Danıştay İkinci Dairesine Ait Kararlar
DANIŞTAY KARARLARI | 2023-03-18

18 Mart 2023 CUMARTESi 
Resmî Gazete 
Sayı : 32136
DANIŞTAY KARARLARI 
Danıştay İkinci Daire Başkanlığından:
Esas No : 2021/338Karar No : 2022/4524
KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN : Danıştay BaşsaVCıiğı - ANKARA 
DAVACI : Okulmuş Tur. ve Gida San Tic. Ltd. Şti.VEKİLİ: Av. Mesut Kılıç16330-33078-67997
DAVALI ; Konak Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. Armağan Konyalı

Konak Belediyesi Hukuk İşl. Md. 9 Eylül Meydanı No:6
Kat:6/603 - Basmane / IZMiR 

YARGILAMA SÜRECİ


Dava konusu istem : Izmir ili, Konak ilçesi, Atatürk Caddesi, No:282/A adresindeki içkili kafeteryanın, ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinin tespiti üzerine 5259 sayilı Kanun ile değişik 6.maddesinin (d) bendine göre davacı şirkete 1.945.600,00 TL idari para cezasi verilmesine ilişkin Konak Belediye Encümeninin 17/07/2014 günlü, 1126 sayıliı kararınin iptali istenilmiştir.
Kanun yararına temyiz edilen kararın özeti: Izmir 1. Idare Mahkemesinin O3/06/2015günlü, E:2014/1254, K:2015/769 sayılı kararında; davalı idarece yapilan dénetimler sonucu usulüne uygun düzenlenen tutanaklar ile davacının işyeri açma ve çalişma ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğunun tespit edildiği, davacı tarafindan da bu tespitlerin aksini ispat edecek hiçbir bilgi veya bėlge dosyaya ibraz edilmediği, davacı hakkında 2559 sayılı Kanun hükümleri gereğince idari para cezası tesisi yerinde olmakla birlikte verilecek ceza tutarına ilişkin olarak bir değerlendirme yapiidiğinda; ilgili düzenlemede aynı fillerin bir yil içinde tekran halinde, en son uygulanan para cezasının bir kat artırılarak uygulanacağı kurala bağlandıği, tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için idari para cezasına konu olan fiillerin hepsinin bir yıllık süre içerisinde gerçekleşmiş olmasi, tekerrüre esas olan bazı flilllerin bir yıllik süre sınırinı aşması halinde idarece bir yifı aşan fiillerin değerlendirmé dişında tutularak ve mevcut ihlal sayisı baz alınarak ceza miktarının hesaplanması gerektiği, ruhsatsız faaliyette bulunmak filinin onikinci kez ihlal edilmiş olması nedeniyle davacı hakkında 11. kez tekerrür hükümleri uygulanarak (bir önceki cezanın iki kati) ceza verilmiş ise de; dava konusu cezanın dayanağı tespitin, tekerrür uygulamasına başlangıç alınan ve baz ceza ile cezalandırılan 30/12/2013 tarihli tespitten itibaren 1 yıllık sůreden sonra yapılmış oiması nedeniyle, 30/12/2013 günlü fil ve cezası başlangiçalinarak tekerrür hükümleri işletilerek verilen cezada miktar yönünden yasaya uyarlık bulunmadığıgerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

DANISTAY BASSAVCISI : Mehmet Rıza Ünlüçay 
DÜŞÜNCESİ: İzmir İli, Konak llçesi, Atatürk Caddesi, No:282/A adresindekl davaci şirkete ait kafeteryanın, ruhsatsız olarak faaliyet gösterildiğinin tespiti üzerine davacı şirket adına 2559 sayılı Kanunun 6. maddesinin (d) bendi gereği 1.945.600,00 TL para cezasi 

verilmesine ilişkin Ízmir Konak Belediye Encümeninin 17/7/2014 tarih ve 1126 sayıli kararınıi;davacı sirketin aynı fili onbir kez işlediği nedeniyle bir önceki tespite binaen verilen para cezası bir kat artirılmak suretiyle işbu davaya konu para cezası uygulanmışsa da, davaya konu cézanın dayanağı tespitin 30.12.2012 tarihli tespitten itibaren 1 yıllık sûreden sonra yapilmış olmasınedeniyle verilen cezada miktar yönünden yasaya uyarlık bulunmadığı gerekçesiyie iptal eden ve 2559 sayılı Yasaya göre Danıştay'ın temyiz incelemesine tabi oimayan Izmir 1. idare Mahkemesinin 03/06/2015 gün ve E:2014/1254, K:2015/769 sayılı kararının, kanun yararına incelenerek bozulması istemiyle Danıştay Başsavcılığını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi.
2577 sayılı İdari Yargilama Usulü Kanununun 51'inci maddesinde, niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade eden kararların kanun yararına bozulması için temyiz olunabileceği belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin,  Izmir li, Konak liçesi, Atatürk Caddesi,No:282/A adresinde kayıtlı içkili kafeteryanın, davacı şirket tarafından, ruhsatsız olarak işletildiğinin 11/07/2014 günlü denetimle tespit édildiği, daha önce de aynı sebeplerle işyeri hakkında onbir kez mühürieme işlemi yapılmış olması nedeniyle tekerrür hükümleri uygulanarak Konak Belediye Encümeni'nin 17/07/2014 gün ve 1126 sayılı kararı ile 1.945.600,00 TL idari para cezası verildiği anlaşilmaktadır.
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 1'inci maddesinde, "Polis, asayişi amme,şahıs, tasarruf emniyetini ve mesken masuniyetini korur. Halkn irz, can ve malini muhafaza ve ammenin istirahatini temin eder.
Yardim istiyenlerle yardıma muhtaç olan çocuk, alil ve acizlere muavenet éder. Kanun ve nizamnamelerinin kendisine verdiği vazifeleri yapar."hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Yasanın 6'ncı maddesinde ise; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden;
a) Faaliyetten geçici olarak men edildiği halde süresinden önce açılan,
b) Açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan,
c) Bu Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen yasaklara uymadiğı tespit edilen,
d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen Iş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idarîpara cezasi verilir.
Bu maddede öngörülen idarî para cezalari, belediye sinırlari içinde belediye encümeni,belediye sinırları dişinda il daimi encümeni tarafindan verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşıtebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. Ítiraz,idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. Ítiraz üzerine verilen karar kesindir. Itiraz,zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapilarak en kisa sürede sonuçlandırılır.Idari para cezalanı 6183 sayılı Åmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
Bu maddede belirtilen aynı fillerin bír yıl içinde tekrarı halinde, en son uygulanan para cezası bir kat artirılarak uygulanır.“ kuralına yer verilmiştir.


Yukarida anilan yasal düzenleme uyarınca, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini mevzuata aykırı işleten işyerlérinin işletmecilerine idari para cezası verileceği, aynı fillerin bir yıl içerisinde tekrar işlenmesi halinde de, para cezasinın hesaplanmasinda, işletmeciye verilén en son para cezası tutarinın esas alınacağı açıktir. Bir başka ifadeyle; 2559 sayılı Yasa ile mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilmeye devam edilen işyerlerine uygulanması gereken para cezalarına sinır getirilmiştir. Böyle bir düzenlemenin, yani fiil tekrarında ceza miktarının bir kat arttirıimasının, caydırıcı olmayi ve kamu düzenini korumayı amaçlaması karşısında; hukuk güvenliğine aykırı yönü bulunmamaktadır.

Davacı şirket tarafından işletilen kafeteryanın ruhsatsız faaliyet gösterildiğinden bahisle 2559 sayılı Yasaya uygun biçimde para cezası verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi gerekirken; Idare Mahkemesince ilgili yasal düzenleme ve dava konusu işlemin sebep unsuru gözardı edilerek, dava konusu uyuşmazlıkla bağdaşmayan biçimde "tekerrür uygulamasına başlangıç alınan tespitin ilk tespit olması gerektiği" değerlendirmesi yapılarak dava konusu işlemin iptal edilmesinde hukuki isabet görülmemektedir.

Öte yandan; başka bir şirketin işletmeciliğini yaptığı işyerinin, işletme izin belgesindeki niteliklere aykırı olarak faaliyet gösterdiğinin bir yılı içinde beşinci kez tespit edilmesi sonucu Belediye Encümenince verilen idari para cezasinin iptali istemiyle açılan davada, uygulanan yasa kuralının Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Ankara 1. İdare Mahkemesince yapılan itiraz üzerine açılan davada, Anayasa Mahkemesinin 13/5/2010 gün ve E:2009/29, K:2010/66 sayılı kararıyla itiraz başvurusu reddedildiği gibi; benzer olaylarda idari para cezası kararı alınmasina ilişkin işlemlere karşı Istanbul Ídare Mahkemelerine açılan davalar da reddedilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, Izmir 1. Idare Mahkemesinin 03/06/2015 gün ve E:2014/1254,K:2015/769 sayılı kararınin; 2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51'inci maddesi uyarınça yürürlükteki hukuka aykırı sonucu ifade ettiğinden, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

DANİŞTAY TETKİK HAKİMİ: Aynur Üstünsoy Kaya 
DÜŞÜNCESİ: Danıştay Başsavcılığının kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile Izmir 1. İdare Ídare Mahkemesi'nce verilen kararın, 2577 sayılı idari Yargilama UsulüKanunu'nun 51. maddesi uyarınca hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA 
Karar veren Danıştay Ikinci Dairesince; Danıştay (Kapatilan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesl tarafiından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fikrasıuyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

iNCELEME VE GEREKÇE:
MADDi OLAY :
İzmir ili, Konak ilçesi, Atatürk Caddesi, No:282/A adresinde, davacı şirket tarafindan işlétilen içkili kafeteryanın, 07/04/2010 günlü, 26 sayılı işyeri açma ve çalışmá ruhsați; idarece yapılan kontrolde yapı iç yüksekliğinin projesinden farklı oiduğu, projede baca bulunmadığı halde dışarıdan baca yapıldığı ve iki ayrı bağımsız bölümün tek bağımsız bölüme dönüştürülmesi suretiyle onaylı mimari projesine aykırı kullanıldığının tespit edilmesi ve verilen 15 günlük süre içerisinde giderilmediğinden bahisle 14/07/2011 tarihinde iptal edilmiştir.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini müteakiben, Konak Belediyesi Encümeninin 28/07/2011 günlü 1315 sayılı kararıyla ruhsatsız hale gelen işyerinin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 6. ve 32. maddeleri uyarınca ruhsat alıncaya kadar kapatıļmasına karar verilerek, 09/08/2011 günü işyeri kapatılmıştır, Davacı tarafından, ruhsat iptali ve faaliyetten men kararına karşı dava açılmadığı belirtilmiştir.

Davalı idare tarafindan sunulan savunma dilekçesi ve eki tutanaklardan, işyerinde;
28/08/2012, 31/08/2012, 28/09/2012, 13/10/2012 ve 16/11/2012 tarihlerinde Mühür Bozma ve Yeniden Mühürleme Tutanaklarınin tutulduğu, 30/12/2012 günlü, Mühür Bozma tutanağı üzerine ise; 17/01/2013 günlü, 99 sayılı Encümen kararıyla, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu'nun 6/d bendine muhalefet edildiğinden bahisle 950,00 TL idari para cezasi uygulandığı ve aynı gerekçelerle,
07/02/2013 gûnlü, 263 sayılı Encümen kararıyla, 1.900,00 TL,
15/08/2013 günlü, 1337 sayılı Encümen kararıyla, 3.800,00 TL,
24/09/2013 günlü, 1593 sayılı Encümen kararıyla, 7.600,00 TL,
10/10/2013 günlü, 1691 sayılı Encümen kárarıyla, 15.200,00 TL,
31/10/2013 günlü, 1745 sayılı Encümen kararıyla, 30.400,00 TL,
12/12/2013 günlü, 2005 sayılı Encümen kararıyla, 60.800,00 TL,
09/01/2014 günlü, 56 sáyılı Encümen kararıyla, 121.600,00 TL,
13/02/2014 günlű, 245 sayılı Encůmen kararıyla, 243,200,00 TL,
27/03/2014 günlü, 453 sayılı Encümen kararıyla, 486,400,00 TL,
05/06/2014 günlü, 828 sayılı Encümen kararıyla, 972.800,00 TL, ve dava konusu edilen 17/07/20t4 günlü, 1126 sayilı Encümen kararıyla ise, 12. kez aynı fiilin işlendiğinden bahisle 1.945.600,00 TL idari para cezası uygulandığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, 04/08/2014 tarihinde tebellüğ edilen 17/07/2014 günlù, 1126 sayıl Konak Belediyesi Encümen kararının; ruhsat iptali ve faaliyetten men işlemine karşi dava açılmadığı ancak ruhsat başvurusunda bulunmalarına karşın halen ruhsat verimediği, aynıadreste hali hazırda ruhsatlı 2 adet daha içkili kafeteryaları bulunduğu ve idare yetkililerince denetimlerde ruhsatłı işyeri müşterilerinin, ruhsatsız işletmeye geldiğinin kabulüyle hatalı olarak tutanak ve işlem tesis ettiklerini, tekerrür hükümlerinin de hatalı uygulanarak kanunda işaret edilen cezanın üst sınırının aşıldığını ileri sürerek iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGiLI MEVZUAT:
2577 säyılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kanun yararına temyiz" başlıklı 51.maddesinde; idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelernesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımindan yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararina temyiz olunabileceği,temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde kararın, kanun yararına bozulacağı, bu bozma kararının,daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaidırmayacağı hükme bağlanmıştir.
2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden; a) Faaliyetten geçici olarak men edildiği halde süresinden önce açılan, b) Açık ve kapalı bulunacağı saatiere uymayan, c) Bu Kanunün 12. maddesinde belirtilen yasaklara uymadığı tespit edilen, d) Mevzuat hükümlerine aykını olarak işletilen,
İs yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Liras arasinda idarî para cezasi verilir.
Bu maddede öngörülen idari para cezalari, belediye sinirları içinde belediye encümeni, belediye sinırlar dişında il daimi encümeni tarafindan verilir. Verilen idari para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalára karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. Itiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. Itiraz üzerine verilen karar kesindir. Itiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapilarak en kısa sürede sonuçlandırılır. Idarī para cezaları 6183 sayılı Åmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
Bu maddede belirtilen ayni fillerin bir yil içinde tekrarı halinde, en son uygulanan para cezası bir kat artirılarak uygulanır." hükmü yer almaktadır.
Kabahatler yönünden genel Kanun niteliğindeki 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 15.maddesinin 2. fıkrasında "Aynı kabahatin birden fazla işlenmesi halinde her bir kabahatle ilgil olarak ayri ayri idari para cezası verilir, Kesintisiz fiille işlenebilen kabahatlerde, bu nedenle idarîyaptirım kararı verilinceye kadar fiil tek sayılır..." hükmüne ve 17. maddesinin 7. fikrasında "İdarî para cezaları her takvim yıli başından geçerli olmak üzere o yıl için 4.1.1961 tarihli ve 213sayılı Verġi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırilarak uygulanır. Bu suretie idari para cezasinın hesabında bir Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz. Bu fıkra hükmü, nispi nitelikteki idarí para cezalarıaçısindan uygulanmaz." hükmüne yer verilmiştir.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, "İşyeri açılması" başliklı 6. maddesinde vetkili idarelerden, usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan, işyeri açılamayacağı ve çalıştirıiamayacağı ve işyeri açma ve çalışra ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin ise, yetkili idareler tarafından kapatılacağı; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin 

açılmasi" başlıklı 32. maddesinde ise, izin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sébebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re'sen kapatılacağı düzenlenmiştir.

HUKUKÍ DEĞERLENDİRME:
Mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; 2559 sayılt Kanunda tekerrürün tanımlanmadiğıve 6. maddesinde ilk fiil -kabahatin cezası için alt ve üst limitler belirlenmesine karşın, tekerrür teşkil eden filler için süre veya ceza yönlerinden üst limit belirlenmediği; uyuşmazliğa esas filin kabahat niteliği bakımından genėl kanun niteliğindeki 5326 sayılı Kanunda ise, açıkça aynıkabahatin birden fazla işlenmesi halinde her bir kabahatle ilgili olarak ayrı ayrı idari para cezasi uygulanacağının hükme bağlandığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazliğın dayanağı bulunan 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinin son fıkrasının Anayasa'nın 2. ve 10, maddelerine aykırı olduğu iddiasıyla Ankara 1. Idare Mahkemesince itiraz yoluyla yapılan başvuru üzerine, Anayasa Mahkemesinin 22/10/2010 günlü 27737 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 13/05/2010 günlü, E:2009/29, K:2010/66 sayılı kararında;
"Başvuru kararinda, yasa koyücunun yasal düzenlemeler yaparken sınırsız bir takdir yetkisine sahip olmadığı, takdir yetkisinin hukuk devleti ilkesiyle sinırlı bulunduğu, hukuk devletinin temel ilkelerinden olan belirlilik ilkesi gereğince yasal düzenlemelerin kişiler ve idareler yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olmasi, kamu otoritelerinin keyfi uyguiamalarina karşı koruyucu önlem içermesi gerektiği,bu çerçevede kuralların ve müeyyidelerin belirgin olmasi, önceden bilinmesi ve eylemlerinin sonuçlarınin ilgililer tarafindan makul düzeyde öngörülebilmesi gerektiği, itiraz konusu kuralda tekerrür halinde öngörülen idari para cezasının üst sıninının belirli oimadiği, bu hususun hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı, Yasa'nın uygulanmasının eşitsizliğe, ayrımcıliğa ve kayırmacılığa yol açtığı, belirli ve. öngörülebilir nitelik taşımayan itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 2. ve 10maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüstür.

.
Itiraz konusu kuralda 2559 sayılı Yasanın 6. maddesinde öngörülen filler nedeniyle işletmecilere artirimli para cezasi uygulanabilmesi için, 'bu maddede belirtilen aynı fiillerin bir yil içinde tekrar edilmiş olmasi' koşulu aranmiş ve bu durumda 'en son uygulanan para cezasinın bir kat artırılarak uygulanacağı' belirtilmiştir. Bir başka deyişle, ‘aynı fil'in 'bir yıl içinde' tekrarlanmasıhalinde en son uygulanan cezanın 'bir kat' artırılarak uygulanması öngörülmüştür.
Yasa koyucu, para cezasının artırılarak uygulanabilmesi için gerekli koşulları ve bu koşulların varlığı durumunda cezanın artırılma şeklini açıkça belirlediğinden, itiraz konusu kuralın umuma açik istirahat ve eğlence yerlerinin işletmecileri bakımından belirli ve öngörülebilir olmadiğından söz edilemez.

Yasakoyucu, kamu düzeninin korunması amacıyla ceza hukuku alanında düzenleme yaparken Anayasa'ya ve ceza hukukunun temel ilkelerine bağlı kalmak koşuluyla toplumda hangıeylemlerin suç sayilacağı ve suç sayılan bu eylermlerin hangi tür ve ölçüde cezai yaptırıma bağlanacağı konusunda anayasal sınırlar içinde takdir yetkisine sahiptir. Bu yetki, idari yaptırımlar 

bakımından da geçerlidir. Bu bağlamda hukuka aykın bir eylemin tekrarlanması halinde faile verilecek cezada artırıma gidilmesi, yasa koyucunun sahip olduğu takdir yetkisinin kapsamındadır.Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin 2559 sayılı Yasanin 6. maddesinin birinci fikrasında öngörülen kurallara uymamaları ve bu nedenle işletmecilerinin para cezası ile cezalandırimalarına rağmen aynı hukuka aykırı eylemde bulunmaya devam etmeleri, yasa koyucu tarafından daha ağır bir yaptırıma bağlanmıştır. ligililerin bilinçli olarak ve israrla tekrarladıkları söz konusu hukuka aykirı eylemleri gözetildiğinde, Devletin cezalandırma yetkisi bakımindan itiraz konusu kuraida suç ve ceza arasında adil bir dengenin bulunması gereğini esas alan hukuk devleti ilkesine aykırılik bulunmamaktadır.
Anayasa'nın 10. maddesinde öngörülen ….Eşitlik ilkesinin amaci, aynı durumda bulunan kişilerin yasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayrim yapılmasını ve ayricalik tanınmasini önlemektir...
Bir yıl İçinde hukuka aykırilığı bir eylemle gerçekleştirenler ile birden çok eylemle gerçekleştirenler, aynı hukuki konumda olmadıklarından eylemde bulunma sayısına göre faillerin farkliı kurallara tabi tutuiması ve birden çok gerçekleştirilen eylemler yönünden de eylem sayısına bağlı olarak bir önceki cezanın bir kat artınlarak uygulanması eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmamaktadır." gerekçesiyle 2559 sayılı Kanunun 6. maddesinin son fikrasının Anayasa'ya aykırı olmadiğına ve itirazın reddine karar verilmiştir.
Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Idare Mahkemesince, davali idarece yapılan denetimler sonucu usulüne uygun düzenlenen tutanaklar ile davacının işyeri açma ve çalışma ruhsati olmadan faaliyette bulunduğu tespit edildiği, davacı tarafindan da bu tespitlerin aksini ispat edecek hiçbir bilgi veya belge dosyaya ibraz edilmediğinden, davacı hakkinda 2559sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu hükümleri gereğince idari para cezası tesisi yerinde olduğu, ancak ceza tutarının; aynı fillerin bir yıl içinde tekrarı halinde, en son uygulanan para cezasının bir kat artırıilarak tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için idari para cezasına konu olan fillerin hepsinin bir yıllık süre içerisinde gerçekleşmiş olmasi gerektiği, bir yıllık süre sınırının aşiması halinde ise bir yıliı aşan fillerin değerlendirme dişında tutularak ceza miktarının hesaplanması gerektiği, bu durumda, ruhsatsiz faaliyette bulunmak filinin onikinci kez ihlal edilmişolması nedeniyle davacı hakkında 11, kez tekerrür hükümieri uygulanarak (bir önceki cezanın iki kati) ceza verilmiş ise de; dava konusu cezanın dayanağı tespitin, tekerrür uygulamasına başlangıç alınan ve baz ceza ile cezalandırılan 30/12/2013 günlü tespitten 1 yıl sonra yapılmışolması nedeniyle, tekerrür hükümleri işletilerek verilen cezada miktar yönünden yasaya uyarlık bulunmadıği gerekçesiyle dava konusu 1.945.600,00 TL idari para cezasının iptaline karar verildiği görülmektedir.
Ancak, yukarıda yer verildiği üzere, mevzuatta "aynı fillerin bir yıl içinde tekranı" ifadesi dışında; tekerrürü sonlandırarak yeniden başlatan bir düzenlemeye yer verilmediği gibi "ilk tespit tarihinden itibaren bir yıl içinde" ifadesine yer verilmeyerek açıkça aynı fillerin bir yıl içinde tekrarıhalinde, en son uygulanan para cezaşinın bir kat artırilarak uygulanacağı düzenlenmiştir.
Bu itibarla, davanin reddi gerekmekte iken; dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.


KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca Danıştay Başsavcılığı tarafından yapılan KANUN YARARINA TEMYiZ İSTEMiNiN KABULÜNE,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Izmir 1. İdare Mahkemesinin 03/06/2015 günilü, E:2014/1254, K:2015/769 sayılı kararinın, 2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanununun 51. maddesi uyarınca, hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3 Kararın birer örneğinin Danıştay Başsavcılığına, Konak Belediye Başkanlığı'na ve davacıya gönderilmesine ve kararin Resmi Gazete'de yayimlanmasina, 27/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.


Danıştay İkinci Daire Başkanlığından:
Esas No : 2021/339

Karar No : 2022/4525

KANUN YARARINA TEMYİZ EDEN: Danıştay BaşsaVCılIğı - ANKARA 
DAVACI ; Okulmuş Tur, ve Gida San Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ: Av. Mesut Kıliç
16330-33078-67997 (UETS)

DAVALI : Konak Belediye BaşkanlığıVEKİLİ: Av. Elif Ince Canbek 16526-25274-86792 (UETS)
YARGILAMA SÜRECI 

Dava konusu istem: Izmir Ili, Konak llçesi, Atatürk Caddesi, No:282/A adresinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın içkili kafeterya işlettiğinden bahisle davacının, 2559 sayılıKanunun 6. maddesi uyarınca 243.200,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Konak Belediye Encümeninin 13/02/2014 günlü, 245 sayılı işleminin iptali istęnilmiştir.
Kanun yararına temyiz edilen kararın özeti: Izmir 4. Idare Mahkemesinin 25/02/2015günlü, E:2014/417, K:2015/272 sayılı kararında; dava konusu olayda, davalı idarece yapılan denetimler sonucu usulüne uygun düzenlenen tutanaklar ile davacının işyeri açma ve çalişma ruhsat: olmadan faaliyette bulunduğunun tespit edildiği, davacı tarafından da bu tespitlerin aksini ispat edecek bilgi veya belgenin dosyaya ibraz edilmediği, işyeri açma ve çalışma ruhsati olmaksızın içkili kafeterya işlettiği sabit olan davacının, 259 sayılı Kanun hükümleri gereğince idari para cezası ile cezalandirılmasının yerinde olmakla birlikte tekerrür hükümlerinin uygulanması bakımından verilen cezanın tutarı yönünden bir değerlendirme yapılmasi gerektiği sonucuna varıldığından buna göre, davacının, aynı flili bir yıllık süre içerisinde dokuz kez işlediği gerekçesiyle bir önceki (sekizinci) tespite binaen Konak Belediyesi Encümeni'nin 09/01/2014günlü, 56 sayıli karariyla verilen 121.600,00 TL para cezasının bir kat arttırılmak suretiyle işbu davaya konu para cezasi uygulanmişsa da, bir önceki tespit sonucu verilen 121.600;00 TL para cezasina ilişkin 09/01/2014 günlü, 56 sayılı encümen kararinın, Mahkemelerinin 25/02/2015günlü, E:2014/174, K:2015/258 sayılı kararı ile iptal edilmesi sebebiyle, tekerrür hükümlerinin uygulanması bakımından hatalı olduğu değerlendirilerek dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığigerekçesiyie iptaline hükmedilmiştir.

DANIŞTAY BASSAVCISI : Mehmet Rıza Ünlüçay 
DÜŞÜNCESİ: Izmir Ii, Konak liçesi, Atatürk Caddesi, No:282/A adresindeki davacı şirkete ait kafeteryanın, ruhsatsız olarak faaliyet gösterildiğinin tespiti üzerine davacı şirket adina 2559 sayilı Kanunun 6. maddesinin (d) bendi gereği 243.200,00 TL para cezasi verilmesine ilişkin Izmir Konak Belediye Encümeninin 13/02/2014 tarih ve 245 sayılı kararını;davacı şirketin, aynı fiili bir yıllık süre içerisinde dokuz kez işlediği gerekçesiyle bir önceki (sekizinci) tespite binaen Konak Belediye Encümeninin 09/01/2014 tarih ve 56 sayıli kararıyla 

verilen 121.600,00 TL para cezası bir kat arttırimak suretiyle işbu davaya konu para cezasıuygulánmışsa da, bir önceki tespit sonucu verilen 121.600,00 TL para cezasına ilişkin 09/01/2014tarih ve 56 sayılı Encümen kararının, Mahkemelerinin 25/02/2015 gün ve E:2014/174, K:2015/258sayılı kararı ile iptaline karar verildiğinden, tekerrüre esas alınàn bir önceki fiil sonucu verilen para cezasınin, yargı kararıyla iptal edilmiş olması sebebiyle tekerrür hükümlerinin uygulanmasıbakımından hatalı olan dava konusu işlemde de hukuka uyarlık bulunmadıği gerekçesiyle iptal eden ve 2559 sayılı Yasaya göre Danıştay'ın temyiz incelemesine tabi oimayan Ízmir 4. Idare Mahkemesinin 25/02/2015 gün ve E:2014/417, K:2015/272 sayıliı kararınin; kanun yararına incelenerek bozulması istemiyle Danıştay Başsavcıliğını bilgilendiren dilekçe üzerine konu incelendi:
2577 sayılı Idari Yargilama Usulü Kanununun 51'inci maddesinde, niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade eden kararların kanun yararina bozulması için temyiz olunabileceği belirtilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından işletilmekte olan işyerinin ruhsatsiz olarak faaliyet gösterildiğinden bahisle birçok kez mühürlenmesine karşın her defasında mühür fekki yapılarak ruhsatsız faaliyete devam edildiği, en son ruhsatsız faaliyet göstermek nedeniyle tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle davaya konu 13/02/2014 tarih ve 245 sayılı Encümen kararıvla 243.200.00 TL para cezasının verildiği anlaşılmaktadır.

2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 1'inci maddesinde, "Polis, asayişi amme,şahıs, tasarruf emniyetini ve mesken masuniyetini korur. Halkın irz, can ve malıni muhafaza ve ammenin istirahatini temin eder.

Yardım istiyenlerle yardıma muhtaç olan çocuk, alil ve acizlere muavenet eder. Kanun ve nizamnamelerinin kendisine verdiği vazifeleri yapar."hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Yasanın 6'ncı maddesinde ise; "Umuma açik istirahat ve eğlence yerlerínden;
a) Faaliyetten geçici olarak men edildiği halde süresinden önce açılan,
b) Açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan,
c) Bu Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen yasaklara uymadiğı tespit edilen,
d) Mevzuat hükümlerine aykirı olarak işletilen 
Is yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idarî para cezasi verilir.

Bu maddede öngörülen idari para cezalan, belediye sinirları içinde belediye encümeni, belediye sinırları dişında il daimi encümeni tarafindan verilir. Verilen idari para cézalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayilı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezálara karşi tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. Itiraz, idarece verilen cezanin yerine getirilmesini durdurmaz, Itiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapilarak en kısa sürede sonuçlandırılır. İdarî para ċezalanı 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil ofunur.

Bu maddede belirtilen ayni fillerin bir yıl içinde tekrari halinde, en son uygulanan para cezası bir kat artırılarak uygulanır." kuralına yer verilmiştir.


Yukarıda anilan yasal düzenleme uyarınca, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini mevzuata aykırı işleten işyerlerinin işletmecilerine idari para cezası verileceği, aynı fillerin bir yıl içerisinde tekrar işlenmesi halinde de, para cezasının hesaplanmasında, işletmeciye verilen en son para cezası tutarının esas alınacaği açıktır. Bir başka ifadeyle; 2559 sayılı Yasa ile mevzuat hükümlerine aykrrı olarak işletilmeye devam edilen işyerlerine uygulanması gereken para cezalarına sınır getirilmiştir. Böyle bir düzenlemenin, yani fiil tekrarında ceza miktarının bir kat arttırılmasının, caydırıcı olmayı ve kamu düzenini korumayı amaçlaması karşisında; hukuk güvenliğine aykırı yönü bulunmamaktadır.

Davacı şirket tarafiından işletilen kafeteryanın ruhsatsız faaliyet gösterildiğinden bahisle,2559 sayılı Yasaya uygun biçimde para cezası verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi gerekirken; ldare Mahkemesince ilglli yasal düzenleme ve dava konusu işlemin sebep unsuru gözardı edilerek, dava konusu uyuşmazlıkla bağdaşmayan biçimde "tekerrür uygulamasına başlangıç alınan tespitin ilk tespit olması gerektiği" değerlendirmesi yapılarak dava konusu işlemin iptal edilmesinde hukuki isabet görülmemektedir.

Öte yandan; başka bir şirketin işletmeciliğini yaptığı işyerinin, işletme izin belgesindeki niteliklere aykırı olarak faaliyet gösterdiğinin bir yil içinde beşinci kez tespit edilmesi sonucu Belediye Encümenince verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davada, uygulanan yasa kuralınin Anayasaya aykırıliğı iddiasıyla Ankara 1. Idare Mahkemesince yapılan itiraz üzerine açılan davada, Anayasa Mahkemesinin 13/5/2010 gün ve E:2009/29, K:2010/66 sayılı kararıyla itiraz basvurusu reddedildiği gibi; benzer olaylarda idari para cezası kararı alinmasına ilişkin işlemlere karşı İstanbul Ídare Mahkemelerine açılan davalar da reddedilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, Izmir 4. Idare Mahkemesinin 25/2/2015 gün ve E:2014/417,K:2015/272 sayılı kararının; 2577 sayılı Idari Yargilama Usulü Kanunu'nun 51'inci maddesi uyarınca yürürlükteki hukuka aykırı sonucu ifade ėttiğinden, kanun yararına bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: Aynur Üstünsoy Kaya 
DÜŞÜNCESİ: Danıştay Başśavcılığının kanun yaranına temyiz isteminin kabulü ile Izmir 4. Idare Idare Mahkemesi'nce verilen kararın, 2577 sayılı İdari Yargilama UsulüKanunu'nun 51. maddėsi uyarınca hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere kanun yararına bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETi ADINA 
Karar veren Danıştay Ikinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafindan ayrıca bir gönderme karari verilmeksizin Daniştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesine, Danıştay (Kapatılan)Onyedinci Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayilıkararının "Ortak Hükümler" kısminın 1. fikrası uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine, daha sonra anılan Daire tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılıkararının "Ortak Hükümler.“ kismının 6. fiıkrası uyarinca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin 

Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
iNCELEME VE GEREKÇE:
MADDi OLAY :
Izmir ili, Konak ilçesi, Atatürk Caddesi, No:282/A adresinde, davacı şirket tarafindan işletilen içkili kafeteryanın, 07/04/2010 günlü, 26 sayilı işyeri açma ve çalışma ruhsati; idarece yapılan kontrolde yapı iç yüksekliğinin projesinden farklı olduğu, projede baca bulunmadığı halde dışarıdan baca yapıldıği ve iki ayrı bağımsız bölümün tek bağımsız bölüme dönüştürülmesi suretiyle onaylı mimari projesine aykırı kullanıldığının tespit edilmesi ve verilen 15 günlük süre içerisinde giderilmediğinden bahisle 14/07/2011 tarihinde iptal edilmiştir.
Işyeri açma ve çalişma ruhsatinın iptalini müteakiben, Konak Belediyesi Encümeninin 28/07/2011 günlü 1315 sayılı kararıyla ruhsatsız hale gelen işyerinin, Işyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 6. ve 32. maddeleri uyarınca ruhsat alıncaya değin kapatiļmasına karar verilerek, 09/08/2011 günü işyeri kapatilmıştır. Davacı tarafından, ruhsat iptali ve faaliyetten men kararına karşi dava açılmadığı belirtilmiştir.

Davalı idare tarafından suniulan savunma dilekçesi ve eki tutanaklardan, işyerinde;
15/10/2011, 20/08/2012, 28/08/2012, 31/08/2012, 28/09/2012, 13/10/2012 ve 16/11/2012,30/12/2012, 31/01/2013, 02/08/2013, 18/09/2013, 02/10/2013 tarihlerinde Mühür Bozma ve Yeniden Mühürleme Tutanaklarının tutulduğu, 30/12/2012 günlü, Mühür Bozma tutanağı üzerine ise; 17/01/2013 güniü, 99 sayıli Encümen kararıyla, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 6/d bendine muhalefet edildiğinden bahisle 950,00 TL idari para cezasi uygulandiği ve aynigerekçelerle,
07/02/2013 günlü, 263 sayılı Encümen kararıyla, 1.900,00 TL,
15/08/2013 günlü, 1337 sayılı Encümen kararıyla, 3.800,00 TL,
24/09/2013 günlű, 1593 sayılı Encümen kararıyla, 7.600,00 TL,
10/10/2013 günlü, 1691 sayıli Encümen kararıyla, 15.200,00 TL,
31/10/2013 günlü, 1745 sayılı Encümen kararıyla, 30.400,00 TL,
12/12/2013 günlü, 2005 sayılı Encümen karárıyla, 60.800,00 TL,
09/01/2014 günlü, 56 sayılı Encümen kararıyla, 121.600,00 TL dava konusu edilen 13/02/2014 günlü, 245 sayılı Encümen kararıyla ise, 9. kez aynı filin işlendiğinden bahisle 243,200,00 TL, idari para cezası uygulandığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, 04/03/2014 tarihinde tebellüğ edilen 13/02/2014 günlü, 245 sayılı Konak Belediyesi Encümen kararının; ruhsat iptali ve faaliyetten men işlemine karşı dava açılmadıği ancak ruhsat başvurusunda bulunmalariına karşın halen ruhsat verilmediği, aynı adreste hali hazırda ruhsatiı 2 adet daha içkili kafeteryaları bulunduğu ve idare yetkililerince denetimlerde ruhsatlı işyeri müşterilerinin, ruhsatsız işletmeye geldiğinin kabulüyle hatalı olarak tutanak ve işlem tesis ettikierini, tekerrür hükümlerinin de hatalı uygulanarak kanunda işaret edilen cezanın üst sınırının aşıldığını ileri sürerek iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

ÍLGiLi MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kanun yararına temyiz" başlıklı 51.maddesinde; idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykını bir sonuçu ifade edenlerin, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabileceği,temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde kararın, kanun yararına bozulacağı, bu bozma kararının,daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırmayacağı hükme bağlanmıştır.
2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden; a) Faaliyetten geçici olarak men edildiği halde süresinden önce açılan, b) Açık ve kapalı bulunacaği saatlere uymayan, c) Bu Kanunun 12. maddesinde belirtilen yasaklara uymadığı tespit edilen, d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen,
İs yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirasıarasinda idarî para cezasi verilir.
Bu maddede öngörülen idari para cezalari, belediye sinırları içinde belediye encümeni, belediye sinırları dişında il daimi encümeni tarafindan verilir. Verilen idari para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç vedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. Itiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. Itiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapjlarak en kisa sürede sonuçlandırılır. İdarî para cęzaları 6183 säyılı Âmme Alacaklarının Tahsil Üsulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
Bu maddede belirtilen aynı fillerin bir yil içinde tekrarı halinde, en son uygulanan para cezası bir kat artırılarak uygulanir." hükmü yer almaktadir.
Kabahatler yönünden genel Kanun niteliğindeki 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 15.maddesinin 2. fiıkrasında “Aynı kabahatin birden fazla işlenmesi halinde her bir kabahatle ilgili olarak ayrı ayri idarî para cezası verilir, Kesintisiz fille işlenebilen kabahatlerde, bu nedenle idarîyaptirım kararı verilinceye kadar fiil tek sayılır...." hükmüne ve 17. maddesinin 7. fikrasında "İdari para cezaları her takvim yilı başından geçerli olmak üzere o yil için 4.1.1961 tarihli ve 213sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu suretle idarî para cezasinın hesabında bir Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz. Bu fıkra hükmü, nispi nitelikteki idarî para cezalarıaçısindan uygulanmaz." hükmüne yer verilmiştir.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı- Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İsyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde yetkili idarelerden, usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalişma ruhsat: alınmadan, işyeri açılamayacağı ve çalıştırıilamayacağı ve işyeri açma ve çalişma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin ise, yetkili idareler tarafından kapatılacağı; "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin 

açılmasi" başliklı 32. maddesinde ise, izin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafindan sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re'sen kapatılacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; 2559 sayılı Kanunda tekerrürün tanımlanmadığıve 6. maddesinde ilk fiil -kabahatin cezası için alt ve üst limitler belirlenmesine karşın, tekerrür teşkil eden fiiller için süre veya ceza yônierinden üst limit belirlenmediği; uyuşmazliğa esas fiilin kabahat niteliği bakımından genel kanun niteliğindeki 5326 sayılı Kanunda ise, açıkça aynıkabahatin birden fazla işlenmesi halinde her bir kabahatle ilgili olarak ayrı ayrı idarî para cezasıuygulanacağınin hükme bağlandığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın dayanağı bulunan 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinin son fikrasının Ánayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı olduğu iddiasıyla Ankara 1. Idare Mahkemesince itiraz yoluyla yapılan başvuru üzerine, Anayasa Mahkemesinin 22/10/2010 günlü 27737 sayılı Resmi Gazetęde yayımlanan 13/05/2010 günlü, E:2009/29, K:2010/66 sayılı kararında;
"Başvuru karannda, yasa koyucunun yasal düzenlemeler yaparken sinırsiz bir takdir yetkisine sahip olmadıği, takdir yetkisinin hukuk devleti ilkesiyle sınırlı bulunduğu, hukuk devletinin temel ilkelerinden olan belirlilik ilkesi gereğince yasal düzenlemelerin kişller ve idareler yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olmasi, kamu otoritelerinin keyfí uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gerektiği bu çerçevede kuralların ve müeyyidelerin belirgin olmasi, õnceden bilinmesi ve eylemlerinin sonuçlarının ilgililer tarafından makul düzeyde öngörülebilmesi gerektiği, itiraz konusu kuralda tekerrür halinde öngörülen idari para cezasının üst sınırının belirli olmadiğı, bu hususun hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadiği, Yasanın uygulanmasının eşitsizliğe, ayrımcılığa ve kayırmacılığa yol açtığı, belirli ve öngörülebilir nitelik taşımayan itiraz, konusu kuralın Anayasanın 2. ve 10.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

i*
Itiraz konusu kuralda 2559 sayılı Yasanın 6. maddesinde öngörülen filler nedeniyle işletmecilere artirımli para cezasi uygulanabilmesi için, 'bu maddede belirtilen ayni fillerin bir yil içinde tekrar edilmiş olması' koşulu aranmiş ve bu durumda 'en son uygulanan para cezasının bir kat artirılarak uygulanacağı' belirtilmiştir. Bir başka deyişle, 'aynı fil'in 'bir yıl içinde' tekrarlanmasi halinde en son uygulanan cezanın 'bir kat' artırılarak uygulanması öngörülmüştür 
Yasa koyucu, para cezasının artırılarak uygulanabilmesi için gerekli koşulları ve bu koşulların varliğı durumunda cezanın artırılma şeklini açıkça belirlediğinden, itiraz konusu kuralın umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin işletmecileri bakımından belirli ve öngörülebilir olmadiğindan söz edilemez.

Yasakoyucu, kamu düzeninin korunması amacıyla ceza hukuku alanında düzenleme yaparken Anayasaya ve ceza hukukunun temel ilkelerine bağlı kalmak koşuluyla toplumda hangi eylemlerin suç sayılacaği ve suç sayılan bu eylemlerin hangi tür ve ölçüde cėzai yaptırıma bağlanacağı konusunda anayasal sınırlar içinde takdir yetkisine sahiptir. Bu yetki, idarí yaptırımlar 

bakımından da geçerlidir. Bu bağlamda hukuka aykını bir eylemin tekrarlanması halinde faile verilecek cezada artirıma gidilmesi, yasa koyucunun sahip olduğu takdir yetkisinin kapsamındadır.Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin 2559 sayıliı Yasanin 6, maddesinin birinci fikrasında öngörülen kurallara uymamaları ve bu  nedenle işletmecilerinin para cezası ile cezalandırilmalarına rağmen aynı hukuka aykırı eylemde bulunmaya devam etmeleri, yasa koyucu tarafından daha ağır bir yaptırıma bağlanmıştır. ligililerin bilinçli olarak ve israrla tekrarladıkları söz konusu hukuka aykırı eylemleri gözetildiğinde, Devletin cezalandırma yetkisi bakımindan itiraz konusu kuralda suç ve ceza arasında adil bir dengenin bulunması gereğini esas alan hukuk devleti ilkesine aykırılık bulunmamaktadır.
Anayasa'nın 10. maddesinde öngörülen …Eşitlik ilkesinin amaci, aynı durumda bulunan kişilerin yasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayrım yapılmasını ve aýrıcalık tanınmasını önlemektir... Bir yıl içinde hukuka aykırılığı bir eylemle gerçekleştirenler ile birden çok eylemle gerçekleştirenler, ayni hukuki konumda olmadiklarından eylemde bulunma sayısına göre faillerin farklı kurallara tabi tutulması ve birden çok gerçekleştirlen eylemler yönünden de eylem sayısına bağlı olarak bir önceki cezanın bir kat artırılarak uygulanması eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmamaktadir." gerekçesiyle 2559 sayılı Kanunun 6. maddesinin son fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın reddine karar verilmiştir.
Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Idare Mahkemesince, davali idarece yapilan denetimler sonucu usulûne uygun düzenlenen tutanaklar ile davacinın işyeri açma ve çalişma ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğunun tespit edildiği, davacı tarafindan da bu tespitlerin aksinī ispat edecek bilgi veya belgenin dosyaya ibraz edilmediği, işyeri açma ve çaliışma ruhsatı ölmaksızın içkili kafeterya işlettiği sabit olan davacının, 2559 sayılı Kanun hükümleri gereğince idari para cezası ile cezalandırılması yerinde olmakla birlikte, tekerrür hükümlerinin uygulanması bakımından verilen cezanin tutarı yönünden bir değerlendirme yapılmasi gerektiği sónucuna varıldiği, buna göre davacının, aynı fili bir yıllık süre içerisinde dokuz kez işlediği gerekçesiyle bir önceki (sekizinci) tespite binaen Konak Belediyesi Encümeni'nin 09/01/2014günlü, 56 sayılı kararıyla verilen 121.600,00 TL para cezasının bir kat arttırılmak suretiyle işbu davaya konu para cezasi uygulanmişsa da, bir önceki tespit sonucu verilen 121.600,00 TL para cezasina ilişkin 09/01/2014 günlü, 56 sayılı encümen kararının, Mahkemelerinin 25/02/2015günlü, E:2014/174, K:2015/258 sayılı kararı ile iptal edilmesi sebebiyle, tekerrür hükümlerinin uygulanmasi bakımından hatalı olduğu değerlendirilerek dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadiğıgerekçesiyle iptalinekarar verildiği görülmektedir.
Ancak, yukarıda yer verildiği üzere, mevzuatta "aynı fillerin bir yıl içinde tekrarı" ifadesi dışında; tekerrürü sonlandırarak yeniden başlatan bir düzenlemeye yer verilmediği gibi "ilk tespit tarihinden itibaren bir yıl içinde" ifadesine yer verilmeyerek açıkça aynı fillerin bir yıl içinde tekrarıhalinde, en son uygulanan para cezasının bir kat artırılarak uygulanacağı düzenlenmiştir.
Bu itibarla, Idare Mahkemesince ilgili yasal düzenleme ve dava konusu işlemin sebep unsuru gözardı edilerek, dava konusu uyuşmazlıkla bağdaşmayan biçimde "tekerrür uygulamasina başlangıç aliınan tespitin ilk tespit olması gerektiği" değerlendirmesi yapılarak dava konusu işlemin iptal edilmesinde hukuki isabet bulunmámaktadır.


KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca Danıştay Başsavcılığı tarafından yapılan KANUN YARARINA TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İzmir 4. Idare Mahkemesinin 25/02/2015 günlü, E:2014/417, K:2015/272 sayılı kararınin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca, hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3. Kararın birer örneğinin Danıştay Başsavcılığı'na, Konak Belediye Başkanliğı'na ve davacıya gönderilmesine ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasina, 27/o9/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.