Danıştay Onikinci Dairesine Ait Karar
DANIŞTAY KARARI | 2022-04-22

22 Nisan 2022 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31817
DANISTAY KARARI 
Danıştay Onikinci Daire Başkanlığından:
Esas No : 2021/7851Karar No : 2021/7122
KAnUN YARARiNA TEMYİZ EDEN : Danıştay BaşsavcIlığ - ANKARA 
DAVACi : Hakan Yapar VEKİLİ: Av. Tolga Serhat Akçaöz UETS [16961-69588-62043]
DAVALI : Milli Savunma BakanhığıUETS [35849-79488-83501]VEKİLİ: Av. Edanur İlkünlüoğlu 
İSTEMİN KONUSU : Erzincan Idare Mahkemesi Hakimiiğinin 26/02/2021 tarih ve E:2020/1003, K:2021/281 sayılit karaninın kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECi 

Dava konusu istem: Kırklareli ili Lüleburgaz ilçesinde mevcut 65. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı'nda Bkm. Astsubay Üstçavuş olarak görev yapmakta iken, 2020 yılı genel Atamalar: ile 51. Komando Tugay; 1. Komando Taburu Pertek/Tunceli birliğine ataması yapilan davacı tarafiından, harcırah yer değistime masrafinın yeniden hesaplanmasi talebiyie yaptıği başvurunun reddine ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlıği 65'inci Mknz. P.Tug.K.lıği Maliye Bütçe Şube Müdürlüğü'nün 06/07/2020 tarih ve 1635260 sayılı işleminin ve bu işleme dayanak, 65.Mekanize Piyade Tugay Komutanliğı'ndan, 51. Komando Tugayı 1. Komando Taburu Pertek/Tunceli'ye atanmasına ilişkin eksik olarak hesaplanan harciraha dair işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

llk Derece Mahkemesi kararının özeti: Erzincan İdare Mahkemesi Hakimliğinin 26/02/2021 tarih ve E:2020/1003, K:2021/281 sayilı karariyia; harcırahın ancak gerçekten yapimış olan yoi masrafi, yevmiye, aile masrafi ve yer değiştirme masrafının karşilıği olarak verileceği, davacı atandiğı yerde göreve başladığından, yevmiye ile Kırklareli-Tunceli arası yol gideri hesaplanarak ödenmek üzere davacıya tebliğ edildiği, ancak davacının evini taşımadığıve yer değistirme yönünde yapilan masrafi bulunulmadiği, dolavisiyla yurt içi yer değistirme masrafi kapsamında harciraha hak kazanmadiğindan davaciya herhangi bir ödeme yapilamayacağinın açık olduğu; bu itibarla, davacinın yer değiştirme masrafinın tekrar hesaplanarak tarafina ödenmesi yönünde yapilan başvurunun reddine yönelik işlem ile işleme dayanak yapilan harcırah hesaplaması işleminde hukuka aykınlık bulunmadığı; öte yandan,6245 sayilı Harcirah Kanunu'nun 18. maddesinin 4. fikrasinda, ailesi ile birlikte oturulmasıyasak olan bir yere atananların, eski vazife mahallinden ailenin ikametini başka bir yere taşimalan durumunda buraya kadar aile masrafi ve yer değiştirme masrafiınin verileceği belirtilmis ise de, davacinin atama sonrasi aile ikametini Lüleburgaz'dan, ailesi ile birlikte 

oturulması yasak olan garnizon dışında başka bir yere taşıdığı yönünde dosya kapsamında bilgi, belge de bulunmadığının anlaşıidığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : Ubeydullah ÖZKAYA 
DÜŞÜNCESİ: Danıştay Başsavcilıği'nın kanun yararına temyiz isteminin kabul edilerek, Idare Mahkemesi Hakimliği karanının 2577 sayilı Kanun'nun 51. maddesi uyarınca, hükmün hukuki sonuçlarina etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY BAŞSAVCISI : Abdülkadir ATALIK 
DÜŞÜNCESİ: Kırklareli ili Lüleburgaz ilçesindeki 65. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı'nda Bkm. Astsubay Üstçavuş olarak görev yapmakta iken, 2020 yılı Genel Atamaları ile 51. Komando Tugayi 1. Komando Taburu Pertek/Tunceli birliğine ataması yapilan davacını vekili tarafindan, vekilinin Harcırah Kanunu uyarınca hesaplanarak tebliğ edilen harcırah tutarının kabul edilmeyerek anilan Yasanın 45. maddesine göre yer değiştirme masrafının yeniden hesaplanması istemiyle yapilan başvurunun reddine ilişkin Kara Kuvvetleri Komutanlığı 65'inci Mknz. P.Tug.K.iiğı Maliye Bütçe Şube Müdürlüğü'nün 06.07.2020 tarih ve 1635260 sayılı işleminin ve bu işleme dayanak Pertek/Tunceli'ye atanmasına ilişkin eksik olarak hesaplanan harcıraha dair idari işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddine hükmeden Erzincan Idare Mahkemesi Hakimliğinin 26/02/2021 tarih ve E.2020/1003,K:2021/281 sayılı kesin kararının kanun yararına temyiz edilmesine ilişkin verilen dilekçe üzerine konu incelendi:
2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kanun yararına temyiz" başlıklı 51'inci maddesinde ; Idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar iie istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykın bir sonucu ifade edenierin, ilgili bakanlıklanın göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabileceği; temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde kararın, kanun yararına bozulacağı; bu bozma kararının, daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarınıkaldırmayacağı hükme bağlanmıştır.

2709 sayili T.C. Anayasasınin 2. maddesinde belirtilen sosyal hukuk devleti, Anayasa Mahkemesince verilen kararlarda; temel hak ve özgürlükleri en geniş öiçüde gerçekleştiren ve güvence altına alan, toplumsal gerekleri ve topium yararını gözeten, kişi ve toplum yararıarasında denge kuran, toplumsal dayanışmayı en üst düzeyde gerçekleştiren, güçsüzieri güçlüler karşısında koruyarak eşitliği, sosyai adaleti sağlayan, çalışma hayatının gelişmesi için önlemler alarak çalışanları koruyan, sosyal güveniik soruniarını çözmeyi yüklenmiş, ülkenin kalkınmasıyia birlikte ulusal gelirin sosyal katmanlar arasinda adaietii biçimde sağlanmasınıamaç edinmiş deviet olarak tanımianmış, güçsüzleri güçlülere ezdirmemek ilkesinin, herkesi,bu arada çalışanlari, emekiilerie yaşlilari, durumlarına uygun düzenlemelerie, sağlikli, mutlu ve 

güven içinde yaşatmayı gerektirdiği belirtilmiştir.
Yasa koyucu tarafından kamu hizmetinin yürütülmesi için başka yerlere atanan veya geçici olarak başka yerlerde göreviendirilen kamu görevlilerinin, göreviendirildikleri yerlerde maddi açıdan belli bir külfetie karşı karşıya kalmalan ve bu külfetin, kamu hizmetinin yürütülmesinden kaynaklanması nedeniyle, bu külfetin kamu tarafindan karşılanması amacıyia yasal düzenlemeler yapiimiştır.

6245 sayıli Harcırah Kanununun 4, maddesinde harcirahin, bu Kanun kapsamina giren kurumlarda çalişan memur ve hizmetliler ile aile fertierine verilebileceği belirtilmiş;"Harcırahın Unsurlari" başlikli 5, maddesinde, harcirahın, yol masrafi, yevmiye, aile masrafi ve yer değiştirme masrafini ihtiva edeceği ve ilgilinin bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçina ya da tamamina müstehak olabileceği, "Yol masrafi, yevmiye, aile masrafi ve yer değiştirme masrafınin birlikte verilmesini icabettiren halier" başlikh: 10, maddesinde; yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdekimemuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar yoi masrafi, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafi verilmesi gerektiği belirtilmiş, 16. (Değişik: 11/12/1981 - 2562/6 md.) maddesinde; "Aile ite birlikte oturulması yasak edilen bölgelerden çıkarilacak veya bu nevi bir bölgeye atanacak veya naklolunacak askeri şahisların aile fertleriiçin 45 nci maddenin son fikrası hükmü de dikkate alinmak suretiyle;
1. Aile ile birlikte oturuiması yasak edilmiş olan bölgelerden çıkaniacak aile fertierine ikamet edecekleri yere kadar;
2. Aile ile birlikte oturulması yasak edilmiş olan yerden yasak edilmiş oimayan bir yere atananların aile fertleri için, bunların 1 nci fikraya göre harcırah verilmiş olan ikamet yerlerinden yeni vazife mahaliine kadar;
3. Aile ile birlikte oturulması yasak edimiş olan bir yerden yine böyle bir yere atananların aile fertleri için, buniarın evvelce oturduğu yerden ikamet edecekieri yeni mahalle kadar;
4. Aile ile birlikte oturulması yasak olmayan bir yerden yasak olan bir yere atananların aile fertleri için, eski vazife mahallinden ailenin ikamet edeceği yere kadar; Aile masraft ile yer değiştirme masrafı verilir.", "Yurtiçinden yer değiştirme masrafi" başlıklı 45. (Değişik:11/12/1981 - 2562/19 md.) maddesinde de, "Yurt içinde yer değiştirme masrafi memur veya hizmetlinin;
a. Kendisi için yurtiçi gündeliğinin yirmi katıi,
b. Harcıraha müstehak aile fertlerinin her biriiçin yurtiçi gündeliğinin on katı (Bu miktar yurtiçi gündeliğinin kırk katını aşamaz)

c. Her kilometre veya deniz mili başıná, yainız kendisi için yurtiçi gündeliğinin yüzde beşi, Olarak hesaplanır.

(.…) (1) 13, 15, 16 ve 17 nci maddelerde yazil: olup aile fertlerinin memur veya hizmetli ile birlikte olmaksızın başka bir mahalle gitmeleri veya bu mahalden dönüşleri dolayısıyla 

harcırah verilmesi kabul edilen hallerde, aile fertlerine verilecek yer değiştirme masrafi bunlardan birisinin memur veya hizmetli olarak nazanı itibara alınması suretiyle hesaplanır.(Ek: 16/6/1983 - 2851/4 md.) Bu maddeye göre harciraha müstehak memur veya hizmetlinin eski görev mahallinden yeni görev mahalline atanan memur veya hizmetli eşine (c)bendi uyarınca hesaplanacak miktarın yarısı ödenir." hükmüne yer verilmiştir.Dosyanın incelenmesinden; davacinın 2020 yili genel atamalar: ile Kirklareli ili,Lüleburgaz liçesinden aile götürülemeyecek bir garnizon olan Tunceli ilni Pertek liçesine atandiği, davacının ailesini Lüleburgaz'daki garnizonda bıraktığı, davacıya yol gideri ve yevmiye olarak 1.170,35 -.TL. tutarında harcırah hesaplanarak tebliğ edildiği, davaci tarafindan 25/06/2020 tarihli dilekce ile tebliğ edilen bu masrafi kabul etmediğini belirterek, yer değiştirme masrafinın Harcırah Kanunu'nun 45. maddesine göre tekrar hesapianmas: için yapilan başvuru üzerine, idarece, aile götürmeyen personele Harcırah Kanunu'nun 45/a,c maddeleri uyarinca ödeme yapiliıp yapılmayacağı konusunda tereddüte düşüldüğünden Maliye Bakanlığından görüş istenildiği, cevaben gelen görüste, evin nakledilmesi halinde yurt içi yer değiştirme giderinin değişken unsurunun ödenmesinin mümkün olduğu denildiğinden, davacıya ailesini Lüleburgaz'da bıraktığı gerekçesiyle yer değiştirme giderinin değişken unsurunun ödenmemesine yönelik tesis edilen Kara Kuvvetleri Komutanlığı 65'inci Mknz. P.Tug.K.liği Maliye Bütçe Şube Müdüriüğü'nün 06/07/2020 tarih ve 1635260 sayılı işlem üzerine bu işlem ile bu işleme dayanak, Pertek/Tunceli'ye atanmasına ilişkin eksik olarak hesaplanan harcıraha dair idari işlemin iptali istemiyle kanun yararına temyiz istemine konu olan bakilmakta oian davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda görev yerinden başka bir yere atamasının yapriması üzerine yol masrafı ve yevmiyesi hesapianan davacinin sadece kendisi için yer değistirme masrafinın da hesaplanarak harcırah tutarına eklenmesini istediği açik olup, 6245 sayılı Yasanın 10.maddesinde yurtiçinde sürekli bir göreve atananlara yol masrafi, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafinın ödeneceği hüküm altına alinarak, yer değiştirme masrafinın Ödenmesi için memurun naklen atanması sonucu ikamet değişikliği yeterli görülmüş, 45, madde de yer değiştirme masrafi õdenmesi için başka yere ataması yapilan kişinin evini taşıması koşulu aranmamiştir.
Bu durumda, yukanda belirtilen, yasa hükümleri ile açiklanan hukuki durum karşısında, yer değiştirme masrafinın 45/1-a,c maddesi uyarinca hesapianarak davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna ulaşıidiğından aksi yőnde tesis edilen davaya konu işleme ve bu işleme dayanilarak hesaplanip davacıya tebliğ edilen harcıraha dair idari işleme karşı açılan davayi reddeden mahkeme kararnda isabet görülmemistir.
Belirtilen nedenierle Erzincan Idare Mahkemesi Hakimliğinin 26/02/2021 tarih ve E.2020/1003, K:2021/281 sayılı kesin karani, 2577 sayil Yasanın 51. maddesi uyarinca yürürlükteki hukuka aykını sonucu ifade ettiğinden kanun yaranna bozulmasının uygun olacağıdüşünülmektedir.


TÜRK MiLLETİ ADINA 
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDI OLAY :
Davaci, 2020 yili genel atamalan ile Kirklareli ill, Lüleburgaz içesinden Tunceli ili Pertek ilçesine atanmış, aile götürülemeyecek bir gamizona atandiğ: için davacının ailesini Lüleburgaz'da bırakmış, 25/06/2020 tarihii dilekçe ile tarafina yapılacak Ödemenin 1.170,35-TL olarak hesaplanmış, tebliğ edilen bu masrafi kabul etmediğinden, yer değiştirme masrafının tekrar hesaplanması yönünde başvuru yapmas: üzerine; daval; idare tarafindan, aile götürmeyen personele 6245 sayil: Harcirah Kanunu'nun 45/a,c maddeleri uyarınca Ödeme yapılıp yapilmayacağı konusunda tereddüte düşüldüğünden Maliye Bakanlıiğından görüşisteniimiş, cevaben gelen görüşte, evin nakledilmesi halinde yurt içi yer değiştirme giderinin değişken unsurunun ödenmesinin mümkün olduğu belirtildiğinden, davacıya ailesini Lüleburgaz'da biraktiği gerekçesiyle yer değiştirme giderinin değişken unsurunun ödenmemesine yönelik tesis edilen Kara Kuvvetieri Komutanliği 65'inci Mknz. P.Tug.K.liğıMaiiye Bütçe Şube Müdürlüğü'nün 06/07/2020 tarih ve 1635260 sayılı işlem ile bu işleme dayanak, Pertek/Tunceli'ye atanmasına ilişkin eksik olarak hesaplanan harcıraha dair idari işlemin iptali istemiyle bakıimakta olan davanın açıldığı anlaşıimaktadır.
[LGiLi MEVZUAT:
2577 sayilı Idari Yargilama Usulü Kanunu'nun 51. maddesinde; "Idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımindan yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafindan kanun yararına temnyiz olunabilir, Temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde karar, kanun yararına bozulur. Bu bozma karanı daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırmaz. Bozma kararının bir ömeği iigili bakanliğa gönderilir ve Resmi Gazete'de yayımlanır." hükmü yer almıştır.

6245 sayilı Harcırah Kanunu'nun "Harcırah verilecek kimseler" başlikl 4.maddesinde; "Bu Kanunda belirtilen hallerde: 1. Bu Kanun kapsamina giren kurumiarda çaliışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara;Harcırah verilir.", "Harcirahin unsuriarı" başhiklı 5. maddesinde; "Harcirah; yol masrafi,yevmiye, aile masrafi ve yer değiştirme masrafinı ihtiva eder. ligili, bu kanun hükümierine göre 

bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir", "Yol masrafi, yevmiye, aile masrafi ve yer değiştirrne masrafinin birlikte: verilmesini icabettiren haller" başliklı 10.maddesinde; "Yol masrafi, yevmiye, aile masrafi ve yer dağiştirme masrafi aşağidaki hallerde verilir: 1. (Değişik: 1/7/2006-5538/2 md.) Yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir - görėve nakien atanan ya da yabancı Ülkelerdeki memuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar", _ "Aile ile birlikte oturuimas; yasak edilen bölgelere geliş ve gidişte aile harcirahi" başliki 16.maddesinde; Aile ile birikte oturuiması yasak edilen bölgelerden çıkarlacak veya bu nevi bir bölgeye atanacak veya naklolunacak askeri şahisların aile fertleri için 45 nci maddenin son fıkrası hükmü de dikkate aliınmak suretiyie; .. 4. Aile ile birlikte oturulması yasak olmayan bir yerden yasak olan bir yere atananlarin aile fertieri için, eski vazife mahallinden ailenin ikamet edeceği yere kadar; aile masrafı ile yer değiştirme masrafi verilir.“, "Yurtiçinden yer değiştirme masrafi" başlıki 45. maddesinde; (Değişik: 11/12/1981 - 2562/19 md.) Yurtiçinde yer değiştirme masrafiı memur veya hizmetlinin; a. Kendisi için yurtiçi gündeliğinin yirmi kati, b.Harcıraha müstehak aile fertlerinin her biri için yurtiçi gündeiiğinin on katı (Bu miktar yurtiçi gündeliğinin kırk katını aşamaz), c. Her kilometre veya denizmili başına, yainız kendisi için yurtiçi gündeliğinin yüzde beşi, Olarak hesaplanır. (...) (13, 15, 16 ve 17 nci maddelerde yazıl olup aile fertlerinin memur veya hizmetli ile birlikte oimaksizin başka bir mahalle gitmeleri veya bu mahalden dönüşieri dolayısıyla harcırah verimesi kabul edilen hallerde, aile fertlerine verilecek yer değiştirme masrafi, bunlardan birisinin memur veya hizmetli olarak nazarı itibara alinmasi suretiyle hesaplanir. (Ek: 16/6/1983. - 2851/4 md.) Bu maddeye göre harcıraha müstehak memur veya hizmetiinin eski görey mahallinden yeni görev mahalline atanan memur veya hizmeti eşine (c) bendi uyarınca hesaplanacak miktarın yarisı õdenir." düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKI DEĞERLENDIRME:
Yukanda belirtilen yasa hükümleri uyarınca, yeni görev yerine atanan kamu görevlisine, naklen atama uyarınca yol masrafi, yevmiye ve yer değiştirme masrafiarının birlikte verilebileceği ve yurtiçinde yer değiştirdiği zaman gündeliği üzerinden hesaplanacak miktarlanın harcırah olarak verileceği anlaşılmaktadır.

Olayda, davacının eski görev yeri olan Lüleburgaz'da ailesinin ikamet edeceğinin davalı idareye beyan edimesi üzerine; idare tarafindan verilen harcırahta, yer değiştirme giderinin; sabit unsuru olarak gündeliğinin yirmi katı verilmiş, değişken unsuru verilmemiştir.Değişken unsuru, 6245 sayıl Kanun'un 45. maddesinin 1. fikrasının (c) bendi uyarınca hesaplanacak olup, davacinın talebi de anijan maddenin (b) bendine göre değil, (a) ve (c)bentlerine göre harcirahın hesapianarak ödenmesidir. 6245 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarnca yol masrafi, yevmiye masrafi ve yer değiştirme masrafının birlikte ödeneceği hüküm altına alınmış, 45, maddesinde ise hesaplanácak miktariara ilişkin olmak üzere yer değiştiren kişinin başka yere evini taşıması koşulu aranmamıştır. idare tarafından, ikametgah adresinin 

değişmediğinden bahisie yer değistirme masrafinin ödenmediği iddia edilse de, davacının ailesinin ikametgah adresi değismemis olup, kendi ikametgah adresi yeni görev yeri olarak kabul edilmelidir, Nitekim, yeni görev yerine atamasi yapilan davaci, genel atama ile tayin görmüş olup, geçici göreviendirme olayda söz konusu değiidir.

Bu durumda, Erzincan Idare Mahkemesi Hakimliğince verilen kararda hukuka uygunluk bulunmadığından kanun yaranına bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 51, maddesi uyannca Danıştay Başsavciliğı tarafından yapiian kanun yararına temyiz isteminin kabulüne,
2. Yukanıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin temyize konu Erzincan İdare Mahkemesi Hakimliğinin 26/07/2021 tarih ve E:2020/1003, K:2021/281 sayılı kararının, 2577sayılı Idari Yargilama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca, hükmün hukuki sonuçlarına etkili oimamak Üzere KANUN YARARINA BOZULMASiNA,
3. Kararın birer örneğinin ilgili Milli Savunma Bakanlığı ile Danıştay Başsavcılığī'na gönderimesine ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasına, 27/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildì.