Anayasa Mahkemesinin 17/5/2023 Tarihli ve 2019/42746 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-12-07

7 Aralik 2023 PER$EMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 32392
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
AHMET BAŞ BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2019/42746Karar Taribi : 17/5/2023
Başkan : Zübtü ARSLAN Başkanvekill :Hasan Tahsin GÖKCAN Uyeler :Engin YILDIRIM Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yidiz SEFERINOĞLU Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCT Irfan FIDAN Kenan YAŞAR Muhterem INCE Raportör : Tuğba YILDIZ Başvuracu : Ahmet BA$ 
Veklli : Av. Mehmet Gökay BAŞ
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, el atmanın önlenmesi ve tazminata karar verilmesi talebiyle açılan davada aleyhe yüksek tutarda yargilama giderlerine hükmedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkıın ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU ŞÜRECI 
2. Başvutu 30/12/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. İkinci Bölüm Ikinci Komisyonunca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasma karar verilmiştir.

5. Böltüim Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.


6.Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
7. Ikinci Bölüm başvurunun Genel Kurul tarafindan incelenmesine karar vermiştir.
III. OLAY VE OLGULAR 
8.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'nden (UYAP) elde edilen bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar Özetle şöyledir:
9. Başvurucu, Amasya'nın Taşova ilçesinde bulunan sekiz daireli bir taşınmaza kayınbabası olan A.A. ile yüzde ellişer hisseyle malik iken Taşova Sulh Hukuk Mahkemesine başvuruda bulunarak ortaklığı giderilmesini talep etmiştir. Sulh Hukuk Mahkemesi ortakhiğın giderilmesine ve 2, 3, 6 ve 7 No.lu bağımsız böltmierin başvurucu adına tesciline karar vermiş, antan karara göre 30/5/2012 tarihinde taşmmaz tapuya tescil edilmiştir.Başvurucu, kayınbabası A.A.nın 2 No.lu bağımsız bölümde oturmaya devam ettiğini belirterek noter aracılığıyla 21/6/2012 tarihinde söz konusu taşmmazın altmış gūn içinde boşaltılması talebiyle ihtarname çekmiştir.

10. Başvurucu, 10/5/2013 tarihinde Taşova Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) kayınbabası A.A. aleyhine avukatıi aracılığıyla dava açmıştır. Dava dilekçesinde,kendisine ait daireyi kaymbabasının rzası dışımda işgal ettiğini ve kira bedeli ödemediğini ileri sürerek söz konusu el atmanın önlemmesini (müdahalenin menini) ve 2012 yılı Ağustos ayı ile dava tarihi arasındaki süre için aylık 250 TL oimak üzere 10 aylık kira kaybı nedeniyle toplam 2.500 TL tazminatın tarafina Ödenmesine karar verilmesini istemiştir. Başvurucu,dava dilekçesinde dava değerini 5.000 TL olarak göstermiştir.

11. 13/1/2014 tarihinde keşif yapılmış ve buna istinaden bilirkişi raporu ahnmıştır.Bilirkişi raporunda 1/8/2012-9/5/2013 tarihleri arasıdaki 9 ay 9 günlük sūre için kira bedelinin 2.200 TL olduğu kanaati belirtilmiştir.

12. Davalı A.A.nın vekili I2/3/2014 tarihli duruşmada, müvekkilinin söz konusu daireye yaptığı masraflar nedeniyle daha önce Mahkemenin E.201o/59 sayılı dosyasında açılan ve Mahkemece lehe hükmedilen alacağının kendisine Ödemmediğini ileri sürmüştür.A.A,nı vekili ayrıca davacıın bu davayı açtıktan sonra aymı zamanda Taşova İcra Dairesinin E.2013/262 sayılı dosyası ile tabliye talebiyle icra takibi başlattığını, icra takibine itirazın Mahkemesince (E.2013/15) reddedildiğini ve temyiz üzerine dosyanı Yargitayda olduğunu belirtmiştir. Bunun Üzerine Mahkeme E.2013/15 ve E.2010/59 sayılı dosyalarıYargıtaydan dönüşünün beklenmesine karar vetmiştir.

13. Bu arada davalı A.A. 20/11/2014 tarihinde vefat etmiştir. Vefat tizerine başvurucu vekilj veτdiği 2/3/2015 tarihli dilekçe ile AA.nın beş mirasçısının dâhilî davalıolarak kabulünü talep etmiştir. Mahkeme dâhili davalılara tebligat çıkarmıştır. Başvurucu vekili 13/9/2017 tarihli duruşmada sağlık sebepleri nedeniyle davadan çekilmiştir, Başvurucu 13/12/2017 tarihli duruşmada, işgalin sonlandırımış oiması nedeniyle müdabalenin meni davasının komusunun kalmadığınu, sadece tazminata ilişkin talebinin bulunduğunu belirtmiştir.
[4. Mahkeme davanın açılmasından sonra altı yıl aşan bir süre sonunda 4/10/2019tarihli duruşmada karar vermiş ve her iki talep yöninden ayrı ayrt hüküm kurmuştur.Mahkeme, müdahalenin menine yönelik talebin konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadiğına; tazminat talebinin ise kısmen kabulüyle 2.200 TL'nin 

başvurucuya ödenmesine fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermiştir. Başvurucunun yüzüne tefhim edilen kısa kararda hükmūn müdahalenin menine ilişkin kısmına karşı istinaf kanun yolunun açık olduğu, tazminat talebiyle ilgili kısmınm ise kesin olduğu belirtilmiştir.
15. Gerekçeli kararda -kısa kararia uyumlu olmakla birlikte- başvurucu aleyhine,dâhilî davahların bazlarını ayrı avukatlarla yargılamaya devam ettiklerinden bahisle 2.725TL'den toplam 5.450 TL vekâlet ücreti ile hakhlık oranına göre 424,88 TL yargilama giderine hükmedilmiştir. Karardan anlaşıldığına göre yargılama giderine esas davanın kabul ve ret oranı tazminat talebi olan 2,500 TL'ye göre değil dava dilekçesinde gösterilen dava değeri olan 5.000 TL'ye göre hesaplanmıştır. Kararım htiküm kısmı şu şekildedir:
"HÜKÜM :Gerekçesi daha sonra açıklammak tzere,
Davacinın davasiın KISMEN KABULÜ ile,
l-Davacının, Amasya tli Taşova Ilçesi Yemişen Mahallesi Okul Sok. 129 Ada 10Parselde kayuh taşınmazda bulunan 2 nolu dairesine davalı tarafindan yapuan müdahalenin menine yōnelik talebinin komusuz kaldığı anlaşılmakla bu hususta KARAR VERILMESINE YER OLMADIĞINA,
2-Davacımn tazminat talebinin KISMEN KABUL0 ile 2,200,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal fatzi ile mülteveffa davalı A.A. mirasçtlarından veraset tlamındaki payları oranında alnarak davacı Ahmet Baş'a verilmesine, fazlaya lişkdın Istemin REDDINE,
3-Alınması gerekli 150,28 TL harçtan dava açılırken alinan 85,40 TL peştn harcun mahsubu ile bakdye 64,88 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına.
4-Davacı tarafindan yapılan 844,90 TL yargilama gideri, 24,30 TL başvurma harci,85,40 TL peşin harç olmak üzere toplamda 954,6 TL kasmen kabul (%44) kasmen red (%56)oranına göre 420,02 TL'nin davalıdan alınarak davaciya verilmesine, 424,88 TL'nin davacıüzerinde birakalmasına 

5-Davalı …. kendtsini bir vekil ile temsil ettrdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tartfestne göre 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacidan alinarak davaliya verilmesine.

6-Davalılar …. kendisint bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukuthık Asgart Ücret Tarifesine göre 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacidan alınarak davaliya verimesine,
7-Taraflarca yatırılan gtder avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talepleri halinde yatırın tarafa iadesine,
Dair; davacının ve dahilt davalı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda (2)no'lu hüküm yönünden KESiN olmak üzere ve (1) nolu hüküm yönünden ise gerekçeli kararın tebliğ tarthinden itibaren iki hafta süre içerisinde mahkememize verllecek dilekçe yahut zabit katibine beyanda bulumulup tutanağa geçirilmek suretiyle Samsun Bölge Ádliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere Türk Milleti Adına karar verildi."
16. Başvurucu 27/1 1/2019 tarihinde istinaf talebinde bulunmuştur. Başvurucu istinaf dilekçesinde başiıca dört hususu dile getirmiş olup başvurucumun iddiaları Özetle şöyledir:
i. Tazminat talebi 2.500 TL olduğu hâlde dava değeri olarak gösterilen 5.000TL üzerinden hakhılık oranı belirlenerek yargılama giderine hükmedilmesi yanlıştır.
ii Davalılar açısından farkh bir gerekçe bulunmadığı hâlde iki ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesi dayanaksızdır.


iii. Davalıya çekilen ihtarnamenin tarihi 21/6/2012 olduğundan tazminat talebimin 1/8/2018 yerine ihtamname tarihinden başlatilması ve 40 güne isabet eden kısım için de tazminat hesaplanması, böylece 2.500 TL tazminat talebinin kısmen değil tamamen kabul edilmesi gerekir.

iv. Hükühmde davalların müteselsil sorumluluk yerine payları oranında sorumlu tutulmaları alacağı tabsilini imkânsız ktlabileceğinden hukuka aykrıdı.
17. Mahkeme, istinaf başvurusunu değerlendirmiş; kesin karara karşı başvuru yapıldığı gerekçesiyle 27/1 1/2019 tarihinde ret kararı vermiştir. Istinaf değerlendirme karar başvurucuya 10/12/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir.

18.Başvurucu 30/12/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulummuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hakuk 
I. Kanun Hükämlert 
19. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323.maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Yargılama giderleri şunlardır:
ğ Vekille taktp edilen davalarda kanun gereğince takdtr olunacak vekâlet ticreti.
a 

...


20.6100 sayılı Kanun'un 326. maddesi şöyledir:
"(1) Kanunda yazıhı häller dışında, yargılama glderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verllir.

(2) Davada kai taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama glderlerint tarafların hakitikoranına gōre paylaştırır.

(3) Aleyhine hüküm verllenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselstlen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir."
21. 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanumu'nun 164. maddesinin (!)numaralı fikrası şöyłedir:
"Avukatlık ücreti, avukatın hukuki yardumının karşılığı olan meblāğı veya değeri ifade eder."
22.1136 sayıh Kanun'un 168, maddesinin (3) mumnaralı fikrası şöyledir:
"Avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükae olan tarife esas alınır."
23.1136 sayılı Kanun'un 169. maddesi şöyledir:

"Yargı mercllerince karşı tarafa yükletilecek avukatiık ücreti, avukatlık ücret tarifesinde yazılı miktardan az ve üç katından fazla olamaz."
2. Tarife Hükümleri 
24. 2/1/2019 tarihli ve 30643 sayılt Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürIüğe giren (karar tarihinde yürürlükte buluman) Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 3.maddesinin (2) numaralı fikrası şöyledir:
"Müteselsil sorumlufuk da dahil olmak üzere, btrden fazla daval aleyhine açılan davamn reddinde, ret sebebi ortak olan davalilar vekili lehine tek, ret sebebi ayri olan davalılar vekdli lehtne ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur."
25.Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜTnin 13. maddesi şöyledir:
"(1) Tarifentn iktnci kasmının ikinct bölümünde gösterllen hukuki yardımların komusu para veya para tle değerlendirilebiliyor ise avukatlık ūcreti, davanın görüldüğù mahkeme için Tarifentn ikinci kasmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nct maddenin Ikinct fikrasi, 9 uncu maddenin birinci fikrasının son cümlesi ile 10 uncu maddenin üçüncü fikrası ile 12 nci maddentn birinci fikrasi, 16 ncı maddenin ikinci fikrasıhūkümleri sakı kalmak kaydıyla) Tarifentn üçüncü ksmına göre belirlentr.
(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen mlktarı geçemez."
. Yargitay Kararları
26. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 27/4/2022 tarihli ve E.2022/4735, K.2022/5445sayılı kararımı ilgili kısmı şöyledir:
"…Taraflar arasında davalilar yarurına hülkmedilecek vekalet ücreti kanusunda uyuşmazlık bulunmakdadır.

6100 saylı Hukuk Muhakemeleri Kanumunun 326. maddesintn 2. fikrasına göre,davada iki taraftan her biri kasmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargulama giderlerini tarafların hakhılık oranına göre paylaştırır.

Karar tarthinde yürürlükte buluman Avukatlık Asgari Ücret Tarifesintn 'Avukatiık ücretinin aidiyeti, sinırları ve ortak veya değişik sebeple davanın reddinde davaliların avukatlık ücretl' başlıkhı 3. maddestnin 2. bendinde birden fazla davalı aleyhine açılan davanun reddi halinde ret sebebi ortak olan davalilar lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalidlar lehine tse her ret sebebi için ayrı ayrı vekalet tücretine Iükmolunacağıbelirtibmiştir. Mahkemece davalılar arasında asıl işveren alt işveren llişkisi bulunduğu kabul edilmiştir. Mahkemece davalilar ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiş ise de, ret sebebt ortak olduğundan tek vekalet ücretl verllmesi gerekirken ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmest hatalı olup, bozma sebebidtr.…."
27. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 7/3/2023 tarihli ve E,2023/2246, K.2023/3197sayıhı kararmın ilgili kısmı şöyledir:
"…Somut olayda. davalı .…. Şirketi ile diğer davalı … A$ arasında iş ortaklığı illşkisi bulunduğu, anilan davaliların talep edilen alacaklardan müteselstlen sorumtu olduklart sonucuna varlmıştır. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3 üncü maddesinin ikinci fikrasına göre: 'Müteselsil sorumluluk da dahil olmok 

üzere, birden fazla davalı aleyhine açilan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davaltlar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehtne tse her ret sebebi için ayrı ayrt avukatlık ücretine hükmolunur.' Mahkemece, davalı … Şirketi ile diğer davalı …. A$ kendilerini vekil ile temstl ettirdiğinden her iki davalı lehine ayrı ayrı olmak üzere 1,023,27TL vekälet ücretine hülkmedilmiş ise de adı geçen davallar yönünden ret sebebi ortak olduğundan ayrı ayrı vekalet ücretine karar verilmiş olması bozmayı gerektirtr.…."
28. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 1/6/2022 tarihli ve E.2022/564, K.2022/4400sayılı kararınm ilgili kısmı şöyledir;
"…Avukatlık Asgart Ocret Tarifesinin 13. maddesi '(1) Bu Tarifenin ikinci kasmının ilkinct bölümūnde gösterilen hukuki yurdımiarın konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin tkinci kasmında hetirtiien maktu üicretlerin alunda katmamak kaydiyla (7. maddenin ikinci fikrasi, 10, maddenin üçüncü fikrası ile 12. maddenin birinci fikrasi, 16. maddenin ikinci fikrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifentn üçüncü kısmına gōre beltrlenir.
(2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.
(3) Maddi tazminat lstemli davanın kasmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kasmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.

(4) Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tartfenin iknci ksmmın ikinci bölümüne göre hükmolunur.

3.3. Değerlendirme 
3.3.2. Davacmın vekalet ūcretine ilişkin temyiz itirazlarına geltnce;
Davacı tarafindan davalı … Müdürtüğüne karşı yamlan ödemeler için dava dilekçesinde dava değert l.000,00 TL olarak gösterildiğine ve harç ikmal edllmediğine gõre,davalı taraf lehine vekalet ücretinin, dava dilekçesinde gösterilen değer üzerinden nispi olarak hesaplanmasi, nispi vekalet ücretintn de makau ücretin altında kalması halinde Avukathık Asgarı Øcret Tartfesinin 13/2 maddesine göre dava değerini geçemeyeceği. bu nedenle I,000,00 TL vekalet ücretine hükmedllmesi gerekirken, davacı aleyhine olacak şektlde fazladan vekalet ücreti takdir edilmesi isabetsizdir. Ne var ki, anlan hususun düzeltilmest yentden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün bu yönden düzeltlmesi gerekmiştir.

VI. SONUÇ:
Açıklanan nedenle; davacının temyiz istemintn kabulüyle Bölge Adllye Mahkemesi kararınun hüküm fikrasının 7. bendindeki 2.725,00 TL tbaresinin çikarılarak yerine "1.000,00 TL." Ibaresintn yaziimasina, 6100 sayilı HMK'nın 370/2. maddesi uyarinca hüknün bu şekdiyle DÜZELTILEREK ONANMASINA, …"
29. Yargitay 3. Hukuk Dairesinin 25/10/2022 tarihli ve E.2022/6481, K.2022/8148sayılı kararıın ilgili kısmı şöyledir:
"….Karar tarihtnde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ocret Tarifesinin 13.maddesine göre; 'Bu Tarifenin ikinci kasmının ikinci bölümünde gösterilen hudukt yardımların konusu para veya para tle değerlendirilebillyor ise avukatliık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin Udnci kasmında belirtilen maktu ücretlerin altımda kalmamak kaydīyla (7 nci maddenin ikinci fikrası, 10 uncu maddenin üçüncü fikrası ile 12nei maddenin birinci fikrası, 16 ncı maddenin ikincı fikrası hükümlert saklı kalmak kaydıyla)

bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlentr. Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktari geçemez,' düzenlemest yer almaktadır. Buna göre, dava değeri 1.315,71 TL olup,dava değerint aşar şekilde davalı lehine 2.175 TL vekalet ücretine hükmedilmest usul ve kanuna aykarıdır. ...

B. Uluslararası Hukuk 
30. Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 1/8/2021 tarihinden geçerli olmak üzere 15. Protokol'le değişik 35. maddesinin (3) mumaralt fikrası şöyledir:
“Aşağıdakd hallerde Mahkeme, 34. madde uyarınca sunulan bireysel başvuruları kabul edilemez butur:
...
b) Başvurucumun önemli bir zarar görmemiş olmasi; meğer ki Sözleşme ve Protokolleri ile güvence altma alınan insan haklarina saygı ilkest başvurunun esastan incelenmesini gerekairsin."
31. 1/6/2010 tarihinde yürüriüğe giren 14 No.lu Protokol'an 20. maddesiyle Sözleşme'nin 35. maddesine ilk defa önemli bir zarar görmemiş olma kabul edilemezlik kriteri olarak eklenmiştir. Bu ilkeye göre Ávrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AfHM) önüne gelen başvuruda başvurucunun önemli bir zarara uğramadığını tespit ederse bu başvuruyu kabul edilemez bulabilecektir.

3. AlHM, Önemli bir maddi zarar olup olmadığıın göreceli olduğumu ve davanın kendine özgü şartları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini kararlarında belirtmiştir (Korolev/Rusya (k.k.), B. No: 25551/05, 1/7/2010). Başvurucunun olaydaki tutum ve davīanışları, uyuşmazlīk konusu maddi bir zarar var ise objektif anlamda miktarının az olup olmadığı, bu miktar az veya çok olsa dahi başvurucu açısından bu miktarm õnemi ya da başvurunun Önemli ilkesel sorunlara temas etmesi maddi zarar kavramının değeriendirilmesinde dikkate alınmaktadır. Ayrıca AlHM ihtilaf konusu miktar olarak yaklaşık 500 avrodan az ya da bu miktara eşit olan davaların büyük kısmında önemli bir zararın bulunmadığı sonucuna varmaktadır (AlHM Kabul Edilebilirlik Rehberi, s. 91-96).
V. ÍNCELEME VE GEREKÇE 
33. Anayasa Mahkemesinin I7/5/2023 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvarucubun Iddiaları
34. Başvurucu, 2.500 TL tazminat talebiyle açtığı davada, tazminatın eksik, dava değerinin batah değerlendirilmesi suretiyle kısmen kabul kararı sonucu aleyhine yüksek miktarda yargılama giderine karar verilmesi ve ret sebebi aym olduğu hâlde -davalların iki ayrı avukatla temsil edildiği gerekçesiyle- aleyhine iki ayrī maktu vekâlet ücretine (toplam 5.450 TL) hükmedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkını ihlal edildiğini iddia etmiştir.
B. Değerlendirme 
35. Anayasa'mın "Hak arama hürriyeti" kenar başlıkh 36. maddesinin birinci fikrası şöyiedir.

“Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak surettyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak tddia ve savunma ile adil yargılanma hakkana sahiptir."

l.Kabul Edflebllirlik Yönünden 
a. Başvaru Söresf YÜoülnden 
36.Başvurunun süresinde yapilıp yapıimadığımın ayrıca değerlendirilmesi gerekir,
37. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 47. maddesinin (5) numaralı fikrası ile İçtüzük'ün 64.maddesinin (1) numaralı fikrası uyarınca başvuru yollarmın tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde bireysel başvurular yapliması gerekmektedir (Bilent Aktaş ve diğerleri, B. No: 2014/19389, 7/12/2016, § 11).
38.Etkili olmadığı açıkça belli olan yolların tüketilmesinden sonra bireysel başvuru yapıłması hâlinde sūre aşımı söz konusu olabilir. Buna karşılık etkili olup olmadığı ancak nitelikli bir hukuki tartışmadan sonra ortaya çıkan bir yolun tüketilmesinin ardından yapıan bireysel başvurunun esasının incelenmesi gerekir. Bu nedenle bir başvuru yolunun makul bir başarı şansı sunabilecek ve bir çōzüim sağlayabilecek nitelikte, kullanıiabilir ve etkili olup olmadiğımın her somut olaym özel şartları içinde denetlenmesi gerekmektedir (Murat Durmu$, B. No: 2015/13800, 9/6/2020, § 22).

39. Mahkemenin gerekçeli karar incelendiğinde hükmün ilk bendinde davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, ikinci bendinde ise tazminat talebinin kısmen kabul edildiği belirtilmiştir. flk bent yönünden hükmün istinaf yoluna tabi olduğu, ikinci bent yönünden ise kesin olduğu ifade ediimiştir. Yargılama giderleri yöntinden başvurucunun kanun yoluna başvurup başvurmayacağına ilişkin ise herhangi bir açıklama yer almamaktadır. Başvurucu, yargılama giderlerine ve diğer şikâyetlerine ilişkin olarak istinaf kanun yoluna başvurmuş, Mahkeme 27/11/2019 tarihli kararla kesin karara karşı istinaf kanun yoluna başvuruda bulunduğu gerekçesiyle başvurucunun talebini reddetmiştir.Başvurucuya anılan karar 10/12/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 30/12/2019tarihinde bireysel başvuruda bulummuştur.

40. Somut olayda, Mahkemenin gerekçeli kararmda kanun yoluna başvuruya ilişkin net bir açıklama yapılmadığı görüldüğünden başvurucunun istinaf kanun yoiuna gidip talebinin reddi üzerine süresinde bireysel başvuruda bulunması makul olarak değerlendirilmişve başvuru süresinde kabul edilmiştir.

b. Anayasal ve Kişisel Önem Yönünden 
41. Somut olayda başvurucu; aleyhine iki aynı vekâlet ücretine hükmedilmesi ve diğer yargılama giderieri nedeniyle mahkemeye erişim hakkınm ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucunun ileri sürdüğü ihlal iddiaları nedeniyle uğradığı maddi zararın toplam tutarı 5.874,88 TL olup başvurunun kabul edilebilirlik kriterlerinden olan anayasal ve kişisel önemden yoksun olma yönünden incelenmesi gerekir.

42. Anayasa'nn 148. maddesinin üçüncü fikrast ile 6216 sayıh Kanun'un 45.maddesinin (1) numaralı fikrasında herkesin Anayasa'da güvence altına aliumış temel hak ve Özgürlūklerden Sözleşme ve buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafindan ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabileceği hükmūne yer verilmiştir. 6216 sayılı Kanun'un 48. maddesinin (2) numaralıfikrasında ise Anayasa Mahkemesinin Anayasa'nm uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarınım belirlenmesi açısından Önem taşımayan,

başvurucunun önemli bir zarara uğramadığı başvuruların kabul edilemezliğine karar verebileceği dilzenlenmiştir.

43. Anayasa Mahkemesi anayasal ve kişisel dnem kriterini daha Önce K.V. ([GK],B. No: 2014/2293, 1/12/2016) kararında incelemiş, temel ilkelerini belirlemiştir. Buna gōre kanunda anayasal ve kişisel önemden yoksun başvuruların kabul edilemez bulunabilmesi için iki şart öngörülmüştür: Anayasal önem olarak adlandırılabilecek olan birinci şart başvurunun Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sinırlarımın belirlenmesi açısından önem taşımaması, kişisel önem olarak adlandırılabilecek olan ikinci şart ise başvurucunun önemli bir zarara uğramaması dư.

44. Kişisel õnem şartı, başvurucunun Önemli bir zarara uğramamış olmasıu ifade eder (K.V., § 66). Bu çerçevede her başvuru kendine özgü şartları çerçevesinde değerlendirilmeli ve inceleme yapılırken ihtilaf konusu maddi bir zarar söz komusu ise objektif anlamda miktarın az olup olmadığı, belirlenen miktar az veya çok olsa dahi başvurueu açısıdan bu miktarn önetni (başvurucunun işi/mesleği, davanın kendisi açısıdan Önemi ve gelir durumuma gōre kıyaslanmasi), başvurumum õnemli ilkesel sorunlarla ilgili olup olmadığı ve başvurucunun olaydaki tutum ve davranışlanı dikkate aimmalıdır.
45. Bunun yanında kişisel önem şartı çerçevesinde objektif anlamda maddi zararın tespiti bakımından paranın zaman içinde enflasyon karşısında değer kaybedebileceği dikkate alındığında başvuru tarihindeki takvim yılına göre değerlendirme yapılması gerektiği kuşkusuzdur. Diğer bir ifadeyle bireysel başvurular, eğer başvuruda bir maddi zararın varlığısöz konusu ise kişisel önem şartı değeriendirilirken başvurumun yapıldığı tarihteki takvim yılıitibarıyla incelenecektir. Özellikle bu durum, başvunmun yapıldığı yıldan sonraki bir takvim yılında karara bağlanan başvurular için Önem arz etmektedir. Diğer taraftan Anayasa'nı 148.maddesinin gerekçesi de dikkate almndığında başvuruya konu zarar miktarinı objektif anlamda karşılaştırılması bakımından AlhM'in uyguladığı önemli bir zarar görmemiş olma ölçütü de dikkate alınınası gereken bir unsurdur (bkz. § 32). Son olarak belirtmek gerekir ki kişisel Önem şartı uygulantrken gözetilmesi gereken diğer bir husus ise objektif anlamda yapilacak değerlendirmenin sonuca varılması bakımından tek başına bir Önem taşımamasıdır.Yukarıda değinilen unsurlar birlikte değerlendirilerek başvurunun kişisel anlamda bir önem taşıyıp taşımadığı belirlenecektir.

46. Somut başvuruya konu olayda başvurucu, aleyhine toplam 5.874,88 TL yargılama giderine hükmedilımesinden şikâyet etmektedir. Başvuru tarihi (2019 yıl) itibarıyla eldeki başvurunun başvurucu açısından objektif anlamda önemli bir maddi zarar olarak görülebileceğideğerlendirilmiştir.Başvurucunum ekonomik durunu, davanın niteliğive yargılama süreci ile başvuruya konu müdabalenin kapsamı dikkate alındığında başvurunun anayasal ve kişisel bir öneminin olduğu sonucuna varlmıştır.

47. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşıian mahkemeye erişim bakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden 
a. Mūdahalenin Varlığı ve Hakkın Kapsamı
48.Anayasa'nm 36. maddesinin birinci fikrasında, herkesin yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddiada bulunma ve savunma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.Dolayısıyla mahkemeye erişim hakkı, Anayasa'nm 36. maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün bir unsurudur. Diğer yandan Anayasa'nın 36. maddesine "adil yargilanma" ibaresinin eklenmesine ilişkin gerekçede, taraf olduğumuz uluslararasısözleşmelerce de güvence altına alınan adil yargilanma hakkının madde metnine dâhil edildiğivurgulanmıştır.Sözleşme'yiyorumlayan AlíM, Sözleşme'nin6.maddesinin (1)numaralı fikrasının mahkemeye erişim hakkımı içerdiğini belirtmiştir (Özbakam Özel Sağlık Hiz. Inş. Tur. San. ve Tic. Ltd. $ti., B. No: 2014/13156, 20/4/2017, § 34).
49. Mahkemeye erişim hakkı bir uyuşmazlığı mahkeme Önüne taşıyabilmek ve uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasınt isteyebilmek anlamıa gelmektedir (Özkan Şen, B. No: 2012/791, 7/11/2013, § 52).

50. Somut olayda el atmanın õnlenmesi ve tazminat davasında kendini vekille temsil ettiren davalılar yararına ve davayı kısmen kaybeden başvurucu aleyhine vekâlet ticretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesinin başvurucunun mahkemeye erişim hakkına yönelik mūdahale teşkil ettiği kuşkusuzdur.

b.Mūdahalenin Îhlal Oluşturup Oluşturmadığa 
51. Anayasa'nın "Temel hak ve hürriyetlerin sımırlanması" kenar başlıkl 13.maddesi şöyledir:
"Temel hak ve hürrtyetler, özlerine dokunulmaksızın yulnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ançak kanunla sunurlanabilir. Bu sınurlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokrutik toplum dilzeninin ve lálk Cumhuriyettn gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz."
52. Yukarıda anılan müdahale, Anayasa'nun 13. maddesinde belirtilen şartlara uygun olmadığı müddetçe Anayasa'nn 36, maddesinin ihlalini teşkil edecektir. Bu sebeple müdahalenin Anayasa'nın 13. maddesinde öngõrülen ve somut başvuruya uygun düşen,kanun tarafindan öngörülme, haklı bir sebebe dayanma, ölçültlak ilkesine aykırı olmama şartlarma uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

53, Başvuru konusu olayda õncelikle başvurucunun mahkemeye erişimine getirilen sınīrlamanm kanunilik ðlçütünü karşılayıp karşılamadığınm değerlendirilmesi gerekir.
.Genel lilkeler 
54. Hak ve özgürlüklerin, bunlara yapilacak müdahalelerin ve sımrlandırmalarıkanunla düzenlenmesi bu haklara ve özgürlüklere keyfi müdahaleyi engelleyen, hukuk güvenliğini sağlayan demokratik hukuk devletinin en önemli unsurlarından biridir (Tahsin Erdoğan, B. No: 2012/1246, 6/2/2014, § 60). Müdahalenin kanuna dayalı olması ōncelikle şeklī manada bir kanumun varlığıı zorunlu kılar. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)

tarafindan çıkarlan şeklî anlamda bir kanun hükmünün bulunmaması hakka yapılan müdahaleyi anayasal temelden yoksun bırakır (Ali Hıdır Akyol ve diğerleri [GK), B. No:2015/17510, 18/10/2017, § 56).

55. Kanunun varlığı kadar kanun metninin ve uygulamasını da bireylerin davranışlarının sonucunu öngörebileceği kadar bukuki belirlilik taşıması gerekir (Necmłye Çiftçi ve diğerleri, B. No: 2013/1301, 30/12/2014, § 55). Mūdahalenin kamuna dayalı olması,iç hukukta müdahaleye ilişkin yeterince ulaşıłabilir ve öngörülebilir kuralların bulunmasınıgerektirmektedir (Tūrkiye Iş Bankası A.$. [GK], B. No: 2014/6192, 12/11/2014, § 44).Kanunilik unsuru yönünden değerlendirme yapilıtken derece mahkemelerince müdahaleye imkân tanıyan kaman hükümlerinin yorumu ve bu hükümlerin olaya uygulanması bariz takdir batası ya da açık bir keyfilik içermediği sürece bu alanda bir inceleme yapıiması bireysel başvurunun amacryla bağdaşmaz. Ancak derece mahkemelerinin müdahaleye imkân tanıyan kanun hükmünü açık bir biçimde hatalı yorumladıklarımın ve uyguladıklanının tespiti hâlinde müdahalenin kanunilik temelinden yoksun olduğu sonucuna ulaşılabilir (Ramazan Atay, B.No: 2017/26048, 29/1/2020, § 29).

ii. İlkelerin Olaya Uygulanması
56. Somut olayda başvurucu, el atmanın Önlenmesi ve 2.500 TL tazminat talebiyle dava açmış; dava kısmen konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, tazminat yönünden ise dava kısmen kabul edilerek 2.200 TL õdenmesine karar verilmiş; başvurucunun fazlaya ilişkin isteği reddedilmiştir, Bunun yanında başvurucu aleyhine 2.725 TL tutartnda iki ayrı vekâlet üicretine ve 424,88 TL yargılama giderine hükmedilmiştir.
57. Başvuruya konu olayda ilk olarak aleyhe birden fazla vekâlet Ucretine hükmedilmesinin mahkemeye erişim hakkı ihlal edip etmediğinin incelenmesi gerekir.
58. 6100 sayılı Kanun'da yargılama giderlerinden sayılan vekâlet ücretinin birden fazla davalı aleyhine açılan davalarda ne şekilde verilcceği 1136 sayılı Kanun uyarınca bağlayıcı olan, 2019 yılı için yürürlükte bulunan AAÜTde düzenlenmiştir. AAÜTnin 3.maddesinin (2) numaralı fikrasinda birden fazla davalıya karşı açılan davaların reddinde, ret sebebinin ortak olması hâlinde tek vekâlet ticretine karar verilęceği ifade edilmiştir (İrfan Çinkaya, B. No: 2014/I 1854, 5/10/2017, § 34). Davanın niteliği itibarıyla zorumlu dava arkadaşı konumunda ve müteselsil sorumluluk içinde bulunulan ya da aymı ħukuksal nedene dayanılarak birden fazla davalı hakkında açılan uyuşmazlıklarda davanın reddinde ortak sebebe dayanıiması hâlinde ayrı ayrı vekiller vasıtasıyla temsil edilmiş olsalar dahi tek bir vekâlet ücretine hllkmedileceği Yargıtay kararlanında vurgulanmıştır (bkz. §§ 26,27).Bununla birlikte somut olayda ilk derece mahkemesince yapılan yargilama sonucunda ortak bir sebebe dayanilarak reddedildiği anlaşılan davada kendilerini vekille temsil ettiren davalılar lehine ayrı ayrı vekâlet ücretine karar verilmiştir,
59. İkinci olarak 2019 yılı için yürürlükte bulunan AAÜTnin 13. maddesinde dava konusu para veya para ile değerlendirilebilen hâllerde dava değeri üzerinden maktu vekâlet fcretinin altında kalmamak kaydryla tarifenin üçüncü kısmına göre nispi vekâlet ücretinin belirleneceği düzenlenmiştir. Ayni maddenin ikinci fikrasmda ise antlan konuya ilişkin bir istisna getirilmiştir, Buna göre belirlenen nispi vekâlet ücreti, dava konusu kabul edilen veya reddedilen miktarı geçemez. Nitekim konuya ilişkin Yargıtay kararlarında da belirlenen nispi vekâlet ücretinin dava konusu kabul edilen veya reddedilen miktarı geçemeyeceği belirtilmiştir (bkz. §§ 28,29). Ancak Mahkeme dava değerinin reddedilen kısmuın üzetinde olacak biçimde başvurucu aleyhine vekâlet ücretine hūkmetmiştir.

60. Bu bağlamda Mahkemece -1136 sayılı Kanun'un 169. maddesi uyarınca bağlayıcı olan AAÜT ile konu hakkmdaki Yargıtay içtihadı da gözetildiğinde- ortak bir sebebe dayanılarak reddedildiği anlaşılan davada davalılar Iehine ayrı ayrı ve davanın reddedilen kısmıı aşar şekilde vekâlet ücretine hükmedilmesinin kanuni dayanağıgösterilememiştir.

61, Son olarak 6100 sayılı Kanun'un 326. maddesinin (2) numaralı fikrasında belirtilen davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa yargılama giderlerinin tarafların haklılık oranına göre paylaştırlacağı yönündeki hükme rağmen Mahkemenin vekâlet ücreti dışındaki yargılama giderlerini taraflar arasında nasıl paylaştırdığı da anlaşılamamıştır. Bu çerçevede Mahkemece hüküm verilirken davanın hem tazminat hem de el atmanı önlenmesi yönünden açıldığının dikkate alınıp alınmadığı belli olmadığı gibi hüküm yerinde gösterilen oranlarin neye göre belirlendiği de açıklanmamış, netice olarak söz konusu yargılama giderlerinin tarafların haklılık durumuna göre paylaştırılıp paylaştırıImadığı belirsiz kalmıştır.
62. Başvurucunun mahkemeye erişim hakkına yapılan bu müdahalenin kanuni dayanağı Mahkemece ortaya konulamamıştı. Dolayısıyla kanunilik őlçütü yönünden mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştir. Varılan sonuç sebebiyle ayrıca meşru amaç ve ðiçülülük yönleriyle bir inceleme yapılmasına gerek görūlmemiştir.
63. Açıklanan gerekçeyle Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkmı ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

C. Giderim Yönünden 
64. Başvurucu, ihlalin tespiti ve yeniden yargılama yapılmasıyla birlikte yargılama giderlerinin tarafina ödenmesi talebinde bulunmuştur.

65.Başvuru konusu olayda ihlalin ve somuçlarmın ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Bu durumda ihlalin sonuçlarımın ortadan kaldirlabilmesi için mahkemeye erişim hakkının ihlali nedeniyle yainızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan maddi zararları karşılığında başvurucuya takdiren net 3.200TL maddi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

VL HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alnan adilyargilanma hakk kapsammdaki mahkemeye erişim hakkının IHLAL EDtLDİĞiNE,
C.Başvurucuya net 3.200 TL maddi tazminat ÖDENMESINE,
D. 364,60 TL harç ve18.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 19.164,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESINE,

E. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığma başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, Ödemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAlZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin bilgi için Taşova Asliye Hukuk Mabkemesine (E.2013/118, K.2019/380) GÖNDERILMEStNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığıa GÖNDERİLMESİNE I7/5/2023tarihinde OYBfRLfĞlYLE karar verildi.