Yargıtay 3, 4 ve 10. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2023-02-11

11 Şubat 2023 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32101
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/6068KARAR NO : 2022/8936
TÜRK MİLLETİADINA YARGITAY ÍLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: İZMİR 2. TÜKETİCİ MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/12/2021

NUMARASI : 2021/46-2021/619
DAVACI : TTNET A.Ş. VEK. AV. MUSTAFA UFUK KARHAN 
DAVALI : HASAN ÖZDEM 

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda,davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulmakla; dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAYKARARI 
Davaci; internet abonesi olan davalının aldığı hizmet nedeniyle tahakkuk ettirilen faturayı ödemediği gibi bu amaçla başlattığı takibe de itiraz ettiğini, akabinde yaptığı zorunlu arabuluculuk başvurusunda da davalı ile uzlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, takibe vaki itirazın iptalini talep etmiştir.

Davali, davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece; davacının 7155 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi gereğince Merkezi Takip Sistemi aracılığı ile yaptığı takipte gönderilen ödeme emrinin tebliği üzerine davalı borçlunun 13/11/2019 tarihinde borca itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin aynı tarihte sisteme yüklendiği,7155 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi uyarınca söz konusu itirazın sisteme yüklendiği tarihi izleyen beşinci günün sonu olan 19/11/2019 tarihinde davacı alacaklı avukatına tebliğ edilmişsayılacağı, davanın ise 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67 nci maddesinin birinci fikrasında öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle, dava şartıyokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının 15/08/2022 tarihli yazısında; 13/11/2019 tarihinde itiraz edilerek duran takipte itiraz dilekçesinin aynı gün Merkezi Takip Sistemi dosyasına yüklendiği, buna göre itirazın alacaklı vekiline 18/11/2019 tarihinde tebliğ edilmiş sayılmasıyla normal şartlarda arabuluculuk sürecinde duran süre de dikkate alınarak 08/12/2020 tarihine kadar dava açılabileceği, ancak 7226 Kanun ve 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı hükümleri gereğince hak düşürücü mahiyetteki sürenin durduğu gözetilmek suretiyle eldeki davanın açılabileceği sürenin yeniden değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olmasının usul ve kanuna aykırı bulunduğu ileri sürülerek; hükmün, kanun yararına bozulması talep edilmiştir.


Uyuşmazlık; davacı hizmet sağlayıcısı tarafından, verilen hizmet bedelinin tahsili için davalı abone aleyhine başlatılan takibe vaki itirazın iptalinin talep edildiği davada, hak düşürücü sürenin dolduğu gerekçesi ile verilen kararın yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bu aşamada, konuya ilişkin mevzuat hükümlerinin incelenmesinde yarar bulunmaktadır.

2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun (2004 sayılı Kanun) 67 nci maddesinin ilgili bölümüşöyledir:
“.…Takip talebine itiraz edilen alacakli, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir...”

Maddede gösterilmiş olan bir yıllık süre, hak düşürücü süredir. Hak düşürücü sürenin sonunda hakkın sona ermesi için karşı tarafın, borçlunun bir eylem veya işlem yapmasına gerek yoktur. Hak düşürücü süre geçmekle kendiliğinden son bulur.
Diğer taraftan, Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla hazırlanan ve 26/03/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un (7226 sayılı Kanun) Geçici 1 inci maddesinin birincì fikrasi;
“a) Dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâħil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler; 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar bakımından belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim tarafindan tayin edilen süreler ile arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki süreler 13/3/2020 (bu tarih dâhil) tarihinden,
(…) itibaren 30/4/2020 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durur. Bu süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlar. Durma süresinin başladığı tarih itibarıyla, bitimine on beş gün ve daha az kalmış olan süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden başlamak üzere on beş gün uzamış sayılır.Salgının devam etmesi halinde Cumhurbaşkanı durma süresini altı ayı geçmemek üzere bir kez uzatabilir ve bu döneme ilişkin kapsamı daraltabilir. Bu kararlar Resmî Gazete'de yayımlanır." hükmünü içermekte olup, salgının devam etmesi üzerine 30/04/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 29/04/2020 tarihli ve 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıuyarınca; 7226 sayılı Kanun'un geçici 1 inci maddesinin birinci fikrasında düzenlenen durma süresi, 01/05/2020 tarihinden 15/06/2020 tarihine kadar uzatılmıştır.
Açıklanan bu mevzuat hükümleri işığında somut olay değerlendirildiğinde; işbu davanın açılması için 2004 sayılı Kanun'un 67 nci maddesinde öngörülen bir yıllık ħak düşürücü süre, davaya konu takibe davalı (borçlu) tarafindan verilen itiraz dilekçesinin davacı (alacakh) vekiline18/11/2019 tarihinde tebliğ edilmesiyle başlamış ise de: sonradan yürürlüğe giren 7226 sayılı Kanun'un Geçici 1 inci maddesinin birinci fikrasının (a) bendi ve 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı gereğince 13/03/2020 ila 15/06/2020 tarihleri arasında durmuştur.


Bu nedenle, mahkemece; 2004 sayılı Kanun'un 67 nci maddesinde öngörülen bir yıllık hak düşürücü sürenin, açıklanan bu hükümler gereğince 13/03/2020 ila 15/06/2020 tarihleri arasında durduğu gözetilerek değerlendirilmesi ve ulaşılacak sonuca göre uyuşmazlığın esasıhakkında bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılışekilde karar verilmiş olması doğru görülmediğinden, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 24/1 1/2022tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/7482
KARAR NO : 2022/9198

TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY ÍLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: SAMSUN 1. TÜKETİCİ MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/06/2022

NUMARASI : 2022/103-2022/289
DAVACI : PARKTEK OTOPARK İŞL. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
VEK. AV. MUSTAFA FARUK ÇINAR 
DAVALI : FATMA KAMIŞ VEK. AV. BEKİR KAMIŞ

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda,davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulmakla; dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAYKARARI 
Davacı; işlettiği yol kenarı otopark ücretinin tahsili için hakkında başlattığı takibe,davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek; takibe vaki itirazın iptaline, lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davali, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; İİK'nın 67/1 maddesi uyarınca bir yıllk süre içerisinde dava açılmadığıgerekçesiyle, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar karar verilmiştir.
Adalet Bakanlığının 20/10/2022 tarihli yazısında; davacı vekilinin, 23/06/2022 tarihli ön inceleme duruşmasında nihai hüküm tesis edilmeden önce, yargılama devam ediyor iken, tam ıslaha ilişkin yasal hakkını kullanacaklarını, açılan itirazın iptali davasını alacak davası olarak ıslah edeceklerini, islah dilekçesinin bir hafta içinde sunalacağını belirttiği, davacının, usul ekonomisi ilkesine de esasen uygun düşen islah hakkını kullanmasının; usul ve kanuna uygun olduğu,mahkemece, davacının islah beyanıyla ilgili olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi ve hasıl olacak sonuç dairesinde hüküm tesisi gerekirken, bu hususta herhangi bir karar verilmeksizin,davanın itirazın iptali davası olarak görülüp, yazılı şekilde bir yıllık hak düşürücü süreden bahisle davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve kanuna aykırı bulunduğu ileri sürülerek; hükmün,kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Kavram olarak; taraflardan birinin yapmış olduğu usul işleminin tamamen veya kısmen düzeltilmesine iıslah denir ( HMK m.176). Eş söyleyişle ıslah, iyi niyetli tarafın davayı açtıktan veya kendisine karşı bir dava açıldıktan sonra öğrendiği olgularla ilgili yanlışlıklarını düzeltmesine,eksiklikleri tamamlamasına, bu çerçevede yeni deliller sunabilmesine olanak sağlayan bir kurumdur.

Islahın temel amacı, dava değiştirme yasağıni, hasmın rizasını almaya gerek duymadan aşmak; böylece yeniden dava açma yükünden kurtularak, davaya getirilmesi unutulan vakıalarıdavaya dahil etmek, dava sebebini değiştirmek ya da ibraz ile ikame edilmesi ihmal edilen delilleri davada ileri sürme olanağını tarafa sağlamaktır. Dava konusunda veya istem sonucunun 

değiştirilmesi yönünde yapılabilecek değişiklik, tamamen islah veya kısmen islah şeklinde gerçekleşebilir. (HMK)'nın davanın tamamen islahını düzenleyen 180. maddesinde; “Davasınıtamamen ıslah ettiğini bildiren taraf, bu bildirimden itibaren bir hafta içinde yeni bir dava dilekçesi vermek zorundadır. Aksi hâlde, ıslah hakkı kullanılmış sayılır ve ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir." seklinde düzenleme mevcut iken 181. maddede kismen islaha başvuran tarafa, islah ettiği usul işlemini yapması için bir haftalık süre verileceği, bu süre içinde islah edilen işlem yapılmazsa, ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edileceği kabul edilmiştir.
Yapılan bu açıklamalar işığında somut olay incelendiğinde, davacı vekilinin, 23/06/2022tarihli ilk duruşmada davanın alacak davasına çevrileceğini ve islah dilekçesi bir hafta içerisinde sunacağını beyan ettiği, ancak mahkemece bu hususta bir karar verilmemiş olduğu anlaşılmıştır.
Hal böyle olunca, mahkemece; HMK'nın 181. maddesi uyarınca, davayı tamamen islah ettiğini beyan eden davacı vekiline bir hafta içerisinde ıslah dilekçesini sunmak için süre verilmesi gerekirken, bu talep hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olmasi, usul ve kanuna aykırı olduğundan, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişkin kanun yararına temyiz talebinin kabulügerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile HMK'nın 363 üncü maddesinin ikinci fikrası uyarınca kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 06.12.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/7607KARAR NO : 2022/9343
TÜRK MİLLETIADINA  YARGITAY ILAMI 
INCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: GAZİANTEP 6. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARIHI : 11/03/2022

NUMARASI : 2019/412-2022/126
DAVACI : SERPİL TAŞDÜZELDEN 
VEK. AV. MEHMET CIHAN MERCIMEK 
DAVALI : ALİ İHSAN GÖKDEMİR VEK. AV. ALİ EKREM DOĞAN 
İHBAR OLUNANLAR:1-ANIL KARADEMİR 
2-HİDAYET KARADEMİR 

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargilamasıneticesinde davanın kabulüne dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması isteniłmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAYKARARI 
Davaci, 17/10/2017 tarihinde Gaziantep 1. Noterliğinin 23544 yevmiye nolu araçsatış sözleşmesí ile 06 GD 2676 plakalı aracı davalıdan 31.750,00-TL ye satın aldığıni,ödemeyi de elden davalıya yaptığıni, aracı satın aldığı gün DYNO Max oto ekspertize götürdüğünü, aracın burada gözle görülebilen kontrollerden geçtiğini, aracın kilometresinin 136.168 olarak yazıldığını, aracın muayene süresi geldiğinde aracı TÜVTÜRK araç muayene istasyonuna götürdüğünü, aracın muayenesinde aracın kilometresinin bir önceki kilometreye göre düşürüldüğünü öğrendiğini, aracı aldıktan sonra 684,40 TL enjektör ayarı, 400 TL araçlastiği, 508,47 TL debriyaj seti, 296,61 TL debriyaj üst merkezì, 254,24 TL hidrolik debriyaj rulmaní, 84,75 TL şanzıman yağı, 211,86 TL motor yağı, 237,29 TL yağ bakımı, 211,86 TL triger seti, 220,34 TL alt tabla, 237,29 TL ön teker onarím, 76,27 TL aks mil rulman, 169,49TL ön fren disk, 59,33 TL ön fren balatast, 1,900 TL tamir onarım bedeli ve KDV dahil toplamda 5.114,40 TL masraf yaptığın, davaya konu araç üzerìnde yapılan bu onarım ve değişikliklerin davalmın satış yaptığı kilometrede olan araçlarda değil çok daha ileri kilometre yapmış araçlarda ortaya çıkan arızalar olduğunu, satın alınan arabanın kilometresi ile oynanmasını araç üzerinde piyasa koşullarına göre çok ciddi değer kaybına sebep olduğunu belirterek 06 GD 2676 plakalı aracın şatış fiyatında ayıip oranında indirim yapılarak fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak koşuluyla 1.000,00-TL zararın satış tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş ve 31.01.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 3.917,67-TL artırarak toplam 4.917,67-TL istemiştir.

Davali, davanın görevsiz mahkemede açıldiğıni, davanın zamanaşımına uğradığıni,araci sahibinden.com sitesi üzerinden bularak 26/09/2017 tarihinde Ani1 Karademir'in noter 

satış vekili ve aynı zamanda babası olan Hidayet Karademir'den ekspertizini yaptırmak suretiyle 135 bin küsür kilometrede satın aldığını, 17/10/2017 tarihinde Serpil Taşdüzelden isimli şahsa 136 bin küsür kilometrede yine ekspertizi yapılarak sattığını, kilometre düşürme konusuyla alakalı ilgisinin olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.Mahkemece, davalının Gaziantep 12. Noterliğinin 17/10/2017 tarih ve 23544yevmiye nolu araç satış sözleşmesiyle 06 GD 2676 aracı davacıya sattığı, davalının bahsi geçen aracı ayıplı olarak davacıya sattıği, aracın daha önce kilometre bilgisinin düşürüldüğü,ancak davalının aracın kilometre bilgisinin düşürüldüğünü davacıya bildirmediği, yapılan işlemin gizli ayıp niteliğinde olduğu ve satıcını satılanı ayıplı olarak devretmekte gizlenmişayıp olması nedeniyle ağır kusurlu olduğu ve bu nedenle davalı tarafından yapılan zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre araçtaki satıştan önce olan bu ayıpların davacı tarafindan bilinebilecek ayıplar olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, karar verilmiştir.
Adalet Bakanlığının 01/11/2022 tarihli yazısında; davacı vekili tarafından ibraz edilen 31.01.2022 tarihli islah dilekçesinin davalı vekiline tebliğine ilişkin e-tebliğmazbatasına göre 07.03.2022 tarihinde muhatabın elektronik tebligat adresine ulaşmış olup,elektronik yolla tebligat muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağıdan, mahkemece 11.03.2022 tarihinde yargılamaya son verilmesi, davalı tarafa ıslah dilekçesine karşı iki haftalık süre içinde itiraz hakkı tanıyan 6100 sayılı Kanunun 317 nci maddesinin ikinci fikrası ile 319 uncu maddesinin birinci fikrasına aykırı ve davalının hukuki dinlenilme hakkının kısıtlanması niteliğinde olup, usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılı HMK’nın 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararıma bozulması talep edilmiştir.
Dava, davaya konu aracın kilometresi ile oynanmasından kaynaklı ayıp nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, davacı vekilinin ıslah dilekçesinin davalıya yasal olarak tebliğ edildiği tarihten önce karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Islah, taraflardan birinin yapmış olduğu bir usûlî işlemi tamamen veya kısmen düzeltmesidir. Islah, yazılı veya sözlü olarak yapılabilir. Diğer taraf duruşmada hazır değilse veya ıslah talebi duruşma dışında yapılıyorsa, bu yazılı talep veya tutanak örneği karşı tarafa bildirilmelidir (HMK'nın 172/3. maddesi). Islahla istem sonucunun artırılması hâlinde, bu talep karşı tarafa tebliğ edilmeli ve davacının yeni talebine karşı davalıya cevap verme hakkıtanınmalıdır. Islah dilekçesinin karşı yana tebliğinden itibaren esasa cevap süresinin işletilmeli, cevap süresi geçtikten sonra varlacak sonuca göre istem konusunda hüküm kurulmahdır (HMK'nm 317/2. maddesi).
Savunma hakkı Anayasanın 36.maddesinde güvence altına alındığı gibi, karar tarihinde yürürlükte bulunan HMK.nun 27.maddesi hükmüne göre de, davanın taraflari,müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, başka bir anlatımla, davalıya savunma hakkını kullanma olanağı verilmeden hüküm kurulamaz.
Söz konusu düzenlemeler somut olay özelinde değerlendirildiğinde; davacı vekilinin 31.01.2022 tarihli ıslah dilekçesinin davalı vekiline elektronik tebligat yoluyla Elektronik Tebligat Yönetmeliğinin 9/2. Maddesi gereğince 12.03.2022 tarihinde tebliğinin yapıldığının kabulü gerektiği, mahkemece kararın 11.03.2022 tarihinde verildiği, davalı vekiline ıslah dilekçesine karşı cevap verme imkanı tanınmadan hüküm tesis edildiği anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler değerlendirilerek davalıtarafa ıslah dilekçesine karşı iki haftalık cevap süresi tanınmadan hukuki dinlenilme hakkınıihlal edecek şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olduğundan Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 12.12.2022tarihinde oy birliği ile karar verildi 


Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/7485KARAR NO : 2022/9563
TÜRK MİLLETİADINA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: ERDEK ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ: 13/01/2022

NUMARASI : 2020/365-2022/20

DAVACI : ERDEK ÇİFTÇİ MALLARI KORUMA BAŞKANLIĞI VEK. AV.
HÜSEYİN ARSLAN 
DAVALI : AHMET TURAN 


Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılamasıneticesinde davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAYKARARI 
Davaci, kurumun 4081 sayılı Çiftçi Malları Koruma Kanunu uyarınca bir kamu kurumu olduğunu, davalı borçlunun 4081 sayılı Kanunun 16.maddesi uyarınca yıllık aidat ödemek zorunda olduğunu, zira davalıya ait taşınmazlara uzun yıllardır koruma hizmeti verildiğini, ödenmeyen aidatlar nedeniyle gönderilen ihtarnameye rağmen ödeme yapılmadığını, ödenmeyen aidatlar için Erdek İcra Müdürlüğünün 2020/75 Esas sayılıdosyasında icra takibi yapıldığını, ancak davalının haksız ve kötü niyetle takibe itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20 oranında icra inkar tazminatina hükmolunmasını talep etmiştir.

Davali, cevap vermemiş, öninceleme duruşmasında ise adına kayıtlı zeytinlik bulunmadığıni, dedesinden kalma zeytinliğinin olduğunu, zamanında zeytin kooperatifine üye olmak amacıyla kira sözleşmesi yaptığını, bu nedenle borç çıktığını, halen kooperatife üye olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, koruma ücretinin 2018 yılından itibaren isteğe bağlı hale getirildiği,davalının 2018 yılında yapılan kanun değişikliği sonrası koruma talebinin de olmadığıanlaşıldığından davanın 2018 yılına ait koruma ücreti yönünden davanın reddine, 4081 sayılıkanunun değişiklik yapılan 34. maddesinin yürürlük tarihi olan 19.04.2018 tarihi öncesine ait 2016 ve 2017 yılı koruma ücretleri bedeli olan 120,00 TL yönünden ise davanın kabulüne,dava konusu dönemlere ilişkin koruma ücretlerinin davaliya tebliğ edilmemiş olması ve alacağın belirli olmaması nedeniyle kötüniyet tazminatının reddine, karar verilmiştir.
Adalet Bakanlığının 16/09/2022 tarihli yazısında; 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanunun 34 üncü maddesinde yapılan değişiklikten sonra, davalının davacı kurumun sunduğu koruma hizmetinden ayrılma istemine ilişkin başvurusuna ve başvurunun kabulüne ilişkin bir işlem bulunduğuna dair bir iddia ve tartışma bulunmadığı,

nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17.02.2020 tarih ve Esas: 2020/56, Karar:2020/16 sayılı 4081 sayılı Kanun kapsamında koruma hizmetlerinden ayrılma istemiyle yapılan başvuruların ilgili çiftçiler tarafindan alınan koruma tedbirlerinin ne olduğu ya da ne olması gerektiği irdelenmeksizin, bir zarara uğramaları halinde koruma sandığından herhangi bir tazminat ödenmeyeceği koşuluyla kabul edilmesi gerektiği hususundaki karardan da talep ve kabulün bulunması gerektiği dikkate alındığında mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılı HMK'nın 363 üncümaddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.
Dava, 4081 sayılı Kanun kapsamında koruma hizmetinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, 2018 yılıkanun değişikliği sonrasında koruma hizmetinden çiftçinin sorumlu olup olmayacağınoktasında toplanmaktadır.

4081 sayil Kanun'un 15. Maddesinde "Koruma tarifeleri her sene koruma ve ihtiyar meclisleri tarafindan mahallin örf ve adeti ile iktisadi vaziyetine ve taallük ettiği arazinin verimine, mahsulün nevine veya hayvan cinsine göre tanzim olunur.
Bu tarifeler murakabe heyetine gönderilmekle beraber aynı zamanda köy veya kasabanın münasip mahallerine de talik olunur. Alakadarlar talikten itibaren on gün zarfinda koruma veya ihtiyar meclisleri vasıitasiyle veya doğrudan doğruya murakabe heyetine itiraz edebilirler. Tarifeler murakabe heyetinin tasdikiyle katileşir.

Koruma bedelleri her mahallin istihsal vaziyetlerine göre tesbit olunacak en müsait zamanda ve Tahsili Emval Kanununa göre tahsil olunur. Ancak Tahsilat Komisyonunun vazifeleri koruma ve ihtiyar meclisleri, tahsildarın gördüğü işler koruma heyeti reisinin veya muhtarın tensip edeceği kimse tarafindan ifa olunur.

Koruma tarifesi bir senelik bekçi ücretlerinden başka peşin olarak ödenecek zarar ve ziyanlarla masraf karşılığı olarak bekçi ücretlerine yüzde 30 u geçmemek üzere yapılacak bir ilaveyi karşılayabilecek şekilde tanzim olunur." ve yine aynı kanunun 16. Maddesinde "Köy sınırları veya ikinci maddenin ikinci fikrasında yazılı saha içindeki ekilmiş arazi ile bağ,bahçe veya ağaçlıklara fiilen tasarruf etmekte olanlardan ve gelip geçici olmayan ve kendi hayvanlarını idare edecek kadar şahsına ait veya icarla merası bulunmayan sürü sahiplerinden 15 inci maddede gösterilen tarifede yazılı senelik koruma parası veya bunun mukabili olan mahsul veya mal alınır. Koruma parasına tabi olanların bunun miktarı hakkında kendilerine veya ikametgahlarına yapılacak tebliğden itibaren on gün zarfında murakabe heyetine itiraz hakları vardır." şeklinde yapılan yasal düzenlemelerle koruma hizmetlerinin kapsamı ve ne şekilde ücretlendirileceği düzenlenmiştir. Ayrıca 4081 sayılı Kanun 34. Maddesinde 19.04.2018 tarihli değişiklikten önce "Kamu kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişilere ait tarımsal işletmelerin kendi koruma tedbirlerini almaları durumunda, bu işletmelerden koruma ücreti alınmaz ve bu işletmelere koruma sandığından herhangi bir tazminat ödenmez."şeklinde düzenleme mevcut iken 19.04.2018 tarihli değişiklikle "Bu kanun kapsamındaki koruma hizmetleri, hizmet alanların isteğine bağlı olarak alınır. Kamu kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişilere ait tarımsal işletmelerin kendi koruma tedbirlerini almaları durumunda, bu işletmelerden koruma ücreti alınmaz ve bu işletmelere koruma sandığından herhangi bir tazminat ödenmez." şeklinde düzenleme yapılmış ve koruma hizmetlerinden faydalanma hususu isteğe bağlı hale gelmiştir.

Söz konusu düzenlemeler somut olay özelinde değerlendirildiğinde; davalı tarafından koruma hizmetinden ayrılma hususunda dilekçe verilmediği, 17.05.2021 tarihli Erdek Çiftçi 

Mallarını Koruma Başkanlığının yazı cevabında da davalının üyeliğinin halen devam ettiği ve 2015-2020 yıllarına ait aidat borcunun olduğu, ekli bütçede de koruma hizmetine ilişkin bedellerin de yer aldığı ve davalının 2018 yılına ait koruma hizmetinden faydalanmasının da devam ettiği anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanunun 34üncü maddesinde yapılan değişiklikten sonra, davalının davacı kurumun sunduğu koruma hizmetinden ayrılma istemine ilişkin başvurusuna ve başvurunun kabulüne ilişkin bir işlem bulunduğuna dair bir iddia ve tartışma bulunmadığı, nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17.02.2020 tarih ve Esas: 2020/56, Karar: 2020/16 sayılı kararında "...4081 sayılıKanun'un 34. maddesinin değiştirilmesine ilişkin bilgiler bir bütün halinde değerlendirildiğinde; 4081 sayılı Kanun kapsamındaki koruma hizmetlerinin, hizmet alan çiftçinin isteğine bağlı olduğu, kamu kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişilere ait tarımsal işletmelerin, söz konusu hizmetten yararlanmak istememeleri durumunda ise, bu işletmelerden koruma ücreti alınmayacağı ve bu işletmelere koruma sandığından herhangi bir tazminat ödenmeyeceği anlaşılmaktadır..." şeklinde karar verildiği, davalının söz konusu hizmetten ayrılmaya ilişkin dilekçesinin olmadığı, davalının koruma hizmetinden faydalanmasının devam ettiği dikkate alınarak hüküm tesis edilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olduğundan Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 19.12.2022tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargitay 4. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/26464KARAR NO : 2022/I1237
TÜRK MİLLETİADINA  YARGITAY İLAMI 
MAHKEMESİAmasya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 12/04/2019NUMARASI :2016/362-2019/117DAVACI : İbrahim Koyuncu vekili Av. Murat Günay DAVALILAR : 1-Ray Sigorta A.$ 2-Ferudun Taştan 
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılınedenlerden dolayı kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde Adalet BakanlığıHukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafından kanun yararına bozma yoluna başvurulmasıüzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR 
Davacı vekili, davacıya ait araca, davalıların zorunlu trafik sigortacısı ve sürücüsüoldukları aracın çarpması sonucunda araçta hasar meydana geldiğini, aracın serviste kaldığıdönem boyunca kullanımdan mahrum kaldığını ve araçta değer kaybı meydana geldiğini belirterek, araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.
Amasya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12/04/2019 tarih, 2016/362 esas, 2019/117karar sayılı ilamında; toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulü ile değer kaybına ilişkin olarak 1.500.00 TL maddi tazminatın davalılardan müstereken ve müteselsilen tahsiline, fazlava iliskin istemin reddine karar verilmis, hükmün Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafından HMK'nı 363 maddesi gereğince kanun yararma bozulması talep edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan yerinde görülmeyen sair kanun yararına temyiz itirazlarımın reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir 
Davacı vekili, meydana gelen kazada davacıya ait aracı hasarlandığını, aracın onarım süresince aracından mahrum kaldığını açıklayıp araç mahrumiyet bedelinin davalıilardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davaya konu aracın ticari taksi niteliğinde araç olmadığı gerekçesi ile aracın günlük kazanç kaybına ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.
Bir şeyin kısmen hasar görmesi halinde, kullanılamamasından doğacak zararlar sorumlu kişiden talep edilebilir. Motorlu araç zarar görmüş ise aracın kullanım amacına göre araçtan mahrumiyet zararı belirlenmelidir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Esas: 2015/17333.Karar: 2016/3648 sayılı kararı) Somut olayda, davacı, aracmın serviste kaldığı süre zarfında kendisine herhangi bir araç temín edilmediğini, aracını kullanmaktan mahrum kaldığıi belirtmiştir.


Şu halde; davacının tamir süresince aracın kullanılmasından mahrum kalması nedeni ile zararının oluştuğunun kabulü gerekir, Bunun için aracın ticari olması gerekmeyip sırf kullanımdan mahrum kalmak da giderilmesi gereken zararlar arasındadır. Ne var ki, araçmahrumiyetine ilişkin zarar dolaylı zarar olup trafik sigortasının teminatı dışında kalmaktadır.

Buna göre mahkemece, dosyada bulunan hasar tamir belgelerine göre aracın ne kadar sürede tamir edileceğini belirlemek amacıyla bilirkişiden rapor alınarak, belirlenen süre içerisinde davacının araç mahrumiyeti nedeniyle zararına ilişkin delilleri sorulmali, ne işyaptığı belirlenmeli, evi ile işyeri arasındaki uzaklık dikkate alınmalı, aracı ile gidip gelmesi halinde yapacağı zorunlu giderler (yakit gideri gibi) belirlenecek zararından indirilmelidir.Araç mahrumiyetine ilişkin delil sunulamaması halinde ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 50. maddesinin ikinci fikrası uyarınca mahkemece hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilerek anılan zarardan davalı sürücü Ferudun Taştan'ın sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı bulunmuş, Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün sair kanun yararına temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün kanun yararına temyiz itirazlarının kabulüyle 6100 sayılı HMK'nın 363. maddesi uyarınca hükmün, hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydı ile KANUN YARARINA BOZULMASINA, bozma kararının bir örneğinin Resmi Gazete'de yayınlanmak üzere Adalet Bakanlığına gönderilmesine 29/09/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.


Yargitay 10. Hukuk Dairesinden:
Esas Karar 2022/109882022/13879
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Mahkemesi : Antalya 1. İş Mahkemesi Tarihi : 09/07/2019
No : 2018/382-2020/400
Davacı: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı adına Av. Salihcan Yetkin Davalılar : 1- Aras Kargo A.$. adına Av. Ersin Yücel 2- Evren Vecel 
Asıl dava, itirazın iptali birleşen dava alacak istemine ilişkindir.
Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne kesin olarak karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 363/1 maddesi uyarınca,Adalet Bakanlığının 14.09.2022 gün ve 27277sayılı yazısıyla kanun yararına temyiz isteğinde bulunmuş olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Barış Kılıç tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya kapsamı incelendiğinde, asıl davada, 26.08.2009 tarihli trafik kazasısonucu sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik bedelinin davalı sigorta şirketinden rücuan tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptalinin talep edildiği, birleşen davada ise davalı Evren Vecel'in aynı kazada %80 kusurlu olduğu belirtilerek geçici iş göremezlik ödemesinin tahsili ile davaların birleştirilmesi talep edilmiştir.
Mahkemece, 16.12.2020 tarihli duruşmada “Davanın kısmen kabulü ile;
1-)Antalya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2018/5992 takip sayılı dosyasındaki 127,09-TL asıl alacak üzerinden itirazın iptaline, takibin 508,36-TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Dair, davacı vekili ile davalı şirket vekilinin yüzüne karşı, davalı Evren Vecel'in yokluğunda, kesin olmak üzere karar verildi. 16/12/2020" şeklinde karar verilmiştir.

31.12.2020 tarihinde yazılan gerekceli karar da ise “Davanın kısmen kabulü ile:
..,1-)Antalya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2018/5992 takip sayılı dosyasındaki 127,09-TL asıl alacak üzerinden itirazın iptaline, takibin 508,36-TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine," şeklinde hüküm kurulduktan sonra, “Tashih Şerhi" başlıklı devam eden kısımda:
“...HMK'nun 305. Maddesi uyarınca hükmün;
"Davanın kismen kabulü ile;
1-)Antalya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2018/5992 takip sayılı dosyasındaki 127,09-TL asıl alacak üzerinden itirazın iptaline, takibin 127,09-TL asıl alacak üzerinden devamına, kabul edilen alacak tutarının % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak, davacı SGK'na ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-)Davalı Evren Vecel hakkındaki davanın kabulü ile, 508,36 TL geçici işgöremezlik ödeneğinin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı SGK'na verilmesine,..." şeklinde tamamlanıp düzeltilmesine karar verildi. 16/12/2020” şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Hükmün Tashihi" başlığınıtaşıyan 304. maddesinde, hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hataların, mahkemece kendiliğinden veya taraflardan birinin istemi üzerine düzeltilebileceği belirtilmiş, "Hükmün Tavzihi" başlıklı 305. maddesinde, hüküm yeterince açık değilse veya yerine getirilmesinde duraksama uyandıriyor yahut birbirine aykırı fikralar içeriyorsa, yerine getirilmesi tamamlanıncaya kadar taraflardan her birinin hükmün açıklanmasını veya duraksama ya da aykırılığın giderilmesini isteyebileceği, hüküm fikrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçların, tavzih yolu ile sınırlandırılamayacağı, genişletilemeyeceği ve değiştirilemeyeceği açıklanmıştır.

Yukarıda yer alan yasal düzenlemeler uyarınca, “tashih" ile hüküm fikrasıdeğiştirilemeyeceği gibi, eldeki dava dosyasına göre mahkemece yapılan işlem tavzih" niteliğinde olup, mahkemece, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 305.maddesi 2.fikrası gereği, tavzihle hüküm fikrasının değiştirilemeyeceği ilkesi de ihlal edilmiştir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, yazılışekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığının Kanun yararına temyiz isteminin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Adalet Bakanlığının Kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile Antalya 1. İş Mahkemesinin anılan kararının sonuca etkili olmamak üzere HMK'nın 363/1 maddesi uyarınca Kanun yararına BOZULMASINA,HMK'nın 363/3.maddesi gereğince gereği yapılmak üzere kararın bir örneğinin ve dosyanın Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE, 09.11.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.