Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİK | 2019-10-22

22 Ekim 2019 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 30926
YÖNETMELİK
Kültür ve Turizm Bakanlığından:
SİNEMA
FİLMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE SINIFLANDIRILMASINA İLİŞKİN USUL VE
ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; ülke içinde üretilen
veya ithal edilen sinema filmlerinin ve fragmanların değerlendirilmesi ve
sınıflandırılması ile sinema filmi gösterimlerine ilişkin denetimlere dair
görev ve yetkiler ile usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; sinema filmlerinin ve
fragmanların değerlendirilmesi ve sınıflandırılmasına, kurulların oluşumu,
görev, yetki ve çalışma usullerine, reklam ve fragman sürelerine, sinema
biletine, denetim ve idari para cezalarına ilişkin hükümleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 14/7/2004 tarihli ve 5224
sayılı Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile
Desteklenmesi Hakkında Kanunun 4 üncü, 7 nci, 13 üncü ve geçici 4 üncü
maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
b) Değerlendirme ve sınıflandırma: Ülke içinde
üretilen veya ithal edilen sinema filmlerinin ve bu filmlerin sinema salonlarında
gösterilecek fragmanlarının ticari dolaşıma veya gösterime sunulmadan önce,
gösterim ve iletim biçimleri dikkate alınarak kamu düzeni, genel ahlâk ile
küçüklerin ve gençlerin ruh sağlığının korunması, insan onuruna uygunluk ve
Anayasada öngörülen diğer ilkeler doğrultusunda denetlenmesi,
değerlendirilmesi ve sınıflandırılmasını,
c) Denetim komisyonu: Kanunun 13 üncü maddesi ile
bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerinde belirtilen hususlara ilişkin
denetimleri gerçekleştirmek üzere kurulan komisyonları,
ç) Fragman: Sinema filminin reklam ve tanıtımını
yapmak amacıyla oluşturulmuş her türlü tanıtım filmini,
d) Genel Müdürlük: Sinema Genel Müdürlüğünü,
e) İthalatçı: 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı
Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 23 üncü maddesi hükümlerine uygun şekilde
sinema filmlerinin ithalatını yapan gerçek veya tüzel kişileri,
f) Kanun: 14/7/2004 tarihli ve 5224 sayılı Sinema
Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi
Hakkında Kanunu,
g) Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu: Sinema
filmlerinin ve fragmanların değerlendirilmesi ve sınıflandırılması amacıyla
oluşturulan Kurulu,
ğ) Meslek birlikleri: 5846 sayılı Kanun kapsamında
kurulan tüzel kişiliği haiz kuruluşları,
h) Sinema filmi: Sinema sanatına özgü dil ve
yöntemler ile meydana getirilen belgesel, kurgu, animasyon ve benzeri
türlerde; konulu veya konusuz, uzun veya kısa metrajlı, tespit edildiği
materyale bakılmaksızın elektronik, mekanik veya benzeri araçlarla
gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle ilişkili hareketli görüntüler
dizisinden ibaret filmleri,
ı) Sinema salonu işletmecisi: Ticari bir faaliyetin
parçası olarak sinema filmlerinin toplu gösterim yoluyla halka sunulduğu
yerleri işleten gerçek veya tüzel kişileri,
i) Yapımcı: Sinema filmlerinin ilk tespitini
gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişileri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Değerlendirme
ve Sınıflandırma Kurulu ile Alt Kurullar
Alt
kurullar
MADDE 5 – (1) Sinema filmleri ile fragmanların değerlendirme
ve sınıflandırmasının yapılması amacıyla alt kurullar oluşturulur.
(2) Alt kurullar; Bakanlık temsilcisi, meslek
birliklerince önerilen kişiler arasından Bakanlıkça seçilecek bir temsilci
ile Bakanlıkça belirlenecek bir psikolog olmak üzere üç kişiden oluşur.
(3) Alt kurul üyelerinin görev süresi iki yıldır.
Alt kurullardaki meslek birlikleri temsilcileri ile psikologlar iki dönem
üst üste seçilemezler.
(4) Bakanlık temsilcisi alt kurulun başkanıdır. Alt
kurullar, üye tam sayısı ile toplanır ve üçte iki çoğunlukla karar alır.
Alt kurul toplantılarına üyeler dışında kimse katılamaz.
(5) Alt kurullarda görevlendirilen üyeler
Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulunda görev alamaz.
Alt
kurulların çalışma usul ve esasları
MADDE 6 – (1) Alt kurullar, sinema filmlerinin ve
fragmanların değerlendirme ve sınıflandırmasını yaparak bunlara ilişkin
işaret ve ibareleri belirler. Alt kurullar birden fazla işaret ve ibare
kullanılmasına karar verebilir.
(2) Filmin veya fragmanın değerlendirme ve
sınıflandırma sonucu başvuru sahibine iletilir.
(3) Alt kurullar, sinema filmlerini ve
fragmanlarını değerlendirilmek ve karar alınmak üzere Değerlendirme ve
Sınıflandırma Kuruluna sevk edebilir.
(4) Yapımcı veya ithalatçı, filmin Değerlendirme ve
Sınıflandırma Kurulunda yeniden değerlendirilmesi için Bakanlığa alt kurul
kararının bildirim tarihinden itibaren beş iş günü içinde itiraz edebilir.
(5) Alt kurullarda gerekli görülmesi halinde,
mütercim tercüman bulundurulabilir. Mütercim tercümanın ücreti, başvuru
sahibi tarafından karşılanır.
(6) Gerekli görülmesi halinde kamu kurum ve
kuruluşlarından konuya ilişkin görüş istenebilir.
Değerlendirme
ve Sınıflandırma Kurulu
MADDE 7– (1) Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu;
Bakanlık ile İçişleri ve Milli Eğitim Bakanlıklarından birer üye, ilgili
alan meslek birliklerince önerilen uzman kişiler arasından Bakanlıkça
seçilecek üç üye ile Bakanlık tarafından belirlenecek, alanında doktora
derecesi bulunan bir sosyolog, bir psikolog ve bir çocuk gelişimi uzmanı
olmak üzere toplam dokuz üyeden oluşur. Üye sayısı kadar yedek üye
belirlenir.
(2) Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu
üyelerinin görev süresi iki yıldır. Meslek birlikleri temsilcileri iki
dönem üst üste seçilemezler.
(3) Bakanlık temsilcisi Değerlendirme ve
Sınıflandırma Kurulunun başkanıdır. Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu,
en az altı üyenin katılımıyla toplanır ve en az beş üyenin aynı yöndeki
oyuyla karar alır.
Değerlendirme
ve Sınıflandırma Kurulunun çalışma usul ve esasları
MADDE 8 – (1) Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu;
a) Alt kurul tarafından sevk edilmesi halinde,
b) Alt kurul tarafından alınan karara başvuru
sahibinin itirazı üzerine,
c) Kanunun 4 üncü maddesinin beşinci fıkrası
çerçevesinde Bakanlığın talebi üzerine,
sinema filmlerinin ve fragmanların değerlendirme ve
sınıflandırmasını yapar.
(2) Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu, sinema
filmleri ve fragmanların işaret ve ibarelerinin belirlenmesi ile gösterime
veya ticari dolaşıma sunulmasının uygun olup olmadığına ilişkin karar
alabilir.
(3) Bakanlık, sinema filminin veya fragmanın
değerlendirme ve sınıflandırma sonucunu başvuru sahibine iletir.
(4) Başvuru sahibi, istediği takdirde Değerlendirme
ve Sınıflandırma Kuruluna gözlemci olarak katılabilir.
(5) Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulunda gerekli
görülmesi halinde, mütercim tercüman bulundurulabilir. Mütercim tercümanın
ücreti, başvuru sahibi tarafından karşılanır.
(6) Gerekli görülmesi halinde kamu kurum ve
kuruluşlarından konuya ilişkin görüş istenebilir.
Alt kurul
ve Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu üyelerine yapılacak ödemeler
MADDE 9 –
(1) Değerlendirme ve Sınıflandırma
Kurulu üyelerine, yılda on iki toplantıdan fazla olmamak üzere her toplantı
için (3000), alt kurulda görev yapan üyelere ise ayda yirmi toplantıdan
fazla olmamak üzere her toplantı günü için (1000) gösterge rakamının memur
aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar üzerinden toplantı
ücreti ödenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Değerlendirme
ve Sınıflandırma ile İşaret ve İbareler
Değerlendirme
ve sınıflandırma esasları
MADDE 10
– (1) Ülke içinde üretilen veya
ithal edilen sinema filmleri ve fragmanlar, ticari dolaşıma veya gösterime
sunulmadan önce cinsellik, çıplaklık, şiddet, korku ile uyuşturucu madde,
kaba ve argo dil gibi olumsuz örnek oluşturabilecek davranışların ağırlığı
göz önünde bulundurularak değerlendirilir ve sınıflandırılır.
(2) Sinema salonlarında ilk kez ticari dolaşıma
girecek değerlendirme ve sınıflandırması yapılmış sinema filmleri,
gösterime girdiği tarihten itibaren ücretli yayın yapılan kablo, uydu,
karasal, internet ve diğer ortamlarda beş ay geçmeden, ücretsiz yayın
yapılan uydu, karasal, internet ve diğer ortamlarda altı ay geçmeden ticari
amaçla yayınlanamaz veya umuma iletilemez.
Değerlendirme
ve sınıflandırma başvurusu
MADDE 11
– (1) Değerlendirme ve
sınıflandırma başvurusu; sinema filminin yapımcısı, ithalatçısı ya da festival
yönetimi tarafından Bakanlıkça belirlenen başvuru formu ve belgeler ile
ticari dolaşıma veya gösterime sunulacak nihai kopyanın Bakanlığa iletilmesi
suretiyle yapılır.
İşaret ve
ibareler
MADDE 12
– (1) Değerlendirme ve
sınıflandırma sonucunda, Ek-1’de yer alan işaret ve ibarelerin film öncesinde,
her türlü tanıtım ve gösterim alanında ve taşıyıcı materyal üzerinde
rahatça görülebilecek ve okunabilecek şekilde kullanılması zorunludur.
(2) Sinema filmi öncesinde veya arasında gösterilen
fragmanların, gösterimi yapılan sinema filmi için belirlenmiş işaret ve
ibarelere uygun olması zorunludur.
Kültürel
ve sanatsal etkinlikler kapsamında gösterilecek filmler
MADDE 13
– (1) Değerlendirme ve
sınıflandırması yapılmamış olan sinema filmleri; festival, özel gösterim ve
benzeri kültürel ve sanatsal etkinliklerde 18+ yaş işareti ile gösterilir.
Daha önce Bakanlıkça değerlendirme ve sınıflandırması yapılan filmler,
ilgili etkinliklerde aldıkları işaret ve ibarelere uygun olarak gösterilir.
Söz konusu etkinliklerde gösterimi yapılacak olan filmlerin taşımaları
gereken işaret ve ibarelerin film öncesinde ve her türlü tanıtım ve
gösterim alanında kullanılması zorunludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Sinema
Gösterimlerine İlişkin Yükümlülükler
Sinema
filmi gösterimine ilişkin bilgilerin Bakanlığa iletilmesi
MADDE 14
– (1) Sinema salonu işletmecileri;
sinema salonlarına, gösterilen filmlere, sinema biletlerine ilişkin
bilgiler ile Bakanlıkça talep edilen diğer bilgilerin gerçeğe uygun olarak
iletimi için Bakanlıkça belirlenen yeterlikteki donanım ve yazılımı işler
halde bulundurmakla yükümlüdür.
(2) Yapılan denetimlerde sinema salonlarında
Bakanlıkça belirlenen yeterlikteki donanım ve yazılımın işler halde
bulunmadığının tespiti halinde belirlenen eksiklerin giderilmesi için
sinema salonu işletmecilerine altmış gün süre verilir.
Reklam ve
fragman süreleri
MADDE 15
– (1) Sinema filmi öncesinde
gösterilen reklamların süresi en fazla on dakikadır. Fragman gösterim
süresi en az üç, en fazla beş dakikadır. Reklam ve fragman gösterimlerinde
teknik sebeplerden kaynaklı süre aşımları denetimlerde dikkate alınmaz.
(2) Bakanlık tarafından uygun görülen kamu spotları
ve sosyal sorumluluk projelerine ilişkin gösterimler belirtilen sürelere
dâhil edilmez. Sinema filmi gösterim arası on beş dakikayı aşamaz.
Sinema
biletleri
MADDE 16
– (1) Sinema salonu işletmecileri
ya da sinema bileti satan diğer gerçek veya tüzel kişiler indirimli bilet
fiyatlandırmaları hariç olmak üzere sinema biletini içeren abonelik,
promosyon, kampanya ve toplu satış faaliyetleri gerçekleştiremez. Yapımcı
veya dağıtımcıdan yazılı onay almak kaydıyla Millî Eğitim Bakanlığı’na
bağlı okullarda eğitim gören öğrenci gruplarına satılan biletler toplu
satış, kampanya ve promosyon olarak değerlendirilmez. Bilet satış bedelini
etkilemeyen, ücretsiz giriş hakkı sağlamayan üyelik kartı uygulamaları
abonelik olarak değerlendirilmez.
(2) İndirimli bilet türleri aşağıda yer almaktadır:
a) Belirli yaş ve üzeri bileti: Sinema salonu
işletmecileri ile filmin yapımcısı veya dağıtımcısı arasında yapılan
sözleşmelerde belirlenen yaş ve üzerindeki izleyiciler için satılan
bilettir.
b) Engelli bileti: 19/7/2008 tarihli ve 26941
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özürlüler Veri Tabanı Oluşturulmasına ve
Özürlülere Kimlik Kartı Verilmesine Dair Yönetmelik kapsamında kart sahibi
olan engelliler için satılan bilettir.
c) Şehit yakını ve gazi bileti: 4/3/2014 tarihli ve
28931 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ücretsiz veya İndirimli Seyahat
Kartları Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve
(c) bentleri uyarınca kart sahibi olan şehit yakınları ve gaziler için
satılan bilettir.
ç) Halk günü bileti: Sinema salonu işletmecileri
tarafından haftada en fazla iki gün olmak üzere belirlenen günlerde satılan
bilettir.
d) İnternet bileti: İnternet üzerinden çevrimiçi
olarak satılan bilettir.
e) Kamu meslek grubu bileti: Sinema salonu
işletmecileri ile kamu kurumları arasında yapılan protokoller ile
belirlenen kamu personeli için satılan bilettir.
f) Öğrenci bileti: Temel eğitim, ortaöğretim ve
yükseköğretim kurumlarında eğitim gören öğrencilere satılan bilettir.
g) Sabah seansı bileti: Gösterimi saat 12:30 ve
öncesinde başlayan seanslar için satılan bilettir.
(3)
İndirimli bilet türlerinden;
a) Belirli yaş üzeri, kamu meslek grubu, halk günü
ve öğrenci bileti; sinema salonu işletmecileri tarafından belirlenen tam
bilet fiyatının %40’ına,
b) Engelli bileti, şehit yakınları ve gazi bileti
ve sabah seansı bileti; sinema salonu işletmecileri tarafından belirlenen
tam bilet fiyatının %50’sine,
c) İnternet bileti; sinema salonu işletmecileri
tarafından belirlenen tam bilet fiyatı üzerinden yapılan diğer indirimlere
ek olarak %10’una,
kadar yapılacak indirim ile satılabilir. İndirimler sinema salonu işletmecisi ile
filmin yapımcısı veya dağıtımcısı arasında yapılacak sözleşme ile
belirlenir.
(4) Sinema salonu işletmecileri, yapımcılar ve
dağıtımcılar satılan yıllık toplam bilet sayısının ve her bir film için
satılan toplam bilet sayısının %2’sini geçmemek üzere ücretsiz ağırlama
yapabilir.
(5) Sinema salonu işletmecileri ya da sinema filmi
bileti satan diğer gerçek veya tüzel kişiler, sinema filmi bileti ile
birlikte başka bir ürünün satışını aynı anda yapamaz, sinema biletini başka
bir ürün veya hizmetin satın alınması şartına bağlayamaz.
(6) Beşinci fıkra haricindeki hükümler, film
festivalleri için gerçekleştirilecek bilet satışlarında uygulanmaz.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Denetim ve
Yaptırımlar
Denetim
komisyonları ve denetim
MADDE 17
– (1) Kanunun 13 üncü maddesi ve
bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerinde belirtilen hususlara ilişkin
denetimleri gerçekleştirmek üzere illerde mahallin mülki idare amirince
yeterli sayıda Denetim Komisyonu kurulur.
(2) Denetim Komisyonları; İl Kültür ve Turizm
Müdürlüğü personeli olan en az üç en fazla beş kişiden oluşur. Yapımcı
meslek birlikleri ve sinema salonlarını temsil eden sivil toplum
kuruluşları, denetimlere birer temsilci ile gözlemci olarak katılabilir.
(3) Yapılan denetimlerde, Kanun ve bu Yönetmelik
hükümlerine aykırılığın tespiti halinde muhatabın da imzasının alınması
suretiyle Denetim Komisyonu üyeleri tarafından bir tutanak düzenlenir.
İmzadan kaçınılması halinde bu durum tutanakta açıkça belirtilir. Tutanağın
bir örneği ilgilisine verilir. Tutanak, idari para cezasının verilmesi için
mahallin mülki idare amirine sunulur.
(4) Denetim Komisyonlarının faaliyetlerine ilişkin
iş ve işlemler İl Kültür ve Turizm Müdürlüklerince yürütülür. Denetim
raporları üçer aylık dönemlerde Genel Müdürlüğe gönderilir.
(5) Denetim Komisyonlarının denetime ilişkin ilgili
mevzuat uyarınca gerçekleştirdiği giderleri Bakanlık bütçesinden
karşılanır.
Yaptırımlar
MADDE 18
– (1) Yapılan denetimlerde;
a) Değerlendirme ve sınıflandırma yükümlülüğüne
uymayan, zorunlu tutulduğu halde gerekli işaret ve ibareleri kullanmayan
veya yanıltıcı şekilde kullanan film yapımcısına yirmi bin Türk Lirası,
b) Değerlendirme ve sınıflandırma yükümlülüğüne
uyulmayan filmlerin dağıtımını yapanlara yirmi bin Türk Lirası,
c) Değerlendirme ve sınıflandırma yükümlülüğüne
uyulmayan filmlerin ve fragmanların gösterimini yapanlar ile gerekli işaret
ve ibareleri kullanmadan veya yanıltıcı şekilde kullanarak film gösterimi
yapanlara elli bin Türk Lirası,
ç) Gösterim ve tanıtım alanlarında gerekli işaret
ve ibareleri kullanmadan etkinlik düzenleyenlere film başına yirmi bin Türk
Lirası,
d) Reklam, fragman ve film arası sürelerine uymadan
gösterim yapan, Kanunun 13 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkra
hükümlerine aykırı hareket eden ve Kanunun 13 üncü maddesinin beşinci
fıkrasında yer alan yükümlülükleri yerine getirmeyen veya gerçeğe aykırı
bildirimde bulunan sinema salonu işletmecilerine salon başına elli bin Türk
Lirası,
idari para cezası verilir.
(2) Bu maddede öngörülen idari para cezaları
mahallin mülki idare amiri tarafından verilir. İdari para cezaları,
tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. İdari para cezasının ödenmiş
olması yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.
(3) Bu maddede öngörülen idari para cezaları her
yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi
Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân
edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu suretle idarî
para cezalarının hesabında bir Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Düzenleme
yetkisi
MADDE 19
– (1) Bakanlık, gerekli hallerde
bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin düzenlemeler yapabilir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 20
– (1) 18/2/2005 tarihli ve 25731
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve
Sınıflandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 21
– (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 22
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Kültür ve Turizm Bakanı yürütür.
Eki için tıklayınız