Anayasa Mahkemesinin 1/6/2022 Tarihli ve E: 2022/3 (Değişik İşler), K: 2022/2 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2022-07-22

22 Temmuz 2022 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31900
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanliğından:
Esas Sayısı : 2022/3 (Değişik İşler)
Karar Sayısı : 2022/2
Karar Tarihi : 1/6/2022

TALEPTE BULUNAN: Millet Partisi vekili Av. Rafet KAYA 
TALEBiN KONUSU: Millet Partisi isminde yer alan "Miller" ibaresinin Cumhuriyet Halk Partisi, İyi Parti, Demokrat Parti, Gelecek Partisi. Demokrasi ve Atilım Partisi ve Saadet Partisince ittifak ismi olarak kullanılmasının tedbiren durdurulmasına ve bu ismin kullanılamayacağina karar verilmesi talebidir.

I. TALEBÍN GEREKÇESİ
1. Millet Partisi vekilinin dilekçesinde özetle: Millet Partisinin 22/3/1984 tarihinde kurulduğu ve Yüksek Seçim Kurulu tarafindan 14/1/2022 tarihinde yapılan açıklamaya göre seçime girme hakkına sahip siyasi partilerden biri olduğu, parti isminde yer alan “Miller"ibaresinin Cumhuriyet Halk Partisi, İyi Parti, Demokrat Parti, Gelecek Partisi. Demokrasi ve Atılım Partisi ve Saadet Partisi tarafindan oluşturulan ittifakça kullanılmasının 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanunu'nun 96. ve 5253 sayılı Dernekler Kanununun 29. maddeleri ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek Prötokollerinin ilgili hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, bu durumun kamuoyu tarafından yanlış anlaşılmalara ve karışıklığa yol açtığı, adıgeçen siyasi partilerin oluşturduğu ittifakça kullanılan ibarenin Partilerinin ismi ile seçmeni yanıltacak şekilde benzer olduğu belirtilerek söz konusu ibarenin ittifakça kullanıłmasının tedbiren durdurulmasına ve bu ibarenin kullanılamayacağına karar verilmesi talep edilmiştir.
II. ÍNCELEME 
2. Millet Partisi vekilinin başvurusu, Raportör Burak FIRAT tarafindan hazırlanan rapor, ilgili Anayasa ve kanun hükümleri ile bunların gerekçeleri ve diğer belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
3. Anayasa’nın 68. maddesinin üçüncü fikrasında “Siyasi partiler önceden izin almadan kurulurlar ve Anayasa ve kanun hükümleri içerisinde faaliyetlerini sürdürürler."hükmüne yer verilmiş. 69. maddesinin son fikrasinda da siyasi partilerin kuruluş ve çalışmalarının anılan maddedeki esaslar çerçevesinde kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.
4. Siyasi partilerle ilgili esasların düzenlendiği 2820 sayılı Kanun'un “Kullanılamayacak parti adları ve işaretler:" başlıkhı 96. maddesinin birinci fikrasında ".siyasi parti siciline kayıtlı bulunan siyasi partilerin isimleri. amblemleri, rumuzları.rozetleri ve benzeri işaretleri[nin] aynen veya iltibasa mahal verecek şekilde başka bir siyasi partice kullanilmayacağı...“ belirtilmiştir.

5. Öte yandan 2820 sayılı Kanun'un “Diğer sebeplerle başvurı" başlıklı 104.maddesinin üçüneü fikrasında “.…siyasi parti siciline kayitlı bulunan siyasi partilerin isimleri.amblemleri ve rumuzlarım aynen veya iltibasa mahal verecek şekilde kabul eden veya kullanan siyasi parti aleyhine Anayasa Mahkemesine. Cumhuriyet Başsavciliığınca resen veya 

ilgili siyasi parti tarafindan doğrudan yazı ile başvurulur. Anayasa Mahkemesi başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde isim, amblem ve rumuzlarla ilgili olarak siyasi parti siciline kayi önceliğine göre yapacağı incelemede bu Kanunun 96 nci maddesinin birinci fikrasına aykırılik görürse, aykırılık teşkil eden isim, amblem ve rumuzların hükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkinine karar verir.“” hükmü yer almaktadır.
6. Anılan düzenlemelere göre bir partinin siyasi parti siciline kayıtlı başka bir partinin ismini aynen veya iltibasa yol açacak şekilde kullanması yasaklanmıştır. Siyasi parti siciline kayıtlı bir partinin isminin diğer bir parti tarafindan karışıklığa yol açmaması şartıyla kullanilmasinda ise herhangi bir engel bulunmamaktadır.

7. Eldeki başvuru, bir siyasi parti tarafindan kendisi ile aynı ismi taşıdığı ifade edilen ittifaka karşı yapılmış bir başvurudur. Seçim ittifakına ilişkin temel düzenlemeler 10/6/1983tarihli ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununda yer almaktadır. 2839 sayılı Kanun'un “Seçim İttifakı" başlıklı 12/A maddesinin ikinci fikrasında ittifak yaparak seçime katılma kararı alan siyasi partilerin seçimin başlangıç tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde genel başkanlarının imzalarını ihtiva eden ittifak protokolünü Yüksek Seçim Kuruluna teslim edecekleri, üçüncü fikrasında ise bu protokolde siyasi partilerce belirlenmesi hâlinde ittifak unvanı ve kanunlara aykırı olmayan diğer hususların yer alacağı düzenlenmiştir.
8. Söz konusu düzenlemeye göre ittifak yaparak seçime katılma kararı alan siyasi partilerin seçimin başlangıç tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde, genel başkanlarının imzalarını ihtiva eden ve Yüksek Seçim Kuruluna teslim edecekleri ittifak protokolünde bir ittifak unvanı belirlemeleri hálinde söz konusu unvan hukuken varlık ve geçerlik kazanacaktır. Anılan hüküm çerçevesinde, başlayan bir seçim sürecinden ve Yüksek Seçim Kuruluna verilen ittifak protokolünde yer alan bir ittifak unvanından söz edilebilmesi mümkün olmadığından Millet İttifakı unvanının hukuki varlığından da söz edilemez. Bu kapsamda, hukuken var olmayan bir oluşum ile ilgili olarak Millet Partisi tarafindan yapılan başvurunun incelenebilmesine imkân bulunmamaktadır.

9. Belirtilen nedenlerle "Miller" ibaresinin ittifak ismi olarak kullanılmasının tedbiren durdurulmasına ve bu ismin kullanılamayacağına karar verilmesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir.

III. HÜKÜM 
Millet Partisinin isminde yer alan “Miller" ibaresinin Cumhuriyet Halk Partisi, lyi Parti, Demokrat Parti, Gelecek Partisi. Demokrasi ve Atilim Partisi ve Saadet Partisince ittifak ismi olarak kullanılmasının tedbiren durdurulmasına ve bu ismin kullanılamayacağına karar verilmesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadiğına 1/6/2022 tarihinde OYBİRLİGİYLE karar verildi.

Başkan Zühtü ARSLAN 
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 
Başkanvekili Kadir ÖZKAYA 

Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Muammer TOPAL 
Üye Üye Üye M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇRecai AKYEL 
Üye Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞ
Üye Üye Üye Basri BAĞCI Írfan FIDAN Kenan YAŞAR