Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2024-08-27

27 Ağustos 2024 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 32645
YÖNETMELİK
Ticaret Bakanlığından:
MOTORLU KARA
TAŞITLARININ TİCARETİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı motorlu kara taşıtı
ticaretine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; gerçek veya tüzel kişi tacirler
ile esnaf ve sanatkârların motorlu kara taşıtı ticareti faaliyetlerini,
motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden gerçek veya tüzel kişilerin
yükümlülüklerini, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesinin
verilmesi, yenilenmesi ve iptaline ilişkin usul ve esasları, Bilgi Sistemi
ve Ödeme Sisteminin kurulması, işletilmesi ve ikinci el motorlu kara taşıtı
satışında ödeme sisteminin gerçek ve tüzel kişiler tarafından kullanılması
ile ekspertiz raporlarının düzenlenmesine ilişkin
usul ve esasları, motorlu kara taşıtı ihale, ilan ve ön değerlemesine
ilişkin ilke, kural ve yükümlülükleri, toplu iş yeri ve taşıt pazarlarında
aranan şartları ve Bakanlık, yetkili idare ve diğer ilgili kurum ve
kuruluşların motorlu kara taşıtı ticaretine ilişkin görev, yetki ve
sorumluluklarını kapsar.
(2) Aşağıda belirtilen ikinci el motorlu kara
taşıtı satışları bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır:
a) İşletmeler arasında gerçekleştirilen satışlar.
b) Motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinde
bulunan gerçek veya tüzel kişiler adına en az altı ay süreyle tescilli olan
taşıtların bu gerçek veya tüzel kişilerce satışı.
c) 5/1/1961 tarihli ve 237
sayılı Taşıt Kanununa tabi idare, kurum ve kuruluşlar ile kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşlarınca yapılan satışlar.
ç) 27/10/1999 tarihli ve
4458 sayılı Gümrük Kanunu ile 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla
Mücadele Kanunu kapsamında yapılan satışlar.
d) Haciz, müsadere, zapt, buluntu, trafikten men
gibi nedenlerle icra müdürlükleri, alacaklı amme idareleri, milli emlak
müdürlükleri, tahsil daireleri, sulh hukuk mahkemesi satış veya tereke
tasfiye memurlukları ve 19/10/2005 tarihli ve 5411
sayılı Bankacılık Kanununda tanımlanan kredi kuruluşları ile diğer yetkili
kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan satışlar.
e) 21/11/2012 tarihli ve
6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring,
Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında finansal
kiralama sözleşmesine konu motorlu kara taşıtlarının kiralayan tarafından
kiracıya satışı.
(3) Yetkili satıcılar arasında gerçekleştirilen
tescilsiz motorlu kara taşıtı satışları bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 14/1/2015
tarihli ve 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 16
ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (ç)
bentleri, 23/10/2014 tarihli ve 6563 sayılı Elektronik Ticaretin
Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 11 inci maddesinin birinci fıkrası ile 1
sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
446 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
b) Bilgi Sistemi: Motorlu Kara Taşıtı Ticareti
Bilgi Sistemini,
c) Distribütör: Motorlu kara taşıtı üreticisiyle
yaptığı sözleşme kapsamında ilgili taşıt markasına ait motorlu kara
taşıtlarının Türkiye’de dağıtımı ve satışı konusunda yetkilendirilen gerçek
veya tüzel kişiyi,
ç) ESBİS: Esnaf ve Sanatkâr Bilgi Sistemini,
d) İhale platformu: Motorlu kara taşıtı ihalesi
düzenlenmesine elektronik ortam sağlayan gerçek kişiyi veya özel hukuk
tüzel kişisini,
e) İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti: Doğrudan
veya aracılık yapılmak suretiyle gerçekleştirilen tescilli motorlu kara
taşıtlarının pazarlama ve satışıyla ilgili faaliyetler bütününü,
f) İl müdürlüğü: Ticaret il müdürlüğünü,
g) İlan platformu: Kendine veya başkalarına ait
motorlu kara taşıtlarının pazarlama ve satışına yönelik ilanlara elektronik
ortam sağlayan gerçek veya tüzel kişiyi,
ğ) İşletme: İkinci el motorlu kara taşıtı
ticaretiyle iştigal eden ticaret şirketi, ticari işletme, esnaf ve sanatkâr
işletmesi ve bunların şubelerini,
h) MERSİS: Merkezi Sicil Kayıt Sistemini,
ı) Meslek odası: İlgili esnaf ve sanatkârlar odası
ile ticaret ve sanayi odasını, ticaret ve sanayi odalarının ayrı kurulduğu
yerlerde ticaret odasını,
i) Mesleki yeterlilik belgesi: Mesleki Yeterlilik
Kurumu tarafından onaylanarak bireyin bilgi, beceri ve yetkinliğini ifade
eden motorlu kara taşıtları alım satım danışmanı (Seviye 4) ve motorlu kara
taşıtları alım satım sorumlusu (Seviye 5) ulusal yeterliliklerine dayalı
belgeyi,
j) Motorlu kara taşıtı: 13/10/1983
tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan
motosiklet, otomobil, arazi taşıtı, otobüs, kamyonet, kamyon ve lastik
tekerlekli traktör niteliğindeki taşıtları,
k) Motorlu kara taşıtı ticareti: Doğrudan veya
aracılık yapılmak suretiyle gerçekleştirilen tescilli veya tescilsiz
motorlu kara taşıtlarının pazarlama ve satışıyla ilgili faaliyetler
bütününü,
l) Motorlu kara taşıtları alım satım danışmanı:
İşletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personelini,
m) Motorlu kara taşıtları alım satım sorumlusu:
İkinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden gerçek kişi tacirler
ile esnaf ve sanatkârların kendilerini, ticaret şirketleri ve diğer tüzel
kişi tacirler ile şubelerde ise bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilcileri,
n) Tescilsiz motorlu kara taşıtı ticareti: Doğrudan
veya aracılık yapılmak suretiyle gerçekleştirilen tescili yapılmamış
motorlu kara taşıtının pazarlama ve satışıyla ilgili faaliyetler bütününü,
o) TSE: Türk Standardları
Enstitüsünü,
ö) Üst meslek kuruluşu: Türkiye Odalar ve Borsalar
Birliği ile Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonunu,
p) Yetki belgesi: İkinci el motorlu kara taşıtı
ticaretiyle iştigal edilebilmesi için işletme adına düzenlenen belgeyi,
r) Yetkili idare: İşyeri açma ve çalışma ruhsatını
vermeye yetkili belediye veya il özel idareleri ile diğer idareleri,
s) Yetkili satıcı: Üretici veya distribütör
ile aralarında kurulan sözleşme kapsamında tescilsiz motorlu kara taşıtı
perakende ticaretiyle iştigal eden gerçek veya tüzel kişileri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yetki ve Yeterlilik Belgeleri
Yetki
belgesi
MADDE 5- (1) Yetki belgesi olmadan ticari faaliyet
kapsamında ikinci el motorlu kara taşıtı pazarlama veya satışı yapılamaz.
Bir takvim yılı içinde doğrudan veya aracılık yapılmak suretiyle üçten
fazla ikinci el motorlu kara taşıtı satışı yapılması halinde, aksi
Bakanlıkça tespit edilmedikçe her bir satış ticari faaliyet kabul edilir.
(2) Yetki belgesi, işletmenin bulunduğu yerdeki il
müdürlüğü tarafından Bilgi Sistemi üzerinden verilir, yenilenir ve iptal
edilir.
(3) Yetki belgesinde asgari olarak, MERSİS numarası
ve MERSİS’e kayıtlı işletme adı ve adresi ile
ticaret unvanına veya ESBİS’e kayıtlı işletme adı
ve adresi ile işletme sahibinin adı, soyadı ve T.C. kimlik numarasına veya
yabancı kimlik numarasına yer verilir.
(4) Yetki belgesi, her bir işletme için ayrı ayrı düzenlenir ve devredilemez.
(5) Bakanlık, yetki belgesinin içeriği ile yetki
belgesinin düzenlenmesine ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye
yetkilidir.
Yetki belgesi
verilmesinde aranan şartlar
MADDE 6- (1) İşletmeye yetki belgesi verilebilmesi için;
a) Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olunması,
b) Meslek odasına kayıtlı olunması,
c) Meslek odası ve vergi kayıtlarındaki faaliyet konuları
arasında ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretinin bulunması,
ç) Yetki belgesi başvurusunda bulunan alım satım
sorumlusunun;
1) On sekiz yaşını doldurmuş olması,
2) En az lise mezunu olması,
3) İflas etmemiş veya iflas etmiş olsa bile 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
hükümlerine göre itibarının yerine gelmiş olması,
4) Kasten işlenen suçlardan
dolayı beş yıldan fazla kesinleşmiş hapis cezası almamış veya devletin
güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, milli savunmaya ve
devlet sırlarına karşı suçlar ile casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli
iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan
kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, terörizmin finansmanı,
kaçakçılık, vergi kaçakçılığı veya haksız mal edinme, işkence, cinsel
saldırı ve çocukların cinsel istismarı suçlarından hüküm giymemiş ya da
ticaret ve sanat icrasından hükmen yasaklanmamış olması,
5) Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesine sahip
olması,
gerekir.
(2) Bakanlık, yetki belgesi verilmesi için mesleki
eğitim şartı getirmeye ve bu eğitime ilişkin usul ve esaslar ile bu şarttan
muafiyet sağlayan eğitim alanlarını ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının
görüşlerini alarak belirlemeye yetkilidir. Mesleki eğitim, Bakanlık veya
Bakanlıkça uygun görülen kurum ve kuruluşlar tarafından verilir.
Yetki
belgesinin verilmesi
MADDE 7- (1) Yetki belgesi başvurusu, yetki belgesi
verilmesinde aranan şartların taşındığını gösteren belgelerle birlikte
Bilgi Sistemi üzerinden yapılır.
(2) İl müdürlüğünce, ilgili kurum ve kuruluşların
elektronik bilgi sistemlerinden sağlanabilen belgeler bu sistemlerden temin
edilir ve işletme adına elektronik ortamda oluşturulan dosyada diğer
başvuru evrakı ile birlikte saklanır.
(3) Yetki belgesi verilmesinde aranan şartları
taşıdığı anlaşılan işletmelere, başvuru tarihinden itibaren on gün içinde
yetki belgesi düzenlenir.
(4) Yetki belgesi başvurusu ret gerekçelerine,
başvuruda bulunan işletmenin erişebileceği şekilde Bilgi Sisteminde yer
verilir.
Yetki
belgesinin yenilenmesi
MADDE 8- (1) Yetki belgesi, 5 inci maddenin üçüncü
fıkrasında belirtilen bilgilerden herhangi birinde değişiklik olması
durumunda yenilenir. Yenileme başvurusu, değişikliğin gerçekleştiği
tarihten itibaren otuz gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden yapılır.
(2) Yetki belgesinin yenilenmesinde 7 nci maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen
usul ve esaslar uygulanır.
Yetki
belgesinin iptali
MADDE 9- (1) Yetki belgesi;
a) 6 ncı maddede
belirtilen şartlardan herhangi birini kaybeden işletmenin bu durumun
gerçekleştiği tarihten itibaren on gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden
yapacağı başvuru üzerine,
b) 6 ncı maddede
belirtilen şartlardan herhangi birine sahip olunmadığının Bakanlıkça tespit
edilmesi halinde,
c) 8 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen
süre içinde yenileme başvurusunda bulunulmaması nedeniyle Bilgi Sistemi
üzerinden veya yazılı olarak Bakanlıkça yapılan uyarıya rağmen on gün
içinde yenileme başvurusunda bulunulmaması halinde,
ç) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden
işletmeye Bilgi Sistemi üzerinden veya yazılı olarak Bakanlıkça yapılan
uyarıya rağmen;
1) Verilen süre içinde aykırılığın ortadan
kaldırılmaması halinde,
2) Aynı takvim yılı içinde aykırılığın tekrarlanması
halinde,
d) Tescilsiz motorlu kara taşıtı ticareti
faaliyetinde de bulunan işletmenin bu faaliyeti yürütürken satıştan kaçınması,
taşıtın üretici veya distribütör tarafından
tavsiye edilen satış fiyatının üzerinde fiyat talep etmesi, tüketiciyi aksesuar
almaya veya takas yapmaya zorlaması ya da takas fiyatını piyasa fiyatının
önemli ölçüde altında belirlemesi gibi tescilsiz motorlu kara taşıtına
ulaşılmasını zorlaştırıcı faaliyette bulunması halinde,
iptal edilir.
(2) Yetki belgesi iptal gerekçelerine, yetki
belgesi iptal edilen işletmenin erişebileceği şekilde Bilgi Sisteminde yer
verilir.
(3) Birinci fıkranın (ç) ve (d) bentleri gereğince
yetki belgesi iptal edilen işletmeye ve işletme sahibi ile işletmeyi temsile
yetkili olanların sahibi veya temsile yetkili olduğu diğer işletmelere
iptal tarihinden itibaren bir yıl süreyle yetki belgesi verilmez.
Mesleki
yeterlilik belgesi
MADDE 10-
(1) Motorlu kara taşıtları alım
satım sorumlularının Seviye 5, motorlu kara taşıtları alım satım
danışmanlarının ise Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması
gerekir.
(2) Motorlu kara taşıtları alım satım
sorumlularının, yükseköğretim kurumlarının; motorlu kara taşıtları alım
satım danışmanlarının ise ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarının motorlu
kara taşıtı ticareti ile ilgili alanlarından veya bunlara denkliği kabul
edilen yurt dışındaki öğretim kurumlarından mezun olmaları durumunda
mesleki yeterlilik belgesi şartı aranmaz. Mesleki yeterlilik belgesi
şartından muafiyet sağlayan motorlu kara taşıtı ticareti ile ilgili alanlar
Bakanlıkça belirlenir.
(3) Bakanlık, yetki belgesine sahip işletmelerce
çalıştırılması gereken mesleki yeterlilik belgesine sahip asgari personel
sayısı ile ulusal yeterliliğin yapısını oluşturan ve personelin sahip
olduğu mesleki yeterlilik belgesinde yer alması gereken seçmeli birimleri
belirlemeye yetkilidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Motorlu Kara Taşıtı Ticaretiyle İştigal Edenlerin
Yükümlülükleri
ve Haksız Ticari Uygulamalar
Distribütörlerin
haksız ticari uygulamaları ve yükümlülükleri
MADDE 11-
(1) Distribütörlerin, yetkili
satıcıların ticari faaliyetlerini önemli ölçüde bozan, makul karar verme
yeteneğini azaltan veya normal şartlarda taraf olmayacağı bir ticari
ilişkinin tarafı olmasına sebep olan faaliyetleri haksız ticari
uygulamadır. Haksız ticari uygulamalarda bulunulamaz.
(2) Distribütörlerin aşağıda belirtilen
faaliyetleri her durumda haksız ticari uygulama kabul edilir:
a) Yetkili satıcıyı bir ay içinde son üç yıllık
satışlarının aylık ortalamasından fazla taşıt almaya zorlamak.
b) Fatura tarihinden sonra taşıt fiyatında artış
yapmak veya taşıtı on beş gün içinde yetkili satıcıya teslim etmemek.
c) Taşıt satışını, kendisinin veya bir başkasının
mal veya hizmetini alma şartına bağlamak.
ç) Yetkili satıcının taşıt satışlarına ilişkin
kampanyalardan faydalanmasını diğer ürün ve hizmetlerin satışı, fiyat
indirimi, yetkili satıcının kâr marjının
kısıtlanması ve taşıt satış kotası gibi şartlara bağlamak.
(3) Distribütörler, tavsiye edilen taşıt satış fiyatının
elektronik ortam üzerinden erişilebilir olmasını sağlar.
Yetkili
satıcıların yükümlülükleri
MADDE 12-
(1) Yetkili satıcılar tescilsiz
motorlu kara taşıtlarının pazarlama ve satışında aşağıdaki hususlara
uymakla yükümlüdür:
a) Tescilsiz motorlu kara taşıtına ilişkin
vergilerin alıcı tarafından ödendiği andan itibaren taşıtın satış fiyatını
arttırmamak ve alıcıya taşıt fiyatını sabitleme hakkını bildirmek.
b) Alıcının vergileri ödediği tarihten itibaren on
beş gün içinde taşıtı alıcıya teslim etmek.
(2) Motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal edilen
iş yerinde sigorta, finansman, aksesuar, yedek parça satışı, servis ve
satış sonrası hizmetler gibi faaliyetler dışında ticari faaliyette
bulunulamaz.
Yetkili
satıcıların sipariş usulü satışları
MADDE 13-
(1) Alıcının tescilsiz motorlu
kara taşıtının satış bedelinin bir kısmını önceden ödemeyi, satıcının da
bedelin kısmen veya tamamen ödenmesinden sonra taşıtı alıcıya devir ve
teslim etmeyi üstlendiği sipariş usulü satışlarda yazılı olarak veya
elektronik ortamda sipariş formu düzenlenir ve aynı gün alıcıya teslim
edilir. Bu form düzenlenmeden alıcıdan herhangi bir ödeme veya alıcıyı borç
altına sokan belge alınamaz.
(2) Sipariş edilen taşıtın, kırk beş günden fazla
olmayacak şekilde formda belirtilen süre içinde alıcıya teslimi zorunludur.
Bu süre, formun düzenlendiği veya kısmi ödemenin yapıldığı tarihlerden
hangisi önce ise o tarih esas alınarak hesaplanır.
(3) Taşıt yedi gün içinde alıcıya teslim edilebilir
duruma gelinceye kadar alıcıdan en fazla nihai satış fiyatının yüzde onu
oranında kısmi ödeme veya alıcıyı borç altına sokan belge alınabilir.
(4) Alıcı, sipariş formunun düzenlendiği tarihten
itibaren on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai
şart ödemeksizin siparişi iptal edebilir. Siparişin iptal edildiğine dair
bildirimin bu süre içinde satıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir. Mevcut
donanım listesinde yer almayan özelliklerle kişiselleştirilmiş siparişler
ile özel tertibatlı taşıtlar için bu hüküm uygulanmaz.
(5) Yetkili satıcı, sipariş iptali konusunda
alıcıyı yazılı olarak bilgilendirmekle yükümlüdür. Bilgilendirmenin
yapıldığına dair ispat yükü yetkili satıcıya aittir.
(6) Siparişin iptal edilmesi durumunda, alıcı tarafından
yapılan tüm ödemeler ile alıcıyı borç altına sokan her türlü belge iptal
bildiriminin yetkili satıcıya ulaştığı tarihten itibaren on gün içinde iade
edilir.
Distribütörler
haricinde taşıt ithal edenler
MADDE 14-
(1) Distribütörler haricinde taşıt
ithal edenler, yetkili satıcılara satış yapmaları halinde 11 inci maddeye,
diğer gerçek veya tüzel kişilere satış yapmaları halinde 12 nci ve 13 üncü maddelere tabidir.
İşletmelerin
yükümlülükleri
MADDE 15-
(1) İşletmeler aşağıdaki hususlara
uymakla yükümlüdür:
a) Mesleki yeterlilik belgesinin aranmayacağı
haller hariç olmak üzere, mesleki yeterlilik belgesine sahip olmayan
kişileri motorlu kara taşıtı alım satım sorumlusu veya danışmanı olarak
istihdam etmemek.
b) Yetki belgesi numarasını ekspertiz
raporunun düzenlenmesi sırasında ekspertiz işletmesine ve satış sırasında
notere beyan etmek.
c) Ekspertiz raporunun bir nüshasını satış
sırasında notere ibraz etmek.
ç) Satışına yetkili olmadığı ikinci el motorlu kara
taşıtına ilişkin pazarlama ve aracılık faaliyetinde bulunmamak.
d) Yol ve kaldırım gibi kamunun ortak kullanımına
ayrılmış alanları taşıt teşhir alanı olarak kullanmamak.
(2) 14/7/2005 tarihli ve
2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve
Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla,
ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal edilen iş yerinde başka
bir ticari faaliyette bulunulamaz ve bu iş yeri ikamet amacıyla
kullanılamaz.
Ekspertiz
raporu
MADDE 16-
(1) TSE hizmet yeterlilik belgesine
sahip ekspertiz işletmesi bulunmayan illerde
faaliyet gösteren işletmeler hariç olmak üzere, işletme tarafından, tescil
belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıt satışlarından önceki
on gün içinde ekspertiz raporu alınır. Ekspertiz raporu ücreti, satış
işleminin alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmemesi durumunda alıcı,
diğer hallerde işletme tarafından ödenir.
(2) Ekspertiz raporu, ilgili standarda göre verilen
TSE hizmet yeterlilik belgesi bulunan ekspertiz
işletmeleri tarafından düzenlenir. Üç nüsha düzenlenen raporun iki nüshası
satıcı işletmeye verilir. Rapor, satıcı işletme ile ekspertiz
işletmesi tarafından en az beş yıl süreyle saklanır.
(3) Model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış
bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar için ekspertiz
raporu alınması zorunlu değildir.
(4) Ekspertiz raporunda asgari olarak aşağıdaki
hususlara yer verilir:
a) Taşıtın markası, ticari adı, cinsi, tipi, model
yılı ve kilometresi.
b) Ekspertiz raporunu düzenleyen ticari işletmenin
hizmet yeterlilik belgesi ve MERSİS numaraları ile MERSİS’e
kayıtlı ticaret unvanı ve işletme adı veya ekspertiz
raporunu düzenleyen esnaf ve sanatkâr işletmesinin hizmet yeterlilik
belgesi numarası ve ESBİS’e kayıtlı işletme adı
ile işletme sahibinin adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası veya yabancı
kimlik numarası.
c) Ekspertiz raporunu alan işletmenin yetki belgesi
numarası ile MERSİS numarası, MERSİS’e kayıtlı
ticaret unvanı ve işletme adı veya ESBİS’e
kayıtlı işletme adı, işletme sahibinin adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası
veya yabancı kimlik numarası.
ç) Ekspertiz raporunu alan işletmenin yetki
belgesinin bulunmaması durumunda, yetki belgesinin bulunmadığı hususu.
d) TSE’nin ilgili standardı ile belirlenen diğer
hususlar.
(5) Ekspertiz işletmesi, ekspertiz
raporundaki bilgilerin taşıtın gerçek durumunu yansıtmamasından sorumludur.
Taşıtın gerçek durumuna aykırı ekspertiz raporu
düzenleyen ve Bakanlıkça yapılan uyarıya rağmen aynı takvim yılı içinde bu
aykırılığı tekrarlayan ekspertiz işletmesinin hizmet yeterlilik belgesi
Bakanlıkça yapılan bildirim tarihinden itibaren on gün içinde TSE
tarafından iptal edilir. Hizmet yeterlilik belgesi iptal edilen ekspertiz işletmesine ve ekspertiz işletmesinin sahibi
ile işletmeyi temsile yetkili olanların sahibi veya temsile yetkili olduğu
diğer ekspertiz işletmelerine iptal tarihinden itibaren bir yıl süreyle
yetki belgesi verilmez. Aldatıcı ve yanıltıcı ekspertiz
raporları ile ilgili olarak tüketicilerin 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun ayıplı hizmete ilişkin hakları
saklıdır.
(6) Bakanlık, TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip
işletme sayısını ve taşıt türleri itibarıyla ekspertiz
hizmetinin yaygınlaşmasını dikkate alarak ekspertiz raporu alma zorunluluğu
bulunan diğer araç sınıflarını, ekspertiz raporunda yer verilecek diğer
bilgileri, TSE hizmet yeterlilik belgesi verilecek ekspertiz işletmelerinde
ve bu işletmelerde çalıştırılan kişilerde aranan nitelikleri, ekspertiz
raporu düzenleyenlerin yükümlülük ve sorumluluklarını, hizmet yeterlilik belgesi
ile ekspertiz raporu ücretinin üst sınırını ilgili kamu kurum ve
kuruluşları ile üst meslek kuruluşlarının görüşünü alarak belirlemeye
yetkilidir.
İkinci el
motorlu kara taşıtı ticaretinde garanti
MADDE 17-
(1) Model yılına göre sekiz yaşın
veya yüz altmış bin kilometrenin altında olan ve tescil belgesinde araç
sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtların motor ve şanzımanı ile elektrik
ve elektronik sistemleri, satış tarihinden itibaren üç ay veya beş bin
kilometre işletmenin garantisi altındadır. Üretici tarafından yenilenmiş
ikinci el motorlu kara taşıtı satışlarında garanti, satış tarihinden
itibaren bir yıl veya yirmi bin kilometredir. İşletme, garanti kapsamına
giren hususları sigorta yaptırmak suretiyle karşılayabilir.
(2) Birinci fıkrada sayılan parçalarda garanti
süresi veya kilometresi içinde meydana gelen arızalar azami kırk beş iş
günü içinde giderilir. Bu sürenin tespitinde taşıt sahibinin arızalı taşıtı
işletmeye teslim ettiği tarih veya ilgili il müdürlüğüne yazılı başvurusu
üzerine il müdürlüğünce işletmeye yapılan bildirim tarihi dikkate alınır.
İl müdürlüğüne yapılan başvuruya, satış sözleşmesinin bir örneği ile
arızaya ilişkin belgeler eklenir. Arızanın giderilmesine ilişkin masraflar
işletmeye aittir.
(3) Garanti süresi veya kilometresi içinde
arızalanan taşıtın işletmeye veya işletmenin belirleyeceği onarım noktasına
teslim edilmesi halinde işletme tarafından, arızalı taşıtın teslim
alındığına dair iki nüsha belge düzenlenerek bir nüshası taşıt sahibine
teslim edilir. Bu belgede asgari olarak aşağıdaki bilgilere yer verilir:
a) Taşıtı teslim edenin adı, soyadı ve imzası.
b) Taşıtı teslim alanın adı, soyadı ve imzası.
c) Taşıta ilişkin şikâyet ve talepler.
ç) Taşıtın markası, ticari adı, cinsi, tipi ve
model yılı.
d) Taşıtın arıza bildirim ve işletmeye teslim
tarihi.
(4) Birinci fıkrada sayılan parçalarda garanti
süresi içinde arıza meydana gelmesi durumunda, arıza nedeniyle taşıtın
kullanılamadığı süre garanti süresine eklenir.
(5) İşletmeler birinci fıkrada belirtilenlere ilave
garantiler verebilir.
(6) 6502 sayılı Kanunun 56 ncı
maddesi kapsamında üretici veya ithalatçı garantisi devam eden taşıtlar hakkında
bu madde uygulanmaz.
(7) Bakanlık, garanti kapsamına giren diğer ikinci
el motorlu kara taşıtı türleri ile garantiye ilişkin diğer usul ve esasları
belirlemeye yetkilidir.
(8) İkinci el motorlu kara taşıtı satışlarında
tüketicilerin 6502 sayılı Kanunun ayıplı mal ve hizmetlere ilişkin hakları
saklıdır.
Garanti
kapsamına girmeyen hususlar
MADDE 18-
(1) İkinci el motorlu kara
taşıtının satışında aşağıdaki parça, durum, işlem ve arızalar garanti
kapsamı dışındadır:
a) Model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış
bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar.
b) Satış sırasında alıcı tarafından bilindiği
işletme tarafından belgelendirilen arıza ve hasarlar.
c) Ekspertiz raporunda belirtilen arıza ve
hasarlar.
ç) Taşıtın olağan kullanımı nedeniyle kayışlar,
egzoz, amortisör, debriyaj, ön dişli takımı, fren balataları ve pabuçları,
diskler, contalar gibi parçalarda meydana gelen aşınma ve yıpranmalar.
d) Garanti kapsamındaki bir parçada meydana gelen
arızanın doğrudan sonucu olarak hasar görmedikçe veya zayi olmadıkça;
bujiler, katalitik konvertörler, hava filtresi,
yağ filtresi, yakıt filtresi, cam silecek lastikleri, klima devresinin
doldurulması için kullanılan maddeler, ilave edilen yağlar, soğutma
sıvıları, fren sıvıları ve diğer katkı maddeleri.
e) Garanti kapsamındaki bir parçada meydana gelen
arızanın doğrudan sonucu olarak hasar görmedikçe veya zayi olmadıkça,
koltuk aksesuarlarının temizlenmesi ve onarılması dâhil olmak üzere
kaportanın ve kabinin olağan bakımı için yapılan masraflar.
f) Kaporta işleri, süslemeler, paspas, lastikler,
jantlar, akü, farlar, park lambaları, camın ve farların kırılması veya
çatlaması.
g) Parça değişimi yapılarak veya yapılmaksızın
düzenli önleyici işlemler, kontroller ve ayarlamalar.
ğ) İkaz lambaları sistem arızası gösterdiği halde
taşıtı kullanmaya devam etmenin veya bilerek veya bilmeyerek uygun olmayan
yakıtın kullanılmasının sebep olduğu arızalar.
h) Hatalı kullanım, kaza, hırsızlık, hırsızlık
girişimi, yangın, infilak, vandallık veya doğal
afetler nedeniyle hasar gören veya zayi olan parçalar.
ı) Taşıtın ihmal edilmesinin veya uygun olmayan bir
şekilde kullanılmasının veya taşıtın gereği gibi çalışması için lüzumlu
olan sıvıların donmasının sebep olduğu arızalar.
i) Bakım işlemlerinin muayene ve bakım planına
uygun olarak yapılmaması nedeniyle meydana gelen arızalar.
j) Satış sonrasında taşıta yapılan herhangi bir
eklenti nedeniyle oluşan hasar ve arızalar.
k) Tescil belgesinde “Trafikten çekilerek tescil
kaydı kapatılmıştır.” şerhi bulunan taşıtlar.
(2) Kullanım hatasının tespitinde 13/6/2014 tarihli ve 29029 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Garanti Belgesi Yönetmeliğinin 11 inci maddesi uygulanır.
İkinci el
motorlu kara taşıtı satışına aracılık ve taşıt teslim belgesi
MADDE 19-
(1) Satışa sunulmak üzere
işletmeye teslim edilen ikinci el motorlu kara taşıtı için taşıt teslim
belgesi düzenlenir.
(2) Taşıt teslim belgesi, ikinci el motorlu kara
taşıtının adına tescilli olduğu kişi ile işletme arasında birer nüshası
taraflarda kalacak şekilde en az iki nüsha düzenlenir ve işletme tarafından
en az beş yıl süreyle saklanır.
(3) Taşıt teslim belgesinde asgari olarak aşağıdaki
bilgilere yer verilir:
a) Tarafların adı ve soyadı veya ticaret unvanı ve
işletme adı ile kimlik ve iletişim bilgileri.
b) İkinci el motorlu kara taşıtının tescil belgesi
ve kilometre bilgileri ile boyalı ve değişen parça bilgileri.
c) İkinci el motorlu kara taşıtının adına tescilli
olduğu kişi tarafından beyan edilen taşıta ilişkin arıza ve hasar bilgileri
ile güvenlik, iç donanım, dış donanım ve multimedya
özellikleri gibi diğer bilgiler.
ç) Aracılık hizmeti karşılığında işletmeye ödenecek
ücretin tutarı veya satış bedeli üzerinden oranı.
d) İkinci el motorlu kara taşıtının işletmede
kalacağı süre.
e) Tarafların tebligat adresleri ve imzaları.
f) Taşıt üzerindeki rehin veya haciz gibi şerh
bilgileri.
(4) İkinci el motorlu kara taşıtında üçüncü
fıkranın (d) bendinde belirtilen süre içinde oluşan arıza ve hasardan
işletme sorumludur.
(5) Bakanlık, taşıt teslim belgesinin şekli ve
içeriği ile aracılık hizmeti karşılığında işletmeye ödenecek ücretin üst
sınırını üst meslek kuruluşlarının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir.
Taşıt
tanıtım kartı
MADDE 20-
(1) Satışa sunulan ikinci el
motorlu kara taşıtında, kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde taşıta
ilişkin tanıtıcı güncel bilgilerin yer aldığı tanıtım kartı bulundurulur.
(2) Tanıtım kartında yetki belgesi numarasına ve
ikinci el motorlu kara taşıtına ilişkin aşağıdaki asgari bilgilere yer
verilir:
a) Markası, ticari adı, cinsi, tipi ve model yılı
ile donanım ve aksesuar bilgileri.
b) Şasi numarasının son 6 hanesi.
c) Plaka numarası.
ç) Yakıt türü.
d) Kilometresi.
e) Satış fiyatı.
f) Boyalı ve değişen parçaları.
g) Niteliği belirtilmek suretiyle hasar kaydı.
ğ) Üzerinde rehin veya haciz gibi şerhlerin bulunup
bulunmadığı.
h) 6502 sayılı Kanunun 56 ncı
maddesi kapsamında üretici veya ithalatçı garantisi devam eden taşıtlar
için kalan garanti süresi ve kilometresi.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Elektronik Ortamdaki Faaliyetlere İlişkin
Yükümlülükler
İşletmelerin
ilanlara ilişkin yükümlülükleri
MADDE 21-
(1) İşletmeler ilan verirken aşağıdaki
hususlara uymakla yükümlüdür:
a) Yetki belgesi numarası ve yetki belgesindeki
işletme adı veya unvanı ile 20 nci maddenin
ikinci fıkrasında belirtilen diğer bilgilere güncel olarak yer vermek.
b) Üçüncü kişileri yanıltıcı bilgi ve belgelere yer
vermemek.
c) İkinci el motorlu kara taşıtının satılması,
taşıt teslim belgesi süresinin veya ilan verme yetkisinin sona ermesi
halinde ilan faaliyetine gecikmeksizin son vermek.
İlan
platformlarının yükümlülükleri
MADDE 22-
(1) Başkalarına ait motorlu kara taşıtlarının
pazarlama ve satışına yönelik ilanlara elektronik ortam sağlayan
platformlar aşağıdaki hususlara uymakla yükümlüdür:
a) İşletmelerin üyeliğinin veya kaydının
yapılmasından ve yenilenmesinden önce Bilgi Sistemi üzerinden yetki belgesi
kontrolü yapmak ve yetki belgesine sahip olmayan işletmelerin üyeliğine
veya kaydına izin vermemek.
b) Gerçek kişinin adı, soyadı ve T.C. kimlik
numarası ya da yabancı kimlik numarası ile telefon numarasını; tüzel
kişinin unvanı ve telefon numarasını üyelikten veya ilanın yayımlanmasından
önce doğrulamak. Her takvim yılında en az bir defa bu bilgilerin
doğruluğunu kontrol etmek, güncellenmesini sağlamak ve bu bilgileri beş yıl
süreyle saklamak.
c) İlan veren gerçek kişilerin ad soyad bilgilerinin tam ad ve soyadı veya tam ad ve
soyadın/soyadlarının baş harflerini ve varsa tescil edilmiş işletme adını,
tüzel kişilerin ise tescil edilmiş unvanını ve varsa işletme adını içerecek
şekilde gösterilmesini sağlamak.
ç) İlana konu taşıtın ilan veren kişiye veya ilan
verenin gerçek kişi olması halinde birinci ve ikinci derece kan hısımlarına
veya eşine ait olduğunu ya da ilanı veren kişinin ilana konu taşıt sahibi
tarafından yetkilendirildiğini ilanı yayımlamadan önce Bakanlığın
elektronik sistemleri üzerinden doğrulamak.
d) İlanlara ilişkin talep ve şikâyetlerin internet
tabanlı iletişim yöntemlerinden en az biri ve telefon aracılığıyla
iletebilmesi için müşteri hizmetleriyle iletişim imkânı sunmak. Bu talep ve şikâyetlerin etkin şekilde yönetilerek sonuçlandırılmasını
sağlamak.
e) Piyasa yapısını bozucu veya tüketiciyi yanıltıcı
ilanları önlemeye yönelik tedbirleri almak.
İhale
platformlarının yükümlülükleri
MADDE 23-
(1) İhale platformları aşağıdaki
hususlara uymakla yükümlüdür:
a) İhalenin şeffaflığını, güvenliğini ve adil rekabet
ortamında gerçekleştirilmesini sağlamak için gerekli önlemleri almak.
b) İhaleyi, ihale tarihinden en az iki saat önce
ihale platformunda ilan etmek ve bu ilanlarda asgari olarak aşağıdaki bilgi
ve belgelere yer vermek:
1) İhalenin başlangıç ve bitiş tarihi ile ihale
yöntemi ve kuralları.
2) İhale kapsamında satışa
sunulan her bir taşıtın detaylı görseli, markası, ticari adı, cinsi, tipi,
model yılı, şasi ve plaka numaraları, yakıt, şanzıman, donanım, kasa,
kilometre ve renk bilgileri, taşıtın kaporta aksamındaki boyanan ve değişen
parça bilgileri ile satıcının taşıt üzerinde satış ve/veya devri
kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunup bulunmadığına dair
beyanı.
3) Alıcının işletme olduğu durumlar hariç olmak
üzere, satıcı tarafından ilan tarihinden önceki on gün içinde alınan 16 ncı madde uyarınca düzenlenmiş ekspertiz
raporu.
4) İhaleye konu her bir taşıt için belirlenen
açılış fiyatı.
5) Bakanlıkça gerekli görülen diğer bilgi ve
belgeler.
c) Satıcı ve alıcılarla yazılı şekilde veya
elektronik ortamda ihale şartlarının açıkça yer aldığı üyelik sözleşmesi
imzalamak. Her bir üye için kişiye özel üye numarası tanımlamak ve ihaleye
alıcı veya satıcı olarak yalnızca üyelerin katılmasını sağlamak.
ç) Gerçek kişi üyelerin adı,
soyadı, T.C. kimlik numarası veya yabancı kimlik numarası; tüzel kişi
üyelerin ticaret unvanı, vergi kimlik numarası, MERSİS numarası ile ihalede
verilen tekliflerin zamanı ve tutarı, teklif veren katılımcılar ile diğer
katılımcılara ait IP adresleri, üye numaraları ve iletişim bilgilerini
ihalenin düzenlendiği tarihten itibaren beş yıl süreyle saklamak.
d) İhaleye katılan toplam katılımcı sayısı ile
teklif veren katılımcılar için her bir ihale özelinde oluşturulan katılımcı
numarasının ihale kesinleşene kadar tüm katılımcılar tarafından görülmesini
sağlamak.
e) İlanlara ilişkin talep ve şikâyetlerin internet
tabanlı iletişim yöntemlerinden en az biri ve telefon aracılığıyla
iletebilmesi için müşteri hizmetleriyle iletişim imkânı sunmak, bu talep ve
şikâyetlerin etkin şekilde yönetilerek sonuçlandırılmasını sağlamak.
(2) İhaleye konu taşıtın satıcısı veya ihale
platformu tarafından alıcı sıfatıyla ihaleye doğrudan veya dolaylı olarak
katılım sağlanamaz ve teklif verilemez.
(3) İhale platformu, ihaleye çıkan taşıtın
hedeflenen en düşük satış fiyatı olan rezerv fiyat uygulamasının kullanılması
halinde;
a) İhale öncesi rezerv fiyatı kayıt altına alır ve
ihale sırasında artmasını engeller.
b) Taşıtın rezerv fiyata ulaşması halinde bu
durumun kolaylıkla görülebilir veya okunabilir şekilde taşıtın satışa uygun
hale geldiğini belirten bir görsele veya ibareye yer verir.
(4) Belirli zaman dilimi içinde fiyat teklifi
verilen ihalelerde, ihale bitiş saatinde verilen en yüksek teklif ile; rezerv fiyat uygulaması kullanılan ihalelerde,
rezerv fiyatın altında verilen nihai teklifin satıcı tarafından kabul edilmesi
veya ihale bitiş saatinde rezerv fiyatın üzerinde verilen en yüksek teklif
ile ihale kesinleşir.
(5) İhalenin kesinleşmesi, ihale platformunun
kararına veya onayına bağlanamaz. Alıcının menfaatine olan veya alıcının
sözleşmede belirtilen süre içinde satış bedelini ödemediği durumlar hariç
olmak üzere, kesinleşen ihalede satıştan imtina edilemez.
(6) İhalenin iptali durumunda, ihale platformunca
gerekçeli iptal nedeni hakkında üyelere platform üzerinden bilgi verilir.
(7) Bu madde, işletmeler veya motorlu kara taşıtı
kiralama faaliyetinde bulunan gerçek veya tüzel kişiler arasında
gerçekleştirilen ihaleler hakkında da uygulanır.
Ön
değerlemeye ilişkin yükümlülükler
MADDE 24- (1) Elektronik
ortamda ikinci el motorlu kara taşıtı ön değerlemesi yapan gerçek veya
tüzel kişiler asgari olarak satıcının beyan ettiği taşıtın marka, ticari
ad, cins, tip, kasa, yakıt, şanzıman, donanım, aksesuar, kilometre ve renk
bilgileri ile taşıtın arızalı, boyalı ve değişen parça bilgilerini dikkate
alarak ön değerleme yapar.
(2) Ön değerleme sonucunda fiyat teklifi verilen ve
fiziksel incelemesi tamamlanan taşıtlara aynı gün nihai teklif verilir.
Satıcı, nihai teklif verilmeyecek durumlar hakkında ön değerleme aşamasında
bilgilendirilir. Bu durumlar dışında nihai teklif verilmesi zorunludur.
(3) Model yılına göre sekiz yaşın ve yüz altmış bin
kilometrenin altındaki taşıtlar için ön değerleme sonucunda verilen fiyat
teklifi ile nihai teklif arasındaki fark yüzde beşten fazla olamaz.
Fiziksel inceleme sonucunda tespit edilen satıcı beyanına ilave arıza ve
kusurların giderilmesine ilişkin bedel bu farka eklenebilir. Bakanlık bu
fıkrada belirtilen oranı iki katına kadar artırmaya veya sıfıra kadar
indirmeye yetkilidir.
(4) Fiziksel inceleme sonucunda belirlenen ihale
açılış fiyatı da nihai teklif kabul edilir.
(5) Ön değerleme sonucunda alt ve üst sınırlar
belirtilerek fiyat teklifi verilmesi durumunda, ikinci fıkrada belirtilen
yüzde beşlik fark üst sınır üzerinden hesaplanır.
(6) Ön değerleme sonucunda verilen fiyat teklifi,
asgari yirmi dört saat geçerlidir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Bilgi
Sistemi ve entegrasyon
MADDE 25-
(1) Motorlu kara taşıtı
ticaretinin takip ve kontrolü amacıyla Bakanlık tarafından Bilgi Sistemi
oluşturulur.
(2) Yetki belgesine sahip işletmelerin güncel
listesine Bilgi Sistemi üzerinden erişilir.
(3) Tescilsiz motorlu kara taşıtlarının tedarik
zincirinde gerçekleşen üretim, ithalat, sipariş, alış, satış, devir ve
teslim gibi hareketleri Bilgi Sistemi üzerinden Bakanlıkça takip
edilebilir.
(4) Bakanlıkça gerekli görülen bilgi ve belgeler,
belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde motorlu kara taşıtı üretici ve
distribütörleri, yetkili satıcılar, işletmeler, ekspertiz
işletmeleri ve ilgili diğer kişi, kurum ve kuruluşlar tarafından Bilgi
Sistemine aktarılır.
(5) Bilgi Sistemi ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarının erişimine açılabilir ve ihtiyaç duyulan diğer bilgi sistemlerine
entegre edilebilir.
Ödeme
Sistemi
MADDE 26- (1) İşletmelerin
ve diğer gerçek veya tüzel kişilerin ikinci el motorlu kara taşıtı
satışlarında ödemenin bir kısmının veya tamamının nakit, havale, elektronik
fon transferi veya Bakanlıkça belirlenen diğer ödeme yöntemleriyle yapılması
halinde taşıt satış bedeli, Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluş tarafından
taşıt mülkiyeti ile satış bedelinin eş anlı el değiştirmesini sağlayacak
şekilde oluşturulan elektronik sistem üzerinden ödenir.
(2) Taşıt satış bedelinin bir kısmının veya tamamının
5411 sayılı Kanunda tanımlanan kredi kuruluşları veya 6361 sayılı Kanunda
tanımlanan finansman ve tasarruf finansman şirketleri tarafından
kredilendirilmesi halinde kredi tutarı haricindeki ödemeler için elektronik
sistem kullanılır.
(3) Elektronik sistemin kullanılmasına ilişkin
masraflar satıcıya aktarılan taşıt satış bedelinden mahsup edilir.
(4) Bakanlık, birinci fıkrada belirtilen elektronik
sistem için gerekli altyapının oluşturulmasına ve işletilmesine ilişkin
usul ve esaslar ile verilen hizmetler karşılığında alınacak ücretlerin üst
sınırını Türkiye Noterler Birliğinin görüşünü alarak belirlemeye
yetkilidir.
Türkiye
Noterler Birliğinin ve noterlerin yükümlülükleri
MADDE 27-
(1) İkinci el motorlu kara taşıtı
alım satımında noterler, yetki belgesi bilgilerini Bakanlığın; ekspertiz raporu ibraz edilmesi halinde, ekspertiz
işletmesinin hizmet yeterlilik belgesi bilgilerini TSE’nin elektronik
sistemlerinden kontrol eder.
(2) İkinci el motorlu kara taşıtı satış sözleşmesinde
asgari olarak aşağıdaki bilgilere yer verilir ve bu bilgiler Bakanlığın
taleplerine uygun olarak Türkiye Noterler Birliği tarafından Bilgi
Sistemine aktarılır:
a) Taşıtın ilk tescil tarihi, markası, ticari adı,
cinsi, tipi, model yılı ile şasi ve plaka numaraları.
b) Taşıt satışının yapıldığı tarih, saat ve dakika
bilgileri.
c) Alıcı ve satıcının adı, soyadı ve T.C. kimlik
numarası ya da yabancı kimlik numarası veya ticaret unvanı ve vergi
numarası ile iletişim bilgileri.
ç) İşletmenin ve varsa alıcının yetki belgesi
numarası veya yetki belgesinin bulunmadığı hususu.
d) Ekspertiz raporunun düzenlendiği tarihte hizmet
yeterlilik belgesinin geçerli olup olmadığı hususu.
e) Ekspertiz raporunun tarih ve sayısı ile ekspertiz raporunda yer alan TSE hizmet yeterlilik
belgesi numarası ve kilometre bilgisi.
f) Ekspertiz raporu ibraz edilmemesi durumunda, bu
belgenin ibraz edilmediği hususu ile satış anında taşıtın kilometresine
ilişkin alıcı ve satıcı taraf beyanı.
g) Vekâleten yapılan alım satımlarda, noterde alım
satım işlemini gerçekleştiren kişilerin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası
veya yabancı kimlik numarası ile iletişim bilgileri.
ğ) Bakanlıkça gerekli görülen diğer bilgiler.
Müşterek
ilke ve kurallar
MADDE 28-
(1) Motorlu kara taşıtı
üreticileri, distribütörler, yetkili satıcılar, distribütörler haricinde
taşıt ithal edenler, işletmeler, ekspertiz
işletmeleri, ilan ve ihale platformları ile elektronik ortamda ikinci el
motorlu kara taşıtı ön değerlemesi yapan işletmeler aşağıdaki hususlara
uymakla yükümlüdür:
a) Aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı
davranışlar ile haksız ve hukuka aykırı ticari uygulamalarda bulunmamak,
hizmet verdiği kişilerin alım satım tercihlerini etkileyecek nitelikteki
bilgileri gizlememek ve bu kişileri yasa dışı veya etik olmayan
uygulamalara teşvik etmemek.
b) Motorlu kara taşıtı ticaretinin geliştirilmesi,
piyasa aksaklıklarının giderilmesi veya ortaya çıkmasının önlenmesi ve
tüketicinin korunması gibi amaçlarla Bakanlıkça alınan tedbirlere ve
verilen talimatlara uymak, Bakanlıkça talep edilen bilgi ve belgeleri
talebe uygun şekilde Bakanlığa sunmak.
Toplu iş
yeri
MADDE 29-
(1) Bir yapı veya alan
bütünlüğünde; nüfusu yüz elli binden az olan yerleşim yerlerinde en az on
beş, nüfusu yüz elli bin ve üzerinde olan yerleşim yerlerinde ise en az
otuz işletmenin faaliyet göstereceği toplu iş yerleri oluşturulabilir.
Toplu iş yerleri oluşturulurken, bu iş yerlerinin çevreye ve trafiğe
getireceği yükler ile ikamet amacıyla kullanılan yerlere uzaklığı ve ulaşım
imkânları dikkate alınır.
(2) Toplu iş yerleri aşağıdaki nitelikleri haiz
olmalıdır:
a) Yönetim odası, kadın ve erkekler için ayrı ayrı ibadet yeri, çalışanlar ve ziyaretçiler için
beslenme ve dinlenme alanı ile yeterli sayıda tuvalet bulunması.
b) Ortak kullanım alanlarının engelliler de dikkate
alınarak tasarlanmış olması.
c) En az yüz işletmenin bulunduğu toplu iş
yerlerinde sağlık odası ve en az bir sağlık personeli bulunması.
ç) 22/2/2018 tarihli ve
30340 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Otopark Yönetmeliğinde belirtilen
otopark şartlarına sahip olması.
(3) Toplu iş yeri projelerinin bu maddede
belirtilen fiziksel şartları haiz olup olmadığı yapı ruhsatı verilmeden
önce yetkili idarece kontrol edilir ve bu şartları taşımayan iş yerlerine
ruhsat verilmez.
(4) Toplu iş yerlerinde, taşıt alım ve satımı ile
devir işlemlerinin hızlı ve etkin şekilde yapılabilmesi amacıyla noterlik
ve banka gibi birimlere yer verilebilir.
Taşıt
pazarı
MADDE 30-
(1) İkinci el motorlu kara taşıtı
pazarları yetkili idare veya bu faaliyet konusunda iş yeri açma ve çalışma
ruhsatı düzenlenen işletmeler tarafından kurulur ve işletilir.
(2) İkinci el motorlu kara taşıtı pazarları
aşağıdaki nitelikleri haiz olmalıdır:
a) Çevreye ve trafiğe yük getirmeyen, ikamet
amacıyla kullanılan yerlere uzaklığı yeterli olan ve uygun ulaşım imkânı
bulunan alanlarda kurulması.
b) Nüfusu on binden az olan yerleşim yerlerinde en
az beş bin metrekare, on binden fazla olan yerleşim yerlerinde en az on bin
metrekare büyüklüğünde olması.
c) İkinci el motorlu kara taşıtı satışı için
ayrılan alanların zemininin beton, asfalt veya diğer uygun malzemelerden
oluşturulması ve olumsuz hava şartlarından korunmaya uygun tedbirlerin
alınmış olması.
ç) İhtiyacı karşılayacak şekilde hoparlör sistemi, çöp
kutusu, aydınlatma sistemi, yangın söndürme araç ve gereci, güvenlik
kamerası, zabıta bürosu, kadın ve erkekler için ayrı ayrı
ibadet yeri, taşıt yıkama yeri, tuvalet ve dinlenme alanı bulunması.
d) Ortak kullanım alanlarının engelliler de dikkate
alınarak tasarlanmış olması.
e) On bin metrekareden küçük olan
ikinci el motorlu kara taşıtı pazarlarında en az üç bağımsız giriş ve çıkış
kapısı, on bin metrekareden büyük olan ikinci el motorlu kara taşıtı
pazarlarında ise en az beş bağımsız giriş ve çıkış kapısının bulunması,
giriş ve çıkışların iç ve dış trafiği aksatmayacak şekilde düzenlenmesi ve
yönlendirme levhalarıyla gösterilmesi.
f) Ziyaretçilerin ihtiyacını karşılayacak şekilde
ücretsiz otopark alanına sahip olması.
Denetim
ve ceza hükümleri
MADDE 31-
(1) Bakanlık, motorlu kara taşıtı
ticaretinin geliştirilmesi ve tüketicinin korunması amacıyla her türlü
tedbiri almaya ve bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik denetim yapmaya
yetkilidir. Bakanlık denetim yetkisini il müdürlükleri aracılığıyla da
kullanabilir.
(2) Yetkili idareler, Bakanlığın talebi üzerine, bu
Yönetmelik kapsamında ön inceleme mahiyetinde denetim yapmakla görevlidir.
Bu kapsamda yapılan denetimin sonuçları, denetimin sonuçlandığı tarihten
itibaren on beş gün içinde il müdürlüğüne bildirilir.
(3) Belediyeler, yetkilerini devrettikleri kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları veya özel hukuk tüzel kişilerince
kurulan ve işletilen ikinci el motorlu kara taşıtı pazarları nezdinde
denetim yapmakla görevli ve yetkilidir.
(4) Bakanlık idari para cezası uygulama yetkisini
il müdürlüklerine devredebilir.
(5) Bu Yönetmeliğin 22 nci
maddesine aykırı hareket edenler hakkında 6563 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, diğer
hükümlere aykırı hareket edenler hakkında 6585 sayılı Kanunun 18 inci
maddesinde öngörülen idari para cezaları Bakanlıkça uygulanır.
(6) Bakanlık, 23 üncü maddenin uygulanmasına
yönelik denetimlerde, 6563 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin ikinci fıkrası
kapsamında bilirkişi görevlendirmeye yetkilidir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 32-
(1) 13/2/2018
tarihli ve 30331 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İkinci El Motorlu Kara
Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Diğer mevzuatta, İkinci El Motorlu Kara
Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe
yapılmış sayılır.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarih itibarıyla ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretine ilişkin
gelir veya kurumlar vergisi ya da meslek odası kaydı bulunan işletmeler
adına;
a) Gerçek kişi işletmeleri adına o tarihteki
işletme sahibi,
b) Tüzel kişi işletmeleri ve şubeler adına o
tarihte ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyetlerini yürüten
yetkili temsilcilerden biri,
tarafından 1/3/2025 tarihine kadar yapılan yetki belgesi
başvurularında 6 ncı maddenin birinci fıkrasının
(ç) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen lise mezuniyeti şartı
aranmaz. Bakanlık, bu tarihi altı aya kadar uzatmaya yetkilidir.
(2) 15/8/2020 tarihinden önce
Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesi sınavına giren veya bu belgeyi alan
motorlu kara taşıtları alım satım danışmanlarının belgeleri ilgili mevzuatı
kapsamında iptal edilmediği sürece bu kişilerde Seviye 4 mesleki yeterlilik
belgesi şartı aranmaz.
Pazarlama
ve satış kısıtlaması
GEÇİCİ
MADDE 2- (1) İkinci el motorlu
kara taşıtı ticaretiyle iştigal edenler, motosiklet, otomobil ve arazi
taşıtlarının pazarlanmasını veya satışını ilk tescil tarihinden itibaren
altı ay ve altı bin kilometre geçmedikçe 1/1/2025
tarihinden önce doğrudan veya dolaylı olarak yapamaz.
İlan
kısıtlaması
GEÇİCİ
MADDE 3- (1) İkinci el motorlu
kara taşıtlarının üretici veya distribütör
tarafından tavsiye edilen güncel satış fiyatının üzerinde bir fiyattan ilan
yoluyla pazarlanması bu maddenin uygulanması bakımından ikinci el motorlu
kara taşıtı ticareti kabul edilir.
(2) İkinci el motorlu kara taşıtlarının üretici
veya distribütör tarafından tavsiye edilen güncel
satış fiyatının üzerinde bir fiyattan ilan yoluyla pazarlaması 1/1/2025 tarihine
kadar yapılamaz.
(3) İkinci el motorlu kara taşıtı satışına yönelik
ilan verilmesine aracılık eden gerçek veya tüzel kişiler, ikinci fıkraya
aykırı ilan girişi yapanları ilan yayımlanmadan önce uyarmakla ve anılan
fıkraya aykırı ilanlar ile ilan sahiplerine ilişkin tüm bilgileri
Bakanlığın taleplerine uygun olarak Bakanlığa iletmekle yükümlüdür. Uyarma
yükümlülüğü, ilan verene taşıtın üretici veya distribütör
tarafından tavsiye edilen güncel satış fiyatı bilgisini ve girişi yapılmak
istenen ilan fiyatının bu Yönetmeliğe aykırılık teşkil edeceği bilgisini
içerir.
(4) Bakanlık, ikinci fıkra uyarınca ikinci el
motorlu kara taşıtlarının sınıfını, markasını, ticari adını, tipini, cinsini,
model yılını ve aksesuar ve/veya donanım eklenmesi halinde, üretici veya distribütör tarafından tavsiye edilen güncel satış
fiyatının üzerine eklenebilecek azami tutar ve/veya oranı belirlemeye
yetkilidir.
Önceki
mevzuat uyarınca düzenlenen yetki belgeleri
GEÇİCİ
MADDE 4- (1) Bu Yönetmeliğin yayımı
tarihinden önce düzenlenen yetki belgeleri geçerlidir.
Yürürlük
MADDE 33-
(1) Bu Yönetmeliğin;
a) 12 nci, 13 üncü, 14
üncü, 23 üncü ve 24 üncü maddeleri 1/1/2025
tarihinde,
b) 26 ncı maddesi
işletmeler için yayımı tarihinde, diğer gerçek veya tüzel kişiler
bakımından yayımı tarihinden bir ay sonra,
c) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 34-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ticaret Bakanı yürütür.