Tarımda Kullanılan Gübrelerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği
YÖNETMELİKLER | 2021-06-09

9 Haziran 2021 ÇARŞAMBA
Resmî Gazete
Sayı : 31506 (Mükerrer)
YÖNETMELİK
Tarım ve Orman Bakanlığından:
TARIMDA KULLANILAN GÜBRELERİN PİYASA GÖZETİMİ
VE DENETİMİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; bu
Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin üretimi, ithalatı, ihracatı ve piyasaya
arzı veya dağıtımı aşamasında yahut ürünler piyasada iken ilgili teknik
düzenlemelerine uygun ve güvenli olup olmadığının gözetimi ve denetimi,
bunun sonucunda alınacak önlemler ve piyasa gözetimi ve denetimi konularına
ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, piyasaya arz
edilen 18/3/2004 tarihli ve 25406 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımda
Kullanılan Kimyevi Gübrelere Dair Yönetmelik ile 23/2/2018 tarihli ve 30341
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve
Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmelik kapsamında yer alan ürünlerin
piyasa denetimi ve gözetimine ilişkin işlemler ile bu ürünlerin üretimi,
ithalatı, ihracatı, alım ve satımıyla uğraşan gerçek ve tüzel kişilerle
ilgili hususları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 5/3/2020
tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunun 4 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasına, 15 inci maddesinin birinci fıkrasına, 16 ncı
ve 17 nci maddelerine, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununa,
10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 414
üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine ve 13/11/2001 tarihli ve
2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ürünlerin
Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmeliğin
uygulanmasında;
a) Akreditasyon: Bir ulusal akreditasyon kurumu
tarafından bir uygunluk değerlendirme kuruluşunun, belirli bir uygunluk
değerlendirme faaliyetini yerine getirmek üzere ilgili ulusal veya
uluslararası standartların belirlediği gerekleri ve uygulanabildiği
yerlerde ilgili sektörel düzenlemelerde öngörülen ek gerekleri
karşıladığının tespitine ve resmî kabulüne ilişkin kamu faaliyetini,
b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
c) Barkod: Ürünün ambalajı üzerine yapıştırılan iki
boyutlu bir barkodu,
ç) Bitki besin maddesi: Bitkilerin beslenmesi için
gerekli olan azot, fosfor, potasyum gibi birincil, kalsiyum, magnezyum,
kükürt ve sodyum gibi ikincil, demir, çinko, bakır, mangan, bor, molibden
ve kobalt gibi üçüncül veya iz olan elementleri,
d) Dağıtıcı: Ürün tedarik zincirinde yer alarak
piyasada bulunduran, imalatçı veya ithalatçı dışındaki gerçek veya tüzel
kişiyi,
e) Denetçi: Bakanlık merkez teşkilatı ilgili birim
ve il müdürlüklerinde, denetim yapma konusunda eğitim görmüş, Bakanlıkça
“Gübre Denetçi Kimlik Kartı” verilmiş personeli,
f) Etiket: Ürünün ambalajı üzerinde veya içerisinde
yapışık veya basılı olarak bulunan veya ürünün ambalajı ile birlikte
sembol, işaret, resim veya yazılmış, basılmış desenli olarak tasarlanmış,
işaretlenmiş kabartılmış, tanımlanmış nesneyi,
g) Genel Müdürlük: Bitkisel Üretim Genel
Müdürlüğünü (BÜGEM),
ğ) Gübre: Asıl amacı bitkiyi beslemek olan
materyali,
h) Güvenli ürün: Kullanım süresi, hizmete
sunulması, kurulumu, kullanımı, bakımı ve gözetimine ilişkin talimatlara
uygun ve normal kullanım koşullarında kullanıldığında risk taşımayan veya
sadece ürünün kullanımına özgü asgari risk taşıyan ve insan sağlığı ve
güvenliği için gerekli düzeyde koruma sağlayan ürünü,
ı) İktisadi işletmeci: İmalatçı, yetkili temsilci,
ithalatçı, dağıtıcı veya ilgili teknik düzenleme kapsamında ürünlerin
imalatına, piyasada bulundurulmasına veya hizmete sunulmasına ilişkin
sorumluluğu olan diğer gerçek veya tüzel kişileri,
i) İl müdürlüğü: İl tarım ve orman müdürlüklerini,
j) İlçe müdürlüğü: İlçe tarım ve orman
müdürlüklerini,
k) İmalatçı: Ürünü imal ederek veya ürünün
tasarımını veya imalatını yaptırarak kendi isim veya ticari markası ile
piyasaya arz eden gerçek veya tüzel kişiyi,
l) İthalatçı: Ürünü ithal ederek piyasaya arz eden
gerçek veya tüzel kişiyi,
m) Lisans belgesi: Ürünleri üreten veya ithal eden
gerçek ve tüzel kişilere Bakanlıkça verilen belgeyi,
n) Nihai kullanıcı: Bir ürünü ticaret, iş, zanaat
ve mesleki faaliyetler dışında tüketici olarak ya da mesleki faaliyeti için
elinde bulunduran, Türkiye’de yerleşik veya ikamet eden gerçek ya da tüzel
kişiyi,
o) Onaylanmış kuruluş: Bu Yönetmelik kapsamında
uygunluk değerlendirme faaliyetinde bulunmak üzere Türkiye veya bir AB
üyesi ülkenin yetkili kuruluşu tarafından 26/5/2021 tarihli ve 4022 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Uygunluk Değerlendirme
Kuruluşları ve Onaylanmış Kuruluşlar Yönetmeliği ve ilgili teknik mevzuatta
belirlenen esaslar doğrultusunda görevlendirilen ve isimleri Komisyona
bildirilen uygunluk değerlendirme kuruluşunu,
ö) Özellik: Teknik düzenlemesi bulunan ürünlerin
teknik düzenlemesinde, teknik düzenlemesi bulunmayan ürünlerin Türk
standartlarında veya uluslararası kabul gören standartlarda, ambalaj veya
etiket üzerindeki işaretlemelerinde veya imalatçı, ithalatçı, yetkili
temsilci tarafından Bakanlığa sunulan uygunluk beyanında, uygunluk veya onaylanmış
kuruluşlar ile Bakanlıkça uygunluğu kabul edilen belgelerde belirtilen
kimyasal ve fiziksel nitelikleri,
p) Parti/seri/şarj numarası: Aynı seri veya kod
numaralı, aynı üretim tarihini taşıyan, aynı boy ambalajlı, bir defada
muayeneye sunulan ve aynı sınıf, aynı tür, aynı çeşit, aynı cins olan
ürünü,
r) Piyasa gözetimi ve denetimi: Ürünlerin ilgili
teknik düzenlemesi veya genel ürün güvenliği mevzuatında belirtilen
gereklere uygun olmalarını sağlamak ve bu mevzuat kapsamında yer alan kamu
yararını korumak amacıyla Bakanlık tarafından yürütülen faaliyetleri ve
alınan tedbirleri,
s) Piyasada bulundurma: Ürünün ticari faaliyet
yoluyla, bedelli veya bedelsiz olarak dağıtım, tüketim veya kullanım için
piyasaya sağlanmasını,
ş) Piyasadan çekme: Tedarik zincirindeki ürünün
piyasada bulundurulmasını önlemeyi amaçlayan her türlü tedbiri,
t) Piyasaya arz: Ürünün piyasada ilk kez
bulundurulmasını,
u) Risk: Zarara yol açacak bir tehlikenin
gerçekleşme olasılığı ile bu zararın ciddiyetinin büyüklüğünün birleşimini,
ü) Standart: Tanınmış bir standardizasyon kuruluşu
tarafından tekrar eden veya devamlı kullanım için kabul edilen, uyum
zorunluluğu olmayan ve aşağıdaki teknik gerekliliklerden birini;
1) Uluslararası bir standardizasyon kuruluşu
tarafından kabul edilen uluslararası standartları,
2) Bir Avrupa standardizasyon kuruluşu tarafından
kabul edilen Avrupa standartlarını,
3) AB uyum mevzuatının uygulanabilmesi için
Komisyonun talebi üzerine kabul edilen Avrupa standartlarını,
4) Ulusal standardizasyon kuruluşu tarafından kabul
edilen ulusal standartları,
v) Şikâyet denetimi: Yurt içinde satılan ürünlerin;
özellikleri ve işaretlemeleri hakkında yapılan şikâyet/ihbar üzerine,
sadece şikâyete/ihbara konu olan ürünlerin, üretim, dağıtım veya satışının
yapıldığı yer ve depolarında yapılan denetimi,
y) Tağşiş: Ürünlere, başka maddeler eklemek,
karıştırmak, katmak veya aynı değeri taşımayan başka bir ürünün, o ürün
yerine aynı ürünmüş gibi sunulmasını,
z) Taklit ürün: İmalatçı veya ithalatçının bilgisi
dışında imalatçı veya ithalatçının adını, ambalajını ve sembollerini
kullanmak suretiyle Bakanlıktan herhangi bir izin veya belge almadan
piyasaya arz edilen ürünü,
aa) Teknik düzenleme: İdari hükümler de dâhil olmak
üzere, ürünün niteliğini, işleme veya üretim yöntemlerini veya bunlarla
ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme veya
uygunluk değerlendirme işlemlerini tek tek veya birkaçını ele alarak
belirleyen uyulması zorunlu mevzuatı,
bb) Tescil belgesi: Ürünleri üreten veya ithal eden
gerçek ve tüzel kişilere piyasaya sunacakları her bir ürün için Bakanlıkça
verilen belgeyi,
cc) Tolerans: Ürünlerin garanti edilen değerleri
ile tespit edilen değerleri arasında teknik düzenlemelerinde belirtilen
kabul edilebilir eksi ve artı olarak belirtilen farkları,
çç) Uygunluk değerlendirmesi: Ürün, süreç, hizmet,
sistem, kişi veya kuruluşa ilişkin belirli şartların yerine getirilip
getirilmediğini gösteren süreci,
dd) Uygunluk değerlendirme kuruluşu: Kalibrasyon,
test, belgelendirme ve muayene dâhil olmak üzere, uygunluk değerlendirme
faaliyeti gerçekleştiren kuruluşu,
ee) Uygunsuzluk: Ürünün ilgili teknik düzenlemeye
veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygun olmama halini,
ff) Ürün: Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelere Dair
Yönetmelik ile Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve Mikrobiyal Kaynaklı
Gübrelere Dair Yönetmelik kapsamında yer alan ürünleri,
gg) Uygunluk işareti: Ürünün ilgili teknik
düzenlemeye uygun olduğunu gösteren işareti,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ürün Sorumluluğu Tazminatı,
İktisadi İşletmecilerin Yükümlülükleri
Ürün
sorumluluğu tazminatı
MADDE 5 –
(1) Ürünün, bir kişiye veya bir
mala zarar vermesi halinde, bu ürünün imalatçısı veya ithalatçısı zararı
gidermekle yükümlüdür.
(2) İmalatçı veya ithalatçının sorumlu
tutulabilmesi için, zarar gören tarafın uğradığı zararı ve uygunsuzluk ile
zarar arasındaki nedensellik bağını ispat etmesi zorunludur.
(3) Ürünün sebep olduğu zarardan birden fazla
imalatçı veya ithalatçının sorumlu olması halinde, bunlar müteselsilen
sorumlu tutulurlar.
(4) İmalatçı veya ithalatçıyı üründen kaynaklanan
tazminat sorumluluğundan kurtaran ya da bu sorumluluğu azaltan
sözleşmelerin ilgili maddeleri hükümsüzdür.
(5) Ürünün sebep olduğu zarar nedeniyle ödenecek
maddi ve manevi tazminat miktarının belirlenmesinde 11/1/2011 tarihli ve
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.
(6) Tazminat talebi için zamanaşımı süresi, zarar
görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren üç yıl
ve her halde zararın doğduğu tarihten itibaren on yıldır.
(7) 7223 sayılı Kanun dışındaki kanunlarda yer alan
tazminat sorumluluğuna ilişkin hükümler saklıdır.
İmalatçının
yükümlülükleri
MADDE 6 –
(1) İmalatçının yükümlülükleri
şunlardır:
a) Piyasaya ancak teknik düzenlemesine uygun
ürünleri arz eder. Teknik düzenlemesine uygun olmayan ürünleri,
uygunsuzluklarını gidermeden piyasaya arz edemez ve piyasada bulunduramaz.
b) Ürünü piyasaya arz etmeden önce, ürünün uygunluk
işaretini ürüne koyar. Faaliyetlerini belgelemek amacıyla lisans ve
piyasaya arz ettikleri her bir ürün için tescil belgesi alır.
c) Lisans ve tescil belgeleri ile analizlerini,
tescil işlemleri sırasında Bakanlığa sunmuş olduğu belgeleri en az beş yıl
elinde tutar.
ç) Ürünün ilgili kurallara uygunluğunun tüm üretim
boyunca da sürdürülmesi için gerekli önlemleri alır, ürünün teknik
düzenlemesindeki değişiklikleri ve uygun olduğunu beyan ettiği kurallardaki
değişiklikleri takip eder ve gereğini yapar.
d) Taşıdıkları muhtemel risklerle orantılı olarak,
piyasada bulundurulan ürünlerinden numune alarak test eder, inceleme yapar,
şikâyetlerin, uygun olmayan ve satışı durdurulan ürünlerin kaydını tutar ve
yaptığı izleme faaliyeti hakkında dağıtıcıları bilgilendirir.
e) Ürünün teknik düzenleme çerçevesinde barkod,
tescil, lisans, parti veya şarj numarası veya ayırt edilmesini sağlayacak
diğer bilgileri kolayca görülebilir ve okunabilir şekilde taşımasını temin
eder.
f) Mevzuatın gerektirdiği hallerde ismini, kayıtlı
ticari unvanını veya markasını ve kendisine ulaşılabilecek açık adresini
ürünün üzerinde belirtir.
g) Ürünün taşıyabileceği risklere karşı gereken
tedbirleri alır ve bunlardan sakınabilmeleri için nihai kullanıcılara
gerekli bilgileri sağlar.
ğ) Ürün veya ambalajının üzerinde veya ürüne eşlik
eden belgelerde yer alan (g) bendinde belirtilen bilgiler ile kullanım ve
güvenlik kurallarının Türkçe olmasını sağlar.
h) Piyasaya arz etmiş olduğu bir ürünün uygun
olmadığını öğrendiği veya bilmesinin gerektiği hallerde ürünü uygun duruma
getirmek ve gerektiğinde ürünün piyasaya arzını durdurmak, ürünü piyasadan
çekmek için gerekli düzeltici önlemleri ivedilikle alır. Ürünün risk
taşıdığı durumlarda özellikle sağlık ve güvenlik bakımından risk teşkil
eden hususlar ile alınan düzeltici önlemler ve sonuçları hakkında ayrıntılı
bir şekilde ve ivedilikle Bakanlığı bilgilendirir.
ı) Piyasaya arz ettiği ürünlerin taşıdığı risklerin
ortadan kaldırılması amacıyla yapılan faaliyetlerde Bakanlığın
talimatlarını yerine getirir ve ürünlerin uygunluğunu gösteren gerekli tüm
bilgi ve belgeleri Bakanlığa Türkçe veya Bakanlığın kabul edeceği diğer bir
dilde sağlar.
i) İlgili teknik düzenlemenin gerektirdiği hallerde
ve öngördüğü usuller çerçevesinde resmî kayıt işlemlerini yapar veya yaptırır.
j) İmalatçılar gübre dağıtıcılık belgesi sahibi
gerçek ve tüzel kişiler aracılığıyla piyasaya ürün arz ederler. Ancak
tarımsal üretim yapan/yaptıranlar ile hammadde olarak kullanan gerçek ve
tüzel kişilere doğrudan ürün satabilirler. İmalatçılar veya ithalatçılar
ürünün tescil belgesinde belirtilen ambalaj ağırlıklarının dışında büyük
ambalajlara dökme olarak doğrudan satış yapabilirler. Bu tür satışlarda
ürünün teknik düzenlemesinde belirtilen tanımlama işaretlemelerini ihtiva
eden tescil ve etiket örneği gibi belgelerin bir kopyası, ürüne eşlik eden
belgeler arasında bulundurulur.
k) Denetimler sırasında, denetimle görevli
personele rehberlik ve eşlik eder, denetimle görevli personele görevi
süresince uygun bir çalışma yeri sağlar; talep edilen tüm bilgi ve
belgeleri sunar.
l) İmalatçılar istenilmesi durumunda veri toplamaya
yönelik bilgileri Genel Müdürlüğe, il/ilçe müdürlüğüne yazılı olarak
bildirir.
m) İmalatçılar satışı durdurulan ürünlerini
piyasadan geri çeker.
n) İmalatçılar taklit ve/veya tağşiş ürünleri
piyasaya arz edemez ve piyasada bulunduramaz.
o) İmalatçılar Bakanlıkça kurulan veya kurdurulan
takip sistemine yapmış oldukları kayıtları doğrulayacak üretim, ithalat,
ihracat ve satış gibi iş ve işlemlere ait evrak ile fatura ve irsaliye gibi
belgelerin aslını veya okunaklı suretini Bakanlık tarafından talep
edildiğinde ibraz etmek üzere beş yıl süreyle fiziki ya da elektronik
ortamda saklamakla yükümlüdürler.
(2) Numunenin imalatçı dışındaki gerçek veya tüzel
kişiden alınması durumunda numune bedeli, imalatçı tarafından numunenin
alındığı gerçek veya tüzel kişiye ödenir.
İthalatçının
yükümlülükleri
MADDE 7 –
(1) İthalatçının yükümlülükleri
şunlardır:
a) Piyasaya ancak teknik düzenlemesine ve
mevzuatına uygun ürünleri arz eder. Teknik düzenlemesine uygun olmayan
ürünleri, uygunsuzluklarını gidermeden piyasaya arz edemez ve piyasada
bulunduramaz.
b) Ürünü piyasaya arz etmeden önce, ürünün uygunluk
işaretini taşıdığını, ürüne gerekli belgelerin eşlik ettiğini ve
imalatçının 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (b), (e) ve (f) bentlerinde
düzenlenen yükümlülükleri yerine getirdiğini teyit eder.
c) Ürünün uygun olmadığını bildiği veya bilmesinin
gerektiği durumlarda, uygun hale getirilmeden ürünü piyasaya arz edemez ve
ürünün risk taşıdığı her durumda imalatçıyı ve Bakanlığı bilgilendirir.
ç) Mevzuatın gerektirdiği hallerde ismini, kayıtlı
ticari unvanını veya markasını ve kendisine ulaşılabilecek açık adresini
ürünün üzerinde belirtir. Bu yükümlülüğü, imalatçı tarafından belirtilen
zorunlu veya ürün güvenliğine ilişkin bilgilerin görünürlüğünü engellemeden
yerine getirir.
d) Ürünün taşıyabileceği risklere karşı gereken
tedbirleri alır ve bunlardan sakınabilmeleri için nihai kullanıcılara
gerekli bilgileri sağlar.
e) Ürün veya ambalajının üzerinde veya ürüne eşlik
eden belgelerde yer alan (d) bendinde belirtilen bilgiler ile kullanım ve
güvenlik kurallarının Türkçe olmasını sağlar.
f) Ürün kendi sorumluluğu altındayken, depolama ve
nakliye şartlarının ürünün belirtilen mevzuatına uygunluğuna halel gelmemesini
sağlar.
g) Taşıdıkları muhtemel risklerle orantılı olarak
piyasada bulundurulan ürünlerinden numune alarak test eder, inceleme yapar,
şikâyetlerin, uygun olmayan ve geri çağrılan ürünlerin kaydını tutar ve
yaptığı izleme faaliyetleri hakkında imalatçı ve dağıtıcıları
bilgilendirir.
ğ) Piyasaya arz etmiş olduğu bir ürünün uygun
olmadığını öğrendiği veya bilmesinin gerektiği hallerde ürünü uygun duruma
getirir ve gerektiğinde ürünün piyasaya arzını durdurur, ürünü piyasadan
çekmek için gerekli düzeltici önlemleri ivedilikle alır. Ürünün risk
taşıdığı durumlarda özellikle sağlık ve güvenlik bakımından risk teşkil
eden hususlar ile alınan düzeltici önlemler ve sonuçları hakkında ayrıntılı
bir şekilde ve ivedilikle Bakanlığı bilgilendirir.
h) Ürünün teknik düzenlemesine uygun olmasını
sağlar. Lisans ve tescil belgeleri ile analizlerini, tescil işlemleri
sırasında Bakanlığa sunmuş olduğu belgeleri en az beş yıl elinde tutar.
ı) Piyasaya arz ettiği ürünlerin taşıdığı risklerin
ortadan kaldırılması amacıyla yapılan faaliyetlerde Bakanlığın
talimatlarını yerine getirir.
i) İlgili teknik düzenlemenin gerektirdiği hallerde
ve öngördüğü usuller çerçevesinde resmî kayıt işlemlerini yapar veya
yaptırır.
j) Denetimler sırasında, denetimle görevli
personele rehberlik ve eşlik eder, denetimle görevli personele görevi
süresince uygun bir çalışma yeri sağlar; talep edilen tüm bilgi ve
belgeleri sunar.
k) İthalatçılar, gübre dağıtıcılık belgesi sahibi
gerçek ve tüzel kişiler aracılığıyla piyasaya ürün arz ederler. Ancak tarımsal
üretim yapan/yaptıranlar ile hammadde olarak kullanan gerçek ve tüzel
kişilere doğrudan ürün satabilirler. İthalatçılar ürünün tescil belgesinde
belirtilen ambalaj ağırlıklarının dışında büyük ambalajlarda doğrudan satış
yapabilirler. Bu tür satışlarda ürünün teknik düzenlemesinde belirtilen
tanımlama işaretlemelerini ihtiva eden tescil ve etiket örneği gibi
belgelerin bir kopyası, ürüne eşlik eden belgeler arasında bulundurulur.
l) İthalatçı istenilmesi durumunda veri toplamaya
yönelik bilgileri Genel Müdürlüğe, il/ilçe müdürlüğüne yazılı olarak
bildirir.
m) İthalatçılar satışı durdurulan ürünlerini
piyasadan geri çeker.
n) İthalatçılar taklit ve/veya tağşiş ürünleri
piyasaya arz edemez ve piyasada bulunduramaz.
o) İthalatçılar Bakanlıkça kurulan veya kurdurulan
takip sistemine yapmış oldukları kayıtları doğrulayacak ithalat, ihracat ve
satış gibi iş ve işlemlere ait evraklar ile fatura ve irsaliye gibi
evrakların aslını veya okunaklı suretini Bakanlık tarafından talep
edildiğinde ibraz etmek üzere beş yıl süreyle fiziki ya da elektronik
ortamda saklamakla yükümlüdürler.
(2) Numunenin ithalatçı dışındaki gerçek veya tüzel
kişiden alınması durumunda numune bedeli ithalatçı tarafından numunenin
alındığı gerçek veya tüzel kişiye ödenir.
Dağıtıcının
yükümlülükleri
MADDE 8 – (1) Dağıtıcının yükümlülükleri şunlardır:
a) Ürünü piyasada bulundurmadan önce, ürünün
uygunluk işaretini taşıdığını, uygunluğu gösteren belgelere sahip olduğunu,
talimatların ve güvenlik kurallarının ürüne Türkçe olarak eşlik ettiğini ve
imalatçının 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde, ürün
ithal ise ayrıca ithalatçının 7 nci maddenin birinci fıkrasının (ç)
bendinde düzenlenen yükümlülükleri yerine getirdiğini doğrular, ürünün veya
ambalajının üzerine koyacağı etiket, fiyat, uyarı ve benzeri bilgilerin
imalatçının veya ithalatçının koyduğu zorunlu veya ürün güvenliğine ilişkin
bilgilerin görünürlüğünü engellemesini önler.
b) Ürünün uygun olmadığını bildiği veya bilmesinin
gerektiği durumlarda, uygun hale getirilmeden ürünü piyasada bulunduramaz
ve ürünün risk taşıdığı her durumda imalatçı veya ithalatçıyı ve Bakanlığı
ivedilikle bilgilendirir.
c) Ürün kendi sorumluluğu altındayken, depolama ve
nakliye koşullarının ürünün teknik düzenlemesine halel gelmemesini sağlar.
ç) Piyasada bulundurduğu ürünün uygun olmadığını
öğrendiği veya bilmesinin gerektiği hallerde, ürünü uygun duruma getirmek,
piyasadan çekmek için gerekli düzeltici önlemlerin imalatçı veya ithalatçı
tarafından alındığını teyit eder ve
ürünün risk taşıdığı durumlarda imalatçı veya ithalatçıyı ve özellikle
sağlık ve güvenlik bakımından risk teşkil eden hususlar ile alınan
düzeltici önlemler ve sonuçları hakkında Bakanlığı ivedilikle
bilgilendirir.
d) Piyasada bulundurduğu ürünlerin uygunsuzluğunun
ortadan kaldırılması amacıyla yapılan faaliyetlerde ilgili iktisadi
işletmeci ile iş birliği yapar, ürünlerin uygunluğunu gösteren tüm bilgi ve
belgeleri Bakanlığa sunar ve Bakanlığın talimatlarını ivedilikle yerine
getirir.
e) Dağıtıcılar denetimler sırasında, denetimle
görevli personele rehberlik ve eşlik eder, görevi süresince uygun bir
çalışma yeri sağlar; talep edilen tüm bilgi ve belgeleri sunar, numune alma
işlemleri sırasında yardım ve rehberlik eder.
f) Dağıtıcılar, gübre kapsamında olmayan,
etiketinde gübreyi çağrıştıracak ifadeler yer alan ürün, afiş, broşür ve
benzeri tanıtım materyallerini bulunduramaz.
g) Dağıtıcılar, Ek-12’de yer alan işyeri denetim
tutanağından oluşturulacak ve sayfaları il müdürlüğünce numaralanmış ve
mühürlenmiş kontrol defteri tutar.
ğ) Dağıtıcı, 15 inci madde hükümlerine göre Gübre
Dağıtıcılık Belgesi almak zorundadır.
h) Dağıtıcı istenilmesi durumunda veri toplamaya
yönelik bilgileri Genel Müdürlüğe, il/ilçe müdürlüğüne yazılı olarak bildirir.
ı) Dağıtıcılar taklit ve/veya tağşiş ürünleri satış
yerinde bulunduramaz ve satışını yapamaz.
i) Dağıtıcılar, teknik düzenleme çerçevesinde
ürünleri barkodsuz olarak satış yerlerinde bulunduramaz ve satışını
yapamazlar.
j) Son kullanım tarihi geçmiş olan ürünleri
firmasına iade ederler.
k) Dağıtıcılar, Bakanlıkça kurulan veya kurdurulan
takip sistemini uygulamak zorundadır ve takip sistemine yapmış oldukları
kayıtları doğrulayacak ihracat ve satış gibi iş ve işlemlere ait evraklar
ile fatura ve irsaliye gibi evrakların aslını veya okunaklı suretini
Bakanlık tarafından talep edildiğinde ibraz etmek üzere beş yıl süreyle
fiziki ya da elektronik ortamda saklamakla yükümlüdürler.
l) Dağıtıcılar, ürünlerin orijinal ambalajlarını
bozamaz ve açık olarak satamazlar.
m) Dağıtıcılar, ürünlerin satışını 6/4/2017 tarihli
ve 30030 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Piyasaya Arz Edilen Gübrelerin
İzlenmesine Yönelik Tebliğ (Tebliğ No: 2017/17) hükümleri çerçevesinde
yapar.
İmalatçının
yükümlülüklerinin ve ürün sorumluluğu tazminatının diğer iktisadi
işletmecilere uygulandığı durumlar
MADDE 9 –
(1) Ürünü kendi isim veya ticari
markası altında piyasaya arz eden veya piyasada bulundurulan ürünü teknik
düzenlemesine uygunluğunu etkileyecek şekilde değiştiren ithalatçılar ile
dağıtıcılar 7223 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin birinci fıkrası gereği
imalatçı sayılırlar ve imalatçının bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde
belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumludurlar.
(2) Ürünün imalatçısı ve ithalatçısının tespit edilemediği
durumlarda, Bakanlıkça yapılan bildirimin kendisine tebliğ edildiği
tarihten itibaren on iş günü içinde imalatçı ve ithalatçısının isim ve
irtibat bilgilerini, bu bilgilere sahip değil ise tedarik zincirinde yer
alan bir önceki iktisadi işletmecinin isim ve irtibat bilgilerini
bildirmeyen dağıtıcı, 7223 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin ikinci fıkrası
gereği imalatçı olarak kabul edilir.
(3) Üründen kaynaklanan tazminat sorumluluğuna
ilişkin olarak ürünün imalatçısı ve ithalatçısının belirlenemediği
durumlarda, zarara uğrayan kişiye bu iktisadi işletmecilerin isim ve
irtibat bilgilerini, bu bilgilere sahip değil ise tedarik zincirinde yer
alan bir önceki iktisadi işletmecinin isim ve irtibat bilgilerini bu
talebin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde
bildirmeyen dağıtıcı, 7223 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin üçüncü fıkrası
gereği imalatçı gibi tazminattan sorumlu tutulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ürünlerin Denetimi, Uygunluk İşareti ve Belgeleri
Ürünlerin
denetimine ilişkin genel usul ve esaslar
MADDE 10
– (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki
ürünlerin teknik düzenlemelere uygunluğunu doğrulamak amacıyla il
müdürlükleri resen veya şikâyet/ihbarlar üzerine denetim yapar. Resen
yapılacak denetimlerde yıllık denetim programları esas alınır.
(2) Birinci fıkrada belirtilen denetimin, ürünün
piyasaya arzından nihai kullanıcıya ulaştığı aşamaya kadar piyasa gözetimi
ve denetimi yoluyla yapılması esastır.
(3) İl müdürlüğünce denetim yetkisi ilçe
müdürlüklerine verilebilir. Gerektiğinde, genel müdürlük ve il müdürlüklerince
birlikte denetim yapılabilir.
(4) İl müdürlükleri piyasaya arz edilmesi
hedeflenen, piyasaya arz edilen, piyasada bulundurulan ürünleri; depoda,
nakil aracında, iş yeri ve üretim tesisi de dâhil olmak üzere gerekli
görülen yerlerde denetleyebilir ve iktisadi işletmecilerden denetime
ilişkin gerek duyduğu belge, bilgi ve kayıtları isteyebilir.
(5) Piyasa gözetimi ve denetimleri, il müdürlükleri
tarafından hazırlanan yıllık Denetim Programı çerçevesinde, şikâyet
denetimleri ise şikâyet/ihbar ile ilgili müracaatların il müdürlüğüne
iletildiği tarihten itibaren yedi iş günü içerisinde yapılır. Bu Yönetmelik
kapsamına giren konularda bilgi veya şikâyet amaçlı müracaatlar Bakanlık
Bilgi Edinme Merkezine veya Bakanlığın ilgili birimlerine; dilekçe ve ıslak
imzayla veya elektronik ortamdan ve elektronik imzayla yapılır.
(6) İl müdürlükleri, Denetim Programı dâhilinde,
yeterli ölçek ve sıklıkta, işaret veya belge kontrolü yaparak ve
gerektiğinde numune almak suretiyle veya yerinde muayene ve/veya test
yoluyla denetler ve bu işlemleri kayıt altına alır.
(7) İl müdürlükleri tarafından Denetim Programı her
yıl ocak ayı sonuna kadar Genel Müdürlükte olacak şekilde yılda bir defa
Ek-15’te yer alan forma işlenerek gönderilir. Gübre Denetim Programı
Bakanlığın internet sitesinde yayımlanır.
(8) Denetimler il müdürlüklerince, Ek-3’te yer alan
Gübre Denetçi Kimlik Kartı verilmiş iki denetçi belgesine sahip teknik
eleman tarafından yapılır. Ancak yapılan denetimler sonucunda yaptırım
kararı verilmiş ürünlere ilişkin toplatma, satış durdurma, yediemine alma,
ürünlerin imalatçısına veya ithalatçısına iadesi gibi iş ve işlemler il müdürünün
veya ilçe müdürünün görevlendireceği iki teknik eleman tarafından da
uygulanabilir.
(9)
Denetlenen ürünün test ve/veya muayene sonucunda uygun olmadığının tespiti
halinde numune, test veya muayene giderleri ve bunlara ilişkin diğer
giderler imalatçı veya ithalatçı tarafından karşılanır.
(10) Piyasaya arz edilen veya piyasada bulundurulan
uygun olmayan bir ürünün internet üzerinden tanıtımı ve satışının yapılması
halinde Bakanlık, aracı hizmet sağlayıcıya içeriğin çıkarılması için
internet sayfalarındaki iletişim araçları, alan adı, IP adresi ve benzeri
kaynaklarla elde edilen bilgiler üzerinden elektronik posta veya diğer
iletişim araçları ile bildirimde bulunur. İçeriğin yirmi dört saat
içerisinde aracı hizmet sağlayıcı tarafından çıkarılmaması halinde Bakanlık
uygun olmayan ürüne ilişkin içeriğe erişimin engellenmesine karar verir ve
bu kararı uygulanmak üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna
bildirir. İnternet sitesinin doğrudan iktisadi işletmeciye ait olması
durumunda aynı uygulama yapılır. Bu fıkra kapsamında verilen erişimin
engellenmesi kararı içeriğe erişimin engellenmesi (URL ve benzeri)
yöntemiyle verilir.
(11) Bakanlık uygun olmayan bir ürünün televizyon
veya radyo üzerinden tanıtım ve satışının durdurulması medya hizmet
sağlayıcı kuruluştan ister. Medya hizmet sağlayıcı kuruluş, tanıtım ve
satışın durdurulması için Bakanlık ile iş birliği yapar. Bakanlık, satışın
durdurulması kararını Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna bildirir.
(12) Bu Yönetmelikte belirtilen idari yaptırımlar
denetimi yapan il müdürlüğünce il müdürü tarafından tesis edilir. İl müdürü bu yetkisini ilçe müdürlerine
yazılı olarak devredebilir.
Uygunluk
işareti ve belgeleri
MADDE 11
– (1) Uygunluk işareti ve tescil
belgesinin, lisans belgesinin, analiz raporlarının ve diğer belgelerin
gerçeğe aykırı şekilde düzenlenmesi, kullanılması, tahrif veya taklit
edilmesi yasaktır.
(2) Uygunluk işareti, sadece Tarımda Kullanılan
Kimyevi Gübrelere Dair Yönetmelik ekinde yer alan ürünlerde kullanılabilir.
(3) Ürünün uygunluğunu gösteren ibare ve belgeler,
teknik düzenlemesinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenir
ve kullanılır.
(4) Ürüne, uygunluk işareti anlamı ve şekli
hakkında üçüncü tarafları yanıltacak başka işaretler veya betimlemeler
konulamaz. Diğer her türlü işaret, ürüne ancak uygunluk işaretinin
görünebilirliğini, okunabilirliğini ve anlamını bozmayacak şekilde konulabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Lisans ve Tescil Belgesi, Lisans ve Tescil
Belgelerinin Yenilenmesi ve İptali,
Dağıtıcılık Belgesi
Lisans
belgesi
MADDE 12
– (1) Tarımda Kullanılan Kimyevi
Gübrelere Dair Yönetmelik kapsamındaki ürünleri üreten, ithal eden gerçek
ve tüzel kişiler, Ek-8’de yer alan lisans belgesini almak için aşağıdaki
belgelerle Genel Müdürlüğe müracaat eder:
a) Ek-5’te yer alan lisans belgesi müracaat formu.
b) Sanayi ve/veya ticaret odasınca düzenlenen
kapasite raporunun/ekspertiz raporunun firma tarafından onaylı sureti,
sanayi ve/veya ticaret odasınca kapasite raporunun/ekspertiz raporunun
düzenlenememesinin belgelenmesi koşuluyla üretim tesisinin bulunduğu il
müdürlüğünce düzenlenen Ek-4’te yer alan üretim yeri durum tespit raporu.
c) Müracaat tarihi itibarıyla ilgili meslek odası
kaydı.
ç) Fason üretimlerde; il müdürlüğünce onaylı fason
üretim sözleşmesi.
d) Harç bedelinin yattığına dair döner sermaye
makbuzu veya banka dekontu.
(2) Birinci fıkranın (b), (c) ve (ç) bentlerinde
belirtilen belgeler ilgili kurumlardan elektronik ortamdan veri paylaşımı
kapsamında temin edilir. Genel Müdürlük tarafından elektronik ortamdan
temin edilemeyen bilgi ve belgeler, müracaatta bulunan gerçek ve tüzel
kişilerden istenir.
(3) Başvurular dilekçe ve ıslak imzayla veya
elektronik ortamdan ve elektronik imzayla yapılır. Başvuruda istenilen
bilgi ve belgelerin Genel Müdürlük tarafından elektronik ortamdan temin
edilememesi durumunda, bilgi ve belgeler müracaatta bulunan gerçek ve tüzel
kişilerden istenir.
(4) Lisans belgesi düzenlenen firmanın üretim yeri
bilgisi ilgili il müdürlüğüne bildirilir.
(5) Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve
Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmelik kapsamında yer alan ürünlerin
lisans belgesi işlemleri, Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve Mikrobiyal
Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmeliğin 11 inci maddesindeki hükümlere göre
düzenlenir.
Tescil
belgesi
MADDE 13
– (1) Tarımda Kullanılan Kimyevi
Gübrelere Dair Yönetmelik kapsamındaki ürünleri üreten, ithal eden gerçek
ve tüzel kişiler, ürünlere Ek-9’da yer alan tescil belgesini almak için
aşağıdaki belgelerle Genel Müdürlüğe müracaat eder:
a) Ek-6’da yer alan, firma tarafından onaylı tescil
belgesi müracaat formu.
b) Gübre ithal ise ithal edildiği ülkeden temin
edilen analiz raporunun/sertifikası, yerli üretim ise yapılacak analiz
konusunda akredite olmuş veya bu Yönetmelik gereğince Bakanlık tarafından
belirlenen muayene ve analiz kuruluşları veya referans kuruluşlarından
birinden düzenlenmiş analiz raporu.
c) Teknik düzenlemeye uygun olarak düzenlenmiş ve
piyasaya arz edeceği şekliyle ambalaj ve/veya etiket örneği.
ç) Harç bedelinin yattığına dair döner sermaye
makbuzu veya banka dekontu.
(2) Başvurular dilekçe ve ıslak imzayla veya
elektronik ortamdan ve elektronik imzayla yapılır. Başvuruda istenilen
bilgi ve belgelerin Genel Müdürlük tarafından elektronik ortamdan temin
edilememesi durumunda, bilgi ve belgeler müracaatta bulunan gerçek ve tüzel
kişilerden istenir.
(3) Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve
Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmelik kapsamında yer alan ürünlerin
tescil belgesi işlemleri, Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve Mikrobiyal
Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmeliğin 12 nci maddesindeki hükümlere göre
düzenlenir.
Lisans ve
tescil belgelerinin yenilenmesi ve iptali
MADDE 14
– (1) Tarımda Kullanılan Kimyevi
Gübrelere Dair Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin lisans ve tescil
belgeleri, süresinin tam bitiminde, bitimine sekiz ay kala ve bitiminden
altı ay sonrasına kadar yenilemesi yapılır. Yenilenmemesi durumunda lisans belgesi
iptal olur. İptalden sonra yapılan başvuruda, eski lisans numarası veya
yeni lisans numarası ile lisans belgesi düzenlenir.
(2) Herhangi bir nedenle faaliyeti son bulan veya
faaliyet alanını değiştiren imalatçı ve ithalatçılar lisans ve tescil belgelerinin
numaralarını iptal edilmek üzere Genel Müdürlüğe bildirmekle yükümlüdürler.
(3) Lisans ve tescil belgelerinin süresinin
bitiminde yenilenmesi için 13 üncü ve bu madde kapsamında Genel Müdürlüğe
müracaat edilir.
(4) Lisans ve tescil belgeleri devredilemez, ticari
amaçla kullanılamaz ve satılamaz. Bu belgeler 22/12/2016 tarihli ve 6769
sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında değerlendirilemez. Bu maddeye
aykırı hareket edenlerin belgeleri iptal edilir.
(5) İsim, adres ve faaliyet alanı değişen veya son
bulanlar, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin yayımlandığı tarihten itibaren
otuz gün içinde lisans belgesinin yeniden düzenlenmesi için değişikliğin
işlendiği diğer evraklarla birlikte Bakanlığa başvurur. Piyasa gözetim ve
denetim sonucunda veya firma müracaatında lisans belgesinin zamanında
yenilenmediği tespit edilmesi halinde lisans belgesi iptal olur ve bu durum
firmaya bir yazı ile bildirilir. Firmanın, bu bildirimden sonra lisans
belgesi yenilemesine otuz gün içerisinde başvurmaması halinde adına düzenlenmiş
tescil belgeleri de iptal edilir.
(6) Lisans ve tescil belgesi iptal edilen,
ettirilen veya süresi geçmiş olduğu halde tescil belgesi yenilenmeyen
kişilerin piyasaya arz edilmiş ürünlerinin satışına kullanım süresi
bitimine kadar izin verilir.
(7) Taklit ve tağşiş edilmiş üründen dolayı lisans
belgesi iptal edilen gerçek veya tüzel kişilere üç yıl lisans belgesi
düzenlenmez.
(8) Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve
Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmelik kapsamında yer alan ürünlerin
tescil ve lisans belgesi iptal ve yenileme işlemleri, Tarımda Kullanılan
Organik, Mineral ve Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmeliğin 11 inci
ve 12 nci maddelerinde yer alan hükümlere göre düzenlenir.
Gübre
dağıtıcılık belgesi
MADDE 15 –
(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki
ürünlerin satışını yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, her bir satış
noktası için Ek-13’te yer alan Gübre Dağıtıcılık Belgesi almak zorundadır.
(2) Gübre Dağıtıcılık Belgesi almak isteyen gerçek
veya tüzel kişiler merkezinin bulunduğu il müdürlüğüne, dilekçe ve ıslak
imzayla veya elektronik ortamdan ve elektronik imzayla müracaat ederler.
Müracaatta;
a) Vergi dairesi adının,
b) Gerçek kişiler için vergi numarası/T.C. kimlik
numarasının,
c) Tüzel kişiler için vergi numarasının ve varsa
MERSİS numarasının,
ç) Satış yerinin ve varsa deposunun açık adresinin,
beyan edilmesi zorunludur.
(3) Müracaatlar 22 nci madde kapsamında il
müdürlüğünce değerlendirilir. Müracaatı uygun görülenlere Gübre Dağıtıcılık
Belgesi düzenlenir.
(4) Gübre Dağıtıcılık belgeleri, AA.BBBB.CCCC
biçiminde on haneli olarak numaralandırılır. Numaralandırmada;
a) AA: İl MERNİS kodunu,
b) BBBB: İlçe MERNİS kodunu,
c) CCCC: İl müdürlüğü tarafından verilen kod
numarasını,
ifade eder.
(5) Dağıtıcının il içinde adres değiştirmesi
durumunda bu madde hükümlerine göre, il müdürlüğünce yeni adres bilgilerine
istinaden Gübre Dağıtıcılık Belgesi yenilenir.
(6) Gübre Dağıtıcılık Belgesi herhangi bir nedenle
zayi olması veya okunamayacak ve yanlış anlamalara neden olacak şekilde
tahrip olması durumunda, yetki sahibi kişinin söz konusu belgenin
yenilenmesi talebiyle, faaliyetin yapıldığı ildeki il müdürlüğüne başvuru
yapması gerekir. Bu durumda il müdürlüğünce dağıtıcılık belgesi yeniden
düzenlenir.
(7) Gübre Dağıtıcılık Belgesine sahip olanlar,
dağıtıcılık faaliyetinden vazgeçmek istemeleri durumunda, faaliyetin
yapıldığı ilin il müdürlüğüne, ekinde daha önce verilmiş olan gübre
dağıtıcılık belgesinin aslının yer aldığı bir dilekçe ile müracaat ederler.
Gübre Dağıtıcılık Belgesi il müdürlüğünce iptal edilir.
(8) Gübre Dağıtıcılık Belgesine sahip gerçek
kişinin ölümü halinde belge sahibi kişinin kanuni mirasçıları veya onlar
adına yetkili olanlar, bu durumu en geç bir ay içinde il müdürlüğüne bildirmek
zorundadırlar. Dağıtıcılık belgesine sahip gerçek kişinin ölümü halinde
Gübre Dağıtıcılık Belgesi iptal edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
İthalat, Üretim Yerlerinde Aranan Şartlar, Satış
Yerlerinde Aranan Şartlar,
Uzaktan Erişim Yoluyla Yapılan Satışlar
İthalat
MADDE 16
– (1) Tarımda Kullanılan Kimyevi
Gübrelere Dair Yönetmelik ekinde yer alan ürünler için bu Yönetmeliğin
Ek-10’unda yer alan ithalat uygunluk yazısı düzenlenir.
(2) Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelere Dair
Yönetmelik ekinde yer alan ürünlerden Amonyum Nitrat, Kalsiyum Amonyum
Nitrat, Potasyum Nitrat ve Sodyum Nitrat ürünlerinin ithalat uygunluk
yazısı için Genel Müdürlüğe, diğer ürünlerin ithalat uygunluk yazısı için
firma merkezinin bulunduğu il müdürlüğüne aşağıdaki belgelerle başvuru
yapılır:
a) BÜGEM/İl müdürlüklerine yapılacak başvurular
için Ek-7’de yer alan başvuru dilekçesi.
b) Tarımsal amaçlı ithalatlarda başvuru tarihi
itibarıyla son altı ay içerisinde düzenlenmiş, ürüne ait analiz raporunun/sertifikasının
aslı veya ithalatçı firma tarafından onaylı sureti.
c) Faturanın/proforma faturanın aslı veya ithalatçı
firma tarafından onaylanmış sureti.
ç) İlgili döner sermaye hesabına yatırılan ücret
dekontunun aslı veya ithalatçı firma tarafından onaylanmış sureti.
(3) Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve
Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmelik kapsamında yer alan ürünlerin
ithalatına ilişkin işlemler hususunda söz konusu Yönetmelik hükümleri
esastır.
(4) Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve
Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmelik kapsamında yer alan ürünler
için mikrobiyal gübreler hariç bu Yönetmelik kapsamında yer alan ürünlerin
sanayinin çeşitli dallarında kullanılmak üzere veya laboratuvar, deneme,
gösteri amaçlı veya elli kilogram/litrenin altında olan ithalatlarında Türk
Standardları Enstitüsü analizi aranmadan uygunluk yazısı yerine geçerli
olmak üzere bir yazı düzenlenir.
(5) Başvurular dilekçe ve ıslak imzayla veya
elektronik ortamdan ve elektronik imzayla yapılır. Başvuruda istenilen
bilgi ve belgelerin Genel Müdürlük tarafından elektronik ortamdan temin
edilememesi durumunda, bilgi ve belgeler müracaatta bulunan gerçek ve tüzel
kişilerden istenir.
Üretim
yerlerinde aranan şartlar
MADDE 17
– (1) Tarımda Kullanılan Kimyevi
Gübrelere Dair Yönetmelik ekinde yer alan ürünler için üretim yerlerinde
aranan şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) İmalatçılar teknik sorumlu olarak ziraat
mühendisi ve/veya kimya mühendisi ve/veya kimyager çalıştırmak ve
çalıştırdıklarını belgelemekle yükümlüdür. İmalatçının bu vasıflardan
birini taşıması halinde bu şart aranmaz.
b) Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatını veya İş yeri Açma
ve Çalışma Belgesi veya üretim tesisi organize sanayi bölgesinde ise (GSM)
ve/veya organize sanayi bölgesi (OSB) tarafından düzenlenen yazı veya
teknoloji geliştirme bölgesinde ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca
verilen iznin aslı veya firma tarafından onaylı sureti, belirtilen belgelerden
bir tanesine sahip olmak.
c) Mevzuatın gerektirdiği hallerde iş güvenliği ve
sağlığı belgesi aranır.
(2) Bünyesinde %28’den fazla azot içeren amonyum
nitrat gübresini hammadde olarak kullanan üretim yeri depolarında aranan
ilave şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Torbalı gübre yığın yüksekliği kiriş, saçak veya
aydınlatma teçhizatından en az bir metre aşağıda olur. Ayrıca acil
durumlarda yardım sağlanmasına yönelik olarak yığınların arasında en az bir
metre geçiş mesafesi bulunur.
b) Bu tür gübrelerin depolandığı yerlerde köpüklü
yangın söndürme tertibatı bulundurulur.
c) Elektrik panosu ve ateş kaynaklarından uzak
olacak şekilde konumlandırılır.
ç) Yığın büyüklüğü en fazla 5 ton olur, depolanan
miktar beş tondan fazla ise beş tonluk yığınlara ayrılır ve her bir yığın
arasında en az 1,5 metre yürüme yolu bulundurulur.
d) Gübrelerin kanalizasyon ve su kanallarına
karışmaması için gerekli tedbirler alınır.
e) Sigara içilmez levhaları kolayca görülebilecek
yerlere asılır.
(3) Üretim tesislerinde işyerinin gübre üretim
faaliyetinde bulunduğunun anlaşılmasını sağlayan üzerinde imalatçının
adını, unvanını ve iletişim bilgilerini içeren en az 50x100 cm büyüklüğünde
görünür ve okunabilir reklam/tanıtım tabelası bulundurulur.
(4) Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünler için,
ürünlerin özelliklerine göre üretim yerleri kapalı alan içinde yer alır.
(5) Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve
Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmelik kapsamında yer alan ürünler
için üretim yerinde aranan şartlarda Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve
Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmeliğin 7 nci maddesindeki hükümler
esastır.
Satış
yerlerinde aranan şartlar
MADDE 18
– (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki
ürünlerin satış yerlerinde aranan şartlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Satış yerlerinde teknik düzenleme çerçevesinde
kamera sistemi kurulur.
b) Satış yerlerinde yangın söndürme tertibatı
bulundurulur ve elektrik tesisatı yönünden yangına karşı korunma tedbirleri
alınır.
c) Satış yerleri üstü kapalı nem almayan kuru,
yağmur ve güneşin etkilerinden korunmuş, temiz, gerektiğinde ısıtma,
soğutma ve havalandırma imkânına sahip alanlar olarak düzenlenir.
ç) Sigara içilmeyeceğine dair levhalar kolayca
görülebilecek yerlerde asılır.
d) Pencereler, yığma yüksekliğinin üzerinde ve
muntazam havalandırma sağlayacak şekilde olur.
e) Yığın yüksekliği altta kalan ambalajlardaki
ürünlerin fiziksel özelliklerini bozmayacak şekilde düzenlenir.
f) Ürünler, gıda maddeleri ile birlikte satılamaz.
Yem ve tohum ile beraber satılması halinde ise birbirlerini etkilemeyecek
şekilde ayrılır.
g) Satış yerlerinde döküntü, akıntı ve sızıntı
yapan ambalajlar bulundurulmaz.
ğ) Gübre Dağıtıcılık Belgesi, satış yerinde
herkesin görebileceği şekilde asılır.
h) Satış yerleri, giriş kapısı apartman girişinden
farklı olan giriş katları hariç olmak üzere, apartman katlarında olamaz.
ı) Bünyesinde %28’den fazla azot içeren amonyum
nitrat gübresinin depolama şartları 17 nci maddenin ikinci fıkrasına uygun
olmak zorundadır.
Uzaktan
erişim yoluyla yapılan satışlar
MADDE 19
– (1) İktisadi işletmeler, bu
Yönetmelik kapsamındaki ürünleri kendi internet sitesi üzerinden veya aracı
hizmet sağlayıcı kullanarak satış yapmaları durumunda aşağıdaki şartları
yerine getirmek zorundadır.
a) İnternet satışlarında satışı yapılan ürüne ait
tescil ve lisans belgesi ile ürünün tedarikçisine ait lisans ve dağıtıcı
belge numaraları ürün tanıtımında yer alır ve ürün tanıtımında onaylı
etiket bilgilerinin dışında herhangi bir bilgi bulundurulmaz.
b) Satışlarda 7223 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin
ikinci fıkrası kapsamında ve teknik düzenleme çerçevesinde ürünün
takibinin/izlenebilirliğinin sağlanmasına ilişkin gereklilikler yerine
getirilir.
c) Bakanlıkça satışına izin verilmeyen, satışı
durdurulan hiçbir ürün satılamaz.
ç) Bakanlıkça uygunsuz bulunan ürünlere ilişkin 10
uncu madde hükümleri uygulanır; uygunsuz bulunan ürünün, uygunsuzluk
giderilinceye kadar satışı, tanıtımı her türlü internet, görsel basın ve
yayım yoluyla yapılamaz.
ALTINCI BÖLÜM
İdari Para Cezaları ve Diğer İdari Yaptırımlar
İdari
para cezaları
MADDE 20
– (1) Bu Yönetmeliğin;
a) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
ile 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine aykırı hareket edenlere
7223 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendine göre,
b) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 7
nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 11 inci maddesinin birinci
fıkrasına aykırı hareket edenlere, 7223 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin
birinci fıkrasının (c) bendine göre,
c) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç), (d),
(g), (h) ve (ı) bentleri, 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c), (d),
(f), (g), (ğ) ve (ı) bentleri, 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendi ile 11 inci maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarına aykırı
hareket edenlere, 7223 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının
(ç) bendine göre,
ç) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c), (e),
(f), (ğ) ve (i) bentleri, 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç), (e), (h)
ve (i) bentleri ile 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (ç) ve
(d) bentlerine aykırı hareket edenlere, 7223 sayılı Kanunun 20 nci
maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine göre,
idari para cezası uygulanır.
(2) Bakanlığın denetimle görevli çalışanlarının
görevlerini yapmalarına engel olanlara 7223 sayılı Kanunun 20 nci
maddesinin ikinci fıkrasına göre idari para cezası uygulanır.
(3) 10 uncu maddenin onuncu ve onbirinci
fıkralarına aykırı hareket edenlere 7223 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin beşinci
fıkrasına göre idari para cezası uygulanır.
(4) 6 ncı maddenin ikinci fıkrasına ve 7 nci
maddenin ikinci fıkrasına aykırı hareket edenlere 7223 sayılı Kanunun 20
nci maddesinin altıncı fıkrasına göre toplam numune bedelinin beş katına
kadar idari para cezası uygulanır.
(5) Birinci fıkranın (b), (c) ve (ç) bentlerinde
belirtilen aykırılık hallerinde, 7223 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin
yedinci fıkrasına göre aynı fiil nedeniyle birinci fıkranın (a) bendi
uygulanmaz.
(6) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen
idari para cezaları, bu cezalara konu uygunsuzluğun iki yıl içinde tekrarı
halinde, 7223 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre her
tekrar için bir önceki idari para cezasının iki katı uygulanır.
(7) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (n) bendine
ve 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (n) bendine aykırı hareket edenlere,
7223 sayılı Kanunun 20 nci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre idari para cezası uygulanır.
(8) İdari para cezası kararı Ek-17’de yer alan örneğe
uygun olarak düzenlenir.
Diğer
idari yaptırımlar
MADDE 21
– (1) 17 nci maddede belirtilen
hususlardan herhangi birine aykırı davrandığı tespit edilen imalatçı veya
ithalatçı ve 18 inci maddede belirtilen hususlardan herhangi birine aykırı
davrandığı tespit edilen dağıtıcı hakkında denetim elemanlarınca tutanak
düzenlenir ve denetlenen iktisadi işletmeci il müdürlüğünce yazılı olarak
uyarılır. Uyarıya konu olan eksikliklerin düzeltilmesi için süre verilir.
Bu süre imalatçılar veya ithalatçılar için uyarıya esas olan hususun
özelliğine göre en fazla altı ay olmak üzere bir ay ile altı ay arasında,
ithalatçılar ve dağıtıcılar için en fazla bir ay olarak uygulanır. Uyarıya
konu olan eksikliklerin giderilmemesi halinde;
a) İmalatçıların ve ithalatçıların lisans ve tescil
belgelerinin iptalinin sağlanması için Genel Müdürlüğe bildirilir.
b) Dağıtıcıların gübre dağıtıcılık belgesi il
müdürlüğünce iptal edilir.
(2) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (b), (e),
(f), (ğ) ve (m) bentlerine, 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b), (ç), (e)
ve (m) bentlerine, 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (f), (g) ve (ğ)
bentlerine aykırı davrandığı tespit edilen imalatçıların üretimi,
dağıtıcıların ve ithalatçıların ise satışı tutanak düzenlenerek geçici
olarak durdurulur ve il müdürlüğünce yazılı olarak uyarılır. Uyarıya konu
olan eksikliklerin düzeltilmesi için en fazla otuz gün süre verilir.
Üretimin veya satışın durdurulmasına neden olan hususların düzeltilmesi
halinde üretime veya satışa izin verilir. Bu süre sonunda eksikliklerin
giderilmemesi halinde imalatçıların ve ithalatçıların lisans ve tescil
belgelerinin iptalinin sağlanması hususu Genel Müdürlüğe bildirilir.
Dağıtıcıların ise il müdürlüğünce gübre dağıtıcılık belgesi iptal edilir.
(3) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (n) bendine,
7 nci maddenin birinci fıkrasının (n) bendine ve 8 inci maddenin birinci
fıkrasının (ı) bendine aykırılığın tespiti halinde ürünler yediemine
alınır. Sorumlular hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda
bulunulur. Aynı takvim yılı içerisinde aynı hususun tekrarından dolayı
ikinci kez idari yaptırım uygulanması gerektiren hallerde il müdürlüğünce
dağıtıcının dağıtıcılık belgesi, Genel Müdürlükçe imalatçı veya
ithalatçının lisans belgesi ve tescil belgeleri iptal edilir.
(4) 8 inci maddenin birinci fıkrasının (i), (l) ve
(m) bendine aykırılığın tespiti halinde ürünler yediemine alınır. Dağıtıcı
il müdürlüğünce yazılı olarak uyarılır. Uyarıya konu olan eksikliklerin
düzeltilmesi için en fazla otuz gün süre verilir. Aynı takvim yılı
içerisinde aynı hususun tekrarı halinde il müdürlüğünce gübre dağıtıcılık
belgesi iptal edilir.
(5) Dağıtıcının, il veya ilçe müdürlüğüne bilgi
vermeden adres değişikliği yapıldığının veya faaliyetin sonlandırıldığının
tespit edilmesi halinde il müdürlüğünce dağıtıcılık belgesi iptal edilir.
Bir yıl sonra şartları taşımaları halinde yeniden düzenlenir.
(6) Gübre Denetçilerinin görevlerini yapmalarına
engel olan, denetim esnasında denetim görevlilerinin yapacağı kontrolü
sözlü veya fiili olarak yapılacak hareketlerle engelleyen dağıtıcıların il
müdürlüğünce dağıtıcılık belgesi, imalatçı veya ithalatçıların Genel
Müdürlükçe lisans ve tescil belgesi/belgeleri iptal edilir ve bu kişiler
hakkında il veya ilçe müdürlüklerince savcılığa suç duyurusunda bulunulur.
Bir yıl sonra şartları taşımaları ve başvuru yapmaları halinde lisans ve
tescil belgesi/belgeleri yeniden düzenlenir.
(7) 24 üncü maddenin birinci fıkrasının (b), (c),
(ç), (d), (e) ve (f) bentlerinden herhangi birine aykırı hususların tespiti
halinde satışa sunulan ürünlerin satışları durdurulur ve ürünler tutanakla
denetlenen işyerine yediemin olarak teslim edilir. Ambalajları üzerindeki
uygunsuzluğun giderilmesi için otuz gün süre verilerek firma yazılı olarak
uyarılır. Uygunsuzluk giderilene kadar satışına izin verilmez. Süresi
içerisinde düzeltilmeyen ürünlerin tedarikçisine iadesi sağlanır. İmalatçı
veya ithalatçıya 7223 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının
(b) bendine göre, idari para cezası uygulanır.
(8) Yediemin işlemlerinde Ek-19’da yer alan tutanak
düzenlenir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Denetçilerin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Denetçilerin
görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 22
– (1) Denetçinin görev ve
yetkileri ile sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.
a) Kendisini kimliğini ibraz ederek tanıtmak ve
iktisadi işletme yetkilisine denetimin amacı konusunda bilgi vermek.
b) İktisadi işletmelerin ticari sır olabilecek
ekonomik, sınaî ve ticari hal ve gidişatı hakkında elde ettikleri her türlü
bilgiyi, mevzuat uyarınca açıklanması gerekmedikçe, gizli tutmak.
c) Piyasa gözetimi ve denetimi görevini, mevzuata
uygun ve tarafsız olarak yürütmek.
ç) Görev alanına giren ürünlerin işaret, etiket ve
belge kontrollerini yapmak ve gerektiğinde ürünlerden numune almak.
d) Denetim faaliyeti sırasında, ilgililerin cezai
sorumluluk gerektiren eylemleri saptadığında, gerekli işlemleri yaparak,
durumu ilgili makamlara iletmek.
e) Görev alanına giren konularla ilgili inceleme ve
araştırma yapmak.
f) Denetime konu ürünlerle ilgili gerekli bilgi,
belge veya dosyayı denetim yaptıkları iktisadi işletmelerden istemek ve
gerektiğinde muhafaza etmek.
g) Gerektiğinde fabrika, depo ve ambar ve benzeri
yerlerde inceleme yapmak, yetkili ve ilgililerden gerekli bilgi ve yardımı
talep etmek.
ğ) İktisadi işletmelerin piyasa gözetimi ve
denetimi faaliyetini engellemesi durumunda, güvenlik güçlerinden yardım
istemek ve onların nezaretinde denetim yapmak.
h) Piyasa gözetimi ve denetimi sırasında işin
niteliğine göre, gerekli gördüğü durumlarda, ilgili Genel Müdürlük veya il
müdürlüğü onayıyla, refakat etmek üzere uzman kişileri davet etmek,
bunların görüş ve önerilerinden yararlanmak.
ı) Denetimin her aşamasında risk değerlendirmesi
yapmak suretiyle risk derecesine göre, kontrol yapılıncaya kadar, ürünlerin
satışını geçici olarak durdurmak, il müdürlüğünü bilgilendirmek.
i) Denetimle ilgili nihai karar tutanak ve
raporlarını hazırlamak ve ilgili mercilere sunmak, denetim işlem ve
sürecine dair tüm bilgi ve belgeleri düzenli biçimde dosyalayıp saklamak.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Denetimde Yapılacak İşler
Ürün
denetimi
MADDE 23
– (1) Ürün denetiminde yapılacak
iş ve işlemler aşağıda belirtilmiştir.
a) Etiket, barkod, belge ve teknik düzenleme
çerçevesinde ürünün takibinin/izlenebilirliğinin kontrolü.
b) Ambalaj işaretlemelerinin kontrolü için ambalaj
veya etiket örneğinin alınması.
c) Ürün kontrolü için numunelerinin alınması.
ç) Ürün numunelerinin muayene ve analizlerinin
yaptırılması.
d) Muayene ve analiz sonuçlarının rapor
ettirilmesi.
e) Ürüne ilişkin izlenebilirlik veya takip sistemi
kayıtlarını kontrol etmek.
Etiket
kontrolü
MADDE 24
– (1) Etiket kontrolü esasları
aşağıda belirtilmiştir.
a) Dağıtıcılar, kullanım süresi geçmiş ve Türkçe
etiketlendirme yapılmamış ürünleri satamaz.
b) Bir ürünün tanıtılması amacı ile hazırlanan
ve/veya yayımlanan her türlü reklam ve tanıtım dokümanı, ürünün onaylı
etiketindeki bilgilerden farklı ve gübrelerin genel işlevinin dışında
tüketiciyi yanıltıcı bilgi ve tarif içeremez.
c) Tarımda Kullanılan Kimyevi Gübrelere Dair
Yönetmelik kapsamında yer alan ürünlerin etiketinde organik gübreleri
çağrıştırıcı ifadeler bulunamaz.
ç) Etiket üzerinde “Bitki Koruma ve Bitki Gelişim
Düzenleyicisi” ifadesi bulunamaz.
d) İmalatçılar ve ithalatçılar üzerinde tescil
numarası, lisans numarası ve teknik düzenleme çerçevesinde barkodu yer
almayan ambalajlarla piyasaya ürün arz edemezler.
e) İmalatçılar ve ithalatçılar, ürün ambalajlarının
uyarılar bölümünde “Toprak ve/veya yaprak analizi yaptırılarak gübre
kullanılması tavsiye edilir” ve “Çocuklardan Uzak Tutunuz” ibarelerine yer
verirler.
f) İmalatçılar ve ithalatçılar, tescil belgesi ve
onaylı etiket örneği bilgileriyle uyumlu olmayan ambalaj veya etiketle
piyasaya ürün arz edemez.
(2) Birinci fıkranın (f) bendinde belirtilen
hususlardan, kullanıcıyı yanıltıcı ve haksız rekabete neden olmayan, baskı
ve alfabetik hatalardan kaynaklanan etiket bilgileri farklılıklarının
tespiti halinde ürün satışı durdurularak, öncelikle etiket bilgilerinin
düzeltilmesi için on beş gün süre verilerek imalatçı veya ithalatçı
uyarılır. Farklılıkların düzeltilmemesi halinde birinci fıkranın (f) bendi
için uygulanan idari yaptırımlar uygulanır.
Numune
alma
MADDE 25
– (1) Denetimlerde numuneler;
depodan, nakil aracından, satış yeri ve üretim tesisi de dâhil olmak üzere
gerekli görülen yerlerden alınır.
(2) Şikâyet denetimlerinde numuneler; şikâyete konu
olan ürünlerin piyasaya arz edildiği yerden veya aynı parti ürünün
bulunduğu yerden alınır.
(3) Ürün ambalajı üzerindeki bilgilerin teknik
düzenlemesine uygunluğu kontrol edildikten sonra numune alınır.
Numune
alma metodu
MADDE 26
– (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki
ürünlerden numuneler, Ek-1’de yer alan Gübrelerin Denetimi İçin Numune Alma
Metoduna göre alınır.
(2) Denetim için alınan numunelere bedel ödenmez.
Numune alınan ürünün bedelini, dağıtıcının imalatçıdan veya ithalatçıdan
tazmin edebilmesi amacıyla Ek-11’de yer alan tutanak düzenlenerek
denetlenen işyerine verilir.
Numune
alınmasında düzenlenecek belgeler ve uygulamaya ilişkin esaslar
MADDE 27
– (1) Numune alınmasında
düzenlenecek belgeler ve uygulamaya ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a) Aynı parti/seri/şarj numaralı ürünlerden numune
alınır. Parti/seri/şarj numarası farklı olan ürünlerden numune alınmaz.
b) Ek-1’de yer alan "Gübrelerin Denetimi İçin
Numune Alma Metoduna" göre üç adet olacak şekilde numune oluşturulur.
c) Numune alınan ürün ambalajların üzerine Ek-14’te
yer alan numune alındı etiketi yapıştırılır.
ç) Numune kapları veya torbaları, ayrı bir torbanın
içine konularak ağızları bağlanır.
d) Numune alınırken Ek-11 belgesinin üç nüshasına
firma adı, ürün adı, lisans numarası, parti/seri/şarj numarası veya teknik
düzenleme çerçevesinde barkod numarası yazılmamak şartıyla her bir numune
için ayrı ayrı düzenlenir ve işyeri yetkilisi ile denetim elemanlarınca
imzalanır, ancak denetlenen işyeri tarafından kaşelenmez. Hepsine kod
verilir.
e) Kodlu olarak düzenlenen Ek-11, bilgileri
dışarıdan okunacak şekilde her numune torbası içine yerleştirilir. Numune
torbalarının ağzı bağlanır ve mühürlenir veya klipsle kapatılır.
f) Ayrıca numune alındığını belgelemek amacıyla iki
nüsha olmak üzere il müdürlüğünde kalacak nüshada aynı kod numarası verilir
ve numune alınan işyerinde kalacak nüshada ise kod verilmeden ürünle ilgili
tüm ayrıntıları içeren Ek-11 düzenlenir, numune alınan yerin yetkilisi ile
denetim elemanlarınca imzalanır, kaşelenir.
g) Numunelerin bir adedi analiz kuruluşuna
gönderilir. Bir adedi numune alınan yere yediemin olarak teslim edilir. Bir
adedi de il müdürlüğünce saklanır.
ğ) Analiz sonucuna itiraz edilmesi halinde
öncelikli olarak numune alınan yerde bırakılan örnek numune referans
kuruluşa gönderilir. İl müdürlüğünde kalan bir adet numune yedek olarak
makul bir süre bekletilir ancak bu süre 6 ayı aşamaz.
h) Numune sonuçlarının değerlendirilmesinde
kullanılmak üzere denetim elemanlarınca belgelerden bir dosya oluşturulur.
(2) Alınan numunelerin herhangi bir sebepten dolayı
zayi olması durumunda, zayi gerekçesi tutanağa yazılarak aynı partiden
olmak koşuluyla yeniden numune alınır.
Numunelerin
analize gönderilmesi
MADDE 28
– (1) Analize gönderilen numunenin
hangi firmaya ait olduğunu belirten tanımlayıcı herhangi bir bilgiye yer
verilmez.
(2) Analiz kuruluşuna gönderilecek numuneler, yedi
iş günü içerisinde Bakanlığın protokol yaptığı analiz kuruluşlarından
birisine numune kod numarası kullanılmak suretiyle ürün etiketinde beyan
edilen içerikleri ve ilgili teknik düzenlemeye göre istenilen analizleri
içeren resmî yazı ekinde gönderilir.
Muayene
ve analiz işleri
MADDE 29
– (1) Muayene ve analizi yapacak
kuruluşça; piyasa veya şikâyet denetimini yapan il müdürlüğü tarafından
gönderilen temsili numunenin bulunduğu mühürlü torba açılarak, gerekli
muayene ve analizler, Ek-2’de yer alan Gübrelerin Analizi İçin Öngörülen
Metotlar ve Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve Mikrobiyal Kaynaklı
Gübrelere Dair Yönetmelik ekinde belirtilen analiz metotları kullanılarak
yapılır.
(2) Numunelerinin analizlerinde; gübrenin teknik
düzenlemeye uygun olup olmadığına, teknik düzenlemesi bulunmayan gübrelerde
Türk Standardına veya Türk Standardına denk AB veya uluslararası
standartlar dikkate alınıp uygun metotlar kullanılarak özelliklere, ambalaj
muayenelerinde ise işaretlemelere bakılır.
(3) Şikâyete konu olan ürünlerin muayene ve
analizleri, il müdürlüğünün yazılı bildirimi üzerine öncelikle yapılır.
(4) Muayene ve analizler, numunelerin muayene ve
analiz yapacak kuruluşa tesliminden itibaren en geç otuz gün içinde
sonuçlandırılır. Sağlık parametreleri ise teslimden itibaren doksan gün
içinde sonuçlandırılır.
(5) Muayene ve analizlerin yapılamaması veya
gecikmesi halinde, durum sebepleri ile birlikte on gün içinde, muayeneyi
ve/veya analizi yapacak kuruluş tarafından ilgili il müdürlüğüne yazılı
olarak bildirilir.
Analiz
kuruluşları ile referans kuruluşlar
MADDE 30
– (1) Ürünlerin analizini yapacak
kuruluşlarla, bu kuruluşların yaptığı muayene ve analiz sonuçlarına itiraz
halinde, incelemeleri yapacak olan referans kuruluşlar, her yıl Uygunluk
Değerlendirme Kuruluşları ve Onaylanmış Kuruluşlar Yönetmeliğinde
belirtilen şartları taşıyan kuruluşlar arasından Bakanlıkça belirlenir ve
uygun görülenlerle protokol yapılır.
(2) Protokol yapılan kuruluşların adları, Bakanlık
tarafından yayımlanır.
(3) Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ve
Onaylanmış Kuruluşlar Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin onuncu fıkrası
çerçevesinde akredite edilmiş bir uygunluk değerlendirme kuruluşundan
alınmış uygunluğu gösteren belgeler ile test raporlarının sunulması
halinde, Bakanlıkça bu belge ve raporlar dikkate alınır. Ülkemizde veya
karşılıklılık ilkesi saklı kalmak kaydıyla Avrupa Birliği üyesi bir ülkede
yerleşik bir uygunluk değerlendirme kuruluşunca verilmiş belgeler ve test
raporları, kuruluşun yeterliliğine ilişkin gerekçelerle reddedilemez.
Muayene
ve analiz ücretleri
MADDE 31
– (1) Piyasa ve şikâyet
denetimleriyle ilgili olarak, denetim sırasında alınan numunelerin muayene
ve analizi yapan kuruluşa gönderilme ücretleri ile muayene ve analiz
ücretlerinin ödenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.
a) Piyasa denetimi esnasında alınan numunelerin
analizi sonucunda, gübrenin ilgili teknik düzenlemeye veya standartlara
uygun olmadığının tespiti halinde, analiz ve muayene ücretleri imalatçı
veya ithalatçı tarafından ödenir. Ödeme işleminde il müdürlüğünce Ek-18’de
yer alan analiz ücreti tahsil fişi düzenlenir. İtiraz halinde söz konusu
ücretin tahsili için referans kuruluşun analiz sonucu beklenir. Ancak
Cumhuriyet savcılığı ve mahkemelerce istenilen analiz raporları veya
şikâyet denetimlerinde soruşturma neticesinde ürünün imalatçısının tespit
edilmemesi durumunda yaptırılan analiz raporu ücretleri il müdürlükleri
tarafından ödenir.
b) Muayene ve analiz ücretleri ile denetim
sonuçlarına itiraz halinde gidilecek referans kuruluşlarının ücretleri her
yıl şubat ayı sonuna kadar Bakanlıkça belirlenir.
c) Bakanlıkça belirlenen ücretler ödemelerde esas
alınır. Bu giderlerin imalatçı, ithalatçı veya dağıtıcıdan tahsilini
gerektiren hallerde 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
ç) Bakanlıkça analiz ücretlerinin ödeneceğine dair
protokol/sözleşme yapılmış kurum ve/veya kuruluşlarca da analiz ücretleri
ödenebilir.
Muayene
ve analiz sonuçları
MADDE 32
– (1) 30 uncu maddeye göre
belirlenen analiz kuruluşları, analiz ve/veya muayene sonuçlarını; ilgisine
göre, Ek-2 ile Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve Mikrobiyal Kaynaklı
Gübrelere Dair Yönetmelikte belirtilen analiz metotlarını kullanarak,
teknik düzenlemesi olmayan gübrelerde ise kullanılan analiz metotlarının
adlarını da Ek-16’da yer alan ve üç nüsha olarak düzenlenmesi gereken Ürün
Muayene ve Analiz Raporunda belirtirler.
Muayene
ve analiz sonuçlarının gönderilmesi
MADDE 33
– (1) Analiz kuruluşu ile referans
analiz kuruluşları; düzenledikleri gübre muayene ve analiz raporlarının
aslını ilgili il müdürlüğüne gönderirler. Raporun bir nüshasını da
arşivlerinde muhafaza ederler. Raporlarda, analiz sonucunda bulunan
değerlerin ilgili teknik düzenlemeye uygun olup olmadığı mutlaka
belirtilir.
Muayene
ve analiz sonuçlarının tebliğ edilmesi
MADDE 34
– (1) Analiz kuruluşlarından
alınan, gübre muayene ve analiz raporlarındaki değerler, teknik özellikler
ve tolerans değerleri açısından, ilgili il müdürlüğü tarafından
değerlendirilir. İlk analiz raporunun ürüne ait teknik düzenlemeye uygun
olmaması halinde, geçici olarak satışı durdurulur ve ürün yediemine
alınarak Bakanlığa bildirilir. Muayene ve analiz raporları en geç bir hafta
içerisinde, ilgili imalatçı veya ithalatçının merkez adresine ivedi ibaresi
ile tebliğ edilir ve dağıtıcı kuruluşa bilgi verilir. İtiraz süresinin
dolması beklenir, sürenin bitiminde itiraz edilmediği takdirde, ilk analiz
sonucuna göre yaptırım uygulanır. Ürünlerin teknik düzenlemeye uygun hale
getirilmesi veya piyasadan geri çekilmesi için tebliğ tarihinden itibaren
otuz gün süre verilerek imalatçı veya ithalatçıya ve Bakanlığa bildirilir.
Muayene
ve analiz sonuçlarına itiraz
MADDE 35
– (1) İmalatçı veya ithalatçı,
muayene ve analiz sonuçlarını bildiren yazı eline geçtiği tarihten itibaren,
yedi iş günü içinde, itiraza konu olan parametrelerin analiz ücretlerini
bildirilen banka hesap numarasına yatırdığını gösteren banka dekontu ile
birlikte ilgili il müdürlüğüne itiraz etme hakkına sahiptir.
(2) Muayene ve analiz sonuçlarına itirazla ilgili
usul ve esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a) İl müdürlüğü, itiraza konu olan ürüne ait
iktisadi işletmecide bulunan şahit numuneyi, tutanak düzenleyerek almak
üzere denetçileri görevlendirir. Denetçi, alınan bu şahit numune ile il
müdürlüğünde muhafaza edilen şahit numuneyi bir ambalaja koyarak ağzını
mühürler.
b) İtiraz yazısı ile birlikte banka dekontunu alan
il müdürlüğü, itiraza konu olan özellikleri belirten yazı ekinde şahit
numuneleri referans kuruluşa gönderir. İl müdürlüğü bu işlemleri yedi iş
günü içinde tamamlar.
c) Referans kuruluş; aldığı şahit numunelerden
birini saklar ve diğerini itiraza konu olan özelliklerin analizlerinde
kullanır. Sağlık parametreleri hariç olmak üzere, analizleri en geç otuz
gün içinde yapar, analiz sonuçlarını içeren üç nüsha rapor düzenler ve
raporun aslı ile birlikte ikinci nüshasını ilgili il müdürlüğüne gönderir,
bir nüshasını da kendi arşivinde saklar.
ç) Referans kuruluş, herhangi bir nedenle
analizleri yapamayacaksa, durumu on gün içinde ilgili il müdürlüğüne yazılı
olarak bildirir.
d) İl müdürlüğü, referans kuruluşun analiz
sonuçlarını ve uygulanacak yaptırımları denetlenen imalatçıya, ithalatçıya
veya dağıtıcıya yazılı olarak bildirir.
e) Referans kuruluş tarafından yapılan analiz
sonuçlarına itiraz edilemez.
Ağır
metal ve patojen içeriği uygun olmayan ürünler ile ilgili yapılacak
işlemler
MADDE 36
– (1) Ürünlerin, ilgili teknik
düzenlemeye uygunluğu belgelenmiş olsa dahi, piyasa gözetimi ve denetimi
çerçevesinde yapılan kontroller sonucunda ağır metal ve patojen içeriğinin
uygun olmadığının tespit edilmesi halinde aşağıda yer alan işlemler
yapılır.
a) İmalatçı veya ithalatçı tarafından, ağır metal
ve patojen içeriği uygun olmayan ürünün bertarafı veya kullanılmayacak hale
getirilmesi sağlanır.
b) İmalatçı veya ithalatçı ağır metal ve patojen
içeriğinin uygun olmayan ürünün bertarafı veya kullanılmayacak hale
getirilmesini il müdürlüğünün bilgisi dâhilinde yapar.
Uygunsuz
ürünlerin iadesi, bertarafı ve komisyon oluşumu
MADDE 37
– (1) Yapılan analiz sonucu
hazırlanan gübre analiz raporlarına göre bitki besin maddesi ve ürüne ait
diğer parametreler bakımından ilgili teknik mevzuata göre uygunsuz bulunan
ürünler öncelikli olarak ilgili teknik düzenlemeye uygun hale getirilmesi
için imalatçı veya ithalatçıya iade edilir.
(2) Ağır metal ve patojen içeriği uygun olmayan
ürünler ile mahkeme kararları gereği bertarafı istenen taklit ve tağşiş
yapılan ürünler ve/veya il müdürlüğünce yapılan piyasa gözetimi ve denetimi
sonucunda taklit ve tağşiş yapıldığı tespit edilen ürünler, il müdürlüğü
tarafından en az üç kişiden oluşturulacak bir komisyon marifetiyle
kullanılmaz hale getirilmesi sağlanır. Yapılan iş ve işlemlerle ilgili
olarak bir tutanak düzenlenir. Ayrıca her türlü uygunsuzluk nedeniyle
satışı durdurulan fakat imalatçı veya ithalatçı tarafından verilen süre
içerisinde iade alınmayan ürünlere de bu madde hükümleri uygulanır.
Değerlendirmede
tolerans
MADDE 38
– (1) Üretimde, numune almada ve
analizlerde olması muhtemel hataların giderilmesi amacı ile teknik
düzenlemelerde belirtilen özelliklere tanınan, teknik düzenlemelerin
kapsamadığı alanlarda Türk standartlarındaki, standardın da bulunmaması
halinde uluslararası kabul gören toleranslar uygulanır.
Değerlendirme
sonuçlarının bildirilmesi
MADDE 39
– (1) İl müdürlüğünce yaptırım
kararı alınmadan önce imalatçıya veya ithalatçıya görüşlerini almak üzere
ivedi ibaresi ile tebligat yapılır ve dağıtıcı konu hakkında
bilgilendirilir.
(2) İl müdürlüğü tarafından alınan önlemlere
ilişkin kararların imalatçıya veya ithalatçıya yapılan tebligatında, kararın
dayandığı gerekçeler, karara karşı itiraz yolları ve yasal süreler
belirtilir.
(3) Tebligatın alınmasını müteakip imalatçıya veya
ithalatçıya cevap verebilmesi için, en az on gün süre tanınır ve bu süre
tebligatta belirtilir.
(4) İl müdürlüğünce alınması planlanan veya alınan
önlem kararı, imalatçı veya ithalatçının cevabı veya sağlayacağı bilgi ve
belge neticesinde gözden geçirilir. İnsan sağlığı ve kamu güvenliğinin veya
mevzuatla korunan diğer bir kamu yararının tehlikede olduğu acil hallerde
bu sürenin dolması beklenmeyebilir. Tebligat yapılmadan bir karar alınması
halinde, imalatçıya veya ithalatçıya cevap verebilmesi için sonradan süre
verilebilir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Eğitim
Denetçi
eğitimi ve bilgilendirme
MADDE 40
– (1) Denetçi eğitimine ilişkin
esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlık tarafından gerekli görüldüğü zaman,
denetçi olmak üzere il müdürlüklerinden yeterli sayıda, ziraat fakültesi ve
üniversitelerin kimya/kimya mühendisliği bölümü mezunları ile tarımla
ilgili meslek okullarından mezun olan personel eğitime çağrılır ve eğitim
sonucunda eğitime katılan elemanlara denetçi kimlik kartı ve eğitim
sertifikası düzenlenir.
b) Uygulamalarda birlikteliği sağlamak, sektördeki
her türlü yeni gelişmelerden haberdar etmek ve faaliyetleri değerlendirmek
amacıyla Bakanlıkça gerekli görüldüğü zamanlarda eğitim, değerlendirme ve
bilgilendirme toplantısı düzenlenir.
ONUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Denetimin
engellenmesi
MADDE 41
– (1) Piyasa gözetimi ve denetimi
yapan personele engel olunması, işyerlerine girmeyi önlemeye yönelik tutum
sergilenmesi hâlinde, öncelikle 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza
Kanununun 265 inci maddesine göre haklarında işlem yapılabileceği
hatırlatılır, buna rağmen engellemenin devam ettirilmesi halinde ilgililer
hakkında tutanak düzenlenerek durum adli makamlara intikal ettirilir.
(2) Yetkili kuruluşun denetimle görevli
çalışanlarının görevlerini yapmalarına engel olanlara 7223 sayılı Kanunun
20 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre idari para cezası uygulanır.
Piyasa
gözetimi ve denetimi veri tabanı
MADDE 42
– (1) Denetimle görevli personel;
denetime çıkmadan önce denetimi haiz ürün, firma hakkında daha önce
yapılmış denetim bilgilerini, mükerrerliği önlemek amacıyla Bakanlık Piyasa
Gözetimi ve Denetimi Veri Tabanından kontrol eder. Bu durum risk taşıyan
acil durumları kapsamaz. Ayrıca denetimle görevli personel denetime ait her
türlü bilgiyi, denetim işleminin sonuçlanmasını beklemeksizin, Bakanlık
Piyasa Gözetimi ve Denetimi Veri Tabanına girer.
(2) Bakanlık, piyasaya arz edilen ürünlerin
paketleme aşamasından son kullanıcıya kadar takibinin sağlanmasına yönelik
usul ve esasları belirler, gerekli sistemleri kurar veya kurdurur. Bu
sistemlerin işletilmesini temin eder.
Onaylanmış
kuruluşlar ve uygunluk işareti
MADDE 43 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında piyasaya arz edilecek
ürünlerin, ilgili teknik düzenlemeye uygunluğunun değerlendirilmesi ve
belgelendirilmesi amacıyla görevlendirilecek onaylanmış kuruluşların
taşıması gereken asgari şartlar, çalışma usul ve esaslar ile faaliyetlerine
ilişkin hususlar Bakanlık tarafından belirlenir.
(2) Onaylanmış kuruluşlar tarafından uygunluğu
değerlendirilen gübre imalatçısı ve ithalatçısı gerçek veya tüzel kişiler
uygunluk “CE” işareti taşıyan ürünlerini piyasaya arz eder.
Tebligat
MADDE 44
– (1) İdari para cezası ve/veya
idari tedbirleri içeren idari yaptırım kararlarının tebliğinde, 11/2/1959
tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
Gizlilik,
ticari sırlar ve şeffaflık
MADDE 45
– (1) Bakanlık, bu Yönetmeliği
uygularken kişisel verilere dair, ticari sır niteliğindeki veya fikrî ve
sınai mülkiyet hakkına ilişkin edindiği bilgilerin gizliliğini korumakla
yükümlüdür. Ancak ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla insan
sağlığı ve güvenliğinin gerektirdiği hallerde bu bilgilerin açıklanması bu
kapsamda sayılmaz.
Yönetmelikte
hüküm bulunmayan haller
MADDE 46
– (1) Bu Yönetmelikte hüküm
bulunmayan hallerde 7223 sayılı Kanun ile bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan
Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik hükümleri
uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 47
– (1) 29/3/2014 tarihli ve 28956
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gübrelerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 48
– (1) Bu Yönetmeliğin;
a) 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası 21/6/2022
tarihinde,
b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 49
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Tarım ve Orman Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.