Dozimetri Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesine İlişkin Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2022-08-20

20 Ağustos 2022 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 31929
YÖNETMELİK
Nükleer Düzenleme Kurumundan:
DOZİMETRİ HİZMETİ VERECEK KURULUŞLARIN
YETKİLENDİRİLMESİNE
İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; nükleer enerji ve
iyonlaştırıcı radyasyona ilişkin faaliyetlerde çalışanlara kişisel dozların
izlenmesi hizmetini verecek kuruluşların yetkilendirme koşullarını,
yetkilendirme sürecini, sorumluluklarını ve Ulusal Merkezi Doz Kayıt
Sisteminin işletilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; dozimetrelerin hazırlanması,
dağıtılması, toplanması, akredite olunan kapsamda okunması ve
değerlendirilmesi ile doz sonuç raporlarının oluşturulması, gerekli
kayıtların tutulması ve verilerin Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine
aktarılması hizmetlerini verecek kuruluşları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 5/3/2022 tarihli ve 7381 sayılı
Nükleer Düzenleme Kanununun 4 üncü maddesinin sekizinci fıkrası ile 95
sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendi ve 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Akreditasyon: Dozimetri laboratuvarlarının,
hizmet vereceği kapsamda ulusal ve uluslararası standartlara göre
akreditasyon kuruluşu tarafından değerlendirilmesi, yeterliğinin
onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesini,
b) Akreditasyon kuruluşu: Türk Akreditasyon
Kurumunu,
c) Belirsizlik bütçesi: Ölçüm belirsizliğini,
bileşenlerini, bunların hesaplanmasını ve kombinasyonlarını içeren beyanı,
ç) Dozimetre: Maruz kalınan iyonlaştırıcı radyasyon
dozunun ölçülmesini sağlayan kişisel doz ölçeri,
d) Dozimetri: İyonlaştırıcı radyasyon ışınlanmaları
sonucu, madde veya dokunun maruz kaldığı radyasyon dozunun ölçülmesi için
kullanılan; dozimetrelerden, ölçüm aletlerinden, bunlara ilişkin referans
standartlardan ve sistemin kullanımına yönelik prosedürlerden oluşan
sistemi,
e) Dozimetri servisi: Dozimetrelerin hazırlanması,
hizmet alan kişilere dağıtılması, toplanması, akredite olunan kapsamda
okunması ve değerlendirilmesi ile doz sonuç raporlarının oluşturulması,
gerekli kayıtların tutulması ve verilerin Ulusal Merkezi Doz Kayıt
Sistemine aktarılması hizmetlerini veren, ülkemiz sınırları içinde uygun
donanım altyapısına sahip, Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına göre kurulmuş
tüzel kişiliği haiz ve dozimetri hizmeti vermek üzere Nükleer Düzenleme
Kurumu tarafından yetkilendirilmiş kuruluşları,
f) Dozimetri servisi sorumlusu (DSS): TS EN ISO/IEC
17025 Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yetkinliği için Genel
Gereklilikler Standardına ilişkin eğitimler ile hizmet verilecek dozimetre
türüne uygun eğitim almış, Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından
değerlendirilerek uygun görülen kişiyi,
g) Eşdeğer doz: Radyasyonun türüne ve enerjisine
bağlı olarak belirli bir doku veya organda soğurulmuş dozun, radyasyon
ağırlık faktörü ile çarpılmış hâlini,
ğ) Etkin doz: İnsan vücudunda ışınlanan bütün doku
ve organlar için hesaplanmış eşdeğer dozun, her doku ve organın doku
ağırlık faktörleri ile çarpılması sonucunda elde edilen dozların toplamını,
h) EURADOS: Avrupa Radyasyon Dozimetri Grubunu,
ı) Geçerli kılma: Belirlenen gerekliliklerin
amaçlanan kullanım için yeterli olduğu durumda yapılan doğrulamayı,
i) Harici çalışan: Nükleer enerji ve iyonlaştırıcı
radyasyona ilişkin tesis ve faaliyetlerde yetkilendirilen kişi tarafından
çalıştırılan kişiler dışında, kontrollü ve gözetimli alanlarda faaliyette
bulunan, geçici veya sürekli olarak kendi adına iş yürüten veya başka
yüklenici tarafından çalıştırılan kişiyi,
j) Hesaplanmış doz: Dozimetrelerin hatalı
kullanılması, kasıtlı ışınlanması, kaybedilmesi ya da hasar görmesi gibi
doz değerinin dozimetreden okunmasının mümkün olmadığı durumlarda,
dozimetre kullanıcısının ilgili periyot için maruz kaldığı doz olarak kabul
edilecek olan ve çalışma koşulları değerlendirilerek dozimetri hizmeti alan
kişinin radyasyondan korunma sorumlusu tarafından hesaplanan doz değerini,
k) Hizmet periyodu: Dozimetrenin kullanıma
başlandığı tarih ile kullanımının sonlandığı tarih arasındaki en fazla iki
aylık süreyi,
l) IAEA/WHO SSDL Network: Uluslararası Atom
Enerjisi Ajansı/Dünya Sağlık Örgütü İkincil Standart Dozimetri
Laboratuvarları Ağını,
m) İnceleme düzeyi: Üzerinde daha fazla inceleme
yapılmasını gerektiren ve aylık olarak; 2 mSv’in üzerindeki etkin dozu, göz
merceği için 2 mSv’in veya el, ayak ve cilt için 50 mSv’in üzerindeki
eşdeğer dozu,
n) Kurum: Nükleer Düzenleme Kurumunu,
o) Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemi: Dozimetri
servisleri tarafından, radyasyonla çalışanlara ve harici çalışanlara tahsis
edilmiş dozimetrelerin değerlendirilmesi sonucunda elde edilen doz
değerlerinin aktarıldığı veri tabanını,
ö) Yetki belgesi: Dozimetri hizmeti verecek
kuruluşun, 7381 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (b)
bendi uyarınca, Kurum tarafından dozimetri servisi olarak
yetkilendirildiğini gösteren belgeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel İlkeler, Yetkilendirme Koşulları ve Başvuru
Genel
ilkeler
MADDE 5- (1) Kurumdan yalnızca Türkiye Cumhuriyeti
mevzuatına göre kurulmuş tüzel kişiler dozimetri servisi olarak yetki
belgesi alabilir.
(2) Kurum tarafından verilen yetki devredilemez.
(3) Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerin
yürütülmesinde asıl sorumluluk dozimetri servisine aittir. Verilen yetkinin
koşullarına ve mevzuata uymak veya düzenleyici kontrol altında olmak veya
yükümlülüklerini yerine getirmek üzere görevlendirme yapmak veya hizmet
almak dozimetri servisinin sorumluluğunu azaltmaz veya ortadan kaldırmaz.
(4) Yetkilendirme için başvuru yapan kişiler, Kurum
tarafından yetkilendirme için talep edilen tüm bilgi ve belgeleri istenilen
biçim ve içerikte sağlamakla ve Kurum tarafından belirlenen işlem ve hizmet
bedellerini ödemekle yükümlüdür.
(5) Dozimetri servisi, yetki koşullarının
devamlılığını sağlamakla ve Kurum tarafından tespit edilerek kendisine
bildirilen uygunsuzlukları verilen süre içerisinde gidermekle yükümlüdür.
(6) Kurum tarafından düzenlenen yetki belgesi
yalnızca yerinde incelemenin yapıldığı adres için geçerlidir. Aynı tüzel
kişiliğin birden fazla yerde dozimetri hizmeti vermesi durumunda bu
Yönetmelik hükümlerine göre ayrıca yetki belgesi alınması gerekir.
Yetkilendirme
koşulları
MADDE 6- (1) Dozimetri hizmeti verecek kuruluşun;
a) Hizmet vereceği dozimetre türüne ve kişisel doz
değerlendirme metoduna uygun ve dozimetri hizmetini en fazla iki aylık
periyotlarla yürütebilecek, yeterli sayıda ve yetkin personel ile cihaz ve
teknik donanıma sahip olması,
b) Hizmet vereceği dozimetre türüne uygun olarak
Kurum tarafından belirlenen standartların güncel versiyonlarına göre
akredite olması,
c) En az dört yıllık lisans eğitimi veren
üniversitelerin ya da bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul edilen yurt
içindeki veya yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının mühendislik, fizik
veya kimya bölümlerinden mezun veya bu bölümlerden birinde yüksek lisans
veya doktora yapmış olan bir DSS istihdam etmesi,
ç) Hizmet vereceği sistemin herhangi bir sebeple
çalışmaması veya çalıştırılmaması gerektiği durumlarda, dozimetri
hizmetinin aksamasını engellemek ve en fazla iki hizmet periyodu süresince
hizmete devam etmek üzere yapılacak iş ve işlemlere ilişkin uygulanabilir
bir programa sahip olması,
gerekir.
(2) Dozimetri hizmeti verecek kuruluş, faaliyetleri
sırasında kullandığı radyasyon kaynakları için ayrıca ilgili mevzuat
hükümlerine tabidir.
(3) Dozimetri hizmeti verecek kuruluş, Kurumdan
aldığı yetki kapsamında hizmet verir.
(4) Dozimetri hizmeti verecek kuruluş, birinci
fıkranın (ç) bendi uyarınca Kuruma bildirilen program çerçevesinde
yürütülen işlemlerden, ölçüm sonuçlarından ve doz sonuç raporlarının
oluşturulmasından sorumludur.
Başvuru
MADDE 7- (1) Dozimetri hizmeti verecek kuruluş, aşağıdaki
bilgi ve belgeler ile Kuruma başvuruda bulunur:
a) Akreditasyon sertifikası ve akreditasyon
kapsamı.
b) DSS olarak çalışacak personelin özgeçmişine ve
eğitimine ilişkin bilgi ve belgeler.
c) Yönetim ve organizasyon şeması.
ç) Personelin görev, yetki ve sorumluluklarına
ilişkin bilgi ve belgeler.
d) Dozimetri hizmeti verecek kuruluşu temsile
yetkili kişilerin imza sirküleri.
e) Dozimetri hizmetini en fazla iki aylık
periyotlarla yürütebilecek kapasiteye sahip olduğunu gösterir, dağıtım ve
değerlendirme süreçlerini de içeren iş akış planı.
f) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi
uyarınca hazırlanacak programa ilişkin bilgi ve belgeler.
g) Kişisel dozimetrelerin okunması ve dozların
değerlendirilmesi işlemlerinde kullanılan metoda ait geçerli kılma
kayıtları ve belirsizlik bütçesi.
ğ) Kişisel dozimetri hizmetine ilişkin cihazların
teknik özellikleri ile ekipman ve altyapının listesi, kalite kontrol
testleri için kullanılan referans kaynakların listesi, referans radyasyon
kaynakları için izlenebilirliği gösteren sertifikalar.
(2) Kurum, birinci fıkrada belirtilen hususlara
ilave bilgi ve belgeler isteyebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yetkilendirme Süreci
Başvurunun
değerlendirilmesi
MADDE 8- (1) Kuruma yapılan başvuru sırasında sunulan bilgi
ve belgelerin uygunluğu Kurum tarafından incelenir ve değerlendirilir.
(2) İnceleme ve değerlendirme sonucunda Kuruma
sunulan bilgi ve belgelerde eksiklik ve yetersizlik olması durumunda,
başvuru sahibi bilgilendirilerek eksiklik ve yetersizliklerin tamamlanması
veya giderilmesi için bildirim tarihinden itibaren en fazla üç ay süre
verilir. Söz konusu eksiklik ve yetersizliklerin tamamlanması veya
giderilmesi için verilen süre içerisinde, başvuru sahibi tarafından yazılı
olarak bildirilen gerekçenin Kurum tarafından uygun görülmesi hâlinde en
fazla üç aya kadar ek süre verilebilir.
(3) Verilen süre içerisinde eksiklik ve
yetersizliklerin tamamlanması veya giderilmesine ilişkin bilgi ve belgelerin
Kuruma ulaşmasından sonra başvuru yeniden değerlendirilir.
(4) Eksikliklerin ve yetersizliklerin verilen süre
sonunda tamamlanmadığı veya giderilmediği durumda yetkilendirme başvurusu
iptal edilir ve durum dozimetri hizmeti verecek kuruluşa bildirilir.
Yetkilendirme için ödenen işlem ve hizmet bedeli iade edilmez.
Yerinde
inceleme
MADDE 9- (1) Başvuru belgelerinin uygun bulunması
durumunda, dozimetri hizmeti verecek kuruluşta Kurum tarafından yerinde
inceleme yapılır veya yaptırılır.
(2) Yerinde inceleme esnasında dozimetrelerin
hazırlanması, gönderilmesi, dağıtılması, toplanması, okunması ve
değerlendirilmesine ilişkin kurulan sistem ile dozimetri hizmeti verecek
kuruluşun yetkilendirme koşullarını sağlayıp sağlamadığı ve
sorumluluklarını yerine getirebilecek kapasitede olup olmadığı tetkik
edilir.
(3) Yerinde inceleme sırasında dozimetri hizmeti
verecek kuruluşta görevli personel; doz değerlendirme, raporlama, kayıt
altına alma ve Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine veri aktarma işlemlerini
ve kalite kontrol testini uygulamalı olarak yapar.
(4) Yerinde incelemede eksiklik ve yetersizlik tespit
edilmesi durumunda, başvuru sahibi bilgilendirilerek eksikliklerin ve
yetersizliklerin tamamlanması veya giderilmesi için bildirim tarihinden
itibaren en fazla üç ay süre verilir. Söz konusu eksikliklerin ve
yetersizliklerin tamamlanması veya giderilmesi için verilen süre
içerisinde, başvuru sahibi tarafından yazılı olarak bildirilen gerekçenin
Kurum tarafından uygun görülmesi hâlinde en fazla üç aya kadar ek süre
verilebilir. Eksikliklerin ve yetersizliklerin verilen süre sonunda
tamamlanmadığı veya giderilmediği durumlarda yetkilendirme başvurusu iptal
edilir ve durum dozimetri hizmeti verecek kuruluşa bildirilir.
Yetkilendirme için ödenen işlem ve hizmet bedeli iade edilmez.
(5) Eksikliklerin ve yetersizliklerin
tamamlandığının veya giderildiğinin tespitine yönelik tekrar yerinde inceleme
yapılabilir. Bu durumda başvuru sahibi tekrar yerinde inceleme için Kurum
tarafından belirlenen işlem ve hizmet bedelini verilen süre içerisinde
ödeyerek Kuruma başvuruda bulunur. Süresi içerisinde işlem ve hizmet bedelinin
ödenmemesi durumunda başvuru iptal edilir ve başvuru sırasında ödenmiş olan
işlem ve hizmet bedeli iade edilmez.
Yetki
belgesinin verilmesi
MADDE 10- (1) Yetkilendirme başvurusunun incelenmesi ve
değerlendirilmesi sonucunda herhangi bir eksiklik ve yetersizlik tespit
edilmemesi ve yerinde inceleme sonucunda hazırlanan rapor esas alınarak
yapılan değerlendirme sonucunun uygun olması durumunda dozimetri hizmeti
verecek kuruluşa yetki belgesi verilir ve Kurumun internet sayfasında
duyurulur.
(2) Yetki belgesi, düzenlenme tarihinden itibaren
beş yıl geçerlidir.
(3) Yetki belgesi, dozimetri hizmeti verecek
kuruluşun akreditasyon kapsamında yer alan dozimetri hizmetleri için
geçerlidir.
Yetki
belgesinin yenilenmesi
MADDE 11- (1) Yetki belgesinin geçerlilik süresinin
bitiminden en az iki ay önce yetki belgesi sahibi;
a) Yetkilendirme koşullarında değişiklik olmadığını
bildirir dilekçe,
b) Dozimetri servisinin akreditasyon durumunu
gösteren belge,
ile Kuruma başvuruda bulunur. Kurum tarafından
yapılacak değerlendirme ve gerekli görüldüğü takdirde yapılacak denetimin
sonucunun uygun bulunması durumunda yetki belgesi yenilenir.
(2) Yetki belgesinin geçerlilik süresinin
dolmasından sonra yapılan başvurular için 7 nci madde hükümleri uygulanır.
(3) Yetki belgesinin süresi içinde yenilenmemesi
durumunda yetki belgesi kendiliğinden sona erer. Yetki belgesinin
geçerlilik süresi dolan ve yetki belgesini yenilemeyen dozimetri
servisleri, Kurumun internet sayfasında duyurulur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Sorumluluklar, Karşılaştırma Çalışmaları, İnceleme
Düzeyi İşlemleri,
Kayıtlar ve Bildirimler
Sorumluluklar
MADDE 12- (1) Dozimetri servisinin sorumlulukları şunlardır:
a) Kişisel dozimetri hizmetini en fazla iki aylık
periyotlarla vermek.
b) Dozimetrelerin en hızlı şekilde hazırlanması,
hizmet alan kişilere gönderilmesi, dağıtılması, toplanması, okunması ve
değerlendirilmesine ilişkin bir sistem kurmak ve işletmek.
c) Dozimetrenin teknik özellikleri ile doğru
kullanımına ilişkin talimatları hazırlamak ve hizmet verdiği kişilerin
dozimetreleri bu talimatlara uygun olarak kullanmalarını sağlamak üzere
kullanıcıları bilgilendirmek.
ç) İlgili standartlarda belirtilen performans
testlerine yönelik ışınlanmaların, metrolojik izlenebilirlik zincirinde
IAEA/WHO SSDL Network ağına üye olan; ikincil standart dozimetri
laboratuvarlarında veya ulusal metroloji enstitülerinde gerçekleştirilmesini
sağlamak.
d) En fazla iki ayda bir sistemin doğruluğunu ve
izlenebilirliğini (ç) bendi uyarınca ışınlanmış kalite kontrol veya
kalibrasyon dozimetreleri ile yapılan ölçümlerle teyit etmek.
e) Akredite olduğu metoda ilişkin her yıl, Kurum
tarafından uygun bulunan ulusal veya uluslararası laboratuvarlar ile
karşılaştırma çalışması yapmak ve ilgili standartlar kapsamında
değerlendirme yaparak sonuçlarını Kuruma sunmak.
f) Karşılaştırma çalışmasından başarısız sonuç
alınması durumunda, başarısız olunan sonuçlar için sebep analizi yapmak;
sebebin ortadan kaldırılarak sistemin iyileştirildiğini teyit etmek
amacıyla en geç iki hizmet periyodu içerisinde Kurum tarafından uygun
bulunan ulusal veya uluslararası laboratuvarlar ile başarısız sonuç alınan
hizmete ilişkin karşılaştırma çalışmasına katılmak ve çalışmanın
sonuçlarını, gerçekleştirilen düzeltici faaliyetler ile birlikte Kuruma
bildirmek; bu süre içerisinde başarısız sonuç alınan sistemle ilgili
hizmetini durdurmak, verdiği hizmeti Kuruma bildirilen program çerçevesinde
sürdürmek; sebebin verilen hizmetler üzerindeki etkisini değerlendirerek,
gerekli olması durumunda düzeltilmiş doz sonuç raporlarını etkilenen
kullanıcılara göndermek ve Kuruma bildirmek.
g) Dozimetrelerin teslim alınmasını takiben dozimetreleri
okumak ve çalışanlara ait doz bilgilerini değerlendirerek en geç on gün
içerisinde Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine aktarmak.
ğ) Kişilerin doz sonuçlarının elektronik ortamda
sorgulanabilmesine ve temin edilebilmesine imkân tanıyacak teknik ve idari
altyapıyı oluşturmak, dozimetri hizmeti verdiği kişilerin talep etmesi
durumunda ıslak imzalı veya elektronik onaylı doz sonuç raporlarını
sağlamak.
h) İnceleme düzeyi işlemlerine ilişkin
sorumluluklarını yerine getirmek.
ı) Dozimetri hizmeti alan kişiler tarafından
inceleme düzeyi üzerinde doza maruz kalındığı şüphesinin bildirildiği
durumlarda dozimetreleri ivedilikle değerlendirmek.
i) Dozimetri hizmeti alan kişilerin dozimetri
hizmetini sonlandırma talebi üzerine. kişilere ait değerlendirilmemiş tüm
dozimetreleri değerlendirerek doz sonuçlarını Ulusal Merkezi Doz Kayıt
Sistemine aktarmak ve hizmeti sonlandırmak.
j) Hizmet verilen dozimetre sayısına göre Kurum
tarafından belirlenen veritabanı kullanımı yıllık hizmet bedelini aynı
yılın Kasım ayı sonuna kadar ödemek.
k) Bu Yönetmelikte tutulması gerektiği belirtilen
kayıtları ve saklanması gerektiği belirtilen belgeleri faaliyette bulunduğu
sürece muhafaza etmek.
l) Akreditasyon belgesinin akreditasyon kuruluşu
tarafından askıya alınması durumunda; askıya alınmış sistemle ilgili
faaliyetini durdurarak Kuruma bildirimde bulunmak, askıya alınma sebebi
ortadan kalkarak veya düzeltici faaliyeti akreditasyon kuruluşu tarafından
uygun bulunarak akreditasyonu devam ettirilene kadar faaliyetini Kuruma
bildirilen program çerçevesinde yürütmek.
m) Akreditasyon belgesinin geri çekilmesi durumunda
Kuruma bildirimde bulunmak ve faaliyetini sonlandırmak.
n) Bu Yönetmelik kapsamında yürütülen kişisel veri
işleme faaliyetlerinde 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin
Korunması Kanunu ile bu Kanuna dayanılarak çıkarılan mevzuatta yer alan
usul ve esaslara uygun olarak gerekli teknik ve idari tedbirleri almak ve
uygulamak.
Karşılaştırma
çalışmaları
MADDE 13- (1) Dozimetri servisleri akredite olduğu metoda
ilişkin, IAEA/WHO SSDL Network ağına üye olan; ikincil standart dozimetri
laboratuvarları veya ulusal metroloji enstitüleri ile her yıl karşılaştırma
çalışması yapar ve ilgili standartlar kapsamında değerlendirme yaparak
sonuçlarını Kuruma sunar.
(2) EURADOS tarafından karşılaştırma çalışması
yapılması durumunda dozimetri servisleri bu çalışmaya katılır ve ilgili
standartlar kapsamında değerlendirme yaparak sonuçlarını Kuruma sunar.
(3) Kurum tarafından ayrıca bir karşılaştırma
çalışması tertip edilmesi durumunda, dozimetri servisleri bu çalışmaya
katılmakla yükümlüdür.
İnceleme
düzeyi işlemleri
MADDE 14- (1) Dozimetri servisi, kişisel dozimetrenin
değerlendirilmesi sonucunda doz değerinin inceleme düzeyinin üzerinde
olduğunu tespit etmesi durumunda, konuyu dozimetri hizmeti alan kişiye ve
Kuruma bildirir.
(2) Dozimetri servisi; dozun alınma nedeninin araştırılması
için en geç on iş günü içerisinde içeriği Kurum tarafından belirlenen
araştırma formunu dozimetri hizmeti alan kişiye gönderir. Araştırma
formunun, hesaplanmış dozu da içerecek şekilde eksiksiz doldurulmuş ve
imzalanmış olarak, formda belirlenen süre içerisinde, dozimetri servisine
ve Kuruma gönderilmesi gerektiği belirtilir.
(3) Dozimetrelerin hatalı kullanılması veya kasıtlı
ışınlanması durumunda hesaplanmış doz değeri belirlenmeden gönderilen
formlar geçersiz kabul edilir. Bu durumda dozimetri servisi tarafından
dozimetri hizmeti alan kişiye araştırma formu tekrar gönderilir.
(4) Araştırma formunun dozimetri servisine
gönderilmesini takiben dozimetri servisi tarafından gerekli inceleme
yapılır. Dozimetri servisi, dozimetrenin hatalı kullanıldığının veya
kasıtlı ışınlandığının tespit edildiği durumlarda, hesaplanmış doz değerini
Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine aktarır.
(5) Kurum tarafından araştırma formunda yer alan
bilgilerin değerlendirilmesi veya yapılan denetim sonucunda dozimetri
hizmeti alan kişiden araştırma formunun yeniden doldurulması istenebilir.
Yeni hesaplanmış doz değerinin belirlenmesi durumunda bu değer Ulusal
Merkezi Doz Kayıt Sistemine aktarılır.
Kayıtlar
MADDE 15- (1) Dozimetri servisi tarafından tutulması gereken
kayıtlar ve saklanması gereken belgeler aşağıda verilmiştir:
a) Kalite yönetim sistemine ilişkin kayıtlar.
b) Okuma, değerlendirme, kalibrasyon ve kalite
kontrol kayıtları.
c) Katılım sağlanan ulusal ve uluslararası
karşılaştırma çalışmaları kayıtları.
ç) Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine veri giriş
kayıtları.
d) Akreditasyon kuruluşu tarafından yapılan
denetimlere ve akreditasyona ilişkin belgeler.
e) Kullanılan radyasyon ölçüm cihazlarına ilişkin
kalibrasyon raporları.
f) Doz sonuç raporlarının basılı ve elektronik
kopyaları.
g) Araştırma formlarının basılı ve elektronik
kopyaları.
ğ) Dozimetre kullanım talimatları.
h) Dozimetre kullanımına ilişkin kişilerle yapılan
yazışmalar.
Bildirimler
MADDE 16- (1) Dozimetri servisi aşağıdaki hususlara ilişkin
olarak en geç on gün içerisinde Kuruma bildirimde bulunur:
a) Akreditasyon kuruluşu tarafından akreditasyon
belgesinin askıya alınması, kapsamının değiştirilmesi veya geri çekilmesi.
b) Yetki belgesi sahibinin ticaret unvanının veya
iletişim bilgilerinin değişmesi.
c) Cihaz ve ekipmanın değişmesi.
ç) DSS olarak görevlendirilen personelin değişmesi.
d) Katılım sağlanan ulusal ve uluslararası
karşılaştırma çalışmaları sonuçları.
e) Dozimetri servisinin herhangi bir sebeple
hizmetini durdurması veya kendi isteğiyle hizmetine son vermesi.
f) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde
tanımlanan programın değişmesi.
(2) Birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentleri
kapsamına giren değişikliklerin gerçekleşmesi durumunda, Kurum tarafından
yapılacak inceleme ve gerekli görülürse yapılacak denetim sonucuna göre
yetkilendirmeye ilişkin bilgilerde değişiklik yapılmasına veya yetkinin
geçersiz hâle gelmesi nedeniyle yeniden yetki alınması gerektiğine karar
verilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Denetim, Yaptırım ve Yetkinin Sona Ermesi
Denetim
ve yaptırım
MADDE 17- (1) Dozimetri servislerinin bu Yönetmelik
kapsamındaki faaliyetleri Kurumun denetimine tabidir. Denetime ilişkin
hususlarda ilgili yönetmelikte yer alan hükümler uygulanır.
(2) Kurum tarafından yapılan inceleme,
değerlendirme veya denetim faaliyetleri sonucunda tespit edilebilecek
uygunsuzlukların giderilmesi için dozimetri servisine bildirim tarihinden
itibaren en fazla bir hizmet periyodu süre verilir. Uygunsuzlukların
giderildiğinin, dozimetri servisi tarafından belgeleri ile birlikte Kuruma
iletilmesini müteakip, Kurum tarafından yapılan değerlendirme ve gerekli
görülürse yeniden yapılacak denetim sonucuna göre işlem tesis edilir.
(3) Kurum; inceleme, değerlendirme ve denetime esas
olmak üzere gerekli görmesi hâlinde ölçüm, analiz, muayene ve test gibi her
türlü araştırmayı yapabilir veya yaptırabilir; gerekli olan her türlü
malzeme, numune, belge ve kayıtları dozimetri servisinden isteyebilir.
(4) İlgili mevzuat veya yetki koşullarına, Kurum
kararlarına ve talimatlarına aykırı hareket edildiğinin tespit edilmesi
hâlinde idari yaptırım uygulanır. İdari yaptırımlara ilişkin hususlarda
ilgili yönetmelikte yer alan hükümler uygulanır.
Yetkinin
sona ermesi
MADDE 18- (1) Dozimetri servisinin yetkisi aşağıdaki
durumlarda sona erer:
a) Dozimetri servisinin kendi isteğiyle hizmetine
son vermesi.
b) Karşılaştırma çalışmasından başarısız olma
sebebinin ortadan kaldırılmaması veya sistemin iyileştirilmesinin teyit
edilmemesi veya yetki koşullarından herhangi birinin sağlanmaması.
c) Yetki belgesinin süresinin sona ermesi.
ç) Yetki belgesinin Kurum tarafından iptal
edilmesi.
(2) Yetkinin sona ermesi durumunda, dozimetri
servisi vermiş olduğu dozimetri hizmeti ile ilgili verileri en geç on gün
içerisinde Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine aktarır ve yetkisinin sona
erme sebebini belirten dilekçe ile varsa ilgili belgeleri ve hizmet verilen
kişilere ait bilgileri Kuruma sunar. Bu bilgi ve belgelerin Kurum
tarafından uygun bulunması durumunda dozimetri servisinin yükümlülükleri
sona erer.
(3) Dozimetri servisinin yetki belgesine ilişkin
nihai durum Kurumun internet sayfasında duyurulur.
ALTINCI BÖLÜM
Doz Sonuç Raporu ve Ulusal Merkezi Doz Kayıt
Sistemi
Doz sonuç
raporu veri içeriği
MADDE 19- (1) Dozimetri hizmeti alan kişilere ait doz sonuç
raporu, TS EN ISO/IEC 17025 Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının
Yetkinliği için Genel Gereklilikler Standardına göre yer alması gereken
bilgilere ek olarak;
a) Dozimetri servisinin adını,
b) Dozimetre kullanıcısının adı soyadı, Türkiye
Cumhuriyeti kimlik numarası, doğum tarihi, cinsiyeti, mesleği, görevi,
çalışma koşulu ve harici çalışan olup olmadığını,
c) Dozimetre kullanıcısının çalıştığı kuruluşun
adı, adresi ve Kurum tarafından verilen yetkiye ilişkin kuruluş kodunu,
ç) Dozimetrenin kullanıldığı faaliyet alanını,
d) Dozimetrenin kullanım periyodunu,
e) Dozimetrenin kullanıma başlama ve bitiş
tarihlerini,
f) Dozimetrenin türü ve numarasını,
g) Dozimetrenin dağıtıma hazırlandığı ve
değerlendirildiği tarihi,
ğ) Dozimetrenin kullanıldığı vücut bölgesini,
h) Okunan doz değerini,
gösteren bilgiler ile Kurum tarafından istenen
diğer bilgileri içerir.
(2) Kullanılmadan iade edilen veya herhangi bir
sebeple iade edilmeyen dozimetrelere ilişkin açıklama ilgili periyoda ait
doz sonuç raporunda belirtilir.
(3) Doz sonuç raporu, doz değerlendirmesini yapan
teknik personel ve DSS tarafından imzalanır.
(4) Kişinin birden fazla dozimetre kullanması
durumunda, doz sonuç raporunda her bir dozimetre sonucuna ayrı ayrı yer
verilir.
Ulusal
Merkezi Doz Kayıt Sistemi veri içeriği
MADDE 20- (1) Dozimetrelerin değerlendirilmesi sonucunda
Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine doz sonuç raporunda yer alan veriler
aktarılır.
(2) Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine aktarılan
verilerde değişiklik yapılması gereken durumlarda dozimetri servisi; gerekçeleri,
bilgi ve belgeleri ile birlikte yazılı olarak Kuruma başvuruda bulunur.
Başvurunun Kurum tarafından incelenmesi neticesinde, dozimetri servisi
tarafından beyan edilen hususların uygun bulunması durumunda veriler Kurum
tarafından değiştirilir.
(3) Doz sonuç raporu ile Ulusal Merkezi Doz Kayıt
Sisteminin veri içeriğinin aynı olması zorunludur.
(4) Dozimetrelerin kaybedilmesi, iade edilmemesi
veya hasar görmesi gibi sebepler nedeniyle doz değerinin dozimetreden
okunmasının mümkün olmadığı durumlarda; dozimetri servisi tarafından,
dozimetri hizmeti alan kişiye gönderilen araştırma formunda yer alan
hesaplanmış doz değeri Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine aktarılır. Hesaplanmış
doz değerinin belirlenememesi hâlinde ilgili hizmet periyoduna ait
dozimetre sonucu Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemine kayıp olarak aktarılır.
Ulusal
Merkezi Doz Kayıt Sisteminin işletilmesi
MADDE 21- (1) Ulusal Merkezi Doz Kayıt Sistemi, Kurum
tarafından işletilir.
(2) Verilerin dozimetri servisi tarafından Ulusal
Merkezi Doz Kayıt Sistemine bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
aktarılıp aktarılmadığı Kurum tarafından incelenir. Verilerin girişi ile
ilgili hata tespit edilmesi durumunda, bu hatanın giderilmesi ve
tekrarlanmaması için gerekli düzeltici ve/veya önleyici faaliyetler
dozimetri servisine bildirilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 22- (1) 31/12/2021 tarihli ve 31706 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Dozimetri Hizmeti Verecek Kuruluşların
Yetkilendirilmesine İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Mevzuatta, birinci fıkra ile yürürlükten
kaldırılan Dozimetri Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesine
İlişkin Yönetmeliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten önce dozimetri hizmetine ilişkin verilmiş olan
uygunluk belgeleri, bu Yönetmelikte belirtilen yetki belgesi olarak kabul
edilir ve süreleri sona erene kadar geçerlidir.
(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce
yetkilendirilmiş kişiler 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer
alan programı en geç üç ay içerisinde Kuruma sunar.
(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce
karara bağlanmamış mevcut başvurular, başvuru tarihinde yürürlükte olan
mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.
Yürürlük
MADDE 23- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 24- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Nükleer Düzenleme
Kurumu Başkanı yürütür.