Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (2022-2030)’nın Yürürlüğe Konulması Hakkında Karar (Karar Sayısı: 5787)
CUMHURBAŞKANI KARARLARI | 2022-07-08

8 Temmuz 2022 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31890
CUMHURBAŞKANI KARARI 
Karar Sayısı: 5787
Ekli “Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (2022-2030)”nın yürürlüğe konulmasına karar verilmiştir.

7 Temmuz 2022
Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI 

XWI 
PAAA 
R B d n 
(0000-7000)


SUNUŞ
Afetlerin oluş sıklıkları ve meydana getirdikleri zararlar dünya çapında olduğu gibi ülkemizde de artmaya devam etmektedir. İnsan ve çevre üzerinde büyük yıkıcı etkileri olan afetlerin bedeli oldukça yüksektir. Bu sebeple dünyada afetlerin verebileceği zararların en aza indirilmesi için afet öncesi yapılması gereken risk azaltma çalışmalarına daha çok önem verilmeye başlanmış,afetler konusunda duyarlı olunması amacıyla toplumlarda afet kültürü oluşturulmasına yönelik çalışmalar hız kazanmıştır.
Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP); afet risklerini en aza indirebilmek için afetler olmadan gerçekleştirilmesi gereken faaliyetleri bir süreç dahilinde sorumluları ve sorumlulukları ile birlikte tanımlayan sürdürülebilir bir plandır. TARAP ile kaynakların etkin ve etkili kullanımı ile azami risk azaltma amaçlanmaktadır. Dirençli toplumlar ve güvenli yaşam alanları oluşturularak, afet kaynaklı kayıplar mümkünse önlenecek veya en aza indirgenecektir. TARAP bu konuda yol haritası niteliğindeki plan olup sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlamış olacaktır.
TARAP hazırlanma sürecinde ülke genelinde mevcut durum belirlenmiş, ihtiyaç analizleri yapılmış ve çalıştaylar düzenlenmiş, ulusal ve uluslararası afet risk azaltma öncelikleri ve stratejileri dikkate alınmıştır. AFAD tarafindan yapılan GZFT analizi sonuçlarına göre afet risk azaltma konusunda karşılaştığımız sorun ve çözüm önerileri de belgeye yansıtılmıştır.Akademisyenler, paydaşlar ve kurum içi uzmanların katkıları ile şekillenen belgede Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi (2015-2030) ile uyumlu stratejik öncelikler ortaya konulmuştur.Sendai Çerçeve Belgesinde yer alan ve uluslararası kabul gören stratejik öncelikler TARAP’in da stratejik önceliklerini oluşturmuştur. Her stratejik önceliğin içeriğinde hedef, amaç, eylemler ve bunları yapmakla yükümlü olan sorumlu kuruluş ile sorumlu kuruluşa destek verecek ilgili kurum ve kuruluşlar tanımlanmıştır. Ayrıca her eylem için ilgili ve sorumlu kuruluşa verilen kisa, orta ve uzun vadeler de belirtilmiştir.
Strateji geliştirilen afet türleri; “Deprem, Kütle Hareketleri, Sel-Taşkın, İklim Değişikliği,Orman Yangınlari, Bulaşıcı ve Salgın Hastalıklar, Kimyasal-Biyolojik-Radyolojik-Nükleer Tehditler (KBRN), Büyük Endüstriyel Kaza, Tehlikeli Madde Taşımacılıği, Maden Kazaları ve Tasman, Kitlesel Göç ve Diğer Afetler”dir.


81 İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafindan hazırlanan İl Afet Risk Azaltma Planları(İRAP) illerde afet risklerinin azaltılması için; amaç, hedef, eylemlerin yer aldığı operasyonel bir plandır. İRAP’larda yer alan eylemler bütünleştirilip TARAP belgesinin amaç, hedef ve eylemlerine de altlik oluşturmuştur.

TARAP’ın başarısı; stratejik amaçların gerçekleştirilip, belirlenen hedeflerin ve eylemlerin zamanında ve önceliklere uygun şekilde hayata geçirilmesine; planın sorumlu ve ilgili kuruluşlar tarafindan sahiplenilmesine, bütün paydaşların koordinasyon içinde çalışmasına ve kaynakların doğru kullanım ve yönlendirilmesine bağlıdır.


İÇİNDEKİLER 
SUNUŞ....2
İÇİNDEKİLER.

KISALTMALAR DİZİNİ.iii 
ŞEKİLLER DİZİNİ.

TABLOLAR DİZİNİ.

1. TÜRKİYE AFET RİSK AZALTMA PLANI (TARAP)..

1.1. Amaç ve Kapsam .2
1.2. Hukuki Dayanaklar.2
1.3. Yararlanılan Belgeler.3
2. TÜRKİYE'NİN AFET RİSK PROFİLİ.

2.1.Deprem 4
2.2, Kütle Hareketleri (Heyelan, Kaya Düşmesi, Çığ).5
2.3. Sel - Taşkın .5
2.4. İklim Değişikliği .6
2.5. Kitlesel Göç7
2.6. Bulaşıcı ve Salgın Hastahıklar..7
2.7. Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer Tehditler... 8
2.8. Orman Yangınları.8
2.9. Büyük Endüstriyel Kazalar..8
2.10. Maden Kazaları ve Tasman..9
2.11. Tehlikeli Madde Taşımacılığı.9
2.12. Diğer Afetler (Kuraklık, Obruk, Fırtına vb.).10
3. GÜÇLÜ, ZAYIF, FIRSAT VE TEHDİT ANALİZİ.12
4. AFET RİSK AZALTMA POLİTİKALARI.. 13
4.1. Uluslararası Politikalar.13
4.2. Ulusal Politikalar.15
5. TARAP'IN STRATEJİK ÖNCELİKLERİ.... 18

5.1. Stratejik Öncelik A. Afet Risklerini Anlamak 21
5.2. Stratejik Öncelik B. Afet Risklerinin Yönetilmesi için Afet Risk Yönetişimini 
Güçlendirmek .25
5.3. Stratejik Öncelik C. Afetlere Karşı Direnç Geliştirmek İçin Risk Azaltma Faaliyetlerine 
Yatırım Yapmak..29
5.4. Stratejik Öncelik D. Etkili Müdahale için Afete Hazırlığı Geliştirme ve İyileştirme,
Rehabilitasyon ve Yeniden İnşaada ‘Öncekinden Daha İyisini Kurmak'.....33
6. AFET TÜRLERİNE GÖRE RİSK AZALTMA STRATEJİLERİ... 6
6.1. Deprem Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler ..37
6.2. Kütle Hareketleri Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler...42
6.3. Sel-Taşkın Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler..44
6.4. İklim Değişikliği Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler...47
6.5. Kitlesel Göç Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler...54
6.6. Bulaşıcı ve Salgın Hastalık Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler...61
6.7. KBRN Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler .....65
6.8. Orman Yangınları Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler.... 67
6.9. Büyük Endüstriyel Kaza Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler... 70
6.10. Maden Kazaları ve Tasman Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler.... 72
6.11. Tehlikeli Madde Taşımacılığı Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler...75
7. İZLEME VE DEĞERLENDİRME SÜRECİ ....78
7.1. İzleme Süreci..78
7.2. Değerlendirme Süreci.80

KISALTMALAR DİZİNİ: AA

KISALTMALAR DİZİNİ: AB Başkanlığı

KISALTMALAR DİZİNİ: ADR

KISALTMALAR DİZİNİ: AFAD

KISALTMALAR DİZİNİ: AR-GE

KISALTMALAR DİZİNİ: ASHB

KISALTMALAR DİZİNİ: ASELSAN

KISALTMALAR DİZİNİ: AYDES

KISALTMALAR DİZİNİ: BEK

KISALTMALAR DİZİNİ: BEKRA

KISALTMALAR DİZİNİ: BM

KISALTMALAR DİZİNİ: BOTAŞ CBS

KISALTMALAR DİZİNİ: CİB

KISALTMALAR DİZİNİ: ÇEM

KISALTMALAR DİZİNİ: ÇSGB

KISALTMALAR DİZİNİ: ÇŞİDB DASK

KISALTMALAR DİZİNİ: DB

KISALTMALAR DİZİNİ: DİB

KISALTMALAR DİZİNİ: DKMP

KISALTMALAR DİZİNİ: DSİ

KISALTMALAR DİZİNİ: EGM

KISALTMALAR DİZİNİ: ETKB

KISALTMALAR DİZİNİ: EÜAŞ

KISALTMALAR DİZİNİ: GİB

KISALTMALAR DİZİNİ: GSB

KISALTMALAR DİZİNİ: GZFT Analizi

KISALTMALAR DİZİNİ: HFA

KISALTMALAR DİZİNİ: HGM

KISALTMALAR DİZİNİ: HMB

IDNDR: IMDG Kod
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Yükler Kodu

IDNDR: İB
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: İçişleri Bakanlığı

IDNDR: ÍDEP
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: İklim Değişikliği Eylem Planı

IDNDR: İDKK
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu

IDNDR: İLBANK
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: İller Bankası

IDNDR: İRAP
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: İl Risk Azaltma Planı

IDNDR: JGK
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Jandarma Genel Komutanlıği

IDNDR: KBRN
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer Tehditler

IDNDR: KENTGES
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Bütünleşik Kentsel Gelişme Stratejisi ve Eylem Planı

IDNDR: KGM
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Karayolları Genel Müdürlüğü

IDNDR: KKK
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Kara Kuvvetleri Komutanlığı

IDNDR: KOSGEB
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme

Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: İdaresi Başkanlığı

IDNDR: KRDAE
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü

IDNDR: KTB
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Kültür ve Turizm Bakanlığı

IDNDR: MAPEG
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü

IDNDR: MEB
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Milli Eğitim Bakanlığı

IDNDR: MGM
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Meteoroloji Genel Müdürlüğü

IDNDR: MGK Genel Sekreterliği
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği

IDNDR: MÍT
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Milli İstihbarat Teşkilatı

IDNDR: MKE
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Makine Kimya Endüstrisi

IDNDR: MSB
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Milli Savunma Bakanlığı

IDNDR: MTA
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü

IDNDR: NDK
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Nükleer Düzenleme Kurumu

IDNDR: OECD
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü

IDNDR: OGM
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Orman Genel Müdürlüğü

IDNDR: RID
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Tehlikeli Maddelerin Taşınması Demiryoluyla Taşınması Sözleşmesi

IDNDR: SB
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Sağlık Bakanlığı

IDNDR: SBB
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Strateji ve Bütçe Başkanlığı

IDNDR: SEDDK
Doğal Afet Zararlarını Azaltma On Yılı: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Sahil Güvenlik Komutanlığı

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Sermaye Piyasası Kurulu

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Sivil Toplum Kuruluşu

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türkiye Afet Müdahale Planı

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türkiye Afet Risk Azaltma Planı

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Tarım Sigortaları Havuzu

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Ticaret Bakanlığı

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türk Dil Kurumu

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Tarım ve Orman Bakanlığı

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türk Standartları Enstitüsü

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türkiye Radyo Televizyon Kurumu

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türk Silahlı Kuvvetleri

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türkiye İstatistik Kurumu

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Türkiye Ziraat Mühendisleri Odası

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Ulusal Deprem Strateji ve Eylem Planı

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Yükseköğretim Kurulu

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı

Sendai Çerçeve Belgesi Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçevesi: Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı

ŞEKİLLER DİZİNİ
Şekil 1: Türkiye afet ve acil durum yönetim sistemi.

TABLOLAR DİZİNİ
Tablo 1: GZFT Analizi,.12
Tablo 2: Eylem İzleme Tablosu..79
Tablo 3: Eylem Değerlendirme Tablosu .81

1. TÜRKİYE AFET RİSK AZALTMA PLANI (TARAP)
Ülkemizde afet ve acil durumların etkin bir şekilde yönetilmesi amacıyla, 5902 sayılı Kanun gereği AFAD'ın kurulması ile “Bütünleşik Afet Yönetim Sistemine” geçilmiştir. Bu kapsamda afet ve acil durumlarin tek bir merkezden koordine edilmesi, denetlenmesi ve bu hizmetlere ilişkin eğitimlerin standartlarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Afetlerin sayısı ve sıklığı ile birlikte verdikleri sosyal ve ekonomik zararlar son yıllarda katlanarak artmaktadır. Bu kayıplarla başa çıkabilmek için “Kriz Yönetimi” anlayışından “Risk Yönetimi” anlayışına geçen, afet öncesi hazırlık, planlama ve risk azaltma çalışmaları, eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri, erken uyarı ve kesintisiz haberleşme projeleri ile afetin zararlarını en aza indirmeye çalışan bir afet yönetim sistemi oluşturulmuştur.

Afetlerle mücadelede başarılı olabilmek için toplumsal farkındalık çalışmaları dışında tehlike ve risk analizine dayandırılmış risk azaltma çalışmalarına ihtiyaç vardır. Sürdürülebilir ve etkin bir afet yönetimi için; nüfus artışi, kentleşme olgusu gibi demografik özelliklere ait verileri güvenilir, hızlı ve kolay kullanımı olan teknikler ve teknolojiler ile buluşturarak bütünleşik bir yönetim sistemi bünyesinde uygulamak gerekmektedir. Bu çerçevede AFAD tarafindan hazırlanmış ve hazırlanmakta olan ulusal planların ilişkisel gösterimi Şekil l'de sunulmuştur.
Türkiye Afet Yönetimi Stratejisi (TAYS)

Türkiye Afet Risk Türkiye Afet Türkiye Afet Sonrası
Azaltma Plani Müdahale Plani İyileştirme Planı
(TARAP)(TAMP)(TASIP)
[Hazırlandi][Yürürlükte][Hazırlık Sürecinde]
Eylem Planları

canc 

İRAP 81 İL TAMP 81 İL 

Şekil 1: Türkiye afet ve acil durum yönetim sistemi 

Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP), Türkiye'de yaşanabilecek her tür ve ölçekteki afet ve acil durumlara etkin müdahale için görev alacak, kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve gerçek kişileri kapsayan taktik bir plan olup 2014 yılından itibaren yürürlüktedir.TAMP ile entegre planlama yaklaşımı ve modüler yapısıyla afet sırasındaki operasyon risklerini en aza indirecek bir sistem kurgulanmıştir.

Yerelde 81 il için il afet müdahale planları hazırlanmıştır. İl Afet Risk Azaltma Planları (İRAP)ise illerimizde güvenle yaşamak, afetlerden dolayı oluşabilecek can, mal vb. kayıplarıazaltmak/önlemek, afet risk azaltma bilincini oluşturmak, paydaşlar arasındaki iş birliğini arttırmak, afet sonrasında müdahale ve afet sonrasında iyileştirme için yapılan harcamalarıazaltmak, kaynakların etkili kullanımını sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Ülke düzeyinde risk azaltma planlaması kapsamında ise kaynakların etkili ve verimli kullanımı ile risklerin asgari seviyeye indirilmesini amaçlayan taktik seviyede TARAP hazırlanmıştır.
1.1. Amaç ve Kapsam 
TARAP'ın amaci, afetlerin neden olabileceği fiziksel, sosyal, ekonomik, çevresel, psikolojik zarar ve kayıpları önlemek veya etkilerini en aza indirmek, dayanıkli, güvenli, hazırlıkli,sürdürülebilir, afete dirençli yaşam çevreleri oluşturmak ile afet öncesinde hazırlanması ve uygulanması gereken afet risk azaltma çalışmalarının temel prensiplerini belirlemektir.
TARAP; ülkemizde yaşanma olasılığı olan her tür ve ölçekteki afetler için afet risk azaltma çalışmalarını yapacak bakanlık, kurum ve kuruluşlar, özel sektör, STK'lar ve gerçek kişileri kapsar.

1.2. Hukuki Dayanaklar 
TARAP'ın hazırlanmasında aşağıda yer alan kanun, kararname ve planlar göz önünde bulundurulmuştur.

15/05/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirler ile Yapılacak Yardımlara Dair Kanun 
16/05/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkinda Kanun 


15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların TeşkilatıHakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 
29/12/2020 tarihli ve 181896 sayılı İl Afet Risk Azaltma Planının (İRAP) HazırlanmasıGenelgesi 

1.3. Yararlanılan Belgeler 
TARAP'ın hazırlanmasında faydalanılan hukuki dayanakların yanı sıra aşağıda yer alan eylem planları ve strateji belgeleri de dikkate alınmıştır.

• Afet Yönetiminde Etkinlik- Özel İhtisas Komisyonu Raporu (2014)
• Bütünleșik Kentsel Gelişme Stratejisi ve Eylem Plani-KENTGES (2010-2023)
• İklim Değişikliği Eylem Planı (İDEP) (2011-2023)
• İklim Değişikliği Stratejisi (2010-2023)
• İklim Değişikliği Uyum Stratejisi Eylem Planı (2011-2023)
•İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) Hazırlama Kılavuzu (2020)
• Onuncu Kalkınma Plani (2014-2018)
• On Birinci Kalkınma Plani (2019-2023)
• Paris İklim Anlașması (2015- )
• Sendai Afet Risklerini Azaltma Çerçeve Belgesi (2015-2030)
• Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (2015-2030)
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) (2014)
• Ulusal Deprem Strateji Belgesi ve Eylem Plani-UDSEP (2012-2023)
•Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2021)
Türkiye Büyük Millet Meclisi Depreme Karşı Alınabilecek Önlemlerin ve Depremlerin Zararlarının En Aza İndirilmesi İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırma Komisyonu Raporu (2021)
• Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği (2022)

2. TÜRKİYE'NİN AFET RİSK PROFİLİ
Türkiye, yeryüzünün en aktif deprem kuşaklarından birisi olan Akdeniz, Alp-Himalaya deprem kuşağında olup bu kuşak dünyadaki depremlerin yaklaşık %20'sinin meydana geldiği ve ülkede ortalama olarak beş yılda bir yıkıcı bir depreme neden olan aktif bir kuşaktır. Afetlerin yol açtığıbeşeri ve ekonomik kayıplar açısından ülkemiz, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü(OECD) ülkeleri arasinda ilk siralarda yer almaktadir.

Türkiye; sahip olduğu jeolojik, topoğrafik ve iklimsel özellikleri nedeniyle farklı afet türleri ile sıklıkla maruz kalan bir ülkedir. Aşağıda genel hatlarıyla ülkemizde daha sık görülen ve etkin olan afet türlerine ilişkin genel bilgiler verilmiştir.

2.1.Deprem 
Ülkemiz, güneyde kuzey ve kuzeybatıya hareket eden Afrika ve Arabistan levhaları ile kuzeydeki Avrasya levhası arasında bulunmaktadır. Levha hareketlerine ve depremlere bağlıolarak ülkemizde çok sayıda aktif fay meydana gelmiştir. Bu fayların en önemlileri Kuzey Anadolu Fay Zonu, Doğu Anadolu Fay Zonu, Güney Doğu Anadolu Bindirmesi ve Ege Graben Sistemi'dir.

Ülkemizi çevreleyen levha içi aktif faylar nedeniyle çok sayıda deprem meydana gelmekte,büyüklükleri 5 ve daha büyük olan depremler de hasara ve can kayıplarına neden olabilmektedir. Son yüz yirmi yıllık deprem istatistiklerine baktığımızda her altı yılda bir büyüklüğü 7 veya daha büyük bir depremin, her yıl iki adet 6 veya daha büyük bir depremin Türkiye'yi etkilediği ve bu depremlerin önemli can ve mal kayıplarına neden olduğu görülmektedir.

Depremlerin neden olabilecekleri fiziksel, ekonomik, sosyal ve çevresel zarar ve kayıplarıönlemek veya etkilerini azaltmak ve depreme dirençli, güvenli, hazırlıklı ve sürdürülebilir yeni yaşam çevreleri oluşturulması amacıyla 18 Ağustos 2011 tarihli ve 28029 sayılı Resmi Gazetede Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Plani (UDSEP 2012-2023) yayimlanmiştir.Deprem riskini azaltmada ve depremlerle baş edebilmede hazırlıklı ve dirençli bir toplum oluşturma amacına yönelik kurumsal alt yapının oluşturulması ve konuyla ilgili araştırma 

geliştirme faaliyetlerinin önceliklerinin belirlenmesini hedefleyen UDSEP, deprem risklerini azaltmada ülkemizin ilk stratejik planıdır.

Ayrıca; 1 Ocak 2019 tarihinde “ Yenilenen Türkiye Deprem Tehlike Haritası" ile “Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği" yürürlüğe girmiştir. Bu sayede ülke ölçeğinde deprem tehlikesinin tespit edilmesi ile başta yeni yapılacak binaların deprem tehlikesine karşı tasarımı ve mevcut binaların değerlendirilmesi ve deprem riskinin azaltılması faaliyetlerinde daha etkin kullanılmasi sağlanmiştir.

2.2. Kütle Hareketleri (Heyelan, Kaya Düşmesi, Çığ)
Ülkemizde meydana gelen afetlerin; afet olayı ve etkilenen afetzede sayıları baz alınarak yapılan değerlendirmede olay bazında, depremlerden sonra en çok hasar verici etkiye sahip afet türü, kütle hareketleri başlığı altında toplanan heyelan, kaya düşmesi ve çığ afetleri olarak ortaya çikmaktadır.

Doğa kaynaklı afetler içinde hem dünyada hem de ülkemizde yaratmakta olduğu olumsuz etkilerden dolayı son derece önemli bir yer tutan kütle hareketleri, etkiledikleri yerleşim alanlarında can ve mal kayıplarına yol açmakla birlikte ekonomik değeri olan alanlarda da hasar ve kayiplara neden olabilmektedir.

Kütlesel hareketlere bağlı tehlike ve risklerin belirlenmesi, gerek yeni planlanacak alanlarda gerekse mevcut yerleşim alanlarında bu tehlike ve riskleri azaltacak önlemlerin alınmasi, kişi,kurum ve kuruluşların bu konuda üstüne düşen görevleri eksiksiz yerine getirmesi, bu amaçdoğrultusunda yeterli iş gücü ve finansal kaynak ayrılması önemli önceliklerden olup afetlere dirençli bir toplumun oluşturulmasında temel stratejik amaçlardandır.
2.3. Sel - Taşkin 
Türkiye'de depremden sonra en fazla beşeri ve ekonomik kayba sebep olan afet türü sel veya taşkındır. İklim değişiklikleri, sanayileşme ve çarpık kentleşme sonucunda ülkemizde sel ve taşkınların sayisında ve verdiği zararlarda önemli artışlar meydana gelmektedir. Hemen hemen her bölgede görülen ve büyük kentlerimiz dışında, küçük yerleşim birimlerinde de son derece önemli kayıpların yaşanabildiği ülkemizde konuyla ilgili doğrudan veya dolayhı birçok 

kurumumuzun sorumlulukları bulunmakta olup, son yıllarda önemli projeler ve yönetim planları bu doğrultuda uygulamaya koyulmaktadır.

Sürdürülebilir risk yönetimi yaklaşımı ile afetlere karşı direnci geliştirmenin önemli bir adımırisk azaltma faaliyetlerine yapılan yatırımlardır. Sel-taşkın afetinin risklerini azaltmak amacıyla yapısal veya yapısal olmayan tedbirlerin alınması gerekmektedir. Risk azaltma yönetimi çerçevesinde her süreçte yapılması gereken çalışmalarda; daha geniş bir perspektif içinde,mevcut durum ve uygulamalar göz önünde bulundurularak, koordineli ve entegre bir program yaklaşımının oluşturulması ve uygulanması büyük önem arz etmektedir.
Afet yönetim programlarının bir parçası olan taşkınların önceden tahmin edilebilmesi ve buna dayanarak erken uyarı yapılması, planlama ve eğitim ile can kayıplarında önemli azalmalar ve ekonomik zararlarda da önemli düşüşler sağlanmaktadır.

2.4. İklim Değişikliği 
İklim ile ilgili riskler; iklim değişikliği, plansız kentleşme, demografik baskılar, arazi kullanımı,arazi örtüsü değişimi, biyolojik çeşitlilik kaybı ve ekosistem bozulması nedeniyle artmıştır.İklim ile ilgili olan bu riskler toplumun güvenliği ve refahını etkilemektedir. Toplum,ekosistem ve doğa kaynaklı tehlike arasındaki etkileşimlerin anlaşılması adına iklim ile ilgili risklerin azaltılması ve direncin artırılması kaçınılmaz bir durum haline gelmektedir.
Türkiye'nin yer aldığı Akdeniz Havzası, iklim değişikliğinin olumsuz etkileriyle en çok karşılaşılması olası olan bölgeler arasında değerlendirilmektedir. Şiddet, etki, süre ve oluştuğu yer bakımından önceden yaşanmamış, mevcut fiziksel altyapının yetersiz kaldıği, ekonomi ağırlıklı kayıplara yol açan, hidro-meteorolojik karakterli küçük ölçekli afetlerin sayısı da artmaktadır. Türkiye'nin aylık sıcaklık ve yağış dağılışında yaz aylarında sıcaklıklar artarken,yağışlar azalmaktadır.

İklim değişikliğine uyum, iklim değişikliğinin zararlı etkilerini azaltmak amacı ile iklim değişikliğine karşı hazır olmak için önceden yapılan önlem ve düzenlemeleri kapsamaktadır.İklim değişikliğine uyum ve afet risk azaltma çalışmaları; karşılıklı olarak birbirlerine katkıda bulunan gelişmeler olması sebebiyle birlikte düşünülmelidir. Çünkü iklim değişikliği, afet risklerinin altında yatan nedenlerden biridir.


2.5. Kitlesel Göç
Göç farklı nedenlerle zorunlu veya isteyerek, geçici ya da kalıcı olarak yaşanılan yerin terk edilerek başka bir yere yerleşilmesi eylemidir. Insanlar daha iyi bir yaşam sürebilmek umuduyla başka güvenli yerlere göç etmiştir. Göç hareketleri ve göçmen sayıları her yıl artmaktadır. Bu durumdan öncelikle kadınlar, çocuklar ve yaşlılar etkilenmektedir.
Türkiye coğrafi konumu nedeniyle insani krizler, iklim değişikliği ve daha birçok nedenle göçetmek zorunda kalan kişilerin kitlesel göçüne maruz kalmaktadır. Kitlesel göçün hacmi, göç ile gelen kişilerin ülkemizde kalış sürelerinin uzunluğu, geçicilikten kalıcılığa evrilen göç olgusu ülke olarak kitlesel göçlere ilişkin olarak her zaman hazırlıklı olmayı gerektirmiş, kitlesel göçrisklerinin azaltılmasına yönelik politika, hedef ve uygulama stratejileri geliştirilmesi ihtiyacınıdoğurmuştur. Göçlerin yeni bir afete sebebiyet vermemesi için, risk azaltma planlarının bütün paydaşlarla birlikte çok yönlü olarak ele alınması gerektiği ortaya çıkmaktadır.
2.6. Bulaşıcı ve Salgın Hastalıklar 
Ülkelerin gelişmişlik düzeyi hakkında bilgi veren önemli etkenlerden biri bulaşıcı ve salgın hastalıkların görülme sıklığıdır. Herhangi bir coğrafyada ortaya çıkan bulaşıcı hastalıklar,sadece o coğrafyada sınırlı kalmayacağı için evrensel bir risk unsurudur. Bu riskler göz önüne alındığında her ülkenin sağlık sisteminin olası bulaşıcı hastalıklara karşı geliştirilmesi zorunlu hale gelmiştir.

Sendai Çerçeve Belgesi yedi hedefinden biri dirençli sağlık sistemlerinin geliştirilmesi ve afet yönetimi süreçleriyle bütünleştirilmesidir. Bu bütünleştirilme sürecinde afet risk yönetimi bakımından daha kapsamlı ve sürdürülebilir stratejik plan ve politikaların geliştirilmesi gerekmektedir.

Paris Anlaşması ve İklim Değişikliği Değerlendirme Raporu'na göre bulaşıcı ve salgın hastalık riskleri sağlık sistemlerini etkilemektedir. Dirençliliğe yönelik firsatların değerlendirilmesi açısından iklim değişikliği ile bulaşıcı ve salgın hastalık riskleri ortak yönlere sahiptir ve bu nedenle birlikte ele alınıp değerlendirilmelidir.


2.7. Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik, Nükleer Tehditler 
Geçtiğimiz yüzyılda başlayan teknolojik ilerlemelerle birlikte KBRN (Kimyasal, Biyolojik,Radyolojik, Nükleer) maddelerinin kitle imha silahları olarak kullanılması olasılığı meydana gelmiştir. Bunun sonucu olarak KBRN, hem ülkemizde hem de dünya genelinde önemli bir tehdit unsuru olarak benimsenmektedir. KBRN olaylarının kitlesel paniğe ve kargaşaya yol açma potansiyelinin oldukça yüksek olmasi, son derece önemli bir afet türü olarak değerlendirilmesinde etkili olmaktadır. KBRN olay yönetiminde farklı alanlardan sorumlu ekiplerin koordineli şekilde çalışması gerekliliği, KBRN olaylarına müdahalenin özel ekipmanlı yetkin ve tecrübeli personel ile yapılması zorunluluğu, sürecin zaman alıcı olmasıgibi sebepler KBRN alanında gerekli önlemlerin alınarak planlamaların yapılmasını zorunlu kılmakta olup, tüm bu çalışmalar ülkemizin geleceği adına büyük bir önem arz etmektedir.
2.8. Orman Yanginlari 
Ülkemizde yaşanan orman yangınlarının büyük bir bölümünün ihmal, dikkatsizlik ve kaza sonucunda meydana geldiği tespit edilmiştir. Ormanlık alanlarımızın yaklaşık yüzde 60’ına tekabül eden kısmının yangına maruz kalma olasılığının yüksek olduğu belirlenmiştir.Ormanların tahribi ve ormansızlaşma toprakların erozyon yoluyla kaybedilmesine, iklim değişikliklerine neden olmakta; su düzeninin bozulması sonucunda çölleşme, sel, heyelan, çığve kuraklik gibi afetleri beraberinde getirmektedir.

2.9. Büyük Endüstrivel Kazalar 
Sanayileşme üretim süreçleri kimyasal madde kullanımını zorunlu kılmaktadır. Kimyasal maddeler bu üretim zincirinde tarım, imalat, inşaat ve hizmet sektörlerinin önemli bileşenlerindendir. Bu maddelerin depolanmasi, kullanımi, üretimi, taşınması ve ortadan kaldırılması sırasında oluşacak bir aksaklık sonucu olası bir patlama, yangın veya yayılım ağıtahribat büyük endüstriyel kazalar kapsamında değerlendirilmektedir.
Son yıllarda teknolojinin gelişmesi, hızlı nüfus artışı, gelişmişlik düzeyi, çevre kirliliği, çarpık kentleşmeye bağlı olarak teknolojik afetlerin sayısı ve sıklığı dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de artış göstermiştir. İnsan yaşamı ve ekonomik kayıpların yanı sıra büyük endüstriyel kazalar nedeniyle çevresel tahribat ve zararların ortaya çıkması olasılığı göz önünde bulundurulduğunda yüksek seviyede, etkili ve sürekli korumayı sağlamak için alınması gerekli 

önlemler ile ilgili usul ve esasları belirlemek, konuyla ilgili kurum ve kuruluşların yapacaklarıortak çalışmalarla bu tehdit unsuru en az seviyeye indirgenebilecektir.
2.10. Maden Kazalari ve Tasman 
Maden işletmeleri, üretim yerinin seçilememesi, çevresel risklerden arındırılamamasi, emek yoğun çalışma gerektirmesi ve üretimin her aşamasının yüksek riskler içermesi nedeniyle özellik taşımaktadır. Bu risklerin anlaşılması için gerekli tanımlamalar ve saptamaların doğru yapılması risklerin azaltılmasında birinci basamağı oluşturmaktadır.
Farklı madenlerin üretim aşamaları ve her birinde oluşabilecek riskleri anlamak bunların ölçülebilir değerler haline getirilmesini, ülkenin kalkınmasında gerekli ham madde üretiminin kesintisiz biçimde sağlanabilmesi gerektirmektedir. Bu kapsamda oluşabilecek riskleri belirleyebilmek için gerekli monitörizasyon sistemlerinin kurulması ve gerek merkezi gerekse yerel olarak izlenmesi, bu amaçla gerekli yatırımların yapılmasını gerekli kılmaktadır.
Madencilikte yeraltında oluşan boşlukların zamanla çeşitli faktörlere bağlı olarak çökmesi nedeniyle yer üstünde çöküntüler meydana gelmekte olup bu olaya tasman adı verilmektedir.Çöküntüler, üzerinde bulunan yapılara ve insanlara zarar verebilmektedir.
2.11. Tehlikeli Madde Taşımacılığı
Son yıllarda Türkiye’de karayolu, demiryolu, denizyolu gibi ulaşım sektörlerindeki çok önemli gelişmelere ek olarak patlayıci, yanıcı maddeler ve türevlerinin kati, sivı ve gaz olarak çok sayıdaki sektörde kullanılıp taşınması ülkemiz için bir teknolojik afet unsuru olarak değerlendirilmektedir.

Teknolojik gelişmeler, hızlı nüfus artışı, çevresel kirlilik, çarpık kentleşme gibi birçok faktöre bağlı olarak bu tür afetlerin sayısı ve sıklığı dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de artışgöstermiştir. Bu kapsamda risk azaltma, müdahale ve iyileştirme çalışmalarının bütünleşik bir anlayışla gerçekleştirilmesi olası zarar ve kayıpları en az seviyeye indirgeyecektir.

2.12. Diğer Afetler (Kuraklık, Obruk, Fırtına vb.)
TARAP Belgesi'nde yer alan deprem, kütle hareketleri (heyelan, kaya düşmesi, çığ), sel-taşkın,iklim değişikliği, kitlesel göç, bulaşıcı ve salgın hastalıklar, KBRN, orman yangınları, BEK,maden kazalari, tehlikeli madde taşımacılığı afet türlerinin yanı sıra ülkemiz kuraklık, obruk afetleri başta olmak üzere dolu, tsunami, hortum, yıldırım vb. afetlere de maruz kalmaktadır.
Kuraklık hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin çok üzerine çıkması ve yıllık yağışortalamalarının mevsim normallerinin altına düşmesi sebebiyle meydana gelir. Meteorolojik açıdan, yağışların mevsim ortalama değerlerin yüzde 80’in altına indiği geçici dönemler olarak tanimlanmaktadir.

Kuraklığa bağlı olarak ortaya çıkan su stresi, su talebinin sürdürülebilir şartlarda su kaynaklarından temin edilebilecek su miktarından fazla olması durumudur. Kuraklık ve su stresinin çok ciddi ekonomik, çevresel ve sosyal etkileri olmakla birlikte bunun sonucunda insan sağlığı ve gıda güvenliği olumsuz etkilenebilmektedir.

Türkiye'nin içerisinde bulunduğu coğrafya tarih boyunca kuraklığın etkilerine sıklıkla maruz kalmıştır. Kuraklık ülkemizde belli dönemlerde yaşanmaktadır ancak yanlış yönetimler ve uygulamalar sonucu doğal döngü içinde var olan kuraklığın etkisi ekonomik ve sosyal açıdan büyük boyutlarda olabilmektedir,
Kasırga, hortum ve tayfun gibi adlarla ifade edilen şiddetli rüzgâr veya fırtınalar ise çok büyük can ve mal kaybına yol açan klimatolojik karakterli hava olaylarıdır. Aralarında basınç farkıbulunan iki merkez arasındaki havanın yatay hareketine rüzgâr, saatteki hızları 63 km'yi geçen güçlü hava akımlarına ise fırtına denmektedir. Fırtınalar şiddetli yağışlarla birlikte denizlerin yükselmesine sel ve taşkınlara, kara, deniz ve havayolu kazalarına, yerleşim yerlerinin zarat görmesine ve yıldırım düşmelerine yol açabilir. Son yıllarda firtına ve kuvvetli rüzgardan kaynaklanan afetlerin şiddet ve sıklığında dünya genelinde iklim değişikliğinin bir sonucu olarak gözle görülür bir artış gözlemlenmektedir. Türkiye’de özellikle Kuzey Ege Bölgesi ile batı ve Orta Akdeniz bölgelerinde firtınalar meydana gelmektedir. Kuvvetli rüzgarlar ve fırtınaların en çok görüldüğü iller sırasıyla Balıkesir, İzmir, Konya, Kayseri, Kars ve Elazığilleridir. Yıllara göre zamansal dağılımlara bakılınca 1998 yılından beri rüzgâr firtınalarında hizlı bir artış görülmektedir.


Ülkemizin belirli coğrafi bölgelerinde görülen obrukların oluşumu kayaçların litolojik özellikleri ve yeraltı suyunun niteliklerine bağlıdır. Geçmişte düşük nüfus yoğunluğu, sınırlıtarım ve sanayi alanları gibi nedenlerden dolayı bir tehdit olarak algılanmayan obruklar,günümüzde bu faktörlerin daha geniş alanlara yayılmasına bağlı olarak, insan yaşamı açısından tehlike yaratabilecek konuma gelmiştir.


3. GÜÇLÜ, ZAYIF, FIRSAT VE TEHDİT ANALİZİ
Güçlü-zayıf yönler ile firsat ve tehdit unsurlarını içeren GZFT analizinde, TARAP kapsamında farklı türde afetler için ortak bir analiz yapılmasıyoluna gidilerek genel bir değerlendirme yapılmiş olup Tablo.1 bu analizin sonucunu özetlemektedir.

Tablo 1: GZFT Analizi 
GÜÇLÜ ZAYIF: • Devletin finansman ve bankacılık sisteminin gelişmiş olması • Afet risklerinin azaltılmasına yönelik stratejilerin geliştirilmesi ve finansal destek önceliklerinin bulunması • Afet öncesi, sırası ve sonrası kazanılmiş tecrübeler • Yasal kontrol mekanizmalarının varlığı

GÜÇLÜ ZAYIF: FIRSAT

GÜÇLÜ ZAYIF: • Yetişmiş insan gücü • Toplumsal afet farkındalığının artmış olması • Uluslararası standart ve strateji belgelerinin çoğuna katılımın sağlanmış olması • Uluslararası standartların, uygulama örneklerinin ve denetim mekanizmalarının ülkemiz kosullarına uyarlanabilir olması

4. AFET RİSK AZALTMA POLİTİKALARI 
1970 ve 1980'lerde dünya, afet müdahalesi üzerine odaklanırken 1990'larda afet sonrasıdurumdan afet öncesi hazırlık durumuna geçerek büyük bir dönüşüm göstermiştir. Doğa kaynaklı afetler yaşandıktan sonra önlem alınması yerine afet yaşanmadan önce tehlike ve risklerin öngörülerek önleyici tedbirlerin alınmasının sağlanması ortak anlayışı ön plana çıkmıştır. Bu doğrultuda farklı disiplinlerin ve uluslararası kuruluşların katılımıyla işbirlikleri artırmayı hedefleyen bir dizi çalışma yapılmiştır.

Afet risk azaltmayla ile ilgili uluslararası alanda yaşanan gelişmeler gibi ülkemizde de birtakım değişikler görülmüştür. Özellikle 1999 yılında yaşanan Kocaeli ve Düzce Depremleri ülkemizde afet ve acil durum yönetimi açısından dönüm noktası olup uluslararası alanda afet risk azaltma politikalarına ilişkin standartlar yakalanmaya çalışılmıştır. Deprem sonrasında edinilen tecrübeler işığında öncelik risk azaltma çalışmalarına verilmiştir.
4.1. Uluslararası Politikalar 
Uluslararası alanda 1990'lı yıllardan itibaren, giderek, risk azaltma politikaları öne çıkmaya başlamış ve Birleşmiş Milletler (BM) tarafindan 1990-2000 dönemi “Doğal Afet ZararlarınıAzaltma On Yili” (IDNDR) olarak ilan edilmiştir. 1994 yılında, BM tarafindan “Yokohama Stratejisi ve Eylem Plani” kabul edilmiştir. 2005 yılında, Japonya'da toplanan “Afet Risklerinin Azaltılması Dünya Konferansı”nda 2005-2015 yilları afet risk azaltma politikalarının öne çıkarılacağı bir on yıl olarak benimsenerek “Hyogo Çerçeve Eylem Planı" kabul edilmiştir.Plan'da risk azaltma faaliyetlerine ilişkin temel bazı stratejilere değinilmiş ve ülkelerin anılan konulara ilişkin ülke durum raporları hazırlamaları öngörülmüştür. 2015 yılında gerçekleştirilen “Birleşmiş Milletler Dünya Afet Risklerinin Azaltılması Konferansi”nda, 20152030 yıllarında geçerli olmak üzere Sendai Çerçeve Belgesi kabul edilmiştir.
14-18 Mart 2015 tarihleri arasında Japonya'nın Miyagi Eyaleti Sendai kentinde düzenlenen Afet Risklerinin Azaltılması Üçüncü Dünya Konferansı'nda ise Sendai Çerçeve Belgesi (20152030) ülkemizin de içinde bulunduğu 187 ülkeden gelen temsilciler tarafindan uluslararası bir deklarasyonla kabul edilmiştir. Söz konusu Çerçeve Belgesi 2015 kalkınma gündeminin uluslararası kabul gören ilk büyük anlaşması olma niteliğindedir. 2015 sonrası dönemde afet risklerinin azaltılması konusunu merkezine alan bu konferansta, ülkeler, afet risklerinin azaltılması ve afetlere karşı direncin artırılmasının, sürdürülebilir kalkınma ve yoksulluğun 

ortadan kaldırılması bağlamında ele alınması ve bu bakış açısının tüm düzeylerdeki politika,plan, program ve bütçelerle uyumlulaştırılması şeklindeki taahhütlerini ifade etmişlerdir.
Sendai Çerçeve Belgesi 2030'a kadar olan süreçte; kişilerin, işletmelerin, toplulukların ve ülkelerin ekonomik, sağlık, fiziksel, sosyal, kültürel ve çevresel varlıklarında afet riskinin ve kayıplarının önemli ölçüde azaltılmasını amaçlamaktadır.

Sendai Çerçeve Belgesi'nde belirtilen ve afetlere dirençliliği artırmayı öngören 7 temel hedefler şu şekilde sıralanmıştır:
1. Küresel düzeyde afetler nedeniyle meydana gelen can kaybını 2030 yılına kadar önemli ölçüde azaltmak,
2. Küresel düzeyde afetten etkilenen insan sayısını 2030 yılına kadar önemli ölçüde azaltmak,
3. Küresel düzeyde gayri safi yurtiçi hasılaya istinaden afetlerin yol açtığı doğrudan ekonomik kayıpları 2030 yılına kadar azaltmak,
4. Temel hizmetlerin aksamasına yol açabilecek ve kritik altyapıyı etkileyebilecek afet zararını önemli ölçüde azaltmak,
5. 2020 yılına kadar ulusal ve yerel afet risk azaltma stratejisi olan ülkelerin sayısınıönemli ölçüde arttırmak,
6. Gelişmekte olan ülkelerle bu çerçevenin uygulanmasında onların ulusal eylemlerini tamamlayıcı nitelikte, yeterli ve sürdürülebilir destek sağlayarak, 2030 yılına kadar uluslararası işbirliğini önemli ölçüde arttırmak,
7. Çoklu tehlike erken uyarı sistemleri, afet risk bilgi ve değerlendirmelerinin topluma elverişliliği ve ulaşılabilirliğini 2030 yılına kadar önemli ölçüde arttırmaktır.
Hyogo Çerçeve Eylem Planı 2005 - 2015 (HFA)'nın uygulanmasından kazanılan deneyimi dikkate alarak Sendai Çerçeve Belgesinin yeni afet risklerini önlemek ve mevcut olanlarıazaltmak için dört eylem önceliği aşağıda özetlenmektedir:
Stratejik Öncelik 1: Afet riskini anlamak 
Stratejik Öncelik 2: Afet riskinin yönetilmesi için afet risk yönetişimini güçlendirmek Stratejik Öncelik 3: Dirençlilik için afet risk azaltmaya yatırım yapmak 

Stratejik Öncelik 4: Etkili müdahale için afete hazırlık çalışmalarını geliştirmek ve iyileştirmek, rehabilitasyon ve yeniden inşa safhalarında “önceki durumdan daha iyisini inşa etmek”.

TARAP'ın oluşturulması sürecinde ülkemizin afet risklerinin azaltılmasıyla ilgili olarak uluslararası alandaki taahhütlerinin yanı sıra ulusal strateji ve politika belgelerinin de göz önünde bulundurulması gerekliliği bulunmaktadır. Sendai Çerçeve Belgesi'nin öncelikleri TARAP’ın temel dayanağıni oluşturmuştur.

4.2. Ulusal Politikalar 
Ulusal düzeyde, afet risklerinin azaltılmasıyla ilgili olarak 10. Kalkınma Plani, Afet Yönetiminde Etkinlik- Özel İhtisas Komisyonu Raporu (2014), Bütünleşik Kentsel Gelişme Stratejisi ve Eylem Plani-KENTGES (2010-2023), İklim Değişikliği Stratejisi (2010-2023),İklim Değişikliği Eylem Planı (İDEP), İklim Değişikliği Uyum Stratejisi Eylem Planı, Ulusal Deprem Strateji Belgesi ve Eylem Plani-UDSEP (2012-2023), Türkiye Afet Müdahale Planı(TAMP) (2014), TBMM Depreme Karşi Alınabilecek Önlemlerin ve Depremlerin Zararlarının En Aza İndirilmesi İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırma Komisyonu Raporu (2021), Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği (2022) ve 11. Kalkınma Planı öne çıkan belgeler arasında yer almaktadır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nun 1 Temmuz 2013 tarihli birleşiminde onaylanan ve 2014-2018 dönemini kapsayan 10. Kalkınma Planı'nın afet risklerinin azaltılmasıbakımından en önemli özelliği, hedef ve politikaları arasında yer almakta olan “Yaşanabilir Mekânlar, Sürdürülebilir Çevre” başlığı altında, “Afet Yönetimi’ne yer verilmiş olmasıdır. Bu çerçevede 10. Kalkınma Planı'nda, afetlere yönelik risk azaltma ve hazırlık çalışmalarının iyileştirilmesi, afet konusunda görev yapan kurumlar arasında işbirliği ve koordinasyonun sağlanması amacıyla Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) kurulmasının önemine vurgu yapılmakta ve taşra teşkilatının yeniden yapılandırılması konusu üzerinde durulmaktadır.
10. Kalkınma Planı'nda belirlenen amaç ve hedefler, “(a) Makroekonomik, sektörel ve mekânsal planlama süreçlerinde afet risk ve zararlarının dikkate alınması, (b) Afetlere karşıtoplumsal direncin ve bilinç düzeyinin artırılması, c) Afetlere dayanıklı ve güvenli yerleşimler oluşturulması" şeklinde ortaya çıkmaktadır. Plan'da temel olarak afet sonrası müdahaleye 

yönelik politikaların yerine, afet öncesi risk azaltmaya yönelik politikaların önemi vurgulanmaktadır.
10. Kalkınma Planı'nda afet yönetimi ile ilgili olarak yer verilen hususların arka planını “Afet Yönetiminde Etkinlik- Özel İhtisas Komisyonu Raporu (2014)" oluşturmuştur. Komisyon Raporu, Plan'a kaynak teşkil etmesinin yanı sıra afet risklerinin azaltılmasına yönelik politikaların belirlenmesine de katkı sağlayan bir belgedir.
Afet risklerinin azaltılması konusunda yol gösterici bir diğer belge, kentleşme ve imar konularında merkezi ve yerel idareler için bir yol haritası niteliğinde olan “Bütünleşik Kentsel Gelişme Stratejisi ve Eylem Planı KENTGES (2010-2023)"tir. KENTGES belgesi incelendiğinde, Kentleşme Şurası'nın ana temalarından birisini oluşturan “Afetlere Hazırlik ve Kentsel Risk Yönetimi" temasının, KENTGES'in “Mekânsal planlama sisteminin yeniden yapılandırılmasi”, “Yerleşmelerin mekân ve yaşam kalitesinin arttırılması” ve “Yerleşmelerin ekonomik ve toplumsal yapılarının güçlendirilmesi" şeklindeki üç ana ekseni ile kesiştiği görülmektedir.
Türkiye'de afet risklerinin azaltılması konusunda önemli bir diğer belge iklim değişikliği alanında çıkarılan İklim Değişikliği Stratejisi (2010-2023)'dir. Türkiye, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne 24 Mayıs 2004 tarihinde taraf olmuştur. Paris İklim Anlaşması Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilmiş ve "Paris Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun" 7 Ekim 2021 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda, 2001/2 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile iklim değişikliği alanında Türkiye'nin izleyeceği politikaların, alacağı önlemlerin ve yapacağıçalışmaların belirlenmesi amacıyla oluşturulan İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu (İDKK), yeniden yapılandırılarak strateji belgesinin hazırlanması konusunda çalışmalar sonuçlandırılmıştır. İklim değişikliği strateji belgesi, sektörler esas alınarak hazırlanmış bir belgedir. Bu hedef doğrultusunda, somut eylemler, İklim Değişikliği Eylem Planı'nda (20112023) yer almaktadır. Konu ile ilgili diğer önemli belgeler arasında İklim Değişikliği Eylem Planı (İDEP) ve İklim Değişikliği Uyum Stratejisi Eylem Planı bulunmaktadır.TARAP'ın hazırlanması sürecinde dayanak oluşturan belgeler arasında yer alan "Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Plani'nin (UDSEP-2023) ana amaci ise, “depremlerin neden olabilecekleri fiziksel, ekonomik, sosyal, çevresel ve politik zarar ve kayıpları önlemek veya 

etkilerini azaltmak ve depreme dirençli, güvenli, hazırlıklı ve sürdürülebilir yeni yaşam çevreleri oluşturmaktır”. UDSEP-2023, deprem kayiplarının en aza indirilmesini hedefleyen stratejik yaklaşımlar ve eylem dizilerini içeren bir belge olması açısından ülkemiz için örnek bir çalışmadır.
3 Ocak 2014 tarihli ve 28871 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP), afet ve acil durumlara ilişkin müdahale çalışmalarında görev alacak hizmet grupları ve koordinasyon birimlerine ait rolleri ve sorumlulukları tanimlamak,afet öncesi, sirası ve sonrasindaki müdahale planlamasının temel prensiplerini belirlemek amaciyla çıkarılmıştır. TAMP, ülkemizde yaşanabilecek her tür ve ölçekte, afet ve acil durumlarda müdahalede görev alacak bakanlık, kurum ve kuruluşlar, özel kuruluşlar, STK'lar ve gerçek kişileri kapsamaktadır. Plan'ın hedefleri; “hayat kurtarmak", “kesintiye uğrayan hayatı ve faaliyetleri en kisa sürede normale döndürmek”, “müdahale çalişmalarini hizli ve planlı bir şekilde gerçekleştirmek, “halk sağlığını korumak ve sürdürmek, “mülkiyet”, “çevre ve kültürel mirası korumak", “ekonomik ve sosyal kayıpları azaltmak", “ikincil afetleri önlemek, etkilerini azaltmak" ve “kaynakların etkin kullanımını sağlamak" olarak ortaya konulmaktadır. 2018 yılında yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile Bakanlıklar ve bağlı kuruluşlarda değişiklikler meydana gelmesi nedeniyle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne uyumun sağlanması ve son yıllarda yaşanan iklim değişikliği etkilerinin de sonucu olarak, afetlerin sayı ve çeşit olarak giderek artması nedeniyle, sahada edinilen tecrübeler neticesinde Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği'nin güncellenmesi ihtiyacıhâsil olmuştur. 24.02.2022 tarihinde güncellenen Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği yayımlanmiştır.
On Birinci Kalkınma Planı ise, 2019-2023 yıllarını kapsamakta olup “Yaşanabilir şehirler,sürdürülebilir çevre” başlığı altında, “afetlere karși toplumsal bilincin artirılmasi, afetlere dayaniklı ve güvenli yerleşim yerlerinin oluşturulması ve afet risk azaltma çaliışmalarıyapılarak afetlerin neden olabileceği can ve mal kaybinın asgari düzeye indirilmesi” temel amaç olarak belirtilmiştir. Ayrıca planda,“ Afet risk ve zarar azaltma çalışmalarına yönelik Türkive Afet Risk Azaltma Planı hazırlanacaktır." ibaresi yer almakta olup, afet risk azaltma çalışmalarında bu planların önemi açıkça ortaya konulmaktadır.
2021 yılında yayınlanan “Depreme Karşı Alınabilecek Önlemlerin ve Depremlerin Zararlarının En Aza Indirilmesi İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amaciyla Kurulan Meclis 

Araştirması Komisyonu Raporu’nda ulusal düzeyde risk azaltma planı olarak çerçevesi çizilen TARAP'ın yerel düzeyde uygulanmasının il afet risk azaltma planları ile gerçekleştirilmesi öngörülmüştür. TARAP'ta taslak olarak belirlenen öncelikler dâhilinde afet risklerinin ilin afetselliği ve kapasitesi çerçevesinde yerel düzeyde azaltilmasi için olasi can ve mal kayiplarini azaltmak, risk azaltma bilinci oluşturmak, paydaşlar arasında iş birliğini güçlendirmek ve afet sonrası çalışmalar için yapılacak olası harcamaları azaltmak hedefi ile illerde il afet risk azaltma planları hazirlanmıştir.

İRAP; ilin afetselliğini dikkate alarak afet risklerinin azaltılmasına yönelik amaçların,hedeflerin ve eylemlerin bulunduğu, çok paydaşlı bir süreçle yapılan ve sürdürülmesi gereken bir plandır. İl Afet Risk Azaltma Plani, bir kentin dayanıklılığını/dirençliliğini desteklemeye yönelik temel bir araçtır, ulusal ve yerel düzeydeki afet risk azaltma hedefleri, göstergeleri ve kalkınma zorunluluklarıyla uyumlu olmalıdır. Eylem planı; faaliyetleri, önerilen zaman takvimlerini, uygulama için sorumlu kurumları/birimleri, eylem tabanlı düzenlemeleri,finansman yönetimini, beklenen etki düzeyini, izleme ve değerlendirme için önerilen faaliyetleri vurgulamaktadır.

Türkiye'nin afet risklerinin azaltılması konusunda farklı ulusal belgelerde yer verilen önceliklerin, bir plan cercevesinde stratejik amaclar ve hedefler ortaya konularak bu amaç ve hedeflere ulaşma yolunda eylemler belirlenerek bütünleştirilmesine yönelik bir çalışmanın sonucu olan TARAP, uluslararası alandaki gelişmeler ve taahhütler çerçevesinde Sendai öncelikleri temel dayanak alınarak oluşturulmuştur.

5. TARAP'IN STRATEJİK ÖNCELİKLERİ
TARAP, afet risklerinin azaltılması ve afetlere karşı direncin artırılmasi, sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması yönünde ulusal çabaları ve uluslararası taahhütleri kapsayan bir çerçeve oluşturmaktadır. Bu planda her stratejik amaçta sorumlu kuruluş ve ilgili kuruluşlar belirtilmiş olup üniversiteler ise her bir eylem için destekleyici ve yönlendirici rol almaktadır.Bu sebeple üniversiteler eylem özelinde ilgili kuruluşlar kısmına ayrıca yazılmamıştır.
Afet risk azaltma çalışmalarında başarıya ulaşmak için yerel yönetimlerin yapacakları plan ve projelerde afet risklerini azaltma konularına öncelik vermeleri ve risk azaltma çalışmalarının TARAP'ta yer alan amaç, hedef ve eylemler ile uyumlu yürütülmesi önem arz etmektedir.

TARAP’ta yer alan eylemler Kisa Vade (2022-2024), Orta Vade (2022-2028) ve Uzun Vade (2022-2030) olmak üzere 3 dönemden oluşmaktadır. Sendai Çerçeve Belgesi öncelikleri de göz önünde bulundurularak TARAP'a temel dayanak teşkil eden stratejik amaçlar şu şekildedir;
Stratejik Öncelik A: Afet Risklerini Anlamak 
Stratejik Amaç 1. Yerel ve Ulusal Düzeyde Afet Tehlike ve Risklerin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi 
Stratejik Amaç 2. Afet Risk Azaltma Politikaları ile Sürdürülebilir Kalkınma Politikalarının Bütünleştirilmesi 
Stratejik Amaç 3. Afet Risklerine İlişkin Toplumsal Direncin Artırılması

Stratejik Öncelik B: Afet Risklerinin Yönetilmesi İçin Afet Risk Yönetişimini Güçlendirmek 

Stratejik Amaç 1. Afet Türlerine İlişkin Verilerin Toplanması ve Güncelliğinin Sağlanması

Stratejik Amaç 2. Afet Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Erken Uyarı Sistemlerinin Geliştirilerek Yaygınlaştırılması

Stratejik Amaç 3. Ulusal Bütünleşik Erken Uyarı Sistemi Kurulması
Stratejik Amaç 4. Sığınma gerektirecek risklere karşı sığınak yapımı gerekliliğinin benimsenmesi 

Stratejik Amaç 5. Afet Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Yasal, Yönetsel Yapı ve Mekanizmaların Güçlendirilmesi 

Stratejik Amaç 6. Kurumsal Kapasitenin Afet Risklerini Daha Etkin Yönetebilecek Şekilde Yapılandırılması

Stratejik Öncelik C: Afetlere Karşı Direnç Geliştirmek İçin Risk Azaltma Faaliyetlerine Yatırım Yapmak 
Stratejik Amaç 1. Afet Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Yatırımlara Öncelik Verilmesi ve Yatirimlarin Artirılmasi 
Stratejik Amaç 2. Afet Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Yatırımların Çevresel Etkilerinin Değerlendirilmesi 
Stratejik Amaç 3. Afet Risk Transfer Mekanizmalarının Bütün Afet Türlerini Kapsayacak Şekilde Geliştirilmesi 


Stratejik Amaç 4. Güvenli Yerleşim Alanlarının ve Afete Dirençli Yapılaşmanın Sağlanmasi 
Stratejik Amaç 5. Afetlere Karşı Toplumsal Direnci Artırıcı Sosyo-Ekonomik Tedbirlerin Alinmasi 

Stratejik Öncelik D: Etkili Müdahale İçin Afete Hazırlığı Geliştirme ve İyileştirme,Rehabilitasyon ve Yeniden İnşaada ‘Öncekinden Daha İyisini Kurmak'Stratejik Amaç 1. Afet Risklerinin Azaltılması için Müdahale Altyapısının Geliştirilmesi ve Etkinliğinin Artırılması
Stratejik Amaç 2. Afet Risk Azaltmanın Afet Sonrası İyileştirme ve Rehabilitasyon Süreçlerine Dahil Edilmesi 
Stratejik Amaç 3. Afet Risklerinin Ortaya Konulması ve Gerekli Önlemlerin Alınması
Amacıyla Etkili İzleme, Değerlendirme ve Denetim Sistemlerinin Oluşturulması

5.1. Stratejik Öncelik A. Afet Risklerini Anlamak 
Afet risklerinin önlenmesi, mevcut risklerin azaltılması ve afetlere karşı toplumun dirençli kılınması öncelikle afet risklerini anlamakla mümkündür. Afet risklerinin azaltılmasına yönelik bir yol haritasında ilk adım afet risklerini anlamaya yönelik stratejik amaçların ortaya konulmasıolmalıdır.

Afet risk yönetiminin, afet riskinin kırılganlık, kapasite, kişilerin ve varlıkların afete maruz kalmaları, afetin özellikleri ve çevre dahil tüm yönleriyle ele alınması gerekmektedir. Stratejik Öncelik A alt başlığında 3 stratejik amaç, 5 hedef, 16 eylem yer almaktadır.
Stratejik Amaç 1. Yerel ve Ulusal Düzeyde Afet Tehlike ve Risklerin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi 
Hedef 1: Afet Tehlike ve Risk Analizlerinin Yapilmasi: Eylemler

Hedef 1: Afet Tehlike ve Risk Analizlerinin Yapilmasi: A.1.1.1. Bütünleşik afet tehlike haritalarının hazırlanması

Hedef 1: Afet Tehlike ve Risk Analizlerinin Yapilmasi: A.1.1.2. Afet risk analizlerinin yapılmasına ilişkin özel standartların oluşturulması

Hedef 1: Afet Tehlike ve Risk Analizlerinin Yapilmasi: A.1.1.3. Afet risk değerlendirmelerinin yapılması

Hedef 2: Afet tehlike ve risklerinin mekânsal planlama aşamasında dikkate alınması ve uygulamaların güçlendirilmesi: Eylemler

Hedef 2: Afet tehlike ve risklerinin mekânsal planlama aşamasında dikkate alınması ve uygulamaların güçlendirilmesi: A.1.2.1. Afet risklerinin azaltılmasına yönelik plan esaslarının belirlenmesi

Hedef 2: Afet tehlike ve risklerinin mekânsal planlama aşamasında dikkate alınması ve uygulamaların güçlendirilmesi: A.1.2.2. Afet tehlike haritalarına uyumlu mekânsal planların yapılması ve arazi kullanım politikalarında afet risk değerlendirmelerinin gözetilmesi

Hedef 2: Afet tehlike ve risklerinin mekânsal planlama aşamasında dikkate alınması ve uygulamaların güçlendirilmesi: A.1.2.3. Afet tehlike ve risklerinin plan aşamasında dikkate alınması ve bunların plan notlarına yansıtılmasına yönelik bağlayıcı düzenleme yapılması

Stratejik Amaç 2. Afet Risk Azaltma Politikaları ile Sürdürülebilir Kalkınma Politikalarının Bütünleştirilmesi 
Hedef 1: Afet riskinin azaltılmasına yönelik yatırımların sürdürülebilir kalkınma amaçlarını kapsayacak şekilde değerlendirilmesi 
Eylemler: A.2.1.1. Afet risklerinin azaltılmasına yönelik mali koruma politikalarının geliştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: HMB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, SEDDK, SBB
Çıktılar: İlgili mevzuatın oluşturulması Mali koruma mekanizmaları
Vade: Uzun Vade

Eylemler: A.2.1.2. Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması için temel hizmetlerin devamlilığinin temini ve kapasite artirimi
Sorumlu Kuruluş: HMB
İlgili Kuruluşlar: Tüm kamu idareleri
Çıktılar: Fiziki yapı ve insan kaynağının etkin kullanimi
Vade: Uzun Vade

Eylemler: A.2.1.3. Can ve mal kaybına sebep olabilecek eylemlere ilişkin cezai yaptırımların uygulanması
Sorumlu Kuruluş: Yerel Yönetimler
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, AFAD,KTB, İB
Çıktılar: Afete dirençli yapılaşma
Vade: Orta Vade
Hedef 2: Afet riskinin azaltılmasına yönelik AR-GE faaliyetlerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması
Eylemler: A.2.2.i. Sektörel yatirimlar için afet risk azaltmaya yönelik kaynak tahsisi yapılması
Sorumlu Kuruluş: HMB
İlgili Kuruluşlar: SBB, AFAD, KOSGEB
Çıktılar: İhtiyaç analizi doğrultusunda kaynak kullanımı
Vade: Orta Vade

Eylemler: A.2.2.2. Afet riski azaltma ile ilgili bilimsel araştırmaların desteklenmesi
Sorumlu Kuruluş: STB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, AB Başkanlığı, ÇşİDB, ETKB, KTB,İKO,B, MEB, UAB, YÖK, TÜBİTAK, Kalkınma Ajansları
Çıktılar: Afet risk azaltma projeleri
Vade: Orta Vade

Stratejik Amaç 3. Afet Risklerine İlişkin Toplumsal Direncin Artırılması
Hedef 1: Afet risk azaltmaya ilişkin toplumun farkındalığının artırılması
Eylemler: A.3.1.1. Afet risk azaltma konusunda farkındalığın artırılmasına yönelik eğitim ve faaliyetlerin yaygınlaştırılması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: Tüm kamu idareleri
Çıktılar: Toplumda afet farkındalık düzeyinin artması Katılım belgesi/ sertifikası alan personel Afet Müzesi'nin kurulması
Vade: Kisa Vade

Eylemler: A.3.1.2. Özel gereksinimli grupların afet risklerinin azaltılması konusunda farkındalıklarının geliştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: ASHB, MEB, SB
Çıktılar: Özel gereksinimi olan bireylerin afet farkındalık düzeyinin artması
Vade: Kısa Vade

Eylemler: A.3.1.3 Açıklamalı Afet Yönetimi Terimler Sözlüğünün güncellenmesi
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, TDK, Türk Kızılay, STK, YÖK, MEB
Çıktılar: Afet ve acil durum yönetiminde koordinasyon ve dil birliği
Vade: Kisa Vade

Eylemler: A.3.1.4. Afet risklerinin azaltılmasına yönelik konuların eğitim müfredatına dâhil edilmesi
Sorumlu Kuruluş: MEB
İlgili Kuruluşlar: AFAD
Çıktılar: Okullarda afet tatbikatları Güncel eğitim müfredatı
Vade: Orta Vade

Eylemler: A.3.1.5. Yazılı ve görsel medyanın afet yönetiminde yayın etiği konusunda farkındalığının artırılması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: CiB, AA, TRT
Çıktılar: Yayın etiğine uygun afet haberleri
Vade: Orta Vade

5.2. Stratejik Öncelik B. Afet Risklerinin Yönetilmesi için Afet Risk Yönetişimini Güçlendirmek 
Ulusal, bölgesel ve küresel düzeyde afet risk yönetişimi tüm sektörlerde afet risk azaltma için hayati öneme sahiptir. Afet risk yönetişimi, rol ve sorumlulukları tanımlayarak kamu ve özel sektöre eyleme geçme ve afet riskine eğilme konusunda öncülük yapar, teşvik eder ve ulusal ve yerel çerçevede kanun, yönerge ve kamu politikalarının tutarlı olmasını sağlar. Stratejik Öncelik B alt başlığında 6 stratejik amaç, 6 hedef, 15 eylem yer almaktadır.

Stratejik Amaç 1. Afet Türlerine İlişkin Verilerin Toplanmasıve Güncelliğinin Sağlanması
Hedef 1: Afet veritabanının oluşturulması: Eylemler

Hedef 1: Afet veritabanının oluşturulması: B.1.1.1. Afet türlerine göre veri toplama, arşivleme, analiz, sunum ve paylaşım standartlarının belirlenmesi

Hedef 1: Afet veritabanının oluşturulması: B.1.1.2. Afet ve acil durumlarla ilgili bilgi, yönetim ve karar destek sistemlerinin (AYDES, ARAS vb.) ve veritabanlarının geliştirilmesi ile güncelliğinin, doğruluğunun, tutarlılığının ve tamlığının sağlanması

Stratejik Amaç 2. Afet Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Erken Uyarı Sistemlerinin Geliştirilerek Yaygınlaştırılması
Hedef 1: İşlevsel bir alt yapı ile desteklenmiş, anlaşılır ve kullanışlı erken uyarı sistemleri oluşturulması: Eylemler

Hedef 1: İşlevsel bir alt yapı ile desteklenmiş, anlaşılır ve kullanışlı erken uyarı sistemleri oluşturulması: B.2.1.1. Erken uyarı verilerinin paylaşım esaslarının belirlenmesi

Hedef 1: İşlevsel bir alt yapı ile desteklenmiş, anlaşılır ve kullanışlı erken uyarı sistemleri oluşturulması: B.2.1.2. Afet risklerinin azaltilmasına yönelik erken uyari, ikaz ve alarm sistemlerinin oluşturulması ve yaygınlaştırılması
Stratejik Amaç 3. Ulusal Bütünleşik Erken Uyarı Sistemi Kurulması
Hedef 1; Erken uyarı sistemleri, Haber Alma ve Yayma Sistemi, İkaz ve Alarm Sistemlerinin entegrasyonu: Eylemler

Hedef 1; Erken uyarı sistemleri, Haber Alma ve Yayma Sistemi, İkaz ve Alarm Sistemlerinin entegrasyonu: B.3.1.1 Ulusal Bütünleşik Erken Uyarı Strateji Belgesi Taslağının hazırlanması

Hedef 1; Erken uyarı sistemleri, Haber Alma ve Yayma Sistemi, İkaz ve Alarm Sistemlerinin entegrasyonu: B.3.1.2 Haber Alma ve Yayma Yönetmeliği hazırlanması


Hedef 1: Tehlikelere karşı halkın korunması için yerleşim merkezlerinde sığınak yapimı: Eylemler

Hedef 1: Tehlikelere karşı halkın korunması için yerleşim merkezlerinde sığınak yapimı: B.4.1.1 Sığınak Strateji Belgesi Taslağının hazırlanması

Hedef 1: Tehlikelere karşı halkın korunması için yerleşim merkezlerinde sığınak yapimı: B.4.1.2 Sığınak mevzuatının hazırlanması

Hedef 1: Tehlikelere karşı halkın korunması için yerleşim merkezlerinde sığınak yapimı: B.4.1.3 Genel, özel ve konutlarda sığınak yapımının gerçekleştirilmesi ve takibi
Stratejik Amaç 5. Afet Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Yasal, Yönetsel Yapı ve Mekanizmaların Güçlendirilmesi 
Hedef 1: Afet risklerinin azaltılmasına ilişkin mevzuatta düzenleme yapılması
Eylemler: B.5.1.1. Afet risklerinin azaltılmasına ilişkin mevzuatın gözden geçirilmesi
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: SBB, ÇŞİDB, ETKB, TOB, İB, SB, UAB, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Güncel mevzuat Kurumlar arası yetki karmaşasının giderilmesi
Vade: Orta Vade


Stratejik Amaç 6. Kurumsal Kapasitenin Afet Risklerini Daha Etkin Yönetebilecek Şekilde Yapılandırılması
Hedef 1: Kurumsal yapıların afet risklerini azaltmaya yönelik olarak geliştirilmesi ve koordinasyonun sağlanması: Eylemler

Hedef 1: Kurumsal yapıların afet risklerini azaltmaya yönelik olarak geliştirilmesi ve koordinasyonun sağlanması: B.6.1.1. Merkezi yönetim ve yerel yönetimlerin stratejik planlarında afet risk azaltma stratejilerine yer verilmesi

Hedef 1: Kurumsal yapıların afet risklerini azaltmaya yönelik olarak geliştirilmesi ve koordinasyonun sağlanması: B.6.1.2. Sektörel planlarda afet risk azaltma konusuna yer verilmesi

Hedef 1: Kurumsal yapıların afet risklerini azaltmaya yönelik olarak geliştirilmesi ve koordinasyonun sağlanması: B.6.1.3. Her düzeyde afet risk azaltma için tüm sektörlerde etkili koordinasyon mekanizmalarının kurulması ve farklı kamu kurum kuruluşları ve ilgili paydaşlar arasında sürdürülebilir ortaklıklar inşa edilmesi

5.3. Stratejik Öncelik C. Afetlere Karşı Direnç Geliştirmek İçin Risk Azaltma Faaliyetlerine Yatırım Yapmak 
Toplumların afetlere dirençli hale getirilmesi ekonomik, sosyal, kültürel ve sağlık alanlarında bir dizi önlem alınmasını gerektirmektedir. Kaynak kullanımında etkinliğin sağlanmasi, afet risklerine karşı alınacak önlemlerde, risklerin bir bütün halinde değerlendirilmesi ve önceliklendirme yapılmasıyla mümkündür. Stratejik Öncelik C alt başlığında 5 stratejik amaç, 6 hedef, 16 eylem yer almaktadır.
Stratejik Amaç 1. Afet Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Yatırımlara Öncelik Verilmesi ve Yatırımların Artırılması
Hedef 1: Afet risklerinin azaltılmasına yönelik yatırımların ve ödeneklerin genişletilmesi, finansal ve mali araçlarla teşvik edilmesi: Eylemler

Hedef 1: Afet risklerinin azaltılmasına yönelik yatırımların ve ödeneklerin genişletilmesi, finansal ve mali araçlarla teşvik edilmesi: C.1.1.1. Afetlere karşı dirençlilik oluşturacak sektörlerin belirlenmesi

Hedef 1: Afet risklerinin azaltılmasına yönelik yatırımların ve ödeneklerin genişletilmesi, finansal ve mali araçlarla teşvik edilmesi: C.1.1.2. Olası afetlerin ekonomik etkilerinin araştırılması

Hedef 1: Afet risklerinin azaltılmasına yönelik yatırımların ve ödeneklerin genişletilmesi, finansal ve mali araçlarla teşvik edilmesi: C.1.1.3. Kurum ve kuruluşların afet sektörüne ayrılan bütçenin afet risk azaltma faaliyetlerine/projelerine aktarılacak ödenek oranının belirlenmesi

araçların geliştirilmesi azaltılmasi amaciyla önlemlere ilişkin finansal ve mali C.1.1.4. Afet risklerinin ve afetlerin mali yükünün: HMB

araçların geliştirilmesi azaltılmasi amaciyla önlemlere ilişkin finansal ve mali C.1.1.4. Afet risklerinin ve afetlerin mali yükünün: AFAD, SEDDK

araçların geliştirilmesi azaltılmasi amaciyla önlemlere ilişkin finansal ve mali C.1.1.4. Afet risklerinin ve afetlerin mali yükünün: geliştirilmesi destek mekanizmalarının Risk azaltmaya yönelik

araçların geliştirilmesi azaltılmasi amaciyla önlemlere ilişkin finansal ve mali C.1.1.4. Afet risklerinin ve afetlerin mali yükünün: Orta Vade
Stratejik Amaç 2. Afet Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Yatırımların Çevresel Etkilerinin Değerlendirilmesi 
Hedef 1: Yapıların afetlere dirençli, doğal, tarihi ve kültürel çevreye uyumlu tasarlanması
afetlere dirençli hale getirilmesi Eylemler: sigorta mekanizmalarının geliştirilmesi C.3.1.1. Bütün afet türlerini kapsayacak zorunlu biçimde tasarlanmasına yönelik geliştirilmesi

afetlere dirençli hale getirilmesi Eylemler: olumsuz etkilerini azaltmak için sigorta sisteminin C.3.1.2. Afetlerin işletmeler ve çiftçiler üzerindeki Hedef 1: Afet sigortasının etkinliğinin artırılması ve yaygınlaştırılması Stratejik Amaç 3. Afet Risk Transfer Mekanizmalarının Bütün Afet Türlerini Kapsayacak Şekilde Geliştirilmesi zarar görmesini önleyecek şekilde alt yapı tesislerinin C.2.1.2. Hava ve su kalitesinin bozulmasini ve çevrenin C.2.1.1. Yapıların afetlere dirençli ve çevreye duyarlı
Eylemler: Hedef 1: Yapıların afetlere dirençli, doğal, tarihi ve kültürel çevreye uyumlu tasarlanması Stratejik Amaç 2. Afet Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Yatırımların Çevresel Etkilerinin Değerlendirilmesi
Stratejik Amaç 3. Afet Risk Transfer Mekanizmalarının Bütün Afet Türlerini Kapsayacak Şekilde Geliştirilmesi 
Hedef 1: Afet sigortasının etkinliğinin artırılması ve yaygınlaştırılması



Stratejik Amaç 4. Güvenli Yerleşim Alanlarının ve Afete Dirençli Yapılaşmanın Sağlanması
Hedef 1: Planlama, çevre ve şehircilik çalışmalarında afet risklerinin azaltılmasına yönelik düzenlemelerin yapılması
Eylemler: C.4.1.1. Önem derecesi ve öncelik sirasına göre bütün kritik yapıların afete dayanıklı hale getirilmesi ve güçlendirilmesi
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Afetlere dirençli yapı stoğu
Vade: Uzun Vade

Eylemler: C.4.1.2. Kritik alt/üst yapıların afetlere dirençli duruma getirilmesi için teşvik desteği verilmesi
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: STB, ETKB, İB, MEB, SB, UAB, AFAD, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Afet riski yüksek bölgelerde riskli yapı ve tesislerin belirlenmesi, güçlendirilmesi ve/veya yıkılarak yeniden inşaası Afete dirençli alt yapıları
Vade: Uzun Vade

Stratejik Amaç 5. Afetlere Karşı Toplumsal Direnci Artıricı Sosyo-Ekonomik Tedbirlerin Alınması
Hedef 1: Geçim kaynaklarını güçlendirmeye yönelik proje ve programların sosyal güvenlik sistemine entegre edilmesi 
Eylemler: C.5.1.1. Afet direncinin artirılmasina ilişkin faaliyetlerde sürdürülebilir kalkınma amaçlarının dikkate alınması
Sorumlu Kuruluş: SBB
İlgili Kuruluşlar: iB, Kalkınma Ajansları, Yerel Yönetimler, STK
Çıktılar: Kalkınma plan ve politikalariyla uyumlu sürdürülebilir kalkınmayı sağlayacak programların geliştirilmesi Sürdürülebilir yaşam koşullarının oluşturulmasına katkı sağlayacak projeler geliştirilmesi
Vade: Orta Vade

Eylemler: C.5.1.2. Özel gereksinimligrupların afet sonrasi ihtiyaçlarının analizi
Sorumlu Kuruluş: ASHB
İlgili Kuruluşlar: İB, MEB, GSB, SB, AFAD, Yerel Yönetimler, Türk Kızılay
Çıktılar: Özel gereksinimli grupların afet sonrası ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik hazırlıklar
Vade: Orta Vade
Hedef 2: Geçim kaynakları ve üretken varlıkların korunmasına yönelik olarak sektörlerin üretim/tedarik zincirlerinde afetlere dirençliliğinin artırılması: Eylemler

Hedef 2: Geçim kaynakları ve üretken varlıkların korunmasına yönelik olarak sektörlerin üretim/tedarik zincirlerinde afetlere dirençliliğinin artırılması: C.5.2.1. İş sürekliliğinin sağlanması

Hedef 2: Geçim kaynakları ve üretken varlıkların korunmasına yönelik olarak sektörlerin üretim/tedarik zincirlerinde afetlere dirençliliğinin artırılması: C.5.2.2. Kırsal kalkinmayi destekleyecek şekilde tarimsal ve hayvansal üretimde afet risklerinin azalticı tedbirlerin alınması


5.4. Stratejik Öncelik D. Etkili Müdahale için Afete Hazırlığı Geliştirme ve İyileştirme, Rehabilitasyon ve Yeniden İnşaada ‘Öncekinden Daha İyisini Kurmak'
Afetlerde müdahale için hazırlığın daha güçlendirilmesine, olaylar meydana gelmeden gerekli adımların atılmasına, afet risklerinin azaltılmasıçalışmalarının müdahale hazırlıkları ile bütünleştirilmesine ve etkili müdahale ile iyileştirme için tüm seviyelerde yeterli kapasitenin hazır bulundurulmasına gerek duyulmaktadır. Afet yönetiminde müdahale, iyileştirme ve afet öncesinde hazırlanması gereken yeniden inşa safhası, afet risk azaltma önlemlerini uyumlaştırması yoluyla “Yeniden Daha İyi İnşa” için bir fırsattır. Stratejik Öncelik A alt başlığında 3 stratejik amaç, 3hedef, 9 eylem yer almaktadir.

Stratejik Amaç 1. Afet Risklerinin Azaltılması için Müdahale Altyapısının Geliştirilmesi ve Etkinliğinin Artırılması
Hedef 1: Etkili müdahaleye yönelik risk azaltma ve hazırlık çalışmalarının planlanması: Eylemler

Hedef 1: Etkili müdahaleye yönelik risk azaltma ve hazırlık çalışmalarının planlanması: D.1.1.1. Afet risk azaltma planlarında çevresel risklerin belirlenmesi


Stratejik Amaç 2. Afet Risk Azaltmanın Afet Sonrası İyileştirme ve Rehabilitasyon Süreçlerine Dahil Edilmesi 
Hedef 1: İyileştirme sürecinde yeniden inşa faaliyetlerinde risk azaltmaya yönelik teknolojik alt yapının geliştirilerek sürdürülebilirliğinin sağlanmasi: Eylemler

Hedef 1: İyileştirme sürecinde yeniden inşa faaliyetlerinde risk azaltmaya yönelik teknolojik alt yapının geliştirilerek sürdürülebilirliğinin sağlanmasi: D.2.1.1. Sosyal ve kültürel gereksinimlerin belirlenmesi

Hedef 1: İyileştirme sürecinde yeniden inşa faaliyetlerinde risk azaltmaya yönelik teknolojik alt yapının geliştirilerek sürdürülebilirliğinin sağlanmasi: D.2.1.2. Yeniden inşa faaliyetlerinde arazi planlaması açısından insan yerleşimi için güvenli alanların belirlenmesi

Hedef 1: İyileştirme sürecinde yeniden inşa faaliyetlerinde risk azaltmaya yönelik teknolojik alt yapının geliştirilerek sürdürülebilirliğinin sağlanmasi: D.2.1.3. Yeniden inşa faaliyetlerinde bütün afet türleri için kritik tesisler ile yapılar için güvenli alanların belirlenmesi

Hedef 1: İyileştirme sürecinde yeniden inşa faaliyetlerinde risk azaltmaya yönelik teknolojik alt yapının geliştirilerek sürdürülebilirliğinin sağlanmasi: D.2.1.4. Yeniden inşa faaliyetlerinde afet risk azaltma çalışmalarına esas olmak üzere insan ve bina envanterinin hazırlanması

Stratejik Amaç 3. Afet Risklerinin Ortaya Konulması ve Gerekli Önlemlerin Alınması Amacıyla Etkili İzleme, Değerlendirme ve Denetim Sistemlerinin Oluşturulması

Hedef 1: Kurumlarda afet risklerinin azaltma çalışmalarinın raporlanmasi 
Eylemler: D.3.1.1. Rapor değerlendirme kurulları ile ilgili mevzuatta düzenleme yapılması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: Tüm kamu idareleri
Çıktılar: Yasal olarak rapor değerlendirme kurullarının oluşturulması
Vade: Orta Vade

Eylemler: D.3.1.2. Afet risk azaltma planlarının hazırlanmasi, izlenmesi, değerlendirilmesi ve kamuoyuna sunulmasına yönelik mekanizmaların oluşturulması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: Tüm kamu idareleri
Çıktılar: Afet risk azaltma planlarının etkinliğinin ölçülebilirliği
Vade: Orta Vade

Eylemler: D.3.1.3. Faaliyet sonuçlarınin ortak raporlanmasi
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: Tüm kamu idareleri
Çıktılar: Hesap verme sorumluluğu
Vade: Orta Vade

6. AFET TÜRLERİNE GÖRE RİSK AZALTMA STRATEJİLERİ
Afet türlerine göre afet risklerinin azaltılmasına yönelik stratejik amaçlar, hedef ve eylemler,alana ilişkin yapılan mevcut durum analizi, boşluk analizi, ulusal ve uluslararası ölçekte politika ve strateji belgelerinin değerlendirilmesi, türlere yönelik görev, yetki ve sorumluklara sahip kurum ve kuruluşlara uygulanan bilgi formlarının analizi sonucunda ortaya konulmuştur.Aşağıda genel çerçevesi sunulan stratejik hedef ve eylemler TARAP'ın önceliklerine göre hazırlanmış olup daha kapsamlı ve detaylı çalışmaların aynı çerçevede yürütülmesi gerekmektedir.

Buna göre üzerinde strateji geliştirilen afet türleri:
• Deprem 
• Kütle Hareketleri (Heyelan, Kaya Düşmesi, Çığ)
Sel-Taşkın 
İklim Değişikliği 
Kitlesel Göç
Bulaşıcı ve Salgın Hastalıklar 
KBRN 
Orman Yangınları
Büyük Endüstriyel Kaza 
• Maden Kazaları ve Tasman 
• Tehlikeli Madde Taşımacılığı
• Diğer Afetler ( kuraklık, obruk, fırtına vb. ) olarak belirlenmiştir.

6.1. Deprem Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler 
Deprem risklerinin ülke, bölge ve yerel düzeyde daha iyi anlaşılabilmesi için birçok çalışmanın etkili ve sürdürülebilir bir şekilde yapılması gerekir.Bu çalışmalar afet risklerinin azaltma çalışmalarının temelini oluşturmaları bakımından oldukça önemlidir. Çok paydaşlı bir yaklaşım gerektiren bu çalışmaların bir bütünlük ve koordinasyon içerisinde yürütülmesi gerekir. Deprem risklerine yönelik hedefler ve eylemler UDSEP (2012-2023)ve TARAP belgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yerine getirilecek olup, deprem afet türü özelinde belgede 7 hedef 29 eylem yer almaktadır.
Hedef 1: Türkiye'nin kabuk yapısını belirlemeye yönelik çalışmaların sayısının ve niteliğinin artırılması
Eylemler: D.1.1. Türkiye'nin kabuk yapısı ve modelinin belirlenmesi yönündeki çalışmaların sürdürülebilirliğinin sağlanması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: MTA, HGM, TÜBİTAK
Çıktılar: Kabuk yapısının ve kabuk modelinin belirlenmesi
Vade: Uzun Vade

Eylemler: D.1.2. Ülkemizdeki Diri Fay Zonlarındaki yerkabuğu deformasyonlarının izlenmesi
Sorumlu Kuruluş: HGM
İlgili Kuruluşlar: KRDAE, AFAD, MTA, TÜBİTAK
Çıktılar: Deformasyon miktarı
Vade: Uzun Vade

Eylemler: D.1.3. Denizlerde kabuk yapısının ve deprem üreten diri fayların belirlenmesi
Sorumlu Kuruluş: TPAO
İlgili Kuruluşlar: MTA, AFAD, TÜBİTAK
Çıktılar: Denizel kabuk yapısı ve denizde aktif olan fayların belirlenmesi
Vade: Uzun Vade
Hedef 2: Bölgesel ve yerel ölçekte deprem tehlike analizleri ve tehlike haritalarının geliştirilmesi 
Eylemler: D.2.1. İmar planına esas raporlarda deprem tehlikesi, diri fay ve tampon bölge belirleme konusunda standartların geliştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, MTA, Yerel Yönetimler, Meslek Odaları
Çıktılar: Standartlar Kılavuzlar
Vade: Kisa Vade

D.2.2. Depremlerin tekrarlanma periyotlarinın (paleosismoloji) belirlenmesi konusunda çalışmaların yürütülmesi: D.2.3. Mekânsal planlama ölçeğinde sıvılaşma potansiyeli haritalarının hazirlanması
MTA: ÇŞİDB
AFAD, ÇŞİDB: AFAD, MTA, TÜBITAK, Yerel Yönetimler
Aktif fay zonlarındaki tekrarlama periyotlarının belirlenmesi: Sıvılaşma potansiyel haritaları Zemin büyütme potansiyeli haritaları
Kısa Vade: Uzun Vade

D.2.2. Depremlerin tekrarlanma periyotlarinın (paleosismoloji) belirlenmesi konusunda çalışmaların yürütülmesi: D.2.4. Yerel ölçekli zemin büyütme potansiyeli haritalarının hazırlanması
MTA: ÇŞİDB
AFAD, ÇŞİDB: AFAD, MTA, TÜBİTAK, Yerel Yönetimler
Aktif fay zonlarındaki tekrarlama periyotlarının belirlenmesi: Zemin büyütme potansiyeli haritaları
Kısa Vade: Uzun Vade

D.2.2. Depremlerin tekrarlanma periyotlarinın (paleosismoloji) belirlenmesi konusunda çalışmaların yürütülmesi: D.2.5. Deprem tehlike ve risklerinin azaltılması konusunda yapılan çalışmaların mekânsal planlara aktarılması konusunda uygulama esaslarınin belirlenmesi
MTA: ÇŞİDB
AFAD, ÇŞİDB: AFAD
Aktif fay zonlarındaki tekrarlama periyotlarının belirlenmesi: Uygulama esaslarının belirlenmesi
Kısa Vade: Kisa Vade

D.2.2. Depremlerin tekrarlanma periyotlarinın (paleosismoloji) belirlenmesi konusunda çalışmaların yürütülmesi: D.2.6. Ülke, bölge ve yerel ölçekli deprem tehlike ve risk haritalarının hazirlanması esaslarının belirlenmesi
MTA: AFAD
AFAD, ÇŞİDB: ÇŞÍDB, MTA, Yerel Yönetimler
Aktif fay zonlarındaki tekrarlama periyotlarının belirlenmesi: Deprem tehlike ve risk haritalarının esaslarının belirlenmesi
Kısa Vade: Uzun Vade

D.2.2. Depremlerin tekrarlanma periyotlarinın (paleosismoloji) belirlenmesi konusunda çalışmaların yürütülmesi: D.2.7. Deprem risklerinin azaltılmasina yönelik plan hazırlama esaslarının belirlenmesi
MTA: AFAD
AFAD, ÇŞİDB: ÇŞİDB, Valilikler, Yerel Yönetimler
Aktif fay zonlarındaki tekrarlama periyotlarının belirlenmesi: Risk azaltma planları hazırlama esaslarının belirlenmesi
Kısa Vade: Kisa Vade

D.2.2. Depremlerin tekrarlanma periyotlarinın (paleosismoloji) belirlenmesi konusunda çalışmaların yürütülmesi: D.2.8. Sıvılaşma açisından bölgesel ölçekte sivılaşma duyarlılık haritalarının hazırlanması esaslarının belirlenmesi
MTA: MTA
AFAD, ÇŞİDB: ÇŞİDB, Yerel Yönetimler
Aktif fay zonlarındaki tekrarlama periyotlarının belirlenmesi: Sıvılaşma duyarlılık haritası hazırlama esaslarınin belirlenmesi
Kısa Vade: Uzun Vade
Hedef 3: Deprem aktivitesinin en doğru ve en hızlı şekilde belirlenmesi ve ilgili tüm paydaşlara ulaştırılmasımın sağlanması
Eylemler: D.3.1. Ülke ölçeğinde deprem gözlem ağı kapasitesini tüm paydaşlarla eşgüdüm halinde nitelik ve nicelik olarak sürekli geliştirmek ve ilişkili veri tabanlarını güncel tutmak
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: Yerel Yönetimler, KRDAE
Çıktılar: Ulusal deprem gözlem ağının geliştirilmesi
Vade: Uzun Vade

Eylemler: D.3.2. Deprem risklerinin azaltılması konusunda medyanın etkin kullanılması
Sorumlu Kuruluş: CİB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, RTÜK, AA, Valilikler
Çıktılar: Medyayı etkin kullanma konusunda eğitim verilmesi
Vade: Uzun Vade

Hedef 4: Tarihi yapıların deprem güvenliklerinin belirlemesine ve güçlendirilmesine yönelik çalışmaların geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması
Eylemler: D.4.1. Kültür mirası ve hizmet yapılarının envanterinin çıkartılması, risk, önem ve öncelik derecelerinin belirlenmesi
Sorumlu Kuruluş: KTB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, ÇŞİDB MEB, SB, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Envanter oluşturulması
Vade: Uzun Vade

Eylemler: D.4.2. Geleneksel yapiların depreme ve diğer tehditlere dayanıklı yapım tekniği ve malzemelerinin kayıt altına alınarak yasal düzenlemelerle koruma altına alinmasi
Sorumlu Kuruluş: KTB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, ÇŞİDB, MEB, SB, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Tarihi yapıların ve eserlerin depreme dayanıkli hale getirilmesi
Vade: Uzun Vade

Eylemler: D.4.3. Müze içerisinde yer alan tarihi eserlerin depreme karşı hasar görebilirliklerini azaltmaya yönelik çalışmalar yapilması
Sorumlu Kuruluş: KTB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, ÇŞİDB, MEB, SB, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Müze içerisindeki eserlerin depreme karşı korunması
Vade: Uzun Vade
Hedef 5: Planlama, çevre ve şehircilik çalışmalarında deprem risklerinin azaltılmasını sağlamak için gerekli yasal düzenlemelerin yapılması
Eylemler: D.5.1. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ne ilişkin çalışmaların sürekliliğinin ve güncelliğinin sağlanması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, STK
Çıktılar: Yönetmelik
Vade: Uzun Vade

Eylemler: D.5.2. Ulusal Yapi Sağlığı İzleme Merkezi; sistem işleyişi, uygulama, standart belirleme, raporlama ve güncelliğin sağlanması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, SB, UAB, KTB, SBB, STK
Çıktılar: Yönetmelik
Vade: Uzun Vade

Eylemler: D.5.3. Planlama, cevre ve şehirleşme ile ilgili bütün yasal mevzuatın gözden geçirilerek deprem risklerinin azaltılması ile ilgili gerekli düzenlemelerin yapılması
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, iB, SB, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Kanun taslağının hazırlanması
Vade: Kısa Vade

Eylemler: D.5.4. Kentsel dönüşümün tamamlanması ve kırsal kesimin dönüşümünün sağlanması
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Kentsel ve kırsal dönüşümün sağlanması
Vade: Uzun Vade

Hedef 6: Önemli yapıların depreme güvenli olmalarımın sağlanması
Eylemler: D.6.1. Deprem mühendisliği alanında çalışan üniversitelerin katılımıyla bir konsorsiyum oluşturulması ve üniversiteler bünyesinde mevcut Deprem Mühendisliği Laboratuvarlarının gereksinimleri belirlenerek eksik alt yapılarının giderilmesi
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: AFAD
Çıktılar: Deprem Mühendisliği Laboratuvarları

Eylemler: D.6.. Önemli yapıların hasar görebilirlik ve risklerinin belirlenmesi
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, MEB, SB, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Hasar görebilirlik ve risk analizleri

Eylemler: D.6.3. Alt yapıların (içme suyu, kanalizasyon, petrol- doğal gaz boru hatları gibi) depreme dayanıklı hale getirilmesi
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, UAB, MEB, SB, İLBANK, BOTAŞ, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Alt yapıların depreme dayanıklı hale getirilmesi
Hedef 7: Deprem ve tsunami erken uyarı sistemleri, yapı izleme sistemlerinin geliştirilmesi ve uluslararası sistemlerle uyumlu hale getirilmesi 
Eylemler: D.7.1. Deprem erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılması ve geliştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: ETKB, UAB, DSÍ, ASELSAN, KRDAE, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Güncel ve yaygın erken uyarı sistemi
Vade: Kisa Vade

Eylemler: D.7.2. Tsunami erken uyarısı yapılması ve konuyla ilgili farkındalık oluşturulması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: KRDAE
Çıktılar: Halkın farkındalık düzeyinin artması
Vade: Uzun Vade

Eylemler: D.7.3. Tsunami tehlike ve risk modelinin oluşturulmasi, haritalar yapılması ve kayıp senaryolarının geliştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: KRDAE
İlgili Kuruluşlar: AFAD
Çıktılar: Tsunami tehlike ve risk haritaları Risk ve kayıp modelleri
Vade: Uzun Vade

Eylemler: D.7.4. Deprem tehlike ve risklerini dikkate alan ve var olan riskleri artırmayacak ve azaltacak yönde yapılacak çalışmaların öncelikle desteklenmesi
Sorumlu Kuruluş: SBB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, HMB, TÜBİTAK
Çıktılar: Proje desteği
Vade: Uzun Vade



6.2. Kütle Hareketleri Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler 
Kütlesel hareketlere bağlı tehlike ve risklerin belirlenmesi, gerek yeni planlanacak alanlarda gerekse mevcut yerleşim alanlarında bu tehlike ve riskleri azaltacak önlemlerin alınması, kişi, kurum ve kuruluşların bu konuda üstüne düşen görevleri eksiksiz yerine getirmesi, bu amaçdoğrultusunda yeterli iş gücü ve finansal kaynak ayrılması önemli önceliklerden olup afetlere dirençli bir toplumun oluşturulmasında temel stratejik amaçlardandır. Kütle hareketleri risklerine yönelik hedefler ve eylemler TARAP belgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yerine getirilecek olup,bu afet türü özelinde belgede 3 hedef i0 evlem yer almaktadir.

Hedef 1 : Ülkesel, bölgesel ve yerel ölçekte kütle hareketlerine yönelik tehlikelerin ve risklerin ortaya konulması ve haritalanması
Eylemler: K.H.1.1. Kütle hareketleri tehlike ve risklerinin nasıl belirleneceğine yönelik usul ve esasların ortaya konulmasi
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: ÇİDB, İB, TOB, MTA, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Standartların ortaya konulduğu mevzuat
Vade: Orta Vade

Eylemler: K.H.1.2. Yerleşim alanlarında kütlesel hareketlerden kaynaklanan tehlikelerin ve yerleşime uygunluk durumlarinin belirlenmesi
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: İB, TOB, AFAD, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Jeolojik ve jeoteknik mikro bölgeleme haritaları Plana esas yerbilimsel etütleri
Vade: Uzun Vade

Eylemler: K.H.1.3. Kütle hareketleri tehlike haritalarının güncellenmesi
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, İB, TOB, MTA, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Güncel tehlike haritaları
Vade: Kisa Vade

Eylemler: K.H.1.4. Kütle hareketleri risk değerlendirmesi yapılması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, İB, TOB, MTA, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Risk haritaları ve analizleri
Vade: Orta Vade

Eylemler: K.H.1.5. Kütle hareketlerinden kaynaklanan risklere ilişkin önlemlerin mekânsal planlara yansıtılması
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: İB, TOB, AFAD, MTA, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Yapılaşma öncesi önlemlerin alınması İmar planına esas jeolojik ve jeoteknik mikro bölgeleme haritaları
Vade: Orta Vade

K.H.1.6. Kütle hareketleri CBS tabanlı erken uyarı: sistemlerinin kurulması
ÇŞİDB, İB, TOB, MTA, Yerel: Yönetimler
Kütle hareketlerine yönelik sayısal verilerin toplanmasi, analiz edilmesi: CBS verilerinin etkin kullanımının sağlanması
Hedef 2: Kütle hareketleri konusunda farkındalığın artırılması
Eylemler: K.H.2.1. Kütle hareketleri öncesi, sırası ve sonrasında yapılması gerekenler konusunda bilinçlendirme yapılması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: AA, CİB, MEB, YÖK, RTÜK, Valilikler, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Yazılı ve görsel yayınlar Eğitim faaliyetleri Farkındalık düzeyi yüksek bireyler
Vade: Kisa Vade

Eylemler: K.H.2.2. Hazırlık bilincinin geliştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: GSB, İB, KTB, ÇEM, OGM, MGM, STK, Valilikler, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Tatbikatlar
Vade: Orta Vade
Hedef 3: Mevcut mevzuatın gözden geçirilerek görev, yetki ve sorumluluklardaki çakışmaların belirlenmesi ve ortadan kaldırılması
Eylemler: K.H.3.1. Görev, yetki ve sorumluluklardaki çakışan hususların belirlenmesi
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, İB, TOB, UAB MTA, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Güncel mevzuat
Vade: Orta Vade

Eylemler: K.H.3.2. Mevzuatta kurumlar arası eşgüdüm sağlanarak dil birliğinin sağlanması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, İB, TOB, UAB MTA, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Mevzuat standardizasyonu
Vade: Orta Vade

6.3. Sel-Taşkın Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler 
Sel-taşkın afeti öncesi, anı ve sonrasında sorumlulukları ve faaliyet alanları farklı çok sayıda kurum ve kuruluş görev almakla birlikte, risk azaltma yaklaşımı çerçevesinde birlikte ve koordineli şekilde çalışmaları sürdürmek ve bunu geliştirerek iyileştirmek gerekmektedir. Sel-taşkın risklerine yönelik hedefler ve eylemler TARAP belgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yerine getirilecek olup, bu afet türü özelinde belgede 4 hedef 8eylem yer almaktadır.

Hedef 1. Sel-taşkı risklerinin havza bazında değerlendirilerek riskleri azaltılması
Eylemler: S.T.1.1. Havza Taşkın Yönetim Planların oluşturulması ve güncellenmesi
Sorumlu Kuruluş: TOB
İlgili Kuruluşlar: ETKB, İB, SB, MEB, STB, KTB, AFAD, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Taşkın ön risk değerlendirmesi, tehlike ve risk haritası ve yönetim planlarının tüm havzalar için tamamlanması AB Taşkın Direktifi ve Su Çerçeve Direktifine göre değişen
Vade: Kisa Vade

Eylemler: S.T.1.2. Ulusal Taşkın Veritabanının güncel tutulması ve Ulusal Su Bilgi Sistemi ile entegre edilmesi
Sorumlu Kuruluş: TOB
İlgili Kuruluşlar: İB, AFAD, TÜBiTAK, Yerel
Çıktılar: şartlar dikkate alınarak yapılan düzenlemeler Taşkın verilerinin toplanması, saklanması ve paylaşılması için standartlar
Vade: Orta Vade

İlgili Kuruluşlar: Yönetimler
Çıktılar: Ulusal Su Bilgi Sistemi icerisinden de tașkin verilerine ulaşılmasının sağlanması

Hedef 2: Sel-taşkın konusunda farkındalığın artırılması
Eylemler: S.T.2.1. Sel-taşkın öncesi, sırası ve sonrasında yapılması gerekenler konusunda bilinçlendirme yapılması
Sorumlu Kuruluş: TOB
İlgili Kuruluşlar: iB, MEB, AFAD, STK
Çıktılar: Yazılı ve görsel yayınlar Eğitim faaliyetleri Farkındalık düzeyi yüksek bireyler Tatbikatlar
Vade: Kısa Vade

Eylemler: S.T.2.2. Taşkın yönetimi ile ilgili bilimsel etkinliklerin düzenlenmesi
Sorumlu Kuruluş: TOB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, ÇŞİDB, TOB, iB, UAB, Yerel Yönetimler, STK
Çıktılar: Ulusal ve uluslararası etkinlikler
Vade: Uzun Vade
Hedef 3. Akarsu yataklarının korunması ve sel-taşkın önlemlerinin alınması
Eylemler: S.T.3.1. Sel-taşkına neden olan akarsu yataklarına müdahalelerin engellenmesi
Sorumlu Kuruluş: Yerel Yönetimler
İlgili Kuruluşlar: TOB, AFAD, UAB, HMB, ÇİDB, İB Milli Emlak Genel Müdürlüğü, İBANK
Çıktılar: Muhtemel taşkın alanlarının yapılaşmaya açılmaması Kanalizasyon ve atık su vb. sistemlerinin ayrık olarak projelendirilmesi Akarsu yataklarına deşarj edilecek tüm bağlantıların uygun standartlarda ve uygun noktalarda yapılması
Vade: Uzun Vade

Eylemler: S.T.3.2. Akarsu havzalarının memba ve mansap kesimlerinde sel-taşkın kontrolü ve risk azaltma yaklaşımı çerçevesinde yapısal ve yapısal olmayan gerekli tedbirlerinin alınması
Sorumlu Kuruluş: TOB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Ağaçlandırma, sel ve heyelan kontrolü, taşkın ve rüsubat kontrolü
Vade: Uzun Vade

Hedef 4. Tahmin ve erken uyarılar için gerekli mekanizmanın oluşturulması
Eylemler: S.T.4.1. Havzalara özel taşkın tahmini ve erken uyarı için gerekli sistemlerin oluşturulması ve geliştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: TOB
İlgili Kuruluşlar: AFAD
Çıktılar: Erken uyarı ve taşkın tahmini için meteorolojik, hidrolojik ve hidrolik verilerin entegrasyonu
Vade: Orta Vade

Eylemler: S.T.4.2. Tahmin ve erken uyarıların ilgili kurumlarla ve kamuoyuyla paylaşılması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: AA, İB, TOB, CİB Yerel Yönetimler, RTÜK
Çıktılar: Paylaşım konusunda usul ve esaslar Uyarı mekanizmaları
Vade: Orta Vade

6.4. İklim Değişikliği Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler 
İklim değişikliği riskleri tüm canlı yaşamıyla birlikte insan yaşamını da fazlasıyla olumsuz etkileyecektir. Risklerin etkin bir şekilde yönetilebilmesi için iklim değişikliğine ilişkin risk değerlendirme mekanizmalarının geliştirilmesi ve risk analizlerinin yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Bütün bu süreçlerde sürdürülebilir kalkınma hedeflerine öncelik verilmesi, iklim değişikliği risklerine ilişkin bilgi, farkındalık ve bilinç düzeyinin artırılması ve iklim değişikliğine yönelik doğru bilginin üretimi ve paylaşımı için bilgi sistemlerinin gelistirilmesi önem arz etmektedir, İklim değişikliği risklerine yönelik hedefler ve eylemler TARAP belgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yerine getirilecek olup, bu afet türü özelinde belgede 7 hedef 30 eylem yer almaktadır.

Hedef 1: Ulaştırma yapılarının iklim değişikliği risklerini azaltmak amacıyla temiz enerji kullanacak özellikte ve standartlarda yapılması
Eylemler: İ.1.1. “Akıllı Ulaşım Sistemleri” uygulamalarına yönelik Ar-Ge çalışmalarının desteklenmesi
Sorumlu Kuruluş: KGM
İlgili Kuruluşlar: Yerel Yönetimler, TÜBİTAK
Çıktılar: Akıllı Ulaşım Sistemi kullanan ulaşım koridorları yapımı
Vade: Orta Vade

Eylemler: İ.1.2. “Trafik Yönetimi” uygulamalarına yönelik Ar-Ge çalışmalarının desteklenmesi
Sorumlu Kuruluş: EGM
İlgili Kuruluşlar: UAB, TÜBİT, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Trafikteki araç yoğunluğunu azaltmak için düzenleme ve denetimler Toplu taşımanın teşviki Şehir içine araba ile girilmesini azaltacak düzenlemelerin standartlaştırılması
Vade: Orta Vade

Eylemler: i.1.3. Konvansiyonel demiryolu hattinın yenilenerek standartlarının yükseltilmesi, elektrifikasyon ve sinyalizasyonunun yapılması
Sorumlu Kuruluş: TCDD
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, HMB, SBB, UAB,
Çıktılar: Yeni alt yapı ve tren sistemlerin geçirilmesi Yeni teknoloji ve temiz enerji kullanan sistemleri
Vade: Orta Vade

İ.1.4. Limanlarda teknoloji, altyapı ve standartların geliştirilmesi, yeni limanların bu standartlara uygun yapılması ve limanlarda yeşil liman uygulamasına geçilmesi: İ.1.5. Yaya ve bisiklet yolculuklarını cazip seçenekler haline getirmeye yönelik standart kent planlama yaklaşımlarının uygulanması
UAB: Yerel Yönetimler
STB, TB TÜBİITAK, Yerel Yönetimler: UAB, ÇŞİDB
Yeşil enerjili limanlar: Yeni yapılaşan yerlerde bisiklet yolları zorunluluğunun getirilmesi Eski yerleşimlerde bisikletler için düzenleme ve kanuni teşvikler getirilmesi
Kısa Vade: Kısa Vade
Hedef 2: İklim değişikliği risklerinin azaltılmasına ilişkin düzenlemeler 
Eylemler: İ.2.1. 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili yönetmeliklerin iklim değişikliği risklerinin azaltılmasına yönelik düzenlemeleri içerecek şekilde güncellenmesi
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, Yerel Yönetimler
Çıktılar: İmar mevzuatının iklim değişikliği riskleri çerçevesinde gözden geçirilmesi İhtiyaç duyulan mevzuat düzenlemelerinin yapılması
Vade: Orta Vade

Eylemler: İ.2.2. İklim değişikliğiyle ilgili mevzuatın iklim değişikliği kaynaklı risklere odaklı bir şekilde ele alınması
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: STB, HMB, TOB, UAB, ÇEM, DSi, DKMP, MGM, OGM, AFAD
Çıktılar: Risk azaltma odaklı düzenlemelerin mevzuatla ilişkilendirilerek yapılması
Vade: Orta Vade

İ.2.3. Kurum ve kuruluşların strateji dokümanlarının iklimle ilişkili risklerin azaltılmasına odakli olarak güncellenmesine destek verilmesi: İ.2.4. Yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştiriłmesi, kullanılması ve enerji verimliliği konusunda Ar-Ge desteklerine ilişkin mevzuatın genişletilmesi
ÇŞİDB: ETKB
STB, ETKB, AFAD, UAB, ÇEM, DSÍ, DKMP, MGM, OGM, SYGM: STB, ÇŞİDB, TOB, Kalkınma Ajansları, Yerel Yönetimler
Komisyon ve alt çalışma gruplarının kurulması Strateji belgelerinin güncellenmesi: Ar-Ge alanlarının ve kapsamlarının belirlenmesi Ar-Ge çalışmalarının desteklenmesi için mevzuat düzenlemesinin yapılması
Kısa Vade: Orta Vade

İ.2.3. Kurum ve kuruluşların strateji dokümanlarının iklimle ilişkili risklerin azaltılmasına odakli olarak güncellenmesine destek verilmesi: i.2.5. Tarım sektörünün kurumsal yapısının iklim değişikliği ile mücadele esaslarını içerecek şekilde geliştirilmesi
ÇŞİDB: TOB
STB, ETKB, AFAD, UAB, ÇEM, DSÍ, DKMP, MGM, OGM, SYGM: ÇŞİDB, SBB OGM, Kalkınma Ajansları, Yerel Yönetimler
Komisyon ve alt çalışma gruplarının kurulması Strateji belgelerinin güncellenmesi: Mevzuatın güçlendirilmesi İlgili kurumlar ve üniversiteler ile ortak projeler ve işbirliklerinin geliştirilmesi
Kısa Vade: Orta Vade

İ.2.3. Kurum ve kuruluşların strateji dokümanlarının iklimle ilişkili risklerin azaltılmasına odakli olarak güncellenmesine destek verilmesi: İ.2.6. Su yönetimi konusunda çalışan kuruluşların kurumsal ve sektörel strateji planlarında (sanayi, tarım, enerji, turizm, kentsel, içme suyu) iklim değişikliği risklerini içerecek şekilde geliştirilmesi
ÇŞİDB: TOB
STB, ETKB, AFAD, UAB, ÇEM, DSÍ, DKMP, MGM, OGM, SYGM: STB, ÇŞİDB, ETKB, TB, KTB, DSÍ, İLBANK, Türkiye Su Enstitüsü, Yerel Yönetimler
Komisyon ve alt çalışma gruplarının kurulması Strateji belgelerinin güncellenmesi: Stratejik planların güncellenmesi
Kısa Vade: Orta Vade

İ.2.3. Kurum ve kuruluşların strateji dokümanlarının iklimle ilişkili risklerin azaltılmasına odakli olarak güncellenmesine destek verilmesi: İ.2.7. Biyoteknolojinin sunduğu yeni olanakların ve mevcut genetik çeşitlilik yardımiyla bitkilerin iklim değişikliğine uyumun sağlanmasına yönelik araştırma ve uygulama faaliyetlerinin yapılması
ÇŞİDB: TOB
STB, ETKB, AFAD, UAB, ÇEM, DSÍ, DKMP, MGM, OGM, SYGM: TÜBİTAK, ÇŞİDB
Komisyon ve alt çalışma gruplarının kurulması Strateji belgelerinin güncellenmesi: Mevzuat düzenlemeleri
Kısa Vade: Kısa Vade

Eylemler: İ.3.1. İklim değişikliği tehlike ve risk haritalarının geliştirilmesi, güncellenmesi
Sorumlu Kuruluş: MGM
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, AFAD, STB, ETKB, TOB, Yerel Yönetimler
Çıktılar: CBS tabanlı tehlike ve risk haritaları
Vade: Uzun Vade

Eylemler: İ.3.2. Meteorolojik tehlikelere ilişkin erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi ve yayginlaştırılması
Sorumlu Kuruluş: MGM
İlgili Kuruluşlar: STB, TOB, iB, UÁB, DSÍ, MGM , OGM, AFAD
Çıktılar: Farklı afet türlerine yönelik tahmin ve erken uyarı sistemleri
Vade: Uzun Vade
Hedef 4: İklim ve iklim değişikliğinin sürekli ve güvenilir bilgi alt yapısının oluşturulması ve verilerle izlenmesinin sağlanması
Eylemler: İ.4.1. İklim verilerinin, geniş alanları temsil edebilecek ve iklim çalışmaları için ihtiyaç duyulan veriyi sağlayacak şekilde güvenli, doğru ve sürekli olarak elde edilmesini destekleyecek mevzuat düzenlemesi yapılması
Sorumlu Kuruluş: MGM
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, TOB, AFAD, Yerel Yönetimler, DSİ, TÜİK
Çıktılar: İstasyon kurulması için gereken coğrafi konumların tespiti Îhtiyaç duyulan mevzuat düzenlemesi
Vade: Kisa Vade

Eylemler: i.4.2. Çölleşme ve erozyon ile mücadele kapsamında ulusal düzeyde ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülen faaliyetlerin izlenmesi ve değerlendirilmesi
Sorumlu Kuruluş: ÇEM
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, TOB, DSi
Çıktılar: Usül ve esasların belirlenmesi Her türlü uygulama prensibi, yöntem ve süreç tasariminın yapılması Uygulanması izlenmesi ve değerlendirilmesi ile ilgili yönergeleri, iş akışlarının düzenlenmesi İzleme ve değerlendirme sistemlerinin kurulması sonuçlarının raporlanması ve yayınlanması
Vade: Orta Vade

İ.4.3. Yapılarda enerji verimliliğini artırmaya yönelik veri tabanlarının oluşturulması, bütünsel etkilerin tespit ediłmesi için analizler yapılması: İ.4.4. İklim değişikliği risklerine karşı uyum amaçlı Yerli Tohum Bankası'nın geliştirilmesi
ÇŞİDB: TOB HMB, SBB, TOB, OGM
ETKB, İB, UAB, STK, TÜİK, TOKİ, SPK, Yerel Yönetimler: Yerli tohumların tespiti ve onayı İklim değişikliğinin etkileyeceği havza ve bölgelerin tespiti Uyum için gerekli iklim değerlendirme ve projeksiyonları

İ.4.3. Yapılarda enerji verimliliğini artırmaya yönelik veri tabanlarının oluşturulması, bütünsel etkilerin tespit ediłmesi için analizler yapılması: İ.4.5. İklim değişikliğinin etkilerini izleme ve değerlendirme, erken uyarı için projeksiyon çalışmaları altyapısının ve kapasitesinin oluşturulması ve artırılması
ÇŞİDB: ÇŞİDB, MGM TOB, AFAD, DSİ, TÜİK
ETKB, İB, UAB, STK, TÜİK, TOKİ, SPK, Yerel Yönetimler: Yerli tohumun yetişmesi için yapılan coğrafi bölge tespitleri Verilerin toplanması, arşivlenmesi, doğrulanması ve yayınlanması
Hedef 5: Toprakta tutulan karbon stok miktarının belirlenmesi ve artırılmasına yönelik çalışma yapılması
Eylemler: İ.5.1. Verimli sulama altyapısı ve yöntemlerinin kullanımı, geliştirilmesi ve bu yöntemlerin ortak bir platform sayesinde paylaşımınin sağlanması
Sorumlu Kuruluş: TOB
İlgili Kuruluşlar: DSÍ, OGM, Valilikler, Ziraat Bankasi, TZMOB
Çıktılar: Altyapının araştırılması ve değerlendirilmesi Sulama gölet ve barajların tespiti ve projelendirilmesi İşbirliği protokolleri Finansal kaynakların oluşturulması
Vade: Orta Vade

i.5.2. Arazi kaynaklarında potansiyel karbon yutak: Plan program ve projelerin yapmak/yaptırmak

i.5.2. Arazi kaynaklarında potansiyel karbon yutak: alanlarının değerlendirilmesi ve geliştirilmesi
ÇİDB, ÇEM, DSİ,: TOB
İlgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon yapılması: Uygulamak/uygulatmak ve izlemek
Hedef 6: İklim değişikliğine uyum konusunda Ar-Ge kapasitesinin geliştirilmesi 
Eylemler: İ.6.1. İklim değişikliği risklerini azaltmaya yönelik altyapı oluşturacak araştırma imkânlarınin belirlenmesi için projelerin yapılması
Sorumlu Kuruluş: TÜBİTAK
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, SBB, TOB, Yerel Yönetimler, Kalkınma Ajansları
Çıktılar: Proje alanlarının tespiti Ortak paylaşım için yazılım ve internet ortamı oluşturulması İşbirliği protokolleri
Vade: Orta Vade

Eylemler: İ.6.2. Rüzgâr ve güneş enerjisi kapasitesini artırmak için gerekli altyapının oluşturulması
Sorumlu Kuruluş: TEİAŞ
İlgili Kuruluşlar: HMB, ETKB, SBB, EPDK, Kalkınma Ajansları, MGM, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Rüzgâr ve güneş enerjisi potansiyel alanların tespiti ve iklim verilerinin elde edilmesi Rüzgâr ve güneş enerjisi elde edilecek arazilerin istimlak ve elde etme protokollerinin yapilması Rüzgâr ve güneş enerji santralleri teçhizat alımı için uygun teknolojinin araştırılması
Vade: Orta Vade

Eylemler: Í.6.3. Su erozyonu haritası, toprak organik karbonu haritası, çölleşme hassasiyet haritasının hazırlanması
Sorumlu Kuruluş: ÇEM
İlgili Kuruluşlar: AFAD, TOB, ÇİD, TBITAK, TÜİK
Çıktılar: Erozyon tespit çalışması İklim verileri toplama, arşivleme ve değerlendirme çalışmaları Çölleşme tespit çalışmaları Havza değişim raporu çalışmaları
Vade: Kisa Vade

i.6.4. Endüstriyel atık yönetim planı uygulamalarının sağlanması: I.6.5. İklim değişikliği alanında gerçekleştirilen çalışmaların tek bir kaynakta toplanması ve ilgili paydaşların erişimine olanak sağlanması
ÇŞİDB: ÇŞİDB
AFAD, Yerel Yönetimler: AFAD, TÜBİTAK, YK
Izleme ve denetleme için ortak kullanım yazilımı Broşür, katalog ve eğitim dokümanlarının oluşturulması Geri dönüşüm tesisleri: İklim değişikliği platformu kurulması
Kisa Vade: Kısa Vade
Hedef 7: İklim değişikliği risklerinin azaltılması için yapılacak iş ve işlemler için finans kaynaklarının daha etkin kullanılması
Eylemler: i.7.1. Sektörlere ve vatandaşlara enerji verimliliğini sağlamaya yönelik mevcut finans mekanizmalari hakkında bilgilendirme yapılması
Sorumlu Kuruluş: ETKB
İlgili Kuruluşlar: HMB, KOSGEB, TOBB
Çıktılar: Çalıştay, seminer ve eğitimlerin verilmesi Bilgilendirme toplantılarının yapılması
Vade: Kisa Vade

Eylemler: İ.7.2. Denizlerde rüzgâr enerjisi konusunda yol haritası hazırlanması ve finansman modelinin geliştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: ETKB
İlgili Kuruluşlar: STB, UAB, EPDK, EÜ
Çıktılar: Model oluşturulmasına yönelik ortak çalışmaların yapılması
Vade: Kısa Vade

Eylemler: I.7.3. Kalkınma ajanslarının uyum projelerini finanse etmesi için kapasitelerinin güçlendirilmesi ve destek programlarına iklim değişikliğine uyum konularının dahil edilmesi
Sorumlu Kuruluş: STB
İlgili Kuruluşlar: Valilikler, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Yerel yönetimlerin bu alanda proje yapmalarının teşviki Finans kuruluşları ve kalkınma ajansları ile sanayi sektör arasında protokoller
Vade: Kısa Vade

Eylemler: İ.7.4. Yenilenebilir ürün geliştirmede araştırma amaçlı kamu kuruluşları için finansman kolaylığının sağlanması
Sorumlu Kuruluş: ETKB
İlgili Kuruluşlar: STB, SBB, HMB, KOSGEB, TÜBİTAK
Çıktılar: Bankalar ve kamu kuruluşları ile özel sektör arasında protokoller düzenlenmesi Mevzuat düzenlemelerin yapilması
Vade: Kisa Vade

6.5. Kitlesel Göç Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler 
Yer değiştirme ve yerleşme hareketi olarak tanımlanan “göç’ kavramı insanlık tarihi boyunca her zaman gündemde olmuş, çağ açıp çağ kapatmıştır.Yüzyıllar boyunca insanlar, siyasal ve ekonomik istikrarsızlıklar, çatışmalar, savaşlar ve afetler nedeniyle ülkelerini terk etmek zorunda kalmışlardır. Kitlesel göçün hacmi, göç ile gelen kişilerin ülkemizde kalış sürelerinin uzunluğu, geçicilikten kalıcılığa evrilen göç olgusu ülke olarak kitlesel göçlere her zaman hazırlıklı olmayı gerektirmiş, kitlesel göç risklerinin azaltılmasına yönelik politika, hedef ve uygulama stratejileri geliştirilmesi ihtiyacını doğurmuştur. Kitlesel göç risklerine yönelik hedefler ve eylemler TARAP belgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yerine getirilecek olup, bu afet türü özelinde belgede 6 hedef 19 eylem yer almaktadır.

Hedef 1. Kitlesel göçlere ilişkin risklerin belirlenerek risk azaltma faaliyetlerinin bütüncül bir şekilde gerçekleştirilmesi 
Eylemler: K.G.1.1. Kitlesel göç risklerinin azaltılmasına ilişkin ulusal düzeydeki belge ve planlar arasında uyumun sağlanması
Sorumlu Kuruluş: GİB
İlgili Kuruluşlar: DB, İB, AFAD, SG Komutanlığı, EGM, JGK, Türk Kızılay, İller İdaresi GM
Çıktılar: Kitlesel göç risklerinin azaltılmasına ilişkin eylem planları ve strateji belgelerinin takibinin sağlanması
Vade: Kisa vade

Eylemler: K.G.1.2. Farklı ölçeklerde kitlesel göç risk haritalarının hazırlanması
Sorumlu Kuruluş: GiB
İlgili Kuruluşlar: DB, MiT,MSB iB, AFAD, Valilikler, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Kitlesel göç senaryolarının hazırlanması, senaryolara göre risklerin belirlenmesi, göç hacminin ölçeklendirilmesi Bölgesel ve yerel ölçekteki riskler analiz edilerek risk haritalarının hazırlanması
Vade: Orta vade

K.G.1.3. Kitlesel göçler neticesinde yerel ölçekte oluşabilecek risklerin tespit edilmesi, risk azaltıcı tedbirler alınması: Kitlesel göçler K.G.1.4. nedeniyle oluşabilecek toplumsal risklerinin belirlenmesi
İB: GİB
ASHB İl Müdürlükleri, AFAD, GiB, Valilikler, Yerel Yönetimler: DB, GIB, SG Komutanlığı , Jandarma JGK, EGM, Valilikler, Yerel Yönetimler, İller İdaresi GM
İllerde ortaya çıkabilecek toplumsal risklere ilişkin risk tahminlerinin belirlenerek kitlesel göç risk düzeyinin belirlenmesi Kitlesel göçler nedeniyle illerde gettolaşma, gecekondulaşma vb. risklerin belirlenmesi: Kitlesel göçle mücadele konusunda uluslararası standartlarla uyumlu yasal, yönetsel ve kurumsal kapasitenin iyileştirilmesi Kitlesel göçün kontrol altında tutulması amacıyla kaynak ve transit ülkelerle işbirliği yapılması Sığınmacılara yönelik insani mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla diğer ülkelerle işbirliği yapılması
Orta vade: Orta vade

K.G.1.3. Kitlesel göçler neticesinde yerel ölçekte oluşabilecek risklerin tespit edilmesi, risk azaltıcı tedbirler alınması: K.G.1.5. Kitlesel göç ile gelen kişilerin güvenliklerini sağlayacak tedbirlerin alinması
İB: iB
ASHB İl Müdürlükleri, AFAD, GiB, Valilikler, Yerel Yönetimler: DB, JGK, SG Komutanlığı, TB, GÍB, UAB, TOB, TSK, MSB, KKK, EGM
İllerde ortaya çıkabilecek toplumsal risklere ilişkin risk tahminlerinin belirlenerek kitlesel göç risk düzeyinin belirlenmesi Kitlesel göçler nedeniyle illerde gettolaşma, gecekondulaşma vb. risklerin belirlenmesi: Sınır yönetimi konusunda kurumlar arası işbirliği ve koordinasyonu güçlendirici tedbirler alınması Kitlesel göç ile mücadele kapsamında sınır kapılarında gerekli önlemlerin alınması, sınır güvenliği ve sınır kontrollerinin külfet paylaşımı modeliyle daha etkili hale getirilmesi
Orta vade: Orta vade

K.G.1.3. Kitlesel göçler neticesinde yerel ölçekte oluşabilecek risklerin tespit edilmesi, risk azaltıcı tedbirler alınması: K.G.1.6. Kitlesel göçlere ilişkin uluslararası risk azaltma standartlarının ulusal standartlara uyarlanması ve standartların geliştirilmesi
İB: iB
ASHB İl Müdürlükleri, AFAD, GiB, Valilikler, Yerel Yönetimler: STB, GiB, AFAD, HMB, Sayıştay, DB, TB
İllerde ortaya çıkabilecek toplumsal risklere ilişkin risk tahminlerinin belirlenerek kitlesel göç risk düzeyinin belirlenmesi Kitlesel göçler nedeniyle illerde gettolaşma, gecekondulaşma vb. risklerin belirlenmesi: Ölçülebilir kriterlere dayanan denetleme standartlarının geliştirilmesi Sığınmacılara ilişkin denetimlerinin ülke sınırında veya kaynak ülke sınırında yapılmasına ilişkin standart ve prosedürlerin geliştirilmesi
Orta vade: Orta vade

Eylemler: K.G.2.1. Kitlesel göçle gelen nüfusun ve ev sahibi toplumun, hak ve sorumluluklar ile toplumsal uyum açısından bilinç ve farkındalıklarının artırılması
Sorumlu Kuruluş: CiB
İlgili Kuruluşlar: AA, GİB, TRT
Çıktılar: Toplumun kitlesel göçlere ilişkin bilgilendirilmesi Yazılı ve görsel basın ile sosyal medyada toplumu bilinçlendirici faaliyetlerin düzenlenmesi Mevcut kitlesel göç ile gelen nüfusun toplumsal riskleri azaltacak ve ev sahibi topluma katkı sağlayacak şekilde yönetilmesinin sağlanması
Vade: Kisa vade

Eylemler: K.G.2,2. Kurumlarda göc ile ilgili islemleri yöneten ve yürüten personele kitlesel göçler konusunda kurumsal farkındalık ve kapasite geliştirme eğitimlerinin verilmesinin desteklenmesi
Sorumlu Kuruluş: GİB
İlgili Kuruluşlar: ÇSGB, MEB, SB, AFAD, EGM JGK, SG Komutanlığı, Valilikler, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Göç alanında çalışan personel için hazırlanacak eğitim programlarına destek verilmesi Merkezi idare ve yerel yönetimlerde çalışan personele kitlesel göçlere ilişkin eğitime destek verilmesi
Vade: Orta vade

Eylemler: K.G.2.3. Okullarımızın kapasitesinin kitlesel göçten etkilenen nüfuslar göz önüne alarak güçlendirilmesi
Sorumlu Kuruluş: MEB
İlgili Kuruluşlar: GiB, YTB, Valilikler, HMB, ÇŞİDB, Yerel Yönetimler AFAD, SBB
Çıktılar: Kitlesel göç ile gelebilecek kişilerin ülkede kalış sürelerinin tahmin edilerek eğitim ihtiyacının belirlenmesi Eğitim kurumlarının il bazında sığınmacı öğrenci karşılama kapasitesinin ölçeklendirilerek belirlenmesi Kitlesel göç ile gelebilecek kişilerin eğitim sistemine getireceği yükün tespit edilmesi İhtiyaçlar doğrultusunda göçten yoğun olarak etkilenen illerde geçici eğitim merkezlerinin oluşturulması
Vade: Orta vade

Hedef 3. Kurumların ve illerin kitlesel göçü karşılama kapasitesinin belirlenmesi, idari (kurumsal) kapasitenin güçlendirilmesi 
Eylemler: K.G.3.1. Kitlesel göç ile gelen kişilere çalışma imkânı sağlayan kurumların kurumsal kapasitelerinin ihtiyaçlar doğrultusunda güçlendirilmesi
Sorumlu Kuruluş: ÇSGB
İlgili Kuruluşlar: iB, GİB, Göç alan Valilikler, Yerel Yönetimler, HMB, YTB
Çıktılar: Kitlesel göç ile gelebilecek kişilerin ülkede kalış süreleri doğrultusunda istihdam olanaklarının belirlenmesi İllerin sığınmacı işçi karşılama kapasitesinin sektör ve il bazında ölçeklendirilerek belirlenmesi Kapasite artırımı suretiyle yeni istihdam alanlarının oluşturulması Sığınmacı kayıt dışı çalıştırılması, kaçak işyeri çalıştırma, sigortasızlık, çocuk işçiliği vb. vergi kayıp ve kaçaklarını önleyici tedbirler geliştirilmesi

Eylemler: K.G.3.2. Ülkenin kitlesel göç karşılama ve hazır bulunurluk kapasitesinin belirlenmesi
Sorumlu Kuruluş: GİB
İlgili Kuruluşlar: ÇSGB, SB, Valilikler iB, AFAD
Çıktılar: Ülkenin göç kabul kapasitesinin belirlenmesi Göç kabul kapasitesi ve kapasite aşımına ilişkin ihtiyaçlar doğrultusunda idari kapasitenin güçlendirilmesi Göç kabul kapasitesi ve yeni ihtiyaçlar doğrultusunda kurumların stratejik planlarının güncelleştirilmesine destek verilmesi
Vade Orta Vade: Orta Vade

Hedef 4. Ulusal ve uluslararası bazda etkin, yaygın ve şeffaf bir bütçenin oluşturulması ve fonların etkin kullanılması
Eylemler: K.G.4.1. Kaynak ülkelere yönelik insani yardımların teşvik edilerek uluslararası fonların doğru yönlendirilmesi ve etkin kullanılması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: DB, GİB, Türk Kızılay, STK
Çıktılar: Sınır ötesine yönelik barınma, sağlık, gıda hizmeti yardımlarının teşvik edilmesi Kaynak ülkelere yönelik insani yardımların teşvik edilmesi
Vade: Kisa vade

Eylemler: K.G.4.2. Kaynak ülkelerde yoksulluğun ortadan kaldırılması ve sürdürülebilir kalkınmanın teşvik edilmesine yönelik uluslararası işbirliğinin geliştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: DB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, Türk Kızılay, TİKA GİB, STK HMB, Kamu ve Özel Finans Kuruluşları
Çıktılar: Uluslararası boyutta finansal destek alınmasi, ulusal boyutta finansal alt yapının geliştirilmesi
Vade: Orta vade

Eylemler: K.G.4.3. Kitlesel göçler ile ilgili risk azaltma faaliyetlerine kaynak sağlanarak finansal kaynakların etkin kullanımı ve sürdürülebilirliğinin sağlanması
Sorumlu Kuruluş: SBB
İlgili Kuruluşlar: HMB, DB, GiB, AFAD, iB
Çıktılar: Projelere zamanında finansman sağlanması ve gerçekleşmelerin yayınlanması ve denetlenmesi Kitlesel göçler ile ilgili yasal ve idari düzenlemelerin geliştirilmesi ve uygulanması için finansal kaynak tahsisinin yapılması Hassas gruplarin barınabileceği merkezlerinin tesis edilmesi ve işletilmesi için gerekli finansal kaynağın belirlenmesi, Avrupa Birliği'nin Türkiye ile mali külfet paylaşımında bulunmasının sağlanması
Vade: Uzun vade

Eylemler: K.G.4.4. Kitlesel göçler neticesinde oluşabilecek ekonomik risklerin azaltılması
Sorumlu Kuruluş: SBB
İlgili Kuruluşlar: HMB, AFAD, GIB, IB
Çıktılar: Kitlesel göç risklerinin azaltılmasına ilişkin çalışmalara imkan sağlayacak mali kaynakların geliştirilmesi
Vade: Kisa vade

Hedef 5. Kitlesel göç ile gelen kişilerin topluma uyumunun sağlanması
Eylemler: K.G.5.1. Kitlesel göç ile gelen yabancıların dil konusunda topluma uyumlarinı sağlayıcı uygulama alanlarının geliştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: MEB
İlgili Kuruluşlar: ASHB, YTB, B, YTB, Valilikler, STK, Halk Eğitim Merkezleri
Çıktılar: Zorunlu eğitim çağındaki yabancı çocukların Türk eğitim sistemine dâhil edilmesi, Türkçe dil eğitimi verilmesi Türkçe dil kurslarının teşvik edilmesi, meslek edindirme faaliyetleri ile kültürel uyum ve sosyal becerilerin geliştirilmesine yönelik uyum kurslarının düzenlenmesi
Vade: Kisa vade

Eylemler: K.G.5.2. Kitlesel göç ile gelen yabancıların topluma uyumlarını sağlayıcı çalışmalar yapılması
Sorumlu Kuruluş: GİB
İlgili Kuruluşlar: ASHB, ÇSGB, GSB, MEB, YTB, STK
Çıktılar: Kitlesel göçe maruz kalanlar içindeki nitelikli insan gücünün ülkede kalması için özendirici tedbirler alınması Sosyal, iktisadi ve kültürel haklara erişim hususunda bilgilendirme yapılması
Vade: Orta vade
Hedef 6. Kitlesel göçün sosyo-ekonomik, güvenlik, sağlık, eğitsel ve kültürel etkilerinin azaltılması
Eylemler: K.G.6.1. Kitlesel göçler nedeniyle oluşabilecek sağlık risklerinin azaltılması
Sorumlu Kuruluş: SB
İlgili Kuruluşlar: DB, iB, AFAD, GiB, JGK, EGM, SG Komutanlığı, Türk Kızılay,
Çıktılar: Sınır kapılarından kitlesel olarak geçiş yapan yabancıların sınırdaki sıcak bölgede veya kaynak ülkede acil sağlık taramalarının yapılması Bulaşıcı hastalık riskine ilişkin sağlık tarama, tetkik ve
Vade: Kisa vade

İlgili Kuruluşlar: Valilikler
Çıktılar: aşılarının yapılması, bulaşıcı hastalık taşıma ve yayma riskine sahip olanların tedavi edilmeden ülkeye girişinin önlenmesi Toplu kullanım alanlarının sağlığa elverişliliğinin artirilması

Sınır kapılarından kitlesel olarak geçiş yapan yabancıların sınırdaki sıcak bölgede veya kaynak ülkede acil sağlık taramalarının yapılması ve izolasyon ve/veya karantina tedbirlerinin uygulanması: Ülkesine gönüllü geri dönmek isteyenler için geri dönüş programlarının geliştirilmesi Ulusal ve uluslararası kuruluşlarla gönüllügeri dönüşe ilişkin projelerin geliştirilmesi

6.6. Bulaşıcı ve Salgın Hastalık Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler 
Bulaşıcı ve salgın hastalıklara karşı hazırlıklı olmak için bulaşıcı ve salgın hastalıkların kaynaklarının, yayılma yollarının, korunma yöntemlerinin ve etkin müdahale yöntem ve tekniklerinin bilinmesi ve toplum tarafndan bulaşıcı ve salgın hastalık risklerinin anlaşılması gereklidir. Bulaşıcı ve salgın hastalık risklerine yönelik hedefler ve eylemler TARAP belgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yerine getirilecek olup, bu afet türüözelinde belgede 4 hedef 21 eylem yer almaktadır.

Hedef 1. Bulaşıcı ve Salgın Hastalıklara İlişkin Tehlike ve Risklerin Belirlenerek Veri Paylaşımı ve Kullanımının Sağlanması
Eylemler: B.S.1.1. Bulaşıcı ve salgın hastalıklarla ilgili verilerin toplanarak ortak dijital haritada birleştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: SB, TOB, TB, Yerel Yönetimler, TÜİK, ÇŞİDB, ÇSGB
Çıktılar: Online veri paylaşım sisteminin kurulması Kurumsal verilerin toplanması Veri ve veri paylaşım standartlarının belirlenmesi
Vade: Orta vade

Eylemler: B.S.1.2. Bulaşıcı ve salgın hastalıkların tehlike ve risk haritalarıın hazırlanması
Sorumlu Kuruluş: SB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, TOB, TÜİK, ÇŞİDB ÇSGB, TB, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Tehlike ve risk haritaları
Vade: Orta vade
Hedef 2. Bulaşıcı ve Salgın Hastalık Konusunda Kurumlar Arası İşbirliğinin Sağlanarak Rol ve Sorumlulukların Belirlenmesi 
Eylemler: B.S.2.1. Bulaşıcı ve salgın hastalık risklerinin azaltılma konusunda, bakanlık, kurum ve kurulusların rol ve görevlerinin tanımlanmasi
Sorumlu Kuruluş: SB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, TOB. ÇSGB, İB, TÜÍK, Ç$İDB, TB, STB,
Çıktılar: Kurumlardan birlikte çalışmak üzere komisyonlar oluşturulması
Vade: Orta Vade

Valilikler, Yerel Yönetimler: iB, Yerel Yönetimler, TOB, ÇŞİDB, ÇSGB, AFAD
Ulusal hazırlıklılık planı/ları hazırlanması: Güncel mevzuat

Valilikler, Yerel Yönetimler: AFAD, ÇŞİDB, ÇSGB, TOB, Yerel Yönetimler, STK, IB,
Ulusal hazırlıklılık planı/ları hazırlanması: İş birliği protokolleri Çalışma grupları oluşturulması

Valilikler, Yerel Yönetimler: AFAD, TOB, ÇŞİDB, Yerel Yönetimler, iB
Ulusal hazırlıklılık planı/ları hazırlanması: Hizmet içi Eğitimler Düzenlenmesi

Valilikler, Yerel Yönetimler: AFAD, TOB, ÇSGB, İB, TÜİK, ÇİDB, ÇGB, TB, STB, Valilikler, Yerel Yönetimler
Ulusal hazırlıklılık planı/ları hazırlanması: Hizmet içi Eğitimler Düzenlenmesi, ulusal tatbikat yapılması

Valilikler, Yerel Yönetimler: Valilikler
Ulusal hazırlıklılık planı/ları hazırlanması: İl hazırlıklılık planı/ları hazırlanması Hizmet içi Eğitimler Düzenlenmesi Ulusal tatbikatlara il düzeyinde katılım sağlanması

Hedef 3. Bulaşıcı ve Salgın Hastalık Risklerini Azaltmaya Yönelik Finansman Sağlanması
Eylemler: B.S.3.1. Bulaşıcı ve salgın hastalık risklerini azaltmaya yönelik kaynak sağlayacak kurumlarla iş birliği yapılması
Sorumlu Kuruluş: SB
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, ÇSGB, TOB, TB, Yerel Yönetimler, İB, SBB, AFAD, TÜBİTAK, HMB, Kalkınma Ajansları
Çıktılar: Salgın hastalıkların risklerinin azaltılmasına yönelik proje yapılması
Vade: Orta vade

Eylemler: B.S.3.2. Kurumların bulaşıcı ve salgın hastalık risklerine göre kaynak dağıtımının önceliklendirilmesi
Sorumlu Kuruluş: SBB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, SB, ÇŞİDB, TOB, TB, Yerel Yönetimler, iB
Çıktılar: Gerekli finansmanın sağlanmasına yönelik risk oranının belirlenmesi
Vade: Orta vade

Eylemler: B.S.3.3. Salgın hastalıklara yönelik milli aşıların geliştirilmesi ve aşı üretim tesislerinin kurulmasına finansal kaynak sağlanması
Sorumlu Kuruluş: SB
İlgili Kuruluşlar: SBB, HMB, TÜBİTAK, TOB
Çıktılar: Aşı üretimi için finansman sağlanması Aşı üretim tesislerinin kurulması
Vade: Orta vade

Eylemler: B.S.3.4. Salgın Hastalıkların risklerinin azaltılması için halkın, gıda yetiştiricilerinin, gida saticı ve toptancılarının bilgilendirmesine finansal kaynak sağlanması
Sorumlu Kuruluş: TOB
İlgili Kuruluşlar: SB, HMB, Yerel Yönetimler, iB TÜBİTAK, AB Başkanlığı, SBB
Çıktılar: AB fonlarının sağlanması Uluslararası kredilerin sağlanması Teknik bilgi geliştirilmesi için bütçe sağlanması
Vade: Orta vade

Eylemler: B.S.3.5. Bulaşıcı ve salgın hastalıkların önlenmesine yönelik projeler yapılması ve desteklenmesi
Sorumlu Kuruluş: TÜBİTAK
İlgili Kuruluşlar: SB, STB, TOB, Kalkınma Ajansları, TÜBİTAK, AB Başkanlığı, ÁFAD, YK
Çıktılar: Projelerinin desteklenmesi
Vade: Orta vade

Eylemler: B.S.3.6. İçme suyu şebekesinin kanalizasyon sisteminin ve temiz su depolarının yapılması ve işletilmesi için finansal kaynak sağlanması
Sorumlu Kuruluş: SBB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, SB, ÇŞİDB, ÇSGB, TOB, TB, HMB, Yerel Yönetimler, iB, İLBANK
Çıktılar: Bütçeye içme suyu ve kanalizasyon için kaynak aktarılması
Vade: Kisa vade

Hedef 4. Bulaşıcı ve Salgın Hastalıklarla İlgili Teknik Kapasitenin Güçlendirilmesi ve Farkındalığın Artırılması
Eylemler: B.S.4.1. Temiz su depolarının sağlanması için depo güvenlik sistemlerini kurulması, içme su şebekesi ile kanalizasyon şebekelerinin arizasi, zarar görmesi durumunda alarm/ uyarı sisteminin çalışarak hızhı müdahale ile salgın tehdidinin azaltılması
Sorumlu Kuruluş: iB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, SB, TOB, ÇŞİDB, ÇSGB, TB, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Suların dezenfeksiyonu için sistemlerin kurulması
Vade: Uzun vade

Eylemler: B.S.4.2. Salgın Hastalık riskleri konusunda farklı bölgelerde yahut sınır komşularındaki tehlikelerden ilgili kuruluşlarla operasyonel risk iletişiminin sağlanması
Sorumlu Kuruluş: SB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, DB, ÇŞİDB, ÇSGB, TB, TOB, iB HMB, Yerel Yönetimler
Çıktılar: İletişim ağı ve sisteminin oluşturulması
Vade: Orta vade

Eylemler: B.S.4.3. Sınır giriş kapılarında salgın yapma riski taşıyan insanlara karşı önlemlerin alınması
Sorumlu Kuruluş: SB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, TOB, ÇŞİDB, İB, TB
Çıktılar: Sınır kontrollerinin artırılması Gerekli durumlarda karantina uygulamalarının yapılması
Vade: Kısa vade

Eylemler: B.S.4.4. Gümrüklerden salgın yapma riski taşiyan hayvan, su, gida tohum vb. etkenlere karşı önlemlerin alınması
Sorumlu Kuruluş: TOB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, SB, ÇŞİDB, iB, TB
Çıktılar: Sinır kontrollerinin artırılması Gerekli durumlarda karantina uygulamalarının yapılması
Vade: Kısa vade

Eylemler: B.S.4.5. Bulaşıcı ve salgın hastalıkların önlenmesi konusunda toplumun farkındalığının artırılması için eğitim içerik ve planlarının hazırlanması
Sorumlu Kuruluş: SB
İlgili Kuruluşlar: MEB, AFAD, ÇSGB, ÇŞİDB, CÍB, TOB, YÖK, GSB, Valilikler, Yerel Yönetimler
Çıktılar: Yıllık Plan hazırlanması
Vade: Kisa vade

Eylemler: B.S.4.6. Salgın hastalık riskleri konusunda sınır ötesi tehlikeler ile ilgili kuruluşlarla operasyonel risk iletişimin sağlanması
Sorumlu Kuruluş: SB
İlgili Kuruluşlar: DB, ÇŞİDB, ÇSGB, TB, TOB, İB, HMB
Çıktılar: Sınır ötesi salgınlarla ilgili risk iletişim planı ve sisteminin kurulması
Vade: Orta vade


6.7. KBRN Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler 
KBRN olaylarının meydana gelmeden önce önlenmesi, meydana gelmesi halinde etkin bir şekilde bu olaylara müdahale edilmesi,olay sonrasında oluşabilecek zararlarının azaltılması ve iyileştirme çalışmalarının yürütülmesi ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile sivil-asker işbirliğini içeren bütüncül bir yapıyla mümkün olmaktadır. KBRN risklerine yönelik hedefler ve eylemler TARAP belgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yerine getirilecek olup, bu afet türü özelinde belgede 2 hedef 8 eylem yer almaktadır.
Hedef 1: KBRN tehdit ve tehlikelerine yönelik risk azaltma faaliyetlerinin desteklenmesi 
Eylemler: K.B.1.1. KBRN tehdit ve tehlikelerine yönelik risk değerlendirme analiz metodolojileri geliştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: MSB, TOB,iB, MGK Genel Sekreterliği, NDK
Çıktılar: Kalitatif ve kantitatif metodolojiler
Vade: Orta vade

Eylemler: K.B.1.2. KBRN Ulusal Strateji Belgeleri ve Eylem Planlarının Hazırlanması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: MSB, SB, NDK, TOB
Çıktılar: Strateji belgeleri
Vade: Kisa vade

Eylemler: K.B.1.3. KBRN tehdit ve tehlikelerine yönelik farkındalığın arttırılması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: ASHB, ÇSGB, TOB, MEB, SB, YÖK, CİB, AA, RTÜK, Yerel Yönetimler, NDK, İB,ÇŞİDB,TB,MSB,UAB,STB
Çıktılar: Basılı ve görsel materyaller Eğitim faaliyetleri
Vade: Uzun vade

K.B.2.1. KBRN envanter takibinin sağlanması: K.B.2.2. KBRN tehdit ve tehlikelerine yönelik kritik sonuçlar doğuracak kaynak ve tesis planlaması ve güncel tutulması
AFAD: AFAD
Valilikler: MGK Genel Sekreterliği, STB, ÇŞİDB, ETKB, TOB, SB, UAB, NDK, TENMAK, TB, MSB, MKE
Güncel karar destek sistemi: Kaynak ve tesis envanteri Seferberlik Kaynak Planlama Sistemine kategori oluşturulması
Kısa vade: Uzun vade

K.B.2.1. KBRN envanter takibinin sağlanması: K.B.2.3. İkaz ve alarm sistemlerinin kapasitesinin artırılması
AFAD: AFAD
Valilikler: DİB, MSB,ASELSAN,HAVELSAN
Güncel karar destek sistemi: Siren kurma ve eğitim çalışmaları
Kısa vade: Orta vade

K.B.2.1. KBRN envanter takibinin sağlanması: K.B.2.4. Kimyasal ve biyolojik tehdit ve tehlikelere yönelik uluslararası standart çalışmalarının geliştirilmesi
AFAD: TÜBİTAK
Valilikler: MSB, AFAD, SBB, SB, ÇŞİDB, TOB, EGM, İB
Güncel karar destek sistemi: Ulusal kimyasal ve biyolojik test, sertifikasyonu Analiz laboratuvarı kurulması
Kısa vade: Orta vade

K.B.2.1. KBRN envanter takibinin sağlanması: K.B.2.5. KBRN olaylarına yönelik olarak kullanılacak ekipmanların standart özelliklerinin belirlenmesi
AFAD: AFAD
Valilikler: MSB,STB, TÜBİTAK, ÇŞİDB, TOB, TB,İB,UAB
Güncel karar destek sistemi: Geliştirilen standartlar
Kısa vade: Orta vade

6.8. Orman Yangınları Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler 
Afet risklerinin azaltılması çalışmalarında, halkın yangınlardan zarar görmesini engellemek ve tabiat değerlerini korumak önemlidir. Diğer taraftan,orman yangını risklerinin azaltılması için potansiyel orman yangını tehlikelerinin özel uygulamalar ile en aza indirilmesi gereklidir. Öncelikli uygulamalar ekosistemi en az etkileyecek şekilde ve maksimum fayda sağlamaya yönelik olmalıdır. Orman yangınları risklerine yönelik hedefler ve eylemler TARAP belgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yerine getirilecek olup, bu afet türü özelinde belgede 4 hedef 12 eylem yer almaktadır.

Hedef 1: Fonksiyonel yangın yönetim planlarının ülke geneline yaygınlaştırılması
Eylemler: O.1.1. Orman içi yerleşim yerlerinde yanıcı madde uygulamaları için prensiplerin ortaya konulması ve uygulanması
Sorumlu Kuruluş: OGM
İlgili Kuruluşlar: TOB, Yerel Yönetimler, STK
Çıktılar: Fonksiyonel yönetim planlarının tamamlanması
Vade: Kisa Vade

Eylemler: O.1.2. Tarım arazileri / orman arakesitinde yanıci madde düzenlemeleri yapılması ile aniz yanginlarina yönelik kontrol ve denetimlerin sıkılaştırılması
Sorumlu Kuruluş: OGM
İlgili Kuruluşlar: TOB, Yerel Yönetimler, STK
Çıktılar: Orman yangını risk azaltma tesislerin yapımı
Vade: Kisa Vade

Eylemler: O.1.3. Yangın tehlikesi olan meşcere içi ve ana yol kenarlarındaki zonlarda yanıcı maddelerin azaltılması
Sorumlu Kuruluş: OGM
İlgili Kuruluşlar: TOB, STK
Çıktılar: Yangına hassas bölgelerde bakımlar yapılması
Vade: Kısa Vade

Eylemler: O.1.4. Yangın tehlikesinin yüksek olduğu yerlerde yanicı yoğunluğunu azaltma amaciyla kontrollü yakma yapılması
Sorumlu Kuruluş: OGM
İlgili Kuruluşlar: TOB, STK
Çıktılar: Denetimli yakma konusunda eğitim verilmesi Kontrollü yakma
Vade: Kısa Vade

Hedef 2: Ormanların korunmasında bilişim teknolojilerinden faydalanılması ve Karar Destek Sistemlerinin geliştirilmesi 
Eylemler: O.2.1. Ormanların koruyucu faydaları ve çevresel işlevleri konusunda toplumun bilinçlendirilmesi
Sorumlu Kuruluş: OGM
İlgili Kuruluşlar: MEB, GSB, CÍB, DİB, Valilikler, TRT, RTÜK, Yerel Yönetimler, STK
Çıktılar: Yayın araçlarıyla toplumun bilinçlendirilmesi Uyarı levhaları hazırlanması
Vade: Kisa Vade

Eylemler: O.2.2. Orman yangınları konusunda AR-GE destekli bilişim altyapısinın geliştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: OGM
İlgili Kuruluşlar: AFAD, TOB, STK
Çıktılar: Karar destek sistemlerinin geliştirilmesi ve entegrasyonu
Vade: Kisa Vade

Eylemler: O.2.3. Yangın şiddeti, yanıcı madde tüketimi ve yayılma oranı tahminlerinin yapılması
Sorumlu Kuruluş: OGM
İlgili Kuruluşlar: TOB, STK
Çıktılar: Davranış modeli, hava halleri, topografya ve yanıcı madde özelliklerinin dikkate alınması
Vade: Kisa Vade

Eylemler: O.2.4. Orman yangınlarına karşı erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: OGM
İlgili Kuruluşlar: TOB, Yerel Yönetimler, TÜBİTAK, STK
Çıktılar: Uzaktan algılama projelerinin geliştirilmesi
Vade: Kisa Vade
Hedef 3: Orman yangınlarının önlenmesine yönelik tedbirlerin artırılması, müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi ve gönüllülük sisteminin geliştirilmesi 
Eylemler: O.3.1. Orman yangınlarının başlamasının ve yayılmasının engellenmesine yönelik tedbirlerin alınması
Sorumlu Kuruluş: OGM
İlgili Kuruluşlar: TOB, AFAD, STK
Çıktılar: Ince yanicı maddelerin bertarafi Ormanlardaki yanıcı materyalin azaltılması Su kaynaklarının planlanması Yangin emniyet yol ve şeritlerinin yapımı ve bakimının gerçekleştirilmesi
Vade: Kisa Vade

Eylemler: o.3.2. Orman yangınlarına ilk müdahale süresinin kisaltılması
Sorumlu Kuruluş: OGM
İlgili Kuruluşlar: TOB,Yerel Yönetimler, STK
Çıktılar: Alt yapı ve kurumsal kapasitenin geliştirilmesi
Vade: Kisa Vade

Hedef 4: Orman yangınlarına karşı mücadele ve kapasite artırımı için uluslararası işbirliğinin geliştirilmesi 
Eylemler: 0.4.1. Ulusal kapasiteyi aşan yangınlarla mücadele için ikili işbirliği anlaşmaları yapılmasının imkanlarının araştırılması
Sorumlu Kuruluş: TOB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, DB
çıktılar: İşbirliği anlaşmaları
Vade: Orta Vade

Eylemler: O.4.2. Yangınlarla mücadele eğitim programları için uluslararası fonların incelenmesi
Sorumlu Kuruluş: TOB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, DB
çıktılar: Uluslararası fonlar bulunması
Vade: Orta Vade

6.9. Büyük Endüstriyel Kaza Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler 
Büyük endüstriyel kazalara karşı hazırlıklı olmak için, büyük endüstriyel kaza risklerini anlamak gerekir. Büyük endüstriyel kaza risklerinin azaltılmasına yönelik çalışmalarda bulunan personellerin aynı terminoloji altyapisına sahip olmaları, olaylara müdahaleden olay öncesi koruyucu önlemlerin alınmasına kadar farklı kurumlarda olsalar bile, aynı dili konuşuyor olmaları, doğru hamlelerde bulunulmasını sağlayacaktır. Büyük endüstriyel kaza risklerine yönelik hedefler ve eylemler TARAP belgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yerine getirilecek olup, bu afet türüözelinde belgede 2 hedef 5 eylem yer almaktadır.

Hedef 1: Kurumlar arasında BEK'le ilgili veri ve bilgi paylaşımının sağlanması
Eylemler: B.E.1.1. BEK'le ilgili kurumlar arasi güvenli veri paylaşımına yönelik altyapının güçlendirilmesi
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: SB, STB, ÇSGB, AFAD, BEKRA'da yer alan sanayi kuruluşları ve illerin yerel yönetimleri
Çıktılar: Veri paylaşım düzeylerinin belirlenmesi Veri güvenliği yöntemlerinin belirlenmesi
Vade: Kısa vade

Eylemler: B.E.1.2. BEKRA bildirim sistemi altyapısının güncelliğinin sağlanması
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: STB, ÇSGB, AFAD, BEK mevzuatına tabii sanayi kuruluşları
Çıktılar: Güncel BEKRA programı
Vade: Kısa vade

Eylemler: B.E.1.3. BEK uygulamasında kullanılacak yerli yazılımların üretilmesi ve yaygınlaştırılması
Sorumlu Kuruluş: AFAD
İlgili Kuruluşlar: ÇSGB, STB, SB, BEK mevzuatına tabii sanayi kuruluşları, BEKRA'da yer alan sanayi kuruluşları ve illerin yerel yönetimleri
Çıktılar: Milli BEK yazılımı BEK yerli yazılım eğitimleri
Vade: Orta vade

Eylemler: B.E.2.1. BEK'le ilgili uygulama ve mevzuat çalışmalarına yönelik komisyon kurulması ve teknik rapor hazırlanması
Sorumlu Kuruluş: ÇSGB
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, AFAD
Çıktılar: Mevzuat çalışmaları Teknik raporlar
Vade: Kısa vade

Eylemler: B.E.2.2. BEK’le ilgili AR-GE çalışmalarının yapılması ve desteklenmesi
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: STB, ÇSGB, AFAD, BEK mevzuatına tabii sanayi kuruluşları
Çıktılar: Finansal kaynak sağlanması
Vade: Orta vade

6.10. Maden Kazaları ve Tasman Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler 
Madencilik; üretiminin her aşaması çok riskli olan, yatırımın geri dönüş sürecinin çok uzun olduğu, üretim alanı seçim şansının olmadığı,bulunduğu yerde işletilmesi zorunlu olan, istihdam ve katma değer yaratan emeğin yoğun olduğu, durdurulduğunda yeniden üretime alınmasıbüyük maliyetlere yol açtığı bir sektördür. Maden kazaları risklerine yönelik hedefler ve eylemler TARAP belgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yerine getirilecek olup, bu afet türü özelinde belgede 3 hedef 18 eylem yer almaktadır.

Hedef 1: Kazalara yol açan risk etmenlerinin izlenmesi ve yeterli önleyici tedbirlerin alınması
Eylemler: M.1.1. Personel takip izleme sisteminin geliştirilmesi
Sorumlu Kuruluş: ÇSGB
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, ETKB, HMB, AFAD, TKİ
Çıktılar: Personel takibinin yapilması Haberleşme sistemlerinin kurulup geliştirilmesi
Vade: Orta Vade

Eylemler: M.1.2. Erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılması
Sorumlu Kuruluş: ÇSGB
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, ETKB, HMB, AFAD, TKi
Çıktılar: Bölgesel risklerin işletmelere bildirilmesi Ekipmanların bakım ve onarımı
Vade: Kisa Vade

Eylemler: M.1.3. Acil durum planlaması
Sorumlu Kuruluş: ÇSGB
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, ETKB, AFAD
Çıktılar: Tatbikatlar
Vade: Kisa Vade

Eylemler: M.1.4. Kişisel koruyucu ve donanım kullanımının yaygınlaştırılması
Sorumlu Kuruluş: ÇSGB
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, ETKB, HMB, AFAD, TKİ, Meslek odaları
Çıktılar: Standartlar
Vade: Kisa Vade

Eylemler: M.1.5. Çalışma yerinin, çalışanların güvenlik ve sağlığına zarar gelmeyecek şekilde yapabilmesinin sağlanması, işletilmesi ve bakımlarının yapılması
Sorumlu Kuruluş: ÇSGB
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, ETKB, HMB,TKİ, Meslek odaları
Çıktılar: İş sağlığı ve güvenliğinin yaygınlaştırılması Uygulama standartları geliştirilmesi
Vade: Kısa Vade

M.1.6. Bir tehlike aninda uygun kaçiş ve kurtarma araçlarinin bulundurulmasi, bakımının yapılması: M.1.7. Standartlara uygun malzeme kullanımının sağlanması
ÇSGB: ÇSGB
ÇŞİDB, ETKB, - AFAD: ÇŞİDB, ETKB, AFAD
Kurtarma istasyonlarının fizibilite etütleri Kaynak ihtiyacı Kaçış yol haritaları: Tüm araç, gereç ve cihazların standardizasyonu
Kısa Vade: Kısa Vade

M.1.6. Bir tehlike aninda uygun kaçiş ve kurtarma araçlarinin bulundurulmasi, bakımının yapılması: M.1.8. Maden tesislerinin envanterinin oluşturulması
ÇSGB: ÇŞİDB
ÇŞİDB, ETKB, - AFAD: ETKB, AFAD
Kurtarma istasyonlarının fizibilite etütleri Kaynak ihtiyacı Kaçış yol haritaları: Kaynak planlaması
Kısa Vade: Orta Vade
Hedef 2: Maden kazalarında riskleri azaltacak kaynakların etkin kullanılması ve alternatif finansman kaynaklarının oluşturulması
Eylemler: M.2.1. Madencilikle ilgili afet risk azaltıci kaynak oluşturulması
Sorumlu Kuruluş: ÇSGB
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, ETKB, HMB, AFAD, TKİ
Çıktılar: Risk azaltıcı tedbir maliyetleri tabloları
Vade: Orta Vade

Eylemler: M.2.2. Risk azaltıcı eylemlerin gerçekleştirilmesi konusunda denetim
Sorumlu Kuruluş: SAYIŞTAY
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, ETKB, HMB
Çıktılar: Harcamaların kontrolü
Vade: Orta Vade

Eylemler: M.2.3. Maden işletmelerinde sigorta değerlerinin oluşturularak, alınan tedbirlere karşılık prim oranlarının düşürülmesi
Sorumlu Kuruluş: SEDDK
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, ETKB, HMB, AFAD, TKİ, ÇSGB
Çıktılar: Sigortalanan işletmeler Sigorta primlerindeki düşüş
Vade: Orta Vade

Eylemler: M.2.4. Maden sahalarının kamu eliyle değerlemesinin yapılması
Sorumlu Kuruluş: MAPEG
İlgili Kuruluşlar: ÇSGB, ÇŞİDB, ETKB, HMB, AFAD
Çıktılar: Ulusal değerleme çalışmaları
Vade: Orta Vade

Eylemler: M.2.5. Etkin Maden borsasinin kurulmasi
Sorumlu Kuruluş: ETKB
İlgili Kuruluşlar: ÇSGB, ÇŞİDB, HMB, AFAD, TKİ
Çıktılar: Rezervlerin değerlendirilmesi Borsa çalışmaları
Vade: Uzun Vade

Hedef 3: Maden işletmelerinde teknolojinin yenilenmesi ve teknik kapasitenin artırılması ve düzenleme yapılması
Eylemler: M.3.1. Madenlerde kullanılan cihazların üretiminde yerli sanayi kuruluşlarının özendirilmesi
Sorumlu Kuruluş: ETKB
İlgili Kuruluşlar: ÇSGB, ÇŞİDB, HMB, AFAD, TKİ
Çıktılar: Ekipman standardizasyonu Teşvik programları uygulamaları Maden yan sanayi gereksinimi İhtiyaç analizi
Vade: Orta Vade

Eylemler: M.3.2. Kapalı ve açık madencilikte uzaktan izleme, ölçme ve kontrol sistemleri çalışmalarının desteklenmesi
Sorumlu Kuruluş: ETKB
İlgili Kuruluşlar: ÇSGB, ÇŞİDB, HMB, AFAD, TKİ
Çıktılar: Uzaktan izleme ve erken uyarı sistemi
Vade: Orta Vade

Eylemler: M.3.3. Havza madenciliğinin korunmasına yönelik tedbirler alınması
Sorumlu Kuruluş: ETKB
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, ÇSGB, HMB, AFAD, TKİ
Çıktılar: Maden havzalarının uydu üzerinden kontrollerin yapılması
Vade: Orta Vade

Eylemler: M.3.4. İstatiksel verilerin güncel tutulması
Sorumlu Kuruluş: ÇSGB
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, ETKB, HMB, SGK, AFAD,TKİ
Çıktılar: Veri bankası
Vade: Kısa Vade

Eylemler: M.3.5. Maden Yönetmeliği ile uyumlu uygulama yönergelerinin hazırlanması
Sorumlu Kuruluş: ÇSGB
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, ETKB, AFAD, TKİ
Çıktılar: İkincil mevzuat
Vade: Kisa Vade

6.11. Tehlikeli Madde Taşımacılığı Risklerine Yönelik Hedef ve Eylemler 
Tehlikeli maddelerin taşınmasındaki olası kazalarda çevreye ve insana olan zararlarının önlenmesi noktasında etkin afet risk yönetimi planlamalarıoldukça önemlidir. Planlamaların doğru şekilde kurgulanmasında ilgili kurumlar arası işbirliği ve koordinasyonun yanı sıra kurumların kendi mevzuatlarının etkili ve hızlı mücadeleye elverişli konuma getirilmelerine yönelik mevzuat değişiklikleri her zaman güncelliğini koruyacaktır.Tehlikeli madde taşımacılığı risklerine yönelik hedefler ve eylemler TARAP belgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yerine getirilecek olup, bu afet türü özelinde belgede 4 hedef 11 eylem yer almaktadır.

Hedef 1: Teknik kapasitenin artırılarak olası risklerin azaltılması
Eylemler: T.1.1. Denizlerde kaza sonrası deniz kirliliğine neden olabilecek tehlikeli maddelerin bertarafina/ azaltılmasına yönelik kullanılacak malzemelerin çeşitliliğinin ve güncelliğinin sağlanması
Sorumlu Kuruluş: UAB
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, AFAD, İB, SG Komutanlığı, STB, TSE
Çıktılar: Yenilenmiş müdahale ekipmanları
Vade: Orta Vade

Eylemler: T.1.2. Karayollarında meydana gelmesi muhtemel tehlikeli madde kazalarına yönelik itfaiyelerin müdahale kapasitesinin artırılması
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: İB, UAB, TENMAK
Çıktılar: Güçlü itfaiye müdahale kapasitesi
Vade: Orta Vade
Hedef 2: Tehlikeli madde olaylarının bildirilmesi ve raporlanması
Eylemler: T.2.1. ADR kapsamında oluşan karayolu olaylarının mevzuat çerçevesinde raporlanması ve güncelliğinin sağlanması
Sorumlu Kuruluş: UAB
İlgili Kuruluşlar: AFAD, ÇŞİDB, İB, SB, TENMAK
Çıktılar: Mevzuat çalışmaları
Vade: Kisa Vade

T.2.2. RID kapsamında oluşan demir yolu olaylarının mevzuat çerçevesinde raporlanması ve güncelliğinin sağlanması: T.2.3. IMDG Kod kapsamında oluşan deniz yolu olaylarınin mevzuat çerçevesinde raporlanması ve güncelliğinin sağlanması
UAB: UAB
AFAD, ÇŞİDB, İB, SB, TENMAK: AFAD, ÇŞİDB, İB, SB, TENMAK
Mevzuat çalışmaları: Mevzuat çalışmaları
Kısa Vade: Kısa Vade
Eylemler: T.3.1. Tehlikeli maddelerin karayolu ile taşınmasında meydana gelebilecek kazalar için TAMP ile uyumlu olay türü acil müdahale planının hazırlanması
Sorumlu Kuruluş: UAB
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, İB, SB, AFAD
Çıktılar: Karayolu kazaları acil müdahale planı
Vade: Kisa Vade

Eylemler: T.3.2. Tehlikeli maddelerin demiryolu ile taşınmasında meydana gelebilecek kazalar için TAMP ile uyumlu olay türü acil müdahale planının hazirlanması
Sorumlu Kuruluş: UAB
İlgili Kuruluşlar: ÇŞİDB, İB, SB, AFAD
Çıktılar: Demiryolu kazaları acil müdahale planı
Vade: Kısa Vade

Eylemler: T.3.3. Deniz kirliliğine sebep olabilecek kazalara ilişkin 5312 sayılı Kanun kapsamında hazırlanmış olan ulusal acil müdahale planının ihtiyaçlar doğrultusunda güncellenmesi
Sorumlu Kuruluş: ÇŞİDB
İlgili Kuruluşlar: UAB, İB, SB, AFAD, TENMAK
Çıktılar: Güncel ulusal acil müdahale planı
Vade: Kısa Vade

Hedef 4: Denetim altyapısının güçlendirilmesi: Eylemler

Hedef 4: Denetim altyapısının güçlendirilmesi: T.4.1. İlgili alan tecrübesine sahip kurum ve kuruluşlarda uzman denetçi sayısının artırılması

Hedef 4: Denetim altyapısının güçlendirilmesi: T.4.2. Yetkili denetçi kuruluşların tanımlanması ve mevzuatta etkili yaptırımlara yer verilmesi

Hedef 4: Denetim altyapısının güçlendirilmesi: T.4.3. Yapılan denetimlerin sürekliliğinin sağlanması amacına yönelik denetim planı bilgi sistemi oluşturulması

7. İZLEME VE DEĞERLENDİRME SÜRECİ
Planın izleme ve değerlendirme süreci, izleme ve değerlendirme olmak üzere iki bölümde yapılacaktir; izleme her altı ayda bir eylemlerin izleme tablosu doldurularak, değerlendirme ise yılda bir defa yapılacaktir.

Plandaki eylemlerin izleme ve değerlendirilmesinin yapılması için AFAD bünyesinde bir yazılım oluşturulmuştur. Bu yazılım risk azaltma planının etkililiğini sağlamak için karar vericilere planlarla ilgili durumun gösterilmesi amacıyla kullanılacaktır. Yazılım sayesinde plandaki sorumlu ve ilgili kuruluşlar, şifreleriyle yazılıma giriş yapacak, eylemleri web üzerinden çevrimiçi olarak takip edecek ve eylemlerle ilgili istenen verileri/bilgileri yazılıma girebilecektir. AFAD tarafından plandaki paydaşlar yazılım ve yazılımın kullanımı hakkında bilgilendirecektir. İzleme ve değerlendirme yöntem ve uygulama çalışmaları detaylı şekilde aşağıda anlatilmıştır.

7.1. İzleme Süreci 
• Planın izlenmesi, planda yer alan her eylem bazinda, eylemden/eylemlerden sorumlu kurumun koordinasyonunda ilgili kuruluşlarla, planın yürürlüğe girmesini takip eden aydan itibaren, 6 (altı) aylık periyodu içerisine alacak şekilde gerçekleştirilir.
Eylemlerdeki sorumlu kurum, sorumlu olduğu her eylem için “Eylem İzleme Tablosu” nu doldurarak izleme raporunu oluşturur.

• Eylem izleme tablolarının altı aylik periyot içerisinde eylemin uygulanması ile ilgili durumu,gerçekleştirilen faaliyetleri, eylemin tamamlanma yüzdesini, gelecek altı ayda yapılmasıplanlanan faaliyetleri içermesi esastır.

• Tamamlanması için süre öngörülemeyen sürekli nitelikteki eylemler de dâhil olmak üzere planda bulunan bütün eylemler izleme sürecine tabidir.

• Eylemle ilgili ilk eylem izleme tablosu, planın yürürlüğe girmesini takip eden aydan itibaren,başlangıçtaki mevcut durumu ortaya koyacak biçimde düzenlenir.
• Eylem tamamlandığında son defa eylem izleme tablosu doldurulur.
• Altı aylık periyodun sonunda AFAD eylemden/eylemlerden sorumlu kurumlardan resmi yazı ile “Eylem İzleme Tablosu” nu doldurmasını talep eder ve 30 (otuz) gün içerisinde 

"Eylem İzleme Tablolari" ndan oluşan izleme raporu, eylemden/eylemlerden sorumlu kurum tarafindan AFAD’a gönderilir.

• AFAD’ta bulunan TARAP Sekretaryasi, gelen izleme raporlarının bir araya getirilmesi ile rapor oluşturur.

•Plan yürürlükte olduğu sürece planın izlenmesi devam eder.
Tablo 2: Eylem İzleme Tablosu 
Plan İzleme Dönemi: Eylem Numarası

Plan İzleme Dönemi: Eylem

Plan İzleme Dönemi: Sorumlu Kurum

Plan İzleme Dönemi: İlgili Kuruluşlar

Plan İzleme Dönemi: Eylemin Durumu

Plan İzleme Dönemi: 2( )Devam ediyor

Plan İzleme Dönemi: 3( Tamamlandı

Plan İzleme Dönemi: Eylemin Tamamlanma Yüzdesi*

Plan İzleme Dönemi: Eylemle İlgili Gerçekleştirilen Faaliyetler

Plan İzleme Dönemi: Eylemle İlgili Yapılması Planlanan Faaliyetler

Plan İzleme Dönemi: Eylemin Başlangıcındaki Mevcut Durum**
*Eylemin tamamlanma yüzdesi yazılmalıdır.

** Planın yürürlüğe girmesinden sonra eylem izleme tablosu ilk kez doldurulduğunda bilgi girilmelidir.
Ardından gelen izleme dönemlerinde boş bırakılmalıdır.



7.2. Değerlendirme Süreci 
• Planın değerlendirilmesi, planda yer alan her eylem bazinda, eylemden sorumlu kurumun koordinasyonunda ilgili kuruluşlarla birlikte, planın yürürlüğe girmesini takip eden aydan itibaren 12 (on iki) aylık periyot içerisine alacak şekilde gerçekleştirilir.
• Eylemlerdeki sorumlu kurum, sorumlu olduğu her eylem için “Eylem Değerlendirme Tablosu’”nu doldurarak değerlendirme raporunu oluşturur.

Eylem değerlendirme tablolarının on iki aylık periyot içerisinde eylemin afet riskinin azaltılmasına etkisini, devam eden eylemle ilgili olmak kaydıyla yapılmasına ihtiyaçduyulan/yapılması tavsiye edilen yeni eylem önerilerini, eylemin uygulanması sırasında varsa karşılaşılan zorlukları, varsa başka afet risklerinin artmasına/azalmasına neden olup olmadığını ve eylemin başlatilmasi, sürdürülmesi ve/veya tamamlanması için ihtiyaçduyulan kaynakları, bu kaynaklarla ilgili ayrıntılı bilgiyi içermesi esastır.
Tamamlanması için süre öngörülemeyen sürekli nitelikteki eylemler de dahil olmak üzere planda bulunan bütün eylemler değerlendirme sürecine tabidir.

Eylem tamamlandiğında son defa eylem değerlendirme tablosu doldurulur. Eylemle istenilen neticeye ulaşılıp ulaşılmadıği, tamamlanan eylem sonucunda eylemle ilgili olmak kaydıyla yapılmasına ihtiyaç duyulan/yapılması tavsiye edilen yeni eylem önerileri tabloya işlenir.

On iki aylık periyodun sonunda AFAD eylemden/eylemlerden sorumlu kurumlardan resmi yazı ile “Eylem Değerlendirme Tablosu’nu doldurmasini talep eder ve 60 (altmiş) gün içerisinde değerlendirme raporu, eylemden/eylemlerden sorumlu kurum tarafindan AFAD’a gönderilir.

TARAP grubu, daha önce iletilen 2 (iki) adet konsolide plan izleme raporu ve 1 (bir) adet konsolide değerlendirme raporu üzerine düzenlenen toplantida TARAP'in durumunu değerlendirir. Bu değerlendirme ile, afet risk azaltma eylemleri sayesinde afet riskinin ne ölçüde azaltıldığı, afet türleri açısından afet risk değerlendirmeleri de göz önüne alınarak afet riskinin azaltılmasında istenilen noktaya gelinip gelinmediği ve eylemler nedeniyle afet risklerinin oluşmasına/artmasına sebep olunup olunmadığı ortaya konur.

• Plan yürürlükte olduğu sürece planın değerlendirilmesi devam eder.
Tablo 3: Eylem Değerlendirme Tablosu 
Plan Değerlendirme Dönemi: Eylem Numarası

Plan Değerlendirme Dönemi: Eylem

Plan Değerlendirme Dönemi: Sorumlu Kurum

Plan Değerlendirme Dönemi: İlgili Kuruluşlar

Plan Değerlendirme Dönemi: Eylemin Afet Riskinin Azaltılmasına Etkisi

Plan Değerlendirme Dönemi: Devam Eden Eylemle İlgili Yeni Eylem Önerileri*

Plan Değerlendirme Dönemi: Eylemin Uygulanması Sırasında Karşılaşılan Zorluklar**

Plan Değerlendirme Dönemi: Eylemin Başka Afet Risklerinin Artmasına/ Azalmasına Etkisi***

Plan Değerlendirme Dönemi: Eylemin Başlatılması, Sürdürülmesi ve/ve ya Tamamlanması İçin İhtiyaç Duyulan Kaynaklar****

Plan Değerlendirme Dönemi: Tamamlanan Eylemin Afet Riskinin Azaltılmasına Katkısı ve Tamamlanan Eylemle İlgili Yeni Eylem Önerileri*****
* Öneri bulunması durumunda doldurulacaktır.

** Eylemin uygulanması sırasında karşılaşılan zorluk varsa yazılmalıdır, yoksa boş bırakılmalıdır 
*** Eylemin başka afet risklerinin artmasına/azalmasına etkisi olduğuna dair bilgi varsa yazılmalı ve 
ayrıntılandırılmalıdır. Bilgi bulunmuyorsa boş bırakılmalıdır.

**** Lütfen ayrıntılandırınız.

***** Eylem tamamlandığında doldurulacaktır.