Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 22/03/2019 Tarihli ve E: 2017/7, K: 2019/2 Sayılı Kararı
YARGITAY KARARI | 2019-09-26

20 Eylül 2019 PER$EMBE 
Resmî Gazete 
Sayi : 30900
YARGITAY KARARI 
Yargıtay Başkanlığından:
YARGITAY İÇTİHADI BİRLESTİRME HUKUK GENEL KURULU KARARI 
ESAS NO : 2017/7KARAR NO : 2019/2KARAR TARİHİ : 22.03.2019
ÖzET: Genel mahkeme ile icra mahkemesi arasında yargılama usulü, ispat vasıtaları ve uygulanan kanun maddelerinin farklılık içermesi, icra mahkemesinin dar yetkili olmasi, kural olarak icra mahkemesi kararlarının maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaması gibi özelliklerin yanında Yargıtay 3. ve 12. Hukuk Dairelerinin temyizen inceleme konusu yaptığı işlerin aynımahiyette bułunmaması hususu da dikkate alındığında içtihadıbirleştirmeye yer olmadığı sonucuna varılmıştır.
I.GİRİŞ
A. İÇTİHATLARI BİRLEŞTİRME KONUSUNDAKİ BAŞVURU 
Av. Ahmet Pınar tarafindan sunulan 25.07.2016 havale tarihli dilekçe ile Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin kararları ile Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin kararları arasında nafaka borçlusu tarafindan nafaka alacaklısına vaki ödemelerin ödeme belgelerinde nafaka borcuna ilişkin olduğuna dair atif olmasa dahi bu ödeme belgelerinde nafaka borcundan mahsubunun hakkaniyet kurallarına uygun olması nedeni ile işbu ödemelerin nafaka borçlusunun borcundan mahsup edilip edilemeyeceği ile ilgili olarak meydana gelen içtihat aykırılığının içtihadı birleştirme yolu ile giderilmesi talep edilmiştir.

B. YARGITAY BİRİNCİ BAŞKANLIK KURULUNUN KARARI VE İÇTİHADI BİRLEŞTİRMENİN KONUSU 

YargıtayBirinci Başkaniık Kurulunca 25.05.2017 tarihinde “nafaka borçlusu tarafından nafaka alacaklısına vaki ödemelerin ödeme belgelerinde nafaka borcuna ilişkin olduğuna dair atıf olmasa dahi bu ödemelerinde nafaka borcundan mahsubunun hakkaniyet kurahına uygun olmasınedeni ile işbu ödemelerin nafaka borçlusunun borcundan mahsup edilip edilmemesi ile ilgili olarak 3. Hukuk Dairesi kararlanı ile 12. Hukuk Dairesi kararları arasında görüş aykırılığı sonucuna varıldığından: aykırılığın İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulunca giderilmesi gerektiğine”karar verilmiştir.


C. GÖRÜŞ AYKIRILIĞININ GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU KARARLAR 
Yargitay 3. Hukuk Dairesinin 01.06.2016 taribli ve 2015/13464 E., 2016/8691 K.; 11.03.2015tarihli ve 2014/10434 E., 2015/3962 K.; Yargitay 12. Hukuk Dairesinin 19.02.2009 tarihli ve 2009/22641 E., 2010/3781 K., 11.02.2014 tarihli ve 2014/368 E.,2014/3387 K. sayılı kararlars.
D. GÖRÜS AYKIRILIĞININ GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU YARGITAY DAİRELERİNİN GÖRÜŞLERİNİN ÖZETLERİ

1. Onikinci Hukuk Dairesinin Görüşü:
Dairenin önceki uygulamasında borçlunun sunduğu ödeme belgelerinin nafaka borcuna mahsup edilebilmesi için nafaka borcuna atif yapıldığının ödeme belgelerinde yazılı olma şartıarandığını, daha sonra içtihat değişikliğine gidilerek nafaka kararından sonra ancak ödeme emri tebliğinden önce yapılan ödemelerin hükmolunan aylık nafaka miktarı ve miktarın katlanı şeklinde bir ödeme ise ödeme belgelerinde nafaka borcuna ilişkin olduğu yönünde bir atif olmasa dahi bu ödemelerin nafaka borcundan mahsubunun hakkaniyet kurallarına uygun düşeceğini, icra mahkemesinin genel haciz yolu ile iłamsız icra takibinde itirazın kesin kaldırılması talebini tİKnun 68. maddesine göre inceleyeceğini, anılan maddeye göre borçlunun borcu ödediği yönünde iera dairesinde itirazda bulunmuş ise itirazın kaldınlması incelemesinde borcu ödediğini İiK'nun 68.maddesinin birinci fikrasında yazılı belgelerle ispatlamak zorunda olduğunu, jera mahkemesinin sınırlı olarak bir inceleme yapması nedeniyle itirazın kaldırılması konusunda vereceği ret veya kabul kararının maddi anlamda kesin hüküm oluşturmadığını, karar aleyhine borçlunun menfi tespit davasıaçabileceği gibi alacaklı aleyhine karar verildiğinde alacaklının genel mabkemede itirazın iptali veya alacak davası açmasının mümkün olduğunu, bu nedenlerle menfi tespit davası sonunda verilen kararın temyiz incelemesini yapan Yargitay 3. Hukuk Dairesinin kararları ile icra mahkemesince verilen kararların temyiz incelemesini yapan Yargıtay 12. Hukuk Dairesi kararları arasında içtihat aykırılığından söz edilemeyeceğinden içtihatların birleştirilmesine gerek olmadığı ifade edilmiştir.
2. Üçüncü Hukuk Dairesinin Görüşü:
Takip tarihinden önce yapılan ödemelerin, nafakaya mahsuben ödendiğinin kabul edijebilmesi için ödeme belgesinde bu konuda bir açıklama yapılmasını, aksi takdirde yapılan ödemelerin ahlâki bir görevin yerine getirilmesi niteliğinde olduğunu ve borcun hesabında dikkate alınmayacağını,ancak 2010 yılndan itibaren 12. Hukuk Dairesi ile 3. Hukuk Dairesi kararları arasında farklılık olduğundan bu konuda her iki Daire kararları arasında içtihat aykırılığının bulunduğunu, içtihatların birleştirilmesinin gerektiği belirtilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunun Görüşü:
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin, 2010 yılından önce Ödeme belgesi üzerinde açıkça "nafakaya ilişkindir" kaydını taşımayan ödemelerin nafaka borcuna karşılık yapıldığımı kabul etmediği, ancak sonradan oluşturulan yeni içtihatta bu görüşten dönülerek takip tarihinden önce yapılan ödemelerde nafaka borcuna ilişkin olduğuna dair bir açıklama olmasa bile, işleyen bir nafaka borcu bulunan 

borçlunun yaptığı ödemelerin bu borç dışında ahlâki bir ödeme olarak kabul etmenin hak kaybına neden olacağı, nafaka borcunun nitelik itibariyle temeide ahlâki bir ödeme olduğu, bu nedenle borçlu tarafça yapılan tüm ödemelerin (açıkça alacaklı tarafça nafaka dışındaki bir alacağa ilişkin olduğu ispat edilmediği sürece) nafaka borcuna mahsuben yapıldığının kabulü gerekeceğinin benimsendiği,Yargitay 3. Hukuk Dairesi ise kararlarında takip tarihinden önce yapılan Ödemelerin, nafakaya mahsuben ödendiğinin kabul edilebilmesi için õdeme belgesinde bu konuda bir açıklama yapılmasımı,aksi takdirde yapılan ödemelerin ahlâki bir görevin yerine getirilmesi niteliğinde olduğu ve borcun hesabında dikkate alınmayacağını kabul ettiği, nafaka borçlusu tarafindan takip tarihinden önce nafaka alacaklısına yapılan ödemelerin nafaka borcuna mahsuben yapıldığının kabul edilebilmesi için ödeme belgesinde buna dair bir açıklama yapılmasının gerekip gerekmediği konusunda 12. Hukuk Dairesinin kararları ile 3. Hukuk Dairesinin kararları arasında farklılık ve çelişki bulunmakta olup,her iki Dairenin bu konudaki birbirinden farklı uygulamalarının hâlen devam ettiği gözetildiğinde,içtihatların birleştirilmesi yoluna gidilmesi gerektiği belirtilmiştir.

II. ÖN SORUN 
İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, Yargıtay Birinci Başkanlığınca belirlenen 22.03.2019 tarihinde konuyu görüşmek üzere toplanmış, raportör üye Çetin DURAK tarafindan hazırlanan rapor okunduktan sonra işin esasına geçilmeden önce nafaka borcuna ilişkin olarak Yargitay 12. Hukuk Dairesinin icra mahkemesi kararlarının temyiz incelemesini, 3. Hukuk Dairesinin ise genel mahkemece verilen kararların temyiz incelemesini yerine getirdiği, genel mahkeme ile icra mahkemesince verilen kararların temyiz incelemesi yönünden her iki Daire kararları arasında içtihat uyuşmazhğı bulunup bulunmadığı, varıłacak sonuca göre içtihadı birleştirmeye yer olup olmadığı ön sorun olarak tartışılmıştır.

III. KONUYLA İLGİLİ YASAL DÜZENLEME A. 2004 ŞAYILI İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK)
Ícra mahkemesi:
Madde 4 - (DEĞIŞiK MADDE RGT: 11.07.1940 RG NO: 4558 KANUN NO: 3890/1)(YÜR. TAR.: 11.09.1940)

(DEĞİSİK FIKRA RGT: 30.07.2003 RG NO: 25184 KANUN NO: 4949/1) Ícra ve iflas dairelerinin muamelelerine karşı yapılan şikâyetlerle itirazların incelenmesi (DEĞİşİK İBARE RGT:21.02.2004 RG NO: 25380 KANUN NO: 5092/11) icra mahkemesi hâkimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmiş olan hâkim tarafindan yapılır. İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Saveılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığınca icra mahkemesinin birden fazla dairesi kurulabilir. Bu durumda (DEĞİŞİK İBARE RGT: 21.02.2004 RG NO: 25380KANUN NO: 5092/11) icra mahkemesi daireleri numaralandırılır. (DEĞiŞİK İBARE RGT:21.02.2004 RG NO: 25380 KANUN NO: 5092/11) Ícra mahkemesinin birden fazla dairesi bulunan yerlede işdağılmı ve buna ilşkinssla, Hâkimer Saılar kek Kurulunca blirenir. H 

(DEGIŞÍK İBARE RGT: 21.02.2004 RG NO: 25380 KANUN NO: 5092/11) icra mahkemesi hâkimi,kendisine Adli Yargı Adaiet Komisyonu Başkanłığınca dönüşümlü olarak bağlanan icra ve iflas dairelerinin muamelelerine yönelik şikâyetieri ve itirazları inceler, bu dairelerin gözetim ve denetimlerini yapar, idari işlerine bakar.

İcra yetkisini haiz sulh mahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacak şikâyet ve itirazların tetkik mercii o mahkemenin hâkimidir.

Yargılama usulleri:
Madde 18 - (DEĞİŞİK MADDE RGT: 06.03.1965 RG NO: 11946 KANUN NO: 538/11)(YÜR. TAR.: 06.06.1965)

(DEGİŞİK FIKRA RGT: 05.07.2012 RG NO: 28344 KANUN NO: 6352/6) İcra mahkemesine arzedilen hususlar ivedi işlerden sayılır ve bu işlerde basit yargılama usulü uygulanır.
Şu kadar ki, talep ve cevaplar diłekçe ile olabileceği gibi (DEĞİşİK İBARE RGT: 21.02.2004RG NO: 25380 KANUN NO: 5092/11) icra mahkemesine ifade zaptettirmek suretiyle de olur.
(DEĞİŞİK FIKRA RGT: 30.07.2003 RG NO: 25184 KANUN NO: 4949/4) Aksine hüküm bulunmayan hâllerde (DEĞİŞÍK İBARE RGT: 21.02.2004 RG NO: 25380 KANUN NO: 5092/11)icra mahkemesi, şikâyet konusu işlemi yapan icra dairesinin açıklama yapmasına ve duruşma yapılmasına gerek olup ołmadığını takdir eder; duruşma yapılmasını uygun gördüğü takdirde ilgilileri en kısa zamanda duruşmaya çağırır ve gelmeseler bile gereken kararı verir. Duruşma yapılmayan ișlerde (DEĞİŞÍK İBARE RGT: 21.02.2004 RG NO: 25380 KANUN NO: 5092/11) icra mahkemesi,işin kendisine geldiği tarihten itibaren en geç on gün içinde kararını verir. Duruşmalar ancak zorunluluk hâlinde ve otuz günü geçmemek üzere ertelenebilir.

İcranın geri bırakılması:
Madde 33 - (Değişik : 18/2/1965-538/17 md.)
Ícra emrinin tebliği üzerine borçlu yedi gün içinde dilekçe ile icra mahkemesine başvurarak borcun zamanaşımına uğradığı veya imhal veya itfa edildiği itirazında bulunabilir. İtfa veya imha iddiası yetkili mercilerce re'sen yapılmış veya usulüne göre tasdik edilmiş yahut icra dairesinde veya icra mahkemesinde veya mahkeme önünde ikrar olunmuş senetle tevsik edildiği takdirde icra geri birakılır.

İcra emrinin tebliğinden sonraki devrede tahakkuk etmiş itfa, imhal veya zamanaşımına dayanan geri bırakma istekleri her zaman yapılabilir. Bunlardan itfa veya imhale dayanan istekler mutlaka noterlikçe resen yapılmış veya tasdik olunmuş belgelere veya icra zaptına istinat ettirilmelidir.

Îera mahkemesi, geri bırakılma talebini reddettiği takdirde borçlu ancak istinaf veya temyiz yoluna başvuru süresi içinde alacağı karşılıyacak nakit veya icra mahkemesince kabul edilecek taşınır rehin veya esham veya tahvilat veya taşınmaz rehni yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartiyle istinaf veya temyiz yoluna başvurabilir Borçlunun yeter malı mahcuz ise veya borçlunun 

talebi üzerine istinaf veya temyiz yoluna başvuru süresi içinde yeter malı haczediłmişse bu fikrada yazılı teminatı göstermeye lüzum yoktur.

Borçlu olmadığı parayı ödemek mecburiyetinde kalan borçlunun 72 nci madde mucibince istirdat davası açarak paranın geriye verilmesini istemek hakkı saklıdır 
İtirazın kesin olarak kaldırılması:
Madde 68  (Değişik: 18/2/1965-538/38 md.)
(Değişik birinci fikra: 17/7/2003-4949/16 md.) Talebine itiraz edilen alacaklının takibi, imzasıikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede yahut resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya befgeye müstenitse,alacakh itirazın kendisine tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir.Bu süre içerisinde itirazın kaldırılması istenilmediği takdirde yeniden ilâmsız takip yapılamaz.
Borçlu itirazını varit gösterecek hiçbir belge ibraz edemezse icra mahkemesi itirazın kaldırılmasıa karar verir.

İtiraz birinci fikrada gösterilen senet veya makbuz yahut belgeye müstenit ise itirazın kaldırılması talebi reddolunur.

Borçlu murisine ait bir alacak için takibedilmekte olup da, terekenin borca batık olduğunu ileri sürerse bu hususta ilam getirmesi için kendisine münasip bir mühlet verilir. Bunun dışında itirazın kaldırılması talebinin kabul veya reddi için ileri sürülen iddia ve savunmalar bekletici mesele yapilamaz.

(Değişik: 9/11/1988-3494/2 md.) Borçlunun gösterdiği belge altındaki imza ałacaklıtarafindan inkâr edilirse hâkim, 68/a maddesinde yazılı usule gõre yaptığı inceleme neticesinde imzanın alacaklıya ait olduğuna kanaat getirdiği takdirde alacaklının itirazın kaldırılması talebini reddeder ve alacaklıyı sözü edilen belgenin taalluk ettiği değer veya miktarın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm eder. Alacakli genel mahkemede dava açarsa bu para cezasının infazi dava sonuna kadar tehir olunur ve alacaklı bu davada alacağını ve imzanın kendisine ait olmadığını ispat ederse bu ceza kalkar.

Alacaklı duruşmada bizzat bulunmayıp da imza vekili tarafından reddolunduğu takdirde vekil mütaakıp oturumda müvekkilini imza tatbikatı için hazır bulundurmaya veya masraflarını vererek davetiye tebliğ ettirmeye mecburdur. Kabule değer mazereti ołmadan gelmiyen alacaklı borçlunun dayandığı belgede yazılı miktar hakkındaki itirazın kaldırılması talebinden vazgeçmiş sayılır.
(Ek fikra: 6/6/1985-3222/6 md.; Değişik: 9/11/1988-3494/2 md.) (Değişik birinci cümle:17/7/2003-4949/16 md.) Ítirazın kaldırılması talebinin esasa ilişkin nedenlerle kabulü hâlinde borçlu,talebin aynı nedenlerle reddi hâlinde ise alacakli, diğer tarafin talebi üzerine yüzde yirmiden aşağıolmamak üzere tazminata mahkûm edilir. Borçlu, menfi tespit ve istirdat davası açarsa, yahut alacaklıgenel mahkemede dava açarsa, hükmolunan tazminatın tahsili dava sonuna kadar tehir olunur ve dava lehine somuçlanan taraf için, daha önce hükmedilmiş olan tazminat kalkar.

Icra mahkemesinin karariyle takibin talik veya iptali:
Madde 71 -- (Değişik: 18/2/1965-538/42 md.)
Borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun ve ferilerinin itfa edildiğini yahut alacaklının kendisine bir mühlet verdiğini noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belge ile ispat ederse, takibin iptal veya talikini her zaman iera mahkemesinden isteyebilir.
Borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun zamanaşımına uğradığını ileri sürecek olursa, 33 a. maddesi hükmü kıyasen uygulanır.

Menfi tespit ve istirdat davaları:
Madde 72  (Değişik: 18/2/1965-538/43 md.)
Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davasi açabilir.

İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

Ícra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.

(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararıkalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi hâlinde alacakh ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almışbulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhâlde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.
(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur.
İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hâle iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacakhıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.

Borçlu, menfi tespit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa,davaya istirdat davası olarak devam edilir.

Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayıtamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir.
Menfi tespit ve istirdat davalari, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazım gelmediğini ispata mecburdur.


B. 6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERÍ KANUNU (HMK)Kesin hüküm 

MADDE 303 - (1) Bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fikrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir.
(2) Bir hüküm, davada veya karşılık davada ileri sürülen taleplerden, sadece hükme bağlanmışolanlar hakkında kesin hüküm teşkil eder.

(3) Kesin hüküm, tarafların külli halefleri hakkında da geçerlidir.
(4) Bir dava dolayısıyla ortaya çıkan kesin hüküm, o hükmün kesinleşmesinden sonra dava konusu şeyin mülkiyetini tarafların birisinden devralan yahut dava konusu şey üzerinde sınırlı bir ayni hak veya ferīi zilyetlik kazanan kişiler hakkında da geçerlidir. Ancak, Türk Medeni Kanununun iyiniyetle mal edinmeye ait hükümleri saklıdır.

(5) Müteselsil borçlulardan biri veya birkaçı ile alacakhı arasında yahut müteselsil alacaklılardan biri veya birkaçı ile borçlu arasında oluşan kesin hüküm, diğerleri hakkında geçerli değildir.

C. İÇTİHATLARI BİRLEŞTİRME KARARLARININ ÖZELLİKLERİ
Yargıtay içtihatları birleştirme kararları (İBK) kaynağını, Yargıtay Kanununun 16 ve 45inei maddelerinden almaktadır. Sadece Türk Hukukuna özgü olan ve ilk defa 834 sayılt Mahkemei Temyiz Kanununda yapılan değişiklikle, temyiz daireleri kararları arasında yeni kanunların uygulanması dolayısıyla çıkabilecek ihtilâfları çözmek üzere tevhidi içtihat/ıçtihat birleştirme müessesesi kabul edilmiş ve sonraki değişikliklerde de hep muhafaza edilmiştir (Bilge,N,: AÜHFD,Yargıtay Kurullarında Gelişme ve Reform, s. 311, yöneliş BMM Zabit Ceridesi 1926, sıra:150). İBK kararları kesin olup aleyhine yargı yoluna başvurulamaz (Yargitay K. m. 16/son). Diğer yargımercilerini bağlar (Yargıtay K. m. 45/5). İçtihadı birleştirme kararları nitelik olarak, diğer yargıkararlarının üzerinde ve tüm yargı organlarını bağlayan özelliği itibariyle, yargısal kararlardan çok,yasama işlevine yakın ve bir kural koyucu işlem niteliğindedir (Gõzler, K.: Hukuka Giriş, s.341).iBK, somut bir dava veya uyuşmazhkla ilgili olmayıp, İBK ile aynı tür uyuşmazlıkların tümü için geçerli soyut ve genel nitelikte kurallar konulmalıdır. Zira, İBK'nın temel amacı hukukta birliği ve bütünlüğü sağlamaktır. Öte yandan İBK konularıyla sınırli, gerekçeleriyle açıklayıcı ve sonuçlarıitibariyle bağlayıcı nitelikte kararlardır (YHGK 20.02.1963 T. 4/71-21).
IV. GEREKÇE 
Mahkeme kararlarında kesin hüküm derken şekli anlamda kesin hüküm ile maddi anlamda kesin hükmü ayrı aynı incelemekte yarar vardır.

Şekli anlamda kesin hüküm ile kastedilen, bir mahkeme kararına karşı normal kanun yollarına başvurulamayacağıdır. Şekli anlamda kesin hükmün amacı, bir davanın sona ermesine hizmet etmektir. Bir nihai karar şekli anlamda kesinleşince, tarafların o davada takip ettikleri amaç

gerçekleşmiş olur. Fakat bu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın değil, ancak görülmekte olan davanın sona ermesi demektir. Bundan sonra da aynı taraflar arasında aynı uyuşmazlığın yeni bir dava konusu yapılmaması için, başka bir müessesesine yani maddi anlamda kesin hüküm müessesesine ihtiyaçvardır (Kuru B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü, C.V, 6.b İstanbul 2001, s.4981).Bir mahkeme kararına karşı başvurulabilecek kanun yolunun hiç olmaması veya mevcut olan kanun yollarının tüketilmesi ya da süresinde kanun yollarına başvuruimaması hâllerinde şekli anlamda kesinlik gerçekleşir. İstisnaen olağanüstü kanun yoluna başvurarak ya da eski hâle getirme mümkün ise bu suretle şekli anlamda kesin hükmü sona erdirmek mümkündür.Gerek 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda (HUMK) gerekse 6100 sayılıHukuk Muhakemeleri Kanununda (HMK) şekli anlamda kesinliğin tanımı yapıłmamış ise de, çeşitli maddelerde geçen "kesin", "kesinleşme", "kesinleşmiş" sözleriyle şekli anlamda kesin hükmün kastedildiğini söylemek mümkündür.
Maddi anlamda kesin hüküm 1086 sayıh HUMK'da tanımlanmamış ołmakla birlikte Kanun'un 237'nci maddesinde " Kaziyei muhkeme, ancak mevzuunu teşkil eden husus hakkında muteberdir.
Kaziyei muhkeme mevcuttur denilebilmek için iki tarafin ve müddeabihin ve istinat olunan sebebin müttehit ołması lazımdır." şeklinde maddi anlamda kesin hükmün şartlarına yer verilmiştir.
Yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK ise 303'üncü maddesinde maddi anlamda kesin hükmün tanımını yapmıştır. Anılan maddenin birinci fikrasına göre " Bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmişolan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabiłmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fikrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynıolması gerekir."
Bu hükümden yola çıkıldığında denebilir ki, kesin hükmün ilk koşulu her iki davanın taraflarının aynı kişiler olması, ikinci koşulu müddeabihin aynılığı, üçüncü koşulu ise dava sebebinin ayni olmasıdır.
Kesin hükmün ikinci koşulu olan müddeabihin aynılığı, dava konusu yapılmış olan hakların aynı olmasıdı. Önceki dava ile yeni davanın müddeabihlerinin (konularının) aynı olup olmadığınıanlamak için hâkimin, eski davada verilen kararın hüküm fikrası ile yeni davada ileri sürülen talep sonucunu karşılaştırması gerekir. Eski ve yeni davanın konusu olan maddi şeyler fiziksel bakımdan aynı olsa bile bu şeyler üzerinde talep olunan haklar farklı ise müddeabihlerin aynı olduğundan bahsedilemez.
Kesin hükmün üçüncü koşulu ise, dava sebebinin aynı olmasıdır. Dava sebebi, hukuki sebepten farklı olarak, davacının davasını dayandırdığı vakıalardır. Öyle ise her iki davanın da dayandığı maddi vakıalar (olaylar) aynı ise diğer iki koşulun da bulunması hâlinde kesin hükmün varlığından söz edilebilir.
Bu noktada icra mahkemesi ve genel mahkeme kararlarının özellikleri ve uygulanan kanun 

maddelerini açıklamakta yarar bulunmaktadır.
İmm  öbik ömkkşiçö kşkşçs.15 vd.).
İcra makmeler gnl olarak  e fas takibi srasda doğn uyuşmazlıkları sıbiçimsel olarak incelemeye ve karar vermeye yetkili olup, genel mahkeme gibi geniş yetkili bir mahkeme değildir. Mahkcmelerin bu sınırlandırılmış yetkisinden ötürü icra mahkemesi kararlarıkural olarak maddi anlamda kesin hūküm teşkil etmez. Mahkemenin takip hukukuna ilişkin kararlanısadece yürütülen takip konusu bakımından tarafları bağlar ve sadece takip hukuku anlamında kesin hüküm teşkil eder. Bunun sonucu olarak icra mahkemesi tarafindan verilen karar daha sonra genel mahkemelerde dava konusu yapılabilir.
Başka bir anlatımla icra mahkemelerinin kuruluş amacı icra ve iflas hukuku çerçevesinde iera organlarınca yürütülen cebri icra yetkisinin hukuka ve kanuna uygunluğunu denetlemektir. İcra mahkemeleri icra dairelerinin işlemlerini inceleyerek kendilerine yapılan şikâyet ve itirazlara ilişkin uyuşmazlıkları çözüme bağlamaktadır. Takip hukuku çerçevesinde icra mahkemesinin genel mahkemelere nazaran yargılama yetkisi sınırlı olup, çoğu zaman sadece takip dosyası ve yazılı belge üzerinden inceleme yapılmaktadır. Bu nedenle, icra mahkemesinin takip hukuku çerçevesinde verdiği kararlar genel mahkemeler açısından kural olarak kesin hüküm teşkił etmemektedir.
İçtihadı birleştirme talebi ile ilgili olarak nafaka alacaklısı tarafından başlatılan genel haciz yolu ile ilamsız icra takibinde itirazın kesin kaldırıması istemi hakkında icra mahkemesi İK'nun 68.maddesinde sayılan belgelere göre İcra ve İflas Kanunu'nda düzenlenen özel usul kurallarınıuygulayarak takip hukuku bakımından inceleme yapar. Buna karşılık genel mahkeme, icra mahkemesinin aksine sınırlı inceleme yapmayıp, uyuşmazlığı tüm yönleri ile ele alarak çözüme kavuşturur. Bu nedenle icra mahkemesinin itirazın kaldırılması konusunda vereceği ret veya kabul kararı aleyhine nafaka borçlusu genel mahkemede menfi tespit davası açabileceği gibi, nafaka alacaklısı aleyhine karar verildiğinde alacaklının genel mahkemede itirazın iņtali veya alacak davasıaçması mümkündür. Diğer bir anlatımla icra mahkemesince takibe konu alacakla ilgili bir karar verilmiş olmasi, aynı alacak hakkında genel mahkemelerde dava açılmasına engel oluşturmamaktadir.
Bu açıklamalar karşısında içtihat aykırılığının incelendiği Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ile 12.Hukuk Dairesinin temyizen inceleme konusu yaptığı işler yönünden icra mahkemesi ve genel mahkemelerce uyguianan hükümlerin, yargılama usulünün farklı olduğu, icra mahkemesi tarafindan verilen kararın kural olarak daha sonra genel mahkemelerde dava konusu yapılabileceği cihetle kararların aynı mahiyette olduğunun kabulä mümkün değildir. Farklı kanun hükümlerinin uygulandığı ve birbirine benzemeyen olaylara ilişkin kararlar arasında içtihat aykırılığı

V. SONUÇ
İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulunda ön sorun hakkında yapılan görüşmeler sonunda, genel mahkeme ile icra mahkemesi arasında yargılama usulünün, ispat vasitalarının ve uygulanan kanun maddelerinin farklıhık içermesi, icra mahkemesinin dar yetkili olıması, kural olarak icra mahkemesi kararlanının maddi anlamda kesin hüküm ołuşturmaması gibi özelliklerin yanında Yargıtay 3. Hukuk ve 12. Hukuk Dairelerinin temyizen inceleme konusu yaptığı işlerin aynımahiyette bulunmaması hususu da dikkate alındığında içtihadı birleştirmeye yer olmadığına 22.03.2019 tarihinde birinei görüşmede üçte ikiyi aşan oy çokluğu ile karar verilmiştir.

E: 2017/7K: 2019/2
KARŞI OY 
Ankara Barosu Avukat tarafindan sunulan 25.07.2016 havale tarihli dilekçe ile Yargıtay 12.Hukuk Dairesinin kararları ile Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin kararları arasındaki "nafaka borçlusu tarafindan nafaka alacaklısına vaki ödeme belgelerinde nafaka borcuna ilişkin olduğuna dair atıf olmasa dahi bu ödemenin nafaka borcundan mahsubunun gerekip gerekmeyeceği konusundaki"iętihat farklılığının içtihatı birleştirmesi yoluyla giderilmesi talep edilmiştir.Yargitay İçtihatı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 22.03.2019 tarihli toplantısında sayın çoğunluğun görüşü ile; “Genel yetkili mahkeme ile icra mahkemesi arasında yargılama usulü, ispat vasıtaları ve uygulanan kanun maddelerinin farklılık içermesi, icra mahkemesinin dar yetkili olması,kural olarak icra mahkemesi kararlarının maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaması hususlarıbirlikte göz önünde bulundurularak içtihadı birleştirmeye yer olup olmadığı ön sorun olarak tartışılmış ve sonuç olarak içtihadi birleştirmeye yer olmadığı’ yönünde birinci görüşmede üçte ikiyi aşan oy çokluğu iłe karar verilmiştir.
Aşağıda açıklayacağımız nedenlerle, sayın çoğunluğun görüşüne iştirak edilmemiştir.
İcra ve İflas Kanunu'nun, takip hukukuna ait kararların temyiz edilmesi haline münhasır hukuki sonuçlarını tespit eden maddełerini ve hükümlerini, takip hukukunun özelliğini, gerektirdiği emniyet ve sürati, alacaklının mevcut belgelere ilaveten hakimin kararıyła da teeyyüt eden hakkının sürüncemede birakılmaması gibi hususlan da göz önünde tutularak, kendi bünyesi içinde yorumlamak ve uygulamak zorunluluğu vardır. Ne var ki, icra mahkemesi hakiminin, yargılama sırasında davanın ispatı açısından ibraz edilen bir belgeyi (bir dekontu) genel mahkemelerdeki hakimin yorumundan farklı bir sonuca ulaştırması söz konusu olamaz, İçtihatı birleştirmeye konu nafaka ödemesine dair bir belge, mahkemelerin görevi veya yargıłama usulü ya da davanın türü ne olursa olsun davaya bakan tüm hakimler bakımından aynı nitelikte kabul edilmeli ve farklıyorumlarla, farklı hukuki sonuçlar doğurmamalıdır.
TMK'nın 6. maddesine göre; Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri,hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.
Öte yandan, HMK'nun 200. maddesinde, "Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri,değiştirilmesi, yenilenmesi (TBK m. 133), ertelenmesi, ikrarı ve iflası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktarı veya değerleri iki bin beş yüz Türk Lirasını geçtiği taktirde senetle (m. 199) ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri õdeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle iki bin beş yüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz."hükmüne yer verilmiştir.
Anayasamızın 9. maddesine göre; Yargı yetkisi, Türk Milłeti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanilir.
İcra Tetkik Mercii 30.07.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4949 sayılı Kanunla, mahkeme 

hüviyetine kavuşmuştur.
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesinde ise; "Kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır.
Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hakim, örf ve adet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi Kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir.Hakim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır" denilmektedir.Görev ve yargılama usulü yönünden farklı da olsa mahkemeler, benzer olaylarda Kanun hükmünü farklı yorumlayıp, farklı sonuca ulaşamaz. Yukarıda ifade edilen Kanun hükümleri emredici hükümler olup, hakime takdir hakkı ve keyfilik tanımamıştır. İspatla ilgili hükmü, hakim,Kanunun özü ve sözüne uygun olarak yorumlayıp uygułamahdır.
Íera mahkemesi hakiminin, ispat için sunulan bir belgeyi (bir dekontu), ödeme veya borçtan kurtarma belgesi olarak geçerli kabul edip, genel mahkeme hakiminin aynı belgeyi geçersiz kabul etmesi hukukun temel ilkelerine aykırılık teşkil eder ve yargıya olan güveni de zedeler. Dolayısıyła,icra mahkemesinin dar yetkili olması ve kararlarının maddi hukuk açısından kesinlik oluşturmaması,Daireler arasında ortaya çıkan içtihat farklılığının giderilmesinde bir etkisi bulunmamaktadır. Zira,icra mahkemesi kararları maddi hukuk açısından kesinlik oluşturmadığından, alacaklı veya borçlu genel mahkemelerde (alacakli-alacak, borçlu-menfi tespit veya istirdat) davası açabilirler. Buna kanunen bir engel yoktur. İİK'nun 72. maddesi de esasen bu hususla ilgilidir. Takibe itiraz etmemişveya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geri alınmasını isteyebilir. Kanun hükmü ile, icra mahkemesi kararının davanın taraflarını tatmin etmemesi durumunda, taraflara gene! mahkemede dava açma hakkı tanınmış ve hak kayıplarının önüne geçiłmiştir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, içtihatın birleştirilmesine konu önceki kararlarında; sunulan belgenin (dekontun) İiK'nun 33, 68 veya 71. maddelerinde istenen sayılan belgelerden bulunmadığıni, bu nedenle yapılan ödemenin nafaka borcundan mahsup edilemeyeceğine dair kararlar vermekte iken, son dönem kararlarında; bu görüşünde değişikliğe giderek ve belgenin içeriğine girerek ". takip öncesine dair yapılan ödemelerde hükmolunan aylık nafaka miktarı ve bu miktarın katları şeklinde ödemeler görünüyor ise, ödeme belgelerinde nafaka borcuna ilişkin olarak yapıldığına dair atif olmasa dahi o ödemelerin de nafaka borcundan mahsubunun hakkaniyet kurallarına uygun düşeceği ilkesi kabul edilmeye başlanılmıştır. Aksi halin kabulü, aşırı şekilcilik olup, hak zayiine mükerrer takip ve ödemelere neden olacağından kabulü mümkün değildir"içtihadında bulunmuştur.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ise; önceki kararlarında, ispat vasıtası olarak sunulan belgenin banka dekontu olup havale niteliğinde bulunduğunu; gönderilen paranın niçin gönderildiğine ilişkin dekont üzerinde bir açıklama olmadığıı; ödemenin nafaka borcuna karşılık yapıldığı iddiasına 

       (    d   n n  e  n T      c t    d  e  r  e  ded  d   d e       a     d      d mrn  d r 
e e  ee   n rer çıkmıştır. Keza, dairelerin kendi kararları da birbiriyle uyumlu bulunmamaktadır.
Yukarıda açıkladığımız nedenlerle, nafaka borcumun ödendiğine ilişkin sunulan belgenin değeriendirilmesine yönelik, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin kararları ile Yargıtay 12. Hukuk Dairesi kararları arasındaki içtihat farklılığının, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulu tarafından İçtihadı Birleştirme yoluyla giderilmesi gerekmektedir.
Aksi durum, yani Sayın Çoğunluğun görüşü doğrultusunda oluşan "İçtihadı birleştirmeye yer olmadığına" dair karar, şu sorunları ortaya çıkaracaktır.
1-Yargıtay Kanunu'nun 15. maddesine aykırılık teşkil edecektir. Zira, maddede Hukuk ve Ceza Genel Kurullarının görevleri belirtilmiştir. 2-b maddesinde; "Hukuk Daireleri arasında veya Ceza Daireleri arasında içtihat uyuşmazlıkları bulunursa" 2/c maddesinde de; "Yargıtay Dairelerinden biri; Yargıtay İçtihadından dönmek isterse benzer olaylarda birbirine uymayan kararłar vermiş bulunursa" bunları içtihatların birleştirilmesi yoluyla kesin olarak karara bağlamak şeklinde açıklanmıştır.
Somut olayda, yukarıda açıklandığı gibi Daireler arasında içtihat farklılığı bulunduğu ortadadır.
2-Bundan böyle, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin kararları ile diğer Dairelerin kararlarıarasında içtihat farklılığı bulunduğunda içtihadı birleştirme yoluna gidilemeyecektir. Çünkü,işbölümüne göre, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi yalnız icra mahkemelerince verilen kararların temyiz incelemesini yapmaktadır.
Oysa; Yargıtay'ın görevlerinden biri de ülke çapında yargıda içtihat birliğini (yeknesaklığı)sağlamaktadır. Daireler arasındaki içtihat farklılığı giderilmediğinde, hak mahrumiyetłeri doğacaktır.Bu da yargiya olan güveni zedeleyecektir.
3-Mahkemelerin benzer olayda farklı kararlar vermesine yol açacaktir. Bu da gerek istinaf mahkemelerinin gerekse temyiz mahkemesi olarak Yargıtay'ın iş yükünün artmasına neden olacaktır Dolayısıyla hak kaybına neden olacaktır.
Öte yandan, İçtihatların Birleştirilmesine Yönelik hazırlanan gerek ön raporda gerekse esas raporda; Dairelerin kendi kararları arasında da çelişki bulunduğu, içtihat değişikliğine gidildiği; bu nedenle de, içtihadın birleştirilmesi gerektiği belirtilmiş olmasına rağmen; Kurulca bu hususta bir 

Tüm bu nedenlerle, "Nafaka borçlusu tarafindan nafaka alacaklısına aylık/yıllık nafaka miktarınca ya da nafakanın katları şeklinde yapılan ödemelerin, ödeme belgesinde nafakaya ilişkin bir açıklama olmaması durumunda dahi nafaka borcuna mahsuben yapıldığının karine olarak kabul edilip edilemeyeceği" konulu içtihadı birleştirme talebiyle ilgili, içtihatların birleştirilmesine yer olmadığına yönelik Sayın Çoğunluğun kararına katılmıyoruz.


E: 2017/7K: 2019/2
KARŞI OY 
22 Mart 2019 günü Yargıtay Konferans Salonu’nda yapılan 2017/7 esas sayılı içtihatlarıbirleştirme toplantısının konusu;me toplantisinn konusu;itlt afeka miktrinca va da 
nafakanın katları şeklinde yapılan ödemelerin, ödeme belgesinde nafakaya ilişkin bir açıklama k olmaması durumunda dahi nafaka borcuna mahsuben yapıldığının karine olarak kabul edilip edilmeveceği" seklinde belirtilmiştir.yeceği" seklinde belirtilmiştir..... v.rat. 12 Hukuk Dairesi 
arasındadır.ladirrdemdebrbelaeve naslbi 
arasindadir.Hmıkmğımara anlam verileceği hus usunda değerlendirme yapmaktadır.verileceği hususunda değerlendirime yapnvaktaun.. ,. e l.- hore. sdomesi 
Yc sayılamavacağına karar vermektedir.naacağna arar ermektedir..... katlam kader ise 
sayilamayacagina karar verektcdb.nafaka borcu ödemesi sayılacağına aksi halde nafaka borcu õdemesi sayılmayacağına karar vermektedir.tedir..- ..:
vermektedtr.ukDan ık innn büük edinilmektedir.ektedir....-__...D..... 1.
edimmektedir. aeu içinde açıklama olmayan belgenin içerik denetimine bięgirmemesi ve genel mahkemelerin kararlarını denetleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'ndenise içinde açıkiama olmayan belgenin içerik denetimine mutlakagirmesi beklenir.nine mutlakagirmesibekleim........l 
Fakat hal böyle olunca, hukukta uygulama birliğini sağlamak için içtihatların birlestirilmesinden başka bir yol bulunmamaktadır.rilmesinden başka ol yor Uurunnanutddn:______. _„. „.. l.._._. p-….
Asnda bu husus sayl Türk Borçlar Hukuku'nun Genel Hükümler kisminin Borg İlişkisinin Hükümleri başlıkhı bölümünün Borçların İfası başlıkhı birinci ayırımı içinde yer alan TBK'nun 102. maddesinde düzenlenmiştir.

Madde metnt soyreun.
Kannen geçerli biraçıkama yapımadığı veya makuzda bir açıklık bulunmadığı durua ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır. Birden çok borç muaccel ise ödemenin, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilir. Takip yapılmamış ise õdeme, vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olur amsoanoo'ypy.....
Birden çok borcun vadesi aynı zamanda gelmişse, mahsup orantılı olarak; borçlardan nn vaues gesnemyos oaemo o*....a-e.y....,.
Görüldüğü gibi,iki Daire arasındaki çekişmeli konu pozitif hukuk tarafından bütün ihtimallere göre açıkça düzenlenmiştir.aaay._........w 
Boea Äncak içtihatlari arasında farkhlık bulunan her iki Hukuk Dairesi’nin kararlarında TBK’nun 102, maddesi irdelenmemiştir.aaea 
a.2797 sayılı Yargıtay Kanununun 45/son maddesini göre, “Içtihadı birleştirme Kurullart,genel kurulları veya dairelerin kararlarındaki gerekçe ve görüşlerle bağlı olmaksizın sorunu başka hir görüşle karara bağlayabilirler.'
C.__Bu durumda sorunun her iki Dairenin de gerekçe ve görüşlerinden ayrı olarak TBK’nun 102.maddesinin amir hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir.aaew 
Zira pozitif hukuk tarafindan düzenlenen bu konuda, her iki Daire'nin de görüşünün benimsenmesi mümkün değildir.

cowb Ancak yapılan toplantıda; Yargitay 3. Hukuk Dairesi'nin genel mahkemelerin, Yargitay 12.Hukuk Dairesinin ise icra hukuk mahkemelerinin işlerini temyiz yoluyla inceledikleri; genel mahkemeler ile icra hukuk mahkemelerinin verdikleri kararların niteliğinin farklı olduğu; bu itibarla iki Daire benzer hukuki konuda farklı kararlarda verseler bu farklı içtihatların birleştiriłmeyeceğine karar verilmiştir.

Konuyu çözümsüz bırakan bu kabuł şekli doğru olmamıştır.
Bu itibarla, saygıdeğer çoğunluğun kararının gerekçesini oluşturan çekincelere katılmakla birlikte, konunun çözümsüz birakılmasımı doğru bulmadiğımdan, bu çekincelerin işin esasına giee verilecek özgün bir arar içinde acıkğa kavuşturulmasnın daa münasilacağ22.03.2019