Anayasa Mahkemesinin 19/1/2023 Tarihli ve 2020/14769 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-03-14

14 Mart 2023 SALI 
Resmî Gazete 
Sayi : 32132
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM KARAR SENEM ESEN BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2020/14769Karar Tarlhi : 19/1/2023
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞÎIrfan FIDAN Muhterem INCE Raportör : Hüseyin Özgür SEVİMLİBaşvurucu : Senem ESEN 
L BAŞVURUNUN KONUSU 
. Başvuru, ceza davasında başvurucuya (sanığa)zorunlu müdafi atanmamasınedeniyle müdafi yardımından yararlanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
IL BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 8/8/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, adliyardım talebinin kabulüne ve adil yargılanma bakkı kapsamındaki müdafi yardımından yararlamna bakkıdışındaki iddiaların kabul edilemez olduğuna, anılan şikayetin kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.

3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığıa (Bakanlık)gōnderilmiştir. Bakanlık, gōrüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşıbeyanda bulunmamıştır.

IIL, OLAY VE OLGULAR 
4.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla ulaşılan bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar Özetle şöyledir:
5. Artvin Cumhuriyet Başsavcılığıca (Başsavcılık) başvurucu hakkında FetullahçıTerör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) üyesi olma suçumdan yürütülen soruşturma kapsamında başvurucunun kollukta, Başsavcılkta ve adli kontrol kararı verilmek Üzere sevk edildiği sorgusunda müdafi hazır bulundurularak savunması alınmiştır.Tamamlanan soruşturma sonucunda Başsavcılık, başvurucu hakkında atilı suçtan iddianame düizenlemiştir.


. Başvurucu, Artvin Ağưr Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) görülen yargılamanın 2/4/2018 tarihli celsesinde hazır bulunmuştur. Duruşma Tutanağı'na göre sorgusundan Önce başvurucuya haklarının hatırlatılmasına ilişkin yapılan açıklama ve başvurucunun beyanışöyledir:
"Sanığa üzertne atilı suçlamalar ve sevk maddelert anlatıldı. 5271 sayılı CMK'nun 147, 176, 177, 190 ve 191/3 maddelertnde ve Avrupa Insan Hakları Sözleşmestnin 6.maddesinde yer alan yasal hakdarı ile adres değiştkdiği ile ülgili yükümlülüğu ayrı ayrt hatrlatildı. Sank tddiaların içeriğini, suçlamayi, sevk maddelerini ve yasal haklarınıanladığıni, yargilamaya ara verilmesi yönünde bir süre talehinin bulunmadığın,savunmasını kendisinin bizzat yapacağını, susma hakkım kullanmayacağını, zorunlu müdafilik dışındaki avukat talebinde ileride haksız çıkması halinde tarifede beltrtlen mikaarın yargılama gideri olarak kendisinden alınacağı bildtğini, lehine olan hususları ve tüm delillerint savunması esnasında lleriye süreceğini, ayrıca bundan sonra her türlü adres değişildiğini derhal blldireceğini, akst takdtrde adrestne yapılan tebligatın geçerli olacağınıanladığını ve sorgu için açıkdamada bulunmaya hazır olduğunu ayrı ayrı beyan etmekle,savunma ve delillerinin tespitine geçildi."
7. Bu celsedeki sorgusunda başvurucu, hakkındaki suçlamaya yönelik savunmasında kendisine zorunlu müdafi atanmasım talep etmemiştir. Celse sonunda Mahkeme, başvurucunun eşi G.E. nin aym Mahkemenin farklı dosyasmda yargılandığınıbelirtmiş ve her iki dava arasmda hukuki irtibat olduğu gerekçesiyle başvurucu hakkındaki davanın başvurucunun eşi hakkındaki E.2018/8 sayılı dava ile birleştirilmesine karar vermiştir.

8. Birleştirme kararı tizerine üç celsede tamamlanan yargılama boyunca başvurucu tim celselerde hazır bulunmuş, Mahkeme bu celselerde başvurucuya müdafi görevlendirmesini isteyip istemediğini sormadığı gibi başvurucu da bu yönde bir talepte bulummaksızın savunmasımı yapmıştır. Yargılama sonucunda Mahkeme, başvurucuyu atılısuçtan 6 yıl 3 ay hapis cezasına mahkûm etmiştir.

9. Anılan hükme karşı başvurucu -diğer itirazlarının yanı sıra- maddi imkânsızlıklar nedeniyle avukat tutamadığını, yargılama streci boyumca kendisine adli makamlarca da müdafi görevlendirilmediğini ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur,Erzutum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi (Daire) dosya üzerinden yaptığı inceleme sonucunda 25/9/2018 tarihinde başvurucunun istinaf talebini esastan reddetmiştir.
10. Başvurucu, istinaf dilekçesinde dile getirdiği itirazlarım tekrar ederek temyiz talebinde bulunmuş; (kapatilan) Yargıtay 16. Ceza Dairesi 2/4/2019 tarihinde Daire kararın onamiştir,
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
I1. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Ttrk Ceza Kanunu'nun "Silâhhı Örgür" kenar başlıklı 314. maddesinin ilgili kısmı şöyledir.

"(1) Bu kasmın dördūncü ve beştnci bölümlerinde yer alan suçları işlemek amacıyla,siláhlı örgüt kuran veya yōneten kışi, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasi lle cezalandırihr.


(2) Birinci fikrada tanımlanan örgüte üye olanlara, beş yıldan on yila kadar hapis cezası veriltr."
12. 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun "Terðr tammı"kenar başlıklı 1. maddesi şöyledir.

"Terór; cebir ve şiddet kullanarak; baska, korkuma, yridırma, sindtrme veya tehdit yöntemlerinden btriyle, Anayasada helirtilen Cumhuriyetin niteliklerini, siyast, hukuki sosyal, laik, ekonomik düzeni değiştirmek, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmak, Türk Devlettnin ve Cumhuriyetin varlığını tehllkeye düşürmek, Devlet otoritestni zaafa uğratmak veya yıkmak veya ele geçtrmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek, Devletin iç ve dış güvenliğini, kamu düzenini veya genel sağlığı hozmak amacıyla btr örgūte mensup kişi veya kişiler tarafından girişilecek her türlü suç teşkil eden eylemlerdir."
13.3713 sayılı Kanun'un "Terör suçları" kenar başlıklı 3. maddesi şöyledir.
"26/9/2004 tarihli ve 5237 saylı Türk Ceza Kamumunun 302, 307, 309, 311, 312, 313,314, 315 ve 320 nci maddeleri ile 310 uncu maddesinin btrinci fikrasında yazilı suçlar,terör suçlardır."
14. 3713 sayılı Kanum'un "Cezaların artırılması" kenar başlıklı 5. maddesinin birinci fikrasının ilgili kısmı şöyledir:
"3 ve 4 üncü maddelerde yazılı suçları işleyenler hakkanda ilgili kamunlara göre tayin edilecek hapis cezaları veya adli para cezalari yarı oranmnda artvrlarak hükmolumur..."
15. 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Ifade ve sorgumun tarzı" kenar başlıklı 147, maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Şūpheltnin veya sanuğın ifadesinin alınmasında veya sorguya çekilmestnde aşağıdaki hususlara uyulur:
c) Müdafi seçme hakkanon bulunduğu ve onun hukuk yardumından yararlanabileceği,müdafiin ffade veya sorgusunda hazir bulunabileceğl, kendisine bildtrtitr. Müdafi seçecek durumda olmadığı ve bir müdafi yardımından faydalanmak istediği takdtrde, kendisine baro tarafindan bir müdafi görevlendiriltr."
16. 5271 sayılı Kanum'un "Müdafiin görevlendirilmesi" kenar başlıklı 150.maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Şüpheli veya sanıktan kendtsine btr müdafi seçmesi tstenir. Şüpheli veya sanık,mudafi seçebilecek durumda olmadiğin beyan ederse, istemi halinde bir müdafi görevlendtrilir.

(2) Müdafii bulunmayan şüpheli veya sanık; çocuk, kendlstni savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilstz ise, istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendiriltr.
(3) Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasım gerektiren suçlardan dolayı yaplan soruşturma ve kovuşturmada ikinci fikra hūkmú uygulanır."

B. Uluslararası Hukuk 
. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
17. Avrupa Insan Hakları Sðzleşmesi'nin (Sözleşme) "Adil yargılanma hakka"kenar başhıklı 6, maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"1. Herkes davasının, … cezat alanda kendtsine yöneltilen suçlamaların esasıkonusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafindan, adil ve kamuya açık olarak, … görūlmestni isteme hakkana sahiptir..
*.•
3. Bir suç ile ttham edllen herkes aşağıdakd asgari haklara sahiptir:
*••
Kendisini btzzat savunmak veya seçeceği bir müdafiin yardumından yararlanmak;eğer avukat tutmak için gerekli maddi olanaklardan yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi içtn gerekdi görüldüğünde, resen atanacak bir avukatın yardımından ücretsiz olarak yararlanabilmek;"
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadı
18. Avrupa Insan Hakları Mahkemesine (AfHM) göre Sözleşme'nin 6. maddesinin Üçtncū fikrasmın (c) bendi kapsamında, suç isnadı altında bulunan kişi savunma hakkının kullanılmasında üç ayrı hakka sahiptir. Bunlar kendisini bizzat savumma, seçtiği bir müdafinin yardımından yararlanma, müdafi seçme olanağından yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi için gerekli görülürse resen atanacak bir müdafi yardımından yararlanma haklarıdır.Dolayısıyla suç isnadı altında bulunan kişinin kendisini bizzat savunması istenemez (Pakelli/Federal Almanya, B. No: 8398/78, 25/4/1983, § 31). Bir suçla itham edilen herkesin avukat yardımından etkili bir şekilde yararlanma hakkı, mutiak bir hak olmamakla beraber adil yargılanma ilkesinin temel özelliklerinden birini oluşturmaktadır (Saldhuz/Türkiye [BD],B. No: 36391/02, 27/11/2008 § 51).

[9.İlke olarak şüpheliye gözaltına alındığı ya da tutuklandığı andan itibaren müdafi yardımmdan yararlanma imkênı sağlanmalıdır (Dayanan/Turkiye, B. No: 7377/03,13/10/2009, § 31). Diğer taraftan AlHM; kolluk tarafindan ifade alınma aşamasını da kapsayan müdafi yardımından yararlanma hakkının geçerli bir nedene dayamlarak kısıtlanabileceğini, bu durumda somut olay açısından yargılamanın bütününe bakılarak söz konusu kıstlamanın adil yargılanmaya engel olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmiştir (John Murray/Btrleştk Krallık [BD], B. No: 18731/91, 8/2/1996, § 63;Magee/Birleşik Krallık, B, No: 28135/95, 6/6/2000, § 41).

20. Bu bağlamda AfHM, Sözleşme'nin 6. maddesinin hem lafzı hem de ruhunun başvuranın iradi olarak açık ya da Örtülo biçimde adil yargılanma hakkının sağladığıgüvençelerden feragat etmesini engellemediğini belirtmektedir (Aksin ve diğerleri/Türkiye, B.No: 4447/05, I/10/2013, § 48). Adil yargılanma hakkı kapsamında yer alan mūdafi yardımından yararlanma hakkından feragat edilmesinin geçerli ve etkin olabilmesi için açık bir biçimde dile getirilmesi, ayrica bu feragatin önemiyle orantılı asgari gūvencelerin de 

bulunması gerekir (Salduz/Türkiye, § S9). Buna ek olarak herhangi bir önemli kamu yararına da aykırı olmamalıdır (Skyar/Rusya, B, No: 45498/11, 18/7/2017, § 22).
21. Diğer yandan AlHM, ceza davasınm görülmekte olduğu strada kişinin mahkemeye sunduğu dilekçelerle müdafi yardımından yararlanmak istemediğini açıkça belirttiği ve temyiz strecinde adli makamlarca bu hak kendisine hatırlatıldığında da mūdafi atanması hususunda talepte bulummadığı durumda, anılan haktan yararlanilmak istenmediğine dair feragatin açık bir şekilde dile getirildiği, bu bağlamda geçerli bir feragatin söz konusu olduğu sonucuna ulaşmıştir. AlHM, bu başvuruda başvurucunun kendi el yazısı ile imzaladığı belgede belgenin içeriğini kabul ettiği ve müdafi yardımından yararlanmak istemediğini açıkça belirttiğine vurgu yapmıştır. Söz konusu belge mahkeme kâtibince de onaylanmöştır. AlHM; bu sebeplerle feragat belgelerinin geçerliliğini ve kanuna uygun olup olmadığını sorgulamak için bir neden bulunmadığını, böyle bir feragat belgesinin Sözleşme'nin gereklilikleriyle de uyumlu olduğunu belirtmiştir. Üstelik başvurucu, temyiz aşamasında hukuki temsilin önemli olduğunu belirtmesine rağmen temyiz mahkemesinden bir avukat atammasını talep etmediğini açıklamıştır. Hâlbuki başvurucu temyiz mahkemeşince müdafi atanabileceği hususunda usulünce bilgilendirilmiştir. AlHM bu durumda hukuki temsil hususunda yeterince bilgilendirildiğidurumlarda ulusal makamların başvurucuyu temsil için ayrıca bir adım atmalarına gerek olmadığım belirterek olayın koşullarında başvurucuya aşirı bir kūlfet yüklenmediği sonucuna ulaşmıştır (Skłyar/Rusya, §§ 2426).
22. AlHM, bazı durumlarda kişinin talebi olmasa da ücretsiz olarak resen müdafi tayin edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Kişinin olanağının olmaması yanında ayrıca suçlama nedeniyle alabileceği özgürlükten mahrum bırakılmayı gerektiren bir ceza ve davanın karmaşıklığı, müdafi yardımının sağlanmasını gerektiren hir hukuki menfaati ortaya çıkarmaktadır (Talat Tunç/Türkiye, B. No: 32432/96, 27/3/2007, §§ 55, 56).
V. ÍNCELEME VE GEREKÇE 
23. Anayasa Mahkemenin 19/1/2023 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldti:
A. Başvurucunun İddiaları ve Bakanhık Görüşü
24. Başvurucu; silahlı terör Örgütüne üye olma suçundan yargılandığı davada atılısuç için mevzuatta öngörülen ceza süresi itibartyla talebi olmasa bile kendisine mahkemece müdafi atanması gerektiğini, yargilama sürecinde müdafi istemediğine dair talepte de bulunmadığı hâlde kendisine müdafi yardımından yararlanma imkânı tanınmadan yargılamaya devamla mahkůmiyet kararı verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkımn ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

25.Bakanlık görüşünde;
i. Başvurucuya atilı suç için mevzuatta Öngörülen ceza miktarı itibarıyla zorumlu müdafi atanmasının gerekmediği belirtilmiştir.

ii. Silahlı terör Örgütüne üye olma suçundan yapılan bir yargılamada, kendisine müdafi atanmasma dair talepte bulummayan saniğa zorunlu müdafi atanmasının gerekmediğine dair Yargitay Ceza Genel Kurulu kararına değinilmiş, yargılama 

sürecinde yasal hakları hatırlatılan başvurucunun hiçbir celsede kendisine müdafi atanması talebinde bulummadığı vurgulanmıştır. Diğer yandan başvurucunun müdafi talep etmesine rağmen mahkemece zorunlu müdafi görevlendirilmediğine veya savunmasının baskı altında alındığına dair bir iddiada bulunmadığı belirtilmiştir.
iii. Sonuç olarak başvurucunun ihlal iddiasının değerlendirilmesinde somut olayın koşullarının ve Yargıtay içtihadımın birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

B. Değerlendirme 
26. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavşifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun ihlal iddiasımın müdafi yardımından yararlanma hakkı kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
1. Kabul Edllebilirifk Yönünden 
27. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan müdafi yardımmdan yararlanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir,
2. Esas Yönünden 
a. Genel İlkeler 
28. Ceza yargılamasında savunma haklarının güvence altina alınmasi, demokratik toplumun temel ilkelerindendir (Erol Aydeğer, B. No: 20 13/4784, 7/3/20 14, § 32). Savunma,ceza adaletinin hakkaniyete uygun gerçekleşmesini sağlamaktadır. İddiaya karşı savunma tanınmadığı strece silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerine uygun muhakeme yapılması ve maddi gerçeğe ulaşılması da mümkün değildir (Yusuf Karakuş ve diğerleri, B.No: 2014/12002, 8/12/2016, § 69).

29. Şüpheli ve sanığa salt savumma hakkının tanınması yeterli değildir. Şüpheli ve sanığın savunma için Anayasa'nın 36. maddesinde belirtilen meşru vasıta ve yollardan yararlandırılması da gerekir. Şüpheli ve samk için Anayasa'nın 36. maddesinde sözü edilen meşru vasita ve yollardan en önemlisi müdafi yardımından yararlanmaktır. Diğer bir ifadeyle müdafi yardımıdan yararlanma hakki, Anayasa'nın 36, maddesinde belirtilen meşru vasıta ve yollar kavramının kapsamındadır. Bu itibarla müdafi yardımından yararlanmanın adil yargılanma hakkının kapsam ve içeriğine dâhil ve bu hakkın doğal sonucu olduğu ortaya çıkmaktadır. Dolayısryla suç isnadı altındaki kişi, adil yargılanma hakkı kapsamında kendisini bizzat savunma veya seçeceği bir müdafinin yardımından yararlanma hakkına sahiptir (Yusuf Karakuş ve diğerleri, § 72).

30. Diğer yandan Anayasa'nın 36. maddesine adil yargilanma ibaresinin eklenmesine ilişkin gerekçede, taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelerle de güvence altına alınan adil yargılama hakkının madde metnine dâhil edildiği vurgulanmıştır, Nitekim Sözleşme'nin6. maddesinin (3) numaral fikrasmın (c) bendinde; bir suç ile itham edilen herkesin kendisini bizzat savunma veya seçeceği bir müldafinin yardımından yararlanma, eğer avukat tutmak için gerekli maddi olanaklardan yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi için 

gerekli görüldüğtinde resen atanacak bir avukatın yardımından ücretsiz olarak yararlanabilme hakkı düzenlenmiştir (Yusuf Karakuş ve diğerleri, § 73).

31. Amlan hakkın ilke olarak şüphelinin kolluk tarafindan ilk kez sorgulanmasından itibaren sağlanması gerekir. Şüpheliye kolluk tarafindan ilk kez sorgulanmasından itibaren avukata erişim hakkı sağlanması, kendisini suçlamama ve susma hakları yanında genel olarak da adil yargılanma hakkının etkili bir koruma işlevine sahip olması bakımından gereklidir.Çünkül bu aşamada elde edilen deliller, yargılama strasında söz konusu suçun hangi çerçevede ele alımacağını belirlemektedir. Özellikle delillerin toplanması ve kullamılmasıaşamasında cezai yargılamaya ilişkin mevzuat giderek daha karmaşık håle geldiğinden şüpheliler, ceza yargılamasını bu evresinde kendilerini savunmasız bir durumda bulabilir.Belirtilen savunmasızlık hâli, ancak bir müdafinin hukuki yardımıyla gereği gibi telafi edilebilir (Aligül Alkaya ve diğerlert [GK], B. No: 2013/1138, 27/10/2015, §§ 118, 135; Sami Özbil, B. No: 2012/543, 15/10/2014, § 64).

b. İlkelerin Olaya Uygulanması
32. Somut olayda Mahkeme, birleştirme kararı verilen celsede başvurucuya sorgu öncesinde tümünün içeriğini belirtmeden maddeler hâlinde saymak suretiyle haklarınıhatırlatmış, müdafi yardımından yararlanma hakkına ilişkin olarak ise bu hakka açık bir şekilde değinmeden "zorunlu müdafilik dışındaki avukat talebtnde ileride haksız çıkmasıhaltnde tarifede belirtilen miktarın yargulama gideri olarak kendisinden alınacağı"bildiriminde bulunmuştur. Birleştirme kararı sonrasında devam eden yargılama sırasında başvurucuya hakları yeniden hatırlatılmamış, başvurucu da ilk celsede savunmasını bizzat yapacağımi söylemekle yetinerek tüm celselerde savunma ve itirazlarımı müdafi yardımından yararlanmaksızın dile getirmiştir. Buna karşın başvurucu, kanun yolu başvuru dilekçelerinde kendisine müdafi atanması gerektiğine dair şikâyetini ortaya koymuştur.
33. Burada Öncelikle tartışılması gereken husus, yargilamanın bütünü itibarıyla başvurucunun müdafi yardımından yararlanma hakkından açık bir biçimde feragat edip etmediğidir.

34. Birleştirme kararı sonrasında devam eden üç celsede herhangi bir hak hatırlatılmaksızın başvurucunun sorgusumun yapıldığı açıktır. Duruşma Tutanağı'nda yer verilen açıklamalar itibarıyla da başvurucuya yasal haklarla ilgili olarak hukukta yer alan maddelerin sayılmasıyla yetinildiği, bunların içeriğinin ve kapsamının ne olduğu açıkça belirtilmeden başvurucuya hatırlatidığı ve müdafi yardımından yararlanma hakkına ilişkin açıklamada esas olarak yargilama giderlerinin tahsili hususunda başvurucunun ileride doğması muhtemel mali sorumluluğuna vurgu yapıldığı görülmüştür (bkz § 6). Bu nedenle başvurucuya müdafiden yararlanma hakkının açıkça hatırlatıimadığı değerlendirilmiştir.Diğer yandan başvurucu, Duruşma Tutanağında savunmasını bizzat yapacağımı beyan ettiği ve tüm celselerde müdafi görevlendirilmesini talep etmeksizin savunma yaptiğı hâlde hakkında mahkûmiyet hükmü kurulmasından sonra mali nedenlerle avukat tutamadığınıbeyan ederek kendisine müdafi görevlendirilmesi gerektiğine dair itirazlarını açıkça ileri sürmüştür. Bu durumda Mahkemece başvurucuya müdafi yardımından yararlanma hakkımn net bir şekilde hatırlatılmaması ve başvurucuya müdafi görevlendirilerek duruşma açılmasısuretiyle yapılabilecek istinaf incelemesi sırasında başvurucunun bu yöndeki itirazını ileri sürmesi birlikte değerlendirildiğinde başvurucunun müdafi yardımından yararlanma hakkından açık bir biçimde feragat ettiği sonucuma ulaşmak mümkün görünmemektedir.

35. Bununla birlikte Daire -başvurucunun zorunlu müldafi talebini istinaf başvurusunda dile getirdiği ve istinaf incelemesi strasında duruşma açılarak kendisine bu haktan yararlanma imkânı tanınabileceği hâlde- başvurucunum bu itirazına ilişkin bir değerlendirme yapmadan istinaf talebini dosya üzerinden yaptığı inceleme sonucunda esastan reddetmiştir. Bu durumda Daire, başvurucunun dile getirdiği olumsuzluğun telafi edilmesi amacıyla yeterli düzeyde karşı dengeleyici güvenceler sağlayan bir usul yürütmemiştir.Yargıtay da benzer yönde itirazları içeren temyiz talebine karşın herhangi bir açıklamada bulunmaksızı Daire kararım onamıştır. Bu nedenle yargılama süreci bir bütün olarak değerlendirildiğinde başvurucunum müdafi yardımından yararlanma hakkının ihlal edildiği sonucuma varılmiştir.

36. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altina alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki müldafi yardımından yararlanma hakkımın ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

C. GİDERİM 
37. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yargılama yapılması ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

38. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin somuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken is, yemiden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenieri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Doğan [GK], B. No:2014/8875, 7/6/2018, §§ 5460; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506,7/11/2019, §§ 5360, 66; Kadrt Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§93-100).

39. Belirli bir davaya ilişkin olarak delilleri değerlendirme ve gösterilen delilin davayla ilgili olup olmadığına karar verme yetkisi kural olarak yargılamayı yürüten derece mahkemelerine aittir (Orhan Kilıç [GK], B. No: 2014/4704, 1/2/2018, § 44). Bu bağlamda somut olayda başvurucunun silahlı terör örgūtüne tye olup olmadığı yönünde karar vermek Anayasa Mahkemesinin görevi değildir. Anayasa Mahkemesince verilen ihlal kararı, sanığın beraat ettiği anlamına gelmediği gibi ihlal kararının gereklerinin yerine getirilmesi amacıyla yapılacak yeniden yargılama neticesinde sanık hakkında mutlaka beraat kararı verilmesi gerektiği anlamına da gelmemektedir. Ihlalin somuçlarım gidermek üzere gereken işlemler yerine getirildikten sonra yapılacak değerlendirmede mahkemenin delillerin takdir biçimine göre benzer veya farklı bir sonuca varması mümkündür.

40.Ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıması için yeniden yargılama yapılmasımın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından başvurucunun manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

VL HÜKM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Müdafi yardımmdan yararlanma hakkımın ihlal edildiğine ilişkin iddiamın KABUL EDİLEBİLIR OLDUĞUNA,

B. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkıkapsamındaki müdafi yardımından yararlanma hakkınım İHLAL EDfLDIĞiNE,
C. Kararın bir örneğinin müdafi yardımından yararlanma hakkıın ihlalinin sonuçlarımın ortadan kaldīrılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Artvin Ağır Ceza Mahkemesine (E.2018/8, K.2018/201) GÖNDERİLMESINE,
D. Başvurucunun manevi tazminat talebinin REDDiNE,
E. Kararm bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESiNE 19/1/2023tarihinde OYBtRLIĞİYLE karar verildi,