Elektrik, Su ve Gaz Sayaçları Muayene Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2023-11-23

23 Kasım 2023 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 32378
YÖNETMELİK
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:
ELEKTRİK, SU VE
GAZ SAYAÇLARI
MUAYENE YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, elektrik, su ve gaz
sayaçlarının muayeneleri ile bu muayenelerin kimler tarafından, nerelerde
ve nasıl yapılacağı, ilgili tarafların yükümlülükleri ile bu Yönetmelik
hükümlerine aykırılık durumunda uygulanacak idari yaptırımlara ilişkin usul
ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, elektrik, su ve gaz sayaçlarının
muayeneleri ile ilgili işlemleri kapsar.
(2) Bu Yönetmelik;
a) Uluslararası/özel anlaşmalara dayanarak
yürütülen iletim şebekesi girişlerindeki ana giriş istasyonlarında yer alan
gaz sayaçlarını,
b) Sıcak su hattından geçen su miktarını ölçen
sayaçları,
kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı
Ölçüler ve Ayar Kanununun 9 uncu maddesi ile 10/6/1930 tarihli ve 1705 sayılı
Ticarette Tağşişin Men'i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanunun
6 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,
b) Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede
elektrik/gaz dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,
c) Damga: 11/1/2007 tarihli ve 26400 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Ölçü ve Ölçü Aletleri Damga Yönetmeliğinde tanımlanan
damgayı,
ç) Genel Müdürlük: Metroloji ve Sanayi Ürünleri
Güvenliği Genel Müdürlüğünü,
d) İl müdürlüğü: Sanayi ve Teknoloji İl
Müdürlüklerini,
e) Kanun: 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler
ve Ayar Kanununu,
f) Kullanıcı: Sayacın cinsine göre;
1) Elektrik sayacı kullanıcısı: Elektrik sayacını
dağıtım ağında kullanan dağıtım şirketini veya dağıtım lisansına sahip
organize sanayi bölgesini/endüstri bölgesini, iletim sistemine doğrudan
bağlı sayaçlar için Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,
2) Su sayacı kullanıcısı: Su sayacını dağıtım ağında
kullanan su idaresini, organize sanayi bölgesini/endüstri bölgesini veya
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünü,
3) Gaz sayacı kullanıcısı: Gaz sayacını dağıtım
ağında kullanan dağıtım şirketini veya yetki sınırları içerisindeki
organize sanayi bölgesini/endüstri bölgesini/serbest bölgeyi, gaz iletim
şebekesine doğrudan bağlı sayaçlar için mülkiyet ve işletim sorumluluğu
ilgili dağıtım operatörlerinde olan istasyonlarda dağıtım şirketini,
mülkiyet ve işletim sorumluluğu iletim operatöründe olan istasyonlarda ise
Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketini,
4) (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerde
bahsedilen dağıtım ağı dışında ticari amaçla kullanılan sayaçlar için sayacın
sahibini,
g) MİH: Maksimum izin verilebilir hatayı,
ğ) Muayene raporu: Muayene edilen sayacın muayene
sonucunu gösteren yazılı veya elektronik ortamda hazırlanan raporunu,
h) Piyasaya arz: Sayacın piyasada ilk kez
bulundurulmasını,
ı) Sayaç: Elektrik, su veya gaz sayaçlarını,
i) Servis: Sayaçların tamir ve ayar işlemleri için
Bakanlık tarafından yetkilendirilen servisi,
j) Su idaresi: Belirlenen bir bölgede su dağıtımı
ile iştigal eden tüzel kişiyi,
k) Tip onay belgesi: Sayacın, piyasaya arzına
ilişkin olarak ilgili teknik düzenlemesine uygunluğunu gösteren AB tip
inceleme belgesini veya AB tasarım inceleme belgesini ya da ulusal tip onay
belgesini veya daha önce piyasaya arzla ilgili olarak Bakanlıkça düzenlenen
belgeyi,
l) Tüketici: Elektrik, su ve gazı kendi kullanımı
için alan gerçek veya tüzel kişiyi,
m) Tüketici numarası: Kullanıcı tarafından
tüketiciye verilen abone/sözleşme/tesisat/ müşteri numarasını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Muayene İşlemleri
Muayeneler
MADDE 5- (1) Sayaçlar, Kanunda belirtilen aşağıdaki
muayenelere tabi tutulur:
a) İlk muayene.
b) Periyodik muayene.
c) Ani muayene.
ç) Şikâyet muayenesi.
d) Stok muayenesi.
Muayene
için temel gerekler
MADDE 6- (1) Sayaç muayeneleri il müdürlüğü tarafından
kullanıcının kurduğu veya anlaştığı servislerde yapılır. Servislerin
kullanımından dolayı Bakanlıktan ücret talep edilmez.
(2) Sayaç muayeneleri bu Yönetmelik hükümleri ile
Bakanlıkça hazırlanan uygulama usul ve esaslarına göre yapılır.
(3) Muayenede, sayacın tip onayının olmadığının
veya tip onaylı olduğu halde tip onayını etkileyecek değişiklik
yapıldığının tespit edilmesi halinde, sayacın muayenesine devam edilmez ve
bu durum söz konusu sayaca yönelik düzenlenecek muayene raporunda
belirtilerek gerekli işlemler başlatılır.
(4) Sayaçların şikâyet muayenesinde EK-1’de
belirtilen MİH değerlerinin iki katı uygulanır.
(5) Muayenesi yapılacak sayacın takılı bulunduğu
yerden sökülüp servise getirilmesinden kullanıcı sorumludur.
(6) Sayaçların muayene müracaatı, kullanıcısı veya
kullanıcı tarafından yetkilendirilen servis tarafından ilgili il
müdürlüğüne yapılır.
İlk muayene
MADDE 7- (1) İlk muayene; yeni yapılan veya parçaların
birleştirilmesi suretiyle meydana getirilen sayaçların satışa veya
kullanılmaya başlanmalarından önce veya ithal edilen sayaçların yurda
sokulmaları sırasında ya da periyodik, ani, şikâyet ve stok muayeneleri
sonunda damgaları iptal olunan sayaçların tamir ve ayarlanmalarından sonra
veya sayaçların arızalanması sonucu kullanıcısı tarafından tamir
ettirilmesinden sonra yapılan muayenedir.
(2) Bu Yönetmelik kapsamındaki sayaçların piyasaya
arzından önceki ilk muayenesi;
a) AB tip inceleme belgesi veya AB tasarım inceleme
belgesine sahip olanlar için onaylanmış kuruluş ya da onaylanmış kuruluştan
yetki alan imalatçısı tarafından,
b) Bütünü Avrupa Birliği direktiflerini
uyumlaştıran ilgili yönetmelik kapsamına girmeyip herhangi bir bölümü giren
ulusal tip onay belgesine sahip kombine olarak üretilen sayaçlar için
onaylanmış kuruluş veya onaylanmış kuruluştan yetki alan imalatçısı
tarafından,
c) Ulusal veya uluslararası herhangi bir standardı
veya teknik dokümanına göre ulusal tip onay belgesine sahip olanlar için il
müdürlüğü veya Bakanlıktan yetki alan imalatçısı tarafından,
yapılır.
(3) Kullanımda olan sayaçlardan muayeneleri
sonucunda ayarının bozuk olduğu tespit edilerek tamiri yapılması gerekenler
ile arızalanması sonucu kullanıcısı tarafından tamir ettirilenler için;
a) Tip onay değişikliğine ihtiyaç duyuluyorsa tip
onay değişikliğinin yapılmasını müteakip sayaçların ilk muayenesi ikinci
fıkraya göre yapılır.
b) Tip onay değişikliğine ihtiyaç duyulmuyorsa
sayaçların ilk muayenesi il müdürlüğü tarafından yapılır.
(4) İlk muayeneleri sonucunda uygun bulunan
sayaçlar, damga planına göre damgalanır.
(5) Tüketiciden sökülen sayaçlardan muayenesi
yaptırılacaklar için o yıl veya daha sonraki yıllarda il müdürlüğüne yıl
içerisinde beyanname ile müracaatta bulunulur. Beyanname, kullanıcı/servis
tarafından muayeneye hazır hale getirilmiş sayaçlar için verilir. Bu
beyannamede sayacın markası, modeli/tipi, sınıfı, seri numarası ve
tüketiciden söküldüğü yıl belirtilir.
Periyodik
muayene
MADDE 8- (1) Periyodik muayene; belli sürelerde olmak üzere
sayaçlar için il müdürlüğü tarafından yapılan genel muayenedir.
(2) Bu Yönetmelik kapsamındaki sayaçların periyodik
muayene süresi EK-1’de belirtilmiştir. Periyodik muayene süresi, tarih
olarak değil yıl olarak izlenir ve yıl içerisinde hangi tarihte damgalanmış
olursa olsun damgalandığı yıl birinci yıl olarak sayılır. Kalan süre,
damgalandığı yılı takip eden yıldan itibaren hesaplanır.
(3) Kullanımda olan sayaçların tamamı kullanıcı
tarafından liste halinde ilgili il müdürlüğüne her yılın ocak ayının
başından şubat ayının son gününe kadar iletilir. Şubat ayının son gününün
resmî tatile veya hafta sonuna rastlaması halinde liste, sonraki ilk iş
günü de iletilebilir. Bu listede sayaçların markası, modeli/tipi, sınıfı,
seri numarası, damgalandığı yıl ile sayacın takılı bulunduğu adres
belirtilir.
(4) Üçüncü fıkradaki listeyi belirtilen süre
içerisinde bildirmeyen, eksik veya hatalı bildiren kullanıcılar hakkında
1705 sayılı Kanun uyarınca idari yaptırım uygulanır.
(5) Periyodik muayene süresi dolan sayaçlar,
periyodik muayene süresinin dolduğu yılı takip eden yıl içerisinde
kullanıcı tarafından tüketiciden sökülür ve yerine geçerli muayenesi olan
bir sayaç takılır. Aksi takdirde sayacın kullanıcısı hakkında damga süresi
geçmiş ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı Kanunda belirtilen idari
işlemler uygulanır.
(6) Tüketiciden sökülen sayaçlardan muayenesi
yaptırılacaklar için o yıl veya daha sonraki yıllarda il müdürlüğüne yıl
içerisinde beyanname ile müracaatta bulunulur. Beyanname kullanıcı/servis
tarafından muayeneye hazır hale getirilmiş sayaçlar için verilir. Bu
beyannamede sayaçların markası, modeli/tipi, sınıfı, seri numarası ve
tüketiciden söküldüğü yıl belirtilir.
(7) Periyodik muayenede;
a) Sayacın damgasının olmadığının veya damgasına
müdahale edildiğinin ya da damga süresinin geçtiğinin tespit edilmesi
halinde muayene işlemine devam edilir.
b) Sayaca müdahale edildiğinin, fiziki bütünlüğünün
bozulduğunun veya teknik olarak muayeneye uygun olmadığının tespit edilmesi
durumunda muayenesine devam edilmez.
c) (a) ve (b) bentleri kapsamında muayeneye alınan
sayacın damga süresi geçmiş olarak kullanılıp kullanılmadığına bakılır ve
kullanıldığının tespit edilmesi durumunda Kanun uyarınca idari yaptırım
uygulanır.
(8) Periyodik muayenelerin yaptırılması sorumluluğu
sayaçların kullanıcısına aittir.
(9) Periyodik muayeneleri sonucunda uygun bulunan
sayaçlar, damga planına göre damgalanır.
Ani
muayene
MADDE 9- (1) Ani muayene, il müdürlüğünün göreceği lüzum
veya ihbar üzerine il müdürlüğünce habersizce yapılan muayenedir. Ani
muayenede;
a) Sayaçların tip onayının olmadığının tespit
edilmesi halinde durum muayene raporunda belirtilir ve gerekli işlemler
başlatılır. Düzenlenen muayene raporu il müdürlüğü tarafından kullanıcıya
tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren 10 iş günü içinde söz konusu
sayaç kullanıcı tarafından uygun bir sayaç ile değiştirilir.
b) Sayacın damgasının olmadığının, damgasına
müdahale edildiğinin, sayaca müdahale edildiğinin veya sayacın fiziki
bütünlüğünün bozulduğunun tespit edilmesi halinde, durum muayene raporunda
belirtilir. Düzenlenen muayene raporu il müdürlüğü tarafından kullanıcıya
tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren 10 iş günü içinde söz konusu
sayaç kullanıcı tarafından uygun bir sayaç ile değiştirilir.
c) Sayacın damga süresinin geçtiğinin tespit
edilmesi halinde, durum muayene raporunda belirtilir ve Kanun uyarınca
idari yaptırım uygulanır. Düzenlenen muayene raporu il müdürlüğü tarafından
kullanıcıya tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren 10 iş günü içinde söz
konusu sayaç kullanıcı tarafından uygun bir sayaç ile değiştirilir.
(2) İl müdürlüğü tarafından raporun kullanıcıya
tebliğ tarihinden itibaren 10 iş günü içinde sayacın değiştirilmemesi
durumunda 1705 sayılı Kanun uyarınca idari yaptırım uygulanır.
(3) Yapılacak ani muayene kapsamında sayacın
sökülmesi ve yerine uygun bir sayacın takılması gibi işlemler nedeniyle
kullanıcı tüketiciden herhangi bir ücret talep edemez.
Şikâyet
muayenesi
MADDE 10-
(1) Şikâyet muayenesi, bir sayacın
doğru çalışıp çalışmadığını tespit etmek üzere, kullanıcının veya
tüketicinin müracaatı üzerine yapılan muayenedir.
(2) Tüketici tarafından yapılan şikâyetlerde
müracaat sahibi gerçek kişi ise adı soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik
numarası, tüketici numarası; tüzel kişi ise adı, varsa ticari unvanı,
tüketici numarası ile birlikte şikâyetini, bulunduğu yerdeki il müdürlüğü
belirtilerek Bakanlığa ya da kullanıcıya yapar. Bakanlığa yapılan müracaatlar
il müdürlüğünce kullanıcıya iletilir. Kullanıcı tarafından şikâyete konu
sayaç yerinden sökülerek ilgili servise getirilir ve muayene işlemi için il
müdürlüğüne müracaatta bulunulur. Muayenesi yapılan sayacın MİH sınırları
dışında çalıştığının tespit edilmesi durumunda kullanıcı tüketiciden sayaç
kontrol bedeli/sökme takma ücreti almaz, MİH sınırları içinde çalıştığının
tespit edilmesi durumunda ise sayaç kontrol bedeli/sökme takma ücreti
alınır.
(3) Kullanıcı tarafından yapılan şikâyetlerde,
şikâyete konu sayaç yerinden sökülerek ilgili servise getirilir ve muayene
işlemi için il müdürlüğüne müracaat edilerek muayene yaptırılır.
(4) Kullanıcı periyodik muayene süresi dolmuş
sayaçlar için şikâyet muayenesi talebinde bulunamaz.
(5) Periyodik muayene süresi dolmamış sayaçlar
hakkında kullanıcının şikâyet muayenesi talebinde bulunabilmesi için
sayacın doğru çalışmadığına dair somut gerekçelerin olması ve bu somut
gerekçelerin başvuruda belirtilmesi gerekir.
(6) Şikâyet muayenesinde;
a) Sayacın damgasının olmadığı veya damgasına
müdahale edildiğinin tespit edilmesi halinde muayenesi yapılmaz ve bu durum
muayene raporunda belirtilir.
b) Sayaca müdahale edildiğinin tespit edilmesi,
fiziki bütünlüğünün bozulması, teknik olarak muayeneye uygun olmaması
durumlarında muayenesi yapılmaz ve bu durum muayene raporunda belirtilir.
c) Sayacın damga süresinin geçtiğinin tespit
edilmesi halinde, muayene işlemine devam edilir. Bu durum muayene raporunda
belirtilerek Kanun uyarınca idari yaptırım uygulanır.
ç) (a) ve (b) bentleri kapsamında muayeneye alınan
sayacın damga süresi geçmiş olarak kullanılıp kullanılmadığına bakılır ve
kullanıldığının tespit edilmesi durumunda Kanun uyarınca idari yaptırım
uygulanır.
(7) Yapılan şikâyet muayenesi sonucunda il
müdürlüğü tarafından rapor tanzim edilir ve tüketiciye iletilmek üzere
kullanıcıya gönderilir.
Stok
muayenesi
MADDE 11- (1) Stok muayenesi, ilk muayene damgasını
taşıdıkları halde satılmayıp depo, atölye, imal veya satış yerlerinde yahut
henüz kullanılmasına ihtiyaç duyulmayarak stok halinde bulundurulan
sayaçların periyodik muayene süreleri içinde tekrar tabi tutuldukları bir
muayene şeklidir.
(2) Sayaçların stok muayenesi 8 inci maddeye göre
yapılır.
(3) Stok muayenesinin yaptırılmasından sayaçları
stokta bulunduran sorumludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Damgalama
MADDE 12-
(1) İlk, periyodik veya stok
muayeneleri sonucunda uygun bulunan sayaçların damgalama işlemleri Ölçü ve
Ölçü Aletleri Damga Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yapılır.
Muayene
ve damgalama ücreti
MADDE 13-
(1) Sayaçların ilk, periyodik ve
stok muayeneleri için 8/2/1989 tarihli ve 20074 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Ölçü ve Ölçü Aletlerinden Alınacak Muayene ve Damgalama Ücret
Yönetmeliğinde belirtilen ücret alınır.
Mücbir sebepler
ve beklenmeyen haller
MADDE 14-
(1) Muayene süresi dolan sayaçlara
ilişkin listenin il müdürlüğüne verilmesini ve/veya sayaçların muayene
müracaatlarını ve/veya muayenelerinin yapılmasını engelleyecek yaygın
mücbir sebeplerin veya beklenmeyen hallerin ortaya çıkması durumunda bu
işlemler Bakan onayı ile ertelenebilir.
Atıflar
MADDE 15-
(1) Mevzuatta elektrik, su ve gaz
sayaçları ile ilgili 24/7/1994 tarihli ve 22000 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliğine yapılan atıflar bu
Yönetmeliğe yapılmış kabul edilir.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) 1/1/2014-31/12/2019
tarihleri arasında piyasaya arz edilmiş veya en son muayenesi bu tarihler
arasında yapılmış gaz iletim şebekesinde ve/veya iletim şebekesine doğrudan
bağlı olan gaz sayaçları listesinin, kullanıcı tarafından ilgili il
müdürlüğüne 2024 yılının şubat ayının son gününe kadar iletilmesi ve 2025
yıl sonuna kadar tüketiciden sökülerek yerine geçerli muayenesi olan bir
sayaç takılması gerekir. Aksi takdirde sayacın kullanıcısı hakkında damga
süresi geçmiş ölçü aleti kullanma fiilinden dolayı Kanunda belirtilen idari
işlemler uygulanır.
(2) Birinci fıkradaki listeyi belirtilen süre
içinde bildirmeyen, eksik veya hatalı bildiren kullanıcılar hakkında 1705
sayılı Kanun uyarınca idari yaptırım uygulanır.
Yürürlük
MADDE 16-
(1) Bu Yönetmelik 1/1/2024
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.
Eki için tıklayınız