Fırat Üniversitesi Yabancı Dil Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2025-08-15

15 Ağustos 2025 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 32987
YÖNETMELİK
Fırat Üniversitesinden:
FIRAT
ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİL EĞİTİM VE
ÖĞRETİM
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç
Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Fırat Üniversitesinde
yürütülen yabancı dil öğretimine ilişkin esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Fırat Üniversitesinde yürütülen
zorunlu/isteğe bağlı yabancı dil hazırlık sınıfları ile Üniversitenin
akademik birimlerinde verilen zorunlu temel yabancı dil derslerine ilişkin
hükümleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 4/11/1981
tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 üncü ve 49 uncu
maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Muafiyet sınavı: Üniversitenin yabancı dil
hazırlık sınıfı olmayan bölümlerindeki öğrencilerin girebildiği yabancı dil
sınavını,
b) Rektör: Fırat Üniversitesi Rektörünü,
c) Senato: Fırat Üniversitesi Senatosunu,
ç) STS: Öğrencinin hazırlık sınıfı eğitimine hangi
düzeyden devam edeceğini belirleyen seviye tespit sınavını,
d) Üniversite: Fırat Üniversitesini,
e) YDB: YDYO Yabancı Diller Bölümünü,
f) YDYO: Fırat Üniversitesi Yabancı Diller
Yüksekokulunu,
g) YDYS: Öğrencinin hazırlık sınıfı için istenen
yabancı dil düzeyi ile yeterliliğine sahip olup olmadığını veya yabancı dil
yeterliliğini kazanıp kazanmadığını ölçen sınavı,
ğ) Zorunlu yabancı dil dersleri: 2547 sayılı
Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamında
fakülte/konservatuvar/yüksekokul/meslek yüksekokullarında okutulması
zorunlu olan temel yabancı dil derslerini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Zorunlu ve
İsteğe Bağlı Yabancı Dil Hazırlık Sınıflarıyla İlgili Genel Esaslar
Yabancı
dil hazırlık sınıfının amacı
MADDE 5- (1) Zorunlu/isteğe bağlı yabancı dil hazırlık
sınıfının amacı; öğrencilere, Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi (The
Common European Framework of Reference) kapsamında en az B1 seviyesine
uygun olarak diyalog, sözlü anlatım, yazılı anlatım, okuma ve dinleme
becerilerini kazandırmaktır.
Yabancı
dil hazırlık sınıfının yürütülmesi
MADDE 6- (1) Yabancı dil hazırlık sınıfının yürütülmesiyle
ilgili esaslar şunlardır:
a) Yabancı dil hazırlık eğitim-öğretimi, yıllık
olarak düzenlenir ve YDYO tarafından yürütülür.
b) Yabancı dil hazırlık sınıfında, her bir dönem
YDYO Yönetim Kurulunun onayı ile kendi içinde kur ya da modüller
halinde düzenlenebilir.
c) Zorunlu yabancı dil hazırlık sınıfının akademik
takvimi yıllık olarak düzenlenir. Akademik takvim, YDYO Yönetim Kurulunun
teklifi ve Senatonun onayı ile kesinleşir.
Devam
zorunluluğu
MADDE 7- (1) Hazırlık sınıfında okuyan öğrenciler, bir
öğretim yılı kur ya da modül boyunca derslerin en
az %80’ine devam etmek zorundadır.
YDB
Akademik Kurulu
MADDE 8- (1) YDB Akademik Kurulu; YDYO Müdürü
başkanlığında, Müdür Yardımcıları, Yabancı Diller Bölüm Başkanı ve tam
zamanlı öğretim elemanları arasından Yabancı Diller Bölümünde bulunan/ders
veren araştırma görevlileri hariç olmak üzere öğretim elemanları tarafından
seçilen üyelerle birlikte en az 5 en çok 7 üyeden oluşur. Kurul, hazırlık
sınıfı ve Üniversitedeki zorunlu yabancı dil derslerinin öğretim
faaliyetlerinin hazırlanması, düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili
kararlar alır. Bu kararlar YDYO Yönetim Kurulu onayına sunulur.
(2) Farklı dilde yürütülecek olan hazırlık sınıfı
akademik kurulu, birinci fıkra hükümlerine göre oluşturulur.
Sınavlar
MADDE 9- (1) Hazırlık sınıfında yapılacak sınav türleri,
tarihleri, içerikleri, ağırlık yüzdeleri ve sayıları her öğretim yılı
başında YDB Akademik Kurulu tarafından belirlenir ve ilan edilir.
YDYO’da
yeterlik ve seviye tespit sınavları
MADDE 10-
(1) YDYS, hazırlık sınıfı
öğrencilerinin yabancı dil yeterliklerini tespit etmek amacıyla her öğretim
yılı başında ve sonunda YDYO tarafından yapılan sınavlardır.
(2) STS, öğrencilerin yabancı dil seviyelerini
tespit etmek amacıyla YDYO tarafından yapılan sınavdır. STS, bir veya
birkaç aşamadan oluşabilir. YDYO Yönetim Kurulu kararı ile YDYS ve STS tek
bir sınav veya ayrı ayrı sınavlar halinde uygulanabilir.
Ara
sınavlar
MADDE 11-
(1) Ara sınavların hangi dil
becerilerini ölçeceği ve ağırlıkları öğretim yılı başında YDB Akademik
Kurulu tarafından belirlenir ve ilan edilir.
Küçük
sınavlar
MADDE 12-
(1) Öğrencilerin öğrendiklerini
kısa aralıklarla ölçmek ve eksiklerini tespit etmek için önceden
duyurulmaksızın ders saatlerinde küçük sınavlar yapılabilir. Dönem içinde
kaç adet küçük sınav yapılacağı öğretim yılı başında duyurulur.
Mazeret
sınavı
MADDE 13-
(1) Haklı ve geçerli nedenlerle
herhangi bir ara sınava katılamayan ve mazeretleri YDYO Yönetim Kurulu tarafından kabul
edilen öğrencilere, katılamadıkları sınavlar için mazeret sınavı hakkı
verilir.
(2) Mazeret sınavı hakkı YDYS’leri, küçük sınavları
ve mazeret sınavlarını kapsamaz. Mazeret sınavının tarihi YDB Akademik
Kurulu tarafından belirlenir ve önceden duyurulur.
Yıl içi
notunun belirlenmesi
MADDE 14-
(1) Yıl içi notu, öğrencilerin ara
sınav ve küçük sınavlardan aldıkları notların ağırlıkları dikkate alınarak
hesaplanır. Bu ağırlıklar her öğretim yılı başında YDB Akademik Kurulu
tarafından belirlenerek öğrencilere duyurulur.
Sınav
sonuçlarına itiraz
MADDE 15-
(1) Sınav sonuçlarına itiraz, 8/7/2024 tarihli ve 32596 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Fırat Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim
Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Zorunlu Yabancı
Dil Hazırlık Sınıfıyla İlgili Esaslar
Yeterlik
MADDE 16-
(1) Zorunlu yabancı dil hazırlık
sınıfı uygulanan ön lisans, lisans ve lisansüstü programlarına kayıtlı
hazırlık sınıfı öğrencilerinin yabancı dil yeterlikleri, öğretim yılı
başında ve sonunda yapılan YDYS ile belirlenir. Zorunlu hazırlık sınıfı
için YDYS’de başarı notu YDYO Kurulunun önerisi ve Senato kararıyla
belirlenir.
(2) Aşağıdaki şartları sağlayan öğrenciler YDYS’den
ve zorunlu hazırlık sınıfından muaf tutulur:
a) Son üç yıl içinde bir yükseköğretim kurumunda
zorunlu yabancı dil hazırlık sınıfında okuyup başarılı olan ve denklikleri
YDYO Yönetim Kurulu tarafından onaylananlar.
b) Son üç yıl içinde, öğretim dili olarak
belirlenen yabancı dilin ana dili olarak konuşulduğu bir ülkede, o ülke
vatandaşlarının devam ettiği ortaöğretim kurumlarında eğitim görüp
öğrenimini bu kurumlarda tamamlayanlar.
c) Son üç yıl içinde, Yükseköğretim Kurulu
tarafından kabul edilen merkezî yabancı dil sınavlarından Senatonun
belirlediği puanı alan öğrenciler ile eşdeğerliği Yükseköğretim Kurulu
tarafından kabul edilen uluslararası yabancı dil puanına sahip olanlar.
(3) Zorunlu yabancı dil hazırlık sınıfından muaf
olabilmek için gerekli belgelerin akademik takvimde belirtilen YDYS
tarihinden en geç üç gün önce YDYO’ya teslim edilmesi gerekir.
Başarı
durumu
MADDE 17-
(1) Zorunlu yabancı dil hazırlığı
bulunan ön lisans, lisans, lisansüstü programlarına yeni kayıt yapan ve 16
ncı maddede belirtilen yeterlik şartlarını sağlamayan öğrenciler, zorunlu
yabancı dil hazırlık sınıfına alınırlar.
(2) Zorunlu hazırlık sınıfına devam şartını yerine
getiren öğrenciler ve Senato tarafından belirlenen başarı kriterlerini
sağlayan öğrenciler yıl sonunda YDYS’ye girme
hakkı kazanırlar.
(3) Hazırlık not ortalaması Senato tarafından
belirlenen puan ve üzerinde olan öğrenciler başarılı sayılır. Hazırlık not
ortalaması hesaplamasında kullanılacak etki oranları her eğitim-öğretim
yılı başında YDB Akademik Kurulu tarafından belirlenir ve ilan edilir.
(4) Başarısız olan öğrencilere bir sonraki akademik
yıl başında yapılacak olan YDYS’ye girme hakkı
verilir. Başarı kriterlerini sağlayan öğrenciler
bölümlerine geçmeye hak kazanırlar. Başarısız olan öğrenciler zorunlu
hazırlık sınıfını tekrar ederler.
(5) Hazırlık sınıfının ilk yılında devam şartını
yerine getirmiş, ancak başarısız olmuş öğrenciler YDYO tarafından ilan
edilen tarihlerde dilekçe vermeleri durumunda izleyen yılda devam
zorunluluğundan muaf tutulabilirler. Bu öğrenciler yapılacak olan yeterlik
sınavlarına girerler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İsteğe Bağlı
Yabancı Dil Hazırlık Sınıfıyla İlgili Esaslar
İsteğe
bağlı yabancı dil hazırlık sınıfına kayıt
MADDE 18-
(1) Üniversitenin zorunlu yabancı
dil hazırlık sınıfı olmayan bir ön lisans, lisans ve lisansüstü programına
ilk kez kayıt yaptıran öğrencilerden isteğe bağlı yabancı dil hazırlık
sınıfına devam etmek isteyenler, YDYO tarafından ilan edilen başvuru tarihlerinde
dilekçe ile YDYO’ya başvurur.
(2) İsteğe bağlı yabancı dil hazırlık eğitimi için
kontenjanlar her öğretim yılı başında YDYO tarafından belirlenir.
Kontenjandan fazla başvuru olması halinde adaylara sınav uygulanır ve
adaylar puan sırasına göre hazırlık sınıfına yerleştirilir.
(3) İsteğe bağlı hazırlık sınıfına kayıt yaptırmış
öğrenciler akademik takvimde belirtilen YDYS tarihinden sonra tercihlerini
değiştiremezler.
(4) İsteğe bağlı hazırlık sınıfında geçirilen süre
öğrencilerin kayıtlı oldukları programın süresinden sayılmaz.
Başarı
durumu
MADDE 19-
(1) İsteğe bağlı hazırlık
sınıfında devam şartını yerine getiren ve Senato tarafından belirlenen başarı
kriterlerini sağlayan öğrenciler, yılsonu
yeterlilik sınavına alınır. Hazırlık not ortalaması Senato tarafından
belirlenen puan ve üzerinde olan öğrenciler başarılı sayılır. Hazırlık not
ortalaması hesaplamasında kullanılacak etki oranları her öğretim yılı
başında YDB Akademik Kurulu tarafından belirlenir ve ilan edilir.
(2) İsteğe bağlı hazırlık sınıfı öğrencileri,
başarı durumuna bakılmaksızın izleyen yılda bölüm müfredatına bağlı olarak
öğrenimlerine devam ederler. Hazırlık sınıfından başarılı olan öğrenciler
talep etmeleri durumunda müfredattaki zorunlu temel İngilizce derslerinden
muaf olurlar. Bu durumda muafiyet notu olarak hazırlık sınıfındaki başarı
notu geçerli sayılır.
(3) İsteğe bağlı hazırlık sınıfında devamsızlık
nedeniyle başarısız olan öğrenciler hazırlık sınıfını tekrar edemezler.
(4) İsteğe bağlı hazırlık sınıfında devam şartını
yerine getiren, ancak başarısız olan öğrencilere hazırlık öğrenimini takip
eden eğitim-öğretim yılı başında yapılan YDYS’ye girme hakkı verilir.
Sınavdan, Senato tarafından belirlenen puanı alanlar başarılı sayılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Zorunlu Temel
Yabancı Dil Derslerinden Muafiyet
Muafiyet
sınavı
MADDE 20-
(1) Muafiyet sınavı, YDYO
tarafından yılda bir kez olmak üzere Üniversitenin zorunlu yabancı dil
hazırlık sınıfı olmayan bölümlerine kayıtlı öğrenciler için her öğretim
yılı başında akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılır.
(2) Çift anadal, yandal başvurularının
değerlendirilmesi veya ek kontenjan yerleştirmeleri gibi durumlarda YDYO
Yönetim Kurulu kararı ile ayrıca muafiyet sınavı açılabilir.
(3) Muafiyet sınavına girerek 100 tam puan
üzerinden 70-84 arası not alanlar birinci sınıf, 85 ve üstünde not alanlar
birinci ve ikinci sınıf zorunlu İngilizce derslerinden muaf olurlar.
Muafiyet sınavından alınan not, Fırat Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans
Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre harfli başarı notu ve
başarı katsayısına dönüştürülerek ilgili dersin başarı notu olarak işlenir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Hüküm
bulunmayan haller
MADDE 21-
(1) Bu Yönetmelikte hüküm
bulunmayan hallerde, 23/3/2016 tarihli ve 29662
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil
Öğretimi ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin
Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 22-
(1) 9/5/2022
tarihli ve 31830 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Fırat Üniversitesi
Yabancı Dil Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 23-
(1) Bu Yönetmelik 2025-2026
eğitim-öğretim yılı başında yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 24-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Fırat Üniversitesi Rektörü yürütür.