Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketlerince Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2022-01-11

11 Ocak 2022 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 31716
YÖNETMELİK
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan:
FİNANSAL KİRALAMA,
FAKTORİNG, FİNANSMAN VE TASARRUF
FİNANSMAN ŞİRKETLERİNCE KULLANILACAK UZAKTAN KİMLİK
TESPİTİ
YÖNTEMLERİNE VE ELEKTRONİK ORTAMDA SÖZLEŞME
İLİŞKİSİNİN KURULMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, finansal kiralama, faktoring,
finansman ve tasarruf finansman şirketleri tarafından yeni müşteri
kazanımında kullanılabilecek uzaktan kimlik tespiti yöntemlerine ve müşteri
kimliğinin tespit edilmesini müteakip sunulacak hizmetlere yönelik olarak
mesafeli olsun olmasın bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı
üzerinden yazılı şeklin yerine geçecek şekilde ya da mesafeli olarak
sözleşme ilişkisinin kurulmasına yönelik usul ve esasları düzenlemektir.
(2) Uzaktan kimlik tespiti yöntemi, 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin
Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ile 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve bu Kanunlarla ilgili mevzuatta yer
alan yükümlülükler saklı kalmak kaydıyla uygulanır.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 21/11/2012
tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring,
Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununun 22 nci
maddesinin birinci fıkrası, 38 inci maddesinin ikinci fıkrası, 39 uncu maddesinin
üçüncü fıkrası ve 39/A maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak
düzenlenmiştir.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Açık rıza: Kişisel Verilerin Korunması Kanununda
tanımlanan açık rızayı,
b) Beyaz ışık: Gün ışığı gibi görünürde renksiz
olan ışığı,
c) Bilgi Sistemleri Tebliği: 6/4/2019
tarihli ve 30737 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Bilgi
Sistemlerinin Yönetimine ve Denetimine İlişkin Tebliği,
ç) Elektronik imza: 15/1/2004
tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununda tanımlanan elektronik
imzayı,
d) Güvenlik ögeleri:
Kimlik belgesinde yer alan giyoş, gökkuşağı
baskı, optik değişken mürekkep, gizli görüntü, hologram ve mikro yazıyı,
e) Kimlik belgesi: 3/12/2019
tarihli ve 30967 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyeti
Kimlik Kartı Yönetmeliğinde tanımlanan kimlik kartını,
f) Kimlik Paylaşımı Sistemi: 20/8/2020
tarihli ve 2837 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Kimlik
Paylaşımı Sistemi Yönetmeliğinde tanımlanan Kimlik Paylaşımı Sistemini,
g) Kişi: Uzaktan kimlik tespiti yapılacak gerçek
kişiyi veya gerçek kişi taciri,
ğ) Kurul: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme
Kurulunu,
h) Kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme
Kurumunu,
ı) MRZ: Optik karakter okuma yöntemlerini
kullanarak makine okuması için biçimlendirilmiş, zorunlu ve isteğe bağlı
verileri kapsayan, kimlik belgesi üzerinde yer alan sabit boyutlu alanı,
i) Müşteri temsilcisi: Kişinin uzaktan kimlik
tespitini yapacak şirket personelini ya da dış hizmet alımı yoluyla
istihdam edilen personeli,
j) SMS OTP: Elektronik haberleşme işletmecilerinin
sunduğu kısa mesaj servisi aracılığıyla iletilen tek kullanımlık parolayı,
k) Şirket: 6361 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde
tanımlanan şirketi,
l) Yakın alan iletişimi: Elektronik cihazların
güvenilir, temassız işlem yapabilmesini ve sayısal içeriğe ve/veya
elektronik cihazlara erişimini mümkün kılan, veri okuma ve yazmakta
kullanılan kısa menzilli kablosuz teknolojiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Uzaktan Kimlik Tespiti Sürecine İlişkin Şartlar
Süreç
başlatılmadan önce uyulması gereken genel ilkeler
MADDE 4 – (1) Uzaktan kimlik tespiti, müşteri temsilcisi ile
kişinin; fiziksel olarak aynı ortamda bulunmasına gerek olmadan, çevrim içi
olarak görüntülü görüşmesi ve birbiriyle iletişim kurması ile yapılır.
(2) Uzaktan kimlik tespiti yöntemi bu Yönetmelikte
belirtilen şartlar dâhilinde uygulanır. Uygulanacak yöntem, yüz yüze
yapılan kimlik tespiti yöntemine benzer ve asgari seviyede risk ihtiva
edecek şekilde tasarlanır.
(3) Uzaktan kimlik tespitinde kullanılacak
görüntülü görüşme yönteminde olası teknolojik, operasyonel
ve benzeri riskler dikkate alınarak yeterli seviyede güvenlik önlemleri
alınır.
(4) Uzaktan kimlik tespiti işlemi, kritik bir işlem
olarak değerlendirilir ve işlemin bilgi teknolojileri veya müşteri
temsilcisi tarafından tek başına başlatılması, onaylanması ve
tamamlanmasına imkân vermeyecek şekilde tasarlanır ve işletilir. Sürecin
kişi tarafından başlatılması, bilgi teknolojileri tarafından uygulanan
kontroller ile devam ettirilmesi ve müşteri temsilcisi tarafından yapılacak
onaylama ve ek kontroller ile tamamlanması sağlanır. Müşteri temsilcisi
tarafından yapılan kontrollerde işlemin riskli bulunması halinde işlem
ikinci bir onaya gönderilir veya sonlandırılır.
(5) Uzaktan kimlik tespitine ilişkin kullanılacak
süreç, sistem, ürün ve hizmetlerin Türkiye’de üretilmesi veya
üreticilerinin ar-ge merkezlerinin Türkiye’de
bulunması için azami özen gösterilir ve dış hizmet alımında önemli bir kriter olarak değerlendirilir. Bu tür sağlayıcıların ve
üreticilerin Türkiye’de müdahale ekiplerinin bulunması şarttır.
(6) Kimlik tespiti sırasında kullanılacak
belgelere, bu belgelerde var olan doğrulanabilir özelliklere ve doğrulamanın
yapılması sırasında kullanılacak kriterlere
ilişkin detaylı dokümanlar oluşturulur.
(7) Şirketin belirlediği uzaktan kimlik tespiti
sürecinin uygulanmasından önce, süreç dokümanları oluşturulur ve sürecin
etkinliği test edilerek sonuçları yazılı hale getirilir. Test sonuçlarının
başarılı bulunmaması durumunda süreçte gerekli güncellemeler yapılır ve
sürecin etkinliği ve yeterliliği sağlanmadıkça süreç uygulanmaz.
(8) Uzaktan kimlik tespiti süreci yılda en az bir
defa gözden geçirilir. Güvenlik ihlallerinin tespit edilmesi veya
gerçekleşmesi, ilgili mevzuatta değişiklik yapılması, şirketin muhtemel
dolandırıcılık veya sahtecilik teşkil edebilecek eylemlerden haberdar
olması ve kullanılan uzaktan kimlik tespiti yöntemine ilişkin zayıflıkların
ortaya çıkması gibi durumlarda teknolojik gelişmeler ve uygulamada
kazanılan deneyimler dikkate alınarak sürecin ayrıca gözden geçirilmesi
sağlanır ve gerekli güncellemeler yapılır.
Uzaktan
kimlik tespitini yapacak müşteri temsilcisi ve çalışma ortamı
MADDE 5 – (1) Uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme
aşaması, bu konuda eğitim almış müşteri temsilcisi tarafından
gerçekleştirilir.
(2) Müşteri temsilcisinin, kimlik tespitinde
kullanılabilecek belgelerin özelliklerini ve bu belgeler için uygulanan
geçerli doğrulama yöntemlerini öğrenmesi ve dolandırıcılık veya sahtecilik
teşkil edebilecek eylemlere, bu Yönetmelikte ve ilgili diğer mevzuatta yer
alan yükümlülüklere ilişkin bilgi sahibi olması sağlanır.
(3) Müşteri temsilcisinin, uzaktan kimlik tespiti
sürecine ilişkin yılda en az bir defa ve her bir güncelleme sonrasında
kişisel verilerin korunması mevzuatı da dâhil olmak üzere eğitim alması
sağlanır.
(4) Müşteri temsilcisinin, kişinin şirket müşterisi
olma veya şirketin sunduğu hizmetlerden yararlanma isteğini kendi
iradesiyle şirketten talep ettiğine dair karar verebilmesi konusunda eğitim
alması sağlanır.
(5) Uzaktan kimlik tespiti sürecinde müşteri
temsilcisinin, yaşanılabilecek güvenlik zafiyetlerinin ya da suistimallerin engellenmesine yönelik gerekli
tedbirlerin alındığı, erişimi sınırlandırılmış ayrı alanlarda çalışması
sağlanır.
(6) Kişiye güven vermesi açısından müşteri
temsilcisinin şirket adına çalıştığını yansıtacak şekilde uygun bir ortam
oluşturulması veya yöntemler kullanılması sağlanır.
(7) Engelli kişilere hizmet verebilmek amacıyla en
az bir müşteri temsilcisine gerekli eğitimlerin verilmesi sağlanır.
(8) Dış hizmet alımıyla müşteri temsilcisi istihdam
edilmesi durumunda söz konusu müşteri temsilcisinin şirkete özel erişimi
sınırlandırılmış ayrı bir alanda çalışması Kurum iznine tabidir.
Sürecin
başlatılması ile uyulması gereken genel ilkeler
MADDE 6 – (1) Uzaktan kimlik tespiti sürecinde görüntülü
görüşme başlamadan önce kişinin başvurusu uzaktan kimlik tespiti sürecinin
işletildiği şirket uygulaması üzerinden elektronik ortamda doldurulan bir
form ile alınır, alınan veriler kullanılarak kişi hakkında risk
değerlendirmesi gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi sonucunda
gerekiyorsa görüntülü görüşme başlatılmadan süreç sonlandırılır.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında uygulanacak uzaktan
kimlik tespiti sürecinde, kişinin uzaktan kimlik tespitinin yapılması
amacıyla özel nitelikli kişisel verilerden sadece biyometrik
verisi kullanılabilir ve kişinin buna dair açık rızası elektronik ortamda
kayıt altına alınır.
(3) Müşteri temsilcisine uzaktan kimlik tespiti
işlemleri atanırken önceden tahmin edilebilir durumlardan kaynaklı suistimal olasılığını azaltmak için gerekli
mekanizmalar tesis edilir.
(4) Kişi ile yapılacak görüntülü görüşmeden önce
müşteri temsilcisinin soracağı asgari sorular belirlenir ve sorulan
soruların sırası ve/veya türü değişkenlik arz eder.
(5) Uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme
aşaması gerçek zamanlı ve kesintisiz şekilde yapılır. Müşteri temsilcisi
ile kişi arasındaki görsel-işitsel iletişimin bütünlüğünün ve gizliliğinin
yeterli seviyede olması sağlanır. Bu amaçla, yapılan görüntülü görüşme
uçtan uca güvenli iletişim ile gerçekleştirilir.
(6) Gerçekleşen iletişimin görüntü ve ses
kalitesinin, bu Yönetmelikte yer alan hükümler ve kontroller çerçevesinde
şüpheye yer bırakmayacak ve kimlik tespitinde herhangi bir kısıtlamaya
imkân vermeyecek şekilde tüm görüşme esnasında yeterli seviyede olması
sağlanır. Görüntü kalitesi, sunulan belgeyi beyaz ışık altında görsel
olarak doğrulayabilmeye ve sunulan belgenin yıpranmamış ya da tahrif
edilmemiş olduğunu kontrol edebilmeye yönelik güvenlik ögelerinin
incelenmesine olanak tanır.
(7) Uzaktan kimlik tespiti sürecinde kişiye
yalnızca yapılan kimlik tespiti işlemi için geçerli, merkezi olarak üretilen
SMS OTP iletilir. İletilen SMS OTP’nin kişi
tarafından çevrim içi olarak uygulama ara yüzü üzerinden geri gönderilmesi
sağlanır. Sistemde bu SMS OTP’nin başarılı
şekilde onaylanması durumunda kişinin cep telefonu numarası doğrulanmış
olur.
Kullanılabilecek
kimlik belgesi ve doğrulanması
MADDE 7 – (1) Uzaktan kimlik tespiti sürecinde beyaz ışık
altında görsel olarak ayırt edilebilen güvenlik ögelerine,
fotoğraf ve ıslak imzaya sahip olan kimlik belgesi kullanılır.
(2) Yakın alan iletişimi kullanılarak kimlik
belgesinin yongası üzerinde yer alan kimlik bilgilerinin doğrulanması,
kimlik belgesinden kişinin kimliğinin tespit edilmesi için gereken
eşleşmenin sağlandığı anlamına gelir. Söz konusu doğrulama;
a) Kullanılan kimlik belgesinin, belgeyi çıkaran
yetkili makam tarafından verildiği ve belgenin temassız yongası üzerindeki
bilgilerin değiştirilmediği,
b) Kimlik belgesinin temassız yongası üzerindeki
anahtarların kopyalanarak oluşturulmadığı,
kontrol edilerek yapılır.
(3) Yakın alan iletişimi kullanılarak ikinci
fıkrada geçen doğrulamanın herhangi bir nedenle yapılamaması halinde kimlik
belgesinin sahip olduğu bu maddenin birinci fıkrasında ifade edilen görsel
güvenlik unsurlarından en az dört adedinin şekil ve içerik bakımından
doğrulanması sağlanır. Sadece görsel güvenlik unsurlarının doğrulanması
hallerinde şirket ilave olarak kişi ile sürekli iş ilişkisi tesisi
öncesinde risk temelli yaklaşım çerçevesinde ilgili mevzuatta geçen
sıkılaştırılmış tedbirlerden bir veya birden fazlasını ya da tamamını uygular.
Yürütülen işlemlerde 11 inci maddenin birinci fıkrası gereği ispat
yükümlülüğü şirkettedir.
(4) Görsel kimlik tespiti esnasında kişinin, kimlik
belgesini kameranın önünde yatay veya dikey olarak eğmesi ve müşteri
temsilcisinin vereceği talimata göre ilave hareketler yapması sağlanır. Bu
amaçla kişiden, kimlik belgesinin güvenlikle ilgili kısımlarından sistem
tarafından değişken ve rastgele şekilde belirlenen kısımlarına parmağını
koyması istenir.
(5) Müşteri temsilcisi, görüntülü görüşme sürecinde
kişiyi ve kişi tarafından sunulan kimlik belgesinin ön ve arka yüzü ile
birlikte belgenin üzerindeki bilgileri gösteren fotoğraflar ve/veya ekran
görüntüleri oluşturur.
(6) Müşteri temsilcisi, kişinin hareketlerinden
alınan, kesilen ve büyütülen tekil görselleri kullanarak, beyaz ışık
altında görsel olarak ayırt edilebilen tüm güvenlik ögeleri
ile birlikte kimlik belgesinin doğru açıyla tam olarak kapsandığından ve
kimlik belgesinin üzerindeki kısımlar arasındaki geçiş noktalarında
tahrifatı ve sahteliği gösteren hiçbir yapaylık bulunmadığından emin olur.
(7) Sunulan kimlik belgesinde bulunan veri ve
bilgilerin geçerliliği ve gerçekliğine ilişkin doğrulama, uzaktan kimlik
tespiti sürecinin bir parçası olarak gerçekleştirilir. Bu kapsamda asgari
olarak;
a) Kimlik belgesinde bulunması gereken
karakterlerin yazı tipi, düzeni, sayısı, büyüklüğü, aralığı ve tipografisi
gibi belgeyi çıkaran yetkili makamca tanımlanan özelliklere sahip olduğu,
b) Kimlik belgesinin zarar görmemiş, tahrif
edilmemiş, değiştirilmemiş ve özellikle üzerine sonradan fotoğraf
yapıştırılmamış olduğu,
c) Kimlik belgesi geçerlilik süresinin söz konusu
kimlik belgesinin sahip olduğu standartlara aykırı olmadığı,
ç) Kimlik belgesinin MRZ’sinde
yer alan bilgiler ile kimlik belgesine ait bilgilerin uyuştuğu,
d) Kişiye ilişkin kimlik belgesinde yer alan
bilgilerin şirket tarafından bilinen, Kimlik Paylaşımı Sisteminden alınan
ve varsa kimlik tespiti yapmak amacıyla şirketin erişimine açık olan diğer
bilgiler ile eşleştiği,
e) Kimlik belgesinde yer alan seri numarasının
görüntülü görüşme sırasında kimlik belgesi üzerinden kişiye okutulması
suretiyle seri numarası,
doğrulanır.
Kimliği
tespit edilecek kişinin doğrulanması
MADDE 8 – (1) Uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme
aşamasında kişinin canlılığını tespit edici yöntemler kullanılır. Şirket
sahte yüz teknolojisine dair riskleri önlemeye yönelik ilave tedbirler
alır.
(2) Uzaktan kimlik tespiti sürecinde kişinin yüzü
ile kimlik belgesinden yakın alan iletişimi kullanılarak alınabilmesi
halinde temassız yongadaki fotoğrafın, alınamaması halinde ise kimlik
belgesi üzerinde yer alan fotoğrafın biyometrik
karşılaştırması yapılır.
(3) Müşteri temsilcisi, kullanılan kimlik
belgesindeki fotoğrafın ve kişisel bilgilerin kişi ile uyuştuğundan emin
olur.
(4) Müşteri temsilcisi, kimlik tespiti sürecinde
kişi ile kuracağı diyalog ve yapacağı gözlemler neticesinde kimlik
belgesindeki bilgilerin, görüşme esnasında kişi tarafından sağlanan
bilgilerin ve belirtilen niyetin inandırıcı ve yeterli olduğuna kanaat
getirir. Bu kapsamda kimlik avına, sosyal mühendisliğe, başka bir tarafın
zorlamasıyla baskı altında gerçekleşen hareketlere ve benzeri
dolandırıcılık yöntemlerine ilişkin riskler göz önünde bulundurulur.
(5) Uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme
aşamasının sonunda kişinin şirket tarafından verilecek hizmetler hakkında
bilgilendirilmesi ve şirket müşterisi olacağını kabul ettiğine ilişkin
sözlü onay alınması ile süreç tamamlanmış olur.
Görüntülü
görüşmede sürecin sonlandırılması
MADDE 9 – (1) Zayıf ışık koşulları, düşük görüntü kalitesi
ya da iletimi ve benzeri durumlar nedeniyle bu Yönetmelikte belirtildiği
şekilde görsel doğrulama yapılmasının ve/veya kişi ile sözlü iletişim
kurmanın mümkün olmadığı hallerde uzaktan kimlik tespitinin görüntülü
görüşme aşaması sonlandırılır. Süreçte başkaca bir tutarsızlık veya
belirsizlik bulunması durumunda da bu hüküm uygulanır.
(2) Uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme
aşamasında kişi tarafından sunulan belgenin geçerliliği hususunda ya da
dolandırıcılık veya sahtecilik teşkil edebilecek eylemlerden şüphe edilmesi
durumunda, uzaktan kimlik tespiti süreci sonlandırılır.
Verilerin
kaydedilmesi ve saklanması
MADDE 10
– (1) Uzaktan kimlik tespiti
sürecinin tamamı, sürecin tüm adımlarını içerecek ve denetlenebilir
olmasını sağlayacak şekilde kayıt altına alınır ve saklanır. Bilgi ve belge
saklama gerekliliklerine ilişkin ilgili mevzuat hükümleri saklıdır.
Uzaktan
kimlik tespitinde sorumluluk
MADDE 11
– (1) Uzaktan kimlik tespiti için
kullanılan çözümlerin kişiyi yanlış tespit riskini en aza indirecek şekilde
kullanılmasını sağlamak şirketin sorumluluğundadır. Şirket uzaktan kimlik
tespiti ile kimlik tespiti yaptığı kişileri farklı bir risk profilinde izler. Bu kişilerce yapılan işlemin türüne ve
tutarına bağlı olarak ilave güvenlik ve kontrol yöntemleri uygulanır.
Kişilere ya da üçüncü bir tarafa yükümlülük doğuran işlemlerde itiraz
halinde ispat yükümlülüğü şirkettedir.
(2) Şirketin Bilgi Sistemleri Tebliğinde ve bu Yönetmelikte
yer alan hükümlere uyum durumunun, şikâyetler ile sahtecilik veya
dolandırıcılık teşkil edebilecek eylemlerin değerlendirilmesi neticesinde
ve gerekli görülen diğer hallerde uzaktan kimlik tespiti kullanımını
kısıtlamaya veya durdurmaya Kurul yetkilidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulması
Kimlik
doğrulama ve işlem güvenliği
MADDE 12 – (1) Bu
Yönetmelikte aksi belirtilmedikçe, müşteri bilgilerinin görüntülenmesi gibi
finansal sonuç veya yükümlülük doğurmayan işlemler hariç olmak üzere
elektronik ortamda sunulan hizmetler için şirketin müşterilerine
birbirinden bağımsız en az iki bileşenden oluşan bir kimlik doğrulama
mekanizması uygulaması ve bu bileşenlerin kimlik doğrulama sürecinde
kullanılmaları esnasında barındırdıkları kimlik doğrulama verilerinin
gizliliğini sağlayacak önlemleri alması esastır. Bu iki bileşen; müşterinin “bildiği”, “sahip
olduğu” veya “biyometrik bir karakteristiği olan”
unsur sınıflarından farklı ikisine ait olmak üzere seçilir. Bileşenlerin
bağımsız olması, bir bileşenin ele geçirilmesinin diğer bileşenin
güvenliğini tehlikeye atmamasını ifade eder. Müşterinin sahip olduğu
bileşenin müşteriye özgü olması ve taklit edilememesi esastır.
(2) Kimlik doğrulamada T.C. Kimlik Kartının kart PIN’i veya biyometrik veri
ile birlikte kullanılması veya elektronik imzanın kullanılması hallerinde
birinci fıkranın gerekleri yerine getirilmiş sayılır.
(3) Kurum, birinci fıkranın uygulanmasına ilişkin
istisna veya ilave güvenlik önlemleri tanımlamaya veya ilave usul ve
esaslar belirlemeye yetkilidir. Birinci fıkraya uygun olmayacak şekilde iki
bileşenli kimlik doğrulama kullanılmaksızın gerçekleştirilen her türlü
işlem için, gerçekleştirilen işlemlerin müşteri tarafından yapıldığını
ispat etme yükümlülüğü şirkete aittir.
(4) Kullanıcılara uygulanacak kimlik doğrulama
mekanizmasında kullanılacak bileşenlerin üretim aşamalarından başlayarak
kullanıcıya ulaştırılmasına kadar geçen sürecin tamamı boyunca güvenliği
sağlanır.
(5) Kimlik doğrulamada kullanılacak şifreleme anahtarları;
bu anahtarların ele geçirilme ihtimallerini en aza indiren, gizliliğini
sağlayan, değiştirilmesini ve bozulmasını önleyen yöntemler barındıracak
şekilde müşteri kullanımına sunulur.
(6) Kullanıcılara uygulanacak kimlik doğrulama
mekanizmasının, başarısız kimlik doğrulama teşebbüsleri hakkında ilgili
kullanıcıya sisteme ilk girdiği anda bilgi vermesi sağlanır. Başarısız
teşebbüslerin belirli bir sayıyı aşması halinde müşterinin erişimi için
ilave güvenlik önlemleri alınır, başarısız kimlik doğrulama teşebbüslerinin
devam etmesi halinde ise ilgili kullanıcının erişimi engellenir.
(7) Şirket, mobil uygulamasını yükleyerek
aktifleştirmiş olan müşterilerine, oturum açma ya da oturumun devamında
herhangi bir işlemin doğrulanması için hiçbir şekilde SMS ile OTP ya da
doğrulama kodu gönderemez ve bunu bir kimlik doğrulama unsuru olarak
kullanamaz. Mobil uygulamanın ilk kurulumu, aktifleştirilmesi, yeniden
aktifleştirilmesi aşamalarında ya da uygulamanın kullanılamaz olması
durumunda SMS ile OTP ya da doğrulama kodu gönderilmesi bu fıkra hükmüne
aykırılık teşkil etmez.
(8) Şirket, SIM kart değişikliği gerçekleştirmiş
veya numara taşıma yoluyla elektronik haberleşme işletmecisini değiştirmiş
müşterilerini Türkiye’de yerleşik mobil haberleşme işletmeleriyle gerekli entegrasyonu sağlayarak SMS OTP göndermeden önce
belirler ve ilgili müşterilere, değişiklikler teyit edilmediği müddetçe,
değişikliğin yapıldığı tarihten itibaren 90 gün boyunca elektronik
ortamdaki hizmetler sunulurken SIM karta dayalı unsur kimlik doğrulama
unsuru olarak kullanılamaz. Değişiklikler teyit edilirken iki bileşenli
kimlik doğrulama kullanılmaksızın gerçekleştirilen her türlü işlem için,
gerçekleştirilen işlemlerin müşteri tarafından yapıldığını ispat etme
yükümlülüğü şirkete aittir.
(9) Müşterilere kimlik ya da işlem doğrulama
amacıyla kullandırılacak tek kullanımlık parolaların, tahmin edilmesi zor
olacak şekilde yeterli uzunlukta, rastgele, değişken ve eşsiz olarak
üretilmesi ve belirli bir süre için geçerli olması sağlanır.
(10) Müşterinin kimliğini tespit etmeye yarayan ve
resmî kimlik belgesi yerine geçen belgeler üzerinde yer alan bilgiler ile
anne kızlık soyadı, elektronik ortamdaki hizmetlerin sunulması esnasında
hiçbir aşamada kimlik doğrulama amacıyla kullanılamaz. Şirketin kimlik
doğrulamada müşterinin bildiği unsur olarak bir güvenlik sorusu kullanmak
istemesi durumunda, bu güvenlik sorusunun resmî kimlik belgesi yerine geçen
belgeler üzerinde yer alan bilgilerden birine ilişkin olmaması ve cevabının
müşterinin kendisi tarafından belirleniyor olması gerekir.
(11) Şirketin elektronik ortamda sunulan
hizmetlerinde kullanmak üzere müşterilerine sunduğu her türlü yazılım ya da
mobil uygulamanın kaynağının, ilgili şirket olduğunun doğrulanabiliyor
olması sağlanır. Şirket bu yazılım ya da mobil uygulamaların, müşteri
güvenliğini tehlikeye sokacak herhangi bir kod içermemesini sağlamakla,
güvenlik açıklarını giderecek gerekli yamaları ve güncellemeleri müşteri
kullanımına sunmakla yükümlüdür.
(12) Şirket, akıllı telefonlar gibi birden fazla
kimlik doğrulama bileşeninin şirkete iletilmesinde kullanılan mobil
cihazlar üzerindeki uygulamaların kullandığı hassas verilerin, aynı mobil
cihaz üzerindeki diğer uygulamalar ve çalışmakta olan işlemler tarafından
erişilemez olmasını sağlayacak önlemler alır. Şirket, söz konusu mobil
cihazların kaybolması ya da çalınması halinde bunlar üzerindeki hassas
verilerin yetkisiz kişilerce erişilemez olmasını sağlamak ve mobil
cihazların ele geçirilmesi, güvenilirliğinin bozulması, işletim sistemi
yazılımının kırılması veya değiştirilmesi gibi hallerden kaynaklanacak
risklerin azaltılması amacıyla günün teknolojisine uygun kontroller tesis
etmekle yükümlüdür.
(13) Elektronik ortamda sunulan hizmetlerde birinci
fıkraya göre gerçekleştirilecek kimlik doğrulama işlemi için müşteriye
atanmış bir şifreleme gizli anahtarı ile imzalanacak şekilde tek
kullanımlık bir doğrulama kodu üretilir. Doğrulama kodu aracılığıyla
birinci fıkrada belirtilen kimlik doğrulama unsurlarından hiçbiri hakkında
bilgi edinilememesi, bilinen bir doğrulama kodu ile geçerli başka doğrulama
kodlarının türetilememesi, doğrulama kodlarının taklit edilememesi
sağlanır. Müşteriye atanmış bir şifreleme gizli anahtarı ile doğrulama
kodunun imzalanmasının mümkün olmadığı hallerde, yedinci fıkra hükmü saklı
kalmak kaydıyla SMS yoluyla müşteriye doğrulama kodu iletilebilir.
(14) Elektronik ortamda sunulan
hizmetin mobil uygulama vasıtasıyla verilmesi durumunda, uygulama PIN’inin veya müşteriye ait bir biyometrik
kimlik doğrulama bileşeninin müşteriye özgü bir şifreleme anahtarına
erişmek üzere kullanılması ve bu şifreleme anahtarı yoluyla müşteriyle
ilintili eşsiz bir bilginin şirket nezdinde çevrimiçi olarak doğrulanması
halinde, birinci fıkrada belirtilen iki bileşenli kimlik doğrulama yerine
getirilmiş kabul edilir.
Kimlik
tespitini müteakip sözleşme ilişkisinin kurulması
MADDE 13 – (1) Bu
Yönetmelikte yer alan şartlar dâhilinde uzaktan kimlik tespitinin
yapılmasını ya da müşteri kimliğinin yüz yüze tespit edilmesini müteakiben,
müşterilerce gerçekleştirilmek istenen işlemlere yönelik sözleşme
ilişkisinin internet veya mobil hizmet kanalları üzerinden mesafeli olarak
kurulması durumunda, müşterinin sözleşmeyi kuran irade beyanının aynı
kanallar üzerinden 12 nci maddenin birinci
fıkrasına uygun olarak gerçekleştirilmiş bir kimlik doğrulama sonrasında
alınması şarttır.
(2) Bu Yönetmelikte yer alan şartlar dâhilinde
uzaktan kimlik tespitinin yapılmasını ya da müşteri kimliğinin yüz yüze
tespit edilmesini müteakiben, mesafeli olsun olmasın, müşterilerce gerçekleştirilmek
istenen işlemlere yönelik olarak bir bilişim veya haberleşme cihazı
üzerinden yazılı şeklin yerine geçecek nitelikte bir sözleşme ilişkisi kurulabilmesi
için;
a) Söz konusu sözleşmenin bütün şartlarının,
müşterinin okuyabileceği şekilde internet veya mobil hizmet kanalları
üzerinden müşteriye iletilmesi,
b) (a) bendine göre müşteriye iletilen sözleşme ve
bu sözleşme ile birlikte müşterinin sözleşmeyi kuran irade beyanının, 12 nci maddenin on üçüncü fıkrası ile on dördüncü fıkrasında
belirtilen müşteriye özgü şifreleme gizli anahtarı ile imzalanarak şirkete
iletilmesi,
c) (a) bendine göre iletilen sözleşmede müşteriye
sözleşme içeriği olarak hangi bilgiler gösterilmiş ise (b) bendine göre
müşteri tarafından yalnızca o bilgilerin imzalanmasının sağlanması,
şarttır.
(3) Müşteriye sunulacak hizmetlere yönelik olarak
şirket ile müşteri arasındaki ilişkileri düzenleyen ve resmî şekle veya
özel bir merasime tabi olmayan her türlü sözleşme ilişkisinin;
a) İkinci fıkraya uygun olarak elektronik ortamda
kurulması ya da
b) Müşterinin sözleşmeyi kuran irade beyanının
uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme aşamasında kimlik tespitini
müteakip alınması suretiyle mesafeli olarak kurulması,
hallerinde bu sözleşmeler için yazılı şekil şartı
gerçekleşmiş sayılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Yapay
zekâ temelli uygulamalar
MADDE 14
– (1) 7.500 TL tutarını aşmayan
işlemlerde bu Yönetmelikte ifade edilen müşteri temsilcisinin yapacağı
işlemlerin yapay zekâ temelli yöntemler ile yapılabilmesine ilişkin
esasları belirlemeye Kurul yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 15
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinden bir ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 16
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.