün olmadığı ve yakın akrabalık ilişkisinin bulunduğu kimi durumlarda -özellikle yaşam hakkının söz konusu olduğu- haşvurucularıihlalden doğrudan etkilenmemiş olmalarına rağmen ihlalden dolaylı olarak ctkileumeleri nedeniyle bu etkiye dayanarak kendi adiarına başvuru yapabilecekleri kabul edilmektedir (Cemil Danuşman, B. No: 2013/6319, 16/7/2014; Sudk Koçak ve diġerleri, B. No: 2013/841,23/1/2014).

72. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 80. maddesine göre başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklt kitan bir sebebin olmadğ; kanaatine varılması hâlinde başvurunun düşmesine karar verilebilir ancak Anayasa'nın uygulanması, yorumlanması veya temel baklarn kapsamıın ve sımrlarmın belirlenmesi ya da insan haklarina saygıma gerekli kildığı hâllerde başvurunun incelenımesine devam edilebilir.

73. Somut olayda, başvurueu Mchmet Şerif Akhamur 6/7/2020 tarihinde vefat etmişancak başvurucu Mehmet Şerif Akhamurun yakıları söz konusu ölüm olayım Anayasa Mahkemesine bildirmemiş. Mebmet Şerif Akhamur'un başvuruyu hangi mağdur sıfatıyla (doğrudan mağdur, dolayli mağdur) yaptiği konusunda bilgi vermemiş ve ölüm tarihinden itibaten nakul bir süre içinde başvuruya devam etme istekłerini iletmemişlerdir. Başvurunun başvurucu Mehmet Şerif Akhamur yönünden incelenmesinin sürdürülmesini hakl kilan herbangi bir neden de tespit edilmemiştir (Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru yolunda başvurucuların başvuru tarihinden sonra vefat etmesi hâlinde mirası reddetmeyen mirasçiların başvuruya devam etmelerini sağlama yükümlülügünü üstlenmesinin Anayasa Mahkemesinin asfi görevini yerine getirmesi önünde engel teşkil edecek ve böylelikte Anavasa Mahkemesini temel işlevinden uzaklaştrabilecek olması nedeniyle bireysel başvurunun niteliğine uygun düşmediği yönündeki karar için bkz. İskender Kaya ve diğerleri. B. No: 2014/7674.23/3/2017, § 19).

74. Açıklanan gerekçelerle başvurucu Mehmet Şerif Akhamur yönünden başvutunun düşmesine karar verilmesi gerekir.


b. Başvurucular Ceren Çoban, Dilek Kaya, Mehmet Özkan, Nimet Yurtgül,Sultan Yıldız, Ümran Akhamur, Yağmur Şeker Özer ve Yasin Can Yönünden 
75. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurułuşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (2) numaralı fikrası uyarınca bireyseł başvuru yoluna başvurulabitmesi için olağan kanun yollarının tüketilniş olması gerekir (Ayse Zıraman ve Cennet Yeșilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, § 16).

76. Ceza Dairesince verilen karardan anlaşıildiğua göre Ceza Mahkemesince verilen karara karşı istinaf başvurusunda bulunanłar yalnızca Ali Sadet. Sunay Sadet, Özgen Sadet ve Özge Sadet Semiz'dir. Ayrica başvurucular Ceren Çoban, Dilek Kaya, Mehmet Özkan, Nimet Yurtgül, Sultan Yüdız, Ümran Akhamur. Yağmur Şeker Özer ve Yasin Can; kendilerinin de istinaf isteminde bulunduğunu veva Ali Sadet, Sunay Sadet, Özgen Sadet ve Özge Sadet Semiz ile yakınhklarmn bulunduğunu ve ortak yakınlarının ölümüne istinaden ceza yargılamasına katlmaları nedeniyle kendilerinin istinaf başvurusunda bulunmalarına gerek bulunmadığı yönünde bir iddiada da bulunmamuşlardır. Bu nedenle başvurucular Ceren Çoban, Dilek Kaya, Mehmet Özkan, Nimet Yurtgül. Sultan Yildiz. Ünran Akhamur,Yağmur Şeker Özer ve Yasin Can'in bireysel başvuru öncesinde olağan kanun yollarınıtüketmedikleri sonucuna varilmiştır.

77. Açıklanan gerekçelerle ħaşvurucułar Ceren Çoban, Ditek Kava, Mehmet Özkan.Nimet Yurtgül, Sultan Yıldız. Ümran Akbamur. Yağmur Şeker Özer ve Yasin Can yönünden başvurunun, diğer kabuł edilebilirlik koşulłlan yönünden incelenmeksizin haşvuru yollarınm tüketilmemesi nedeniyłe kabu! edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
c. Başvurucular Ali Sadet, Sunay Sadet, Özgen Sadet ve Özge Sadet Semiz Yönünden 

78. Bireysel başvuru formunda anılan başvurucular olayda hayatını kaybeden kimin yakınları olduklarına ve yakınlığın derecesine ilişkin bilgilere yer vermemiştir. Bununla birlikte başvuru aşağıda açıklanan nedenlerle her hâlükārda kabuł edilemez bulunduğundan başvurucuların mağdur sıfatı ve bu bağlamda kişi bakımından yetkiye ilişkin kahui edilebilirlik kriteri yönünden ayrica bir değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir (benzer değerlendirme için bkz. Abdullah Akhamur ve diğerleri, B. No: 2015/14355,31/10/2018, § 56; Abdullah Akhamur ve điğerleri (2), § 54).

79. Yaşam hakkını güvence altına alan Anayasa'nın 17. maddesi, devletin temel amaç ve görevlerini düzenleyen Anayasa'nım 5. maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde devlete birtakım negatif ve pozitif yükümlülükłer yükler (Serpił Kerimoğlu ve diğerterì, B.No; 20(2/752, 17/9/2013, § 50).

80. Devletin negatif yükümlülüğü kapsamünda kamusal bir yetkiyle güç kullanan görevlilerin kasıth ve hukuka aykır bir şekilde hiçbir bireyin yaşamına son vermeme ödevi bulunmaktadır. Pozitif yükümlülükler kapsamında ise devletin yetki alanında bułunan tüm bireylerin yaşam hakkımı kamu görevlilerinin, diğer bireylerin ve hatta kişinin kendi eylemlerinden kaynaklanabilecek risklere karşı koruma ödevi vardır (Serpił Kerimoğłu ve diğerleri, § 51).


81. Anlan pozitif yükümlülükierin yerine getirilebilmesi için devletin;
i. Yaşam hakkına yönelen tehdit ve risklere karşı caydırıcı ve koruyucu yasał ve idari çerçeve oluşturması (Îpek Deniz ve diğerleri. B. No: 2013/1595, 21/4/2016, §149).

ii. Bir kişinin yaşamına yönelik gerçek ve yakın bir tehlikenin bulunduğunun kamu makamlarınca bilindiği ya da bilinmesi gerektiği durumlarda, görevlileri aracilığıyla makul ölçüler çerçevesinde ve hu tehlikenin gerçekleşmesini önleyebilecek şekilde önlemler ałması (Serpił Kerimoğlu ve diğerleri, § 53),
iii. Önceden belirlenebilir bir veya daha fazla bireyin yaşamuna yönelik bir tehdit sőz konusu olmasa bile kişilerin yaşamını korumak için genel güvenlik tedbirteri aimasi gerekir (Mehmet Çetinkaya ve Maide Çetinkaya, B. No: 2013/1280.28/5/2014, § 59). Bu ädev, bireyłerin yaşam hakkımn terörden kaynaklanan bir tehdit altinda olduğu durumlar için de söz konusudur (Mehmet Çetinkaya ve Maide Çetinkaya, § 62).

82. Bununia birlikte yetkili makamlardan yaşamla ilgili her türlü potansiyel tehdidin gerçekleşmesini önlemek için somut tedbirler alması beklenemeyeceği (Mehmer Çetinkuya ve Maide Çetinkaya, § 60) gibi özellikle insan davranışlannın öngörülemezliği, öncelikler ve kaynaklar değerlendirilerek yaptlacak işlem veya yürütülecek faaliyet tercihi dikkate alndığında koruma yükümlülüğünün kamu makamları üzerinde aşırı yük oluşturacak şekilde yorumlanması da mümkün değildir (Serpil Kerimoğłu ve diğerleri, § 53).
83. Somut olayda başvurucuların yaşam bakkının koruma yükümlülüğüne ilişkin maddi boyutu kapsamundaki şikåyetleri -tıpkı Abdullah Akhanur (2) başvurusunda olduğu gibi- ki hususa ilişkindir:
i. Saldırı öncesi istihbarata rağmen yaşami koruyucu önlemler alınmamıştır.
ii. Saldırıyı gerçekleştiren canlı bomba, aranmasına rağmen yakalanamamıştır.
84. Başvurucuların andan iddialanı hakkında bir sonuca varabilmek için başvurucuların saviarımun dayanağını oluşturan belgeler ile M.Y. bakkında yürütüłen ön inceleme de dâhil olmak üzere başvuruya konu edilen ceza yargılamasindaki bilgi ve belgeler strayla değerlendirilmelidir.

85. Başvurucuların şikäyetlerini desteklemek için somut berhangi bir kanit ortaya koymadan güvenlik güçlerinin DEAş üyelerine yönelik sistemli bir ihmalkärhk içinde olduğunu soyut bir biçimde ileri sürüp genel ağda yayımlanmış birkaç babere gönderme yaptıkları görülmektedir. Ne var ki bahis konusu haberlerde kamu makamlarının olay günübasm açıklamasına katılan kişilere saldırı yapılacağıni önceden bildikterine veya bilmeleri gerektiğine, buna rağmen Kültür Merkezi içinde ve çevresinde önleme aramasıni da kapsayacak şekilde gerekli güvenlik önlemlerinin alınnadığına ifişkin bir bilgi bulunmadığıgibi güvenlik güçlerince aranan ve başkatarının yaşamı için gerçek ve yakın bir tehdit oluşturduğu bilinen veya bilinnesi gereken Ş.A.Anın saldirı öncesinde nerede saklandığıın kamu makamlarınea bilindiğine, buna karşı $.A.A. hakkında hiçbir işlem yapılmadığına dair bir malumat da bulunmamaktadir.


86. Başvuruya konu edilen ceza soruşturmasına gelince M.Y. hakkında açtlan kamu davası sonucunda adli para cezasına hükmedilmesinin gerekçesi M.Y. hakkında soruşturma izni verilmesinin gerekçesi ile aynıdır: Şanlıurfà İl Emniyet Müdürlüğünün “Takviye Kuvvet”konulu yazısına ve Suruç Sulh Ceza Hâkimliğince verilen önleme kararına rağmen Kültür Merkezi önünde ve çevresinde toplanan gruba yönelik olarak dışarıdan gelmesi muhtemel saldırıłara karşı her türlü patlayıci madde veya eşyanın tespiti amacıyla kişilerin üstlerinde ve eşyalarinda önleme araması yaptırılmamasi, Lakin olay tarihinde gerçekleşen saldırıya yönelik herbangi bir istihbarat bilgisine istinat etmeyen söz konusu yazidaki tedbirlerin esbabımucibesi,bir terör örgütünün yapısi içerisinde faaliyet gösteren grupların 19/7/2015tarihinde Suruç'a giderek buradan sınır ihlali yapmak suretiyle Suriye'ye geçmeye çalışacak olmalarıdır (bkz. § 22). Ayriıca Suruç Sulh Ceza Hàkimliğinin verdiği 7/7/2015 tarihli önleme araması kararı somut hiçbir yaşamsal tehdide dayanmamaktadır (bkz. § 21). Şüphesiz başvurucuların da iddia ettiği gibi Ş.A.A. “terör nitelikłi kayyp şohıs" ołarak güvenlik güçlerince aranmaktadır ancak bu aranmanın sebebi anılan kişinin herhangi bir zaman dilimi içinde olayın gerçekleştiği bölgede ve/veya olay günü toplanan kişilere yönelik bir saldırıgerçekleştireceğinden veya bu yönde bir talimat vereceğinden_ şüpbelenilmesi değil radikal gruplarla terör örgütü kamplarına katłmak için yasa dışı yollardan yurt dışına çıkabilecek ołmasıdīr (bkz. § 20). Bu durumda Ş.A.A.nın başvurueułarın yakınlārının yaşamı için açık ve yakın bir tehdit teşkil ettiği ve bu hususun kamu makamlarınca bilindiği veya en azından bilinmesi gerektiği söytenemez. O hālde başvuruya konu olayda yaşamı koruma yükümlülüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddia açıkça dayanaktan yoksundur (genel koruma yükümlülüğünün söz konusu olduğu hâllerde de devletin bir ölüm olayından sorumlu tutulabilmesi için ölüm neticesinin yetkili ulusal makamların bitdikleri ya da bilmeleri gereken yaşama yönelik gerçek ve yakın bir riskin gerçekleşmesini Önlemek için kendilerinden yetkileri dähilinde makul olarak beklenebilecek her şeyi yapmamalarınedeniyłe gerçekleştiğinin kantlanması gerektiği yönündeki AiHM kararları için bkz. § 59'ta belirtiten Mastromatteo/Italva ve Mariano ve diğerleri/İtalya).

87. Başvurucuların M.Y. hakkında yürütülen ceza yargılamasıyla ilgili tek şikâyetleri M.Y.nin hapis cezası yerine adìi para cezasına mahkùm edilmiş olmasıdır. Lakin yaşamı koruma yükümlütüğünün ihial edildiğine ilişkin iddianın incelemesi strasında yapılan değerlendirmeler dikkate alındığında M.Y.ye isnat edilen ihmali nitefikteki eylem, etkili yargisal sistem kurma yükümlülüğünün ceza soruşturmasını gerektirdiği istisnai hâllerden değildir (yaşamı koruma_ yükümlülüğünün ceza soruşturmasını gerektitdiği istisnai hâller konusunda örek kararlar için bkz. Kenan Sayın, B. No: 2013/5376, 14/10/2015. § 47;Bedrettin Yalçin ve diğerleri, B. No: 2014/16380, 9/1/2018, §§ 67-69; Dilek Genç ve diğerleri [GK], B. No: 2014/3944, 1/2/2018, § 58; Naziker Onbaşı ve diğerleri, B. No:2014/18224, 9/5/2018, §§ 51. 53). Bu nedenle Ceza Mahkemesinin görevini ihmal ettiği sonucuna varmasına rağmen M.Y.yi adli para cezasina mahkům etmesi yaşam hakkının usułboyutunun ihlaline neden olmamıştır [Başvuruya konu yargıłamalarda idareye ya da idarenin çalışanlarına atfedilen işlemlerin veya eylemierin sabit görülmesí, Anayasa Mahkemesinin veya AiHM'in farklı değerlendirme yapmasına enge! olmaz. Nitekim AiHM Şahinkuşu/Türkiye (B. No: 38287/06. 21/6/2016) başvurusunda Askerî Yüksek Idare Mabkemesinin zorunlu askerlik hizmetini ifa eden başvurueuların yakınınm ölümü nedeniyłe açılan tam yargi davasında idareyi kusurlu bulup tazminata hükmetmesine rağmen intihar olasıhğın ðngörmemekle suçlamanın ilgililere gerçek dışı ve aşırı bir yük yükteyeceğini belirterek yaşam hakkınn ihlal edilmediği sonucuna ulaşmştr.].

88. Açıklanan gerekçelerle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasının açzkça dayanuktan yoksu ołması nedeniyle kabul editemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Başvurueu Mehmet Şerif Akhamur tarafindan ileri sürülen iddiaların incelenmcsinin sürdürülmesini hakh kilan bir nedenin kulmams olması nedeniyle başvurunun DÜŞMESİNE,
2. Başvurucular Ceren Çoban, Dilek Kaya, Mehmet Özkan, Nimet Yurtgüi,Sultan Yıldız, Ümran Akbamur, Yağmur Şeker Özer ve Yasin Can yönünden başvurunun başvuru yollarmun tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUGUNA 
3. Başvurueular Ali Sadet, Sunay Sadet, Özgen Sadet ve Özge Sadet Semiz'in yaşam haklarınm ihlat edildiğine ilişkin iddialarımın açıkça dayonaktan yoksun ołmasr nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA.

B. Yargılama giderlerinin başvurucular Üzerinde BIRAKiLMASINA 8/6/2021taríhinde OYBiRLiĠiYLE karar verildi.

Başkan Üye Üye Kadir ÖZKA YA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI 
Üye Rıdvan GÜLEÇ
Üye Basti BAĞCI