Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının Mal ve Hizmet Alımına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2024-01-20

20 Ocak 2024 CUMARTESİ
Resmî Gazete
Sayı : 32435
YÖNETMELİK
Kültür ve Turizm Bakanlığından:
TÜRKİYE TURİZM
TANITIM VE GELİŞTİRME AJANSININ MAL VE HİZMET
ALIMINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 11/7/2019
tarihli ve 7183 sayılı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında
Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında gerçekleştirilecek olan
mal ve hizmet alımlarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
(2) Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının
7183 sayılı Kanunda belirtilen faaliyetleri içinde olmayan idari
ihtiyaçları ile ilgili mal ve hizmet alımları, bu Yönetmeliğin kapsamı
dışındadır.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 11/7/2019
tarihli ve 7183 sayılı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı
Kurulması Hakkında Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ajans: Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme
Ajansını,
b) Genel Müdür: Türkiye Turizm Tanıtım ve
Geliştirme Ajansı Genel Müdürünü,
c) Harcama birimi: Mal ve hizmet alım sürecini
yürüten ve harcama yetkisi bulunan Ajans içindeki güncel imza sirkülerine
göre harcama yetkisi bulunan yetkili birimi,
ç) Harcama yetkilisi: Güncel imza sirkülerine göre
Ajans birimleri içinde imza yetkisi bulunan en üst yöneticiyi,
d) İstekli: Bu Yönetmelik kapsamında
gerçekleştirilen mal veya hizmet alımlarına teklif veren tedarikçi veya
hizmet sunucusunu,
e) Sözleşme: Mal ve hizmet alımlarında Ajans ile
yüklenici arasında yapılan yazılı anlaşmayı,
f) Yönetim Kurulu: Ajansın Yönetim Kurulunu,
g) Yüklenici: Mal veya hizmet alımı yapılan ve bu
Yönetmelikte belirtilen hâllerde sözleşme imzalanan istekliyi,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte tanımı bulunmayan hususlar
hakkında 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu
İhale Kanununda yer alan tanımlar esas alınır.
Temel
ilkeler
MADDE 4- (1) Ajansın, bu Yönetmeliğe göre yapacağı mal ve
hizmet alımları; saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlilik, gizlilik,
fırsat eşitliği, kamuoyu denetimi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve
zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine
uyularak gerçekleştirilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Harcamalar ve
Alım Usulleri
Harcamalar
ve alım usulleri
MADDE 5- (1) 7183 sayılı Kanunda belirtilen Türkiye’nin
turizm hedeflerine ulaşmasını teminen; ülkemizin
turizm imkân ve fırsatlarının dünyada tanıtılmasına, turizm potansiyelinin
tüm yönleri ile değerlendirilerek ülke ekonomisine kazandırılmasına, turizm
yatırımlarının ülke ekonomisindeki payının ve turizm sektörünün hizmet
kalitesinin artırılmasına yönelik faaliyetler kapsamında, Ajansın yurt
içinden ve yurt dışından yapılacak mal ve hizmet alımları, bütçe imkanları dahilinde bu Yönetmelikte belirtilen usullere göre
pazarlık usulü veya doğrudan temin yöntemi ile temin edilir.
(2) Yönetim Kurulu tarafından, yapılacak mal ve
hizmet alımlarında zorunlu durumlarda yükleniciye yüzde elliye kadar ön
ödeme yapılmasına ve teminata ilişkin karar verilmesi halinde bu karara onay
belgesinde yer verilir.
Doğrudan
temin
MADDE 6- (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen
ihtiyaçların karşılanmasına ilişkin mal ve hizmet alımlarında, aşağıda
belirtilen hallerde, ilân yapılmaksızın, geçici ve/veya kesin teminat
alınmaksızın ve alım komisyonu kurulmaksızın doğrudan temin yöntemi
uygulanır. Alım, harcama yetkilisinin görevlendireceği kişi veya kişilerce
yapılır.
a) 4734 sayılı Kanunun 22 nci
maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde büyükşehir belediye sınırları dahilinde bulunan idareler için belirlenen miktarın on
katını geçmeyen mal ve hizmet alımları.
b) İhtiyacın sadece gerçek veya tüzel tek kişi
tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi.
c) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile
ilgili özel bir hakka sahip olması halleri.
ç) Temsil ve ağırlama faaliyetleri kapsamında
yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin mal ve hizmet alımları.
Pazarlık
usulü
MADDE 7- (1) 6 ncı maddede
belirtilenlerin dışında kalan ihtiyaçlara yönelik mal ve hizmet alımları
pazarlık usulü ile temin edilir.
(2) Pazarlık usulünde davet edilecek istekliler
harcama yetkilisince belirlenir ve davet edilecek istekli sayısı ivedi veya
zorunlu haller dışında üçten az olamaz.
(3) İlan/duyuru yapılmaksızın istekliler doğrudan
teklif vermeye davet edilir. Teklif veren isteklilerde sayı sınırı aranmaz.
(4) Davet edilen isteklilerden alımın niteliğine
göre gerektiğinde istenilecek ekonomik, mali, mesleki ve teknik
yeterliklerine ilişkin hususlar alım dokümanında belirtilir.
(5) Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesini
müteakip, alım dokümanında belirtilen şartları karşılayan istekli/istekliler
ile daha önceki teklif fiyatını aşmamak üzere fiyat üzerinde görüşme
yapılarak alım sonuçlandırılır.
(6) İdare, pazarlık usulü ile gerçekleştirilecek
alımlarda, teknik kriterleri görüşerek ya da bu
kriterleri görüşmeksizin yalnızca fiyat üzerinde görüşme yaparak alımı
sonuçlandırmakta serbesttir. Bu husus alım dokümanında belirtilir.
(7) Pazarlık usulüne göre yapılacak alımlarda; yurt
dışında mal ve hizmet alımlarında, mal ve hizmet alımı yapılan ülkenin
iktisadi durumu, siyasi rejimi, mevzuatı, örf ve adetleri gibi özel
şartları dikkate alınır.
Parasal
değerler ve döviz karşılıklarının tespiti
MADDE 8- (1) Yurt dışında yapılacak mal ve hizmet alımları
bakımından, bu Yönetmelikte yer alan parasal değerlerin belirlenmesinde
4734 sayılı Kanunun 67 nci maddesi uyarınca
güncellenen tutarlar esas alınır.
(2) Bu Yönetmelikte yer alan parasal değerlerin
döviz karşılığının tespitinde, her yılın ilk iş gününün Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası gösterge niteliğindeki efektif satış kuru esas alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Pazarlık
Usulüne İlişkin Hususlar
Alım
komisyonunun kurulması ve çalışma esasları
MADDE 9- (1) Pazarlık usulüne ilişkin mal ve hizmet
alımları; Genel Müdür tarafından biri başkan olmak ve en az üç veya tek
sayıda kişiden oluşmak üzere kurulacak alım komisyonu tarafından yapılır.
Komisyon üyeleri mal veya hizmet alımına konu faaliyetleri yürütecek
personel arasından seçilir.
(2) Alım komisyonunun görevlendirilmesi sırasında,
asıl üyeler ile bu üyelerin yerine geçecek yedek üyelerin isimleri ve bu
üyelerin komisyonda hangi sıfatla yer alacakları belirtilir.
(3) Alım komisyonu, her bir harcama birimi
bünyesinde, güncel imza sirkülerine göre harcama yetkisi bulunan yetkili
kişinin teklifi ve Genel Müdürün onayı ile kurulur.
(4) Harcama yetkilisi, alım komisyonunda yer
alamaz.
(5) Alım komisyonu eksiksiz olarak toplanır ve
kararlar çoğunlukla alınır. Alım komisyonu üyeleri, kararlarında çekimser
kalamaz. Alım komisyonu başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumlu olup
karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçelerini komisyon kararına yazmak
ve imzalamak zorundadır. Alım komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen
tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin ad ve soyadları, unvanları ve
komisyondaki sıfatları belirtilerek imzalanır.
(6) Alım komisyonu, teklif veya başvuru kapsamında
sunulan belgelerin doğruluğunu teyit için gerekli gördüğü belge ve bilgileri
isteyebilir. Alım komisyonu tarafından bu doğrultuda yapılan talepler,
isteklilerce ivedilikle yerine getirilir. İstekliler tarafından sunulan
belgelerde, teklifin esasını değiştirmeyecek nitelikte eksiklik veya maddi
hata bulunması hâlinde, alım komisyonu süre belirterek istekliden tespit
ettiği maddi hata veya eksikliği gidermesini talep edebilir.
(7) Alım komisyonu tarafından gerekli görülen
hâllerde, uygun görülen istekli veya isteklilerden bir veya daha fazla
sayıda indirimli teklif sunmaları istenebilir.
Yaklaşık
maliyet ve piyasa fiyat araştırması
MADDE 10-
(1) Pazarlık usulü ile yapılacak
mal ve hizmet alımlarında alım komisyonu tarafından her türlü fiyat
araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere ve
dayanaklarıyla birlikte yaklaşık maliyet belirlenir. Bu durumda yaklaşık
maliyete, alıma ilişkin dokümanda yer verilmez ve yaklaşık maliyet
isteklilere veya alım süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere
açıklanmaz.
(2) Alım komisyonu tarafından, alım konusu iş ile
iştigal eden bir veya birden fazla istekliden fiyat teklifleri alınarak piyasa
fiyat araştırması yapılır. Araştırma sonucu hazırlanan tutanak araştırmayı
yapan komisyonca imzalanır ve alım onay belgesine eklenir.
(3) Yaklaşık maliyet hesaplaması; Ajansın daha önce
yaptığı işler için aldığı fiyat teklifleri, internet kaynakları, telefon
veya elektronik posta yoluyla alınan fiyat bilgileri, broşürler ve benzeri
bilgiler kullanılarak yapılabilir.
(4) Ajans, yaklaşık maliyetin belirlenmesi
süresince görüşme yapılan gerçek veya tüzel kişiyi teklif vermeye davet
etmek zorunda değildir.
İsteklilerde
aranacak şartlar
MADDE 11-
(1) Pazarlık usulüne göre
yapılacak mal ve hizmet alımlarında, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde
sayılan bilgi ve belgeleri isteyip istememek veya ilave bilgi ve belgeler
talep etmek Ajansın takdirindedir. İşin niteliği, önceliği, kapsamı ve
süresi dikkate alınarak belgelerden hangilerinin isteneceği Ajans
tarafından belirlenir.
(2) Alım işine teklif verebilmek için alıma ilişkin
dokümanda belirtilen gerekli nitelik ve yeterliğe sahip bulunmak, bu
dokümanlarda belirtilen bilgi ve belgeler ile talep edilmiş ise geçici
teminat vermek ve tebligat için adres beyanında bulunmak zorunludur.
(3) İstenilen yeterlik kriterlerinin iş ortaklığı
ya da konsorsiyum şeklinde katılım olması
durumunda hangi oranda pilot ya da özel ortak tarafından karşılanması
gerektiğini Ajans belirler. Yeterlik kriterleri;
ekonomik ve mali ile mesleki ve teknik yeterlik kriterleri şeklinde olmak
üzere, birlikte ya da ayrı ayrı olmak üzere Ajans
tarafından işin niteliği göz önünde bulundurularak belirlenebilir. Ajans
tarafından istenen yeterlik kriterlerinin tevsik
edilmesi ve değerlendirilmesinde 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat
hükümleri uygulanır.
Tekliflerin
değerlendirilmesi ve yüklenici seçimi
MADDE 12-
(1) Alım komisyonu, alınan
tekliflerin varsa idari ve teknik şartnameye uygunluğunu ve istekli
firmaların ve sundukları belgelerin yeterliğini değerlendirir.
(2) Alım komisyonu, gerek görmesi hâlinde
tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde
yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı veya
elektronik ortamda tekliflerini açıklamalarını isteyebilir.
(3) Alım komisyonu tarafından yapılan değerlendirme
neticesinde en uygun geçerli fiyat teklifleri tespit edilir, pazarlık
yapılır. Komisyon kararında, pazarlığın ne şekilde yapıldığı, ne gibi
tekliflerde bulunulduğu ve üzerine alım yapılanın tercih sebepleri açıkça
belirtilir. İhale komisyonunun kararları harcama yetkilisince onaylanarak
kesinleşir. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif
edilen bedeller, pazarlık sonucu oluşan nihai bedel ve alımın hangi istekli
üzerine hangi gerekçelerle bırakıldığı belirtilir.
(4) Harcama yetkilisi, alım komisyonu kararını
onaylar veya gerekçesini belirtmek suretiyle alımı beş gün içerisinde iptal
eder.
(5) Ajans verilmiş olan bütün teklifleri reddederek
alım işlemlerini iptal etmekte serbesttir. Alımın iptal edilmesi nedeniyle
isteklilerce Ajanstan herhangi bir hak talebinde bulunulamaz.
Yüklenicinin
sorumlulukları
MADDE 13-
(1) Ajansın talep ettiği nitelik
ve niceliklere uygun olmayan mal tedariki ve hizmet sunumu durumunda ortaya
çıkabilecek her türlü zarar ve ziyandan doğrudan yükleniciler sorumludur.
Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yükleniciye ikmal ve tazmin ettirilir.
Ayrıca teminat alınmışsa gelir kaydedilir.
(2) Alım konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç
duyulması ve alım dokümanında gerekli düzenlemelerin yapılması kaydıyla alt
yüklenici çalıştırılmasına izin verilmesi halinde alt yüklenicilerin
yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu asıl yüklenicinin sorumluluğunu
ortadan kaldırmaz.
Alt
yükleniciler
MADDE 14-
(1) Alım konusu işin özelliği
nedeniyle ihtiyaç görülmesi hâlinde, alım dokümanında gerekli düzenlemelerin
yapılması kaydıyla alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilebilir.
Sözleşmeye
davet
MADDE 15-
(1) Bu Yönetmelik kapsamında
yapılacak alımlarda, sözleşme yapılmasının öngörülmesi hâlinde en uygun
teklif sahibi istekliye, on iş günü içinde sözleşmeyi imzalaması hususu
bildirilir.
(2) Yapılacak mal ve hizmet alımlarında sözleşmenin
imzalanacağı tarihte, alım üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan
yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur. İsteklinin yasaklı
olması durumunda bu istekli ile sözleşme imzalanmaz.
(3) Sözleşmeden önce kesin teminat alınmayan mal ve
hizmet alımlarında sözleşmeye davet, kesin teminat istenilmeksizin birinci
fıkra hükümlerine göre yapılır.
Alım
işlem dosyası
MADDE 16-
(1) Bu Yönetmelik kapsamında alımı
yapılacak her iş için bir işlem dosyası düzenlenir. Bu dosyada, harcama
yetkilisince onaylanan alım onay belgesi ve varsa eki yaklaşık maliyete
ilişkin hesap cetveli, şartname ve sözleşme tasarısı ile istekliler
tarafından sunulan teklifler ve diğer belgeler, varsa alım komisyonu
kararları ile alınan teminatlar gibi alım süreci ile ilgili bütün belgeler
bulunur.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak alımlarda;
isteklilere talimatları içeren idari şartname, yapılacak işin teknik
detaylarını tarif eden teknik şartname ve sözleşme tasarısı gibi alıma
ilişkin doküman hazırlanabilir.
Geçici
teminat
MADDE 17-
(1) Pazarlık usulüne göre yapılan
mal ve hizmet alımlarında geçici teminat alınması Ajansın takdirindedir.
Geçici teminat alınmasına karar verilen hâllerde, alıma ilişkin dokümanda
belirtilmek kaydıyla teklif edilen ilk bedelin %5’inden az olmamak üzere, istekli
tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınabilir.
Kesin
teminat
MADDE 18-
(1) Pazarlık usulüne göre yapılan
mal ve hizmet alımlarında kesin teminat alınması Ajansın takdirindedir.
(2) Alım onay belgesinde belirtilmesi kaydıyla
taahhüdün sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak
amacıyla, sözleşmenin yapılmadan önce alım bedeli üzerinden hesaplanmak
suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınabilir.
Ön
ödemeye ilişkin teminat
MADDE 19-
(1) Yönetim Kurulu tarafından
zorunlu durumlarda yüzde elliye kadar ön ödeme yapılmasına ve teminat
alınmasına karar verilmesi durumunda, sözleşme yapılmadan önce ön ödemeye
ilişkin, Yönetim Kurulu kararında belirtilen miktarda teminat alınır.
(2) Yüklenici tarafından sözleşmeye konu işin,
eksiksiz ve tam olarak Ajansa teslim edilmesiyle, sözleşme bedelinden
yükleniciye yapılan ön ödeme tutarı mahsup edilerek kalan mal veya hizmet
bedeline ilişkin ödeme yükleniciye yapılır.
Teminat
olarak kabul edilecek değerler
MADDE 20-
(1) Aşağıda sayılan kıymetler
teminat olarak kabul edilebilir ve birbirleri ile değiştirilebilir:
a) Tedavüldeki Türk Parası, yabancı para cinsinden
teklif verilmesine izin verilen alımlarda teklif edilen yabancı para.
b) Bankalar tarafından verilen teminat mektupları.
c) Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen
devlet iç borçlanma senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.
ç) Türkiye’de yerleşik sigorta şirketleri
tarafından kefalet sigortası kapsamında düzenlenen kefalet senetleri.
(2) Teminat mektupları Ajans tarafından teslim
alınır. Teminat tutarının nakit para olarak verilmesi durumunda, bu paranın
Ajansın belirttiği banka hesap numarasına yatırılması zorunludur.
(3) Teminat mektupları süreli veya süresiz olarak
verilebilir. Süreli olarak verilen teminat mektuplarının süresi, Ajans
tarafından belirlenir. Teklif geçerlilik süresinin veya işin süresinin
uzatılması hâlinde teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır.
(4) Bu Yönetmeliğe göre yapılacak alımlarda
bankalarca verilecek teminat mektuplarının kapsamı ve şekli konusunda, 4734
sayılı Kanunun 35 inci maddesine göre Kamu İhale Kurumunun tespit ettiği
hususlar geçerlidir.
(5) Ajansa verilecek teminat mektuplarının, ilgili
mevzuat uyarınca Türkiye’de bankacılık faaliyetinde bulunmalarına izin
verilen yerli ve yabancı bankalarca düzenlenmesi şarttır.
Teminat
mektuplarının iadesi
MADDE 21-
(1) Alım üzerine bırakılan istekli
ile en uygun ikinci teklif sahibi istekliye ait teminatlar dışında kalan
diğer isteklilere ait geçici teminatlar hemen iade edilir.
(2) Kesin teminat, yüklenicinin herhangi bir
borcunun veya yükümlülüğünün kalmadığının tespitini müteakip iade edilir.
Sözleşme
kapsamında yapılacak işin artışı veya eksilişi
MADDE 22- (1) Bu Yönetmelik
kapsamında yapılacak olan mal ve hizmet alımlarında öngörülemeyen durumlar
nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde artışa konu olan işin
sözleşme kapsamında olması ve asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik
olarak mümkün olmaması şartıyla mevcut sözleşme koşulları aynen geçerli
olmak üzere alım bedelinin en çok %40’ına kadar artış veya eksiliş
yapılabilir. Artırılan iş için
ek süre verilebilir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen artış işlemi için
işin dayandığı alım kararını onaylayan harcama yetkilisinden artışa ilişkin
tekrar onay alınması gereklidir. İş artışı halinde ek kesin teminat
aranmaz. İş eksilişlerinde onay zorunluluğu aranmaz.
(3) Alım konusu işin sözleşme bedelinin %50’sinden
daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması hâlinde yükleniciye, yapmış
olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme
bedelinin %50’si ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki
bedel farkının %5’i ödenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Yasak
fiil ve davranışlar ile cezai hükümler
MADDE 23-
(1) Bu Yönetmelik kapsamında
gerçekleştirilecek alımlarda ortaya çıkabilecek her türlü yasak fiil ve
davranışlar ile isteklilerin ve görevlilerin ceza sorumluluğuna ilişkin
hususlarda 4734 sayılı Kanun ile 5/1/2002 tarihli
ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununda belirtilen hükümler
uygulanır.
(2) Ajansın yabancı ülkelerdeki mal ve hizmet
alımları dışında bu Yönetmelik kapsamında gerçekleştirilen mal ve hizmet
alımlarına ilişkin yapılacak ödemelerde, 21/7/1953
tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarını Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A
maddesi dikkate alınarak ödemede bulunulur.
Hüküm
bulunmayan haller
MADDE 24-
(1) Bu Yönetmelik ile bu
Yönetmelik kapsamında hazırlanan düzenleyici işlemlerde veya alım
dokümanında hüküm bulunmayan hallerde; bu Yönetmeliğe aykırı olmamak
kaydıyla ve mahiyetine uygun düştüğü ölçüde, 4734 sayılı Kanun, 4735 sayılı
Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanabilir.
Başlanmış
olan işler
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten önce onay belgesi düzenlenmek suretiyle
başlanmış olan işler, doğrudan temin yöntemi ile sonuçlandırılır.
Yürürlük
MADDE 25-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 26-
(1) Bu Yönetmeliği Kültür ve
Turizm Bakanı yürütür.