Yargıtay 3. Hukuk Dairesine Ait Karar
YARGITAY KARARI | 2022-12-29

29 Aralik 2022 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 32058
YARGITAY KARARI 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2022/7451KARAR NO : 2022/8964
TÜRK MİLLETİADINA YARGITAY İ LAMI 
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. TÜKETİCİ MAHKEMESİ
TARiHİ: 28/09/2021NUMARASI : 2021/159-2021/472DAVACI : OTOYOL YATIRIM VE İŞLETME A.Ş.
VEK. AV. ATİLLA ÇAMLI DAVALI : MÜGE TÜRKDOĞAN 
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılamasıneticesinde davanın kismen kabulüne dair kesin olarak verilen hükmün Adalet Bakanlığınca kanun yararına bozulması istenilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra,dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
YARGITAYKARARI 
Davaci, kendileri tarafindan işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait 34 AB 8076plaka sayılı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçiş nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ile yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla İstanbul 2. İcra Müdürlüğünün 2020/24698 Esas Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, davalı borçlunun borçlu olmadığı iddiasiyla borcun tamamına itiraz etttiğini, yapılan itirazın haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek itirazın iptali ile İstanbul 2. İcra Müdürlüğünün 2020/24698 Esas sayılı takibin devamını ve %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatınin ödenmesini talep etmiştir.

Davali, cevap dilekçesi sunmamiş ve 28.09.2021 tarihli öninceleme duruşmasında “cevap dilekçemizi aynen tekrar ediyoruz, bana ödenmeyen geçiş alacağı bulunduğuna dair herhangi bir ihtarname gelmedi, gelseydi ödemeyi gerçekleştirirdim, farkli geçişlere ilişkin ihbarnameler geldi onları ödedim, ihbarname gelmediği için 4 katı cezayı ödemeyi istiyorlar bunu kabul etmiyorum, geçiş ücretine bir itirazım yoktur, ancak cezasını kabul etmiyorum,toplanıcak başka delil yoktur, açılan davanın reddine karar verilsin" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkemece, ihlalli geçiş bildirimi adlı belgede "otoyoldan geçiş ücretini ödemeden çıkış yapmış bulunmaktasınız, 6001 sayılı kanun uyarınca geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde geçiş ücretini cezasız ödeyebilirsiniz." şeklinde ihtar bulunduğu, ancak bu ihtarın davalıtüketiciye ulaştırıldığının ispatlanamadıği, bu şartlar altında davacının davalıdan ceza bedelini talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın kismen kabul kismen reddine, karar verilmiştir.


Adalet Bakanliğınin 18/10/2022 tarihli yazisında; mahkemece davalınin ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek olmadığı göz önünde bulundurularak, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesinin de usul ve yasaya aykırı bulunduğu ileri sürülerek; kararın, 6100 sayılıHMK'nın 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca kanun yararına bozulması talep edilmiştir.
Dava, davalının maliki olduğu aracın davacının işletmekte olduğu otoyoldan ihlalli geçişi nedeniyle geçiş ücreti ve ceza bedelinin tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık ihlalli geçiş nedeniyle ceza bedeli için bildirim koşulunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davalıya ait aracın davacının işlettiği yoldan geçiş tarihinde yürülükte olan 6001sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali başliklı 30/5. maddesinde “4046, 3465 ve 3996 sayil kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araçsahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir." şeklinde yer alan düzenlemeye göre, geçiş ücreti ödemeden geçiş yaptiğı tespit edilen araç sahiplerine geçiş ücretinin dört katı idari para cezası verilir.
Yine Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, Esas: 2017/166, Karar: 2018/8 sayili kararında da "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasina sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapilmasi aninda tamamlanmişolacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup, ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmişbir düzenlemedir... kuralda, cezasızlik hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafindan tek tek belirlenecek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındiğında kuralda belirlilik ilkesine aykirılık bulunmamaktadır...…."yönünde karar verilmiş ve bildirim koşulunun yer almadiği, yaptırıma neden olan eylemin ihlali geçiş anında tamamlandiği tespit edilmiştir.
Söz konusu düzenlemeler somut olay özelinde değerlendirildiğinde; davalıya ait aracın geçiş ücreti ödemeden davacının işlettiği yoldan geçiş yaptığı, davalının söz konusu geçiş ücretini ve ceza bedellerini henüz ödemediği, 4 katı şeklinde idari para cezasıverileceğine dair yasal düzenlemenin yürürlükte olduğu, yargılama sırasında yürülükte olan mevzuata göre de bildirim koşulunun yer almadıği anlaşılmaktadır.
O halde mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler değerlendirilerek davalının geçiş ücreti ile 6001 sayılı Kanunun 30/5. maddesine göre 4 kati tutarında para cezası yönünden sorumlu olduğu gözetilip sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken,yazılı şekilde davanın kısmen kabulü yönünde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olduğundan Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına bozma talebinin kabulü ile kararin sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOzULMASINA, aynı maddenin üçüncü fikrası uyarınca gereği yapılmak üzere bozma kararının bir örneğinin ve dava dosyasının Adalet Bakanlığına gönderilmesine, 28.11.2022tarihinde oy birliği ile karar verildi.