Anayasa Mahkemesinin 3/11/2022 Tarihli ve 2019/14060 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2023-01-11

11 Ocak 2023 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 32070
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ÖZCAN BAYRAK BAŞVURUSU 
Başvuru Numarasi : 2019/14060Karar Tarthi : 3/11/2022
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Öyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞMuhterem INCE Raportörler : Hilal YAZICI Fatma GÜIbin ÖZTÜRK Başvurucu : Özcan BAYRAK Vekili : Av. Kazim Farimaz 
1. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru, yabancı dil sınavıda alınan puan şüpheli bulunarak eş değer sınava çağrılına nedeniyle eğitim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 6/5/2019 tarihinde yapılmıştır. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Böitim tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.
3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşūne karşıbeyanda bulunnıuştur.

IIL OLAY VE OLGULAR 
4.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar õzetle şöyledir:
A. Başvoruya Konu Dava Süreci 
5. Başvurucu, ilgili tarihte Fırat Üniversitesi Insani ve Sosyal Bilimler Fakültesi Tark Dili ve Edebiyatı Böltımüinde (Üniversite) doçent Öğretim dyesi olarak görev yapmaktadır.


6. Başvurucu, doktora programlarına kabul edilmek için gerekli yabancı dil puanımı 2005yılında girdiği Oniversiteler Arası Kurul Yabancı Dil Sınavı'nda (ÜDS 2005sonbahar dönemi) almıştır. Diğer şartlart da sağlayan başvurucu, bir doktora programına kabul edilmiş ve 2014 yıltnda Adiyaman Universitesinde δğretim görevlisi olarak gōreve başlamıştır. Başvurucu aynı yıl Elazığ'da bulunan Fırat Üniversitesi kadrosuna geçmiştir.
7.Başvurucu, daha ōnce girdiği 2001 yılı ilkbahar dönemi ÚDS'den 31,25, 2001yılı sonbahar dönemi ÜDS'den 41,25, Kamu Personeli Yabanci Dil Bilgisi Seviye Tespit Stnavından (KPDS 2003sonbahar) 22,00, UDS 2004 sonbahar dōnemi sinavından 26,25puan almiştir.

8.Adıyaman Üniversitesi Rektōriüğū, aralarında başvurucunun da olduğu bir grup akademisyenin yabancı dil sinavlarının şüpheli olduğunu 24/2/2017 ve 5/9/2017 tarihli yazılarıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcıliğına (Başsavcılık) bildirmiştir. Söz konusu isim listesinin nasıl hazırlandığına ilişkin olarak dosya kapsamında bir bilgi bulunmamaktadır.
9. Başsavcıiık Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma Bürosu 10/11/2017 tarihinde konuyailişkin soruşturma başlatmıştır.Soruşturma kapsamında,Öğrenci Seçme Yerleştirme Merkezine (ÖsYM) bir yazi göndererek bahsi geçen listede adıolan kişilerin girdiği yabancı dil sınavları ile buna ilişkin belgelerin incelenmesini, önceki sınavlarıyla karşılaştırılmasını, varsa tespit edilecek usulsüzlaklere ilişkin bir rapor düzenIenmesini istemiştir.

10. Başsavcılığın yazısı ÖsYM Hukuk Müşavirliğince önce Olağandışıłık Araştırma Komisyomuna, daha sonra Ihbar Değerlendirme Komisyonuna havale edilmiştir.Ihbar Değerlendirme Komisyonu, Adiyaman Üniversitesinde görevli seksen beşakademisyenle ilgili inceleme yapmış; yirmi bir kişinin sınav sonuçlarını şüpheli bulmuştur.Komisyon, her bir aday için ayn aynı değerlendirme raporu hazırlamış; olağan dışı puan artışına sahip kişilerin eş değer sımava çağrılmaşı gerektiği kanaatine varmıştır. Başvurucuya ilişkin "aday değerlendirme raporu"nda yer alan tespitler şōyledir:
"Adayın Geçmiş yabancı dil sınav somuçları birçok açıdan değerlendirildiğinde, adayın 5 sınava girdiği ve bunlardan sadece I sınavda, sınavın genel ortalamasının tizerinde puan aldığı belirlenmiştir. Adayın en yüksek puanı 70.00 olup, bu puanı ikinci en yūksek puanıarasındaki farkın 25,75 olduğu, en yüksek puanın adayın kendi ortalamasından çıkarılmak suretiyle elde edilen arındırılmış ortalamadan farkanın ise 25.813 olduğu belirlenmişttr.
Aday sınav sonuçlarının kendi içerisinde ve kendi ortalamalar bakmından değerlendirilmesi, sınavın genel ortalamasi, madde gūçlüğü ve madde ayırtediciliğı (madde güçlüğü ve madde ayırtediciliği bu adayın gtrmiş olduğu sınav dönemleri için mevcut değildir) incelenmesi neticesinde yapılan analiz ve değerlendirmeler ışiğında, adayın en yüksek puanı hayatın olağan akışına uygun olmayan bir arts góstermesi nedeniyle [17/2/2011 tarih ve] 6114 sayh [Öiçme, Seçme Ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında] Kamun'un 9 maddesi (8) inci fikrası hükümlerine göre eşdeğer sınava çağrılmast gerektiği kanaaline varılmıştır."
11. ÖsYM Yönetim Kurulunun 21/2/2018 tarihli toplantisinda başvurucunun eşdeğer sınava çağrılmasına karar verilmiştir. Sðz konusu kararın ilgili kısmı şðyledir,
". Ihbar Değerlendirme Komisyonunca hazırlanan komisyon raporu görüşülerek.Ihbar Değerlendirme Komisyonu tarafindan yapuan inceleme, araşturma ve analizler 

neticesinde Yōnetim Kuruluna arz edilen ve ekte sunulan aday bazlı değerlendtrme raporlarında olağandışı bulgu tespit edilen ve eşdeğer sınava çağrilması önerilen aşağıda bilgileri verllen 21 kişinin 6114 sayılı Kanun'un 9 maddesi (6) inci fikrası hükümleri uyarinca eşdeğer sınava cağrılmasına, 2018 Nisan, Mayıs veya Haziran aylarında yapılacak herhangi bir e-YDS sınavına veya Nisan avında yapılacak 2018 YDS lkbahar Dönemi sınavına eşdeğer sınav hūkmünde olmak tzere ücretstz olarak sınava alınmalarına ve adayların YDS fikhahar, Dönemi smavını tercth etmeleri halinde tercih etmiş olduklarısınav merkezlerinde sınava girmelerine, bu işlemlerin Sınav Hizmetleri Daire Başkanlığınca diğer daire başkaniklar ile koordineli olarak yaplmasına, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Anayasal Ditzene Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma Bürosuna ve ilgili adaylara bilgi verlimesine ay birliği ile karar verfimiştir."
12.ÖSYM Başkanlığı Sınav Hizmetleri Daire Başkanlığı 2/3/2018 tarihli yazısıyla başvuruçuyu eş değer sınava çağırmıştır. Yazının ilgili kısmı şðyledir.
".…ÖsyM Ihbar Değerlendirme Komisyonu tarafindan yapılan inceleme, araştırma ve analizler neticesinde, 200s Üntversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sinavı (ÖDS Sonbahar Dōnemi) sonucumuz olağan dişı olarak değerlendirilmiş ve anılan mevzuat uyarınca,21.02.2018 tarih ve 2018/08.03 sayılı ÖSYM Yönetim Kurulu Kararı ile eşdeğer sınava çağrılmanıza karar verilmlştir.

Eşdeğer sınav Için Elektronik Dil Sınav (e-YDS) tercih edlimesi halinde sadece Ankara, Istanbul ve Izmir sinav merkezlerinden veya 2018-YDS (İkbahur Dönemi) tercth edilmesi halinde Ise kılavuzda belirtilen sınav merkezlerinden uygun olanı seçilmelidir.Mevzuat gereğince sınav ücreti ðdemeden katılımınız sağlanacak olup sınav ve tarth seçiminizi tespit için tarafinıza gönderilen ekli formun doldurulması ve teslim aldığınız tarihten itibaren en geç 5 gün Içinde ÖsyM Başkanlığı Sınav Hizmetlert Dairesi Başkanlığına taahhütlü gönderilmesi gerekmektedir.

Sınava katılım sağlamadığınız takdirde, 6114 sayılı Kanun'un 9. maddesi 8. fikrasına göre olağan dışı olarak değerlendirilen sınavınız ve sōz konusu sınav kapsamında elde ettiğiniz tüm hakdar geçersiz saylacaktır."
1. Söz konusu çağrı yazısımın tebliğ edilmesi tizerine başvurucu, işlemin iptali istemiyle 19/3/2018 tarihinde dava açmıştır. Başvurucu; dava dilekçesinde on üç yıl aradan sonra yabancı dil sınav bilgisinin ðlçülmesinin anlamlı olmayacağınt, girdiği sımavda olağan dışı bir durum olduğunun somut verilerle ortaya konulamadığını ifade etmiştir. Başvurucuya göre eş değer smava çağrılmaya ilişkin mevzuat Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapilanması(FETÖ/PDY) tarafindan soruların sizdırılması veya cevapların bazı örgüt üyelerine verilmesi şeklindeki usulsüzlüklerin ortaya çıkarılması için yapıłmıştır. Başvurucu,kendisinin anılan õrgüt ile bir bağının olmadığını ve başvuruya konu şıavda da herhangi bir usulsüzitük yapmadığını ifade etmiştir.

14. Başvurucu 20/4/2018 tarihli dilekçesiyle yūrütmenin durdurulması talebinde bulunarak eş değer sınav içi tanınan sürenin yeterli olmadığım, ÜDs ile eş değer olduğu belirtilen elektronik yabancı dil sinavını (e-YDS) nitelik itibariyla farklı olduğunu ve sınavın zorlaştırıldığını ileri sürmüştür. ÖsYM açılan davaya karşı verdiği cevap dilekçesinde, başvurucuya ilişkin olarak daha Önce Ihbar Değerlendirme Komisyonunca hazırlanan "aday değerlendirme raporu"nda yer alan tespitleri tekrar etmekle yetinmiştir.
15.Başvurucu, ÖsYM'nin ilgiliyazısıyla gönderilen formda bildirilen sınavlardan 9/6/2018 tarihli 2018 e-YDS'ye girmek içi tercih işlemlerini yapmıştır.

16. Davanın görüldüğü Ankara 14. Idare Mahkemesi (Mahkeme) 17/S/2018 tarihli kararıyla yürütmenin durdurulması talebini reddetmiştir. Başvurucumun yürütmenin durdurulmasının reddine ilişkin karara karşı yaptığı itiraz Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4.ldari Dava Dairesince kabul edilmiş ve 7/6/2018 tarihinde yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:
".…. Uyuşmazlıkta, dava konusu eşdeğer sınava çağırma kurarına dayanak ahnan sebebin davacı hakanda yapılan ihbar üzerine katldığı sınav sonuçları ve davacının, bu sınavlardan aldığı notların tutarlılık göstermediği görülmekle, davah idarece yukarıda yer verilen ihbar başvurusu ve sınavlardan alınan puanların kayaslaması haricinde söz konusu dönem sınavının şaibeli bulunması ile ilgili başkaca bir bilgi ve somu gerekçe sunamadığıgörülmektedir.

Bu durumda, her ne kadar 6114 sayılı Kanumun 9/8. maddesi, davalı ldareye sınavlardan sonra incelenen sinav belgelerinde, elektronik kayitiarda veya yapulan analizlerde olağandışı bulgulara rastlanması håltnde adayların, maliyeti Başkanlık tarafindan karşılanmak üzere Yönetim Kurulu kararı ile eşdeğer sınava çağırabilmesine olanak tanıyor ve yetki veriyor ise de, anulan maddede tanınan yetkinin Anayasamızda belirlenen hukuk devlett ilkesine uygun olarak kullamiması gerektiğinin açık olduğu.bakılan uyuşmazhıkta davacının sınav sorularını önceden ele geçirdiği veyahutta kopya çektiği ya da sınavın tūmül ile ilgili soruların önceden alındığı, toplu olarak kopya çekildiği vs. gibi herhangi bir durumun bu sınav bakumından mevcut olmamasına rağmen, sadece davacının daha ōnceden girdiği sınavlarda atdığı notlar kıyaslanarak davaya konu işlemin tesis edtldiğı, bu şekilde yaplan bir değerlendirme sonucunun 6114 sayilı Kanunun 9/8.maddesinde tanınan yetkinin kullanılmasinın hukuk devleti ve hukuki güvenlik ilkesint ihlal edeceği anlaşıldığından, uyuşmazlığa konu eşdeger sınava çağırma işleminde hukuka uyarlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır..."
17. Mahkeme 12/7/2018 tarihli kararıyla iptal davasını reddetmiştir. Kararın gerekçesinde özetle 17/2/2011 tarihli ve 6114 sayılı Öiçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun'un "Sınav Güvenliği" başlıklı 9. maddesinin (8) numaralıfikrasındaki düzenleme çerçevesinde eş değer sınava çağırma için olağanüstü bulguların tespit edilmesinin yeterli olduğu, stnavda kopya çekildiği veya sınav sorularının paylaşıldığıgibi hususların sübuta ermesinin gerekmediği, dolayısıyla amacın olağan dışı bulguların bertaraf edilmesi olduğuna işaret edilmiştir. Mahkeme; başvurucunun 2001-2005 yıllarıarasında katildığı yabancı dil sınavlarına ilişkin sonuçları üzerinde yapılan incelemede, 70puan aldığı 200s yılı sonbahar dōnemi ÜDS sonucunun Önceki smav sonuçlarıyla karşılaştırıldığında olağan dışı olduğunun değerlendirildiğini, bu durumda es değer sınava çağırılmasına ilişkin ÖsYM Başkanlığı Yönetim Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmadığmı değerlendirmiştir.

18. Başvurucu, kararı temyiz etmiştir. Temyiz dilekçesinde özetle şüpheli bulunan son sınavından önce dil kursuna gittiğini ve özel dersler aldığını, söz konusu sınavdan önceki aylarda akademik çalışmalarına da ara vererek sadece dil sıavına haztrlandığını, aldığıpuanın geçer puan olan 65 puanın 5 puan tzerinde olduğunu, başarisız olduğu sınavlar ile başarılı olduğu sıav arasındaki puan farkmın hayatın olağan akışına uygun olmadığıyönündeki iddianın bilimsel verilerden uzak, soyut bir iddiadan ibaret olduğunu ifade etmiştir. ÖsYM temyize ilişkin savunmasında önceki açıklamalarını yinelemiştir.
19. Daniştay Sekizinci Dairesince (Daire) incelenen temyiz talebi 8/2/2019tarihinde kararı usui ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle oyçokluğuyla reddedilerek karar 

onanmıştır. Karara muhalif kalan tye, bir sınavda alınan puan veya sonuçun kural dışı bir yolla alındığı iddiasının gerçekliğinin tespit ölçüsünün bu sinavdan yıllar sonra yapılan bir eşdeğer sınav olamayacağımı, bunun ancak sınav belgeleri üzerine, elektronik kayıtlara ya da adli bir tespit bulunması gibi somut bir olguya dayanılarak mümkün ołabileceğini ifade etmiştir. Ayrıca şüpheli bulunan sınav ile bir δnceki sınav arasmdaki zaman diliminin gözönünde bulundurulması gerektiğini, bu sürenin uzun olması durumunda adayın aldığıyabancı dil kurslanıyla ve çalışmasına bağlı olarak puanını ōnemli düzeyde artırmasmın mümkün olabileceğini vurgulamıştır. Muhalif dye ayrica sınav güvenliğine ilişkin δnlemleri almanın idarenin sorumluluğunda olduğunu ve davaya konu sınavi güvenliğinin ihlal edildiğini gösteren herhangi bir somut ve nesnel bulguya rastlanmadan başvurucunun eşdeğer sınava çağrılmasıyla sorumluluğun ona yüklenemeyeceğini savunmuştur. Muhalifüye,şüpheli görülen sınav ile başvurucunun tekrar girmesi istenen sınavın eş değer kabul edilmesini de şüpheli bulmuştur.

20.Nihai karar başvurucuya 10/4/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir.
B. Başvuru Sonrası Gelişmeler 
21. Dairenin onama karan ūzerine başvurucu I7/8/2020 tarihli yazıyla tekrar eşdeğer sınava çağrılmıştir. Başvurucu 19/12/2020 tarihinde uygulanacak olan 2020 e-YDS 2020/(3'0, sınav yeri olarak Ankarayı tercih etmiştir. Ancak 22/2/202I tarihli dilekçesini idareye sunarak δzel bir hastanenin 17/2/2021 tarihli raporu ile 17/2/2021-21/2/2021 tarihleri arasında kendisine istirahat verildiğini bildirmiştir.ÖšYM, sınava girmediği gerekçesiyle 25/5/2021 tarihli işlemi ile başvurucunun 2005 ÜDS sonucunuiptal etmiştir. Smav sonucunun iptali işlemi dayanak alımarak 28/7/2021 tarihli Universite Yönetim Kurulu kararıyla başvurucunun doktora diploması iptal edilmiş ve üniversite ile ilişiğinin kesilmesine karar verilmiştir.

22. Başvurucunun ÖSYM'nin 2005 yılı sonbahar dönemi ÜDSnin iptali işlemine karşı açtığı dava Ankara 3. İdare Mahkemesinin 9/9/2021 tarihli karanyla kabul edilmiştir.Kararın gerekçesinde, başvurucunun sınava katılmamasının ardından idareye sağlık sorunlanınedeniyle sınava katılamadığını bildirmesine karşın sınava katılmamasının hukuken geçerli sayılabilecek bir nedene dayamp dayanmadığı noktasında inceleme yapılmaksızın sınav sonucunun geçersiz sayıłlması işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı değerlendirilmiştir.Daire 10/1 1/2021 tarihinde karan onamıştir.

2. Başvurucunun doktora diplomasımın iptal edilmesi ve görev yaptiğı tiniversite ile ilişiğinin kesilmesi işlemine karşı açtığı iptal davasıda Elāzığ1. fdare Mahkemesi,sınavın geçersiz sayılması işlemiin iptal edilmiş olmasını gōzönünde bulundurarak diploma iptalinin ve ilişik kesme işleminin hukuka açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle yürüitmesinin durdurulmasına, 31/12/2021 tarihinde de işlemin iptaline karar vermiştir. Dava istinaf aşamasındadī.

IV. İLGİLİ HUKUK 
24. 6114 sayılı Kanun'un "Sınav güvenliği" kenar başlıklı 9. maddesine 2/12/2016tarihli 6764 sayılı Kanun'un 71. maddesiyle eklenen ve 9/12/2016 tarihinde yürürlüğe giren (7) ve (8) numaralı fikralar şöyledir:

"(7) Başkanlık, sınav güvenliğinin sağlanması amacryla sınav strasında veya sonrasında kopya amaçlı kullanıldığı yolunda şüpheler üzerine ses ve kamera görüntüçōzümleri ile yazi, imza, ifade ve sinav evrakında her tūrlū tespit, işleme, karşıaştırma,analtz ve inceleme yapabilir veya yaptırabilir, doğruluk analizi yapmak üzere gerekli cihazları kullanabiltr, her türlü cihaz içeriğinin kopyasını alabilir.
(8) Sınavlardan sonra incelenen sınav belgelerinde, elektronik kayitlarda veya yapılan analizlerde olağandışı bulgulara rastlanması hálinde adaylar, maliyeri Başkanlık tarafindan karşılanmak tzere Yönetim Kurulu kararı ile eşdeğer sınava çağrılabilir. Adayın sınavının geçerli sayılıp sayrlmayacağına eşdeğer sınav sonuçlarına bakularak Yōnetim Kurulu tarafindan karar verilir. Çağrıya rağmen eşdeğer sınava katılmayan adayın sınavıgeçersiz sayılır."
25. 6114 sayılı Kanun'un "Ceza hükümleri" kenar başlıkh 10. maddesinin (5)numaralı fikrasıın 9/12/2016 yürürlük tarihli 6764 sayıh Kanun'un 72. maddesiyle değişik birinci cümlesi şõyledir:
" Sınavda kopya çektiği veya bu yōnde filler tşlediği tespit edilen adayın sınavı ile çok oturumlu sınavlarda oturunların herhangi birinde kopya çektiği veya bu vönde füller lşlediği tespit edilen adayın bu oturumlardan oluşan sınavı iptal edilir."
26. ÖSYM Yönetim Kurulunun 21/2/2018 tarihli ve 2018/08 sayılı Eşdeğer Sınav Uygulaması ve Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslara ilişkin kararın (Yönetim Kurulu kararı) 5. maddesinin (3) ve (5) mumaralı fikraları şõyledir.

"(3) Ihbar Değerlendirme Komisyonu, adayın girmiş olduğu aynı kapsamdaki tüm sınavları puan ortalamalari, olağan dşı artışlar, madde gūçlūğü ve sınavın ayurt ediciliği gibi veriler çerçevesinde analiz eder. Adayların sınav puanlarının ortalamadan farkhlaşma oranı ortalama madde gūçtüğü ile birlikte değerlendirilerek karar verilir. Bu sūreç grafiksel modellemelerle desteklenir.

...
(5) Olağandışılık Araştırma Komtsyonu ve Ihbar Değerlendirme Komisyonu, gerekiği durumlarda ilgilt sınaviın kapalı dōneme intikal eden ve baskı önccst aşamada iptal edilen sorulan da gōz ömūnde buhundurarak adayların soru kitapçıklarvnı ve cevap anahtarlarınıinceleyebilir."
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
27.Anayasa Mahkemesinin3/11/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşümüldü:
A.Başvurucunun Îddłalart ve Bakanlık Görāşü
28. Başvurucu, eş değer sınavdan yeterli bir puan alamaması hâlinde doktorası ve sonrasında akademik unvanlarinın geri alnması gibi mesleki hayatı, itibarí, ailesi ve çevresi ile ilişkileri açısından çok ðnemli sonuçlar doğuracak bir işleme muhatap olması nedeniyle mağduriyet yaşayacağinı ifade etmiştir. Başvurucu; böyle ağır sonuçları olan bir tedbirin ancak ciddi ve somut delillere dayanan bir şüphe nedeniyle uygulanabileceğini ifade ederek Özel bayata saygı hakkının ve cğitim hakkının, derece mahkemelerince yapılan 

yargılamalarda davanın sonucuna etki edecek somut olgulara ilişkin açıklamalarınıdeğerlendirilmemesi ve idarenin işleminin hukuka uygun olup olmadığınm yeterli şekilde incelenmemesi nedeniyle de adil yargılanma hakkmın ihlal edildiğini iddia etmiştir.
29.Bakanlık görüşünde, başvurucunun sadece eş değer sınava çağrılması nedeniyle bir mağduriyetinin olmadığı, sőz konusu işlemin hazırlık işlemi olduğu, dil sınavının hâlen geçerli olduğu ve buna dayalı olarak doktorası ve diğer akademik unvanlarının geri alımmadığını ve üniversitedeki görevinin devam ettiğini, dolayısryla mağduriyetinin olmadığını ve şikâyetin konu bakımımdan yetki sınırları içinde olmadığını ifade etmiştir.Bakanlık ayrıca başvurucunun özel hayata saygı hakkına yönelik bir müdahale olmadığını,müdahale var kabul edilirse de kanuni dayanağı ve meşru amacının bulunduğu, uygulanan tedbirin 61l4 sayılı Kanun kapsamında ölçülo bir tedbir olduğunu, yargı mercilerinin kararlarını hukuka uygun olduğunu, incelemenin ise Anayasa'nın 15. maddesi kapsamında yapılması gerektiğini ifade etmiştir.

30. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında başvuru dilekçesindeki argümanlara benzer değerlendirmelerde bulummuştur, Başvurucu, bireysel başvurusunun kabul edilmemesi hâlinde özel hayatı üzerinde ağır sonuçlar doğuracak kararların alınacağııifade etmiştir. Aynica 21/6/2021, 6/7/2021, 18/8/2021 ve 7/10/2021 tarihli ek beyanlarıyla benzer açıklamalarını tekrarlayan başvurucu; Önce eş değer sınava girmediği gerekçe gösterilerek yabancı dil puanının geçersiz sayıldığına ilişkin ÖsYM Yönetim Kurulu kararının kendisine bildirildiğini, daha sonra görev yaptığı Frrat Üniversitesinin ÖsYM'nin sőz konusu işlemini dayanak alarak doktora diplomasını iptal ettiğini ve Üniversite ile ilişiğinin kesildiğini ifade etmiştir.

B. Değerlendlrme 
31. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafmdan yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun iddialarının δzü, doktora eğitimine başlaması için gerekli olan yabancı dil sınavında aldığı puanın geçersiz sayılmasıma ilişkindir.Bu nedenle başvurucunun iddialarının bir bütün olarak Anayasa'ntn 42, maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkı kapsamıņda incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
I. Kabul Edilebiltrlik Yönünden 
32. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığıve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulummadığı anlaşılan eğitim hakkını ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yöuünden 
a. Hakkın Kapşamı ve Müidahalenin Varlığı
33. Anayasa'nın 42. maddesinin birinci fikrası şõyledir:
"Ktmse, eğtim ve öğrenim hakkandan yoksun burakalamaz."
. Eğitim, Anayasa tarafindan doğrudan güvence altına alınmış bir haktır. Ayrıca eğitim, çok özel bir kamu hizmeti olarak sadece doğrudan faydaları olan bir hizmet değil 

geniş sosyal fonksiyonları da olan bir hizmettir. Demokratik bir toplumda insan haklarının sağlamlaşması ve devamı için eğitim hakkının vazgeçilmez ve temel bir katkısı olduğu da aşikârdır (Mehmet Reşit Arslan ve diğerleri, B. No: 2013/583, 10/12/2014, § 66). Anayasa Mahkemesi ðnceki kararlarında eğitim hakkının yükseköğrenim seviyesini de kapsadığına (Hikmet Balabanoğlu, B. No: 2012/1334, 17/9/2013, § 28; fhsan Asutay, B. No: 2012/606,20/2/2014, § 36), belli bir zamanda mevcut olan eğitim kurumlarına etkili bir biçimde erişimin sağlanmasını güvence altına aldığına (Mehmet Reşit Arslan ve diğerleri, § 68), kamu otoritelerine bireyin eğitim ve öğrenim almasım engellememe şeklinde bir negatif ödev yüklediğine (Adem Ögüt ve diğerleri, B, No: 2014/20527, 22/1 1/2017, § 44; Yūksel Baran, B,No: 2012/782, 26/6/2014, § 36) karar vermiştir.

35. Bununla birlikte eğitim kurumlarına erişim hakkı, eğitim hakkının sadece bir yönünü oluşturmaktadır. Hakkın etkili olması için buna ilave olarak eğitim alan kişi aldığıeğltimden menfaat sağlama imkânına da sahip olmalıdır. Bu imkâna sahip olabilmek için ise bir ülkede yürürlükte olan kurallara uygun olarak tamamlanan eğitimin ülkenin resmîmakamlarmca tanınması gerekmektedir (Rauf Bekiroğlu, B. No: 2014/[27, 19/7/2017, § 25).
36. Bu bağlamda müdahalenin mevcudiyetinden söz edebilmek için bireysel başvuruya konu kararın başvurucunun belli bir zamanda mevcut olan eğitim kurumlarına etkilibir biçimde erişimine yahut aldığı eğitimden menfaat sağlama imkânına (Şehmus Altuğrul, B. No: 2017/38317, 13/1/2021, § 42) yönelik olmast gerekmektedir, Somut olayda mevcut başvuruya konu karar ve olası sonuçları dikkate alınarak başvurucunun eş değer sınava çağırlmasının eğitim hakkına yönelik bir mūdahale anlamına gelip gelmediği tespit edilmelidir.

37. Başvurucunum doktora eğitimine başlaması için sağlaması gereken şartlardan olan yabancı dil yeterlilik sınav sonucu 21/2/2018 tarihinde ÖSYM Yönetim Kurulu tarafindan olağan dışı olarak kabul edilmiş ve başvurucu 2/3/2018 tarihliyazı ile eş değer sınava girmek için davet edilmiştir. Başvurucuya gönderilen çağrıda, eş değer sınava katılım sağlanmaması durumunda sınavı ve sınav kapsamında edinilen tüm hakların geçersiz sayılacağı belirtilmektedir.

38. Eğitim hakkına müdahale olup olmadığını tespiti bakımından başvurucu hakkında tesis edilen işlem yahut karar ile başvurucunun eğitim hakkına yönelik yakın ve kayda değer bir riskin oluştuğunun gösterilmesi yeterlidir. Bu kapsamda somut olayda başvurucunun eş değer sınava çağrilması şeklinde tesis edilen işlem ile başvurucunun doktora dipłnmasının geçerliliği ūzerinde yakın ve makul bir risk doğduğu açıktır. Bu koşullar altında Anayasa'nın 4. maddesi çerçevesinde başvurucunun eğitim hakkına müidahalede bultumuiduğunun kabul edilmesi gerekir.

b.Müdahalenin İhlal Oluşturup Olaşturmadığı
39.Anayasa'nın 13. maddesi şõyledir;
"Temel hak ve hürriyetler, … yalnızca Anayasanın ilglli maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanmunla sinırlanabilir. Bu sınırlamalar, …. demokratik toplum düzeninin ... gereklerine ve ölçülälük ilkesine aykarı olamaz."
40. Yukarıda anilan müdahale Anayasa'nın 13. maddesinde belirtilen koşullar yerine getirmediği müddetçe Anayasa'nm 42. maddesinin ihlalini teşkil edecektir. Bu sebeple sınırlamanın Anayasa'nın 13. maddesinde öngörülen ve somut başvuruya uygun dūşen kanun 

tarafindan öngōrülme, Anayasa'nın 42. maddesinde ya da ilgili diğer maddelerinde belirtilen haklı sebeplerden bir veya daha fazlaşına dayanma ve ðlçüiülük ilkesine aykırı olmama koşullarına uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekir 
L Kananfilk 
41. Başvurucunun eğitim hakkına yönelik müdahalenin temeli, başvurucunun eşdeğer sinava davet edilmesidir. Idare, başvurucuya gōnderdiği çağrıda 6114 sayılı Kanun'un 9. maddesinin sekizinci fikrası gereğince başvurucunun eş değer sınava katılmaması hâlinde tekrarı istenen sınavının geçersiz sayılacağı hükme bağlanmış olup 6114 sayılı Kanun'un 9.maddesinin (8)numaralı fikrasınin kanunla sınırlama ölçütünt karşıladığı sonucuna varılmiştır.

iL Meşru Amaç
4.Taşıdığı öneme karşın eğitim hakkı, niteliği gereği bazı düzenlemelere tabidir.Şüphesiz eğitim kurumlarını düzenleyen kurallar, toplumun ihtiyaç ve kaynakları ile eğitimin farklı düzeylerine has Özelliklere göre değişiklik gösterebilir. Bunedenle devletin bu konuda yapacağı düzenleme ve uygulamalarda belli bir takdir alanına sahip olduğunun kabulü gerekir (Ünal Yıldırum, B. No: 2013/6776, 5/11/2014, § 42; Savaş Yıldırưm, B. No: 2013/6258,10/6/2015, § 42). Devletin bu takdir alanı eğitim kurumunun seviyesi yükseldikçe artar, buna karşılık eğitimin birey ve toplum bakımımdan önemine bağlı olarak azalır (Mehmer Reşit Arslan ve diğerleri, § 67). Devletin sahip olduğu takdir yetkisi, topłumun ihtiyaçlarınıgözeterek var olan eğitim kurumlarını kaldırmayı veya statülerinde değişiklik yapmayı da kapsamaktadır. Şüphesiz devletin belirtilen bu takdir alanı içinde hareket ederken meşru bir amaca dayanan değişiklikler yapması da kendisinden beklenecektir (Melih Sivas, B. No:2016/15634, 28/6/2018, § 58).

4. Anayasa'nın 42.maddesinde eğitim hakkıın sınırlandırıimasına ilişkin bir düzenleme yer almamaktadır. Bununla birlikte eğitim hakkmın mutlak ve sınırsız bir hak olduğu düşünülemez. Nitekim anılan maddenin ikinci fikrasında yer verilen "Öğrenim hakkının kapsam kanunla tespit edilir ve düzenlenir." ifadesi ile devlete bir takdir alanıyaratılmıştır. Eğitim hakkının Anayasa'mın "Sosyal ve Ekonomik Haklar" bölümünde düzenlendiği hususu da gözetildiğinde devlete tanman bu takdir hakkının bir sınırlama yetkisi de içerdiğianlaşılmaktadır. Öte yandan Anayasa'da diğer haklardan farklı olarak eğitim hakkının sınırlanması hususunda kamun koyucuyu bağlayan belli bir meşru amaçlar listesi bulunmamaktadır. Dolayısıyla kanun koyucunun eğitim hakkının sınırlanmasıhususundaki takdir aralığının geniş olduğu ifade edilebilir. Ancak kanun koyucunun bu takdir yetkisinin Anayasa Mahkemesinin denetimine tabi olduğu açıktır (Adem Öğüt ve diğerleri, §53).

44. Somut olayda mevcut müdahalenin sınav güvenliğinin sağlanması sureti ile ulusal ölçekte eğitim kalitesinin korunması şeklinde ifade edilebilecek bir meşru amacıgerçekleştirmeyi amaçladığı sonucuna varılmıştır.

H.Demokratik Toplum Düzenfnin Gereklerine Uygunluk 
(1) Genel flkeler 
45.Eğitim doğası gereği bireylerinve toplumun ihtiyaçlanı gōzetilerekmekâna ve zamana göre devlet tarafindan düzenlenen bir haktır. Eğitimin kalitesinin korunması ve 

katılımcılar arasında hakkaniyetli bir puan dağılımının yapılabifmesi için sınav güvenliğinin sağlanması devletin yükümlülüklerindendir. Bu bağlamda devlet gerek sınav öncesinde gerekse sınav sonrasında aldığı birtakım tedbir, yaptığı işlem ve uygulamalar ile stnav güvenliğini teminat altına alabilir.

46.Sınav güvenliğinin sağlanması ve kontrolü bakumından adayların yeniden aym sıava yahut eş değer bir sınava tabi tutulması da idarenin takdir alanı içindedir. Buunla birlikte her somut olay söz konusu müdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyaca karşılık geldiğinin ortaya konulmaşı şarttır. Mūdahaleyi oluşturan tedbirin zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığının kabu! edilebilmesi için amaca ulaşmaya elverişli olması,başvurulabilecek en son çare ve alınabilecek en hafif önlem olarak kendisini göstermesi gerekmektedir (bazı farklılıklarla birlikte bkz. Bekir Coşkun [GK], B. No: 2014/12151,4/6/2015, § 51; Mehmet Ali Aydın [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, § 68; Tansel Çōlaşaπ,B. No: 2014/6128, 7/7/2015, § 51).

47. Söz konusu değerlendirmelerde derece mahkemelerinin belirli bir takdir yetkisi bulunmaktadır ancak bu takdir payı, Anayasa Mahkemesinin denetimindedir. Dolayısryla Anayasa Mahkemesi, eğitim hakkına yönelik gerçekleşen bir müdahalenin demokratik düzeninin gerekliliklerine uygun olup olmadığı hususuna karar vermede yetki sahibi olan içhukuktaki son mercidir (benzer yöndeki bir değerlendirme için bkz Sinan Baran, B. No:2015/11494, 11/6/2018, § 37).

48. Anayasa Mahkemesinin görevi, bu denetimi yerine getirirken idarenin ve derece mahkemelerinin yerini aimak değil söz konusu mercilerin takdir yetkilerini kuflanarak verdikleri kararları Anayasa'nın 42. maddesine uyumluluğunu denetlemektir. Eğitim hakkına yönelik gerekçesiz veya Anayasa Mahkemesince ortaya konulan kriterleri karşılamayan bir gerekçe ile yaptlan müdahaleler Anayasa'nın 42. maddesini ihlal edeceğinden sōz konusu müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için kamu makamları tarafından ortaya konulan gerekçelerin ilgili ve yeterli oImasi şarttir.

(2)Ilkelerin Somut Olaya Uygulanması
49. Eldeki uyuşmazlıkta başvurucunun 2005yılı sonbahar dðneminde girdiği ÜDS'den 70 puan alarak bir doktora programına kabul edildiği, Öğrenimini tamamlayarak doktora diplomasımı aldıği, sonrasında ÖSYM tarafindan 2/3/2018 tarihli yazıyla -sınava katılım sağlanmadığı takdirde olağan dışı bulgu gerekçesiyle şüpheli olarak değerlendirilen sınavın ve sðz konusu sınav kapsamında elde edilmiş tüm hakların geçersiz sayılacağıbelirtilerek- ücretsiz olarak eş değer sınava girmeye davet edildiği görülmektedir.
50. Başvurucu hakkındaki süreç, daha Önce çalıştığı Adıyaman Üniversitesi tarafindan Başsavcılık Anayasal Düzene Karşt İşlenen Suçlar Soruşturma Btürosuna bir şüpheliler listesi gönderilmesi ile başlamıştır. Listede ismi geçen kişiler hakkında, yabancı dil sınavmda şaibe veya usuisüziük araştırması yapılması talep edilmekte olup listenin hangi delil yahut bulgulara istinaden tanzim edildiği gerek idarenin gerekse mahkemenin gerekçesinden anlaşılamamaktadır. Savcılık, ekli listeyi rapor tanzim edilmesi ve bilgi verilmesi talebiyle ÖsYM'ye göndermiştir.

51. ÖSYM, 6114 sayılı Kanun'un 9. maddesinin (8) numaralı fikrası uyarınca adaylarī, sınavlardan sonra incelenen belgelerinde, elektronik kayitlarında veya haklarında 

yapılan analizlerde olağan dışı bulgulara rastlandığı takdirde eş değer sınava çağuabilir (bkz.§24). Anılan Kanun ile bu yetki ÖSYM'ye tanınmış olup söz konusu işlem olağan dışıbulguların ortaya konulmașı şartına bağlanmıştır.

52. ÖSYM Yönetim Kurulu 21/2/2018 tarihli karart ile eşdeğer sinav uygulaması ve değerlendirmesine ilişkin usul ve esaslara dair yapılacak değerlendirme yōnūnden bir yöntem belirlemiştir (bkz. § 26). flgili kararda, adayın girdiği aynı kapsamdaki tħm sınavların puan ortalamalari, olağan dışı artışlar, madde güçlüğü ve sıavın ayırt ediciliği gibi veriler çerçevesinde bir analiz yapılacağı belirtilmektedir. Yine aynı kararın (5) mumaralı bendinde Olağandışılık Araştırma Komisyonu ve Ihbar Değerlendirme Komisyonunun (Komisyon)gerekli görülen hâllerde incelenen sınava ilişkin kapalı döneme intikal eden ve baskı öncesi aşamada iptal edilen soruları da gözönünde bulundurarak adaylarım soru kitapçıklarını ve cevap anahtarlarmı inceleyebileceği belirtiImektedir,
53. Komisyon tarafindan yapılan inceleme neticesinde başvurucu hakkında hazırlanan aday değerlendirme raporunda (rapor) başvurucunun katıldığı toplam beş yabancıdil sınavında aldığı puanların, puan ortalamalarının ve katıldığı son iki sınavdaki başarıgrafiğinin dikkate alındığı açıkça anlaşılmaktadır (bkz. § 10). Raporda, hangi sebeple madde gūçlüğü ve madde ayırt ediciliği yönünde bir değerlendirme yapılmadıği, başvurucunun girdiği sınavların yapıldığı dönemde anılan kriterin uygulanabilmesi için gerekli verinin mevcut olmadiğı ifade edilmektedir. Inceleme için belirlenen kriterlerden olan soru kitapçıklarının ve cevap anahtarlarının tetkikinin ise yapılmadığı rapordan anlaşılmakla birlikte bu incelemenin hangi sebeple gerçekleştirilmediği yahut bu incelemeye neden ihtiyaçduyulmadığı konusunda bir açıklamada bulumulmamıştır.

54. Söz konusu incelemenin sınav güvenliğine ilişkin bir işlem olduğu hususunda şüphe bulunmamaktadır. Sınav güvenliğine ilişkin alınacak tedbirlerin devletin yükümlālüğūnde olduğu ve bu hususta takdir marjiın oldukça geniş olduğu da açıktır.Bununla birlikte devlet, birey nazarında hukuk güvenliği ilkesini zedeleyebilecek işlemlerden kaçınmakla da yükümlüdür. Bu doğrultuda ðzellikle geriye yönelik olarak yapılacak denetim işlemleri yönünden sınavın denetimine neden olan şüphe, sınavın üstünden geçen süre,denetim sonucu ortaya çıkan olağan dışı bulguların niteliği eğitim hakkına yapılacak müdahalenin zorunlu bir sosyal ihtiyaca karşılık gelip gelmemesi noktasında yaptlacak değerlendirme yönünden büyük önem arz etmektedir. Nitekim bireylerle kendilerine düşen yükümlāltkleri õngörme ve davramışlarımı ayarlama imkâmımı vermeyen norm ve uygulamaların hukuk güvenliği ilkesini zedeleyeceği açıktır. Hukuksal durumların takdirindeki belirsizlik, temel haklar alanında getirilen güvenceleri işlevsiz kılabilir (benzer yōndeki bir değerlendirme için bkz. Sara Akgūl [GK], B. No: 2015/269, 22/11/2018, § 108).
55. Bu açıklamalar işığında değerlendirilmesi gereken ilk husus başvurucunun sınavının hangi sebeple incelemeye alındiğını bilebilecek durumda olup olmadiğına ilişkindir. Bireysel başvuru dosyasının tetkikinden ve başvurucunun açıklamalarından başvurucunun sınavının hangi sebeple incelemeye alındiğını bilebilecek durumda olmadığıanlaşılmaktadır. Başvurucu hakkındaki sürecin başvurucunun önceden çalıştığı kurum olan Adıyaman Üniversitesinin ihban ile başlamış olduğu açık olmakla birlikte gerek idare tarafindan yapılan incelemede gerekse mahkeme tarafindan yapilan değerlendirmede ihbar içeriğinin ciddiyetinin başvurucunun sınav sonucu üzerinde şüpheye yol açıp açmadığının değerlendirilmediği görülmüştür.


56. İdarenin iyi yönetişim ilkesine uygun hareket etme yükümlälüğtnün olduğu Anayasa Mahkemesinin pek çok kararında ifade edilmiştir (mülkiyet hakkı kapsamında bkz.Kenan Yıldırım ve Turan Yıldırum, B. No: 2013/711, 3/4/2014, § 68; Ayten Yeğenoğlu, B. No:2015/1685, 23/5/2018, § 44; eğitim hakkı kapsamında bkz. Şehmus Altuğrul, B. No:2017/38317, 13/I/2021, § 54). Jyi yōnetişim ilkesi, kamu yararı kapsamıda bir konu bahis mevzusu olduğunda kamu otoritelerinin uygun zamanda, uygun yöntemle ve her şeyden önce tutariı olarak hareket etmelerini gerektirir (Şehmus Altuğrul, §54). İdari işlemler bukuka uygunluk karinesinden faydalanır. Bu kabul neticesinde kişiler söz konusu işlemlere dayanarak pek çok hak veya menfaate sahip olabilirler. Dolayısıyla aksi yöndeki bir iddia sonucunda ortaya çıkabilecek kapsamiı sorunlar găzōnünde bulundurulduğunda sōz konusu iddianın ciddi bir şekilde temellendirilmesi iyi yönetişim bağlamında tutarltlığın bir gereğidir.Somut olayda olduğu gibi çeşitli gūvenlik tedbirleri çerçevesinde gerçekleştirilmiş, geçerliliği uzun yıllar boyunca tüm kamusal makamlarca kabul edilmiş, kişilere akademik yeterlilik elde etmeleri noktasında önemli hak veya menfaatler sağlamış bir sınavla ilgili olarak kişinin şüpheli sonuçlar elde ettiği yönünde ortaya atilan iddianın ciddi bir şüpbeye yol açıp açmadığının tartışılmadığı açıktır.

57. Nazara alınması gereken bir diğer konu ise başvurucunun incelemeye alman stavının üstünden geçen süredir. Başvurucunun 2005 yılı sonbahar döneminde girdiği sınav hakkındaki inceleme işlemleri 19/1/2018 tarihinde, evrakın Komisyona devredilmesiyle başlamıştır. Başvurucunun 12 yılı aşkın bir stre önce katıldığı söz konusu sınava ilişkin sonuç belgesinin bu süreçte sunulan kamusal makamlarca kabul edilerek başvurucunun akademnik bir derece olan doktoraya başlamasını sağladığı açıktır. Kanunda Öngörülen olağan dışı bulgulara rastlanması kriteri, sınav sonrası yapılacak tüm incelemeler yönünden getirilmekle birlikte başvurucunun oldukça uzun zaman sonra ortaya atılan bir iddia sonucunda eş değer sınava çağriılabilmesi için bu kriterin son derece katı bir şekilde uygulanması gerekmektedir. Başka bir ifade ile kriterin sağlanmaşı için basit ve soyut bir şüphe yeterli olmayıp başvurucunun sınavda usulsüzitk yaptığının, yapılan bir usulsüziüğe ortak olduğunun veya sonuçlarından faydalandığı bir usulsüzlüğün yaptlmasına göz yumduğuna ilişkin bulgunun somut olarak ortaya konulması şarttır.
58. Başvurucu, son iki sınavı arasmdaki puan farkını sınavlar arasında geçen süre ve bu esnada aldığı yabancı dil kurslarıyla dil yeteneğini geliştirmesi ile açıklamaktadır.Bununla birlikte raporda başvurucunun katildığı sınavların ortalamasının ve başvurucunun katıldığı son iki sınavdaki başarı grafiğinden başka bir huşusun dikkate alınmadığıgörülmektedir (bkz. § 10). Başvurucuya sınavda usulsüzltk yaptığına ilişkin açık bir suçlamada bulunulmadığı ve başvurucunun ilgili artışla alakalı açıklamalarının tümüyle anlamsız veya görülmemiş bir durum olarak değerlendirilmesinin de mümkün olmadığıgōzetildiğinde eş değer şınava çağrıima için kanun tarafindan aranan olağan dışı bulgulara rastlanması kriterinin -ðzellikle sınavın üzerinden geçen süre dikkate alındığında- karşılanmışolduğu sõylenemez.

59. Gerek idare gerekse Mahkeme tarafindan ortaya konulan gerekçede,başvurucunun eş değer sınava çağrıması ile ilgili olarak girdiği sınavların ortalaması ve son iki sınavı arasındaki puan farkı dışında başka hiçbir tespite yer verilmediği, ilgili tespitin kanun tarafından aranan olağan dişı bulgu kriterini karşılamaya yeterli olup olmadığınm yukarıdaki değerlendirmelcr tşığında tartışılmadığı anlaşılmıştır. Bu açıklamalar doğrultusunda başvurucunun eş değer sınava çağrılması suretiile eğitim hakkına yapılan müdahalenin idarece ve yargılama makamlarnca, zoruniu bir toplumsal ihtiyaca karşılık geldiğinin ortaya konulamadığı somucuna ulaşılmıştır.


60. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

61. Eğitim hakkı yönünden ihlal kararı verildiğinden başvurucunun özel hayata saygı ve adil yargılanma hakları kapsamındaki şikâyetleri yönünden ayrıca bir değerlendirme yapılmamıştır.

3. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
6.Başvurucu, ihlalin tespiti ve yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur.
6.Başvurucunun eğitim hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.
64. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapilmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, iblal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/201 1 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fikrasında düzenlenen bireysel başvuruya özgü yeniden yargılama kurumunun Özelliklerine ilişkin kapsamlı açıklamalar için bkz. Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875,7/6/2018, §§ 5460; Aligüll Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60,66; Kadri Enis Berberoğłu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).
VI. HKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. Eğitim hakkmı ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLIR OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının IHLAL EDILDIĞINE,
C. Kararım bir ömeğinin eğitim hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldınlmasıiçin yeniden yargılama yapilmak Üzere Ankara 14. Idare Mahkemesine (E.2018/668,K.2018/1494) GÖNDERİLMESINE,
D. 364,60 TL harç ve 9.900 TL, vekâlet ücretinden oluşan 10,264,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESINE,
E. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasma, ðdemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAlZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir Öreğinin bilgi için Danıştay Sckizinci Dairesi (E.201&/6882,K.2019/837)ile AdaletBakanliğinaGÖNDERILMESfNE 3/11/2022tarihinde OYBİRLİĞIYLE karar verildi.