Anayasa Mahkemesinin 4/3/2021 Tarihli ve E: 2018/12 (Siyasi Parti Mali Denetimi), K: 2021/81 Sayılı Kararı
ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI | 2021-04-09

9 Nisan 2021 CUMA 
Resmî Gazete 
Sayı : 31449
ANAYASA MAHKEMESİ KARARI 
Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:
Esas Sayısı : 2018/12 (Siyasi Parti Mali Denetimi)
Karar Sayısı : 2021/81

Karar Tarihi: 4/3/2021


I. MALİ DENETİMİN KONUSU 
Adalet ve Kalkınma Partisinin 2017 yılı kesin hesabının incelenmesidir.
II. İLK İNCELEME 
1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serdar ÖZGÜLDÜR, Serruh KALELI, Recep KÖMÜRCÜ,Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAKYEMEZ'in katılımlarıyla 13/2/2019 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında;
2. Adalet ve Kalkınma Partisinin 2017 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
- Dosyada eksiklik bułunmadığından işin esasının incelenmesine.
- Esas incelemenin yapılabilmesi amacıyla Genel Merkez kesin hesabının dayanağınıoluşturan gelir gider belgeleri ile bu belgelerin kaydedildiği defterleri Sayıştay Başkanlığına göndermesi için Partiye bu kararın tebliğinden itibaren otuz gün süre verilmesine.
OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ
3. Adalet ve Kalkınma Partisinin Anayasa Mahkemesine verdiği 2017 yılı kesin hesap çizelgeleri ile dayanağını oluşturan defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçlarını içeren ve Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanıp Raportör Ömer DURSUN tarafindan Heyete sunulan esas inceleme raporu, Anayasa ve 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayıl Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile 22/4/1983tarihli ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun ilgili kuralları, bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
4. Denetimin maddi ögelerini oluşturan defter ve belgelerde Partinin 2017 yılıgelirler toplamının 276.580.540,01 TL. bir önceki yildan devreden nakit ve alacaklar toplamının 10.978.790,94 TL, yıl sonundaki borç toplamının 52.917.294,77 TL olduğu ve giderler toplamının 291.812.605,17 TL, geçen yildan devreden borç toplamının 40.446.429,25TL, gelecek yıla devreden nakit ve alacaklar toplamının 8.217.591,30 TL olduğu anlaşılmaktadır.


5. Partinin 2017 yılı kesin hesabının gelir ve gider rakamlarının yukanda açıklanan tutarlardan oluştuğu, bu hâliyle 2017 yılı kesin hesabının doğru, denk ve 2820 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna varılmıştir.

A. Gelirlerin Incelenmesi 
1. Genel Merkez Gelirleri 
6. Partinin Genel Merkez gelirleri toplamı 186.338.126,82 TL olup bu tutarın 3.510.920,45 TL'si parti malvarlığı gelirlerinden, 119.170.658 TL’si devlet yardımlarından,63.560.198,90 TL'si bağış ve yardımlardan ve 96.349,47 TL'si diğer gelirlerden oluşmaktadır.

7. Parti Genel Merkezinin defter kayitları ve gelir belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayıl Kanuna uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

2. il Örgütleri Gelirleri 
8. Parti il örgütlerinin gelirleri toplamı 90.242.413,19 TL olup bu tutarın 62.475TL'si üye giriş aidatından, 4.420.001,94 TL'si üye yıllık aidatından, 504.092 TLsi satışgelirlerinden, 44.502.000 TL'si Genel Merkez yardımlarından, 372.154,83 TL'si parti malvarlığı gelirlerinden, 35.870.754,19 TL'si bağış ve yardımlardan ve 4.510.935,23 TL'si diğer gelirlerden oluşmaktadır.

9. Parti il örgütlerinin 2017 yılı kesin hesap çizelgelerinin gelir bölümü üzerinde yapılan inceleme neticesinde gelirlerin 2820 sayılı Kanun’a uygun olarak sağlandığı sonucuna varılmıştır.

B. Giderlerin İncelenmesi 
1. Genel Merkez Giderleri 
10. Partinin Genel Merkez giderleri toplamı 196.459.699,81 TL olup bu tutarin 22.861.206,75 TL'si personel giderlerinden. 4.007.424,72 TL'si kira giderlerinden.1.190.586,21 TL'si haberleşme giderlerinden, 547.756,20 TL°si basılı kâğıt, kırtasiye ve diğer giderlerden, 3.594.213,14 TL'si isitma aydınlatma ve temizlik giderlerinden, 1.306.185,31TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden, 44.502.000 TL'si teşkilata yardım giderlerinden,2.952.654,83 TL'si seyahat giderlerinden, 1.493.601,26 TL'si taşima vasita giderlerinden,19.656.016,71 TL'si basın yayın ve tanıtim giderlerinden. 256.409,26 TL'si vergi. sigorta,noter ve mahkeme giderlerinden, 1.041.204,24 TL'si gelir getirici malzeme giderlerinden.76.091.176,46 TL'si seçim giderlerinden ve 16.959.264,72 TL°si diğer giderlerden oluşmaktadır.

11. Parti Genel Merkezinin defter kayitları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanuna uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.


2. il Örgütleri Giderleri 
12. Parti il örgütlerinin giderleri toplamı 95.352.905,36 TL olup bu tutarın 11.196.806,70 TL'si personel giderlerinden, 14.738.399,52 TL'si kira giderlerinden.5.712.117,18 TL'si haberleşme giderlerinden, 2.205.135,87 TL'si basılı kâğıt, kırtasiye ve diğer giderlerden, 5.320.755,32 TL'si isitma, aydınlatma, temizlik giderlerinden,18.380.024,09 TL'si temsil ve ağırlama giderlerinden, 3.589.688,91 TL'si teşkilata yardım giderlerinden, 1.953.433,40 TL'si seyahat giderlerinden, 4.424.788,71 TL'si taşıma ve vasita giderlerinden, 4.846.764,23 TL'si basın yayın ve tanıtım giderlerinden, 5.207.114.47 TL'si vergi, sigorta, noter ve mahkeme giderlerinden, 1.424.535.67 TL'si gelir getirici malzeme giderlerinden, 8.144.716,71 TL'si seçim giderlerinden ve 8.208.624,58 TL'si diğer giderlerden oluşmaktadır.

13. Parti il örgütlerinin defter kayıtları ve gider belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde giderlerin 2820 sayılı Kanun'a uygun olarak gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

C. Parti Mallarının İncelenmesi 
14. Partinin defter ve belgeleri üzerinde yapilan incelemede 993.750 TL tutarında arsa ve arazi alım ediniminin, 2.285.319,90 TL tutarında bina ediniminin, 1.614.596,26 TL tutarında taşit ediniminin ve 1.523.805,25 TL tutarında demirbaş ve menkul kiymet ediniminin olduğu anlaşılmıştır.

15. Yapılan inceleme neticesinde Partinin 2017 yılı içinde gerçekleştirdiği 993.750TL tutarındaki arsa ve arazi alım ediniminin, 2.285.319,90 TL tutarındaki bina ediniminin.1.614.596,26 TL tutarındaki taşit ediniminin ve 1.523.805,25 TL tutarındaki demirbaş ve menkul kıymet ediniminin 2820 sayılı Kanuna uygun olduğu tespit edilmiştir.
IV. SONUÇ
Adalet ve Kalkınma Partisinin 2017 yılı kesin hesabının incelenmesi sonucunda;
Partinin 2017 yıli kesin hesabında gösterilen 276.580.540,01 TL gelir, 10.978.790,94TL bir önceki yıldan devreden nakit ve alacak, 52.917.294,77 TL yılsonundaki borç toplamıile 291.812.605.17 TL gider, 40.446.429.25 TL önceki yıldan kalan borç ödemeleri,8.217.591,30 TL gelecek yila devreden nakit ve alacak toplamı ile 993.750 TL tutarındaki arsa ve arazi alim ediniminin, 2.285.319,90 TL tutarındaki bina ediniminin, 1.614.596,26 TL tutarındaki taşıt ediniminin ve 1.523.805,25 TL tutarındaki demirbaş ve menkul kiymet ediniminin eldeki bilgi ve belgelere göre doğru, denk ve 22/4/1983 tarihli ve 2820 sayılıSiyasi Partiler Kanununa uygun olduğuna 4/3/2021 tarihinde OYBİRLİĞiYLE karar verildi.
Başkan Zühtü ARSLAN 
Başkanvekili Hasan Tahsin GÖKCAN 
Başkanvekili Kadir ÖZKAYA 

Üye Üye Üye Engin YILDIRIM Hicabi DURSUN Celal Mümtaz AKINCl 
Üye Üye Üye Muammer TOPAL M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ
Üye Üye Üye Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Yıldız SEFERİNOĞLU 
Üye Üye Üye Selahaddin MENTEŞBasri BAĞCI Irfan FIDAN