Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
YÖNETMELİKLER | 2023-03-14

14 Mart 2023 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 32132
YÖNETMELİK
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığından:
YAPI
MALZEMELERİ VE ZEMİN LABORATUVARLARI UYGULAMA
YÖNETMELİĞİNDE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 11/12/2020 tarihli ve 31331 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama
Yönetmeliğinin 1 inci maddesinde yer alan “Çevre ve Şehircilik” ibaresi
“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde yer alan
“Kanunun” ibaresinden sonra gelmek üzere “5 inci,” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (c), (h) ve (ı) bentlerinde yer alan “Çevre ve Şehircilik”
ibareleri “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği” şeklinde değiştirilmiş,
(ğ), (ş) ve (t) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (n) bendinde yer
alan “Bakanlıkça” ibaresinden sonra gelmek üzere “Ek-8’de belirtilen”
ibaresi eklenmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.
“ğ) Deney yapan eleman: İlgili denetçi mühendisin
sevk ve idaresi altında laboratuvarın kapsamındaki deneylere ilişkin görev
yapan; Bakanlıktan veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş kurum veya
kuruluşlardan eğitim almış, inşaat mühendisi veya jeoloji mühendisi veya
jeofizik mühendisi veya kimya mühendisi veya yapı öğretmeni veya inşaat
teknikeri veya geoteknik teknikeri veya inşaat teknolojileri teknikeri veya
hazır beton teknikeri veya yapı teknikeri veya yapı denetim teknikeri veya
yapı teknisyenini,”
“ş) Numune: Bütünü temsil eden örneği,
t) Numune alma elemanı: Zemin deneyleri ve
sertleşmiş beton deneyleri hariç olmak üzere denetçi mühendisin sevk ve
idaresi altında, teknik eleman olarak değerlendirilmek üzere, laboratuvarın
kapsamındaki deneylere ilişkin Bakanlıktan veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş
kurum veya kuruluşlardan eğitim almış en az lise mezunu kişiyi,”
“z) Kapsam: Laboratuvar izin belgesinde deney
kapsam listesi adı altında yer alan zemin, inşaat ve yapı malzemeleri ile
ilgili hammadde veya mamul maddelere ait deney adlarını ve standartlarını,”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Laboratuvarlar, yapı malzemesi laboratuvarı ve
zemin laboratuvarı olmak üzere iki şekilde belgelendirilir. Yapı malzemesi
laboratuvarları zemin deneyleri konusunda, zemin laboratuvarları ise yapı
malzemesi konusunda kapsam genişletemez. Laboratuvarın faaliyet göstereceği
ilde, analizlerin ve kullanılan cihazların gerektirdiği özel koşulları
sağlamak üzere, en az 150 m² net alana sahip tam donanımlı bir tesis
kurması zorunludur. Bu alan ilk kapsama ilave her deney için 2 m²
arttırılır.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci
fıkrasında yer alan “ve/veya” ibaresi “veya” şeklinde değiştirilmiş, ikinci
fıkrasının ikinci cümlesi ile beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş, altıncı fıkrasının (ç) bendinde yer alan “düzenlenmiş”
ibaresi “Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından akredite edilmiş bir
kalibrasyon laboratuvarınca düzenlenen” şeklinde değiştirilmiş ve aynı
fıkranın (d) bendine aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“Bu sayı, her ilde en az üç yapı
malzemesi ve en az iki zemin laboratuvarı olmak koşulu ile yapı malzemesi
ve zemin laboratuvarı için ayrı ayrı, güncel konumda ve taşıyıcı sistem
bölümü tamamlanmamış denetlenen inşaat alanının 360.000 m²’ye bölünmesi ile
elde edilen sonucun %25’i kadardır.”
“(5) Yapı malzemesi laboratuvarlarında ilgili
kalite kontrolü için beton esas olmak üzere ilgili yapı malzemesi kalite
kontrolü deneyleri konusunda en az iki yıl meslek içi ihtisas alanında
laboratuvar denetçi belgesine sahip inşaat mühendisi ile en az iki deney
yapan eleman istihdam edilir. Zemin laboratuvarlarında zemin deneyleri
konusunda, en az iki yıl meslek içi ihtisas alanında laboratuvar denetçi
belgesine sahip en az bir jeoloji mühendisi ile en az iki deney yapan
eleman zorunlu olmak üzere denetçi belgesine sahip inşaat veya jeofizik
mühendisi istihdam edilir. Bu koşullara ilave olarak laboratuvarların
kapsamında kimyasal deneylerin bulunması halinde ilgili kalite kontrolü
deneyleri konusunda en az iki yıl meslek içi ihtisas alanında laboratuvar
denetçi belgesine sahip kimya mühendisi de istihdam edilir. Laboratuvarda
kalite yöneticisi bulundurmak zorunludur. Kalite yöneticisi olarak bünyesindeki
laboratuvar denetçi mühendisi veya deney yapan elemanı
görevlendirilebileceği gibi ayrıca bir kalite yöneticisi de istihdam
edebilir. Laboratuvarda, yapı malzemeleri kapsamında olmak üzere, denetçi
mühendisin sevk ve idaresi altında numune alma elemanı istihdam
edilebilir.”
“Üniversitelerin bünyelerinde yer
alan laboratuvarlar için kurum yetkililerince düzenlenmiş 4708 sayılı Kanun
kapsamında hizmet vermek üzere başvuru yapılmasında sakınca olmadığını
belirten belgenin bulunması.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, altıncı fıkrasının son cümlesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiş, yedinci fıkrasında yer alan “izin belgesi için”
ibaresinden sonra gelmek üzere “laboratuvar kuruluşunun faaliyet gösterdiği
ilin” ibaresi eklenmiş, aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(1) İzin belgeli laboratuvarın olmadığı illerde
veya izin belgeli laboratuvarlardan bir veya bir kaçının askıya alınması
nedeni ile o ilde faaliyet gösterebilecek laboratuvar kuruluşu sayısının
altıncı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sayının altına düşmesi
halinde diğer ilde faaliyet gösteren izin belgeli laboratuvarlar sahip
oldukları kapsam listesinde yer alan deneyler için numune toplama istasyonu
açabilirler. Ancak o ilde izin belgeli bir laboratuvarın açılması veya izin
belgeli laboratuvarların askıdan indirilmesi halinde açılış sırasına göre
diğer ilde faaliyet gösteren izin belgeli laboratuvarlar numune toplama
istasyonunu kapatmak zorundadırlar.”
“Heyet, bu tutanak, değerlendirme
raporu ve değerlendirme heyetince onaylı yerleşim planını en geç beş iş
günü içerisinde laboratuvar kuruluşunun faaliyet gösterdiği ilin İl Yapı
Denetim Komisyonuna bir yazı ile gönderir.”
“(8) Numune toplama istasyonunun gerekli şartları
kaybetmesi veya laboratuvarın talebi ile veya laboratuvar sayısının altıncı
maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sayıya ulaşması hallerinde,
değerlendirme heyetince yerinde yapılan inceleme raporunun İl Yapı Denetim
Komisyonuna teslim edilmesini müteakip, İl Yapı Denetim Komisyonunca numune
toplama istasyonu izin belgesi iptal edilir.”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci
fıkrasında yer alan “Laboratuvar, kapsam listesindeki” ibaresi “Yapı
malzemesi laboratuvarı, kapsam listesindeki ilgili” şeklinde değiştirilmiş,
dördüncü fıkrasında yer alan “askıda olması” ibaresinden sonra gelmek üzere
“ve/veya deney kabiliyetini etkileyecek türden tadilat ve benzeri durumlar
ile belgesi kapsamında yer alan bir veya birkaç deney için kullandığı
cihazın arızalanması” ibaresi eklenmiş, aynı fıkraya aşağıdaki cümle
eklenmiştir.
“Laboratuvarlar iş yoğunluğu sebebi
ile taşeron laboratuvardan deney hizmeti alamaz.”
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
“(6) Numune toplama istasyonları, her yıl biri
vizeye esas olmak üzere en az üç defa faaliyet gösterdiği ilin İl Yapı
Denetim Komisyonunun görevlendirdiği elemanlarca denetlenir ve
değerlendirme raporları komisyon kararı alınmak üzere laboratuvar
kuruluşunun faaliyet gösterdiği ilin İl Yapı Denetim Komisyonuna bir yazı
ile gönderilir.”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
“(16) Yapı malzemesi laboratuvarlarının deney
kapsamı minimum; taze betondan numune alınması, taşınması, kürü, basınç
deneyinin yapılması, sertleşmiş betondan yerinde numune alınması ve
deneyinin yapılması, betonarme çeliğinden numune alınması ve çekme
deneyinin yapılmasını ihtiva eder.”
MADDE 10-
Aynı Yönetmeliğin 11 inci
maddesinin dokuzuncu fıkrasının (c) bendinde yer alan “yapı malzemeleri
laboratuvarında” ibaresi “laboratuvarda” şeklinde değiştirilmiş, onuncu
fıkrasının (b) ve (d) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı
fıkranın (e) bendinde yer alan “üç yılını” ibaresi “iki yılını” şeklinde
değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
“b) İlgili sağlık kurum veya kuruluşunca,
şantiyelerde görevini yapmaya engel bir durumu olmadığı belirlenen,”
“d) Akademisyenlerin yükseköğretim kurumlarında
gerçekleştirdiği eğitim faaliyetlerinde geçen süre de fiili çalışmadan
sayılarak, mesleğinde fiilen en az beş yıl çalıştığını, ilgili kurum ve
kuruluşlardan alınacak belgeler ile gösteren,”
“(14) Laboratuvar kuruluşunda görev alacak denetçi
mühendislerin, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü
maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan
dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa
bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin
işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye
fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan
malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından adli sicil kaydı
bulunmamalı, ilgili meslek odasına kayıtlı olmalı, şantiyelerde görevini
yapmaya engel bir durumu olmadığı ilgili sağlık kurum veya kuruluşunca
belirlenmeli, noterlikçe tasdikli imza beyanı olmalı ve T.C. kimlik
numarası Merkez veya İl Yapı Denetim Komisyonuna sunulmalıdır.
(15) Laboratuvar kuruluşunda görev alacak deney
yapan eleman ve numune alma elemanlarının şantiyelerde görevini yapmaya
engel bir durumu olmadığı ilgili sağlık kurum veya kuruluşunca
belirlenmeli, 5237 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler
geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla
süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine
karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar,
zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni
kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına
fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya
kaçakçılık suçlarından adli sicil kaydı bulunmamalı, mühendis olanlar
ilgili meslek odasına kayıtlı olmalı ve T.C. kimlik numarası Merkez veya İl
Yapı Denetim Komisyonuna sunulmalıdır.
(16) Laboratuvar kuruluşu ile istihdam edilecek
denetçi, deney yapan eleman, numune alma elemanı ve kalite yöneticisi
arasında, çalışma saatleri, ücret, görev ve sorumlulukları içeren bir
sözleşme akdedilir.”
MADDE 11-
Aynı Yönetmeliğin 12 nci
maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “tarafında” ibaresi “tarafından”
şeklinde, aynı fıkrada yer alan “1 yıl” ibaresi “altı ay” şeklinde değiştirilmiş,
aynı fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiş, beşinci fıkrasında yer alan
“asıllarını ve” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
“Laboratuvar izin belgesi,
laboratuvarın kapsamında yer alan bir veya birkaç deney için kullandığı
cihazın arızalanması halleri hariç olmak üzere, laboratuvarın talebi ile
bir yıl içerisinde bir defa askıya alınır.”
MADDE 12-
Aynı Yönetmeliğin 15 inci
maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Çevre ve Şehircilik” ibaresi “Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 13-
Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki ek
madde eklenmiştir.
“Laboratuvar deneylerine ilişkin hizmet bedeli ve
ödenmesi
EK MADDE 1- (1) Beton deneylerinin izlenmesine
yönelik kullanılacak etiket bedelleri ile yapının taşıyıcı sistemine
ilişkin taze beton, sertleşmiş beton (karot) ve betonarme çeliği deney
bedelleri yapı denetim hizmet bedeline dahildir.
(2) Yapı denetim kuruluşu tarafından yapı
müteahhidinden yaptırılması istenilen muayene ve deneyler belgelendirilir.
Laboratuvarlar tarafından her bir hakedişe konu yapı bölümündeki taşıyıcı
sisteme ilişkin muayene ve deneyler ayrı ayrı faturalandırılır. Yapı
denetim kuruluşları tarafından bu faturalar ilgili hakediş ekine konulur ve
taşıyıcı sisteme ilişkin deneylerin fatura tutarı kadar bedel hakediş tahakkuka
bağlandıktan sonra laboratuvar kuruluşunun hesabına aktarılır.
(3) Laboratuvar kuruluşuna ödenecek olan taze ve
sertleşmiş beton deneyi bedelleri bu Yönetmeliğe ekli Ek-9 Tarife
Cetvelinde yer alan birim fiyatları geçemez. Bu birim fiyatlar Bakanlıkça
her yıl bir önceki yılın yurt içi üretici fiyat endeksi esas alınarak
güncellenir. Küsuratlar bir üst tamsayıya tamamlanır. Her yıl 1 Ocak
tarihinden geçerli olmak üzere Bakanlığın ilgili biriminin elektronik
adresinden yayınlanır.”
MADDE 14-
Aynı Yönetmeliğin geçici 2 nci
maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(4) Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce
yapı malzemesi ve zemin laboratuvarı olarak birlikte hizmet veren
laboratuvarların müktesep hakları saklıdır. Bu laboratuvar kuruluşları 6
ncı maddenin ikinci fıkrasında yer alan, o ilde faaliyet gösterebilecek
laboratuvar kuruluşu sayısı hesabında dikkate alınmaz.”
MADDE 15-
Aynı Yönetmeliğin geçici 3 üncü
maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(2) Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce
yapı malzemesi ve zemin laboratuvarı olarak birlikte hizmet veren
laboratuvarlar hem yapı malzemesi hem de zemin deneyleri konusunda altıncı
maddenin beşinci fıkrasında sayılan denetçiler ve deney yapan elemanları
birlikte istihdam etmek zorundadır. Laboratuvarda kalite yöneticisi bulundurmak
zorunludur. Laboratuvar kalite yöneticisi olarak laboratuvar denetçi
mühendisi veya deney yapan elemanı görevlendirilebileceği gibi ayrıca bir
kalite yöneticisi de istihdam edebilir.”
MADDE 16-
Aynı Yönetmeliğin geçici 5 inci
maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(2) Bu fıkranın yayımı tarihinden önce faaliyetini
durduran ve/veya faaliyeti durdurulan laboratuvarlar, askıya alındıkları
tarihten itibaren 1 yıl içerisinde faaliyete geçmedikleri takdirde
sözleşmeleri Merkez Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça
feshedilir.”
MADDE 17-
Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici
madde eklenmiştir.
“Birim fiyatlar
GEÇİCİ MADDE 6- (1) Bu fıkranın yürürlüğe girdiği
tarihten önce alınmış olan numuneler için yapı denetim kuruluşu ile
laboratuvar arasında imzalanan sözleşmede belirtilen fiyatlar geçerlidir.”
MADDE 18-
Aynı Yönetmeliğin 17 nci
maddesinde yer alan “Çevre ve Şehircilik” ibaresi “Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 19-
Aynı Yönetmeliğin eki Ek-1, Ek-2,
Ek-3, Ek-4, Ek-5, Ek-6 ve Ek-7 ekteki şekilde değiştirilmiş ve aynı
Yönetmeliğe ekteki Ek-8 ve Ek-9 eklenmiştir.
MADDE 20-
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 21-
Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre, Şehircilik
ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız