Yargıtay 2, 4, 7 ve 9. Hukuk Dairelerine Ait Kararlar
YARGITAY KARARLARI | 2023-05-04

4 Mayis 2023 PER$EMBE 
Resmî Gazete 
Sayı : 32180
YARGITAY KARARLARI 
Yargitay 2. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2022/10480Karar No : 2023/224
İNCELENEN KARARIN 
MAHKEMESİ: Erdemli 2. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi TARİHİ: 16.06.2020SAYISI : 2020/200 E., 2020/260 K.
DAVACILAR : 1-Ayşe Gökcen Hava 2-Imran Hava DAVALILAR : 1-Halil Hava 2-Tuba Gökcen DAVA TARİHİ: 12.03.2020HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulü
TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü

Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen evlat edinme davasında davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf incelemesinden geçmeden kesinleşen İlk Derece Mahkemesi kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafiından istenilmiş olmakla; Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacılar dava dilekçesinde; 2018 yılı Şubat ayında evlendiklerini, davalıların çocukları Buğraya bakmadıklarını, evlendikleri günden beri çocuğa kendilerinin baktığını, çocuğun kendilerini anne ve baba olarak bildiğini iddia ederek davalıların nüfus kavdında görünen Buğra Hava'yi evlat edinmeleri için evlat edinme karari verilmesini talep ve dava etmislerdir.

II. CEVAP 
Davalılar dosyaya cevap dilekçesi sunmamışlar, ön inceleme duruşmasında yaklaşık üç sene önce boşandıklarını, Buğraya doğduğu günden bu yana davacıların baktığını, çocuğun davacılara evlat olarak verilmesinin çocuğun yararına olacağını beyan etmişler ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların 19.02.2018 tarihinde evlendikleri, bu evliliklerinden müşterek çocuklarının bulunmadığı, davacıların 30 yaşını doldurdukları,evlat edinilmek istenen kişi ile davacılar arasında 18 yaştan fazla bir fark olduğu, evlat edinilmek istenilen çocuk Buğra'nın bir yıldan fazla bir süredir davacılar tarafından bakıldığı, yasanın aradığı bir yıllık bakım gözetim süresinin dolduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile evlat edinilmek istenen Buğra Hava'nın davacılar tarafindan birlikte evlat edinilmesine karar verilmiş, İlk Derece Mahkemesi kararıistinaf incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiştir.


IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü 25.11.2022 tarihli kanun yararına temyiz dilekçesinde 12.03.2020 tarihinde açılan davada, davacı İmran Hava'nın doğum tarihinin 01.02.1984,diğer davacı Ayşe Gökcen Hava'nın doğum tarihinin ise 02.11.1990 olduğu, birlikte evlat edinmek isteyen davacıların 19.02.2018 tarihinde evlendikleri, dolayısıyla davacıların her ikisinin de dava tarihi itibarıyla otuz yaşını doldurmadıkları gibi beş yıldan beri evli de olmadıklari, böylece davacıların beşyıldan beri evli olma ya da otuz yaşını doldurmuş olma şartlarını taşımadıkları dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık, evlat edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk 
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2.Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldırmaz.

3.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 305 inci maddesinin birinci fikrasi,306 ncı maddesinin birinci ve ikinci fikrası, 308 inci maddenin birinci fikrası
3. Değerlendirme 
1.Eşlerin birlikte evlat edinme şartları 4721 sayılı Kanun'un 306 inci maddesinde düzenlenmiştir.Bu maddenin ikinci fikrasında eslerin en az bes yıldan beri evli olmaları ya da otuz yaşinı doldurmuşbulunmalarının gerektiği, aynı maddenin üçüncü fikrasında eşlerden birinin, en az iki yıldan beri evli olmaları veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşuluyla diğerinin çocuğunu evlat edinebileceği düzenlenmiştir.

2. Somut olaya bakıldığında davacı Ayşe Gökcen Hava'nın 02.11.1990 doğumlu olduğu, dava tarihi olan 12.03.2020 tarihinde otuz yaşını doldurmadiği, yine tarafların 19.02.2018 tarihinde evlendikleri ve dava tarihinde beş yıldan beri evli olmadıkları anlaşılmaktadır.
3. O halde davacılardan Ayşe'nin, 4721 sayılı Kanun'un 306 ncı maddesinin ikinci fikrasında düzenlenen otuz yaşını doldurma şartını ya da tarafların beş yıldan beri evli olma şartını taşımadıklarıgöz önüne alınmadan mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.


V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğininAdalet Bakanlığına gönderilmesine,
17.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 4. Hukuk Dairesinden:
ESAS NO : 2021/27112KARAR NO : 2022/12389
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLAMI 
MAHKEMESİ: Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ: 13.03.2019
NUMARASI : 2017/353-2019/115DAVACI : Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekili Av. Ahmet Sezer DAVALILAR : 1-Kadir Yalçın 2-Memnune Yalçın 
Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılınedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen karara yönelik olarak Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafindan kanun yararına bozma talep edilmesi üzerine dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

KARAR 
Davacı vekili; davacı banka ile dava dışı borçlu Ada İnşaat Şti. arasında 06.11.2015tarihinde genel kredi ve teminat sözleşmesi imzalandığını, davalı Kadir Yalçın'ın bu sözleşmeye müteselsil kefil olarak imza attığını, dava dışı borçlu Ada İnşaat Şti'nin kredi sözleşmesinden kaynaklı borcunu ödemcdiğini, bunun üzerine borçlu ve kefil hakkında Alanya l. İcra Müdürlüğü'nün 2017/2462 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu hakkında başlatılan takibin kesinleştiğini, haczi kabil malının bulunmadığını, ancak davalı Kadir Yalçın'ın borcun doğum tarihindcn sonra 21.04.2016 tarihinde 13706 ve 13707 yevmiye numaralı işlemler ile dava konusu taşınmazlardaki hisselerini, alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla yakın akrabasıolan davalı Memnune Yalçın'a satıp devrettiğini, bu devirlerin iyiniyet ve bedel gözetmeksizin bağış niteliğinde olduğunu belirterek, dava konusu taşınmaz hisseleri ile ilgili tasarruf işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalilar; davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; davanın kabulü ile, davalı Kadir Yalçın tarafindan Alanya Tapu Müdürlüğü 21.04.2016 tarih, 13706 yevmiye nolu resmi senetle İshaklı köyü, 68 parseldeki hissesinin tamamının Memnune Yalçın'a satışına ilişkin tasarruf işlemi ile davalı Kadir Yalçın tarafindan Alanya Tapu Müdürlüğü 21.04.2016 tarih, 13707 yevmiye nolu resmi senetle Kellerpınarı mahallesi, 689 ada 8 parsel, zemin kat, 4 nolu bağımsız bölümdeki 1/4hissesinin Memnune Yalçın'a satışına ilişkin tasarruf işleminin iptaline, Alanya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2017/2462 sayılı takip dosyasındaki alacak ve fer'ileri ile sınırlı olmak üzere davacıya cebri icra yetkisi tanınmasına, karar verilmiş, hükmün Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafindan HMK'nin 363. (HUMK'un 427.) maddesi gereğince kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

Dava; iiK.nun 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İİK'nın 283/II maddesine göre iptal davasında; dava konusu mal veya hak, lehine tasarruf yapılmış olan 3. kişinin elinde ise iptal davasının konusu olan o mal veya hak üzerinde cebri icraya devam edilmesi, lehine tasarruf yapılan kişi o mal veya hakkı elinden çıkarmış ise o zaman 3.kişinin o mal veya hakkın değeri oranında tazminata mahkum edilmesi gerekir.

Üçüncü kişinin mal veya hakkı dava sırasında elinden çıkarması veya elinden çıkardığının dava sırasında öğrenilmesi halinde davanın islahina gerek olmadan davacı alacaklı davaya bedel davası olarak devam edilmesini isteyebilir veya devralan 4.kişiyi davaya dahil ederek davaya devam edebilir.

Somut olayda, dosya içerisindeki güncel tapu kayitları incelendiğinde; dava konusu taşınmazlardan Antalya İli, Alanya İlçesi, Kellerpınarı Mahallesi, 689 Ada, 8 Parselde kayıtlızemin kat 4 nolu bağımsız bölümün ½ hissesinin davalı borçlu Kadir Yalçın adına kayıtlı iken 21.04.2016 tarihinde 15.000,00 TL bedelle davalı 3. kişi Memnune Yalçın'a devredildiği,14.07.2017 tarihinde ise sözü edilen taşınmazın tamamının dava dışi Mehmet Selim Yalçın tarafindan satın alındığı anlaşılmakta ise de taşınmazın ½ hissesinin dava dışı Mehmet Selim Yalçın'a devrine ilişkin resmi tapu devir senetleri dosya kapsamında olmadığından, bu hissenin davalı Memnune Yalçın tarafindan dava dışı Mehmet Selim Yalçın'a mi, yoksa önce dava dışi başka kişilere devredilip en son Mehmet Selim Yalçın’a mı devredildiği anlaşılamamaktadır.
Bu durumda, mahkemece öncelikle sözü edilen tasarruf konusu 4 nolu bağımsız bölümün ½ hissesinin davalı Memnune Yalçın'a devrinden sonraki devirlere ilişkin resmi tapu devir senetlerinin dosyaya kazandirılmasi, daha sonra davacı alacaklı tarafindan devir silsilesine göre 4.ya da 5. kişi konumundaki Mehmet Selim Yalçın'ın (devir silsilesi içinde başka dava dışı kişiler varsa o kişilerin de) kötü niyetli olduğunun ileri sürülmesi halinde bu kişilerin davaya dahil edilip edilmeyeceği hususunda scçimlik hakkının hatırlatılmasi, davaya dahil ettiği takdirde 4. ya da 5.kişilere tebligat yapılarak taraf teşkilinin sağlanmasi, aksi halde 3. kişi Memnune Yalçın yönünden davanın tazminata dönüştüğü kabul edilerek tarafların iddia ve savunmaları dinlenip, delilleri toplandıktan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nun geçici 3/2 maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 429. maddesi gereği kanun yararına bozma isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün temyiz itirazlarının kabulüyle 6100 sayılı HMK'nin 363. maddesi (1086 SayılıHUMK'nin 427. maddesi) uyarınca hükmün, hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydı ile KANUN YARARINA BOZULMASINA, bozma kararının bir örneğinin Resmi Gazetede yayınlanmak üzere Adalet Bakanlığı'na gönderilmesine, 17.10.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 7. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2022/150Karar No : 2023/1100
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 24. Asliye Hukuk Mahkemesi 
TARİHİ: 11.03.2020
SAYISI : 2019/57 E., 2020/134 K.
DAVACILAR : 1- Fatih Kaya 
2- Ramazan Kaya 
VEKİLİ: Av. Mehmet Cengiz 
DAVALI : Ali Büyükyıldırım 
VEKİLLERİ: Av. Fulya Uzunoğlu 
Av. Çiğdem Okumuş
Av. Melih Serhat Çağtaş
Av. Ufuk Uzunoğlu 
DAVA TARİHİ: 05.09.2016
KARAR : Kismen Kabul 
TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı


Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen ecrimisil talebiyle yapılan icra işleminin hukuka aykırı olduğu iddiasına dayanan menfi tespit davasında kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince miktar itibari ile kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davacılar vekili dava dilekçesinde; İstanbul Anadolu 12 İcra Müdürlüğünün 2016/14286 Esas sayılıdosyası ile müvekkilleri aleyhine ecrimisil alacağı olduğu iddiasıyla icra takibi başlatıldığıni, dava konusu dairenin bulunduğu arsanın davacı Ramazan Kaya ve dört akrabasının eşit katkıları ile ortak alındığını, herkesin bir daire yaparak binanın tamamlandığını, hisseli tapu olduğundan ve bölgede imar problemleri bulunduğundan kat irtifakı sağlanamadığını izah etmiştir. Vekil; davalının Üsküdar 5.Noterliği 9539 yevmiye No.lu ihbarnamesinde Ramazan Kaya'ya dava konusu taşınmazı satın aldığınıileri sürerek, taşınmazdan tahliyesini talep ettiğini; Beyoğlu 57. Noterliğinin 18655 yevmiye No.lu cevap ihtarnamesinde Ramazan Kaya'nın dairesini hiçbir şekilde davalıya satmadığını ve mülkiyeti kendisine ait olan taşınmazda kiracı olmadığını bildirdiğini açıklamıştır. İstanbul 12. İcra Müdürlüğünün dosyasında müvekkillerinin 4.0o0,00 TL asıl alacak, faiz ve tüm ferilerinden davalıyı borçlu olmadığının tespitini, haksız ve kötü niyetli davalının aleyhine tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP 
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazı 13.04.2016 tarihinde satın aldiğıni, davacıtarafin dava dilekçesinde dava konusu taşınmazda kiracı olmadığını belirttiğini, bu durumda fuzuli şagil durumunda olduğunu, kötü niyet tazminatı koşulları oluştuğunun kabulü ile davacılar aleyhlerine %20'den az olmamak şartıyla tazminata hükmedilmesini, davacıların ayrica disiplin para cezası ile cezalandirilmasini ve davanin reddini istemiştir 


III. İLK DERECE MAHKEMESÍ KARARI 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin 2016/367 Esas ve 2018/205 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2.Hukuk Dairesinin 05.02.2019 tarih, 2018/1947 Esas ve 2019/167 Karar sayilı ilamı ile davalı Ali Büyükyıldırım'ın İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, Burhaniye Mahallesi, 725 ada 105 parsel sayılı taşınmazda 17/3900 pay sahibi malik olduğu, davacıların taşınmazda malik olmadıklari, filen taşınmazda kullanımları olan davacıların malik olan davalıya karşı ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren ecrimisil ödemekle yükümlü oldukları, taşınmazda fiili bir kullanım durumunun bulunduğu, bu paylaşım gereği her paydaşın kendisine ait bölümü kullandıği, taşınmazda malik davalının ecrimisil talep etme hakkının olduğu, davalının davacılara karşı ecrimisil sorumluluğunun ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren başlayacaği, bu nedenle mahkemece ihtarnamcnin tebliğ tarihinin araştırılarak tebliğ tarihinden takip tarihine kadar talep edilebilecek ecrimisil ve faiz miktarı konusunda rapor aldiktan sonra belirlenecek miktar üzerinden davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmekle kararın kaldırılmasına karar verildiği açıklanmıştır. Mahkeme dosyaya aslı sunulan ihtarnamenin davacı Ramazan Kaya'ya 16.05.2016 tarihinde tebliğ edildiği, hükme esas alınan ek bilirkişi raporunda da talep edilebilecek ecrimisil bedelinin 2.750,00 TL olarak hesaplandıği, bu yönüyle icra takibinde talep edilen 4.000,00 TL ecrimisil talebi bakimindan, davalinın talep edebileceği 2.750,00 TL yönünden davanın reddine, bakiyc 1.250,00 TL yönünden ise davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmiştir.
IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlıği; mahkemece, davacılardan Ramazan Kaya'ya gönderilen ihtarname dikkate alınarak ihtarnamenin tebliği tarihi ile icra takibi arasındaki süre için ecrimisil hesaplanması, diğer davalıya ise ihtarname tebliğ edilmediğinin gözetilmesi gerekirken, sadece davacı Ramazan Kaya'ya gönderilen ihtarname dikkate alinıp itiraz edilen takipten sonraki tarihli eldeki dava tarihine kadar ecrimisil hesaplanmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu açıklamıştır.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlik, davanın kismen kabulü kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalıolup olmadığı noktasındadır.

2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Tcmyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncümaddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarınıortadan kaldirmaz.

3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 995 inci maddesi.
4. 04.06.1958 gün ve 15/6 sayılı Yargitay İçtihadı Birleştirme Kararı ile ecrimisil, haksız işgal tazminatı olarak nitelendirilmiştir. Bu kararın gerekçesinin V. bendinde “işgal tazminatı davalarının hususi bir şekli olan ecrimisil davalarinın beş yılda zamanaşımına uğrayacağı esasını benimsemişbulunan 25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının halen geçerlî” olduğu açıklanmışve ecrimisil davalarının 743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin 908 inci (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 995) maddesine dayanan bir tazminat davası olduğu belirtilmiştir.
5. 08.03.1950 gün ve 22/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da kabul edildiği gibi,başkasına ait şeyi haksız olarak kullanmış olan ve bu kullanımı iyi niyete dayanmayan kimse o şeyi elinde tutmuş olmasından doğan zararları tazmin ile yükümlüdür.


3. Değerlendirme 
1. Mahkemece davacı Fatih yönünde usulüne uygun ihtar yapılmadan icra takibi yapıldığından borçlu olmadığının tespitine dair hüküm kurulması gerekirken, bu hususun gözetilmemesi hatalıdır.
2. İhtarnamenin tebliğ tarihinden takip tarihine kadar ecrimisil hesaplanması gerekirken,ihtarnamenin tebliğ tarihinden dava tarihine kadar ccrimisil hesaplanması hatalıdır.
V. KARAR 
Açıklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine,
23.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargitay 9. Hukuk Dairesinden:
TÜRK MİLLETİ ADINA  YARGITAY İLÂMI 
Esas No : 2023/3808Karar No : 2023/4378
İNCELENEN KARARIN 

MAHKEMESI : Adıyaman İş Mahkemesi 
TARİHİ: 03.07.2020
SAYISI : 2019/418 E., 2020/571 K.

DAVACI- KARŞI DAVALI :
DAVALI- KARŞI DAVACI :
DAVA TARİHİ: 04.09.2019
KARAR : Asıl davanın kısmen kabulü, karşı davanın usulden reddi 
KANUN YARARINA 

TEMYİZ EDEN : Adalet Bakanlığı


Taraflar arasında, İlk Derece Mahkemesinde görülen alacak davasında asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İstinaf incelemesinden geçmeden kesinleşen İlk Derece Mahkemesi kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafindan istenilmiş olmakla; Tetkik Hakimi tarafindan hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA 
Davaci-karsı davalı vekili dava dilekcesinde; mūvekkilinin davalı Sirkete ait vetkili serviste oto tamir ustası olarak 03.06.2014 tarihinden iş sözleşmesinin sona erdiği 23.07.2019 tarihine kadar kesintisiz ve aralıksız olarak çalıştığını, son ücretinin 2.300,00 TL olduğunu, iş sözleşmesinin işverence haksız şekilde feshedildiğini ancak hak ettiği tazminat ve alacaklarının ödenmediğini, müvekkiline işten çıkarılmadan önce toplu olarak bir kısım evrak imzalatıldığını, müvekkilinin alacaklarının ödenmesi için arabuluculuk bürosuna başvurduğunu ancak herhangi bir anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ilc yıllık izin, asgari geçim indirimi, fazla calısma, ulusal bavram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalidan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir 
II. CEVAP 
Davali-karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının işsözleşmesinin iddia edildiği gibi müvekkili Şirket tarafindan feshedilmediğini, aksine davacının iş sözleşmesinin müvekkili Şirkete 04.07.2019 tarihinde verdiği istifa dilekçesi sonrası sona erdirildiğini, davacının istifa dilekçesinde kamuya geçme sebebi ile istifa ettiğini belirttiğini, iş sözleşmesini daha iyi koşullarda iş bulmasısebebiyle fesheden davacının kidem ve ihbar tazminatiına hak kazanamayacağıni, davacının istifası sonrasında içeride kalan bakiye yıllık izin ücretinin kendisine 07.08.2019 tarihinde 981,00 TL olarak ödendiğini, fazla çalışma ve hafta tatili taleplerinin reddi gerektiğini, hiçbir bildirimde bulunmadan istifa ederek iş sözleşmesini fesheden işçinin işverene ihbar tazminatı ödemesi gerektiğini belirterek davanın reddi ile karşı davada 5.000,00 TL ihbar tazminatının davaci- karşı davalidan tahsiline karar verilmcsini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 
1.ilk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; iş sözleşmesinin tazminat ödenmesi gerekmeksizin sona erdiğini ispat yükü davalı işverende olup davalı işverence dosyaya ibraz edilen istifa dilekçesi,davacı ve davalı tanık beyanları birliktc değerlendirildiğinde; davacının haklı neden olmaksızın kamuya atanmasısebebiyle iş sözleşmesini sona erdirdiği, buna göre kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerektiği, feshe bağlı olmayan ücret alacakları yönünden ise fiili çalışmayı ispat yükü davacıda olup davacının haftada 5 saat fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil çalışması yaptığını ispatladığı, karşı dava konusu ihbar tazminatı talebini içerir arabuluculuk dava şartının yerine getirildiğine dair evrakın dosyaya sunulmadığı, bu nedenle karşı davanın dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi gerektiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın ise usulden reddine karar verilmiştir.


2. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 06.10.2022 tarihli ve 2020/905 Esas, 2022/1326 Karar sayılı kararı ile asil davaya ilişkin taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine; karşı davaya ilişkin davalı-karşı davacıvekilinin istinaf başvurusunun ise miktardan reddine karar verilmiş olmakla karşı dava yönünden İlk Derece Mahkemesince verilen karar istinaf incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ 
A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran 
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığıtarafindan istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 
Adalet Bakanlıği; eldeki davadan önce taraflar arasında 05.08.2019 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı düzenlendiğini ve sonuç kısmında tarafların işveren Şirketin talebi olan ihbar tazminatı hususunda anlaşamadıklarını beyan ettiklerinin de yazılı olduğunu, tutanak aslının dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz edilmiş olduğunu, Mahkemece buna rağmen davalı-karşı davacıya herhangi bir ihtar dahi yapılmaksızın yapılan yargılama sonunda karşı dava yönündcn arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiğini, davalı-karşı davacıya herhangi bir ihtarda bulunulmadan ve karşı dava dilekçesi ekinde yer almasa da asıl dava taleplerini de kapsayıp dava dilekçesi ekinde yer alan Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı dikkate alınıp işin esasına girilerek, yapılacak inceleme ve değerlendirmenin sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karşı davanın usulden reddine karar verilmiş olmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kanun yararina bozulmasi istemi ile başvuruda bulunmuştur.

C. Gerekçe 
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 
Uyuşmazlık; asıl dava açılmadan önce yapılan arabuluculuk görüşmelerinde, karşı davaya konu ihbar tazminatı talebinin de başvurucuya iletilmiş olması ve arabuluculuk anlaşamama tutanağına yazılmış olmasıdurumunda, karşı dava ile talep edilen ihbar tazminatı yönünden arabuluculuk dava şartinin yerine getirilip getirilmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fikrasi uyarinca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığıtarafindan kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin ikinci fikrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.
3. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun (7036 sayılı Kanun) "Dava şartı olarak arabuluculuk" kenar başlıkl 3 üncü maddesinin ilgili bölümü şöyledir:
"(1)Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebi ile açilan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartidır.

(2) Davaci, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadiğına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafindan onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmamasıhalinde mahkemece davaciya, son tutanağın bir haftalıik kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarinı içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.

4. 7036 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin yirmi birinci fikrasında; bu maddede hüküm bulunmayan hallerde niteliğine uygun düştüğü ölçüde 07.06.2012 tarihli ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (6325 sayılı Kanun) hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir.


5. 6325 sayılı Kanun'un "Arabuluculuk faaliyetinin yürütülmesi" kenar başlıklı 15 inci maddesinin üçüncüfikrası şöyledir:
"Taraflarca kararlaştırılmamışsa arabulucu; uyuşmazlığın niteliğini, tarafların isteklerini ve uyuşmazłığıhızlı bir şekilde çözümlenmesi için gereken usul ve esasları göz önüne alarak arabuluculuk faaliyetini yürütür."
6. 6325 sayılı Kanun'un "Arabuluculuğun sona ermesi" kenar başlıklı 17 nci maddesinin ilgili bölümüşöyledir:
(2) Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaştıklari, anlaşamadıkları veya arabuluculuk faaliyetinin nasıl sonuçlandiğı bir tutanak ile belgelendirilir. Arabulucu tarafindan düzenlenecek bu belge, arabulucu,taraflar, kanuni temsilcileri veya avukatlarinca imzalanir. ...

(3) Arabuluculuk faaliyeti sonunda düzenlenen tutanağa, faaliyetin sonuçlanması dişında hangi hususların yazılacağına taraflar karar verir. Arabulucu, bu tutanak ve sonuçları konusunda taraflara gerekli açıklamalarıyapar.

7. 02.06.2018 tarihli ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 23 üncü maddesinin üçüncü fikrasında, başvurunun dilekçe ile veya bürolarda bulunan formların doldurulması suretiyle yahut elektronik ortamda yapılabileceği belirtilmiştir.Yönetmelik'in 20 nci maddesinde arabuluculuğun sona ermesi düzenlenmiş olup bu maddenin üçüncü fikrasında arabuluculuk faaliyeti sonunda düzenlenen son tutanağa, faaliyetin sonuçlanması dişinda hangi hususların yazılacağına tarafların karar vereceği; ancak arabulucunun bu tutanak ve sonuçları konusunda taraflara gerekli açıklamaları yapacağı belirtilmiştir. Şu halde son tutanağın tarafların beyanına göre oluşturulması asıl ise de arabulucunun tutanağın içeriği ve düzenlenme şekli konusunda tarafları bilgilendirmesi de gerekir.
8. Yönetmelik'in 20 nci maddesinin ücüncü fikrasında, "Arabuluculuk faaliveti sonunda düzenlenen son tutanağa, faaliyetin sonuçlanması dışında hangi hususların yazilacağına taraflar karar verir. Arabulucu, bu tutanak ve sonuçları konusunda taraflara gerekli açıklamaları yapar." düzenlemesi bulunmaktadır.
3. Değerlendirme 
1. Somut uyuşmazlıkta davaci-karşi davalı ișçi; 03.06.2014-23.07.2019 tarihleri arasında kesintisiz ve aralıksiz olarak çalıştiğını ve iş sözleşmesinin işverence haksız şekilde feshedildiğini; ancak hak ettiği tazminat ve alacaklarının ödenmediğini, işten çıkarılmadan önce toplu olarak bir kısım evrak imzalatıldığını ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile bir kısım işçilik alacağının davalı-karşı davacı işverenden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı-karşı davalı işveren ise süresinde sunduğu cevap dilekçesi ile karşı dava açmış; bildirimde bulunmadan ve haklı bir sebebi olmadan istifa ederek işten ayrılan davacı işçinin ihbar tazminatı ödemesi gerektiğini ileri sürerek ihbar tazminatının davacı işçiden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
3. Asıl dava açılmadan önce davacı işçi arabulucuya başvurmuş ve anlaşma sağlanamadığına dair 05.08.2018 tarihli son tutanağı dava dilekçesi ekinde sunmuştur.

4. Dava dilekçesi ekinde sunulan 05.08.2019 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı'na arabulucu tarafından "Taraf 2 Şirket vekili. [$irketin] taraf I başvurucudan ihbar tazminatı talepleri olduğunu, bu hususun da tutanağa geçmesini talep ettiği görüldü. Tutanağa geçilerek ve karşı tarafa iletildi."yazılmış ve devamında "Taraflar; Başvurucu tarafin talepleri olan; kıdem tazminati, ihbar tazminati, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, AGİ ücreti. UBGT alacaği, maaş alacağı ve diğer ücretler hususunda ve ayrıca Taraf 2ViMSÅ OTOMOTiv (İşveren) şirketin talebi olan ihbar tazminati hususunda anlaşamadıklarını beyan ettiler ve son tutanağa böyle geçsin dediler." açiklamasına yer verilmiştir.

5. İlk Derece Mahkemesince, dosyaya karşı dava konusu ihbar tazminatı talebini içerir arabuluculuk dava şartının yerine getirildiğine dair evrak sunulmadığı gerekçesiyle karşı davanın, dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.


6. Karşı dava, asıl davaya karşı açılmış bir dava olsa da asıl davadan ayrı ve bağımsız bir davadır. Buna göre karşı davanın konusunu dava şartı olan arabuluculuğa tabi bir uyuşmazlık oluşturuyorsa, karşı dava yönünden de arabuluculuğa başvurma bir dava şartıdır. Ancak 7036 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fikrasında;kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu düzenlenmiştir. Kanun'da yer alan "arabulucuya başvurulmuş olması" ibaresinden sadece dava açacak olan tarafin arabulucuya başvurmuş olmasıgerektiği sonucu çıkarılamaz. Önemli olan, dava konusu edilen uyuşmazlığın davanın taraflarınca arabuluculuk görüşmelerinc konu edilip edilmediğidir.

7. Zira Anayasa Mahkemesi, dava şartı olarak arabuluculuğa dair yasal düzenlemenin iptali isteğiyle ilgili olarak verdiği kararında düzenlemenin hak arama hürriyeti ve bu kapsamda mahkemeye erişim hakkına getirilen bir sınırlama niteliğinde olduğunu kabul etmiş; ancak "Arabuluculuğa başvuru zorunluluğunun, kişilerin hak aramalarını imkansız hale getiren veya aşırı derecede zorlaştıran etkisiz ve sonuçsuz bir sürece neden olmadıkça hak arama hürriyetinin özüne dokunduğu söylenemez." şeklindeki gerekçeyle bir çeşit sınır tayin etmiştir (Anayasa Mahkemesi, 11.07.2018 tarihli ve 2017/178 Esas, 2018/ 82 Karar sayılı karari, § 23, 24).
8. Somut uyuşmazlıkta davacı işçi tarafindan asıl dava konusu alacaklar bakımından arabulucuya başvurulması üzerine yapılan arabuluculuk görüşmelerinde, davalı işverenin karşı dava konusu ihbar tazminatıtalebinin de görüşüldüğü, son tutanakta hem davacı işçinin talepleri hem de davalı işverenin karşı talebi olan ihbar tazminatı yönünden yapılan görüşmelerde anlaşma sağlanamadığının açıkça yazıldığı görülmektedir. Bu durumda,karşı davada talep edilen ihbar tazminatı yönünden arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle karşı davanın usulden reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır.

V. KARAR 
Açiklanan sebeplerle;
Adalet Bakanlığının 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fikrasına dayalı kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın karşı davaya ilişkin hükmünün sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına göndcrilmcsine,
27.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.