Evde Sağlık ve Palyatif Bakım Hizmetlerinin Sunumu ve Koordinasyonuna İlişkin Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2026-06-23

23 Haziran 2026 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 33289
YÖNETMELİK
Sağlık Bakanlığından:
EVDE SAĞLIK VE
PALYATİF BAKIM HİZMETLERİNİN SUNUMU
VE
KOORDİNASYONUNA İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; evde sağlık hizmetleri
ve palyatif bakım hizmetlerinin çağın gereklerine,
günümüz ihtiyaç ve beklentilerine uygun olarak geliştirilmesi maksadıyla,
evde sağlık hizmet birimlerinin ve palyatif bakım servislerinin kuruluşu,
işleyişi, personel ve hizmet kıstasları, fiziki şartları, her türlü malzeme
ve tıbbi teknolojik imkânları bakımından asgari standartlarını belirlemek,
bu hizmetlerin birinci basamak, yataklı ve uzaktan sağlık hizmetleriyle
koordineli ve entegre biçimde yürütülmesi ile kayıt, kalite ve denetim
süreçlerine ait usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Sağlık Bakanlığı,
üniversiteler, belediyeler ve özel sağlık kuruluşlarına ait sağlık
tesislerinde sunulan palyatif bakım hizmetleri ile
kamu kurum ve kuruluşlarında sunulan evde sağlık hizmetlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 7/5/1987
tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 9 uncu maddesinin
(c) bendi ile ek 11 inci maddesi, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 352 nci
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 355 inci maddesinin birinci
fıkrasının (a), (c) ve (e) bentleri ile 508 inci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aile hekimi: Aile hekimliği uzmanı veya
Bakanlıkça yetkilendirilmiş tabibi,
b) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
c) Çocuk palyatif bakım
servisi: Bakanlıkça izin verilen sağlık tesisleri bünyesinde kurulan on sekiz
yaş ve altı çocuk hastalara palyatif bakım hizmeti sunulan servisleri,
ç) Elektronik kayıt sistemi: Evde Sağlık Yönetim
Sistemi (ESYS), Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS), Aile Hekimliği Bilgi
Sistemi (AHBS), Uzaktan Sağlık Bilgi Sistemi (USBS) ve ilişkili diğer
sağlık bilgi sistemleri ile entegre çalışan ulusal
dijital sağlık bilgi altyapısını,
d) ESH aracı: ESH sunumu için kullanılmak üzere
tahsis edilen taşıtı,
e) ESH birimi: Müdürlüğün uygun gördüğü kamu sağlık
tesisinde yapılandırılan ESH sunan birimi,
f) ESH birimi sorumlu tabibi: Bünyesinde ESH birimi
oluşturulan sağlık tesislerinde başhekim tarafından görevlendirilen sorumlu
tabibi,
g) ESH ekibi: ESH’de
görevli tercihen eğitimini almış sağlık personeli ile diğer personelden
oluşan ekibi,
ğ) ESH iletişim merkezi (ESHİM): ESH talebinde
bulunan kişilerin beyan ettikleri bilgiler doğrultusunda başvuru kaydını
oluşturan Bakanlık iletişim merkezini,
h) ESH koordinasyon merkezi
(ESKOM): ESH almak için yapılan başvurularda klinik karar almaksızın ön değerlendirme
yapan, kişilerin hizmete erişim biçimini ve hizmet yöntemini belirleyerek
ilgili birimlere yönlendiren, kabul, sevk, nakil ve taburculuk süreçlerini
takip eden ve birinci basamak, yataklı ve uzaktan sağlık hizmetleri ile
idari ve organizasyonel olarak koordinasyonu
sağlayan müdürlüğe bağlı olarak kurulan birimi,
ı) ESH ünitesi: Evde sağlık hastasının takipleri
sırasında yataklı sağlık hizmeti gereksinimi oluşması halinde palyatif yatağı olmayan sağlık tesislerinde
kullanılabilecek olan en az üç yatak kapasiteli üniteyi,
i) ESKOM koordinatörü: Müdürlük tarafından ESKOM’da görevlendirilen tabibi,
j) Evde sağlık hastası: Tanısı konmuş hastalıklar
sebebiyle cihaza, yatağa veya eve bağımlı olan veya yaşlılığı sebebiyle
sağlık hizmetine erişimde güçlük yaşayan, yaşamını sürdürdüğü mekânda evde
sağlık hizmeti alma talebinde bulunan ve talebi uygun görülen kişiyi,
k) Evde sağlık hizmeti (ESH): Evde sağlık hastası
olarak tanımlanan kişilere hayatını sürdürdüğü mekânda; aile hekimliği, palyatif bakım, yataklı ve uzaktan sağlık hizmetleri ile
entegre şekilde sunulan koruyucu sağlık, teşhis, tedavi, tıbbi bakım,
rehabilitasyon ve izlem hizmetlerini,
l) Evde Sağlık Yönetim Sistemi (ESYS): ESH’ye ilişkin tüm başvuru, değerlendirme, izlem, sevk,
nakil, taburculuk ve sonuç verilerinin kayıt altına alındığı ve Bakanlıkça
belirlenen sağlık bilgi sistemleri ile entegre
çalışan dijital sistemi,
m) Genel Müdürlük: Sağlık Hizmetleri Genel
Müdürlüğünü,
n) Klinik rehber: Evde sağlık ve palyatif
bakım hizmetleri hakkında hazırlanan ve Bakanlıkça yayımlanan kanıta dayalı
tıp rehberlerini,
o) Merkez komisyonu: Ülke genelinde yürütülen ESH
ve palyatif bakım hizmetlerini değerlendirmek ve
koordinasyonu sağlamak üzere Bakanlık bünyesinde oluşturulan 5 inci maddede
belirtilen komisyonu,
ö) Müdürlük: İl sağlık müdürlüğünü,
p) Palyatif bakım: İyileştirici tedavinin mümkün
olmadığı veya tedaviye bağlı yararın sınırlı olduğu durumlarda; hastanın ve
ailesinin yaşam kalitesinin korunması ve artırılması amacıyla ağrı ve diğer
semptomların kontrolünü, psikososyal
ve manevi desteği kapsayan bütüncül bakım yaklaşımını,
r) Palyatif bakım ekibi: Palyatif bakım hizmeti
sunan ekibi,
s) Palyatif bakım hastası: İlgili klinik rehberde
tanımlanan kriterlere göre; yaşamı tehdit eden,
kronik, ilerleyici veya tedavisi tamamen mümkün olmayan bir hastalığı
bulunan, bu hastalığa bağlı olarak fiziksel, psikolojik veya sosyal
sorunlar yaşayan ve yaşam kalitesinin artırılması amacıyla bütüncül bakım
ve desteğe ihtiyaç duyan kişiyi,
ş) Palyatif bakım servisi: Bakanlıkça izin verilen
yataklı sağlık tesisleri bünyesinde kurulan ve palyatif
bakım hizmeti sunulan servisleri,
t) Palyatif bakım servisi sorumlu tabibi:
Bünyesinde erişkin ya da çocuk palyatif bakım
servisi olan sağlık tesislerinde sağlık tesisi yöneticisi tarafından
görevlendirilen tam zamanlı çalışan sorumlu tabibi,
u) Palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimi:
Sağlık tesisi bünyesinde palyatif bakım
hizmetlerinin planlanması, sunumu, izlenmesi ve koordinasyonunu sağlayan;
ESH, diğer yataklı servisler ve uzaktan sağlık hizmetleri ile entegrasyonu
yürüten, palyatif bakım servisi bulunan sağlık tesislerinde bu servis
üzerinden işleyen, servis bulunmayan sağlık tesislerinde ise ayrıca
yapılandırılan; koordinasyon sorumlu tabibi yönetiminde faaliyet gösteren
birimi,
ü) Palyatif kritik bakım hizmeti: Palyatif bakım
servisleri bünyesinde; ileri semptom yükü bulunan,
yakın klinik izlem ve yoğun destek gerektiren hastalara yönelik olarak
sunulan, yoğun bakım hizmeti kapsamı dışında kalan ileri düzey palyatif bakım
hizmetlerini,
v) Sağlıklı Yaş Alma Merkezleri (YAŞAM): Yaşlı
kişilerin evde ve yerinde sağlık hizmeti ihtiyaçlarının belirlenmesi,
izlenmesi ve desteklenmesi amacıyla Bakanlığa bağlı sağlık tesisleri
bünyesinde kurulan birimleri,
y) Sorumlu idareci: Sağlık tesisleri bünyesinde
bulunan ESH birimleri, palyatif bakım servisleri
ile palyatif bakım ve ESH koordinasyon biriminden sorumlu olan
başhekimi/mesul müdürü veya görevlendireceği yardımcısını,
z) Tescil komisyonu: ESH birimleri ve palyatif bakım servislerinin tescilini yapmak üzere
müdürlük bünyesinde oluşturulan 7 nci maddede
belirtilen komisyonu,
aa) Uzaktan Sağlık Hizmeti: İlgili mevzuat
hükümlerine göre faaliyet izni almış sağlık tesislerinde, sağlık meslek mensubu
tarafından uzaktan sağlık bilgi sistemi üzerinden sunulan sağlık hizmetini,
bb) Yürütme komisyonu: İl genelinde yürütülen evde
sağlık ve palyatif bakım hizmetlerini
değerlendirmek üzere müdürlük bünyesinde oluşturulan 6 ncı
maddede belirtilen komisyonu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Komisyonların
Oluşturulması
Merkez
komisyonu
MADDE 5- (1) Bu Yönetmelik kapsamında verilen hizmetlerin
ülke genelinde koordinasyonunu, hizmet sunumu sırasında ortaya çıkabilecek
sorunları tespit ederek çözümlerini sağlamak ve hizmetlerin geliştirilmesi
amacıyla Bakanlık bünyesinde merkez komisyonu oluşturulur.
(2) Komisyon, Bakanlığın daveti üzerine; Bakanlık
ve evde bakım ile sosyal destek hizmetine ilişkin görev ifa eden diğer
Bakanlıkların temsilcilerinin katılımıyla yılda en az bir defa toplanır.
Bakanlıkça gerekli görülmesi ya da temsilcilerin talebi üzerine ilgili
diğer kurum ve kuruluşlardan temsilciler, alanında uzman akademisyenler de
davet edilebilir.
(3) Toplantıda ülke genelinde bu Yönetmelik
kapsamında verilen hizmetlerin değerlendirmesi yapılır ve geliştirilmesine
yönelik illerin iyi uygulama örnekleri ile projeleri değerlendirilir. İyi
uygulamaların ülke genelinde yaygınlaştırılması teşvik edilir.
(4) Komisyonun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük
tarafından yürütülür.
Yürütme
komisyonu
MADDE 6- (1) İlde sunulan ESH ve palyatif
bakım hizmetlerinin etkinliği, verimliliği ve sürekliliğinin sağlanması
amacıyla müdürlük bünyesinde yürütme komisyonu kurulur.
(2) Komisyon hizmet sunum kalitesinin artırılmasına
yönelik öneri ve değerlendirmelerde bulunur. İyi uygulama örneklerinin
geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapar. Hizmet sunumu sırasında ortaya
çıkan problemleri ve eksikleri tespit eder ve çözüme kavuşturulmasını
sağlar. Hizmet sunulan kişiler ve yakınlarının hizmetle ilgili şikâyetlerini
değerlendirir. Hizmet kapsamında uygun görülmeyen talepleri ve itirazları
inceleyerek karara bağlar. Bunlara ait toplantı kayıtlarının tutulmasını
sağlar.
(3) Komisyon başkanı il sağlık müdürüdür. İl sağlık
müdürünün toplantıya katılamayacağı durumlarda, müdürlükte ilgili
başkanlıktan başkan veya başkan yardımcısı katılır. Yürütme komisyonu
başkan ile birlikte asgari beş üye, azami dokuz üyeden oluşur. Başkan,
ESKOM koordinatörü ile birlikte kamu hastaneleri, halk sağlığı, sağlık ve
acil sağlık hizmetleri başkan veya başkan yardımcılarından ilgisine ve
toplantı gündemine göre komisyon üyelerini belirler. Gerekli olan
durumlarda ilgili branşta uzman tabipler komisyona
davet edilebilir.
(4) Komisyon, düzenli olarak ayda en az bir defa
toplanır. Ayrıca; komisyon, başkanın davetiyle veya üyelerden birinin
müdürlüğe yapacağı başvuru ve başkanın uygun görmesiyle toplanabilir.
(5) Komisyon, asgari beş üye ile toplanır ve
katılanların oy çokluğu ile karar alır. Oyların eşitliği halinde başkanın
bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır. Komisyon gündeme alınan
konuları karara bağlar. Oylamalarda karara katılmayan üyeler karşı oy
gerekçelerini kararda belirtirler. Komisyon tarafından alınan kararlar ESKOM’a iletilerek ESH ve palyatif
bakım hizmeti birimleri tarafından uygulanır.
(6) Komisyonun yıllık faaliyet raporu ESKOM
tarafından hazırlanır ve komisyon başkanına sunulur.
(7) Komisyonun sekretarya hizmetleri müdürlük
ilgili başkanlığı tarafından yürütülür.
Tescil
komisyonu
MADDE 7- (1) Sağlık tesisi tarafından yapılan başvuru
üzerine müdürlükçe ESH birimi ve palyatif bakım
servisinin bulunduğu sağlık tesisinde inceleme ve değerlendirme yapmak için
en az biri tabip olmak üzere ilgili başkanlıktan iki katılımcı ile birlikte
üç kişiden oluşan yerinde tescil komisyonu kurulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Evde Sağlık
Hizmetlerinin Planlanması ve Hizmet Birimlerinin Oluşturulması
Evde
sağlık hizmetlerinin planlanması
MADDE 8- (1) ESH’nin il genelinde
planlanması, yürütülmesi, denetlenmesi ve koordinasyonundan müdürlükler
sorumludur.
(2) ESH birimleri; kamu hastaneleri hizmetleri
başkanlığı hizmet bölgesi esas alınarak, il genelindeki hizmet ihtiyacı ve
sürekliliği, hizmete erişilebilirlik, hasta sayısı, coğrafi dağılım ve
ulaşım şartları dikkate alınmak suretiyle müdürlük tarafından planlanır.
(3) ESH birimleri; her bir kamu hastaneleri
hizmetleri başkanlığı için bir adet merkezi birim olacak şekilde
yapılandırılır. Bu merkezi birimler müdürlüğün uygun gördüğü kamu sağlık
tesisinde konuşlandırılır ve kapsadığı hizmet bölgesi genelinde
faaliyetlerini yürütür.
(4) Aynı kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı
hizmet bölgesinde;
a) Evde sağlık hastası sayısının, mevcut merkezi
birimin hizmet sunum kapasitesini aşması,
b) Bölgenin coğrafi büyüklüğü, yerleşim yapısı veya
ulaşım şartları sebebiyle hizmete erişimde uygun sürelerin sağlanamaması,
c) Kırsal, dağınık yerleşimli veya ulaşımı güç
alanlarda hizmet sürekliliğinin tek bir merkezi birimle sağlanamaması,
ç) Mevsimsel nüfus artışı, göç, afet riski veya
olağanüstü hâller sebebiyle hizmet ihtiyacının geçici veya kalıcı olarak
artması,
gibi durumlardan en az birinin varlığının tespiti
hâlinde, müdürlükçe merkezi birimlere ek olarak uydu birimler
yapılandırılabilir ve gerekçeleriyle Bakanlığa bildirilir.
ESH
birimlerinin oluşturulması
MADDE 9- (1) Evde sağlık hizmeti birimleri tipine göre;
a) H Tipi ESH Birimi (ESH-H): Kamu hastaneleri
hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesinde müdürlüğün uygun gördüğü sağlık
tesislerinde; ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetlerini kapsayacak
şekilde yapılandırılan merkezi ya da uydu ESH birimleri,
b) D Tipi ESH Birimi (ESH-D): Kamu hastaneleri
hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesinde müdürlüğün uygun gördüğü ağız ve
diş sağlığı merkezleri ya da hastanelerinde; ağız ve diş sağlığı
hizmetlerini kapsayacak şekilde yapılandırılan merkezi ya da uydu ESH
birimleri,
olarak ayrılır.
(2) ESH sunacak olan birimin açılış izni sorumlu
idarecinin teklifi ve müdürlük onayı ile verilir.
(3) Açılış izni alan birimin EK-1’de yer alan Evde
Sağlık Hizmeti Birimlerinin Asgari Donanım, Personel ve Hizmet
Standartlarını sağlaması zorunludur. İlgili sağlık tesisi müdürlüğe
başvurur. Müdürlük bu başvuru üzerine, oluşturulan tescil komisyonu ile
birimin bulunduğu sağlık tesisinde inceleme ve değerlendirme yapar. EK-2’de
yer alan Evde Sağlık Hizmeti Birimlerinin Tescil Talep Formuna göre
uygunluğu tespit edilen birim en geç 30 gün içinde tescil edilir ve ESYS’ye kaydı yapılarak Bakanlığa bildirilir.
(4) Birimin veya bağlı olduğu sağlık tesisinin
taşınması gibi hallerde müdürlüğe talepte bulunularak yeniden tescil
işlemleri yapılır.
(5) Evde sağlık hizmeti sunulan hastanın sağlık
tesisindeki ayaktan tetkik, tedavi ve diğer tıbbi işlemlerinin uzun sürmesi
ya da sonraki günlere uzaması halinde, mağduriyete mahal verilmemesi için
sorumlu idarecinin kararı doğrultusunda ilgili sağlık tesisi bünyesinde,
uygun bir kliniğe yatışı yapılır. Sağlık tesisi bünyesinde palyatif bakım servisi olması ve boş yatak bulunması
halinde evde sağlık hastası öncelikle bu servise yatırılır. Tercihen
sorumlu idarecinin kararı ile bu hastalar için kullanılmak üzere en az üç
yatak kapasiteli ve amaca uygun olarak donatılmış ESH ünitesi
oluşturulabilir. Bu yataklar toplam yatak sayısına dahil
edilmeden gözlem yatağı olarak değerlendirilir.
ESH
birimlerinin fiziki şartları ve donanım asgari standartları
MADDE 10- (1) Birimlerin, EK-1’de yer alan tescil için
gerekli olan araç, malzeme, tıbbi cihaz ve ilaçları bulundurması ve fiziki
şartlara uyum sağlaması zorunludur. Bu kapsamdaki ihtiyaçlar birimlerin
bağlı bulunduğu sağlık tesisince karşılanır.
ESH
araçlarının tahsisi
MADDE 11- (1) ESH’de kullanılacak
ulaşım araçları; kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesi esas
alınarak, hizmet ihtiyacı, evde sağlık hastası sayısı, coğrafi dağılım,
ulaşım süreleri ve hizmet sürekliliği kriterleri
dikkate alınmak suretiyle müdürlükler tarafından planlanır ve tahsis
edilir. Araç tahsisi, merkezî ve uydu ESH birimleri için bütüncül olarak
yapılır ve illerin ihtiyaçlarına göre diğer hizmet araçlarından ayrı
şekilde planlanır.
(2) ESH birimlerinin araç ihtiyacının mevcut
kapasite ile karşılanamaması hâlinde, durum ESKOM tarafından
gerekçelendirilerek müdürlüğe bildirilir. Müdürlükçe yapılacak
değerlendirme sonucunda, gerekli görülmesi hâlinde Bakanlıkça ilgili
komisyonlarda değerlendirme yapılır ve tedbirler alınır.
(3) ESH sunumunda görev alan personelin hastanın
bulunduğu mekâna ulaşımını, hastanın evden sağlık tesisine ya da sağlık
tesisinden eve naklini ve hizmet sunumunda kullanılacak her tür malzemenin
taşınmasını sağlar.
(4) ESH sunumu esnasında, ekip tarafından hastanın
acil sağlık hizmetine gereksinimi olduğunun tespit edilmesi hâlinde; hasta
için 112 acil sağlık hizmetlerinden yararlanılması sağlanır. Bu durumda,
ambulans ekibi gelinceye kadar 112 komuta kontrol merkezinin
yönlendirmeleri doğrultusunda hareket edilir ve hasta teslim tutanağı
düzenlenerek 112 ekiplerine teslim edildikten sonra ziyaret sonlandırılır.
(5) Acil durumlarda hasta, sağlık tesisinin kendi
ambulansı veya 112 acil sağlık hizmetleri ambulansı ile nakledilir.
(6) ESH araçları üzerinde Bakanlık logosu, ESH’ye ilişkin tanıtıcı ibareler ve ESHİM’e
ait iletişim bilgileri bulunur. Araçlar hizmete özgü şekilde giydirilir,
adres bulmayı ve hizmet planlamasını kolaylaştırmak amacıyla uydu
konumlandırma ve araç takip sistemleri kullanılabilir.
(7) ESH araçlarının bakım, onarım, sigorta ve
benzeri idari işlemleri; birimin konuşlandırıldığı kamu sağlık tesisinin
sorumlu idarecisi tarafından, ESKOM ve müdürlük koordinasyonunda yürütülür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Evde Sağlık Hizmetleri Personel Görevlendirmeleri,
Personellerin
Yetki ve Sorumlulukları
ESH
birimleri ve ESKOM personel görevlendirmeleri
MADDE 12- (1) ESH birimleri; bir veya ihtiyaç halinde birden
fazla ESH ekibinden oluşur. Ekipte yer alacak personel EK-1’de
belirtilmiştir.
(2) Ekipte görev yapacak personel; kamu hastaneleri
hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesi esas alınarak, hizmet ihtiyacı ve hizmet
sunum kapasitesine göre müdürlük tarafından planlanır ve görevlendirilir.
ESH birimlerinin bulunduğu sağlık tesislerinde ekip sağlık tesisi
bünyesindeki mevcut personelden oluşturulur. İhtiyaç halinde personel
sayısı artırılabilir ve ekipte yer alan sağlık personeli, evde sağlık
aracına sürücü olarak yetkilendirilebilir. Ekipler ESKOM koordinasyonunda
hizmet sunar.
(3) ESH birimlerinde görev yapan personel bilgileri
ESKOM’a bildirilir. Ekip personeli ESH birimleri
ve YAŞAM’da görev alır ancak zorunlu hallerde
aynı başkanlık bünyesindeki başka bir birimde görevlendirilebilir.
(4) ESH ekiplerinde görev alan personel bilgileri
ve personelin ESH birimi sorumlu tabibi tarafından oluşturulan günlük,
haftalık ve aylık görev planları ESYS üzerinden kayıt altına alınır ve
ESKOM tarafından izlenir.
(5) ESH birimlerinde, kayıt, arşiv, iletişim ve
koordinasyon faaliyetlerini yürütmek üzere tıbbi sekreter veya uygun
nitelikte idari personel müdürlükçe görevlendirilebilir.
(6) ESH biriminde çalışan personel, görevli olduğu
süre dâhilinde Bakanlık tarafından belirlenen hizmete ve mesleğe özgü uygun
standart kıyafeti giymek ve adını, soyadını, unvanını ve mesleğini belirten
tanıtıcı yaka kartı takmak zorundadır.
(7) ESH’de görevli
personele yönelik hizmet içi eğitimler ve ilgili mevzuatı kapsamında
sertifikalı eğitimler Bakanlık tarafından planlanır ve bu planlar
doğrultusunda müdürlüklerce eğitimler verilir.
(8) Bakanlığın uygun gördüğü durumlarda Genel
Müdürlükten alınan izin doğrultusunda üniversiteler, birinci basamak sağlık
kuruluşları ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının sağlık tesisleri de evde
sağlık hizmet sunumuna dâhil edilebilir.
(9) ESKOM koordinatörü, tabipler veya tercihen
klinik bilimlerde ihtisası bulunan tabipler arasından en az iki yıllık süre
ile müdürlükçe görevlendirilir.
(10) ESKOM’da, Genel
Müdürlük tarafından belirlenen nitelikleri taşıyan personel müdürlükçe
görevlendirilir.
ESH
birimi ve ESKOM personelinin görev, yetki ve sorumlukları
MADDE 13-
(1) ESKOM koordinatörü, müdürlük
bünyesinde kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığında veya bu hizmetleri
yürüten ilgili başkanlığa bağlı olarak görev ifa eder. ESH, palyatif bakım hizmetleri, yoğun bakım hizmetleri, aile
hekimliği ile entegre evde sağlık uygulamaları ve uzaktan sağlık
hizmetlerinin il düzeyinde organizasyonu, yönetimi, klinik ve idari
koordinasyonu, hizmet bütünlüğü ile kaynakların etkin ve verimli
kullanımının sağlanması hususlarında müdürlüğe karşı birinci derecede
sorumludur. Gerektiğinde ilgili sağlık personeline tıbbi danışmanlık sağlar.
(2) ESH birimi sorumlu tabibi, sağlık tesisi
sorumlu idarecisi ile birlikte birim ekiplerini oluşturur, sevk ve
idaresini sağlar, evde sağlık hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde
yürütülmesini temin eder. Ekip faaliyetlerini ESKOM koordinasyonunda
yürütür.
(3) Tabip dışındaki diğer ESH ekip personeli
görevini; ilgili mesleki mevzuatı, ESH kapsamında almış oldukları
sertifikalı ve diğer hizmet içi eğitimler ile sorumlu tabip tarafından
belirlenen iş planı çerçevesinde yerine getirmekle yükümlüdür.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Evde Sağlık
Hizmetleri Sunum Süreçleri
ESKOM
yapılanması ve faaliyetleri
MADDE 14- (1) Palyatif bakım hizmetleri ve ESH’nin ilgili mevzuata ve hizmet gereklerine uygun
şekilde yürütülmesinden ve koordinasyonundan, ESKOM’un
oluşturulması, koordinatörün belirlenmesi, birimlerin personel, araç ve
malzeme ihtiyacının karşılanmasından ve uygun çalışma ortamının
sağlanmasından müdürlükler sorumludur.
(2) İlde ESH sunan birimler, yönetim ve iletişim
yönünden ESKOM ile kesintisiz şekilde irtibatlandırılır.
(3) ESH başvuruları; aile hekimleri, palyatif bakım koordinasyon birimleri veya ESHİM
aracılığıyla Bakanlıkça belirlenecek iletişim kanalları üzerinden alınır.
Hasta başvuruları ESYS’de kayıt altına alınarak ESKOM’a iletilir.
(4) ESH talebinde bulunan kişiler ESHİM’e 08.00-22.00 saatleri arasında başvuru
yapabilir.
(5) ESKOM müdürlüğe bağlı olarak hizmet sunar. ESKOM’da, Genel Müdürlükçe belirlenen nitelikleri taşıyan
personel müdürlükçe görevlendirilir ve iletişim alt yapısı kurulur.
(6) İl genelinde yapılan ESH başvurularının hizmet
süreçlerine uygun şekilde yürütülmesi, kesintisiz ve kısa zamanda
ulaşılabilir hizmet sunulabilmesi, birimler arasındaki iletişim ve
koordinasyonun sağlanmasından ESKOM koordinatörü sorumludur.
(7) ESKOM, bu Yönetmelik ve Sağlık Bilgi Sistemleri
Genel Müdürlüğü tarafından oluşturulan ESYS kullanıcı kılavuzlarında
belirtilen çalışma standartlarına göre faaliyetlerini yürütür.
(8) ESKOM’un çalışma usul
ve esasları Bakanlıkça belirlenir.
(9) ESKOM, evde sağlık hizmeti için kendisine
iletilen başvuruları hizmete erişim şekli ve sunum yöntemi bakımından
değerlendirerek; evde sağlık hizmeti, aile hekimliği, uzaktan sağlık
hizmeti, poliklinik/hastane başvurusu, palyatif
bakım hizmetlerine yönlendirme seçeneklerinden uygun olanını belirler.
(10) ESKOM’un
faaliyetleri, hastanın tıbbi tanısına, tedavi planına, yatışına ve
taburculuğuna ilişkin klinik kararların yerine geçmez; bu kararlar ilgili
mevzuat hükümleri çerçevesinde sorumlu tabipler tarafından alınır.
(11) ESKOM’un malzeme,
cihaz ve benzeri ihtiyaçları müdürlük veya ilgili sağlık tesisince
karşılanır.
(12) Bakanlık hizmet sunum etkinliğinin
arttırılması amacıyla tablet bilgisayar, dizüstü bilgisayar ve GSM hatlı
iletişim cihazları ve benzeri cihazların kullanımına yönelik standartları
belirler.
Evde
sağlık hizmetlerine başvurunun yapılması, değerlendirilmesi ve hasta kabulü
MADDE 15- (1) ESH’ye başvurular;
hasta veya kanuni temsilcisi tarafından e-Nabız üzerinden elektronik ortamda,
ESHİM aranarak, doğrudan başvuru veya Bakanlığın belirlediği iletişim
araçları üzerinden yapılabilir. Aile hekimleri, palyatif
bakım ve ESH koordinasyon birimleri, bakım ve sosyal destek hizmetlerinde
görevli olanlar tarafından da ESYS ile entegre yazılımlar vasıtasıyla yapılabilir.
(2) ESH için ilk kez yapılan başvurular elektronik
bilgi sistemi ile ESKOM ve eş zamanlı olarak ilgili aile hekimliğine
iletilir. Aile hekimi tarafından uzaktan sağlık hizmeti kullanılarak veya
geçmiş sağlık ve muayene verileri esas alınmak suretiyle EK-1’de yer alan
hasta ve klinik özelliklerine göre ön değerlendirmeye tabi tutularak ESH
kapsamında olup olmadığına karar verilir. Aile hekimliğince bir iş günü
içinde yanıtlanmayan başvurular gerekçeleri ile elektronik ortamda ESKOM’a iletilerek sonuçlandırılır.
(3) ESKOM’a iletilen tüm
başvurular en geç üç günü içinde sonuçlandırılır. ESH birimleri tarafından
yapılması planlanan ilk ev ziyaretleri de bu süre içinde gerçekleştirilir.
(4) ESKOM başvurularının yanıtlanması, ESYS
üzerinden kayıt altına alınması, hastanın ESH, aile hekimliği, uzaktan
sağlık ve yataklı sağlık hizmetleri kapsamında değerlendirilmesi veya
izlenmesi gibi iş ve işlemler ESKOM koordinatörü tarafından yürütülür.
(5) ESKOM koordinasyon ve işleyiş süreçleri,
EK-8’de yer alan ESKOM Koordinasyon ve İşleyiş Süreçleri Algoritması
doğrultusunda yürütülür.
(6) ESKOM tarafından yapılan tüm görüşmelerin kayıt
altına alınması ve veri güvenliğinin sağlanması zorunludur.
Evde
sağlık hizmeti sunumu
MADDE 16- (1) Evde sağlık hastasına sunulacak tıbbi bakım
hizmeti aşağıdaki şekilde sürekli veya süreli olarak sınıflandırılır:
a) Sürekli ESH; ilk ev ziyareti sırasında ESH
ekipleri tarafından ya da hastaneden taburcu olurken hekimi tarafından
tedavi planı yapılan ve sürekli tıbbi bakım hizmeti alması uygun görülen,
evde sağlık hizmetini ömür boyu ya da kendi isteği ile sonlandırana kadar
alabilecek olan hastaları kapsar.
b) Süreli ESH; ilk ev ziyareti sırasında ESH
ekipleri tarafından ya da hastaneden taburcu olurken hekimi tarafından
süreli tıbbi bakım hizmeti alması uygun görülen, evde sağlık hizmetini bu
süre içinde kendi isteği ile sonlandırana kadar alabilecek olan hastaları
kapsar. Bu süre hastaneden taburculuk sonrası otuz güne kadar olup ilgili
hekim uygun gördüğü takdirde ilave otuz güne kadar uzatılabilir.
(2) ESH birimine ESYS üzerinden gelen bildirim
değerlendirilerek ekip görevlendirilir ve hastanın ilk ziyareti
gerçekleştirilir. İlk ziyaret sorumlu tabip eşliğinde yapılır. Sorumlu
tabip tarafından hastanın tıbbi değerlendirmesi yapılarak evde sağlık
hastası olup olmadığına karar verilir.
(3) Ekip tarafından ESH kapsamında olmadığı
değerlendirilen hastalar ESKOM’a bildirilir.
Hasta veya hasta yakınlarına diğer yollarla sağlık hizmeti almaları
gerektiği yönünde bilgilendirme yapılır. ESH kapsamında olmayan ancak evde
bakım ve sosyal destek hizmeti talebi bulunan hastalar, konu ile ilgili
birim, kurum ya da kuruluşlara yönlendirilir.
(4) ESH kapsamına alınan hastalar için EK-3’te yer
alan Evde Sağlık Hizmeti Değerlendirme Formu düzenlenir. Günlük, haftalık
veya aylık olarak ziyaret planı oluşturulur. Ziyaret planının bir örneği
evde sağlık ekipleri tarafından kayıt altına alınır, arşivlenir ve hasta
veya hasta yakını ile paylaşılır.
(5) Hizmetin kapsamı ve süresi gibi hususlarda
birimde tereddüde düşülmesi halinde konu, ESKOM’a
bildirilir. ESKOM tarafından idari açıdan değerlendirme yapılır. Çözüme
kavuşturulamayan konular klinik karar içermemek kaydıyla yürütme komisyonu
marifetiyle sonuçlandırılır. Kararların hasta hakları ve çalışan güvenliği
açısından uygun nitelikte olmasına dikkat edilir.
(6) Birimler ESH ile ilgili iş ve işlemleri, bu
Yönetmelik ve Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yerine
getirir.
(7) ESH mesai saatlerinde sunulur. Ancak müdürlük
ilin durumunu, talep yoğunluğunu, hastaların tıbbi durumlarını göz önünde
bulundurarak belirlediği birimlerle hafta içi, hafta sonu, resmî tatil
günlerinde mesai kaydırma yöntemiyle hizmet sunumunu sağlar. Sağlık hizmeti
gerekleri doğrultusunda evde sağlık birimlerinin çalışma saatleri ile
ilgili olarak Bakanlıkça düzenleme yapılabilir.
(8) ESH ilin hizmet ihtiyacını karşılayacak
niteliklere sahip ve sayıca yeterli ekipler tarafından gerçekleştirilir.
Birim sorumlu hekimi tarafından çalışma planı hazırlanır ve uygulanır.
(9) Gerektiği durumlarda ilgili branştan konsültasyon hizmeti sağlanır. Konsültasyon hizmetinin
evde sunulabileceği durumlarda; ilgili branş hekim
sayısı ve çalışma saatleri de dikkate alınarak konsültan
hekim ekibe dâhil edilebilir.
(10) Evde sağlık hastasının kullandığı ilaç ve
farmakolojik ürünler ile bitkisel preparatlar da dâhil olmak üzere, ilaç
tedavisini bütüncül olarak akılcı ilaç kullanımı ilkeleri doğrultusunda
gözden geçirmek, etkileşim, geçimsizlik gibi konularda hasta ve hasta
yakınını bilgilendirmek ve danışmanlık hizmeti vermek üzere evde sağlık
ekibine eczacı dâhil edilebilir.
(11) Hastanın raporlarının düzenlenmesi ve
kullandığı ilaçların reçete edilmesine ilişkin iş ve işlemler, ilgili
sosyal güvenlik mevzuatı ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak
yürütülür.
(12) ESH sunumu sırasında, bakıma
ihtiyacı olduğu tespit edilen kimsesiz, ihtiyaç sahibi veya ihmal riski altında
bulunduğu değerlendirilen kişiler hakkında aile ve sosyal hizmetler il
müdürlüğüne bildirimde bulunulur; istismar ve benzeri durumlara ilişkin
fizik muayene bulgularının veya adli takibi gerektiren hususların tespiti
hâlinde ise durum tutanak altına alınarak mevzuat hükümleri doğrultusunda
ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına gerekli bildirimler yapılır.
(13) Birimler hizmet için gerekli bütün araç,
malzeme ve taşıtları kullanıma hazır halde bulundurur ve taşıtlar için
gerekli bakım, onarım ihtiyacını, birimin sağlık tesisi sorumlu idarecisine
ve ESKOM’a bildirir.
(14) Hastanın ve ailesinin, hizmet sunum sürecinde
üstlenebilecekleri görevler ile hastalık ve bakım süreçleri hakkında, evde
kullanması gereken tıbbi cihaz ve ekipmanlar
konusunda, eğitim ve danışmanlık gibi hizmetlerin verilmesi sağlanır.
(15) Hizmet sunumu esnasında yabancı dil kullanımı,
işaret dili, çevirmenlik ihtiyacı olması durumunda bu ihtiyaçlar müdürlük
vasıtasıyla sağlanır.
(16) Hastanın genel durumunda meydana gelen acil
hâllerde acil sağlık hizmetleri mevzuatına göre işlem tesis edilir.
(17) Hekimin uygun görmesi ve hastanın talep etmesi
hâlinde ESH, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak uzaktan sağlık hizmeti
ile sunulabilir.
(18) ESH sunulması uygun görülen kişilere
bilgilendirme yapılması ve EK-4’te yer alan Evde Sağlık Hizmeti
Bilgilendirme ve Rıza Formunun doldurulup kayıt altına alınarak rıza
alınması zorunludur. Bilgilendirme ve rıza alımına ilişkin iş ve işlemlerde
1/8/1998 tarihli ve 23420 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Hasta Hakları Yönetmeliği hükümleri esas alınır.
(19) Hizmetin verilmesi sırasında tıbbi deontoloji
ve mesleki etik ilkeleri ile hasta hakları mevzuatına uygun olarak hareket
edilmesi zorunludur.
(20) ESH’nin sunumu
sırasında mümkünse hastanın yanında yakınlarından birisinin bulunması
sağlanır.
(21) ESH sunan ekipler ihtiyaç bulunması hâlinde
ilgili mülki idari amirin talimatı ile kolluk kuvvetlerinden yardım ve
refakat talep edebilir.
(22) ESH birimleri; verilen sağlık hizmeti
sonucunda oluşan atıkların mevzuatına uygun olarak bertaraf edilmesini
sağlar.
Evde
sağlık hizmetinin sonlandırılması
MADDE 17- (1) Evde sağlık hizmeti;
a) Hastanın vefat etmesi,
b) Hastanın hekim tarafından ESH’ye
ihtiyacının kalmadığının tespiti,
c) Hasta veya Hasta Hakları Yönetmeliği kapsamında
rıza vermeye yetkili kişilerin talebi,
hallerinde sonlandırılır.
(2) Birinci fıkrada belirtilen sebeplerle hizmetin
sonlandırılması haricinde ekiplerin hizmet sonlandırma için tereddüt ettiği
durumlarda tutanak hazırlanarak ESKOM aracılığı ile yürütme komisyonuna
iletilir. Komisyon, tutanağın ulaşmasını takiben üç iş günü içinde karar
alır. Komisyon kararının beklendiği süre zarfında değerlendirmede olan
hastanın ESH sunulmasını gerektiren iş ve işlemleri, koordinatörün kararı
doğrultusunda yürütülür.
ALTINCI BÖLÜM
Palyatif Bakım Hizmetlerinin Planlanması ve
Palyatif Bakım
Servislerinin Oluşturulması
Palyatif
bakım hizmetlerinin planlanması
MADDE 18- (1) Palyatif bakım hizmetlerinin il genelinde
yürütülmesi, koordinasyonu ve denetiminden müdürlükler sorumludur.
(2) Palyatif bakım hizmetleri ülke ve il genelinde
hizmet bölgeleri ve ihtiyaca uygun olarak Bakanlıkça planlanır.
(3) Palyatif bakım servislerinin yatak kapasitesi;
ilin ve bölgenin nüfusu, mevcut palyatif bakım
hizmet kapasitesi, doluluk oranları ve Bakanlıkça belirlenen sağlık
hizmetleri planlama kriterleri dikkate alınarak belirlenir.
(4) Kamu sağlık tesislerinde palyatif
bakım yatağı planlamasında sağlık tesisinin toplam yatak kapasitesine göre
aşağıdaki üst sınırlar dikkate alınarak planlanması esastır:
a) 50 yatağa kadar olan sağlık tesislerinde, toplam
yatak kapasitesinin en fazla %50’si.
b) 51 ila 100 yatak kapasiteli sağlık tesislerinde,
toplam yatak kapasitesinin en fazla %40’ı.
c) 101 ila 250 yatak kapasiteli sağlık
tesislerinde, toplam yatak kapasitesinin en fazla %20’si.
ç) 251 ila 400 yatak kapasiteli sağlık
tesislerinde, toplam yatak kapasitesinin en fazla %10’u.
d) 400 yatak ve üzeri sağlık tesislerinde, toplam
yatak kapasitesinin en fazla %5’i.
e) Tıpta uzmanlık eğitimi verilen sağlık
tesislerinde, en az on yataklı olmak kaydıyla toplam yatak kapasitesinin en
fazla %5’i.
(5) Müdürlükler, ildeki sağlık hizmetlerinin etkin
ve verimli bir şekilde sunulmasını sağlamak amacıyla, dördüncü fıkrada
belirlenen oranlarda değişiklik yapabilir, bu değişiklik gerekçeleriyle
birlikte Bakanlığa bildirilir.
(6) Üniversite hastanelerinde, toplam yatak
kapasitesinin en fazla %5’i, en az on yataklı olmak kaydıyla erişkin palyatif bakım yatağı olarak planlanır.
(7) Özel sağlık tesislerinde palyatif
bakım servisleri asgari beş yatak olarak yapılandırılır. Toplam palyatif servis yatak sayısı, sağlık tesisindeki toplam
yoğun bakım yatak sayısının %20’sinden fazla olamaz.
(8) Çocuk palyatif bakım
servisleri bu planlama esaslarına tabi değildir. Sağlık tesisi bünyesinde
asgari standartları karşılaması kaydıyla en az beş yataklı olacak şekilde
açılabilir.
(9) Ülke genelinde ve illerde ihtiyaca göre
Bakanlık tarafından bu oranlarda değişiklik yapılabilir.
Palyatif
bakım servislerinin oluşturulması
MADDE 19- (1) Palyatif bakım servisleri EK-5’te yer alan
Palyatif Bakım Servislerinin Hizmet, Donanım Personel ve Fiziki Şartlar
Asgari Standartları karşılaması kaydıyla genel palyatif
servisi olarak yapılandırılabileceği gibi tür olarak erişkin ve çocuk
hastalar için ayrı ayrı olacak şekilde de
yapılandırılabilir.
(2) Erişkin palyatif bakım
servisleri seviyesine göre; palyatif bakım servisi ve/veya palyatif kritik
bakım servisi olarak yapılandırılır. Palyatif bakım hizmeti gerektiren tüm
çocuk hastaların yatırılacağı çocuk palyatif bakım
servisleri ise asgari donanım ve personel standartları bakımından palyatif
kritik bakım servisine uygun olarak yapılandırılır.
(3) Sağlık tesisleri tarafından palyatif
bakım servisi talepleri müdürlüklere iletilir. Müdürlükler Bakanlıktan onay
aldıktan sonra en geç otuz gün içinde EK-6’da yer alan Palyatif Bakım
Servisleri Tescil Talep Formunu doldurup tescil işlemlerini yaparak
Bakanlığa bildirir.
(4) Bakanlığa bağlı kamu sağlık tesislerinde
açılacak palyatif bakım servislerinin tescil
işlemleri, bu Yönetmelikte belirtilen planlama kriterleri ve asgari
standartlara uygun olması kaydıyla müdürlükler tarafından doğrudan yapılabilir.
Bu şekilde gerçekleştirilen tescil işlemleri gerekçeleriyle birlikte
Bakanlığa bildirilir.
(5) Tüm sağlık tesisleri bünyesinde palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimleri
oluşturulur.
(6) Sağlık tesisleri bünyesinde ihtiyaca göre
sorumlu idareciler tarafından palyatif bakım
hizmetleri polikliniği yapılandırılır. Birden fazla palyatif
bakım servisi bulunan sağlık tesislerinde birden fazla poliklinik
oluşturulabilir.
Palyatif
bakım servislerinin fiziki şartları ve donanım standartları
MADDE 20-
(1) Palyatif bakım servislerinin
EK-5’te yer alan Palyatif Bakım Servislerinin Hizmet, Donanım Personel ve
Fiziki Şartlar Asgari Standartları sağlaması zorunludur. Gerekli güvenlik
önlemleri ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak alınır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Palyatif Bakım Hizmetleri Personel
Görevlendirmeleri,
Personellerin
Yetki ve Sorumlulukları
Palyatif
bakım hizmetleri personel görevlendirmeleri
MADDE 21- (1) Palyatif bakım hizmetleri, palyatif
bakım ekibi tarafından yürütülür. Palyatif bakım ekibinin yapısı; sunulan
bakımın seviyesi, hasta yükü, hizmetin niteliği ve birimin görev tanımı
dikkate alınarak belirlenir. Ekipte yer alacak personel EK-5’te
belirtilmiştir.
(2) Palyatif bakım hizmetlerinde; servis ya da
yatak sayısı ve hasta bakım ihtiyacı ile uyumlu olacak şekilde servis
sorumlu tabibi, koordinasyon birimi sorumlu tabibi ve yeterli sayıda
sertifikalı hemşire görevlendirilir. Hemşire sayısı; hizmetin yirmi dört
saat esasına göre kesintisiz sunulmasını sağlayacak, vardiya ve nöbet
düzenini temin edecek şekilde planlanır.
(3) Tek bir palyatif bakım
servisi bulunan sağlık tesislerinde sorumlu tabip aynı zamanda palyatif
bakım ve ESH koordinasyon birimi ve palyatif bakım polikliniği sorumlusu
olarak görev yapar. Birden fazla palyatif bakım
servisi bulunan sağlık tesislerinde, her servis için bir sorumlu tabip
ayrıca koordinasyon birimi için koordinatör tabip görevlendirilebilir.
(4) Palyatif bakım servisi bulunan sağlık
tesislerinde palyatif bakım polikliniği
oluşturulması halinde poliklinik çalışma düzeni sorumlu idareci tarafından
ilgili tabipler arasında düzenlenir.
(5) Palyatif bakım servisi bulunmayan sağlık
tesislerinde oluşturulan koordinasyon birimi için sorumlu tabip
görevlendirilir. Poliklinik bulunması halinde çalışma düzeni sorumlu
idareci tarafından belirlenir.
(6) Yeni açılan palyatif
bakım servislerinde hemşirelere ilişkin sertifikasyon şartı, servisin
faaliyete geçiş tarihinden itibaren en geç beş yıl içinde tamamlanır.
(7) Palyatif bakım servislerinde; sorumlu tabip ve
hemşire kadrosuna ek olarak, kurumun imkânları ve hasta ihtiyaçları
doğrultusunda diyetisyen, fizyoterapist, klinik
psikolog ve diğer sağlık mensupları ile psikolog, sosyal hizmet uzmanı,
çocuk gelişimcisi, manevi destek görevlisi ve diğer meslek mensupları
görevlendirilebilir. Bu görevlendirmeler zorunlu kadro kapsamında
değerlendirilmez.
(8) Palyatif kritik bakım servisleri için EK-5’te
belirtilen uzman tabiplerin sağlık tesisinde tam zamanlı olarak hizmete
katkı sağlaması esastır.
(9) Çocuk palyatif bakım
servislerinde, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı palyatif bakım sorumlu
tabibi olarak görevlendirilir. Ekip yapısı, Bakanlıkça yayımlanan klinik
rehberler doğrultusunda oluşturulur.
Palyatif
bakım ekibi ve koordinasyon birimi personelinin görev, yetki ve
sorumlulukları
MADDE 22- (1) Palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimi
sorumlu tabibi hizmetin klinik koordinasyonundan, kalite standartlarının
uygulanmasından ve Bakanlıkça yayımlanan klinik rehberlere uygun
yürütülmesinden sorumludur. Denetimlerde kurumunu temsil eder ve kayıtların
düzenli tutulmasını sağlar.
(2) Servis sorumlu tabibi hasta bakım ve tedavi
süreçlerinde tıbbi kararlar alır, konsültasyonları
planlar, bireyselleştirilmiş bakım planlarını oluşturur ve günceller. Bakım
ekibinin görev dağılımını yapar, personelin nöbet listeleri ve çalışma
programını düzenler, hizmet içi eğitim, gelişim ve sertifikasyon
faaliyetlerini destekler.
(3) Tabip dışındaki diğer palyatif
bakım ekip personeli görevini; ilgili mesleki mevzuatı, palyatif bakım hizmeti
kapsamında almış oldukları sertifikalı ve diğer hizmet içi eğitimler ile
sorumlu tabip tarafından belirlenen iş planı çerçevesinde yerine getirmekle
yükümlüdür.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Palyatif Bakım
Hizmetleri Sunum Süreçleri
Palyatif bakım hizmetlerine başvurunun yapılması,
değerlendirilmesi ve hasta kabulü
MADDE 23- (1) Palyatif bakım hizmetlerine ilk başvurular;
ESH birimlerine, aile hekimlerine, acil servislere, yoğun bakım servislerine,
kliniklere veya uzaktan sağlık hizmeti yoluyla yapılır.
(2) ESH birimi, aile hekimi veya hastane birimleri
tarafından, hastanın takip ve tedavi planına ilişkin değerlendirme
talebinde bulunulabilir. Bu talep doğrultusunda hastanın palyatif
bakıma yatışına ilişkin nihai tıbbi karar palyatif bakım koordinasyon
birimi tarafından verilir ve elektronik kayıt sistemi üzerinden
güncellenir.
(3) Aile hekimleri ve ESH birimleri tarafından palyatif bakım ihtiyacı bulunduğu düşünülen hastalar
için EK-7’de yer alan Palyatif Bakım Ön Değerlendirme Formu doldurularak ESKOM’a bildirilir. ESKOM tarafından ilgili sağlık
tesisinin palyatif ve ESH koordinasyon birimi
sorumlu tabibine iletilir ve değerlendirme bu birim tarafından yapılır.
Palyatif servise yatışı gereken hastalar sağlık tesisi bünyesinde uygun palyatif yatağı varsa yatırılır. Uygun yatak bulunmaması
hâlinde ESKOM’a bildirim yapılır. ESKOM
tarafından uygun sağlık tesisinin belirlenmesi ve hasta transfer süreci
koordine edilir.
(4) Sağlık tesisinde palyatif
bakım ihtiyacı olduğu değerlendirilen hastalar, öncelikle palyatif bakım ve
ESH koordinasyon birimine bildirilir ve değerlendirme bu birim tarafından
yapılır. Aynı sağlık tesisi bünyesinde uygun palyatif
bakım yatağı bulunması hâlinde hasta ilgili servise yatırılır. Uygun yatak
bulunmaması hâlinde EK-7’de yer alan form doldurularak ESKOM’a
bildirim yapılır. ESKOM tarafından uygun sağlık tesisinin belirlenmesi ve
hasta transfer süreci koordine edilir.
Palyatif
bakım servisine yatış endikasyonu ve taburculuk süreci
MADDE 24- (1) Palyatif bakıma yatış gerekliliği; semptom kontrolünün evde veya ayaktan bakım ile sağlanamaması,
terminal dönem bakım ihtiyacının ortaya çıkması ya da sosyal ve fiziksel
şartların evde bakımın sürdürülmesine imkân vermemesi durumunda hastanın
tıbbi özgeçmişi ve güncel klinik durumu birlikte değerlendirilerek
belirlenir.
(2) Hastanın tanıları, hastalık evresi, semptom kontrol düzeyi, fonksiyonel durumu, e-Nabız
üzerinden verileri, sosyal şartları ve bakım verenin desteği birlikte
değerlendirilerek palyatif bakım sorumlu tabibi tarafından palyatif bakım
servisi veya palyatif kritik bakım servisine kabul/yatış işlemleri
gerçekleştirilir. Palyatif bakım servisleri ve palyatif
kritik bakım servislerinde hasta refakatçisi bulunması esastır.
(3) Hastanın klinik durumu, yaşam kalitesi
beklentileri ile hasta veya yakınının tercihleri dikkate alınarak bakım
hedefleri belirlenir. Bu kapsamdaki görüşmeler yüz yüze veya gerekli
hâllerde uzaktan sağlık hizmeti yoluyla yapılır. Belirlenen bakım hedefi ve
bireyselleştirilmiş bakım planı hakkında hasta ve yakınına bilgilendirme
yapılarak rıza alınır ve kaydedilerek ilgili birimlere elektronik ortamda
bildirilir.
(4) Palyatif bakım servislerinde yatmakta olan
hastanın taburculuk kararı servis sorumlu tabibi tarafından verilir.
Taburculuk sonrası evde izleme uygun görülen hastalar için
bireyselleştirilmiş bakım planı oluşturularak ESH birimi ve aile hekimliği
ile elektronik ortamda paylaşılır ve izlem süreci başlatılır. Taburculuğu
takiben ilk ev değerlendirmesi ESH birimi tarafından en geç üç gün içinde
gerçekleştirilir. Yapılan tüm işlemler elektronik hasta kaydına işlenir ve
düzenli olarak aile hekimliği ve palyatif bakım ve
ESH koordinasyon birimi ile paylaşılır.
(5) ESH birimi; evde izlenen palyatif
bakım hastalarında aile hekimleri tarafından reçete edilemeyen ilaçlar,
tıbbi malzemeler ve rapor gerektiren durumlar için ilgili hastane uzman
hekimleri ile konsültasyon sürecini koordine eder. Gerekli hâllerde
hastanın hastaneye naklini ve muayene edilmesini sağlar. Engellilik, tıbbi
cihaz veya benzeri sağlık kurulu raporu gerektiren durumlarda uzaktan
sağlık hizmeti aracılığıyla yapılacak değerlendirmeler organize edilir. Bu
süreçler ESKOM ile eşgüdüm içinde yürütülür.
(6) Aile hekimi; taburculuk sonrası kendisine
kayıtlı evde sağlık hastalarında reçete sürekliliğini sağlar ve uygun
aralıklarla hasta ya da bakımını yapan kişi ile uzaktan sağlık hizmeti
yoluyla veya hastayı bulunduğu yerde ziyaret ederek değerlendirme yapar.
Yapılan değerlendirme ve öneriler elektronik kayıt sistemine işlenir.
(7) ESH birimleri tarafından yürütülen izlem
süreçleri, bakım planı güncelleme ihtiyaçlarının takibi ve hizmet birimleri
arasındaki idari ve organizasyonel koordinasyon
ESKOM tarafından sağlanır.
Yoğun bakım
servisleri ve palyatif bakım servisleri arasında
geçiş süreci
MADDE 25- (1) Yoğun bakım servisinde tedavi görmekte olan ve
mevcut tıbbi durumu itibarıyla iyileştirici tedavi ile anlamlı klinik
düzelme olması beklenmeyen hastalar için, ilgili hekim tarafından palyatif bakım ve ESH koordinasyon biriminden
konsültasyon istenir. Konsültasyon sonucunda palyatif
bakım ihtiyacı bulunduğunun belirlenmesi hâlinde hasta, aynı sağlık tesisi
bünyesinde bulunan palyatif bakım veya palyatif kritik bakım servisine devredilir.
(2) Hastanın palyatif
bakım ihtiyacının olduğu ancak aynı sağlık tesisinde palyatif bakım servisi
bulunmadığı durumlarda, palyatif ve ESH koordinasyon birimi sorumlu tabibi
tarafından ESKOM’a bildirilerek uygun yatak bulunan
sağlık tesisine nakli sağlanır.
(3) Yoğun bakım servisinden çıkan hastanın palyatif ve ESH koordinasyon birimi tarafından yapılan
klinik değerlendirmesi sonucunda; yatışı gerekli görülmeyerek, ESH
kapsamında izlenmesine, aile hekimi takibine alınmasına ya da uzaktan
sağlık hizmetleri ile desteklenmesine karar verilebilir ve elektronik kayıt
sistemine işlenir.
(4) Hasta için oluşturulan bireyselleştirilmiş
bakım planı; ESH birimi, hastanın kayıtlı olduğu aile hekimliği birimi ve
gerekli hâllerde ilgili yataklı sağlık hizmeti sunucuları ile elektronik
ortamda paylaşılır.
(5) Palyatif bakım servislerinden ileri yaşam
desteği ve tedavi gereksinimi ile yoğun bakım servislerine geçecek olan
hastalar yoğun bakım sorumlu hekimiyle konsültasyon
yapılarak kararlaştırılır. Aynı sağlık tesisinde uygun yoğun bakım servisi
varsa devredilir.
(6) Palyatif bakım servisinde yatarken yoğun bakım
ihtiyacı olan hastalar için aynı sağlık tesisinde uygun yoğun bakım
servisi/yatağı bulunamadığı durumlarda; palyatif
ve ESH koordinasyon birimi sorumlu tabibi tarafından ASOS üzerinden uygun
yatak bulunarak 112 Acil Sağlık Hizmetleri aracılığı ile hastanın nakli
yapılır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Kayıt Raporlama, Kalite Performans İzleme,
Denetim ve
Sorumluluk
Kayıt
raporlama
MADDE 26-
(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki tüm
iş ve işlemler dijital ortamda kaydedilir ve kişisel verilerin korunmasına
dair mevzuatta yer alan istisnai düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla,
kaydedilen veriler, ilgili mevzuatı uyarınca Bakanlıkça belirlenen usul ve
esaslar çerçevesinde Bakanlık merkezî sağlık veri sistemine gönderilir.
(2) Bakanlık tarafından kurulan kayıt ve bildirim
sistemi ile Bakanlıkça yapılacak diğer iş ve işlemlere esas olmak üzere
talep edilen bilgi ve belgeler, sağlık tesisleri tarafından Bakanlığa
gönderilir.
(3) ESH birimleri, palyatif
bakım servisleri, palyatif bakım koordinasyon birimleri ve aile hekimliği
birimleri; Bakanlıkça belirlenen elektronik kayıt formlarını eksiksiz,
doğru ve güncel şekilde kullanmakla yükümlüdür.
(4) ESH ve palyatif bakım
hizmetlerine ilişkin kayıtlar; bakımın sürekliliğinin sağlanması amacıyla
ilgili ESH birimi, palyatif bakım servisi, palyatif bakım koordinasyon
birimi ve hastanın kayıtlı olduğu aile hekimliği birimi arasında elektronik
ortamda paylaşılır.
(5) ESH’ye geçiş, evden palyatif bakım servisine yönlendirme veya birimler arası
bakım geçişlerine ilişkin idari ve organizasyonel
kayıtlar ESKOM tarafından izlenir.
(6) ESH ile ilgili kayıtlar ve çağrı merkezi ses
kayıtları 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel
Verilerin Korunması Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan
mevzuata uygun olarak saklanır.
(7) Arşivleme işlemleri, 18/10/2019
tarihli ve 30922 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv Hizmetleri
Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülür.
Kalite
performans izleme
MADDE 27- (1) ESH ve palyatif bakım
hizmetlerinin etkinliği, verimliliği, sürekliliği ve hizmet kalitesinin izlenmesi
amacıyla Bakanlıkça yayımlanan sağlıkta kalite ve akreditasyon standartları
esas alınır.
(2) Palyatif bakım servislerinde ilgili mevzuat
doğrultusunda etkin enfeksiyon kontrol programları
uygulanır.
Denetim
ve sorumluluk
MADDE 28- (1) ESH birimleri ve palyatif bakım servisleri;
17/11/2023 tarihli ve 32372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Sağlık
Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik kapsamında belirlenen usul ve
esaslara uygun olarak EK-9’da yer alan Evde Sağlık Hizmetleri Birimi
Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Formu ve EK-10’da yer alan Palyatif Bakım
Servisi Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Formunda belirlenen kriterlere göre
denetlenir.
(2) Gerekli hallerde Bakanlık ve müdürlükler
tarafından olağan dışı denetimler yapılabilir.
(3) Denetim sırasında müdürlükler ve sağlık
tesisleri; bilgi sistemleri, veri tabanları ve kayıtlar bakımından denetime
yetkili personelin erişimine gerekli kolaylığı sağlar.
(4) Bu Yönetmelik kapsamındaki uygulamalar
bakımından yasak olan fiiller şunlardır:
a) Bu Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıktan
faaliyet izin belgesi alınmaksızın birim kurulamaz ya da servis açılamaz ve
faaliyette bulunulamaz.
b) Bu Yönetmelik hükümlerine göre sağlık
tesislerinde müdürlüğün izni alınmaksızın ESH veya palyatif
bakım hizmeti sunulamaz.
c) ESH birimlerinde ve palyatif
bakım servislerinde, bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak ve müdürlükten
izin alınmaksızın, faaliyet izin belgesine esas olan fiziki şartlar,
donanım standartları ve personel durumunda değişiklik yapılamaz.
(5) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından kurulan
ESH birimlerinde ve açılan palyatif bakım
servislerinde bu Yönetmeliğe aykırı uygulamaların tespiti halinde; birinci
ve ikinci tespitlerde yazılı uyarı yapılır ve eksikliğin giderilmesi için
otuz gün süre verilir. Üçüncü tespitte kasıt, ihmal veya kusuru bulunan
ilgililer hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre disiplin işlemleri
uygulanır.
(6) Özel sağlık tesisleri bünyesinde açılan palyatif bakım servislerinde bu Yönetmeliğe aykırı
uygulamaların tespiti halinde; EK-10’da yer alan Palyatif Bakım Servisi
Denetim, Sorgu ve İdari Yaptırım Uygulama Formunda belirtilen idari
yaptırımlar uygulanır.
(7) Bu Yönetmelik veya ilgili mevzuatında
uygunsuzluk olarak belirlenen ancak idari yaptırımı bulunmayan fiiller
hakkında; 3359 sayılı Kanunun ek 11 inci maddesi ve ilgili diğer mevzuat
hükümleri uygulanır.
ONUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
İdarî
sorumlulukların paylaşımı ve yetki devri
MADDE 29- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak
tereddütleri ve uygulamaya ilişkin aksaklıkları gidermeye, uygulamayı
yönlendirmeye ve sorumlulukları paylaştırmaya Bakanlık yetkilidir.
(2) Bakanlık, bu Yönetmelikteki yetkilerinden bir
kısmını valiliklere devredebilir. Yetki devri ile ilgili gerekli
düzenlemeler Bakanlıkça belirlenir.
Hüküm
bulunmayan haller
MADDE 30- (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde,
ilgili sağlık tesisinin tabi olduğu mevzuat hükümleri ile genel sağlık
mevzuatı uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 31- (1) 2/6/2023 tarihli ve
32209 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Evde Sağlık Hizmeti Sunumu Hakkında
Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Mevcut
denetimlerin tamamlanması
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yayımı tarihinden önce başlatılan denetimler 31 inci madde ile yürürlükten
kaldırılan Evde Sağlık Hizmeti Sunumu Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun
olarak tamamlanır.
Tescil
edilen hizmet birimlerinin durumu
GEÇİCİ
MADDE 2- (1) Bu Yönetmeliğin
yayımı tarihinden önce Bakanlıkça tescil edilen evde sağlık ve palyatif bakım hizmetleri birimlerinin bu Yönetmelik
hükümlerine uygun şekilde yeniden tescil işlemleri bu Yönetmeliğin yayımı
tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde tamamlanır.
Mevcut palyatif bakım hizmetleri birimlerinde görevli
hemşirelerin sertifikasyonu
GEÇİCİ
MADDE 3- (1) Bu Yönetmeliğin
yayımı tarihinde faaliyette bulunan ve geçici 2 nci
maddeye göre tescil edilecek palyatif bakım
hizmetleri birimlerinde görevli hemşirelere ilişkin sertifikasyon şartı, bu
Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren en geç beş yıl içinde tamamlanır.
Yürürlük
MADDE 32- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 33- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı
yürütür.
Ekleri için tıklayınız