Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükûmeti Arasında Güvenlik ve Askerî İş Birliği Mutabakat Muhtırasının Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 1926)
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA | 2019-12-26

26 Aralik 2019 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 30990
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA 
Karar Sayısı: 1926
27 Kasım 2019 tarihinde İstanbul'da imzalanan ve 7199 sayılı Kanunla onaylanmasıuygun bulunan ekli “Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükûmeti Arasında Güvenlik ve Askerî İş Birliği Mutabakat Muhtırası”nın onaylanmasına,9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2 nci ve 3 üncü maddeleri gereğince karar verilmiştir.

25 Aralik 2019
Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÛMETİ iLE  LİBYA DEVLETİ ULUSAL MUTABAKAT HÜKÛMETi  ARASINDA  GÜVENLİK VE ASKERÎ İŞ BİRLİĞİ MUTABAKAT MUHTIRASI 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÛMETİ
iLE 
LiBYA DEVLETİ ULUSAL MUTABAKAT HÜKÛMETİ
ARASINDA GÜVENLİK VE ASKERÎ İŞ BİRLİĞİ MUTABAKAT MUHTIRASI 
GİRİŞ
Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ve Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükûmeti (bundan böyle "Taraf" veya "Taraflar" olarak adlandırılacaklardır),
Birleşmiş Milletler Şartı'nın amaç ve ilkelerine bağlılıklarını teyit ederek,
04 Nisan 2012 tarihli “Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ve Libya Hükûmeti Arasında AskerîEğitim İş Birliği Mutabakat Muhtırası" hükümlerini dikkate alarak,
Tarafların egemenliği ve eşitliğine karşılıklı saygı temelinde çeşitli güvenlik ve askerîalanlarda iş birliğinin, Tarafların ortak menfaatlerine ve ekonomik verimliliğine katkıda bulunacağınıvurgulayarak,
Taraflar arasındaki mevcut tarihi dostluk ilişkilerinin, ulusal kanunlar, uluslararasi kurallar ve anlaşmalar temelinde geliştirilmesi ihtiyacını belirterek,
Aşağıdaki hususlarda mutabakata varmışlardır:
MADDE I AMAÇ
Bu Mutabakat Muhtirasının (MM) amaci, MADDE IV'te belirtilen alanlarda Taraflar arasindaki ilişkiler için bir zemin oluşturmak ve iş birliğini geliştirmektir.

MADDE II KAPSAM 
Bu MM, MADDE IV'te belirtilen alanlarda personel, malzeme, teçhizat, bilgi ve tecrübe değişimi konularına uygulanır.

MADDE III TANIMLAR 
Bu MM'de kullanılan terimler aşağıdaki anlamlari taşır:
1."Gönderen Taraf" Bu MM'nin uygulanması amacıyla Kabul Eden Tarafa personel, malzeme ve teçhizat gönderen Tarafi ifade eder.

2."Kabul Eden Taraf" Bu MM'nin uygulanması amacıyla ülkesinde Gönderen Tarafa ait personel, malzeme ve teçhizati bulunan Tarafi ifade eder.


3."Misafir Personel" Taraflardan herhangi birinin bu MM'nin uygulanmasi amacıyla diğer Tarafa gönderdiği personel veya savunma ve güvenlik kuruluşları mensubu sivil şahısları ifade eder.

4."Misafir Öğrenci" Savunma ve güvenlik kuvvetlerinde görevlendirilmek üzere Gönderen Tarafça, Kabul Een Tarafın askerî okullarına veya Kabul Eden Tarafın belirieyeceği diğer öğretim kurumlarına eğitim almak için gönderilen öğrencileri ifade eder.

5."Yakınlar" Misafir Personelin kendi ulusal mevzuatına göre bakmakla yükümlü olduğu eş ve çocuklarını ifade eder.

6."Kidemli Personel" Bu MM kapsamında gönderilen grubun faaliyetlerine nezaret etmeye yetkili, Gönderen Tarafin ulusal mevzuatına uygun olarak atanmış, Misafir Personel arasındaki en kıdemli kişiyi ifade eder.

7."Hibe" Bir malzeme veya hizmetin bağışlanmasını veya bedelsiz devrini ifade eder.
8."Hizmet" Taraflar arasındaki bu MM'ye göre bir işin yapılması için verilecek eğitim, teknik bilgi, destek, geliştirme, bakım, onarım, kurtarma, imha, liman ve müşavirlik desteği ile mülkiyeti elde olmak kaydıyla tahsis edilebilecek kara, deniz ve hava araç, gereç, silahiari, bina ve araziyi (eğitim üsleri) ifade eder.

9."Lojistik Destek" İkmal maddeleri ve hizmetlerine ilişkin satış, hibe, mübadele, tahsis,kiralama, teknoloji transferi ve lisans verilmesini kapsar.

10. “Gizlilik Dereceli Bilgi ve Malzeme" Ulusal güvenlik kapsamında koruma gerektiren resmîbilgi, belge ve malzemedir. Bu sebeple ulusal güvenlik siniflandırmasi uygulaması ile düzenlenir.Bu bilgi sözlü, görsel, manyetik veya basılı şekilde olabilir veya Fikrî Mülkiyet Hakları kapsamında bilgi içeren teknolojik veya cihaz formunda olabilir.

MADDE IV GÜVENLİK VE ASKERİ İŞ BİRLİĞİ ALANLARI 
Taraflar arasında iş birliği aşağıdaki alanları kapsar:
1. Libya'da polis ve askerî sorumlulukları içeren Ani Müdahale Kuvveti kurulmasına Türkiye tarafından eğitim, danışmanlık, tecrübe aktarımi, planlama ve malzeme desteği verilmesi,
2.Talep edilmesi halinde, Türkiye ve Libya'da müşterek bir Savunma ve Güvenlik İş Birliği Ofisi kurulması (yeterli sayıda uzman ve personel ile),
3.Eğitim, teknik bilgi, destek, geliştirme, bakım, onarım, kurtarma, imha, liman ve müşavirlik desteği sağlanması ve mülkiyeti elde olmak kaydıyla kara, deniz ve hava araçlari, teçhizati,silahlari, bina ve arazi (eğitim üsleri) tahsisi,
4.Kabul Eden Tarafin davetiyle, Tarafların sınırları içerisinde, Silahlı Kuvvetlerinin bünyesinde bulunan Kara/Deniz/Hava Kuvvetlerinin faaliyet alanlarına yönelik müşterek olarak askerîplanlama, tecrübe aktarımi, eğitim ve öğretim faaliyetleri ile silah sistemi ve teçhizatın kullanımına yönelik eğitim ve danışmanlık hizmeti verilmesi,
5.Güvenlik ve askerî eğitim ve öğretim,
6.Tatbikat/eğitimlere veya ortak tatbikatlara katılım,
7.Güvenlik ve savunma sanayi,
8.Terörizmle mücadele, yasadışı göç ile mücadele, kara, deniz ve hava sınırlarının güvenliği,narko terör ve kaçakçılık ile mücadele, EYP/PMl harekâtları ve doğal afet yardım harekâtlarıkonularında eğitim, bilgi/tecrübe mübadelesi ve müşterek harekâtlar yürütme,
9.Farklı alanlarda is birliği ve Taraflar arasında temas ziyaretleri,
10. Savunma ve güvenlik kuvvetlerinin teşkilat yapısi, savunma ve güvenlik birimierinin yapısı ve teçhizati, personel yönetimi,

11.İstihbarat değişimi ve operasyonel iş birliği,
12.Lojistik iş birliği, hibe ve lojistik sistemler,
13.Askerî tıp ve sağlık hizmetleri,
14.Muhabere, elektronik, bilgi sistemleri ve siber savunma,
15.Barışı koruma, insani yardım ve deniz haydutluğu ile mücadele operasyonları,
16.Askerî hukuk ve deniz hukuku sistemleri konusunda bilgi değişimi,
17.Haritacılik ve hidrografi,
18.Mesleki gelişim amaçlı personel değişimi,
19.Misafir Personel, danışman veya birlik değişimi,
20.Savunma ve güvenlik bilimsel ve teknolojik araştırma alanlarına ilişkin bilgi ve tecrübe değişimi,
21.Sosyal, sportif ve kültürel etkinlikler,
22.Askerî tarih, arşiv, yayım ve müzecilik,
23.Denizde Durumsal Farkındalık (DDF) alanında bilgi mübadelesi ve paylaşımi.
MADDE V UYGULAMA VE İŞ BİRLİĞİ ESASLARI 
1.İş birliği, Tarafların kararına bağlı olarak aşağıdaki şekillerde gerçekleştirilebilir:
a. Tarafların farklı seviyelerdeki ilgili yetkili kuruluşları arasında toplantı ve karşılıklıziyaretler,
b. Her iki Tarafın uzmanları arasında çeşitli faaliyet alanlarında tecrübe değişimi,
c. Askerî birlik, karargâh veya kurumlarda ücretli, ücretsiz veya indirimli ücret karşılığında eğitim, öğretim ve kursların düzenlenmesi,
Benzer savunma ve güvenlik kurumları arasında irtibatlar,
e.Müşterek müzakerelerin, istişarelerin, toplantıların düzenlenmesi ve kurslara,sempozyumlara ve konferanslara katılım,
f. Filî atış uygulamalarını da içerecek şekilde askerî tatbikatlara katılim, bu askerîtatbikatlara gözlemci statüsünde iştirak, geçiş eğitimlerinin ve liman ziyaretlerinin icrası, müşterek tatbikatların düzenlenmesi,
g.Bilgi ve eğitim malzemelerinin değişimi,
h. Lojistik iş birliği kapsamında, Tarafların envanterinde bulunan askerî mal ve hizmetlerin hibesi, mübadelesi, tahsisi, satışı, kiralanması ve bunların teknoloji transferi ve lisansının verilmesi 
2. Mühimmat, silah sistemleri, askerî teçhizat, araç ve ilgili ikmal maddelerinin hibe, geçici temin veya yabancı askerî satış kapsamında mübadelesi, yürürlükteki anlaşmaların üçüncü tarafa transfer sınırlamalarına uygun olarak icra edilir.

3. Taraflar, bu MM'nin uygulanması için kendi ulusal mevzuatlarına ve bu MM'nin hükümlerine uygun şekilde tamamlayıcı protokoller, düzenlemeler ve uygulama programları akdedebilirler.
4. İş birliği, Tarafların karşılıklı çıkar ve ihtiyaçları dikkate alınarak mütekabiliyet esasına göre gerçekleştirilir.

5. Tarafların bu MM, diğer uygulama programlari, protokoller ve düzenlemeler uyarınca, hibe şeklinde veya ücret karşılığında mübadele edecekleri veya ortak üretecekleri malzeme, teknik bilgi ve dokümanlar karşılıklı ön onay olmaksızın üçüncü bir ülkeye devredilemez.

6. Bu MM kapsamında kendisine hibe olarak verilecek malzemenin hizmet dışına çıkarılmasıhalinde Kabul Eden Taraf, Gönderen Tarafa yazıli bildirimde bulunur.
MADDE VI UYGULAMA PROGRAMLARI 
1. Tarafların her bir ilgili makamı/yetkili kuruluşu bu MM'nin uygulanması için müşterek faaliyetlere ilişkin Uygulama Programları hazırlar. Uygulama Programlari, icra edilecek faaliyetlerin adıni, kapsamıni, türünü, zamanını, yerini, icra edecek kurumlari, mali hususlari ve diğer ayrıntılarını içerir.

2.Taraflar, bu MM'nin yürürlüğe girmesinden sonra ivedilikle Uygulama Programları imzalar.
3. Taraflar arasındaki iş birliği Uygulama Programlarında belirtilen tüm düzeylerde yapılacak karşılıklı ziyaretler ile kuvvetlendirilir.

MADDE VII GİZLİLİK DERECELİ BİLGİ VE MALZEMENİN GÜVENLİĞİ
1. Bu MM kapsamında temin edilen veya üretilen gizlilik dereceli tüm bilgiler, belgeler, maddi ve fikrî mülkiyet hakları ile savunma ve güvenlik malzemesi, Taraflar arasında akdedilecek müteakip protokoller ve düzenlemelere uygun olarak amaçları doğrultusunda mübadele edilir, kullanılır ve muhafaza edilir.

2. Taraflar ulusal mevzuatlarina uygun olarak, bu MM'nin uygulanmasi veya ortak faaliyetlerin yerine getirilmesi kapsamında mübadele edilecek bilgi, belge, malzeme ve teçhizata ait tüm bilgilerin korunmasını sağlar. Bu çerçevede, aynı seviyede gizlilik derecesi taşıyan kendilerine ait bilgilerin korunması için gerekli aynı önlemleri alır. Taraflar, mübadele edilen bilgilere aşağıda yer alan çizelgede belirtilen gizlilik derecelerinden uygun olanı verir.

Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti adına: Çok Gizli
Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükûmeti adına: $\frac{2}{4}\sin\theta\cos\theta$

Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti adına: Gizli
Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükûmeti adına: $\phi_{1}\mu_{1}$

Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti adına: Özel
Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükûmeti adına: $\omega\Delta\dot{\Delta}$

Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti adına: Hizmete Özel

Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti adına: Tasnif Dişi
3. Gizlilik dereceli bilgi ve malzeme, bu bilgi ve malzemeyi sağlayan Tarafın yazılı ön onayıolmadan ifşa edilmez veya üçüncü bir tarafla paylaşılmaz (veya üçüncü bir tarafa devredilmez)
4. Gizlilik dereceli bilgi ve malzeme, sadece hükûmetler arası kanallar veya Tarafların belirlediği güvenlik makamlarınca uygun bulunan diğer kanallar aracılığıyla mübadele edilir. Bilginin gizlilik derecesi, bilgiyi sağlayan Tarafça belirlenir.

5. Taraflar, MM sona erdiğinde dahi, mübadele edilen gizlilik dereceli bilgi ve malzemenin korunmasi ve gizlilik derecesinin kaldırılmasının önlenmesinden sorumlu olmaya devam eder.
6. Taraflar, ulusal mevzuatiarı ve taraf oldukları uluslararasi antlaşmalar çerçevesinde, bu MM kapsamında oluşturulacak veya devredilecek fikrî mülkiyet haklarının etkin bir şekilde korunmasınısağlar.

7. Gerekli görülmesi halinde; bu MM kapsamında mübadele edilen gizlilik dereceli bilgi ve malzemenin transferi, kullanılması ve korunması ile ilgili olarak MADDE IV'te belirtilen iş birliği alanlarının her biri için yetkilendirilmiş makamların sorumluluğunda ayrı bir güvenlik anlaşmasıimzalanabilir.


8. Taraflardan hiçbiri bu MM hükümlerinin uygulanması sırasında elde edilen bilgileri diğer Tarafin çıkarları aleyhine kullanamaz.

9. Taraflar, gizlilik dereceli bilgi ve malzemeye erişimin, bilmesi gereken prensibine göre ve uygun güvenlik kleransına sahip personele verilmesini sağlar.

10. Bu MM'nin uygulanması kapsamında mübadele edilen bilgilerin beklenmedik şekilde ifşa olmasi halinde, bu durumu tespit eden Taraf, diğer Tarafi durumdan derhal haberdar eder.
MADDE VIII iSTIHBARAT 
1.Taraflar, aşağıda belirtilen alanlarda iş birliği yapma, ortak strateji geliştirme, bilgi paylaşımı ve operasyonel iş birliği taahhüdünde bulunur:
a.Tarafları hedef alan ulusal güvenliğe yönelik tehditler,
b.Uluslararası terörizm, terörizmin finansmanı ve uluslararası terörizmle bağlantılı diğer organize suçlar,
c.Tarafları karşılıklı ilgilendiren bölgelerdeki güvenlik gelişmeleri,
d.Teknoloji/iletişim teknolojisi,
e.Eğitim,
f.Kitle imha silahları ve yayılması ile mücadele,
g.Havacılık ve deniz güvenliği,
h.Siber suçlar,
i.Yasadışı göç.
2.Taraflar, istihbari bilgilere dayalı olarak yıkıcı faaliyetlere karışan şahıslar hakkında diğer Taraftan ikamet izni, çalışma izni, sınır dişi vb. benzeri hususlarda talepte bulunabilirler. Taraflar,ikamet izni, çalışma izni ve sınır dişi etme gibi göç ile ilgili hususlarda birbirlerinin taleplerini değerlendirilmek üzere ilgili kurumlara iletir.

3. Bilgi mübadelesi aşağıda belirtilen vasıtalar aracılığıyla ve yöntemlere uygun olarak yapılır:
a.Yetkili personel tarafından bir yıl Türkiye'de, bir yıl Libya'da olmak üzere dönüşümlüolarak yapılacak ikili görüşmelerde her türlü koordinasyon konusu (mübadele konuları dâhil)Taraflar arasında ilgili yıl içerisinde karşılıklı mutabakatla belirlenir.

b. Ziyaret eden taraf, planlanan tarihten en az 15 (on beş) gün önce heyetteki görevlilerin isim, rütbe, görev ve güvenlik kleranslarıni Kabul Eden Tarafa bildirir.

c.Dokümanlar ve müzakerelerin dili İngilizcedir. Talep edildiği takdirde, müzakereler tercüman aracıliğı ile yapılabilir.

d.Mübadele edilebilecek bilgiler yazılı doküman olarak verilir. Konu ile ilgili CD, DVD, film,fotoğraf, slayt, vb. varsa, bunlar dokümana eklenir.

e.Her iki Taraf birbirlerinin bilgi taleplerine mümkün olan en kısa zamanda karşılıklıolarak kararlaştırılmış güvenli kanallardan cevap vermekte mutabıktır.

f.Istihbarat değişimine ilişkin talep, durum bazında değerlendirilir ve Taraflardan birinin ulusal egemenliğini ve güvenliğini tehlikeye atması veya çıkarlarıyla önemli ölçüde çelişmesi halinde reddedilebilir.

4. Çalişma ilkeleri alanında danışmanlık hizmeti vermek ve istihbari ve operasyonel faaliyetlerin koordinesini sağlamak için yeterli sayıda personel Türkiye ve Libya'daki Savunma ve Güvenlik İşBirliği Ofisi bünyesindeki ilgili kurumlar tarafından atanır. Görev tanımı ve personel sayısı gibi diğer hususlar düzenlenecek protokol ile belirlenir.


MADDE IX HUKUKİ HUSUSLAR 
1. Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrenciler; giriş, ikamet ve çıkış dâhil, Kabul Eden Taraf ülkesinde bulundukları sürece Kabul Eden Tarafin ulusal mevzuatı ve yargı yetkisine tabidirler. Kabul Eden Tarafın yargı yetkisinin uygulandığı ve hüküm içeriğinin Gönderen Tarafın mevzuatında bulunmayan bir cezayı öngördüğü hallerde, her iki Tarafiın mevzuatında yer alan bir ceza türü uygulanır.

2. Misafir Personel, Yakınları veya Misafir Öğrencilerin gözaltına alınması veya tutuklanmasıhalinde Kabul Eden Taraf, Gönderen Tarafi derhal durumdan haberdar eder.
3. Misafir Personel, Yakınları veya Misafir Öğrencilerin Kabul Eden Tarafta yasal bir soruşturma veya yargılamaya tabi tutulması halinde bu kişi, Kabul Eden Taraf vatandaşlarına sağlanandan az olmamak kaydıyla genel olarak kabul edimiş yasal korumadan istifade etme hakkına sahiptir.
4. Misafir Öğrenci ve Misafir Personelin faaliyetlerine Kabul Eden Tarafın kanunlarını ihlal ettikleri takdirde son verilebilir.

5. Misafir Öğrenciler ve Misafir Personel bulundukları kita, karargâh ve kurumlarda uygulanan disiplin kurallarına uyar. Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrenci, Kabul Eden Tarafin ulusal politikalarına, ulusal değerlerine, kültürüne ve yaşam biçimine uygun davranır.
6. Misafir Öğrenciler, disiplin cezaiarı yönünden Kabul Eden Tarafın ulusal mevzuatına, Misafir Personel ise Gönderen Tarafin ulusal mevzuatına tabidir. Ancak Kabul Eden Tarafin yetkili askeri makamlari, emrindeki Misafir Personele görevin gerektirdiği emirleri verebilir.
7. Gönderen Tarafın Kıdemli Personeli, kendi ilgili askerî hizmet ve disiplin yasalarının hükümleri uyarınca, Gönderen Tarafin personeline disiplin tedbirlerini uygulamaya yetkilidir.
8. Misafir Personel, Yakınları veya Misafir Öğrenciler, hiçbir siyasi faaliyet içinde olamaz veya Kabul Eden Taraf aleyhine faaliyetler yürütemez.

MADDE X TAZMiNAT TALEPLERi 
1. Bu MM'nin uygulanmasi esnasında, üçüncü tarafın tazminat talepleri hususunda Kabul Eden Tarafin ulusal mevzuati uygulanir.

2. Taraflar, ağır ihmal veya kasittan kaynaklanan zarar veya ziyan bulunmadıkça bu MM kapsamındaki faaliyetlerin icrasi esnasında personelinin yaralanması veya ölümü halinde veya kişilere, mallara ve çevreye verilen zarar/ziyan nedeniyle birbirlerinden tazminat talebinde bulunamaz.

3. Taraflar ortaya çıkan durumun ağır ihmal veya kasıttan kaynaklanıp kaynaklanmadığınımüştereken belirler.

MADDE XI İDARİ HUSUSLAR 
1. Taraflarca karşılıklı olarak aksi yönde bir karar alınmadıkça Kabul Eden Taraf, Misafir Öğrenci ve Misafir Personele bu MM'de veya müteakip anlaşmalar ve düzenlemelerde belirtilenlerden başka görevler vermez.

2. Misafir Öğrenci ve Misafir Personel, Kabul Eden Tarafin emsal personeline uygulanan ayni idari uygulamalara tabidir.


3. Bu MM kapsamında imzalanacak diğer protokoller ve teknik düzeniemeler ile aksine karar verilmedikçe, Gönderen Tarafin personeli kendi millî üniformalarını giyme hakkına sahiptir. Görev sırasında, bir faaliyetin icrası için gerekli teçhizat mümkün olduğunca Kabul Eden Tarafça sağlanır.Ancak, Misafir Öğrenciler, Kabul Eden Tarafın sağlayacağı resmî üniformayı giymek zorundadırlar.Misafir Öğrenciler Gönderen Tarafça verilen resmî sembolleri tanınmalari için üniformalarına takabilirler.

4. Gönderen Taraf, gerekli gördüğünde personelini geri çağırma hakkını saklı tutar. Kabul Eden Taraf, Gönderen Taraftan böyle bir talep aldiğında, ilgili personelin geri dönüşü için gerekl tedbirleri mümkün olan en kısa zamanda alır.

5. İstisna teşkil eden idari hususlar, bu MM kapsamında imzalanacak diğer protokoller veya teknik düzenlemelerde belirtilir.

6. Misafir Personel ve Yakınlari orduevleri ve kantinlerden Kabul Eden Tarafin düzenlemeleri kapsamında yararlanabilir.

7. Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrencilerden herhangi birinin ölmesi durumunda,Kabul Eden Taraf, Gönderen Tarafı durumdan haberdar eder, ölen kişinin cenazesini kendi ülkesindeki en yakın uluslararası havaalanına nakleder ve cenaze nakledilinceye kadar sıhhi koruma dâhil gerekli diğer tedbirleri alır.

8. Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrenciler çevreye zarar verebilecek faaliyetlerden kaçınır, çevre kirliliğinin önlenmesine azami dikkat eder ve Kabul Eden Tarafın konuya ilişkin düzenlemelerine uyar.

9. Kabul Eden Taraf, faaliyetlerin icrası için gerekli olan ulaştırma hizmetlerinin, mütekabiliyet ilkesi temelinde ve imkânları çerçevesinde ücreti mukabili/ücretsiz olarak teminine ilişkin nihai karari verir.

10. Eğitim ve öğretim, Kabul Eden Tarafın mevzuatına göre verilir. Misafir Öğrenci ve Misafir Personelden; akademik başarısızlık, disiplinsizlik, sağlık sorunları vb. nedenlerle eğitim ve öğretimi takip edemeyecek olanların eğitim ve öğretim kurumları ile ilişikleri Kabul Eden Tarafin mevzuatında belirtilen esaslar çerçevesinde kesilir. Taraflarca gerekli görülmesi halinde hayati risk içeren ve uzmanlık gerektiren eğitimler (özel harekât eğitimleri, uçuş eğitimi, atış eğitimleri, vb.) için bu MM'ye dayali protokoller yapılabilir.

11. Misafir Personel ile Misafir Öğrenci seçimi Kabul Eden Tarafın belirleyeceği kriterlere uygun olarak Gönderen Tarafça yapılır. Uzun dönemli veya kritik önemi haiz eğitim ve öğretimlerde (Askerî Akademiler, Sağlık Akademisi, Özel Harekât Kurslari, vb.) etkinliği attırmak amacıyla adayların seçim sürecinde Kabul Eden Taraf, Gönderen Tarafın egemenlik haklarına halel getirmeksizin temsilci atayabilir. Vasıflarının söz konusu eğitim/öğretime uygun olmadığıdeğerlendirilen adayın başka bir aday ile değiştirilmesini talep edebilir.
12. Kabul Eden Taraf, Gönderen Tarafin, personelini geri çağırmasını veya değiştirmesini isteyebilir. Bu durumda Kabul Eden Taraf, Gönderen Tarafa Askerî Ataşelikler ve MADDE IV'te belirtilen Savunma ve Güvenlik İş Birliği Ofisi aracılığıyla yalnızca personelin değiştirilmesine ilişkin yazılı talebini bildirir. Kabul Eden Taraf, söz konusu personelin dönüşü için mümkün olan en kısa zamanda gerekli tedbirleri alır.

1. Yeterlilik gerektiren eğitim/öğretimlere başvuracak aday kalitesinin artırılması maksadıyla Gönderen Tarafın uygun gördüğü ilgili eğitim/öğretim ve kurumlarda Kabul Eden Tarafla beraber ortak tanıtim faaliyeti icra edilebilir.

MADDE XII SAĞLIK HİZMETLERi 
1. Misafir Personel ve Misafir Öğrenci, bu MM gereği her türlü faaliyeti gerçekleştirebilecek sağlık koşullarını taşır. Kabul Eden Taraf, bu kişilerden sağlık bakımından uygun olduğunu gösteren sağlık raporu talep edebilir.


2. Misafir Öğrencilerin muayene ve tedavi hizmet giderieri, Kabul Eden Tarafin ulusal mevzuatına göre karşılanır. Misafir Öğrencilerin sağlık sigortası primleri veya sağlık giderleri Kabul Eden Tarafça karşılanır.

3. Misafir Personel ile Yakınlarının acil sağlık ve acil diş bakım hizmetleri Kabul Eden Tarafça ücretsiz olarak karşılanır. Acil sağlık ve acil diş bakım hizmetleri dışında kalan muayene ve tedavi hizmet giderleri, Kabul Eden Tarafin ulusal mevzuatına uygun olarak yaptırılacak bir sağlik sigortası tarafından karşılanır.

4. Misafir Personel ve Yakınlarının sigorta primleri veya tüm tedavi giderlerinin ücretsiz veya ücretli olarak karşılanıp karşılanmayacağına Kabul Eden Taraf karar verir. Kabul Eden Tarafça ücretli olmasina karar verilmesi durumunda Misafir Personel ve Yakinlarının sigorta primleri veya tüm tedavi giderleri Gönderen Taraf veya Misafir Personel tarafindan karşılanır.
MADDE XIII MALI HUSUSLAR 
1. Bu MM kapsamındaki iş birliği faaliyetlerinin icrası maksadıyla görevlendirilen Misafir Personel ve Misafir Öğrencilerin maaş/harçlık, iaşe, ibate, ulaştırma ve diğer mali haklarından Gönderen Taraf sorumludur.

2. Ancak, Gönderen Tarafça talep edildiği takdirde; eğitim ve öğretim maksadıyla göreviendirilen Misafir Personel ve Misafir Öğrenciler için aşağıdaki hususların karşılanıp karşılanmayacağına ve karşılanma esaslarına Kabul Eden Taraf karar verir.

a.Misafir Personel için;
(1) Aylık maaş (esaslar ve miktar, kursiyer subay ve astsubayların rütbelerine göre,sivil personelin ise statülerine göre Kabul Eden Tarafça belirlenir),
(2)Eğitim ve öğretim masrafları (ücretli, indirimli veya ücretsiz),
(3)Giyim-kuşam (esasları Kabul Eden Tarafça belirlenir),
(4)Uzmanlık eğitimi gören doktorlar için nöbet ücreti.
b.Misafir Öğrenciler için;
(1)laşe,
(2)Ibate (Kabul Eden Tarafça belirlenecek misafirhane veya tesiste),
(3)Harçlık (esaslar ve miktar Kabul Eden Tarafça belirienir.),
(4)Eğitim-öğretim masrafları (ücretli, indirimli veya ücretsiz),
(5)Giyim-kuşam (esaslani Kabul Eden Tarafça belirlenir.),
(6)Tip Fakültesi 6'ncı sınıf öğrencilerine intörn eğitimi döneminde ödenen ücretler.
3. Türkiye'de verilecek Türkçe lisan kursları (akademik eğitimlerde verilen lisan hazırlık sıniflarıdâhil) ile Libya'da verilecek Ärapça lisan kursları ücretsiz olacaktır. Yüksek maliyet gerektiren eğitimler (uçuş eğitimi, dalgıç eğitimi, serbest çıkış kulesi eğitimi, vb.) tam ücretli olarak verilebilir.
4. Misafir Öğrenci ve Misafir Personel, Kabul Eden Tarafı kesin olarak terk ederken kendi borçlarıile Yakınlarının borçlarını tasfiye eder. Acil bir geri çekme halinde, Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrencilerin borçlari, Kabul Eden Tarafça düzenlenecek yapilan harcama tutarıni gösteren ve ilgili makam tarafından onaylanmış belgeye istinaden Gönderen Tarafça ödenir.
5. Eğitim ve öğretim giderleri, Gönderen Tarafça her eğitim ve öğretim döneminin sonunda yapılan harcama tutarını gösteren ve ilgili makam tarafindan onaylanmiş belgenin alınmasını takip eden 60 (altmış) gün içinde Kabul Eden Tarafin yetkili makamı tarafından belirlenen banka nezdinde açılan hesaba ABD doları cinsinden yatırılır (bir ay ve daha kisa süreli eğitimlerde peşin ödeme yapılır).


6. Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrenciler, giriş, ikamet ve çıkışları süresince, Kabul Eden Tarafın yürürlükteki vergi hukukuna tabidir.

MADDE XIV GÜMRÜK VE PASAPORT İŞLEMLERİ
1. Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrenciler, Kabul Eden Tarafın ülkesinde, Kabul Eden Tarafın yabancıların ikamet ve seyahatleri hakkındaki düzenlemelerine tabidir.
2. Misafir Personel ve Yakınları ile Misafir Öğrenciler, Kabul Eden Tarafın ülkesine giriş ve çıkışlarda bu devletin pasaport ve gümrük ile ilgili düzenlemelerine tabidir. Ancak, Kabul Eden Taraf, kendi mevzuatı kapsamında mümkün olan tüm idari kolaylıkları sağlar.
MADDE XV 
TARAFLARIN DİĞER ULUSLARARASI ANLAŞMALARDAN DOĞAN TAAHHÜTLERİ
1. Bu MM'nin hükümleri, Tarafların diğer uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve taahhütlerini etkilemez ve diğer Devletlerin çıkarları, güvenliği ve ülke bütünlüğüne karşı kullanılamaz.
2. Bu MM ile 04 Nisan 2012 tarihinde imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile Libya Hükûmeti Arasında Askerî Eğitim İş Birliği Mutabakat Muhtırası" arasında bir hüküm uyuşmazlığıolmasi halinde, bu MM hükümleri geçerli olur.

MADDE XVI UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜLMESİ
1. Bu MM'nin uygulanmasından veya yorumlanmasından doğan herhangi bir uyuşmazlik,Taraflar arasında mümkün olan en alt düzeyde istişare ve görüşmeler yoluyla çözülür ve çözüm için herhangi bir ulusal veya uluslararası mahkemeye veya üçüncü tarafa intikal ettirilmez.
2. Uyuşmazlık meydana geldiği tarihten itibaren 60 (altmış) gün içinde çözümlenemezse, Taraflar 30 (otuz) gün içinde görüşmelere başlar. Müteakip 60 (altmış) gün içinde çözüm sağlanamadığıtakdirde, Taraflar bu MM'yi MADDE XVill'de belirtilen usul uyarınca sona erdirebilir.
MADDE XVII TADİL VE GÖZDEN GEÇİRME 
1. Taraflardan her biri gerektiğinde bu MM'nin tadilini veya gözden geçirilmesini diplomatik yollarla önerebilir.

2. Üzerinde yazılı olarak mutabık kalınan tadil veya değişiklikler, bu MM'nin yürürlüğe girişini düzenleyen MADDE XIX'da belirtilen usul uyarınca yürürlüğe girer.

MADDE XVIII YÜRÜRLÜK SÜRESİ VE SONA ERDİRME 
1.Bu MM, yürürlüğe giriş tarihinden itibaren 3 (üç) yıl süreyle yürürlükte kalır.
2. Bu MM, Taraflardan biri MM'yi sona erdirme niyetini diğer Tarafa diplomatik yollarla yazılıolarak bildirmediği takdirde, 1'er (birer) yıllık süreler için kendiliğinden uzar.
3. Taraflardan biri, MM'yi herhangi bir zamanda sona erdirme niyetini diğer Tarafa diplomatik yollarla yazılı olarak bildirebilir, MM'nin sona erdiğine ilişkin yapılan bildirimler, yapıldığı tarihten 90(doksan) gün sonra hüküm doğurur.

4. Bu MM'nin sona ermesi, devam eden programlar ve faaliyetleri etkilemez,

MADDE XIX  ONAY VE YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ
Bu MM, Tarafların MM'nin yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal usullerinin tamamlandığınıbirbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri son yazılı bildirimin alındiğı tarihte yürürlüğe girer.
MADDE XX METIN VE İMZA 
Bu MM, İstanbul’da, 27/11/ 2019 tarihinde,. Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde, her biri eşit deręcede geçerli olmak üzere, ikişer asıl nüsha olarak imzalanmıştır. Yorum farklılığı olmasıdurumunda, Ingilizce metin geçerlidir.

TÜRKİYE CUMHURİYETİHÜKÛMETİ ADINA 
LİBYA DEVLETİ ULUSAL MUTABAKAT HÜKÛMETİ ADINA 
iMZa :
isim : Hulusi AKAR 
UNVAN : Millî Savunma Bakani 
iMZA :isim : Fathi BASHAAGHA UNVAN : İçişleri Bakanı

  -  

  
     
                         /0/
                
         
:
12186
           
              

       
      -    
        -       
                  
            -4              
         - 
                     
     
       -                      
                   

- )-   6       ?   ? ?   IMTSMIS 
IMLI   G 
   
-                G? .
-           (GoT O? I ?)
                
                            
   
    
 

8-  /                  - -        G6 GG ?     -1            1       -1           -1    -1     -1          1g                 

          
          
       
           
     
      
                    
 
                1
-               
                    1

             
                              
              
                              
          
            
  
                              

                                     
S: Cok Gizli

S: Gizli

S: Ozel

S: Hizmete Ozel

S: Tasnif Disi
                       
                       
                
                   
                    

            
                    
                     
1m 
         
!-?-    - 
    
  
)
                                                        

          G 
                  ? 
              )1
            
                         E 
                    
                          
                                 

                                    
                      
-         ?   ?  
          1ompi.
                ?     
-                 ?         6 ?
           )  
8-         6

            
                                     
-            661
e 
-                   
   
                       ?     
                     

         
- ?          H 
-              
8-            
-          
-                                            
-                 (        ?                 ?    /

- ?                                   
- ?                        /
                       
                  .
                        
                              

                  
                     
 
        )                
(     )   -)
(   )
     
 
()
(-)
()-)
-)
(G-()
    .

                     )
-                   ?
-                 ()               6161)
          
IMEg 
          
                        
 
     
-      6? 5.

                     
 
                           
                       )           .(18)
 
             
               
 
         
                     
                 
        

   
                     
              .
5mGQ -6M   
5SmNASi 1

MEMORANDUM OF UNDERSTANDING  BETWEEN  THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF TURKEY  AND  THE GOVERNMENT OF NATIONAL ACCORD STATE OF LIBYA  ON  SECURITY AND MILITARY COOPERATION 

MEMORANDUM OF UNDERSTANDING  BETWEEN  THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF TURKEY  AND  THE GOVERNMENT OF NATIONAL ACCORD-STATE OF LIBYA  ON  SECURITY AND MILITARY COOPERATION 
PREAMBLE 
The Government of the Republic of Turkey and the Government of National Accord-State of Libya (hereinafter referred to as the "Party" or the "Parties”),
Confirming their commitment to the aims and principles of the Charter of the United Nations,
Considering the provisions of the "Memorandum of Understanding Regarding Military Training Cooperation Between the Government of the Republic of Turkey and the Government of Libya'dated 04th April, 2012,
Emphasizing that cooperation in various security and military fields on the basis of mutual respect for sovereignty and equality of both Parties shall contribute to the common interests and economic efficiency of the Parties,
Expressing the need for improving the historic friendly relations between the Parties on the basis of national laws, international rules and agreements,
Have agreed upon the following:
ARTICLE I PURPOSE 
The purpose of this Memorandum of Understanding (MoU) is to provide a ground for relations and develop cooperation between the Parties in the fields specified in ARTICLE IV.
ARTICLE II SCOPE 
This MoU shall be applied to the exchange of personnel, material, equipment, information and experience in the fields specified in ARTICLEIV.

ARTICLE III DEFINITIONS 
The terms used in this MoU shall have the following meanings:
1. "Sending Party" means the Party sending personnel, material and equipment to the Receiving Party for the implementation of this MoU.

2. "Receiving Party" means the Party hosting the personnel, material and equipment of the Sending Party in its territory for the implementation of this MoU.

3. "Guest Personnel" means personnel who are the members of defence and security agencies and sent by one Party to the other Party for the implementation of this MoU.

4. "Guest Student" means the students sent by the Sending Party to be assigned to the defence and security forces to receive training at the military schools of the Receiving Party or other educational institutions to be determined by the Receiving Party.
5. "Dependents" means the spouse and children of the Guest Personnel whom they are responsible for looking after in accordance with their respective national legislation.
6. "Senior Personnel" means the most senior person among the Guest Personnel authorized to supervise the activities of the group sent within the scope of this MoU and appointed in accordance with the national legislation of the Sending Party:
7. "Grant" means donation or transfer of a good or service free of charge.
8. "Services" means, in accordance with this MoU between the Parties, provision of training,technical information, support, development, maintenance, repair, recovery, disposal, port and counselling support and allocation of ground, sea and air vehicles, equipment, weapons, buildings and estate (training bases) on condition that the ownership is retained.
9. "Logistic Support" includes the sale, grant, exchange, allocation, leasing, technological transfer and licensing of supplies and services.

10. "Classified Information and Material" Official information, document and material that requires protection for national security. Therefore, it is regulated by the application of a national security classification. This information may be in oral, visual, magnetic or printed form, or in technological or device form including information subject to Intellectual Property Rights.
ARTICLE IV FIELDS OF SECURITY AND MILITARY COOPERATION 
The cooperation between the Parties shall include the following fields:
1 Provision of training, consultancy, experience transfer, planning and material support by Turkey for the establishment of Quick Reaction Force covering the police and military responsibilíties in Libya,
. If requested, establishing a joint Office of Defence and Security Cooperation in Turkey and Libya (with enough experts and personnel),
3. Provision of training, technical information, support, development, maintenance, repair,recovery, disposal, port and counseling support, allocation of ground, sea and air vehicles,equipment, weapons, buildings and estate (training bases) on condition that the ownership is retained,
4. Upon invitation of the Receiving Party, providing training and consultancy services concerning joint military planning, experience transfer, training and education activities and weapon systems and equipment utilization covering the fields of activity of the Land/Naval/Air Forces within the body of their Armed Forces within the borders of Parties.

5.Security and military training and education,
Participating in exercises/trainings or joint exercises,
7.Security and defence industry,
8. Training, exchange of information/experience executing joint operations on counter-terrorism,counter irregular immigration, security of land, naval and air borders, counter narco-terror and smuggling, IED/EOD operations, natural disaster relief operations,
9. Cooperation in different fields and contact visits between Parties,
10. The organizational structure of the defence and security forces, the structure and equipment of defence and security units and personnel management,
11. Exchange of intelligence and operational cooperation,

1.Logistic cooperation, grant and logistic systems,
13.Military medical and health services,
14. Communications, electronics, information systems and cyber defence,
15. Peacekeeping, humanitarian aid and counter-piracy operations,
16. Exchange of knowledge on law of the sea and military legal systems,
17.Mapping and hydrography 
18. Exchange.of personnel for professional development,
19. Exchange of Guest Personnel, advisors and units,
20. Exchange of information and experience on defence and security scientific and technological research areas,
21.Social, cultural activities and sports,
2Military history, archives, publication and museology,
23. Exchanging and sharing information on Maritime Situational Awareness (MSA).
ARTICLE V  PRINCIPLES OF IMPLEMENTATION AND COOPERATION 
1. The Parties may carry out cooperation depending on their decisions in the following ways:
a.Meetings and exchange visits between related authorized institutions of the Parties at different levels,
b.Exchange of experience between the experts of both Parties in various fields of activities,
c.Organizing training, education and courses at a cost, free of charge or at reduced cost in military units, headquarters and institutions,
d.Contacts between similar defence and security institutions,
e.Organizing joint discussions, consultations, meetings, and participating in courses,symposiums and conferences,
f.Participating in military exercises including real firing exercises, participating in these military exercises as observers, conducting passing exercises (PAssEx) and port visits,organizing joint exercises,
g.Exchange of information and training materials,
h.Donation, exchange, allocation, sale, hiring of the military goods and services in the inventory of the Parties within the scope of the logistic cooperation and their technological transfer and granting licence.

2. Exchange of munitions, weapon systems, military equipment, vehicles and relevant supply items in the form of grants, temporary provision or foreign military sales; shall be carried out in accordance with third party transfer restrictions of the present agreements.
3. The Parties may conclude complementary protocols, arrangements and implementation programs for the implementation of this MoU under their national legislation and in conformity with the provisions of this MoU.

4. The cooperation shall be carried out by taking into consideration the mutual interests and needs of the Parties and on the basis of reciprocity.


5. The material, technical information and documents exchanged in the form of grants or in return for payment, or those produced jointly by the Parties in accordance with this MoU, other implementation programs, protocols and arrangements shall not be transferred to a third country without prior mutual consent.

6. In the event that the material to be granted within the scope of this MoU is discarded, the Receiving Party shall inform the Sending Party in written form.

ARTICLE VI IMPLEMENTATION PROGRAMS 
1. Each of relevant authorities/authorized institutions of the Parties shall prepare Implementation Programs regarding joint activities for the implementation of this MoU. The Implementation Programs shall include the name, scope, type, date, place, executing institutions, financial aspects and other details of the activities to be carried out.

2. . The Parties shall sign Implementation Programs immediately after entering into force of this MoU.

3. The cooperation between the Parties shall be strengthened through reciprocal visits at al levels mentioned in the Implementation Programs.

ARTICLE VII SECURITY OF CLASSIFIED INFORMATION AND MATERIAL 
1. All classified information, documents, physical and intellectual property rights and the defence and security material provided or produced under this MoU shall be exchanged, used and protected for their own purposes according to the subsequent protocols and arrangements to be concluded between the Parties.

2. The Parties, in accordance with their national legislation, shall ensure the protection of information, documents, and all data on the materials and equipment to be exchanged within the scope of the implementation of this MoU or performance of the joint activities. In this context, they shall take the same measures as the ones necessary for the protection of their own classified information of the same level. The Parties shall give the exchanged information the appropriate classification level as shown in the table below.

For the Government of the Republic of Turkey: Çok Gizli

For the Government of the Republic of Turkey: Gizli
For the Government of National Accord-State of Libya: $

For the Government of the Republic of Turkey: Özel

For the Government of the Republic of Turkey: Hizmete Özel

For the Government of the Republic of Turkey: Tasnif Dişi
3. The classified information and material shall not be disclosed to or shared with (or transferred to) a third party without prior written consent of the Party providing them.
4. The classified information and material shall only be exchanged through inter-governmental channels or other channels approved by the security authorities designated by the Parties. The classification level of the information shall be determined by the Party providing the information.
5.The Parties shall continue to be responsible for the protection and prevention of the release of the classification level of the exchanged classified information and material even after the termination of this MoU.

6. The Parties shall ensure effective protection of the rights for intellectual property to be created or transferred under this MoU in accordance with their national legislation and international treaties to which they are a party.


7. If deemed necessary, a separate security agreement on the transfer, usage and protection of the classified information and materials exchanged within the scope of this MoU may be concluded under the responsibility of the bodies authorized for each of the cooperation areas specified in ARTICLE IV.

8. The information obtained during the implementation of the provisions of this MoU shall not be used by either Party against the interests of the other Party.

9. The Parties shall ensure that access to the classified information and materials is given according to need-to-know basis and to the personnel having appropriate security clearance.
10. In the event that the information exchanged in terms of implementing this MoU is unexpectedly disclosed, the Party discovering the fact shall immediately inform the other Party of the situation.

ARTICLE VIII INTELLIGENCE 
1.  The Parties shall commit themselves to co-operate, develop mutual strategies, share information and operational cooperation in the following areas:
a.Threats to national security targeting the Parties,
b. International terrorism, financing of terrorism and any other organized crimes connected with international terrorism,
c.Security developments in the regions of mutual concern to the Parties,
d.Technology/communication technology,
e. Training,
f. Counter-proliferation and weapons of mass destruction,
g.Aviation and maritime security,
h. Cyber-crimes,
.Illegal migration.
2.The Parties may make reguests to each other about the residence permits, work permits,deportation etc. of individuals who, based on intelligence, are involved in such destructive activities. The Parties shall refer each other's requests on immigration matters such as residence permits, work permits and deportation to relevant institutions for consideration.
3. Exchange of information shall be conducted through the following means and according to the following methods:
a.Every coordination subject (including subjects of exchange) shall be determined between the Parties by mutual agreement for the related year during the bilateral negotiations held by personnel authorized by them on a rotational basis, one year in Turkey and one year in Libya.
b.The visiting party shall notify the Receiving Party of the name, rank, appointment and security clearance of the delegation members at least 15 (fifteen) days before the planned date.
c.The language of the documents and negotiations shall be in English. Negotiations may be conducted through an interpreter if requested.

d.The information which may be exchanged shall be delivered in document form. If there is any CD, DVD, film, photograph, slide, etc. related to the subject, they shall be attached to the document.

e.Both Parties agree that they shall reply to each other's information requests as soon as possible through mutually agreed secure channels.


f.The request for the exchange of intelligence shall be assessed on a case by case basis and may be rejected, should they endanger national sovereignty and security of one of the Parties or widely contradict its interests.

4. Sufficient number of personnel shall be appointed by the relevant institutions within the body of Office of Defence and Security Cooperation in Turkey and Libya, in order to serve as a consulting authority on operation principles and for coordination of intelligence and operational activities. Details such as terms of duty and number of the personnel, and other issues shall be determined by the protocol which will be arranged.

ARTICLE IX LEGAL MATTERS 
1. Guest Personnel and their Dependents, and Guest Students shall be subject to the national legislation and jurisdiction of the Receiving Party during their presence in the territory of the Receiving Party, including entry, stay and exit. In cases where the jurisdiction of the Receiving Party is applied and the verdict itself entails a penalty which is not contained in the legislation of the Sending Party, a type of penalty which is contained in the legislation of both Parties shall be applied.

2. In the event that any of Guest Personnel, their Dependents or Guest Students are detained or arrested, the Receiving Party shall promptly inform the Sending Party of the situation.
3. In the event that any of the Guest Personnel, their Dependents or Guest Students faces a legal investigation or trial in the Receiving Party, he or she shall be entitled to all generally accepted legal protection which shall be no less than the one enjoyed by the nationals of the Receiving Party.

4. The activities of the Guest Student and Guest Personnel may be terminated if they violate the laws of the Receiving Party.

5. Guest Students and Guest Personnel shall obey the disciplinary rules in the units,headquarters and institutions they are assigned to. The Guest Personnel and their Dependents as well as Guest Student shall act in accordance with national policies, national values, culture and way of life of the Receiving Party.

6. Guest Students shall be subject to the national legislations of the Receiving Party for disciplinary penalties and the Guest Personnel to the national legislations of the Sending Party.However, the competent military authorities of the Receiving Party may give orders to the Guest Personnel under their command as required by the duty.

7. Senior Personnel of the Sending Party shall be authorized to apply disciplinary measures on Sending Party personnel in accordance with the provisions of their respective military service laws and disciplinary laws.

8. The Guest Personnel, their Dependents or Guest Students shall not engage in any political activity or conduct any activities against the Receiving Party.

ARTICLE X COMPENSATION CLAIMS 
1. The national legislation of the Receiving Party shall be applied to the compensation claims of the third party during the implementation of this MoU.

2. The Parties shall not claim compensation from each other for the injury or death of their personnel or for the damages/losses inflicted on individuals, goods and environment in the course of the performance of the activities under this MoU except where such damage or loss resulted from gross negligence or willful misconduct.

3.The Parties shall jointly determine whether such a situation has arisen out of gross negligence or willful misconduct or not.


ARTICLE XI  ADMINISTRATIVE MATTERS 
1. Unless otherwise agreed mutually by the Parties, the Receiving Party shall not assign Guest Student and Guest Personnel to the duties other than those specified in this MoU or in subsequent agreements and arrangements.

2. The Guest Student and Guest Personnel shall be subject to the same administrative procedures as their counterparts in the Receiving Party.

3. The personnel of the Sending Party shall have the right to wear their own national uniform unless otherwise agreed in other protocols and technical arrangements to be signed within the scope of this MoU. The Receiving Party shall provide, to the extent possible, the necessary equipment for the performance of any activity during the duty. However, Guest Students must wear the official uniform provided by the Receiving Party. These Guest Students may attach official symbols provided by the Sending Party in order to be recognized.

4. The Sending Party shall retain the right to call back its personnel when it deems necessary.When it receives such a request from the Sending Party, the Receiving Party shall take the necessary measures as soon as possible for the return of the relevant personnel.
5. Administrative matters which constitute exceptions shall be specified in other protocols or technical arrangements to be signed within the scope of this MoU.

6. The Guest Personnel and their Dependents may benefit from the officers' clubs and commissaries within the scope of the regulations of the Receiving Party.
7. In the event that any of the Guest Personnel and their Dependents and Guest Students dies,the Receiving Party shall inform the Sending Party of the situation, transport the deceased to the nearest international airport within its territory and take other necessary measures including medical protection until the body is transferred.

8. The Guest Personnel and their Dependents and Guest Students shall avoid the actions that may harm the environment, pay utmost attention to the prevention of environmental pollution and shall comply with the regulations of the Receiving Party in this matter.
9. The Receiving Party shall make the final decision regarding the provision of transportation services necessary for the conduct of the activities on reciprocity basis and considering its capabilities at a cost/at no cost.

10. Training and education shall be given in accordance with the legislation of the Receiving Party. The Guest Student and the Guest Personnel who are unable to attend training and education due to academic failure, lack of discipline, medical problems, etc. shall be discharged from training and education institutions in accordance with the relevant procedures specified in the legislation of the Receiving Party. If deemed necessary by the Parties, protocols based on this MoU may be concluded for training which are life-threatening and require expertise (special operation trainings, flight training, shooting drills, etc.).

11. The selection of Guest Personnel and Guest Student shall be executed by the Sending Party in accordance with criteria determined by Receiving Party. For the long term or critical training and educations (Military Academies, Medical Academy, Special Operation Courses etc.), the Receiving Party may accompany the candidate selection process with a delegation without prejudice to the sovereignty rights .of the Sending Party in order to improve the efficiency. It can ask for replacement of the candidate whose qualifications are considered inappropriate for the training/education with another candidate.

12. The Receiving Party may request the Sending Party to recall or change its personnel. In this case, the Receiving Party shall only submit its written request to the Sending Party about changing the personnel through the offices of Military Attaches and Office of Defence and Security Cooperation mentioned in Article IV. The Receiving Party shall take the necessary measures as soon as possible for the returning of the relevant personnel.


13. Joint promotion activities may be conducted with the Receiving Party in the relevant training/education and institutions of the Sending Party as deemed appropriate by the Sending Party in order to improve the quality of the candidates who will apply for trainings/educations requiring qualification.

ARTICLE XII MEDICAL SERVICES 
1.The Guest Personnel and the Guest Student shall be in good health condition to perform any activity under this MoU. The Receiving Party may request a medical report showing that they are medically in good condition.

2.The costs of the examination and treatment services for the Guest Students shall be covered according to the national legislation of the Receiving Party. The health insurance premiums or health expenses of the Guest Students shall be covered by the Receiving Party.
3.The emergency medical services and urgent dental care services of Guest Personnel and their Dependents shall be provided free of charge by the Receiving Party. The costs of the medical examination and treatment, excluding emergency medical services and urgent dental care, of the Guest Personnel and their Dependents shall be covered by a health insurance to be made according to the national legislation of the Receiving Party.

4.The Receiving Party shall decide whether the insurance premiums or all treatment service costs shall be provided for the Guest Personnel and their Dependents in return for payment or free of charge. If it is decided that they are to be provided in return for payment by the Receiving Party,the insurance premiums or all treatment service costs for the Guest Personnel and their Dependents shall be covered by the Sending Party or the Guest Personnel.
ARTICLE XIII FINANCIAL MATTERS 
1. The Sending Party shall be responsible for the salary/allowance, lodging, boarding,transportation and other financial rights of the Guest Personnel and Guest Students assigned to conduct the cooperation activities under this MoU.

2. However, if requested by the Sending Party, the Receiving Party shall decide, whether the following matters will be met or not, and the terms of meeting them for the Guest Personnel and Guest Students assigned for training and education purposes.

a.For Guest Personnel:
(1) Monthly salary (the terms and amounts of the course-participant officer and NCOs shall be determined in accordance with their ranks and the terms and amounts of the civilian personnel shall be determined in accordance with their status by the Receiving Party.),
(2)Training and education costs (at a cost, reduced cost or free of charge).
(3)Dress (details shall be determined by the Receiving Party).
(4)Shift pay for doctors receiving specialty training.
b.For the Guest Students:
(1)Boarding,
(2)Lodging (in the guesthouse or facility determined by the Receiving Party),
(3)Daily allowance (terms and amount determined by the Receiving Party),
(4)Training and education costs (at a cost, reduced cost or free of charge),
(5)Dress (details shall be determined by the Receiving Party).

(6) Wages paid to the sixth class students of the Medical Faculty during their internship training.

3. Turkish language courses to be provided in Turkey (including language preparatory classes for academic education) and Arabic language courses to be provided in Libya shall be free of charge. Training requiring high costs (such as flight training, diver training, free escape tower training, etc.) could be provided at full price.

4. The Guest Student and Guest Personnel shall clear their own debts and those of their Dependents' when they leave the Receiving Party permanently. In case of an emergency withdrawal, the debts of the Guest Personnel and their Dependents as well as Guest Students shall be paid by the Sending Party according to the document to be issued by the Receiving Party indicating the amount of expense and approved by the relevant authority.
5.Training and education costs shall be paid in U.S. Dollar by the Sending Party to the bank account determined by the competent authority of the Receiving Party within 60 (sixty) days following the receipt of the document indicating the amount of expense and approved by the relevant authority at the end of every training and education period (the costs of one-month or shorter training shall be paid in cash).

6. The Guest Personnel and their Dependents as well as Guest Students shall be subject to the tax law effective in the Receiving Party during their entry, stay and departure.
ARTICLE XIV CUSTOMS AND PASSPORT PROCEDURES 
1. The Guest Personnel and their Dependents as well as Guest Students shall be subject to the regulations of the Receiving Party regarding the residence and travel of foreigners in the territory of the Receiving Party 

2. The Guest Personnel and their Dependents as well as Guest Students shall be subject to the customs and passport regulations of the Receiving Party during their entry into and exit from its country. However, the Receiving Party shall provide all possible administrative facilities within the scope of its legislation.

ARTICLE XV COMMITMENTS OF THE PARTIES ARISING FROM OTHER INTERNATIONAL AGREEMENTS 
1. The provisions of this MoU shall not affect the rights and commitments of the Parties arising from other international agreements and shall not be used against the interests, security and territorial integrity of other States.

2. In the event that there are conflicting circumstances between this MoU and "the Memorandum of Understanding Regarding Military Training Cooperation Between the Government of the Republic of Turkey and the Government of Libya" signed on 04th April 2012, the provisions of this MoU shall apply.

ARTICLE XVI SETTLEMENT OF DISPUTES 
1. Any dispute arising from the implementation or interpretation of this MoU shall be settled by consultations and negotiations between the Parties at the possible lowest level and shall not be referred to any national or international tribunal or to any third party for the settlement.
2. If the dispute is not resolved within 60 (sixty) days from the date of occurrence, the Parties shall begin negotiations within 30 (thirty) days. If no solution is achieved within the following 60(sixty) days, the Parties may terminate this MoU in accordance with the procedure specified in ARTICLE XVIII.


ARTICLE XVII  AMENDMENT AND REVIEW 
1. Either Party may propose amendment or review of this MoU through diplomatic channels, if deemed necessary.

2. Agreed written amendments or revisions shall enter into force in accordance with the procedures set forth in ARTICLE XIX governing the entry into force of this MoU.
ARTICLE XVIII DURATION AND TERMINATION 
1. This MoU shall remain in force for a period of 3 (three) years from the date of its entry into force.

2. Unless one of the Parties notifies the other Party in written through diplomatic channels of its intention to terminate it, this MoU shall be extended automatically for successive periods of 1 (one)year.

3.Either Party may notify its intention to terminate the MoU to the other Party in written through diplomatic channels at any time. Notifications on termination of the MoU shall be effective 90(ninety) days after the notification is made.

4. The termination of this MoU shall not affect the ongoing programs and activities.
ARTICLE XIX RATIFICATION AND ENTRY INTO FORCE 
This MoU shall enter into force on the date of receipt of the last written notification by which the Parties notify each other through diplomatic channels of the completion of their internal legal procedures required for the entry into force of the MoU.

ARTICLE XX TEXT AND SIGNATURE 
This MoU was signed in Istanbul on 27/11/2019, in two original copies in Turkish, Arabic and English languages, all texts being equally authentic. In case of divergence of interpretation, the English text shall prevail.

ON BEHALF OF THE GOVERNMENT ÖN THE REPUBLIC OF TURKEY 
ON BEHALF OF THE GOVERNMENT OF NATIONAL ACCORDSTATE OF LIBYA 

SIGNATURE :
SIGNATURE :
NAME : Hulusi AKAR 
NAME : Fathi BASHAAGHA 
TITLE : Minister of National Defence TITLE : Interior Minister