Anayasa Mahkemesinin 3/6/2021 Tarihli ve E: 2020/9, K: 2021/37 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-10-05

5 Ekim 2021 SALI 
Resmî Gazete 
Sayı : 31619
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2020/9Karar Sayısı : 2021/37Karar Tarihi: 3/6/2021
İPTAL DAVASINI AÇAN: Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY,Özgür ÖZEL ve Engin ÖZKOÇ ile birlikte 127 milletvekili 
İPTAL DAVASININ KONUSU: 24/10/2019 tarihli ve 7190 sayılı Gümrük Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 18. maddesiyle 10/7/1953tarihli ve 6136 sayıłı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un değiştirilen 7. maddesinin birinci fikrasının;
A. (3) ve (5) numaralı bentlerinin.
B. (7) numaralı bendinin “.…ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı. oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olantar.…“ bölümünün Anayasa'nın 2., 10., 17., 20. ve 38. maddelcrine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talebidir.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ
Kanun'un iptali talep edilen kuralların da yer aldığı 18. maddesiyle 6136 sayılıKanun’un değiştirilen 7. maddesi şöyledir:
“Madde 7- (Değișik:24/10/2019-7190/18 md.)
Ateşli silahları ancak;
1. Cumhurhaşkan, Başhakan. Cumhnurbuşkan yardimciłari, Bakanłar. Yasama Organ üyeleri ve Bakan yardımciları ile bu görevlerde bulummuş olanlar.

2. Özel kanunłarıa göre silah taşma vetkisine sahip bulunanlar.
3. Cumħurbaşkanı kararı ile silah taşıyabileceklerine karar verilen Devlet, belediye,özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensupları,
4. A) Mahkeme kararı ile ya da haklurında verilen mahkûmiyet kararmın sonucu olarak Türk Silahlı Kuvvetleri. Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından tart ve ihrag edilenler. rütbesinin geri almmasina hükmolunanlar ile 31:1·2013 turihli ve 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kamunu hükümleri uvarınca ayırma işlemine tabi tutulanlar. 27/7/1967 tarihli ve 926 suvilı Türk Silühlı Kuvvetleri Personel Kanumunun 50nci maddesinin birinei fikrasmın mülga (c) bendi, 18/3/1986 tarihli ve 3269 sayih Uzman Erbas Kanununun 16 nc1 maddesinin üçüncü fikrası ve 28/5/1988 tarihli ve 3466 sayılıUzman Jandarma Kamununun mülga 15 inci maddesi uyarinca disiplinsiztik veya ahlaki durumları sebebiyle ayirma işlemine tabi tutulantar. 3269 sayılı Kamumum 12 nci maddesi 

uvarınca başarısız görülenler ile 3466 sayilı Kanunun 13 ve 16 nc1 maddeleri uvarınca ilişikleri kesilenler veya mülga 13/5/1971 tarihli ve 1402 sayıłı Sikvönetim Kanumunun 2 nci maddesi uyarımca emekli edilenler ile 31/1/2018 tarihli ve 7068 saylı Genel Kolhuk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kubul Edilmesine Dair Kamun gereğince meslekten veya Devlet memurluğumdan çikarılanlar hariç olmak üzere: emekli subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erhaşlar ile mecburi hizmetini tamamłavarak istifa etmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetteri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Givenlik Komutanlığından ayrilan subay. astsubay ve uzman jandarmalar ile en az on yil görev yapıp sözleşmelerinin uzatilmaması sonucu veya kendi isteğiyle Türk SilahhıKuvvetleri. Jandarma Genel Komutantığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığıdan ayritan uzman erbaşlar ile en az on vił görev yapmuş olmak kaydıyła istifa etmek veya kurum değiştirmek suretiyle Emniyet Genel Müdürlüğünden ayrilan emniyet hizmetleri sınfi personeli.
B) Disiplin kurulları veya mahkeme karariyla meslekten veya Devlet memurluğundan çıkarilanlar ya da haklarında verilen mahkúmivet kararı sonucu memuriyette ilişiği kesilenłer veya sicilen ya da mülga 1402 sayih Kanunun 2 nci maddesi gereğince emekli editenler haric olmak üzere.

u) Vali, vali muavini, kaymakam ve bucak müdürlüğünden veva mülki idare amirliği hizmetlerinden.

b) Hakim ve Cumhurivet savcısi ile bu meslekten sayilanlardan.
c) Emmiyet hizmetleri sınifina duhil kadrolurda çalişan personelden.
d) MiT hizmetleri mensupłarmdan,
e) Büyükelçi unvanlarından.
f Cumhurbaşkanlığı merkez teşkilatımda ('umhurbaşkanı Özel Kalem Müdürü ve Cumhurbaşkanlığına buğlı kurum ve kuruluşłarın en üst yöneticileri ile Cumlnurbaşkam başdamşmantarından.

g) Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğünde Gene! Müdür. Genel Müdür Yardımcıst.Daire Başkanı ile merkez ve taşra teşkilatında görevli Kuçakçıliık re Istihbarat Müdürü.Bölge Amiri. Kisim Amiri ve Gümrük Muhafaza Memuru unvanlarından.
ğ) Ceza bnfaz Kurumu başkontrolörłeri ve kontrolörleri, birinci ve ikinci müdürleri.idare memurlari, infaz ve koruma başmemurları ve memurları ile denetimti serbestlik müdür ve müdür yardumcilarındamn.

h) Orman muhafaza menurlari ve orman bölge şeflerinden,
emekli olanlar.
5. Cumħurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirlenecek esastara göre valiler tarafından verilecek izin vesikasını alanlar 

6. 18/3/1924 tarihli ve 442 sayilı Köy Kanumunun 74 üncü maddesine göre görevłendirilen güvenlik korucułarmdan hälihazırda görevde buhunanlar ile aynı Kanumun mülga ek 16 nci maddesinin birinci fikrasma ve 27/5/2007 tarihli ve 5673 sayilı Köy Kamununda ve Bazı Kamunlarda Değişiklik Yapılmasına Duir Kamumun geçici 1 inci maddesine göre görevleriyle ilișiği kesilenler.


7. Yapıłan soruşturma sonucu veya kesinleşmiş yargı kararı üzerine görevine son verilenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette butunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği,mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olanlar hariç olmak üzere. en az bir dönem köy veya maħalle muhtarlığı ya da beledive başkanlığı vapmış bułunanlar.
taşryahilirler veya mesken va da işyerinde bulundurabilirler.
Birinci fikranm (4) numaralı bendinin (A) alt bendinden istifade edenłer ilgili Kuvvet Komutanliıklari, Emnivet Genel Müdürlüğü. Suhil Güvenlik Komutanlığı veya Jandarma Genel Komutanlığının kayitłarına geçmek ve bu makamlarca verilen belgelere işlenmek şartıyla ateşli siłah taşıyabilirler veva bulumdurabilirler. Bu şekilde düzenlenen belgeler.taşima veya bułundurma izin belgesi yerine geçer.

Birinci fikranm (1). (2), (3) ve (4) numaralt bentlerinde sayılan kişilere ait silahlarm.(6) ve (7) numaralı bentlerde sayilan kişilerin edineceklerí en fazla hir adet silahn, 8i6/1949tarihli ve 5434 sayilı Türkiye Cumhuriveti Emekli Sandığı Kanununun mülga 64 üncümaddesine. 3/11/1980 tarihli ve 2330 savılı Nakdi Tazminat ve Ayhik Bağlamması Hakkmda Kanuna. 23/4/1981 tarihli ve 2453 sayılı Yurt Dişıda Görevli Personele Nakdi Tazminat Verilmesi ve Ayhk Bağlanması Hakkımda Kamuna. 18/12/1981 tarihli ve 2566 sayılı BazıKamu Görevlilerine Nakdi Tazminat Verilmesi ve Aylik Bağlanması Hakkmda Kanuna.28/2/1982 tarihli ve 2629 sayıłı Uçuş. Paraşüt. Denizalt, Dalgıc ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat Kamununa. 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklál Mudałyusı VerilmişBulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlunması Hakkmda Kanuma ve 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayihı Terörle Mücudele Kamununa göre aylik bağłunanlara ait silahlarm, barışta veya olağanüstü hallerde iç güventik ve asayişin sağłanmasına vönelik her türlü faaliyet, eğitim, tuthikat ve manevralar ile birlik veva grup halinde intikaller sırasında veya bu harekat ve hizmetlerin sebep ve etkileri ile havatlarını kaybedenler ve silah ruhsati alamayacak derecede malul olanların ana, buba. eş ve çocuklarina bu kişilerden intikal eden ateşli silahlar ile yukarıda sayılan kamunłara göre ayhk hağłanmamışolsa bile bu şekilde yaralanantara ait ateşli silahların taşmmasına veya butundurulmasma vetki veren kayit ve belgeler her türlü vergi, resim ve harçtan muaftur. Barışta veya olağanüstü hallerde ic güvenlik ve asayişin sağlanması amaciyla yürütülen her türlüfaaliyet, eğitim, tatbikat ve manevralar ile birlik veya grup halinde intikaller sırasında hu harekat ve hizmetlerin sebep ve etkileriyle vefut edenlerden (şehit, er. erhaş ve malül gaziler dahil) intikal eden silah bulunmaması durumunda; hunlarin ana. baha, eş ve çocuklurindan sadece birinin. bir ateşli siluhla smrlı olmak kaydiyla. silah taşımusma veya bulundurmasıa vetki veren kayıt ve helgeler her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.
Siłah taşımava yetki veren kimlik kartları ile belgelerin düzenłenmesi ve gerektiğinde yenilenmesi ya da geri almmasına ilişkin usul ve esaslar Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakantığıca müştereken hazırlanacak bir yönetmelikte düzenlenir.
26/9/2004 tarihli ve 5237 savilı Türk Ceza Kamununun Ikinci Kitap Dördüncü Kısmm Dördüncü. Beşinci, Altmcı ve Yedinci Bölümünde tammlanam suçlar ile 3713 sayılı Kanun kapsumma giren suçlardan mahkúm olanłara affa uğramş olsalar bile atești siłah taşıma ve bulundurma izni verilemez. Ateşli silahła işłenen suçlardan hükümlü bulunanlar ile taksirli suçlur hariç olmak üzere bir yildan fazla hapis cezasına mahkúm olanlora, mahkim oluman cezanım infazmın tamamlandiğı tarihten itibaren beş yil geçmedikçe ve haklarında vasaklanmış hakların geri veriłmesine ilişkin karar veriłmedikçe, ateşłi silah taşıma ve bulundurma izni verilemez.


8/3/2012 tarihli ve 6284 sayih Ailenin Korunmast ve Kadma Karşı Şiddetin Önlenmesine Duir Kanun kupsammda haklarında tedbir kararı verilenlere tedhir kararısüresince ateşli silahları taşıma ve bulundurma izni veriħmez. varsa ruhsat verilmesine ve yenilemesine ilişkin işlemler bekletilir. Bunłarın ruhsata bağlanmış silahları ise tedbir kararıkalkıncaya kadar genel kolluk kuvvetleri tarafindan muhafaza altına ulımır."
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü gercğince Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Recep KÖMÜRCÜ, Serdar ÖZGÜLDÜR, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL., M. Emin KUZ. Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERiNOĞLU ve Selahaddin MENTEŞin katılımlarıyła 22/1/2020 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantisında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine,yürürlüğü durdurma talebinin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasına QYBİRLİĞiYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN ÍNCELENMESİ
2. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Aydın AYGÜN tarafindan hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu kanun hükümleri. dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
A. Kanun'un 18. Maddesiyle 6136 Sayılı Kanun'un Değiştirilen 7. Maddesinin Birinei Fıkrasının (3) Numaral Bendinin İncelenmesi 
1. İptal Talebinin Gerekçesi 
3. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kuralla yaşam hakkına doğrudan tehdit oluşturan ateşli silahlar ve bireysel silahlanma konusunda Cumhurbaşkanına silah taşıyabilecek kişilerin belirlenmesi konusunda ucu açık, kullanım esasları öngörülmemiş.sınırları belirli olmayan bir yetkinin tanındığı belirtilerek kuralın Anayasa'nın 2. ve 17.maddelerine aykın olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa'ya Aykırıhk Sorunu 
4. Dava konusu kural Cumhurbaşkanlığı kararı ile silah taşiyabiłeceklerine karar verilen devlet, belediye, özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensuplarının ateşli silah taşryabilmelerini veya mesken ya da işyerinde bulundurabilmelerini öngörmektedir.

5. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve Özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren. hukuki güvenliği sağlayan, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargıdenetimine açık olan devlettir.


6. Hukuk devletinin temel ilkelerinden biri belirliliktir. Bu ilkeye göre yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır. uygulanabilir ve nesnel olmasi, ayriıca kamu otoritelerinin keyti uygulamalarına imkân tanımaması gerekir. Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup bireyin, kanundan, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığıni, bunların idareye hangi müdahale yetkisini verdiğini bilmesini zorunlu kılmaktadır (AYM, E.2015/72, K.2016/44.26/5/2016, § 7).
7. Yasamanın genelliği ilkesi gereğince kanun koyucunun Anayasa'ya aykırıolmamak kaydıyla her konuyu kanunla düzenleyebileceği kuşkusuzdur (AYM, E.2008/31.K.2011/94, 9/6/2011). Buna göre Anayasa'da düzenlenmemiş bir konuda kanuni düzenleme yapıp yapmama hususunda kanun koyucunun geniş bir takdir yetkisi bulunmaktadır.
8. 6136 sayılı Kanun ateşli silahların, mermilerinin ve bıçakların bulundurulması ve taşınmasını izne bağlamış: bu izine aykırı olarak anılan unsurların butundurulmas: ve taşınmasına çeşitli yaptırımlar Öngörmüştür. Ateşli silah taşıma ve bulundurma yetkisine kimlerin sahip olduğu, bu yetkinin hangi şartlarda geri alınacağı ve yenilenmeyeceği hususlarının Kanunun çeşitli maddelerinde hem bireyler hem de idare yönünden açık, net,anlaşılır ve uygulanabilir şekilde düzenlendiği görülmektedir (bkz. Kanunun 7., 9.. ve ek 7.maddeleri). Bu bağlamda Kanunun dava konusu kurahın da yer aldığı 7, maddesinde ateşli silah bulundurma ve taşıma iznine sabip olacak kamu görevlileri de sayma yoluyla belirlenmiştir.
9. Kural, Kanun'da sayma suretiyle belirtilen kamu görevlilerinden başka diğer kamu görevlilerinin de ateşli silah bulundurma ve taşıma iznine sahip olması hususunda Cumhurbaşkanına takdir yetkisi tanımaktadır. Anayasađa ateşli silahların bulundurułması ve taşmması yetkisine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısiyla ateşli silahların bulundurulması ve taşınması izninin verilmesine ilişkin usul ve esasları belirteme yetkisi kanun koyucunun takdirindedir.
10. Öte yandan ateşli silahları bulundurma ve taşıma izninin verilmesi Anayasa gereği münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir alana ilişkin olmadığı gibi kuralın ateşli silah sahibi olmayı değil de ateşli silah bulundurma ve taşıma iznini düzenlediği gözetildiğinde temel hak ve özgürlüklerle bir bağlantısının da bulunmadığı anlaşılmaktadır.Kural gereğince söz konusu iznin verilebilmesi iki şartın bir arada gerçekleşmesine bağlanmıştır. Bunlardan ilki kişinin devlet, belediye, özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memuru veya mensubu olmasıdır. Dolayısıyla belirtilen niteliklerde olmayanlara ateşli silah bulundurma veya taşıma izni verilemeyecektir. Diğer şart ise bu kişilere ateşli silah bulundurma veya taşıma izninin verilmesi konusunda Cumhurbaşkanı kararı ałınmasıdır.
11. Bu itibarla kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamında olan kural hangi memur ve mensuplara ne şekilde ateşli silah taşıma veya bulundurma yetkisinin verileceğini hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde düzenlediğinden kuralın hukuk devleti ilkesiyle çelişen bir yönü bulunmamaktadır.
12. Açıklanan nedenlerle kural Anayasanun 2. maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.


Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ bu görüşe katıłmamışlardır.

Kuralın Anayasanın 17. maddesiyle ilgisi görülmemiştir.
B. Kanun'un 18. Maddesiyle 6136 Sayılı Kanun'un Değiştirilen 7. Maddesinin Birinci Fıkrasmın (5) Numaralt Bendinin İncelenmesi 
1. İptal Talebinin Gerekçesi 
13. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kuralın valilere, Cumhurbaşkanıtarafìndan cıkarılan yönetmelikte belirlenecek esaslara göre ateşli silah taşıma veya bulundurma imkànı sağlayan izin vesikası verme yetkisini düzenlediği. bu suretle hukuk devleti ilkesine aykırı şekilde ucu açık, kullanım esasları öngörülmemiş, sınırları belirli olmayan ve keyfì biçimde kullanılabilecek bir yetkinin Cumhurbaşkanı'na tanındıği, bireysel silahlanmanın yaşam hakkıı doğrudan tehdit eden bir durum olduğu, silah taşımanın veya bulundurmanın anayasal bir hak olmadığı, yaşam hakkını tehdit eden silah taşıma ve bulundurma imkànının genişletilmesi konusunda Cumhurbaşkanna tanınan esasları ve sınırları belirlenmemiş karar alma yetkisinin yaşam bakkım ihlal ettiği belirtilerek kuralın Anayasanın 2. ve 17. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
2. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasanın 7.maddesi yönünden de incelenmiştir.

15. Kural. Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirlenecek esaslara göre valiler tarafindan verilecek izin vesikasını alanların ateşli silah taşıyabilmelerini veya bulundurabilmelerini öngörmektedir.

16. Anayasa'nın 7. maddesinde, "Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez" denilmektedir. Yasama yetkisinin Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olması ve bu yetkinin devredilememesi, kuvvetler ayrilığı ilkesinin bir gereğidir. Bu hükme yer veren Anayasa'nın 7. maddesinin gerekçesinde yasama yetkisinin parlamentoya ait olması "demokrasi rejimini benimseyen siyasi rejimlerde kaçımlmaz bir durum" olarak nitelendirilmiştir. Ayrıca gerekçede "Millet adınu kunun koyma yetkisini yasama meclisi yerine getirir. Bu yetki devredilemez. Ancak, Anayasunın 99 ve 129 uncu maddeleri hükümleri suklıdır" denilmek suretiyle bu ilkenin anlami ve istisnalan belirtilmiştir.

17. Madde gerekçesinden de anlaşılacağı üzere, yasama yetkisinin devredilemezliği.esasen kanun koyma yetkisinin TBMM dışında başka bir organca kullanılamaması anlamına gelmektedir. Anayasa'nın 7. maddesi ile yasaklanan, kanun yapma yetkisinin devredilmesidir.
18. Bununla birlikte çok geniş yorumlandığında yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesi kanunla düzenlenmesi gereken konuların yürütmeye bırakılmasını da yasaklamaktadır.Bu noktada Anayasa gereğince kanunla düzenlenmesi gereken hususlarla diğerleri arasında 

bir ayrım yapmak gerekmektedir. Anayasa temel hak ve özgürlüklerin sınıriandırılması(m.13), vergi ve benzeri mali yükümlülüklerin konması (m.73) ve memurların atanmalari,özlük hakları vb. (m.128) gibi bazı konularda düzenlemenin münhasıran kanunla yapılmasınıöngörmektedir. Bu konularda kanunun temel esaslari, ilkeleri ve çerçeveyi belirlemeden düzenleme yetkisini yürütmenin türevsel nitelikli düzenleyici işlemlerine bırakması yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesine aykırılık teşkil edebilmektedir.
19. Anayasa'nın açıkça kanunla düzenlenmesini öngörmediği konularda ise kanunda çok genel ifadelerle düzenleme yapılarak, ayrıntının yürütmenin türevsel nitelikli düzenleyici işlemlerine bırakıłması mümkündür. Anayasa'da münhasıran kanunla düzenleme yapılmasıöngörülmeyen konularda yürütme organının doğrudan ve ilk elden düzenleyici işlem yapabileceği düşünülebilirse de yasamanın asliliği ve cumhurbaşkanlığı kararameleri dışında yürütmenin türevselliği gereği idari işlemlerin kanuna dayanması zorunluluğu vardır.Nitekim, Anayasa'nın gerek yürütme yetkisinin kanunlara uygun olarak kullanılacağını ifade eden 8. maddesi, gerekse yönetmeliklerin kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak kaydıyla çıkarılabileceğini belirten 124. maddesi bu zorunluluğa işaret etmektedir, Ancak bu durumda kanunda belirlenmesi beklenen çerçeve, Anayasa'nn kanunla düzenlenmesini õngördüğü durumdakinden çok daha geniş olabilecektir. Başka bir ifadeyle, Anayasa'ya göre mutlaka kanunia düzenlenmesi gerekmeyen bir konu, kanuni dayanağı olmak kaydıyla idarenin türevsel nitelikli düzenleyici işlemlerine bırakılabilir (aynıyönde bkz. AYM, E.201 1/42, K.2013/60, 09/05/2013).

20. Kuralla ateşli silah taşımaya veya bulundurmaya imkân tanıyan izin vesikasının valilerce verilme esaslarının Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikte belirlenmesi hükme bağlanmaktadır. Buna göre kuralla düzenlenmesi yönetmeliğe bırakılan hususun temel hak ve özgürlüklere ilişkin olmadığı ve münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konu ołmadığıaçıktır. Dolayısıyla Anayasa gereği münhasıran kanunla düzenlenmesi gerekmeyen bu konunun düzenlenmesinin kanuni bir çerçeve ve dayanak bulunmak kaydıyla yürütmenin türevsel nitelikli düzenleyici işlemferine bırakılması mümkündür.

21. Dava konusu kuralda silah ruhsatının kim tarafindan ve hangi esaslar gözetilerek verilebileceği açıkça düzenlenmiştir. Buna göre anılan izin valiler tarafiından ve Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirlenecek esaslara göre verilebilecektir. Bu itibarla Kanun'da çıkarılacak yönetmeliğin genel ġerçevesinin ve kanuni dayanağının belirlenmediği söylenemeyeceği gibi kuralın belírsiz olduğu da söylenemez.
22. Kuralda ruhsatın hangi esaslara göre verileceği bir başka ifadeyle ruhsatın hangi şartları taşıyan kişilere verileceği belirlenmeyip bunun yönetmeliğe bırakıldığı anlaşılmakta ise de silah ruhsatı hususu münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konu olmadiğından bunun mutlaka kanun koyucu tarafindan belirienmesi zorunlułuğundan söz edilemez. Kanun koyucunun bu hususu idare tekniğine ilişkin bir uzmanłtk alanı olarak görüp yasamanın ağır işleyen yapısını da gözeterek bu hususun yürütme tarafindan genel düzenleyici işlemlerle düzenlenmesini öngördüğü anlaşılmaktadır.

23. Kaldı ki Cumhurbaşkanłığı yönetmeliğinde bu hususlar belli kişiler bağlamında bireysel işlemler şeklinde değil genel ve soyut düzenleyici iştemler konulmak suretiyle belirlenecektir. Çıkarılan bu yönetmeliğe karşı yargı yoluna gidilmesi de mümkündür.

24. Bu itibarla kanun koyucunun münhasıran kanunla düzenlenmesi gerekmeyen bir konuda kanuni çerçeveyi açıkça belirledikten sonra bu çerçevenin içinde kalacak hususların düzenlenmesini idareye bırakmasında hukuki belirlilik ve yasama yetkisinin devredilmezliği ilkelerine aykırı düşen bir yön bulunmamaktadır.

25. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın 2. ve 7. maddelerine aykırı değildir.Íptal talebinin reddi gerekir.

Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ ile Yusuf Şevki HAKYEMEZ bu görüşe katılmamışlardır.

Kurałın Anayasanın 17. maddesiyle ilgisi görüłmemiştir.
C. Kanun'un 18. Maddesiyle 6136 Sayılı Kanun'un Değiştirilen 7. Maddesinin Birinci Fıkrasının (7) Numaralı Bendinin“.…ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapi,oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunłarła irtibatı olanlar..."Böfümünün İncelenmesi 

1. İptal Talebinin Gerekçesi 
26. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kuralda yer alan kavramların belirsiz ve Öngörülemez olduğu, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca (MGK) devletin milli güvenliğine karşı faałiyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliğin.mensubiyetin veya iltisakın yahut bunlarla irtibatın nasıl ve hangi esastara göre kimler tarafiından yapılacağının belirsiz olduğu, kurahın kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sağlanan anayasal güvencenin yaşama geçirilebilmesi için gerekli olan açıklık ve anlaşılabilirlikten uzak olduğu, bu durum itibarıyla keyfiliğe neden olabileceği, MGK'nın Anayasa gereğince herhangi bir icrai karar alma yetkisinin bulunmadığı. böyle bir yetkinin MGK'ya tanınmasıın ise eşitlik ilkesini ihlal ettiği, suç ve cezaların kanuniliği ilkesi ve masumiyet karinesiyle çeliştiği belirtilcrek kuralın Anayasa'nın 2., 10.. 20. ve 38.maddelerine aykıtı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa'ya Aykırılık Sorunu 
a. Dava Konusu Bölümde Yer Alan “ ….Milli Güvenlik Kurulunca..." İbaresi 
27. 6216 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasanın 118. maddesi yönünden incelenmiştir.

28. 6136 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fikrasının (7) numaralı bendi. en az bir dönem köy veya mahalle muhtarlığı ya da belediye başkanlığı yapmış bulunan kişilerden,yapılan soruşturma sonucu veya kesinleşmiş yargı kararı üzerine görevine son verilenler ile terör örgütlerine veya MGKca devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunłarla irtibatıolanların ateşli silah taşıyamamasını ve bulunduramamasını öngörmekte olup anılan bentte yer alan “...Milli Güvenlik Kurulunca..“ ibaresi dava konusu kuralı oluşturmaktadır.

29. Anayasa'nın 118. maddesinin üçüncü fikrasında "Millí Güvenlik Kurulu:Devletin milli güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulanması ile ilgili aliınan tavsiye kararları ve gerekli koordinasyomun sağlanması konusundaki görüşlerini Cumhurbaşkanına bildirir. Kurulun. Devletin varlığı ve bağımsızlığı, ülkenin bütünlüğü ve bölünmezliği.toplumun huzur ve güvenliğinin korunması hususunda alınmasını zorunlu gördüğü tedbirlere ait kararlar Cumhurbaşkanınca değerlendirilir.“ denilmektedir.

30. Bu bağlamda MGK'nın başlıca görevleri, devletin millî güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulanması ile ilgili tavsiye kararları almak ve gerekli koordinasyonun sağlanması konusundaki görüşlerini bildirmektir. MGK'nın devletin varlığı ve bağımsızłığıülkenin bütünlüğü ve bölünmezliği, toplumun huzur ve güvenliğinin korunması hususunda alınmasını zorunlu gördüğü tedbirlere ait kararları Cumhurbaşkanlığınca değeriendirilir.
31. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca gündemi düzenlenen MGK'nın kararlarınn hukuki niteliği Anayasa'nın anılan maddesinde açıkça belirlenmiştir. Buna göre MGK nın alacağı kararlar tavsiye niteliğinde olup bu kararlar Cumhurbaşkanına bitdirilir.

32. Nitekim Anayasa'nın 104. maddesinde devletin başi olan Cumhurbaşkanının millî güvenlik politikalarını belirleyeceği ve bu kapsamda gerekli tedbirleri alacağıdüzenlenmiştir. Yine Cumhurbaşkanının milli güvenliğin sağlanmasından sorumlu ołduğu Anayasanın 117. maddesinde hükme bağlanmıştır.

33. Bu itibarla istişari nitelikte bir danışma organı olan MGKnın icrai karar alma yetkisine sahip olmadığı gözetifdiğinde Cumhurbaşkanınca aynı bir kararla benimsenmemişMGK kararlarına hukuki sonuç bağlanamayacağı ve bu kararların kendiliğinden icra edilemeyeceği açıktir.

34. Dava konusu ibarenin de yer aldığı kural MGK'ca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bułunduğuna karar verilen yapı oluşum veya gruplara üyeliği. mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan köy veya mahalle muhtarlığı ya da belediye başkanlığı yapmış kişilerin ateşli silah taşımamasını ve bulundurmamasını düzenlemektedir.Millī güvenliğe karşı tehditlerin belirlenmesi ve bu tehditlerin hangi kaynak, kişi ya da yapıdan geldiğinin tespit edilmesinde Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan MGKnın tavsiye niteliğinde karar alamayacaği sõylenemez.

35. Bununla birlikte dava konusu “...Milli Güvenlik Kurulunca..." ibaresi. tavsiye niteliğindeki MGK kararına kendiliğinden hukuki bir sonuç bağlamaktadır. Şüphesiz MGK'nın tavsiye niteliğindeki kararlarının yürütme organı tarafindan dikkate alınması ve hukuk aleminde hayata geçirilmesi mümkündür. Ancak MGKnın kararlanı hakkında başkaca icrai bir karar alınmadan bu kararlara hukuk aleminde sonuçlar bağlanması Anayasa'nın lafzıyla bağdaşmamaktadır.

36. Açıklanan nedenlerle kural Anayasanı 118. maddesine aykırıdır. İptali gerekir 
Kural Anayasa'nın 118. maddesine aykırt görülerek iptal edildiğinden ayrica Anayasanın 2. maddesi yönünden incelenmemiştir.


Kuralın Anayasa'nın 10., 20. ve 38. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.
b. Dava Konusu Bölümün Kalan Kısmı
37. 6136 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fikrasının (7) numaralı bendinin dava konusu bölümün kalan kısmında en az bir dönem köy veya mahalle muhtarlığı ya da belediye başkanlığı yapmış bulunan kişilerden terör őrgütlerine veya devletin millî güvenliğine karşıfaaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya grupiara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olanların ateşli silah taşıyamaması ve bulunduramamasıöngörülmekte olup amlan bölümün “…ile terör örgütlerine veya …. Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı. oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olanlar...“ kısmı dava konusu oluşturmaktadır.
38. Anayasa Mahkemesi birçok kararında belirlilik ilkesinin yalnizca yasal belirliliği değil daha geniş anlamda hukuki belirliliği ifade ettiğini, yasal düzenlemeye dayanarak erişilebilir, bilinebilir ve öngörülebilir olma gibi niteliklere ilişkin gereklilikleri karşılamast şartıyla mahkeme içtihatları ve yürütmenin düzenleyici işlemleri ile de hukuki belirliliğin sağlanabileceğini, asıl olanın muhtemel muhataplarının mevcut şartlar altında belirli bir işlemin ne tür sonuçlar doğurabileceğini öngörmelerini mümkün kılacak bir normun varhığıolduğunu vurgulamiştır (AYM, E.2017/21, K.2020/77, 24/12/2020, § 247).
39. Kuralla terör örgütleriyle veya devietin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapi, ołuşum veya gruplarla irtibatlı veya iltisaklı bulunan kōy veya mahalle muhtarlığı ya da belediye başkanlığı yapmış kişilerin ateşli sílah taşıma ve bulundurma yetkisinin olmadığı öngörülmekte olup kuralda geçen ¿łtisaklı kavramı kavuşan,bitişen, birleşen; irtibatlı kavramı ise bağlantılı anlamına gelmektedir. Anılan ibareler genel kavram niteliğinde olmakla birlikte hukuki niteliği ve objektif anlamı yargı içtihatlarıyla belirlenebilecek durumda olup bu kavramların kategorik olarak belirsiz ve öngörülemez nitelikte olduğu söylenemez (AYM. E.2018/89. K.2019/84. 14/11/2019. §§ 30. 33).Dolayısıyla kuralın belirlilik ilkesine aykırı bir yönü bulunmamaktadır,
40. Dava konusu kuralın terör örgütleriyle ya da devletin millí güvenliğine karşıfaaliyette bulunduğuna karar verilen yapi, oluşum veya gruplarla bağlantıłı olanlara ateşli silah taşıma ve bulundurma yetkisini vermeyerek kamu düzeni ve millî güvenlik üzerinde oluşacak tehdit ve riskin önüne geçilmesi olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda kuralla hedeflenen kamu yararı gözetildiğinde kurałda belirtilen kişilere ateşli silah bulundurma ve taşıma izninin verilmemesinin bu yönden de hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayan bir yönübulunmamaktadir.

41. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa'nın 2. maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir,
Kuralın Anayasa'nın 10., 20. ve 38. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

IV. YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ
42. Dava dilekçesinde özetle, dava konusu kuralların uygulanmaları hâlinde telafīsi güç veya imkânsız zararların doğabileceği belirtilerek yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

24/10/2019 tarihli ve 7190 sayıłı Gümrük Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 18. maddesiyle 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun değiştirilen 7. maddesinin birinei fikrasının;
A. (7) numaralı bendinde yer alan ".….Milli Güvenlik Kurulunca.… “ ibaresine yönelik yürürlüğün durdurulması talebinin, koşulları oluşmadığından REDDİNE,
B. 1. (3) ve (5) numarali bentlerine,
2. (7) numaralı bendinin “.…ile terör örgütlerine veya …. Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, ołuşum veya gruplara üyeliği. mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatiı olanlar ... “ bölümüne,
yönelik iptal talepleri 3/6/2021 tarihli ve E.2020/9. K.2021/37 sayıh kararla reddedildiğinden bu bentlere ve bölüme ilişkin yürürlüğün durdurulması taleplerinin REDDINE 

3/6/2021 tarihinde OYBİRLİĞIYLE karar veriłmiştir 
V. HÜKÜM 
24/10/2019 tarihli ve 7190 sayılı Gümrük Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 18. maddesiyle 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un değiştirilen 7. maddesinin birinci fikrasının;
A. (3) ve (5) numaralı bentlerinin Anayasaya aykı olmadıklarına ve iptal taleplerinin REDDiNE, Zühtü ARSLAN. Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M.Emin KUZ ile Yusuf Şevki HAKYEMEZ'in karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA.
B. (7) numaralı bendinin ".…ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı fualiyette bulunduğuna karar verilen yapı. oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut hunlarla irtibatı ołanlar.….":
1. Bölümünde yer alan “.…Milli Güvenlik Kurulunca…" ibaresinin Anayasaya aykırı olduğuna ve İPTALİNE OYBİRLİĞİYLE,
2. Bölümünün kalan kısmının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE.


3/6/2021 tarihinde karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 
Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCl 
Üye Üye Üye Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ
Üye Üye Üye Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU 
Üye Üye Üye Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI Irfan FIDAN 

Esas Saysi : 2020/9Karar Sayısı: 2021/37
KARŞIOY GEREKÇESİ
1. 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un (Kanun) 7. maddesinin birinci fikrasının üçüncü ve beşinci bentlerinin Anayasaya aykırı olmadığına karar verilmiştir.

2. Iptali istenen kurallar, silah ruhsatının 7. maddede sayılanlar dışında, kimlere ve nasıl verileceğine dait düzenlemeler öngörmektedir. Buna göre “C'umhurbaşkan kararı ile silah taşıyabileceklerine karar verilen Devlet. belediye. özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensuplari“ (m. 7/1-3) ile “Cumhurbaşkanınca çıkurılan yönetmelikte belirlenecek esaslara göre valiler tarafindun verilecek izin vesikasını alanlar“ (m.7/1-5) da ateşli silah bulundurabilecek veya taşıyabileceklerdir.

3. Öncelikle belirtmek gerekir ki ateşli silahların taşınmast veya bulundurulması,mülkiyet hakkı ve yaşam hakkı başta olmak üzere birçok hak ve hürriyetin kullanımınıdoğrudan veya dolaylı şekilde etkileyebilecek bir konudur. Bu nedenle bu hayati konunun düzenlenmesine ilişkin yasal hükümler. Anayasanın 2. maddesinde güvenceye alınan hukuk devletinin vazgeçilmez unsurları olan hukuki güvenlik ve belirtilik ilkelerine uygun olmalıdır.
4. Belirlilik ilkesi yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık. net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasıni, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir (AYM, E. 2013/39. K. 2013/65, 22/5/2013; İ.K. [GK]. B.No: 2019/20904,15/4/2021. § 47). Hukuki belírliliğin sağlanması, hukuk kurallarının öngörülebilir ołmasını.bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de kanuni düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını ifade eden hukuki güvenlik ilkesinin hayata geçirilmesi bakımından da son derece önemlidir (AYM.E.2020/14, K. 2020/58. 15/10/2020. § 16).

5. Bu çerçevede dava konusu kurallarda Cumhurbaşkanının hangi ilke ve esaslara göre silah ruhsatı verilecek olanları belirleyeceği ya da konuya ilişkin yönetmelik çıkaracağıhususlarının belirli olduğunu söyleme imkân bulunmamaktadır. Kanun'un iptali istenen kuralları da içeren 7. maddesinin birinci fikrası kimlerin ateşli silah taşıyabileceğini veya bulundurabileceğini sayma yoluyla düzenlemektedir. Bununla birlikte iptali istenen kurallarla,fikranın diğer bentlerinde sayıilanlar ve özel kanunlarına göre silah taşıma yetkisine sahip olanlar dışında, neredeyse ülkede yaşayan nüfusun tamamını kapsayacak şekilde geniş bir alanda silah ruhsatı verilebilecek kişilerin Cumhurbaşkanı kararıyfa ve Cumhurbaşkanının esaslarını belirleyeceği yönetmelik gereğince valilerce belirlenmesi öngörülmektedir.
6. Çoğunluğa göre “silah taşıma ve hulundurma yetkisine kimlerin suhip olduğu. bu yetkinin hangi şartlarda geri alınacağı ve yenilenmeyeceği hususlarının Kanun'un çeşitli maddelerinde hem hireyler hem de idare yönünden açık. net, anlaşılır ve uygulanabilir sekilde düzenlendiği görülmektedir (bkz. Kanunun 7.. 9.. ve ek 7. muddeleri)" (§ 8). Bu maddelere bakildığında ise iptali istenen kuralları belirli kılacak hususlara yer verilmediği görüłmektedir. Somut kurallarla ilgili belirsizlik ateşli silah ruhsatının “hangi şartłarda geri alımacağı" değil, “hangi şartłarda verileceği" hususunda ortaya çıkmaktadır. Bu konuda da 

Kanun'un ne çoğunluğun atif yaptığı maddelerinde ne de diğer maddelerinde herhangi bir düzenlemeye rastlanmaktadır.

7. Dolayısıyla kurallarla silah taşıma veya bulundurma ruhsatı alabilecek kişilere ilişkin olarak yapılan işin mahiyeti, mesleğin özelliği ve bulunması gereken şartlar gibi hususlar hiçbir şekilde belirlenmeden Cumhurbaşkanına sınıriarı belirsiz geniş bir yetki verildiği görülmektedir. Bu durumda kuralların hukuki belirlilik ilkesiyle bağdaştığısöylenemez.

8. Diğer yandan hukuki belirlilik ilkesiyle birlikte değerlendirildiğinde kuralların Anayasa'nın 7. maddesinde güvence altına alınan yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine de aykırıhık teşkil ettiği anlaşılmaktadır. Bu anayasal ilke kanun koyucunun bir konuya ilişkin genel çerçeveyi, ilkeleri ve esasları belirlemeden konunun düzenlenmesini yürütmeye bırakmasına izin vermez. Bununla birlikte bir konuda temel esaslar kanunla belirlendikten sonra uygulamaya ve idare tekniğine ilişkin hususların yürütmeye birakılması yasama yetkisinin devri olarak nitelendirilemez.

9. Bu noktada belirtilmelidir ki kanunla düzenlenmesi gereken hususların kapsamına ve çerçevesine ilişkin değerlendirme, konunun Anayasa’da münhasıran kanunta düzenlenmesi öngörülen bir konu olup olmadığına göre değişebilmektedir. Anayasa Mahkemesinin uzun süredir benimsediği içtihat uyarınca Anayasada kanunla düzenlenmesi öngõrülen konułarda kanun koyucunun konuya ilişkin temel ilke ve csasları daha kapsamlı bir şekilde düzenleme yükümlülüğü bulunmaktadır. Buna karşılık Anayasada kanunla düzenlenmesi öngörülmeyen konularda kanun koyucu daha genel ifadelerle bir düzenleme yaparak, idare tekniğine ve uzmanlığa dair meselelerin düzenlenmesini idareye bırakabilecektir (AYM, E.2011/42, K.2013/60, 9/5/2013; AYM, E.2020/80, K. 2021/34, 29/4/2021, §§ 14, 15).
10. Anayasa Mahkemesinin yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine ilişkin bu içtihadının 2017 Anayasa değişikliği sontasında yeniden değerlendirilmesi ve güncellenmesi gerekmektedir. Mahkemenin içtihadı, yasamanın asliliği karşısında yürütmenin türevsel olduğu, bu bağlamda yürütmenin bir konuyu düzenleyebilmesi için her durumda mutlaka bir kanunun bulunması ve yapılan düzenlemenin kanuna aykırı olmaması gerektiği kabulüne dayanmaktadır. 2017 Anayasa değişikliğiyle yürütmenin türevselliğine ilişkin anayasal durum belli ölçüde değişmiş. yürütmeye herhangi bir kanuna dayanmadan da anayasal sınırlar içinde doğrudan düzenleme yapma yetkisi verilmiştir.

11. Anayasa'nın 104. maddesinin on yedinci fikrasi, diğer şartlar yanında,Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi õngörülmeyen konularda herhangi bir kanunun yetkilendirmesine gerek olmadan Cumhurbaşkanlığı karamnamesi (CBK)çıkarılabileceğini öngörmektedir. Burada anayasa koyucunun iki asli düzenleyici irade olarak yasama ve yürütmenin, ilkine belirli bir üstünlük tanımakla birlikte, yetki çatışmasına girmesini engellemek istediğini, bunu da CBK çıkarilabilecek konuları sınırlandırmak suretiyle yaptiğını söylemek mümkündür.

12. Bu açıklamalar ışığında 2017 Anayasa değişikliğinden sonra en az iki nedenle yasama yetkisinin devredilmezliği iłkesinin daha katı yorumlanması gerektiği söylenebilir.Birincisi Anayasada kanunla düzenlenmesi öngörülmeyen konularda yürütme organının doğrudan düzenleme yapmasının önünde artık herhangi bir engel kalmamıştır. Dolayısıyla 

Anayasa Mahkemesinin yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesini yorumlarken -daha önce yürütme alanının genişletilmesine duyulan pratik ihtiyacın da sonucu olarak başvurduğuAnayasada kanunla düzenlenmesi öngörülen/öngörüłmeyen konuiar ayrımına başvurmasına gerek kalmadiği söylenebilir.

13. İkineisi, anayasa koyucu Cumhurbaşkanlığı karamamelerinin yasama organının alanına müdahale etmesini kesin bir dille yasaklamıştır. Bu durumda kanun koyucunun da söz konusu yasağı işlevsiz kılacak şekilde davranmamasi, normalde kanunla belirlenmesi gereken hususları yürütmenin düzenleyici işlemlerine bırakmaması gerekmektedir. Nitekim Anayasa Mahkemesi kanunla düzenleme yapılırken CBK hükümlerinin saklı tutulmasının Anayasa ile bağdaşmayacağını belirtmiştir (AYM, E.2019/31, K.2020/5, 23/1/2020, § 21).
14. Diğer yandan yeni hükümet sisteminin etkili şekilde işleyebilmesi büyük ölçüde kanun-CBK ilişkisinin sağlıkhı bir şekilde kurulmasına ve hayata geçirilmesine bağlıdır. Bu nedenle CBK ile düzenlenebilecek konułarda düzenleme yapan kanun koyucunun uzmanlık ve idare tekniğini aşacak şekilde geniş bir alanın düzenlenmesini yürütmeye bırakmasıdurumunda bu ilişki zarar görebilir. Kanunla düzenleme yapıldıktan sonra aynı konuda CBK çıkarılamayacağı için kanun koyucunun normalde kanunla düzenlenmesi gereken bir konuyu yönetmelik veya yönerge gibi daha alt düzenleyici işlemlere bırakması sakıncalı sonuçlara yol açabilir. Böyle bir yaklaşım, her şeyden önce, uygulamada kanun ve CBK hükmü ilc yönetmelikleri aynı düzeye çıkarma, diğer yandan da aynı mahiyette olması gereken kuralların denetim yerlerini değiştirme sonucunu ortaya çikarabilecektir.
15. Yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesi bağlamında kanunla düzenlenmesi gereken hususlarin neler olduğu son tahlilde bir derece meselesidir. 2017 Anayasa değişiklikleri sonucunda yürütmeye tanınan CBK çıkarma yetkisi de dikkate alındığında bir konunun düzenlenmesini yürütmeye bırakan kuralların denetiminde iki temel kriter kullanılabilir. Bunlardan ilki düzenleme sonucunda kanun ile idari düzenleyici işlemler arasındaki farkın filen ortadan kalkıp kalkmadığıdır. İdari düzenleyici işlemleri kanunla aynıdüzeye taşıma sonucunu doğuran düzenlemeler yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine aykırılık teşkił edecektir. İkinci olarak kanun koyucu, bir konunun düzenlenmesini idareye bırakırken, kanuna dayalı olarak yapılacak işlem ve düzenlemelerin etkili yargısal denetimini mümkün kılacak ölçüde konuya ilişkin temel esasları, şartları, sınırlan ve benzeri hususlart belirlemelidir. Etkili yargisal denetimi imkânsız kilacak mahiyetteki düzenlemeler yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesini ihlal edecektir.

16. Bu ölçütler çerçevesinde değerlendirildiğinde silah ruhsatı verilmesi gibi hayati bir konunun hiçbir kriter belirlenmeden Cumhurbaşkanı kararına ve/veya yönetmeliğine bırakılmasını öngören dava konusu kuralların yasama yetkisinin devrediłmezliği ilkesiyle bağdaşmadığı görülmektedir. Evvela kuralların kanun ile idari işlemleri eşitlemeye yönelik bir sonuç doğurup doğurmadığı, dolayısıyla bir anlamda kanuni düzenlemeyi anlamsız ve işlevsiz hale getirip getirmediği incelenmelidir. Kuşkusuz silah ruhsatı verilebilecek kişilerin tamamını kanunda tek tek saymak mümkün olmayabilir. Böylesine geniş bir alanda sayma yöntemiyle belirleme durumunda birilerinin mutlaka dişariıda kalması ya da her defasında kanuna ekleme yapılma zotunluluğunun ortaya çıkması kuvvetle muhtemeldir. Nitekim Anayasa Mahkemesinin bir kararında belirttiği gibi “sayma yönteminin tercih edilmesi durumunda. daima bazı hususların eksik kalma olusılığı söz konusu olucaktiır" (AYM.E.2012/94, K.2013/89, 10/7/2013).


17. Bununla birlikte kanun koyucu silah ruhsatı verilebileceklerin bir kısmını açıkça belirtip, kalanlara idare tarafindan bu ruhsatın verilebilmesine imkân tanidığında konunun esaslarıni, sınırlarını ve şartlarını da belirlemelidir. Aksi takdirde idareye tıpkı kanun koyucu gibi hiçbir esasla bağlı kalmadan düzenleme yapma yetkisi verilmiş olacaktır. Bu durum da bir anlamda kanun koyucu ile idarenin aynı düzeyde işlem yapması sonucunu doğuracaktır.Dolayısıyla kuralların maddede sayılanlara ilave olarak hiçbir şart, sınır ve esas koymadan kimlere silah ruhsatı verileceğini belirleme yetkisini yürütmeye/idareye bırakması yasama yetkisinin devri anlamına gelmektedir.

18. Diğer yandan, silah ruhsati verme konusunda hiçbir kriter belirlenmeden bu işin tamamen idareye bırakilmasi, idarenin bu işlemlerinin yargisal denetimini de zorłaştırmaktadır. Bu durum bilhassa yönetmelikle düzenleme yapılmasını öngören yasal düzenlemeler için geçerlidir. Anayasanın 124. maddesine göre Cumhurbaşkani, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığıkararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilirler. Kısacası. yönetmelik (a) kanunun uygulanmasını sağlamak ve (b)kanuna aykırı olmamak şartıyla çıkarılabilir.

19. Dava konusu kurallarda idareye bırakılan husus. kişiłerin silah ruhsatlarının nasıl verileceğine, dolayısıyla kanunun uygulanmasına yönelik değildir. Kanun koyucu hiçbir sınırlama getirmeden kendi koyduğu kurallarla fiilen aynı içeriğe ve işleve sahip kuralları/kararlar ihdas etme yetkisini idareye bırakmaktadır. Kuralların kanuna aykırıolmama şartı bakımından da sıkıntılı sonuçlara yol açabileceği açıktır. Kuşkusuz Cumhurbaşkanı kararları ve yönetmelikleri idari yargının denetimine açıktır. Bu durumda idari yargı anılan kararların/düzenlemelerin kanuna uygunluk denetimini nasıl yapacaktır?Kanun¨un hiçbir esas, kriter ve ilke belirlemeden yetkiyi idareye bıraktığı durumlarda bu denetimin etkili bir şekilde yapılması mümkün değildir.

20. Sonuç olarak temel ilkeleri, esaslari, sınırları ve şartları belirlemeden silah taşıma ve bulundurma ruhsatı verebilme bakımından yürütmeye sınırsız bir takdir yetkisi tanıyan kurallar, belirsizlik nedeniyle Anayasa'nın 2. maddesine, yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesiyle bağdaşmadiğından da 7. maddesine aykırıdır.

21. Açıklanan gerekçelerle kuralların iptal edilmesi gerektiğini düşündüğümden redde yönelik çoğunluk kararına katılmıyorum.

Başkan Zühtü ARSLAN 

Esas Sayisi: 2020/9Karar Sayisı: 2021/37
KARŞIOY GEREKÇESÍ
1. 6136 sayılı Kanunun, 7190 sayılı Kanunun 18. maddesiyle değişik 7. maddesinin 3. fikrasında: "Cumhurbaşkanı kararı ile silah taşıyabileceklerine karar verilen Deviet,belediye, özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensupları," ve S. fikrasında ise "Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirlenecek esaslara göre valiler tarafindan verilecek izin vesikasını alanlar," için silah taşıma yetkisi verilebilmektedir. Anılan iki kuralın iptali istemi Mahkememiz sayın çoğunluğu tarafından kabul edilmemiştir.
2. Anayasanın 7. maddesi uyarınca TBMM tarafindan kullanıian yasama yetkisinin asliliği ve genelliği ilkełeri gereği yasama organı açık anayasal Dir yetki verilmesine gerek kałmaksızın herhangi bir konuda kanun çıkarabilir. Fakat yasama organının bu konudaki takdir yetkisini kamu yarari, adalet ve hakkaniyet ilkeleri ve anayasadaki diğer kurallar çerçevesinde kullanması gerekir. Bu anlamda kanunta yapılan düzenlemelerin keytiliği önleyici, belirliliği ve hukuk güvenliğini sağlayıcı güvenceler içermesi gerekir (AYM 4.5.2017, 2015/41 - 2017/98. par. 153-154). Nitekim yasama organı ateşli silahların bulundurulması ve taşınmasına ilişkin usul ve esasları 6136 sayılı Kanunla düzenlemiştir. Ne var ki Kanunda kimlerin silah taşıyabileceklerine ilişkin genel esaslar belirlenmemiş, bunun yerine sayma yöntemiyle hangi meslek mensuplarının siłah taşıma yetkisini haiz olacaklarıbelirtilmiştir. Buna ek olarak iptali istenen kurallarda Cumhurbaşkanına karar ve yönetmelik oluşturma usulüyle bazı kamu görevlileri veya Kir mensuplarına ya da yönetmelikle belirlenecek esaslara göre bazı kimselere silah taşıma yetkisinin verilmesi konusunda düzenleme yetkisi verilmektedir. Bu nedente konunun kanunla idari mercie verilecek düzenleme yetkisine ilişkin anayasal ilkeler bağlamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
3. Bilindiği gibi yasama yetkisinin asliliğine karşın. Anayasada Cumhurbaşkanlığıkararnameleri için verilen istisnai yetki dışında idarenin düzenleme yetkisi türevseldir, İdare düzenleme yetkisiyle kanunun kapsamını daraltamaz veya genişletemez, fakat kanuna aykırıolmamak üzere CBK, yönetmelik ve genelge gibi düzenleyici işlemler tesis edebilir. Kanun koyucu da idareye yönetmelik çıkarma yetkisi şeklinde düzenleme yetkisi verebilir. Bu takdirde hukuk güvenliği ve hukuki belirlilik iłkeleri gereği, verilen düzenfeme yetkisinin temel esasları ile kapsamının kanunda belirtilmesi gerekir. Ancak bu şekilde idarenin takdir yetkisini hukuka uygun olarak kullanacağının ve hukuki güvenliğin sağlanacağının güvencesi sağlanabilir. Nitekim Mahkememiz kararlarında kanunla düzenleme yetkisi verilirken temel çerçevenin belirlenmiş olması zorunluluğuna ilişkin çok sayıda örnek karar bulunmaktadır.Anayasada kanunla düzenlenmesi gerekli görülen hususlara ilişkin düzenleme yetkisi verilmesinde Mahkememiz daha sikı şartlar aramiş, diğer hususlarda ise asgari temel esasların kanunda belirlenmesi gerektiğine işaret edilmiştir (örn, AYM 9.5.2013, 2011/42 - 2013/60).
4. Kanunun 7/3. maddesinde idari mercie: “...Devlet, belediye, özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensupları“ndan bazılarına silah taşınması konusunda yetki verilmekle birlikte, bunlardan bazılarına hangi ölçütlere göre taşıma yetkisinin verileceğinin,diğer bazilarına ise hangi nedenle verilmeyeceğine ilişkin herhangi bir kıstas açıklanmamaktadır. Belirtelim ki buna ilişkin temel esaslar 6136 sayılı Kanunda da yer almamaktadır. Bu durum, aynı kurumlardaki diğer görevlilerin silah taşıma talepleri bakımından bir belirsizliğe neden olacağı gibi kanun koyucunun amacını aşar biçimde yetkinin çok geniş şekilde uygulanması ihtimalini de kapsamaktadır. Benzer durum aynı

maddenin 5. fikrasındaki yönetmelik çıkarma yetkisi yönünden de söz konusudur. Kanunda.aynı maddede özel olarak belirtilenler dişında valilerce silah taşıma yetkisi verilebilecek olanların hangi durum, özellik veya esaslara dayalı olarak yönetmelikte belirleneceğine dair en küçük bir kıstas dahi öngörülmemiştir. Dolayısıyla her iki düzenleme de hukuk devletinin hukuki güvenlik, belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırıdır. Öte yandan ayrıca kuralda öngörülen yönetmelik çıkarma yetkisi yönünden yasama yetkisinin devri de söz konusudur.
Açıklanan gerekçeler karşısında kuralların Anayasanın 2 ve 7. maddelerine aykırıbulunması nedeniyle iptal edilmesi gerektiği görüşündeyim.

Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 

Esas Sayisi : 2020/9Karar Sayısı: 2021/37
KARŞIOY GEREKÇESİ
A) 7190 sayıl Kanun'un 18. maddesiyle 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaktar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un değiştirilen 7. maddesinin;Birinci Fıkrasının (3) Numarahı Bendi Yönünden 
1. İptali istenen kural, Cumhurbaşkanlığı kararı ile devlet, belediye, özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensuplarının ateşli silah taşıyabilmelerini düzenlemektedir.

2. Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtihadına göre Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygıli, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasaya aykını durum ve tutumlardan kaçıan, hukuk kurałlarıyla kendini bağlısayan ve yargı denetimine açik olan devlettir (E. 2016/136, K. 2017/9, 18/01/2017).
3. Hukuk devletinin temel ilkelerinden biri de belirliliktir. Belirlilik ilkesi yalnızca yasal belirliliği değil daha geniş anlamda hukuki belirliligi de ifade etmektedir. Bu ilkeye göre, kanun düzenlemelerinin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir tereddüde ve şüpheye yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması ayriıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu tedbirler içermesi de gereklidir. Belirlilik ilkesi, hukuki güvenlikle bağlantılı olup birey hangi somut eyłem ve olguya hangi hukuki müeyyidenin veya neticenin bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir. Birey ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını belirler. Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasınt, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (E.2013/67, K.2013/164.26/12/2013). Hukuki belirlilik ilkesinde asıl olan, bir hukuk normunun uygulanmasıyla ortaya çıkacak sonuçların o hukuk düzeninde öngörülebilir olmasıdır. Hukuki belirlilik ilkesinde asıl olan, bir hukuk normunun uygulanmasıyla ortaya çıkacak sonuçların o hukuk düzeninde öngörülebilir olmasıdır.

4. Dava konusu kural, Cumhurbaşkanlığı kararı ile devlet, belediye, özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensuplarının ateşli silahları taşıyabilmelerinin veya mesken ya da işyerinde bulundurabilmelerini düzenlemektedir. Yasamanın genelliği ilkesi gereğince Anayasa'da düzenlenmemiş bir alanın kanun koyucunun takdirine bırakıldığı,Anayasanın temel ilkeleri iłe yasaklayıcı hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla, bu konudaki tercihin kanun koyucunun takdiri kapsamında kaldığı kabul ediłmelidir. Bu kapsamda ateşli silahların bulundurulması ve taşınması kanun koyucunun takdir yetkisi içerisindedir.
5. Kanun koyucunun hukuki düzenlemelerde kendisine tanınan takdir yetkisini anayasal sınırlar içinde adalet, hakkaniyet ve kamu yaranı ölçütlerini göz önünde tutarak kullanması gerekir. Esasen bu durum Anayasa'nın 2. maddesinde güvenceye bağlanan hukuk devleti ilkesinin de bir gereğidir. Hukuk devletinde, kanuni düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gerekir. Kanunda bulunması gereken bu nitelikler hukuki 

güvenliğin sağlanması bakımından da zorunludur. (E.2015/41, K.2017/98, 4/5/2017, §§ 153.154).

6. Dava konusu kural hangi koşullar altında kuralda sayılan memur ve mensuplara ateşli silah taşıma veya bulundurma yetkisinin verileceğine ilişkin bir düzenlemeye yer vermemektedir. Diğer bir ifade ile devlet, belediye, özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensuplarının ateşli siłahları taşıma veya bulundurma yetkisi kararı almaya yetkili makamın takdirine bırakılmış bu yetkinin sınırlarına ilişkin bir belirlemeye yer verilmemiştir.Bu durum da ucu açık, kullanım esasları belli ołmayan bir yetki ilgili makama verilmişolmaktadır. Kuralda sayılan görevlilere hangi ölçütlere göre ateşli silahları taşıma veya bulundurma yetkisinin verileceğinin kural kapsamında açık ve net olarak öngörülmemesi belirsizliğe neden olmaktadır.

7. Dava konusu kuralın Anayasanın 2. maddesine aykırılık taşıdığı düşüncesiyle çoğunluk kararına katilmiyorum.

B) 7190 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un değiştirilen 7. maddesinin;Birinci fkrasının (5) Numaralı Bendi Yönünden 
8. Dava konusu kural, Kanunda belirtilen kişi ve gruplar dışında Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek esaslara göre valiler tarafindan verilecek silah taşınma izinlerini düzenlemektedir. Bir önceki kurafla ilgili karşıoy gerekçemin (A) bölümünde Anayasanın 2. maddesiyle ilgili olan değerlendirmem, bu kural için de geçerli olduğundan burada sadece Anayasa'nin 7. maddesi çerçevesinde iptali istenen kuralla ilgili inceleme yapılacaktir.

9. Anayasanın 7. maddesinde, “Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez." denilmektedir. Yasama yetkisinin Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olması ve bu yetkinin devredilememesi. kuvvetler ayrılığıilkesinin bir gereğidir. Bu hükme yer veren Anayasanın 7. maddesinin gerekçesinde yasama yetkisinin parlamentoya ait olması "demokrasi rejimini benimseyen siyasi rejimlerde kaçınılmaz bir durum" olarak nitelendirilmiştir. Ayrica. gerekçede “Millet adına kanun koyma yetkisini yasama meclisi yerine getirir. Bu yetki devredilemez. Ancak, Anayasanın 99ve 129 uncu muddeleri hükümleri saklıdır." denilmek suretiyłe bu ilkenin anlami ve istisnaları belirtilmiştir. Yasama yetkisinin devredilemezliği, temelde kanun koyma yetkisinin TBMM dışında başka bir organca kullanıtamaması. kanun yapma yetkisinin devredilmemesi anlamina gelmektedir.

10. Anayasa Mahkemesi çeşitli kararlarında temel esasların kanunda belirlendiği ancak konuyla ilgili hususların bir bölümünün yönetmelikle düzenlenmesinin idareye genel.sınırsız, esasłarı ve çerçevesi belirsiz bir düzenleme yetkisi vermediğini kabul etmektedir (örnek olarak, AYM, E. 2015/41, K. 2017/98, 4/5/2017, §§ 214, 215).
I 1. Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılacak yönetmelikle tespit edilecek esaslara göre valilere ateşli silah taşıma ve bułundurma imkânı sağlayan izin vesikasını verme yetkisini öngören kural, ilgili kişi ya da grupların hangi ölçütlere göre, nasıl, ne şekilde belirleneceği hususunda sınırları ve çerçevesi belli olmayan bir yetkilendirmeyi olanaklı hale getirmektedir.

12. Tamamen takdire bağlı olarak verilen yetkinin sınırlarına ve çerçevesine dair bir belirleme öngörülmediğinden kuralın Anayasa'nın 2. ve 7. maddelerine aykırı olduğu kanaatiyle çoğunluk kararına katılmam mümkün olmamıştır.

Üye Engin YILDIRIM 

Esas Sayıs1 : 2020/9Karar Sayısı: 2021/37
KARŞIOY GEREKÇESİ
6136 sayılı Kanunun 7190 sayılı Kanunla değiştirilen 7. maddesinin birinei fikrasının (3) ve (5) numaralı bentlerinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddine karar verilmiștir.

Çoğunluğun red gerekçesinde: Anayasanın kanunla düzenlenmesini açıkça öngörmediği konularda kanunda çok genel ifadelerle düzenleme yapılarak ayrıntının yürütmeye bırakılmasının mümkün olduğu, böyle bir konunun kanunî bir çerçeve ve dayanak bulunmak kaydıyla yürütmenin düzenleyici işlemlerine bırakılabileceği, kanun koyucunun bu konuda geniş bir takdir yetkisinin bulunduğu, dava konusu her iki bentte belirtilen hususların ise temel hak ve hürriyetlere ilişkin olmad:ğı gibi Anayasada kanunla düzenlenmesi öngörülen diğer konulardan da olmadıği. anılan bentlerin yürütme organına verilen düzenleme yetkisinin kanunî dayanağını oluşturduğu ve Kanunun çeşitłi maddelerinde silah taşıma ve bulundurma ruhsatına ilişkin hususların açık. net, anlaşılır ve uygułanabilir ołarak düzenlendiği belirtilerek. söz konusu hükümlerin Anayasaya aykırı olmadığı sonucuna varılmiştir.

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçakłar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 1.maddesinde ateşli silahlarla mermilerinin ve biçaklarla salt saldırıda ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış olan diğer aletlerin memlekete sokulması, yapılması, satilması.satın alınmasi, taşınması ve bulundurulmasının bu Kanun hükümlerine tâbi olduğu hükme bağlanarak izleyen maddelerde bunlara ilişkin yasaklar ve istisnaları sayılmış; taşıma ve bulundurma ruhsatlariyla ilgili usul ve esaslar tespit edilmiş ve 13. maddesinde bu Kanun hükümlerine aykırı olarak ateşli silahlarla bunlara ait mermileri satın alanlar veya taşıyanlar ya da bułunduranlar hakkında hapis ve adli para cezaiarına hükmolunacağı belirtilmiştir.
Iptali talep edilen (3) ve (5) numaralı bentlerin de yer aldığı 7. maddede ise ateşli silahları taşıyabilecek veya mesken ya da işyerlerinde bulundurabilecek kişilere ilişkin düzenlemeler yapılmiştir.

Böylece, Kanunla -diğer hususların yanında- ateşli silahların taşınması ve bulundurulması yasaklanıp ruhsata bağlanırken bu yasağın istisnaları 7. maddenin birinci fikrasında- (3) ve (5) numaralı bentler hariç olmak üzere- tek tek sayılarak belirlenmiş; anılan bentlerde ise Cumhurbaşkanı kararıyla silah taşıyabileceklerine karar verilen idarelerin memur ve mensupları ile Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirlenecek esasiara göre valiler tarafindan verilecek izin vesikasını (ruhsatı) alanların da ateşli silah taşiyabilecekleri veya bulundurabilecekleri hükme bağlanmıştır.

Red kararının gerekçesinde belirtilmemekle birlikte, incelenen bentlerin hak sahipliğini daraltmadıği, aksine genişlettiği, bu sebeple de temel haklara sıırlama getirmediği düşünüłebilirse de, temel haklarla ilgili bir düzenleme öngördüğü açıktır.
Bilindiği gibi. düzenłeme sınırłamayı da kapsayan daha geniş ve genel bir kavramdır (Fazıl Sağlam, Kanun Hükmünde Kararname Çıkarma Yetkisinin Sınrları/ Uygulamanın Yaygınlaşmasından Doğabilecek Sorunlar. Anayasa Yargısi, Ankara 1984, s.268; Kemal Gözler. Türk Anayasa Hukuku, 2.bs., Bursa 2018. s.311-312). Anayasanın 13. maddesinde 

temel hak ve hürriyetlerin sadece sınırlanması bakımından kanun zorunluluğundan söz edilmesine karşıhk, Anayasanın 104. maddesinin onyedinci fikrasında Anayasanın İkinci Kısmının Birinci ve İkinci Bölümleri ile Dördüncü Bölümündeki hakların ve ödevlerin CBK'larla (mülga 91. maddede de KHK'larla) düzenlenemeyeceği ilkesine yer verilmesi ve (mesela 18., 20., 22., 26.. 27. maddelerin son fikralan gibi) Anayasanın temel haklarla ilgili birçok hükmünde temel hakların kanunła düzenleneceğinin hükme bağlanması sebebiyle, bu haklara ilişkin sınırlama öngörmeyen düzenlemelerin de kanunła yapılması gerekir.
Dolayısıyla yukarıda belirtilen temel hak ve hürriyetlerle ilgili bütün düzenlemelerin kanunla yapılması ve sınırlama getirmese de kanunlara ilişkin anayasal ilkelere uygun olmasızorunludur.

Bu çerçevede, taşıma ve bulundurma ruhsatının, ekonomik bir małvarlığı değeri ifade eden silah üzerinde tasarruf etme yetkisi sağladığı dikkate alındığında, silah taşıma ve bulundurma yetkisine sahip olacak kişilern ve buna imkân sağlayan ruhsatın verilmesine ilişkin şartların belirlenmesi yetkisini yürütme organına bırakan söz konusu bentłlerin,Anayasanın 35. maddesi kapsamında mülkiyet hakkına ilişkin düzenlemeler getirdiği tartışmasızdır (bkz. 24/6/2021 tarihli ve E.2018/81, K.2021/45 sayılı kararımız. § 177).
Anılan Kanunla esasen mülkiyet hakkına ilişkin bir konuda Anayasanın 35.maddesine uygun olarak kamu yararı amacıyla sınırlamalar öngörülürken, silahların izinsiz oiarak yurda sokulmasi, satılması ve satin alınması yanında taşınması ve bulundurulmasının da yasaklanarak ruhsata bağlandığı; buna uygun olmayan davranışların Anayasanın 38.maddesi uyarınca suç olarak belirlenip bunlar için yaptırımlar getirildiği; silah taşımalarına ve bulundurmalarına izin verilenlerin ise Kanunun 7. maddesinde (anılan bentler dişında) hâlen ve daha önce bulundukları görevlere göre tek tek sayılarak, söz konusu sınırlamalarla ilgili istisnaların da tespit edildiği gözönünde bulundurulduğunda mezkûr hükümlerin de temel haklara ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Başka bir anlatımla, yasama organının anılan konuda kanunla. kamu yararı amacıyla mülkiyet hakkıyla ilgili sınırlamalar öngördüğü; kamu düzeninin korunması ve suçişlenmesinin önlenmesi için kanunla yasaklar getirerek bunlara uymayanlar bakımından yeni suçlar ve cezalar ihdas ettiği; konunun öneminden dolayı kimlerin silah taşıyabileceklerini veya bulundurabileceklerini tek tek saymak suretiyle bu yasakların istisnalarını da kanunia sayarak belirlediği, incelenen kuralların da bu nedenle temel haklara ilişkin olduğu açıktır.
Kuşkusuz, bir konunun Anayasa gereğince kanunla düzenlenmesinin zorunlu olduğundan söz edilebilmesi için, mutlaka anilan konunun (mesela silah taşıma ve bulundurma ruhsatı ile ilgili hususların) kanunla düzenleneceğinden Anayasada özel olarak söz ediłmesi gerekmemekte, temel haklara ve hürriyetlere veya Anayasada yer verilen ilkelere ilişkin olup olmadığı gözönünde bulundurulmaktadır.

Dolayısıyla söz konusu iki bentte düzenlenen hususların temel haklar ve hürriyetlerle ilgisi bulunmadığı gibi Anayasaya göre kanunla düzenlenmesi gereken diğer konulardan da olmadığı yönündeki çoğunluk görüşünün isabetli olduğu söylenemez.
Diğer taraftan, kuralların, özellikle de kanun hükümlerinin -aşağıda açıklanacak sebeplerle- belli bir ölçüde soyutluk içermesinin kaçınılmaz olduğu tartışmasızdır. Anayasa 

uyarınca kanunla düzenlenmesi gereken konularda bile sadece tahdidi hükümler"in tercih edilmesi -bütün durumların ve kişilerin kanunda tek tek sayılmasının neredeyse imkânsız olması ve özellikle, yasama organının yapısı bakımından ağır işlemesi nedeniyle kanunlarda sık sık değişiklik yapılmasının zorluğu da dikkate alındığında- acil ihtiyaçların karşıłanmasıbakımından pratik olmayan sonuçlara yol açabilir. Bu sebeple, kanunda tek tek sayılan kişilerle aynı veya benzer durumda olanların da düzenleyici idarî işlemlerle belirlenmesine imkân sağlayan bir hükme ihtiyaç bulunmakla birlikte. söz konusu düzenleyici işlemlerin yapılmasına yetki veren kanun hükümierinin Anayasanın 2. maddesi uyarınca belirlilik ilkesinin ve 7. maddesine göre yasama yetkisinin devrediłmezliği ilkesinin gereklerine uygun olması zorunludur.

Aksi takdirde, yasama organının, bazı kriterleri gözönünde bulundurmak suretiyle tahdidî olarak belirlediği kuralları (mesela incelenen Kanunun dava konusu hükümlerin de yer aldığı maddesinde ayrıntılı şekilde belirlenen görev unvanları ve nitelikleri ile hiçbir ilgisi bulunmayan, benzer durumda da olmayan çok sayıdaki kişinin anılan sınırlamalardan istisna tutulması sonucunu doğuran ve ayrıntıl düzenlemeleri) anlamsız hâle getiren idarîdüzenlemelerle karşılaşılabilir.

Bu kapsamda, Anayasanın 2. maddesinde teminat altına alınan hukuk devletinin gerekierinden olan "belirlilik ilkesi" ile 7. maddesinde düzenlenen "yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesi"nin -bazen birlikte ele alınması gerekse de- farklı iki anayasal ilke olduğunu ve belirliłik ilkesinin Anayasada kanunla düzenlenmesi öngörülmeyen konularda çıkarılan kanunlar için de geçerti olduğunu vurgulamak gerekir. Buna göre, incelenen kuralların Anayasanın kanunla düzenlenmesini öngördüğü konulara ilişkin olmadığıyönündeki çoğunluk görüşü isabetli olmamakla birlikte, bu görüşün doğru olduğu kabul edilse dahi, Anayasada öngörülmeyen veya açıkça yasaklanmayan konularda kanun koyucunun düzenlemenin çerçevesini belirleme konusunda mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğu ve esaslarını belirlemeden bu hususların düzenlenmesi yetkisini yürütme organına bırakabileceği söylenemez. Aksinin kabulü Anayasanın 2. maddesinde öngörülen demokratik hukuk devleti niteliğiyle bağdaşmaz (Erdoğan Teziç, Anayasa Hukuku, 15. bs., İstanbul 2012, s. 241).
Yukarıda belirtildiği üzere, incelenen hükümler Anayasanın İkinci Kısmının İkinei Bölümünde yer alan temel haklarla ilgili olup Anayasaya göre kanunla düzenlenmesi gereken konulara ilişkindir. Ancak aksi kabul edilse de, yasama organının takdir yetkisini Anayasaya göre kanunla düzenlenmesi gerekmeyen bir konuyu kanunla düzenleme yönünde kullanmasıhâlinde, bu düzenlemede de hukuk devleti ilkesinin gereklerine uyması; başka bir deyişle bu kanunun da hukuk devletinin şartlarına uygun olması ve bu bağlamda kanun hükümlerinin belirlilik ve hukukî güvenlik ilkeleriyle çelişmemesi zorunludur.

Bù zorunluluğa uyulmaması hâlinde, anılan konu hiç düzenlenmeseydi herkese açık olacak bazı imkânların, aynı veya benzer hukukî durumda bulunan bazı kişilere tanınmaması,bazı kişilere imtiyazlar sağlanması ve bunların denetimsiz kalması gibi, yasama organının iradesine aykırı sonuçlarla karşılaşılabilir.

Şüphesiz yukarıda belirtilen ilkelere ilişkin şartların aranması, bunlara uygun bir kanunî düzenleme yapılmadığı takdirde yürütme organının mutlaka keyfī düzenlemeier yapacağı anlamına gelmediği gibi. kanun hükmündeki bir belirsizlik hukukî güvenlik iłkesiyłe bağdaşmayan sonuçlar da doğurmayabilir. Ancak Anayasaya uygunluk denetiminde,

Anayasanın 2. maddesinde teminat altına alınan hukuk devleti ilkesinin gereği olan söz konusu ilkeler. uygulamadan ve kanunun verdiği yetkiye dayanılarak yapılan düzenlemelerden bağımsız olarak, yani sadece kanun hükmü üzerinden değerlendirilir ve bu değerlendirmeye göre sonuca varılır.

Bu itibarla, Anayasa uyarınca kanunla düzenłenmesi gerektiği için veya Anayasada öngörülmediği hâlde çıkanlan kanunların tamamı bakımından geçerli olan belirlilik ilkesi de.Anayasaya göre kanunla düzenlenmesi zorunłu olduğu için çıkarılan kanunlar bakımından geçerli olan yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesi de esasen yasama organının kanunia ortaya konulan iradesinin anlamsız hâle gelmesine yol açabilecek ikincil düzenlemelere imkân verilmemesini gerektirir.

Bilindiği gibi Anayasanın 2. maddesinde öngörüfen hukuk devleti -kararlarımızda birçok defa ifade edilen diğer niteliklerinin yanında- adaletli bir hukuk düzeni kurarak bunu sürdüren. hukukî güvenliği sağlayan, Anayasaya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargı denetimine açık olan devlettir.
Hukuk devletinin temel unsurlarından biri olan belirlilik ilkesi de, Mahkememizin yerleşik içtihadına göre, kanunî düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir tereddüte ve şüpheye yer vermeyecek şekilde açık, net, aniaştlır, nesnel ve sınırlarının belirli olmasını, ayrica keyfiliğe yol açmayacak bir içeriğinin bulunmasını gerektirmekte;hukukî güvenlik ilkesiyle bağlantılı olarak da normların öngörülebilir olmasını ve kanunda belirli bir kesinlik içinde hangi somut olgulara hangi sonuçların bağlandığının görülebilmesini zorunlu kılmaktadır (örn. olarak bkz. 18/3/2021 tarihli ve E.2018/127, K.2021/18 sayıli 31/3/2021 tarihli ve E.2020/8, K.2021/25 sayıli kararlarımız).

Hukukun temel fonksiyontarından biri olan düzenin sağlanması, kuralların ve bunlara konu olan haklarn sahiplerinin önceden belirlenmesine ve bilinmesine bağli olduğundan, asiında kural koymanın amacı da bir konuyu düzenleyerek belirsizliği gidermektir (Yusuf Karakoç. Hukuka Dair (Yazılar), Ankara 2021, s. 30-31). Bu nedenle,belirsizliği gidermeyen (veya konuyu, düzenlenmeden öncekinden daha belirsiz hâle getiren)bir kanun hükmünün, Anayasaya uygun bir kanunî düzenleme olduğu söylenemez.
Nitekim, temel haklara ilişkin olarak yapılan Anayasaya uygunluk denetiminde ve özellikle bireysel başvuruda gözönünde bulundurulan kanunîlik iikesi de -diğer şartların yanında- kanunun açıklığını, bir başka ifadeyle belirlilik ilkesine uygun olmasını gerektirir ve anayasal hakların sınırlanmasıyla ilgili temel düzenlemelerin alt düzenleyici işlemlerde değil.kanunun kendisinde yer alması gerektiği görüşünün temelinde hukuk devleti ilkesiyle birlikte kuvvetler aynılığı ve demokrasi ilkeleri yer alır (Aharon Barak, Proportionality: Constitutional Rights and Their Limitations, New York 2012, s. 106. 112). Bu görüş. Anayasanın yukarıda aktarılan hükümleri uyarınca, temel haklara ilişkin (sınırlama getirmeyenler de dahil olmak üzere) bütün düzenlemeler için geçerlidir.

Kuvvetler ayrılığı ilkesi, aşağıda yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesine ilişkin olarak belirtileceği üzere, yürütme organının hareket alanını gösteren parametrelerin yasama organı tarafindan belirlenmiş olmasıni; hukuk devleti ilkesi, yürütme organının detaylarınıbelirleyeceği düzenlemelerin ilkelerinin yasama organı tarafindan tespit edilmesini 

demokrasi ilkesi de temel belirlemelerin yasama organındaki seçilmiş temsilcilerce yapılmasını gerektirir (Barak, age., s. 113).

Kanuni düzenlemenin konusu ile temel haklara müdahale oranının da (öreğin sınırlama getirip getirmediğinin) düzenlemenin belirliliği bakımından aranması gereken ölçüyü etkileyeceğinde şüphe bulunmamakla birlikte. kanunla belirlenme şartının karşılanması için kanunun yeterince açık ołması (Barak, age., s. 116) ve yürütme organının düzenleyeceği ayrıntıların tespitinde yol gösterecek nitelikte bulunması gerekir.
Belirlilik ilkesi, yasama organının takdir yetkisini, Anayasantn 2. maddesinde teminat altına alınan hukuk devleti ilkesine uygun şekilde anayasal sınırlar içinde adalet ve hakkaniyet ölçütlerini gözönünde tutarak kullanıp kullanmadığının belirlenmesi bakımından da önemlidir.

Anayasanın 7. maddesinde de yasama yetkisinin Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olduğu ve devredilemeyeceği hükme bağlanmakta, ancak yürütme organına hiçbir şekilde düzenleme yapma yetkisi verilemeyeceği anlamına gelmeyen bu ilke, Anayasada kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda genel ifadelerle değil, kanunla temel kuralları ve esaslarıbelirlendikten ve konunun çerçevesi çizildikten sonra ayrıntıların düzenlenmesinin yürütme organına bırakılmasını gerektirmektedir (örn. olarak bkz. 29/11/2017 tarihli ve E. 2017/51, K.2017/163 sayılı kararımız, § 13).

Bu şartlara uyulmadan sinırsız ve belirsiz bir alanın idarenin düzenlemesine bırakılması ve yürütme organına keyfî uygulamalara yol açabilecek çok geniş bir takdir yetkisi verilmesi yasama yetkisinin devrediłmezliği ilkesine aykırılık oluşturur (örn. olarak bkz. 13/6/1985 tarihli ve E.1984/14. K.1985/7 sayıh; 19/4/1988 tarihli ve E.1987/16,K.1988/8 sayılı kararlarımız. Ayrıca geniş bilgi için bkz. Gözler, age., s. 614-615; Teziç, age.,s. 21-30; Ergun Özbudun, Türk Anayasa Hukuku, 7. bs., Ankara 2002, s. 192-195; Ali D.Ulusoy, Yeni Türk Idare Hukuku, 2. bs.. Ankara 2019, s. 1 18-122).
Kanunun 7. maddesinin birinci fikrasının incelenen (3) ve (5) numaralı bentlerinin Anayasanın 35. ve 38, maddeleriyle ilgili olduğu ve dolayısıyla yürütme organına verdiği düzenleme yetkisinin çerçevesinin kanunla belirlenmesi gerektiği de açıktır. Başka bir ifadeyle, kanun hükümlerinin belli bir ölçüde soyutluk içermesi tek başına yukarıdaki ilkelere aykırı görülemezse de, anılan bentlerde belirtilen hususların -yukarıda açıklandığı gibikanunla temel ilkelerin düzenlenmesinden ve çerçevenin çizilmesinden sonra Cumhurbaşkanıkararına ve yönetmeliğe bırakılmasi gerekir.

Mahkememizin yerleşik içtihadına göre de kanunla düzenleme, bir konudan sadece kavramsal veya kurumsal olarak bahsedilmesi değildir. Kuşkusuz konuya jlişkin bütün ayrıntılara kanunda yer verilmesi gerekmemektedir. Esasen devlet faaliyetlerinin yayıldığıalanın genişliği nedeniyle bu alanın tamamının yasama organı tarafindan düzenlenmesine imkân da bulunmamaktadır (bkz. Kemal Gözler, Idare Hukuku Dersleri, 6. bs., Bursa 2007, s.399 ve dn. (0-12'de atif yapılan eserler). Ancak, Anayasaya göre kanunla düzenlenmesi öngörülen bir konunun temel kuralları, esasiari, çerçevesi ve kapsamı kanunda belirlendikten sonra uzmanlık ve idare tekniğine ilişkin hususlar yürütmeye bırakılabilir. Bu durumda,kanun koyucunun tespit edeceği temel kurallar ve çizeceği çerçeve, yürütme organının düzenleyeceği ayrıntıların belirlenmesinde yol gösterici nitelikte olmalıdır.

Încelenen bentlerde ise, yasama organının özel bir önem vererek “Cumhurbaşkanı,Başbakan. Cumhurbaşkanı yardımcıları, Bakanlar. Yasama Organı üyeleri ve Bakan yardımcıları ile bu görevlerde bulunmuş olanlar" başta olmak üzere Kanunda tek tek saydığıkişilere, görevlere ve bunların niteliklerine ilişkin hiçbir atıfta bulunulmadan ve hangi kişilere veya meslek gruplarına, hangi şartlarla ve hangi kıstaslara göre ateşli silah taşıma ve bulundurma izni verileceği konusunda bir hükme yer verilmeden, başka bir ifadeyle ayrıntıların belirlenmesinde yol gösterecek nitelikte bir çerçeve çizilmeden, bunları belirleme yetkisi yürütme organının işlemlerine bırakılmaktadır.

Çoğunluğun gerekçesinde, taşıma ve bulundurma yetkisine sahip olaniar ile bu yetkinin geri ahınmasına ve yenilenmemesine ilişkin şartların, Kanunun ilgili hükümlerinde herhangi bir tereddüte yer vermeyecek şekilde açık ve net olarak düzenlendiği belirtilmekte ise de (§ 8), (3) ve (5) numaralı bentlerle yürütme organınin düzentemesine birakılan hususlarda 7, maddede de Kanunun diğer maddelerinde de herhangi bir ilkeye yer verilmediği veya bu konularda başka bir kanun hükmüne de atıf yapılmadığı görülmektedir.
Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Anayasaya göre kanunla düzenlenmesi gereken mezkûr konuda kanunla temel ilkeler herhangi bir tereddüte yer vermeyecek şekilde ve belli bir kesinlik içinde açık, net, anlaşılir ve nesnel bir şekilde belirlenmeden ve keyfīuygulamalara engel olacak tedbirier öngörülmeden, belirtilen hususların yürütme organınca düzenleneceğini hükme bağlayan dava konusu kuralların belirli ve öngörülebilir olduğu söylenemeyeceği gibi düzenlemenin yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesiyle bağdaștiğından da söz edilemez.

Yukarıda açiklanan sebeplerle, anılan kuralların Anayasanın 2. ve 7. maddelerine aykırı olduğu ve iptal edilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluğun red kararına katılmıyorum.
Üye M. Emin KUZ 

Esas Sayisi : 2020/9Karar Sayısi: 2021/37
KARŞIOY GEREKÇESI 
1. Anayasa Mahkemesi çoğunluğunun 24/10/2019 tarihli ve 7190 sayılı Kanunun 18. maddesiyle 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un değiştirilen 7. maddesinin birinci fikrasının (3) ve (5) numaralıbentlerinin iptal isteminin reddi biçimindeki görüşüne dava konusu bentlerin Anayasa'ya aykırt ołduğu gerekçesiyle iptal edilmesi gerektiği kanaatinde olduğum için katılmamaktayım.
2. Dava konusu (3) numaralı bent Cumhurbaşkanlığı kararı ile devlet, belediye, özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensuplarının ateşli silah taşıyabilmelerini hüküm altına alırken, (5) numaralı bent Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirlenecek esaslara göre valilere ateşli silah taşıma ve bulundurma imkânı sağlayan izin vesikasını verme yetkisini düzenlemektedir.

3. Mahkememiz çoğunluğu (3) numaralı bendin hangi memur ve mensuplara ne şekilde ateşli silah taşıma veya bulundurma yetkisinin verileceğini hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde düzenlediğinden Anayasa'nın 2. maddesi bağlamında hukuki belirlilik ilkesine aykırı olmadığını belirterek iptal isteminin reddine karar vermiştir.

4. Burada öncelikle ifade etmek gerekir ki Cumhurbaşkanının Devlet, belediye, özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensuplarına ateşli silah taşıma veya bulundurma izni vermesi mümkündür. Ancak bu bahsedilen kamu görevlisi kesiminin çok büyük bir sayıyı teşkil ettiği de aşikardır. Dolayısıyla Cumhurbaşkanına tanınan bu yetkinin şartları ve sinırlarının da Kanunda belirlenmesi gerekmektedir.

5. Oysa dava konusu (3) numaralı bent Cumhurbaşkanlığı kararı ile devlet, belediye.özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensuplarının ateşli silah taşıyabilmelerini hüküm altına alırken, hangi şartlar dahilinde kuralda sayılan kamu görevlilerine ateşli silah taşıma veya bulundurma yetkisinin verileceğine ilişkin hususlara ne iptali talep edilen bentte ne de Kanun'un başka bir hükmünde yer verilmektedir. Bundan dolayıdır ki burada devlet,belediye. özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensuplarının ateşli silahlarıtaşima veya bulundurma yetkisi yetkili makamın takdirine birakılmış ve bu yetkinin sınırlarına ilişkin bir belirlemeye yer verilmemiştir.

6. Nitekim Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtihadına göre Anayasanın 2.maddesindeki hukuk devletinin temel unsurlarından biri olan “belirlilik“ ilkesinin gereği olarak yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrica kamu otoritelerinin keyfī uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gerekmektedir. Bu bağlamda belirlilik ilkesinin gereği olarak hukuksal güvenlikle bağlantılı biçimde bireylerin kanundan, belirli bir kesinlik içinde. hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını bilebilmeleri gerekir. Zira birey ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını buna göre ayarlayabilir (E.2015/41.K.2017/98, 04/05/2017, § 153).


7. Dava konusu (3) numaralı bentte ise bu anlamda bir belirlilik sağlanamamiştır.Yukarıda da ifade edildiği üzere hangi şartlar dahilinde bu kamu görevlilerine silah ruhsatıtaşıma ve bulundurma yetkisi verileceğine dair bir düzenlemeye yer verilmediği için bu anlamda Anayasanın 2. maddesine aykırılığın ortaya çıktığı görülmektedir.
8. Dava konusu (5) numaralı bent ise valilerce ateşli silah taşima ve bulundurma imkânı sağlayan izin vesikasının Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönctmelikte belirlenecek esaslara göre verilebileceğini hüküm altına almaktadır.

9. Elbette ki valiler tarafından verilecek silah taşıma izinteri ile ilgili hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarilacak yönetmelikle belirlenebilir. Cumhurbaşkanı tarafindan çıkarılacak bu kapsamdaki bir yönetmeliğin yetki yönüyle Anayasa'ya aykırılığından bahsedilemez. Ancak bu bağlamda önemli bir husus bu konu ile ilgili çıkarılacak yönetmelikte dikkate alınacak ilke ve esasların Kanun'da belirlenmiş olması ve çıkarılacak yönetmeliğin de bu ilke ve esaslara uygun bir düzenleme yapmasıdır. Oysa ne dava konusu kuralda ne de Kanunun başka bir yerinde valilerce ateşli silah taşıma ve bulundurma imkânısağlayan izin vesikasının Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikte hangi şartlar dahilinde verileceğine dair bir hükme yer verilmiştir.

10. Dolayısiyla dava konusu (5) numaralı bentle Cumhurbaşkaninca çikarılan yönetmelikle valiler tarafindan verilecek izin vesikast konusunda hangi kişi veya grupların hangi kriterlere göre belirleneceği konusunda bir belirleme yapılmadığından bu kuralın sınırlarının kanunla belirlenmediği ve tamamen idari takdire bağlı biçimde gerçekleştirileceği sonucu ortaya çikmaktadır. Dolayısıyla (5) numaralı bent Anayasanın 2. maddesindeki belirlilik ilkesine aykırıdır.

11. Sonuç olarak yukarıda sıralanan gerekçelerle 24/10/2019 tarihli ve 7190 sayıl Kanun'un 18. maddesiyłe 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un değiştirilen 7. maddesinin birinci fikrasının (3) ve (5) numaralıbentlerinin belirlilik ilkesine aykırı yönleri barındırdığı için Anayasa'nın 2. maddesi gereğince iptali gerektiği kanaatinde olduğumdan Mahkememiz çoğunluğunun aksi yöndeki kararina katilmamaktayim.

Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ