Anayasa Mahkemesinin 20/7/2022 Tarihli ve E: 2020/42 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2022/21 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-09-29

29 Eylül 2022 PERŞEMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 31968
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2020/42 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2022/21

Karar Tarihi : 20/7/2022


I. MALÍ DENETİMİN KONUSU 
Adalet ve Kalkınma Partisinin 2019 yıß kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI,Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Selahaddin MENTEŞ ve Basri BAĞCI'nın katılımlarıyła 14/1/2021 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Adalet ve Kalkınma Partisinin 2019 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasıntn incelenmesine,
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine,
OYBİRLIĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Adalet ve Kalkınma Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2019 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığınca hazırlanıp Raportör Ömer DURŠUN tarafından Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa'nın ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılıAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerde Partinin 2019 yılıgelirler toplamının 540.575.756,55 TL, önceki yıldan devreden nakit ve alacaklar toplamının 170.803.718,90 TL, yıl sonundaki borç toplamının 40.860.109,18 TL olduğu ve giderleri toplamımın 552.001.010,75 TL, önceki yıldan kalan borç ödemeleri toplamımın 44.971.811,76TL, sonraki yıla devreden nakit ve alacaklar toplamının 155.266.762,12 TL olduğu anlaşılmıştır.

5. Partinin 2019 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukarıda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2019 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştır.


A. Gelirlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Gelirleri 
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 383.497.404,17 TL olup bu tutarın 526.000 TL'si satış gelirlerinden, 46.245.498,65 TL'si parti mal varliğı gelirlerinden,335.533.239,93 TL'si devlet yardımlarından, 1.046.446 TL'si bağış ve yardımlardan 146.219,59 TL'si sair gelirlerden, oluşmaktadır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayıtları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. il Örgütleri Gelirleri 
8. Parti il õrgütlerinin gelirleri toplamı 157.078.352,38 TL olup bu tutarın 64.110TL'si ūye giriş aidatından, 2.978.217,64 TL'si yıllık ūye aidatından, 8.211.172,04 TL'si aday adaylığı 8zel aidatından, 1.141.516,81 TL'si satış gelirlerinden, 102.893.400 TL'si Genel Merkez yardımlarından, 452.240,02 TL'si parti mal varlığı gelirlerinden, 5.568.783,45 TL'si sair gelirlerden ve 35.768.912,42 TL'si bağış ve yardımlardan oluşmaktadır.
9. Parti il örgütlerinin 2019 yılı kesin hesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Giderleri 
10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 366.995.413,53 TL olup bu tutarın 32.453.991,33 TL'si personel giderlerinden, 6.501.298,95 TL'si kira giderlerinden,1.257.620,38 TL'si haberleşme giderlerinden, 436.487,35 TL'si basılı kâğit, kırtasiye ve diğer giderlerden, 5.284.186,45 TL'si isitma aydinlatma ve temizlik giderlerinden, 1.278.390,06TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden, 102.893.400 TL'si teşkilata yardım giderlerinden,3.455.044,18 TL'si seyahat giderlerinden, 2.981.534,26 TL'si taşıma vasita giderlerinden,12.192.045,58 TL'si basın yayın ve tanıtım giderlerinden, 1.390.984,26 TL'si vergi, sigorta,noter ve mahkeme giderlerinden, 846.288 TL'si gelir getirici malzeme giderlerinden,166.861.704,69 TL'si seçim giderlerinden ve 29.162.438,04 TL'si sair giderlerden oluşmaktadır.

I1. Parti Genel Merkezinin defter kayitları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

2. İl Örgütleri Giderleri 
12. Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 185.005.597,22 TL olup bu tutarın 18.142.538,17 TL'si personel giderlerinden, 20.488.802,29 TL'si kira giderlerinden,

8.373.563,89 TL'si haberleşme giderlerinden, 3.860.330,77 TL'si basılı kâğıt, kırtasiye ve diğer giderlerden, 10.392,236,47 TL'si isitma, aydınlatma, temizlik giderlerinden,31,439.763,78 TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden, 4.674.403,85 TL'si teşkilata yardım giderlerinden, 3.052.503,91 TL'si seyahat giderlerinden, 8.218.641,84 TL'si taşima vasita giderlerinden, 8.713.808,15 TL'si basın yayın ve tanıtım giderlerinden, 8.457.351,82 TL'si vergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 1.636.996,86 TL'si gelir getirici malzeme giderlerinden, 45.022.303,72 TL'si seçim giderlerinden ve 12.532.351,70 TL'si sair giderlerden oluşmaktadır.

13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarmm Incelenmesi 
14. Partinin defter ve belgeleri üzerinde yapilan incelemede; 17.187.328,68 TL tutarında bina ediniminin, 1.084.000 TL tutarımda taşit ediniminin ve 4.209.551,76 TL tutarında demirbaş ve hak ediniminin olduğu anlaşılmıştır.

15. Yapılan inceleme neticesinde Partinin 2019 yılı içinde gerçekleştirdiği 17.187.328,68 TL tutarında bina ediniminin, 1,084.000 TL tutarında tașit ediniminin ve 4.209.551,76 TL tutarında demirbaş ve hak ediniminin 2820 sayılı Kamun'a uygun olduğu tespit edilmiştir.

IV. SONUÇ
Adalet ve Kalkınma Partisinin 2019 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
Partinin 2019 yılı kesin hesabında gösterilen 540.575.756,55 TL gelir,170.803.718,90 TL õnceki yıldan devreden nakit ve alacak ve 40.860.109,18 TL yıl sonundaki borç toplamı ile 552.001.010,75 TL gider, 44.971.811,76 TL önceki yıidan kalan borç ödemeleri ve 155.266.762,12 TL sonraki yıla devreden nakit ve alacak toplamının eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'na uygun olduğuna 20/7/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 
Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Muammer TOPAL 

Öye Üye Üye M. Emin KUZ Ridvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞ
Üye Üye Üye Basri BAĞCI Irfan FIDAN Kenan YAŞAR