Anayasa Mahkemesinin 17/11/2021 Tarihli ve 2019/2762 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-12-24

24 Aralık 2021 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31699
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
BİRİNCİ BÖLÜM  KARAR 
USKAR KÖMÜR PAZARLAMA NAKLİYAT TARIM İNŞAAT SANAYİ VE  TİCARET LTD. ŞTÍ. BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2019/2762Karar Taribi : 17/11/2021
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN 
Muammer TOPAL 
Recai AKYEL 
Selahaddin MENTEŞ
Raportör : Ayhan KILIÇ

Başvurucu : Uskar Kömür Pazarlama Nakliyat Tarım İnşaat Sanayi ve 
Ticaret Ltd. $ti.

Vekili ; Av. İbrahim ERGENÇ


I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru; terör örgütüyle irtibatı ve iltisakhı bulunduğu gerekçesiyle verilen ihaleden iki yıl süreyle yasaklanma kararına karşı açılan davada esaslı iddiaların karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, ihale sözleşmesinin feshedilmesi ve geçici teminatın irat kaydedilmesi nedenleriyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 25/1/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabuf edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5.Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapıłmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık. görüşünü bildirmiştir.

7. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.

III. OLAY VE OLGULAR 
8.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
9.Başvurucu, merkezi Nevşehir'de olan bir limitet şirkettir.
10. Başvurucu, Kulu Ilçe Milli Eğitim Müdürlüğünce (İdare) 28/8/2017 tarihinde yapılan "Kulu İlkokul. Ortaokulları ve Anaokuluna torbalanmış linyit kalorifer kömürü alımı"ihalesinde teklif sunmuş ve ihale başvurucu üzerinde kalmiştır. Başvurucu ile İdare arasında 5/10/2017 tarihinde sözleşme imzalanmiştır.

11. Nevşehir İl Emniyet Müdürlüğünce (Emniyet Müdürlüğü) başvurucu hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda Ídareye gönderilen 6/10/2017 tarihli yazıda başvurucunun Fetullahçı Terör Örgütü ve/veya Paraleł Devlet Yapılanmasına (FETÖ/PDY)müzahir bankada 17/12/2013-2/6/2016 tarihleri arasında 504 adet hesap hareketinin bulunduğu belirtilerek bu bilginin ilgili mereilerden teyit edilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
12. İdare_26/10/2017 tarihinde sözleşmeyi "güvenlik soruşturmasının olunsuz sonuçlandiğı" gerekçesiyle feshetmiştir. Başvurucunun yatirdiğı 19.950 TL geçici teminat da gelir olarak kaydedilmiştir. Başvurucu, sözleşmenin feshedilmesine ilişkin işleme karşı27/10/2017 ve 14/11/2017 tarihlerinde Ídare nezdinde itirazda bulunmustur. Ídare 28/11/2017tarihli yaziyła itirazı reddetmiştir. Başvurucunun ihalenin feshi ve geçici teminatın irat kaydedilmesine ilişkin işlemlere karşı dava açtığına dair herhangi bir bilgi bireysel başvuru dosyasinda bulunmamaktadır.

13. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından başvurucu hakkında 18/1/2018 tarihli işlemle iki yıl süreyle ihaleye katılmaya yasaklama kararı veriłmiştir. Karar 18/1/2018 tarihli ve 30335 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

14. Başvurucu iki yıl süreyle ihaleye katılmaya yasaklama kararına karşı 25/1/2018tarihinde Ankara 2. Idare Mahkemesinde (Mahkeme) iptal davası açmiştır. Dava dilekçesinde 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 11., 17. ve 58. maddeleri uyarınca ihaleden yasakhılik kararı verilebilmesi için Kanun'un 11. maddesinde belirtilen fillerin işlendiğinin tespit edilmiş olması ve yasaklama kararının filin tespitini izleyen günden itibaren 45 gün içinde verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Dilekçede yasaklanmış fiilin işlendiğinin ihaleyi yapan idarece tespit edilmesinin ve yasaklama kararının ihaleyi yapan idarece verilmesinin zorunlu olduğu, bu sebeple Milli Eğitim Bakanlığının Emniyet Müdürlüğünün yaptığı tespite dayalı olarak yasaklama kararı vermiş olmasının hukuka aykırıbulunduğu ifade edilmiştir. Fiilin tespitinden itibaren 45 gün içinde yasaklama kararı verilmişolması gerektiğini vurgulayan başvurucu, Kanun'un bu konuda yoruma gerek bırakmayacak kadar açık olduğu ve olayda yasaklama kararının 45 günlük süreden sonra verildiği iddia edilmiştir. Başvurucu ayriıca terör örgütüyle iltisaklı ve irtibath olduğuna dair hiçbir bilgi bulunmadiğını ve Kanun'un 11. maddesinin birinci fikrasının (g) bendi kapsamıda kalan filler için yasaklama kararı verilmesinin de hukuken mümkün olmadığını savunmuştur.
15. Mahkeme 31/5/2018 tarihli ara kararıyla Tasarruf Mevduati Sigorta Fonu Başkanhığından (TMSF) başvurucunun Bank Asyadaki hesap hareketlerinin gönderilmesini istemiştir. TMSF istenen bilgiyi 18/6/2018 tarihliyazıyla bir CD içinde Mahkemeye göndermiştir.


16. Mahkeme 6/7/2018 tarihli kararıyla davayı reddetmiştir. Kararın gerekçesinde.Emniyet Müdürlüğünce yapılan arşiv araştırması neticesinde başvurucunun FETÖ/PDY'ye müzahir bankada 17/12/2013-2/6/2016 tarihlerinde 504 adet hesap hareketinin bulunduğunun belirtildiğine vurgu yapılmıştır. Mahkeme, TMSF'nin gönderdiği hesap hareketlerinin incelenmesinden başvurucunun 17-25 Aralık 2013 tarihlerinden sonra da -9/5/2014 tarihindeFETÖ/PDY'ye müzahir bankada hesap açtığının anlaşıldığı ve 17/12/2013-2/6/2016tarihlerinde 504 adet hesap hareketinin bulunduğu hususları dikkate alındığında hakkında FETÖ/PDY'ye irtibat ya da iltisakı olduğunu değerlendirmeye elverişli bilgi ve belgenin bulunduğu sonucuna ulaşmıştır. Mahkeme 4734 sayılı Kanun uyarınca iki yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesine ilişkin olarak tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık görüłmediğini belirtmiştir. Mahkeme ayrıca yasaklama kararının Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Emniyet Müdürlüğünün tespitine dayalı olarak verilmesinin mevzuata uygun olduğunu ve 45 günlük sürenin de hak düşürücü değil idarenin iç işleyişine ilişkin bulunduğunu ifade ederek başvurucunun yetki ve usule ilişkin itirazlarınıda reddetmiştir.

17. Başvurucu, bu karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur. İstinaf dilekçesinde,17-25 Aralik 2013 tarihinden sonra hesap açılmasının ve hesap hareketleri bulunmasının irtibat ve iltisak tespiti için yeterli olmadığı belirtilmiştir. Başvurucu 17-25 Aralık 2013tarihinden önce açtığı hesapların ticari saiklerle açıldığını, 9/5/2014 tarihinde açılan hesabın ise kendisinin bilgisi dışında açıldığını savunmuştur. Başvurucuya göre açılan hesap kredi kartından taksitli satış yapmaya yönelik olup para yatırmaya elverişli değildir. Ayrıca bu hesabı muhtemelen hesap çeşitliliğinin sağlanması için bankanın kendisi açmıştır. Başvurucu 17-25 Aralık 2013 tarihinden önce açılan hesapların nitefiği ve hareketlerin mahiyetiyle ilgili olarak da açtklamalarda bulunmuş, bunların POS işlemlerine ilişkin olduğunu savunmuştur.
18. Ankara Bölge Ídare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi 29/11/2018 tarihli kararla istinaf istemini esastan kesin olarak reddetmiştir. Nihai karar 27/12/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.

19.Başvurucu 25/1/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İLGÍLİ HUKUK 
20. 4734 sayılı Kanun'un "İhaleye katılamayacak olanlar" kenar başlıkh 11.maddesinin birinci fikrasının 31/10/2016 tarihli ve 678 sayılı Olağanüstü Hâl Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (678 sayıhı KHK)30. maddesiyle eklenen ve Anayasa Mahkemesinin 14/11/2019 tarihli ve E.2018/90,K.2019/85 sayılı kararıyla iptal edilen (g) bendini de içeren kısmı şöyledir:
"Aşağıda sayılamlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici ołarak. kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamaztar:
g)Terör örgütlerine iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu Emniyet Genel Müdürlüğütarafindan bildirilen gerçek ve tüzel kişiler ile bu kapsamda olđuğu Milli İstihbarat TeşkilanıMüsteşarlığı tarafmdan hildirilen yurt dışı bağlantılı gerçek ve tüzel kişiler."

21. 4734 sayıhı Kanun'un "Yasak fiil veya davramışlor" kenar başlıklı 17.maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:
e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katilmak.
Bu yasak fil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanumun DördüncüKismında belirtilen hükümler uygulanır"
22. 4734 sayılı Kanun'un "İhalelere katılmaktan yasaklama" kenar başlıklı 58.maddesinin ilgili kismi şöyledir;
"17 nci maddede belirtilen fil veya davranışlarda butundukları tespit edilenler hakkında fil veya davranışların özelliğine göre, bir yildan az olmamak üzere iki yita kadar … 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katlma yasakları. ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulumulan bakanlık. herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayiłmayan idarelerde bu idarelerin iħale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik. müessese ve işletmelerde Içişleri Bakanlığı: belediyeler ve bunlara hağli birlik, müessese ve iştetmelerde ise Çevre ve Şeħircilik Bakanlığı tarafindan verilir 
Haktarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halínde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermave sirketi olması halinde ise sermayesinin yorısından fazlasıńa saħip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fikra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarmda yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya túzel kişi olması durumuna göre; ayrica hir şahis şirketinde ortak olmaları halinde bu şahus şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmalari halinde ise sermayesinin yorismdan fazlasına sahip ołmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aym şekilde yasakłama karari verilir.

Ihale sirasıda veya sonrasında bu fiil veya davramşlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyeceklerí gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafindan yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler.
Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fil veya davranışı tespit edildiği tarihi izleyen en geç kirkbes gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayimı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu Ihale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katiłmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur.

Ihaleyi yapan idareler. ihalelere katilmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takđirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya hağłı bulunulan bakanlığa hildirmekle yükümlüdür."
23. Anayasa Mahkemesinin 4734 sayılı Kanun'un 11. maddesinin birinci fikrasına 1/2/2018 tarihli ve 7071 sayılı Olağanüstü Hât Kapsamında Bazı Düzenlemeler YapılmasıHakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'la kanunlaşan 678 sayılı KHK'nın 30. maddesiyle eklenen (g) bendinin iptaline ilişkin 14/11/2019 tarihli ve E.2018/90, K.2019/85 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:

34. Anayasa'nın 48. maddesinin birinci fikrasımm ilk cümlesinde 'Herkes. dilediği alanda çalişma_ ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir' denilmek suretiyle temel hak_ ve özgürlükler arasında yer alan çalışma ve sözleşme hürriyeti güvence altına alınmiştır.
35. Kural, terör örgütłerine iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu bildirilen gerçek ve tüzel kişilerin kamu ihalelerine katidamayacaklarını öngörmek suretiyle çalışma ve sözleşme hürriyetini sınirlamaktadır.

36. Anayasa'nin 13. maddesinde Temel hak ve hürriyetłer, özlerine dokunulmaksizm yalnizca Anayasanm ilgili maddelerinde helirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sinurlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve låik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz' denilmiştir. Buna göre çaltşma ve sözleşme hürriyetine sınırlama getiren düzenłemelerin, Anayasa da öngôrülen sinırlama sebebine uygun olmasi, kanunla yapılması ve ölçülü obması gerekir.
37. Anayasa’nin anulan maddesinde temel hak ve özgürlüklerin ancak Anayasa’nın ilgili maddelerinde belirtilen nedenlere bağlı olarak sımrlanabileceği öngörülmüş ise de hu.düzentendiği maddede hiçbir sıırlama nedenine yer verilmeyen hakların mutlak olduğu ve bunların_ hiçbir_ şekilde_ sırlanamayacağı_ anlamını_ taşımamaktadır._ Anayasa Mahkemesinin birçok kararında da belirtildiği üzere temel hak ve hürriyetlerin doğasından kaynaklanan bazı sınırłarı bulunduğu gibí Anayasa’nın başka maddelerinde yer alan kurallar da temel hak ve hürriyetierin sımrımı oluşturur, Bir başka deyişte temel hak ve özgürlüklerin kapsamıın ve objektif uygulama alanının her bir norm yönünden bağımsız olarak değil Anayasanın bütünü içerisindeki anlama göre helirlenmesi gerekir.
38. Anayasa’nın S. maddesinde demokrasivi korumak. kişilerin ve toplumun refah.huzur ve mutluluğunu sağlamak, kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette smırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varliğının gelişmesi için gerekli şartłarı hazırlamaya çalışmak devletin temel amaç ve gôrevleri arasında sayilmıştır. Terörle mücadele ederek kişilerin ve toplumun huzur ve güvenliğini sağlamanın devletin yerine getirmekle yükümlüolduğu ödevler kapsamında kaldığında tereddüt bulunmamaktadır. Bu yönüyle milli güvenliğin sağlanması amacıyla çalışma ve sôzleşme hürriyetine smırlama getirilmesi mümkündür.

39. Kaldhı ki kamu ihalelerine katilım, işin doğasıdan kaymakłanan bazı sıırlamałora tabi olabilir. Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi ve idari faaliyetlerin yürütülmesi bakımından büyük önem arz eden kamu ihalelerinin belirli şartlar ve huma uygun usuller ile gerçekleştirilmesi bir zorunluluktur. Bu kapsamda ihalelere katılacak kişiler için mali,teknik, mesleki yeterlik yanında güventik koşullarının da belirlenmesi kaçınłmazdır.
40. Milli güvenlik kuşkusuz kamu ihalelerine katilım yönünden işin doğasından kaynaklanan bir sınırlama sebebi olarak değerlendirilebilir. Bu kapsanda terör örgütleri ile irtibat veya iltisakı tespit edilenlerin kamu ihalelerine katlmamasmı öngören kuralın millti güvenlik amacı ile öngôrüldüğü ve anayasal anlamda meşru bir amaç taşıdığı söyłenebilir.Belirtilen amaca yönelik olarak kanun koyucu tarafindan idari önlemler öngörülebileceği açıktır.

41. Öte yandan Anayasanın 13. maddesi kapsamında çalışma ve sözleşme hürriyetini sıırlamaya yönelik bir kanuni düzenlemenin bulunması yeterli değildir. Anayasa Mahkemesinin sıkça vurguladığı gibi temel hakları sınurlayan kanunun şckłen var olması

yeterli olmayıp yasal kuralların keyfiliğe izin vermeyecek şekilde helirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir düzenlemeler niteliğinde olması gerekir.

42. Esasen temel haklari sınırlayan kanumun bu niteliklere sahip olmasi. Anayasann 2. maddesinde güvenceye alınan hukuk devleti ilkesinin de bir gereğidir. Hukuk devletinde,kanuni düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olmasi, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gerekir (AYM.E.2015/41, K.2017/98, 4/5/2017. § 153). Kanunda bulunması gereken hu nitelikler hukuki güvenliğin sağlanması bakımından da zorunludur. Zira bu ilke hukuk normlarının öngörülebilir olmasıni, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini.devletin de vasal düzenlemelerinde hu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçmmasım gerekli kilar (AYM, E.2015/41. K.2017/98, 4/5/2017. § 154). Dolayısiyła Anayasa'nın 13. maddelerinde sınırlama ölçütü olarak belirtilen kanunilik, Anayasa'nın 2.maddesinde güvenceye alıman hukuk devleti ilkesi işığındo yorumlanmalıdır.
43. Kuralla terör őrgütleriyle irtibatlı veya iltisakhı bulunan gerçek ve tüzel kişilerin kamu ihalelerine katilamayacakłarı öngõrüłmekte olup kuralda geçen iltisakhı kavramıkavuşan, hitişen, birleşen; irtibathı kavramı ise bağlantılı anlamına gelmektedir. Anılan ibareler genel kavram_ niteliğinde obmakla_ birlikte Anayasa_Mahkemesinin 14/11/2019tariħli ve E.2018/89, K.2019/84 sayılı kararında belirtilen nedenlerle bunların katagorik olarak belirsiz ve öngörülemez nitelikte olduğu söylenemez.

44. Anayasa’nin 13. maddesinde gúvence altına alman ölçülülük ilkesi elveriştilik gereklilik ve oranttilık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır. Elverişlilik öngörülen sımrlamanın ulaşılmak istenen amacı gerçekleştirmeye elverişli olmasını. gereklilik ulaşılmak istenen amaç bakımından smırlamanın zorunlu olmasını diğer hir ifadeyle aym amaca daha hafif bir simrlama ile ulaşılmasmın mümkün olmamasıni. orantılıtik ise hakka getirilen sinırlama ile ulaşılmak istenen amaç arasında makul hir dengenin gözetilmesi gerekliliğini ifade etmektedir.

45. Milli güvenlik bakımıdan sakınca oluşturabilecek fiil veya durunları nedeniyle kişilerin kamu ihalelerine katlamamalarını düzenleyen kural kanun koyucu tarafindan getirilen idari bir önlem niteliğindedir. Bu çerçevede milli güvenliğin sağlanması amacıyla kuralda öngörülen sınırlamaların elverişli ve gerekli olmadığı söylenemez.
46. Bununła birlikte idari önlemlere başvurulabilmesi bu önlemler bakımından sınırsiz bir yetkiye sahip olunması anłamıı taşımamaktadır. Kural, terör örgütleriyle iltisaklı yahut irtibathı olma bakmından Emniyet Genel Müdürlüğü ve Milli Istihbarat Teşkilatı tarafindan yapilan bildirimi esas almakta: bu yönde bir bildirim yapılması hálinde kişilerin otomatik olarak kamu ihalelerine katilamaması veya ihale dışı hirakılması sonucumu doğurmaktadır.Kişiler hakkında ortaya çıkan bu sonuç belli bir süreyle de sınırłı değildir. Ayrıca kuralın.bu konuda yaptlacak yargısal denetimin de etkinliğini sınırlayabilecek şekilde düzenlendiği ve yargısal süreçte idari işlem denetlenirken ihaleye katıilacak gerçek ve tüzel kişilerin terör örgütleriyle iltisakı yaħut irtibatı olduğu konusunda ilgili kolluk biriminin bildiriminin bulunup bulunmadığıyla sımrlı bir denetim yetkisí verdiği anlaşılmaktadır.
47. Emniyet Genel Müdürlüğü ve Milli İstihbarat Teşkilatı tarafindan yapılan bildirimin kural olarak ceza soruşturmasıa esas aliınabilecek nitelikte bilgi ve belgelere dayanma zorunlułuğu bulunmamaktadır. Diğer bir ifadeyle bu kapsamdaki değerlendirmeye esas alınan olay ve olguların istihbari nitelikte olması kuvvetle muhtemeldir. Bu nedente kamu ihalelerini gerçekleştiren idarelerce tesis edilecek işlemlerle ilgili yargısal denetim daha da önemli hále gelmektedir. Ceza soruşturmasina esas alınabilecek nitelikte bilgi ve 

belgelere dayanma zorunluluğu olmayan gūventik kurumtarınca yapilacak değerlendirmenin otomatik sonuç doğurması ile idarelere ve idari işlemi denetleyecek mahkemelere gerçek ve tüzel kişilerin terör örgütleriyle iltisakı yahut irtibatiı hulumup bulunmadiğı hususunda değerlendirme yapma yetkisinin verilmemesi. söz konusu bildirimlerin doğruluğunu denetleme ve gerçek duruma göre idari işlem tesis etme imkânm önemli ölçüde smırlamaktadır. Kamn’da anlan yetkinin kuralın getiriliş amacına uygun olorak kullanłmasını sağłayacak ve bu komudaki olası keyfilikleri önleyecek yasal güvencelere de yer verilmediği görülmektedir.

48. Belirli bir sürevle sinırlı olmayan ve kamu ihalelerini vapan idareler ile hu işlemleri denetleyecek mahkemetere kural olarak değerlendirme yapma imkånı vermeyen düzenlemenin yukarıda belirtiten sonuçları dikkate alındığinda çalışma ve sözleşme hürriyetine yönelik orantisiz bir sımrlama getirdiği sonucuna varilmuştır.
H 
V. İNCELEME VE GEREKÇE 
24.Anayasa Mahkemesinin 17/11/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A.Gerekçeli Karar Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
1.Başvurucunun İddiaları ve Bakanhk Görüşü
25.Başvurucu;
i. 17-25 Aralık 2013 sürecinden önce açtığı dört hesabın ticari amaçlı olduğunu,bu tarihten sonra -9/5/2014 tarihinde- açılan hesaptan da kendisinin haberi olmadığıni, muhtemelen banka tarafindan hesapların çeşitlendirilmesi amaciyla açıldığını belirtmiştir. Başvurucu bu hesabın para yatırmaya elverişli olmadığını da vurgulamıştır. 17-25 Aralık 2013 sürecinden önce açılan hesapların POS cihazlarından yapılan satışlara ilişkin olduğunu iddia etmiş, hesaplara para yatırılmasının veya hesapta para bekletilmesinin söz konusu olmadığın savunmuştur. Başvurucu, derece mahkemesindeki yargılamalar sırasında bu iddialarıileri sürdüğünü ancak mahkemelerin şeklen inceleme yaptığını öne sürmüştür.
ii. Başvurucu ayrıca Emniyet Müdürlüğünün yaptığı tespite istinaden ve 45günlük hak düşürücü sürenin geçmesinden sonra tesis edilen işlemin hukuka aykırıolduğunu, iki yıllık sürenin ölçülü olmadığını öne sürdüğü hâlde mahkemelerin bu konuda ilgili ve yeterli gerekçe ortaya koyamadığını belirtmiştir.
iii. Bank Asyanın mevzuata göre kurulmuş, yetkili otoriteler tarafindan faaliyet izni verilmiş bir banka olduğunu, bu bankada hesap açmanın örgütle irtibat ve iltisakłı sayılmak için yeterli olmađığını belirtmiştir.

26. Bakanhık görüşünde, ihaleden yasaklama kararının dayanağını oluşturan hükmün Anayasa Mahkemesinin 14/11//2019 tarihli ve E.2018/90, K.2019/85 sayılı kararıyla iptal edilmiş olmasının anılan hükmün yürürtükte bulunduğu dönemdeki uygulamalarınıhukuka aykırı hâle getirmeyeceği zira Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının geriye yürümeyeceği belirtilmiştir. Bakanlık ayrıca Anayasa Mahkemesinin 14/11/2019 tarihli ve 

E.2018/90. K.2019/85 kararına atifta bulunarak irtibat ve iltisak kavramlarını belirsiz olmadığını vurgulamıştır.

27. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında esas itibarıyla başvuru formundaki iddialarını tekrarlamıştır.

2. Değerlendirme 
28. Anayasa'nın "Hak arama hürriyeti" kenar başlıklı 36. maddesinin birinci fikrasışöyledir:
"Herkes, meşrú vasia ve yollardan faydalanmak suretiyłe yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir."
a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
29. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
b. Esas Yönünden 
i. Genel İlkeler 
30. Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fikrasında herkesin adil yargıłanma hakkına sahip olduğu belirtilmiş ancak gerekçeli karar hakkından açıkça söz ediłmemiştir. Bununla birlikte Anayasa'nın 141. maddesinin üçüncü fikrasında "Bütün mahkemelerin her türlükararları gerekçeli olarak yazılır." denilerek kararlarını gerekçeli olarak yazma yükümlülüğümahkemelere yüklenmiştir. Anayasa'nın 36. maddesi, 141. maddesinin üçüncü fikrasıışığında yorumlandığında adil yargılanma hakkının gerekçeli karar hakkını da güvence altına aldığı anlaşılmaktadır. Öte yandan adil yargılanma hakkı, doğası gereği gerekçeli karar hakkını da içermektedir. Bu sebeple gerekçeli karar hakkının Anayasa'nın 36. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının temel güvencelerinden biri olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

31. Gerekçeli karar hakkı, kişilerin adil bir şekilde yargılanmalarını sağlamayı ve denetlemeyi amaçlamaktadır. Tarafların muhakeme sırasında ileri sürdükleri iddialarının kurallara uygun biçimde incelenip incelenmediğini bilmeleri ve ayrica demokratik bir toplumda, kendi adlarına verilen yargı kararlarının sebeplerini toplumun öğrenmesinin sağlanması için de gereklidir (Sencer Başat ve diğerleri [GK], B. No: 2013/7800, 18/6/2014,§§ 31, 34).

32. Mahkemelerin anılan yükümlülüğü, yargılamada ileri sürülen her türlü iddia ve savunmaya karar gerekçesinde ayrıntıl şekilde yanıt verilmesi gerektiği şeklinde anlaşılamaz. Ancak derece mahkemeleri, kendilerine sunulan tüm iddialara yanit vermek zorunda değilse de (Yasemin Ekși, B. No: 2013/5486, 4/12/2013, § 56) davanın esas sorunlarının incelenmiş olduğu gerekçeli karardan anlaşılmalıdır. Bir kararda tam olarak hangi unsurların bułunması gerektiği davanın niteliğine ve koşullarına bağhıdır. Muhakeme sırasında açık ve somut bir biçimde õne sürülen iddia ve savunmaların davanın sonucuna etkili olması, başka bir deyişle davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte oiması hâlinde 

davayla doğrudan ilgili olan bu hususlara mahkemelerce makul bir gerekçe ile yanıt verilmesi gerekir (Sencer Başat ve diğerleri, § 35). Aksi bir tutumla mahkemenin davanın sonucuna etkili olduğunu kabul ettiği bir husus hakkında ilgili ve yeterli bir yanıt vermemesi veya yanıt verilmesini gerektiren usul veya esasa dair iddiaların cevapsız bırakılmış olması hak ihlaline neden olabilecektir (Sencer Başat ve diğerleri, § 39).

33. Öte yandan istinaf/temyiz merciinin yargılamayı yapan mahkemenin kararınt uygun bulması hälinde bunu ya aynı gerekçeyi kullanarak ya da bir atıfla kararına yansıtınasıyeterlidir. Burada önemli olan husus istinaf/temyiz merciinin bir sekilde istinafta/temyizde dile getirilmiş ana unsurları incelediğini, derece mahkemesinin kararını inceleyerek onadığınıya da bozduğunu göstermesidir (Yasemin Ekşi. § 57).

ii. İlkelerin Olaya Uygulanması
34. Başvurucu, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Emniyet Müdürlüğünce yapılan tespite istinaden ve 45 günlük sürenin geçmesinden sonra tesis edilen işlemin hukuka aykırıolduğunu belirttiği hâlde Mahkemenin ilgili ve yeterli gerekçeyle bu iddiasını karşılamadığınıileri sürmüştür.

35. Mahkemenin gerekçeli kararında başvurucunun yetkiye ilişkin itirazını detayh hir biçimde karşıladığı görülmektedir. Öte yandan Mahkeme 45 günlük sürenin hak düşürücüdeğil düzenleyici nitelikte olduğunu kabul etmiş ve başvurucunun bu yöndeki itirazınıkarşılamıştır. Anayasa Mahkemesinin gerekçeli karar hakkı bağlamındaki görevi mahkemenin gerekçesinin isabetini değerlendirmek değił itgili ve yeterli olup olmadığınıincelemektir. Mahkemenin başvurucunun bu iddialarına ilişkin gerekçesi ise ilgili ve yeterli bulunmuştur.

36. Öte yandan başvuruya konu işlemin dayanağı olan 4734 sayılı Kanun'un 11.maddesinin birinci fikrasına 678 sayılı KHK'nın 30. maddesiyle eklenen (g) bendinin Anayasa Mahkemesinin 14/11/2019 tarihli ve E.2018/90, K.2019/85sayilt kararıyla iptal edilmiş olması da Mahkemenin bu gerekçesini kusurlandırmamaktadır. Zira Mahkeme işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuatı dikkate alarak hukukilik değerlendirmesini yapmıştır. Mahkemenin karar verdiği tarihte anılan kural yürürlüktedir.
37. Ayrıca Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçesine de dikkat çekmek gerekir.Anayasa Mahkemesi kuralın Anayasa'nın 48. maddesinde güvence altina ahnan sözleşme özgürlüğüne aykırı olduğu sonucuna ulaşırken kuralın lafzının mahkemelerin Emniyet Genel Müdürlüğü ve Milliı İstihbarat Teşkilatı tarafindan yapılan bildirimle hağlı olduğu ve mahkemelerin değerlendirme yapmasına olanak sağlamadığı gerekçesine dayanmıştır. Oysa somut olayda Mahkemenin Emniyet Müdürlüğünün bildirimiyle bağlı kalmadığı ve kendisinin bunları değerlendirerek bir sonuca ulaştığı hatta daha öte araştırmalar da yaptığıgörülmektedir. Bu itibarla başvurucunun Mahkemenin Emniyet Müdürlüğünün tespitlerine bağlı kaldığı yönündeki itirazının temelsiz olduğu anlaşıłmıştır.

38. Başvurucu ayrıca FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisakının ilgili ve yeterli bir gerekçeyle ortaya konulamadığını ileri sürmektedir.

39. Somut olaydaki uyuşmazlığın konusu başvurucunun iki yıl süreyle ihaleye katılmaya yasaklanmasının hukuka uygun olup ołmadığıdır. İhaleden yasaklama kararı 4734sayılı Kanun'un 58. maddesinin birinci fikrasına dayanılarak tesis edilmiştir. Idare. terör 

örgütlerine iltisak ve irtibatının bulunduğunun güvenlik soruşturması sonucu tespit edildiği gerekçesiyle . başvurucunun ihaleden yasaklanmasının koşullarının oluştuğunu değerlendirerek dava konusu işlemi tesis etmiştir. Dolayısıyla başvurucu hakkında tesis edilen işlemin temel sebebinin FETÖ/PDY ile irtibatlı ve iltisaklı olduğu ve davada çözüme kavuşturulması gereken ana meselinin de İdare tarafindan gösterilen olguların başvurucunun terör örgütüyle irtibat ve iltisakını ortaya koymaya yetecek nitelikte olup olmadığıdır.
40. Emniyet Müdürlüğü tarafindan yapılan güvenlik soruşturması sonucunda başvurucunun FETÖ/PDY'ye müzahir bankada 17/12/2013-2/6/2016 tarihleri arasında 504adet hesap hareketinin bulunduğu tespit edilmiştir. Öte yandan yargılama sınasında TMSF tarafindan Mahkemeye gönderilen belgelerden 17-25 Aralk 2013 tarihinden sonra da -9/5/2014 tarihinde- başvurucu adına açılmış bir hesabın bulunduğu tespit edilmiştir.Mahkeme 17-25 Arahk 2013 tarihinden sonra hesap açılmış olmasını özellikie vurgulayarak başvurucunun Bank Asyadaki hesap hareketlerinin terör örgütü ile irtibat ve iltisakınıgõsterdiği sonucuna ulaşmiştır.

41.Başvurucu dava dilekçesinde terör örgütüyle irtibat ve iltisakını bulunmadığııbelirtmiş, istinaf dilekçesinde ise mahkeme kararındaki değerlendirmeye yönelik iddialarınıaçıklamıştır. Başvurucu 17-25 Aralık 2013 tarihinden önce açılan hesapların ticari mahiyette olduğunu ve yapılan işlemlerin ise ticari muamelelere ilişkin bulunduğunu öne sürmüştür.Başvurucu 17-25 Aralık 2013 tarihinden sonra açılan hesabın ise bilgisi ve onayı dışında açıldığını, muhtemelen Bankanın hesap çeşitliliğini sağlamak amacıyla kendiliğinden açtığın, hesabın mahiyeti dikkate alındığında para yatırmaya elverişli olmadığını iddia etmiştir. Bölge İdare Mahkemesi başvurucunun iddiafarını değerlendirmeden istinaf istemini esastan reddetmiştir.

42. Bank Asyanın olay tarihinde faaliyet izni bulunan bir banka olduğu gözetildiğinde başvurucunun hesap hareketlerinin ticari mahiyette olduğu iddiasının terör örgütüyle irtibat ve iltisakın bulunup bulunmadığının değerlendirilmesinde önem taşıyacağıaçıktır. İlgili mevzuat çerçevesinde kurulmuş ve faaliyet gösteren bir bankada hesap açılmasıve bankacılık işlemleri yapılması tek başına terör örgütüyle bağlantının göstergesi olarak kabul edilemez. Nitekim kamu makamlarının da Bank Asyada hesap açan ve işlem yapan herkesin terör örgütüyle irtibathı veya iltisaklı olduğu yolunda bir değerlendirmeleri bulunmamaktadır. Anayasa Mahkemesi tutuklamanın hukukiliği şikâyetlerini incelediği başvurularda da Bank Asyada hesap açılmasını ve rutin bankacılık işlemlerinin yapılmasınıtek başına örgütsel bir eylem olarak kabul edilemeyeceğini kabuł etmiştir (birçok karar arasından bkz. Ali Bulaç [GK], B. No: 2017/6592, 3/5/2019, § 62; Ihsan Yalçm, B. No:2017/8171, 9/1/2020, § 49; L.A., B. No: 2016/75064, 26/5/2021, § 52). Bu sebeple iltisak ve irtibatın kabulü için Bank Asyada hesap açılması ve bankacılık işlemleri yapıłlmasından daha öte tespitlerin bulunmasi gerekir.

43. Mahkemenin sadece başvurucunun Bank Asyada hesabının hulunmasına ve 504adet işlem gerçekleştirmiş olmasına dayanmadığı, bu meyanda 17-25 Aralık 2013 sürecinden sonra da hesap açılmasına özellikle vurgu yaptığı gözlemlenmektedir. Anayasa Mahkemesinin birçok kararında vurgulandığı üzere Bank Asyanın FETÖ/PDY kurucu ve yöneticilerinin çağrıları üzerine örgüt üyelerinin yatırdığı paralar üzerinden gelir elde ettiği.bu suretle örgüt faaliyetlerine mali yönden kaynak sağladığı ve örgütün finans merkezi olduğu hususu yargı kararlarıyła tespit edilmiştir (Aydın Yavuz ve diğerleri [GK], B. No:2016/22169, 20/6/2017, § 35; Metin Evecen, B. No: 2017/744, 4/4/2018, § 59: Ayla Demir [şat [GK], B. No: 2018/24245, 8/10/2020, § 137; Yargitay 16. Ceza Dairesinin 20/12/2017

tarihli ve E.2017/1862, K.2017/5796 sayılı kararı; ayrıca bkz. § 61). Dolayısıyla 17-25 Aralık 2013 tarihinden-özellikle õrgüt yöneticisinin çağrısından-sonra hesap açılmış olmasının irtibat ve iltisakın tespiti bakımından önemli görülmesinin keyfī olmadığı vurgulanmalıdır.
44.Ne var ki başvurucu bu hesabın kendisinin bilgisi ve onayı dışında -muhtemelen hesap çeşitliliğini sağlamak amacıyla- banka tarafindan açıldığını iddia etmiştir. Başvurucu ayrıca bu hesabın para yatırılmaya elverişli olmadığını vurgulamıştır. Başvurucunun bu iddiasının önemsiz olduğu sõylenemez. Hesabın başvurucunun bilgisi dışında açılmış olmasıhälinde bunun Mahkemenin değerlendirmesini etkileyeceği açıktır. Ayrica Anayasa Mabkemesinin anılan kararlarinda Bank Asyaya destek amacının ön plana çıkarldiğına dikkat çekmek gerekir. Hesabın açılmış bulunmasının tek başına destek amacı taşıyıp taşımadığı açıkhığa kavuşturulmalıdır.

45. Nitekim Anayasa Mahkemesi Ayla Demir İşot kararında rutin bankacılık işlemlerinin dışında terör örgütünün talimatı üzerine besap açılıp açılmadığı, önemli sayılabilecek bir mevduat artışı gibi mutat dışına çıkan bir hesap hareketinin olup olmadığı ya da başka bir örgütsel faaliyet çerçevesinde bir işlem yapılıp yapıłmadığının açıklığa kavuşturulmadığını vurgulayarak Banka Asyada hesap hareketleri bulunduğu için iş akdi feshedilen başvurucu yönünden özel hayata saygı hakkı kapsamındaki usul güvencelerinin ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır. Anılan kararda bu hususların derece mahkemelerince yapılacak çelişmeli yargılama sırasında netleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir (Ayla Demir Ișat, § 140).

46. Sonuç olarak Mahkemenin başvurucu adına 17-25 Aralık 2013 sürecinden sonra açılan hesabın başvurucunun onayıyla açıłmadığı iddiasını araştırmadan ve bu hesabın açılmasının amacını ortaya koymadan sırf 17-25 Aralık 2013 sürecinden sonra hesap açılmıişolması olgusundan hareketle başvurucunun FETÖ/PDY ile irtibatłve iltisaklı olduğunu değerlendirmiş olmasının ilgili ve yeterli gerekçe standardını sağlamadığı kanaatine varılmiştır.

47. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

B. Mülkiyet Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
1. Başvurucunun İddiaları ve Bakanhk Görüşü
48. Başvurucu; sözleşmenin feshedilmesi, geçici teminatın irat kaydedilmesi ve iki yıł boyunca ihaleye katılamaması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür 
49. Bakanlık görüşünde, geçici teminatın irat kaydedilmesinin kanuni dayanağının ve meşru amacıın bulunduğu ve ayrıca ölçülü olduğu belirtilerek mülkiyet hakkının ihlal edilmediği savunulmuştur.

· 50. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında esas itibarıyla başvuru formundaki iddialarını tekrarlamıştır.


2. Değerlendirme 
51. Anayasa Mahkemesine başvurabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmişolması gerekir. Temel hak ve özgürlüklere saygı, devletin tüm organlarının anayasal ödevi olup bu õdevin ihmal edilmesi nedeniyle ortaya çıkan hak ihlallerinin düzeltilmesi idari ve yargısal makamların görevidir. Bu nedenle temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiğine ilişkin iddiaların öncelikle derece mahkemeleri Önünde ileri sürülmesi, bu makamlar tarafindan değerlendirilmesi ve bir çözüme kavuşturułması esastır (Ayşe Zıraman ve Cennet Yeşiłyurt.B. No: 2012/403, 26/3/2013, § 16). Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, iddia edilen hak ihlallerinin derece mahkemelerince düzeltilmemesi hâlinde başvurulabileeek ikincil nitelikte bir hak arama yoludur. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için öncelikle olağan kanun yollarının tüketilmesi zorunludur. Bu ilke uyarınca başvurucunun şikâyetini öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargisal mercilere usulüne uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve kantlarını zamanında bu makamlara sunması, aynı zamanda bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için gerekli özeni göstermiş olması gerekir (Ayşe Zıraman ve Cennet Yeşilyurt, § 17).

52. Bireysel başvuruya konu davanın konusunun iki yıl süreyle ihaleden yasaklılık kararından ibaret olduğu görülmektedir. Başvurucu gerek derece mahkemelerine sunduğu dilekçelerinde gerek bireysel başvuru formunda sözleşmenin feshedilmesine ve geçici teminatın irat kaydedilmesine ilişkin işlemlerin hukuka aykırı olduğu yönünde oldukça genişaçıklamalar yapmış ise de bu işlemleri mevcut davaya konu etmemiştir. Öte yandan başvurucu bu işlemleri başka bir davaya konu ettiğini de gösterememiştir. Bu durumda sözleşmenin feshedilmesinin ve geçici teminatın irat kaydedilmesinin mülkiyet hakkını ihlal ettiği iddiasına ilişkin olarak olağan başvuru yollarının tüketiłmediği anlaşılmıştır.
53. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduklarına karar verilmesi gerekir.

54. Öte yandan başvurucu iki yıl süreyle ihaleye katılamayacak ołması sebebiyle yoksun kalacağı muhtemel kâr nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini öne sürmüştür.Mülkiyet hakkının mülk edinme beklentisini güvence altına almadığı, mevcut mülkükoruduğu gözetildiğinde bu iddianın değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.
C. Diğer İhlal İddiaları
55. Başvurucu;
i. Örgütle irtibatlı ve iltisaklı olduğu gerekçesiyle sözleşmenin feshedilmesinin,teminatın irat kaydedilmesinin ve ihaleden yasaklanmasının masumiyet karinesini zedelediğini belirtmiştir.

ii. 17-25 Aralık 2013'ün milat alınmasının hukuki dayanağının bulunmadığıni,bu tarihten sonra hesap açanların örgütle irtibathı kabul edilmesinin ayrımeılık yasağıı ihlal ettiğini ifade etmiştir.

iii. Nevşehir Emniyet Müdürlüğünün araştırmasının yetersiz olması nedeniyle etkili başvuru hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.


iv. İrtibat ve iltisak kavramlarının belirsiz ołmasının ihaleye katılımla ilgili şartları muğlaklaştırdığını bu nedenle hukuk güvenliği ilkesinin ihlal edildiğini belirtmiştir.

56. Başvurucunun belirttiği hususlar yönünden Anayasa'da güvence altına alınan hiçbir hakka yönelik olarak açık ve görünür bir ihlalin bulunmadığı değerlendirildiğinden bu iddiaların açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğu kanaatine varılmiştir.

D. 6216 Sayth Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
57. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihla! edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. Ihlal kararı verilmesi hálinde ihlalin ve sonuçlarmm ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir ..

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararindan kaynaklanmışsa. ihlali ve sonuçlarıortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yarglama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hállerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açıması yolu gösterilebilir.Yeniden yargilama yapmakla yükümlü mahkeme. Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir."
58. Başvurucu, ihlalin tespit ediłmesini ve yeniden yargılama yapılmasına hükmedilmesini talep etmiştir.

59. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Doğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varıldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesinin sonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamıanlamına geleceği gibi ilgili bakkın ikinci kez ihlał edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerlerì (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019)
60. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıłdığından söz edilebilmesi için temel kural.mümkün olduğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulması, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldırılması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrica bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması gerekmektedir (Mehmet Doğan, §§ 55.57).

61. İhlalin mahkeme kararından kaynaklandığı veya mahkemenin ihlali gideremediği durumlarda Anayasa Mahkemesi 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 79. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a) bendi uyarınca ihtalin ve sonuçlarını ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın bir örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. Anılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farklı olarak ihlali ortadan 

kaldırmak amacıyla yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya Özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlı olarak yeniden yargılama karar verildiğinde usul hukukundaki yargılamanım yenilenmesi kurumundan farklı olarak ilgili mahkemenin yeniden yargilama sebebinin varlığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyle bir kararın kendisine ulaştığı mahkemenin yasal yükümlülüğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden yargılama kararı vererek devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (Mehmer Doğan. §§58. 59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).

62. İncelenen başvuruda, başvurucunun gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşıłmıştır. Dolayısıyla ihlalin mahkeme kararından kaynaklandığı anłaşıłmaktadır.
63. Bu durumda mülkiyet bakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapıłmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Yapıłacak yeniden yargılama ise bireysel başvuruya özgü düzenleme içeren 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrasina göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasina yöneliktir. Bu kapsamda yapılması gereken iş, yeniden yargılama kararı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir örneğinin yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 2. İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.
64. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harę ve 3.600 TL vekàlet üeretinden oluşan toplam 3.964,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ödenınesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
2. Mülkiyet hakkının ihlał edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
3. Diğer ihlal iddialarımın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL.EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkıkapsamındaki gerekçeli karar hakkmın IHLAL EDiLDiĞiNE,
C. Kararın bir örneğinin gerekçeli karar hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 2. Ídare Mahkemesine (E.2018/221, K.2018/1423) GÖNDERİLMESİNE,
D.364,60 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam3.964.60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, õdemede gecikme olmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAiZ.UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 17/1 1/2021tarihinde OYBİRLİĞiYLE karar verildi.