Yargıtay 3 ve 7. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2024-05-11

11 Mayis 2024 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32543
YARGITAY KARARLARI 
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2023/5754Karar No : 2024/930
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 22.09.2022SAYISI : 2021/354 E., 2022/330 K.
DAVACI : Ramazan Mahanoğlu vekili Avukat İlkay Mahanoğlu DAVALI : Mustafa Demirci vekili Avukat Ökkeş Özdemir DAVA TARİHİ: 24.11.2021
Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I, DAVA 
Davacı vekili; müvekkilinin 15.10.2019 tarihinde 3.000,00 TL, 18.11.2019 tarihinde 2.000,00 olmak üzere Ziraat Bankası hesabından davalıya toplam 5.000,00 TL borç para gönderdiğini, banka dekontunda açıklama kismına "borç" ve "borç verme" ibarelerinin yazılı olduğunu, davalının parayıgeri ödememesi üzerine Mersin 3. Ícra Müdürlüğünün 2021/5680 E. sayılı icra dosyası ile davalı hakkında icra takibi başlatıldığıni, davalıın takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu belirterek davalının itirazının iptalini,davalı hakkında asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalı vekili; müvekkilinin banka hesabıa yatırılan paranın ücret olduğunu, borç olarak verilmediğini,takip konusu borcun sebebinin açıklanmadığını, davacının Emirler Köyünde yaklaşık 20-21 dönüm bahçesi olduğunu, müvekkiline gönderilen 3.000,00 TL'nin bahçe suyu sulama ücreti olduğunu, 2.000,00TL'nin tamirat ve işçilik ücreti olduğunu, davacının kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini 

istemiştir.
IIL İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 2.000,00 TL'nin açıklamasında "borç verme" ibaresinin yazılı olduğu, 3.000,00 TL'nin açıklamasında “borç" ibaresinin yazılı olduğu,paranın ödünç olarak verildiğini ispat yükünün davacıya ait olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile itirazın asıl alacak 7.061,05 TL, 806,79 TL işlemiş faiz yönünden iptali ile takibin bu şekilde devamına ve şartlar oluşmayan icra inkar tazminatının reddine karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığınca; Mahkemece ispat yükünün davalıda olduğu değerlendirilerek, davalıya savunması doğrultusunda yemin teklif etme hakkı olduğu hatırlatılarak sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasıın usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek, kararın kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazhk ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, davalı tarafin yenin deliline dayanması halinde Mahkemece yemin delili hatırlatılmadan hüküm kurulmasının usul ve yasaya uygun olup olmadığına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarmca İlk Derece Mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek,Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 555 ve devamı maddeleri.
4. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6 ncı maddesi.
5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "ispat yükü" başlıklı 190 incı maddesinin birinci fikrasi.

6. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) "Senette ispat zorunluluğu"başlıklı 200 üncü maddesi 

7. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 28.01.2021 tarihli ve 2020/4028 E., 2021/595 K. sayılı ilami.

8. Yargitay 3. Hukuk Dairesinin 21.02.2022 tarihli ve 2021/9046 E., 2022/1284 K. sayıli ilami.
3. Değerlendirme 
(lowb 

yükü, ispatı gereken vakialara dayanan tarafa ait olup, herkes iddiasını ispatla mükelleftir.

2. 6098 sayılı Kanun'un 555 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan havale, hukuksal nitelik olarak bir ödeme vasıtasıdır.Yani havalenin, mevcut bir borcun õdenmesi amacıyla yapıldığı yolunda yasal karine mevcuttur. Bu yasal karinenin aksini (havalenin borcun ödenmesinden başka bir amaçla yapıldığını) ileri süren havaleyi yapan kişi, bu iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür.
3. 6100 sayılı Kanun'un 200 üncü maddesinin birinci fikrası gereği; bir hakkın doğumu,düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz.
4. Yazılı delille (senetle) ispatı gereken hususlar, istisnalar dişında takdiri delillerle ve bu kapsamdaki tanık delili ile ispatlanamaz ise de, bu hususlarım senet dışındaki yemin, ikrar ve ticari defterler gibi diğer kesin delillerle kanıtlanması mümkündür.

5. Dava dosyasının incelenmesin; davalının havalenin başka amaçla verildiğini ileri sürdüğüne göre ispat yükü davalının üzerinde olduğu, davalının süresinde verdiği cevap dilekçesinde açıkça yemin deliline dayandığı, Mahkemece davalıya yemin delili hatırlatılmaksızın davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, Mahkemece ispat yükü üstünde olan davalının iddiasıı yasal delil ile ispat edebileceği, davalının cevap dilekçesinde açıkça yemin deliline dayandığı gözetilmeden davalı tarafa yemin delili hatırlatılmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekmiştir.
6. Kabule göre de, her ne kadar kanun yararıa temyiz konusu yapılmasa da dava dilekçesinde;itirazın iptalinin talep edilmesine, icra dosyasında 5.000,00 TL asil alacak ve 788,30 TL işlemiş faiz toplamı 5.788,30 TL üzerinden icra takibi başlatılmasına, itirazın iptali davasında da bu miktar üzerinden harca esas değerin gösterilmesine rağmen Mahkemece taleple bağlılık ilkesine ve faize faiz işletilmesi yasağına aykırı olarak itirazın 7.061,05 TL asıl alacak ve 806,79 TL işlemiş faiz yönünden iptali üzerinden hüküm kurulması da usul ve yasaya aykırı olduğundan eleştiri konusu yapılmıştır.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığımin 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz istemlerinin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
04.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 7. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2024/212Karar No : 2024/931
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: Didim(Yenihisar) 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 22.06.2023
SAYISI : 2020/35 E., 2023/210 K.
DAVACI : Ebru Varol 
DAVALI : Yeni Defne Sitesi Yöneticiliği 
DAVA TARÍHİ: 04.09.2014
KARAR : Davanin reddi 
KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü

Taraflar arasında görülen ecrimisil davasında, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 15.05.2019 tarihli bozıma ilamına uvularak davanın reddine karar verilmistir,
Mahkemece kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığıtarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacı vekili, müvekkilinin alacak konusu taşınmazı aldığı tarihte davalı site yönetiminin taşınmazı site yönetim binası olarak kullandığını, noter aracılığıyla gönderilen ihtarnameye rağmen davalının taşınmazıboşaltmadığını, davalı site yönetimi ile müvekkili arasında 01.10.2013 tarihli protokol başlıklı sözleşme yapıldığıni, davalı site yönetimimin protokolün 3 üncü maddesi uyarınca 01.10.2013 tarihinden itibaren taşınmazda kiracı konumunda olduğunu belirterek taşımazın işgal edildiği 27 aylık dönem için fazlaya ilişkin dava ve hakları saklı kalmak üzere 7.350,00 TL ecrimisil bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 
Davalı vekili, taraflar arasında akdedilen protokol hükümleri gereğince davanın reddini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI 
1. Îlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 11.08,2013 tarihli genel kurul toplantı tutanağından da anlaşılacağı üzere, dava konusu taşınmazın davalı tarafından haksız işgal edilmesinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
2. Hüküm, davacı vekili tarafindan temyiz edilmiştir.

3. Yargitay 8. Hukuk Dairesinin 15.05.2019 tarihli ve 2018/3547 Esas, 2019/5056 Karar sayılı ilamıyla;taraflar arasında akdedilen tarihsiz "Protokol" başlıklı belge ile davalı sitenin, davacı malik ve dava dışıyapı kooperatifi aleyhine Didim 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/ 488 Esas sayılı dosyası ile açtığıdavayı geri çekmeyi; davacı malikin, genel kurul tarihi itibarıyla belirtilen daire ile ilgili geriye dönük herhangi bir kira alacağı konusunda dava açmayacağı; davalı sitenin kullandığı 1 No.lu dairenin 1 Ekim 2013 tarihi itibarıyla kirasının 300,00 (Üçyüz) TL olacağı; davacı malikin, davalı site yönetimine 2014Temmuz ayına kadar kiracı olarak kullanıma hakkı verdiği kabul ve taahhüt ettiği belirtilmiştir.Protokolde anilan Didim 2. Asliye Hukuk Mahkemesine ait 2012/488 Esas sayılı dava dosyasinda 01.10.2013 tarihinde davanin esastan reddine karar verilmis, karar temyiz edilmeden 12.12.2013tarihinde kesinleşmiştir. Buna göre; davalı site yönetiminin geri çekmeyi taahhüt ettiği dava dosyasından vazgeçmediği açıktır. Tarihsiz "Protokol" başlıklı belge içeriğinden de anlaşılacağı üzere taraflar karşılıklı taahhütlerde bulunmuş olup, tarafların henüz protokol şartlarını yerine getirmediği sabittir. Hal böyle olunca; Mahkemece, iddia ve savunma çerçevesinde toplanmiş ve toplanacak taraf delilleri dikkate alınarak sonucuna göre ecrimisile karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru değil gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
4. Mahkemece bozınaya uyularak; davanın reddine, miktar itibarıyla kesin olmak üzere karar verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiştir 

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemenin, Yargitayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğduğunu, Mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozıma kararına uyması sonunda, usuli kazanılmış hak gereğince o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğduğunu, ne var ki Mahkemece bozma kararına uyulmasına karar verilmesine rağmen davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hakka aykırı olacak şekilde ve Yargıtayca hatalı olduğuna karar verilen karardaki gerekçenin kelimesi kelimesine aynisı gerekçe ile davanın tekrar reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kanun yararına temyizen inceleme yapılarak,kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, ecrimisil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.


2. Temyiz talebi Yargıtay tarafindan yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3. Ecrimisil davalari, Türk Medeni Kanunu'nun 995 inci ve devamı maddeleri uyarınca açılan davalar olup kötü niyetli haksız işgalcinin malike ödemek zorunda olduğu tazminatı ifade eder.
4. Ecrimisil talebinin kabul edilebilmesi için davalının kullanımının kötü niyetli olması gerekir.
5. Ecrimisil diğer bir deyişle haksız işgal tazminati, zilyet olmayan malikin, malik olmayan zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarihli ve 22/4 sayılı İnançları Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı olarak birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarıyla haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

6. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanım sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanımdan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir.
3. Değerlendirme 
Somut olayda; her ne kadar Mahkemece, Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verildikten sonra bozma ilamında belirtilen eksik araştırma yönünde işlemler yapılmış ise de, bozma ilamında araştırma sonucuna göre ecrimisile de hükmedilmesi gerektiği ifade edilmiş olup, bozma kararı lehine olan taraf yararına oluşan usuli kazanılmış hak gözetilmeksizin bozma öncesi verilen ilk hükmün aynısının bozma öncesi gerekçeler ile tekrar edilmiş olması isabetli olmamıştır.
V. KARAR 
Açiklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
19.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.