Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonunun, Doğal Sit Alanları Koruma ve Kullanma Koşulları İlke Kararı (No: 113)
İLKE KARARLARI | 2022-07-20

20 Temmuz 2022 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31898
İLKE KARARI 
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından:
Toplanti Tarihi ve Sayisi : 01.07.2022 - 38Karar Tarihi ve Sayısı: 01.07,2022 - 113
Toplantı Yeri ÁNKARA 
DOĞAL SİT ALANLARI KORUMA VE KULLANMA KOŞULLARI İLKE KARARI 
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varhklaruu Koruma Kanunu ve 19.07.2012 tarihli ve 28358sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Korunan Alanlar Tespit, Tescil ve Onayma Hlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik çerçevesinde; kesin korunacak hassas alanlar ve nitelikli doğal koruma alanları ile sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanları olarak tescil edilen doğal sit alanlar için koruma ve kullanma koşulları aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

A. Kesin Korunacak Hassas Alanlar:
Ulusal ve uluslararası öneme sahip tür, habitat ve ekosistemleri bünyesinde barmdıran,biyolojik, jeolojik ve jeomorfolojik özellikleri açısıdan ekosistem hizmetlerine katkı sağlayan,insan faaliyetleri sonucu bozulma veya tahrip olma riski yüksek ołan, bitki örtüsü, topoğrafya ve siluetin korunması ve gelecek nesillere aktartlması gereken ve Cumhurbaşkanı Kararı ile ilan edilen kara, su ve deniz alanlaridır.

Bu alanlarda, doğal afet (deprem, yangın, sel, heyelan, taşkın ve benzeri) durumunda yapılması gerekli acil müdahaleler yapilabilir.

Bu alanlarda madencilik faaliyeti yapılamaz, taş, toprak, kum alınamaz, toprak, cüruf, çöp,sanayi atığı ve benzeri malzeme dökülemez.

Bu alanlarda, kesin yapı yasağı olmakla birlikte faaliyetlerin niteliğine, içeriğine vc zorunluluk haline ilişkin Tabiat Varhıklarını Koruma Bölge Komisyonları tarafindan yapilacak değerlendirmeye göre koşullari, kapsamı ve süresi belirlenmek şartı ile aşağıdaki faaliyetlere izin verilebilir.

a. Bilimsel amaçli araştırma, eğitim ve izleme faaliyetleri yapılabilir.
b. Alanda taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlığı bulunması veya rastlanması halinde bilimscl kazı, ortaya çıkarma ve koruma çalışmaları ilgili Bakanlığın izni ile yapılabilir.
e. Bu alanların korunmasına, islah edilmesine, bakımına ve temizliğine yönelik bilimsel rapor sonucu teklif edilen faaliyetler yapilabilir.

ç. Güvenlik, uyarı ve bilgilendirme amaçhı levha ve işaretler konulabilir.
d. Orman yangın yolu açilmasi, ormanlarin bakım ve onarimi, orman zararhları ile mücadele edilmesi amacıyla çalışmalar yapılmasına izin verilebilir.

e. Alan içerisinde yer alan; anīt ağaç, grup tescilli ağaçlar ile tescili bulunmayan ağaçlarım ilgili kurumdan alınacak teknik rapor doğrultusunda bakım ve onarımı yapılabilir.
f. Ekolojik dengenin devamlılığı ve tozlaşmanın sağlanabilmesini destekleyen arıcılık faaliyetleri yapılabilir.

g. Kuş gözlem kulesi yapılabilir.
ğ. Kamu yararının gerektirdiği ihtiyaç hallerinde yol güzergâhının kullanılması koşuluyla atıksu, içme suyu, doğal gaz ile elektrik ve iletişim hattı yapılabilir.
h. “Kesin Korunacak Hassas Alan" tescili yapılmadan önce mevzuata uygun olarak yapılmışve faaliyeti devam etmekte olan bir alt yapı uygulaması veya tesisi varsa; mevcut uygulamaya veya tesise ilişkin ilave bir hat, yapı ya da benzeri yeni bir düzenleme yapılmamasıkoşullarıyla söz konusu mevcut uygulamalara yönelik asgari düzeyde bakım, onarım ve iyileştirme çalışmaları ile süre uzatimına izin verilebilir.


. Ulusal güvenlik için zaruret arz eden tesisler yapılabilir 
i. Dalyan ve lagün ekosistemlerinde doğal dengenin devamhlığıın sağlanması amacıyla ilgili kamu kurumu görüşleri doğrultusunda ve herhangi bir yapı yapılmamak şartıyla alanın özelliğinden kaynaklanan geleneksel avcılık yöntemleriyle yapılan bahkçılık faaliyetlerine ve faaliyetlerin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla mevcutların rehabilitasyonuna,bakimina ve onarımına izin verilebilir.

B- Nitelikdi Doğal Koruma Alan:
Doğal yapısı değişmemiş veya az değişmiş, modern yaşam ve Önemli ölçüde insan faaliyetleri tarafmdan etkilenmemiş, doğal süreçlerin hâkim olduğu, koruma amaçlarına uygun olarak yörede yaşayanların alanın mevcut kaynaklarını kullanmasını sağlayarak doğal hayata dayalıgeleneksel yaşam şekillerinin korunduğu kara, su, deniz alanlarıdır.

Bununla birlikte; Nitelikli Doğal Koruma Alant tescili yapılmadan önce meveut bulunan ve bu ilke kararı kapsamında yenisine izin verilemeyen mevzuata uygun yapılar, ekonomik ömrünütamamlayıncaya kadar kullanılabilir.

Bu alanlarda madencilik faaliyeti yapılamaz, taş, toprak, kum alınamaz, toprak, cüruf, çöp,sanayi atığı ve benzeri malzeme dökülemez.

Bu alanlarda bölgenin doğal yapısi, ekolojik değerleri, silueti, doğal peyzajı ve benzeri ayırt edici özellikleri göz önünde bulundurularak koşulları, kapsamı ve süresi Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonları tarafından belirlenmek koşulu ile aşağıdaki faaliyetlere izin verilebilir.
a. Kesin korunacak hassas alanlarda izin verilen faaliyetler bu alanlarda da yapılabilir.
b. Doğal dengenin devamlılığının sağlanması amacıyla ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri doğrultusunda alanın özelliğinden kaynaklanan faaliyetler sürdürülebilir.
e. Entegre tesis içermemek ve bölgenin ayırt edici özelliklerinden kaynaklı sınırlamalar ile diğer kurum görüşlerindeki kısıtlar saklı kałmak kaydıyla mer'i mekânsal plan kapsamında geleneksel yaşam biçiminin gerektirdiği nitelikte tarım ve hayvancılık amaçlı ahır, ağıl,samanlık, kümes, depo, kiler ve benzeri yapılara izin verilebilir.

ç. Çevreye ve ekolojik dengeye etkisine ilişkin ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerindeki sınırlamalar saklı kalmak kaydıyla doğal kaynak suyunun çıkarılmasına ve iletilmesine izin verilebilir,
d. Herhangi bir yapılaşmaya gidilmeden Avlakların Kuruluşu, Yönetimi ve Denetimi Esas ve Usulleri İle İlgili Yönetmelik çerçevesinde avlak sahası ayrılabilir.
e. Ulaşım hatları ile bunların zorunlu yapılari, elektrik iletim hattı/tesisi, içmc ve kullanma suyu hattı, atıksu hattı, trafo, haberleşme servisleri, açık otopark ile faaliyetlerin özelliği ve alanın coğrafi yapısı ve kamu yararı gereği başka güzergâhtan geçirilmesi mümkün olmayan enerji iletim hatları yapılabilir.

f. Imar ve kiyı mevzuatı çerçevesinde, imar planı yapılmasına gerek duyulmayan denize girme, güneşlenme ve amatör su sporları gibi faaliyetleri gerçekleştirmek amacıyla sabit olmayan duş, gölgelik, soyunma kabini, büfe, tuvalet, su sporları için kullanılan malzemelerin depolanabileceği sökülür takılır nitelikte yapılar ve rekreatif amaçlı iskele yapilabilir.


g. Geleneksel bahkçılıik. faafiyetleri ile sulama amaçh göletlerde olmak ve üretim kapasitesi 25/11/2014 tarihli ve 29186 sayılı Resmi Gazete'de yayimlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin EK-2 listesi ile belirlenen alt sınırı aşmamak kaydıyla kültür bahıkçılığı yapılabifir.

ğ. Șehitlik ve/veya mezarlık alanları ile ilgili uygulamalar gerçekleştirilebilir.
h. Tibbi ve aromatik bitki yetiştiriciliği yapdabilir.
1. İçme suyu amaçl baraj ve göletler ile tarmsal sulama amaçhi göletler ve iletim hatlarıyapilabilir.

Bu alanlarda ayrica faaliyetin niteliğine göre geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarıveya koruma amaçlı imar planları doğrultısunda aşağıdaki faaliyetlere izin verilebilir.
a. Yöre halkının ihtiyaçlarıyla sınırłı kalmak ve toplam yapılaşması kara alanın %2'sini geçmemek kaydıyla balıkçı barınağı yapılabilir.

b. Yüzer sistem kullanılan iskele yapılabilir.
c. Alanın korunmasına katkı sağlayacak arıtma tesisleri yapılabilir.
ç. Günübirlik alanlar, konaklama içermeyen günübirlik kullanımlara yönelik orman parklarıve kiyı mevzuatına uygun park ve rekreaktif alanlar ile alanın doğal yapısıyla uyumlu ve beton, asfalt gibi malzemelerin kullanılmadığı açık spor alanları yapılabilir.
d.Kadastral yola cepheli parsellerde koruma amaçhı imar planı yapilması veya imar planlarında fonksiyon ayrılması koşuluyla Turizm Tesislerinin Nitefiklerine İlişkin Yönetmelik çerçevesinde ve vaziyet planı doğrultusunda alanın doğal yapısıyla uyumlu,beton, asfalt gibi malzemelerin kullanılmadığı çadırlı kainp ve karavan alanlarıdüzenlenebilir. Bu alanlar 10,000 m² altında olamaz. Kampçı Ünitesi (çadır, çadır-araba, oto karavan) başına hesaplanacak birim alan en az 200 m²dir, Kamping alanının büyüklüğüne bakılmaksızın 150 kampçı ünitesinden fazla yapılamaz.

Bu alanlarda bungalov yapılamaz. Ancak milli park alanları ile tabiat parklarıda Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelikte yapılan 16/03/2020 tarihli değişiklikten önce onaylanmış Uzun Devreli Gelişim Planlarına veya Gelişim Planlarıa uygun şekilde yapılmış olmak ve mevcut yapıların tadilat-tamirat harici yeni yapi yapılmamak koşuluyla mevcut bungalov faaliyetine devam edilebilir.
C- Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı;
Bu alanlar; ulusal, bölgesel ve yerel seviyelerde doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımına ve kalkınmaya destek olan, insanlar ve doğa arasında dengeli ilişkilerin geliştirilmesine ve muhafaza edilmesine katkıda bulunan, ekonomik ve sosyal boyutları dikkate alarak doğal kaynakların sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanımına elverişli yerlerdir.
Kesin korunacak hassas alanlar ile nitelikli doğal koruma alanlarında izin verilen faaliyetler,bu alanlarda İlke Kararını A ve B bölümlerinde belirtilen sınırlamalara tabi olmaksızın yapılabilir.
Barındırdığı siluet, jeolojik ve ekolojik değerlerin korunması ve geliştirilmesi amacıyla alanım potansiyeli ve kullanım özellikleri göz önünde bulundurularak, faaliyetin niteliğine göre geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları veya koruma amaçlı imar planları ile doğal ve kültürel bakımdan uyumlu düşük yoğunlukta faaliyetlere, kryı yapılarına, entegre tarım ve hayvancılık faaliyetlerine, atık aktarma merkezleri, turizm ve yerleşimlere izin verilen alanlardır.

Bu alanlarda küçük sanayi alanları dışında sanayi tesislerine izin verilmez, ancak mevcut ruhsatlı sanayi tesisleri, gerekli çevrescł tedbiri ałmak koşulu ile kullanılabifir.
Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanlarında ayrıca bölgenin doğal yapısi,ekolojik değerleri, silueti, doğal peyzajı ve benzeri ayırt edici Özellikleri göz önünde bułundurułarak faaliyetlerin niteliğine ve içeriğine ilişkin Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonlarıtarafından yapılacak değerlendirmeye göre koşullari, kapsamı ve süresi belirlenmek şartıyla aşağıdaki faaliyetlere izin verilebilir.

a. Teknik rapor ile tespit edilmiş zorunlu haller dışıda delme-patlatma yöntemlerinin kullanılmamasi, habitat bölünmesi ile flora, fauna kaybının en aza indirilerek ckolojik koridor oluşturacak tedbirlerin alınması, bölgeye ilişkin olarak ekolojik etki değerlendirme raporu hazırlanması koşullarıyla; Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği, Sanayi Kaynakı Hava Kirliliğinin KontrolüYönetmeliği ve Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarıın Kontrolü Yönctmeliği, ÇED Yönetmeliği hükümleri ve diğer ilgili mevzuata uygunluğun sağlanması şartlarıyla madencilik faaliyetleri yapılabilir. Doğal peyzaj ve siluet dikkate alınarak kum, çakıł, taş.maden vb, malzeme alınabilir, bu amaçla ocak açılabilir, ancak bozulan alanların doğaya yeniden kazandırılması amaçlı toprak dökümü hariç toprak, cüruf, çöp, hafriyat, sanayi artıği vb. dökülemez.

b. Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarıın Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olmak koşuluyla geçici depolama yapılabilir.

e. Bölgenin ayırt edici özelliklerinden kaynaklı sınılamalar ile diğer kurum görüşlerindeki kısıtlar saklı kalmak kaydıyla mer'i mekânsal plan kapsamında tarım ve hayvancılık amaçlıyapılara izin verilebilir.

16.10.2019 tarihli ve 109 sayılı Doğal Sit Alanları Koruma ve Kullanma Koşulları İlke Kararı yürürlükten kaldırılmıştır.