Anayasa Mahkemesinin 14/1/2021 Tarihli ve E: 2018/77 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2021/17 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-03-02

2 Mart 2021 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 31411
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2018/77 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2021/17

Karar Tarihi: 14/1/2021


I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Anavatan Partisinin 2017 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELI, Recep KÖMÜRCÜ,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ'in katilımlarıyla 13/2/2019 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı sorunu görüşülmüştür.
2. 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 73. maddesinin üçüncüfikrasının ikinci cümlesinde “İller teşkilatından gönderilenler ve parti merkezine ait olan kesinhesaplar, merkez karar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanır ve birleştirilir." hükmüne yer verilmiş ve aynı Kanun'un 74. maddesinin ikinci fikrasında da “Siyasi partilerin genel başkanları, karara bağlanarak birleştirilmiş bulunan kesin hesap ile parti merkez ve bağlı ilçeleri de kapsayan iller teşkilatının kesin hesaplarının onaylı birer örneğini Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığına vermek zorundadırlar. Bu belgelere, ilgili siyasi partinin aynı hesap döneminde edindiği taşınmaz ve değeri yüz milyon lirayı aşan taşınır malların, menkul kıymetlerin ve her türlü hakların değerleri ile edinim tarihlerini ve şekillerini de belirten listeleri eklenir." denilerek il örgütlerinden gönderilen kesin hesaplar ile parti genel merkezine ilişkin kesin hesabın merkez karar ve yönetim kurulunca incelenerek karara bağlanacağı ve birleştirileceği, birleştirilmiş kesin hesap cetvellerinin de Anayasa Mahkemesine sunulacağı hükme bağlanmıştır.

3. Anavatan Partisi; Genel Merkeze ait 2017 yıli Kesin Hesap Cetveli'ni 30/6/2018tarihine kadar Anayasa Mahkemesine sunması gerekirken 1/8/2018 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmuş, dolayısıyla 2820 sayılı Kanun'un 74. maddesinin ikinci fikrasının “...Haziran ayı sonuna kadar Anayasa Mahkemesine ve bilgi için Yargitay Cumhuriyet Başsavcılığı'na vermek zorundadırlar.” amir hükmüne uymamıştır.
4. 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (b) bendinde 74. madde hükümlerine aykırı hareket eden parti sorumluları hakkında üç aydan altı aya kadar hafif hapis ve on beş milyon liradan otuz milyon liraya kadar hafif para cezasının verileceği öngörülmektedir.


5. Anılan Kanun'un 74. maddesi hükümlerine aykırı hareket eden Parti sorumlularıhakkında Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi gereğince gerekli işlemlerin yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir 
6. Bu itibarla Anavatan Partisinin 2017 yılıi kesin hesabinın incelenmesi sonucunda;
- Genel Merkeze ait Kesin Hesap Cetveli'nin sunulması nedeniyle işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün süre verilmesine,
- Anayasa Mahkemesine bilgilerin istenen sürede verilmemesi nedeniyle Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 111. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasina,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
7. Anavatan Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2017 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarınıiçeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafindan hazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Kanun'un ilgili kurallari, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
8. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerde Partinin 2017 yılıgelirler toplamının 10.090 TL, önceki yıldan devreden nakit toplamının 987,45 TL olduğu ve giderler toplamının 10.513,83 TL, gelecek yila devreden nakit toplamının 563,62 TL olduğu anlaşılmaktadır.

9. Partinin 2017 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu; bu hâliyle 2017 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

A. Gelirlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Gelirleri 
10. Partinin Genel Merkez gelirleri toplami 7.500 TL olup bu tutarın tamami bağışlardan oluşmaktadır.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri 
12. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 2.590 TL olup bu tutarın tamamı bağışlardan oluşmaktadır.

13. Parti il örgütlerinin 2017 yılı kesin hesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan incelemede gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Giderleri 
14. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 7.828,83 TL olup bu tutarın 503,50TL'si temsil ağırlama giderlerinden, 5.013,44 TL'si haberleşme giderlerinden, 36,89 TL'si taşima giderlerinden, 220 TL'si seyahat giderlerinden, 180 TL'si bakım ve onarım giderlerinden, 1.875,00 TL'si ise isınma ve aydınlatma giderlerinden oluşmaktadır.
15. Parti Genel Merkezinin defter kayitları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. il Örgütleri Giderleri 
16. Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 2.685,00 TL olup bu tutarın 2.080,00 TL'si temsil ağırlama giderlerinden ve 605,00 TL'si kırtasiye giderlerinden oluşmaktadır.
17. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan incelemede giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarinın İncelenmesi 
18. Partinin 2017 yılı defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.
IV. SONUÇ
Anavatan Partisinin 2017 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
Partinin 2017 yılı kesin hesabında gösterilen 10.090 TL gelir ve 987,45 TL geçen yildan devreden nakit toplamı ile 10.513,83 TL gider ve 563,62 TL gelecek yıla devreden nakit toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna 14/1/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 

Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI 
Üye Üye Üye Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ
Üye Üye Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ 
Üye Üye Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI