Anayasa Mahkemesinin 6/11/2025 Tarihli ve E: 2024/43 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2025/99 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2026-03-19

19 Mart 2026 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 33201
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2024/43 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2025/99

Karar Tarihi : 6/11/2025


I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Halkın Kurtuluş Partisinin 2023 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Kadir ÖZKAYA, Hasan Tahsin GÖKCAN, Basri BAĞCI, Engin YILDIRIM, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ, İrfan FİDAN, Kenan YAŞAR,Muhterem İNCE, Yılmaz AKÇİL, Ömer ÇINAR ve Metin KIRATLI'nın katılımlarıyla 27/3/2025 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle suç duyurusunda bulunulup bulunulmayacağı sorunu görüşülmüştür.

2. Halkın Kurtuluş Partisinin 2023 yılı kesin hesap dosyasında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının siyasi parti teşkilat listesinde aktif olarak görünen 32 ile ait kesin hesap cetvellerinde herhangi bir gelir gider bildirilmediği tespit edilmiştir.
3.Siyasi partilerin faaliyetlerini yürüttükleri genel merkez, il, ilçe ve belde başkanlıklarına ait yerler partilere ait olabileceği gibi kiralık olarak da kullanılabilecektir.Parti yetkililerine ait olan veya kendilerinin kullandıkları yerlerde siyasi parti faaliyette bulunuyor ise bu takdirde kira sözleşmesi düzenlenerek kiraya isabet eden tutarın partiye bağış olarak kaydedilmesi gerekir.

4. Ayrıca partilerin genel merkez, il, ilçe ve belde başkanlıklarının hayatın olağan akışı gereği kira, su, elektrik, posta, telefon, kırtasiye, tutulacak defterleri satın almak gibi birtakım genel yönetim giderlerini de yapması gerekir.

5. 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 69. maddesinde bir siyasi partinin bütün gelirlerinin o siyasi partinin tüzel kişiliği adına elde edileceği, 70.maddesinde siyasi partilerin giderlerinin amaçlarına aykırı olamayacağı ve bir siyasi partinin bütün giderlerinin, o siyasi parti tüzel kişiliği adına yapılacağı, 111. maddesinin birinci fikrasının (c) bendinde de yapılan inceleme ve araştırmaları engelleyen, istenen bilgileri vermeyen parti sorumluları hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis ve altmış milyon liradan az olmamak üzere ağır para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır. Bu hükümlere göre parti yetkililerinin genel yönetim giderlerini kendi imkânlarıyla karşılamaları mümkün değildir. Parti yetkililerinin bu şekilde yaptıkları gider bedellerini partiye bağış geliri olarak kaydetmek suretiyle parti tüzelkişiliği adına hesaplara dâhil etmesi gerekir.
6. Yönetim giderlerinin hesaplarda görülmemesi kayıt dışı gelir ve gider oluşturulmuş olduğunu göstermektedir. Bu durumda 2820 sayılı Kanun'un 69. ve 70.maddelerine aykırı davranılmiş olmaktadır.


7. Anayasa Mahkemesine bilgilerin istendiği şekliyle verilmemesi, hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, hesabın dışında gelir ve gider oluşturulmasıinceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan 2820 sayılı Kanun'un 111.maddesinin birinci fikrasının (c) bendine istinaden gerekli işlemlerin yapılmasını temin için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.
8. Bu itibarla Halkın Kurtuluş Partisinin 2023 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Genel Merkeze ait kesin hesap cetvelinin sunulmasından dolayı işin esasının incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir-gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
- Anayasa Mahkemesine istenen bilgilerin istendiği şekliyle verilmemesi, hesap verilebilir şekilde kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, hesabın dışında gelir ve gider yapılması inceleme ve araştırmayı engellemeye yönelik eylemler olduğundan Parti sorumluları hakkında 2820 sayılı Kanun'un 111. maddesinin birinci fikrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasina,
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir 
III. ESASIN İNCELENMESİ
9. Halkın Kurtuluş Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2023 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarınıiçeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıp Raportör Oğuz ÇAKAR tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa'nın ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 2820 sayılı Kanun'un ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
10. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerden Partinin 2023 yılıgelirleri toplamı 489.705,58 TL, geçen yildan devreden nakit toplamı 538,69 TL, yil sonundaki borç toplamı 0,72 TL olmak üzere gelir genel toplamının 490.244,99 TL; 2023 yılıgiderleri toplamı 488.833,62 TL, gelecek yıla devreden nakit toplamı 1.411,37 TL olmak üzere gider genel toplamının 490.244,99 TL olduğu anlaşılmıştır.

11. Partinin 2023 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2023 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştir.

A. Gelirlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Gelirleri 

12. Partinin Genel Merkez gelirleri toplami 85.944,64 TL olup bu tutarın 76.400TL'si bağışlardan, 9.544,64 TL'si diğer gelirlerden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin geçen yıldan devreden nakit toplamının 115,04 TL olduğu anlaşılmıştır.
13. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Gelirleri 
14. Partinin il örgütlerinin gelirleri toplamı 403.760,94 TL olup bu tutarın 13.990TL'si üye yıllık aidatlarından, 331.770,94 TL'si bağışlardan, 58.000 TL'si yardımlardan oluşmaktadır. Parti il örgütlerinin geçen yıldan devreden nakit toplamının 423,65 TL, yıl sonundaki borç toplamının 0,72 TL olduğu anlaşılmıştır.

15. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Giderleri 
16. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 85.377,32 TL olup bu tutarın 511,23TL'si haberleşme giderlerinden, 69.600 TL'si kira giderlerinden, 5.726,09 TL'si isinma,aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 9.540 TL'si teşkilata yardım giderlerinden oluşmaktadır. Parti Genel Merkezinin gelecek yıla devreden nakit toplamının 682,36 TL olduğu anlaşılmıştır.

17. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Giderleri 
18. Partinin il örgütlerinin giderleri toplamı 403.456,30 TL olup bu tutarın 545,97TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden, 450 TL'si kırtasiye ve büro giderlerinden, 10.689,42TL'si haberleşme giderlerinden, 11.437 TL'si taşıma giderlerinden, 355.390 TL'si kira giderlerinden, 24.943,91 TL'si isınma, aydınlatma ve temizlik giderlerinden oluşmaktadır.Parti il örgütlerinin gelecek yıla devreden nakit toplamının 729,01 TL olduğu anlaşılmıştır.
19. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarmın İncelenmesi 
20. Partinin 2023 yilı defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde herhangi bir taşınır ve taşınmaz mal ile menkul kıymet ediniminin olmadığı anlaşılmıştır.

IV. SONUÇ
Halkın Kurtuluş Partisinin 2023 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
Partinin 2023 yılı kesin hesabında gösterilen 489.705,58 TL dönem içi gelir, 538,69TL bir önceki yıldan devreden nakit toplamı ve 0,72 TL yılsonundaki borç toplamı olmak üzere 490.244,99 TL gelir genel toplami ile 488.833,62 TL dönem içi gider, 1.411,37 TL gelecek yıla devreden nakit toplamı olmak üzere 490.244,99 TL gider genel toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna 6/11/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Kadir ÖZKAYA Hasan Tahsin GÖKCAN Basri BAĞCI 
Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞ
Üye Üye Üye Îrfan FIDAN Kenan YAŞAR Muhterem ÍNCE 
Üye Üye Üye Yılmaz AKÇİL Ömer ÇINAR Metin KIRATLI