Anayasa Mahkemesinin 3/3/2022 Tarihli ve 2019/16487 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-04-07

7 Nisan 2022 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31802
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR 
NARİN NİHAL PARLAK BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2019/16487Karar Tarihi : 3/3/2022
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞRaportör : Ayhan KILIÇBaşvurucu : Narin Nihal PARLAK Vekili : Av. Cihan KOÇ
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, sözleşmeli jandarma astsubay adaylığından hukuka aykırı olarak ilişiğinin kesildiği mahkeme kararıyla tespit edilen başvurucunun astsubaylığa geç atanmasıdolayısıyla uğradığı zararların karşılanmaması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 17/5/2019 taribinde yapılmıştır.
3. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

4.Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR 
5Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucu 1989 doğumlu olup Tuneeli’de ikamet etmektedir.
A. Olayın Árka Planı
7. Sözleşmeli kadın jandarma astsubayı adayı olarak seçilen başvurucu 18/8/2014tarihinde Jandarma Okulları Komutanlığı bünyesinde verilen jandarma astsubay temel kursuna başlamıştır. Güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandīğı gerekçesiyle 3/12/2014

tarihli işlemle başvurucunun sözleşmeli kadın astsubay adaylığından ilişiği kesilmiştir.Başvurucuyla birlikte kursa başlayan adaylar ise 25/12/2014 tarihinde astsubay çavuşluğa nasbedilmiştir.

8. Başvurueu, astsubay adaylığından ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesinde (AYiM) dava açmıştır. AYiM 9/12/2015 tarihinde ilişik kesme işlemini iptal etmiştir. Kararı gerekçesinde; başvurucu hakkındaki güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandırılmasına yeterli düzeyde bilgi ve belgenin bulunmadıği, bu nedenle ilişik kesme işleminin sebep unsuru yönünden hukuka aykın olduğu belirtilmiştir.

9. Iptal kararınin uygulanması neticesinde başvurucu 3/2/2016 tarihinde yeniden adaylıkla ilişkilendirilmiştir. Başvurucu, jandarma astsubaylık kursunu tamamlayarak 19/2/2016 tarihinde astsubay kadrosuna atanmıştir.

B.  Tam Yargı Davasına İlişkin Süreç
10. Başvurucu, emsallerinin astsubay çavuşluğa nasbedildiği 25/12/2014 tarihi ile kendisinin astsubaylığa atandığı 19/2/2016 tarihine kadarki dönem için yoksun kaldığıparasal haklarının ödenmesi istemiyle AYiM'de tam yargı davası açmıştır. Dava dilekçesinde, idarenin hukuka aykirı ilişik kesme işlemi sebebiyle astsubayhığa atanınasının geciktiğini belirtmiş; gecikmeden dolayı yoksun kaldığı maaş farkıın Anayasa'nın 125.maddesi uyarınca idarece tazmini gerektiğini ifade etmiştir. Başvurucu fazlaya ilişkin haklarısaklı olmak üzere şimdilik 1.0oo TL maddi tazminata, ayrica geç atanma sebebiyle duyduğu üzüntünün telafisi için de 10.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
11. Davalı Jandarma Genel Komutanliığının sunduğu savunma yazısında, AYīM'in iptal kararının başvurucunun adayhıkla yeniden ilişkilendirilmesi gerekliliğini doğurduğu,astsubaylığa atanmasıyla ilgili bir netice husul etmediği belirtilmiş; adaylıkta geçen sürenin astsubaylıkta geçtiği kabuł edilerek başvurucuya tazminat ödenmesinin mümkün olmadığıifade edilmiştir. Savunma yazısında ayrıca başvurucunun geç nasbediłmesi sebebiyle yoksun kaldığı aylık farklarının ödenebilmesi için kanuni düzenlemeye ihtiyaç olduğu, mevzuatta bu şekilde bir düzenlemenin yer almadığı vurgulanmıştır.

12. AYiM Başsavetlığının düşünce yazısında, başvurucunun geç atanması sebebiyle yoksun kaldığı parasal hakların ödenmesi gerektiği görüşü açıklanmıştır.
t3. 16/4/2017 tarihinde yapılan halk oylaması sonucu kabul edilen 21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Kanun'un 17. maddesiyle Anayasa'ya eklenen geçiei 21. maddenin birinci fikrasının (E) bendiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmiştır. Dava dosyasi.Anayasa'nın geçici 21. maddesinin birinci fikrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca Ankara Idare Mahkemesine gönderilmiştir. Yargılamaya Ankara 5. İdare Mahkemesinde (İdare Mahkemesi) devam edilmiştir.

14. Ídare Mahkemesi 25/t/2018 tarihinde davayı reddetmiştir. Kararın gerekçesinde, başvurucunun maddi tazminat isteminin astsubaylık kadrołarına atanmış olmasıhâlinde kabul edilebileceği, okuldan ilişiğinin kesilmemiş olması durumunda daha önceden astsubay olarak atanacağı iddiasımın varsayım olduğu belirtilmiş; bu nedenle maddi tazminat isteminin reddi gerektiği ifade edilmiştir. Manevi tazminat istemi yönünden ise ilişik kesme işleminin başvurucunun doğrudan şeref ve haysiyetine. kişilik baklarına, vücut bütünlüğüne 

yönelmiş bir saldırı niteliğinde olmaması sebebiyle duyulan üzüntünün manevi tazminata hükmedilmesini gerektirmediği değerlendirilmiştir.

15. Başvurucu, bu karara karşı istinaf yoluna başvurmuş; istinaf dilekçesinde, dava dilekçesindekilere ek olarak karar tarihinden yaklaşık 1,5 yil önce -19/2/2016 tarihindeastsubayhığa atandığı gözetildiğinde astsubay olarak alanacağının varsayım olduğu gerekçesinin temelsiz olduğunu belirtmiştir. İIstinaf başvurusu Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. Idari Dava Dairesincc 29/6/2018 tarihinde esastan reddedilmiştir. Gerekçeli kararda, karara karşı temyiz yolunun açık olduğu ifade edilmiştir.

16. Başvurueu, bu karara karşı temyiz yoluna başvurmuştur. Danıştay Onikinci Dairesi 18/2/2019 tarihli kararıyla Bölge Idare Mabkemesi kararına karşı temyiz yolunun açık olmadığı gerekçesiyle temyiz istemini usulden reddetmiştir. Nihai karar 9/5/2019tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.

IV. İLGİLİ HUKUK 
17. 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silählı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 82.maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan birinci ve üçüncü fikraları şöyledir:
"Astsubayhğa nasip (.…). ilgili kuvvet komutami, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının teklifi ve Genelkurmay Başkanmın lüzum göstermesi üzerine Milli Savunma Bakan veya İçişleri Bakanımın onayı ile yapılır.

Astsubay meslek yüksek okullarım başarı ile bitirenler ve fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulu mezunu olup da astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine tâbt tutulaniardan başarılı olanlar, o yihın 30 Ağustos tarihinde astsubay çavuşluğa nasbedilirler."
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
18. Anayasa Mahkemesinin 3/3/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
19. Başvurucu; 19/2/2016 tarihinde astsubaylığa atandığı gözetildiğinde astsubay olarak atanacağının varsayım olduğu kabulünün bir çelişki olduğunu, karardan çok önce göreve başladiğını gösteren belgeleri yargı mereilerine sunduğu hâlde bunların incelenmeden karar verilmesinin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür. Başvurucu, Anayasa Mahkemesinin Faruk Büyük (B. No: 2015/17044, 11/12/2018) kararına atifta bulunarak yerleşik içtihada aykırı karar verilmesi sebebiyłe eşitlik ilkesinin ve mülkiyet hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir. Başvurucu, son olarak ilişiğinin kesilmemiş olması hâlinde elde edeceği maaş farklarının ödenmemesinin mülkiyet hakkının ihlaline yol açtığını öne sürmüştür.

B. Değerlendirme 
20. Anayasa'nın iddianın değerlendirilmesinde dayanak alınacak "Mülkiyet hakkı"kenar başlıklı 35. maddesi şöyledir:

"Herkes, múlkiyet ve miras haklarına sahiptir.
Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla. kanunla sınırlanabilir.
Mülkiyet hakkınm kullamlması toplum yararına aykırı olamaz."
21. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun şikâyetinin özü, hukuka aykırılıği mahkeme kararıyla tespit edilen ilişik kesme işlemi sebebiyle astsubay olarak atanmasıın gecikmesine ve buna bağlı olarak maaş farklarından yoksun kalmasına yöneliktir.Başvurucunun tüm şikâyetlerinin mülkiyet hakkı kapsamında incclenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
22, Açıkça dayanaktan yoksun ołmadığı ve kabuł edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan mülkiyet hakkınn ihlał edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir ołduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden 
a. Mülkün Varliğı
23. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğinden şikäyet eden bir kimse, önce böyle bir hakkının var olduğunu kanıtlamak zorundadır (Mustafa Ateşoğlu ve diğerleri. B. No:2013/1178, 5/11/2015, § 54). Bu nedenle öncelikle başvurucunun Anayasa'nın 35. maddesi uyarınca korunmayı gerektiren mülkiyete ilişkin bír menfaate sahip olup olmadığınoktasındaki hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekir (Cemile Ünlü, B. No: 2013/382.16/4/2013, § 26; İhsan Vurucuoğlu, B. No: 2013/539, 16/5/2013, § 31).
24. Anayasa'nın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakki mevcut mal, mülk ve varlıkları koruyan bir güvencedir. Bir kişinin hâlihazırda sahibi olmadığı bir mülkün mülkiyetini kazanma hakkı -kişinin bu konudaki menfaati ne kadar güçlü olursa olsunAnayasa'yla korunan mülkiyet kavramı içinde değildir. Bu bağlamda belirtmek gerekir ki Anayasa'nın 35. maddesi soyut bir temele dayałı olarak mülkiyete erişmeyi ve mülkiyeti edinmeyi değil mülkiyet hakkını güvence altına almaktadır. Bu hususun istisnası olarak belli durumlarda bir ekonomik değer veya icrası mümkün bir alacağı elde etmeye yönelik meşru bir beklenti Anayasa'da yer alan mülkiyet hakkı güvencesinden yararlanabilir (Kemal Yeler ve Ali Arslan Çelebi, B. No: 2012/636, 15/4/2014, §§ 36, 37; Mehmet Șentürk [GK], B. No:2014/13478, 25/7/2017, §§ 41, 53; Mustafa Ateşoğlu ve diğerleri, §§ 52-54).
25. Meşru beklenti, objektif temelden uzak bir beklenti olmayıp belirli bir kanun hükmüne veya başarıhı olma ihtimalinin yüksek olduğunu gösteren yerleşik bir yargıiçtihadına ya da ayni menfaatle ilgili hukuki bir işleme dayanan yeterli dereccde somut nitelikteki bir beklentidir (Selçuk Emiroğlu, B. No: 2013/5660, 20/3/2014, § 28: Mehmet Şentürk, § 42). Dolayısıyla Anayasa ve Avrupa Insan Hakları Sözleşmesi'nin ortak koruma kapsamında olan meşru beklentiye dayalt mülkiyet hakkının tespiti meveut hukuk sisteminde iddia edilen mülkiyet iddiasının tanınmasına bağlı olup bu tespit, mevzuat hükümleri ve yargı

kararları ile yapılmaktadır (Ücgen Nakliyat Ticaret Ltd. $ti., B. No: 2013/845, 20/11/2014, §37). Temelsiz bir hak kazanma beklentisi veya sadece mülkiyet hakkı kapsamında ileri sürülebilir bir iddianın varlığı meşru beklentinin kabulü için yeterli değildir (Kemal Yeler ve Ali Arslan Çelehi, § 37).

26. Başvurucu, emsallerinin astsubay çavuşluğa nasbedildiği 25/12/2014 tarihi ile kendisinin astsubaylığa atandığı 19/2/2016 tarihine kadarki dönem için yoksun kaldığıparasal haklarının ödenmemesinden şikäyet etmektedir. Astsubaylık kadrosuna bağlanan parasal hakların ancak sözü edilen kadroya atama yapılmasından sonra ödenebileceği açıktır.Bir kimsenin astsubaylık kadrosuna ataması yapılımadan önce astsubaylik için mevzuatta öngörülen parasal hakları talep etmesi mümkün değildir. Astsubayhık kadrosuna bağlanan parasal haklar ancak bu kadroya atama yapıldığı tarihten sonra mülk teşkil eder. Somut olayda başvurucu 19/2/2016 tarihinde astsubaylık kadrosuna atandiğıdan anılan kadrova bağlanan parasal baklar ancak bu tarihten sonra başvurucu yönünden mevcut mülk teşkil edecektir.

27. Mevcut mülk oluşturmadığı tespit edilen astsubaylık kadrosuna bağłanan parasal hakłarın meşru beklenti teşkil edip ctmediği de incelenmelidir. 926 sayılı Kanun'un 82. maddesinin üçüneü fikrasının olay taribinde yürürlükte bulunan hâlinde fakülte,yüksekokuł veya meslek yüksekokulu mezunu olup da astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine tabi tutulanlardan başarılı olanların o yılın 30 Ağustos tarihinde astsubay çavuşluğa nasbedileceği düzenlenmiştir. Buna göre fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulu mezunu olanlardan astsubay adayı olarak seçilen ve yetkili makamlarca belirlenen askerlik eğitimini başarıyla tamamlayan kişiler ilgili yılın 30 Ağustos tarihi itibarıyla astsubay çavuşluğa nasbedilecektir. Dolayısıyla astsubay adayı olarak seçilen kişilerden adayltk için öngörülen eğitimleri başarıyla bitirenlerin astsubay olarak atanacaklarıve astsubayhık kadrosuna bağlanan parasal hakları elde etmeye başlayacaklart yolunda meşru bir beklentiye sahip olduklarının kabulü gerekir.

28. Olayda idarenin başvurucunun güvenlik soruşturmasınun olumsuz sonuçlanmasıdışında astsubaylığa atanma koşullarını sağlamadığına dair bir tespiti ve değerlendirmesi bulunmamaktadır. Başvurucunun kendi emsalleriyle birlikte astsubaylığa atanmamasının tek sebebi güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığının kabul ediłmesi ve bu sebebe dayanılarak adayhkla ilişiğinin kesilmesidir. İdarenin başvurucunun güvenlik soruşturmastnın olumlu olması şartını sağlamadığı yolundaki değerlendirmesinin hukuka aykırı olduğu AYiM tarafindan tespit edildiğine göre eğitim döneminin son aşamasmda olan başvurucunun astsubayhğa atanmasının önünde görünürde bir engel bulunmamaktadır. Bu durumda eğitim döneminin son aşamasında bulunan ve astsubay olmanın şartlarından herhangi birini taşımadığı iddia edilmeyen başvurucunun emsalleriyle birlikte astsuhay olarak atanması ve buna bağlı özlük haklarıni elde etmesi yolunda meşru bir beklentisinin olduğu değerlendirilmiştir.

b.Müdahalenin Varlğı ve Türü
29. Anayasa'nın 35. maddesinde bir temel hak olarak güvence altına alınmış olan mülkiyet bakkı kişiye -başkasının hakkına zarar vermemek ve kanunların koyduğu sıırlamalara uymak koşuluyla- sabibi olduğu şeyi dilediği gibi kullanma ve ondan tasarruf etme, onun ürünlerinden yararlanma olanaği verir (Mehmet Akdoğan ve diğerleri, B. No:2013/817, 19/12/2013, § 32). Dolayısıyla malikin mülkünü kullanma, mülkün semerelerinden yararlanma ve mülkü üzerinde tasarruf etme yetkilerinden herhangi birinin sınırlanması

mülkiyet hakkına müdahale teşkil eder (Reçep Tarhan ve Afife Tarhan, B. No: 2014/15462/2/2017, § 53).

30. Anayasa'nın 35. maddesi ile mülkiyet hakkına temas eden diğer hükümleri birtikte değerlendirildiğinde Anayasa'nın mülkiyet hakkına müdahaleyle ilgili üç kural ihtiva ettiği görülmektedir. Buna göre Anayasa'nın 35. maddesinin birinci fikrasında, herkesin mülkiyet hakkına sahip olduğu belirtilmek suretiyle mülkten barışçıl yararlanma hakkına yer verilmiş; ikinci fikrasında da mülkten barışçıl yararlanma hakkına müdahalenin çerçevesi belirlenmiştir, Maddenin ikinci fikrasında, genel olarak mülkiyet hakkının hangi koşullarda sınırlanabileceği belirlenerek ayni zamanda mülkten yoksum bırakmanın şartlarıın genel çerçevesi de çizilmiştir. Maddenin son fikrasında ise mülkiyet hakkının kullammının toplum yararına aykin olamayacağı kurala bağlanmak suretiyle devletin mülkiyetin kullanımııkontrol etmesine ve düzenlemesine imkàn sağlanmıştır. Anayasa'nın diğer bazi maddelerinde de devlet tarafindan mülkiyetin kontrolüne imkân tanıyan özel hükümlere yer verilmiştir.Ayrica belirtmek gerekir ki mülkten yoksun bırakma ve mülkiyetin düzenlenmesi, mülkiyet hakkına müdahalenin özel biçimleridir (Recep Tarhan ve Afife Tarhan, §§ 55-58).
31. Somut olayda astsubay adayı olan başvurucunun adaylıkla ilişiğinin kesilmesi sebebiyle astsubayliğa atamasının yapılması gecikmiştir. Başvurucu, atamasmın geciktiği dönemde parasal haklarında astsubayltk kadrosuna bağlı olarak elde edeceği farktan mahrum kalmıştır. Dolayısıyla ilişik kesme işlemi aynı zamanda başvurucunun mülkiyet hakkına da müdahale teşkil etmiştir. Mülke erişimin engellenmesi biçiminde tezahür eden müdahalenin mülkiyetten barışçıl yararlanma hakkına ilişkin genel kural çerçevesinde incelenmesi uygun görülmüştür.

c. Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadiğı
32. Anayasa'nın [3. maddesi şöyledir:
"Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokumudmaksizın yabnızca Anayasunm ilgili maddelerinde helirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla smırlanabilir. Bn sımrlamalar. Anayasann sözüne ve ruhuma, demokratik toptum düzeninin ve lâík Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykarı olamaz."
33. Anayasa'nın 35. maddesinde mülkiyet hakkı sınirsız bir hak olarak düzenlenmemiş, bu hakkın kamu yararı amaciyla ve kanunla sınırlandırılabileceği öngörülmüştür. Mülkiyet hakkına müdahalede bulunułurken temel hak ve özgürlüklerin sıırlandırılmasına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'nın 13. maddesinin de gözönünde bulundurulması gerekmektedir. Anilan madde uyarınea temel hak ve özgürlükler,demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülüfük ilkesine aykırı ołmaksızın Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağliı olarak ve ancak kanunla sinırlanabilir.Dolayısıyla mülkiyet hakkıa yönelik müdahalenin Anayasa'ya uygun olabilmesi için müdahalenin kanuna dayanması, kamu yararı amacı taşıması ve ölçülülük ilkesi gözetilerek yapılması gerekmektedir (Recep Tarhan ve Afife Tarhan, § 62). Bu bağlamda Öncelikle müdahalenin kanuni dayanağının bulunup bulunmadiğı incelenmelidir.
34. Anayasa'nın 35. maddesinin ikinci fikrasında mülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla kanunla sıırłanabileceği belirtilmek suretiyle mülkiyet hakkına yönelik müdahalelerin kanunda öngörüfmesi gereği. ifade edifmiştir. Öte yandan temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkelerin düzenlendiği Anayasa'nın 13.

maddesinde de hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınrlanabileceği temel bir ilke olarak benimsenmiştir. Buna göre mülkiyet hakkına yapılan müdahalelerde dikkate alınacak öncelikli ölçüt, müdahalenin kanuna dayalı ofmasıdır. Bu ölçütün sağlanmadığı tespit edildiğinde diğer ölçütler bakımından inceleme yapılmaksızın mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varilacaktir (Ford Motor Company, B. No: 2014/13518, 26/10/2017, § 49).
35. Somut olayda başvurucunun adaylıkla ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu AYiM'in 9/12/2015 tarihli kararıyla saptanmıştır. İlişik kesme işleminin hukuka aykırı olması başvurucunun astsubaylığa atanmasının geciktirilıesi suretiyle mülkiyet hakkıa yapılan müdahalenin kanuni dayanaktan yoksun olduğunu da göstermiştir. Dolayısıyla mülkiyet hakkına yönelik ihlalin AYiM tarafindan tespit edildiği sonucuna ulaşılmiştir. Bu aşamadan sonra Anayasa Mahkemesince yapilacak incelene bu ihlalin giderilip giderilmediğine yönelik olacaktır.

36.İdari işlemin iptal edilmesi ve başvurucunun adayhkla yeniden ilişkilendirilmesi mağduriyetini hafifletse de tam olarak gidermemektedir. Mağduriyetin gerçek manada ortadan kalkabilmesi için başvurucunun mülkiyet hakkının ihlali sebebiyle oluşan maddi ve manevi zararlarının da karşılanması gerekir. Başvurucunun mülkiyet hakkına yönelik ihlalin giderilmesi amacıyla tam yargı davası açtığı anlaşılmıştır. AYiM'de görülmeye başlanan davanın Anayasa değişikliğiyle AYiM'in ortadan kaldırılmast neticesinde İdare Mahkemesine nakledildiği görülmektedir. 25/1/2018 tarihli karariıyla davayı reddeden İdare Mahkemesinin, başvurucunun okuldan ilişiğinin kesilmemiş olması durumunda daha önceden astsubay olarak atanacağı iddiasını varsayım olarak nitelediği gözlemlenmiştir. Diğer bir ifadeyle Idare Mahkemesinin esasında başvurucunun gerçek bir zararının bulunmadiğıni değerlendirdiği anlaşılmiştir.

37. Başvurucunun astsubaylığa atanmaya engel bir hâlinin olduğu veya astsubay olma koşullarından birini sağlamadığı idare tarafindan iddia edilmediğine göre bukuka aykırılığı yargı kararıyla tespit edilmiş olan ilişik kesme işleminin tesis edilmemesi durumunda başvurucunun emsalleriyle birlikte 25/12/2014 tarihinde astsubay çavuşluğa naspedileceğinin bir varsayım olarak nitelendirilmesi anlaşılabilir bir yorum değildir.Nitekim iptal kararı üzerine 3/2/2016 tarihinde yeniden adayhıkla ilişkilendirilen başvurucu.göreve başlamasından on altı gün sonra -19/2/2016 tarihinde- astsubay kadrosuna atanmıştır.Dolayısıyla hukuka aykırı işlem ołmasaydı başvurucunun astsubay kadrosuna 25/12/2014tarihinde atanacağı beklentisi bir varsayım değil hukukun öngörülebilir bir sonucudur.
38. Kuşkusuz idarenin başvurucunun astsubayltīğa atanmasına engel başka bir hâlin varlığını tespit etmesi durumunda atama iştemini gerçekleştirmeyebileceği ihtimal dışt değildir. Ancak somut olayın koşulları gözetildiğinde eğitiminin son aşamasıda olan başvurucunun atanmayabileceğinin düşünülmesi için görünürde hiçbir neden yoktur. Bu koşultarda asıl varsayım, başvurueunun atanmama ihtimalinin bulunduğunun söylenmesi olacaktir.

39. Hukuk devletinde idare, hukuka aykırı olarak tesis ettiği işlemlerin sebep olduğu ihlalleri giderme yükümlülüğü altındadır. İdare, eski hâle getirme (restitutio in integrun) ilkesi gereğinde kişiyi, hukuka aykırı işlem tesis edilmemiş olsaydı kişi hangi durumda olacaksa ona mümkün olduğunca en yakın konuma getirmekle yükümlüdür. Bu açıdan, idarenin başvurucuyu yeniden adaylıkla ilişkilendirmekle ihlali giderme hususundaki yükümlülüklerini bütünüyle ifa ettiği söylenemeyeccktir. İhlalin tam olarak gidcrildiğinden söz edilebilmesi için hukuka aykırı işlem tesis edilmemiş olsaydı idari sürecin olağan akışı

içinde başvurucu hangi tarihte astsubaylığa atanacaksa o tarihten itibaren oluşan parasal hak farklarının da karşılanması gerekir.

40. Öte yandan idarenin tesis ettiği işlemle hak ve özgürlüklerini ihlal ettiği başvurucunun uğradığı mali kayıpları telafī etmekle yükümłü kıhınması hukuka aykirı işlem tesis edilmesi konusunda kamu görevlileri yönünden caydıricı bir etki de gösterebilecektir.Anayasa'nın 5. maddesi devlete, hak ve özgürlüklerin ihlalinin önlenmesi için caydırıcıtedbirler alma ödevi de yüklemektedir. Idare Mahkemesinin yorumu başvurucunun mülkiyet hakkıa yapılan müdahale sebebiyle oluşan kayıplarin telafi edilmesini önlediği gibi tazminat davasının hukuka aykırı işlem tesis edilmesine karşı caydırıcılık sağlama özelliğini de etkisiz hâle getirmiștir.

41. Ayrıca Idare Mahkemesinin manevi zararı şeref ve itihara veya vücut bütünlüğüne yönelik saldırının bulunmasına indirgeyen yaklaşımın ihlalin giderilmesini önleyen başka bir unsur olduğunu not etmek gerekir. Güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı kabul edilen ve bu sebeple emsallerine göre yaklaşık on dört ay gecikmeli olarak astsubaylığa atanan başvurucunun elem, acı ve izdırap duymadığının kabulü makul değildir.

42. Sonuç olarak ilişik kesme işleminin iptali suretiyle tespit edilen ihlalin tam olarak giderilmesi, İdare Mahkemesinin başvurucunun zararının varsayıma dayandığın kabul ederek tam yargı davasını reddetmesi suretiyle önlenmiştir. Bu durumda mülkiyet hakkına ilişkin ihlalin devam ettiği kabul edilmelidir 

43. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alinan mülkiyet hakkınım ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

3. 6216 Sayıh Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
44. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş yeniden yargılama işlemierini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılt Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fikrasında düzenlenen bireysel başvuruya özgü yeniden yargılama kurumunun özefliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz. Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875,7/6/2018, §§ 54-60; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60,66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).
45. Öte yandan ihlalin niteliğine göre yeniden yargilamanın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından başvurucunun tazminat talebi kabul edilmemiştir.
VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçeferle;
A. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDiLEBiLİR OLDUĞUNA,
EDILDIĞINE,B. Anayasa'nı 35. maddesinde güvence altına alnan mülkiyet hakkının İHLAL 

C. Kararın bir örneğinin mütkiyet hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapilmak üzere Ankara 5. Idare Mahkemesine (E.2017/2151, K.2018/207) GÖNDERÍLMESINE,
D._ Başvurucunun tazminata ilişkin talebinin REDDiNE,
E. 364,60 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 4.864,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESiNE,
F. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına; Ödemede gecikme olmast hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal faiz UYGULANMASINA,
G. Kararın bir Örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESiNE 3/3/2022tarihinde OYBiRLIGtYLE karar verildi.