Yargıtay 2, 3 ve 4. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2021-12-30

30 Aralik 2021 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31705
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 2. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO:KARAR NO:2021/85032021/7726
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN:MAHKEMESİ: Araklı Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 23.05,2019NUMARASI : 2017/214-2019/230DAVACI : Gülzade Karabela DAVALI : Araklı Nüfus MüdürlüğüDAVA TÜRÜ: Nüfus Kaydınım Düzeltilmesi 
Dava, doğum tarihinin düzeltilmesi istemine ilişkindir .Mahkemece davacının 02/03/1947 olan doğum tarihinin 02/03/1965 olarak düzeltilmesine karar verilmiş olduğu,hükmün istinaf yoluna gidilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığmın 07.09.2021 tarih, 39152028-153.01-502-2020-E. 1470/24393sayılı yazısı ile ilgili kanun yararına bozma talebinde bulunulmuş, dosya Dairemize gönderilmiştir.

Dosya içerisindeki mevcut nüfus kaydından, doğum tarihi düzeltilmesi istenen davacıGülzade Karabela ‘nın nüfusa 15.6.1959 tarihinde tescil edildiği görülmüştür. Bir kimsenin doğmadan önce nüfusa tescili mümkün olmadığı halde, doğum tarihinin 02.03.1965 olarak düzeltilmesi nüfus kayıtlarında çelişki meydana getirmektedir.

Hakim, nüfus kayıtlarında düzeltme yapılmasına karar verirken, bu kayıtlar arasında çelişki meydana getirmemek ve hayatın olağan akışına ters düşecek durumlara yol açmamaya özen göstermek zorunda olup, bu hususa uyulmaması usul ve kanuna aykırı bulunmuştur.
SONUÇ: Adalet Bakanlığı'nın Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363/1. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin açıklanan sebeple kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA oybirliğiyle karar verildi. 26.10.2021 (Sali)

Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/3992KARAR NO : 2021/9391
TÜRK MİLLETİADINA  YARGITAY İLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESi : MERSİN 2. TÜKETİCİ MAHKEMESİ
TARiHi : 11/07/2019

NUMARASI : 2018/261 - 2019/410
DAVACI : EMAŞ DAY. TÜK. MAL. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ
VEK.AV.ALPAY ANTMEN VE ARK.
DAVALI : NURTEN FER VEK.AV.ELÍF ALBAYRAK 

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda davanın reddinc yönclik olarak verilen karara karşı Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulmakla; dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARAR I 
Davacı, davalının kendisinden buzdolabı, bulaşık makinesi ve ek garanti süresi aldığınıancak ücretini ödemediğini, hakkında başlatılan icra takibinc de haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek Mersin 6.İcra Dairesinin 2018/4246 sayılı dosyasına vaki itirazın iptaline alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatina karar verilmesini talcp ve dava etmiştir.
Davali, eşyalar için 1.500 TL ön ödeme yaptığını kalanının ise taksitler halinde ödendiğini ve hatta teminat senetlerini de geri aldiğını ileri sürerek davanín reddini istemiştir.
Mahkemece; davacıın tacir olması nedeniyle basiretli davranma yükümlülüğünün bulunduğu, senet almaksızın alıciya teslim edilen malların satış bedelinin ödenmediğini kendisinin ispatlaması gerektiği ve ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının 15.03.2021 tarihli yazısında; satıcının malı teslim etmekle bedelini de kabul etmiş sayıldıği, aksini iddia eden saticının bunu ispatlaması gerektiği belirtilmiş; bu nedenle davaya konu faturanın kapalı fatura mi, açık fatura mı olduğu yönünde bilirkişi incelemesi yapılmasi, faturanın kapalı fatura olması halinde bedelin peşin ödendiği kabul edilerek davanin reddine karar verilmcsi, açik fatura olması halinde ise ödeme iddiasınıdavalının ispatlamast gerektiğinden mahkemece davalıdan iddiasını ispata yarar tüm yasal delilleri sorulup, gerekirse yemin teklif etme hakkı da hatirlatılarak, sonucu dairesinde karar verilmesi gerekirken, yanılgili değerlendirme ve eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmasının hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 363. maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.
Dava, satış bedelinin tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine davalı borçlu tarafindan yapilan itirazin iptali davasidir.

Satış sözleşmesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) 207 vd. maddclcrinde düzenlenmiştir. TBK m. 207/2 hükmü gereği, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir adet bulunmadıkça satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler. Aynı anda ifa kuralının iki işlevi vardır. Birincisi taraflara, karşı tarafın kendi edimini teklif ctmeden kendisinden ifa talep edemeyeceğini ileri sürerck ifadan kaçınma (ödemezlik defi) imkanısağlaması; ikincisi ise edimlerin aynı anda ifa cdildiği karinesini oluşturmasıdır.

Türk Medeni Kanununun 6.maddesine göre; kanunda aksi öngörülmüş olmadıkça,herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. İfa, borçluyu kurtaran bir olay olduğu için uyuşmazlık halinde bunun ispatı borçluya düşer.

Yasal olay karinesi, belirli bir hukuksal sonucun doğumu için varlığı gcrekli olumlu veya olumsuz olayın gerçeklcşmiş olduğunun, var olduğu anlaşılan fakat bir hukuksal sonuçla ilgisi olmayan başka bir olaydan çıkartılmasına olanak veren bir yasa kuralıdır (Prof. Dr. Bilge Umar, Prof. Dr. Ejder Yilmaz; İspat Yükü; 1980 Büyükçekmece; s.167 dipnot 14'de yer alan yazarlar). Yukarıda bahscdilen, TBK' nin 207.maddesinin ikinci fikrasında yer alan kanuni karine gercği, malın alıcıya teslimi ile birlikte, bedelinin peşin olarak satıcıya ödendiği kabul edilir. Saticı tarafindan dava dilckçesinde, taraflar arasındaki dostluk münasebeti ve itimat nedeni ile davalıdan peşin para almadığı satışın vercsiyc yapıldığı ileri sürülmüş, fakat buna ilişkin örf adetten veya bir sözleşmenin mevcudiyetinden söz edilmemiş ise; bu durumda taraflar arasında, satışın ne şekilde yapıldığı konusunda uyuşmazhık bulunduğundan; veresiye sattığınıiddia cden davacinın malları davaliya veresiye sattiğını ve parasının ödenmediğini ispat ctmesi gerekir. Taraflar arasında satışın veresiye yapıldığı hususunda uyuşmazlık yoksa, alıcının satışbedelini sonradan ödediğini ispat ctmesi gerckir.

Somut olayda; Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz isteminde, davalının, peşin ödeme savunmasında bulunduğu belirtilmekte ise de; cevap dilekçesi incclendiğinde, davalının,açıkça, bedelin bir kismını önceden kalanını ise teslimden sonra taksitler halinde tamamen ödediğini ve teminat scncdini geri aldığını ileri sürdüğü görülmektcdir. Buna göre satışın veresiye yapıldığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Veresiyc satışıkabul eden davalı TBK m.207/2'de yer alan aynı anda ifa karinesinden yararlanamaz. Satışbedelini tamamen ödediğini kendisinin ispatlaması gerckir. Davalı veresiye satışı kabul ettiğinden, fatura üzerinde kapalı/ açık fatura incelemesi yapılmasına da gerek yoktur.
Sonuç itibariyle Mahkemece, açıklanan nedenlerle ispat yükü davalıda olmasına rağmen, bu husus gözardı edilerek davacının basiretli davranma yükümlülüğü bulunduğu gerckçcsiyle ispat külfeti davacıya yükletilerck yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekildc karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan Adalet Bakanlığıın yerinde görülen kanun yararına temyiz talcbinin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığının HMK m. 363/1 hükmüne dayahı kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile kararın sonuca ctkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gercği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığıa gönderilmesine,30/09/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.


Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/3988KARAR NO : 2021/9393
TÜRK MİLLETİADINA  YARGITAY ÍLAMI 
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: ANKARA 8. TÜKETİCİ MAHKEMESİ

TARiHi : 21/01/2020

NUMARASI : 2016/1656 - 2020/4

DAVACI : GENPA TELEKOMÜNİKASYON VE İLETİŞİM HİZMETLERİ
SAN. TÍC. A.Ş. VEK.AV.SEZAİ SUR 
DAVALI : SEDAT ÖZDEMİR 


Taraflar arasındaki Tüketici Hakem Heyeti Kararının iptali davasının mahkemece yapılan yargıłaması sonucunda, davanın açılmamış sayılmasına yönelik olarak verilen karara karşı Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulmakla; dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAY KARARI 
Davaci, ilçe tükctici hakem heyetinin, malın ayıplı olması nedeniyle ücretsiz onarılmasına yönelik kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davali, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, dosyanın ikinci kez takipsiz bırakıldığı gerckçesiyle davanın açılmamışsayılmasına karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının 19.03.2021 tarihli yazisında; mahkemece yenileme tensip zapti ve duruşma günü davacıya tebliğ cdilmcden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usul vc yasaya aykırı bulunduğu ilcri sürülerek; kararın HMK m.363/1 hükmü gereği kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Dava, tüketici hakem heyeti kararımın iptaline istemine ilişkindir. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 73.maddesinde tüketici mahkemclerinde görülecek davalar,12/1/2011 tarihli ve 6100 sayıh Hukuk Muhakcmeleri Kanununun (HMK) Altınci Kisım hükümlerine göre yürütüleceği öngörülmüştür. HMK'nın Altıncı Kısmında basit yargılama usulü düzenlenmiştir. Kanunun 320.maddesinin 4. fikrasına göre basit yargılama usulüne tabi davalarda işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa dava açılmamış sayılır. Davanın takip cdilmediğinden bahscdilebilmesi için;tarafların usulüne uygun olarak davet edilmiş olmalarına rağmen duruşmaya gelmemeleri ya da takip etmeycceklerini bildirmeleri gerekir (HMK m.150/1). Duruşmaya taraflardan biri gelir, diğeri gclmezse; gelen tarafın talebi üzerine yargılamaya diğer tarafın yokluğunda devam edilir (HMK m.150/2)

Somut olayda, dosya ilk kez 20/06/2019 tarihli celsede işlemden kaldırılmış,04/07/2019 tarihinde yenilenmiştir. Mahkemece, yenilemeden sonraki 21/01/2020 tarihli duruşmaya davacının katılmaması nedeniyle HMK m.320/4 hükmü uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de; bahsedilen duruşma günü davacıya tebliğedilmemiş, HMK m.320/4 hükmünün uygulanma şartları oluşmamıştır.

Mahkemece, duruşma gününün davacıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesi gerekirken; bu husus göz ardı edilerek duruşmaya davet edilmemiş olan davacının duruşmaya katılmadığı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar vcrilmcsi usul ve yasaya aykırıolduğundan, Adalet Bakanlığının yerinde görülen kanun yararına temyiz talebinin kabulügerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan ncdenlcrle, Adalet Bakanlığının HMK'nın 363 üncümaddcsinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, aynı maddenin üçüncüfikrası uyarınca gereği yapılıak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesinc, 30/09/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Yargitay 4. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/17033KARAR NO : 2021/4262
YARGITAY İLAMI 
MAHKEMESİ: Hatay 1. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 30.11.2018NUMARASI : 2018/367-2018/373DAVACI : Zeynettin Karabiber vekili Av. Okan Camuz DAVALI : T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Taraflar arasındaki staj eğitimi nedcniyle alacak davası üzerine mahkemece adli yardım talcbi kabul edilerck yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne ilişkin 30.11.2018 günlü karara yönclik olarak Yargıtay Cumhuriyct Başsavcılığı tarafından kanun yararına bozma talep edilmesi üzerine dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gercği görüşüldü.

-KA R A R
Davacı vekili, müvekkilinin Antakya Atatürk Teknik ve Endüstri Meslek Liscsinde okuduğunu, öğrencilik döneminde Hatay Tapu Müdürlüğünde zorunlu staj yaptığını ve ücret ödenmediğini belirtcrck fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL ödenmeyen staj ücreti alacağının hakkın doğum tarihinden itibaren işleyccck bankalara uygulanan en yüksek mevduat faiziyle tahsilini istemiş; 30.11.2018 tarihli islah dilekçesi ilc talebini 2.138,79 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemcce, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne kesin olarak karar verilmiştir.

Dava, staj eğitimi nedeniyle alacak istemine ilişkindir.
Adalet Bakanlığı, kararın kanun yararına bozulmasını istemiştir.
Olağanüstü bir knun yolu olan kanun yararına temyizin amacı; kesin olarak verilen ya da istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen kararların Yargitayca incelenmesini ve buna bağlı olarak kanunların uygulanmasında ülke genelinde birliği sağlamak, karar ve hükümlerdeki hukuka aykırılıkları toplum ve birey açısından gidermektir. Olağanüstü bir kanun yolu olan kanun yarına temyiz kurumunun konusunu oluşturabilecek kanuna aykırılık halleri olağan kanun yolu olan temyiz nedenlerine göre dar ve kısıtlı tutulduğunda kesin hükmün otoritesi korunmuş olacaktır.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, 5018 sayılı Kamu Mali Yönctimi ve Kontrol Kanunu'nun ckinde yer alan I sayılı cetvelde yer alan gencl bütçe kapsamındaki kamu idarclcri arasında yer almaktadır. Davanın davacının staj yaptığını iddia ettiği Hatay Tapu Müdürlüğünün bağlı olduğu taraf sıfatını haiz olan Tapu Kadastro Genel Müdürlüğüne karşıgörülmesi gerekirken, Çevre ve Şehircilik Bakanlığına karşı sonuçlandırılması usul ve yasaya aykırı olduğundan Adalet Bakanlığının kanun yararıa temyiz isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

sONUÇ: Yukarıda gösterilen nedenle, Adalet Bakanlığmın kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile; 6100 sayılı HMK'nın 363. maddesi uyarınca Hatay 1. Asliye Hukuk Mahkcmesinin 30.11.2018 günlü 2018/367 Esas ve 2018/373 Karar sayıl hükmünün,hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydı ile kanun yararına BOZULMASINA; dosyanın gereği yapılmak üzere Adalet Bakanlığına gönderilmesine 07/07/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.