Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ile Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi Arasında İki Yıllık İşbirliği Anlaşması 2020/2021’in Onaylanması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 2720)
MİLLETLERARASI ANDLAŞMALAR | 2020-07-02

2 Temmuz 2020 PER$EMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31173
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA 
C 
Karar Sayısı: 2720
1 Nisan 2020 tarihinde imzalanan ekli “Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ile Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofīsi Arasında İki Yıllık İşbirliği Anlaşması 2020/202l’in onaylanmasına, 244 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile · 9 sayılı CumburbaşkanlığıKararnamesinin 2 nei ve 3 üncü maddeleri gereğince karar verilmiştir.
1 Temmuz 2020
Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI 

World Health Organization REGIONAL OFFICE FOR  Europe 
Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı
ile 
Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi 
arasında 
İki Yıllık İşbirliği Anlaşması
2020/2021
İmzalayan :
Sağlık Bakanlığı adına 
Isim Dr Fahrettin Koca 
DSÖ Avrupa Bölge Ofisi adına 
Imza 


İsim Dr Hans Heni P. Kluge 
1 Nisan 2020
tarihi;

Unvan Sağlık Bakanı
1 April 2020
larihi:

Unvan Bölge Direktörü

İçindekiler 
GİRİŞ.

İŞBİRLİĞİ ŞARTLARI.

BÖLÜM 1. 2020-202I'DE İŞBİRLİĞİ İÇİN ÖNCELİKLENDİRİLEN GPW13
SONUÇLARI.

1.1 Sağlık durumu analizi.

1.2 GpW 13 önceliklendirilmiş sonuçlar yoluyla mutabık kalınan işbirliği alanları...
1.2.1GPW 13 önceliklendirilmiş sonuçlar ve Sağlık2020'e bağlantılar ve Türkiye Cumhuriyetinde 2030
Gündemi 

1.2.2BCA'nın Türkiye Cumhuriyeti için uiusal ve uluslararası stratejik çerçeveler ile bağlantısı
1.2.3İşbirliği için prograın öncelikferi 

BÖLÜM 2. 2020-2021 BÜTÇESİ VE TAAHHÜTLER 
2.1 Bütçe ve finansman ………………………………………………………
2.2 Taahbütler ..…………………………………………………………
2.2.1DSÖ Sekretaryasmın Taahhütleri ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2.2.2Hükümetin Taahhütleri ………………………………………………………………………
2.3 Geçerlilik Tarihi..………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
KISALTMA LİSTESİ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
EK 1: GPW 13 SONUÇ ÇERÇEVESİ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
EK 2:………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Giriş
Bu belge, 2020-2021 yıllarını kapsayan iki yılhk süre için kendi Devleti adına Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ile Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa Bölge Ofīsi arasında İki Yıllık İşbirliği Anlaşması (BCA) teşkil etmektedir.

Uygulama Anlaşması olarak Dünya Sağlık Örgütü tarafından teknik danışmanltk yardımıveya diğer hizmetlerin (bir takvim çerçevesinde ve karşılıklı bilgilendirmeler ışığında)sunumu amacıyla, 19 Ekim 1950 tarihinde imzalanan “Temel Anlaşma" ve Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi ile Türkiye Cumhuriyeti arasında 17 Haziran 2013 tarihinde imzalanan "Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi ile Türkiye Cumhuriyeti Devleti arasında Türkiye'de bir DSÖ Ülke Ofisi kurulmasına yönelik Anlaşma”, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile DSÖ arasında yapılan bu iki Yıllık İşbirliği Anlaşmasında öngörülen faaliyetlerin temel dayanağını oluşturmaktadır.

DSÖ'nün On Üçüncü Genel Çalışma Programı, 2019-2023 (GPW 13) DSÖ'nün çalışmalarıiçin üst-seviye bir stratejik vizyon sağlamakta ve Ocak 2019'da başlayan beş-yılhk dönem için genel bir yön sunmaktadır. Yetmiş ikinci Dünya Sağlık Asamblesi tarafindan onaylandığıüzere DSÖ'nün Program Bütçesi 2020-2021, ülke seviyesinde insanlara etki ederek GPW 13'ün cesur vizyonunu gerçeğe dönüştürmeyi amaçlamaktadır. Bu, GPw 13 kapsamında geliştirilen ilk program bütçesidir ve GPW'de öngörülen stratejinin uygulanmasını sağlamak adına çok önemłi bir unsurdur. GPW 13'ün sonuç çerçevesi (bkz. Ek-1), katkıłarının ve çıktılarının (üretimlerinin), GPw 13'ün üç milyar hedefine erişmek ve ülke seviyesinde insanların yaşamları üzerindeki etkiyi en üst seviyeye çıkarmak üzere nasıl kullanılabileceğini ve bunun için ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.

GPW 13'ün somutlaştınlmasi, Üye Ülkeler ile dokuz teknik sonucun ve GPW 13 süresince veri ve inovasyona ilişkin birleştirici sonuçların önceliklendirilmesi ve dolayısıyla DsÖ ile Üye Ülkeler arasında mutabık kalınmış orta vadeli bir stratejik planlama çizgisinin sunulmasıyla başlamaktadır. Sonra çıkış noktası olarak bu GPW 13 sonuç önceliklendirilmesi ahinarak 2020-2021 BCA'lari planlanir.

GPW 13'ü temel alan BCA ve 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi, DSÖ Avrupa Bölge Komitesi tarafımdan 62. oturumunda benimsenen “Sağlık 2020, Sağlık ve İyilik Hali için Avrupa politika çerçevesi"ne zemin teşkil eden konseptler, ilkeler ve değerleri gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla BCA, sağlık için genel yönetimi jyiłeştirme ihtiyacınıvurgulayan, tüm topłumu ve tüm hükümeti içeren sektörler arası, tüm politikalarda sağiık yakiaşımmı benimseyerek halk sağlığını desteklemek ve sağlık hizmetlerinin kalitesini artırmaya yönelik firsatłarı en üst seviyeye çıkarmak konusunda Türkiye Cumhuriyetine destek olmayı amaçlamaktadır. BCA, Sağlık 2020'ye paralel olarak sağhkta daha eşit. daha sürdürülebilir ve daħa hesap verebilir bir gelişim elde etmenin yollarını önermektedir.
İki Yıllık İşbirliği Anłaşmasının Tanımı
Bu belge işbirłiği için bir pratik çerçeve oluşturur. Ulusal sağlık alanındaki yetkili makamlar ile DSÖ Avrupa Bölge Ofisi Sekretaryası arasında arka arkaya müzakerelerden oluşan bir süreçte kaleme ahnmiştir.

2020-2021 işbirliği programı, Bölge Ofisi ile işbirliği halinde ülke tarafından gerçekleştirilen aşağıdan yukanya doğru GPW 13 sonuç önceliklendirmesi süreci ile başlamıştır. Bu çalışma GPW 13 tarafından sağlanan genel çerçevede DSÖ'nün dönüşümünün parçası olarak gerçekleştirilmiştir. Aşağıdan yukariya doğru planlama egzersizinin amacı 2019-2023

döneminde ülke ije DSÖ'nün işbirliği için öncelikli sağlık sonuçlarını belirmekti. Bu belge önceliklendirilmiş sonuçlar, önerilen çıktılar ve gerçekleştirilecek ürün ve hizmetler dahil işbirliği programına dair daha fazla detay sağlamaktadır.

Sonuçlar Üye Ülkelerin kapasitelerinde hizmetlere daha fazla erişim sonucunu veren ve nihai olarak halkı sağhığında sürdürülebilir değişikliklere katkıda bulunması arzu edilen değişikliklerdir. Halkın sağlığındaki bu değişiklikler; Üye Ülkenin DSÖ'nün Sekretaryasının çıktılarına dayanarak elde etmeyi amaçladığı değişikliklerdir ve bundan dolayı bunlar Üye Ülke ve Sekretaryanın ortak sorumluluğudur.

Dolayısıyla bu BCA'da tanımlanan önceliklendirilmiş sonuçların elde edilmesi hem DSÖSekretaryasının hem de Türkiye Cumhuriyeti Devletinin sorumluluğudur.
Bu BCA'un uygulanmasında ülkeye özel olandan (tek bir ülkenin ihtiyaçlarına ve koşullarına has çıktılar için) ülkeler arásı (bölge çapında geçerli yaklaşımlar kullanarak ülkelerin ortak ihtiyaçlarını ele alan) ve birden fazla ülkeye (alt-bölge ihtiyaçları için) değişen farklıgerçekleştirme şekilleri öngörülmektedir.


İşbirliği şartları
Mutabık kalınan öncelikler 2020-2021 için bir işbirliği çerçevesi sağlamaktadır. Hakim olan koşullann bir değişiklik ihtiyacına işaret ettiği noktalarda işbirliği programı karşıłıklı anlaşma ile iki yıllık süre içinde revize edilebilir veya uyarlanabilir.

2020-2021 için iki yılda bir yapılan program bütçesi çıktıları; öreğin ülkenin sağlık durumundaki değişiklikler, ülkenin mutabık kalınan faaliyetleri uygulama kapasitesindeki değişiklikler, iki yıllık sürede ortaya çıkan spesifik ihtiyaçlar, Bölge Ofisinin mutabık kalınan çıktıları sağlama kapasitesinde değişikliklerin sonucunda ve finansmanda değişikliklere paralel olarak DSÖ Avrupa Bölge Ofisi ile Devlet arasında yazılı olarak yapılan karşılıklı bir anlaşma ile değiştirilebilir. Taraflardan herhangi biri değişiklikleri başlatabilir.
BCA imzalandıktan sonra Sağlık Bakanlığı ülkede bir DSÖ muhatabını ve ulusal teknik odak noktalarımı tekrar teyit edecek/aday olarak belirleyecektir. Ulusal muhatap Bakaniık tarafindaki genel uygulamadan sorumlu olacak ve tüm ulusal teknik odak noktaları ile düzenli olarak ilişki sağlayacaktır. DSÖ temsilcisi (DT) ve DSÖ ülke ofisi başkanı (DÜB), Bölge Ofisi ile yakın işbirliği içinde ve onun denetiminde DSÖ adına BCA'nın uygulanmasından sorunlu olacak ve DsÖ Genel Merkezinden alınacak gerekli destekleri koordine edecektir.
Planlanan program bütçesi çıktıları, ürünler ve hizmetler ve uygulama programı dahil BCA çalışma planı buna uygun şekilde kararłaştırılacaktır. Uygulama 2020-2021 iki yıllık dönemin başlangıcında başlayacaktır.

Bu iki yıllık dönem için DSÖ bütçe tahsisi, ağưrlıklı olarak ülke seviyesinde planlanan çalışmaları gerçekleştirmenin tahmini maliyetlerini göstermektedir. Finansman hem DSÖkurumsal kaynaklarından hem de DSÖ aracıhğıyla harekete geçirilen başka kaynaklardan gelecektir. Bu finansman sağlık sektörünü sübvanse etmek veya sektördeki finansal eksiklikleri kapatmak, maaşlardaki eksiklikleri tamamlamak veya malzeme almak için kullanılmamahıdır. Krize müdahale operasyonłarının parçası veya demonstrasyon projelerinin parçası olarak bağışlar ve malzeme alımları ve DsÖ kuralları ve yönetmelikleri uyarınca ek mekanizmalar aracıliığıyla finanse edilmeye devam edecektir.

DSÖ Genel Merkezinde, Bölge Ofīsinde ve coğrafi aynık ofislerdeki (CAO) DSÖ teknik ve yönetim personelinin ve DT ve DÜB ve bunlanın ilgili ofislerindeki personelin planlanan çıktılar ve yapılacakların gerçekleştirilmesindeki katkılarının karşıhığı belirtilen bütçede yansıtılmamıştır. Bu destek belirtilen bütçeyi aşmakta ve DSÖ genel merkez, Bölge Ofīsi,CAO'lardan gelen teknik yardım ve diğer katkıları ve ülke ofislerinden finansman yapıłmamış katkıları içermektedir. Bu Anlaşmaya dahil edilen bütçe ve nihai finansman;Örgüt'ün ülke çalışma płanı dahilinde Bölge Ofīsi işbirliği için tahsis ediłmiş fonlarıdı.
DSÖ Sekretaryası’nm aracı ołduklarnın dışında kalan devlet katkısının değeri de BCA'ya ve belirtilen bütçeye dahil edilmemiştir.

Bu BCA'nin, mevcut programı tamamlamak veya bu aşamada eklenmemiş faaliyetleri eklemek amacı ile başka kaynakłardan gelecek katkılata ve iłave gelişime açık olduğunu da belirtmek gerekir.


BÖLÜM 1. 2020-2021'de  İşbirliği için önceliklendirilen Gpwt3 sonuçları
1.1 Sağlk durumu analizi 
Türkiye, sağlık sonucu göstergelerinin çoğunda önemli iyileşmeler iie sağlık alanında ve sağlıktaki eşitsizliklerin ele alımması konusunda etkileyici bir kararlılık göstermektedir.Sağlıkta Dönüşüm Programını başlatılmasından bu yana Türkiye ortalama yaşam süresinde somut bir artış göstermiş, buna karşılık anne, bebek ve çocuk ölümlerinde ise büyük bir azalma kaydetmiştir. Türkiye'de bölgeler arasındaki eşitsizlikler, evrensel sağhk kapsayıcılığıiçin sağlam bir Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri ağına dayanan temel bir değişim ile azaltılmıştır. Birkaçı haricinde, nüfus sağhk durumu göstergelerinin çoğu DSÖ Avrupa Bölgesi için ortalamaları karşılamakta ve hatta aşmaktadır. Ayrıca kaliteli sağhık hizmetlerine erişimi iyileştirerek, Uluslararası Sağhk Tüzüğü'ne (200s) odaklanmak, afet riskinin azaltılması, çoklu-sektőrlü yaklaşımla bulaşıcı olmayan hastalıkların (BOH) ele alınması ve sağlığın sosyal belirleyicileri, ilgili ulusal stratejilerde tanımlanan diğer önemli önceliklerden bazılarıdır. Birinci basamak sağlık hizmetlerine yönelik güçlü odaklanmayı korurken; bu programların kapsamına göçmenlerin, mültecilerin ve diğer korunmasız nüfus gruplarımın dahil edilmesi, tüm yaşlarda insanların tam potansiyelinin gerçekleştirilmesi için temel bir insan hakkı olarak sağlık hakkına dayanan sürdürülebilir kalkınmaya yönelik diğer bazıstratejilerdir,
Yukarıdaki noktalara ilave olarak, laboratuvar ve saha epidemiyoloji kapasitelerine odaklanan çok sektörlü bir yaklaşım iłe birlikte özel kaynakların farklı sağlık güvenliği unsurlanna tahsisi ile Erken Uyarı ve Yanıt Sistemini (EUYS) desteklemeye yönelik kapasite ve becerilerin sürekli olarak iyileştirilmesine yönelik bir ihtiyaç vardır. Tüm tehlikeler, çok sektörlü sağlık acil durumlarına hazırhk, hazır olma ve yanıt kapasiteleri dahil olmak üzere Afet Riskini Azaltmaya ilişkin Sendai Çerçevesi ile birlikte; Uluslararası Sağlık Tüzüğü(200s) hastalık salgınlan ve afetlerden kaynaklanan mortalite, hastalık, yaralanma ve sakatłığıazałtmaya yardumcı olacak ülkedeki bir başka hałk sağhığı önceliğidir.
Alanda önleyici ve birinci basamak sağlık hizmetlerine verilen önem ve Uluslararası Sağhk Tüzüğü (2005) temel kapasiteleri, afet riskinin azaltımı gibi sağlık güvenliğiyle ilişkili müdahale ile bulaşıcı hastalıklardan kaynaklanan hastalık yükündeki azalmanın gösterdiği üzere iyileşmeler şimdiden belirgindir. Bununla birlikte, ortaya çıkan/yeniden ortaya çıkan patojenler ile birlikte küresel bağlanabilirlik çağında sağlam, çok sektörlü ve entegre erken uyarı ve yant sistemleri ile artan izleme, küresel seviyede en fazla mülteci yükünü taşıyan ve her yıl on binlerce düzenli ve düzensiz göçmen için geçiş yolu görevi gören bir ülkedeki optimal sağlık güvenliğine yönelik bu riskleri azaltmak için gereklidir. Ayrıca önemli,kırılgan ve diğer spesifik gruplar için kapsamli test, tanı ve tedavi hizmetlerine erişimi iyileştirmek için daha etkili müdahalelerin kabul edilmesi gündemin bir başka önemli parçasıdır.

Bunun yanı sıra üst orta-gelirli bir ülke olarak Türkiye ayrıca büyüyen Bulaşıcı Olmayan Hastalık (BOH) yükü iłe de karşı karşıyadır. Türkiye şimdiden, çeşitli dikey programlar içeren ve risk faktörlerini ve sağhk sisteminin yanıtını kapsayan bir stratejik perspektif sunan "Bulaşıeı Olmayan Hastahklar için Türkiye'nin Çok Sektörlü Eylem Planı 2017-2025" altında BOH'lar için tavsiye edilen çok sayıda nüfus temelli müdahaleyi uygulama konusunda etkileyici ilerteme kaydederken yüksek etkili BOH'lara yönelik erken müdahalelerin, erken tanı, tespit, etkili yönetim ve zamanlı tedavi için birinci basamak sağlık hizmetlerine entegrasyonu önemli bir işbirliği alanını oluşturmaktadır.

Depresyon ve anksiyete bozuklukları da artmaktadır ve ruh hastalıkları olanīşlełin Şağh hizmeti sisteminin farklı kademelerindeki yetkin ekipler tarafndan sunulan rkn tànu, tedavi:

sevk ve bakım hizmetlerini almalarını sağlamak üzere toplum-bazlı ruh sağlığı hizmetleri yaklaşımına geçiş devam etmektedir. Birinci basamak sağlık hizmetleri seviyesinde güçlükapasitelerin oluşturulması ile sisteme herkesin dahil olmasını ve erişebilirliği artırmak ve ruh sağlığı hizmetlerinin sunum modelłerinin sürdürülebilirfiğini sağlamak amacıyla çalışmalar yapilmaktadır.

İklim değişikliği ve aşırı hava olayları hava kalitesi, su ve gıda güvenliği vb. gibi sağlığın diğer belirleyicilerini etkilemektedir ve gelecek yıllarda sağlık ve kalkınma üzerinde büyük ölçüde olumsuz bir etkisinin olması beklenmektedir. Bu sebeple, kırilganlıkları azaltarak,tehlikeleri ve riskleri hafifleterek ve sağhklı şehirler, konutlar, okullar ve işyerleri için firsat sağlayıcı bir ortam oluşturarak sağlık güvenliğini iyileştirmek için Sendai Çerçevesi ve Afet Riskinin Azaltılması ile Uluslararasi Sağhk Tüzüğüne (200s) odaklanmak sağlık ve sürdürülebilir kalkınma kapsamındaki başarıłarı iyileştirmek ve sürdürmek için çok önemlidir.
Yukarıdaki noktalara ilave olarak, katıhımı artıran, dayanıklılık oluşturan ve toplumlarıgüçlendiren cinsiyet eşitliği ve hakkaniyetinin yatay olarak yerleştirilmesi ve sağlığı sosyałbelirleyicileri ile sağlık okuryazarlığıın ele alınması, sağłıkta iyileştirilmiş sonuçlar sunmak için ülke çapında müdahaleler gerektiren önemli alanlardır.

1.2 GPw 13 önceliklendiriłmiş sonuçłar yoluyla mutabık kahnan işbirliği alanları
1.2.1 GPW 13 önceliklendirilmiş sonuçlar ve Sağhk2020'e bağlantılar ve Türkiye Cumhuriyeti'nde 2030 Gündemi 
Türkiye ve DSÖ On Üçüncü Genel Çalişma Programi, 2019-2023'ün (GPW 13)gerçekleştiriłmesi için yakın işbirliği içindedir. GPW 13 ile DSÖ, Sürdürülebilir Kalkınma için 2030 Gündeminin temelini oluşturan kavramlar, ilkeler ve değerlere paralel olarak ülke düzeyinde insanlara etki ederek GPw 13'ün cesur vizyonunu gerçekleştirme amacıyla Türkiye'de işbirliği için üst-seviye stratejik vizyon sağlamaktadır.

Bu bağlamda DsÖ, tüm insanları ve toplumların, kendi ihtiyaçlarına ve beklentilerine uygun ve faydalanan kişileri mali zorłuğa maruz bırakmayan kaliteli, geliştirici, önleyici, tedavi edici, rehabilite edici ve palyatif sağlik hizmetlerine erişimini ve bunları kullanabilmesini sağlamak amacı anlamına gelen Evrensel Sağliık Kapsayıcilığına doğru ilerlemek için ulusal sağlik sistemini güçlendirmek üzere Türkiye'ye destek vermektedir. Birinci stratejik öncelik kapsamındaki üç sonucun hepsi temel işbirliği alanları olarak; 1.l. no'lu sonuç ise en mühimi olarak tanimlanmiştir.

Acil durumlara hazırlık ve yanıta yönelik daha güçlü kapasitelerin oluşturułması ve gerekli sağlık güvenliği kapasitelerinin daha da iyileştirilmesi için sağhık sektörü iłe diğer sektörler arasında yakınlaşma da bir başka belirlenmiş işbirliği alanıdır. Suriye'deki sağlık krizi ve DSÖ'nün Türkiye'de Geçici Koruma altındaki Suriyelilerin sağlık durumunu iyileştirmek amacıyla kapsamlı ve etkili halk sağlığı müdahaleleri için Sağlık Bakanhığını desteklemedeki rolü, ikinci stratejik öncelik kapsamındaki işbirliğine daha da fazla önem atfetmektedir.
Daha sağlıklı nüfusların geliştirilmesi için güçleri birleştirmek DsÖ ile Türkiye Sağlık Bakanlığı arasındaki işbirliğinin bir başka önemli parçasıdır. Sağlığın belirleyicilerini ele almak, sağlık okuryazarlığını artırmak, çok sektörłü yapılan çalışmalar ile risk faktörlerini azaltmak, tüm politikalarda sağlīk yaklaşımı ife sağlıklı ortamları desteklemek ve sağlık bilgi sistemlerinde işbirliğinin güçlendirilmesi; kalkıma, sağlık sektörü ve konu bazlı stratejjleşpolitika ve planlarda listelenen belirlenmiş halk saglığı öncelikleridir. Risk fakwöfterin somutlaştırmak için ülkedeki yüksek öncelikli bir müdahale alanıdır.

Yukarıda bahsedilen sağlık sorunlanı iki önemli belgede ele alınmıştır; “11.Ulusal Kalkınma Planı" ve "Sağlık Bakanlığı Stratejik Planı 2019-2023". Bu belgeler birlikte Türkiye'de Sürdürülebilir Kaikıma Hedefleri çalışmaları ve bu çalışmaların izlenmesine yönelik faaliyetlere temel teşkil etmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda Türkiye, sağlık sektöründeki son on yıldaki gelişmelere güçlü atıflar ile Temmuz 2019'da ikinci Gönüllü Ulusal Değerlendirme Raporunu sunmuştur. Sağlık sektöründe işbirliğine yönelik en iyi modalitelerin belirlenmesi için yönetişim konusu DSÖ ile Sağlık Bakanłığı arasında daha güçlü bir angajman gerektirmektedir. Kökleşmiş işbirliği geleneği olan sağlık alanında önemli ortaklar olarak DSÖ ve Sağlık Bakanlığı daha güçlü tüm devlet, tüm toplum çok sektörlüişbirliği ve daha geniş kapsamı sağlığın belirleyicileri anlayışı iłe sağlık ihtiyaçlarını ele almak için kanıta dayalı sağlık politikaları geliştirip uygulamak üzere birlikte çalışacaktır.
1.2.2 BCA'nın Türkiye Cumhuriyeti için ulusal ve ułuslararası stratejik çerçeveler ile bağlantisi 

Bu BCA Türkiye Cumhuriyeti için, 11.Ulusal Kalkınma Planı, Sağlk Bakanlığı Stratejik Planı 2019-2023'de listelenen Türkiye'nin ulusal sağlık politikalarının ve planlarımın ve diğer sağlığa ilişkin ulusal politika ve planların gerçekleştirilmesine destek olmaktadır. Bu BCA Birteşmiş Milletler Kalkınma İşbirliği Stratejisi Türkiye 2016-2020'den yola çıkarak oluşturulmuştur ve önümüzdeki döneme ait Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma İşbirliği Çerçevesi Türkiye 2021-2025 istikametindeki çalışmalara temel teşkil etmektedir.
1.2.3 İşbirliği için program öncelikleri 
2020-2021 işbirliği programı, Ek 2'de ayrıntıları verildiği üzere, yukarıdaki analizi temel almaktadı ve Türkiye Cumhuriyeti halkının sağlık durumunu iyileştirmek amacıyla haik sağhğı alanındaki sorunlara ve devam eden çalışmalara yant olarak karşılıkı olarak anlaşılmış ve seçilmiştir. Bu program, stratejik işbirliğini kolayłaştımaya ve DsÖ'nün benzersiz bir katkı yapmasıı mümkün kıłmaya çalışmaktadır.

DSÖ Sekretaryası adına Program bütçesi çıktıları ve ilgili çalışmalar BCA'nın İşbirliği şartlarında belirtildiği üzere ilave değişikliklere tabidir.


BÖ1ÜM 2. 2020-2021 bütçesi ve taahhütler 
2.1Bütçe ve finansman 
BCA'nın Türkiye Cumhuriyeti için toplam bütçesi 1.273.000. ABD Dolarıdır. Bu tutar 3RP ve 2020-2021 İnsani Yanıt Planı (İYP) iłe DSÖ'nün ayrıca bağısçılar ile imzaladığı mali anlaşmalar (Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı gibi) uyarınca tahsis edilen kaynakları içermemektedir. DSÖ'nün bu Anlaşmada belirtilen planlamaları Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti için herhangi bir mali yük getirmeyecektir.
Dünya Sağlık Asamblesi WHA72.1 kararı uyarınca, Genel Direktör mevcut fonların dağıtımını duyuracaktır ki bundan sonra Bölge Direktörü Bölge Öfisi'nin BCA'lara yönelik tahsislerini değerlendirilebilir.

DSÖ Sekretaryası, Bölge Komitesine yıllık ve iki yıllık program bütçesinin uygulanmasına ilişkin rapor verecektir. DSÖ Türkiye Ülke Ofisi, bu BCA’nın uygulanmasına dair hedef ve ürün düzeyinde Sağlık Bakanlığı'nı düzenli olarak bilgilendirecektir.
2.2Taahhütler 
Deviet ve DSÖ Sekretaryası gerekli olması halinde bu BCA'nın gerçekleştirilmesi için bağışçıları harekete geçirmek üzere birlikte çalışma taahhüdünü müştereken vermektedir.
2.2.1DSÖ Sekretaryasmın Taahhütleri 
DSÖ, fonların mevcut olması ve kurallarına ve yönetmeliklerine tabi olacak şekilde bu BCA'da tanımlanan çıktıları ve yapılacakları sağlamayı kabul eder. Anlaşmanın uygulanmasi sırasında yerel maliyet sübvansiyonu veya doğrudan mali işbirliği girdileri için ayrıanlaşmalar yapılacaktır.

2.2.2Hükümetin Taahhütleri 
Hükümet gerekli politika ve strateji formüłasyonu ve uygułama süreçleri alanlarında çalışacak ve mümkün olan durumlarda BCA'da tanimlanan sonuçlanın elde edilmesi için gerekli çalışma yerleri, personel, materyal, malzęme ve ekipman sağlayacaktır.

2.3Geçerlilik Tarihi 
İşbu Anlaşma, iç hukuk onay süreçlerinin tamamlandığıa dair yazılı bildirimin Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nden alınmasını takiben yürürlüğe girer.

KISALTMA LÍSTESİ
Genel kısaltmalar 
BCA - İki Yıllık İşbirliği Anlaşması

Ü0 - Ülke Ofisi 

CAO - Coğrafī Ayrık Ofis 

GPW 13 - DSÖ On Üçüncü Genel Çahışma Programı 2019-2023
DÜB - DSÖ Ülke Ofīsi Başkanı

BOH - Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar 
SKH - Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri 
DSA - Dünya Sağlık Asamblesi 
DSÖ - Dünya Sağlık Örgütü



EK 1: GPW 13 SONUÇ ÇERÇEVESİ
alismalan 



EK 2:
İki Yılık İşbirliği Anlaşması (BCA) - Türkiye 
Stratejik Öncelik / Sonuç: SP1. Bir Milyar Daha İnsan Evrensel Sağlık Güvencesinden Faydalanıyor

Stratejik Öncelik / Sonuç: 1.1 Kaliteli temel sağlık hizmetlerine daha iyi erişim
Çık tı: 1.1.1 Ülkelerin birinci basamak sağlık Bulaşıcı olmayan hastalıkların önłenmesi, stratejilerini ve kapsamlı temel hizmet paketlerini temel alan kaliteli,sağlik hizmetleri müdahalelerini uygulama, insan odaklı sağlık hizmetleri sunmaiarı mümkün kılındı
Ürünlerin ve Hizmetierin Tanımı: yönetimi ve kontrofü için birinci basamak geliştirme ve bunlara yönelik yaklaşımları entegre etmek üzere politika diyalogu ve

Stratejik Öncelik / Sonuç: stratejilerini ve kapsamlı temel hizmet paketlerini temel alan kaliteli,teknik yardım ve politika diyalogu
Çık tı: teknik yardım 1.1.1 Ülkelerin birinci basamak sağlık Ulusal standartlara uyumlu olarak sağlık hizmeti kalitesinin iyileştirilmesi amacıyla

Stratejik Öncelik / Sonuç: insan odaklı sağlık hizmetleri sunmaları mümkün kılındı stratejiterini ve kapsami temel hizmet paketlerini temel alan kaliteli, kapasite oluşturulması
Çık tı: 1.1.1 Ülkelerin birinci basamak sağlık DSÖ Geleneksel Tip Stratejisi 2014-2023'ün uygulanması için politika diyalogu ve

Stratejik Öncelik / Sonuç: insan odaklı sağlık hizmetleri sunmaları mümkün kılındı 1.1.1 Ülkelerin birinci basamak sağlık Anne, yenidoğan ve çocuk sağlığının stratejilerini ve kapsamlı temel hizmet paketlerini temel alan kaliteli, geliştirilmesi ve uygulanmasına yönelik
Çık tı: jyiłeştirilmesi için klinik kılavuzłanın

Stratejik Öncelik / Sonuç: insan odakiı sağlık hizmetleri sunmaları mümkün kılındı 1.1.2 Ülkelerin rahatsızlığa ve hastaliğa özel hizmet kapsayıcılığı
Çık tı: teknik yardım. HIV (özellikle kilit nüfuslar için), TB kontrol

Stratejik Öncelik / Sonuç: sonuçlarını sunabilmeleri için sağlık sisternlerini güçlendirmeleri mümkün Yardim ve destek. kilındi
Çık tı: ve Hepatite odaklanan bulaşıcı hastalık programlarının uygulanması için teknik

Çık tı: 1.1.2 Ülkelerin rahatsızliığa ve hastalığa özel hizmet kapsayıcłığı sonuçlarını sunabiłmeleri için sağlık
Ürünlerin ve Hizmetierin Tanımı: Ulusal ruh sağlığı eylem planının uygulanmasının değertendiritmesi, incelenmesi ve analizi ve sağlik hizmetleri

Stratejik Öncelik / Sonuç: kilındr 1.1.3 Ülkelerin yaşam boyu
Çık tı: sistemlerini güçlendirmeleri mümkün sunum modellerinde en iyi uygulamaların benimsenmesinin desteklenmesi DSÖ Avrupa Bölgesinde Mülteci ve Göçmen

Stratejik Öncelik / Sonuç: kapsamında nüfusa özel sağlık ihtiyaçlarını ve hakkaniyet önündeki engellerini ele aiacak şekilde sağlık sistemlerini güçlendirmeleri mümkün kilındı
Çık tı: Sağlığı için Bölge Stratejisi ve Eylem Planının uygulanması için teknik yardım ve kapasite olușturulmasi

Çıktı: 1.1.3 Ülkelerin yaşam boyu kapsamında nüfusa özel sağlık ihtiyaçlarıı ve hakkaniyet önündeki engellerini ele alacak şekilde sağlık sistemlerini güçlendirmeleri mümkün kilındı 1.1.5 Ülkelerin sğlık işgücünü güçlendirmeleri mümkün kılındı
Ürünlerin ve Hizmetlerin Tanımı: Yaşlı ve engellilere yönelik sağlık hizmeti modellerinin değerlendirilmesi, incelenmesi ve analizi ile en iyi uygulamaların kabul edilmesinin desteklenmesi Birinci basarnak sağlık hizmeti ortamları dahil, entegre hizmet sunumunu sağlamak üzere sağlık iş gücü politikalarının değerlendirilmesi, incelenmesi ve analizi ve becerilerin optimum şekilde birleştirilip

Stratejik Öncelik / Sonuç: 1.2 Daha az sayıda mali güçlük çeken insan
Çıktı: 1.2.2 Ülkelerin mali riskten korunma, hakkaniyet ve sağlık harcamaları konusunda bilgi üretme ve analiz etme ve bu bilgileri ilerlemeyi takip etmek ve bilgilendirimiş kararlar vermek üzere kullanmaları mümkün
Ürünlerin ve Hizmetlerin Tanımı: kullanılması yoluyla sunulan sağlık hizmetini iyileştirmek üzere politika diyalogunun desteklenmesi Mali riskten korunma konusunda bilgi üretmek ve analiz etmek için politika diyalogu ile ileriemeyi takip etmek ve bilgilendirilmiş kararlar vermek üzere teknik yardım

Stratejik Öncelik / Sonuç: 1.3 Temel ilaçlara, aşılara, diagnostik ve birinci basamak sağlık hizmeti cihazlanna daħa iyi erişim
Çıktı: kılındı 1.3.3 Ülke ve bölge yasal düzenleme kapasiteleri güçlendirildi ve iyileştirilmiş kalite güvenceli ve güvenli sağlık ürünleri tedariki 1.3.5 Ülkelerin güçlendirilmis gözetim sistemleri, laboratuvar kapasitesi, enfeksiyon önleme ve kontroi, farkındalık yaratma ve kanıt bazlı politikałar ve uygulamalar yoluyła antimikrobiyal direnci sorununu ele alması mümkün kılındı
Ürünlerin ve Hizmetlerin Tanımı: Denetim, Kalite Gözetim, farmakovijilans, GDP ve GMP dahil ulusal yasal düzenleyici kurumun kurumsal gelişimi ve kapasite oluşturma Ulusal eylem planina uygun şekilde antibiyotik kullamımının gözetimi ve yönetimini daha da iyileştirmek amacıyła enfeksiyon önleme ve kontroi ile politika diyalogu alanında kapasite oluşturma
[SP2. Bir Milyar Daha İnsan Sağlıkta Acil Durumlardan Daha iyi Korunuyor 
2.1.2 Tüm ülkelerde acil durum hazırlık kapasiteleri güçlendirildi 
Acil durum hazichk planlarının geliştírilmesi ve uygutanmasında teknik yardım ve kapasite oluşturma 

Acil durum hazırlık planlarının geliştiri ve uyguianmasında kapasite oluşturma 

Stratejik Öncelik/ Sonuç: 2.2 Epidemik ve pandemik salgınlar önlendi
Çıktı: 2.2.3 Yüksek tehdit oluşturan patojenierin ortaya çıkış ve tekrar ortaya çıkış riskinin azaltılması
Ürünlerin ve Hizmetlerin Tanımı: KBRN ve yüksek tehdit oluşturan patojenlere odaklanarak EUYS'yi desteklemek için eğitim materyallerinin ve risk yönetim araçlarsnun getiştirilmesinde teknik yardım Ulusal ve tesis seviyelerinde ana bileşen 6'nin (izleme, denetim ve geri bildirim)

Stratejik Öncelik/ Sonuç: 2.3 Sağlıkta acil durumlar hızlıca saptandı ve müdahale edildi
Çıktı: hızhı şekilde saptandı ve riskier değerlendirildi ve duyuruldu
Ürünlerin ve Hizmetlerin Tanımı: mevcut olmasinı sağlamak amacıyla enfeksiyon önleme ve kontrol stratejileri 2.3.1. Potansiyel sağlık acil durumları EUYS sistemi ile olayların erken saptanması ve bildirilmesi

Stratejik Öncelik/ Sonuç: SP3. Bir Milyar Daha İnsan Daha iyi Sağlığa ve Esenliğe Sahip

Stratejik Öncelik/ Sonuç: 3.1 Sağlıkta belirleyici faktörler ele alındı
Çıktı: 3.1.1 Üikelerin yaşam boyu sağlığın sosyal belirleyicilerini ele almaları mümkün kılındı
Ürünlerin ve Hizmetlerin Tanımı: Sağlığın sosyal belirfeyicilerini faktörleri ele almak amacıyla ulusal politikalar, stratejiler ve eylem ptanlarınin uygulanmasina teknik

Stratejik Öncelik/ Sonuç: 3.1.1 Ülkelerin yaşam boyu sağlığın sosyal belirleyicilerini ele almaları mümkün kılındı
Çıktı: destek Ulusal eyiem planına uygun şekilde yol güvenliği için veri temelli ve kanıta dayalı çalışmalar için politika diyalogu

Stratejik Öncelik/ Sonuç: 3.1.2 Ülkelerin iklim değişikliği dahil oimak üzere sağlığın çevresel belirleyiciterini ele almalar mümkün kılındı
Çıktı: İklim değişikliği dahil sağlığın çevrese! belirleyicilerini ele alacak sektörler arası politikalari güçlendirmeye yönelik destek

Stratejik Öncelik/ Sonuç: 3.2 Farkli sektörlerin birlikte yaptığı çalışmalar ile risk faktörleri azaltıldı
Çıktı: 3.2.1 Ülkeler çok sektörlü çalışmalar ile rişk faktörlerini ele almak üzere teknik paketter geliştirecek ve uygulayacak hale getirildiler
Ürünlerin ve Hizmetlerin Tanımı: BOH'lar ve risk faktörlerine itişkin stratejik sağlık bilgiłeri toplamak amacıyia STEPS araştırmasının yapıíması

Stratejik Öncelik/ Sonuç: 3.2.1 Ülkeler çok sektörlü çalşmalar ile risk faktörlerini ele almak üzere teknik paketler geliştirecek ve uygulayacak hale getirildiler
Çıktı: BOH'lar için ulusal çok sektörlü eylem planına uygun şekilde bulaşıcı olmayan hastaliklarin ve risk faktörlerinin önlenmesi için politika, yasal ve düzenleyici tedbir modelleri sunan kanit bazli teknik paketleri ve en uygun alimlari entegre etmek üzere teknik yardım



World Health Organization ReEGIONAL ORFOFE Europe 
Biennial Collaborative Agreement 
between 
the Ministry of Health of the Republic of Turkey 
and 
the Regional Office for Europe  of the World Health Organization 
2020/2021
Signed by:
For the Ministry of Health 
Signature 
Name Dr Fahrettin Koca 
For the WHO Regional Office for Europe 
1 Aprsl 2020
Date 


Title Minister of Health 
Signature 
Name Dr Hans Henri P. Kluge 
1 Aprsl 2020
Date 


Title Regional Director 

INTRODUCTION.

TERMS OF COLLABORATION.

PART 1. PRIORITIZED GPW 13 OUTCOMES FOR COLLABORATION IN 2020--2021
1.1Health situation analysis 

1.2 Agreed areas for collaboration through GPW 13 prioritized outcomes 
1.2.1GPW13 prioritized outcomes and links to Health 2020 and the 2030 Agenda in the Republic of Turkey 
1.2.2Linkage of the BCA with national and international strategic frameworks for the Republic of Turkey .
1.2.3Programmatic priorities for collaboration.

PART 2. BUDGET AND COMMITMENTS FOR 2020-2021.

2.1 Budget and financing.

2,2Commitments..

2.2.1Commitments of the WHO Secretariat.

2.2.2Commitments of the Goverment 

2.3Entry into Force ..……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
LIST OF ABBREVIATIONS 

ANNEX 1: GPW 13 RESULTS FRAMEWORK ……………………………………………………………………………………………
ANNEX 2 .


Introduction 
This document constitutes the Biennial Collaborative Agreement (BCA) between the World Health Organization (WHO) Regional Office for Europe and the Ministry of Health of the Republic of Turkey, on behalf of its Government, for the biennium 2020--2021.
The Basic Agreement (with schedule and exchange of letters) for the provision of technical advisory assistance or other services by the World Health Organization signed on 19 October 1950 and the Agreement between the World Health Organization Regional Office for Europe and the Government of the Republic of Turkey on the Establishment of a WHO Country office in Turkey signed on 17 June 2013 provide the basis for the relationships between the Government of the Republic of Turkey and WHO with regard to the implemeniation of activities foreseen under this BCA.

WHO's Thirteenth General Programme of Work, 2019--2023 (GPW 13), provides a high-level strategic vision for the work of WHO and provides an overall direction for the five-year period beginning in January 2019. WHO's Progranme budget 2020-2021, as approved by the Seventy-second World Health Assembly, aims to turn the bold vision of GPW 13 into reality by delivering impact for people at the country level. It is the first programme budget developed under GPW 13 and a vital element for ensuring implementation of the strategy set forth in GPW 13. Its results framework (see Annex 1) demonstrates how its inputs and outputs translate into and are crucial for achieving the triple billion targets of GPw 13 and for maximizing impact on people’s lives at the country level.

The operationalization of GPW 13 begins with the prioritization with Member States of its nine technical outcomes and the cross-cutting outcome on data and innovation for the duration of GPW 13, thus providing a medium-term strategic planning horizon agreed between WHO and Member States. The 2020-2021 BCAs are then planned, taking this GPW 13 outcome prioritization as the point of departure.

The BCA, grounded in GPW 13 and the 2030 Agenda for Sustainable Development, delivers on the concepts, principles and values underpinning Health 2020, the European policy framework for health and well-being, which was adopted by the WHO Regional Committee for Europe at its 62nd session. The BCA thus aims to support the Republic of Turkey in maximizing the opportunities for promoting population health and increasing quality of health care services,by taking an intersectoral, health-in-all-policies approach - involving the whole of society and the whole of government - which emphasizes the need to improve overall governance for health. The BCA proposes ways of achieving more equitable, sustainable and accountable health development, in line with Health 2020.

Description of the Biennial Collaborative Agreement 
This document constitutes a practical framework for coflaboration. It has been drawn up in a process of successive consultations between national health authorities and the Secretariat of the WHO Regional Office for Europe.

The collaboration programme for 20202021 has started with the bottom-up GPW 13 outcome prioritization process undertaken by the country in cooperation with the Regional Office the country. This work was carried out as part of wíO's transformation in the overall context provided by GPW 13. The objective of the bottom-up planning exercise was to detergnh priority health outcomes for WHO collaboration with the country during the period 2019 20233

This document further details the collaboration programme, including the prioritized outcomes,proposed outputs, and product and services deliverables.

The outcomes are the desired changes in the Member State's capacities that result in increased access to services and that ultimately contribute to sustainable changes in the health of populations. These changes in the health of populations are those that the Member State aims to achieve on the basis of its uptake of the WHO Secretariat's outputs, and hence they are a joint responsibility of the Member State and the Secretariat.

Achieving the prioritized outcomes as identified in this BCA is therefore the responsibility of both the WHO Secretariat and the Government of the Republic of Turkey.
Different modes of delivery are foreseen in the implementation of this BCA, ranging from country-specific (for outputs that are highly specific to the needs and circumstances of individual countries), to intercountry (addressing countries' common needs using Region-wide approaches) and multicounty (for subregional needs).


Terms of collaboration 
The agreed priorities provide a framework for collaboration for 20202021. The collaborative programme may be revised or adjusted during the biennium by mutual agreement, where prevailing circumstances indicate a need for change.

The biennial programme budget outputs for 20202021 may be amended by mutual agreement in writing between the WHO Regional Office for Europe and the Government as a result of, for example, changes in the country's health situation, changes in the country's capacity to implement the agreed activities, specific needs emerging during the biennium, changes in the Regional Office's capacity to provide the agreed outputs, or in the light of changes in funding.Either party may initiate amendments.

After the BCA is signed, the Ministry of Health will reconfirm/nominate a WHO national counterpart and national technical focal points. The national counterpart will be responsible for the overall implementation of the BCA on the part of the Ministry and will liaise with all national technical focal points on a regular basis. The WHO representative (WR) or the head of WHO country office (HWO) will be responsible for implementation of the BCA on behalf of WHO in close coordination with and overseen by the Regional Office, and wili coordinate any required support from WHO headquarters.

The BCA workplan, including the planned programme budget outputs, products and services and implementation schedule, will be agreed on accordingly. Implementation will start at the beginning of the biennium 20202021.

The WHO budget allocation for the biennium indicates the estimated costs of delivering the planned work, predominantly at the country level. Funding will come from both WHO corporate resources and any other resources mobilized through WHO. These funds should not be used to subsidize or fill financing gaps in the health sector, to supplement salaries or to purchase supplies. Purchases of supplies and donations as part of crisis response operations or as part of demonstration projects will continue to be funded through additional mechanisms, in line with WHO rules and regulations.

The value of the contributions by WHO technical and management staff based in WHO headquarters, the Regional Office and in geographically dispersed offices (GDOs), and by the WR or the HWO and the staff of their respective offices, to the delivery of planned outputs and deliverables, are not reflected in the indicated budget. This support goes beyond the indicated budget and includes technical assistance and other inputs from WHO headquarters, the Regional Office, GDOs and unfunded inputs from country offices. The budget and eventual funding included in this Agreement are the Organization's funds allocated for Regional Office cooperation within the country workplan.

The value of the Government's input, other than that channelled through the WHO Secretariat,is also not included in the BCA and the indicated budget.

It should also be noted that this BCA is open to further development and contributions from other sources, in order to supplement the existing programme or to introduce activities that have not been included at this stage.


PART 1. Prioritized GPW 13 outcomes for collaboration  in 2020)-2021
1.1 Health situation analysis 
Turkey has shown impressive commitment to health and to addressing health inequalities with significant improvements in many of health outcome indicators. Since the launch of the Health Transformation Program, Turkey has recorded a palpable increase in life expectancy and large corresponding reductions in maternal, infant and child mortality. Regional disparities in Turkey have been curtailed through a fundamental shift with strong reliance on a robust a Primary Health Care (PHC) services network for universal health coverage. Barring a few most of the population health status indicators match or even exceed the averages for the WHO European Region. Furthermore, by improving access to quality health services, focus on International Health Regulations (2005), disaster risk reduction, addressing NCDs with a multisectoral approach, and social determinants of health are some of other key priorities identified in relevant national strategies. Inclusion of refugees, migrants and other vulnerable population also under these schemnes while preserving strong focus on primary health care services are few other attainment strategies for sustainable development based on right to health as basic human right to realize full human potential at all ages.

In addition to the above points, there is a need for contínued improvement of capacities and capabilities to support the Early Warning and Response System (EWRS) with the allocation of dedicated resources to different elements of health security with a multisectoral approach focusing on laboratory and field epidemiology capacities. International Heaith Regulations (2005), together with the Sendai Framework for Disaster Risk Reduction, including all-hazards,multi-sectoral health emergency preparedness, readiness, and response capacities is another public health priority in the country helping to reduce mortality, disease, injury and disability from disease outbreaks and disasters.

With the importance given to preventive and PHC services in the area, and health security related intervention namely International Health Regulations (2005) core capacities, disaster risk reduction, improvements are already evident as reflected by lowering disease burden from communicable diseases. Nonetheless in current age of global connectivity with emerging/reemerging pathogens, increased monitoring through robust, multi-sectoral, and integrated early warning and response systems is merited to mitigate these risks for optimal health security in a country that harbors the largest refugee burden at global level and serves as a transit route for tens of thousands of regular and irregular migrants on an annual basis. Also adopting the most effective interventions to improve access to comprehensive testing, diagnosis and treatment services for key, vulnerable and other specific populations is another key component of the agenda.

Furthermore, as an upper middle-income country, Turkey also faces a growing NCD burden.Integration of early high-impact noncommunicable disease interventions to primary health care for early diagnoses and detection, effective management and timely treatment is a key area of collaboration while, Turkey has already made impressive progress to implement many recommended core population interventions for NCDs under the “Multisectoral Action Plan of Furkey for Noncommunicable Diseases 2017-2025’ featuring various vertical programmes and providing a strategic perspective covering risk factors and response of the health system.
Depressive and anxiety disorders are also on rise and transition towards community-based mental health services approach is ongoing to ensure that people with mental health disorders receive early diagnosis, treatment, referral and care delivered by competent teams across different levels of the care system. Efforts are made to increase inclusiveness, accessibility añid to ensure the sustainability of the mental health service delivery models with the establiment of strong capacities on primary health care level.


Climate change and extreme weather events affect various health determinants namely, air quality, safe water, food security, etc., and are expected to have an overwhelmingly negative health and development impact in the coming years. Therefore, focus upon Sendai Framework and Disaster Risk Reduction, International Health Regulations (2005) to improve health security by reducing vulnerabilities, mitigating hazards and risks, and by creating an enabling environment for healthy cities, housing, schools, and workplaces are of key importance for improving and sustaining achievements under health and sustainable development.
In addition to the above points, horizontally mainstreaming gender equality and equity that enhance participation, build resilience, and empower communities and addressing social determinants of health and health literacy are key areas requiring country-wide interventions to deliver improved health outcomes.

1.2 Agreed areas for collaboration through GPw 13 prioritized outcomes 
1.2.1 GPW13 prioritized outcomes and links to Health 2020 and the 2030 Agenda in the Republic of Turkey 
Turkey and WHO closely collaborates in achievement of Thirteenth General Programme of Work, 20192023 (GPW 13). With GPW 13, WHO provides a high-level strategic vision for collaboration in Turkey with the aim of turning the bold vision of GPW 13 into reality by delivering impact for people at the country level in line with the concepts, principles and values underpinning 2030 Agenda for Sustainable Development.

In this regard, WHO supports Turkey to strengthen national health system to progress towards Universal Health Coverage, meaning goal of ensuring that all people and communities have access to and can use the high-quality promotive, preventive, curative, rehabilitative and palliative health services that are appropriate to their needs and expectations, while not exposing the user to financial hardship. All three outcomes under the first strategic priority are identified as key collaboration areas with outcome 1.1. being the most prominent.
Establishment of stronger capacities for emergency preparedness and response, and convergence between health sector and other sectors to further improve necessary health security capacities is another identified collaboration area. Given the health crisis in Syria and WHO role in supporting Ministry of Health for comprehensive and effective public health interventions to improve health status of Syrians under Temporary Protection in Turkey places further importance on collaboration under second strategic priority.
Joining forces on promotion of healthier populations is another key component of collaboration between WHO and Ministry of Health of Turkey. Addressing health determinants, increasing health literacy, reducing risk factors through multisectoral action, promotion of healthy settings with health-in-all-policies approach and strengthening of collaboration on health information systems are identified public heaith priorities listed in development, health sector and thematic strategies, policies and plans. Promotion of healthy lifestyles and settings to reduce risk factors is a high priority intervention area in the country for materializing technical collaboration with WHO.

Health issues referred above are addressed in two key documents, I 1th National Development Plan and Strategic Plan of the Ministry of Health 2019-2023. These documents together establish the ground for SDG action in Turkey as well as its monitoring. In line with this background, Turkey presented its second Voiuntary National Review on July 2019 with strong references to health sector developments in the past decade. For identification of best mg ax for collaboration in the health sector, governance issue requires stronger engageme Setween WHO and the Ministry of Health. As key health partners with rooted tradition of cd laboatig A 3éX.

WHO and Ministry of Health will strive together to develop and implement evidence informed health policies to address health needs with stronger understanding of whole-of-government,whole-of-society, multisectoral cooperation and broader determinants of health.
1.2.2 Linkage of the BCA with national and international strategic frameworks for the Republic of Turkey 

This BCA for the Republic of Turkey supports the realization of Turkey's national health policies and plans listed in 11th National Development Plan, Strategic Plan of the Ministry of Health 2019-2023 and other health specific national policies and plans. This BCA derives from the United Nations Development Cooperation Strategy Turkey 2016-2020 and establishes a ground for action in line with the upcoming United Nations Sustainable Development Cooperation Framework Turkey 2021-2025.

1.2.3 Programmatie priorities for collaboration 
The collaboration programme for 2020-2021, as detailed in Annex 2, is grounded in the above analysis and was mutually agreed on and selected in response to public health concerns and ongoing efforts to improve the health status of the population of the Republic of Turkey. It seeks to facilitate strategic collaboration and enable WHO to make a unique contribution.
The programme budget outputs and related work on behalf of the WHO Secretariat are subject to further amendments as stipulated in the Terms of Collaboration of the BCA.

PART 2, Budget and commitments for 20202021
2.1Budget and financing 
The totai budget of the BCA for the Republic of Turkey is US$ 1 273 000. This amount does not include resources allocated in line with 3RP and Humanitarian Response Plan (HRP) for 2020-21 and WHO's respective financial agreements (such as European Union Instrument for Pre-Accession Assistance) with donors. WHO's planning outlined in this Agreement will not bring any financial burden to the Government of Republic of Turkey.
In accordance with World Health Assembly resolution WHA72.1, the Director-General will make known the distribution of available funding, after which the Regional Director can consider the Regional Office's allocations to the BCAs.

The WHO Secretariat will report on its annual and biennial programme budget implementation to the Regional Committee. WHO Country Office in Turkey will regularly inform Ministry of Health on the implementation of this BCA at the outcome and deliverable level.
2.2Commitments 
The Government and the WHO Secretariat jointly commit to working together to mobilize donors to deliver this BCA, if required.

2.2.1Commitments of the WHO Secretariat 
WHO agrees to provide, subject to the availability of funds and its rules and regulations, the outputs and deliverables defined in this BCA. Separate agreements will be concluded for any local cost subsidy or direct financial cooperation inputs at the time of execution.
2.2.2Commitments of the Government 
The Government shall engage in the required policy and strategy formulation and implementation processes, and when possible provide workspace, personnel, materials, supplies and equipment necessary for the achievement of the outcomes identified in the BCA.
2.3Entry into Force 
This agreement shall enter into force upon receipt of the notification in writing from the Government of Turkey that the internal formalities have been completed.

LIST OF ABBREVIATIONS 
General abbreviations 

BCA - Biennial collaborative agreement 
CO - Country office 

GDO - Geographically dispersed office 
GPW 13  WHO Thirteenth General Programme of Work, 2019-2023
HWO - Head of WHO Country Office 
NCD -- Noncommunicable diseases 
SDG  Sustainable Development Goals 
WHA  World Health Assembly 

WHO - World Health Organization 


ANNEX 1: GPW 13 RESULTS FRAMEWORK 
mmner 



ANNEX 2
Biennial Collaborative Agreement (BCA) - Turkey 
Strategic Priority /Outcome 
utput 
Description of Products or Services 
SP1. One Billion More People Benefiting from Universal Health Coverage 
1.1 Improved access to quality 
essential health services 
1.1.1 Countries enabled to provide high-quality, people-centred health services, based on primary health care strategies and comprehensive essential service packages 
1.1.1 Countries enabled to provide high-quality, people-centred health services, based on primary health care strategies and comprehensive essential service packáges 
1.1.1 Countries enabled to provide high-quality, people-centred health services, based on primary health care strategies and comprehensive essential service packages 
1.1.1 Countries enabled to provide high-quatity, people-centred health services, based on primary health care strategies and comprehensive essential service packages 
1.1.2 Countries enabled to strengthen their health systems to deliver on condition- and diseasespecific service coverage results 
1.1.2 Countries enabled to strengthen their health systems to deliver on condition- and diseasespecific service coverage results 
1.1.3 Countries enabled to strengthen their health systems to address population-specific health needs and barriers to equity across the life course 

1.1.3 Countries enabied to strengthen their health systems to address population-specific health 
Policy dialogue and technical assistance to integrate approaches to implement, scale up and evaluate primary health care interventions for prevention, management and control noncommunicable diseases 
Technical assistance and policy dialogue for improvement of health service quality in line with the national standards 
Policy dialogue and capacity building for implementation of WHO Traditional Medicine Strategy 2014-2023
Technical assistance for development and implementation of clinical guidelines for improvement of maternal, newborn and child health,
Technical assistance and support for implementing communicable diseases programs with focus on HiV (particularly for key populations), TB controt and Hepatitis.
Assessment, review and analysis of implementation of national mental health action plan and supporting adoption of best practices in care delivery models 
Technical assistance and capacity building for implementation of Regional Strategy and Action Plan for Refugee and Migrant Health in the WHO European Region 
Assessment, review and analysis of care 
eo unu 



Output: needs and barriers to equity across the life course 1.1.5 Countries enabled to
Description of Products or Services: Assessment, review, analysis of health

Strategic Priority Outcome: strengthen their health workforce
Output: workforce policies to ensure integrated service provision, including primary health care settings, and supporting policy dialogue for improving care quatity through optimum skill mix

Strategic Priority Outcome: [1.2 Reduced number of people suffering financial hardship 1.3 Improved access to essential medicines,
Output: 1.2.2 Countries enabied to produce and analyse information on financial risk protection, equity and health expenditures and to use this information to track progress and inform decision-making 1.3.3 Country and regional regulatory Capacity building and institutional
Description of Products or Services: Policy dialogue to produce and analyse information on financial risk protection and technical assistance to track progress and inform decision making

Strategic Priority Outcome: vaccines, diagnostics and devices for primary health care
Output: capacity strengthened, and supply of development of national regulatory quality-assured and safe health products improved
Description of Products or Services: authority including inspection, QA, pharmacovigilance, GDP and GMP

Strategic Priority Outcome: 1.3.5 Countries enabled to address antimicrobial resistance through strengthened surveillance systems, laboratory capacity, infection prevention and control, awareness- raising and evidence-based policies and practices
Output: Capacity building in the area of infection prevention and control and policy dialogue to further improve surveillance and stewardship of antibiotic usage in line with the national action plan

Strategic Priority Outcome: SP2. One Billion More People Better Protected from Health Emergencies

Strategic Priority Outcome: 2.1 Countries prepared for health emergencies
Output: 2.1.1 All-hazards emergency
Description of Products or Services: Technical assistance for evaluation of preparedness capacities in countries Internationat Health Regulations (2005)

Strategic Priority Outcome: assessed and reported 2.1.2 Capacities for emergency preparedness strengthened in all
Output: core capacities (JEE) Capacity building and technical assistance in development and implementation of the

Strategic Priority Outcome: countries 2.1.2 Capacities for emergency preparedness strengthened in all countries
Output: emergency preparedness plans Capacity building in development and implementation of the emergeng preparedness plans

Strategic Output Priority / Outcome 2.2 Epidemics: and pandemics prevented
Description of Products or Services: Technical assistance in development of training mnaterials and risk management tools to support EWRS with focus on CBRN and high threat pathogens Infection prevention and control strategies to ensure that core companent 6 (Monitoring, audit and feedback) is in place at national and facility levels

Strategic Output Priority / Outcome 2.2 Epidemics: 2.3 Health emergencies rapidly detected and responded to
Description of Products or Services: Early detection and notification of events through EWAR system

Strategic Output Priority / Outcome 2.2 Epidemics: SP3. One Billion More People Enjoying Better Health and Well-Being

Strategic Output Priority / Outcome 2.2 Epidemics: 3.1 Determinants of health addressed
Description of Products or Services: Technical support for implementation of national policies, strategies and action plans to address social determinants of

Strategic Output Priority / Outcome 2.2 Epidemics: 3.1.1 Countries enabled to address social determinants of health across the life course

Strategic Output Priority / Outcome 2.2 Epidemics: 3.2 Risk factors reduced through
Description of Products or Services: Support to strengthening intersectoral policies for addressing environmental determinants of health, including climate change

Strategic Output Priority / Outcome 2.2 Epidemics: 3.2.1 Countries enabled to develop and implement technical packages to address risk factors through multisectoral action

Strategic Output Priority / Outcome 2.2 Epidemics: multisectoral action 3.3 Healthy settings and Health-in-All Polícies promoted
Description of Products or Services: Technical assistance to integrate best buys packages that provide models of policy, legislative and regulatory measures for prevention of noncommunicable diseases

Strategic Output Priority / Outcome 2.2 Epidemics: 3.3.1 Countries enabled to adopt, review and revise laws, regulations and policies to create an enabling environment for healthy cities and villages, housing, schools and workplaces

Strategic Priority / Outcome: 3.3.1 Countries enabled to adopt, review and revise laws, regulations and policies to create an enabling environment for healthy cities and villages, housing, schools and workplaces
Output: Policy dialogue to develop a comprehensive approach for provision of enabling environments for healthier populations

Strategic Priority / Outcome: SP4. More Effective and Efficient WHO Providing Better Support to Countries

Strategic Priority / Outcome: 4.1 Strengthened country capacity in data and innovation
Output: 4.1.1 Countries enabled to information systems to inform policy national level as set out in ICD-11 and deliver impacts.
Description of Products or Services: Technical assistance and capacity building strengthen data, analytics and health for implementing information standards on

Strategic Priority / Outcome: global and regional health trends, Sustainable Development Goal indicators, health inequalities and disaggregated data monitored
Output: 4.1.2 GPW 13 impacts and outcomes, Technical assistance and capacity building for implementing and tracking the results framework against triple billion targets of GPW 13

Strategic Priority / Outcome: 4.1.3 Strengthened evidence base, prioritization and uptake of WHO generated norms and standards and improved research capacity and the ability to effectively and sustainably scale up innovations, including digital
Output: Policy dialogue and capacity building for evidence-informed policy-making

Output: technology, in countries. 4.1.3 Strengthened evidence base, prioritization and uptake of WHO generated norms and standards and improved research capacity and the ability to effectively and sustainably scale up innovations, including digital technology, in countries.
Description of Products or Services: Technical advice for collecting strategic health information on rare diseases in Turkey