Anayasa Mahkemesinin 17/9/2020 Tarihli ve 2016/4060 Başvuru Numaralı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2020-10-14

14 Ekim 2020 ÇARŞAMBA 
Resmî Gazete 
Sayi : 31274
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanliğından:
GENEL KURUL KARAR 
ARİF ALİ CANGI BAŞVURUSU 
Başvuru Numarası: 2016/4060Karar Taribi : 17/9/2020
Başkan : Zühtü ARSLAN Başkanvekili : Hasan Tahsin GÖKCAN Başkanvekili : Kadir ÖZKAYA Öyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıildız SEFERİNOĞLU Selaħaddin MENTEŞBasri BAĞCI 
Raportör : Ali KOZAN Başvurucu : Arif Ali CANGE Vekili : Av. Nilgün TORTOP 
I. BAŞVURUNUN KONUSU 
1. Başvuru; yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkıın, kişisel verinin idare tarafından üçüncü bir kişiye verilmesi nedeniyłe de özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ
2.Başvuru 24/2/2016 tarihinde yapilmiştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.


4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafindan yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafindan başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelcmesinin birlikte yapılmasıa karar verilmiştir.

6. Başvuru belgclerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.

7. İkinci Bölüm tarafindan 27/11/2019 tarihinde yapılan toplantıda, niteliği itibarıyla başvurunun Genel Kurul tarafindan karara bağlanmast gerekli görüldüğünden Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün (İçtüzük) 28. maddesinin (3) numaralı fikrası uyarınca Genel Kurula sevkine karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR 
8.Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:
A. Uyuşmazlığın Arka Planı
9. İzmir Barosuna kayithı olarak avukathık görevini ifa eden başvurucu, kendi beyanına göre ağırhıklı olarak çevre hukuku ile ilgili davaları üstlenmekte; çevrenin ve kültürel değerlerin korunması için çalıişmalar yapan Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP) isimli derneğin de başvuru konusu olay tarihinde sözcülüğünüyapmaktadır.Bergama Alun Madeni'nin de içinde bulunduğu alana ilişkin imar planının iptali istemiyte açılan davada başvurucu, davacı sifatīyla taraftır. Bölgede altiın çıkarma faaliyetinde bułunan ve anılan davaya müdahil olan Koza Altın İşletmeleri Anonim Şirketinin (Şirket) avukatıİçişleri Bakanlığına 24/7/2006 tarihinde başvurarak 7/4/1969 tarihłi ve 1136 sayılı Avukathıīk Kanunu ile 24/10/2003 tarihli ve 4632 sayılı Bilgi Edinme Kanunu kapsamında yargısal süreçte kullanılmak üzere bilgi talebinde bulunmuştur. Başvuruda, Ałman Vakıfları olarak bilinen kuruluşlar ile bazı kişiłerin Bergama Ovacık Altın Madeni aleyhinde faaliyette bulunup bulunmadığı hususu sorulmuş; faaliyette bulunuyorlar ise bu kuruluşlar ile ilgili kişiler hakkındaki bilgi ve belgelerin verilmesi talep edilmiştir.

10. Bilgi talebinde bulunan avukatın vekilliğini yaptığı şirketin Koza İpek Grubu bünyesinde bir şirket olduğu görülmüştür. Koza İpek Grubu temel olarak İpek ailesinin en az bir ferdinin ortak olduğu veya yönetimi kontrolü altında bułundurduğu -2015 yılı sonu itibarıyla- yirmi sermaye şirketini, bir vakfı ve vakfa bağlı bir özel üniversitcyi ifade etmektedir. Koza İpek Grubu içinde yer alan şirketlerin ortaklık yapılan incelendiğinde holding yapılanmasına uygun olarak hâkim şirketin bağhı şirketlere iştirak etmesi yoluyła bit yapının oluşturuiduğu ve bu yapı içinde yer alan şirketierin altın madenciliğinden enerji,gıda, medya, bilişim, sigorta, tedarik, turizm, seyahat sektörüne kadar pek çok farklı alanda faaliyet gösterdiği anlaşıłmaktadır. Ankara 5. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından 26/10/2015tarihinde ilgili Cumhuriyet başsavcılığının talebi üzerine şirketlerin Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapilanmasının (FETÖ/PDY) faaliyetleri kapsamında ve faaliyetlerine destek olacak sekilde kullanıldığı gerekçesiyle. Koza Grubuna ait şirketlere kayyum atanmıştīr (Hamdi Akın [pek, B. No: 2015/17763, 24/5/2018, §§ 16-24).

11. İçişleri Bakanlığının şirket vekili avukatın talebine karşıłık verdiği 10/8/2006tarihli cevap şõyledir:
"1136 saylı Avukailık ile 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı kanunu kapsamında:Ülkemizde faaliyet gösteren ve genel ołarak Alman Vakifları olarak bilinen kuruluşlar ile bu kuruluşłarm ve hazı kişiłlerin Bergama Ovacık Altm Madeni aleyhinde faaliyette hulunup bulunmadıkları, faaliyette bulunuluyor ise bu kuruluşlarla ilgili kişiler hakkında kayularımızda bulunan bilgi ve belgelerin, yargı sürecinde kullanlmak üzere tarufinıizo verilmesini içeren ilgili kaytlı dilekçeniz incelenmiştir.

Bakanliğimıza daha önce de konu ile ilgili daha çeşitli iddialor intikal etmiş olup, bu iddialar üzerine Bakanliğimizca ilgili Teşkilatlar nezdinde yaptıriłan inceleme neticesinde:Ovacık Beldesindeki altm madeninin çıkarıimasmı engellemeye yönelik tüm eylemleri B.L.nin organize ettiği. eylemlere şahnsların katilması için her türlü maddi desteği sağladığı, Arif Ali CANGI. O.K.,C.N.E.I.G.,S.G.Ö.D.V.A., isimli şahusiar ile irtihar içerisinde olduğu, bu şahıslarm özellikle kamuoyu oluşturmak için B.L.ve ait otelde kaldıkları tespit edilmiştir. Ayrıca dilekçede adı geçen şahıslardan B.Lnin Alman Yeşiller Partisinin kuruculurmdan olup Ülkemizde. Uluslararası Insan Hakları Örgütü (FLAN)adıma faaliyet gösterdiği. FLAN'ın 1986'da kurulduğu, dilekçede adı geçen bazı şahıslarła ilgili olarak çeşitli suçlardan işlem vapılarak adli makamlara tevdi edildikłeri anlaşımıştır.Konuya ilişkin bazı kamu görevliłeri ile ilgili iddialar gereği için Adalet Bakanlığı'nu intikal ettirilmiştir. Bilgilerinize rica ederim."
12. Başvurucu, Bugün gazetesinin 22/7/2006 tarihli nüshasında yayımlanan "A/tm Yumurtlayan Köşe Yazarı Cłup Orient'den Yazıyor" başlıklı yazısı nedeniyle köşe yazarına yönelik suç duyurusunda bulunmuştur. Köşe yazari, İçişleri Bakanlığının şirket vekiline verdiği cevap yazısını Şişli Cumhuriyet Başsavcılığının jlgiti soruşturma dosyasına ibraz etmiştir.

13. Bugün gazetesinin 22/7/2006 tarihli nüshasıın beşinci sayfasıda yayımlanan köşe yazısında Cumhuriyet gazetesi yazarı H.Ç.nin Fethullah Gülen ve Bergama Ovactk Altın Madenteriyle ilgili çalışmalarından dolayı takıntılarının olduğunun betirtildiği,devamında "Türkiye'den bir Türkten yana değil bir Almandan yana davranıyor. Ałman ajanlığı ile yargılanmş kişilerin Ovacık’ta altımın çıkartılmaması için yaptıkłarı çabalarıövüyor. AKP’nin Türkiyedeki madenleri çıkartması ve bunu milli servete katması için yaptığıçabayı Türkiye‘nin aleyhine bir faaliyetmiş gibi sunnıαya çalışıyor Yaa [H.Ç.] kimden yana olduğunu açıkla da biz de bilelin. Şimdi yazida bahsettiğim Ovacık Altın Madeni işletilmesini engellemeye çalışan kişileri ele alalım." denildikten sonra "Ali Arif Cangi. [O.K.] gibi devlet aleyhine çete kurmak suçlamasıyła yargılanmış. fakat yabancı bir ülkenin dışişleri bakanınızamanın Türk dişişleri bakanını ziyaretinden sonra dava dosyaları delil yetersizliğinden kapatılmış olan şahıslar..." şeklinde ifadelere yer verildiği görülmektedir. Buna göre söz konusu yazıda doğrudan doğruya başvurucunun adına yer verilerek hakkındaki bir ceza soruşturması olduğundan ve bu soruşturmann akıbetinden söz edilmektedir.
14. Başvurucu, soruşturma dosyasına ibraz edilen İçişleri Bakanlığının cevap yazısına dayanarak 14/5/2007 ve 6/7/2007 tarihlerinde İçişleri Bakanlığına bilgi edinme hakkı kapsamında başvurmuştur. Anılan başvurularda başvurucu özetle Alman Vakıflorıolarak bilinen vakıfların faaliyetleri, bu vakıflarla bağlantıst tespit edilen kişiler arasında yer alıp almadığı hususları ile kendisiyle ilgili yürütülen incelemeye ilişkin bilgi verilmesini talep etmiştir. İçişleri Bakanlığı 14/6/2007 ve 3/8/2007 tarihli cevap yazilarında Özetle Alman 

Vakıfları olarak adlandırılan bir vakfa İçişleri Bakanlığı kayıtlarında rastlanmadığı,başvurucu hakkında İçişleri Bakanlığı nezdinde yürütülen bir incelemenin de mevcut olmadığı bildirilmiştir.

B. Tam Yargi Davasi Süreci 
15. Başvurucu, İçişleri Bakanlığı tarafından şirket vekiline verilen cevapta kendisi hakkında gerçeği yansıtmayan bilgi ve tespitlerin bulunduğu. yazının üçüncü kişilere veriłmesi nedeniyle kişilik haklarnın zedelendiği iddialarıyla manevi tazminat ödenmesi talebinde bulunmuştur. Bu talebin İçişleri Bakanlığı tarafindan reddedilmesi üzerine 17/12/2007 tarihinde Ankara 7. Idare Mahkemesi nezdinde tam yargı davası açmıştır. Dava dilekçesinde başvurucu; şirket vekiline idare tarafindan verilen yazıda kendisi hakkında "Alman vakıfları ile ilgili". "Bergama Ovacık beldesindeki altın madeni çıkartimasınıönlemeye yönelik eylemlere katilan. bu konuda eylemleri organize eden kişilerle irtihat içinde olan", "kamuoyu oluşturmak amaciyla B.L.nin otelinde kalan". "çeşitli suçlardan işlem yapılarak adli makamlara tevdi edilen kişi" şeklinde gerçeğe aykırı ifadelerin yer aldığım, bu tespitlerin kayıtlara işlendiğini ve üçüncü kişilere verildiğini belirtmiştir. İdarenin hukuka aykırı eylemleri sonucu ulaştığı gerçek dışi tespitlerin üçüncü kişilere ve kamuoyuna yansıması nedeniyle ön yargıları silmek için çaba göstermek zorunda kaldığını, onur,saygınlık, mesleki kariyer vb. kişilik haklarının ciddi şekilde zedelendiğini ifade etmiştir.
16. İdarenin davaya cevabında; ilgili yazının şirket vekilinin başvurusu üzerine 1136 sayılı Kanun ile 4632 sayılı Kanun kapsamında verildiği, talep edilen konularla ilgili ayrıntılara girilmediği, yazının genel bilgiler içerdiği belirtilmiştir. Ayrıca şahısların özel hayatının gizliliğinin korunması adına gerekli dikkat ve özenin gösterilerek bir cürüm atfında bulunulmamasına dikkat edildiği vurgulanmiştır.

17. Mahkeme 26/12/2008 tarihinde davanın reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde; şirket vekili tarafından 1136 sayılı Kanun ve 4632 sayılı Kanun kapsamında şirketin haklarının savunulması amacıyla altın madeni aleyhine faaliyette bulunan, Alman Vakıfları olarak bilinen kuruluşlar ile kişiler hakkında bilgi ve belgeler talep ediłdiği, bu başvurudan daha önce gelen bir ihbar mektubunda belirtilen. başvurucunun da yer aldiğı bazışahüslar ile ilgili iddialar nedeniyle Izmir Emniyet Müdürlüğü tarafindan suçların önlenmesi kapsamında yapılan inceleme ile elde edilen tespitlerin talep edene verildiği belirtilmiştir.Başvurucunun serbest avukathk yaptıği, ałtın madeni işletmesi için kamu kurumlarınca tesis edilen işlemlere karşı açılan davalarda, çevrenin ve çevre sağlığının korunmasının sağlanmasi, yargı kararlarının yerine getiriłmesinin takibi gibi iddialarla davacı veya davacıvekili sıfatıyla taraf olduğu ve kamuoyu ołuşturułmasına yönelik faaliyetlerde bulunduğunun bilindiği vurgulanmıştır. Dava konusu yazı içeriğinde de başvurucu yönünden kamuoyu tarafindan da bilinen süreç dışında bir bilginin yer almadığı belirtilmiştir. Ayrıca antlan yazıdaki "Dilekçede yer alan bazı şahıslarla ilgili ołarak çeşitłi suçlardan işlem yapılarak adli makamlara tevdi edildikleri anlaşımıştır." şeklindeki ibarenin genel nitelikli bir ifadeyi içerdiği, başvurucunun isminin belirtilerek bu kapsamda olduğuna dair bir bilginin yer almadığı ve başvurucunun suçluymuş gibi algıłanmasına yol açabilecek bir ifadeye yer verilmediği vurgulanmiştir.

18. Anilan karar, Danıştay Onuncu Dairesinin 31/10/2013 tarihli kararıyla usul ve hukuka uygun ołduğu gerekçesiyle onanmıştır. Başvurucunun karar düzeltme talebi de aynıDairenin 22/12/2015 tarihli karariyla reddedilmiştir.


19. Nihai karar başvurucuya 25/1/2016 tarihinde tebliğ edilmiştir.
20. Başvurucu 24/2/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK 
A. Ulusal Hukuk 
21. t136 savılt Kanun'un "Avukatlığı mahiyeti"kenar başhkh 1. maddesi şöyledir:
"Avukatlik, kamu hizmeti ve serhest bir mestektir.
Avukat, yargımn kurucu unsurlarından olan hağımsız savunmayı serhestçe temsil eder."
22.1136 sayıh Kanun'un "Avukatłığın amacı" kenar başlıklı 2. maddesi şöyledir:
"Avukatliğın amacı; hukuki münasehetlerin düzenlenmesini, her turlü hukuki mesele ve anlaşmazlikların adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesini ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını her derecede yurgı organłarı. hakemler. resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde sağlamaktır.

Avukat bu amaçla hukuki bilgi ve tecrübelerini adalei hizmetine ve kişilerin yarorlanmasına tahsis eder.

Yargı organlari, emniyet makamlari, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüsleri. özel ve kumuya ait bankalar, noterler, sigorta şirketleri ve vokıflar avukatlara görevlerinin yerine getirilmesinde yardimcı olmak zorundadir. Kanunlarmdaki özel hükümler saklı kalmak kaydyla. bu kurumlar avukatın gerek duyduğu bilgi ve belgeleri incelemesine sunmakla yükümlüdür. Bu helgelerden órnek alımması vekaletname ibrazına bağlıdır. Derdest davalarda müzekkereter duruşma günü beklenmeksizin mahkemeden alinabilir."
23. 4982 sayıłı Kanun'un "Bilgi edinme hakk" kenar başlıkhı 4. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir."
24. 4982 sayılı Kanun'un "Bilgi verme yükümlüfüğü" kenar başhklı 5. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dişındoki her türlü hilgi veya belgeyi başvuranların yarartanmasıa sunmak ve hilgi edinme başvurularını etkin, súratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gereki idari ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler."
25. 4982 sayıłı Kanun'un "İstenilecek bilgi veya belgenin niteliği" kenar başhıklı 7.maddesi şöyledir:

"Bilgi edinme haşvurusu, başvurulan kurum ve kuruluştarın ellerinde bułunan veya görevleri gereği bulunması gereken hilgi veya belgelere ilişkin olmalıdır.
Kurum ve kuruluşlar, ayrı veya özel bir çalışma. araştirma. inceleme ya da analiz neticesinde oluşturulabilecek türden bir bilgi veya belge için yaplacak başvurulura olumsuz cevap verehilirier.

İstenen bilgi veya belge, başvurulan kurum ve kuruluştan başka hir yerde butunuyorsa, başvuru ditekçesi bu kurum ve kurutuşa gönderilir ve durum ilgilive yazılıolarak bildirilir."
26. 4982 sayılı Kanun'un "Başvurularm cevaplandırılması" kenar başhıkh 12.maddesi şöyledir:
"Kurum ve kuruluşłar. bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevapłarını yazıłı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirirler. Başvurunun reddedilmesi halinde bu kararın gerekçesi ve buna karşı başvuru yolları belirtilir."
27, 4982 sayıh Kanun'un "Özel hayatın gizliliği" kenar başlıkh 21. maddesi şöyledir:
"Kişinin izin verdiği haller saklı kalmak üzere, özel hayatın gizliliği kapsamında,açıklanması halinde kişinin sağlik bilgileri ile özel ve aile hayatına, şeref ve haysivetine,mesleki ve ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşturacak bilgi veya helgeler. bilgi edinme hakki kapsami dışmdadır.

Kamu yararının gerektirdiği hallerde, kişisel bilgi veya helgeler, kurum ve kuruluşlar tarafindan. ilgili kişive en az yedi gün önceden haber verilerek vazılı rizasıalımmak koşuluyla açıklanabiłir."
28. 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayilı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun "Amaç"kenar başlıkh 1. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Bu Kanunun amacı. kişisel veriłerin iştenmesinde hașta özel hayatiın gizliliği oimak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel veriłeri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyacakları usul ve esasları düzenlemektir."
29. 6698 sayıhı Kanun'un "Kapsam" kenar başhıkh 2. maddesi şöyledir:
"Bu Kanun hükümleri. kişisel verileri iştenen gerçek kişiler ile bu verileri tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kavit sisteminin parçası ołmak kaydyła otomatik olmayan vollarla işleyen gerçek ve tüzel kişiler hakkında uygulanır."
30. 6698 sayıh Kanun'un "Tammlar" kenar başlıkhı 3. maddesinin ilgili kısmışöyledir:
" (1) Bu Kamnun uygulanmasında:
. a) Açık riza: Belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyłe açıklanan rizayı.


d) Kişisel veri: Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişive ilişkin her türtübilgiyi.

e) Kişisel verilerin işlenmesi: Kişisel verilerin tamomen veya kismen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak koydvla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi. depolanmasi, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi. yeniden düzenlenmesi, açıklonmasi, aktarilmast, devralınmasi, elde edilebilir hâle getirilmesi.sınflandırilması ya da kullanılmasınm engellenmesi gibi veriler üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlemi."
31. 6698 sayılı Kanun'un "Kişisel verilerin işlenme şartları" kenar baştıkhı 5.maddesi şöyledir:
" (1) Kişisel veriler ilgili kişinin açık rızası olmaksızı işlenemez.
(2) Aşağıdaki şartlardan birinin varlığı hálinde, ilgili kişinin oçık rızası aranmaksızın kişisel verilerinin işlenmesi mümkündür:
a) Kamunlarda açıkça öngörülmesi.
b) Fiili imkânsızlık nedeniyle rizasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rizasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin ya da hir başkasmın hayan veya beden bütünlüğünün korumması için zorunlu olması.

c) Bir sözleşmenin kurułması veya ifasiyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydyla sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlemmesinin gerekli olması.
c) Veri sorumłusunun hukuki yükümlülüğünù yerine getirehilmesi için zorunlu olması.
d) lgili kişinin kendisi torafindan alenileştirilmiş olması.
e) Bir hakkın tesisi, kullanlması veya koruması için veri işlemenin zorunłu ołması.
j) llgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işlenmesinin zorunlu olması."
32. 6698 sayılı Kanun'un "İlgili kişinin hakları"kenar başhkh 11. maddesi şöyledir:
"(1) Herkes. veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili;
a) Kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme.
b) Kişisel verileri işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme.
c) Kişisel verilerin işlenme amacinu ve bunların amacına uygun kullamlıp kullamlmadiğını öğrenme.

ε) Yurt içinde veya yurt dışıda kişiset verilerin aktarıldīğı ūçüncü kişileri hilme.

d) Kişisel verilerin eksik veya vanlış işłenmiş olması hálinde hunları düzeltilmesini isteme,
e) 7 nei maddede öngörülen şartłar çerçevesinde kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
f) (d) ve (e) benıleri uyarınca yapıan işlemlerin, kişisel verilerin aktarıldığı üçüncükişilere bildirilmesini isteme.

g) İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasitasıyla analiz edilmesi suretiyle kişinin kendisi aleyhine hir sonucun ortaya çiknasina itiraz etme.

ğ) Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğraması hälinde zararın gideribmesini talep etme. haklarina sahiptir."
33. 12/10/2004 tarihli ve 5237 sayıh Türk Ceza Kanunu'nun "Verileri hukuka aykıri olarak verme veya ele geçirme"kenar başlıklı 136. maddesi şöyledir:
"(1) Kişisel veriłeri. hukuka aykırı olarak bir başkasma veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapís cezası ile cezalandırılır."
34. 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İptal ve tam yargı davaları" kenar başlıkhı 12. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"İlgililer haklarımı ihlal eden bir idari işlem dolayısıyła Damştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudun doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarınıbirlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanmasıüzerine, bu husustaki korarı veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir iştemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler.."
B. Uluslararası Hukuk 
1.Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 
35. Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 10/12/1948 tarihli ve 217 (111) sayıli kararı ile kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin 12. maddesi şöyledir:
"Hiç kimse özel havati, ailesi, meskeni veya yazışması hususłarında keyfi karışmałara.şerefve şōhretine karşı tecavüzlere máruz kalamaz. Herkesin bu karışmalarave tecavúziere karşı kanun ite korunmağa hakkı vardır."
36. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafindan kişisel verilerin korunmast konusunda kabul edilen 14/12/1990 tarihli ve 45/95 sayıłı “Bilgisayarla İşlenen Kişisel Veri Dosyaları Hakkvda Yönlendirici İlkeler "de şu temel ilkelere yer verilmiştir:
"I- Işlemenin hukuka uygun ve adil olması ilkesi: Kişilerin hakkmdaki veriler hukuka aykırı veya adil olmayan şekilde toplanmamalı veya işlenmemelidir. Ayrıca BirleşmişMilletler Şartı'ndaki ilkelere aykıriı amaçtarla kullanlmamalidır.
2- Doğruluk ilkesi: Kişisel verileri tutmakla sorumlu makamlar bu bilgilerin doğru tutulmasini givence altına almalıdır.


3- Belirli ve meşru amaçlur için işleme ilkesi: Bir kaydm tutulması ve kullanımı meşru ve belirti bir amaca dayalı olmalidir. Bütün kişisel veriler amaç ile ilgili ve onu gerçekleştirmeye elverişti olacak şekilde toplanmalı ve kaydedilmelidir. Bu kişisel verilerin hiçbiri, ilgili kişinin rizası dişmda, belirtilenlerle uvuşmayan amaçlor için kullamłamaz veya ifșa edilemez. Kişisel verilen saklanma süresi, belirtilen amaçlara ulaşılmasıısağlayacak süreyi aşamaz.

4- İlgili kişilerin erişmesi ilkesi: Kimlik kanıtı sunan herkes kendisiyle ilgili hilgiterin işlenip işlenmediğini bilme ve gereksiz bir gecikme veya masrafolmadan aniaşılır hiçimde elde etme hakkına sahiptir. Ayrıca bu bilgilerin kanuma uykıri, gereksiz veya yanlış olmasıdurumunda uygun düzeltmelerin yapılmasın veya silinmesini talep etme hakkina saħiptir.Devletler buna uygun hir çözüm yoiu sağlamak durumundadır. Herhangi bir düzeltme maliyeti dosyadan sorumlu kişi tarafindan karşılanmalıdır. Bu ilke hükümlerinin uyruk veya ikâmetine hakıbmaksızın herkes için uygulanmusı arzu edilir.

5- Ayrımcıliğın önlenmesi ilkesi: (6) numaralı ilkede kısıthı olarak öngörülen háller söz konusu olduğunda ırk veya eiik köken, renk. cinsel yaşam, sivasi görüş. dini. felsefi ve diğer inançların yanı sıra dernek veya sendika üyeliği hilgileri de dahil olmak üzere kanuna aykırı veya keyfi olarak ayrımcilığa yoł açabilmesi muhtemel veriler toplanmamałıdır.
6- Üstün amaçlar için istisna koyabilme ilkesi: Ulusal güvenlik. genel sağlık ve ahlakıkorumak veya özellikle zulüm gören kişilerin ve diğerlerinin hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla (1) ila (4) numaralı ilkelerden ayrilahilmek mümkün olabilir. Áncak bu tür istisnalar, sıırlarının açıkça belirlendiği ve uygun tedbirlerin ortaya konulduğu içhukuk sistemine göre yürirlüğe konan bir kanun veya eşdeğer bir düzenlemede açıikça belirtilmiş olmalidir.

7- Güvenlik ilkesi: Veri dosyaları, kaza ile kayhetme veya yok etme gibi doğal afetler,hileli verilerin yanlış kullamlması ya da hilgisayar virüsłeri gibi insan odaklı tehlikelere karşı uygun tedbirlerle korunmahdır.

8- Denetleme ve vaptirım ilkesi: Her ülkenin kamunu. yerel hukuk sistemine uygun olarak yukarıda belirtilen ilkelere uyulmasından sorumlu makami belirier. Bu makam tarafsızłık, veri işleme ve oluşturmadan sorumlu kişilere karşı bağmsızlık ve teknik yeterlilik teminatı sunmalıdr. Yukarıda belirtilen ilkeleri uygulayan ułusal kanun hükümlerinin ihlali durumunda cezai veya diğer idari yaptruntar uygun bireysel çözümlerle birlikte öngörülmüş olmalıdir.

9- Sıır őtesi veri transferi ilkesi: Sıır ötesi bir veri akışı ile ilgili olarak iki veva daha fazla ülkenin mevzuatı mahremivetin korunması için karşılaştirilahilir güvenceler sunduğu takdirde veri dolaşımı mümkün kılınabilir."
2. Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü
37. 27/4/2016 tarihli ve 2016/679 sayılı Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğünün "Tanmlar"kenar başlıkh 4. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Bu Tüzük’ün amaçłarı doğrultusundu, aşağıdaki tanımlar geçerlidir:
Kişisel veri. belirlí veya belirlenebilir bir gerçek kişi hakkındaki her bilgiyi ifade eder (veri sahibi); belirlenebilir bir gerçek kişi ad, kimlik. yer bilgisi, online kimlik veya kişinin fiziksel, fizyolojik. genetik. zihinsel, ekonomik, kültürel ya da sosyal kimliği gibi belirleyici bir özellikle doğrudum veya dolaylı olarak belirtenebilen kişidir.


İşleme, kişisel veri veya kişisel veri dizisinin otomatik veya başka hir şekilde toplanmasi, kaydedilmesi, organize edilmesi, yaplamdırilmasi, depolanmasi, uyarlanmasıveya değiştirilmesi, geri alunmasi, kullanılmasi, iletim voluyła açıklanmasi, vayılması veya erişilebilir håle getirilmesi, sırałanması veya kombine edilmesi, sınırlandırılması, silinmesi veya vok edilmesi gibi yollarla herhamgi bir işlem veya işlem dizisine tabi tutułmasıantamina gelir."
38. Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü'nün "Kişisel verilerin işlenmesi ile ilgili ilkeler" kenar başhkhı 5. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Kişisel veri;
Veri sahibi ite ilgili olarak hukuka uygun. adil ve şeffaf bir biçimde işlenmelidir (hukuka uygunluk. adillik ve şeffaflik),
Belirlenmiş, açık ve meşru amaçlar için toplanmış olmalı ve bu amaçiura uygun olmayan bir şekilde işlenmemelidir. Kamu varari, hilimsel ve tarihsel amaçlar ya da arşivleme amaciyla yapilacak diğer iștemler madde 89/1 uvarinca haşlangıç umaçlarryla uyumsuz kabul edilmeyecektir (amaç smirlamasi)

Yeterli, ilgili ve iştendiği amaçlar için gerekli olanłarla sınırlı işlenmelidir (verilerin en az seviyeye indirilmesi)

Doğru ve gerektiğinde güncel tutułmali; hatalı olan kişisel verinin işlenme amacına bakłmaksızın gecikmeden silinmesini veya düzeltilmesini sağlamak için makul her adım aulmalıdır (doğrułuk).

İşlenme amacı için gerekenden daha uzun olmayan bir süre boyunca veri konulorınu tanmlanmasıa izin veren bir formda tutulmalıdır. Kişisel veriler. veri sahibinin hak ve özgürlüklerini korumak için bu Tüzüğün öngördüğü uygun teknik ve yapısal tedbirler alımmak kaydiyla Tüzüğün 89/ł. maddesi uyarınca sadece kamu yararına, hilimsel veya tarihi araştirına amaçlarına ya da istatistiki amaçlara yónelik olarak arşivteme umaciyła daha uzun bir süre saklanabilir (saklama süresinin sınırlandırilmasi).
Yetkisiz veya kanun dışı işłemeye ve kazara kayıp, imha ve hasara karşı uygun teknik veva yapısał tedbirler alınarak kişisel verilerin givenli bir hiçimde işlenmesi sağlanmałıdır (bütünlük ve gizlilik)."
39. Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğünün "Kısılamalar" kenar başhklı 23. maddesinin ilgili kismi şöyledir:
"Veri sorumlusunun veya işleyenin tahi olduğu Birłik veva Üye Devlet hukuku, 12. ila 22. (hunlara karşıhık geldiği sürece 5. madde) ve 34. maddelerdeki yükümlülükleri ve haklarm kapsamını, teme! hak ve özgürtüklerin özüne saygı gösterdiğinde ve demokratik bir toptumda korunmak için gerekli ve orantılı bir tedbir olduğu takdirde aşağıdaki hâllerde kanun yoluyia sınrlayabilir:
Ulusal güvenlik,
Savunma.
Kamu güvenliği.

Kamu givenliğine yönelik tehditlerin önlenmesi de dahil olmak üzere suçlarıönlenmesi, soruşturulmasi, tespit edilmesi, kovuşturulmosı veva cezaları infazi.
Birliğin veya Üve Devletin genel olarak kamu yararına olan diğer önemli hedeflerin,özellikle para, bütçe, önemli bir vergilendirme, kamu sağlığı veya sosyal güvenlik dahil olmak üzere önemli bir ekonomik veya mali çikar omacyla.

Yargı bağımsızliğınm ve yargısal işlemlerin (sürecin) korunması.
Regüle edilmiş mestekler için etik ihlallerin önlenmesi, tespiti. soruşturulması ve kovuşturulmasi.

(a) ila (e) ve (g) maddelerinde atifta bulunulan hallerde resmi otoritenin kullanumına zaman zaman bağlı olsa bile izleme, inceleme veya düzenleyici iştevin yerine getirilmesi 
Veri sahibinin veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması,
Medeni hukuk hak ve alacaklarının ierast,
Özellikłe 1. paragrafta atfia bulunułan herhangi bir hukuki tedbir öngören kanun en azından uygun olduğu hållerde şu belirli hükümleri içermetidir:
İșleme veya işleme kategorilerinin amaçłarı.
Kişisel veri kategorileri.
Tamnan kasılamaların boyutu,
Keyfi veya hukuk dışı erişimin ya da aktarımın ōntenmesine dair güvenceler,
Sorumlunun veya sorumtu kategorilerinin belirlenmesi.
Depolama dönemleri ve işlemenin niteliği. kapsamı ve amaçları veva işleme kotegorileri dikkate alnarak uygulanahilir güvenceler.

Veri sahibinin hakları ve özgürlüklerine getirilen riskler,
Veri sahibinin, amacma halel getirmediği sürece kisulama hakkuda bilgilendirilmesi."
3. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
40. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) "Özel ve aile hayotına saygıhakkı" kenar başhıkłı 8. maddesi şöyledir:
"(1) Herkes özel ve aile havatına, konutuna ve vazışmasıa saygı gösteriłmesi hakkına sahiptir.

(2) Bu hakkın kullanlmasına bir kamu makammn müdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ułusal güvenlik, kamu givenłiği, ülkenin ekonomik refah, düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahłakm veya hbaşkalarınm hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedhir olması durumunda söz konusu olabilir."

4. Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesi 
41. Türkiye Cumhuriyeti tarafindan 10/11/2010 tarihinde imzalanan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanması uygun bulunarak 275/2014 tariħinde yürürlüğe giren Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesi'nin "Depolammış bilgisayar verilerine izinli şekilde veya bu verilerin halka açık olduğu durumłarda sınır ötesinden erişim sağlanması"kenar başlıkh 32. maddesi şöyledir:
"Bir taraf. diğer tarafin izni olmaksizın: a) Halkın serbest kullanumına sunulan (açık kaynakton gelen› depolanmış bilgisayar verilerine bunların coğrafi konumuna bakılmaksızın erişilebilir; veya b) Kendi ülkesindeki bir hilgisayar sistemi aractığiyla. diğer tarafin ülkesindeki depolanmış bilgisayar verilerine, eğer bu taraf, söz konusu hilgisayar sistemi aracıığıyla veriyi ifşa etme yetkisini yasal olarak haiz bulunan kişinin yasal ve gönüllüi onayım sağlavabilirse, sóz konusu verilere erişebilir veya bunları temin edebilir."
5. Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulması Karşısında Bireylerin Korunması Sözleşmesi 

42. 18/2/2016 tarihli ve 29628 sayił Resmī Gazete'de yayımłanan 30/1/2016 tarihli ve 6669 sayılı Kanun'la uygun bułunan 28/1/1981 tarihli Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulması Karşısında Bireylerin Korunması Sözleşmesi’nin "Tammlar" kenar başhıklı 2.maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Bu Sözleşmenin amaçları bakmından:
a "Kişisel veriler": Kimliği belirli veva belirlenebilir bir gerçek kişi ('ilgili kişi")hakkındaki tüm bilgileri ifade eder.

c "Otomatik işlem"den, tamamen veya kismen otomatik yöntemlerle gerçekleştirilen;veriterin kaydı, bu verilere mantiksoł ve/ veya aritmetik işlemterin uygulamması. verilerin değiştiriimesi, silinmesi, geri elde edilmesi veya dağitılması anlaşılır."
43. Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutuiması Karşısında Bireylerin Korunması Sözleşmesi’nin "Verilerin niteliği" kenar başlıklı 5. maddesi şöyledir:
“Otomatik işleme konu olan kişisel veriler:
a. Adil biçimde ve yasol yoldan elde edilir ve işlenir.
b. Belli ve meşru amaçlar için kaydedilir ve bu amaçłara aykırı şekilde kullamlmaz;
e. Kaydedilme amaçłarına gôre uygun ve yerinde olur ve aşıri olmaz:
d. Doğru bilgileri vansutır ve gerektiğinde güncellenir:
e. Kaydedilme amaçlarını gerçekleştirmek için gerekli olan süreyi aşmayacak şekilie ilgili kişilerinkimliklerini helirlemeye imkan veren bir biçinde saklanır.

44. Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulması Karşısında Bireylerin Korunması Sözleşmesi'nin "İstisnalar ve kasulamalar" kenar başlıkh 9. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"2. Taraf devletin kamuntarında öngörülmüş olması ve demokratik bir toplumda aşağıdaki hususları sağlanması için gerekli hir önlem oluşturması halinde işbu Sözleşmenin 5, 6 ve 8. maddelerine istisna getirilebilir:
a. Devlet güvenliğinin korunması, kamu givenliği. devletin mali menfaatler! veya suçlarin önlenmesi;
b. İlgili kişinin veya başkasmm hak ve özgürlüklerinin korunmosı."
6. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadı
45. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AitfM) devletlerin milli güvenliğin korunması amacını gerçekleştirmede sahip oldukları takdir yetkisinin geniş olduğunu kabułetmektedir. AİHM. Sözleşme'ye taraf devletlerin millī güvenliği korumak için yetkili ulusal makamlarína ilk olarak kişiler hakkında bilgi toplama ve halka açık ołmayan siciller tutma,ikinci olarak milli güvenlik bakımından önemli kadrolarda çalışmak isteyen adayların bu işe uygunluğunu takdir ederken bu bilgiyi kullanma yetkisi veren kurallara sahip olmalarıgerektiğinde kuşku bulunmadığını belirtmektedir (Leander/İsveç. B. No: 9248/81, 26/3/1987.§ 59).

46. Bununla birlikte AiHM içtihadına göre kamu mercilerinin bir bireyin özel hayatıyla ilgili bilgileri toplaması, kaydetmesi, saklaması özel havata saygı hakkına müdahale oluşturur (Leander/Isviçre, § 48; Kopp/İsviçre, B. No: 23224/94, 25/3/1998, § 53;Amann/İsviçre [BD], B. No: 27798/95, 16/2/2000, § 69; Rotaru/Romanya [BD], B. No:28341/95, 4/5/2000, §§ 43, 44, 46).

47. AiHM'e göre bir kişinin özel yaşamuna ilişkin verilerin kaydedilmesi ve saklanması kendi başına özel hayata saygı hakkı bakımından bir müdahale oluşturmaktadır,Bu müdahalenin tespiti için kaydedilen bilgilerin daha sonra kullanılmış olması gibi bir koşul da aranmamaktadır. Bununia birlikte kamu makamları tarafindan muhafaza edilen kişisel verilerin Sözleşme'nin 8. maddesinde öngörülen unsurlardan birini devreye sokup sokmadiğım tespit etmek için bu bilgilerin hangi çerçevedc alındığının ve muhafaza edildiğinin, verilerin türünün, kullanıldıkları ve işlendikleri şeklin. bunlardan çıkarılabilecek sonuçların dikkate alınması zaturidir (S. ve Marper/Birleşik Kralhk [BD], B. No: 30562/04,30566/04, 4/12/2008, § 67).

48. AiHM'e göre kişiseł verilerin korunmasının Sözleşme'nin 8. maddesinde öngörülen özel hayata saygı hakkından kişinin yararlanması konusunda büyük önemi vardır.iç hukuk kişisel verilerin bu maddede öngörülen güvencelere uygun olmayan şekilde kullanımını engellemek için gerekli güvenceleri sağlamahdır. Bu tür güvencelerin bulunmasının gerekliliği; otomatik işleme tabi tutulan kişiseł verilerin korunması söz konusu olduğunda, özellikle de bu verilerin polis tarafindan kullanılması hâlinde daha fazla hissedilmektedir. ię hukuk, bu verilerin saklanma amaçłarına uygun ve aşırlıktan uzak olmalarım sağlamah ve verilerin kaydedilme amaçlarını gerçekleştirmek için gerekli olan süreyi aşmayacak şekilde muhafaza edilmesini temin etmelidir. İç hukuk aynı zamanda kişiseł verilerin uygun olmayan şekilde, keyfi ve yetki aşımı yapılarak kullamulmasına karşı

uygun güvenceler de içermelidir (S. ve Marper/Birleşik Kralfık. § 103; M.M./Birleşik Krallık,B. No: 24029/07, 13/11/2012, § 195).

49. Ayrıca AiHM, kişilerin suç kayıtlarının tutulması ve kullanıłması hakkında konuyu düzenleyen ilgili kanunun niteliğine aynı bir önem vermektedir. AiHM, suçkayıtlarının tutulması ve kullanılmasına dair kanunun niteliği bakımından -aynı telefon dinlemelerinde, gizli takipte ve gizli istihbarat toplamada dayanılan kanunlar yönünden olduğu gibi- keyfi müdahalelere karşı bireyi korumak amacıyla yüksek bir standart aramaktadır. AiHM'e göre suç kayıtlarmın tutulması ve kullanılmasıa dair kanun -telefon dinlemelerinde, gizli takipte, gizli istihbarat toplamada olduğu gibi- tedbirlerin kapsamını ve uygulanmasu düzenleyen ve özellikle süre, stoklama, kullanım. üçüncü kişiterin veriye erişimi, verilerin gizliliği ile bütünlüğünün korunmasına, bunların imhasına ilişkin prosedürlere dair ve kişilerin yetki aşımı ve keyfiliğe karşı yeteri kadar güvenceye sahip olmalarını sağlayacak açık ve detaylı hükümłer içermelidir (S. ve Marper/Birleşik Krallık. §99; M.M./Birleşik Krallik. § 195).

50. Başvuru konusu olaya benzer bir davada AiłM, başvurucunun zihinsel durumuna ve psikiyatrik tedavisine ilişkin bilgilerin davacı olduğu tazminat davasında toplanarak açıklanmasının onun özel hayatına saygı hakkına müdahale teşkil ettiğini kabul etmiş ve Sözleşme'nin 8. maddesinin müdahalenin kanuniliği ilkesi bakmından ihlal edildiğine karar vermiştir. Somut olayda başvurucu, hukuk faküłtesi yöneticisi aleyhine akıl sağlığını sorgulayan sözleri nedeniyle tazminat davası açmıştır. Başvurucunun geçmişte maruz kaldığı bir zihinsel rahatsızhkla iłgili bazı kanıtlar toplayan ve bunları tarafların ve kamunun katılımının sağlandığı bir duruşmada açıklayan mahkeme davayı reddetmiştir.İstinaf mahkemesi ilk derece mahkemesi kararinı esastan onamiş ancak ilk derece mahkemesini başvurucunun akıl sağłığıyla ilgili hassas bilgileri ifşa etme konusunda kusurlu bulmuştur. AiHM bu davada istinaf mahkemesinin ilk derece mahkemesini başvurucunun kişisel bilgileriyle ilgili yaklaşımmın, psikiyatrik verilerin toplanması, saklanması,kullanılması ve yayımasıyla iłgili husustarı düzenleyen 1992 tarihli Veri Kanununa aykırıolduğuna dikkat çekmiştir. AiHM ayrica mahkemece ifşa edilen hususlarn davanın sonucuna müessir olmadığını, bir araştırma, soruşturma ya da yargılama için önemli bir bilgi olmadığından mahkemenin bilgi talebinin gereksiz olduğunu ve bu sebeple 2ooo tarihli Psikiyatrik Tıbbi Yardım Kanunu'nun amaçları bakımından kanuni olmadığını ifade etmiştir (Panteleyenko/Ukrayna, B. No: 11901/02, 29/6/2006, §§ 43-62).

V. İNCELEME VE GEREKÇE 
51. Mahkemenin 17/9/2020 tarihinde yapmiş olduğu topłantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia 
1. Başvurucunun İddiaları
52. Başvurucu 11/12/2007 tarihinde açtığı davanın 22/12/2015 tarihli karar düzeltme talebinin reddine dair karar ile sonuçlandığını, sekiz yıh aşan yargılama süresinin makul sayılamayacağın belirterek makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.


2. Değerlendirme 
53. 31/7/2018 tarihli ve 30495 sayilı Resmî Gazete'de yayimlanan 25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan HaklarıMahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmiştir.

54. 6384 sayılhı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre yargılamaların uzun sürmesi ve yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi ya da iera edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireysel başvuruların başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaat üzerine Adalet Bakanhğı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanhığı (Tazminat Komisyonu)tarafindan incelenmesi öngörülmüştür.

55. Anayasa Mahkemesi Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) kararında yargılamaların makul sürede sonuçlandırıłmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra editdiği ya da hiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkänının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır (Ferat Yüksel,§ 26).

56. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru yołunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibariyla ihlal iddialarına makuł bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat ödenmesine imkån tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama imkànına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunułmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yołu tüketilmeden yapılłan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş ołması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel. §§ 35, 36).
57. Meveut başvurunun bu kısmı yönünden söz konusu karardan ayrıłmayıgerektiren bir durum bulunmamaktadır. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının başvuru yollarının tüketiłmemiş olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Özel Hayata Saygı Hakkı Kapsamındaki Kişisel Verilerin Korunmasınıİsteme Hakkını İhlal Edildiğine İlişkin İddía 
1. Başvurucunun İddiaları
58. Başvurucu; İçişleri Bakanlığının düzenlediği yazının şikâyetçi olduğu köşe yazarıyla ilgili ceza soruşturma dosyasına sunulması dolayısıyla bu yazıdan haberdar olduğunu, yazının noter onayından geçirildikten sonra köşe yazarı tarafından ibraz edildiğini,ayrıca anılan kişi aleyhine açtığı manevi tazminat davasında davaya cevap dilekçesinde anılan belge içeriğinin tekrar kullanıldığını belirtmiştir. Sadece yargı makamlarınca 

istenebilecek kendisine ilişkin bilgilerin mevzuat tarafindan öngörülen koşullar gözetilmeden İdarece şirket vekiline verildiğini, yazının başka kimler tarafından ve nasıł kulłanılacağının belirsiz olduğunu iddia etmiştir. Anılan yazıya dayanılatak başka bir gazetede de "Çevreci Avukatlar Fişlendi" başlığıyla haber yapılmasından sonra Bugün gazetesinin de bu habere dayanarak tekrar konuyla ilgili haber yaptığını, İçişleri Bakanłığı yazısı nedeniyle kişilik haklarının zedelendiği hususu sabit olmasına rağmen Mahkemenin davasını reddettiğini ve Danıştay kararlarında gerekçe sunulmadığını ifade etmiştir. Bununla birlikte ilgili yazıda adıgeçen kişilerden bahsedilirken bir suç örgütünün faaliyetleri izlenimi veren üslup kullanıldığını, kişisel verilerin ancak kanunda ōngörülen hāllerde ve kişinin rızası ile işlenebileceğini, yabancı devlet ajanı gibi gösterildiğini. hakkında bir soruşturma ołmadığıhâlde suçlu ilan edildiğini vurgulayan başvurucu, masumiyet karinesinin ve özel hayata saygi ile adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

2. Değerlendirme 
59. Anayasa'nın iddianın değerlendirilmesinde dayanak alınacak "Özel hayatın gizliliği" kenar başhkh 20. maddesinin birinci ve üçüneü fkrası şöyledir:
"Herkes, özel havatina ve aile havatiına saygı gösterilmesini isteme hukkına suhiptir.Özel hayatın ve aile hayatımn gizliliğine dokumulamaz.

Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korumnasıı isteme hakkıa sahiptir. Bu hak:kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltiłmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullamlıp kullanlmadiğıı öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kamunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rzasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasma ilişkin esas ve usuller kanunta düzenlenir."
60. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafindan yapılan hukuki tavsifi ile bağlt olmayıp olay ve olguların hukuki nitelendirmesini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B.No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun şikâyetlerinin özünü, kişisel niteliktcki birtakın verilerinin idare tarafından üçüncü kişilere aktarıldığı iddiası oluşturmaktadır.Dolayısıyla aşağıda belirtilen ilkeler çerçevesinde başvurunun Anayasanın 20. maddesinin üçüncü fikrasında düzenlenen özel hayata saygı hakkı kapsamında kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı yönünden değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşımıştır.
a. Uygulanabilirlik Yönünden 
61. Özel hayata saygı hakkı Anayasa'nın 20. maddesinde koruma altına alınmıştır.Devlet, kişilerin özel ve aile hayatına keyfī ołarak müdahale etmemek ve üçüncü kişilerin haksız saldırılarını önlemekle yükümlüdür. Özel hayata saygı hakkı kapsamında korunan hukuksal çıkarlardan biri de bireyin mahremiyet hakkıdır. Ancak mahremiyet hakkı sadece yalnız kalma hakkından ibaret olmayıp bu hak, bireyin kendisiyle ilgili bilgileri kontrol edebilme hukuksal çıkarını da kapsamaktadır. Bireyin kendisine ilişkin herhangi bir bilginin kendi rzası ołmaksızın açıklanmaması, yayıłmaması, bu bilgilere başkaları tarafindan ulaşılamaması ve rizası hilafina kullanılamaması, kısaca bu bilgilerin mahrem kalmasıkonusunda menfaati bulunmaktadır. Bu husus, bireyin kendisiyle ilgili bilgilerin geleceğini belirleme hakkına işaret etmektedir (Serap Tortuk, B. No: 2013/9660, 21/1/2015, §§ 31, 32).

Özel hayata saygı hakkının kapsamında olan bireylerin kişisel verilerinin korunması hakkı.Anayasanın 20. maddesinde açık olarak düzenlenmiştir (Nurcan Belin, B. No: 2014/14187.10/1/2018, § 38).

62. Anayasa'nın 20. maddesinin üçüncü fikrasında ise herkesin kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olduğu, bu hakkın kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanıhp kuflanıimadığını öğrenmeyi de kapsadığı ifade edilmiştir. Maddede ayrıca kişisel verilerin ancak kanunda öngörülen hållerde veya kişinin açık rtzasıyla işlenebileceği ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usullerin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir. Kişisel verilerin korunması hakkı, kişinin insan onurunun korunmasıın ve kişiliğini serbestçe geliştirebiłmesi hakkının özel bir biçimi olarak bireyin hak ve özgürlüklerini kişisel verilerin işlenmesi sırasında korumayı amaçlamaktadır (AYM, E.2014/122, K.2015/123, 30/12/2015, §§ 19, 20; Nurcan Belin, § 45).
63. Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtiłdiği üzere kişisel veri -belirli veya kimliği belirlenebilir olmak şartıyla- bir kişiye ilişkin bütün bilgileri ifade etmekte olup ad,soyadı, doğum tarihi ve doğum yeri gibi bireyin sadece kimliğini ortaya koyan bilgilerin değil telefon numarası, motorlu taşit plakası, sosyal güvenlik numarasi, pasaport numatası, öz geçmiş, resim, görüntü ve ses kayıtlari, parmak izieri, sağlık bilgileri, genetik bilgiler, 1P adresi, e-posta adresi, alışveriş alşkanlıkları, hobiler, tercihler, etkileşimde bulunulan kişiler,grup üyclikleri, aile bilgileri gibi kişiyi doğrudan veya dolaylı olarak belirłenebilir kılan tüm verilerin kişisel veri kapsamında olduğu belirtilmektedir (AYM, E.2014/74. K.2014/201,25/12/2014; E.2014/180, K.2015/30, 19/3/2015; E.2017/180, K.2018/109, 6/12/2018, § 54).
64. Öte yandan Anayasa'nın 20. maddesinin üçüncǔ fikrasında güvence altına alınan kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı yönünden inceleme yapilabilmesi için öncelikle anılan hak kapsamında korunması gerekli bir kişisel verinin olup olmadığıbelirlenmelidir. Anayasa hükmünün lafzı, konuya ilişkin uluslararası belgeler ve karşılaştırmalı hukuk dikkate alındığında belirłi veya belirlenebilir bir gerçek veya tüzel kişi hakkındaki her türlü bilgi kişisel veri olarak değerlendirilir. Ancak her dava ya da başvuruda Anayasa'nın 20. maddesinin üçüncü fikrası anlamında bir kişiseł veri bulunup bulunmadığıdavanın ve başvurunun kendine özgü koşullan dikkate alımnarak otonom olarak tespit edilir.Bir kişisel verinin bulunduğu tespit edildiğinde bu verive yönelik her türlü sınırlama ve müdahale Anayasa’nın anılan hükmü kapsamındaki güvenceleri harekete geçirir.4
65. Somut olayda İçişleri Bakanłığının şirket avukatına verdiği cevap yazısında başvurucunun hangi otelde kaldığına, irtibat hâlinde olduğu kişilerin isimlerine ve bu sosyal ilişkinin amacına dair bilgi verildiği görülmüştür. Ayrıca başvurucuyla birlikte yazıda adıbelirtilen kişiler kastedilerek "bazı şahıslarla ilgili olarak çeşitli suçlardan işlem yaplarak adli makamlara tevdi edildikleri" şeklinde bir yargı sürecinin varlığına ilişkin genel bilgi verilmiştir. İlgili yazı bir bütün hâlinde değerlendirildiğinde başvurucunun kaldığı otele,irtibat hâlinde olduğu kişilere ve sosyal ilişkileri ile bir yargılama sürecine ilişkin bilgilerin belirli bir gerçek kişiye ait bilgi niteliğinde olduğu dikkate alındığında kişisel veri olarak kabul edilnesi gerekir. Bu durumda kişisel veri niteliğindeki bu bilgilerin üçüncü kişi niteliğindeki şirketin avukatına verilmesi şeklinde gerçekleşen olayda, Anayasa'nın kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına ilişkin 20. maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanabilir olduğu sonucuna varılmiştir.


b. Kabul Edilebilirlik Yönünden 
66. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabuł edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşıan özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

e. Esas Yönünden 
i. Müdahalenin Varlığı
67. Somut olayda idare tarafindan başvurucunun kaldiğı otel ve kimlerle irtibatlıolduğuna dair sosyal çevre bilgilerinin üçüncü bir kişiye yazı ile bildirildiği anlaşıłmaktadır.Başvurucuya ait bu bilgilerin belirlenebilir bir gerçek kişiye ait hilgi olduğu için kişisel veri olarak nitelendirilebileceğinde kuşku yoktur. Bu durumda söz konusu kişisel verilerin üçüncübir kişi ile paylaşıłlmasımn Anayasanın 20. maddesinin üçüncü fikrasında güvence ałtına alınan özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına bir müdahale olușturduğu sonucuna variłmiştir.

ii.Mūdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı
68. Anayasa'nın 13. maddesi şöyledir:
"Temel hak ve hürrivetler, özlerine dokumulmaksizı yalnizca Anavasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlt olarak ve ancak kanunla smrlanabilir. Bu sınırlamalar. Anayasanmn sözüne ve ruhuna. demokratik toplum düzeninin ve láik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz."
69. Yukarıda belirlenen müdahale, Anayasa'nın 13. maddesinde belirtilen koşullara uygun olmadığı takdirde Anayasanın 17. maddesini ihłal edecektir. Bu sebeple sınırlamanın Anayasa’nun 13. maddesinde öngörülen ve somut başvuruya uygun düşen, kanun tarafndan öngörülme, meşru amaç taşıma. demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykitı olmama kriterlerine uygun olup olmadığının betirlenmesi gerekir (R.G. [GK],B. No: 2017/31619, 23/7/2020, § 82; Halil Berk, B. No: 2017/8758, 21/3/2018, § 49; Süveyda Yarkın, B. No: 2017/39967, 11/12/2019. § 32; Şennur Acar, B. No: 2017/9370, 27/2/2020, §34). Bu bağlamda somut başvuruda öncelikle müdahalenin kanuni dayanağının bulunup bulunmadıği incelenmelidir.

(1)Kanunilik 
70. Anayasa uyarınca temel hak ve özgürlüklere getirilen sınırlamaların öncelikle kanunla öngörülmüş ołması gerekir. Kanun ile sınırlama ölçütü veya kanunilik ilkesi Sözleşme'nin 8. maddesinde de bir sınırlama ve güvence ölçütü olarak yer almaktadır. Buna karşın Sözleşme'de yer alan kanunla öngörülmúş olma kavramı ile Anayasa'da yer alan kanunilik ilkesi tam olarak aynı değildir (Bülent Polat [GK], B. No: 2013/7666, 10/12/2015,§ 73).


71. AiHM kanunda öngörülen koşulları, bir diğer ifadeyle hukukiliği genişyorumlayarak istikrar kazanmış yargı kararlarına dayanan içtihat yoluyla geliştirilmişilkelerin de hukukilik şartını karşıłayabildiğini kabul ederken (Malone/İngiltere. B. No:8691/79, 2/8/1984, §§ 66-68: Sunday Times/Birleşik Krallik (No. 1). B. No: 6538/74.26/4/1979, § 47) Anayasa, tüm sınırlandırmaların mutlaka kanun ile yapılacağını öngörerek Sözleşme'den daha geniş bir koruma sağlamıştır (Mehmet Akdoğan ve diğerleri. B. No:2013/817, 19/12/2013. § 31; Bülent Polat § 75). Anayasanın temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırıłmasının ancak kanunla yapılacağına ilişkin I3. maddesi. bir kanun hükmüolmaksızın yürütme ve idarenin bir hak ve hürriyeti ilk elden düzenleyici işlemle sinırlamasına izin vermez (Tuğba Arslan [GK], B. No: 2014/256, 25/6/2014, § 87).
72. Anayasa'nın temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmast rejimini düzenleyen 13. maddesinde hak ve özgürlüklerin ancak kamunia sınırlanabileceği temel bir ilke olarak benimsenmiştir. Bunun yanında Anayasa'nın 20. maddesinin üçüncü fikrasının üçüncücümlesinde kişisel verilerin “ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla”işlenebileceği belirtilmiş. aynı fikranın dördüncü cümlesinde ise kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usullerin “kanunla“ düzenleneceği hüküm altına almmıştır. Buna göre kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına yapılan müdahalelerde dikkate alınacak öncelikli ölçüt, müdahalenin kanuna dayalı olmasıdır.

73. Müdahalenin kanuna dayalı olması öncelikle şeklì manada bir kanunun varlığınızorunlu kılar. Kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına müdahale edilmesi ancak yasama organınca kanun adı altında çıkarılan düzenleyici işlemlerde müdahaleye imkân tanıyan bir hükmün bulunması şartına bağliıdır.

74. Diğer taraftan Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak kanunun kalitesi de kanunilik şartının sağlanıp sağlanmadığının tespitinde önem arz etmektedir. Zira hukuki güvenlik ile belirlilik ilkeleri hukuk devletinin õn koşullarındandır. Kişilerin hukuki güvenliğini sağłamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi hukuk normlarının öngörülebilir olmasıni, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemeferinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasımı gerekli kılar (AYM, E.2013/39, K.2013/65, 22/5/2013; AYM.E.2014/183, K.2015/122, 30/12/2015, § 5). Belirlilik ilkesi ise yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasıní, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşi koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir (AYM, E.2010/80, K.2011/178,29/12/2011; AYM, E.2013/39, K.2013/65, 22/5/2013).

75. Buna göre bir hukuk devletinde temel hak özgürlüklere müdahalenin kanuna dayalı olması için şeklî antamda bir kanunun varlığı yanında o kanunun metninin de bireylerin davranışlarının sonucunu öngörebilmesine imkän verecek şekilde belirlilik taşiması gerekir. Diğer bir ifadeyle müdahaleye imkän veren kanun yeterince belirli ve öngörülebilir olmalıdır (benzer görüş için bkz. Halime Sare Aysal [GK]. B. No: 2013/1789,11/11/2015, § 62). Aynıca belirtmek gerekir ki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına işleme suretiyle yaptlan müdahalelerde ancak kanunda öngörülen hâllerde veya kişinin açık rızasıyla yapıldığı takdirde kanunilik şartı sağlanmış kabul edilir.

76. Somut olayda başvurucunun açık rızası olmadan kişisel verilerinin üçüncü bir kişiyle paylaşıldığı görülmektedir. Bu durumda Anayasa'nın 20. maddesinin üçüncü

fikrasının üçüncü cümlesinde yer verilen "açık rıza" şartı bulunmadığına göre idare ve derece mahkemelerinin gerekçelcrinde dayandıkları 4982 sayih Kanun ile 1136 sayih Kanun'da öngörülen hâllerden birinin somut olayda olup olmadığımn tartışılması gerekir.
77. Bu bağlamda 4982 sayıh Kanun irdelendiğinde anılan Kanun'un "Özel havaun gizliliğı" kenar başlıkh 21. maddesine göre (bkz. § 27) özel hayatın gizliği kapsamında kalan ve açıklanması hâlinde kişinin sağhık bilgileri ile özel ve aile hayatına, şeref ve haysiyetine,mesleki ve ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşturacak bilgi veya belgeler bilgi edinme hakk: kapsamı dışmdadır. Bu düzenlemenin tek istisnası kişiye önceden haber verilcrek yazıhı rızasının ahnması şartıyla ve kamu yararının gerektirdiği hállerin varlığıdurumunda antlan bilgilerin açıklanabilmesidir.

78. Somut olayda başvurucunun kaldiğı otele sosyal çevresi ve yargılama sürecine ilişkin kişiscl veri niteliğindeki bilgilerin özel hayatın gizliliği kapsamında kaldığı ve açıklanması hâlinde avukathk yapan başvurucunun şeref ve itibarı ile mesleki değerlerine haksız müdahale oluşturabilecek bilgiler olduğu açıktır. Bu durumda 4982 sayılı Kanun'un anılan hükmü karşısında somut olayda başvurucunun idare tarafindan açıklanan kişisel verilerinin bilgi edinme hakkı kapsamında olmadığı anlaşıłmaktadır. Bu durumla birlikte idare ve yargı makamłarının başvurucuya ait bu bilgilerin açıklanmasında kamu yararıolduğunu ortaya koymadıkları ve başvurucunun da kişiseł verilerinin açıklanması yönünde açık rızasının olmadığı hususları gözetildiğinde 4982 sayılı Kanun hükümlerinin başvurucunun kişiseł verilerinin üçüncü bir kişiyle payłaşılmasına dair bir kanuni dayanak oluşturmadiği sõylenebilir.

79. Anayasa Mahkemesi içtihadında belirtildiği üzere l136 sayılı Kanun'un genel gerekçesinde avukathk mesleğinin nitelikleri ve önemi. bir kamu hizmeti olduğu, avukatın yargılama süreci içinde adaletin bulunup ortaya çıkarılmasında görev aldığı, kamu yararınıkoruduğu belirtilmiştir. Kanun'un 1. ve 2. maddelerinde avukatlığın kamusal yönü ağır basan bir meslek olduğu vurgulanmıştır. Bilgi ve deneyimlerini öncelikle adalet hizmetine vererek adalete ve hakkaniyete uygun çözümler için hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasında yargı organlarıyla yetkili kurul ve kurumlara yardımı gõrev bilen avukatın yargı düzeni içindeki yeri hukuk devletinde önemlidir. Hukuk devletinin olmazsa olmaz unsuru olan bağımsız yargı, yargıın olmazsa olmaz koşulu olan savunma ile birlikte anlam kazanır.Savunma sav-savunma-karar üçgeninden oluşan yargının vazgeçilmez ögesidir. Adaletli bir yargılamanın varlığı, ancak avukatın etkin katılımıyla sağlanabilir (AYM, E.20o7/i6,K.2009/147, 15/10/2009).

80. Bu bağlamda müdahaleye dayanak gösterilen 1136 sayılı Kanun'un "Avukatlığm amaeı" kenar başhıkhı 2, maddesinin üçüneü fikrasında yer alan "Kanunlarıdaki özel hükümler sakhı kalmak kaydıyla, bu kurumlar avukatın gerek duyduğu hilgi ve belgeleri incelemesine sunmakla yükümlüdür." şeklindeki düzenlemenin adaletli bir yargılamaya hizmet etme noktasında avukatın yargılamaya etkin katihmına kamu kurumlarınca destek verilmesi amacını taşıdığı söylenebilir. Ancak anılan Kanun hükmünün avukatların bilgi belge taleplerinin dava konusuyla ilgili olup olmadığı idare tarafindan tartışımaksızın avukatların istedikleri her türlü bitgi ve belgeye erişimlerinin sağlanması gerektiği şeklindeki geniş yoruma müsait olmadiğı açıktr.

81. Başvuru konusu ołayda başvurucuya ilişkin kişiset veri niteliğindeki bilgilerin üçüncü kişiye verilme nedeni olan asıl dava bir imar planına yônelik iptal davasıdır. Avukatn 

sorduğu Alman Vakıfları olarak bilinen kuruluşlar ile bazı kişilerin Bergama Ovacık Altın Madeni aleyhinde faaliyette bulunup bulunmadıkları hususu ve emniyetin cevap yazisında belirttiği başvurucunun başka kimselerle olan irtibatına. hangi otelde kaldığına dair bilgilerin ise imar planına karşı açılan davanın esasıyla ilgili olduğu yargılana sürecinde ortaya konulamamıştır. Bunun da ötesinde başvurucunun hangi otelde kaldığma, kimlerle irtibatlıolduğuna dair kişisel veri niteliğindeki bilgilerin hangi nedenle toplandığı ve bunun kanuni dayanağı gösterilememiştir. Bununła birlikte başvurucu hakkında bir ceza soruşturmasıyürütüldüğüne dair bir bilgi olmadığı da gözetildiğinde ancak istihbari olarak toplandığıkabuł editebilecek bu verilerin başvurucunun açık rızast olmamasına rağmen üçüncü kişilerle paylaşılması yönündeki idari işlemin 4982 sayılı Kanun ile 1136 sayıhı Kanun'da sayıian hâller kapsamında olmadığı, dolayısıyla başvurucunun kişisel verilerinin üçüncü kişiyle paylaşıłması şeklindeki müdahalenin kanuni dayanağının bulunmadığı anlaşılmıştır.
82. Öte yandan dava konusu olay bir yönüyle devletin kendi güvenliği için topladığıkişisel verileri içeren ançak istihbari olduğu değerlendirilebilecek bilgilerin üçüncü kişiler yararıma kullandırılması olduğu gözetildiğinde, somut olayın ağırlığı ve önemi nedeniyle demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluğu bakımından kapsamlı bir değerlendirmeye tabi tutulmasi gerekmektedir.

(2)Meşru Amaç
83. Anayasa'nın 13. maddesinde temel hak ve hürriyetlerin yalnızca Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak sınırlandırılabileceği hüküm altına alınmıştır. Ancak Anayasa'nın 20. maddesinin üçüncü fikrasında kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına yönelik sınırlama ve müdahaleler yönünden özel bir sınırlama sebebine yer verilmediği görüłmektedir. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtihadına göre özel sınörlama nedeni öngörülmemiş hak ve özgürlüklerin de o hak ve özgürłüğün doğasından kaynaklanan bazı sınırları bulunmaktadır. Ayrıca Anayasa'nın başka maddelerinde yer alan hak ve özgürlükler ile devlete yüklenen ödevler özel sınırlama sebebi gösteriłmemiş hak ve özgürlüklere sınır teşkit edebilir (birçok karar arasında bkz. AYM,E.2014/[77, K.2015/49, 14/5/2015).

84. Bu bağlamda Anayasa’nın 20. maddesinin üçüncü fikrasındaki düzenlemelerden kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına yönelik sınırlama getirilebileceği anlaştmaktadır. Ancak fikrada sımırlayıcı nitelikte sebepler ya da meşru amaçlar listesine yer verilmiştir. Bu durumda hangi alanda kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına yönelik sınırlama getirildiği ya da müdahale edildiğine bağhı olarak sınırlama nedeni ya da meşru amaç değişebilir. Buna göre yapılacak incelemede kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının bu hakkın doğasından kaynaklanan bazı sınırların bulunduğu dikkate alındığında her dosya ve başvuru kapsamında işin doğasından kaynaklanan sınırłama sebebinin tespit edilmesi ve bunun meşru bir sebep ofarak kabul edilip edilemeyeceğinin değerlendirilmesi gerekir. Öte yandan Anayasa'nın başka maddelerinde yer alan hak ve özgürłükler ile devlete yüklenen ödevlerin de bu hakka sınır teşkil edebileceği kabuł edilmelidir.
85. Bu açıklamalar çerçevesinde somut olayda başvurucunun kişisel verilerinin paylaşılmasının sadece özel hukuka ilişkin bir ihtilafta taraf ołan üçüncü kişinin özel yararına hizmet ettiği söylenebilir. Bu durumda ilgili yargılamanın esasına ilişkin olduğu da ortaya konulamayan başvurucuya ait özel hayatın gizliliği kapsamında kalan kişisel bilgilerin üçüncü kişiye verilmesinde, dolayısıyla başvurucunun kişisel verilerin korunmasın isteme hakkıa müdahalede bir meşru amacın varlığından söz edilemeyeceği açıktır.

(3) Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk 
(a) Genel İlkeler 
86. Temel hak ve özgürlüklere yönelik bir müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi için zorunlu bir toplumsał ihtiyacıkarşılaması ve oranulı olması gerekir. Açıktır ki bu başlık altındaki değerlendirme.sınırlamanın amacı ile bu amacı gerçekleştirmek üzere başvurulan araç arasındaki ilişki üzerinde temellenen ölçülülük ilkesinden bağımsız yapılamaz. Çünkü Anayasa'nın 13.maddesinde demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olmama ve ölçülülük ilkesine aykırı ołmama biçiminde iki ayrı kritere yer verilmiş olmakla birlikte bu iki kriter bir bütünün parçaları olup aralarında sıkı bir ilişki vardır (Ferhor Üstündağ, B. No: 2014/15428.17/7/2018, § 45).

87. Müdahaleyi oluşturan tedbirin zorunłu bir toplumsal ihtiyacı karşıladığunın kabul edilebilmesi için amaca ulaşmaya elverişli olmasi, başvurulabiłecek en son çare ve alınabilecek en hafif önlem olarak kendisini göstermesi gerekmektedir. Amaca ulaşmaya yardımcı olmayan veya ulaşılmak istenen amaca nazaran bariz bir biçimde ağır olan bir müdahalenin zorunlu bir toplumsal ihtiyaci karşıladığı söylenemeyecektir (Ferhat Üstündağ,§ 46).

88. Orantılılık ise sınırlamayla ulaşılmak istenen amaç ile başvurulan sımırlama tedbiri arasında dengesizlik bulunmamasına işaret etmektedir. Diğer bir ifadeyle orantıblık,bireyin hakkı ile kamunun menfaatleri veya müdahalenin amacı başkalarının haklarınıkorumak ise diğer bireylerin hak ve menfaatleri arasında adil bir dengenin kurulmasına işaret etmektedir. Dengeleme sonucu müdahalede bulunulan hakkın sahibine terazinin diğer kefesinde bulunan kamu menfaati veya diğer bireylerin menfaatine nazaran açıkça orantısız bir külfet yüklendiğinin tespiti hälinde orantılılık ilkesi yönünden bir sorunun varlığından söz edilebilir (Ferhat Üstündağ, § 46).

89. Devletin özel hayatın gizliliğinin korunması bağlamında kişisel verilerin yetkisiz kişilet tarafìndan elde ediłmesini veya kullanılmasını önleme, ayrica bu veriłcrin ifşa edilmesini engelleme yükümlülüğü bulunmaktadır.

90. Anayasa'nın 12. maddesine göre herkes kişiliğine bağl, dokunulmaz,devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. Bu genel nitelikteki anayasal düzenleme ile bireylerin kişilik değerlerine yönelen ve zarar veren olumsuz tutum ve davranışlar dışlanmaktadır. Ayrıca Anayasa'nın 5. maddesinde bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin korunması, maddi ve manevi varlıklarının geliştirilmesi için gerekli şartların hazırlanması devletin temel amaç ve görevlerinden biri olarak sayılmaktadır. Bu düzenłemeler iışığında devietin bireyin kişisel verilerinin korunması hakkına keyfi olarak müdahale etmemenin yanında üçüncü kişilerin saldırılarını önlemeklc yükümlü kılındığıanlaşılmaktadır (Erol Kumcu, B. No: 2015/18988, 9/5/2019, § 32).
(b) İlkelerin Olaya Uygulanması
91. Somut olayda başvurucunun kişisel verilerinin imar planının iptali davasında taraf olan şirket vekilinin talebi üzerine yargılama sürecinde kulłanıłmak üzere paylaşıłdığıanlaşılmaktadır. Bu kapsamda idarenin şirket vekiline verdiği yazının başvurucunun hangi 

otelde kaldığına, irtibatı olduğu kişiler ile sosyal çevresine ilişkin bilgiler içerdiği gözetildiğinde bu bilgilerin imar planının hukuka uygunluğunun taruşıldığı bir yargıamanın esasına etki edebiłecek nitelikte olduğu söylenemez. Ayrıca başvurucunun açmiş olduğu tam yargı davasında da kişisel verilerin imar planımn iptali davası ile ilgisi ve kişisel verilerin paylaşılmasının sőz konusu yargı süreci bağlamında gerekłi olduğu tartışıłmamıştır.
92. Öte yandan Anayasa Mahkemesi içtihadında belirtildiği üzere 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu, 1/11/1983 tarihli ve 2937 sayilı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilat: Kanunu gibi ilgili kuruluş kanunlarında görev ve yetki verilmiş polis teşkilatı ve Millî İstihbarat Teşkilatı gibi kamu kurum ve kuruluşları milli güvenliği. kamu güvenliğini, kamu düzenini ve ekonomik güvenliği sağlamaya yönelik olarak görev ve yetki verilen kamu kurun ve kuruluşlarıdır. Bu Kanunlarda söz konusu kamu kurum ve kuruluşlarının görev ve yetkileri ayrıntıłı şekilde düzenlenmiş ve bu düzenlemelerde söz konusu görevlerin Türkiye Cumhuriyetinin ülkesi ve milleti ile bütünlüğüne, varlığına, bağımsızlığına, güvenliğine, anayasal düzene ve milli gücünü meydana getiren bütün unsurlara karşı içten ve dıştan yöneltilen mevcut ve muhtemel faaliyetler hakkında millī güvenlik istibbaratını oluşturmak olduğu belirtilerek bu kamu kurum ve kuruluşları tarafîndan yürütülecek önleyici, koruyucu ve istihbari faaliyetler de düzenlenmiştir. Ayrıca söz konusu kurum ve kuruluşłarın yetki ve sorumlulukları ile bunlara aykırı davranıması hâlinde öngörülen cezai yaptırımlar iłgili kanunlarda aytıntılı şekiłde düzenlendiği gibi 5237 sayılı Kanun'un 136. maddesi uyarınca da kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına vermek, yaymak veya ele geçirmek suę olarak düzenlenmiştir.Dolayısıyla elde edilecek bilgilerin amacı dışında kullanılmasını önleyecek ve kişilerin özel hayatına dair bilgilerin ve kişisel verilerin ifşa edilmesini önleyecek yasal güvencelerin de bulunduğu görülmektedir (AYM, E. 2016/125, K. 2017/143, 28/9/2017, §§ 159, 160).
93. Ancak idarenin başvurucu hakkında İçişleri Bakanhığı nezdinde yürütülen bir incelemenin de meveut olmadığı yönünde verdiği bilgi (bkz. § 14) gözetildiğinde somut olayda başvurucuya ait kişiseł verilerin hangi gerekçeyle ne gibi bir kapsamda toplandığının idare tarafindan ortava konulmadığı anlaşıłmaktadır. Ayrıca tam yargı davasında derece mahkemeleri de söz konusu kişisel verilerin toplanması ve paylaşılmasının hangi zorunlu toplumsal ihtiyaca karşılk geldiğini ilgili ve yeterli bir gerekçe ile gösterememiştir. Bu durumla birlikte söz konusu kişisel verilerin kullanılmak istenen yargı sürecinin esasıyla ilgisi olmadığı gözönünde bulundurulduğunda, başvurueuya ait bu verilerin toplanmasının ve açık rızası olmamasına rağmen üçüneü bir kişiyle paylaşılmasının zorunlu bir toplumsal ihtiyaca karşılk geldiği ve demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olduğu söylenemez.

94. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Anayasa'nin 20. maddesinde güvence altına alıman özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

C. 6216 Sayih Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 
95. 30/1 1/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:
"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkımn ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. Ihlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarmın ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir ...


(2) Tespit editen ihlal bir mahkeme kurarından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarım ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere đosya ilgili mahkemeye gönderilir.Yeniden yargilama yapılmasındo hukuki yarar hulunmayan hállerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir.Yeniden yargilama yapmakła yükümlü mahkeme. Anayasa Mahkemesinin ihłal kararıda açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kałdıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir."
96. Bașvurucu ihlalin tespit edilmesini istemiş ve 10.000 TL maddi, 25.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

97. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Doğan ([GK], B. No: 2014/8875. 7/6/2018)kararında ihlal sonucuna varıldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemeşi diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesinin sonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamıanlamına geleceği gibi ilgili hakkın ikinci kez ihłal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
98. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihłal edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıldığından söz edilebitmesi için temel kural mümkün olduğunca eski håle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kaynağı belirłenerek devam eden ihlalin durdurulmasi, ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan kaldırıimasi, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların giderilmesi, ayrıca bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması gerekmektedir (Mehmer Doğun. §§ 55,57).

99. İhlalin mahkeme kararından kaynaklandığı veya mahkemenin ihlali gideremediği durumlarda Anayasa Mahkemesi. 6216 sayıhı Kanun'un 50. maddesinin (2)numaralı fikrası ile İçtüzük’ün 79. maddesinin (1) numaralı fikrasının (a) bendi uyarinca,ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargıłama yapılmak üzere kararın bir örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. Anilan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kutumlardan farklı olarak ihlali ortadan kaldırmak amacıyla yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi tarafindan ihlal kararına bağlt olarak yeniden yargılama kararı verildiğinde usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farklı olarak ilgili mahkemenin yeniden yargılama sebebinin varlığın kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyłe bir kararın kendisine ulaştığı mahkemenin yasal yükümlülüğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden yargılama kararı vererek devam eden ihialin sonuçlarını gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (Mehmet Doğan, §§ 58, 59;Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).

100, İncelenen başvuruda, kişisel verilerin idare tarafindan üçüncü kişiye verilmesi nedeniyle özel hayata saygı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme ħakkının ihlal edildiği sonucuna ułaşılmıştır. Dolayısıyla ihlalin idarenin işleminden kaynaklandığıanlaşılmaktadır. Bununla birlikte Mahkeme de ihlali giderememiştir.

101. Bu durumda özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasın isteme hakkının ihlalinin sonuçlannın ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Yapiacak yeniden yargılama ise bireysel başvuruya özgü düzenleme içeren 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralıfikrasına göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Bu kapsamda yapılması gereken iş, yeniden yargılama kararı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir örneğinin yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 7. Idare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.
102. ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırıiması için yeniden yargılamanın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşilmiştir.

103. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 239,50 TL harç ve 3.000 TL. vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.239,50 TL yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM 
Açıklanan gerekçelerle;
A. l. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarmın tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA.
B. Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygi hakkıkapsamında kişisel verilerin korunmasımı isteme hakkımın IHLAL EDiLDiĞiNE.
C. Kararın bir örneğinin kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırıiması için yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 7. İdare Mahkemesine (E.2007/1516, K.2008/2337) GÖNDERILMESiNE,
D.Tazminat talebinin REDDiNE.
E. 239,50 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.239,50 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,
F. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapıkmasıa, õdemede gecikme ołmasıhâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAiZ.UYGULANMASINA,

G. Kararın bir örneğinin bilgi için Danıştay Onuncu Daireye (E.2014/2080) ve Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE [7/9/2020 tarihinde OYBİRLÍĞİYLE karar verildi.
Başkan Başkanvekili Başkanvekili Zühtü ARSLAN Hasan Tahsin GÖKCAN Kadir ÖZKAYA 
Cye Cye Üye Serdar ÖŽGÜLDÜR Burhan ÜSTÜN Engin YILDIRIM 
Üye Üye Üye Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCI Muammer TOPAL 
Öye Üye Üye M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU 
Üye Selahaddin MENTEŞ
Uye Basri BAĠCI 
   TS1