Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Burs Programlarına İlişkin Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2026-06-25

25 Haziran 2026 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 33291
YÖNETMELİK
Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma
Kurumundan:
TÜRKİYE ENERJİ,
NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA KURUMU
BURS PROGRAMLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu
tarafından, görev alanına giren enerji, maden, iyonlaştırıcı radyasyon,
parçacık hızlandırıcıları, nükleer, bor ve nadir toprak elementleri ile ilgili
bilim ve teknoloji alanlarında insan kaynağı yetiştirilmesi ve
geliştirilmesi amacıyla yürütülecek burs programlarının başvuru,
değerlendirme, tahsis, izleme ve sonuçlandırma süreçlerine ilişkin usul ve
esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, TENMAK tarafından yürütülen burs
programları uyarınca verilen bursları kapsar.
(2) Aşağıda sayılan burslar bu Yönetmeliğin kapsamı
dışındadır:
a) TENMAK tarafından desteklenen araştırma ve
geliştirme projeleri kapsamında verilen burslar.
b) TENMAK tarafından, Türkiye Cumhuriyetinin taraf
olduğu milletlerarası antlaşmalar kapsamında yürütülen burs programları ve
verilen burslar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 9/7/1982
tarihli ve 2690 sayılı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu ile
İlgili Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanunun ek 4 üncü maddesinin
ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Araştırmacı: Yeni bilgi, ürün, yöntem ve
teknolojileri araştıran, geliştiren ve katma değer oluşturan, ilgili bilim
ve/veya teknoloji alanında gerekli uzmanlığa sahip kişiyi,
b) Başkan: Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden
Araştırma Kurumu Başkanını,
c) Başkanlık: TENMAK Başkanlığını,
ç) Burs çağrısı: Burs programı kapsamında burs
başvurularının alınması amacıyla TENMAK internet sitesinde ilan edilen
konusu, kapsamı, başvuru koşulları, süresi, miktarı ve çağrı takvimi ile
çağrıya özel hususları belirleyen metni ve eklerini,
d) Burs komitesi: İlgili burs
programı kapsamında; hazırlanan burs çağrılarını, yapılan burs
başvurularını, tahsis edilen burslara ilişkin değişiklik ve ilave talepler
ile araştırma burslarında ara ve son raporları değerlendirmek ve TENMAK
tarafından talep edilen diğer hususlar hakkında görüş vermek üzere Başkan
tarafından görevlendirilen en fazla beş TENMAK personeli ile TENMAK
dışından burs programı ile ilgili alanlarda uzman en fazla beş kişiden
oluşan heyeti,
e) Burs programı: Bu Yönetmeliğe göre verilen
bursların başvuru, değerlendirme, tahsis, izleme ve sonuçlandırılması amacıyla
TENMAK tarafından oluşturulan programları,
f) Bursiyer: Bu
Yönetmeliğe göre yurt içinde ve/veya yurt dışında TENMAK tarafından burs
verilen lisans ve lisansüstü düzeyinde öğrenim gören öğrenciler ile en az
lisans mezunu araştırmacıları,
g) Fikrî ve sınai haklar:
Fikrî ve sınai ürüne ilişkin olarak kayıtlı veya tescilli olup olmadığına
bakılmaksızın, özel bir mevzuatla ve/veya haksız rekabet gibi genel
hükümlerle korunan patent, faydalı model ve diğer tüm yasal hakları,
ğ) Fikrî ve sınai ürün:
Fikrî ve sınai haklara konu edilebilen buluş, tasarım, eser ve teknik bilgi
gibi her türlü zihinsel ürünü,
h) İzleyici hakem: Bursiyeri
izlemek ve bursiyer tarafından gerçekleştirilen
ilgili çalışmaları incelemek, değerlendirmek, raporlamak ve bu amaçla
yapılacak toplantılara katılmak üzere, gerektiğinde TENMAK tarafından görevlendirilen,
burs ile ilgili alanda uzman kişiyi,
ı) Koordinatörlük: İlgili burs programını yürüten,
Başkanlık bünyesindeki birimi,
i) TENMAK: Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden
Araştırma Kurumunu,
j) TENMAK uzmanı: Bursiyeri
izlemek ve bursiyer tarafından gerçekleştirilen
ilgili çalışmaları incelemek, değerlendirmek, raporlamak ve bu amaçla
yapılacak toplantılara katılmak üzere, gerektiğinde TENMAK tarafından
görevlendirilen, burs ile ilgili alanda uzman TENMAK personelini,
k) Uzman hakem: Burs başvurusunu bilimsel, teknik
ve mali bakımdan değerlendirmek üzere, gerektiğinde TENMAK tarafından
görevlendirilen, burs başvurusu ile ilgili alanda uzman kişiyi,
l) Yürütme Kurulu: TENMAK Yürütme Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Burs Programları ile Uygulama Süreçleri
Burs
programları
MADDE 5- (1) Bu Yönetmeliğe göre TENMAK tarafından verilecek
burslar, burs programları aracılığıyla yürütülür. Burs programları ile bu
programların teknik, mali ve idari kuralları ve süreçlerine ilişkin
bilgileri içeren uygulama esasları, TENMAK’ın
çalışma ilke, program ve öncelikli alanları çerçevesinde Başkanlık
tarafından hazırlanarak Yürütme Kuruluna sunulur. Yürütme Kurulu tarafından
onaylanan burs programı ve programın uygulama esasları TENMAK internet
sitesinde yayımlanır. Aynı usulle, burs programlarının bir kısmına veya
tümüne ilişkin mali kuralların yer aldığı mali esaslar ayrıca
düzenlenebilir.
(2) TENMAK’ın görev
alanına giren konularda aşağıda belirtilen burs programları
oluşturulabilir:
a) Araştırma bursu programları; lisans ve
lisansüstü düzeyinde öğrenim gören öğrenciler ile en az lisans derecesine
sahip araştırmacılara araştırma ihtiyaçlarını yurt içinde ve/veya yurt
dışında bir araştırma ortamında çözmeleri amacıyla yapılan aylık ödemeleri
içeren burs programlarıdır.
b) Başarı bursu programları; öğrenim sırasında
üstün başarısıyla kendini gösteren lisans ve lisansüstü düzeyinde yurt
içinde ve/veya yurt dışında öğrenim gören öğrenciler ile doktora sonrası araştırmacıların
TENMAK’ın görevleri kapsamındaki alanlara
yönelimini teşvik etmek, başarılarının devamını sağlamak amacıyla yapılan
aylık ödemeleri içeren burslardır.
(3) Bu Yönetmelik kapsamında verilen burslar, diğer
mevzuatta yer alan sınırlamalara tabi değildir.
Burs
çağrısı ve başvuruları
MADDE 6- (1) Burs programları, gerektiğinde bilimsel
alanlara, üniversitelere, kurum/kuruluşlara ve ülkelere göre dağılım
gözetilerek burs çağrıları düzenlenerek yürütülür.
(2) Düzenlenecek burs çağrıları koordinatörlük
tarafından hazırlanır ve Başkan onayına sunulur. Başkan tarafından
onaylanan burs çağrıları TENMAK internet sitesinde ilan edilir. Burs
başvuruları, ilan edilen kurallara göre TENMAK’a
yapılır. Burs başvuruları dönemsel veya herhangi bir zaman kısıtlaması
olmadan alınabilir.
Değerlendirme
ve tahsis
MADDE 7- (1) Burs başvuruları, burs çağrısında belirlenen
kurallara ve yönteme uygun olarak TENMAK tarafından değerlendirme
sürecinden geçirilir. En fazla iki uzman hakem ve ilgili burs komitesi veya
doğrudan ilgili burs komitesi değerlendirmesi sonucunda uygun görülen
burslar hakkında tahsis kararı bütçe imkânları çerçevesinde Başkan
tarafından verilir.
Taahhütname
ve teminatlar
MADDE 8- (1) Burs verilecek kişilere, bu Yönetmeliğe göre
TENMAK tarafından belirlenen yükümlülüklere uyacaklarını belirten noter
onaylı taahhütname imzalatılır ve bu kapsamda verilecek toplam burs tutarı
ile sınırlı olmak üzere TENMAK tarafından şekli, içeriği ve kapsamı
belirlenecek teminatlar istenebilir. Burs verilecek kişinin reşit olmaması
halinde, taahhütname veli veya vasisi tarafından imzalanır.
(2) Taahhütnamede; bursiyerin
gerçekleştireceği işlemler, görevleri, sorumlulukları, yükümlülükleri ve
uyulması gereken diğer hükümler yer alır. Bu Yönetmeliğin ilgili
hükümlerine göre TENMAK tarafından karar verilen değişiklik ve ilaveler
taahhütnamenin eki sayılır.
İzleme
MADDE 9- (1) Bursiyer, ilgili burs
programı kapsamında TENMAK tarafından belirlenen kurallara göre izlenir.
TENMAK gerek gördüğü takdirde, bursiyerin
izlenmesi amacıyla en fazla iki izleyici hakem ve/veya TENMAK uzmanı
görevlendirebilir. İzleyici hakem ve/veya TENMAK uzmanı gerekli durumlarda
yerinde inceleme ve denetleme yapabilir.
(2) Bursiyerin izlenmesi;
araştırma burslarında ara ve son raporların değerlendirilmesi, başarı
burslarında ise bursiyerin öğrenim ve başarı
durumunun tespiti suretiyle gerçekleştirilir.
(3) Bursiyerin izlenmesi
veya başvurusunun değerlendirilmesi neticesinde, Başkanlık tarafından
gerekli görülmesi halinde bursun kapsam, içerik, süre ve miktarında
değişiklik yapılabilir veya burs sonlandırılabilir.
Durdurma
ve sona erme
MADDE 10-
(1) Öğrenci olan bursiyerin öğreniminin herhangi bir nedenle son bulması
halinde, burs kendiliğinden sona erer. Bursiyer, bu
durumu en geç beş iş günü içinde TENMAK’a
bildirmekle yükümlüdür. Bu durumda koordinatörlük tarafından burs kesilir.
Bu durumun TENMAK tarafından tespiti halinde ise koordinatörlük tarafından
burs kesilerek bu durum bursiyere bildirilir.
(2) Bursiyer tarafından TENMAK’a ulaştırılması gereken belgelerin zamanında
ulaştırılmaması, asgari başarı kriterlerinin
sağlanmaması, bursiyerin mücbir sebeplerle
kaydını dondurarak öğrenimine ara vermesi, taahhütnamede belirlenen
yükümlülüklerini verilen sürede yerine getirmemesi ve benzeri durumlarda
koordinatörlük tarafından burs durdurulur. Durdurma gerekçelerinin ortadan
kalkması durumunda burs kaldığı yerden devam eder. Durdurma gerekçelerinin
koordinatörlük tarafından belirlenen süre içerisinde ortadan kalkmaması halinde
ise Başkanlık tarafından burs sonlandırılır veya bursiyerin
kusur veya ihmalinin tespiti halinde iptal edilir. Bursun durdurulmasının
gerektiği durumlarda Başkanlığın gerek görmesi halinde, burs durdurulmadan
da sonlandırılabilir veya iptal edilebilir. Bursun sonlandırılması ve
iptali durumunda burs kesilir. Ayrıca, bursun iptali durumunda ödenmiş olan
burs tutarının, taahhütname hükümlerine göre kanuni faizi ile birlikte bursiyerden iadesi istenir.
(3) Bursiyerin başvuru
aşamasında burs başvuru koşullarından birine sahip olmadığının sonradan
anlaşılması veya yanıltıcı bilgi ve belge sunması durumunda burs iptal
edilir.
(4) Bursun iptali halinde, TENMAK tarafından iadesi
istenen burs tutarının bursiyer tarafından
taksitlendirilmesinin talep edilmesi durumunda, kanuni faiz işletilerek
borç tutarı Başkanlık tarafından beş yıla kadar taksitlendirilebilir.
Mali
hükümler
MADDE 11-
(1) Burs programları kapsamında
verilecek bursların miktarları, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen üst
limitler dâhilinde Yürütme Kurulu tarafından belirlenir ve burs çağrısında
belirtilir. Bursun yurt içi ve yurt dışında geçirilecek süreleri birlikte
içermesi halinde, burs üst limit ve miktarları buna göre belirlenir.
(2) Burs ödemeleri peşin veya geriye dönük olarak
burs çağrısında belirlenen periyotlarda
yapılabilir. Ödemelerin yapılabilmesi için, istenilen taahhütname ve
teminatları gösteren belgelerin TENMAK’a
ulaştırılması gerekir.
Diğer
kurum ve kuruluşlarla iş birliği
MADDE 12-
(1) Burs programları kapsamında
yerli ve/veya yabancı ulusal ve uluslararası kurum/kuruluşlarla iş birliği
yapılabilir. Bu iş birlikleri kapsamında yurt içi ve/veya yurt dışı
araştırma ve başarı bursları verilebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Fikrî ve sınai haklar
MADDE 13-
(1) Bursun gerçekleştirilmesi
sırasında veya sonucunda ortaya çıkan her türlü fikrî ve sınai
ürün üzerindeki hakların tamamı aksi taahhütnamede belirtilmedikçe TENMAK’a aittir. Bursiyer, bu
kapsamda ortaya çıkan fikrî ve sınai ürünü, TENMAK’ın ilgili mevzuatında belirlenen usul ve süre
çerçevesinde gecikmeksizin TENMAK’a bildirmekle
yükümlüdür. Ayrıca TENMAK, bursiyer tarafından
burs kapsamındaki çalışmalar ile ilgili olarak kendisine sunulan her türlü
doküman üzerindeki fikrî hakları kullanabilir, bunları uygun göreceği araçlarla
duyurabilir ve yayımlayabilir.
(2) TENMAK, birinci fıkra uyarınca kendisine ait
olan fikrî ve sınai ürünleri faaliyetlerinde
kullanabilir, bunlar için kendi adına fikrî ve sınai hak tescil başvurusu
yapabilir, söz konusu fikrî ve sınai ürünler ile hakların kullanım
haklarını bursiyere veya üçüncü kişilere
verebilir. Bu kapsamdaki fikrî ve sınai ürünler
ile hakların ekonomik olarak değerlendirilmesi sonucunda TENMAK tarafından
elde edilecek net gelirin en fazla yüzde ellisi, TENMAK’ın
ilgili mevzuatında belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ilgili bursiyere verilebilir.
(3) TENMAK, birinci fıkra uyarınca bursiyere ait olan fikrî ve sınai
ürünleri faaliyetlerinde kullanabilir. Bunlara ilişkin fikrî ve sınai hakların bursiyer tarafından
tescil edilmesi halinde, talebi üzerine bursiyer TENMAK’a, bu haklara konu ürünlerin faaliyetlerinde
kullanılabilmesi için bedelsiz olarak inhisari
olmayan, yer ve zaman sınırlaması olmaksızın ve geri alınamaz lisans
hakkını vermekle yükümlüdür.
(4) Bursiyer yurt içinde
veya yurt dışında burs ile ilgili yayımlanan makaleler ve sunulan
tebliğlerde TENMAK’ın burs desteğini belirtmekle
yükümlüdür. Yayımlanmak üzere kabul edilen makalelerle, sunulan tebliğlerin
birer örneğinin TENMAK’a gönderilmesi zorunludur.
TENMAK’a ait marka/logolar
Başkanlığın yazılı izni alınmaksızın kullanılamaz. Bu hükümlere uyulmaması
halinde doğacak zararlardan bursiyer sorumludur.
Etik
kurallara uyma yükümlülüğü
MADDE 14-
(1) Burs programlarından
yararlananlar ve programların yürütülmesinde görev alanlar TENMAK tarafından
belirlenen etik kurallara uymak zorundadır.
(2) Etik kurallara aykırılığın tespiti halinde
ilgili mevzuat hükümleri ve taahhütname çerçevesinde işlem yapılır.
Diğer
kurum veya kuruluşlardan alınan burslar
MADDE 15-
(1) Burs programlarından
yararlanan kişiler, başka bir kurum veya kuruluştan da burs alması durumunda
bu bursu, 3/3/2004 tarihli ve 5102 sayılı Yüksek
Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında verilenler
hariç, TENMAK’a yazılı olarak bildirmek
zorundadır. TENMAK bu durumu değerlendirerek burs miktarında sınırlama
yapabilir veya bursu sonlandırabilir.
Yürürlük
MADDE 16-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Başkanı yürütür.